cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2015 Avropa Oyunları
Talisman
2014-cü ilin 25 noyabr tarixində Bakı 2015 Avropa Oyunları Ceyran və Narı ilk dəfə olaraq keçiriləcək idman tədbirinin rəsmi simvolları kimi təqdim edib. Oyunların Əməliyyat Komitəsi Azərbaycanın təbiətindən və irsindən ruhlanaraq, Ceyran və Nar ölkənin qürurlu tarixini və ümidverici gələcəyini əks etdirir. Bu cütlük Bakı 2015-in təbliğatında brend rolunda çıxış edərək bütün dünyada birinci Avropa Oyunlarının simvoluna çevriləcək. Azərbaycanın Gənclər və İdman naziri, Bakı 2015-in baş icraçı direktoru Azad Rəhimov deyib: "Bütün dünyaya Ceyran və Narı təqdim etməyə olduqca şadıq və ümid edirik ki, onlar birinci Avropa Oyunları həyəcanını özlərində əks etdirə biləcəklər. Bakı 2015-in simvolları kimi onlar Azərbaycanda yeni nəsil idman azarkeşlərini ruhlandıracaq, həyəcanlandıracaq və əyləndirəcəklər. Onlar qarşıdan gələn aylar ərzində şəhərimizdə və ölkə ərazisində son dərəcə aydın şəkildə görünəcəklər".
Ceyran qonaqlara Azərbaycanın zəngin irsinə nəzər salmağı təklif etməklə Oyunların mədəniyyət elçisi olacaq. Qafqaz dağlarından tutmuş Xəzər dənizinin sahillərinədək Ceyran qonaqlara ölkə boyu bələdçilik edəcək və onlara Azərbaycanın gözəlliklərini nümayiş etdirəcək. Ceyran ölkədə təbii gözəlliyin, zərifliyin və saflığın simvolu və Azərbaycanda qorunan heyvan növlərindən biridir. thumb|250x250px|Ceyran və Nar Nar günəşi sevən, Göyçay şəhərində bitən meyvədir. Həyat eşqi və enerji ilə aşıb-daşan Nar yeni idman növlərində iştirak etməyi sevir və Avropa Oyunları tədbirinə qoşulacaq. Nar Azərbaycan folklorunda birliyi tərənnüm edir və rəngarəng Bakı 2015 brendində əks olunaraq artıq şəhərimizdə geniş şəkildə nümayiş etdirilib.
Bakı 2015-in əməliyyatlar üzrə baş direktoru Saymon Kleq deyib: "Bizim simvollar ilk Avropa Oyunları üçün çox əhəmiyyətlidir və onları Bakı 2015 ailəsində salamlamağa çox şadıq. Ceyran Oyunların və Azərbaycanın zəngin irsinin zərif mədəniyyət elçisi olacaq. Nar Oyunların enerjisini, həyəcanını və əyləncəsini təmsil edir və idman sahələrində keçirilən yarışlarda iştirak edəcək".
Yubiley günlər
Avropa Oyunlarına 700 gün qaldı
2013-cü ilin 12 iyul tarixində Avropa Oyunlarına 700 gün qalması münasibəti ilə 2015 Avropa Oyunlarının rəsmi internet səhifəsi istifadəyə verildi. "Bakı Avropa Oyunları 2015" Təşkilat Komitəsi bu tədbirin rəsmi xəbərlər mənbəyi olacaq www.baku2015.com internet səhifəsini açıb. 12 iyulda təqdim edilən internet səhifəsi 12 iyul 2015-ci il tarixində Bakı Avropa Oyunlarının ilk gününə qalan "700 gün" hesabına start verildiyi olduqca xüsusi tarixə həsr olunur.
Açıldığı tarixdən etibarən rəsmi internet səhifəsi dünyanın bütün yerlərində olan insanlara ilk Avropa Oyunlarının məramı, keçirildiyi yeri və miqyası, idman növləri və yerləri haqqında məlumat almaq, Azərbaycan Respublikasının coğrafiyası, tarixi, iqtisadiyyatı, idmanı, mədəniyyəti və bir çox digər mühüm sahələri ilə tanış olmaq və Bakı şəhərinin tarixi, sosial həyatı, nəqliyyatı və internet səhifəsinə daxil olanların marağına səbəb olacaq digər mühüm təfərrüatları öyrənmək imkanını yaratdı.
Avropa Oyunlarına 365 gün qaldı
2014-cü ilin 12 iyun tarixində Avropa Oyunlarına 1 il qalması münasibəti ilə möhtəşəm şou təşkil olundu. Dənizkənarı Milli Parkda təşkil olunan möhtəşəm şouda konsert oldu. Parkın ərazisində xüsusi stend yaradılmışdı. Stend üzərində oyunlarala bağlı xüsusi xareoqrafiyaların nümayişi ilə yanaşı, Azərbaycan mədəniyyətini özündə əks etdirən milli ornametlər də göstərildi. Gecəyə gözəllik qatan sü üzərində lazer və alov şouları oldu. Bu effektlər isə Avropa ölkələrindən gələn peşəkər mütəxəsislər tərəfindən hazırlanmışdı. Mərasimi izləmək üçün Bulvara paytaxt sakinləri ilə yanaşı Azərbaycanda olan əcnəbi qonaqlar da gəlmişdi. Açıq havada təşkil olunan diskoteka paytaxt sakinlərinin ürəyincə olub. Ümumilikdə dünyanın 48 ölkəsində canlı yayımlanan tədbirin pik nöqtəsi isə saatın əqrəblərinin gecə 12-ni göstərməsi oldu. Alov qüllələrinin üzərində göstərilən rəqəmlərin mənası isə geriyə sayımın başlanması idi. Sonra 10-a yaxın gəmidən atılan fişənglərlə, möhtəşəm atəşfəşanlıq oldu.
Avropa Oyunlarına 200 gün qaldı
2014-cü ilin 26 noyabr tarixində 2015 Avropa Oyunlarına 200 gün qalması ilə əlaqədər olaraq İçərişəhərdə keçirilən tədbirdə lazer effektləri ilə Qız qalasının üzərində "Bakı-2015"in loqosu, rəsmi rəmzləri – ceyran və nar, eləcə də Oyunlarla bağlı videoçarx nümayiş olunub. Videoçarxda 2015 Avropa Oyunlarının proqramına daxil olan idman növləri ilə bağlı görüntülər yer alıb.
Poçt markaları
2015 Avropa Oyunları üçün Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi və Azərmarka şirkəti tərəfindən 2014-ci ili 20 noyabr tarixində poçt markaları satışa buraxıldı. Poçt markasında yarışların keçiriləcəyi idman qurğularının təsviri əks olundu. Bakı Olimpiya Stadionu, Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu, Bakı Kristal Zalı, Heydər Əliyev Arenası, Bakı Su İdmanı Mərkəzi və Milli Gimnastika Arenası poçt markasının təsvirində yer aldı.
Rabitə və Yüksək Texnologiyalar nazirinin müavini İltimas Məmmədov deyib: "Bu gözəl markalar gələn ilin yayında Bakıda elit idman növləri üzrə yarışların keçiriləcəyi bir sıra dünya səviyyəli obyektləri nümayiş etdirir. Onlar gələn ilin yayında keçiriləcək və bütün Avropanı bir arada birləşdirəcək möhtəşəm idman tədbirindən gözəl xatirə olaraq bütün Azərbaycanda tanınacaq".
Hər bir markanın dəyəri 60 qəpikdir. Gələn il keçiriləcək 2015 Avropa Oyunlarına daxil edilən hər bir iyirmi idman növünü əks etdirən təsvirlərin ikinci buraxılışı hazırlanacaq. Gələcəkdə 26 markanın hər birini bir arada əks etdirən üçüncü xatirə kitabı da buraxılacaq.
