cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katalin Sili
Müstəqil deputat
17 oktyabr 2013-cü ildə Katalin Sili və onun partiyası olan İctimai Birlik, digər 11 partiya və vətəndaş qrupları ilə koalisiyaya girir və İctimai Sosial Partiyanı qurulur. Onun yeni partiyası 5% faiz baryerindən keçə bilmir, nəticədə 20 il davam edən parlamentdəki mandatını itirir.
Ayka
Ayka — Macarıstanın Vesprem medyesində şəhər. Alüminium kombinatı, böyük İES var. Şüşə və odadavamlı kərpic istehsal olunur. Yaxınlığında boksit və qonur kömür çıxarılır.
Aleksandr Boqatıryov
Boqatıryov Aleksandr İqoreviç — rus əsilli Azərbaycan idmançısı və sahibkar. Su polosunda dəfələrlə beynəlxalq turnirlərin qalibi və respublika çempionu, mobil hücumçu. "Partner Group AZ" tikinti şirkətinin və Partner Group Baku su polosu klubunun rəhbəri.
O, uzun müddət Bakının MOİK klubunda çıxış edib. Hazırda isə "Partner Group Baku" klubunda çıxış edir.
2008–2015-ci illərdə su polosu üzrə Azərbaycan milli komandasının üzvü olub. Həm klubda, həm də millidə 2 nömrəli forma ilə çıxış edib. O, daha əvvəl Azərbaycanın gənclərdən ibarət yığmasında da çıxış edib.
Təhsil və iş
1999–2010-cu illərdə Bakı şəhəri 275 saylı orta məktəbdə təhsil alıb. 2010–2014-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının Üzgüçülük fakültəsində ali təhsil alıb.
2016-cı ildən "Partner Group Az" tikinti şirkətinin təsisçisi vəzifəsində çalışır. 2021-ci ildən Partner Group Baku su polosu klubunun rəhbəridir.
İdman karyerası
1999-cu ildə Bakının MOİK klubunda karyerasına başlayıb, bu klubda dəfələrlə Azərbaycan çempionu, bir neçə dəfə beynəlxalq turnirlərin qalibi olub.
2004-cü ildən Azərbaycanın gənclər yığmasında çıxış edib. 2008-ci ildən Azərbaycan millisində çıxış edir.
2015-ci ildə zədə səbəbindən təqaüdə çıxdığını elan edib.
2021-ci ildən bu günə kimi Partner Group Baku su polosu klubunun həm təsisçisi və rəhbəri, həm də üzvüdür.
Uğurları
2004-cü ilin fevralında su polosu üzrə Bakı şəhər birinciliyində "MOİK–II" klubunun heyətində III olub. Həmin ilin mayında su polosu üzrə Bakı şəhər çempionatında II olub.
2006-cı ilin fevralında su polosu üzrə Bakı şəhər birinciliyində II olub. Həmin ilin dekabrında su polosu üzrə Tbilisi beynəlxalq turnirində II olub.
2009-cu ilin fevralında su polosu üzrə Bakı şəhər birinciliyində II olub. Həmin ilin noyabrında Konstitusiya Gününə həsr olunmuş su polosu üzrə beynəlxalq turnirdə III olub. Yenə o ilin dekabrında su polosu üzrə Tbilisi beynəlxalq turnirində II olub.
2010-cu ilin martında Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyası (ADBİA) komandasının heyətində Azərbaycanda keçirilən su polosu üzrə beynəlxalq turnirdə III olub.
2011-ci ilin mayında ADBİA komandasının heyətində su polosu üzrə Azərbaycan Çempionatında III olub. Həmin ilin noyabrında Azərbaycanda keçirilən su polosu üzrə beynəlxalq turnirdə II olub.
2012-ci ilin noyabrında ADBİA komandasının heyətində su polosu üzrə Azərbaycan Çempionatında II olub.
2013-cü ilin fevralında ADBİA komandasının heyətində Azərbaycanda keçirilən su polosu üzrə beynəlxalq turnirdə III olub. Həmin ilin fevralında Vətən Müdafiəçisi Gününə həsr olunmuş mini su polosu üzrə Moskva beynəlxalq turnirində III olub. Yenə o ilin mayında Azərbaycanda keçirilən su polosu üzrə beynəlxalq turnirdə I olub.
2016-cı ilin iyununda su polosu üzrə Bakı birinciliyində II olub.
2022-ci ilin iyulunda "Xızı Qars Cup 2022" turnirində müvəffəqiyyətlə iştirak etdiyinə görə fəxri diplomla təltif edilib. Həmin ilin sentyabrında "Baku Cup 2022" "mini water polo" turnirində rəhbəri və üzvü olduğu Partner Group Baku VP komandası ilə III olub.
Aşağı Gulan (Sərdəşt)
Aşağı Gulan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 98 nəfər yaşayır (23 ailə).
NGC 3581
NGC 3581, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Kil bürcü istiqamətində yerləşir. EN tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Habbo
Habbo (əvvəllər Habbo Hotel) — yeniyetmələrə və gənc yetkinlərə hədəflənən bir onlayn cəmiyyət. Bir fin şirkəti olan Sulake tərəfindən idarə olunur. 2000-ci ildə yaradılan Habbo-ya hal-hazırda 150-dən çox ölkədən istifadəçinin daxil olduğu 9 onlayn cəmiyyət (yaxud “otel”) daxildir. Avqust 2012-dən bəri 273 milyondan artıq hesab yaradılıb və aylıq 600 min aktiv ziyarətçisi var.
2020-nin yayında Habbo 20-ci yaşını 2 ay çəkən bir yubiley kampaniyası ilə qeyd etdi və COVID-19 pandemiyası ilə istifadəçi sayını artırdı. 2020-ci ilin oktyabrında artıq oyunun yayımlandığı tarix olan 2000-ci ilin yayından bəri 316 milyon qeydiyyatdan keçmiş hesab mövcud idi.
Konformasiya dəyişikliyi
thumb|300px| Formal dəyişikliklər bir protein kompleksinin hərəkətini ortaya çıxara bilər. Bir mikrotubulda gəzən kinesin, nano ölçəklərdə [[zülal sahəsinin dinamikasını istifadə edən molekulyar bioloji bir maşındır.]] Konformasiya dəyişikliyi — Biokimyada, uyğunlaşma dəyişikliyi, tez-tez ətraf mühit amillərindən qaynaqlanan bir makromolekul formasındakı dəyişiklikdir.
Makromolekul ümumiyyətlə çevik və dinamikdir. Ətrafdakı dəyişikliklərə və ya digər amillərə görə forması dəyişə bilər. Mümkün olan hər bir forma konformasiya, aralarındakı keçişə isə konformasion dəyişiklik deyilir. Bu cür dəyişikliklərə səbəb ola biləcək amillər arasında temperatur, pH, gərginlik, xromofor işığı, ion konsentrasiyası, fosforilasiya ola bilər .
Laboratoriya təhlili
Kristalloqrafiya, spin etiketləmə texnikasından istifadə edərək elektron paramaqnit rezonansı (EPR), dairəvi dikroizm, hidrogen mübadiləsi kimi bir çox biofiziki üsullar makromolekulyar konformasiya dəyişikliklərini öyrənmək üçün istifadə edilə bilər. İkili Qütblü İnterferometriya, biomolekullardə konformativ dəyişikliklər haqqında məlumat verməyə qadir olan bir üsuldur.
Bu yaxınlarda zülalların uyğunlaşma dəyişikliklərini öyrənmək üçün ikinci harmonik nəsil adlanan xüsusi bir xətti olmayan optik texnika tətbiq edilmişdir. Bu üsulda, mutagenez və ya qeyri -spesifik bağlanma səbəbiylə bir zülalda hərəkət edən bir yerə ikinci harmonikdə aktiv bir zond yerləşdirilir və zülal adsorbe edilir və ya xüsusi olaraq səthdə immobilizasiya edilir. Zülal konformasiyasındakı dəyişiklik, boyanın səth müstəvisinə nisbətən ümumi oriyentasiyasında və buna görə də ikinci harmonik şüanın intensivliyində bir dəyişikliyə səbəb olur. Düzgün təyin edilmiş bir zülal nümunəsində, ölçülə bilər.
