cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Menemen qırğını
Ancaq buna baxmayaraq elə həmin il komissiya bu qırğının zəncirvari reaksiya olması və təsadüfi, ehtiraslı müharibə hisslərinə görə olduğunu iddia etmişdir. Sonradan rəqəmlərin də yüksəldilməsini şişirtmə adlandırmışlar. Buna baxmayaraq tarixçi-alim Castin Makkarti İnter-müttəfiq komissiyanın iddialarını rədd edərək bildirmişdir ki, türklərə qarşı həyata keçirilmiş Menemen qırğını əvvəlcədən təşkil edilmiş və planlı şəkildə olmuşdur. Belə ki, şəhərdəki qırğının başlanmasından əvvəl yunanların yaşadıqları evlər ağ xaçlarla işarələnmiş və bir nəfər də olsun yunan nə yaralanmamış, nə qətlə yetirilmiş nə də əmlaklarına hər-hansı bir ziyan dəymişdir.
Elman Rüstəmov
Elman Sirac oğlu Rüstəmov — Azərbaycan Respublikasının baş nazirinin müşaviri, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının sabiq sədri və Azərbaycan Şahmat Federasiyasının sabiq prezidenti.
Həyatı
Elman Rüstəmov 1952-ci ildə Cəbrayıl rayonunda anadan olmuşdur. 1973-cü ildə D. Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu "Xalq təsərrüfatının planlaşdırılması" ixtisası üzrə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 1973-cü ildə Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsi yanında Elmi-tədqiqat İqtisadiyyat İnstitutunun iqtisadçısı vəzifəsində başlamışdır. 1974-cü ildən 1975-ci ilədək həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur. 1975-ci ildən 1978-ci ilədək aspiranturada oxumuşdur.
1986-cı ildən iqtisad elmləri namizədidir. 1990-cı ildən 1992-ci ilədək Moskva şəhərində doktoranturada təhsil almışdır.
1993-cü ildə iqtisad elmləri dokturu alimlik dərəcəsi almışdır. İqtisadiyyat, maliyyə və bank işi üzrə çoxsaylı elmi məqalələrin və nəşrlərin müəllifidir.
Ailəlidir. 3 övladı var. Elman Rüstəmov Azərbaycan Meliorasiya və Su Təsərrüfatı QSC sədri Əhməd Əhmədzadə ilə qudadır.
Fəaliyyəti
1978-ci ildən 1980-ci ilədək Azərbaycan SSR Yüngül Sənaye Nazirliyinin Bakı Zərif-Mahud istehsalat birliyində iqtisadiyyat idarəsinin rəisi vəzifəsində işləmişdir. 1980-ci ildən 1990-cı ilədək Elmi-tədqiqat İqtisadiyyat İnstitutunda böyük iqtisadçı, bölmə müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
1991-ci ildən 1992-ci ilədək Azərbaycan Respublikası Prezident Aparatında böyük məsləhətçi vəzifəsində işləmişdir.
1992-ci ilin dekabrında Azərbaycan Respublikası Azərbaycan Respublikası Milli Bankı İdarə Heyəti sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir.
1995-ci ilin yanvarında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Azərbaycan Respublikası Milli Bankı İdarə Heyətinin sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir.
28 aprel 2000-ci il tarixində, 11 aprel 2005-ci il tarixində , 6 aprel 2010-cu il tarixində , 9 aprel 2015-ci il tarixində və 16 aprel 2020-ci il tarixində Elman Rüstəmov 5 il müddətinə Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyətinin üzvlüyünə və sədri vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
11 aprel 2022-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin təqdimatına əsasən Elman Rüstəmovun Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyəti üzvlüyündən xaric edilməsi məsələsinə Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsində baxılmış və layihə təsdiqlənərək plenar iclasa tövsiyə edilmişdir. 12 aprel 2022-ci il tarixində keçirilən plenar iclasda iştirak edən 102 deputatın hər birinin "lehinə" səsi ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin təqdimatı təsdiqlənmiş və Elman Rüstəmov Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı İdarə Heyəti üzvlüyündən xaric edilmişdir.
2007-ci ildə Azərbaycan Şahmat Federasiyasının sədri vəzifəsinə seçilmişdir. Bu vəzifəni 2021-ci ilədək tutmuşdur.
Azərbaycan Respublikasının baş naziri Əli Əsədovun 13 aprel 2022-ci il tarixli sərəncamı ilə Elman Rüstəmov baş nazirin müşaviri vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
Rəşad Rəhimov (fizik)
Həyatı
Rəşad Rəhimov 1948-ci il dekabrın 27-də Şəki şəhərində doğulmuş, 1966-cı ildə Şəki şəhər 11 saylı orta məktəbi, 1973-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin fizika fakultəsini bitirmişdir.
1983-cü ildə “İnSb-İn2GeTe bərk məhlullarda elektron və fonon prosesləri” mövzusunda namizədlik dissertasiyası, 2010-cu ildə “III-V qrup yarimkeçirici birləşmələr əsasinda bərk məhlullarda və evtektik kompozitlərdə elektron, fonon proseslərin xüsusiyyətləri” mövzusunda  doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 2006-cı ildə Dosent adını almışdır.
Əsas elmi nailiyyətləri
1.	InSb-In2GeTe bərk məhlulun zona quruluşunda kvazilokal səviyyələrin müəyyən edilməsi;
2.	III-Y qrup elementləri əsasında üçqat və dördqat bərk məhlullarda fononların rezonans səpilməsinin müəyyən edilməsi;
3.	III-Y qrup elementləri və 3d keçid metalları əsasında evtektik kompozitlərdə eksperimental olaraq metal qatmalar ətrafında fazalararası zonanın aşkar olunması;
5.	GaSb-FeGa1.3<Co> əsasında termostabil tenzomüqavimətlərin yaradılması;
6.	80-700K temperatur bölümündə bərk cisimlərin temperatur keçiriciliyini ölçmək üçün “işıq impulsu ilə qızdırma” metodu əsasında “Alfa” cihazının hazırlanması.
•Elmi məqalələrin sayı-140
•Beynəlxalq konfranslarda iştirakının sayı-50
•Xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı-26
•İxtiraların sayı-1
•Kadr hazırlığı- 2 fəlsəfə doktoru
•Qrant və layihələrdə iştirakı
1. NATO-nun əməkdaşlığa dəstək qrantı PST.CLGN 978434
2. AMEA Fizika İnstitutu və Belarus Fundamental Tədqiqatlar Fondu ilə birgə layihə, grant Т10Аz-15
3. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun qrantı №EİF-2011-1(3)/82/05/1
Əsas elmi əsərləri
2.InSb-FeSb kompozitin nazik təbəqəsinin alinmasi və strukturu Fizika, 2013, v15, section; Az, p68-70.
3.Structural features and electrical conductivity of the GaSb-FeGa1.3 and GaSb-CoGa1.3 eutectic composites Moldavian Journal of the Physical Sciences, 2012, Vol. 11, N3, 157-162.
4.Influence of Doping on the Microstructure and Kinetic Parameters of GaSb–FeGa1.3 Eutectics. Crystallography Reports, 2012, Vol. 57, No. 7, pp. 923–926.
5.Cu5SmSe4 birləşməsində kinetik xassələrin xüsusiyyəti, AMEA-nın Xəbərləri, FRTE seriyası,  2011, 31, nö5, 78-81.
7.Тензодатчики в медицине AMEA-nın Xəbərləri, FRTE seriyası, 2010, 30, nö2, 130-132.
8. Анализ решеточный теплопроводности твердых растворов Ga1-хInхAs. // Fizika, 2009, 15, 2, 35-37.
