cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Havuş dağı
Havuş — Şərur rayonu ərazisində, Dərələyəz silsiləsindən şimal-qərbə ayrılan Saraybulaq qolunun suayrıcında, Havuşçayın sağ sahilində, Havuş kəndindən təqribən 800 m şimal-qərbdə dağ (hünd. 2338,0 m). Üst Triasın Karni və Nori mərtəbələrinə aid Tənənəm lay dəstəsinin dolomit və əhəngdaşılarından təşkil olunmuş, şimal-şərq yamacı sıldırımlı günbəzvarı yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Şərur-Culfa qalxım zonasının Şərur seqmentinin şimal-şərq cinahında izlənilən Havuşçay üstəgəlməsinin şimal-qərb asılı qanadındakı Havuş antiklinalının şimal-qərb qanadında yerləşir. Zirvə hissəsi və yamaclarında çoxsaylı şimal-qərb və şimal-şərq istiqamətli fay-yerdəyişmə və əks-fay qırılmaları izlənilir.
Metapontalı Hippas
Fəlsəfəsi
Hippasus da, başqa pifaqorçular kimi, əsasən həndəsi və riyazi problemlərlə məşğul olmuş və bu sahədə ixtiralar etmişdir. Onun fəlsəfi fikirləri haqqında isə bilgilər çox azdır. Heraklit kimi o da hesab edirdi ki, hər şeyin başlanğıcında od durur. Bu fikirlər odu dünyanın mərkəzinə qoyan Filolausun dünyagörüşü ilə eynilik təşkil edirdi.
Sənubər Abdullayeva
Sənubər Abdullayeva (tam adı:Sənubər Əlövsət qızı Abdullayeva; ) — Azərbaycan dilçisi, filologiya elmləri doktoru, professor.
Həyatı və təhsili
Sənubər Abddullayeva 1951-ci il mayın 20-də Azərbaycan Respublikasının Şamaxı şəhərində anadan olmuşdur. 1957-1968-ci illərdə Bakıdakı 7 saylı orta məktəbdə oxumuş və həmin məktəbi gümüş medalla bitirmişdir. 1968-1973-cü illərdə S.M.Kirov alına Azərbaycan Dövlət Universitetində (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Şərqşünaslıq fakültəsinin Fars filologiyası şöbəsində təhsil almış, filoloq-tərcüməçi, fars və Azərbaycan dili müəllimi ixtisasına yiyələnmişdir.
Ailəsi
Ailəlidir, üç övlad anasıdır. Azərbaycanın görkəmli dilçi alimi, professor Əlövsət Abdullayevin qızıdır.
Elmi və pedaqoji fəaliyyəti
Azərbaycan EA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun Müasir Azərbaycan dili şöbəsinin aspirantı (1973-1977) olmuşdur. 1979-cu ildə «Müasir Azərbaycan dilində adverbiallaşma» mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi adını almışdır. Azərbaycan EA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun doktorantı (1990-1993) olmuşdur. 2007-ci ildə «Azərbaycan nağıl və dastanlarının dili» mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri doktoru elmi adına layiq görülmüşdür. Azərbaycan EA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun Müasir Azərbaycan dili şöbəsində kiçik elmi işçi (1978-1985), böyü elmi işçi (1985-2003), aparıcı elmi işçi (2003-2007) vəzifələrində işləmişdir. 1996-2003-cü illərdə Bakı Asiya Universitetində, 2003-2007-ci illərdə Bakı Slavyan Universitetində dosent vəzifəsində çalışmışdır. 2007-2009-cu illərdə Bakı Slavyan Universitetində kafedra müdiri vəzifəsində işləmişdir. 2009-cu ildən Bakı Dövlət Universitetinin Azərbaycan dilçiliyi kafedrasının müdiri vəzifəsində çılışır. 2011-ci ildə professor adını almışdır.
Referendum
Referendum (lat. referendum – məlumatverilməli) — Xüsusi əhəmiyyətli dövlət məsələlərinin həlli üçün ümumxalq sorğusu, ümumi rəy sorğusu. Konstitusiya haqqında referendum.
Luçenets
Luçenets  — Slovakiyanın mərkəzində şəhər. Bansko-Bistritsa bölgəsində yerləşir. Əhalisi 28 min nəfərdir.
Etnik qruplar
2001-ci il üçün əhalinin etnik müxtəlifliyi belə idi:
Azərbaycan Hava Yollarının marşrut şəbəkəsi
Azərbaycan Hava Yolları - AZAL aşağıdakı istiqamətlərdə uçuşlar həyata keçirir. thumb|270px|AZAL-ın Airbus A340-500 təyyarəsi
Daimi reyslər
2022-ci ilin Dekabr ayına AZAL aşağıdakı şəhərlərə uçuşları həyata keçirir:
Avropa
Asiya
Postsovet məkanı
Rusiya
Code-Share reyslər
"Azərbaycan Hava Yolları" Aviaşirkəti aşağıdakı şirkətlərlə “uçuş xətlərinin birgə istismarı” (code-share) haqqında saziş imzalamışdır:
Söyüd
— söyüdkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Qışda yarpağını tökən, iki evli bitkidir. İri ölçülü ağaclar və ya xırda kollardır. Yarpaqları uzunsov lansetvaridir, damarlanması lələkvaridir, saplağı qısadır. Çiçək sırğaları sallaq və ya dikdayanandır. Yarpaqlamadan əvvəl və ya sonra, yaxud yarpaqlama vaxtı çiçəkləyirlər. Nektarlı bitkilərdir.
Söyüd cinsinin yer kürəsində 600-dən artıq növü məlumdur. Qafqazda təqribən 25 növü, Azərbaycanda isə 15 növü bitir. Çox qədim cinsdir və onun qazıntı һalında tapılmış nümunələri üçüncü dövrə aiddir. Tez böyüyən, dekorativ bitki olmaqla geniş areala malikdirlər.
Ümumi məlumat
Söyüd – Salix L. cinsinin dünya florasının tərkibində 500-dən artıq növünə təsadüf edilir. Qafqazda 25, Azərbaycanda isə 14 növü yayılmışdır.
Bir çox söyüd növlərinin qabığı parçaları sarı, qəhvəyi və qırmızı rəngə boyamaq üçün işlədilir. Söyüdlüklər arıçılıq üçün çox qiymətlidir, yazın əvvəllərində söyüd ağacları çiçəkləmə dövründə çiçək balı (nektar) və tozcuq verir. Arıçılıq üçün ən qiymətli söyüd növləri keçi söyüdü, kolvari söyüd, küllü söyüd, ağ söyüd, nisbətən az qiymətli olan növlər isə beşerkəkcikli söyüd, üç erkəkcikli söyüd, pu rpur söyüdü və s. Bəzi hallarda yaz əlverişli keçdikdə və arı ailələri gümrah olduqda söyüd ağaclarının hər hektarından 150 kq-a qədər bal almaq olur.
Ağac formalı söyüdlərin oduncağı yumşaq və yüngüldür. Ondan dülgərlik və tokarlıq işində, ev əşyaları, sadə kənd təsərrüfatı alətləri və s. hazırlanmasında istifadə edilir. Çubuqlarından cürbərür səbətlər, əl ağacları və s. düzəldilir.
Oduncağından sellüloza istehsal etmək və plastik kütlələr hazırlamaq üçün də istifadə etmək olar.
Söyüd yaşıllaşdırma məqsədilə ən çox əkilən ağacdir. Bağlarda və parklarda, göllərin ətrafında, xiyabanların, meşəliklərin kənarında əkilib-becərilən bəzək söyüdləri (xüsusilə də salxım söyüdlər) bütün dünyada məşhurdur.
Küçələrdə, yol kənarlarında, evlərin qabağında və həyətlərdə də söyüd əkilir. Söyüd növlərinin bir çoxunun böyük meliorativ əhəmiyyəti var, bəzi söyüd növləri qoruyucu meşə zolaqlarında əkilir, bəzilərindən qumluqlarda, suvarılan torpaqlarda və ya göllərin ətrafında meşə salmaq, yarğan və uçurumları bərkitmək üçün istifadə edilir. Söyüd ağaclıqlarında bəzi ov heyvanları və quşlar yaşayıb qidalanır. Budaqları qışda ev heyvanları üçün yemdir.