Başqa bir üsul, zülalların qısa DNT molekullarının üstünə yerləşdirildiyi və sonra alternativ elektrik potensialları tətbiq edərək tampon məhlulundan çəkildiyi elektro-keçidli biosürətlərin istifadəsidir. Sonda hidrodinamik sürtünmədən asılı olan sürətlərini ölçməklə uyğunlaşma dəyişiklikləri göstərilə bilər.
Hesablama təhlili
Hesablama təhlili kristalloqrafiya atom səviyyəsindəki uyğunlaşma dəyişiklikləri haqqında məlumat verə bilər, lakin bu cür təcrübələrin dəyəri və mürəkkəbliyi hesablama metodlarını cəlbedici bir alternativ halına gətirir.
Nümunələr
Konformasiya dəyişiklikləri aşağıdakılar üçün vacibdir:
Bəhram Pənahov
Pənahov Bəhram Xıdır oğlu — Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
2 iyul 1987-ci ildə Sabirabad rayonunun Qardaşkənd bölgəsində dünyaya gəlmişdir. 1992-ci ildə Sabirabad rayonu M.Məmmədov adına Nizamikənd tam orta məktəbinin birinci sinfinə qəbul olub.
Döyüş yolu
Pənahov Bəhram Xıdır oğlu 2005-ci ildə Sabirabad rayonu Hərbi Komissarlığı tərəfindən həqiqi hərbi xidmətə çağırılıbƏsgərlik illəri Qazax rayonunun “N” saylı hərbi hissədə keçib. 2007-ci ildə hərbi xidməti müvəffəqiyyətlə başa vurub doğma kəndinə geri qayıdıb. Bəhram 12 iyul 2020-ci ildə Tovuz döyüşlərində iştitak etmişdir. Daha sonra Sabirabad rayon Hərbi Komissarlığına  gedərək könüllü olaraq ordu sıralarına yazılır. Bəhram “N” saylı hərbi hissənin tərkibində Füzuli və Xocavənd istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak edib. Sonuncu döyüş əməliyyatı Xocavənd istiqamətində olub. Bəhram Pənahov müharibənin bitməsinə 9 saat qalmış, 9 noyabr 2020-ci il tarixdə son döyüşünü aparıb və qəhrəmancasına şəhidlik zirvəsinə ucalıb.
20 noyabr 2020-ci ildə Sabirabad rayonu Nizamikəndində dəfn olunmuşdur.
Təltifləri
Pənahov Bəhram Xıdır oğlu Vətən yolunda göstərdiyi rəşadətə görə ölümündən sonra Azərbaycan Respublikasının Prezidenti-İlahm Əliyevin Sərəncamı ilə  “Vətən uğrunda”,”Döyüşlərdə fəqləndiyinə görə” və “Xocavəndin azad olunmasına görə”medalları ilə təltif edilib.
Havarsüleyman (Sərdəşt)
Havarsüleyman - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.
İşpuini
İşpuini — Kiçik Asiyadakı Urartu dövlətinin kralı. O, Sardurinin oğlu və Urartunun dördüncü hökmdarı idi. Krallığının torpaqlarını şərqə doğru genişləndirib. İranın şimal-qərbindəki Urmiya Gölü yaxınlarındakı Musasir şəhərini alaraq krallığın dini mərkəzi etdi. Son illərdə birlikdə hökm sürdüyü oğlu Menua İşpuininin yerini aldı.
Qriqori Petrov (keşiş)
Qriqori Petrov — rus rahib, yazıçı və jurnalist.
Həyatı
XX əsrin əvvəllərində Rusiya imperiyasında ən tanınmış din xadimlərindən və yazıçılardan biri kimi məşhurlaşmışdır. Fərqli fikirlərinə görə kilsədən qovulmuş, rahiblik həyatı başa çatdıqdan sonra bütün fəaliyyətini ədəbiyyata həsr etmişdir. Petrov eyni zamanda kütlələr qarşısındakı etdiyi çıxışları ilə də tanınmışdır.
Oktyabr inqilabının baş verməsindən sonra ölkədən qaçmaq məcburiyyətində qalmışdır. Yuqoslaviya Krallığında keçirdiyi həyatının son illərində bir çox əsər qələmə almışdır. Əsərlərində olan fikirlər səbəbindən bir çox kitabı SSRİ-də qadağan edilməsinə baxmayaraq, həmin dövrlərdə yeni-yeni təşəkkül tapan Bolqarıstan və Türkiyə kimi dövlətlərdə böyük maraqla qarşılanmışdır.
Ağ Zanbaqlar Ölkəsində əsəri yazıçının ən məşhur əsərlərindən biridir. Əsərdə yazıçının Finlandiyada yaşadığı illərdə ki, təcrübələri qələmə alınmışdır. Ağ Zanbaqlar Ölkəsində kitabı Finlandiyanın çətin təbii şərait və vəziyyətdən necə böyük uğurlar qazanmasından bəhs edir. Kitab Mustafa Kamal Atatürkün göstərişi ilə hərbi məktəblərin tədris planına salınmışdır.
Cim Morrison
Cim Morrison — Amerikalı musiqiçi və bəstəkar, The Doors qrupunun bəstəkarı və solisti.
Morrison, öz tipik səsi ilə, şəxsi səhnə fiqurunun xüsusiyyətiylə və öz poetik yaradıcılığıyla rok musiqisinin ən cazibəli frontmenlərindən hesab edilir. Pərəstişkarları ona Lizard King (Kərtənkələlərin kralı) ləqəbini vermişdir. "Rolling Stone" jurnalı bütün dövrlərin ən böyük 100 ifaçısı siyahısına onu da daxil etmişdir.
Həyatı
Cim Morrison Florida ştatının Melburn şəhərində, gələcək admiral Corc Stiven Morrison (1919 — 2008) və Klara Morrisonun (qızlıq soyadı Klark, 1916 — 2005) ailəsində doğulmuşdur. Şotlandiyada yaşayan atası Corc Stiven Morrison və anası Klara Morrison 1942-ci ildə Havay adasında tanış olurlar. 1943-cü ildə Klara Morrison hamilə qalır Floridaya qayınlarının yanına köçür. Bu zaman Stiven Morrison hərbi xidmətdə pilotluq təhsili alırdı. 1944-cü ildə təhsilini tamamladıqdan sonra Stiven İkinci dünya müharibəsi üçün Sakit okeana yollanır (Daha sonradan rütbəsi yüksəldilir və böyük bir admiral gəmisi idarə edir). Morrison ailəsi inanılmaz intizamlı və sərt ailə idi. Klara Floridada ilk oğlunu dünyaya gətirir. Lakin atası 1946-cı ilə ilə qədər Klaranın yanına gəlmir. Klara bir müddət sonra 1947-ci ildə Nyu-Meksikoda Enn (Anne Robin) adlı qızını və 1948-ci ildə Kaliforniyada Endrü (Andrew Lee Morrison) adlı oğlunu dünyaya gətirir. Cim ailənin ən böyük uşağı idi. Cimdə Şotlandiya, ingilis və irlandiya qanlarının qarışığı var idi. Məlumdur ki Cimin İQ səviyyəsi 149 təşkil edir.
Morrisona görə həyatındakı ən əhəmiyyətli anlardan biri 1949-cu ildə Nyu-Meksikoda etdikləri ailə səfəri zamanı olmuşdur. Və o bunu belə izah edir.
Morrison bu hadisəni onun həyatında ən formativ hadisə olduğuna inanır və öz mahnılarında, bəstələrində və müsahibələrində bunu təkrar edirdi. Cimin uşaqlığı San-Dieqoda (Kaliforniya) keçib. Elvis Presli, Frenk Sinatra, The Beach Boys, Love və Kings kimi ifaçılar Cimin xoşuna gəlirdi.