9.Yarimkeçirici-metal tipli kompozitlərin  elektron və fonon proseslərində fazalararası zonaların rolu. // AMEA-nın Xəbərləri, FRTE seriyası, 2009, 29, nö5, s.20-32.
10.	Thermostable tensoresistors of Co doped GaSb- FeGa1.3 eutectic composites. Sensors and Actuators A: Physical Volume 147, Issue 2, 3 October 2008, Pages 436-440.
Yəhya bəy Hacıbəyov
Yəhya bəy Həsən bəy oğlu Hacıbəyov (1874–1938) — pedaqoq, şair, əməkdar müəllim.
Rəşad Rəhimov (fizik)
Əsas elmi əsərləri
11.	InSb-MnSb və GaSb-FeGa1.3 evtektik kompozitlərin elektrik keçiriciliyində fazalar arası zonaların təsiri. Fizika, 2007, 13, nö4, s.8-11.
Yəhya bəy Hacıbəyov
Həyatı
Yəhya bəy Həsən bəy oğlu 1874-cü il yanvar ayının 12-də Şuşa şəhərində ziyalı ailəsində doğulmuşdur. Atası Həsən bəy və babası "Məriz" təxəllüslü şair Mirzə Məhərrəm Hacıbəyov XIX əsr Şuşasının görkəmli tarixi şəxsiyyətlərindən olmuş, Qarabağ mədəniyyəti və maarifi tarixində silinməz izlər qoyub getmişlər. Belə bir ocaqda böyüyən Yəhya da kiçik yaşlarından elmə, sənətə, poeziyaya xüsusi bir maraq və həvəs oyanmış, o, klassik Azərbaycan və Şərq şairlərinin əsərlərini daim mütaliə edərək öz intellektual ədəbi səviyyəsini artərmağa çalışmışdır. Şuşa şəhər məktəbini bitirəndən sonra o, pedaqoji təhsil də almış və XX yüzilliyin əvvəllərindən maarifçilik fəaliyyəti ilə ciddi məşğul olmuşdur. Az müddət içərisində Yəhya bəy maarif cəbhəsində xeyli işlər görmüş, xalqın balalarının təhsil almasında xüsusi xidmət göstərmişdir. Görkəmli pedaqoq 1905-ci ildən başlayaraq ömrünün sonuna kimi Qarabağın bir çox kəndlərində maarif məşəli yandırmış, Ağdamda, Şıxbabalı və Əfətli kənd məktəblərində rus dili və ədəbiyyatından dərs demişdir. Həmin illərdə gənc müəllim bütün bacarığı ilə çalışır, uşaqları çətinliklə məktəbə cəlb edir və xüsusilə, kəndli balalarını oxumağa həvəsləndirirdi.
Rəşad Rəhimov (fizik)
Əsas elmi əsərləri
12.	Thermal properties of eutectic compositions based on InSb and GaSb. AMEA-nın Xəbərləri, FRTE seriyası, 2007, Nö2, s.72-80. 13.	Phonon  scattering    in (InSb)2(1-x)(In2GeTe)x   solid solution. Ukr.J.Phys. 2005, v50, no 6, p598-601.
Yəhya bəy Hacıbəyov
Həyatı
Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulandan sonra Yəhya bəy Hacıbəyov yeni istiqamətdə qurulmuş xalq maarifi sistemində fədakarcasına çalışmağa başladı. "Mirzə" kimi hörmətli və ləyaqətli bir adla çağırılan Yəhya bəyə 1934-cü ildə respublika əhəmiyyətli fərdi təqaüd kəsildi, Ağdam rayonunun Əfətli kəndindəki məktəbə onun adı verildi və altmış illik yubileyi miqyasda keçirildi, Fəxri fərmanla təltif olundu. Görkəmli pedaqoq və şair Mirzə Yəhya bəy Şeyda Qarabaği 1938-ci ildə vəfat etmişdir.
Rəşad Rəhimov (fizik)
Əsas elmi əsərləri
14.Thermal conductivity of  In1-хGaxAs  solid solution. Fizika 2005, 11, No 1-2, p38-41.
Yəhya bəy Hacıbəyov
Sənəd
"Bu şəhadətnamənin sahibi maarif cəbhəsinin qocaman əsgəri, mövhumat və cahalətin amansız düşməni, mədəniyyətin həqiqi ziyadarı və kütləvi məktəb toxumu saçan müəllim Hacıyev Yəhya Şeyda Həsən oğlu 27 il yorulmadan maarif uğrunda, əməkçi kəndli kütləsini savadlandırmaqda, xurafat və fanatika ilə ciddi mübarizə aparmaqda, on bir il Azərbaycan kəndlərində arasıkəsilmədən çalışdığı üçün 1931-ci il 23 apreldə Ağdam şəhərində tərtib olunmuş yubiley iclasında əməkdar müəllim adı verilmişdir".
Rəşad Rəhimov (fizik)
Əsas elmi əsərləri
15.Thermal radiation detectors on the basis of the InSb-FeSb eutectics. Proceeding of SPIE, 2004, v.5834, p.110-116.
Yəhya bəy Hacıbəyov
Yaradıcılığı
Mirzə Yəhya bəy Hacıbəyov həm də şair idi, "Şeyda" ədəbi təxəllüsü ilə şerlər yazırdı. Təzkirəçi Mir Möhsün Nəvvab onun haqqında qısaca belə məlumat verir: "Cənab Yəhya bəy ibn Həsən bəy Hacıbəyzadə "Məriz" təzəllüslü Məhərrəm bəyin nəvəsidir. Qarabağ şairlərindəndir. Xoş xasiyyətli, 28 yaşlı cavandır. Şeir yazır. Təxəllüsü "Şeyda"dır. Farsca və türkcə müxtəlif şeirləri var. O cümlədən, 19 qəzəl və altı bənd milli şerini öz dəst-xətti ilə yazmış və mən onları böyük təzkirəyə daxil etmişəm. Bir neçə şeirini ixtisarla bu müxtəsər təzkirəyə qeyd edirəm". Mirzə Yəhya bəy Şeyda Ağdamda işləyərkən müztəlif dərnəklərdə yaxından və fəal iştirak edir, poeziya həvəskarları qarşısında öz şerlərini oxuyur, gənc ədəbi qüvvələri bu dərnəklər ətrafına toplayır, yeni-yeni yazmağa başlayan şairlərin şerlətini dinləyərək onlara ədəbi istiqamət verirdi. Yəhya bəy Şeydanın əsərlərində nəzər salanda Xurşudbanu Natəvanın və Seyid Əzim Şirvaninin qəzəllərinin onun yaradıcılığına açıq-aşkar təsiri görünür, lakin onun zəmanədən, dövrdən şikayət motivləri olan şeirlərinin əksər hissəsində bir yeknəsəklik, bir darıxdırıcılıq duyulur. Şairin şeirlərindən nümunəni oxucularımıza təqdim etməyi özümüzə borc bilirik. Ürəkdə inqilabi-çərxdən ahü-fəğanım var. Necə ahü-fəğan etmim ki, min dərdi-nihanım var?
Rəşad Rəhimov (fizik)
Əsas elmi əsərləri
16.Strain gauges of GaSb-FeGa1.3 eutectic composites. Appl.Phys.:A, 2004, 79, No 8, p2075-2079.
Yəhya bəy Hacıbəyov
Yaradıcılığı
Sızıldar ney kimi könlüm nəfəs çəkdikdə hər saət, Mənimlə baqidir bu nalə ta cismimdə canım var.
Rəşad Rəhimov (fizik)
Əsas elmi əsərləri
17.The optical study of InSb-In2GeTe solid solutions. Ukr.J.Phys. 2004, v.49. no2, p118-120.
Yəhya bəy Hacıbəyov
Yaradıcılığı
Səba, yarın səri-zülfün dağıtma bu sayaq ilə, Mənim də cədi-keysu içrə axır aşiyanım var.
