cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skuderiya Ferrari
Yaranma
Ferrari komandası Enzo Ferrari tərəfindən 1929-cu ildə Ferrari'nin bu tarixə qədər Fiat avtomobilinə qatılmasına baxmayaraq, müxtəlif irqlərdə həvəskar yarışçılara sponsorluq etmək üçün qurulmuşdur. Fikir noyabrın 16-da Bolonya şəhərində yeməkdə başladı. Ferrari Avqusto və Alfredo Canyato, tekstil istehsalının varisləri və zəngin həvəskar sürücü Mario Tadeiniyə maliyyə yardımı göstərdi. Daha sonra o, ən yüksək zirvəsində qırxdan çox pilotun iştirak etdiyi bir qrupu yığdı, onların əksəriyyəti Alfa Romeo avtomobillərində çıxış etdi. Enzo Ferrari 1932-ci ildə ilk oğlunun Dino doğumuna qədər yarışa qatılmağa davam etdi. Ferrari 1938-ci zaman qədər Modena onun qərargahında (məsələn Tandina, Guy Moll, Carlo Pintakudo və Antonio Brivio kimi) çox artıq etibarlı sürücü (xüsusilə Tazio Nuvolari, Cüzeppe Campari, Achille Varzi və Louis Chiron) və bir neçə istedadlı gələnlər gətirib Alfa Romeo - Alfa Corse şirkətinin yarış bölməsinin meneceri oldu. 1939-cu ildə Alfa Romeo şirkətini buraxıb, şirkətin payını almaq və komandanı udmaq niyyətini öyrənib. Onun şirkəti Avio Avcio Costruzioni Ferrari adını almağa başladı, Alfa'dan ayrıldıqdan sonra müsabiqəyə qatılan dörd illik qadağanın sona çatması ilə maşın istehsal etdi.Alfa Romeo ilə razılaşmaya baxmayaraq, Ferrari dərhal öz yarış avtomobili - Ferrari Tipo 815-in səkkiz silindrli mühərriki ilə 1,5 litr həcmində inkişaf etməyə başladı. Alberto Massimino tərəfindən tərtib Tipo 815, ilk real avtomobil Ferrari idi, lakin 1940-cı sonra Alberto Ascari və Marquis Lotario Rangoni Machiavelli di Modena, İkinci Dünya müharibəsi müvəqqəti yarış və Tipo 815 Daha son qoymaq "Mille Miglia" onların iştirak müsabiqələrdə iştirak etmədi. Ferrari maşın istehsal etməyə davam etdi, 1943-cü ildə qərargahını 1944-cü ildə bombalandığı Maranelloya köçürdü. Dünya Grand Prix Çempionatına dair qaydalar hətta müharibədən əvvəl inkişaf etmişdi, lakin bir neçə il hərəkət etmək üçün bir neçə il çəkdi. Bu sırada Ferrari, Maranello'da etdiyi işləri davam etdirdi və Ferrari Tipo 125'ü, çempionata daxil olmayan bir neçə Grand Prixdə iştirak edən 12 silindrli 1.5 litr mühərriki ilə yaradıb.
1970-ci il
1970-ci ildə Jacqui X komandaya qayıtdı, Avstriya, Kanada və Meksikanın qələbəsini qazandı və çempionatda ikinci oldu. Ferrari üçün 1971 mövsümü çətin olduğu ortaya çıxdı - avtomobilin etibarlılığı çox düşdü. 1972-ci ildə etibarlılıq vəziyyəti yaxşılaşdı, amma nəticələr hələ əhəmiyyətsiz idi. 1973-cü ildə Enzo Ferrari, Roma Universitetinin məzunu olan La Sapienza Luca di Montezemolo hüquqşünas qrupunun rəhbərini təyin edir. İdarəetmə qabiliyyətinə sahib olan Di Montezemolo, qrupu böhrana aparır. Bir mühüm addım Ferrari həmin il qələbə qazanmaq üçün 312B3 qarşısı şassi problemlərin etibarlılığı ilə Lakin Formula 1üzərində irqi və idman avtomobilləri çəkilmə mühüm qərar üç uğursuz il sonra da 1974-cü ildə Niki Lauda ilə müqavilə imzalayaraq gənc lider idi.Niki Lauda'nın iştirakı ilə tam hazırlanan yeni Ferrari 312T 1975-ci ildə tanıdıldı və komandanı qələbə yoluna çevirdi. Niki Lauda, 5 qalibiyyət qazanaraq, çempionluq qazandı və Ferrari - dizaynerlər kuboku. 1976-cı ildə Niki Lauda yenə çempionluq adına gedərək, mövsümün ilk 9 yarışında 5 qalibiyyət qazandı. Lakin, Nurburgringdə baş verən dəhşətli bir qəza, sürücünün təxminən 50 saniyə boyunca alovlu bir yarış avtomobili ilə sərf etdiyi zaman Avstriya adını deyil, həm də onun sağ qalmasını soruşdu. Ancaq beş həftə keçdikdən sonra yalnız iki Grand Prixi qaçırdıqdan sonra pilot kokpitə qayıdıb. Son yarışa qədər, ən yaxın təqibçisi olan McLaren Renault James Hunt qarşısında ümumi vəziyyətlərdə üstünlük əldə etdi. Avstriya yalnız mövsümün ən son Grand Prix'sində baş tutmuşdu - yağış yağdı və Niki Lauda yanan təsirlərdən ötəri gözlərini bağlamadı, avtomobilin nəzarətini itirməkdən qorxduğu üçün yoldan cixdi.Buna baxmayaraq, bir il əvvəlki kimi Constructor Cup, Ferrari'de idi. Yolda mübarizə etməkdən imtina Endirim Ferrari, qıcıqlanmasına səbəb oldu - atlıların sağlamlığı ilə əlaqədar problemlər haqqında şərhləri qəbul etmədi. Və Niki Lauda, 1977-ci ildə Ferrari'ye başqa bir çempion tacı gətirdi (Constructors Cup da Scuderia'ya getdi), ayrılmaq məcburiyyətində qaldı. Eyni ildə Fiat baş meneceri vəzifəsinə keçdikdən sonra komanda və Luca di Montezemolodan ayrıldı. Ferrari'deki Niki Lauda yerinə Enzo Ferrari'nin favorisi olan çox qeyri-adi bir pilot Gilles Villeneuve gəldi. Lakin, yeni avtomobil, Ferrari 312T3, etibarlılığı ilə fərqlənmədi. Komandanın ilk pilotu olan Carlos Reuteman dörd qalibiyyətə imza atdı və ilk dəfə Villeneuve gəldi, nə də çempion unvanı, nə də Qurucu Kuboku komandaya getdi. 1979-cu ildə ilk pilot Jody Scheckter tərəfindən çəkilmişdir. Sister və Villeneuve hər mövsüm üçün altı qələbə qazandı - hər üç pilot üçün. Amma qalan yarışlarda Jodi Gillesdən daha sabit idi, Shackter bir çempion olmaq və Villeneuve - vitse-çempionu nəticəsində. Əlbəttə, Constructor Cup da Ferrari ilə qaldı. Və belə oldu ki, Jody Scheckter Enzo Ferrari şəxsən başlığı ilə təbrik edən Scuderia son pilot idi.
