cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əkrəm Xudiyev
Həyatı və Qarabağ müharibəsi
Əkrəm Xudiyev 1965-ci ildə Zəngilan rayonunda anadan olub. 1991-ci ildə hərbi xidmətə yollanan və Zəngilan rayonu uğrunda gedən göyüşlərə qatılan Əkrəm Xudiyev 1993-cü ildə elə Zəngilan rayonunu uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olub.
Bərgüşad kaskadı
Bərgüşad kaskadı — Ermənistanın Sünik mərzi ərazisindən axan Bərguşad çayı üzərində inşa edilmiş üç hidroelektrik stansiyanı özündə birləşdirən kaskad. Kaskad elektrik enerjisi təminatı və bölgəni suvarma suyu ilə təmin etmək üçün inşa edilmişdir. Güçü 404.2 MVt olan kaskad beş su anbarını özündə birləşdirir. Ermənistanda əsas elektrik enerjisi verən komplekslərindən biridir.
Tarixi
Kaskadın planlaşdırma prosesi 1951-ci ildə Dövlət Planlaşdırma Komissiyasının toplantısından sonra başlamışdır. Elektrik stansiyalarının tikintisində digər hədəflərdən biri də enerjinin idxalı olmuşdur. Kaskadın istifadəsi neft məhsullarının idxalını ölkəyə yarıya endirəcəkdi. Kompleksin planlaşdırma işlərinə 1954-cü ildə başlanmış və 1961-ci ildən 1989-cu ilə kimi inşa edilmişdir. Tatev hidroelektrik stansiyası 1970-ci ilin dekabrında, Şamb SES-ı 1978-ci ildə və Spandaryan SES-ı isə 1989-cu ildə tamamlanmışdır. Ermənistan müstəqilliyini əldə etdikdən sonra Bərguşad kaskadı dövlət enerji şirkəti Armenergoya həvalə edilir. 1997-ci ildən isə onun idarəsi Armenergonun ayrı bir törəmə dövlət şirkətinə verilir
Kaskadın modernləşdirilməsi 2003-cü ildə Avropanın 2.7 milyon avro həcmində ayırdığı vəsait hesabına gercəkləşdirlir. Bərpa işləri Voith Siemens Hydro Power Generation tərəfindən aparılmışdır. Almaniyanın KfW inkişaf bankından 51 milyon avro məbləğində maliyyə ayrılır. Bərpa işləri 2012-ci ildə başlanılı. [12]
2015-ci ildə ContourGlobal Bərguşad kaskadını 180 milyon ABŞ dollarına satın almışdır. ContourGlobal zavodların modernləşdirilməsi və onların əməliyyat göstəricilərinin yaxşılaşdırılması, həmçinin təhlükəsizlik, etibarlılıq və səmərəliliyin artırılması üçün 70 milyon dollar vısait qoymağı öz üzərinə götürmüşdür.
Tatev SES
Tatev SES Bərgüşad çayının üzərində eyni adlı su anbarının önündə yerləşir. Quraşdırılmış gücü 157,2 meqavat və illik 670 QVt gücündə olan Ermənistanın ən böyük su elektrik stansiyalarından biridir. Hər birinin gücü 52.4 meqavat olan üç Pelton turbinası ilə təhciz edilmişdir.
Spandaryan SES
Spandaryan SES Şaqhat yaxınlığında 1694 metr yüksəklikdə yerləşir. Bu 1989-cu ildə istismara verilən kəmərin üstündə yerləşən yüksək hidroelektrik stansiyadır. İllik 210 GVt elektrik enerjisi istehsalına malikdir.
Computer Gaming World
"Computer Gaming World" — ABŞ videooyun jurnalı. 1981–2006-cı illərdə nəşr olunmuş jurnal sadəcə videooyunlar və geyminq sənayesinə həsr olunmuş ilk jurnallardan biridir.
Tarixi
"Computer Gaming World" 1981-ci ildə cənubi baptistlərin keçmiş keşiş Rassell Sayp tərəfindən təsis edilmişdir. O, "Strategic Simulations" tərəfindən istehsal olunmuş "Computer Air Combat" videooyununu oynayarkən qarşılaşdığı çətinlikləri düşünərək videooyunlar haqqında jurnal ideyasını əldə etmişdir. Sayp həmin ilin iyununda "Golden Empire Publications Inc." şirkətini təsis etmiş və noyabrda "Computer Gaming World" jurnalının ilk nömrəsi buraxılmışdır.
1991-ci ildən jurnalın həcmi xeyli artmış, 1992-ci ilin noyabrında nəşr olunan 100 illik yubiley nömrəsində 196 səhifəyə çatmışdır. Elə həmin il Conni Vilson yeni baş redaktor olmuşdur. Sayp 1993-cü ildə jurnalı "Ziff Davis" şirkətinə satmışdır.
1997-ci ilin dekabrında jurnalın həcmi 500 səhifəyə çatmışdır. 1999-cu ildə Vilson baş redaktor vəzifəsini tərk etmiş və onun yerinə Corc Cons gəlmişdir. 2002-ci ildə Ceff Green yeni baş redaktor olmuşdur.
2 avqust 2006-cı ildə "Ziff Davis" şirkəti "Microsoft" ilə birlikdə verdiyi açıqlamada jurnalın bağlanacağını və onun əvəzinə "Games for Windows: The Official Magazine" jurnalının fəaliyyət göstərəcəyini elan etmişdir. Jurnalın sonuncu, 268-ci nömrəsi 2006-cı ilin noyabrında buraxılmışdır.
Mükafatlar
Jurnal 1987-ci ildə "Ən yaxşı peşəkar oyun jurnalı" kateqoriyasında "Origins Award" mükafatına layiq görülmüşdür.