Gənclər və İdman naziri, 2015 Avropa Oyunları Əməliyyat Komitəsinin baş icraçı direktoru Azad Rəhimov deyib: "Markalar I Avropa Oyunları ilə əlaqədar olaraq buraxılacaq kolleksiya əşyalarının geniş hissəsini təşkil edir. Əminəm ki, markalar gələcəkdə yalnız möhtəşəm idman obyektlərimizi əks etdirən valehedici görünüşlərinə görə deyil, həm də bütün ölkənin 2015 Avropa Oyunlarına göstərdiyi dəstəyi əks etdirərək yaddaşlarda qalacaq".
thumb|250x250px|[[Ukraynada çap olunmuş 2015 Avropa Oyunlarının poçt markası]] 2015-ci ilin 23 aprel tarixində 2015 Avropa Oyunlarına həsr olunmuş növbəti poçt markasının təqdimat mərasimi oldu. Markaların üzərində "Bakı-2015"in brendi olan nar və 2015 Avropa Oyunlarına proqramına daxil olan idman növləri təsvir edildi. Poçt markası Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi və Azərmarka şirkəti tərəfindən çap olundu. Markaların qiyməti 20 qəpik təşkil etdi.
10 iyul 2015-ci ildə 2015 Avropa Oyunları üçün növbəti poçt markası Ukraynada çap olundu. "UKRPOCHT" şirkəti 2015 Avropa Oyunları üçün 130 000 ədəd poçt markası çap etdi. Ukrayna Azərbaycanlıları Birləşmiş Diasporunun sədri Hikmət Cavadov deyib "Belə markalar əvvəl də buraxılmışdı. Artıq yeni marka da Ukrayna poçtlarında satışdadır. Bakı — 2015-lə bağlı markaların konvertləri bəzədiyini görəndə adam qürurlanır".
Xatirə sikkələri
3 iyun 2015-ci ildə Azərbaycan Mərkəzi Bankı Avropa Oyunları ilə əlaqədar xatirə sikkələri buraxıb. Mərkəzi Bankın məlumatına görə, sikkələr Böyük Britaniyanın "The Royal Mint" Kral Sikkə Sarayında kəsilib.
Sikkələrin üst tərəfində 5 idman növünün təsviri, alt tərəfində isə Azərbaycan gerbi, aypara və milli ornament var.
thumb|250px|[[Bəhram Bağırzadə yarışları izləyərkən|left]]
Bakı 2015 mağazası
11 may 2015-ci ildə Bakıda Dəniz kənarı Milli Parkda Bakı 2015 mağazasının açılış mərasimi oldu. Açılış mərasimində Bakı-2015 əməliyyatlar üzrə baş direktoru Saymon Kleq və Azərsun Holdinqin ictimaiyyətlə əlaqələr və biznesin inkişafına dəstək şöbəsinin müdiri Afiq Səfərov iştirak edib. O, mərasimdə çıxış edərkən bildirib ki, görülən işlər həyəcanın daha da artırılmasına xidmət edir. "Mən əminəm ki, Bakı əhalisinin əksəriyyəti bu möhtəşəm tədbirin bir hissəsinə çevriləcək. Bu möhtəşəm tədbirin Bakıda uğurla keçiriləcəyinə tam əminəm", — deyə Saymon Kleq bildirib. Mağazada Bakı-2015 brendli mallar, geyimlər, aksesuarlar, suvenirlər daxildir. Saymon Kleq həmçinin qeyd edib ki, "Bazarstore" mağazalar şəbəkəsinin satışa çıxardığı məhsullar Azərbaycanda, eləcə də bütün Avropada yaşanacaq bu idman həyəcanını hər bir kəsin hiss etməsinə imkan yaradacaq. Məhsulların satış dizaynları xüsusi olaraq Bakı-2015 üçün yaradılıb və onlar öz orijinallığını təsdiqləyəcək holoqramla təmin olunub.
Ulduz səfirlər
Adı çəkilən proqram Ulduz Elçilərin iyunun 12-də başlayacaq idman tədbiri haqqında müraciətlərini və mesajlarını bölüşmək məharətindən istifadə etməklə "Bakı 2015" Avropa Oyunlarının Azərbaycan və Avropada geniş tamaşaçı kütləsinə çatdırılmasına imkan yaradacaq.
İştirakçılar "Bakı 2015"in obyektlərinə baş çəkmək, gerisayım tədbirlərində iştirak etmək, kampaniyaları dəstəkləmək və öz sosial media kanallarından istifadə etməklə milyonlarla pərəstişkarları arasında oyunların təbliğ olunmasına kömək göstərəcəklər.
Boliviya
Boliviya (tam adı: Boliviya Çoxmillətli Dövləti; ) — Cənubi Amerikada dövlət. Paytaxtı Sukre şəhəridir, La Pas, Koçabamba, Santa Cruz, Potosi kimi digər böyük şəhərləri də var. Ölkə Boliviya idarəçiliyi dövründə Yuxarı Peru adlandırılırdı. Sonradan ölkəyə Cənubi Amerikanı ispan əsarətindən qurtaran Simon Bolivarın şərəfinə Boliviya (Bolivarın ölkəsi) adı verilmişdir. Boliviyanın şimal və şimal-şərqdə Braziliya, cənub-şərqdə Paraqvay, cənubda Arqentina, cənub-qərb və qərbdə Çili və Peru ilə sərhədləri var. Cənubi Amerika ölkələr arasında dənizə çıxışı olmayan ən böyük ölkədir. Lakin 2010cu ildə Peru ilə imzalanmış sazişə əsasən Boliviyaya 99 illik icarəyə liman tikmək üçün dənizkanarı sahə verilib.
Tarix
Boliviya 1809-cu ildə İspaniyayadan müstəqilliyini elan etməsinə baxmayaraq, 1825-ci ildə Boliviya İstiqlal müharibəsi nəticəsində ispan əsgərlərinin ölkədən çıxarılması ilə mümkün oldu.
Müstəqillik əldə etdikdən sonra Boliviyadakı siyasi hakimiyyət çox tez-tez dəyişilmişdir. Ölkə müstəqilliyini qazandığı 1825-ci ildən indiki dövrə qədər yüz səksənə yaxın inqilab, ondan çox dəyişdirilmiş konstitusiya və səksənə yaxın prezident görüb. Prezidentlərdən bəziləri hakimiyyəti qan tökərək ələ keçirdiblər və yenə eyni şəkildə hakimiyyətdən getməli olublar. Altı prezident hakimiyyətdə olduğu zaman öldürülüb. thumb|left|200px|[[Uyuni şoranlığı]] Boliviyanın qonşu dövlətlərlə, xüsusi ilə də Çili və Paraqvay ilə olan əlaqələri gərgin olmuşdur. 1879-cu ildə müttəfiqi Peru ilə birlikdə, sərhəd probleminə görə Çiliyə hücum etdi. Ancaq 1883-cü ildə bitən Sakit okean müharibəsi Boliviya üçün məğlubiyyətlə bitdi. Sakit Okean bölgəsindəki sahil xəttini Çiliyə verməli olan Boliviyanın okean ilə olan əlaqəsi kəsildi və nəticədə ölkə dənizə çıxışı olmayan dövlətinə çevrildi. Bu müharibənin nəticəsi Boliviya xalqının indi də yaddaşından silinmir.
Boliviya həmcinin 1899–1903-cü illərdə Akri müharibəsində ərazisinin 191.000 km² ərazisini itirir. Ölkədə yenə bir sərhəd problemi üzündən 1932-ci ildə qonşu Paraqvay ilə müharibə edir. Cako müharibəsi adlandırılan bu müharibə 1935-ci ildə, Paraqvayın zəfəri ilə sona çatır, Boliviya isə mübahisəli bölgənin ancaq dörddə birini torpaqlarına qata bilir.
Coğrafiya
Boliviyanın ərazisi 1.098.581 km²-dir. Ölkələrin və ərazilərin sahələrinə görə siyahısında Efiopiyadan sonra 27ci yer tutur.