1980-1990-ci illər
Bu dövrdə Scuderia pilotları heç vaxt çempion olmadı və komandası 1984-1998-ci illərdə Konstruktorlar Çempionatını qazanmadı. Bundan əlavə, Ferrari daim texniki problemlərlə qarşılaşırdı. 1990-cı ildəki komanda Alain Prost üçün McLaren pilotu Ayrton Senna üçün çempionluq tacını itirmişdir. 1991-ci ildə Luca de Montezemolo Ferrari başçılığına 1993- cü ildə qayıtdı, komandanın idman direktoru Jean Todt, 1997-ci ildə isə texniki direktor Ross Brown oldu. 1996-cı ildə Benettonda ikiqat dünya çempionu Michael Schumacher'in gəlməsiylə, Ferrari pilot şampiyonasına və Tasarım Kubokunda da qalibiyyətə ümid oldu. Komandanın ikinci pilotu Eddie Irvine idi. Maşın hələ texniki cəhətdən inkişaf etmiş deyildi, baxmayaraq ki, Michael Ferrari-də ilk ilində üçüncü yeri tuta bildi.Bu dövrdə Scuderia pilotları heç vaxt çempion olmadı və komandası 1984-1998-ci illərdə Konstruktorlar Çempionatını qazanmadı. Bundan əlavə, Ferrari daim texniki problemlərlə qarşılaşırdı. 1990-cı ildəki komanda Alain Prost üçün McLaren pilotu Ayrton Senna üçün çempionluq tacını itirmişdir. 1991-ci ildə Luca de Montezemolo Ferrari başçılığına 1993- cü ildə qayıtdı, komandanın idman direktoru Jean Todt, 1997-ci ildə isə texniki direktor Ross Brown oldu. 1996-cı ildə Benettonda ikiqat dünya çempionu Michael Schumacher'in gəlməsiylə, Ferrari pilot şampiyonasına və Tasarım Kubokunda da qalibiyyətə ümid oldu. Komandanın ikinci pilotu Eddie Irvine idi. Maşın hələ texniki cəhətdən inkişaf etmiş deyildi, baxmayaraq ki, Michael Ferrari-də ilk ilində üçüncü yeri tuta bildi.1997-ci ilin mövsümü Ferrari və Williamsın döyüş bayrağına keçərək pilotları qarşısında - Schumacher və Jacques Villeneuve. Mövsümün son yarışı zamanı, Jerezdə Avropanın qələbəsi Michael, çempionluğu 1 bal ilə Jakdan qabaqda keçdi. Amma 22-ci dövrə qədər yarışda yarışda birincisi Schumacher'in Villeneuve ilə qarşı- qarşıya gəldiyini gördü. Qəza nəticəsində Michael avtomobili çarx üçün yoldan atıldı və geri dönə bilmədi və Jak, zədələnmiş avtomobil yarışını davam etdirdi və çempionluğu təmin edərək üçüncü sırada gəldi. FİA hakimləri Michael'ı qəsdən vuruşmaqda ittiham etdi və qazandıqları ikinci yeri itirmədən onu diskvalifikasiya etdi. Almanlar tərəfindən komandaya qazandığı ballar, Scuderia'ya Konstruktorlar Çempionatında ikinci sırada qalmasına icazə verildi.1998-ci ildə McLaren Ferrari'nin rəqibi oldu və mövsüm sonunda qalibiyyət sonda qaldı. Dünya çempionu McLaren pilotu Mick Hakkinen idi və Schumacher vitse-çempion oldu. 1999-cu ildə Michael Schumacher və Eddie Irvine uzun bir aradan sonra qrupu Qurucu Çempionatında qələbə qazandı, lakin İngiltərənin Grand Prix'inde ayaq zədələndi və Michael'ın altı yarışını itirməməsi səbəbiylə, çempionluq üçün mübarizə etməsinə icazə vermədi və iki Son irq namizəd üçün mübarizə etdiyi tərəfdaşı Eddie Irvineə kömək etdi, ikincisi ikiqat çempion Mika Hakkinenə iki xal itirdi.
Sponsorlar
1997-ci ildən etibarən komandanın baş sponsoru Marlboro tütün şirkəti Philip Morrisin siqaret markasıdır. 2007-ci ildən Ferrari Scuderia sponsorluq edən bir tütün şirkəti olan Formula-1-də yeganə komandadır. 2007-ci ildə Marlboro emblemləri yalnız üç yarışda - Bəhreyn Grand Prix, Monako Qran-pri və Çin Grand Prixlərində təsvir edilmişdir. 2008-ci ildən etibarən açıq reklam şəklində tütün reklamı heç bir mərhələdə qalmamışdır və 2011-ci ildən bəri heç bir gizli reklam yox idi (Santander Bankının etiketləri əvəz edilmişdir). Əlavə olaraq, 2010 İspan Grand Prix'teki Ferrari komandası, tütün reklamının mövcud olması bəhanəsi ilə Marlboro reklamını əvəz edən mühərrik bölməsinin qapağından bar kodunu çıxarmaq məcburiyyətində qaldı. Lakin, 2011-ci ildə Ferrari ilə Philip Morris arasında müqavilə 2015 mövsümünün sonuna qədər uzadılıb. Britaniya Qran Prisinin 2011-ci ildən etibarən, siqaret çəkən təşkilatların təzyiqi altında, Marlboro markasının adı komandanın adından və bütün rəsmi sənədlərindən silinib.
Həmçinin bax
Formula 1
Remot yarımadası
Remot yarımadası — Baffin Torpağının şərqində yerləşən yarımada. Kanadanın Nunavut vilayəti ərazisinə daxildir. İnuitlərə aid Pont-İnlet kəndindən 295 km (183 mil) şimal-qərbdə, Klyat-riverdən 980 km şimal-şərqdə yerləşir. Remot yarımadası adaya cənub-qərb hissədən ensiz bərzəxlə birləşir.
Yarımadanın uzunluğu 61 km (38 mil), maksimal eni isə 27 km (17 mil). Yarımada dağlıqdır. Ərazisində aktiv hərəkətdə olan buzlaqlar vardır. Ən Böyük zirvəsi Ukpik pikidir. Hündürlüyü 1809 metrdir.
Remot gölü isə yarımadanın şimal-şərqində yerləşir. Dərinliyi 10 metrdir.
Blaqoveşensk rayonu
Blaqoveşensk rayonu (Благовещен районы) — Rusiya Federasiyası, Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi Blaqoveşensk şəhəridir.
Coğrafiyası
Rayon Başqırdıstanın mərkəzi hissəsində, Ufa şəhərətrafı ərazidə yerləşir. Rayonun sahəsi 2291 km²-dir. Cənubdan Ufa və İlqin, qərbdən Kuşnarenko və Birsk, şimalda Mişkinski, Karaidel və şərqdən Nuriman rayonları ilə həmsərhəddir.
Yunan tavernası
Yunan tavernası — Yunan mətbəxinə xidmət edən kiçik bir Yunan restoranı. Taverna Yunan mədəniyyətinin ayrılmaz bir hissəsidir və Yunanıstana baş çəkən digər ölkələrdən olan insanlar, həmçinin ABŞ və Avstraliya kimi ölkələrdə qürbətçi yunanlar tərəfindən tavernaların qurulması ilə tanış olmuşdur.
Elman Eldaroğlu
Elman Eldaroğlu (tam adı: Elman Eldar oğlu Mustafayev) — jurnalist, naşir, şair-publisist, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Elman Eldar oğlu Mustafayev 3 yanvar 1966-cı ildə Sumqayıt şəhərində anadan olub.
1973-1976-cı illərdə Sumqayıt şəhərində fəaliyyət göstərən 9 saylı orta məktəbdə ibtidai təhsilini alıb. 1976-1981-ci illərdə 17 saylı orta məktəbdə oxuyub. 8 illik təhsilni həmin məktəbdə başa vurduqdan sonra 1981-1985-ci illərdə Sumqayıt Politexnik Texnikumunda təhsilini davam etdirib, eyni zamanda "Sosialist Sumqayıtı" qəzetində fəaliyyət göstərmiş iki illik jurnalistika kursunda bu peşənin sirlərinə yiyələnərək, həmin qəzetin ştatdankənar müxbiri işləyib.
1985-1987-ci illərdə Sovet qoşunlarında, 1995-1998-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində hərbi xidmətdə olub.
1987-ci ildə istehsalatdan ayrılmadan Ç. İldırım adına Azərbaycan Politexnik İnistitutuna qəbul olunub. Yardımlı Xeyriyyə Cəmiyyəti ictimai birliyinin sədri, "Yardımlının səsi" müstəqil qəzetinin təsisçisi və baş redaktorudur.