Universitet
1962-ci ildə o Tallaxassi-dəki Florida Dövlət Universitetinə qəbul olur. Cim burda intibah dövrünün tarixini öyrənirdi. 1964-cü ilin yanvarında Morrison Los-Ancelesə köçür və UCLA-da kinematoqrafiya fakultəsinə daxil olur. Burada təhsil aldığı zaman Cim 2 film də çəkir. Əlavə vaxtlarında Hironimus Buş yaradıcılığı ilə maraqlanır və onun tamaşaya qoyulan pyeslərində oynayırdı. Cim burada oxuyarkən təhsilə ciddi yanaşmırdı. O vaxtını gecə klublarında əylənməklə keçirdirdi və alkoqola daha çox meyilli idi. 1964-cü ildə o alisənin yanına qayıdır və onlarla son dəfə görüşərək evdən ayrılır. Bir neçə ay sonra Cim ailəsinə məktub yazır və bu məktubda o rok qrupunu yaratmaq istədiyini yazır. Ancaq atası bu məktuba bir anlam verə bilmir və cavab olaraq bunun uğursuz zarafat olduğunu bildirir. Bundan sonra Cim valideynləri haqqında verilən bütün suallara "onlar öldü" deyə cavab verirdi. Göründüyü kimi, Cimə qarşı soyuqqanlı yanaşırdılar, çünki hətta onun ölümündən çox müddət sonra da oğulun yaradıcılığını şərh etməkdən imtina edirdilər. Onun buraxılış işi olan filmi nə mmüəllimləri, nə də tələbələr qəbul etmədi. Cim çox mütəəssir, məyus və narahat olmuşdu və hətta universiteti bitirməyə 2 həftə qalmış oranı tərk etmək istəyirdi, lakin müəllimləri onu bu fikirdən daşındırdı.
The Doors
thumb|250px|rıght|[[The Doors]] UCLA'da oxuyarkən Cim Rey Manzarek'lə tanış olur və dostlaşır. Birlikdə onlar The Doors qrupunu qururlar. Bir müddətdən sonra qrupa Con Desmor və onun barabançı dostu Robbi Kriqer qoşulur. Qrup öz adını Oldos Hakslinin «Qavrayış Qapıları» (The Doors of Perception) adlı kitabının başlığından götürmüşdür. Haksli də öz növbəsində, kitabının başlığını Uilyam Bleykin «If the doors of perception were cleansed, every thing would appear to man as it is, infinite» adlı şeirindən götürmüşdür.
Qrup yerli klublarda çıxış etməyə başladı. Lakin onların çıxışları zəif idi, bunun səbəbi isə qismən musiqiçilərin dilentantlığı və qismən də Cim Morrisonun ürəksizyli idi. Əvvəllər o hətta tamaşaçı tərəfə çevrilməyə utanırdı və zala arxası dönük ifa edirdi. Bundan başqa Cim çıxışlara tez-tez sərxoş gəlirdi. Xoşbəxtlikdən qrupun qız pərəstişkarları ordusu var idi və növbəti "axırıncı dəfə" onlar klubun hirsləndirilmiş sahibini qızların zəngləriylə sakitləşdirə bildilər. VƏ onlar sevinirdilər ki "o uzunsaçlı oğlanı" yenidən görəcəklər. Qrup yarım il sonra Sanset Trip'dəki ən yaxşı klubda "Whisky-A-Go-Go" çıxış etmək imkanı qazandı.
Tezliklə qrup, indiyə qədər əsasən caz ifaçıları ilə işləyən yenicə açılmış Elektra Records'un prodüseri Pol Rotşildin diqqətini cəlb edir. O, qrupla müqavilə bağlamağa risk edir (qrup Love kimi nəhənglərlə bərabər Elektra'nın "qəfəsinə" daxil olur). Qrupun ilk sinqlı «Break On Through» Bilboard amerika hit-paradında ilk onluğa girir, növbəti «Light My Fire» hit-paradda birinci yeri tutur - son dərəcə müvəffəqiyyətli debüt. 1967-ci ilin başlanğıcında çıxmış The Doors-un ilk albomu artıq hit-paradda birinci yerdə idi.
Qallüsinogenlərin istifadəsi, Morrisonun və Doors yaradıcılığına bilavasitə təsir göstərdi: mistisizm və şamanizm səhnə aktının bir hissəsi oldu. Cim «The Celebration Of The Lizard» mahnısında deyir: "I am a Lizard king. I can do anything". The Doors qrupu yalnız musiqi hadisəsi olmağı deyil, həm də mədəni fenomen olmağı bacardı. Ancaq The Doors qrupunun məşhurlaşmasına, unikal cazibəli şəxsiyyət və onların lideri Cim Morrisonun dərin lirikası imkan yaradırdı. Morrison son dərəcə bilikli adam idi. O Nitsşe fəlsəfələriylə, amerika hindilərinin mədəniyyəti, avropa simvolistlərinin poeziyası və bir çox başqa şeylərlə maraqlanırdı. 1970-ci ildə Cim cadugərliklə məşğul olan Patrisiya Kenneli ilə evlənir; toy kelt cadugərlik ayinləri əsasında keçirildi. Amerikada Cim Morrisonu yalnız musiqiçi yox, həm də görkəmli şair hesab edirdilər. Bəzən onu Uilyam Bleyk və Artur Rimbo ilə bir sırada tuturlar. O, həmin dövrün etirazçılarını ruhlandırırdı, musiqiçinin müəmmalı ölümü isə onu pərəstişkarlarının gözündə daha da sirli etdi.
Ölümü
thumb|220px|rıght|Cim Morrisonun Parisdə Per-Laşez qəbiristanlığındakı məzarı Gələcək həyatında Cimin taleyi maili düz xətt üzrə sürətli eniş edir: sərxoşluq, polislə ədəbsiz davranış və həbslə nəticələnən davalar. Qalın saqqallı pinti Cim, artıq qızlar üçün bütə çevrilmişdi. Artıq Robbi Kriqer daha çox bəstə yazırdı, Cim Morrison isə daha az. The Doors-un sonrakı konsertləri böyük hissə etibarilə sərxoş Morrisonun tamaşaçılar ilə söyüşməsindən ibarət idi. 1971-ci ildə rok-ulduz öz dostu Pamela Kurson ilə dincəlmək və şeir kitabı üzərində işləmək üçün Parisə yola düşür. Rəsmi məlumatlara görə Morrison 3 iyun 1971-ci ildə Parisdə ürək tutmasından ölür. Ancaq onun ölümünün əsl səbəblərini heç kim bilmir. Variantlar arasında Parisin Rock-n-Roll Circus klubunun kişi tualetində həddən artıq narkotik qəbul edərək intihar etdiyi də var. Onun ölümünün ardından indiyə qədər də şayiələr davam edir. Bəzi pərəstişkarları onun ölmədiyini iddia edir. Bəziləri isə onun şöhrətdən bezdiyi üçün Havay adalarına qaçdığına və həyatına orada davam etdiyinə inanırlar. Bu iddiaların təməli isə Cimin məzarının, onun boyundan kiçik olduğu söz-söhbətlərinə əsaslanır. Ancaq musiqiçinin ölümünü görən yeganə insan dostu Pamela idi. Amma o Morrisonun ölümünün sirlərini özü ilə qəbirə apardı. Çünkü 3 il sonra qəbul etdiyi narkotikin böyük dozasından ölür. Cim Morrison Parisdəki Per-Laşez qəbiristanlığında dəfn edilmişdir. Onun məzarı kumirlərinə öz sevgi etirafları və The Doors mahnılarının sətirlərini qonşu məzarlara yazan fanatlar üçün sitayiş yeri oldu.
Afrofransızlar
Afrofransızlar, qaradərili fransızlar, fransız qaradərililər və ya qara fransızlar — Fransa əhalisinin qaradərili, yəni əslən Böyük Səhradan cənubdakı Afrikadan və Madaqaskardan olan qismi üçün istifadə edilən termin. Buraya həmçinin, qarışıq afrikalı və fransız mənşəyi olan insanlar da daxildir.