Ekoloji zonlara görə Boliviyanın ərazisi çox zəngindir. Ölkənin qərb dağlıq hissəsi And dağlarda yerləşir. Bura həmçinin Altiplano platosu aiddir. Şərq düzənliklərə amazon tropik meşələr və Qran-Çako kimi böyük rayonlar daxildidir. Ölkənin ən hündür nöqtəsi — Oruro departamentində yerləşən sönmüş vulkan Saxama. Ən iri gölləri Peru ilə sərhəddə yerləşən Titikaka gölü və Poopo gölüdür. Dünyanın ən iri şoranlığı — Uyuni şoranlığı isə cənub-qərbdə Potosi departamentində yerləşir.
Demoqrafiya
2001-ci ildə aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən Boliviyanın 8.274.325 nəfər əhalisi vardır.
İqtisadiyyat
Boliviya təbii resurslarla zəngindir — qalay, qaz, neft, sink, volfram, sürmə, gümüş, dəmir, qurğuşun, litium, qızıl, meşə, hidroenergetik resurslar.
2010-cu ildə adambaşına düşən ÜDM — 4,8 min dollar (dünya üzrə 150 yer). İşsizlik səviyyəsi 2009-cu ilə görə — 8,5%. Əhalinin 60% yoxsulluğun səviyyəsinin aşağı yaşayır (2006 il).
Qeyd etmək lazımdır ki 1990-cı və 2000-ci illərdə minimal maaş 100 dollardan aşağı və Cənubi Amerika ölkləri arasında ən aşağı səviyyədə idi. Buna baxmayaraq 2017-ci ildə Boliviyada minimal maaş Peru, Kolumbiya, Meksika, Venesuela kimi ölkələrdən daha yüksək səviyyəyə qalxdı və hal hazırda bu göstəricəyə görə Boliviya reqionda birinci yerdədir (298.38 dollar — 2018 il)
Kənd təsərrüfatı ÜDM-in 11% təşkil edir və bu sahədə ölkənin 40% çalışır. Əsas məhsullar: soya, kofe, pambıq, qarğıdalı, düyü, şəkər qamışı, kartof.
Heyvandarlıqda əhali əsasən qaramalçılıq və qoyunçuluqla məşğuldur.
Sənaye ÜDM-in 37% təşkil edir və bu sahədə ölkənin 17% çalışır: neft və qalayın hasilatı, qida və toxuçuluq sənayəsi, tütün, əl sənətkarlığı.
Xidmət sahəsi ÜDM-in 52% təşkil edir və bu sahədə ölkənin 43% çalışır
Azərbaycanlı Sovet İttifaqı Qəhrəmanlarının siyahısı
thumbnail|right|75px|"Qızıl Ulduz" ordeni
Azərbaycanlı Sovet İttifaqı Qəhrəmanlarının siyahısı — İkinci dünya müharibəsi zamanı Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adı almış azərbaycanlıların siyahısı.
Azərbaycan xalqı cəbhəyə 600 mindən çox oğul və qızını yola salıb. Onların təxminən yarısı döyüş meydanlarından geri qayıtmayıb. Müharibə illərində göstərdikləri igidliyə görə 42 azərbaycanlı Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülüb, 170 mindən çox əsgər və zabit müxtəlif orden və medallarla təltif edilib. Azərbaycanlı çağırışçı və könüllülərdən formalaşdırılan 77-ci, 223-cü, 336-cı, 402-ci və 416-cı milli atıcı diviziyaları Qafqazdan Berlinədək şanlı döyüş yolu keçib. İlk azərbaycanlı Sovet İttifaqı Qəhrəmanı İsrafil Məmmədov olmuşdur.
Luza
Luza — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Kirov vilayətinə daxildir.
Malmıj
Malmıj — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Kirov vilayətinə daxildir.
NGC 2024
NGC 2024, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Ovçu bürcü istiqamətində yerləşir. EN tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Nahidə Orucova
Orucova Nahidə Mülük qızı (18 iyul 1961, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti.
Həyatı
Orucova Nahidə Mülük qızı 1961-ci ildə iyulun 18-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1984-cü ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun «Dram-kino aktyorluğu» fakultəsini bitirmişdir. Bir müddət Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında çalışmışdır. Orada işlədiyi müddət ərzində bir sıra tamaşalarda iştirak etmişdir. 1993-cü ildə Ş. Qurbanov adına Musiqili Komediya Teatrına «Solist - vokalist» vəzifəsinə təyin olunmuşdur. Bu müddətdə o Cavanşir Quliyev, Əli Əmirli «İtkin ər» tamaşasında İzabella, A. Qüdrət, Ramiz Mustafayev «Volqalı canan»da Şəlalə xanım, Emin Sabitoğlu, Tamara Vəliyeva «Bankir adaxlı»da Səmayə xanım, Rəşid Şəfəq, Abdulla Şaiq «Bir saatlıq xəlifəlik»də Səkinə xanım, Oqtay Rəcəbov, Aqşin Babayev «Əlin cibində olsun»da Gülşad xanım, Ramiz Musafayev, Cahangir Məmmədov «Məsmə xala dayımdır»da katibə, Emin Sabitoğlu, Rüfət Əhmədzadə "Hələlik”də Lalə, Emin Sabitoğlu, Xalidə Hasilova «Nəğməli Könül»də Qəmər xanım, Oqtay Kazımi, Ramiz Heydər «Qızıl toy»da Zuzu xanım, Süleyman Ələsgərov, Şıxəli Qurbanov «Özümüz bilərik»də Nailə xanım, Ü. Hacıbəyli "Ər və arvad”da Minnət xanım, Süleyman Ələsgərov, İsi Məlikzadə «Subaylarınızdan görəsiniz»də Çiçək xanım, Vasif Adıgözəlov, Anar «Aldın payını, çağır dayını»da Nazlı Qəmzəli, Süleyman Ələsgərov, Şıxəli Qurbanov "Milyonçunun dilənçi oğlun”da Kübar qadın və Mələk, Üzeyir Hacıbəyli "O olmasın bu olsun”da Sənəm, Ramiz Mirişli, Marat Haqverdiyev "Qısqnc ürəklər”də Natella, Faiq Sücəddinov, Tamara Vəliyeva "Mən dəyərəm min cavana”da Sevda, Cavanşir Quliyev, Qeybulla Rəsulov "Məhəbbət oyunu”nda Gülcahan, Rauf Hacıyev "Talelər qovuşanda”da Nazpəri, İmre Kalman "İdialı qaraçı”da Qrafinya İrini, Üzeyir Hacıbəyli "Arşın mal alan”da Cahan xala, Viktor Dolidze, Akvsenti Saqarelli "Xanuma”da Tekle və s. tamaşalarda yaratdığı obrazlarla yadda qalmışdır. "Asif, Vasif, Ağasif” (1983) Musiqi müəlliməsi, "Ayrılıq imiş” ( 2008) Xidmətçi, " Biz qayıdacağıq” ( 2007) Həkim, "Xüsusi vəziyyət” (1986) Şikayətçi, "Kişiləri qoruyun” (2006) Rübabə, "Qız qalası” (2000), "Qızlar” (2007) Sədaqət, "Moskva-Bakı qatarı” (2005) Satıcı, "Nə gözəldir bu dünya... (1999) Asim Əliyeviçin arvadı, "Pəncərədə işıq” (film-tamaşa) Bardakı qadın, "Spasibo” (1998) Yengə, "Tam məxfi” (2004) Səbinənin anası, "Yanmış körpülər” (2007) Qreta, "Yük” (1995) Qulluqçu Kübra, "Yurd yeri” (1997) Hüsniyyə və s. filmlərdə yaddaqalan obrazlar yaratmışdır. N. Orucova 2012 –ci ildə Əməkdar artist fəxri adına layiq görülmüşdür. 2013- cü ildən Pezident mükafatçısıdır. Subaydır, 1 övladı var.
1 avqust 2012-ci ildə Azərbaycanın Respublikasının əməkdar artisti adına, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə , 1 may 2017-ci ildə , 9 may 2018-ci ildə , 7 may 2021-ci ildə , 10 may 2022-ci ildə və 6 may 2023-cü ildə Prezident Mükafatına layiq görülüb.