"Alın yazısı", "Bir yarpaq ömrü" şeir, "Bir elin övladları", "Ömrün Yardımlı döngəsi" publisistik kitabların və 20-dən çox maarifləndirici kitabçanın müəllifidir. Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin, eləcə də Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsüdür.
19 noyabr vertalyot qəzasında həlak olmuş Vəli Məmmədov haqqında "Millətin Vəlisi", kimyaçı alim Nərçə Bəhmən oğlu Ağayev haqqında "Odlu həyat", tanınmış el ağsaqqalı Baxas Qubadov haqqında *Söz və əməl sahibi* sənədli filmlərinin təşkilatçısı və quruluşçu rejissorudur.
Xarici keçidlər
Vəli Məmmədov haqqında film- https://www.youtube.com/watch?v=a6mgq0iXrEI
Mərhum kimyaçı alim Nərçə Ağayev haqqında film və təqdimat- https://www.youtube.com/watch?v=fCuX0kiDS-w
Yunan tavernası
Tarixi
Yunan restoranının və ya tavernanın ən qədim dəlilləri Afinanın Qədim Aqorasında 1970-ci illərin əvvəllərində Amerika Klassik Tədqiqatlar Məktəbi tərəfindən aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı aşkar edilmişdir. Tavernada çox sayda klassik yunan yemək, yemək əşyaları və müxtəlif qablar tapıldı. Bundan əlavə, stridya, midyə, murex qabığı və iri balıq kimi klassik Yunan tavernasının menyu xüsusiyyətlərini əks etdirən çox miqdarda balıq sümükləri və qabıqlı balıq qalıqları aşkar edilmişdir. Afina Aqoranın yaxınlığında yerləşən şərab mağazası taverna ilə birlikdə yerli Attik şərabı, habelə Xios, Mende, Korinf, Samos və Lesbosdan gətirilən çox sayda şərab xidmət edilirdi.
Mətbəxi
Taverna üçün menyu, aşağıdakı maddələrin bir çoxunu əhatə edir:
İncəsənət və ədəbiyyatda
Villi Russell tərəfindən yazılmış oyun və filmdəki baş qəhrəman Şirley Valentine əri və ailəsi ilə birlikdə Liverpulda tətil zamanı ərini tavernada bir ofisiantla əlaqəsi olduğu və tavernada işləməyi başa vurmuşdur .
Blaqoveşensk rayonu
Coğrafiyası
Rayon ərazisinin əsas hissəsi Pribelskaya qayalı dalğalanan düzənliyində, şimal-şərq hissəsi Ufa yaylasında yerləşir. Ağidel çayı rayonun cənub-qərb kənarından, Ufa çayı ilə birlikdə Usa və İzyak şərq kənarlarından axır. Çay vadilərində, xüsusən də Ağidel çayının yatağı boyunca çoxlu sel gölləri vardır. Meşələr rayonun 21,2% -ni tutur. Açıq boz meşə torpaqları, Belaya və Ufa vadiləri boyunca geniş yayılmışdır. Rayonda neft, qum və çınqıl, əhəng daşı, gil yataqları müəyyən edilmişdir.
Tarix
Ümumrusiya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi Rəyasət Heyətinin fərmanına əsasən Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının kantonlara bölünməsi ləğv edilərək 48 rayonun yaradıldığı zaman rayon 20 avqust 1930-cu ildə qurulmuşdur.
Əhalisi
Rusiya İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin proqnozuna görə :
2024 - 49,77 min nəfər.
2035 - 49,08 min nəfər.
2010-cu il Ümumrusiya siyahıyaalmasına görə: ruslar - 61%, başqırdlar - 15,6%, tatarlar - 13,9%, marilər - 6,7%, digər millətlərdən olanlar - 2,8%. Şəhər şəraitində (Blaqoveşensk şəhər) rayon əhalisinin 70.81 % -i yaşayır.
Kənd təsərrüfatı
Kənd təsərrüfatı istehsalı 12 kənd təsərrüfatı müəssisəsi, o cümlədən 9 kənd təsərrüfatı istehsal kooperativi, 1 məhdud ortaqlıq, 1 kənd təsərrüfatı müəssisəsi və 1 məhdud məsuliyyətli cəmiyyət tərəfindən həyata keçirilir. 38 kəndli təsərrüfatı vardır.
Ürək kisəsi
Ürək kisəsi və ya perikard (lat. pericardium) konus şəklində olub əsası diafraqmanın vətər mərkəzinə bitişmişdir və zirvəsi yuxarıda ürəyin əsasında olan damarlarla rabitədədir. Bu iki təbəqədən təşkil olunmuşdur: xarici lifli təbəqə — lifli ürək kisəsi — (lat. pericardium fibrosum) və daxili seroz təbəqə — seroz ürək kisəsi — (lat. pericardum serosum). Xarici lifli təbəqə sərt birləşdirici toxumadan təşkil olunaraq qonşu üzvlərlə rabitədədir. Daxili seroz təbəqə iki səfhəyə bölünür: xarici pariyetal səfhə — (lat. lamina parietalis pericardii serosi) və daxili visseral səfhə, yaxud epikard — (lat. lamina visseralis pericardii serosi s. epicardium). Bu səfhələr arasındakı boşluq — ürək kisəsi boşluğu — (lat. cavum pericardii) adlanır. Bu boşluq az miqdarda — 50–60 sm³ seroz maye — (lat. liquor pericardii) ilə dolu olur.
Blaqoveşensk rayonu
Kənd təsərrüfatı
2008-ci ildə əkin sahələrinin sahəsi 108 667 ha, o cümlədən əkin sahələri 43 523 ha təşkil etmişdir. Südlik və ətlik heyvandarlıq, quşçuluq, tərəvəzçilik və kartofçuluq şəhərətrafı bir ixtisaslaşmaya malikdir.
Ürək kisəsi
Ürək kisəsi topoqrafik cəhətcə dörd hissəyə bölünür: 1. döş-qabırğa hissəsi — (lat. pars sternocostalis) 2,3. sağ və sol orta divar hissəsi — (lat. pars mediastinalis dextra et sinistra) 4. onurğa hissəsi — (lat. pars vertebralis)
Blaqoveşensk rayonu
Kənd təsərrüfatı
2008-ci ildə taxıl yığımı 24,8 min ton, orta məhsuldarlığı 18,8 kq/ha olmuşdur.
Sənaye
Rayonda 18 iri və orta sənaye müəssisəsi fəaliyyət göstərir.
Bölgənin ən böyük sənaye müəssisələri:
Polief Müəssisəsi,
Blaqoveşensk Armatur Zavodu,
Blaqoveşensk dəmir-beton şirkəti,
Donanma təmir bazası,
Priufimskaya SES,
Şahnəzər
Şahnəzər, (1978–ci ildən) Metsavan — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində kənd. Kəndin əsil adı "Qoşakilsə"dir. 7 noyabr 1995–ci il tarixində Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi və 4 dekabr 1995–ci ildə Ermənistan Respublikasının prezidenti Levon Ter-Petrosyanın təsdiq etdiyi "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqında Qanunu" na əsasən "Metsavan bələdiyyəsi"ni təşkil edir. 12 – 21 oktyabr 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin (de–yuri) daimi əhalisi 4.578 nəfərdir.
1956 Voleybol üzrə qadınlararası Dünya Çempionatı
Voleybol üzrə qadınlararası dünya çempionatı 1956 — qadınlararası dünya çempionatı yarışlarının sayca ikincisidir. Yarışlar 1956-cı ildə avqust ayının 30-u başlayıb sentyabrın 12-i başa çatmışdı. Turnir Fransada təşkil olunmuşdu. SSRİ-də İlk dünya çempionatındakı kimi oyunlar yalnız bir şəhərdə — Parisdə keçirilmişdi.
