cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şamo Arif
Həyatı
Arif Rəhimov 1936-cı il iyulun 9-da Qubadlı rayonunun Əyin kəndində anadan olub. Mənşəcə kürddür.
1965-ci ilin iyulunda 34 yaşında ikən qəflətən vəfat edən qardaşı Şamonun vaxtsız vəfatından bir müddət sonra atası və anasının razılığı ilə qardaşının adını yaşatmaqdan ötrü adının qarşısına Şamo adını qəbul edib, Şamo Arif olub.
Elmi fəaliyyəti
O, həm də geologiya və minerologiya üzrə tanınmış alimdir. 1954-cü ildən Neft Sənayesi Elmi-Tədqiqat Layihə İnstutunda çalışmışdır.
Onun 1961-ci ildə R.Rəhimovla birgə çap etdirdiyi "Xəzər və neft" kitabı bu gün gədər öz aktuallığını saxlayır.
Ədəbi fəaliyyəti
Ədəbi fəaliyyətə 1960-cı illərdən başlayıb. İlk olaraq "Qoşa çinar" hekayəsi çapdan çıxıb. Az sonra 1964-cü ildə "Göz dağı" povesti və "Anamın yuxusuna girməsin" romanını çap etdirib. Ən nəhayət sonuncu romanı "Qınamayın məni" olub. Bundan başqa dövrü mətbuatda tez-tez publisistik və elmi məqalələr ilə çıxış edir.
Vəfatı
Şamo Arif 16 iyun 2012-ci ildə vəfat etmişdir.
Vilmuaryö
Vilmuaryö  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Kremyo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38554. Kommunanın 1999-ci il üçün əhalisi 1392 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 203 ilə 425 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 420 km cənub-şərqdə, Lion dan 31 km şərqdə, Qrenobldan 70 km şimal-qərbdə yerləşir.
Heteracia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia divinorum
(Salvia divinorum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Heteranthemis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Şamo (roman)
"Şamo" — xalq yazıçı Süleyman Rəhimovun romanı.
Ədəbi fəaliyyətə 1930-cu ildən başlayan Süleyman Rəhimovun ilk əsəri "Şamo"dur. O "Şamo" ki, bütün ömrü boyu onun üzərində işləyib. Doğrudur, arada yeni əsərlər də yazıb: "Aynalı", "Qardaş qəbri", "Su pərisi", "Uğundu" və sairə. Lakin ədibin özü üçün də ən əziz əsər "Şamo" olub. Düz əlli ilə yaxın onun üzərində işləməkdən doymayıb. Maraqlıdır ki, elə ilk çap əsəri də "Şamo"dur. Böyük ədib tənqidi məqalələrinin birində yazırdı:
NGC 1139
NGC 1139, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Salvia ecuadorensis
(Salvia ecuadorensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şamo (roman)
"Yazıçılıq - istedad, zəhmət, bir də cəsarətdir. Bu cür olmasa, yazıçı olmaz. Yazıçılıq əsl qəhrəmanlıqdır. Həyatda qorxaqdan kişi çıxmayan kimi, yazıçılıqda da qorxaqdan kişi yazıçı çıxa bilməz. Yazıçılıq xarüqəladə cəsarətdir".
Yazıçı bu əsərini həqiqətən çox sevirdi. Yaratdığı qəhrəmana o qədər dərindən bağlanmışdı ki, hətta övladlarından birinin adını Şamo qoymuşdu. Süleyman Rəhimov geniş nəfəsli, çox sanballı yazıçı idi. Xalq həyatının incəliklərinə dərindən bələdliyi yaratdığı epik lövhələrə canlılıq gətirmişdi.
Maraqlı fakt
"Şamo" romanının ilk variantı dərc olunduğu vaxt müəllifin oğlu dünyaya gəlmişdir ki, Süleyman Rəhimov ona əsərinin qəhrəmanı Şamo adını vermişdir.
Salvia dolomitica
(Salvia dolomitica) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Heterocoma
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Vilnöv-de-Mark
Vilnöv-de-Mark  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Sen-Jan-de-Burne kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38555. Kommunanın 2005-ci il üçün əhalisi 1146 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 344 ilə 524 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 430 km cənub-şərqdə, Lion dan 38 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 60 km şimal-qərbdə yerləşir.
Azərbaycan Texnologiya Universiteti
Azərbaycan Texnologiya Universiteti — Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
1970-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun Kirovabad filialı fəaliyyətə başlayıb. Azərbaycan Texnologiya İnstitutu Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə, keçmiş SSRİ Nazirlər Sovetinin 202 saylı 22 fevral 1979-cu il tarixli, ona müvafiq Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 206 saylı 10 iyul 1980-ci il tarixli qərarı ilə Ç.İldırım adına Azərbaycan Politexnik İnstitutunun Kirovabad (indiki Gəncə) filialının bazasında, Krasnodar Politexnik İnstitutunun Bakı filialını, həmçinin S.Ağamalıoğlu adına Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun “Şərabçılığın texnologiyası” ixtisasını birləşdirməklə yaradılıb.
Respublika ali məktəbləri arasında 1982-ci ildə keçirilən yarışda Azərbaycan Texnologiya İnstitutu ikinci yer, 1983 və 1984-cü illərdə isə birinci yer tutaraq Azərbaycan SSR Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinin və sahə Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsinin Fəxri Fərmanı ilə təltif edilmişdir. Həmçinin 1984-cü ildə Azərbaycan KP MK-nın, Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin və Azərbaycan LKGİ MK-nın Keçici Qırmızı Bayrağı ilə təltif olunmuşdur.
Maddi-texniki bazası
Universitetdə hazırda 4 fakültə, 17 kafedra, aspirantura və magistratura şöbəsi, elmi-tədqiqat bölməsi, hazırlıq kursu, iki elmi-tədqiqat laboratoriyası, ingilis dili resurs mərkəzi, kitabxana, İnformasiya Hesablama Mərkəzi, tibb məntəqəsi, 3 iaşə, 4 istehsalat-təcrübə obyekti, idman zalı (sahəsi 1000 m².) və tələbə şəhərciyi fəaliyyət göstərir.
Universitetdə 1983-cü ildən çoxtirajlı "Texnoloq" qəzeti və 2004-cü ildən isə "Elmi xəbərlər" məcmuəsi nəşr olunur.
Azərbaycan Texniki Universiteti
Azərbaycan Texniki Universiteti və ya qısaca AzTU — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi.
Haqqında
Azərbaycan Respublikasının texniki təhsil sahəsində aparıcı universitetlərindən biri olan Azərbaycan Texniki Universiteti (AzTU) 1950-ci ildə ölkəmizin paytaxtı Bakı şəhərində tərkibində 4 fakültə olmaqla Azərbaycan Politexnik İnstitutu adı altında yaradılmışdır.