İsrail–Malayziya münasibətləri
İsrail–Malayziya münasibətləri — İsrail və Malayziya arasında ticarət və mədəni əlaqələr. Hal hazırda bu iki ölkənin rəsmi diplomatik münasibətləri yoxdur.
Tarix
İsrail Xarici İşlər Naziri Moşe Sharet 1956-cı ildə, Malayziya Federasiyasının müstəqilliyini elan etməsindən bir il əvvəl Kuala-Lumpuru ziyarət etdi. O, İsrail konsulunu qəbul etmək təklifinin ev sahibi tərəfindən "istinasız olaraq xoşniyyətli" qəbul edilməsini təsvir etdi. 1957-ci ildə Malayziya BMT-yə üzv olmaq üçün müraciət edərkən İsrail Malayziyanın təşkilata üzv olmasının lehinə səs verdi. 1960-cı illərin əvvəllərində Malayziya İsrailin yüksək səviyyəli münasibətləri rəsmiləşdirmək cəhdlərini rədd etdi. Səbəb kimi yerli radikal islam müxalifəti və ərəb təzyiqinin Malayziyanı İsrail ilə münasibətdə narahat vəziyyətə saldığını bildirdi. 1990-cı illərin əvvəllərində İsrail və Fələstin arasındakı danışıqlar sürətləndiyindən, Malayziyanın Baş naziri Mahathir Mohamad İsraillə diplomatik münasibətlər qurmağa qərar verdi. Beynəlxalq Ticarət və Sənaye Naziri Chua Jui Menq 1994-cü ildə İsrail bazarının tədricən sonda Malayziya sərmayəsinin hədəfinə çevrilə biləcəyini bildirdi.
1981–2003-cü illərdə Malayziyanın Baş naziri Mahathir Mohamad müxaliflərini sionizmin tərəfdarı olmaqda, sionistləri Malay dövlətçiliyinə xələl gətirməkdə və İslamı məhv etməkdə günahlandırdı. Mahathir müvafiq olaraq 1993, 1997 və 1999-cu illərdə İsrailin baş nazirlərinə — İshaq Rabin, Benyamin Netanyahu, Ehud Barak məktub göndərdi. 2012-ci ildə bu məktubların məzmunu İsrail Dövlətinin tanınmasına doğru irəliləyən Mahathir hökumətinə qarşı iddiaları ləğv etmək üçün açıqlandı
Ticari əməkdaşlıq
1971-ci ildə Malayziyanın İsrailə ixracı 11 milyon Malayziya dollarını keçmişdir. Əks istiqamətdə isə ixracat cəmi 2 milyon Malayziya doları etmişdi. Malayziya 1974-cü ildə İsrail ilə ticarətı qadağan etdir. Israel-Asia Centerə görə İsrail və Malayziya arasında ticarət birbaşa deyil, Sinqapur və ya Tayland kimi vasitəçi ölkələr vasitəsi ilə həyata keçirilir.
2000–2001 illər arasında İsrailin Kiryat Qatdakı Intel Kompüter Çip Zavodundan Malayziyaya ixracat 600–700 milyon dollar təşkil etmişdir. İsrailin Sənaye, Ticarət və Məşğulluq Nazirliyinin 2002-ci ildə İsrailin İndoneziya və Malayziya ilə ticarət əlaqələrinə dair hesabatında, Malayziya şirkətləri ilə iş aparmaqda maraqlı olan israillilərə tövsiyə edildi: "Onlar geniş ictimaiyyətə açıqlanmayana qədər ticarət və ticari münasibətlərdə heç bir münaqişə yoxdur." . Eyni hesabatda İsrail Intel fabrikinin 1999–2002 illəri arasında İsraildən Malayziyaya edilən bütün ixracatın 98 % -nə nəarət etdiyi ifadə edildi. Beləliklə 1999-cu ildə İsrailin Malayziyaya ixracı 107 milyon dollar əşkil etdiş (bunun 5.3 milyon dolları Intel məhsulları). Həmin il İsrail Malayziyadan 23.6 milyon dollar dəyərində mal alır. 2000-ci ildə İsrailin Malayziyaya ixracı, Intel məhsulları xaric (4.7 milyon dollar) 732 milyon dollar olur. İsrailə isə həmin il Malayziyadan 25,9 milyon ABŞ dolları dəyərində mal ixrac edilir. 2001-ci ildə İsrail Malayziyaya Intel çipləri xaricində (4.7 milyon dollar) 615.5 milyon dollar mal satır. İsrail Malayziyadan 26,3 milyon dollar dəyərində mal idxal etdir. İsrail Mərkəzi Statistika Bürosunun verdiyi məlumatlar göstərir ki, İsrail ilə Malayziya arasında ticarət 2008 və 2011 arasında əhəmiyyətli dərəcədə dəyişkən olmuşdur. 2008-ci ildə İsrailin Malayziyaya ixracı 30,2 milyon dollara çatdığı halda, İsrail Malaziyadan 100.6 milyon dollar dəyərində mal idxal etmişdir. 2009-cu ildə İsrail Malayziyaya 116.8 milyon dollar dəyərində mal ixrac etdi və əvəzində 68.5 milyon dollar dəyərində mal idxal etdi. 2010-cu ildə İsrailin Malayziyaya ixracatı ildə 798 milyon dollara, idxal isə 85 milyon dollara yüksəldi. 2011-ci ildə İsraildən Malayziyaya ixrac 716.4 milyon dollara, idxal isə 93.6 milyon dollara çatdı. Avropa Komissiyasının hazırladığı hesabatda göstərilir ki, 2010-cu ildə Malayziya İsrailin ən vacib ticarət tərəfdaşları arasında 15-ci yeri tutur və həmin il bütün İsrail ticarətinin 0,8% (667.6 milyon avro) təşkil edir.