II mərhələ
II mərhələ yarışlarda son mərhələ sayılır. Bu mərhələdə ölkələr iki qrupa bölünür. Birinci qrup əsas qrup sayılır və burada 1-ci 10-cu yer uğrunda mübarizə aparılır. İkinci qrupda isə qruplarda nəticə əldə edə bilməyən yeddi komanda yarışır. Bu mərhələnin əsas qrupunda doqquz matçın hamısında rəqiblərini məğlub edən millisi ardıcıl ikinci dəfə dünya çempionu adına layiq görülmüşdü.
Eyvaz Borçalı
Ayvaz Məhəmməd oğlu Ayvazov və ya Eyvaz Borçalı — şair, tərcüməçi, 1968-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1981), "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının keçmiş rəhbəri (1984–1986).
Həyatı
Eyvaz Borçalı 1938-ci il mayın 5-də Gürcüstanın Borçalı (Marneuli) rayonunun Ağaməmmədli kəndində anadan olmuşdur. Burada Qaçağan onbirillik məktəbini bitirdikdən sonra M. F. Axundov adına Rus Dili və Ədəbiyyatı İnstitutuna daxil olmuşdur. Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının zəmanəti ilə həmin institutun VI kursundan Moskvaya, M. Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna, bədii tərcümə bölməsinə keçirilmişdir. Buranı bitirdikdən sonra Azərnəşrdə redaktor kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır (1964). "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında ssenari redaksiya heyətinin üzvü (1970), "Mozalan" satirik kino-jurnalının baş redaktoru (1971–1984), C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının direktoru (1984–1986) vəzifəsində işləmişdir.
Ədəbi yaradıcılığa 1960-cı ildə "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində çıxan "Əbədi məşəl" şerilə başlamışdır. Bundan sonra dövri mətbuatda vaxtaşırı şeirlərini və bədii tərcümələrini çap etdirmişdir. Bakı şəhər Oktyabr rayonu xalq deputatları Sovetinə üç çağırış deputat seçilmişdir. "Kirpi" jurnalının baş redaktoru olmuşdur (1986–1993). Respublika mədəniyyət işçiləri həmkarlar komitəsinin üzvüdür. "Şərəf nişanı" ordeni (1980), iki dəfə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin fəxri fərmanı (1978; 1988) və bir medalla təltif edilmişdir. 2005-ci ildə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur
Siyasi Fəaliyyəti
Eyvaz Borçalı Borçalı İctimai Cəmiyyətinin təsisçisisdir. 1993–2006-cı illər arası cəmiyyətə sədrlik edib.
Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının ilk qurucularından və VHP Ali Məclisinin (Ali Şurasının) ilk üzvlərindən biri olub.
2003-cü il prezident seçkilərində həm Cəmiyyət olaraq, həm fərd olaraq Bizim Azərbaycan Blokuna qatılmış və blokun vahid namizədi, Müsavat Partiyasının sədri İsa Qəmbəri dəstəkləmişdir.
Tərcümələri
(ruscadan)
Filmoqrafiya
• 4
Aşide Bengü
Aşide Bengü və ya Aşide Benqü ( d.? – ö. 5 dekabr, 681) – Göytürk dövlətinin dağılmasından sonra göytürklərin 50 illik müstəqillik üsyanının təhrik edicisi olan göytürk əsilzadəsi. Çin qaynaqlarında adı Venfu olaraq keçir.
Həyatı
Türk əsilzadəsi olduğu bilinən Bengü haqqında dəqiq məlumatlar yoxdur. Çin qaynaqlarına görə, Bengü 679-cu ildə Sanyu canişinliyi himayəsində çalışan üst səviyyəli türk idarəçi olmuşdur. Onunla birlikdı, Aşide Fenzi adında başqa türk general da olmuşdur. Bengü və Fenzi Tanq sülaləsinin gücsüz anını gözləmiş və gözlədikləri an gəldiyində Aşina Nişufunu xaqan edərək Tanqa qarşı üsyan qaldırmışdırlar. Lakin, 680-ci ildə Pei Xinqcian komandanlığındakı Çin ordusu Nişufuyu məğlub etdi. Bengü Çin ordusundan qaçmağı bacardı, lakin Nişufu Çin təərfindən cəzalandırımaqdan qorxan ordusu tərəfindən qətlə yetirildi. Çinlilərdən qaçmağı bacaran Aşide Bengü bu üsyanda 10.000-dən çox Çin əsgəri və zabitinin ölümünə səbəb olmuşdur. Üsyan çətinliklə yatırılmışdı. Bu vəziyyət Bengünün yenidən müstəqillik üsyanı başlatmasına səbəb oldu. Bu məqsədlə Göytürk xanədanından Aşina Funianı xaqan elan edərək, yenə Tanqa qarşı üsyan etdi. Üsyan uğursuzluqla nəticələndi. Aşide Bengü və Aşina Funian Tanq ordusuna təslim oldular. 5 dekabr 681-ci ildə Aşide Bengü və Aşina Funian da daxil olmaqla, 54 göytürk Çanqanın Şərq Bazarında xalqa açıq mərasimlə edam edildilər.
İsa Abdullayev
İsa Abdullayev — Azərbaycan alimi, texniki elmlər doktoru (1992), professor (1993), Əməkdar elm xadimi (2000), Lütfi-Zadə adına Beynəlxalq Müasir Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1999), ADNA İstehsalat proseslərinin avtomatlaşdırılması fakülətsinin dekanı.
Həyatı
1963-cü ildə orta məktəbi qızıl medalla bitirmiş və Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutuna daxil olmuş və 1968-ci ildə İstehsalat proseslərinin avtomatlaşdırılması faklütəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1969-cu ildə aspiranturaya daxil olmuş və 1973-cü ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. İsa Abdullayev pedaqoji-elmi fəaliyyəti həmişə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası ilə bağlı olmuşdur. O, burada assistent, dosent və avtomatika, telemexanika və elektronika kafedrasının müdiri işləmişdir. 1992-ci ildən doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib texnika elmlər doktoru alimlik dərəcəsi, 1993-cü ildə isə professor elmi adını almışdır. İstehsalat proseslərinin avtomatlaşdırılması fakülətsinin dekanı olub.
İsa Abdullayevin elmi fəaliyyəti, təkcə Azərbaycanla məhdudlaşmayıb. 1979–1980-cı illərdə o, Amerika Birləşmiş Ştatlarının Pensilvaniya ştatında yerləşən Pensilvaniya Universitetində Fulbrayt fondunun təsis etdiyi IREX (Beynəlxalq elmi tədqiqatlar mübadiləsi) proqramı üzrə xarici həmkarları ilə elmi tədqiqat işləri aparmışdır.
1986–1987-ci illərdə isə Çinin Xarbin Universitetində mühazirələr oxumuş, dəfələrlə Beynəlxalq konfranslarda məruzələrlə çıxışı etmişdir. Professor İsa Abdullayev bir monoqrafiyanın, 100-dən artıq elmi məqalə və məruzənin, 30 ixtira və patentin, 8 dərs vəsaitinin müəlifidir. Elmi işlərinin böyük əksəriyyəti siqnalların rəqəmli işlənməsi və elektronika sənayesi məhsullarının keyfiyyətinə nəzarət və idarəetmə üçün avtomatlaşdırılmış sınıq-diaqnostika sistemlərinin yaradılması problemlərinə həsr etmişdir. Onun rəhbərliyi altında 10 nəfər elmlər namizədi yetişmişdir.
Suriya türkmanları
Suriya türkmanları — Suriyada yaşayan, Azərbaycan dilinin Cənubi Azərbaycan ləhcəsində danışan türk cəmiyyəti.
Tarix
Türk tayfalarının "Bələdi Şam" (indiki Suriya, Livan, İordaniya və Fələstin) adlanan ərazidə ilk məskunlaşması Səlcuqlu İmperiyasının zamanına təsadüf etmiş, bölgəyə türk tayfalarının axını Osmanlı İmperiyasının zamanınadək davam etmişdir.
Suriyada əfşar, peçeneq, bayandır, baharlı və s. türk tayfaları məskunlaşmışdır.