Universitetdə texniki elmlərin müxtəlif istiqamətləri üzrə alimlik dərəcəsi verən ixtisaslaşdırılmış elmi şuralar fəaliyyət göstərir. Universitetin elmi nailiyyətləri "Elmi əsərlər" adlı jurnalda çap olunur. 700 mindən artıq kitab fonduna malik olan universitet kitabxanası və internetlə təchiz olunmuş oxu zalları tələbələrə və əməkdaşlara xidmət göstərir.
Bolonya prosesinə qoşulması və çoxpilləli təhsil sisteminə keçilməsi ilə əlaqədar universitet ABŞ-nin, Hollandiyanın, Almaniyanın, Türkiyənin, Rusiyanın və başqa ölkələrin qabaqcıl universitetləri və elmi mərkəzləri ilə sıx əlaqələr qurmuşdur. Ümumavropa təhsil layihələrində (TEMPUS, TAJİS və s.) universitetin əməkdaşları fəal iştirak edirlər.
Maddi-texniki bazası
Azərbaycan, rus və xarici dillərdə 700 mindən çox kitabla təmin olunmuş əsaslı kitabxana, kifayət qədər müasir kompüterlərlə təchiz olunmuş hesablama mərkəzi, müasir idman kompleksi, poliklinika, yeməkxana və Nabranda istirahət zonası onların tələblərinin ödənilməsinə xidmət edir.
Universitetin tərkibində 2,5 milyondan çox kitab fondu olan elmi kitabxana, Yaponiyada istehsal olunmuş müasir tipli rizoqraf və digər çap avadanlıqları olan nəşriyyat, 6 muzey, informasiya və tərcümə mərkəzi, idman-sağlamlıq kompleksi, hərbi kafedra, poliklinika fəaliyyət göstərir.
Universitetdə Müşfiq Borçalının Baş redaktorluğu ilə rəngli "Ziya" qəzeti çap olunur.
Beynəlxalq əlaqələri
Universitetin ABŞ, Rusiya, Kanada, Çin Xalq Respublikası, Almaniya, İngiltərə, Fransa, Türkiyə, İran İslam Respublikası, Malayziya, Avstriya, Polşa, Gürcüstan, Türkmənistan və s. ölkələrin universitetləri və elmi müəssisələri ilə daimi əlaqələri vardır. Universitetdə bakalavr (mühəndis) hazırlığı üçün 4 il (xarici vətəndaşlar əlavə 9 ay hazırlıq şöbəsində oxumalıdırlar), magistr hazırlığı üçün 2 il, elmlər namizədi və elmlər doktoru hazırlığı üçün 3–4 il vaxt norması nəzərdə tutulmuşdur.
Qafqaz Universitetlər Birliyinin üzvüdür .
Vilfonten
Vilfonten  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. L'İl-d'Abo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38553. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 18082 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 208 ilə 352 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 420 km cənub-şərqdə, Lion dan 29 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 70 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Salvia eigii
(Salvia eigii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia ekimiana
(Salvia ekimiana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Heterocondylus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Vine (İzer)
Vine  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Syud Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38559. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 3987 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 168 ilə 580 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 470 km cənub-şərqdə, Lion dan 80 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 26 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Heterocypsela
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
Heterocypsela andersonii H.Rob.
Möhbalı Əmiraslanov
Möhbalı Firudin bəy oğlu Əmiraslanov — Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı, podpolkovnik.
Həyatı
Möhbalı Firudin bəy oğlu Əmiraslanov 1902-ci ildə Qubadlı rayonunun Balahəsənli kəndində anadan olub. 1920-ci ilin avqust ayında Qubadlı qəza milis idarəsində işə girir və 1924-cü ildə Bakıya gələrək texnikumun axşam şöbəsinə daxil olur və gündüz taxta zavodunda fəhlə işləyir. 1927-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutuna qəbul olur və 1929-cu ildə Stalin adına Moskva Polad İnstitutuna təhsilini davam etdirməyə göndərilir.
1931-ci ildə o, Leninqrada göndərirlir və 1934–1936-cı illərdə Daşkəsən metallurgiya kombinatında baş mühəndisi əvəz edərək, tikintiyə rəhbərlik edir. 1936-cı ildə Azərbaycan Dəzgahqayırma zavoduna direktor təyin edilir. 1938-ci ildə Xalq Yerli Sənaye Komissarının müavini vəzifəsində işləyir. 1939-cu ildə toxuculuq sənayesi naziri təyin edilir və 1941-ci ilin mart ayından Azərbaycan KP tikinti və inşaat materialları üzrə katibi seçilir.
1942-ci ildə müharibəyə gedir. Döyüşlərdə iştirak edən M. Əmiraslanov 1944-cü ildə podpolkovnik rütbəsi alır. 1945–1951-ci illərdə Zaqafqaziya sənaye tikinti trestinə rəhbərlik edir. 1951–1954-cü illərdə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin birinci müavini təyin edilir. 1954-cü ildə o, yüngül sənaye naziri təyin edilir. 1956-cı ildə onu Bakı baş tikinti idarəsinə rəis göndərirlər. 1961-ci ilin martında Möhbalı Əmiraslanov Respublika Nazirlər Soveti yanında Dağ-Mədən Tikintisi İşlərinin Təhlükəsizliyi Komitəsinin sədri təyin olunur.
O, Azərbaycan SSR Ali Sovetini 2-ci və 3-cü çağrışında deputat seçilmişdir.
İşlədiyi illərdə Qırmızı Əmək Bayrağı və "Şərəf nişanı" ordenləri ilə təltif olunmuşdur. 1944–1954-cü illərdə Azərbaycan KP MK-nın büro üzvü seçilib. 1981-ci ilin yanvarında təqaüdə çıxmış və 1984-cü il mayın 15-də dünyasını dəyişmiş, Bakı şəhərində Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.
Vinyö (İzer)
Vinyö  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Tur-dyu-Pen kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38546. Kommunanın 1999-cı il üçün əhalisi 706 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 220 ilə 444 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 430 km cənub-şərqdə, Lion dan 50 km şərqdə, Qrenobldan 55 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Naxçıvan qəzası
Naxçıvan qəzası (, Naxiçevanski uyezd) — Rusiya imperiyasının Qafqaz canişinliyinin İrəvan quberniyasında qəza ("uyezd"). Quberniya şimaldan Şərur-Dərələyəz qəzası, şərqdən Yelizavetpol quberniyasının Zəngəzur qəzası, cənubdan isə Qacar İranı ilə həmsərhəd idi. Qəzanın inzibati mərkəzi Naxçıvan şəhəri olmuşdur.
Qəza əsasən dağlıq relyefə malik idi və duz plantasiyaları istisna olmaqla sənayesi inkişaf etməmişdi. Rusiya inqilabından əvvəl burada əhalinin əksəriyyətini təşkil edən 81,000-dən çox müsəlman və 54,000 ermənidən ibarət əhəmiyyətli azlıq yaşayırdı. Qəzanın əhalisi daha sonra 1918–1920-ci illərdəki qarşıdurmalar zamanı kütləvi şəkildə qətlə yetirilmiş və ya oradan köçürülmüşdür.