Turizm
2012-ci ilin oktyabr ayında Malayziya hökuməti İsrailə gedən zəvvar turistləri üçün kvotanı artırdı və qalma müddətini isə 10 gündən 21 günə çoxaltdı.
Astola adası
Astola adası, həmcinin "Cəzirə Xaft Talar" (جزیرہ ہفت تلار) və ya "Yeddi təpə adası" — Ərəbistan dənizində, Pakistana məxsus olan, sahildən 25 km cənubda və Pasni şəhərindən 39 km cənub-şərqdə yerləşən ada. Ada Bəlucistan vilayətinin Pasni şəhəri, Qvadar dairəsi ərazisinə daxildir. Limandan adaya motorlu qayıqlarla 5 saata getmək mümkündür.
Coğrafiyası
Astola Pakistanın sahilində yerləşən ən böyük adadır. Onun uzunluğu 6,7 km, maksimsl evi isə 2,3 km təşkil edir. Adanın sahəsi 6,7 km²-dir. Ən hündür nöqtəsi 75 metrdir.
Ada ərazisi bir platodur. 7 təpədən ibarətdir. Yerli adı olan "Xaft Talar" elə "yeddi təpə" mənasını verir. Adanın cənubun düzən eniş olduğu halda, şimalı dağlıq və sıldırımlıdır.
Tarixi
Bəlucistanın XX əsr coğrafi mənbələrində adanın hinduistlər arasında məşhur olması bildirilir və onları adanı "Satadiı" kimi tanıdıqlarını bildirilirdi.
Ekologiya
Adanın təcrid vəziyyətdə olması onun ərazisində bir çox canlı növlərinin qorunub saxlanmasına imkan vermişdir. Buranın endemik canlılarından biri Asola gürzəsidir. Adada nəsli kəsilmiş Yaşıl tısbağa və Biss tısbağalarının qalıqlarını aşkarlamaq mümkündür.
Əhəmiyyəti
1982-ci ildə Pakistan hökuməti yaxınlıqdan keçən gəmilərin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədi ilə burada mayak inşa etmişdir. Artıq 1987-ci ildə mayak günəş batareyaları ilə işləyir.
Sentyabrdan maya qədər Astola adası materikdən gələn balıqçılar tərəfindən məskunlaşılır. İyundan avqusta qədər adada yaşayış olmur. Səbəb əlverişsiz hava şəraiti olur.
Adada kiçik məcid vardır. O bura gələn balıqçıların ibadətindən ötrü inşa edilmişdir. Üstəlik burada hindu məbədinin qalıqları vardır.
Ekoturizm
Ada ekoturizm baxımdan məşhur olsada burada minimalda olsa turizmə aid tikinti yoxdur. Turistər bura əsasən balıq tutmaq və dayvinq üçün gəlirlər. Burada üstəlik tısbağa koloniyalarına nəzarət edən məntəqə kimi yararlanılır.
Hypoxidaceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Bosniya soyqırımı
Bosniyalı Soyqırımı — Bosniya və Herseqovinada 1992-1995-ci illərdə davam edən müharibə zamanı xristian serblər tərəfindən müsəlman bosniyalılara qarşı tətbiq edilmiş soyqırım, etnik təmizləmə və kütləvi qırğınlardır.
Bosniya serblərinin nəzarətində olan ərazilərdə baş verən etnik təmizləmə kampaniyası Bosniya müsəlmanları və Bosniya xorvatlarını hədəf aldı. Etnik təmizləmə kampaniyasına məhkumetmə, qanunsuz həbs, kütləvi təcavüz, cinsi təcavüz, işgəncə, şəxsi və ictimai əmlakın talan edilməsi və məhv edilməsi, mülki şəxslərə qarşı qeyri-insani rəftar; siyasi liderlərin, ziyalıların və mütəxəssislərin hədəf alınması; mülki şəxslərin qanunsuz deportasiyası və köçürülməsi; mülki şəxslərin qanunsuz atəşə tutulması; daşınmaz və şəxsi əmlakın qanunsuz mənimsənilməsi və talan edilməsi; evlərin və müəssisələrin dağıdılması; və ibadət yerlərinin dağıdılması daxil idi. Niyyət Bosniya müsəlmanlarını məhv etmək olduğuna görə, bu hadisələrə soyqırım adı verilmişdir.
NGC 7177
NGC 7177, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ermənistan–Gürcüstan münasibətləri
Gürcüstan–Ermənistan münasibətləri — Gürcüstan Respublikası və Ermənistan arasındakı mövcud ikitərəfli münasibətlər. İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 17 iyul 1992-ci ildə qurulmuşdur. Gürcüstan və Ermənistan arasında 80-dən çox anlaşma imzalanmasına baxmayaraq ikitərəfli münasibətlər bir mənalı deyildir. Ermənistan Rusiya ilə isti münasibbətlərə sahibdir və Avrasiya İqtisadi Birliyinin üzvüdür. Ermənistan Azərbaycan və Türkiyə ilə düşmən münasibətlərinə sahibdir. Gürcüstan isə Rusiya ilə ikitərfli münasibətlərə sahib deyildir, üstəlik Rusiyaya 2014-cü ildə tətbiq edilən sanksiyaya qoşulmuşdur. Gürcüstan isə həm Azərbaycan həmdə Türkiyə ilə dost qonşuluq münasibətləri qurmuşdur. İki ölkə arasında dövlət sərhəddinin ümumi uzunluğu 219 km -dir.