Əhali
Suriyada milli tərkibi öyrənən əhali siyahıya alınmasının indiyədək aparılmaması bu ölkədə yaşayan etnik qrupların sayını müəyyən etməkdə çətinlik yaradır və bu səbəbdən səslənən bütün rəqəmlər müəyyən təxminlərdən ibarətdir. Suriyada ən aşağı qiymətləndirmələrə əsasən 750,000 maksimum isə 3,500,000 türkmənin yaşadığına dair məlumatlar mövcuddur.
Məskunlaşma
Hazırda Suriya türkmanları Hələb, Qüneytrə, Lazkiyə, Hims, Tərtus, Həma, Dəməşq, İdlib, Ər-Rəqqə, Dəra mühafazlarında və Dəməşq şəhərində yaşayırlar. Lazkiyə mühafazlığında yaşan Türkmənlərə Bayır-Bucaq türkləri də deyirlər. Suriyada 523 türkmən kəndi vardır.
Hims
Hims mühafazlığı 6 məntəqəyə ayrılır : Təlkələ, Ər-Rəstan , Əl-Mühərrəm , Palmira , Əl-Qüseyir və Hims. Təlkələ məntəqəsinin əhalisinin az qala tamamını türkmənlər (70,000 nəfər) təşkil edir. Hims şəhəri əhalisinin təxminən 80%-ni (xüsusiylə şəhərin Baba Əmir Türkmən harrasında əhalinin tamamını)türkmənlər təşkil edir. Hims mühafazlığında yaşayan türkmənlər Qara Əfşar və Gəncəli Əfşar tirələri, Döğər , İnallı , Peçeneq və s. türk tayfalarına mənsubdurlar.
Lazkiyə
Lazkiyə mühəfazlığında yaşayan türkmanlar bölgənin tarixi adı ilə Bayır-Bucaq türkmanları adlandırılırlar. Bu bölgənin türkman əhalisi kökən olaraq 24 Oğuz boyundan ən çoxsaylısı olan Avşar boyunun Qaramanlı oymağına mənsubdurlar. Qaramanlı oymağı XIII əsrin 70-ci illərində bu bölgəyə yerləşmişdir. Bu oymaqdan olan Avşarlar 1256-1487-ci illərdə 230 il mövcud olmuş Qaramanoğulları Bəyliyini qurmuşdular.
Həma
Həma mühafazlığı 5 məntəqəyə ayrılır : Əs-Süqəyləbiyə, Həma , Məsyəf , Müxərdə və Səlamiyə. Türkmənlər Qara Xəlili, Tulluf , Hazzur , Huvvır əl-Türkman , Bıt Natır , Xırmıl və s. türkmən kəndlərində yaşayırlar.
Qüneytrə
Qüneytrə mühafazlığı 2 məntəqəyə ayrılır: Qünyetrə və Fiq. Hafr, al-Qədiriyyə, Kafr Nafah, Zabya, al-Rəzzaniyyə, Əhmədiyyə, Huseynıyye, ayn Kura, ayn sümsüm, ayn alak, üleyka, ayn ayşa və s. kimi türkmən kəndlərində təxminən 50,000 türkmən yaşayır.
Dəra
Dəra mühafazlığı 3 məntəqəyə ayrılır : Dəra, İzra və əz-Sənamain .Türkmanlar mühafazlığın inzibati mərkəzi Dəra şəhərində , Busra, Mərba , Burak və s. türkmən kəndlərində məskunlaşıblar.
Arı (komiks)
Arı — Marvel Comics tərəfindən yaradılmış super qəhrəman personajı. Sten Li və Cek Körbi tərəfindən yaradılmış və ilk dəfə "Heyranedici hekayələr" komiksinin 1963-cü ilin iyununda çıxan sayında yer almışdır. "Şirin" ləqəbli bu personajın əsas gücləri böcək qanadları vasitəsilə uçmaq, əlindən bioelektrik iynələr göndərmək və böyüdüb-kiçilməkdir. Arı Qisasçıların qurucu üzvlərindəndir və uzun illər komandanın üzvü olmuşdur. Partneri və həyat yoldaşı Henk Pim olmuşdur.
2011-ci ilin martında IGN "Ən yaxşı komik super qəhrəmanları" siyahısında Arını 99-cu yerdə göstərmişdir. "Comics Buyer's Guide" jurnalının "Ən cazibədar qadın komiks super qəhrəmanları" siyahısında 94-cü yeri tutmuşdur. 2013-cü ildə isə Marvel.com saytı tərəfindən ən yaxşı 5-ci Qisasçı seçilmişdir.
Bioqrafiya
Henk Pimlə partnerliyi müddətində Arı Yumurtabaş, Kirpi və Qasırğa ilə döyüşür. Arı bacaqlı super qəhrəman olduğunu sübut edir, böcəklərlə ünsiyyətə girə bilir. Hava silahlarından istifadə etməyə başlayır.
Loki hiylə yolu ilə Toru Halkla döyüşdürmək istəyir. Hadisə yerində Tor, Halk, Dəmir adam, Qarışqa-adam və Arı Lokinin hiyləsini başa düşərək birlikdə ona qalib gəlirlər. Beləliklə, onlar Qisasçılar komandasını qururlar. Arı komandanın adını qoyur və qurucu üzvlərdən birinə çevrilir. Eşək arısı həmişə döyüşlərdə sərt olur. Canetin gözəlliyi onun komanda yoldaşlarının diqqətini çəkir. Xüsusilə Torun ona qarşı hissləri Henkdə qısqanclıq yaradır. Arının Qisasçılardakı ilk illərində Kont Nefariyaya qarşı döyüşdə ağciyər nahiyəsindən aldığı mərmi yarasından ciddi yaralanır və ölümdən son anda qurtulur. Bir neçə saydan sonra Canet komandanı tərk edir. "Qisasçılar" komiksinin 26-cı sayında komandaya yenidən qoşulur. Bu dəfə artıq Pim hissəcikləri kapsulasına ehtiyacı qalmır, öz ölçüsünü iradəsi ilə dəyişə bilir.
Film
Arının göründüyü ilk film 2015-ci ildə çəkilən "Qarışqa-adam" filmi olmuşdur və Arını Hayli Lovit canlandırmışdır, lakin burada Arı cəmi bir neçə saniyəyə görsənmişdir. Belə ki, 1989-cu ildə bir misyada Canet öz həyatını itirdiyi kiçik səhnədə peyda olmuşdur, lakin filmin sonunda Henk Pim qızı Hop Pimə yeni Arı kostyumunu vermişdir. Gələcək filmlərdə Arının Canet deyil, Hop Pim olacağı güman olunur. Marvel Studios prezidenti Kevin Feyc növbəti filmlərdə Arının əhəmiyyətli yer tutacağını bildirmişdir.
Çivırkuy körfəzi
Çivırkuy körfəzi — Baykal gölündə yerləşən sahəsinə görə ikinci böyük körfəz. Körfəzin ərazisi Zabaykal Milli Parkı ərazisində yerləşir.
Ümumi məlumat
Körfəzin sahəsi 300 km²-dir Uzunluğu şimaldan cənuba 28 km, eni isə 6,1 – 14 km arasında dəyişir.
Körfəz Baykalın şərq sahillərində yerləşir. Svyatoy Nos yarımadası ilə materik arasındadır. Körfəzin girəcəyndə, Malo Suxoy və Verxnee İzqolovne burunları arasında məsafə 14 km-dir. Körfəzin şimalına Bolşaya Çivırkuy çayı tökülür. Körfəzin adıda buradan meydana gəlmişdir. Əvvəllər isə adı Kurbulik olmuşdur. Cənub-qərbdə kişik bir axarla Kiçik Aranqatuy gölünə birləşir. O isə öz növbəsində Böyük Aranqatuyla boğazla əlaqələnir. Gölə axan çaylar bu axarlarla körfəzlə əlaqələnir.