Naxçıvan qəzası Naxçıvan xanlığının ərazilərində təşkil olunmuş, əvvəlcə Erməni vilayətinin, daha sonra isə İrəvan quberniyasının tərkibinə keçmişdir. Bolşevik inqilabından qısa müddət sonra qəza Osmanlı ordusunun nəzarəti altına keçmiş, Batum konfransına əsasən qısa müddətlik ilhaq edilmişdir. Osmanlı qoşunları 1918-ci ilin sonlarında bölgədən geri çəkilmiş, ardınca bölgə 1919–1920-ci illər arasında yerli müsəlmanların nəzarətinə keçmişdir. Bu dövrdə qəza qısa müddətə Ermənistanın nəzarəti altında da olsa da, sonradan yerli əhali nəzarəti yenidən bərpa etmişdir. Qəza ərazisi 1920-ci ildə Sovet Rusiyasının IX Qızıl Ordusu tərəfindən ələ keçirilmişdir. Nəhayət, qəza Azərbaycanın Naxçıvan eksklavına çevrilmiş və daha sonra isə qəzanın ərazilərinin bir hissəsi Azərbaycan Zaqafqaziya SFSR-in tərkibində olduğu zaman Ermənistana verilmişdir. Naxçıvan qəzasının Ermənistana verilən ərazilərində indiki Sünik və Vayots Dzor mərzlərini qurulmuşdur.
Zəmin
Naxçıvan qəzasının relyefi əsasən dağlıq olub, ovalığın böyük hissəsi Araz çayı boyunca yerləşirdi. Qəzanın 3,410 m yüksəklikdə olan Kəmbil, 3.380 m yüksəklikdə olan Damaradağ və 3.918 m yüksəklikdə olan Qapıcıq dağı kimi ən yüksək zirvələri Yelizavetpol quberniyası ilə şərq sərhədini təşkil edən Qarabağ silsiləsində yerləşirdi. Şimaldan Şərur-Dərələyəz qəzasında 3,134 m yüksəklikdə olan Küküdağ yerləşirdi. Qəza ərazisindən Arazın sol qolları olan Naxçıvançay, Əlincəçay və Gilançay keçirdi. Qəza əhalisi ilk növbədə, xüsusilə Ordubad ərazisində maldarlıq və bağçılıqla məşğul olurdu. Qəza ərazisində demək olar ki, heç bir sənaye zavodu və ya fabrik yox idi, lakin burada ildə təxminən 250,000 lb duz istehsal edən duz plantasiyaları fəaliyyət göstərirdi.
1912-ci ildə Naxçıvan qəzasının uçastokları ("sahə") aşağıdakı kimi idi:
Rusiya imperiyası
Mərkəzi Naxçıvan şəhəri olan Naxçıvan qəzası ilk növbədə, 1828–1840-cı illərdə region 1828-ci il Türkmənçay müqaviləsinə əsasən Rusiya imperiyasına birləşdirildikdən sonra yaradılmış Erməni vilayətinin inzibati ərazi vahidlərindən biri olmuşdur. Qəza ərazisi təqribən süqut etmiş Naxçıvan xanlığına uyğun gəlirdi. Rusiya hakimiyyəti dövründə buraya Araz çayının cənubundan – İrandan çoxlu sayda erməni köçürülmüşdür.
1844-cü ildə Qafqaz canişinliyi bərpa edilmiş, Naxçıvan qəzası Tiflis quberniyasının bir hissəsini təşkil etmişdir. Qəza 1849-cu ildə yeni yaradılmış İrəvan quberniyasının tərkibinə verilmişdir. Bu yeni quberniyaya Naxçıvandan başqa İrəvan, Aleksandropol, Yeni Bəyazid və Ordubad qəzaları daxil idi. Buna baxmayaraq, Ordubad qəzası 1868-ci ildə ləğv edilərək Naxçıvan və Zəngəzur qəzalarının cənub hissələrinə birləşdirilmişdir, Zəngəzur qəzası isə şərqdən Naxçıvan qəzası ilə sərhədini qorumuşdur. Sonrakı inzibati islahatlar nəticəsində, 1870-ci ildə Naxçıvan qəzasının indiki Azərbaycanın Şərur rayonuna və Ermənistanın Vayots Dzor mərzinə uyğun gələn şimal hissəsi Naxçıvanla şimaldan həmsərhəd olacaq Şərur-Dərələyəz qəzasının yaradılması məqsədilə yeni qəzanın tərkibinə verilmişdir.
Araz Cümhuriyyəti
thumb|[[Araz Türk Cümhuriyyəti|Araz Cümhuriyyətinin bayrağı.]]
Mudros müqaviləsində nəzərdə tutulduğu kimi, Osmanlı imperiyası öz qoşunlarını İrəvan və Tiflis quberniyalarından çıxarmağa, bununla da Brest-Litovsk müqaviləsində müəyyən etmiş sərhədlərə çəkilməyə məcbur olmuşdur. Osmanlı ordusunun sərkərdələrindən biri olan Yaqub Şevki İrəvan quberniyasının Osmanlı nəzarətində olmuş qəzalarında Araz Cümhuriyyətinin yaradılmasına himayədarlıq etmiş, onu mənəvi dəstək, silah-sursat və təlimatçılar ilə təmin etmişdir.
Britaniyanın Araz Respublikasına rəğbəti sonradan general-mayor Vilyam Montqomeri Tomsonun Cənubi Qafqazda ən yüksək rütbəli zabit olmasından sonra tərsinə çevrilmişdir. O, xüsusilə də Azərbaycan generalı Səməd bəy ilə Osmanlı polkovniki Xəlil bəyin fəaliyyətlərini nəzərə alaraq, pantürkizmin regionda təsirli bir qüvvə olduğuna inanırdı. Tomson hesab edirdi ki, onlar "Osmanlı imperiyası ilə Azərbaycan arasında və nəticədə, milliyyətçi Türkiyə ilə Sovet Rusiyası arasında körpü qurmaq" üçün hiylə işlədirdilər. Britaniya imperiyasının qubernatorluğu ləğv etməsi və onun ərazisinin Ermənistana birləşdirilməsi planlarının açıqlanmasından sonra Gevorq Varşamyan Naxçıvanın ilk qubernatoru seçilmişdir.