Söyüd növlərinin çoxusu sürətlə böyüməsi (xüsusilə də cavan ikən) və işıq sevməsi ilə fərqlənir. 20-30 illik söyüd ağaclarının istehsalat əhəmiyyəti daha böyükdür.
Ağacvari söyüd — S. arbuscula.
Cırtdan boylu (30 sm) yerə sərilmiş, qollu-budaqlı koldur. Budaqları qırmızımtıl-qonur rənglidir, çılpaqdır. Tumurcuqları sivri, xırda, qırmızımtıl-sarıdır. Yarpaqları qısasaplaqlı ellipsvari, uzunsov, tərsinəyumurtavari və ya lansetvaridir. Qaidə һissədən və ucdan daralmışdır, orta һissədən enlidir, kənarları xırda mişardişlidir, üstdən tünd yaşıl altdan açıq yaşıl, yeni açılanda tükcüklü olur, orta damarı sarıdır. Yarpaq açdıqda və ya bir qədər gec çiçəkləyir. Erkəkcik çiçəkləri oturaqdır, uzunluğu 2,5 sm-ə çatır. Dişiçik sırğaları qısa olub, silindirvaridir, saplağı uzundur, 5 sm-ə qədərdir. İyun ayında çiçəkləyir, çiçəyi nektarlıdır. Skandinaviyada, orta Avropada, Qafqazda və Azərbaycanda bitir. Quba sahəsində Subalp və Alp qurşaqlarında çaylarda bitir. İlk dəfə İsveçrədən təsvir olunub.
Keçi söyüdü – S.caprea
Bu növə Bədmüşk də deyilir. Boyu 18 m-ə və diametri 60 sm çatan ağac və ya koldur. Qabığı yaşılımtıl boz və hamardır. Yaşlı gövdələrinin qabığı qaramtıl və uzununa dərin çatlıdır. Zoğları yoğun, bozumtul yaşıl və tumurcuqları iridir. Yarpaqları qalın, iridir, 11-18 sm uzunluqdadır. Enli-yumurtavari, azacıq qarışıqlıdır, kənarı dalğavari dişlidir. Üstdən tünd-yaşıl, altdan sıx ağımtıl saçaqlı tükcüklüdür, yan damarları 6-9 cüt olub aydın seçilir. Yarpaq açmazdan qabaq çiçəkləyir, ikievlidir. Dişicik çiçəkləri bozumtul-yaşıl və solğundur. Erkəkcik çiçəklərin sırğası iridir, dəyirmi-silindrvaridir, parlaq-sarı rənglidir. Çiçək açarkən keçi söyüdü çox dekorativ görkəm alır. Çiçəkləri nektarlıdır, qabığında 21%-ə qədər aşı maddəsi vardır. Avropa və Asiyanın meşəli rayonlarında geniş arealda yayılmışdır. Azərbaycanın bütün meşəli rayonlarında, yuxarı dağ meşə qurşaqlarında bitir. Bəzən yaşıllaşdırmada isitifadə olunur. Şaxtaya davamlı, torpağa az tələbkar bitkidir. İlk dəfə Avropada təsvir olunub.
Erigeron heteromorphus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Söyüd
Keçi söyüdü – S.caprea
Bədmüşk, pişpişə (Keçi söyüdü) – S. caprea L. hündürlüyü 1,5-4,0, bəzən 4-8 m-ə, diametri 40-60 sm-ə qədər olan ağacdir. Qabığı yaşılımtıl-boz və hamardır. Böyüdükcə, xüsusilə gövdəsinin aşağı hissəsi qonurumtul rəng alır və üzərində uzununa dərin çatlar əmələ gəlir. Cavan budaqları sıx boz tüklüdür, sonralar çılpaqlaşır. Tumurcuqları çox iri, çılpaq və qonurdur, 5mm uzunluqdadır. Yarpaqlarıın uzunluğu 5-12 (18) sm, eni 2,5-5(8) sm olub, ellips şəklindədir. Yarpaqları açılmazdan əvvəl çiçəkləyir. Dişicik sırğaları saplaqlıdır, sıxdır, meyvələrinin yanındakılar 10 sm-ə qədər uzunluqdadır. Erkəkcikləri 2-dir, sərbəst və çılpaqdır. Mart-aprel aylarında çiçək açır.
Bədmüşk söyüdünün qabıq və budaqlarının tərkibində alkaloid, C vitamini, salisil spirti, 2,2-4,2% fenolqlükozid, katexin, kversetin flavonoidləri, yarpaqlarından üzvi turşular, saponin, kempferol, lyuteolin, apiqenin, bakkozid, salikaprin, hamaşçiçəyindən 0,49-1,87% fenolqlikozid, triantin, izoramnetin, lyuteolin, erkək hamaşçiçəyindən üzvi turşular, C vitamini, 4,1-5,3%-ə qədər diosmetin, kapreozid, salikapreozid, izoramnetin flavonoidləri aşkar edilmişdir. Dişicikdə 1%-ə qədər sulu karbohidrat maddələri, 0,2%-ə qədər saxaroza, tozcuğundan 11%-ə qədər sulu karbohidrat, 7%-ə qədər saxaroza qlükoza, fruktoza, qalaktoza, ramnoza, C vitamini və s. maddələr aşkar edilmişdir.
Ondan alınan preparatlar ürək fəaliyyətinin pozulması və nəbzin tez-tez vurması vaxtı işlədilir. Son zamanlar söyüd çiçəyindən hazırlanan duru spirtli cövhərdən qan təzyiqi xəstəliklərində istifadə olunur.
Alman xalq təbabətində qabığından hazırlanan dəmləmə və cövhərdən öskürək zamanı baş  ağrılarında, qızdırmada, malyariyada, müxtəlif qanaxmalarda, mədə-bağırsaq xəstəliklərində, sinir ağrılarında müxtəlif soyuqdəymələrdə, sakitləşdirici kimi daxilə qəbul edilir.
Bu söyüd qiymətli bəzək bitkisi hesab edilir. Bədmüşk söyüdünün yarpaq, çiçək və qabıqlarının tərkibində flavonoid tərkibli boyaq maddələri vardır. Biz laboratoriya şəraitində bədmüşkdən sarı, qızılı-sarı, sarı-narıncı, narıncı-yaşıl, yaşılımtıl, zeytunu, firuzəyi, qonur, qonurumtul-boz, açıq-qəhvəyi, tünd-qəhvəyi, şabalıdı, qəhvəyi-qara və s. rəng və çalarlar almağa nail olmuşuq. 1 kq bədmüşk söyüdünün qabığından hazırlanan boya məhlulu ilə 8-10 kq yun və ipək məmulatını boyamaq olar. Bitkidən alınan rəng və çalarlar günəş şüasına, yuyulmaya qarşı davamlıdır. Bədmüşk söyüdünün qələmləri çox çətinliklə kök atır, əsasən toxumların vasitəsilə çoxaldılır. Kötüyündən çoxlu pöhrə verir.
Ağçubuq söyüd – S. triandra
Boyu 10 m-ə, diametri 12 sm-ə çatan alçaq boylu ağac və ya uca boylu koldur. Budaqları qonur-yaşıl və ya zeytun rəngində olub, elastikdir.
Ağ söyüd – S. alba L.
Bitki aprel-may aylarında çiçək açır, meyvəsi iyun ayında yetişir. Ağ söyüd Azərbaycanda çox geniş yayılmışdır. Bu bitki sulu yerlərdə, arxların, çayların və xəndəklərin kənarlarında tək-tək və topa halında bitir. Çox vaxt həyətyanı sahələrdə, küçələrdə, yol və arxların kənarında və s. yerlərdə yaşıllaşdırma məqsədilə əkilib-becərilir. Nahaq yerə xalq arasında deməmişlər ki, «söyüd su ilə dalaşmaz», «söyüd çəmən otları kimidir, onu biçərsən, o yenidən böyüyüb formalaşmağa başlayır», «söyüd uzununa böyüyür» və s. Qədim yunanlar hesab edirdilər ki, söyüd Hekatə və Həre allahlarınındır.