Tarixi
Gürcüstan və Ermənistan əraziləri tarixən bir çox dövrlərdə eyni dövlətlərin tərkibi olmuşdur. XIII əsrə qədər hazır ki, Ermənistan ərazilərinin bir hissəsi Gürcülərin nəzarətində olmuşdur. Bu proses Monqol işğallarına qədər davam edir. Uzun zamanlar bu iki ölkənin ərazisi Qaraqoyunlular, Ağqoyunlular, Osmanlılar və Səfəvilər kimi imperiyaların ərazisində olmuşlar. XIX əsrdə isə bölgəni Rusiya imperiyası işğal edir. XX əsrin əvvələrində müstəqillik əldə edən ölkələr arasında qısa müddətinə də olsa müharibə baş vermişdir. Hər iki ölkə müstəqil halda SSRİ tərkibinə qatılır. 1991-ci ili martında SSRİ-nin saxlanması haqqında referendumda hər iki ölkə iştirakdan imtina etmişdir.
Müasir dövr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 17 iyul 1992-ci ildə qurulmuşdur. 2001-ci ildə isə Gürcüstan və Ermənistan arasında Dostluq, əməkdaşlıq və qarşılqlı təhlükəsizlik haqqında anlaşma imzalanmışdır. Gürcüstan Azərbaycan və Türkiyə ila olduqca sıx iqtisadi əlaqələr saxlıyır. Ermənistnan isə bu iki ölkəyə qarşı düşmən münasibəti bəslədiyindən onların ikitərəfli əlaqələri yoxdur. İrəvan isə Rusiya ilə isti münasibətlər qurmuşdur. Halbuki Gürcüstan Rusiya ilə münasibətləri kəsmişdir. Bununla belə Türkiyə və Azərbaycanın Ermənistana sərhədlərini bağlaması səbəbindən dənizə yeganə qısa yolla çıxış əldə etdiyi ölkə Gürcüstandır. İki ölkə arasında dəmiryolu xətti vardır ki,bunun vastəsi ilə Ermənistnda istehsal edilən mallar xaricə göndərilir. 2009-cu ildə Gürcüstan mallarının ixrtac edildiyi ölkələr arasında Ermənistan по dördüncü yeri tutur (Ümumi ixracın 7,9 %). Ermənistan Gürcüstana əsasən elektrik enerjisi satır.
Gürcüstanda 250 000 erməni yaşayır. Onlar əsasən Ermənistanla sərhədə yaxın ərazidə Samtsxe-Cavaxeti bölgəsində cəmləşmişlər. Gürcüstan prezidenti Zviad Qamsaxurdiya ermənilərə yaxşı yanaşmır və onları ölkə üçün təhlükə adlandırırdı. O, hətta «Gürcüstanda yaşayan erməni və azərbaycanlıları — gürcü xalqı üçün təhlükədir və onların çoxu düşməndir» deyə fikirlər söyləmişdir. Yeni hökumət isə milli azlıqlara qarşı tolerant yanaşır. Ermənistanda isə gürçü diasporası olduqca azdır. Sayları bir necə yüz nəfərdir.
Heterofiliya
Heterofiliya və ya fərqli olanı sevmək — fərdlərin müxtəlif qruplarda toplaşma meyli; homofiliyanın əksi. Bu fenomen fərdlər arasındakı münasibətlərdə müşahidə olunur. Nəticədə, daha səmərəli və yenilikçi bir iş yeri yaratmaq üçün iş yerində təhlil edilə bilər. O, həm də sosial şəbəkələrin təhlili sahəsinə çevrilib.
Termin mənşəyi və tərifi
Heterofiliya ilə bağlı ilk işlərin çoxu 1960-cı illərdə Everett Rocers tərəfindən "İnnovasiyaların yayılması" kitabında edilmişdir. Rocersə görə, "Heterofiliya, homofiliyanın güzgü görüntüsü, qarşılıqlı əlaqədə olan fərdlərin cütlərinin müəyyən xüsusiyyətlərə görə fərqlənmə dərəcəsi kimi müəyyən edilir". Termin, "homofiliyanın əksi, fərdlərin özlərini onlara bənzəyənlərlə əhatə etmə ehtimalıdır". Fərqli etnik və sosial-iqtisadi mənşəli şəxslərin dostluq etməsi heterofiliya nümunəsidir. Rocers öz işində heterofil şəbəkələrin innovasiyaları yaymaq qabiliyyətinə malik olduğunu göstərdi. Bu yaxınlarda Pol Burton kimi alimlər Mark Qranovetterin zəif əlaqələr nəzəriyyəsində istifadə etdiyi müasir sosial şəbəkə təhlili ilə Georq Zimmelin işi arasında əlaqəni müəyyən etdilər. Burton tapdı ki, Zimmelin "qərib" deməsi Qranovetterin zəif halqasına bərabərdir, çünki hər ikisi homofilik şəbəkələri birləşdirərək onları daha böyük heterofil şəbəkəyə çevirə bilir.
İş mühitində
Heterofiliya anlayışı iş mühiti və münasibətlərlə bağlı qeyd edilmişdir. Yeniliklərin yayılması nəzəriyyəsinin müzakirəsində heterofiliya xüsusilə tez-tez xatırlanır. İnnovasiyaların Yayılması Everett Rocers tərəfindən "heterofiliya" terminini ilk dəfə işlətdiyi kitabdır. İnnovasiya nəzəriyyəsinin yayılmasının özü yeni və ya innovativ ideyaların fərdlər sistemi vasitəsilə necə yayıldığını izah etmək üçün istifadə olunur. Rocers fərdlər arasındakı heterofiliyanı "ünsiyyətdəki ən xüsusi problemlərdən biri" olaraq görürdü. Çünki o, homofiliyanı ünsiyyətdə daha əlverişli hesab edirdi. Əsas səbəb o idi ki, bir-biri ilə daha çox ortaq cəhətləri olan insanlar bir-biri ilə daha rahat ünsiyyət qura bilsinlər. Bununla belə, Rocers heterofiliyanın innovasiya diffuziyası nəzəriyyəsinə elə təsir göstərdiyinə inanırdı ki, o, kitabında iddia edirdi ki, "diffuziyanın özü iki iştirakçı arasında ən azı müəyyən dərəcədə heterofiliyanın olmasını tələb edir". Heterofiliya həm də informasiya prosesinin yayılmasının fəal hissəsidir. Nəticədə, iş mühitində fərdlər arasında münasibətləri yaxşılaşdırmaq cəhdi ilə heterofiliya anlayışı tədqiq edilmişdir.