3 may 1919-cu ildə Ermənistanın Naxçıvanı rəsmi olaraq ilhaq etməsi elan edilmişdir. Bundan sonra Drastamat Kanayanın komandanlığı və Britaniya nümayəndəsi general K. M. Devinin müşayiəti ilə erməni qoşunları dəmiryolu vasitəsilə Naxçıvanın cənub hissələrinə doğru irəliləməyə başlamışdır. Qüvvələr Davalıya (indiki Ararat şəhəri) çatanda Tomson onlara dayanmağı əmr etmişdir. Zəngəzurdakı erməni qüvvələri Britaniya–Azərbaycan səlahiyyətlilərinə tabe olmaqdan imtina etmişdi, Tomson isə düşünüdürdü ki, Ermənistan hakimiyyəti Zəngəzurda itaətsizliyi təşviq edərək "inamı ciddi şəkildə pozmuşdu". Tomsonun qoyduğu məhdudiyyət sonradan baş nazir səlahiyyətlərini icra edən Aleksandr Xatisyanın Tiflisdə onunla görüşündən sonra ləğv edilmişdir. Xatisyan Tomsonu əmin etmişdi ki, Zəngəzur erməniləri Ermənistan hökumətindən müstəqil şəkildə fəaliyyətlərini davam etdirirlər. 13 may 1919-cu ildə erməni qoşunları Baş-Noraşenə (indiki Şərur) irəlilədiyi zaman Xatisyan Naxçıvana gəlmiş və Araz Respublikasının hərb naziri Kəlbəli xan Naxçıvanski ilə görüşmüşdür, bundan sonra isə Araz Respublikası faktiki olaraq Ermənistana təslim olmuşdur.
Müsəlman üsyanı
thumb|[[Sülh Müzakirələri üzrə Amerika Komissiyası|Sülh Müzakirələri üzrə Amerika Komissiyasının Naxçıvanda baş verən qırğınlardan bəhs edən teleqramı.]]
Osmanlı imperiyasının aşkar məğlubiyyətinə baxmayaraq, Türk Milli Hərəkatına bağlı casusların Naxçıvanda yaşayan müsəlmanlar arasında üsyanı təşviq etdiyi iddia olunur. Bu proses, nəhayət, 1919-cu ilin iyulunda işğalçı Ermənistan administrasiyasına qarşı genişmiqyaslı üsyana səbəb olmuşdur. Könüllü ordunun Ermənistan tərəfindən çıxış edəcəyindən ehtiyatlanan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökuməti Naxçıvandan olan üsyançılara açıq şəkildə yardım etməkdən imtina etmişdir, lakin artıq 14 iyulda üsyançılara gizli yardım göstərirdilər. 20 iyulda Naxçıvan şəhərində döyüşlər başlamışdır. Bir neçə gün ərzində şəhərdəki Ermənistan administrasiyası tamamilə devrilmiş və onun erməni əhalisi qovulmuşdur. Üsyan bütün Naxçıvan qəzasına yayıldığı üçün Cuğa (Gülüstan) erməniləri Araz çayını keçərək Qacar İranına qaçmağa məcbur olmuşdular. Naxçıvan qəzasının Ağrı vadisi hissəsində yaşayan 6,000-ə yaxın erməni Dərələyəz, Yeni Bəyazid (indiki Geğarkunik) və Zəngəzura (indiki Sünik) qaça bilmişdir. Üsyan zamanı Osmanlı hərbi komandanı Xəlil bəyin başçılığı altında olan qüvvələr Naxçıvanda 45 erməni kəndini məhv etmiş, onların 10 min nəfərlik əhalisinə qarşı qətliam törətmişdir. Bura əsasən ermənilərin yaşadığı Əylis qəsəbəsinin (indiki Yuxarı Əylis) məhv edilməsi və onun 1,400 nəfərlik əhalisinin qırğına verilməsi də daxildir. 1919-cu ilin sonlarında Səməd bəy Naxçıvandan olan qaçqınları İrana aparmağa çalışan Qacar casuslarının fəaliyyətlərindən Azərbaycan hökumətinə şikayət etmişdir.
Azərbaycanda sovet hakimiyyətinin qurulmasından bir neçə ay sonra, 18 iyun 1920-ci ildə Ermənistan İrəvan şəhərinin 15 km cənub-qərbində yerləşən Zəngibasardakı (Masis) üsyançı qüvvələrə Ermənistan hakimiyyətinə tabe olmaq ilə bağlı ultimatum vermişdir. Ultimatumun cavablandırılacağını gözləməyən Ermənistan ordusu 19 iyunda üsyançıların fəaliyyət göstərdiyi ərazilərə hücum etmişdir. Zəngibasar uğrunda gedən döyüşdə Ermənistanın birinci baş naziri Hovanes Kacaznuninin oğlu leytenant Aram Kacaznuni həlak olmuşdur. Buna baxmayaraq, 21 iyunda baş tutan döyüşdə ermənilər qalib gəlmiş, əsasən tatarlardan (sonradan "azərbaycanlı" adını almışdılar) ibarət yerli müsəlmanlar qonşu Sürməli qəzasında yerləşən Aralığa qaçmışdılar. Döyüşdən sonra əslən Azərbaycanın Ərəş və Nuxa qəzalarından olan erməni qaçqınlarından ibarət könüllü dəstələr tərk edilmiş evləri qarət etmişdilər.
Viryö
Viryö  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Viryö kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dü-Pen.
Naxçıvan qəzası
Müsəlman üsyanı
Ermənistan hökumətindəki militaristlərin nüfuzu Zəngibasarda əldə olunan qələbədən sonra güclənmiş, bununla da Ermənistan ordusu Vedibasar (indiki Ararat mərzinin cənubu) və Naxçıvandakı üsyançılara qarşı əməliyyatlara hazırlaşmağa başlamışdılar. 11 iyulda Vedibasar istiqamətində əməliyyatlara start verilmiş və ertəsi gün Ermənistan qüvvələri bölgəni ələ keçirmiş, "Volçi vorota" (, Qurd qapısı) adlanan dağ keçidində İrəvan və Şərur-Dərələyəz qəzalarının sərhəddinə çatmışdılar. Bu səbəbdən yerli müsəlmanlar Şərura doğru qaçmağa məcbur qalmışdılar. 14 iyulda ermənilər hücuma "Volçi vorota"dan keçərək Şərur mahalına doğru davam etmiş və 2 gün sonra oranı ələ keçirdilər. Mahalın yerli müsəlman əhalisi Araz çayını keçərək İrana qaçmalı olmuşdur. Ermənilər Naxçıvan qəzasının hüdudlarına çatan zaman Naxçıvan Milli Şurası sülh çağırışı etmişdir, lakin danışıqlar yalnız Ermənistanın əməliyyatlarını ləngitməyə xidmət edirdi. Bundan sonra Naxçıvandan 40 km şimal-qərbdə yerləşən Şahtaxtı qəsəbəsi işğal edilmişdir. Bundan başqa, daha əvvəl Azərbaycanaı işğal etmiş Sovet Rusiyasına bağlı XI Qızıl Ordu kamalçı Türkiyə ilə quru sərhədi qurmaq məqsədilə Naxçıvanın cənubunu işğal etmişdi. "Naxçıvandakı Sovet Rusiyası və Qızıl Türkiyənin birləşmiş qoşunları"nın komandanı polkovnik V. Tarxov Şahtaxtıda yaşayan ermənilərə müraciət edərək mahalın qalan hissəsində sovet hakimiyyətinin bərqərar olduğunu elan etmiş, bununla da Ermənistanın hücum əməliyyatlarına son qoymuşdur.