Roma şairi Vergiliyanın əsərlərində göstərilir ki, ilahə və pərilər öz yaxın adamlarını, sevgililərini itirən zaman qəmginlik rəmzi olaraq söyüd ağacının altında oturub yas saxlayırmışlar.
Ağ söyüd təsərrüfat cəhətdən qiymətli, tez böyüyən, torpağa qarşı az tələbkar bir ağacdir. Şaxtaya qarşı həssasdır. Yumşaq yerlərdə, təzə çay çöküntülərində yaxşı əmələ gələrək, 20 yaşına qədər hər il təqribən 1m boy atır. Sonralar boy artımı yavaşıyır və tamam qocalanadək diametri daim yoğunlaşır, 100 ilə qədər yaşayır.
Respublikamızın ərazisində ağ söyüdün çox geniş yayılmasına baxmayaraq, ümumiyyətlə, ehtiyatı getdikcə azalır. Yalnız geniş surətdə becərildikdən sonra sənayedə istifadə etmək üçün bir xammal mənbəyi ola bilər.
Yarpaq tumurcuqlarından 2,91-7,3% monosaxarid, 0,39-4,13% saxaroza, karotinoid, 36 yarpaqlarında karotinoid, C vitamini, apigenin, izokversetrin, rutin, monoqlükozid, izoramnetin, narsissin, tozcuqlarından qlükoza, fruktoza, qalaktoza, ramnoza, C, P vitaminləri, karotin və s. maddələr aşkar edilmişdir. Gövdəsinin qabığında 14-15%-ə qədər aşı maddəsi müəyyən edilmişdir.
Söyüd qabıqları nazik dərilərin aşılanması üçün əvəzolunmaz xammal sayılır. Söyüdlə aşılanmış nazik dərilərdən isə zərif əlcəklər və kitab cildlərinin hazırlanmasında istifadə edilir.
Söyüdün qiymətli müalicəvi xüsusiyyətləri haqqında qədim yunanların geniş məlumatları olmuşdur. Dioskorid söyüdün qabıq, yarpaq, tumurcuq və çiçəklərindən alınan şirələrin böyük müalicəvi əhəmiyyəti haqqında geniş məlumat vermişdir.
Gövdəsinin qabıq və budaqlarından hazırlanan ekstraktlardan büzüşdürücü, hemostaz (qan axmasının kəsilməsində), dezinfeksiyaedici, hərarətsalıcı, damarları genişləndirən vasitə kimi istifadə edilir. Cövhər, dəmləmə və tozundan isə dizenteriya, qastrit, qəbizlik, daxili qanaxmalarda, qadın xəstəliklərində, nevroz, vərəm, tif, revmatizm və s. xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunur. Bundan başqa ağ söyüdün cövhərindən, dəmləməsindən, tozundan ağız və boğazın qar-qara olunmasında, vannasından damar genişlənmələrində, müxtəlif dəri xəstəliklərində istifadə edir, tozunu isə yara qanaxmalarının üzərinə qankəsici vasitə kimi səpirlər. Bolqarıstanda oynaq və toxumalarda başverən nasazlıqların aradan götürülməsində işlədilir. Yarpaqlarından hazırlanan dəmləmələrdən güclü bağırsaq qanaxmalarında, qızdırmanın aşağı salınmasında, hamaşçiçəyindən isə əsəb və taxikardiya (ürəyin tez-tez döyünməsi) əleyhinə işlədilir. Çiçəklərindən hazırlanan cövhər isə qızdırmanı salan vasitə kimi daxilə qəbul edilir.
Xalq arasında ağ söyüdü «aspirin ağacı» adlandırırlar. Belə ki, söyüdün qabıqlarından alınan salisin – təbii preparat olub, aspirini əvəz edir. Bundan başqa uzun müddət söyüdün qabıq və cavan budaqlarından alınan cövhərdən qəbul edən zaman insanlarda damarların elastikliyi artır. Qan kapilyarlarının partlayıb və qırılıb sızmalar əmələ gətirməsinin qarşısını alır.
Ağ söyüdün qabıq hissəsi qiymətli müalicəvi xüsusiyyətlərə malikdir. Ondan hazırlanan preparatlardan dezinfeksiyaedici, soyuqdəyəmə, qanyaradıcı, sakitləşdirici, büzüşdürücü və sidikqovucu vasitə kimi istifadə edilir.
Malyariya xəstəlyi yayılan rayonlarda bu xəstəliyi müalicə etmək üçün çox qiymətli və çətin tapılan xinin maddəsi söyüd qabığı ilə əvəz edirmişdir. Bu qiymətli təbii vasitədən bu gün də bir sıra xəstəliklərin müalicəsində müvəffəqiyyətlə istifadə edilir.
Söyüddən müalicəvi preparatların hazırlanması
Damarlarda toplanan duz yığıntılarının, revmatizmin, həmçinin ishal və mədədə olan turşuların nizama salınması üçün.1 xörək qaşığı doğranmış söyüd qabığını 0,5 litr qaynar suya töküb, zəif odü zərində 15-20 dəqiqə saxladıqdan sonra bir saat dəmləyin və süzüb gündə 3-4 dəfə, 2 xörək qaşığı daxilə qəbul edin.
Damar genişlənmələrində və tromboflebitin aradan qaldırılmasında. 250 q qabığı 2 litr qaynar suya töküb zəif od üzərinə qoyub 15-20 dəqiqə saxlayın. Dəmlədikdən sonra bir vedrə suya töküb temperaturunu 37°C-yə çatdırın. Dizinizi vannaya qoyub 20-30 dəqiqə saxlayın, bu zaman ayaqlarınızın üzərini isti odeyalla örtün. Çalışınki, su soyumasın. Əməliyyatdan sonra isti corab geyinin.
Soyuqdəymə zamanı. Doğranmış söyüd qabığını qızıl ağac qozu ilə qarışdırıb 1 xörək qaşığı 1 stəkan qaynanmış suyun üzərinə töküb 5-7 dəqiqə zəif od üzərində saxlayın. Dəmlədikdən sonra soyudub süzün, gündə 2-3 dəfə stəkanın 1/3 hissəsi qədər yeməyə 20-30 dəqiqə qalmış daxilə qəbul edin. Bərabər miqdarda doğranmış cavan söyüd budağından və qızıl ağac qozundan götürüb 1 stəkan qaynar suya tökün və 3-5 dəqiqə bişirib 30 dəqiqə dəmləyib, süzün. Cövhərdən stəkanın 1/4 hissəsi qədər götürüb, hər gün 2-3 dəfə yeməkdən qabaq qəbul edin. Müalicə kursu 2-3 həftədir.
Qızdırma, göyöskürək və vərəm xəstəliklərində. 1 çay qaşığı xırdalanmış qabığından götürüb 1 stəkan qaynar suyun üzərinə töküb, qaynama dərəcəsinə çatdırın. 3-4 saat dəmlədikdən sonra süzüb 3-4 dəfə, yeməyə 15-20 dəqiqə qalmış stəkanın 1/4 hissəsi qədər daxilə qəbul edin. Qastrit, kolit, dizenteriya, daxili qanaxmaların, o cümlədən də uşaqlığın kəskin qanaxmalarının qarşısının alınmasında. Söyüdün 1 xörək qaşığı doğranmış qabığından və yaxud cavan budaqlarından götürüb 1 stəkan qaynar suya töküb10-15 dəqiqə bişirdikdən sonra yarım saat dəmləyib süzün. Sonra üzərinə isti su əla və edib bir stəkan həcminə gətirin. Cövhərdən gündə 3-4 dəfə 1-2 xörək qaşığı yeməyə 30 dəqiqə qalmış qəbul edin. Müalicə kursu 2-3 həftədir.
Diqqət! Söyüd qabığından hazırlanan çay və dəmləmələrdən hamilə qadınların, xroniki qəbizliyi olan xəstələrin istifadə etmələri məsləhət görülmür. Söyüddən hazırlanan şirə kosmetika və ətriyyat sahəsində də işlədilir. Bundan əla və söyüddən alınan cövhərlə döyənək və ziyillərin aradan qaldırılmasında, saçın dibinin möhkəmləndirilməsində geniş istifadə edilir. Söyüdün qabığını yandırıb alınan külün tərkibində qatı sirkə turşusu əlavə edib, ayaqda əmələ gələn qaşınmaları, göbələk xəstəliklərini, döyənəkləri müalicə edirlər. Cövhəri ilə saçları yuduqda tüklər qızılı rəngə boyanır.