Körfəz dayazdır. Maksimal dərinlik 10 metri keçmir. Bu səbəbdən körfəz asanlıqla qızır (+24 °C). Bu ərazi Baykalın ən yüksək temperatur müşahidə edilən ərazisidir. XIX əsrdən etibarən körfəzi dayazıqların və dillərin formalaşması baxımından fərqlənir. Cənub hissəsində, Çivırkuy bərzəxi sahilində Kulinıe bataqlığı yerləşir.
Yaşayış məntəqələri
Əsas yaşayış məntəqələri körfəzin qərb sahillərində yerləşir — Katun, Kurbulik və Monaxovo. Körfəzin şimal qərbində Bolşoy Çivırkuy çayının mənsəbində tərk edilmiş Çivırkuy qəsəbəsi yerləşir.
Buxtaları
Sahilləri olduqca parçalıdır. Bu səbəbdən çoxlu buxtaya sahibdir. Zmeyniy buxtasında termal mənbə var. Burada temperatur 38,5-45,5 °С. çatır.Mənbə bir çox xəstəliklərin dərmanıdır. Körfəzə daxil olan buxtalar: Krutaya, Kroxalinnaya, Fertik, Oqnokonskaya, Zmerinaya, Sorojya.
Tökülən çaylar
Malaya Suxaya, Bolşaya Çivırkuy, Bezimennaya, İstok, Kotuy, Katun, Krestovskaya, Marşalixa, Oqonok, Molodost və başqaları.
Adaları
Çivırkuy körfəzində yerləşən adalar — Loxmatıy, Baklanıy, Elena, Qolıy, Kovrijka, Pokoyniski Kamen, Belıy Kamen.
Boyar
Boyar — rus knyazlıqlarında və sonralar Rusiya dövlətinin ilk vaxtlarında Böyük knyazdan sonra dövlətin idarə edilməsində mühüm rol oynayan yüksək zümrə, iri əyan.
thumb|right|250px|Rus boyarları
XIV-XVII əsrlər
XIV əsrdən etibarən bəzi xırda knyazlar da boyar adlanmağa başlandı və əmlak boyarları adı verilən boyarlar meydana gəldi. Əmlak boyarları knyaz saraylarında yaşayır və müxtəlif vəzifələr icra edirdilər (mehtərbaşı, şərabdar və s). boyar dumasının təşkilindən sonra yüksək vəzifə daşıyan dövlət məmurları da boyar adlanmağa başlandı. Mərkəzləşmiş rusiya dövləti yaradıldıqdan sonra boyarların hüquqları məhdudlaşdırıldı. Boyarlara ən ağır zərbəni isə IV Ivan-ın opriçnina siyasəti vurdu. 1714-cü ildə votçina-nın ləğvi ilə dvoryanlarla boyarlar arasındakı fərq aradan qaldırıldı və boyar sinfi ortadan qalxdı.
Anna Karnaux
Anna Karnaux (d. 31 avqust 1993) — Rusiyanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Anna Karnaux, Rusiya yığmasının heyətində 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Çin yığmasına 15:16 hesabı ilə məğlub olan Rusiya yığması, London Olimpiadasını altıncı pillədə başa vurdu.
Daha sonra Anna Karnaux, Rusiya yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Macarıstan yığmasını 20:18 hesabı ilə məğlub edən Rusiya yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasının bürünc medalına sahib oldu.
San-Fransisko zəlzələsi (1906)
San-Fransisko zəlzələsi — 18 aprel 1906-cı ildə ABŞ-də baş vermiş zəlzələ.
1906-cı ilin aprel ayının 18-də yerli vaxtla saat 05:12 radələrində episentri ABŞ-nin San-Fransisko şəhərindən 3 km. qərbdə olmaqla 7,6 bal gücündə zəlzələ baş vermişdi. Zəlzələ ən güclü tektonik zonalardan birinin üzərində yerləşən bütün San-Andreas dərəsini sarsmışdı.
Şəhərdə fövqəladə vəziyyət elan edilmişdi. Əhali buxtadan evakuasiya olunur, «Qızıl Darvaza» adlanan parkda qaçqın düşərgələri salınırdı.
60 saniyə davam edən zəlzələ şəhərin təxminən 80%-nin (490 kvartal və ya 1052 ha sahənin tamamilə yanmasına, 30 məktəb, 80 kilsə və monastır, eləcə də kitabxanalar, teatr, şəhər idarəsi və s.) dağılmasına səbəb olmuşdu. 3 minə yaxın insan həlak olmuş, 250-300 min nəfər evsiz qalmışdı. Bu hadisədən sui-istifadə edən yüzlərlə soyğunçu isə törətdikləri əməllərə görə şəhər merinin əmri ilə yerindəcə güllələnirdi.
Aparılan əsaslı tədqiqatların nəticələrinə görə, San-Fransisko şəhərini gələcəkdə yer üzündən tamamilə silə biləcək daha güclü zəlzələnin baş verməsi ehtimal olunur. Buna baxmayaraq, şəhər əhalisi bu barədə düşünmək belə istəmir.
Həmçinin bax
Amerikalı yazıçı Cek Londonun doğulduğu ev bu zəlzələ zamanı yanmışdır.
Xanə-i Bərq-i İsaxani (Bünab)
Xanə-i Bərq-i İsaxani — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bünab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 34 nəfər yaşayır (9 ailə).
Bulbophyllum densum
(Bulbophyllum densum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum densum növü Maskaren adaları, Madaqaskar ərazilərində yayılmışdır.
Elektron elm
Elmi fəaliyyət zamanı şəbəkə vasitəsilə çoxlu sayda məlumatları əldə etmək, yadda saxlamaq, emal etmək (yəni hesablamaq, məntiqi nəticə çıxarmaq, mülahizə irəli sürmək, analiz və sintez etmək, dinamikasını tədqiq etmək və s.), daha sonra isə onu lazımi formada təqdim etmək, başqa sözlə, çap etmək, vizuallaşdırmaq, ötürmək və s. tələb olunur. Bütün bunları yerinə yetirmək üçün İnternet əvvəllər mövcud olmayan unikal imkanlar yaradır. E-elmin əsasını telekommunikasiya, informasiya və hesablama resursları kimi üç əsas komponent təşkil edir. Əlaqələndirilmiş və tənzimlənən bu komponentlər birlikdə elə bir elektron infrastruktur formalaşdırır ki, nəticədə tədqiqat işinin xarakteri tamam dəyişir. Həmin infrastruktur, alimlərə onlayn rejimdə texniki resurslardan birlikdə və əlaqəli şəkildə istifadə etmək imkanı verir, hesablama resursları və verilənlər arxivi kimi əsas tədqiqat alətlərindən istifadəsini sadələşdirir.
Mənbə
BƏZİ BAXIŞLAR*
İzmirin işğalı
İzmirin İşğalı, Antanta ölkələrinin icazəsi ilə Yunanıstan Yüksək Komissarı Aristidis Sterqiyadis əmri altında edilmişdir. Birinci Dünya Müharibəsində Yunanıstan Krallığı ilə Osmanlı İmperiyası arasında hər hansı bir hərbi qarşıdurma yaşanmaması səbəbiylə işğal, Antanta ölkələri arasında da müzakirə mövzusu olmuşdur. İşğala icazə verən Antanta ölkələrinin əsas məqsədi İtaliya Kralığının Anadoludakı torpaq qazanclarını tənzimləmək idi. İtaliya, Birləşmiş Krallıq və Fransa arasında 1917-ci ilin Aprel ayının 26-da edilən Sen Jan de Mauriyenne müqaviləsi Yunanıstan işğalı ilə uyğunlana bilməyib, çünki İtaliya Kralığına söz verilən İzmir bölgəsi Yunanıstan Kralıığı tərəfindən işğal edilmişdir. Yunanların hərəkatları, Türk Qurtuluş Savaşında İtaliya Krallığı-Türk Milli Hərəkatı arasında yaxınlaşmağa səbəb olmuşdur. İzmir şəhəri ilə birlikdə Ayvalık, bu iki şəhər arasındakı sahil yolu, Çeşme yarımadası, Səlcuq və Belkəhvəyə qədər İzmirin cənub hissəsi də işğal edilmişdir. 1920-ci ilin Aprel ayından sonra Yunanıstan ordusu İzmirdən hərəkətə keçərək, Bursa, Əskişəhər, Kütahya və Afyonkarahisara qədər Qərbi Anadolunun böyük bir hissəsini də işğal etmişdir.