Viryö
INSEE kodu — 38560. Kommunanın 1999-cı il üçün əhalisi 940 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 384 ilə 775 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion dan 60 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 39 km şimal-qərbdə yerləşir.
Naxçıvan qəzası
Müsəlman üsyanı
1920-ci ilin sentyabrında başlayan Ermənistan–Türkiyə müharibəsində general Kazım Qarabəkirin komandanlığı altındakı Türkiyə qüvvələri Ermənistana hücuma keçmişdir. Müharibə nəticəsində, 1921-ci ildə Qars və Moskva müqavilələri ilə təsdiqləndiyi kimi, Ermənistan Naxçıvan üzərindəki hakimiyyətini rəsmi şəkildə itirmiş, region Sovet Azərbaycanının muxtar protektoratına çevrilmişdir. Naxçıvan qəzası Şərur-Dərələyəz qəzasının Şərur nahiyəsi ilə birləşdirilmiş, Naxçıvan MSSR-in tərkibində təşkil edilmişdir. Qəzanın ucqar cənub-şərq hissələri, müvafiq olaraq indiki Sünik və Vayots Dzor mərzlərində yerləşən Kərçivan və Paşalı əraziləri bir hissəsi 1929–1934-cü illərdə, hər iki müttəfiq respublika Zaqafqaziya SFSR-nin tərkibində olduğu vaxtda Sovet Ermənistanına verilmişdir.
Viryö
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE):
Naxçıvan qəzası
Əhalisi
Rusiya imperiyasının 1897-ci il siyahıyaalınmasına əsasən, Naxçıvan qəzasının əhalisi 100,771 nəfər, o cümlədən 52.984 kişi və 47.787 qadından ibarət idi. Əhalinin əksəriyyəti tatar dilini (sonralar "Azərbaycan dili" adını almışdır) öz ana dilləri kimi göstərmiş, həmçinin erməni dilində danışan etnik azlıq da olmuşdur.
Salvia elegans
(Salvia elegans) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 3060
NGC 3060, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Rəşid Əliyev
Əliyev Rəşid Ələs oğlu — fəlsəfə elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Əliyev Rəşid Ələs oğlu 1931-ci ildə anadan olub.
1954-cü ildə İrəvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Tarix-ədəbiyyat fakültəsinə daxil olub və 1959-cu ildə bitirib. Ardanış kənd orta məktəbində iki il dərs hissə müdiri vəzifəsində işləyib. Krasnoselo rayon partiya komitəsində təlimatçı vəzifəsində çalışıb.
1967-ci ildə Elmlər Akademiyasının Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunda elmi işçi kimi fəaliyyətə başlayıb.
1970-ci ildə şifahi xalq ədəbiyyatı mövzusunda müdafiə edərək fəlsəfə elmlər namizədi elmi dərəcəsi alıb. 1971-ci ildə N. Nərimanov adına Azərbaycan Tibb İnstitutunda pedaqoji fəaliyyətə başlayıb və fəlsəfə kafedrasının dosenti vəzifəsində çalışıb.
1990-cı ildə "Xalq müdrikliyi ictimai-fəlsəfi fikrin komponentidir" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək fəlsəfə elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülüb.
1992-ci ildən Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin fəlsəfə kafedrasının professoru olub. "Xalq müdrikliyi", "Uzun ömürlüyün sirləri", "Müasir şəraitdə fəlsəfə fənninin tədrisinin bəzi məsələləri", "Zərdüştiliyin tarixi kökləri və sosial mahiyyəti", "Dinşünaslıq fənninə dair dərs vəsaiti" kitablarının və bir çox elmi monoqrafiya və məqalələrin müəllifi olub.
1996-cı ildə Bakı şəhərində vəfat edib.
Salvia engelmannii
(Salvia engelmannii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti və ya qısaca ADNSU — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Universitetin tarixi 1887-ci ildən başlayır. 10 noyabr 1887-ci ildə Bakı şəhər duması tərəfindən Bakıda texniki məktəbin yaradılması haqqında qərar çıxarılmışdır.
Heteroderis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti
Tarixi
1896-cı ildə texniki məktəb "Bakı aşağı səviyyəli texniki məktəbə" çevrilmişdir. 1896–1905-ci illər ərzində bu məktəbin mexanika şöbəsi üzrə 50 nəfər, inşaat şöbəsi üzrə isə 55 nəfər buraxılışı olmuşdur. 1910-cu ildə mexanika şöbəsinə neft-texniki və elektromexanika istiqamətlər daxil idi.
Heteroderis
Növləri
Heteroderis pusilla (Boiss.) Boiss.
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti
Tarixi
1916-cı ildə məktəbdə 494 tələbə təhsil alırdı ki, onlardan da 20 nəfəri azərbaycanlı idi.
1918-ci ildə məktəb politexnikum adlandırılmışdır. Politexnikumda neft sənayesi, elektromexanika və inşaat–memarlıq şöbələri fəaliyyət göstərmiş, tələbələrin sayı 188 nəfər olmuşdur. Bu dövrdə Azərbaycanda, aralarında 12 mühəndis olan cəmi 62 nəfər azərbaycanlının ali təhsili olmuşdur.
SSRİ dövrü
16 noyabr 1920-ci ildə Azərbaycan İnqilab Komitəsinin "Bakıda politexnik institutunun yaradılması haqqında" dekreti elan edildi.
12 dekabr 1920-ci ildə Xalq Maarif Komissarlığı tərəfindən institutun açılması barədə dekreti verilir. Dekretdə Bakı Politexnik İnstitunun yaradılması ilə bağlı Bakı Politexnikumun bağlanması və müəllimlərin öz vəzifələrindən azad edilməsi qeyd olunur, hazırlıq işlərinin başa çatması və institutda tədris ilinin 1 yanvar 1921-ci ildə başlanması göstərilirdi.
Dekretə əsasən mühəndis A. İ. Kozlovun sədrliyi ilə institutda qəbul komissiyasının yaradılması və aşağıdakı normaları rəhbər tutaraq, qəbulun 1 yanvar 1921-ci ilədək başa çatdırılması nəzərdə tutulurdu. Namizədlərdən ilk növbədə – Bakı Politexnikumunun tələbələrinin, xüsüsi ali məktəblərin tələbələrinin, ikinci – türk dili bilənlərin, üçüncü – fəhlələrin, dördüncü – AKBP MK və BK-dən göndərilən beşinci – qızıl ordu nümayəndələrinin, altıncı – şura qulluqçularının, yeddinci – qalan vətəndaşların instituta qəbulu nəzərdə tutulmuşdur.