Jujan dili
Jujan dili və ya Juanjuan — Jujanların vaxtilə istifadə etdiyi dil. Eramızın 4-cü və 6-cı əsrləri arasında Jujan xaqanlığında istifadə edilmişdir. Pyotr Budberqin fikrincə Monqol dilləri qrupuna aid olub. Aleksandr Vovinin fikrincə isə heç bir dil qrupuna aid edilə bilməyən bir struktura sahib olmuşdur və Altay dillərindən deyil. 2019-cu tədqiqatlarından sonra isə Aleksandr Vovin fikrini dəyişdi və Jujan dilini Monqol dillərinə aid etməyə başladı.
Fonetika
Jujan dilinin bəzi xüsusiyyətləri məlumdur:
Morfologiya
Jujan dilində qadın cinsi üçün nəzərdə tutulmuş -tu- şəkilçisi olub.
Leksika
Jujan leksikonunda bu sözlər məlumdur:
Opiliyakimilər
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Qəzənfər Vəliyev
Qəzənfər Həmid oğlu Vəliyev (d. 1968; Zəngilan, Azərbaycan - ö. 1994; Zəngilan, Azərbaycan) — I Qarabağ müharibəsinin şəhidi.
Həyatı və Qarabağ müharibəsi
Qəzənfər Vəliyev 1968-ci ildə Zəngilan rayonunda anadan olub.
1991-ci ildə hərbi xidmətə yollanan və Zəngilan rayonu uğrunda gedən döyüşlərə qatılan Qəzənfər Vəliyev 1993-cü ildə elə Zəngilan rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olub.
Kəpəz PFK-nın baş məşqçilərinin siyahısı
Aşağıda "Kəpəz" Peşəkar Futbol Klubunun baş məşqçilərinin və onların əsas nailiyyətlərinin siyahısı təqdim edilmişdir. Klubun hal-hazırkı baş məşqçisi 2023-cü ildə Tərlan Əhmədovu əvəzləmiş Azər Məmmədovdur.
1959-cu ildə "Tekstilşik" (Toxucu) adı ilə yaranan komandanın ilk baş məşqçisi, bakılı, "Neftyanik"in sabiq müdafiəçisi Valentin Xlıstov olub. SSRİ dövründə komandanın ən uğurlu baş məşqçisi Vladimir Şuvalov hesab olunur. Məhz onun rəhbərliyi altında komanda 1965-ci ildə İkinci liqanın qalibi olaraq Birinci liqaya, 1967-ci ildə isə Birinci liqanın qalibi olaraq Yüksək liqaya vəsiqə qazanmışdır.
Müstəqillik dövründə "Kəpəz"in ilk baş məşqçisi, klubun keçmiş hücumçusu Şahmir Hüseynov olub. "Kəpəz" ən böyük uğurlarını 1993-2003-cü illərdə klubun baş məşqçisi olmuş Mehman Allahverdiyevin rəhbərliyi altında qazanıb. Gəncə təmsilçisi bu dönəmdə 3 dəfə Azərbaycan çempionatının, 4 dəfə isə Azərbaycan Kubokunun qalibi olub.
Qeydlər
<references group=Qeyd/>
Kamil Atakişiyev
Kamil Araz oğlu Atakişiyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Kamil Atakişiyev 12 iyun 2000-ci ildə Oğuz rayonunun Xaçmaz kəndində anadan olub. 2006-2017-ci illərdə şəhid Vüqar İbrahimov adına Xaçmaz kənd 2 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil almışdır.
Hərbi xidməti
Kamil Atakişiyev 2018-2020-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində müddətli həqiqi hərbi xidmət keçmişdir.
Yanoş Bayayi
Yanoş Boyayi (25.12.1802 – 27.01.1860) — Macar alimi, riyaziyyatçısı.
Kamil Atakişiyev
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu olan Kamil Atakişiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan və Ermənistan arasında başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin, Cəbrayılın, Qubadlının və Zəngilanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Cəbrayılda bir dəfə ayağından yaralanıb, bir neçə gün xəstəxanada yatdıqdan sonra yenidən özü israrla döyüşlərə qatılmışdı. Kamil Atakişiyev noyabrın 5-də Laçın dəhlizində qəhrəmancasına vuruşaraq şəhid olmuşdur. Kamil Atakişiyev noyabrın 27-də Oğuz rayonunun Xaçmaz kənd Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Kamil Atakişiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Kamil Atakişiyev ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Kamil Atakişiyev ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Kamil Atakişiyev ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirərkən fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Kamil Atakişiyev ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Mark de Kokerey-Valmenye
Mark de Kokerey-Valmenye və ya Mark De Kakkere-Valmenir — Fransa neonasist fəalı, cinayətkarı və terrorçusu. O, 2018-ci ildə yaranandan 2022-ci ildə ləğv olunana qədər ifrat sağçı "Paris zuavları" qruplaşmasının qurucusu və lideri hesab olunur. Kokerey İkinci Qarabağ müharibəsində Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfində vuruşmuş və faktla bağlı Azərbaycanda onun haqqında cinayət işi başlanılmışdır.