İşğalın Statusu
İşğal, Türkiyə sülh müqaviləsinin imzalanmasına qədər davam edəcək bir təhlükəsizlik tədbiri olaraq təqdim edilmişdir. İzmir Yunanıstan Kralıığı tərəfindən ilhaq edilməmiş, Yunanıstan hərbi idarəsi altında bir türk qubernator tərəfindən idarə ediləcəkdi.
1920-ci ilin Avqust ayının 10-da imzalanan Sevr müqaviləsi uyğun olaraq İzmir və Ayvalık beş il Yunanıstan Krallığı işğalı altında Osmanlı suverenliyində qalacaq, bu müddətin sonunda hansı dövlətə qatılacaqları ilə bağlı referendum ediləcəyi qərarı, Türkiyə və bütün dünya İzmirin işğalını, Türkiyə əhalisinə istiqamətli bir təhqir və son Yunan ihlaqına bir addım olaraq qiymətləndirmişdir.
İşğal günü
İzmir işğalından əvvəl, İzmir istehkamı mayın 14-də işğal edildi. İngilis qoşunları Karaburun və Uzunadanı, fransız qoşunları Urla və Foçanı və yunan qoşunları Yenikalanı işğal etdilər. 15 may 1919 səhərində yunan əsgərləri İttifaq dövlətlərinin donanmasının himayəsi altında İzmir körpüsünə çıxdılar. İzmirdə bunun qarşısını ala biləcək cəmi 200 hərbçi var idi. İzmir və ona bitişik ərazilərdə qoşunlara rəhbərlik edən Əli Nadir Paşa yunan əsgərlərinə müqavimət göstərməməyi və İttifaq əsgərlərinə silahları təslim etməyi əmr etdi. İzmirli yunanların sevinc nümayişləri arasında parad keçirən yunan əsgərlərinə atəş açan Həsən Tahsin bir yunan əsgərini öldürdü, lakin digər yunan əsgərlərinin cavab atəşi ilə özü də öldürüldü. Həsən Tahsinin atəş açdığı güllə türklərin müstəqillik müharibəsinə başlayan ilk güllə kimi tanınır. Yunan əsgərləri bu hadisəyə cavab olaraq ətrafa yaylım atəşi açdılar. Türk qoşunlarının təslim olmasına baxmayaraq, hərbi kazarmada olan silahsız türk əsgərlərini hədəfləyən güllələmə davam etdi. Türk vətəndaşlarına qarşı qətl, soyğunçuluq və təcavüz başladı İzmirdə işğalın ilk günündə 400 mülki türk həlak oldu. 15-16 may tarixlərində yaxın kəndlərdə baş vermiş insidentlərdə 5000 nəfərə qədər türk qətlə yetirilmişdi. New York Times qəzeti 19 may 1919-cu ildə işğalın ilk günündə 800 türk və 100 yunanın həlak olduğunu yazıb. 15 may günün sonunda ümumilikdə 20.000 yunan əsgəri İzmir və onun ətrafına yeridildi.
Nəticəsi
İzmirin Türkiyə əsgərləri tərəfindən azad edilməsi, İkinci Yunanıstan-Türkiyə müharibəsindəki (Türkiyə Qurtuluş Savaşının bir hissəsi) genişmiqyaslı döyüş rəsmi olaraq 1923-cü ilin İyul ayının 24-də Lozanna müqaviləsi ilə sona çatdı. Yunan əhalisinin çoxu, Yunanıstan ilə Türkiyə arasındakı 1923 əhali mübadiləsində idi və bu da yunan əhalisinin Yunanıstana və başqa yerlərə köçməyə məcbur etdi.
Magik realizm
Magik realizm — magik elementlərin dünyanın realist mənzərəsinə daxil edildiyi bədii metod.
Tarixi
XX əsrin 1930-1960-cı illərində Cənubi Amerikada realizmin növbəti milli forması – şərti olaraq magik realizm adlandırılan hadisə meydana çıxmışdır. Cənubi Amerikada ispanlarla yerli xalqların birləşib qarışmasından ispan dilində yeni bir ədəbi mədəniyyət yaranmış və tarixi tərəqqinin nisbətən aşağı səviyyəsindən müasir sivilizasiyaya qoşulmuş bu xalqların miflərini də realist nəsrə gətirmişdir. Miflərdən bədii vasitə kimi istifadə gerçəkliyi realist təsvirin imkanlarını artırır və Avropa ədəbi tənqidinə də maraqlı təsir buraxırdı. Əslində mifdən, rəmzdən, alleqorik obrazdan realist əsərlərdə, xüsusilə poeziyada istifadə həmişə olmuşdur, ona görə Cənubi Amerikada Jorji Amadu, Qabriel Qarsiya Markes kimi yazıçıların əsərlərində özünü göstərən magik realizmi simvolizm elementlərindən istifadənin milli bir ədəbiyyatda üzə çıxması kimi qiymətləndirmək olar. Mistik və ya fantasmaqorik realizm Qərbi Avropada macara nəsrinin bir forması kimi yaranmışdır. Bədii kino biznesinin inkişafı tamaşaçı cəlb etmək üçün yeni-yeni süjetlər tapmalı idi. Bu süjetlərin bir qismi qədim dini-mistik ədəbiyyatlarda və magiyaya dair kitablarda tapılmağa başladı. Qədim magiya və mistika bir qayda olaraq müasir həyata köçürülür. Lakin ciddi sosial-fəlsəfi realist nəsrdə mistik ümumiləşmələrə meyli daha artıq rus ədəbiyyatı, xüsusilə Nikolay Qoqol, Fyodor Dostoyevski və Anton Çexovun ədəbi təcrübəsi ilə bağlamaq daha düzgün olar. Sonralar Frans Kafka kimi yazıcıların yaradıcılığında simvolizmin ifrat bir bədii şərtilik şəklini alması, ədəbi obrazın öz konkretliyini itirməsi həm də onların təsiri ilə bağlı idi. Əlbəttə, Kafkada xalis alman mistikası da vardır, lakin dünyanın fundamental fəlsəfi həqiqətlərini tapmaq və bədii şəkildə göstərmək meylində o, rus klassikasının təsirindədir. Belə təsir Herman Hessenin nəsrində də özünü göstərirdi.
Şübhəsiz ki, F.M.Dostoyevskidən və Avropa macara ədəbiyyatından gələn iki müxtəlif realizm forması fərqlidir. Macəralı, mistik realizmi rus ədəbiyyatında da müstəqil xətt kimi olmuşdur. Rus yazıçısı Mixail Bulqakovun "Master və Marqarita" romanı buna gözəl misal ola bilər. Realizmin bu şəklində artıq fəlsəfi-sosial ümumiləşdirmə aparıcı deyil, həyatın realist macəralı təsviri lövhələrinə fantastik elementlər qarışır. Bu fantastikanın məzmununa görə sözü gedən realizm formaları müxtəlif və mənaca yaxın terminlərlə adlandırıla bilir. Məsələn, xalis fantastika elmi mistikadır. Eyni zamanda, din və təriqətlərlə bağlı, tibb elmi ilə bağlı, kitab falı ilə bağlı, cadugərliklə bağlı çoxlu əsərlər yazılmış və onların əsasında da bədii filmlər çəkilmişdir.