Professor N. A. Dubrovski 1 sentyabr 1921-ci ilədək ilk rektor təyin olunmuşdur.
İnstitutun Elmi Şurasının birinci iclası 15 dekabr 1920-ci ildə ilk rektor professor N. A. Dubrovskinin sədrliyi altında aparılmışdır. İclasda S. Vəkilov Elmi Şuranın katibi seçilmişdir.
1922-ci ildə institutun maddi-texniki bazasının və professor–müəllim heyətinin gücləndirilməsinə "Azneft"(təmir və lazımı avadanlığın təmini və 150 tələbəyə təqaüdün verilməsi), Xalq Komissarlar Şurası, Maarif, Torpaq, Yeyinti Ticarət Xalq Komissarlıqları tərəfindən lazımı köməklik göstərilirdi.
1923-cü ilin yayında Azərbaycan Hökumətinin təşəbbüsü nəticəsində "Azneft"in gəlirinin müəyyən faizinin institutun fonduna köçürülməsinə, Vladikavkaz Politexnikumun avadanlığının alınmasına nail olunmuşdur.
1923-cü ildə 3 nəfərdən ibarət birinci buraxılış, 1924–1925-ci tədris ilində −13, 1925–1926-cı ildə – 46, 1926–1927-ci ildə isə 289 nəfər mühəndis buraxılışı olmuşdur.
1923-cü ildən institut M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Politexnik İnstitutu adlandırılmışdır.
12 may 1929-cu ildə institutdan "Kənd Təsərrüfatı" fakültəsi ayrılmış və sərbəst fəaliyyət göstərən "Kənd Təsərrüfatı İnstitutu" yaranmışdır.
29 may 1930-cu ildə "Azərbaycan Politexnik İnstitutu"nun adı dəyişdirilmiş və "Azərbaycan Neft İnstitutu" (ANİ) adlandırılmışdır.
1931-ci ildə institutun şöbəsi "Azərbaycan Qiyabi Sənaye İnstitutu" yaradılmışdır.
Azərbaycan Neft İnstitutu bazasında Gəncə, Qroznı, Ufa və İşimbayda şöbələri olan "Azərbaycan Qiyabi Neft İnstitutu" yaradıldı.
19 iyun 1930-cu ildə "İnşaat" fakültəsi bazasında Azərbaycan İnşaat İnstitutu yaradılmışdır (1 sentyabr 1934-cü ildə yenidən "memarlıq-inşaat fakültəsi" adı ilə Azərbaycan Neft İnstitutuna verilmişdir.)
Politexnik İnstitutun 10 illiyinə təsadüf edən otuzuncu illərdə 3267 tələbəsi, qiyabi təhsil üzrə fəhlə fakültəsində 3000-dən çox dinləyicisi olan Azərbaycan Neft İnstitutu keçmiş ittifaqda, görkəmli ali təhsil müəssisələrindən birinə çevrilərək miqyas və əhəmiyyətinə görə Zaqafqaziyada birinci ali texniki məktəb kimi qalmışdı.
Neft sənayesi üçün mütəxəssis hazırlığında əldə etdiyi nailiyyətlərə görə institut 1931-ci ildə Azərbaycan Respublikası hökumətinin ""Qırmızı əmək bayrağı" ordeni" ilə mükafatlandırılmışdır.
Fəaliyyətinin 20 illiyi ərzində əldə etdiyi nailiyyətlərə görə 25 dekabr 1940-cı ildə institut ittifaq hökumətinin ali mükafatlarından olan Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni ilə təltif olunur.
Müstəqillik Dövrü
Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 3 sentyabr 2015-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti adlandırılmışdır.
Hazırda respublikada fəaliyyət göstərən Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti, Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti və Azərbaycan Texniki Universiteti ADNSU-nun ayrı-ayrı fakültələri əsasında yaradılmışdır.
Maddi-texniki bazası
ADNSU-nın 1 milyona yaxın kitab fondu olan kitabxanası, informasiya hesablama mərkəzi, tədris vəsaitləri çap edən nəşriyyatı, 7 korpuslu tələbə şəhərciyi, 3 tədris korpusu, tələbə poliklinikası və xəstəxanası, idman kompleksi, Nabranda istirahət zonası vardır.
Beynəlxalq əlaqələri
Qafqaz Universitetlər Birliyinin üzvüdür.
1999-cu ildən başlayaraq ADNSU Amerika proqramları əsasında ABŞ-nin Corciya Dövlət Universiteti ilə birlikdə iki ixtisas üzrə magistrlər hazırlamağa başlamışdır. İlk dəfə məzunlara Amerika nümunəli diplomlar verilmişdir.
1999-cu ildən etibarən ADNSU-da "TASİS-TEMPUS" proqramı çərçivəsində SR 20029–98 saylı Avropa kompakt layihəsinə uyğun "Ətraf mühit və neft sənayesi" ixtisası üzrə magistr hazırlığına başlanmışdır. Bu layihə çərçivəsində ADNSU Fransanın Nitsa Universiteti, Parisin Neft və mühərriklər institutu, İtaliyanın Genuya Universiteti ilə birgə əməkdaşlıq edir.
ADNSU-da ABŞ-nin Corciya Dövlət Universitetinin tərəfmüqabilliyi ilə 1999-cu ildən "Biznesin idarə olunması üzrə magistrlərin hazırlanması və professor-müəllim heyətini təkmilləşdirilməsi" birgə proqramı çərçivəsində də magistr hazırlanır.
ADNSU-nun Universitetlərin beynəlxalq assosiasiyalarına və digər təşkilatlarına üzv olması onun beynəlxalq əlaqələrini daha da zənginləşdirir. ADNSU Avropa Universitetləri Assosasiyasının və "YUNESKO" statuslu "İNKORVUZ" təşkilatının üzvüdür.
Salvia eremostachya
(Salvia eremostachya) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia evansiana
(Salvia evansiana) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 2100
NGC 2100, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Heteromma
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Virivil
Virivil  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Ruabon kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
Salvia falcata
(Salvia falcata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Virivil
INSEE kodu — 38561. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 1207 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 306 ilə 606 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion dan 60 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 45 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Salvia farinacea
(Salvia farinacea) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia filicifolia
(Salvia filicifolia) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia flava
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Heterorhachis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Heterosperma
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia forreri
(Salvia forreri) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia flocculosa
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia fragarioides
(Salvia fragarioides) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hacıyevlər
Hacıyevlər — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.
Soyun yaranması
Qurban 1794-cü ildə Şuşa şəhərində doğulmuşdu. Molla yanında təhsil almışdı. Ticarətlə məşğul idi. Müqəddəs Məkkəyi-Müqəddəsi ziyarət etmişdi. İsmayıl bəy Murad bəy oğlu Qarapirimlinin rəiyyəti idi. Hacı Qurbanın Hüsü, Abbas, Nəsir, Məmmədqulu adlı oğulları, Bacıxanım, Qızxanım, Balaxanım adlı qızları vardı.