Həyatı
Mark de Kokerey-Valmenye 1997-ci və ya 1998-ci ildə anadan olmuşdur. O, Fransa zadəgan soyuna mənsub militant ənənəvi katolik Kokerey ailəsindəndir. Kokerey keçmiş Fransa Hərəkatı fəalı və Miriam de Kakarey-Valmenyerin oğludur. Onun əmisioğlu "Hamı üçün nümayiş"in üzvüdür və 2020-ci il bələdiyyə seçkilərində Le-Man üzrə "Milli mitinq" siyahısına rəhbərlik edir. O, həm də ənənəçi fundamentalist keşiş Rejis de Kokerey-Valmenyenin qardaşıoğludur.
Gənclik illərində skaut hərəkatının üzvü idi. O, iki illik ədəbi hazırlıq siniflərini bitirmiş, sonra NEOMA Biznes Məktəbində təhsil almışdır. Kokerey 2021-ci ildə oradan idarəetmə və insan resursları ixtisası üzrə məzun olunmuşdur. Daha sonra müxtəlif sahələrdə bir neçə müvəqqəti iş tapşırığı ilə getmiş, lakin zorakı ifrat sağ hərəkata bağlılığına görə özünü işsiz qalmışdır.
2020-ci ilin payızında Mark de Kokerey-Valmenye İkinci Qarabağ müharibəsində Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfində Azərbaycana qarşı iştirak vuruşmuşdur. Faktla bağlı Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğunda Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 100.2 (təcavüzkar müharibəni aparma), 120.2.1 (cinayətkar birlik–təşkilat tərəfindən qəsdən adam öldürmə), 318.2-ci (Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədini qanunsuz olaraq keçmə) və digər maddələri ilə cinayət işi başlanılmışdır.
Mark de Kokerey-Valmenye 21 yanvar 2022-ci ildə antifaşist hərəkatının simvolu olan bir Paris barına 2020-ci ildə hücum etdiyinə görə bir il həbs cəzasına məhkum olunmuşdur.
Nick Jr.
Nick Jr. məktəbəqədər uşaqlar üçün Nickelodeon kanalıdır.
NGC 457
NGC 457 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topası. Göy üzündə Kassiopeya bürcü istiqamətində yerləşir. I3r tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
HarperCollins
HarperCollins Publishers LLC — dünyanın ən böyük nəşriyyat şirkətlərindən biri olan Hachette, Holtzbrinck / Macmillan, Penguin Random House və Simon & Schuster ilə birlikdə "böyük beş" İngilis nəşriyyatlarından biridir. Şirkətin baş ofisi Nyu-Yorkda yerləşir. News Corp-ın bir törəməsidir. Şirkət adı bir neçə nəşriyyat firmasının adından irəli gəlir: Harper & Row, Harper & Brothers and Row, Peterson & Company və İngilis nəşriyyat şirkəti William Collins, Sons'un daha əvvəl birləşməsinin nəticəsi idi.
Tarixi
right|thumb|187x187px|The News Building — HarperCollins Londonda yerləşən qərargahı
Harper
1962-ci ilin aprel ayında Harper & Brothers Harper & Row Publishers, Inc olmaq üçün Row, Peterson & Company (İllinoys dərslik şirkəti) ilə birləşdi. Sonrakı iyirmi ildə T.Y kimi bir neçə nəşriyyat. Crowell (1977), J.B. Lippincott (1978), Zondervan Kitabları (1988) və Scott, Foresman (1989), Harper 1983-cü ildə New York Birjasında siyahıya alındı. 1987-ci ilin mart ayında Harper & Row Publishers şirkəti Rupert Mördak konqlomeratı tərəfindən 300 milyon dollara alındı.
Collins
William Collins, Sons Uilyam Kollinz tərəfindən 1819-cu ildə Qlazqoda təsis edilmişdir. Əvvəlcə şirkət yalnız lüğətlər və xristian dini ədəbiyyat nəşr etdi. 1840-1842-ci illərdə nəşriyyat, illüstrasiyalı lüğətlər dərc etməyə başlamış, Müqəddəs Kitabı çap etmək üçün lisenziya almışdır.
1919-cu ildə Collins özünün orijinal bədii əsərini nəşr etdi. Daha sonra William Collins, Sons tərəfindən nəşr olunan müəlliflər arasında Klayv Steyplz Lyuis, Aqata Kristi və Con Tolkin də var. 1981-ci ildə şirkətin səhmdarlarının tərkibində dəyişikliklər oldu - ailə paylarını Rupert Murdoch-a satdı.
Birləşmə və satınalmalar
1989-cu ildə Collins Rupert Mördok News Corporation tərəfindən satın alındı ​​və Harper & Row ilə birləşdi. . Təkcə nəşriyyat şirkətlərinin adları birləşdirilmədi, həm də dalğanın başında bir alovun üslublu bir görüntüsü meydana gətirən loqotiplər. 1999-cu ildə News Corporation William Morrow & Company və Avon Kitablardan ibarət Hearst Kitab Qrupunu aldı. Bu markalar indi HarperCollins'in izləridir.
Nəşriyyat evini genişləndirməyə davam edən HarperCollins 2011-ci ildə Tomas Nelsonu əldə etdi [10]. Müqavilə 11 iyul 2012-ci ildə, Tomas Nelsonun xristian nəşrində mövqeyini verərək, muxtar idarəçiliyi saxlayacağı elanı ilə tamamlandı. Tomas Nelson və Zondervan yeni iz buraxma qrupuna çevrildi - HarperCollins Christian Publishing.
Fəaliyyəti
HarperCollins, ABŞ, İngiltərə və Avstraliyada bir sıra böyük qəzetləri özündə cəmləşdirən qəzet bölməsinin arxasında Rupert Mördak News Corp media holdinqinin ikinci ən böyük bölməsidir. Öz növbəsində HarperCollins aşağıdakı bölmələrdən ibarətdir:
HarperCollins kitablarının təxminən 99% -i ingilis dilində nəşr olunur (kitabların 40% -ni digər dillərdə nəşr edən Harlequin istisna olmaqla). Şirkətin, həmçinin ingilis dilli olmayan ölkələrdə filialları var: HarperCollins Germany (Almaniya), HarperCollins Español (mərkəzində Naşville, Tennessi, ispan dilində kitablar), HarperCollins Ibérica (Madrid, İspaniya), HarperCollins Japan (Yaponiya), HarperCollins Holland (Hollandiya), HarperCollins Nordic (Skandinaviya), HarperCollins Polska (Polşa).
HarperCollins adları kataloqu 200 minə yaxın məhsulu ehtiva edir, onlardan 100 mini elektron formatda mövcuddur. 2015/16-cı maliyyə ilində elektron kitabların (audio kitablar da daxil olmaqla) satışı 1.646 milyard dollarlıq ümumi gəlirin 19% -ni təşkil etmişdir.
Təəssüratlar
HarperCollins-in əksəriyyəti ABŞ-də yerləşən 120-dən çox kitab nişanı var (kitab markaları və ya ticarət nişanları). Kollinz hələ də əsasən vəhşi təbiət və təbiət tarixi kitabları, səyahət kitabçaları və ingilis və ikidilli lüğətlər üçün bir iz kimi qalır.
8 fevral 2013-cü ildə Kollinz ədəbiyyatının bir hissəsinin yeni William Collins iz buraxması şəklində HarperPress ədəbiyyatı ilə birləşdiriləcəyi elan edildi.
thumb|2008 stend konfrans
Şəbəkə yanaşması
Kitab satışını artırmaq və onlayn bazara girmək üçün HarperCollins, veb saytında istifadəçilərə satın almadan əvvəl kitablardan seçilmiş parçaları oxumağa imkan verən bir izləyici funksiyası yaratdı. Bəzi nəşriyyatlar bu yanaşma ilə bağlı narahatlıq keçirirlər, çünki istifadəçilər arasında fayl mübadiləsində onlayn kitablardan istifadə oluna biləcəyini təklif edirlər. 2009-cu ildən 2010-cu ilə qədər HarperCollins Bookarmy sosial şəbəkəsini idarə etdi.
Enn (serial)
Enn  — Lucy Maud Montgomery'nin 1908 klassik uşaq ədəbiyyatı kateqoriyasına aid edilən əsəri Anne of Green Gablesdan uyğunlaşdırılmış bir Kanada epizodik televiziya serialıdır. CBC üçün Moira Walley-Beckett tərəfindən yaradıldı və Amybeth Mcnulty kimsəsiz Anne Shirley, Geraldine James Marilla Cuthbert, R.H. Thomson Matthew Cuthbert, Dalila Bela Diana Barry və Lucas Jade Zumann Gilbert Blythe rolunu səhnələşdirib.
Phrymaceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Girl in Red
Mari Ulven Rinqhaym — Girl in Red layihəsi ilə tanınan norveçli müğənni-bəstəkar, musiqi prodüseri. Onun yatağ otağında yazdığı Chapter 1 (2018) və Chapter 2 (2019) romantika və psixi sağlamlıq haqqındadır. AWAL səsyazma şirkəti ilə buraxdığı ilk albomu If I Could Make It Go Quiet (2021) ilə tənqidi bəynmələr və kommersiya uğuru qazanıb, bundan əlavə "İlin albomu" olmaqla üç "Norveç Qremmi mükafatı"na layiq görülüb.
Gülər Nəbiyeva
Gülər Nəbiyeva (tam adı: Gülər Nəbi qızı Nəbiyeva; d. 15 iyul 1970) — Azərbaycanın tanınmış teatr və kino aktrisası, Azərbaycan Respublikası Əməkdar artisti, Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının aparıcı aktrisası, Prezident mükafatçısı.
Həyatı
1970-ci ildə Azərbaycan Respublikası Yevlax rayonu Yuxarı Bucaq kəndində anadan olub. Ailədə 5 uşaq olublar. Aktrisa atasının icazəsilə aktrisa peşəsinə yiyələnib. 1994-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin «Dram və kino aktyorluğu» fakültəsini bitirib.
Fəaliyyəti
1992-ci ildən Bakı Kamera Teatrının, 2009-cu il oktyabr ayının 1-dən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar teatrının aktrisasıdır. Bir çox Beynəlxalq teatr və kino festivallarında iştirak etmişdir. Gülər Nəbiyeva teatrda çalışdığı illər ərzində 30-dən çox rol ifa etmiş, bədii və telefilmlərdə, televiziya tamaşalarında iştirak etmişdir. Teatr və kino sahəsindən əlavə aktrisa Heydər Əliyev adına Müasir Təhsil Kompleksinin Estetika kafedrasının müəllimi çalışır.
Teatr səhnəsindəki rolları
Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı
Dədəçam
Dədəçam — İsparta ilinin Yalvaç ilçəsində kənd.
Kəndin adı 1912-ci il qeydlərində Manarqa kimi qeyd olunur. 17 dekabr 1986-cı ildə bələdiyyəyə çevrilən şəhərin bələdiyyə statusu 2013-cü ildə əhalisinin 2000 nəfərdən aşağı düşməsi ilə başa çatmışdır.