Ferdinando Qaliani
Ferdinando Qaliani  — italiyalı iqtisadçı və Maarifçilik dövrünün yazıçısı.
Bioqrafiyası
thumb|left|Della moneta, 1780 İyirmi iki yaşında, ona İtaliyanın hüdudlarından çox kənarda şöhrət qazandıran iki əsər yazdı: birincisi, Neapolitan cəlladının ölümü ilə bağlı bir şeir zarafatı, ikincisi “Pul haqqında” traktatı. Qaliani burada əşyaların dəyəri, vergilər, pul faizləri, borc, bankların təbiəti və mənşəyi, dövlət borcları, məzənnə və sair sualları nəzərdən keçirir. Əşyaların yüksək qiymətinin əhalinin yoxsulluğunun sübutu olduğuna dair fikirləri mübahisələndirir və əksinə bəzi həddindən artıq hallar istisna olmaqla, əşyaların yüksək qiymətinin ölkənin rifahına və sərvətinə işarə etdiyini müdafiə edir. Həm də maraqların tənzimlənməsinin əleyhinə danışır və sikkəyə əmtəə kimi baxmağı tövsiyə edir. Dəyər nəzəriyyəsi marjinal fayda və tələbin qiymət elastikliyində azalma olduğunu göstərən faydalılıqla əlaqəli olaraq nəzərdən keçirilir. thumb|1770-ci il buraxılışının başlıq səhifəsi thumb|1891-ci il buraxılışının başlıq səhifəsi
1755-ci ildə Qaliani Amalfidə kanon vəzifəsinə qaldırıldı, 1759-cu ildə ilk olaraq Parisdəki Neapolitan səfirliyinin katibi təyin edildi və ertəsi il səfir kimi fəaliyyətə başladı; tezliklə bu addan imtina etdi, lakin Parisdə qaldı. Burada ensiklopediklər və bir çox görkəmli ictimai xadimlərlə tanış oldu, sonra uzun illər yazışmalarda bulundu. Onun Parisdə nəşr etdirdiyi “Dialogues sur le commerce des bleds” (Rusca tərcümələri P. Cuvillier və M. Dragomirov ), Fransız dilində kitabı onun nüfuzunu artırdı. İqtisadçı və prinsiplərinə kəskin toxunduğu fiziokratlardan bir çox etiraz doğurdu.
Qalianinin fizyokratlarla müqayisədə ləyaqəti, mütləq prinsiplər əvəzinə, təcrübə göstəricilərində daha möhkəm dəstək nöqtələri axtarmasıdır, üstəlik dövlət müdaxiləsinin müəyyən hədlərini müəyyənləşdirmişdir. Kitabın müvəffəqiyyətini xarici məziyyətləri də çox asanlaşdırdı: asan, zərif bir dildə, hazırcavab tənqidlərlə zəngindir. Türqo özü də bunun təkzib edilməli olduğunu etiraf etdi, buna görə ictimai rəyə təsiri güclü idi.
Bir çox fizikokrat Qalianiyə qarşı yazırdı: Düpon de Nemur, Mersye de La Rivyer, Bodo, Morelle. Qaliani bu mübahisədən incindi və Madam d'Epinay və sevgilisi Qrimmin vasitəsi ilə Morelinin broşurasının müsadirə edilməsini təmin etdi. Bu fiziokratik düşərgədə ona qarşı böyük bir qıcıq doğurdu. 1769-cu ildə gözlənilmədən və böyük narazılığına görə Parisdən geri çağrıldı.
Vətənində görkəmli vəzifələrdə çalışmasına baxmayaraq, Qalianinin Parisdən getməsi onun üçün siyasi və ədəbi ölümlə eyni mənada idi. Əsərləri bir çox Avropa dillərinə tərcümə edilmişdir. Morelletin etirazları əlavə edilərək "Taxıl ticarəti haqqında söhbətlər" Qiolmen tərəfindən hazırlanan Collection des principaux Economistes daxil edilmişdir. Yazışmaları bir neçə nəşrdən keçmişdir.
Fridrix Nitsşenin XVIII əsrin ən ağıllı adamı adlandırdığı Ferdinando Qaliani, "istehsal sənayesindən bəşəriyyətin iki əsas xəstəliyinin şəfasını gözləmək olar: xurafat və köləlik" demişdir.
1781-ci ildə Rusiya İmperator Elmlər Akademiyasının fəxri akademiklərinə qəbul edilmişdir.
VASXNİL-in avqust sessiyası (1948)
VASXNİL-in 1948-ci il avqust sessiyası —  31 iyul–7 avqust 1948-ci il tarixlərində Moskvada, Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin təsdiqi ilə Trufim Lısenko və onun tərəfdarları tərəfindən təşkil edilən Lenin adına Ümumittifaq Kənd Təsərrüfatı Elmləri Akademiyasının (VASXNİL) geniş iclası. "Miçurin aqrobiologiyası" ilə klassik genetika arasında qarşıdurmada əsas hadisə hesab edilir.
Sessiyada qəbul edilən qərar SSRİ-də biologiya elmlərinin normal inkişafı üçün mənfi nəticələr vermişdir. Klassik genetika diskreditasiya edilmiş, bu tədqiqatlarla məşğul olan alimlər təhsil və elm müəssisələrindən qovulmuş və ya başqa sahələrə köçürülmüşdülər.
Vəli Zeynalov
Həyatı və fəaliyyəti
Vəli Zeynalov 20 dekabr 1956-cı ildə Naxçıvanda anadan olub. Volqoqrad şəhərindəki Ali milis məktəbini bitirmişdir. Azərbaycan KP Naxçıvan Vilayət Komitəsində Dövlət hüquq şöbəsinin müdiri işləmişdir.
Vəfatı
1990-cı il mart ayının 28-də Şada kəndində ermənilərlə azərbaycanlılar danışıq aparmalı, Vəli də o danışıqlarda iştirak etməli idi. Ermənilərin Gərməçataq kəndinə gözlənilməz hücumu Vəli Zeynalov başda olmaqla, görüşə getməsi nəzərdə tutulmuş bir neçə adamı o görüşə getməkdən saxlayıb. Gərməçatağın quldurlardan təmizlənməsi üçün bir dəstə şəxslə kəndə daxil olan Vəli Zeynalov qəhrəmancasına şəhid olmuşdur
İlqar və Rəşad adında iki övladı yadigar qalıb.
İrsi
Vəli Zeynalovun oxuduğu Naxçıvan şəhər 3 nömrəli orta məktəbə və Gərməçataq sovxozuna onun adı verilmişdir.
Ağ zanbaqlar ölkəsi
Ağ zanbaqlar ölkəsi — Qriqori Petrov tərəfindən 1923-cü ildə yazılmış tarixi roman. Əsərdə Qriqori Petrovun müxtəlif vaxtlarda çıxdığı Finlandiya səyahətlərində gördükləri əks olunmuşdur. Kitab Yohan Vilhelm Snelman adlı fin mütəfəkkirin öz xalqını düşmüş olduğu ağır durumdan çıxarması yolunda apardığı mübarizəni ətraflı şəkildə izah etməkdədir. İlk dəfə 1923-cü ildə Sarayevo şəhərində nəşr edilmişdir. Qısa müddət sonra bir çox dilə tərcümə edilərək, xüsusi ilə Bolqarıstan və Türkiyədə böyük marağa səbəb olmuşdur. 1925-ci ildə Bolqarıstanda nəşr edilməsindən sonra kitabın bütün ölkə ərazisinə yayılması üçün dövlət səviyyəsində işlər aparılmış və bu ölkədə yaşayan türk icmasının vasitəsi ilə kitabın məşhurluğu Türkiyəyə yönəldilmişdir.
Mustafa Kamal Atatürkün göstərişi ilə kitab Türkiyədə yerləşən hərbi məktəblərdə tədris olunmağa başlamışdır. Kitab ilk dəfə Azərbaycan dilinə 2016-cı ilin aprel ayında Milli Fikir Mərkəzi və Kitabıstan yayınlarının birgə fəaliyyəti nəticəsində nəşr olunmuşdur. 2017-ci ildə XAN nəşriyyatı tərəfindən kitabın II nəşri həyata keçirilmişdir.