Kərbəlayı Məmmədəlinin ikinci oğlu Həsən 1824-cü ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Molla yanında təhsil almışdı. Ticarətlə məşğul idi. Pak Хorasan torpağını, Məşhədi-müqəddəsi ziyarət etmişdi. İsmayıl bəy Murad bəy oğlu Qarapirimlinin rəiyyəti idi. Məşədi Həsən Ayna ilə ailə qurmuşdu. Kərim, Əsəd adlı oğulları vardı.
NGC 1140
NGC 1140, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. Sm tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 243
NGC 243 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 4036
NGC 4036, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Topal İzzət Mehmed Paşa
Topal İzzət Mehmed Paşa — II Mahmud və Sultan Əbdülməcid in səltənətlərində 2 dəfə - ümumlikdə 11 ay 29 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.
Vojani (Fransa)
Vojani  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Le-Bur-d'Uazan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Vonave-le-Ba
Vonave-le-Ba  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Viziy kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38528. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 1173 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 287 ilə 1326 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 490 km cənub-şərqdə, Lion dan 95 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 24 km cənub-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Vo-Milyö
Vo-Milyö  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. L'İl-d'Abo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38530. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 2396 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 208 ilə 330 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 420 km cənub-şərqdə, Lion dan 31 km cənub-qərbdə, Qrenobldan 65 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Vonave-le-О
Vonave-le-О  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Viziy kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38529. Kommunanın 2010-cu il üçün əhalisi 3442 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 338 ilə 1 714 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 500 km cənub-şərqdə, Lion dan 105 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 11 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Vif (İzer)
Vif  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Pon-de-Kle kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Heterothalamus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia freyniana
(Salvia freyniana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia frigida
(Salvia frigida) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Karl Molden
Karl Molden – Amerikalı aktyor. 60 ildən artıq idi ki, teatr, kinoteatr və televiziya rollarında aktyor kimi çıxış edib. Xüsusilə "Tramvay arzu etdi", "Sahildə", "Polyanna" və "Bir gözlü Caks" klassik filmlərdə ən yaxşı aktyor olduğu üçün Akademiya mükafatına layiq görülüb. Malden daha sonra 1970-ci ildə cinayət janrında, "San-Fransisko küçələri" filminin aktyoru və ssenari müəllifi oldu. "Patton" kimi yüksək səviyyəli Hollivud filmlərində aktyor olub. Ölümündən sonra Malden "Vaxtın ən böyük xarakterli aktyorlarından biri" kimi təsvir edilmişdir. Malden 1989-1992-ci illərdə Kino İncəsənət və Elmlər Akademiyasının prezidenti idi.
Həyatı
Karl Malden 22 mart 1912-ci ildə İllinoys şəhərində Mladen Sekuloviç ailəsində, anasının 20 illik yubileyində dünyaya gəldi.
Atası Petar Sekuloviç (1886-1975), polad dəyirmanlarında işləyirdi. Anası Minnie Sekuloviç (22 mart 1892-15 iyul 1995) aktrisa idi.
Bir yeniyetmə olaraq, Ortodoks Kilsəsinə qoşulmuşdur. Liseydə məşhur bir şagird idi və basketbol komandasının ulduzu idi (onun tərcümeyi-halına görə, Malden oynarkən burunu iki dəfə qırılıb).
Böyük bir sinif başçısı seçildi. 1931-ci ildə Emerson Liseyini yüksək qiymətlərlə bitirdikdən sonra, burada idmançı olmağı ümid edirdi, amma kollec rəsmiləri onu qəbul etmədi. 1931-ci ildən 1934-cü ilə qədər, atası kimi, polad dəyirmanlarında işləmişdir.
O, 22 yaşında Malden Skeloviç adnı Karl Malden olaraq dəyişdirdi. Onun babasının adını istifadə etdi. Çünki o, ilk teatr şirkətinin adını qısaltmaq istəyirdi.
Malden tez-tez ortaya çıxdığı film və televiziya şoularında "Sekuloviç" demək yollarını tapırdı. Misal üçün, Pattonda General Omar Bradlinin qoşunları Siciliyada düşmən atəşi ilə yola düşdükləri üçün, Malden: "Mənə bu dəbilqəni, Sekuloviçi mənə ver" deyir.
Təhsili və erkən karyerası
1934-cü ilin sentyabrında Malden Qari şəhərində evini tərk etmək qərarına gəldi, sonra "Yaxşıkişi məktəbində" (daha sonra DePaul Universitetinin bir hissəsi) dramatik təlim keçirdi, daha sonra Yaxşıkişi ilə əlaqəli oldu. Üç ildir polad zavodlarında işləmiş olmasına baxmayaraq, ailəsini dəstəkləməyə kömək etdi. O, universitetdə təqaüd qazandı. Malden, "Yaxşıkişi uşaq teatrında" çıxış edərkən 1938-ci ildə evlənən aktrisa Mona Qrinberq (səhnə adı: Mona Qraham) sevirdi. 1937-ci ildə Çikaqo İncəsənət İnstitutunu bitirdi. Bir müddət sonra işsiz və pulsuz qalan Malden, öz evinə qayıtdı.
İkinci Dünya müharibəsi zamanı karyerası
O, nəhayət Nyu-York şəhərinə səyahət etdi və ilk olaraq 1937-ci ildə Broadway-də aktyor rolunda çıxış etdi. O, bəzi radio işlərini etdi. O, həmçinin qrup teatrına qatılıb, burada bir çox pyeslər çıxış edərək başlamış və daha sonra "Tramvay arzu etdi" və "Su yolu" filmlərində birlikdə işləmiş gənc Elia Kazanla tanış olmuşdur.
Karyerası İkinci Dünya Müharibəsi zamanı pozulub, 8-ci Hava Qüvvələrində Amerika Birləşmiş Ştatlarının Ordu Hava Körfəzində vəzifəli bir zabit vəzifəsində çalışıb. Xidmətdə olarkən, ABŞ Ordusunun Hava Qüvvələri filmində kiçik rol verildi. Müharibə 1945-ci ildə sona çatdıqdan sonra o, "Yük maşını xətti" filmində kafedə işləyən kiçik rol oynayan aktyorluq karyerasını bərpa etdi. Rejissor Artur Miller köməyi ilə "Bütün övladlarım" filmində rol aldı. Bu müvəffəqiyyətlə, o, davamlı film işinə keçdi.
Televiziya işi
thumb|Karl Molden ([[1996|1996-cı il)]]
1972-ci ildə Malden "San-Fransisko küçələrində" filmində Mayk Ston rolunu oynadı.
Malden 1974-1977-ci illər arasında dörd dəfə bir dram seriyasında Emmi mükafatı üçün irəli sürülmüş, lakin heç vaxt qazana bilməmişdir.
Filmdə və televiziyada son rolu 2000-ci ildə "Qərb qanadı" filmi idi.
Malden "Onsuz evdən çıxmayın!" filmində rl alıb. 1970-1980-ci illərdə Amerikalı Ekspress üçün bir sıra ABŞ televiziya reklamlarında rol alıb.
Malden, Amerika Birləşmiş Ştatlarının poçt Xidmətinin 16 nəfərlik vətəndaşların nəzarət məsləhət komitəsinin üzvüdür.
Şəxsi həyatı
18 dekabr 1938-ci ildə, Malden, Mona Qrinberqlə (9 may 1917-ci il təvəllüdlü) evləndi. Onların nigahı Hollivud tarixində ən uzun müddətlərdən biri idi, təxminən 71 il davam edir.
2008-ci ildə o, Mona ilə 70 illik nikahını qeyd etdi.
1997-ci ildə Malden, "Zamanla Məni Başla?" kitabını nəşr etdi. Bu kitabda onun tərcümeyi-halı əks olubub.
Filmoqrafiya
thumb|250px|Karl Malden, "Məni etiraf etmək üçün" ([[1953)]] thumb|250px|"Su yolu" filmindən kadr
Xarici keçidlər
Karl Molden IMDB saytında
Karl Molden Internet Movie Database saytında
NGC 5014
NGC 5014, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Akif Quliyev (tarixçi)
thumb thumb|Gülüstan qalasında arxeoloji tədqiqatlar thumb thumb
Həyatı
Akif Quliyev 1970-ci il 15 avqustda Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1977–1987-ci illərdə Bakı şəhəri Sabunçu rayonu Bakıxanov qəsəbəsi 80 saylı məktəbdə orta təhsil almışdır.
1987-ci ildə Özbəkistan Respublikasının Qafur Qulam adına Sırdərya Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Tarix fakültəsinə qəbul olmuşdur. 1989-cu ildə həmin İnstitutun ikinci kursunu bitirdikdən sonra, Nəsrəddin Tusi adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Tarix və hüquq fakültəsinin üçüncü kursunda təhsilini davam etdirmişdir. O, 1992-ci ildə həmin universiteti bitirdikdən sonra Azərbaycan Milli Ordusunda hərbi qulluqda (1992–1996-cı illər) olmuşdur.
1996-cı ildə ordudan tərxis olunduqdan sonra Bakı şəhəri 12 saylı Litseydə pedaqoji fəaliyyətə başlamışdır. 1998-ci ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunda elmi fəaliyyətə başlamışdır.
2006-cı ildə professor Məhəmməd Seyfəddininin rəhbərliyi altında "XIV-XV əsrlərdə Azərbaycanda pul dövriyyəsi və sikkə zərbi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Azərbaycan, rus, ingilis dillərində 80-dan artıq elmi məqalənin, 8 monoqrafiyanın (Bakı sikkələri. Bakı: Elm, 2000; Azərbaycan numizmatikası, III cild. Bakı: Elm, 2002; XIV–XVI əsrlərdə Azərbaycanda pul dövriyyəsi və sikkə zərbi. Bakı: Elm, 2010, Muradxan dəfinəsi. Bakı 2012., Çərmədil nekropolu. Bakı 2013.), [https://www.academia.edu/40825633/Az%C9%99rbaycan_tarixi_numizmatik_materiallar_%C9%99sas%C4%B1nda Azərbaycan tarixi. (Numizmatik materiallar əsasında)] Bakı. 2017, Antik və Orta əsr pulları. Bakı 2020., Lahıc epiqrafik abidələri. Bakı 2020) müəllifidir.
Hal-hazırda "Şirvan ərazisində sikkə zərbi və pul dövriyyəsi", "Gülüstan qalasında arxeoloji tədqiqatlar", " Sikkə kolleksiyaları", "Şəki dəfinəsi", "Qəbələ dəfinəsi", "İslam numizmatikası"adlı monoqrafiyaları çapa hazırlayır.
2008-ci ildən Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində Arxeologiya, Numizmatika və Epiqrafika sahələrindən mühazirələr aparır.
2009-cu ildə Şamaxı-Xınıslı arxeoloji ekspedisiyasının rəisi təyin edilmiş, Xınıslı (Şamaxı) və Nərgizava (Ağsu) abidələrində arxeoloji qazıntılar aparmışdır.
2009-cu ildən AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun Numizmatika şöbəsinin mudiridir.
2010-cu ilin mart-iyul aylarında Ağsu arxeolji ekspedisiyasının tərkibində Ağsu qalasında aparılan arxeoloji ekspedisiyada yaxından iştirak edib və burada aşkar edilmiş sikkələrin təsnifatını verib.
2010-cu ilin iyul- oktyabr aylarında Şamaxı-Ağsu arxeoloji ekspedisiyasının rəhbəri kimi Şamaxı şəhərində, Gülüstan qalasında və Ağsu rayonu Gəgəli kəndi ərazisində Nərgizava nekropolunda tədqiqatlar aparmışdır.
2011–2014-cü illərdə Şamaxı (Gülüstan qalası, Buqurt qalası, Qurdtəpə yaşayış yeri, Pirsaat kurqanları, Çuxuryurd kurqanları, Əngixaran yaşayış yeri), İsmayıllı (Hacıhətəmli nekropolu, Çərmədil nekropolu) və Ağsu (Nərgizava nekropolu, Dilman nekrpolu) rayonları ərazisində arxeoloji tədqiqatlara rəhbərlik etmişdir.
Heterotheca
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Akif Quliyev (tarixçi)
Həyatı
2016-cı ilin fevral-mart aylarında onun rəhbərliyi ilə Şamaxı rayonunun Dəmirçi kəndi yaxınlığında Gəgəli yaylağı adlanan Son Antik — İlk Orta əsrlər dövrünə aid nekropolda arxeoloji tədqiqat işləri aparılmışdır. Burada tədqiqatlar zamanı daş qutu qəbirlər aşkar edilmişdir. Nekropolun ərazisi 1ha. artıq bir ərazini əhatə edir.
Heterotheca
Növləri
[[SS 2 (*
Akif Quliyev (tarixçi)
Həyatı
2022-ci ildə Xocavən rayonu Edilli və Füzuli rayonu Yuxarı Seyid Əhmədli kəndləri ərazilərində aparılan tədqiqatlara rəhbərlik edib.
Akif Quliyev "Azərbaycan Arxeoloqlar Cəmiyyəti" içtimai birliyinin təsisçilərindən biri və sədr müavinidir. O "Arxeoloq" (www.arxeoloq.az) internet jurnalının baş redaktorudur.
Ailəsi
Evlidir, bir qızı, bir oğlu var.
Hidalgoa
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia funckii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia fulgens
(Salvia fulgens) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia funerea
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 6004
NGC 6004 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.