XX əsrin sonlarında mistik realizmə geniş meyl müşahidə olunmuşdur. Bu daha çox kinoda belə süjetlərin işlənməsi və maddi uğur qazanması ilə də bağlıdır. Məsələn, Amerikada cadulanmış mənzillər mövzusu ilə bağlı xüsusi mistik realist film janrı formalaşmışdır. Bundan əlavə, Antik dövrdən məlum olan insan – heyvan metamorfozları mövzusu da geniş işlənən magik süjetlərdir. Bədii film uğur qazandıqdan sonra onun nəsr variantı da bəzən bestseller şəklində yayılar.
EXPRESSIONISM (EKSPRESSİONİZM)	NEW OBJECTIVITY   (YENİ                          OBYEKTİVLİK) Ecstatic subjects(Ecazkar mövzular)	Sober subjects (Ciddi mövzular) Suppression of the subject(Mövzunun hüdudlanması)	      The object clarified (Aydınlaşdırılan     obyekt) Rhtythmical(Ahəngdar)	Representational (Təsviri) Warm (Hərarətli)	Cold (Soyuq) Rough(Nahamar)	Smooth (Axıcı) Dynamic (Dinamik)	Static (Sabit) Loud (Uca) Quiet (Ahəstə) [9, s.35-36)
Banska Bistritsa diyarı
Banska Bistritsa diyarı Slovakiyanın mərkəzində yerləşir. Diyar Slovakiyanın Nitra, Trençin, Jilina, Preşov və Koşitse diyarları ilə, Macarıstan isə Peşt, Noqrad və Borşod Abauy Zemplen medyeləri ilə həmsərhəddir.
Saleh Məhərrəmov
Saleh Heydər oğlu Məhərrəmov — biologiya elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü (30.06.2014).
Həyatı
Məhərrəmov Saleh Heydər oğlu 25 sentyabr 1965-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikası Şərur rayonunun Alışar kəndində anadan olmuşdur. 1982–1987-ci illərdə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda təhsil almış, ali məktəbi fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
1987–1990-cı illərdə aspiranturada oxumuş, 1991-ci ildə Moskvada Ümumittifaq Helmintologiya İnstitutunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1991-ci ildən Naxçıvan Dövlət Universitetində müəllim, baş müəllim, dosent vəzifələrində işləmişdir.
1999–2000-ci illərdə NDU-da Zoologiya kafedrasının, 2000–2013-cü illərdə Təməl tibb fənləri kafedrasının, 2013-cü ildə yenidən Zoologiya kafedrasının müdiri vəzifəsində işləmişdir. 2011-ci ildə AMEA Zoologiya İnstitutunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 17 may 2013-cü il tarixli Sərəncamı ilə Naxçıvan Dövlət Universitetinin rektoru təyin edilmişdir.
1993-cü ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. ABŞ, Türkiyə, Rusiya və Ukraynada rəsmi səfərlərdə olmuş, beynəlxalq simpozium, qurultay və konfranslarda elmi məruzələrlə çıxışlar etmişdir. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin "Qabaqcıl Təhsil İşçisi" medalı ilə təltif olunmuşdur.
Təltif və mükafatları
2. "Əməkdar elm xadimi" (2014)
Elmi əsərləri
1. Магеррамов С.Г. Распространение гельминтов в зависимости от климатических условий. Ж. Аграрная наука. Москва, 2011, № 7, ст. 32–33, 2 стр.
2. Магеррамов С.Г. Зависимость распространения гельминтов от экологических факторов. LAP LAMBERT Academic Publishing, 2013, 73 стр.
3. Магеррамов С.Г. Антигельминтные действия растений и их смеси с химическим препаратом. Известия высших учебных заведений. Поволжский регион. Естественные науки Пензенский государственный университет. 2013, № 2, с. 65–69, 5 стр.
4. Məhərrəmov. S. H., Əsədov E., Hüseynov H., Tahirov Ə., Rüstəmli Y. Bal arısının xəstəlikləri və zərərvericiləri. Naxçıvan "Əcəmi", 2014, 240 cəh.
5. Study of Treatment Advantage of Medicinal Herbs with Antihelmintic Effect against Neoascariasis. International Journal of Research Studies in Biosciences (IJRSB) http://www.arcjournals.org/ijrsb/2015_ijrsb_v3-i1.php p. 78–81
6. Naxçıvan Muxtar respublikasının dağlıq ərazilərinin yem bitkiləri (müxtəlif otlar). Bakı, "Elm və Təhsil", 2015, 222 s.
7. Зависимость распространения гельминтозов от экологических факторов в условиях Нахичеванской Автономной Республики Ж. Аграрная наука. Москва, 2015, № 2, ст. 25–27
8. Use of Essential Oil Derived From Artemisia absinthium L. in Veterinary Seab, 2015 // symposium on euroasian biodiversity, abstract book, p. 99
9. Yovşan-üzərlik qarışığının selikli qişalara yerli təsiri Nax. Dövlət Univ. Elmi əsər. Naxçıvan, "Qeyrət", 2015, № 3 (68), s. 3–6
10. Naxçıvan Dövlət Universitetində elektron təhsil şəbəkəsi Azərbaycanda Təhsil Quruculuğunun prioritetləri: müasir yanaşmalar/ Beynəlxalq elmi konfransın mater. Naxçıvan, 2015. Bakı, "Mütərcim", s. 19–20
11. Параметры острой токсичности антгельминтных растений. Ж. Аграрная наука. Москва, 2016, № 7, ст. 10–12
12. The antihelmintic effecency of N. meyer Benth. and N. cataria L. species that spread in the Nakhchivan autonomous republic flora. International journal of Veterinary Sciences and Animal Husbandry. Vet.manuscript@gmail.com. 2017, V.2. issue 1, page number 40–43 13. Фауна иксодовых клещей и ее роль в передаче кровепаразитарных болезней крупного рогатого скота. Ж. Аграрная наука. Москва, 2017, № 2, ст. 26–28.
14. Bazi Keklik Türlərinin Thimus kotschyanus və Thimus collinus qastrointestinal parazitlere karşı antehelmentik etkisinin araştırılması. Kafkas Üniversitesi veteriner fakültesi dergisi. Türkiye, Kars, 2017, c. 23, № 6, s. 961–965
15. Antihelmint bitkilərin təsir xüsusiyyətləri. Müasir təbiət elmlərinin aktual problemlərib // Beynəlxalq elmi konf. Gəncə, 2017, III Hissə, s. 3–5
16. Biocoğrafiya. Naxçıvan, "Əcəmi", 2017, 406 s.
17. Arı xəstəlikləri və parazitləri, onlarla mübarizə formaları. III Naxçıvan beynəlxalq arıçılıq komfransı. konfransı Naxçıvan 2017, 26 may. s. 3–4
18. Yovşan-üzərlik qarişiğinin göz bəbəyinin mənfəzinə təsiri. Nax. Dövlət Univ. Elmi əsər. Naxçıvan, "Qeyrət", 2017, № 7 (88), s.3–5
Dövlət Aqrar Ticarət Şirkəti
Dövlət Aqrar Ticarət Şirkəti Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsəsrrüfatı Nazirliyi tabeliyində fəaliyyət göstərən Dövlət Aqrar Ticarət Şirkəti MMC 8 iyun 2018-ci il tarixində təsis edilmişdir. Şirkətin əsas məqsədi dövlətin həyata keçirdiyi aqrar siyasət konsepsiyasına dəstək olmaq, ölkədə istehsal olunan kənd təsərrüfatı məhsullarının yerli və xarici bazarlara rahat, maneəsiz və rəqabətə dayanıqlı şəkildə çıxışını təmin edərək kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarının inkişafına nail olmaq, kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalının artırılmasını təmin etmək, bununla da ölkə iqtisadiyyatına töhfə verməkdən ibarətdir.
Şirkətin rəhbərliyi
"Dövlət Aqrar Ticarət Şirkəti" MMC-nin direktoru Leyla Məmmədova, direktor müavini Sərxan Sərxanovdur.
Şirkətin fəaliyyət istiqaməti
"Dövlət Aqrar Ticarət Şirkəti" MMC öz fəaliyyətini aşağıdakı əsas istiqamətlər üzrə həyata keçirir: