Almaniya_kəndli_müharibəsi
Müharibənin genişlənməsi
“Maddə məktubunun” ideyaları üsyançıların ümumi proqramı olmadı. Kəndlilərin əksər başçıları feodal və şəhər maqistratları ilə sövdələşmələrə ümid edirdi, və ilk növbədə şəxsi azadlığı və ağa zülmünün yumşalmasını tələb edirdilər. 1525-ci ilin yazına qədər Kəndli üsyanıının yüksəlişinin pik nöqtəsi oldu. Bunun əsnasında üsyanın üç əsas rayonu müəyyən olundu: Şvabiya, Frankoniya və Türingiya - Saksoniya. Şvabiyada hərəsində 5-10 min olmaqla altı iri dəstə yarandı. Tezliklə onlardan üçü ümumi “Xristaian ittifaqı” tərtib etdilər. İttifaqın nizamnaməsini tərtib etmək cəhdləri göstərdi ki üsyan başçıları arasında yekdillik yoxdur və çoxusu mülayim hərəkat tərəfdarıdır. Bu çevrələrdə çox sayda yerli rəiyət şikayətləri əsasında kəndlilərin qısa tələblər məcmusu tərtib edildi. “12 maddə” adlanan bu sənəd nəşr olundu və Kəndli müharibəsi illərində 24 dəfə yenidən nəşr edildi. “12 maddənin” tərtibçiləri kəndlilərin şəxsi asılılıqlarının və bununla bağlı xəracın ləğv edilməsini, feodalların ələ keçirdikləri icma örüşləri olan –meşələrdən, otlaqlardan, sulardan istifadə etmək hüquqlarını tələb edirdilər. Bununla belə onlar icmanın öznün seçdiyi keşişlərin doalanışığı üçün ondan biri 1/10 ödəməyi boyun olurdular. Onlar bütün başqa –bəhərdən və mal qaradan olan 1/10 ödə nişlərin ləğv olunmasını tələb edirdilər. Biyar, xərac və cərimələr məhdudlaşdırılmalı idi. Bütövlükdə bu feodal zülmün ləğv edilməsi yox, yetərincə kəndlilərin güzəranının asanlaşdırılması proqramı idi. Demək olar ki hər yerdə onu öz rəsmi sənəd kimi istifadə edərək, üsyançılar, ama, bəzən daha qətiyətli olan “Maddə məktubu” ruhunda hərəkət edirdilər. Bu Şvabiyada da belə də oldu. Üsyançılara qarşı burada Şvab İttifaqının qüvvələri dururdu. Bu ittifaq 15-ci əsrin sonunda mövcud idi, və knyazları və şəhərləri birləşdirirdi. Bu ittifaqın qoşunlarına başçılıq edən Truxzes üsyançıların “Xristian ittifaqı” ilə danışıqlar aparırdı, ama əslində onları daramadağın etmək üçün imkan axtarırdı və 1525-ci ilin aprelin əvvəlində barışıqı pozaraq qəflətən (Ulm yanındakı) Leypqeym şəhəri yaxınlığında kəndli dəstələrinin birinə hucum edərək onu darmadağın etdi. Lakin buna cavab olaraq kəndlilərin yeni üsyan dalğası qalxdı, və Frankoniyaya, sonra isə Türinqiyaya yayıldı. Adətən pərakəndə şəkildə hərəkət edən və pis silahlanmış kəndlilər, onun qoşunlarına qəhrəmanlıqla müqavimət göstərdilər. Boden gölündən şimaldakı Veynqarten şəhərçiyi yaxınlığında Truxzes az qaldı məğlub olsun, lakin üsyançıların ayrı ayrı dəstə başçıları ilə danışıqlar apararaq onların ümumi hərəkətlərini pozdu. Onlardan bəzilərini məğlub edib, digərləri ilə sülh bağlayaraq Truxzes Frankoniyaya tələsdi, burada yazdan üsyançıların üç böyük dəstəsi hərəkət edirdi. Şvabiyadan fərqli olaraq Frankoniyada üsyançılara ancaq, xüsusi ilə, kənd yerləri ilə bağlı kiçik şəhərlər yox, həm də bir sıra cəngavərlər qoşuldu. Feodallarla qəti mübarizə tərəfdarları olan rəyyət Yakob Rorbax, müflisləşmiş cəngavər Florian Qeyer, müvəqqəti kəndlilərə qoşulan Dəmir əl ləqəbli cəngavər Qets fon Berlixinqen burada üsyançıların başçıları idi. Rorbax hər yerdə biyara və xəraca qarşı çıxış edirdi, icma örüşlərinin istifadə etməyə, monastır torpaqlarını isə bölməyə çağırırdı. Üsyançılar Frankoniyada onlarca zadəgan qəsri uçurdular və ən qatı düşmənlərindən olan qraf fon Qelfenşteyni öldürdülər. Bu edam bütün Almaniyada ağaların və hökuməti təşvişə saldı. Üsyançılardan ehtiyat edərək feodallar onları silahla təchiz etməyə məcbur oldular.