Azərbaycan–İtaliya voleybol matçlarının siyahısı
Klublar
Azərbaycan təmsilçilərinin indiyədək Apennin təmsilçilərinə qarşı görüşləri həmişə çətin və gərgin olub. Belə ki, azərbaycanlıların qəniminə çevrilən italiyalılarla 2010-cu ilin dekabrınadək 17 dəfə qarşılaşma olmuşdur ki, bunlardan 14-də rəqib sevinib. Azərbaycan komandaları 18 set qazandıqları halda, 49-da uduzublar.
Qeyd edək ki, Apennin təmsilçilərinin 7 klubu ilə qarşılaşan 3 Azərbaycan komandasından 1 dəfə Bakı Məişət Kondisionerlər Zavodu (BMKZ) və 2 dəfə "Azərreyl" meydanı qələbə ilə tərk edib.
Azərbaycan klublarının İtaliya klubları ilə bütün görüşləri
son yenilənmə: 7 yanvar 2011-ci il
Muraşi
Muraşi — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Kirov vilayətinə daxildir.
Su maralı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Nolinsk
Nolinsk — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Kirov vilayətinə daxildir.
Omutninsk
Omutninsk — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Kirov vilayətinə daxildir.
Dər yaşayış yeri
Dər yaşayış yeri — Ordubad rayonunun Azadkənd kəndi yaxınlığında orta əsrlərə aid yaşayış yeri.
1968-ci ildə qeydə alınmışdır. Geniş bir ərazini əhatə edən yaşayış yeri güclü dağıntıya məruz qalmışdır. Burada rast gəlinən yanmış tikinti, xüsusilə kərpic qalıqları vaxtilə binaların olduğunu göstərir. Yerüstü materiallar çəhrayı rəngli sadə və şirli qab qırıqlarından ibarətdir. Mədəni təbəqə saxsı qab qırıqlarından,kərpic qarışıq gil laylarından ibarətdir. Çiy kərpicdən, daş qarışıq torpaqla hörülmüş tikinti qalıqları saxlanmışdır. Tapıntıların əksəriyyəti şirli və şirsiz qab (küpə, kasa, nimçə, badya, qapaq və s.) qırıqlarından ibarətdir. Ərazisindəki qəbiristanlıqda orta əsrlərə aid qəbirüstü daş qoç heykəllər olmuşdur. Abidə 16-18-ci əsrlərə aid edilir.
Orlov
Orlov — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Kirov vilayətinə daxildir.
İlham Hüseynov (aktyor)
İlham Abbas oğlu Hüseynov — Azərbaycan teatr və kino aktyoru.
Slobodskoy
Slobodskoy — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Kirov vilayətinə daxildir.
İlham Hüseynov (aktyor)
Həyatı
İlham Abbas oğlu Hüseynov - 1967-ci ildə anadan olmuş,1990-ci ildə М.А.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun “Dram və kino aktyorluğu”  fakültəsini bitirmişdir. 1990-cı ildən 2013-ci ilə qədər Gəncə Dövlət Dram Teatrında, 2013-ci ildən bu günə qədər isə Akademik Milli Dram Teatrında işləyir. 3 may 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Əməkdar Artisti fəxri adına layiq görülüb.
İosif Lada
thumb|Ladanın ev muzeyi İosif Lada (d. 17 dekabr 1887 - ö. 14 dekabr 1957)- Çexiyalı rəssam, karikaturaçı və yazar.
İlham Hüseynov (aktyor)
Oynadığı rollar
Gəncə Dövlət Dram Teatrı
İosif Lada
Yaroslav Haşekin Cəsur Əsgər Şveyk kitabının karikaturaçısı kimi tanınır. Petr Urbanın təşkil etdiyi 2008-2009 Çexiya nəşrinə qədər bütün Şveyk nəşrlərində Ladanın şəkillərindən istifadə edilirdi.
İlham Hüseynov (aktyor)
Oynadığı rollar
Akademik Milli Dram Teatrı
İosif Lada
Yetkinlər üçün çəkdiyi rəsmlər qədər çap etdirdiyi uşaq kitabları və mənzərə şəkilləri də məşhurdur. Özü də 13 uşaq kitabı yazmışdır.
Həyatı
1887-ci ildə Praqa yaxınlığında kiçik bir kənddə bir ayaqqabı tamirçisinin ailəsində anadan olmuşdur. İbtidai məktəbdən sonra rəsm işləri üzərində fəaliyyətinə başlamışdır. 14 yaşında Praqaya gedərək çap işləri ilə məşğul olmağa başladı. 6 aylıqkən keçirdiyi bir qəza səbəbiylə bir gözü görmürdü. Buna baxmayaraq çox böyük maraq duyduğu şəkil sahəsində özünü inkişaf etdirdi, qəzetlər üçün karikaturalar çəkdi.
1907-ci ildə anarxist bir qəzetin redaktoru olan Yaroslav Haşek ilə tanış oldu. 1913-cü ildə iki yoldaş bir müddət birlikdə işlədilər. Çap etdirdiyi ilk uşaq kitabı " Moje abeceda "nı 1911-ci ildə nümayiş etdirən Lada 1913-cü ildə Haşekin yazdığı bir uşaq kitabına karikaturalar çəkdi. Özünün yazıb çap etdirdiyi  Kocour Mikes  adlı uşaq kitabı onun ən məşhur əsərlərindən biri oldu və 30 dilə tərcümə edildi.
Birinci Dünya Müharibəsindən sonra dostu Haşekin xahişi ilə Cəsur Əsgər Şveykin üz qapağına şəkillər çəkdi. Haşekin 1923-cü ildə ölümündən sonra da seriya davam etdirildi və Lada 1923-1925-ci illər arasında Şveyk seriyası üçün 500-ə qədər şəkil çəkdi.
1920-ci illərdə öz tərzini tapan Lada ənənəvi Çexiya həyatı ilə bağlı şəkil və şəkillər çəkdi. 400 rəsmi və 15000-ə qədər şəkili var. 130 yazıçının kitablarına karikaturalar çəkmişdir.
Lada kitab rəsmləri xaricində mənzərə şəkilləri çəkməyə başladı, şəkillərinin bir çoxu poçt markası olaraq çap edildi. Rəssam oyun və filmlər üçün də dekorasiyalar hazırlamağa başladı. Bedrix Smetananın Satılmış Dul operasının dekorasiyası hazırladığı dekorasiyalar içində ən məşhuru idi. Əsər 1937-ci ildə Amsterdamda Ladanın dekorasiyası ilə səhnəyə qoyuldu.
1923-cü ildə Hana Budějická ilə evlənən və iki qız uşağı olan rəssam 1928-ci il təvəllüdlü kiçik qızını İkinci Dünya Müharibəsində Praqa bombalanması zamanı hələ 17 yaşında ikən itirir. Digər qızı Alena Lada isə atasının yolu ilə gedib rəssam və uşaq kitabı karikaturaçısı olmuşdur.
İosif Lada 14 dekabr 1957-ci ildə vəfat etdi.
Kəndindəki sökülən köhnə evinin yerinə Ladanın 1935-ci ildə inşa etdirdiyi villa 1986-ci ildən muzeyə çevrilmişdir.
İosif Ladanın adı 14 yanvar 1996-cı ildə kəşf edilən bir asteroidə verilmişdir.
Sovetsk (Kirov vilayəti)
Sovetsk — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Kirov vilayətinə daxildir
Urjum
Urjum — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Kirov vilayətinə daxildir.
Sosnovka
Sosnovka — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər, Kirov vilayətinə daxildir.
NGC 164
NGC 164 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Əsl marallar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan yarımfəsiləsi.
Yaransk
Yaransk — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Kirov vilayətinə daxildir.
Gideon Mantell
Gideon Alcernon Mantell — Böyük Britaniyalı tibb baxıcısı, geoloq və paleontoloq.
Tərcümeyi-halı
Gideon Alcernon Mantell 3 fevral 1790-cı ildə Luisdə anadan olmuşdur. Onun iquanadontun xarici görünüşünü və həyat tərzini bərpa etməyə cəhd göstərməsi dinozavrların elmi cəhətdən öyrənilməsinin əsası hesab olunur. 1822-ci ildə o, əvvəlcə, daşlaşmış dişləri, daha sonra isə iquanodontun skeletinin böyük bir hissəsini (və son nəticədə identifikasiyasını) aşkar etdi. Gideon Mantellin İngiltərənin cənub ərazilərinin təbaşir dövrünə aid tarixinin araşdırılması sahəsindəki tədqiqatları mühüm elmi əhəmiyyət kəsb etmişdir.
1849-cu ildə alim London Kral Cəmiyyətinin Krallıq medalı (ingilis dilində; Royal Medal) ilə təltif olunmuşdur. .
Gideon ALcernon Mantell 10 noyabr 1852-ci ildə London şəhərində vəfat etmişdir.
Qarabağlı hüquqşünaslar (kitab)
Qarabağlı hüquqşünaslar — Jurnalist-etnoqraf Ənvər Çingizoğlunun 2012-ci ildə nəşr olunan kitabı. Tarixi-ensiklopedik tədqiqat kitabıdır.
Kitabın elmi redaktoru tarix elmləri doktoru Qasım Hacıyev, redaktoru Vasif Quliyev, rəyçilər tarix elmləri doktoru Əli Məmmədov, tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Bəhram Məmmədli, tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru İltifat Əliyarlı, məsləhətçilər Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin hakimi Əli Rüstəmov, hüquqşünaslar Adil Minbaşı və Etibar Orucovdur. 1822-1920-ci illəri əhatə edən kitabın giriş hissəsində Qarabağ xanlığının qonşu dövlətlərlə iqtisadi, mədəni, siyasi əlaqələrindən, xanlıqda idarəçilik və hüququn inkişafından bəhs edilir. Nəşrin birinci fəslində 1805-ci ildə bağlanan Kürəkçay müqaviləsi ilə Qarabağ xanlığının Rusiyaya ilhaq edilməsi, 1806-cı ildə İbrahimxəlil xan Cavanşirin qətli, 1822-ci ildə xanlığın ləğvi, 1840-cı ildə inzibati-məhkəmə islahatının həyata keçirilməsi və s. hadisələrdən, ikinci fəsildə isə XIX əsr - XX əsrin əvvəllərində fəaliyyət göstərmiş qarabağlı hüquqşünaslardan söz açılır. Kitabda 1850-ci ildə Tiflisdə nəşr olunan “Kavqazskiy kalendar”, Rusiyanın Mərkəzi Dövlət Tarix Arxivi, Gürcüstan və Azərbaycan tarix arxivlərindən toplanmış materiallardan istifadə olunub.
Batan adası
Batan adası — Filippinin Lusonkom boğazı ilə Cənubi Çin dənizi arasında yerləşən vulkanik mənşəli adadır. İnzibati cəhətdən Batanes əyalətinə (Kaqayan vadisi regionu, Filippin) aiddir. Sahəsinə görə Filippində yerləşən 43-cü adadır.
Coğrafiyası
Batan adası cənub-qərbdən şimal-şərqə qədər 19 kilometr uzunluğa malikdir. Adanın eni 2 kilometrdən 5 kilometrə qədər dəyişə bilir. Sahəsi 95,18 km²-dir. Adanın ən yüksək nöqtəsi — İraya dağıdır. Dağ 1009 metr dəniz səviyyəsindən yüksəklikdə yerləşmişdir. Son dəfə 1454-cü ildə püskürmüşdür. Əhalinin siyahıya alınması üzrə 2010-cu ilə əsasən Batan adasında 11979 insan (2000-ci ildə 11173 nəfər) yaşayırdı. Adada əsasən ivatani qrupunun etnoqrafiya nümayəndələri məskunlaşmışdır. Adada dörd qəsəbə yerləşmişdir: Basko (2015-ci il məlumatlarına əsasən 8579 insan), Maxatao (1555), İvana (1327) və Uyuqan (1297).
Batan adasından 4,5 kilometr cənub-qərbdə Sabtanq adası, 30 kilometr şimal-qərbdə isə İtbayat adası yerləşmişdir.
Baharlılar (kitab)
Baharlılar — Ənvər Çingizoğlunun Baharlı oymağı haqqında yazdığı kitab.
Jurnalist-etnoqraf Ənvər Çingizoğlunun bu günlərdə "Baharlılar" adlı kitabı çapdan çıxıb. Kitabın rəyçiləri tarix elmləri doktoru Nərgiz Quliyeva, tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Tofiq Nəcəfli, redaktoru Vasif Quliyev, məsləhətçisi Sevda Məmmədova-Baharlıdır. Kitab giriş və üç fəsildən ibarətdir.
İradə Gözəlova
İradə Vaqif qızı Gözəlova — Azərbaycan teatr rejissoru, Gəncə Dövlət Dram Teatrının baş rejissoru.
Həyatı
İradə Vaqif qızı Gözəlova 1982-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.1998-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin teatr rejissorluğu ixtisasına qəbul olunmuş, 2003 ildə bitirmişdir.1999 –2003 Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında aktrisa işləyib 2003–2009 il. Azərbaycan Dövlət "YUĞ" Teatrında rejissor işləyib. 2009 ildə Moskva şəhərində yerləşən A.P. Çexov adına Moskva Bədai Teatrının maqistraturasına qəbul olunmuş və 2011-ci ildə bitirmişdi.2014 ildə Gəncə Dövlət Dram teatrina baş rejissor vəzifəsinə təyin olunmuşdur, hal-hazirda bu vəzifədə çalışır.2017-ci il 10 martda Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən "Fəxri Mədəniyyət İşçisi" döş nişanı ilə təltif olunub. 1 may 2017-ci ildə, 9 may 2018-ci ildə , 10 may 2019-cu ildə , 7 may 2020-ci ildə və 6 may 2023-cü ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
Xosrov bəy Sultanov (kitab)
Xosrov bəy Sultanov—Ənvər Çingizoğlunun bu kitabı Qarabağ quberniyasının general-qubernatoru haqqındadır. Jurnalist-etnoqraf Ənvər Çingizoğlunun bu günlərdə çapdan çıxan yeni tarixi-bioqrafik kitabı tanınmış dövlət xadimi, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Qarabağ bölgəsinin general-qubernatoru olmuş Xosrov bəy Sultanova həsr olunub. Nəşrin elmi redaktoru tarix elmləri doktoru Qasım Hacıyev, redaktoru Fəxrəddin Şahsuvarov, rəyçiləri tarix elmləri doktoru Əli Məmmədov, tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktorları Gültəkin Nəcəfli, Bəhram Məmmədli, filologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, professor Ədalət Tahirzadədir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin, Xarici İşlər Nazirliyinin sənədləri, Fövqəladə İstintaq Komissiyasının materialları və s. mənbələrdən istifadə olunmaqla qələmə alınan kitabda Qarabağ general-qubernatorluğunun fəaliyyəti təfərrüatı ilə təsvir edilib, xüsusilə Xosrov bəy Sultanovun erməni separatçılarının Azərbaycan hökumətinə tabe etdirilməsində tutduğu qəti mövqe və başqa məsələlər əksini tapıb. “Mütərcim” nəşriyyatında çapdan çıxan kitab həyatını xalqının azadlığına, səadətinə həsr edən tanınmış ictimai-siyasi xadim, görkəmli sərkərdənin mənalı həyatına işıq tutur.
Fərid Əliyev (solist)
Fərid Fərhad oğlu Əliyev — Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının, Şövkət Məmmədova adına Opera studiyasının və Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrının solisti, Xəzər Universiteti Musiqi və İncəsənət departamentinin müəllimi. Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti.
Həyatı
Fərid Əliyev 29 mart 1975-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1994-cü ildə Ə.Əzimzadə adına Rəssamlıq məktəbini bitirmiş və həmin ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin dizayn fakültəsinə daxil olmuşdur.
1999-cu ildən Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrının solistidir.
İşlədiyi müddət ərzində "Vesyolaya vdova", "Maritsa", "Tsıqan premyer", "Silva", "Neistovıy Qasqonets", "Talelər qovuşanda", "Volqalı canan", "Aldın payını, çağır dayını", "O olmasın, bu olsun" kimi tamaşalarda yadda qalan obrazlar yaratmışdır.
Eyni zamanda Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında "Natəvan" operasında Hacı Abbas Ağa, "Şah İsmayıl" operasında Vəzir, "Koroğlu" operasında Koroğlunun və Həmzə bəyin partiyalarını ifa edir.
F. Əliyev Bakı Musiqi Akademiyasının Ş. Məmmədova adına Opera studiyasının solistidir. Orada "Boqema" operasında Rudolf, "Traviata" operasında Alferd, "Kənd namusu" operasında Turiddu, "Faust" operasında Faust, "Yevgeni Onegin" operasında Lenski rpartiyalarını ifa etmişdir.
2004-cü ildə Bakı Musiqi Akademiyasının magistr dərəcəsini almışdır. 2008-ci ildən Xəzər Universiteti Musiqi və İncəsənət departamentində vokal müəllimi vəzifəsində çalışır.
Bir neçə dövlət tədbir və konsertlərinin iştirakçısıdır.
Evlidir, iki övladı var.
6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə , 1 may 2017-ci ildə və 9 may 2018-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
Qaraqalpaq dili
Qaraqalpaq dili (Қарақалпақ тили, Qaraqalpaq tili) — qaraqalpaqların danışdıqları dil. Qaraqalpaqstan Muxtar Respublikasının rəsmi dilidir.
Qaraqalpaq dili türk dillərinin qıpçaq yarımqrupuna daxildir (tatar dili, başqırd dili, qaraçay-balkar dili, qumuq dili, karaim dili, krımtatar dili, qazax dili, həştərxan-noqay dili, noqay dili). Noqay, qazax və qaraçay dilləri ilə birgə qıpçaq-noqay qoluna aid edilir. Leksik baxımdan daha çox qazax dilinə yaxın olsa da, ondan orfoqrafik baxımdan fərqlənir.
Qaraqalpaq dilində təxminən 400 min nəfər danışır. Onlar əsasən Özbəkistanda yaşayırlar. Təxminən 2 min nəfər bu dildə danışan əhali Əfqanıstanda, daha az sayda isə Rusiyada, Qazaxıstanda, Türkiyədə yaşayır.
Qaraqalpaq dilində Nukusda "Erkin Qaraqalpaqstan" qəzeti nəşr olunur. Dili əsas tənzimləyən qurum - Najim Davkarayev adına Dil və Ədəbiyyat İnstitutudur. thumb|left|290px|Özbəkistan ərazisində qaraqalpaq dilinin (qırmızı rəngdə) yayılması arealı
Dialektlər
Adətən iki dialekt fərqləndirilir: şimal-şərqi və cənub-şərqi. Üçüncü bir dialektin (Fərqanə vadisində danışılan) mövcudluğu haqqında da ehtimallar var.
Saitlər
right|300px|Qaraqalpaq dilinin saitlər sistemi
Digər dillərdən alınma sözlərdə sinharmonizm həmişə müşahidə olunmur.
Samitlər
Qaraqalpaq dilində 25 samit fonem var. Onlardan 4-nə (mötərizəyə alınanlar) yalnız alınma sözlərdə rast gəlinir.
Yazı
thumb|300 px|right|Nukusda müasir latın əlifbası ilə yazılmış fotosalon lövhəsi (2006) 1924-1928-ci illərdə qaraqalpaq dilinin yazısı ərəb əlifbası idi. 1928-1940-cı illərdə latın əlifbasından, sonra isə kiril əlifbasından istifadə olunmuşdur. 1991-ci ildə Özbəkistan öz müstəqilliyini elan edəndən sonra latın əlifbasına qayıdışla bağlı qərar qəbul edilmişdir və hazırda Qaraqalpaqıstanda tədrican latın əlifbasına keçid həyata keçirilir.
Müasir qaraqalpaq əlifbası:
Qaradağlılar (kitab)
Qaradağlılar -Ənvər Çingizoğlunun Qaradağlı eli haqqında yazdığı kitab.
Jurnalist-etnoqraf Ənvər  Çingizoğlunun  bu kitabı  Azərbaycan  xalqının  etnogenezində,  siyasətində,  iqtisadiyyatında  və  mədəniyyətində  mühüm  rol  oynayan  Qızılbaş  birliyinin   ən  böyük  qollarından  biri  Ustaclı  və  Qaradağlı  elindən,  onların  sintezindən  yaranmış  Xanqaradağskilərin   yaşam  yolundan  bəhs  edir. Orta çağda,  keçən  yüzilliklərdə  Azərbaycanda,  Qaradağda,  Qarabağda  baş  verən  önəmli  olaylar  bəlgələrin  bəlirtisi,  tanıqların  bilgisi  ilə  qələmə  alınıb,  oxucuların  önünə  çıxarılıb.
Yusif Məmmədəliyevin ev muzeyi
Yusif Məmmədəliyevin ev muzeyi — Yusif Məmmədəliyevin ev muzeyi 1975-ci ildə Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə, alimin qazandığı misilsiz elmi naliyyətlərinin uğuru nəticəsində 75 illiyi münasibətilə Ordubadda yaradılmışdır.
Muzey dörd otaqdan, iki eyvandan ibarətdir. Birinci otaqda alimin uşaqlıq illəri, tələbəçilik illəri və Moskva Dövlət Universitetində oxuduğu dövrlərlə bağlı şəkilləri vardır.
Ordubad Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
Ordubad Tarix Diyarşünaslıq Muzeyi - Bu muzey məşhur Qeysəriyyə memarlıq abidəsi olmuşdur.
Muzey binası
Qeysəriyyə Ordubad şəhərində XVII əsrə aid ölkə əhəmiyyətli Azərbaycan memarlıq abidəsidir. Ordubad şəhərinin mərkəzində yerləşir. Ümumi sahəsi 540 kv m-dir.
Muzey binasının memarlıq xüsusiyyətləri
Abidə 10x10 m olan mərkəzi səkkizbucaqlı zaldan və onun üzərini qapayan dairəvi günbəzdən, günbəzi künclərdə saxlayan mürəkkəb quruluşlu dörd ədəd dayaqdan və dayaqlarla kənar divar taxçaları arasında yerləşən keçidlərdən (eni 3,4 m) ibarətdir. Dayağın divarlarındakı taxçaların ölçüləri 1,4x1, 45x2,2 m-dir. Dayaq taxçalarından fərqli olaraq kənar divar taxçaları çatmatağ konstruksiyalı olub ölçüsü 3,4x1, 37x3 m-dir. Keçidlərin tavanı 16 ədəd kiçik günbəzlərlə qapanıb. Abidə bişmiş kərpicdən inşa olunmuş, divarının qalınlığı 80 sm-dir. Abidənin mərkəzi, günbəzi də daxil olmaqla, ümumi hündürlüyü 8,5 m-dir.
Muzey bərpası
14 yanvar 2011-ci il tarixdə Ordubad Rayon Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyinin yerləşdiyi Qeysəriyyə tarixi abidəsinin bərpa işlərindən sonra açılışı olub. . Açılış tədbirində iştirak edən Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri cənab Vasif Talıbov demişdir: “Azərbaycanın incisi olan Ordubadda tarixi abidələr bərpa olunur, onların gələcək nəsillərə çatdırılması təmin edilir. Hər bir yerin tarixi yalnız kitablarda deyil, onun torpağında, tikililərində, abidələrində yaşayır. Tarixini, Vətənini sevən insanlar abidələri qoruyub gələcək nəsillərə ötürməlidir. Hər birimiz tariximizlə qürur hissi keçirməli, bütün dünyaya göstərməliyik ki, ulu babalarımız, əcdadlarımız belə zəngin tarixə malik olublar”.
Muzey eksponatları
150 eksponatla fəaliyyətə başlayan muzeydə hazırda 4000-dən artıq eksponat qorunub saxlanılır. Ən qədim eksponat bizim eramızdan əvvəl II-I minilliyə aid Gəmiqaya qranit daşları, 32 ədəd Quran cüzvələri əl ilə yazılıb. Burada qədim numizmatika, pul nümunələri var. Daş üzərində gənc qızın simasında naxışlarla Qulfu-Allah yazılmış Bir eksponat diqqəti cəlb edir. Uşaqların yerini islatmaması üçün xüsusi qabı olan beşik, tüstünü qovan ən iri kürə də məhz bu muzeydədir. Burada həmçinin Zınqırovlu sandıq vardır. Ordubadın varlı təbəqəsindən olan Ərbab adlı şəxs qiymətli əşyalarını saxlamaq üçün onu Fransadan gətizdirib. Muzeydə varlı Ərbaba məxsus bir neçə eksponat qorunub saxlanılır. İri kəfkirli saat da məhz onun şəxsi istifadəsində olub. Hər dəfə saat vuranda, onun səsi Cənubi Azərbaycanın Siyalı kəndinə qədər gedib çıxıb.
Tayaotu
Tayaotu, çibançiçəyi, barkhauziya —  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
thumb |250px|Sibir tayaotu ([[latınca|lat. Crepis sibirica)]]
Sinonim
[[SS 3 (*
BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı
thumb|Təşkilatın Keniyadakı yardım fəaliyyəti BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı — 14 dekabr 1950-ci il tarixində BMT-nin tərkibində yaradılmış və əsas məqsədi dövlətlərin tələbi və ya BMT-nin öz təşəbbüsü ilə qaçqınları himayə etmək və dəstəkləmək, onların öz ölkələrinə qaytarılması, üçüncü ölkələrə köçürülməsi və lokal inteqrasiyasını təmin etmək olan beynəlxalq təşkilatdır.
Mərkəz qərargahı İsveçrənin Cenevrə şəhərində yerləşir. Təşkilat 1954 və 1981-ci illərdə Nobel Sülh Mükafatına layiq görülmüşdür.
Mossad
Mossad (ivritcə: המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים) - kəşfiyyat və xüsusi təyinatlı əməliyyatlar həyata keçirən İsrail xüsusi xidmət orqanı. İsrailin məxfi kəşfiyyat orqanı olan Mossad dünyanın ən effektiv və peşəkar işçi heyətlərindən birinə malikdir.
1949-cu il 13 dekabr tarixində yaradılmış, mərkəzi ofisi Təl-Əviv şəhərində yerləşir. İşçilərinin sayı 1200 nəfərə çatır. Rəhbərlərinin adı əvvəllər məxfi saxlanılsa da, XX əsrin 90-cı illərindən etibarən rəsmi şəkildə elan olunur. 2005-ci ildən etibarən Mossadın rəhbəri Meir Daqandır. Rəhbər birbaşa Malik Ab
məruzə edir.
İsrailin digər xüsusi xidmət orqanları:
Struktur quruluşu
Dəqiq məlum olmasa da səkkiz şöbədən ibarət olması güman edilir:
Mossad mülki strukturdur, orada hərbi rütbələrdən istifadə olunmur. Bununla belə işçilərinin əksəriyyəti orduda xidmət etmiş, çoxları isə orduda zabit rütbəsinə sahibdir.
Beloyarski
Beloyarski — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Xantı-Mansi muxtar dairəsinə daxildir
Gülsə Birsəl
Gülsə Birsəl — türk aktrisası, ssenarist və jurnalist.
İlk illər
11 mart 1971-ci ildə Gültəkin və Semiha Şənər cütlüyünün üçüncü övladı olaraq İstanbulda dünyaya gəlmişdir. Atası vəkil, anası evdar qadın olmuşdur. Adı, anasının və atasının adlarının ilk hecalarından gəlir. Onun 15 yaş böyük qardaşı Bozkurt və 13 yaş böyük Dilək adında bacısı vardır. Böyük qardaşı oftalmoloq və keçmiş milli voleybolçudur.
Orta təhsilini Bəyoğlu Anadolu Liseyində bitirmişdir. Orta məktəbin son sinfinə qədər aktyorluq peşəsini seçməyi düşünürdü. Lakin sonralar ailəsinin istəyi ilə Boğaziçi Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsinə daxil olmuşdur. 1994–1996 illəri arasında Kolumbiya Universitetində kinoçuluq sahəsi üzrə magistr dərəcəsini bitirmişdir.
Karyerası
Gülsə Birsəl universitet ikinci kursda ikən Aktual jurnalında işləməyə başlamışdı. 1996-cı ildə Türkiyəyə qayıdan Birsel, üç ay ərzində ATV telekanalında səhər xəbər bülletenində xarici xəbərlər sujetini yazmışdır. Bir il sonra, Esquire jurnalının baş redaktoru təyin edildi. 1997-ci ilin dekabrından 2003-cü ilə qədər Harper's Bazaar jurnalının redaktoru idi. Sonralar 2001–2002 illəri arasında Sabah qəzetində yazar vəzifəsində çalışmışdır. Bu dövrdə FHM, Gəzi, Harper's Bazaar və House Beautiful jurnallarında ümumi koordinator vəzifəsində çalışmışdır. 2002-ci ilin martında ATV telekanalında G. A. G. teleproqramı ilə televiziya səhnəsinə çıxmışdır. 2003-cü ilin mart ayında bəzi G. A. G. yazılarını Olduqca Ciddiyəm adı ilə nəşr etmişdir. 2004-cü ilin mart ayına qədər G. A. G.-ın aparıcısı və mətin yazarı olmuşdur.
2003-cü ilin mart ayında Levent Özdilək ilə Eyvah, Eski Kocam! adlı ATV teleserialında çəkilmişdir. 2004-cü ilin fevralında ATV telekanalında başlayan Avrupa Yakası serialının ssenaristi və baş rol ifaçısı idi. Serialda onu Qəzənfər Özcan, Hümeyra və Ata Dəmirər kimi aktyorlar müşayiət etmişdir. 2004-cü ilin may ayında ikinci kitabı olan Hələ də Ciddiyəm çap olundu. 2005-ci ildə bir Oğru var! filmi ilə kino sahəsində mühüm addım atmışdır. 2005-ci ilin avqust ayında üçüncü kitabı Yolculuq haradır, həmyerlim? buraxıldı. 2008-ci ilin aprelində İstanbuldan keçən 2008 Yay Olimpiya Oyunlarında məşəli daşımışdır. O, ikinci dəfə 2009-cu ildə 7 Ərli Hörmüz filmi ilə kino sahəsində görülmüşdür.
Avrupa Yakası 2009-cu ilin iyununda ekranla vidalaşdı. 2009-cu ilin dekabrında Birsəlin dördüncü kitabı Velev ki Ciddiyəm!, 2011-ci ilin iyununda isə Yazlıq adlı kitabı nəşr edilmişdir. Kanal D-də 2012-ci ilin yanvar ayında buraxılışa başlayan Yalan Dünya teleserialında ssenarist olmuşdur. Altan Erkekli, Füsun Dəmirəl və Olgun Şimşək kimi aktyorları müşayiət etmişdir. 2013-cü ilin mart ayında Hürriyət qəzetində yazar olaraq işə başladı. 2015-ci ildə TV8 telekanalında ekrana gələn Komedi Türkiye adlı yarışma proqramında münsiflik etmişdir. Altıncı kitabı olan Məmləkəti mən xilas edəcəm! 2015-ci ilin noyabrında buraxılmışdır.
Ssenaristi olduğu və eyni zamanda aktrisa kimi fəaliyyət göstərdiyi ilk bədii film olan Ailə Arasında 2017-ci ilin dekabr ayında yayımlanmağa başlamışdır. O, 2018-ci ilin Fevral ayında Star TV-də görünməyə başlayan Jet Cəmiyyəti teleserialının ssenarisini yazmış, həmçinin baş rolda iştirak etmişdir.