Söyüd qiymətli bəzək bitkisidir. Söyüdlər yarpaqlarının rənginə, formasına, çətirlərinin müxtəlifliyinə görə həqiqətən gözəldir. Elə bir arx, çay, dərə və göl ətrafı yoxdurki, oranı söyüdsüz təsəvvür edəsən. Elə yerlər də varki, söyüdlüyün sıxlığından keçmək belə olmur, keçilməz cəngəllikləri xatırladır, ürəkaçan biosenoz yaradaraq bir çox quş və heyvanlar üçün sığınacağa çevrilir.
Budaqları azacıq küləkdən belə əsməyə başlayır, həzin xışıltılı bir musiqi əhəngi yaradır. Bəzi söyüdlərin salxım budaqları suya çatana qədər uzanaraq, ləpələrə qoşulub qəribə mənzərə yaradır. Bu görünüş insanların zövqünü oxşayır, onların əsəblərinin sakitləşməsinə səbəb olur. Bəli, bir çox hikmətləri ilk baxışda duyulmayan, haqq-sayları mizan-tərəziyə qoyulmayan söyüdlər. N.A.Obozovun dediyi kimi, bitib yayıldığı yerlərdə digər ağac və kolların yarada bilmədiyi qədər münasib mikroiqlim və bitkilər üçün əlverişli olan xüsusi fitoiqlim yaratmaq kimi özlərinə məxsus bioloji keyfiyyətlərə malikdir. Elə buna görədirki, bulaq və çaylar üzərində baş əyən söyüdlərin kölgəsində torpağın və suyun hərarəti aşağı, havada rütubətin faizi normal, havanın özü saf olur. Söyüdlər kənarında əkildikləri arxların suyunun axma sürətini xeyli azaldır, ətrafı yuyulmaqdan qoruyur, pambıq tarlaları və əkin zəmiləri üçün qoruyucu meşə zolağı vəzifəsini daşıyır. Kənd təsərrüfatı bitkilərinin ziyanvericiləri ilə qidalanan quşların çoxalaraq yaşamaları üçün sığınacaq yaradır. Bir sözlə, söyüdlər gözəllik, sağlamlıq və maddi nemətlər bollluğunun rəmzidir.
Biz ilk dəfə olaraq söyüdün qabıq hissəsindən boyaq məhlulu hazırlayıb yun ipi açıq qəhvəyi, qəhvəyi, tünd-qəhvəyi, şabalıdı, tütünü, tütünü-qonur, mixəyi və s. rəng və çalarlara boyamağa nail olduq. Bundan başqa göstərdik ki, söyüdün qabığından aldığımız qatı aşı və boyaq təbiətli ekstraktdan gön-dəri, ətriyyat-kosmetika, sabun bişirmə sənayesində də istifadə etmək olar.
Söyüdün qabıq hissəsini xammal kimi apreldən başlayıb, iyun ayına qədər toplamağı məsləhət görürlər. Yığılan xammalı günəş altında sərib qurudurlar. Qabığın saxlanma müddəti 3 ildir.
Mənbə
Mayis Qasımov, Tofiq Məmmədov,  Fitoterapiya. Bakı, “Elm”, 2014.
Davaro
Davaro — Kartal Tibetin rejissoru olduğu, Kamal Sunal baş rolda oynadığı 1981-ci ildə çəkilən Türkiyə filmi.
Mövzu
Öldürüləcəyini anlayan Sülo, Memoya bir təklif edir. Memonun onu öldürməməsi durumunda kənddən uzaqlaşacağını söyləyir. Evlənmək üçün başqa çarəsi qalmayan Memo, Sülonun planını qəbul edir və kənd meydanında Sülonu yalandan vurur. Kənd camaatı da bu nömrəyə inanır.
Daha sonra dağdaki bir quldurun yanında təkrar qarşılaşan Memo və Sülo yene bir-birinə düşmənçilik edir. Quldurun qızıllarını görən Sülonun iştahı qabarır və şəhərdə qalmaqdan vaz keçir….
Abşeron gizlinləri (film, 2008)
Abşeron gizlinləri filmi rejissor Ömür Nağıyev tərəfindən 2008-ci ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycantelefilmdə istehsal edilmişdir. Film Abşeron yarımadasında yerləşən qədim daş abidələrimiz, qayaüstü təsvir, yazılar və kurqanlardan bəhs edir.
Məzmun
Film Abşeron yarımadasında yerləşən qədim daş abidələrimiz, qayaüstü təsvir, yazılar və kurqanlardan bəhs edir.
Filmdə Abşeron yarımadasının Mərdəkan, Türkan, Binə, Qala, Şüvəlan, Dübəndi, Bəndüstü Xaşaxuna kimi qədim yaşayış yerlərindəki bizim eradan əvvəl III–II minilliklərdən qalma yerüstü, yeraltı abidələri, kurqanları, petroqlifləri-şəkil yazıları, onların tarixindən bəhs olunur. Azərbaycan tarixinin qədimliyini sübut edən bu abidələrdəki yazılar Qobustandakı, Gəmiqayadakı rəsmlərlə çox oxşardır. Tarixə qısa səyahət etməklə Azərbaycanın qədim yaşayış yeri kimi bəşər tarixinin təşəkkül tapdığı məskənlərdən biri olduğu aydın görünür.
Hybanthus monopetalus
(Hybanthus monopetalus) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hamza Tzortzis
Hamza Andreas Tzortzis — 1980-ci ildə İngiltərənin London şəhərində, yunan əsilli ortodoks bir ailədə dünyaya gəlmişdir. Gənclik illərində ateizmə yönələn Andreas, daha sonralar fəlsəfə ilə dərindən maraqlanmış və 22 yaşında İslamı qəbul etmişdir. Fəlsəfə sahəsində  fəaliyyətini davam etdirərək London Universitetində bu sahə üzrə magistr təhsili almışdır. Fəlsəfə üzrə PgCert və MA sertifikatlarına sahibdir və bu sahədə akademik fəaliyyətini davam etdirməkdədir.
Fəaliyyəti
Bir çox ölkələrdə konfranslar verən Tzortzis, insanlara İslamın mərhəmət, sevgi və qardaşlıq mühitinə dəvət edən çıxışlar etmişdir. Həmçinin prof. Lawrence Krauss, prof. Peter Simons, prof. Dan Barker və prof. Simon Blackburn kimi məşhur şəxslərlə bir sıra açıq debatlarda iştirak etmiş, BBC kanalında yayımlanan The Big Questions and Newsnight verilişlərinə münazirəçi tərəf kimi qatılmışdır. Hal-hazırda İngiltərədə yaşayan Hamza Andreas Tzortzis İERA araşdırmalar mərkəzinin təsisçisi və idarə heyətinin sədri olaraq fəaliyyət göstərir. Bir çox məqalə və essenin müəllifidir.
Kitabları
2016-cı ildə çap etdirdiyi "The Divine Reality" kitabı Amazon kitab satışı səhifəsində bestsellerə çevrilmiş, İngiltərə və Kanadada "Ateizm" mövzusunda yazılmış kitablar arasında trendə düşərək 1-ci yerə yüksəlmişdir.
Müasir ateizmin akademik və populyar etirazlarının ələ alındığı kitabda həyatın ən vacib fəlsəfi suallarına münasibət bildirilmişdir. İlahi bir ümid mənbəyi olmadan xoşbəxtlik və insani dəyərlərin varlığı nə qədər məntiqlidir? Yekun bir məqsədimiz varmı? Tanrı olmadan şüura və rasional əqlə sahib ola bilərikmi? Kainat yoxdan yaranıbmı? Şər və iztirabın mövcudluğu ilahi mərhəməti inkar edirmi? Elmi inkişaf Tanrını inkar etməyə səbəb olurmu? Vəhy və peyğəmbərlik bir mifdən ibarətdirmi? - kimi bənzər mövzular kitabda ələ alınmışdır.
Hinədəli dağı
Hinədəli dağı — Şərur rayonu ərazisində, Dərələyəz silsiləsinin şimal-qərb yamacında, silsilədən qərbə ayrılan Rəmlər qolunun suayrıcında, Tənənəm kəndindən 3,5 km şimal-şərqdə yerləşən dağ (hünd. 2101,3 m). Üst Triasa aid Tənənəm lay dəstəsinin dolomit və əhəngdaşılarından təşkil olunmuş günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Şərur-Culfa qalxım zonasının cənub-şərq batım hissəsində müşahidə edilən Bəzəkli qılıcvari antiklinalının şərq qanadında yerləşir.
Roma legionu
thumb|250px|Roma legionerləri (rekonstruksiya)
Roma legionu (legio, legionis, lego - yığmaq, toplamaq) — Qədim Roma ordusunun əsas taktiki və təşkilati vahidi. E.ə. VIII əsrə qədər - bütün Roma ordusunun adı. E.ə. IV əsrə qədər legion 4200 piyadadan (3 min ağır və 1200 yüngül) və 300 süvaridən təşkil olunurdu. Lakin onun sayı dəyişirdi. Legion, döyüşdə taktiki müstəqilliyi olmayan senturiyalardan, və hərəsində 30 süvari olan 10 turmadan ibarət idi. Legionun düzülüşü erkən çağlarında 8-12 sıradan ibarət falanqa kimi idi və legionerlərin silahlanması və təcrübəsindən asılı idi. 200px|thumb|Roma legionu E.ə. IV əsrdən etibarən legion, silahların və döyüşün aparılmasının təkmilləşdirilməsi ilə əlaqədar müəyyən dəyişikliklərə uğrayır. Təşkilati baxımdan legion 10 manipula və 10 turmadan ibarət olur. Manipula ən aşağı döyüş vahidi idi. Legionun döyüş qaydası, cinahlarında süvarilər önündə isə yüngül silahlanmış piyadalar (velitlər) olan manipullar sırasından ibarət idi. Legion cəbhədən (frontal) bölünürdü ki, bu da manevr imkanını xeyli artırırdı. E.ə. III əsrin birinci yarısında, çoxsaylı müharibələr aparan Roma dövlətində, legion yenidən təşkil olunur. 10 manipula, 120 nəfərdən (triarilər üçün 60) ibarət 30 manipula ilə əvəz olundu. Süvari tərkibi və təşkilatı dəyişmədi. Legionun döyüş qaydası hərəsində 10 manipul olan üç sıradan ibarət idi. Roma legionunun əsas üstünlüyü, onun bir neçə sıraya düzülməsindən və taktiki bölünmə imkanından irəli gəlirdi. Roma qoşunlarının taktiki bölünməsi xeyli manevr imkanları açırdı.
E.ə. II əsrdə, Roma yığma-milis ordusu daimi-peşəkar orduya çevrilir və yenə dəyişikliklərə uğrayır. Legionun cərgələrinin silahlanmasında olan fərqlərin aradan qalxması səbəbindən, legionun velitlərə və ağır silahlanmış (qastat, prinsip, triari) piyadalara bölünməsi ləğv edilir. Yüngül piyadalar da ləğv edilir, süvarilər isə ayrıca qoşun növü kimi legiondan ayrılır. İndi legiona hərəsində 3 manipula olan 10 koqorta daxil idi. Döyüş düzülüşü hərəsində 5 koqorta olan iki sıradan ibarət idi. Koqorta taktiki vahidə çevrilir. Legionun təşkili qəlizləşir, ama onun döyüşdə idarəolunması asanlaşır. Lakin manipulların birləşdirilməsi kəsişən ərazidə manevr imkanını azaldırdı. Legionun döyüş qaydasının taktiki dərinliyi qısaldılır. Velitlərin ləğv edilməsi döyüşün başlanması və ondan yayınma imkanlarını azaldırdı. Döyüşün yeganə forması çevik və qəti hucum olur. E.ə. I əsrdə Qay Yuli Sezar legionu yeni əsaslarla təşkil edir. İndi onun sayı 3000-4500 arasında tərəddüd edirdi. Legion 10 koqorta, divardələn, sapan silahlardan və ehtiyat qatarından ibarət idi. Legionun hərəkətində yardımçı qoşunlar, oxçular və yüngül sapan silahlılar, böyük rol oynamağa başlayırlar. Legionun döyüş qaydası iki-üç sıradan ibarət idi. II-I əsrlərdə romalı ordusu daimi olur, və müharibədən sonra legionlar buraxılmır. Legionun sayı 6100 piyada və 730 süvari, yardımçı qoşunları nəzərə almaqla 10 minə çatır. Respublika dövründə legiona tribunlar başçılıq edirdi (hər legiona 4-6, hər cərgəyə 2 tribun), imperiya dövründə isə leqatlar. Legionun öz sayları və adları vardı. Hər legionun dirəyin üstündə "gümüşdən qartal" olan nişanı vardı. Roma imperiyasının bölünməsi zamanı Şərqi Roma imperiyasında 70, Qərbi Roma imperiyasında isə 63 legion vardı.
Anna Ostroumova-Lebedeva
Anna Petrovna Ostroumova-Lebedeva (d. 17 may 1871, Peterburq, Rusiya – ö. 5 may 1955, Leninqrad, SSRİ) — Rusiya rəssamı, həkkakı. RSFSR xalq rəssamı (1946), SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının həqiqi üzvü (1949)
Həyatı
1892-1900-cü illərdə Peterburq Rəssamlıq Akademiyasında oxumuşdur.
"Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif olunmuşdur.
Yaradıcılığı
Orijinal ksiloqrafiya, litoqrafiya və akvarel texnikalarında işləmiş, əsasən mənzərələr çəkmişdir.
Anna Ostroumova-Lebedeva 1915-ci ildə Bakıda olmuş, "Ramana", "Bibi-heybət", "Bakı. Köhnə neft buruqları" (Rus muzeyi, Leninqrad) və başqa mənzərələr çəkmişdir.
Bertran Rassel
Bertran Artur Vilyam Rassel (, 3rd Earl Russell; ) — ingilis riyaziyyatçı, filosof və ictimai xadim, "məntiqi atomizm" konsepsiyasının, "deskripsiya nəzəriyyəsi"nin yaradıcısı, Alimlərin Paquoş Hərəkatının yaradılmasının təşəbbüskarlarından biri, "Rassel-Eynşteyn Manifesti"nin həmmüəllifi, "Sülh Fondu"nun qurucusu (1963), Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı (1950).
Həyatı
İngilis filosofu, məntiqşünas, riyaziyyatçı və ictimai-siyasi xadim Bertran Artur Uilyam Rasseli tam əsasla ensiklopedist adlandırmaq mümkündür. O, Britaniyanın siyasi həyatında XVI əsrdən fəal iştirak edən Rassel nəslindən idi. Nəslin görkəmli nümayəndələrindən biri, Bertranın babası lord Con Rassel 1832-ci ildə kraliça I Viktoriyanın hakimiyyəti dövründə baş nazir vəzifəsini tutmuşdu. İki yaşında anasını, dörd yaşında isə atasını və körpə bacısını itirən Bertran nənəsi, qrafinya Rasselin himayəsində böyümüşdü. Onun və böyük qardaşının təlim-tərbiyəsi ilə alman, İsveçrə quvernantları, eləcə də ingilis müəllimlər məşğul olurdular.
Bertran 1890-cı ildə Kembric Universiteti yanındakı Triniti Kollecdə təhsilə başlamış, 1894-cü ildə incəsənət bakalavrı dərəcəsi almışdı. Elmin müxtəlif sahələrini öyrənsə də, maraq dairəsinə əsasən riyaziyyat və fəlsəfə daxil idi. 1897-ci ildə o, "Həndəsənin əsasları" mövzusunda magistr dissertasiyası müdafiə etmişdi. Yeniyetməlik və ilk gənclik illərində Bertran Rassel tənhalıqdan əziyyət çəkmiş, hətta bu səbəbdən bir neçə dəfə intihar fikrinə düşmüşdü. Etirafına görə yalnız riyaziyyata marağı və üzərində işlədiyi riyazi məsələlərin həllini sona çatdırmaq istəyi onu bu qaramsar niyyətindən çəkindirmişdi.
Britaniya səfirliyinin fəxri attaşesi kimi 1895-ci ildən Parisdə yaşayan Rassel iqtisadiyyatla bağlı tədqiqatlar aparmaq məqsədi ilə bir müddət Almaniya və ABŞ-də da olmuşdu. "Alman sosial demokratiyası" (1896) və "Leybnis fəlsəfəsinin tənqidi şərhi" (1900) kitablarının yazılmasında bu səfərlər mühüm rol oynamışdı. 1910-1913-cü illərdə Bertran Rassel Triniti-kollecin professoru N.Uaythedlə birlikdə "Riyaziyyatın əsasları" adlı 3 cildlik fundamental tədqiqat çap etdirmişdi. Bu dövrdə alim həm də ictimai-siyasi fəaliyyətlə məşğul olurdu. O, İngiltərədə sosializm ideyalarını yayan Fabian cəmiyyətinin üzvü idi. Qadınlara seçki hüququ verilməsi ilə bağlı keçirilən tədbirlərdə fəal iştirak edirdi. Parlament seçkilərinə qatılsa da, dini baxışlarına görə lazımi miqdarda səs toplaya bilməmişdi.
İngiltərənin Birinci Dünya müharibəsində iştirakı Rasselin sərt tənqidi ilə qarşılanmışdı. O, "Sosial yenidənqurmanın prinsipləri" (1916), "Müharibə və ədalət (1916)", "Siyasi ideallar" (1917), "Azadlığa aparan yollar: Sosializm. Anarxizm. Sindikalizm" (1918) kitablarında dəyişməkdə olan dünyanın mənzərəsini yaratmağa çalışmışdı. Müharibə əleyhdarı Bertran Rassel orduda xidmətdən boyun qaçırdığına görə böyük məbləğdə cərimə ödəməli, hətta bir müddət həbsxanada yatmalı olmuşdu. ABŞ-nin müharibədə iştirakına kəskin tənqidi reaksiyası nəticəsində 1918-ci ildə o ikinci dəfə həbsxanaya salınmışdı.
1920-ci ildə Bertran Rassel beş həftə SSRİ-də olmuş, Lenin, Trotski və Maksim Qorki ilə görüşmüşdü. Sosialist ideyalarına müəyyən rəğbətlə yanaşsa da, "Bolşevizmin nəzəriyyəsi və təcrübəsi" (1920) kitabında sovet rejimini ciddi tənqid etmişdi. 1920-1921-ci illərdə Rassel Asiya ölkələrinə uzunmüddətli səyahətə çıxmış, bir müddət Pekin universitetində mühazirələr oxumuşdu.
Bertran Rassel təhsil problemlərinə mühüm diqqət yetirmişdi. Hətta bir ara pedaqogika ilə sıx maraqlanmış və özünün təcrübə məktəbini təşkil etmişdi. "Təhsil haqqında" (1926), "Təhsil və təmiz həyat" (1926), "Təhsil və ictimai quruluş" (1932) əsərlərində filosof-alimin müasir təhsillə bağlı fikirləri əks olunmuşdur. ikinci Dünya müharibəsi başlayanda Bertran Rassel pasifist baxışlarından imtina etmişdi. Xüsusən faşist Almaniyasının Polşaya hücumundan sonra İngiltərənin hərbi əməliyyatlara mümkün qədər tez qoşulmasının qızğın tərəfdarlarından biri kimi tanınmışdı. Müharibə illərində əsasən ABŞ-də yaşamışdı. Çikaqo və Kaliforniya universitetlərində mühazirələr oxumuş, Siti-Kollecin və Harvardın fəlsəfə professoru olmuşdu. ABŞ-dəki oxuduğu mühazirələri əsasında 1945-ci ildə "Qərb fəlsəfəsinin tarixi" monoqrafiyasını çap etdirmişdi.
Müharibədən sonra yenidən Londona, Triniti-kollecə qayıdan Rassel "Fəlsəfə və siyasət" (1947), "İnsan biliyi: hüdudlar və sərhədlər" (1948), "Hakimiyyət və şəxsiyyət" (1949), "Dünyanın dəyişməsinə yeni ümidlər" (1950) kitablarını çap etdirmişdi. Böyük Britaniya kraliçasının əmri ilə 1932-ci ildə qardaşı Frankın ölümündən sonra o, Rassel ailəsinin sayca üçüncü qrafı titulunu almış, 1949-cu ildə isə ölkənin ali mükafatı olan "Xidmətlərə görə" ordeni ilə təltif edilmişdi. 1950-ci ildə İsveç Akademiyası daha əvvəllər ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı almış filosoflar Rudolf Eyken (1908) və Anri Berqsonun (1927) ardınca filosof və riyaziyyatçı Bertran Rasseli də bu yüksək mükafata layiq görmüşdü. İsveç Akademiyasının üzvü Anders Esterlinq yeni laureatı "rasionalizm və humanizmin ən parlaq nümayəndələrindən biri, Qərbdə fikir və söz azadlığının qorxmaz mübarizi" kimi səciyyələndirmişdi. Bertran Rassel Nobel mühazirəsi oxumamışdı. Nobel laureatı Rasselin yazdığı mühüm əsərlər sırasına "Elmin cəmiyyətə təsiri" (1952), "Yaddaş portretləri" (1956), "Bəşəriyyətin gələcəyi varmı?" (1961), "Fakt və uydurma" (1962) və digər çoxsaylı kitabları, habelə üç cildlik "Avtobioqrafiya"sı (1967-1969) daxildir.
Bir çox tədqiqatçılar Rasseli müasir dövrün ən böyük filosofu, eyni zamanda ən ziddiyyətli şəxsiyyəti kimi xarakterizə edirlər. İngilis tədqiqatçısı Maykl Holroydun fikrincə, Rassel "əsrimizin ən qeyri-adi hadisələrindən biridir və həyat yolu başdan-başa heyrətamiz paradokslardan toxunmuşdur". Onu Volterə bənzədənlər də yox deyildir.
Pərdəqanadlılar
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Haqqında
Pərdəqanadlılar dəstəsi həşarat sinfinin ən böyük dəstələrinin biri olub, 100 000-dən çox növü vardır. Bir cüt iri gözə və 3 gözcüyə malikdir. Bığcıqları 3-dən 70-ə qədər buğumlardan təşkil olunmuşdur.
Şəmkirçay
Şəmkirçay - Kürün sağ qoludur. Gədəbəy və Şəmkir rayonları ərazisindən axır. Başlanğıcını Kiçik Qafqazın şimal-şərq yamacından götürür və Kür çayına qovuşur.
Ümumi məlumat
Uzunluğu 95 km, hövzəsinin sahəsi 1170 kvadrat km-dir. Sarısu və Ağdaşsu çaylarının birləşməsindən əmələ gəlir. Şamxorçay adını bu qollar qovuşandan sonra alır. Sarısu qolunun başlandığı sahə (Hindaldağın cənub ətəyi, hündürlüyü 3200 m) çayın mənbəyi hesab edilir. Başlıca qolları, sağdan Sarısu (uzunluğu 12 km), Qoşqar (uzunluğu 18 km), Şəmkir (uzunluğu 25 km), Əmiravan (uzunluğu 19 km), soldan isə Ağdaşsu (uzunluğu 11 km), Murquz (uzunluğu, 11 km) çaylarıdır.
Axımı yeraltı (45%), qar (35%) və yağış (20%) sularından əmələ gəlir. Yaz, yay fəsillərində qar suları çayda daşqınlar əmələ gətirir. Daşqın mart ayından başlayaraq iyun, iyul aylarına qədər (100-120 gün) davam edir. Bu dövrdə keçən axım orta illik axımdan 40-50 dəfə artıq.olur. Şamxorçay, Tərtərçay və Ağstafaçay müstəsna olmaqla, Kiçik Qafqazın şimal-şərq hissəsinin ən sulu çayıdır.
Çayın orta illik su sərfi 8,37 kub m/san-dir. Bunun da. 40%-i yaz, 35%-i yay, 15%-i payız, 10%-i isə qışda keçir. Orta illik asılı gətirmələr sərfi 2,0 kq/san, lillənməsi isə 250 q/kub m-dir. Çayın suyu orta mineral-laşmaya (300-500 mq/l) malik olmaqla hidrokarbonatlı-kalsiumludur.
Çaydan suvarma işlərində istifadə. edilir.
Hybanthus vernonii
(Hybanthus vernonii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Erigeron heterophyllus
Erigeron heterophyllus Erigeron heterophyllus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
1967 Voleybol üzrə qadınlararası Dünya Çempionatı
Voleybol üzrə qadınlararası dünya çempionatı 1967 — Yaponiyanın ev sahibliyi altında təşkil edilən, oyunlarından çox qalmaqalları ilə yadda qalan bir turnir idi. Belə ki, turnirə öncədən on bir komandanın üç qrupa bölünərək qatılacağı gözlənilirdi. Amma ev sahibi Yaponiya Qərbi Almaniya və Şimali Koreya himnlərinin səslənməyəcəyini, bayraqlarının qaldırılmaycağını və ən nəhayət adlarının olduğu kimi qeyd edilməyəcəyini bildirmişdi. O zamanlar Sovet bloku olaraq bilinən ölkələrdən yeddisi Şimali Koreya, Çexoslovakiya, SSRİ, Qərbi Almaniya, Çin Xalq Respublikası, Polşa və Macarıstan öz milli komandalarının yarışda iştirakını qadağa etmişlər. Beləliklə sonda dörd komanda ilə asan mübarizəyə girən çətinlik çəkmədən ardıcıl ikinci dəfə dünya çempionu adına layiq görülmüşdü. Maraqlısı budur ki, turnirdə iştirak edən komandalardan yalnız  medal qazana bilməmişdi. Sonda hər dörd komanda 1968-ci ilin Yay Olimpiya Oyunlarına vəsiqə qazanmışdı.
Bakı şəhərinin dənizdən görünüşü (şəkil)
Vereşagin tarixi şəhərlərin təsvirə böyük maraq göstərmişdir. 1951-ci ildə Moskvanın incəsənət fondunnan Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinə təmənnasız şəkildə verilib. Şəhərin tarixi burda əksini tapıb, Bakı tədricən sənaye şəhəri olub və bu şəkildə qala divarlarının hüdudlarından kənarında yerləşən əlavə tikililəri görmək olar.
Elşən Abdulrəhimov
Elşən Abdulrəhimov (Tam adı: Elşən Ələskər oğlu Abdulrəhimov; d.8 iyul 1971, Lənkəran) — Azərbaycan Kikboksinq Federasiyası Peşəkarlar üzrə yığmanın baş məşqçisi, Avrasiya çempionu, Azərbaycan Respublikasının “İdman Ustası”, “Əməkdar məşqçisi”, “Əməkdar Bədən Tərbiyəsi və İdman” işçisi.
Həyat və fəaliyyəti
Abdulrəhimov Elşən Ələskər oğlu 8 iyul 1971-ci il tarixində Lənkəran şəhərində anadan olub. 1978-ci idə Lənkəran rayon Liman şəhəri 1 saylı orta məktəbini bitirib. 1992-ci ildə N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin Pediatriya fakultəsinə daxil olmuş, 1999-cu ildə oranı bitimişdir. İxtisası anestezioloq-reanimatoloqdur. 1999-2001-ci illərdə N saylı hərbi hissədə tibb xidməti leytenantı kimi hərbi xidmətdə olub. Ehtiyatda olan tibb xidməti leytenantıdır. 2002-2006-cı illərdə Bakı Dövlət Universitetini Hüquq fakultəsində 2-ci ali təhsil almışdır. Kikboksinq üzrə Azərbaycan Respublikasını “İdman Ustası”, Azərbaycan Respublikasının “Əməkdar məşqçisi”, Azərbaycan Respublikasının “Əməkdar Bədən Tərbiyəsi və İdman” işçisidir. 1990-cu ildə Avrasiya çempionu titulunu qazanıb. Kikboksinq idman növündən dünya çempionatının WAKO bürünc mükafatçısıdır.
Nurgun Group
Nurgün Şirkətlər Qrupu fəaliyyətinə 1994-cü ildən başlamışdır.
Sədəf Tahiryan
Sədəf Tahiryan — İran aktrisası və model.
Marey-an-Frans
Marey-an-Frans — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Vinyö. Əhalisi — 498 nəfər (1999).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 25 km şimalda, Serji belediyyənin 28 km şərqdə yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Erigeron hillii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İmprotex Group
İmproteks Şirkətlər Qrupu fəaliyyətinə 1992-ci ildən başlamışdır.
Oliva donanma müharibəsi
Oliva donanma müharibəsi — Polşa-İsveç müharibəsi zamanı 28 noyabr 1627-ci ildə Oliva kəndinin yaxınlığında Qdansk limanının şimalında baş vermişdi. Bu Polşa kral donanmasının ən böyük dəniz döyüşü idi və kiçik İsveç donanmasının məğlubiyyəti ilə nəticələndi.
Spilosoma
Spilosoma — pulcuqluqanadlılar dəstəsinin ayıcalar fəsiləsinə aid kəpənək cinsi.
Partizanske
Pаrtizаnskе  — Slovakiyanın qərbində şəhər. Nitra və Nitritsa çaylarının qovuşduğu yerdə, Tribeç və Strajovske-Vrhi dağ massivlərinin yamacında yerləşir. Trençin bölgəsində yerləşir. Əhalisi 28 min nəfərdir.
Tarix
Partizanske cavan bir şəhərdir - əsası 1938-ci ildə, Bata ayaqqabı firmasının burada açılması ilə qoyulmuşdu. Bata firması öz zavodunu Şimovanı kəndinin yanında salmışdı və beləliklə Batyovanı yaşayış məntəqəsi yaranmışdı. 1948-ci ildə Batyovanı şəhər statusu almış, 1949-cu ildə isə, İkinci dünya müharibəsi dönəmində burada genişlənmiş partizan döyüşlərinin şərəfinə, şəhərin adını dəyişərək Partizanske qoymuşdular.
Katyuşa (mahnı)
Katyuşa — məşhur sovet mahnısı.
Partizanske
Əhalinin etnik müxtəlifliyi
Slovaklar – 97,62 % Çexlər – 0,69 % Qaraçılar – 1,32 % Macarlar – 0,28 % Polyaklar – 0,06 % Almanlar – 0,03 % digərlər
Əhalinin konfessiya müxtəlifliyi
roma-katolikləri – 73,88 % ateistlər – 18,07 % yevangelik kilsə v.d. – 2,95 % yunan-katolikləri – 0,18 % pravoslavlar – 0,06 % digərlər
Katyuşa (mahnı)
Tarixi
1938-ci ildə yaranmış bu sovet mahnısının sözləri Mixail İsakovskiyə məxsusdur, bəstəkarı isə Matvey Blanterdir.
Kristafano Allori
Kristafano Allori (17 oktyabr 1577– 1 aprel 1621) - barokko dövrünün italyan rəssamı.
Karavacionun müasiri olan Allori 1616-1618-ci illərdə Kasimo di Mediçinin himayəsi altında rəssamlıq etmişdir. Allori dövrünün ən məşhur əsəri olan "Judith with the Head of Holofernes" rəsminin müəllifidir.
Əsərlərində daha çox drammatik mövzulara yer vermişdir. Allori işıq və kölgədən inanılmaz dərəcədə ustalıqla istifadə etmişdir. İşıq və kölgədən ibarət bu tərzini portretlərində görmək mümkün deyil.
Allorinin əsərlərinin çoxu hazırda Detroyt İncəsənət İnstitutunda və Ermitaj muzeyində sərgilənməkdədir.
Hindistanda zəlzələlər
Hindistanda baş verən zəlzələlərin siyahısı
Erigeron himalajensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cənubi Loular
thumb|Bəzi Lou xalqlarının yaşadığı yerlərin xəritədə yeri Cənubi Loular — Şərqi Afrika da Nilboyu xalqlar qrupu.
Mənşələri
Uqanda nın şimalında yaşayırlar: lanqolar (Şimal vilayətinin cənubunda, Kyoqo gölündən şimalda 1,7 mln. nəfər); açolilər [özlərini akoli adlandırırlar; Şimal vilayətində 1,3 mln. nəfər (2010); 50 min nəfərdən çox həmçinin Sudanın cənubunda Şərqi Ekvatorial vilayətinin cənub qərbində Açoli dağında yaşayır]; kumanlar (ikumamalar, ikokolemular, ako kolemular; Kvania və Kyoqo gölləri arasında, Şərq vilayətinin şimal qərbində Kaberamaido dairəsində təqribən 200 min nəfər).
Rəvayətə görə, Cənubi Loular indiki əraziyə 15–17-ci əsrlərdə Cənubi Sudan dan gəlmiş və avtoxton xalqları qismən özlərinə tabe etmişlər. 17-ci əsrin sonlarından Cənubi Loularda icma birlikləri (ruot) formalaşmışdır. 20-ci əsrin sonları – 21-ci əsrin əvvəllərində açolilər Uqanda dakı vətəndaş müharibəsində fəal iştirak edirlər: üsyançıların başçısı və Uqanda Hərbi Şurasının sədri Tito Okello (1985–86), Müqavimət ordusunun lideri C. Koni və b. açolilərin  nümayəndəsidir. ABŞ sabiq prezidenti B. Obama nın atası coluo mənşəlidir.
Mədəniyyətləri
left|thumb|[[Cənubi Sudan da yaşayan Silluklar]] thumb|Efiopiyada Anuak qızlar Ənənəvi mədəniyyətləri Şərqi Afrika nın Nilboyu xalqları üçün səciyyəvidir. Toxa əkinçiliyi (darı-elevsina, kalış, paxlalı bitkilər, küncüd, maniok), yarımköçəri və köçəbə maldarlıq (qaramal və davar), ovçuluq la məşğul olurlar. Sənət sa hələri dəmirçilik, hörmə, ağac üzərində oyma, dəri emalıdır. Dairəvi evlərin karkası gillə suvanmış budaqlardan hörülür, dam örtüyü dirəklər üzərindəki talvardan ibarətdir. Şimali luolarda olduğu kimi taxıl anbarları da var. Ənənəvi geyimləri dəri və lifdən hazırlanır. Alurlarda kasta bölgüsü, əmək bölgüsü ilə əlaqədar yaş sinifləri sistemi mövcud idi.
Ənənəvi sosial təşkilatlanmanın əsasını kənd və böyük ailə icmaları, həmçinin qohumluğu ata xətti ilə hesablanan qəbilələr təşkil edir. Dəfn mərasimlərində iştirak etmək öhdəliyi üzrə qəbilələr iki-iki birləşir. Qohumluq bildirən terminlər sistemi bifurkativ tiplidir. Açoli şair və antropoloq Okot p’Bitekin yaradıcılığı məlumdur.
Vilnöv-Sen-Jorj
Vilnöv-Sen-Jorj — Fransa nın Val-de-Marn departamentinin şəhəri. Sena çayı nın şərq sahilində, Paris şəhərindən 16 km cənub-şərqdə yerləşir.
Tarixi
IX əsr dən Vilnöv Sen-Jermen-de-Prenin abbatlığı olmuşdur. 960-cı ildə abbatlıq İspaniya reliktini əldə etdi.
Qaçağanlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Xarici quruluşu
Orta və kiçik ölçülü çox qıvraq, hərəkətli böcəklərdir. Onlar çox sürətlə qaçır, narahat edildikdə isə ildırım sürəti ilə qısa məsafələrə uçur və orada fəal şəkildə qaçaraq, ov axtarmağı davam etdirirlər. Onlar qaçarkən qısa dayanacaqlar edirlər. Görünür, bu vaxt tutduqları ovu yeyirlər. Parlaq və əlvan rəngləri vardır, ancaq bu, onların yaşayış mühiti ilə ahəngdar olduğundan, təbiətdə az nəzərə çarpırlar. Bədənlərinin uzunluğu 10–12 mm-dir.
Həyat tərzi
Qaçağanlar bir qayda olaraq, gündüz həyat tərzi keçirən yırtıcılardır. Onların iri, oraqşəkilli çənələri olan sürfələri ətrafında kiçik çuxur olan şaquli yuva qazır, həmin yuvaya girərək başlarını çıxarır və qarışqa aslanının sürfəsi kimi, yuvaya düşən ovu tuturlar. Qaçağanlar əsasən çay qıraqlarında, bulaqların, gölməçələrin ətrafındakı nəmişlik ərazilərdə, eləcə də meşə kənarlarında o qədər zəngin ot bitkiçiliyi olmayan açıq sahələrə üstünlük verirlər. Arandan tutmuş hündür dağlıqlara qədər rast gəlinir. Azərbaycanda tarla qaçağanı adi növdür. Uzunluğu 12–15 mm, önkürəyi və qanadüstləri tutqun-yaşıl, qarın tərəfi mavi-yaşıl, parlaqdır. Böyürləri, döşü və ayaqları mis-qırmızıdır. Qanadüstlərində sayı dəyişkən olan bir neçə məxməri-ağ nöqtə vardır. Çılpaq, nəm sahələrdə gözə çarpır, sürətlə qaçaraq cücü axtarır. Azərbaycanda eləcə də şərqiaralıqdənizi növü olan Fərat çapağanı Megacephala euphratica Latz. tapılmışdır. Bu nadir növ şor göllərin və şoranlıqların gilli və meşəli sahilləri ilə bağlıdır. Gecə yırtıcısıdır, ancaq səhər və axşam vaxtları da fəal olur. Təbiətdə yaşlı böcəklər apreldə üzə çıxaraq avqusta qədər rast gəlinir. Müxtəlif xırda onurğasızlarla qidalanır. Böcəyin bədəninin uzunluğu 19–32 mm, rəngi mavi-yaşıl, qanadüstlərinin ucunda sarı xal vardır. Uzun, nazik, sarı ayaqları üzərində sürətlə qaçır. Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabına salınmışdır.
Vladimir Şatalov
Vladimir Aleksandroviç Şatalov  — SSRİ kosmonavtı. İki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (22 yanvar, 22 oktyabr 1969).
Həyatı
8 dekabr 1927-ci ildə doğulub.
15 iyun 2021-ci ildə vəfat edib.
Belqorod Dövlət Universiteti
thumbnail|Belqorod Dövlət Universiteti
Belqorod Dövlət milli tədqiqat Universiteti  — təməli 1876-cı ildə qoyulsada əvvəllər kollec və ya texnikum kimi orta ixtisas təhsil ocağı kimi fəaliyyət göstərib. 1996-cı ildə Rusiya Dövlət Təhsil Nazirliyi bu təhsil ocağına Ali təhsil məktəbi adını verdi və bir sıra fakultə və tədqiqat labaratoriyalarının açılmasına şərait yaratdı. İndiyədək Universitetdə 21 fakültə və bir inistitut, 89 kafedra, 39 elmi mərkəz və laboratoriyalar, 2 filialı daxildir, bu 121 ixtisas, orta və ali peşə təhsili ixtisası ocağı yerləşdirilmişdir.
Fikrət Babayev (hakim)
Fikrət Babayev — Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin hakimi (1998–2012).
Həyatı
1 iyul 1938-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun (indiki Kəngərli rayonu) Qıvraq kəndində anadan olmuşdur. 1967-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir.
1967-ci ildən Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad şəhərində Daxili İşlər Nazirliyinin müstəntiqi vəzifəsində fəaliyyətə başlamışdır. 1967-ci ildən 1975-ci ilədək Daxili İşlər Nazirliyində müstəntiq, 1975–1978-ci illərdə Daxili İşlər Nazirliyinin şöbə rəisinin müavini, 1978-ci ildən 1981-ci ilədək Naxçıvan Muxtar Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin İstintaq şöbəsinin rəisi vəzifəsində, 1992-ci ildən 1998-ci ilədək Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin İstintaq idarəsinin rəis müavini vəzifəsində işləmişdir.
14 iyul 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin qərarı ilə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin hakimi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.