Rəşad Rəhimov (fizik)
Əsas elmi əsərləri
18.Электрические и тепловые свойства эвтектики GaSb-FeGa. Изв. РАН сер. Неорганические Материалы, 2004, №4, c. 395-399.
19.Features of electron and phonon processes in GaSb-FeGa. J.Phys.D: Applied Phys., 2003, 36, p.2627-2633.
20.Особенности рассеяния фононов в твердом растворе GaSb-Ga2Te3. Изв.РАН, сер. Неорганические Материалы 1997, т93, №5, с.539-540.
21.Теплопроводность твердого раствора In1-хGaxAs. Изв.РАН, сер. Неорганические Материалы 1990, т.26, 1548-1550.
22.Особенности рассеяния фононов в твердом растворе GaxIn1-хAs. ФТП, 1990, т24, №2 с.365-367.
İstinadlar
http://www.science.gov.az/forms/doktora-nauk-instituta-fiziki/903
Yəhya bəy Hacıbəyov
Yaradıcılığı
Fəraqi-yarda hər gecə-gündüz, bəlkə, hər saət, Qəmü ənduni-hicr ilə də çeşmi-xunfəşanım var.
Mənə göstərmə sərvi-payi-pəst, ey bağban, şərm et, Mənim gülzari-dəhr içrə belə sərvi-rəvanım var.
Səri-zülfündə könlüm atəşin rüxsar dövründə, Tutub məskən sənməndərvəş od üzrə, gör, məkanım var.
Məni mən eyləyir Şeyda, əcəb ol yar eşqidən, Belə sanmış əlimdə ixtiyar ilə imanım var.
Dovşanlı (Kəlbəcər)
Dovşanlı (əvvəlki adı: Araçadzor) — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Dovşanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 13 oktyabr 1992-ci il tarixli, 327 saylı Qərarı ilə ləğv edilmiş Ağdərə rayonunun Araçadzor kəndi Kəlbəcər rayonunun inzibati tərkibinə verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Kəlbəcər rayonunun Aracadzor kəndi Dovşanlı kəndi adlandırılmışdır. Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Tarixi
Dovşanlı kəndi əvvəllər Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində Ağdərə rayonu inzibati ərazisinə aid idi, lakin 1992-ci ildə Ağdərə rayonu ləğv edilərək ərazisi qonşu Ağdam, Tərtər və Kəlbəcər rayonları arasında bölüşdürüldü. Dovşanlı kəndi də Kəlbəcər rayonuna birləşdirilən kəndlərdən biridir.
Tarixi abidələri
Dovşanlı kurqanları (e.ə. XI-IX əsrlərə aid 9 kurqan) kəndin yaxınlığında yerləşir.
Toponimikası
Bəzi mənbələrdə Ayıdərəsi adı ilə də yad olunur. XIX əsrdə bu kənddə yerləşmış ermənilər (1830-cu ildə Zəngəzurun Oxçu kəndindən) onun adını dəyişib Aracadzor kimi rəsmiləşdirmışdilər. Tədqiqatçılar Aracadzor oykonimini ermənicə arc və dzor sözlərindən ibarət "ayı dərəsi" mənasını ifadə edən toponim kimi izah etmişlər. Əslində araça/araçı türk dillərində "qoruyucu, keşikçi", zor/zur "təpə, zirvə" deməkdir. Türk dillərində arça (ardıç) və ermənicə dzor dərə sözlərindən ibarətdir. Ermənistanda və Yuxarı Qarabağda bir sıra yaşayış məntəqə adlarındakı ermənicə dzor sözü erməni tədqiqatcısı Q.Kapansyana görə Urartu dilində tara dərə sözü ilə bağlıdır. Urartu dilində olan tara sözü qədim türkmənşəli dərə sözündəndir. Erməni dilində arca (ardıç) sözü yoxdur. Bu toponim türkmənşəlidir. İrəvan əyalətində orta əsrlərdə Arcazur, Arcanotsa və b. kənd adları ilə mənaca eynidir.
1917-ci ildə Dovşanlı altı qışlağı olan böyük kənd kimi qeydə alınmışdır. Güman etmək olar ki, bu coğrafi ad dovşanlı nəslinin adı ilə bağlı olub, etnotoponimdir. 1992-ci ildə kəndin keçmış adı yenidən bərpa edildi. Dovşan komponentli coğrafi adlar umumtürk toponimiyasında, o cümlədən Qafqazda geniş yayılmışdır: Dovşan dağı (Qəbələ), Dovşan düzü (Şəki rayonunun Orta Zəyzit kəndi), Dovşan dərəsi (Qəbələ, Zəngilan, Laçın və Masallı), Dovşan yaylağı (Ağsu), Dovşan təpəsi (Abşeron, İmişli, Gədəbəy), Dovşanlu (Türkiyə), Dovşanlı (Ermənistan) və başqaları.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Xaçınçayın sahilində, Qarabağ silsiləsinin ətəyində yerləşir.
Oqtay Şirəliyev
Şirəliyev Oqtay Kazım oğlu — Professor, tibb elmləri doktoru, keçmiş Azərbaycan Respublikası Səhiyyə naziri.
Həyatı
Oqtay Şirəliyev 1950-ci il avqustun 2-də Bakı şəhərində həkim ailəsində anadan olub.
Təhsili
thumb|Oqtay Şirəliyev
Mikulkin Nos
Mikulkin Nos — burun Kanin yarımadasının şərqində yerləşir. Cənubdan isə Çyeşskaya estuarisi ilə yuyulur.
Abraham Hiatsint Anketil-Düperron
Abraham Hiatsint Anketil-Düperron  — fransız alimi, şərqşünas, Avropa alimləri arasında Avestanın ilk tərcüməçisi.
Eger-Yurd
Eger-Yurd — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Abraham Hiatsint Anketil-Düperron
Həyatı
Anketil-Düperron Parisdə, Okserdə və Amersfortda ilahiyyat təhsili almışdı. O, Parisdə bir neçə Şərq dilini öyrənmişdi.
Eger-Yurd
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Coğrafiyası və iqlimi
Egeryurd Kəlbəcər rayonu ərazisində dağ. Hündürlüyü 2167 m. Oronim haqqında tədqiqatçıların bir qismi xalq etimologiyasına əsaslanaraq belə ehtimal edirlər ki, dağ uzaqdan at yəhərinə oxşadığına görə Yəhərdağ adlanmış, rusdilli xəritələrdə isə təhrif olunaraq Eqeryurd kimi qeydə alınmışdır. Tədqiqatçıların digər qismi isə bu fikirdədir ki, toponim qədim türk dillərindəki eqer (yayda ev heyvanlarının saxlandığı düşərgə) və yurd komponentlərindən düzəlib, elatların yaylaq yurdları ilə bağlı yaranmış coğrafi adlardandır.
Abraham Hiatsint Anketil-Düperron
Elmi fəaliyyəti
Anketil-Düperron 1755-ci ildə sanskrit və zənd dillərini öyrənmək məqsədilə hökumət tərəfindən Hindistana göndərilmişdi. Bu ölkəni 10 ay gəzdikdən sonra Sort şəhərində məskunlaşaraq 1760-cı ilə qədər bu şəhərdə yaşamışdır. 1755–61-ci illərdə Anketil-Düperron ölü dildə yazılmış Avestanın pars kahinləri tərəfindən (icmanın etirazına baxmayaraq) yeni pars ləhcəsində oxunmasına nail olmuşdu. O, hətta Avestanın əlyazmalarını əldə edə bilmişdi. 1762-ci ildə Parisə qayıdan Anketil-Düperron Kral kitabxanasına Şərq dilləri üzrə tərcüməçi vəzifəsinə təyin olunmuşdu. 1771-ci ildə Avestanı şərhlərlə fransız dilində nəşr etmişdi. Anketil-Düperronun tərcüməsi o dövrün bir çox alimləri tərəfindən qəbul olunmamış, bu mətnlərin orijinal olduğuna şübhə ilə yanaşanlar və Avesta mətnlərinin saxtalaşdırıldığını düşünənlər də olmuşdur. Yalnız Anketil-Düperronun ölümündən bir qədər sonra onun işi layiqincə qiymətləndirildi. O, digər Şərq dini mətnlərini də (məs., Upanişadanı) fransız dilinə tərcümə etmişdir. Müqəddəs külliyat olan Avesta Azərbaycanın qədim tayfalarından qalmış ən qiymətli yadigardır. Avestadan istifadə etməklə Atropatena tarixinin bir sıra məsələlərini araşdırmaq olar. Öz quruluşuna görə Avesta çoxtəbəqəli və müxtəlif mənbələrdən ibarətdir; burada təkrarlanan və eyni halda ziddiyyətli fikirlərdən də bəhs edilir. Avestanın istər dil xüsusiyyətləri, istər onun yazı üslubu, ayrı-ayrı fraqmentləri, rəngarəngliyi, onun Azərbaycan ərazisində toplanması xalqımızın qədim abidəsi sayılmasına imkan verir. Avesta Azərbaycanda qələmə alınmışdır, ona görə də Azərbaycanın qədim tarixinin araşdırılmasında bu külliyatın özünəməxsus yeri və mövqeyi vardır.
Şahin Məmmədov (siyasətçi)
Şahin Kərim oğlu Məmmədov — Masallı Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı.
Həyatı
Şahin Məmmədov 1959-cu ildə Bərdə şəhərində anadan olub. Əmək fəaliyyətinə 1975-ci ildən başlayıb. 1975–1983-cü illərdə "Azelektromontaj" idarəsi və Bərdə Elektrik şəbəkəsində müxtəlif vəzifələrdə işləyib. 1985-ci ildə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun Uçot-iqtisad fakültəsini bitirib.
1983–1992-ci illərdə Azərbaycan LKGİ Bərdə rayon komitəsində azad komsomol təşkilat katibi, təlimatçı, ikinci katib, 1992–1993-cü illərdə Maliyyə Nazirliyinin "Azəraudit" mərkəzinin Bərdə rayon şöbəsinin rəisi vəzifələrində çalışıb.
1993–1995-ci illərdə Bərdə rayon İcra Hakimiyyəti başcısının sosial-iqtisadi inkşaf məsələləri üzrə müavini, şöbə müdiri işləyib.
1996–2000-ci illərdə Bərdə rayon 026 saylı Əmanət Bank şöbəsinin müdiri, 2000–2004-cü illərdə isə Birləşmiş Universal Səhmdar Bankının Bərdə rayon filialının müdiri olmuşdur.
17 aprel 2004-cü ildə Samux Rayon İcra Hakimiyyətinin başcısı, 26 dekabr 2005-ci ildə Ağcabədi Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, 20 noyabr 2019-cu ildə isə Masallı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilmişdir.
YAP Siyasi Şurasının üzvü olmuşdur.
Mükafatları
28 dekabr 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakına görə 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (U)
thumb|right|150px|[["Oraq və Çəkic" medalı|"Oraq və Çəkic" qızıl medalı — Sosialist Əməyi Qəhrəmanının atributu]] Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı — SSRİ zamanı Sosialist əməyi qəhrəmanı adı almışların siyahısı:
1940-cı illər
200px|thumb|[[Dmitri Ustinov|Dmitri Fyodoroviç Ustinov]]
Azərbaycan Respublikasının əməkdar memarlarının siyahısı
thumb|right|250px|“Əməkdar memar” fəxri adının döş nişanı "Əməkdar memar" fəxri adı Azərbaycan memarlığının inkişafında böyük xidmətlər göstərmiş, yüksək sənət nümunələri olan xatirə abidələrinin, bina və komplekslərin, şəhərsalma sahəsində memarlıq layihələrinin hazırlanmasında və həyata keçirilməsində xüsusi nailiyyətlər əldə etmiş şəxslərə verilir. Azərbaycan Respublikasında bu fəxri adın verilməsi 19 aprel 2000-ci ildən qərara alınmışdır. Hazırda - 2013-cü il sentyabrın 1-dən "Əməkdar memar" fəxri adına görə aylıq təqaüdün məbləği 60 manatdır.
You're My Heart, You're My Soul '98 (Modern Talking)
You're My Heart, You're My Soul '98 – Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.
Anjeliki Qerolimu
Anjeliki Qerolimu — Yunanıstanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Anjeliki Qerolimu, Yunanıstan yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Qrup mərhələsində üç görüşün üçündə də məğlub olan Yunanıstan yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını 8-ci pillədə başa vurdu.
Bədii Gimnastika 2016 Yay Olimpiya Oyunlarında — (Qadınlar, qrup)
XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında bədii gimnastika idman növünün qrup yarışları 20 və 21 avqust tarixləri arasında baş tutdu. Yarışlar 14 000 tamaşaçı tutumu olan HSBC Arenada keçirildi. 14 dövlətin 70 idmançısı yarışların qızıl medalı uğrunda mübarizə apardı. XXXI Yay Olimpiya Oyunlarının çempionu 36.233 xal toplayan Rusiya Federasiyasının gimnastları oldu. Gümüş medalı İspaniya, bürünc medalı isə Bolqarıstan idmançıları qazandı.
Cənubi Amerika ölkələrinin siyahısı
thumb|250px|right|Cənubi Amerika dünya xəritəsində Cənubi Amerika — Şimali Amerika ilə birlikdə Amerika qitəsini təşkil edən materik.
Cənubi Amerikada 12 dövlət və 3 asılı ərazi var. Bu dövlətlərdən cəmi ikisinin dənizə çıxışı yoxdur. İki asılı ərazi isə ada dövlətdir. Cənubi Amerikanın ərazisinə görə ən böyük ölkəsi Braziliya, ən kiçik ölkəsi isə Surinamdır.
Dövlətlər
Cənubi Amerika ölkələrinin siyahısı (paytaxtları, rəsmi dilləri, valyutaları, əraziləri, əhaliləri, ÜDM-ləri (2008-ci ilin nəticələri), bayraqları və xəritədəki yerləri gösətilməklə).
Propretor
Propretor (propraetor və ya pro praetore) — Roma respublikasının son dövründə müddəti bitmiş pretordan seçilmiş pretor vilayət sahibinə verilən ad. Prepretor öz əyalətində müstəqil komandanlığa və yüksək mühakimə hüququna malik olub, prokonsul vəzifəsindən heç də fərqlənmirdi. Lakin fərq 12 əvəzinə 6 liktora malik olmalarında idi.
Mıisaküla
Mıisaküla (Mõisaküla) — Estoniyanın cənubunda, Latviya ilə sərhəddin yaxınlığında şəhər. Vilyandimaa bölgəsində şəhər.
Zummerlə birgə atış
Zummerlə birgə atış — basketbolda oyunun hər dörd mərhələsinin sonunda çalınan zummerlə eyni zamanda atılan atış. Bu anlayış daha çox atılan atışın uğurlu olmasını ifadə edir. Qaydalara əsasən əyər atış zamanı top oyunçunun əlindən çıxırsa və havada olan zaman zummer çalınırsa o zaman səbətə düşən top hesaba alınır. Oyunçular vaxt azlığı zamanı sonuncu hücum zamanı bu üsula əl atılır və öz sahələrindən zummerlə eyni vaxtı topu səbətə doğru atırlar. Top səbətə nadir hallarda düşdüyündən azarkeşlərdə böyük həyacana səbəb olur.
NBA tarixində məşhur zummerlə birgə atışlar
3 yanvar 1984-cü ildə "Vaşinqton Uizardsın" oyunçusu Ceff Melounun "Los-Anceles Leykerslə" olan oyunda atdığı üçxallıq atış NBA tarixinin ən yaxşı zummerlə birgə atışı hesab olunur. Uzatmalarının sonunda Meloun çox uyğunsuz vəziyyətdə topu əldə etmiş və yan xəttin yanından dəqiq atışla topu səbətdən keçirmiş. Bu ana qədər Uizards məğlun durumda idi. Bu top komandaya qələbə gətirdi.
7 may 1989-cu ildə "Çikaqo Bullz" və "Klivlend Kavalers" arasında keçirilən 5-ci pley-off oyununda əfsanəvi Maykl Cordan öz karyerasının ən məşhur atışlarından birini həyata keçirmiş — "The Shot" ("Atış"). Oyunun bitməsinə 3 saniyə qalmış Cordan topu ələ keçirmiş və cərimə xəttinə qədər gətirərək tullanışla topu səbətdən keçirmişdir. Bu atış Çikaqo Bullza həm oyunda, həm də ümumi seriyada qələbə gətirmişdir.
29 may 1997-ci ildə Qərb Konfransının "Yuta Caz" və "Hyuston Rokets" komandaları arasında keçirilən 6-cı final oyununda Yutanın müdafiəçisi Con Stokton bərabərə gedən oyunun son saniyəsində üçxallıq atışla komandasını NBA finalına çıxardı.
20 dekabr 2006-cı ildə Devid Li "Nyu-York Niks" və "Şarlott Hornets" komandaları arasında keçirilən oyunda rekord vaxta — 0,1 saniyə qalmış Nyu-York Niksə qələbə qazandırmışdır.
Olimpiya oyunlarında qələbə atışı
Münhendə keçirilən 1972 Yay Olimpiya Oyunlarında kişi basketbol komandalarının final oyununda SSRİ və ABŞ qarşılaşmış. Oyunun sonuna 3 saniyə qalmış sovet idmançıları bir top fərqi ilə məğlub durumda idilər. Öz sahəsində topu əldə edən İvan Edeşko topu rəqib sahədə olan Aleksandr Belova dəqiq ötürə bilir. O isə tullanaraq topu tutur və yerə düşərək səbətə atır. Bununla sovet idmançıları ilk dəfə basketbolda qızıl medal qazanırlar.
İlyaslar (Kəlbəcər)
İlyaslar, Elyasalılar — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Çəpli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin uğurlu əməliyyatları nəticəsində Azərbaycana qaytarılıb.
Tarixi
Elyasalılar Kəlbəcər rayonunun Seyidlər inzibati ərazi vahidində kənd. Murovdağ silsiləsinin ətəyindədir. Yerli əhalinin dilində Ellazalılar variantında işlənən bu oykonim haqqında belə ehtimal edilir ki, Elyasalı (Ellazalı) adlı bir Şəxs XIX əsrdə indiki Gədəbəy rayonunun Anqdam kəndindən gələrək Güneydamı adlanan bu yerdə kəndin bünövrəsini qoymuşdur. Kənd də onun adı ilə adlanmışdır. 1917-ci ildə kəndin adı Ellazallar variantında qeydə alınmışdır. Qeyd edək ki, qazax tayfalarının içərisində ellazalı nəslinin adına təsadüf edilir. Gürcüstanın Bolnisi rayonunda keçmış El kəndinin 1948-ci ildən adı Elias Sopeli adlanır. Oykonim butun hallarda etnotoponimdir.
Yaylaqlar
Qaraqaya yurdu, Ocaq dərəsinin yurdu, Xəlyarlı dərəsinin yurdu, Üçtəpə yurdu, Gölyeri yurdu, Taxtadüz yurd, Kürd güneyi yurdu.
Məşhur yerlər
Gölün güneyi, Üçtəpənin başı, Kürd güneyinin başı.
EGA (Enhanced Graphics Adapter)
thumbnail
EGA (ing. Enhanced Graphics Adapter – Təkmilləşdirilmiş qrafiki adapter) — öz xarakteristikasına görə (rəngli) CGA və VGA arasında yerləşən, IBM PC üçün monitor və videoadapterlərin standartıdır. IBM firması 1984-cü ilin avqustunda IBM PC/AT fərdi kompüterinin yeni modeli üçün EGA standartını buraxıb. EGA videoadapteri 16 rəng və 640×350 keyfiyyətini dəstəkləyir. Videoadapter MC6845 Motorolasının videokontrolleri və BİOS-un qrafiki funksiyalarının genişləndirilməsi üçün 16kB PZU ilə təchiz olunub.
Arxitekturası və müstəvi videoyaddaşı
EGA videoyaddaşı fiziki olaraq 16K-dan (kiçik modellər) 64K-ya qədər (böyük modellər) bərabər ölçüdə 4 müstəviyə bölünür. Bütün videoyaddaşın prosessorun ünvan məkanına düz əksolunması mümkün deyildi, bütün müstəvilər həmişə eyni bir ünvanda, 16 rəngli qrafiki rejimlərdə 0xa0000 və digər rejimlərin hamısında 0xb8000 ünvanı ilə əks olunurdu. Beləliklə, eyni bir ünvan o dəqiqə sanki bir-birinə 4 müstəvidə paralel yerləşdirilmiş şəkildə 4 bayt ünvanlayırdı. EGA-nın belə videoyaddaşına prosessorun yol tapması üçün t. n. sekvensor dəstəklənirdi. Sekvensor videoyaddaşda 3 yazı rejimini və 2 oxu rejimini dəstəkləyirdi və xeyli miqdarda idarəedici registrlərə malik idi. Yazma zamanı aşağıdakı registrlərdən istifadə olunurdu: Prosessordan daxil olan 0 bayt rejimdə 4 müstəvidə 4 bayt üçün yeni qiymət başa düşülürdü. Bu baytdakı “1” olan 11111111b müstəvilər üçün, 00000000b isə digərləri üçün istifadə olunurdu. 0 rejimində oxuma müstəvi seçimi registrindən istifadə olunurdu, oxuma baytı seçilmiş müstəvidən oxuyurdu. 1 rejimdə bit seçimi registrindən istifadə olunurdu, sekvensor 4 bit hasil edirdi, hansı ki, 4 müstəvidən və onları 4 bit qiymətdə birləşdirən (4 bitdən böyüklər sıfırlanırdı) seçim registri ilə verilmişdir. CGA qrafiki rejimlərdə yalnız 0 müstəvisi istifadə olunurdu, sekvensor gizlənmə vəziyyətində olurdu və istifadə olunmurdu. Mətn rejimlərində atribut və işarələrin kodlarını saxlamaq üçün həmin 0 müstəvisindən istifadə edilirdi, 1 müstəvisi isə işarəgeneratorun cədvəlini saxlamaq üçün istifadə olunurdu. Sekvensor adətən gizli vəziyyətdə (görünməz) olurdu; işarəgeneratorunun yüklənmə halından başqa – bunun üçün müstəvi maskasının registri 2-yə dəyişdirilirdi, işarəgeneratorunun məlumatları 0xb8000 ünvanına yazılırdı və sonra geriyə – 1 maskasına dəyişdirilirdi. Bütün 16 rəngli qrafik rejimlərdə bütün 4 müstəvi istifadə olunur, hər bir müstəvi ümumi rəngin 4 tərkib hissəsindən biri üçün – qırmızı, yaşıl, göy və intensiv (palitrada görünməyən) – monoxrom şəkli saxlayır. 4 müstəvidən bitlərin qarışdırılmamasından 4 bit qiymətli rəngin pikseli alınırdı.
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (Ş)
thumb|right|150px|[["Oraq və Çəkic" medalı|"Oraq və Çəkic" qızıl medalı — Sosialist Əməyi Qəhrəmanının atributu]] Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı — SSRİ zamanı Sosialist əməyi qəhrəmanı adı almışların siyahısı:
EGA (Enhanced Graphics Adapter)
Palitra
4 bit qiymətli rənglər palitranın 16 registrindən buraxılırdı, onlardan hər biri rəngin 6 bit qiymətini dəstəkləyir – hər biri 2 bit olan R, G və B. Bu 6 bit qiymətlər sonra monitora aparan kabelə çıxarılır. Palitranın registrləri oxuma imkanı olmadan yalnız yazmaq üçün həyata keçirilir.
Mətn rejimləri
Mətn rejimlərində 2 növ şriftlərdən istifadə olunurdu. Standart EGA şrifti pikselləri 8×14 özəyində 7×9 matrisada formalaşır. CGA ilə uyğunlaşdırmaq üçün 8×8 piksel özəkdə 7×7 matrisası ilə istifadə olunur. EGA – mətn rejimlərində şriftləri proqramlı dəyişməyə imkan verən ilk IBM videoadapteridir. Aşağıdakı rejimlər mümkündür:
Rəqabətli videoadapterlər
IBM firması 1984-cü ildə SAPR-da istifadə üçün PGC videoadapteri istehsal etdi. Adapter 640×480 piksel icazəsi dəstəkləyirdi və 4096 mümkün rəngdən 256 rəngi eyni vaxtda çıxarırdı. Artırılmış rəng sayı real foto təsvirlər yaradılmasına imkan verirdi. Adapter ikiölçülü və üçölçülü təsvirlərin yaradılması və dəyişdirilməsi üçün xüsusi dilə malik idi.
Fərxani
Fərxani — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş, 2020-ci ildə imzalanmış Dağlıq Qarabağ atəşkəs bəyənatına əsasən 25 noyabr 2020-ci ildə Kəlbəcər rayonunun digər məntəqələri ilə birlikdə işğaldan azad edilmişdir.
Anaxronizm
Anaxronizm — Hər hansısa bir hadisə və ya şəxslə bağlı olan tarixi dövrün xronoloji uyğunsuzluq təşkil etməsinə verilən ad. Anaxronizm termin kimi əsasən ədəbiyyat və mədəniyyət sahələrində olan əsərlərdə həmin dövrdə mövcud olmayan xüsusiyyətləri ifadə etmək üçün istifadə edilir.
Menecerimə zəng et (serial, 2020)
Menecerimə zəng et — Türkiyə istehsalı teleserial. Serial Fransa serialı olan "Dix pour cent"ə əsaslanır.
Qonaq aktyorlar
Bu aktyorlar serialda özləri olaraq yer aldıqları bir bölümdə yer almışlar.
Kerəşke (Baymak)
Kerəşke — Başqırdıstan Respublikası nın Baymak rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Tatlıbay kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100%) üstünlük təşkil edir.
Kristina Tsukala
Kristina Tsukala — Yunanıstanı təmsil edən su poloçusu.
Li-Smit adası
Li-Smit adası — Frans-İosif Torpağına daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. Adanın dahəsi 55 km²-dir. Ada arxipelqın mərkəzində yerləşir. Ən hündür nöqtəsi 309 metr olan buzlaqdır. Ən hündür torpaq zirvəsi isə 163 m-dir. Ada ərazisini böyük hissəsini buzlaq əhatə edir. Buzdan azad bölgə ancaq onun şimalı və cənubunda olan ərazilərdir. Adada axar olmasada kiçik göllər vardır.
Ətraf akvatoriyası
Adanın sahillərini Barens dənizi yuyur. Kral Cəmiyyəti adası ilə su altı dayazlıqla birləşir. Burada dənizin dərinliyi 26 metrdir. Şimal-şərq sahillərində dərinlik 9 metrdir. Buxta və körfəzlərə sahib deyildir.
Vladimir Mixalevski
Vladimir Mixalevski (Владимир Михалевский; doğ. 29 noyabr 1959, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — müdafiəçi mövqeyində çıxış etmiş sovet futbolçusu. SSRİ idman ustası, Rusiyanın əməkdar məşqçisi.
Klub karyerası
Vladimir Mixalevski peşəkar karyerasına 1977-ci ildə Odessanın "OİK" komandasına başlayıb. Bu komandanın heyətində SSRİ ikinci liqasında 4 oyun keçirib.
1977-ci ildə "Neftçi" komandasına keçib. Bakı təmsilçisinin heyətində ilk görüşünü, 10 aprel 1977-ci ildə SSRİ Kubokunun 1/16 final mərhələsi çərçivəsində Minskin "Dinamo" komandasına qarşı keçirib. O, görüşün 63-cü dəqiqəsində Maşalla Əhmədovun əvəzinə meydançaya daxil olub. "Neftçi"nin heyətində ilk qolunu 2 may 1980-ci ildə Daşkəndin "Paxtakor" komandasının qapısından keçirib. Mixalevski 1977-1985-ci illərdə formasını geyindiyi "Neftçi" komandasının heyətində ümumilikdə çempionat və Kubok oyunlarında 208 oyun keçirib, 4 qol vurub.
1986-cı ildə SSRİ ikinci liqasında mübarizə aparan Bakının "Gənclik" komandasına keçib. Bu komandanın heyətində 26 oyun keçirib və 1 qol vurub.
Futboldan sonra
Mixalevski futbolçu karyerasını bitirdikdən sonra bir müddət əvvəlcə Bakıda, daha sonra isə Moskvada bizneslə məşğul olub.
2000-ci illərdə "Dinamo" ümumrusiya bədən tərbiyəsi-idman cəmiyyətinin Moskva şəhər təşkilatı sədrinin birinci müavini işləyib. 2008-ci ildə topla xokkey üzrə Rusiya yığmasının baş meneceri kimi çalışıb. 2011-ci ildə Vladiqafqazın "Alaniya" futbol komandasının vitse-prezidenti təyin olunub.
Mixalevski topla xokkey üzrə Beynəlxalq Federasiyanın vitse-prezidenti olub, həmçinin Rusiya topla xokkey federasiyasının icraiyyə komitəsinə daxil olub.
Kəmaləddin Behzad
Kəmaləddin Behzad (1455-1536) — Şərqin görkəmli ustad rəssamlarından biri, Səfəvilər saray kitabxanasının rəisi.
Vladimir Mixalevski
Təhsili
Mixalevski 1980-ci ildə S. M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutunu, 1989-cu ildə isə N.A.Voznesenski adına Leninqrad Maliyyə-İqtisad İnstitutunu bitirib.
Kəmaləddin Behzad
Həyatı
Kəmaləddin 1455-ci ildə Orta Asiyanın Xocənd şəhərində anadan olmuşdu. 1510-cu ildə, yəni Şeybani xanın ölümündən sonra məşhur rəssam Təbrizə gələrək, Şah İsmayılın sarayına daxil olmuşdu. Üç hökmdarın sarayında yaşamış Behzad Şah İsmayılın hakimiyyəti zamanı daha çox şöhrət qazanmışdır.
Şah İsmayıl Xətainin isdedadlı sənət adamlarına necə yüksək qiymət verdiyini XVI əsr Bağdad sənətşünaslarından Mustafa Çələbi Əlinin 1578-ci ildə yazdığı "Mənaqibi hünərvəra" adlı əsərində görmək olar. Müəllif göstərir ki, Şah İsmayıl 1514-cü ildə I Sultan Səlim ilə müharibədən bir qədər əvvəl, məşhur rəssam Behzad və öz şəxsi saray xəttatı Mahmud Nişapurini düşmən əlinə əsir düşməsinlər deyə, onların salamat saxlanması barədə tədbir görmüşdür. Bu tarixi həqiqət haqqında Şah İsmayılın dilindən deyilmiş sözlərin sadələşdirilmiş şəklini misal gətiririk:
Vladimir Mixalevski
Mükafatları
1979-cu ildə 21 yaşlı futbolçular arasında dünya çempionatının gümüş mükafatçısı olduqdan sonra SSRİ idman ustası adını qazanıb.
Rusiyanın əməkdar məşqçisidir.
Kəmaləddin Behzad
Həyatı
"...Sultan Səlim Şah İsmayıl ilə Çaldıran səhrasında yaxın bir məsafadə idi... "Kim bilir, bəlkə müharibədə öldüm və ya məmləkətimdə qarət və qarışıqlıq baş verdi", - deyərək, Sultan Səlim xan Ruminin əlinə əsir düşməmək üçün əvvəl Şah Mahmud Nəjadi və ikincisi misilsiz ustad rəssam Behzadı bir mağarada gizlətmişdi. Və "Sizin hifsinizi Allaha tapşırdım" deyib müharibəyə getmişdi. Ol zaman ki, müharibədə məğlub olub geriyə qayıtdı, cümlədən əvvəl yuxarıda adları zikr olunanları tapmaq üçün həmin məhəlləyə varıb diqqətlə axtardı. Vəqtaki onları gizlin saxladığı yerdə tapdı, Allaha çox şükür etdi."
Vladimir Mixalevski
Mükafatları
19 noyabr 2007-ci ildə Rusiyanın II dərəcəli "Vətən qarşısında xidmətlərə görə" ordeni medalı ilə təltif edilib.
"Dinamo"da işlədiyi dövrdə "Fəxri dinamoçu" nişanına və "Dinamo hərəkatına verdiyi xüsusi töhfələrə və yüksək idman nailiyyətlərinə görə" fəxri qızıl medalına layiq görülüb.
Kəmaləddin Behzad
Həyatı
Uzun müddət Səfəvi şahlarının sarayında fəaliyyət göstərən Kəmaləddin Behzad Şah İsmayıl Xətainin ən çox hörmət bəslədiyi sənətkarlardan idi. Behzadın yaradıcılığına Şah İsmayıl yüksək qiymət verirdi və ona görə də məhz şahın özü rəssamı saraya dəvət etmişdi.
Xatirəsi
Özbəkistan Bədii Akademiyasının Milli Rəssamlıq və Dizayn İnstitutu Kəmaləddin Behzadın adınadır.
Sevilyalı İsidor
Sevilyalı İsidor (Isidorus Hispalensis; 560 – 4 aprel 636) — Məşhur xristian alimi, Kilsə Atalarından biri. Sevilyalı İsidoru orta əsrlərin ilk ensiklopedisti adlandırırlar.
Həyatı
Adllı-sanlı ispan-romalı və vestqot kralının qızının ailəsindəndir, yeniyetməliyində parlaq ritorik təhsil almış. Məşhur xristian ilahiyyatçısı Sevilyalı İsidor 560-cı ildə Karfagen (müasir Kartaxena) şəhərində tanınmış və dindar ailədə dünyaya gözlərini açmışdır. Öz dövrünə görə yaxşı təhsil almışdır. Onun Leandr və Fulhensi adlı qardaşı, Florentina adlı bacısı olmuşdur. Daha sonralar bu ailənin hər üzvü Roma-Katolik Kilsəsi tərəfindən müqəddəs elan edilmişdir. Valideynlərini tez itirən İsidor böyük qardaşının himayəsində yaşamışdır. Lakin onun qardaşı Leandr tərbiyəsi zamanı sərt tədbirlərə əl atırdı. Rəvayətə əsasən, təzyiqə dözməyən İsidor bir gün evdən qaçmışdır. Bu zaman bir mağaraya sığınmış və orada damcı-damcı süzülən suyun daşı necə dəldiyini müşahidə etmişdi. Bu təcrübə onda insanın da damcı kimi çəkinmədən öz hədəfinə doğru getməsi haqqında fikir oyandırmış və İsidor evə qayıtmaq qərarına gəlmişdir.
Yaradıcılığı
thumb|Opera omnia, 1797
Etimologiya
Seviliyalı İsidorun ən mühüm əsəri "Etimologiya"dır. Bu əsərdə əsasən antik dövrdən bəri məlum olan elmlər haqqında ensklopedik bilgilər verilmişdir. Onun yazılma səbəbi savadlı şəxslər üçün çoxsaylı kitabları əvəz edə biləcək bir kitabın yazılması idi. Hər bir bölməyə başlamışdan əvvəl İsidor oxuyucuya həmin bölmədə danışılan elm sahəsinin mənası (etimologiyası) haqqında məlumat verir, əsərin adı da buradan götürülmüşdür. Həmin kitabın 20 bölməsində qrammatikaya, ritorikaya, riyaziyyata, tibbə, tarixə, hüquqa, kosmologiyaya (göy cisimləri haqqında elm), zoologiyaya, aqronomiyaya və digər sahələrə dair xeyli qiymətli məlumatlar toplanmışdır. Bu elmlər haqqında o dövrün anlayışlarına görə klassifikasiya aparılmışdır. Məsələn birinci üç fəsildə qrammatika, ritorika, dialektika, həndəsə, cəbr, astronomiya və musiqiyə dair məlumatlar toplanmışdır. Bu elmlər o zamanlar yeddi azad sənət (latın dilində septem artes liberales) adı ilə tanınırdı. "Etimologiya" orta əsrlərin ən məşhur əsərləri arasında idi və Avropada ilk ensklopedik əsər hesab olunur. Bu kitabın özəlliklərindən biri təsnifatın bəzən əlifba sırası, bəzən də tematik prinsiplə aparılmasıdır.
"Qotların, vandalların və svevlərin tarixi"
Ən mühüm tarixi əsəri "Qotların, vandalların və svevlərin tarixi" adlı əsərdir. Burada Avropanı istila etmiş həmin barbar tayfaları haqqında maraqlı məlumatlar toplanaraq, oxucuların diqqətinə çatdırılmışdır. Bu kitabın yazılmasınin məqsədi o dövrdə İspaniyanı idarə edən vestqot krallarının mənşəyi haqqında məlumat vermək olmuşdur. Həmin krallar özlərini Roma imperatorlarına bənzətmək üçün bir sıra tədbirlər həyata keçirirdilər. Bu zaman İsidor da bu kitabı yazmaq qərarına gəlmişdi. Əsərdə hadisələr 265-624-cü illəri əhatə edir. Kitabın əvvəlində İspaniyanın üstünlükləri mədh edilir. Daha sonra isə İspaniyanın birləşdirilməsi üçün qotların xidmətlərindən bəhs olunmuşdur. Bu əsərin yazılması üçün bir sıra ilkin qaynaqlardan, o cümlədən də Evsevinin əsərlərindən istifadə edilmişdir.
Digər əsərləri
Bundan başqa İsidor təbiətşünaslığa, qrammatikaya, ilahiyyata, tarixə dair bir sıra digər əsərləri də qələmə almışdır. Kilsə tarixşünaslığı üçün onun yazdığı "Qanunlar toplusu" adlı əsəri çox mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu kitabda antik dövrlərdən başlayaraq, VII əsrədək bütün Kilsə Şuralarında qəbul olunmuş qərarlar toplanmışdır. İsidorun qələmindən dünyanın yaranmasından başlayaraq, öz dövrünə qədərki tarixi əhatə edən iki əsər də çıxmışdır.