Rudolf Hilferdinq
Rudolf Hilferdinq  — avstriyalı və alman iqtisadçı-marksist, avstromarksizm nəzəriyyəçisi, Avstriya və Alman Sosial Demokratiyasının və İkinci Beynəlxalq lideri, Almaniyanın siyasi xadimi.
Bioqrafiyası
Vyanada varlı bir yəhudi ailəsində anadan olub. Tibb fakültəsində oxuyarkən Hilferdinq sosializm ideyasının tərəfdarı oldu. Tibb işinə paralel olaraq, ətrafında "etik sosializm" tərəfdarları dairəsinin toplandığı marksist iqtisadçı Karl Qrünberq və filosof Ernst Maxın mühazirələrində iştirak edir. Təhsilindən asılı olmayaraq, dostları, gələcək sosial demokratlar Karl Renner, Otto Bauer və Maks Adler ilə birlikdə tarix və fəlsəfə ilə yanaşı marksist nəzəriyyəni də öyrənir və tələbə sosial-demokratik təşkilatına qoşulur.
Məzun olduqdan sonra Hilferdinq bir müddət pediatr kimi çalışdı, lakin getdikcə özünü Avstriya Sosial Demokrat Partiyasındakı siyasi fəaliyyətə həsr etdi. Maks Adler ilə birlikdə Max-Studien nəşrini qurdu, daha sonra bir sıra mühüm əsərlərini nəşr etdirdi. 1902-ci ildə Hilferdinq Oygen fon Bem-Baverkı Marksın tənqidçisi kimi yazdı və burada marjinal fayda nəzəriyyəsini tənqid etdi.
Hilferdinqin əsas əsəri kapitalist iqtisadiyyatın yeni hadisələrini diqqətlə təsvir etdiyi, kapitalist iqtisadiyyatının yeni hadisələrini diqqətlə təsvir etdiyi, kapitalizmin yeni fenomenlərinin elmi izahını vermək üçün ilk cəhdlərindən birini etmiş olduğu Kapitaldan sonra iqtisadiyyata dair ən böyük əsərlərdən biri olan 1910-cu ilin maliyyə kapitalıdır. onun imperializm mərhələsinə girməsi ilə əlaqələndirilir. Bu kitabda o, səhmdar cəmiyyətləri, qondarma kapital haqqında materialları araşdırdı, birjanı təsvir etdi, kiçik kapitalların böyüklərə tabe olma müddətini araşdırdı.
Terez Karaç
Terez Karaç (Karacs Teréz ) — Macar yazıçısı, ictimai və təhsil sahəsi üzrə xadim. Macarıstanda erkən feminist və islahat hərəkatının liderlərindən biri. Mişkoltsdakı İlona Zrin Qrammatika Məktəbinin qurucusu.
Bioqrafiyası
1808-ci ildə Budapeştdə anadan olmuşdur. Anası Eva Takaç qadın hüquqları uğrunda fəal, atası Ferenc Karaç mühəndis idi. Ailənin evi çox vaxt ziyalıların görüş yeri kimi xidmət edirdi. İbtidai təhsili 1814–1819-cu illərdə oxuduğu Peşt məktəbində alır. Sonra öz-özünə təhsilini davam etdirir. Baxmayaraq ki, beş qardaş və bacılarına baxmalı olur. 1824-cü ildə Vyanada olduğu on aylıq müddət dünyagörüşünün formalaşmasına böyük təsir göstərir. O dövrdə bir neçə Macar yazıçısı peşə vəziyyətlərini tanıyırdılar, lakin 1922-ci ildən Karaç Macar ədəbiyyatında məşhur bir simaya çevrilərək şeirlərini, bilməcələrini, romanlarını və digər əsərlərini nəşr etdirdi. Macarıstan ədəbi jurnallarında da fəal müxbir oldu. 1838–1844-cü illərdə aristokratik bir əmlakın sahibi idi, onu öz əlində saxlayırdı. Bu zaman o, anasını təqlid edərək qadın hüquqları uğrunda mübarizə aparır. Fəal işçi olaraq o, oğlan və qızların məktəbdə təhsil alması üçün bərabər hüquqlar uğrunda mübarizə aparıb. Tək qadınların özlərini təmin etmək üçün peşə almaq hüquqlarına sahib olduqlarını müdafiə edirdi.
1846-cı ildə Karaç 1859-cu ilə qədər Mişkoltsda nəzarət etdiyi qızlar üçün öz məktəbini qurur. Məktəbdə dörd müəllim çalışırdı və təlim üç il davam edirdi. Macar və alman dilləri, həndəsə, iqtisadiyyat və tikiş fənlərini tədris etdilirdi. 1848-ci il inqilabından əvvəl inqilabi qəzetləri fəal şəkildə yayırdı. 1853-cü ildə qısa romantik hekayələr toplusunu nəşr etdiri. 1865–1877-ci illərdə Budapeştdə xüsusi müəllim işləmişdir. Nüfuzuna görə I Lui Filippin nəvəsi şəxsi müəllim olaraq dəvət edilir, amma imtina edir və Mişkoltsdakı İlona Zrin qrammatika məktəbinə rəhbərlik edir.
1877-ci ildə yaşayış xərclərini azaltmaq üçün Kişkunhalaşa köçür və qohumları ilə birlikdə yaşayır. 1880-ci illərdə bəzi jurnallarda çox tənqidi fikirlər səsləndirilən xatirələri dərc edilir.
NGC 3392
NGC 3392, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tamqalı
Tamqalı ― Qazaxıstanın Yeddisu şəhərində yerləşən petroqliflər. Tamqalı 2004-cü ildə UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir. Ərazi Almatıdan 170 km şimal-qərbdə yerləşir. Qazax və digər türk dillərində Tamqalı adı "boyalı və ya işarələnmiş yer" mənasını verir.
Tarixi
Tamqalı dərəsinin daş qalereyası ilk dəfə 19 sentyabr 1957-ci ildə Qazaxıstan SSR Elmlər Akademiyası Tarix və Arxeologiya İnstitutunun Cənubi Qazaxıstan arxeoloji ekspedisiyasının Yeddisu dəstəsi tərəfindən, Qazaxıstanın ilk peşəkar arxeoloqu Anna Qeorqiyevna Maksimovaniçin rəhbərliyi ilə aşkarlanmışdır.
Son yarım əsrdə burada onlarla elmi ekspedisiya keçirilmiş və alimlər qədim insanların həyatları ilə bağlı yeni dəlillər tapmışdırlar. Bu gün qoruq 3800 hektar ərazini əhatə edir. Burada yaşayış yerləri, mazarlar, daş oymalar, petroqliflər (5000-dən çox təsvir daxil olmaqla) və dini tikililərmövcuddur. Müxtəlif dövrlərə aid yüzə yaxın abidədən ibarət qoruq, misilsiz bir arxeoloji kompleksdir.
Təsvir
Tamqalıda 48 sahə arasında paylanmış təqribən 5 000 petroqlif var. I, II, III, IV və V olaraq təyin olunan ən vacib yerlərdən beşində təxminən 3 000 qlif mövcuddur. Bu beş sahə kiçik Tamqalı kanyonunda cəmləşmişdir. İkincili əhəmiyyətə malik digər 22 ərazinin hər birində isə 50-dən 100-dək nümunə var. Qalan sahələrin hər biri üçü isə bu saya 1-dən 50-dək dəyişir və nümunələr bu sahələrdə geniş yayılmışdır.
Tamqalı petroqlifləri dörd müxtəlif dövrün təsvirlərinin təmsil edir:
Təbiət
Tamqalıda yalnız Çu-İli dağlarında tapılan və Qazaxıstanın Qırmızı kitabına düşmüş nadir bitki növləri: Tulipa regelii və Juno kuschakewiczii kmim xüsusi qorunmaya ehtiyacı olan növlər mövcuddur. Ərazidəki vəhşi heyvanlara qurd, tülkü, dovşan, ilanlar, eləcə də ətyeyənlər də daxil olmaqla bir çox quş növü — çöl qartalı, kərkincək qızılquş, şahin aiddir.
Mühafizə
Abidə dövlətin mühafizəsindədir və Respublika əhəmiyyətli Tarix və Mədəniyyət Abidələrinin Dövlət siyahısına daxil edilmişdir. Abidənin yerindəcə fiziki qorunması Tamqalı Qoruq-Muzeyi tərəfindən həyata keçirilir.
Zaman Mirzəzadə
Zaman Arzuman oğlu Mirzəzadə — müdafiə mövqeyində çıxış edən Azərbaycan futbolçusu, mövqe müdafiəçisi.
Mirzəzadə uşaq yaşlarından "Xəzər Lənkəran" FK-da çıxış etmişdir. O, 2015-ci ildə əsas komandaya keçmiş, klub ləğv olunana qədər klubda çıxış etmişdir.
Həyatı
Zaman Arzuman oğlu Mirzəzadə 8 fevral 1995-ci ildə Azərbaycanın Lənkəran şəhərində anadan olmuşdur.
Karyerası
Zaman Mirzəzadə "Xəzər Lənkəran" FK-nın yetirməsidir. O, 12 yaşında uşaq yaş kateqoriyasında karyerasına başlamışdır. Mirzəzadə "Xəzər Lənkəran"ın 17 yaşadək komandasında çıxış etmiş, 2012-ci ildə klubun gənclər komandasına keçid etmişdir. O, 2014-cü ildən əsas komandada çıxış etməyə başlamışdır. Bundan başqa, Mirzəzadə həm də ehtiyat komanda üçün çıxış etmişdir. O, Topaz Premyer Liqasının 2014/2015 mövsümündə, 2 may 2015-ci il tarixində klubun əsas heyətində eyni liqada çıxış edən "Bakı" FK ilə səfər oyununda debüt etmişdir. O, 86-cı dəqiqəsində meydana daxil olmuşdur. Mirzəzadə Topaz Premyer Liqasının 2015/2016 mövsümünün XIV turunda "Xəzər Lənkəran" FK səfərdə "Zirə" ilə oyun keçirmişdir. Mirzəzadə burada 49-cu dəqiqədə avtoqol müəllifi olmuşdu. Bundan sonra oyunda hesab dəyişməmiş, və "Zirə" 1:0 hesablı qələbə qazanmışdır. Mirzəzadə 32 nömrəli forma ilə çıxış edirdi.
Çempionatda
Aşağıda mövsümlərinə görə Azərbaycan çempionatında statistikası verilmişdir:
Kanəməşkə (Sərdəşt)
Kanəməşkə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 252 nəfər yaşayır (49 ailə).
II Rusa
II Rusa — e.ə.685-ci ildən e.ə.645-ci ilədək hökm sürən Urartu kralı. Kral II Argiştinin oğludur və ondan sonra taxta keçən kraldır. Mixi yazısıyla yazılmış bir kitabədə kralın Zəngiçay üzərində Quarlini şəhərindən İldaruni şəhərinə gedən bir suyolu inşa etdirdiyi yazmaqdadır.
İsbəndiyar Zülalov
1963-cü il 5 dekabr tarixində Bakıda anadan olub. Geoloji kəşfiyyat idarəsində fəhlə işləyib. Hadisədən sonra iki yaşlı qız övladı qalıb. Həmin gecə 1 nömrəli taksi maşınları parkının yanında hərbçilər tərəfindən atəşə tutulmuş, aldığı yaralardan yerindəcə həlak olmuşdur. Mərhumun meyidi yanvarın 20-də mərkəzi ölüxanadan tapılıb. Haqqında geniş məlumat yoxdur. Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.
Kanirəş (Sərdəşt)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 148 nəfər yaşayır (27 ailə).
İtaliyanın inzibati bölgüsü
İtaliyanın inzibati bölgüsünə 20 region daxildir ki, bunlardan 5-i xüsusi muxtar vilayət statusuna malikdirlər.
Şahzadə Piç
Haqqında
Şahzadə Piç krallıqda yaşayır. Paltarı həmişə çəhrayı olur. Onun 25 yaşı var. Lakin Şahzadə Piç kral Bouzer Kup tərəfindən qaçırılır. Onu xilas etmək üçün Mario uzun sınaqlardan çıxır. Sonda Mario Bouzeri məğlub edərək, onu və bütün krallığı xilas edir.
Nikolay Avdakov
Nikolay Stepanoviç Avdakov — Rusiya iş adamı, dağ-mədən mühəndisi. Bir sıra mədən və qızıl mədən ortaqlıqlarının idarə heyətinin sədri olmuşdur.
Həyatı
Avdakov əsasən Fransadan olmaqla, xarici maliyyə kapitalı ilə sıx bağlı idi. O, Rusiyanın cənubunda keçirilən mədənçilərin qurultaylarında konqreslər şurasının sədri seçilmişdi (1900–1905) və səlahiyyətli, yəni hökumətin nümayəndəsi (1878–1915) olmuşdur. Avdakov "Produqol" şurasının sədri və "Prodamet" şurasının üzvü idi. 1906-cı ildən ticarət və sənaye kuriyasından Dövlət Şurasının üzvü olmuşdur. 1907-ci ildən Rusiyada Sahibkarlar Konqresləri Şuralarının sədri olmuşdur. Avdakov sahibkarlarla hökumət arasında sıx əməkdaşlığın tərəfdarı olmuş, sahibkarlıq təşkilatlarının siyasətsizliyinə çağırış etmişdir.
Kanisiv (Sərdəşt)
Kanisiv - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 88 nəfər yaşayır (20 ailə).
NGC 1822
NGC 1822, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sarıcalı (Takab)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 141 nəfər yaşayır (28 ailə)
Təbriz Soltanlı
Təbriz Soltanlı —  heykəltaraş. .
Həyatı
Təbriz Soltanlı Çingiz oğlu 1993-cü ilin mart ayının 16-si Beyləqan  rayonunda anadan olmuşdur. 1999-cı ildə Beyləqan rayonun 4 saylı orta məktəbində təhsilə başlamış, 2008-ci ildə 9 illik təhsilini tamamlamışdır. 2008-ci ildə Əzim Əzimzadə adına rəssamlıq kolleci nin heykəltaraşlıq fakültəsinə qəbul olmuş, 2012-ci ildə təhsilini başa vurmuşdur. 2017-ci ildə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiya sının heykəltaraslıq fakultəsinə daxil olmuşdur.
2018 -ci ildə Vəcihə Səmədova adına sərgi zalinda keçirilən, Genc rəssamlarin sərgisi adlı sərgidə iştirak etmişdir.
2018 - ci ildə Xetai Sənət Mərkəzində keçirilən İstedad sorağında-3 adlı sərgidə iştirak etmişdir.
2019-cu ildə Ada Universitetində keçirilən Möcüzəli Əllər adlı sərgidə iştirak etmişdir.
2019-cu ildə Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi nin "Tarixi həqiqətlər", "Gənclər unutmur" adlı sərgidə iştirak etmişdir.
27 noyabr 2019-cu ildə Böyük Azərbaycan şairi İmaməddim Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunmuş sərgidə iştirak etmişdir.
19 may 2008 ci ildə Türkiyə Cumhuriyeti Eskişehi ,"19 may Atatürkü anma" adlı sərgidə iştirak etmişdir
Yaradıcılığı
2020-ci il iyul ayında Tovuz döyüşlərində şəhid olmuş General Mayor Polad Həşimovun büstünün müəllifidir.
2020-ci il iyul ayında Tovuz döyüşlərində şəhid olmuş Polkovnik İlqar Mirzəyevin barelyefinin müəllifidir.
Mikayıl Müşvüq, Əhməd Cavad, Səməndər Rzayevin büstlərinin müəllifidir.
Xarə-i Ağlan (Sərdəşt)
Xarə-i Ağlan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Amil spirti
FİZİKİ XASSƏLƏRİ
Amil spirtləri xoşagəlməz iyə malik rəngsiz mayedir. 1-pentanol, 3-metil-1-butanol, 2-pentanol və 2-metil-2-butanol suda asanlıqla həll olur. Amil spirtinin digər izomerləri suda pis həll olur.
KİMYƏVİ XASSƏLƏRİ
Amil spirtləri spirtlərə aid olan bütün xüsusiyyətlərə malikdir:
ALINMASI
Sivuş yağlarından və neftin krekinq qazlarından distillə edilməklə alınır.
İZOAMİL SPİRTİ
Amil spirtinin izomerlərindən ən əhəmiyyətlisi izoamil spirtidir - (CH3)2CHCH2CH2OH. İzoamil spirti sivuş yağının əsas komponentidir və ondan alınır. İzoamil spirti rəngsiz, qaynama temperaturu 132.1 °C, sıxlığı 814 kq/m³, suda az həll olunan, zəhərli; xoşagəlməz qoxulu bir mayedir. Onun buxarları tənəffüs yollarının selikli qişalarını qıcıqlandırır, boğulma və öskürəyə səbəb olur.
TƏTBİQİ
Amil spirtləri müxtəlif yağlar, qatranlar və mumlar üçün həlledici kimi istifadə olunur. Uran və niobiyumun duzları üçün ekstrakt kimi də istifadə olunur. Amil spirtinin mürəkkəb efirləri həlledicidir, poliovinilxlorid və asetilselliloza üçün plastifikator, ətriyyatda aromatik maddələr kimi istifadə olunur. ƏMƏYİN MÜHAFİZƏSİ Amil spirti zəhərlidir [3], partlayıcı və yanğın təhlükəlidir [4]. İş sahəsinin [5] havasındakı BBQ 10 mq / m³ (amil spirti, maksimum tək) və 5 mq / m³ (izoamil spirti, maksimum tək) təşkil edir.Qoxu qəbul etmə həddinin dəyəri 300 mq / m³ -dən çox ola bilər [6]. Üstəlik, bəzi insanlar üçün orta dəyərdən əhəmiyyətli dərəcədə yüksək ola bilər. Bu səbəbdən amil spirti ilə işlədikdə filtirasiya sistemlərinə diqqət yetirilməsi tövsiyə olunur. Amil spirtlərindən qorunmaq üçün daha təsirli texnologiya dəyişiklikləri və kollektiv vasitələrdən istifadə edilməlidir.
III Sarduri
III Sarduri e.ə. 639-635 ci illərdə hökm sürmüş Urartu kralı idi. Urartu Kralı, Van qayalıqlarındakı otaqların divarlarında səltənətinin on dört illik qeydini buraxmışdır. bırakırken, III Sardurinin zəfərləri, Van Qalasındakı "Xəzinə Qapısı" adı verilən bir abidəyə yazılmışdır. O zamanlar qərbdə Hititlər ilə yaxın təmasda olan Urartular, şərqdə, Urmiya hövzasinin cənub kəsimində, Manna dövləti ilə qonşu idilər. Zəfər qeydləri həmdə şimaldan, Sevan Gölü sahilinə, Gümrü və Erzurumda da yazılı olaraq qalmaqdadır.
Həmçinin bax
Urartu krallarının siyahısı
Darya Naumova
Darya Sergeyvna Naumova (Дар'я Сяргееўна Навумава; doğ. 26 avqust 1995-ci il, Potoka, Mogilyev vilayəti, Belarus) — Belarusiyalı ağır atlet. 75 kq çəki dərəcəsində çıxış etmişdir. 2016 Yay Olimpiadasının gümüş mükafatçısı. 2019-cu il Aropa çempionu. 2018-ci il dünya çempionatının mükafatçısı. Belarus Respublikasının beynəlxalq dərəcəli idman ustası.
Bioqrafiyası
Darya Naumova 26 avqust 1995-ci ildə Mogilev vilayətinin Potoka kəndində anadan olmuşdur. Sloboda əsas məktəbində oxumuşdur. Məktəbdə Daria çəkic və disk atmaqla məşğul idi. Sonra ağır atletikaya keçdi. Bobruysk Olimpiya Ehtiyatları Məktəbini bitirmişdir. Hal-hazırda A. A. Kuleshov adına Mogilev Dövlət Universitetinin Bədən tərbiyəsi fakültəsində oxuyur. Bobruyskidə yaşayır.
2012-ci ildə 69 kq çəki dərəcəsində gənclər arasında keçirilən Avropa çempionatında debüt etdi. Sonradan 75 kq çəki dərəcəsində çıxış etməyə başladı.
2018-ci ilin noyabr ayının əvvəlində Aşqabadda keçirilən Dünya Çempionatında Darya 81 kq çəki dərəcəsində 245 kq çəkərək gümüş medal qazandı. Eyni zamanda, təkanla qaldırmaqda 137 kq çəki ilə kiçik qızıl medal qazandı. Bir dəfəyə qaldırmaqda isə 108 kq nəticə ilə kiçik bürünc medal qazandı.
2019-cu ildə Batumidə keçirilən Avropa çempionatında Darya iki hərəkətin cəmi 242 kq qaldırdı. 76 kq çəki dərəcəsində çempion adını qazandı. Bir dəfəyə qaldırmada ikinci nəticə göstərdi (106 kq), təkanla qaldırmada birinci (136 kq) nəticə göstərdi.
Sentyabr ayında isə 81 kq çəki dərəcəsində çıxış edən Naumova Pattayadaki Dünya Çempionatında dördüncü yeri tutdu. Altı yanaşmadan yalnız üçünühəyata keçirərək 244 kq (109 + 135) nəticə göstərdi.
Afroiranlılar
Afroiranlılar — İranda yaşayan Afrika əsilli qaradərili insanlar. Afroiranlıların əksəriyyəti Hörmüzgan, Sistan və Bəlucistan, Xuzistan ostanlarında cəmləşmişdir. Ölkədə onların sayı 1 milyon nəfərə yaxın qiymətləndirilir. Onlar Hörmüzgan, Xuzistan və Buşehr ostanlarında əhalinin təxminən 15%-ni təşkil edir.
Tarixi
Hind okeanında kölə ticarəti çoxistiqamətli idi və zaman keçdikcə dəyişmişdir. Sərt əməyinə tələbatı ödəmək üçün ərəb kölə tacirləri tərəfindən əsir götürülən qaradərili kölələr əsrlər boyu çoxlu sayda İran körfəzi regionuna, Misirə, Ərəbistana, Hindistana, Uzaq Şərqə, Hind okeanı adalarına və Efiopiyaya satılırdı. Digərləri minilliklər boyu mühacir olaraq və ya XVI əsrin əvvəllərində İranın cənubundakı Hörmüz əmirliyinin bir hissəsi olan Bəndər-Abbas, Hörmüz və Qeşm adaları limanlarının əksəriyyətini işğal edən Portuqaliya kölə tacirləri vasitəsilə gəlmişdilər.
Qacarlar sülaləsi dövründə bir çox varlı ailələr ev işləri görmək üçün qaradərili qadın və uşaqları kölə kimi idxal edirdilər. Bu cür kölə əməyi yalnız müasir Tanzaniya, Mozambik və Malaviyə uyğun gələn ərazidə cənub-şərqi Afrika sahillərində yaşayan bantudilli zənci xalqı tərəfindən həyata keçirilirdi. Buna baxmayaraq, 1848-ci ildə Məhəmməd şah Qacar ​​Britaniyanın təzyiqi ilə kölə ticarətini qadağan edən bir fərman vermişdir.
Əlinağı Vəziri
Polkovnik Əlinağı Vəziri-(1887, Tehran, İran - 9 Sentyabr 1979) Tarzən, bəstəkar, musiqişünas və İran Musiqi Akademiyasının və həmçinin İran Milli Orkestrinin təsisçisi.