2019-cu ilin oktyabr ayında rəsmi sosial media hesabında Hürriyət qəzetindən istefa etdiyini açıqladı.
Şəxsi həyatı
Gülsə Birsəl 1999-cu ilin avqust ayında Fransanın Kann şəhərində tanış olduğu Salah Birsəlin qohumu olan jurnalist və aktyor olan Murad Birsəl ilə evlənmişdir. Bir ana olmaq üçün uyğun olmadığını ifadə edən Birsəlin övladı yoxdur. Nişantaşında həyat yoldaşı ilə bir evdə yaşayır. 2014-cü ilin avqustunda anası Semiha Şənər vəfat etmişdir.
Duman
thumb|[[San-Fransisko körfəzində duman]] Duman, çən və ya sis — havada xırda su buxarı hissəciklərinin kondensasiya məhsullarının toplanması, daha doğrusu su buxarının Yer səthinə yaxın hava qatında kondensasiya və ya sublimasiyaya uğraması ilə meydana çıxan atmosfer hadisəsi. Atmosferin Yer səthinə yaxın hava qatında mikroskopik su damlalarının və ya buz kristallarının toplanması ilə müşayiət olunur.
Havanın temperaturu −10°-dən yüksək olduqda xırda su damlaları, -10…-15°-də su damlalarının və buz kristallarının qarışığı, −15°-dən aşağı temperaturda işıq şüaları altında parlayan buz kristalları şəklində müşahidə olunur.
Xallı maral
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xallı maral Şərqi Asiyanın-Rusiyanın dənizqırağından şimali Vyetnama və Yaponiyada yayılmışdır. Bu ərazilərdə təxminən 10 yarımnövü yaşayır. Hal hazırda Xallı Marallara İngiltərədə, Yeni Zellandiyada rast gəlmək olur. Erkəklərinin buynuzu 80 santimetrə çatır. Xallı Maralların çəkisi 80-130 kiloqrama çatır. Uzaq Şərqdə xallı Marallar enliyarpaq palıd meşələrində yaşayır. Onların hamiləlik dövrü 7.5 ay çəkir. Xallı marallar bir bala doğurlar. Balalarını 5 ay südlə bəsləyirlər. thumb|left|200px|Azərbaycan poçt markası, 2013
Məmməd Səid Ordubadinin ev muzeyi (Naxçıvan)
Məmməd Səid Ordubadinin Ev Muzeyi – tanınmış Azərbaycan ədibi M. S. Ordubadinin anadan olduğu evdə yaradılmış muzey.
Tarixi
Muzey, M. S. Ordubadinin anadan olmasının 100 illiyi münasibəti ilə 1972 – ci ilin iyununda ədibin anadan olduğun mənzildə yaradılmışdır. Muzey hal hazırda Naxçıvan MR Mədəniyyət Nazirliyi nəzdindədir.
Koqalım
Koqalım — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Xantı-Mansi muxtar dairəsinə daxildir
Ağbəniz maral
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Langepas
Langepas — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Xantı-Mansi muxtar dairəsinə daxildir.
NGC 2025
NGC 2025, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Masa bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Lyantor
Lyantor — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Xantı-Mansi muxtar dairəsinə daxildir
Manufaxi
Coğrafiyası
Ölkənin mərkəzi hissəsinin cənubunda yerləşmişdir. Manatutu dairəsi ilə şərqdən, Aynara ilə qərbdən, Ayleu dairəsi ilə isə şimaldan həmsərhəddir. Cənubda Timor dənizinin sularıyla yuyulur. Şimalda əsasən dağlıq ərazi ilə əhatələnmişdir. Cənubda isə alçaq tipli düzənliklərdən təşkil olunmuşdur. Dairənin ən yüksək nöqtəsi Kabalaki dağlarıdır. Dağ dəniz səviyyəsindən 2459 m yüksəklikdə yerləşmişdir.
Məlumatlara görə 1994-cü ildə dairədəki meşələrin sahəsi 61 797 hektar olmuşdur.
Tarixi
Ərazilərin Portuqaliya hökmranlığı dövründə dairənin paytaxtının adı Same adını daşıyırdı. İndoneziya işğalı dövründə Xato-Udo rayonun bir hissəsi dairədən ayrıldı və Aynara daiəsinə birləşdirildi. Həmçinin Aynaraya əvvəlcə aid olmuş Turuskai rayonunun bir hissəsi də Manufaxiyə birləşdirildi.
Əhalisi
Dairənin əhalisini məlumatlara görə 2010-cu ildə 48 628 nəfər təşkil edir. Müqayisə üçün, 2004-cü ildə dairədə 44 950 insan yaşayırdı. Əhalinin sıxlığı — 36,7 nəfər/km²-dir. Əhalinin orta yaşı 18,2 il təşkil edir. 1990-cı ildən 2004-cü ilə qədər orta illik əhali artımı ildə 1,96 % təşkil edir.
Əhalinin 42,2 %-i mambai dilində danışırlar. 40,4 %-i — tetum; 7,3 %-i — lakalay; 4,6 %-i — idate və 1,7 %-i isə — isni dilində danışırlar. Həmçinin başqa yerli dillər və dialektlər də geniş yayılmışdır. Əhalinin 50,3 %-i tetum dilini bilirlər. (adları çəkilən digər dillər də daxil olmaqla, həmin dillər ikinci və üçüncüdür). Əhalinin 42,6 %-i indoneziyalı, 12,0 %-i isə portuqaliyalıdır. Əhalinin 51,9 %-i savadsızdır (qadınların 55,0 %-i və kişilərin 49,0 %-i). Yalnız əhalinin 11,8 %-i 18 ildən daha tez (qadınların 9,4 %-i və kişilərin 14,1 %-i) orta məktəbi bitirmişlər.
Məlumatlara görə 2004-cü ildə əhalinin 96,3 %-i katoliklər; 3,3 %-ini — protestantlar və 0,3 %-ini — müsəlmanlar təşkil edir.
İnzibati bölgüsü
150px|right|thumb|Manufaxi dairəsinin inzibati cəhətdən bölgüsü İnzibati cəhətdən Manufaxi dairəsi 4 rayona bölünmüşdür:
TOGG
TOGG — 25 iyun 2018-ci ildə fəaliyyətə başlamış Türkiyə mərkəzli avtomobil istehsalçısı. Anadolu qrup, Turkcell, TOBB, BMC, Zorlu Holding kimi məşhur birliklər, şirkətin əsas sahibkarlarıdır.
Tarixçə
Türkiyədə yerli avtomobil istehsal etmək üçün birlikdə iş qərarı alan şirkət və təşkilatlar 2017-ci il noyabr ayında prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən açıqlandı. Bu məqsədlə Anadolu Qrupu (19%), BMC (19%), Kök Qrupu (19%), Turkcell (% 19), Zorlu Holding (% 19) və Türkiyə Ticarət Palata və Birjaları Birliyi (5%) tərəfindən 25 iyun 2018-ci ildə Türkiyə Avtomobil Girişim Sənaye Qrupu ve Ticarət ASM (Türkiye'nin Otomobili Girişim Grubu Sanayi ve Ticaret A.Ş.) quruldu. Kök qrupunun 2019-cu ilin sentyabr ayında layihədən çəkiləcəyi iddia edilmişdir. 2019-cu ilin oktyabr ayında şirkətin qərargahı Şişli İstanbuldan Kocaeli ilinin Qəbzə şəhərinə köçürüldü. Şirkətin baş direktoru Gürcan Qaraqaş, dizaynı 2019-cu ildə tamamlanacaq avtomobilin 2022-ci ildə satışa çıxarılacağını açıqladı. TOGG Yerli Avtomobilin SUV və sedan modelləri 27 dekabr 2019-cu il tarixində təşkil edilən mətbuat konfransında təqdim edilmişdir.