İnternet himayəçisi
Seviliyalı İsidora dair ən maraqlı məsələlərindən biri də onun müasir dövr katolikləri tərəfindən İnternetin himayəçisi olaraq qəbul olunmasıdır. Bunun səbəbi onun ensklopediyaların banisi hesab olunmasındadır. Bu səbəbə görə də bir sıra ölkələrdə İnternetin qeyd olunma günü 4 aprel (Seviliyalı İsidorun vəfat etdiyi gün) qeyd olunur. Bu tarix 1998-ci ildə mərhum Roma Papası II İoann Pavel tərəfindən təsdiq olunmuşdur.
Ürək dostluğu (film, 1972)
Məzmun
Filmdə Ukraynanın Kropivnitski vilayətindəki Boqdanovka kənd orta məktəbi ilə Yevlax rayonundakı Xaldan kənd orta məktəbi şagirdlərinin arasında yaranmış ənənəvi dostluq əlaqələrindən söhbət açılır.
Film haqqında
Film Azərbaycan Maarif Nazirliyinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Daşqın İskəndərov
İskəndərov Daşqın Ələm oğlu — Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti İstehsalat Birliyinin Baş direktoru, texnika üzrə fəlsəfə doktoru. ARDNŞ-nin vitse-prezidenti (2019–2023), Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti prezidentinin müşaviri.
Həyatı
Daşqın İskəndərov 1965-ci ildə Şamaxı rayonunda anadan olmuşdur. 1983–1985-ci illərdə hərbi xidmətdə olmuş və xidməti tamamlayaraq 1985-ci ildə M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) neft və qaz yataqlarının işlənməsinin texnologiyası və kompleks mexanikləşdirilməsi fakültəsinə daxil olmuşdur. İnstitutu 1991-ci ildə bitirərək dağ mühəndisi ixtisasına yiyələnmişdir. Evlidir, 2 övladı var.
Fəaliyyəti
1991-ci ildə 28 May neft — qazçıxarma idarəsinin (NQÇİ) 5 saylı dərin dəniz özülündə neft-qazçıxarma operatoru kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 1999-cu ilədək orada operator, mühəndis, Neftin və qazın ilkin hazırlanması və nəqli sexinin rəisinin müavini və rəisi vəzifələrini icra etmişdir. 1999–2007-ci illərdə Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkətində və daha sonra BP Exploration Caspian Sea Limited şirkətində əməliyatlara nəzarət mərkəzində texnik və daha sonra istehsalat üzrə sahə rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır. 2007–2010-cu illərdə SOCAR-ın Azneft istehsalat Birliyinin 28 may NQÇİ-nin rəisinin 1-ci müavini, daha sonra isə rəisi vəzifəsinə təyin edilmişdir. Daşqın İskəndərov 2010-cu ildə Azneft İstehsalat Birliyində Baş direktorun 1-ci müavini vəzifəsində işləmişdir. 2011-ci ildən etibarən Azneft İstehsalat Birliyinin Baş direktoru vəzifəsində çalışır.
Daşqın İskəndərov 2019-cu il 3 dekabrdan Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamına əsasən, "Azneft" İstehsalat Birliyinin Baş direktoru Daşqın İskəndərov SOCAR-ın neftin, qazın nəqli və qaz təsərrüfatı məsələləri üzrə vitse-prezidenti təyin olunub.
28 iyul 2023-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamı ilə ARDNŞ-nin vitse-prezidenti vəzifəsindən azad edilib.
Fəlsəfə tarixi
Antik dövrdən bu yana Fəlsəfə tarixi fəlsəfəni dövrlərə və yerlərə bölərək mərhələli şəkildə tədqiq edir. İlk fəlsəfi fikirlərin yaranıb inkişaf etdiyi qədim Şərq dünyası olmuşdur. Bu baxımdan fəlsəfə tarixçisi Şərq düşüncələrinə dövr və məkan prizmalarından yanaşaraq mövzunu Qədim Şərq fəlsəfəsi adı altında tədqiq edir.
Lakin fəlsəfənin beşiyi hesab olunan Şərq dünyası ilə bərabər fəlsəfi düşüncələrin sistemləşdirilməsində və zənginləşdirilməsində əhəməiyyətli yerə və rola malik Antik fəlsəfənin (Qədim yunan - roma fəlsəfəsi)də adını çəkmək mümkündür. Qədim dövrdən etibarən fəlsəfə müəyyən dövrlərə və bölgələrə ayrılaraq araşdırılmış, tədqiq olunmuşdur.
Daşqın İskəndərov
Elmi fəaliyyəti
2013-cü ildə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında "Uzun müddət istismarda olan dəniz neft yataqlarının lay-quyu sistemində yaranan mürəkkəbləşmələrə qarşı yeni üsulların işlənməsi və tətbiqi" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş, texnika elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. Müvafiq olaraq 2014-cü və 2015-ci illərdə nəşr edilən Neft və qaz çıxarma işçiləri üçün məlumat kitabı və Neft və qaz quyularının əsaslı təmiri adlı kitabların müəllifidir. Onun rəhbərliyi və bilavasitə iştirakı ilə aparılan bir sıra elmi-tədqiqat işlərinin, o cümlədən mədənlərdə keçirilən sınaq işlərinin nəticələri nəşr olunmuşdur. 15-dən çox elmi məqalə, o cümlədən dərslik kimi istifadə olunan 2 kitab, 8 ixtira və patent müəllifidir.
Qazarkı-Qomər
Qazarkı-Qomər — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Seysmik zona
Zəlzələyə məruz qalan sahədir. Əsasən 2 seysmik zona var. Bunlardan biri Aralıq dənizi və ya Alp-Qafqaz-Himalay zonasıdır ki, Atlantik okeanından Himalay dağlarına, sonra da Malay arxipelaqına qədər geniş zolaq şəklində uzanır, o biri Sakit okean zonasıdır ki, Sakit okeanı əhatə edir. Sesmik zona Yer qabığının ən gərgin tektonik hərəkətlər olan sahələrilə uyğun gəlir.
Şaul Mofaz
Şaul Mofaz — İsrailin keçmiş zabiti və siyasətçisidir. 1966-cı ildə İsrail Müdafiə Qüvvələrinə qoşuldu və Paraşütçülər Briqadasında xidmət etdi. Altı Günlük Müharibə, Yom Kippur Müharibəsi, 1982 Livan Müharibəsi və Entebbe Əməliyyatı paraşütçülər və elit xüsusi qüvvələr dəstəsi Sayeret Matkal ilə döyüşdü. 1998-ci ildə on altıncı İFF Baş Qərargah rəisi oldu, 2002-ci ilə qədər xidmət etdi. İrandakı yəhudi nəslindəndir.
Koçkiri üsyanı
Koçkiri üsyanı – 1921-ci ildə Türkiyə Böyük Millət Məclisi Hökumətinə qarşı Koçgiri, Pezgavır, Maksudan, Aslanan, Kurmeşan, Parçikan, Cenbergan tayfalarının tərəfindən qaldırılmış kürd üsyanıdır.
1920-ci ilin əvvəlində Baytar Nuru, Yellicə nahiyəsində Hüseyn Abdal, Cangaben və Kurmeşan kimi tayfaların rəisləriylə birlikdə yığıncaq təşkil edərək Sevər Andlaşmasının tətbiq olunmasını və Diyarbakır, Van, Bitlis, Elazığ, Dərsim və Koçgiridən ibarət olan ərazilərdə müstəqil kürd dövləti qurulmasını qərarlaşdırmışdır.
Üsyançılar iyul ayında Pərdəyənin Çulfa Əli polis bölməsinə və Şadan tayfa rəisi Paşo da Rifahıyaya hücum etmişlər.