Qısameyvəli rododendron
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Koreya və Yaponiyada rast gəlinir. Şimali və Mərkəzi Yaponiya dağlarında, xüsusilə Fudziyama dağında geniş yayılmışdır və meşə sərhədindən yuxarıda kolluqlar əmələ gətirir.
Botaniki təsviri
Mədəni şəraitdə hündürlüyü 3 m-dən artıq olmayan, həmişəyaşıl, düzdayanan, çoxbudaqlı koldur. Zoğların qabığı tünd-bozdur. Cavan zoğları və yarpaqları bozumtul tükcüklüdür, ancaq tükləri tez tökülür. Birillik zoğları qalın, açıq-yaşıldır. Yarpaqları uzunsov-lansetvarı, uzunluğu 8-20 sm, eni 3-5 sm, küt və ya ucu biz, saplağı bir az ensiz, bünövrəsi yumru, kənarları burulmuşdur. Üst tərəfi yaşıl, parlaq, alt tərəfi qalın, bozumtul və ya qonur keçə ilə örtülmüşdür. Saplaqların uzunluğu 1,5-3,0 sm, bozumtu tükcüklüdür. Çiçəkləri 10-20 ədəd yumru çiçək qruplarında yerləşir, diametri 10-15 sm-dir. Çiçək saplaqlarının uzunluğu 2,0-2,5 sm, zəif tükcüklüdür. Kasacığı qısa, beş qanadlıdır. Çiçək tacının diametri 4-5 sm, enli-qıfşəkilli, zəngvarı, ağ və ya açıq-sarı, zərif çəhrayı çalarlı, yaşılımtıl və ya qonur nöqtəli, qanadlıdır. Erkəkcikləri 10 ədəddir, saplaqları bünövrədən yarısına qədər tükcüklüdür. Yumurtalığı qonur keşəlidir. Sütuncuğu çılpaq, erkəkciklərdən qısadır. İyunda çiçəkləyir, avqustda toxumlar verir.
Ekologiyası
Qışadavamlıdır.
Azərbaycanda yayılması
Mərkəzi Nəbatat Bağında introduksiya olunmuşdur. Mədəni şəraitdə Lənkəranda, Astarada, Gəncədə becərilir.
İstifadəsi
Bizim respublikada yüksək dekorativliyi və qışadavamlılığı ilə fərqlənir.
İrigöz şişqarın
Yayılması
Orta və Şimali Xəzərin qərb sahillərinə yaxın yayılmışlar. Cənubi Xəzərdə az miqdarda təsadüf olunur.
Morfoloji əlamətləri
Bədəni uzunsov-hündürdür. Bel üzgəcində 12–15, anal üzgəcində 15–21 şüa var, qəlsəmə dişcikləri seyrəkdir, uzun və kobuddur, sayı 27-dən 40-a qədərdir. Gözləri iri, dişləri möhkəmdir. Hər iki çənədə və xış sümüyündə yaxşı inkişaf etmiş dişlər vardır. Ən irisinin uzunluğu 35 sm-ə çatır, əksəriyyəti 14–21 sm uzunluqda olur, 8 ilə qədər yaşayır.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Daim dənizdə yaşayan irigöz şişqarına Xəzərin hər yerində təsadüf olunur. O, çaylara girmir. Kürü tökən fərdlərin uzunluğu 23–24 sm, kütləsi 190–240 q olur. İrigöz şişqarın Cənubi Xəzərdə qışlayır, çoxalmaq üçün şimala miqrasiya edir. Kürü tökdükdən sonra onlar tədricən Orta Xəzərə qayıdırlar. İrigöz şişqarın başqa siyənəklərə nisbətən soyuqsevən növdür. Payızda, temperatur hələ yüksək olan vaxt irigöz şişqarın dərin qatlara enir. Oktyabrda suların tədricən 16–19°C-yə qədər soyuması ilə əlaqədar irigöz şişqarın əsasən üst qatda toplanır. Yırtıcı həyat tərzi keçirir, balıqlarla, eləcə də xərçəngkimilərlə qidalanır.
Çoxalması
İrigöz şişqarının erkəyi cinsi yetişkənliyə 2 yaşında, dişisi 3–4 yaşında çatır. Bu balıqlar Şimali Xəzərin şərq rayonlarındakı dayazlıqlarda kürü tökür. Hər bir dişi balıq 47,1–131,7 min ədədə qədər kürü tökür. Bəzi fərdlər Şimali Xəzərin qərbində Suiti adaları rayonunda çoxalır. Kürütökmə mayın əvvəlində suyun temperaturu 14–16 °C olduqda başlayır və ayın sonunadək davam edir. Kürülər dibdə inkubasiya dövrünü keçirirlər. İrigöz şişqarının körpələri suyun bütün qatlarında yaşaya bilir, ancaq dib laylara üstünlük verirlər.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Mühüm vətəgə obyektidir. Dəniz siyənəklərinin ovu, eyni zamanda nərəkimilərin körpələrinin ovlanması ilə əlaqədar məhduddur. Həzırda irigöz şişqarın atma torlar vasitəsilə Şimali Xəzərin qərb sahillərində ovlanır. Son illərdə onun ovu ildə 50 ton təşkil edir. Su soyuduqca balıqlar daha dərin qatlara enir ki, bu vaxt onları drifter torları vasitəsilə alt qatlardan ovlayırlar.
Tamar İveri
Tamar İveri (თამარ ივერი; ) ― Gürcüstan opera sopranosu ifaçısı. Onun doğulanda adı Tamar Cavaxişvili idi, atası Avtandil Cavaxişvili bariton ifaçısı idi, həm də onun müəllimi olmuşdur.
Karyerası
Iveri opera debütünü 1998-ci ildə Verdinin "Otello" əsərində Dezdemona rolu ilə etdi..1999-cu ildə Zalsburq keçirilən Motsart Yarışmasında birinci mükafat qazandı. Bir neçə il 2000-ci illərin əvvəllərində Qrats Opera ansamblının üzvü idi, orada o, Verdinin "Don Karlos" operasında Elizabet rolunu, Françesko Çileanın "Adriana Lekuvrör" və Cakomo Puççininin "Ancelika bacı" əsərlərində baş rollarını canlandırmışdır, həmçinin Verdinin "Simon Bokkaneqra" operasında Ameliya və Dezdemona rollarında çıxış etmişdir.
O, 2011-ci ilin dekabr ayında Milan şəhərindəki La Skalada debüt etdi, Daniel Barenboymun rəhbərlik etdiyi "Don Covanni" operasında Donna Anna rolunu almışdır. O vaxtdan Vyana Dövlət Operası, Metropoliten-opera, Kovent Qarden Kral Opera Teatrı, Bastiliya Operası və Zalsburq Festivalı kimi tədbir məkanlarında çıxış etdi. O, "Hamı belə edir" operasında Fiordilici, "Titanın mərhəməti"ndə Viteliya, "İdomeney"də Elettra, "Bohema"da Mimì və "Yevgeni Onegin"də Tatyana rollarını ifa etmişdir.
Münaqişələr
İveri 2013-cü ildə Tbilisidə homofobiya əleyhinə keçirilən mitinq barəsində səsləndirdiyi fikirlər mübahisələr doğrutmuşdur. Helə də böyük olmayan etiraz aksiyasının məqsədi Tbilisidə geylərin haqqlarının qorunması tələbi idi, həmin hadisə zamanı etirazçılarln üstünə minlərlə geylərə qarşı nümayişçilər hücüm etdi və 20 nəfərdən çox şəxs yaralandı. Bu insidentdən sonra iddia olunur ki, İveri Facebook səhifəsində Gürcüstan prezidenti Georgi Marqvelaşviliyə gürcü dilində məktub göndərdi: “Gürcüstan cəmiyyətinin parada necə tüpürdüyündən çox qürur duyuram ... Çox vaxt bəzi hallarda çənələrin sındırılması gərəkir ki, gələcəkdə bir millət olaraq təqdir olunaq və ciddiyə alınaq. Xahiş edirəm, Qərbin "nəcis kütlələrini" təbliğat yolu ilə insanların şüuruna yeridilməsini dayandırın".