Coğrafiya
Kənd İsparta şəhər mərkəzindən 120 km, Yalvaç şəhər mərkəzindən isə 28 km məsafədədir.
Qələbə meydanında Leninqradın müdafiəçilərinə heykəl
Qələbə meydanında Leninqradın müdafiəçilərinə abidə — 1941–1943-cü illərdə Leninqradın blokadası zamanı Leninqradı müdafiə etmiş Qızıl Ordu hərbçilərinin şərəfinə ucaldılmış monumental heykəltaraşlıq kompleksi.
Tarixi
Kompleks əhalinin verdiyi bəxşişlər hesabına inşa edilmişdi. Bəxşişlərin toplanması məqsədi ilə Dövlət Bankında 114292 №-li hesab yaradılmışdı. Şəhər sakinləri bu çağırışa müsbət yanaşmışdılar. Yüz minlərlə şəhər sakini, təşkilatlar və ictimai birliklər bu hesaba ödənişlər etmişlər. Layihə üçün müsabiqə elan edilsə də qalib olmadığına görə kompleksin inşası bir müddət yubanmışdır.
1970-ci illərdə layihə üzərində işlərin tamamlanması üçün xüsusi yaradıcı qrup təşkil olunmuşdur. Nəticədə Leninqradın qəhrəman müdafiəçiləri şərəfinə abidə memarlar V. A. Kamenski, S. B. Speranski və heykəltaraş M. K. Anikuşinin layihəsi əsasında inşa edilmişdir. Onların üçü də Leninqradın müdafiəsində şəxsən iştirak etmişdilər. Abidə Pulkovski yüksəkliyi və hava limanı tərəfdən Sankt-Peterburqun cənub girişini formalaşdırır. Ümumilikdə kompleks şəhərin qəhrəmanlıq tarixinin bürünc və qranit üzərində həkk edilmiş tarixçəsidir. Kompleksin əsas fasadı şəhərə daxil olanlara — Qələbə meydanına tərəf istiqamətlənir. Hündür qranit pilonlar üzərində Leninqrad müdafiəçilərinin 26 bürünc heykəli ucaldılmışdır. Heykəllər qrupu cəbhə xətti istiqamətinə — Pulkovski yüksəkliyinə istiqamətlənir.
Üç il sonra 23 fevral 1978-ci ildə abidə kompleksi tərkibində yeraltı xatirə zalının açılışı olmuşdur. Hazırda həmin zal Şəhər Tarixi Muzeyinin filialı kimi fəaliyyət göstərir. Bu zalda Leninqradın blokadasına həsr edilmiş sənədli-bədii ekspozisiya nümayiş etdirilir. Zalda blokada günlərini əks etdirən şam formalı 900 çıraq quraşdırılmışdır. Çıraqların altında Leninqrad ətrafında döyüşlərin baş verdiyi yaşayış məntəqələrinin adları yazılmışdır. Xatirə zalında "1941-Blokada" və "Qələbə" (müəlliflər: S. N. Repin, İ. Q. Uralov, N. P. Fomin, rəhbər: A. A. Mılnikov ) mozaik pannoları, "Leninqrad uğrunda qəhrəman döyüş" elektron xəritsəi, şəhərin 700 müdafiəçisinin adlarının yazıldığı mərmər lövhə yerləşir. 1995-ci ildə ekspozisiyaya Leninqrad uğrunda canlarını fəda etmiş hərbçilərin və mülki vətəndaşların adlarının yazıldığı Xatirə Kitabı da əlavə edilmişdir.
Təsviri
Memorialın əsas vertikalı — 48 metrlik qranit obelisk – Böyük Vətən Müharibəsində xalqların qələbəsini simvolizə edir. Obeliskin aşağısında "Qaliblər" heykəl qrupu yerləşir: işçi və əsgərin təsvir olunduğu bu heykəllər M. K. Anikuşinin fikrincə cəbhə və şəhərin birliyini göstərir. Obelisk "Qələbə meydanı" ilə "Blokada" yarımdairəvi xatirə zalının arasında yerləşir.
Kompleksin şəhərə baxan şimal tərəfində "Blokada" xatirə zalı yerləşir. Zal 40 m diametr dairə və 124 m uzunluğunda divarlar vasitəsiylə kənar aləmdən ayrılır və bu blokadanı simvolizə edir. Zalın mərkəzində "Blokada" heykəl kompozisiyası yerləşir. Müəllif heykəlləri insan boyu ölçüsündə işləmişdir ki, izləyicilər leninqradlıların necə dərin iztirab çəkdiklərini, ölüm və həyat arasında sərhəddin necə nazik olmasını hiss edə bilsinlər. Öz əsərindən bəhs edərkən sənətkar qeyd edir ki, o hər şeyi ifadə etməyə çalışmışdır: bombardmanlar, top atəşləri, dəhşətli aclıq, şiddətli soyuq, əziyyət və Leninqrada qəddar düşmən tərəfindən vurulmuş yaralar.
Qayalı silsilə (Qafqaz)
Qayalı silsilə — Qafqazda dağ silsiləsi. Qayalı silsilə Böyük Qafqaz dağlarının şimal yamacında yerləşən üçüncü paralel silsilədir. Silsilə qısa dağ massivləri və yaylaları ilə diqqəti cəlb edir. Sovetlər zamanı silsilənin sərhədlərini Belaya çayından (Kuban hövzəsi) başlayıb Assa çayında (Terek hövzəsi) bitdiyini göstərirdilər. Silsilənin ümumi istiqaməti qərb-şimali-qərbdən — şərq-cənubi-şərqə yönəlib. XXI əsrdə həyata keçirilən araşdırmalar nəticəsində silsilənin sərhədləri belə müəyyənləşdirildi: Çekups və Psebesps çaylarından başlayır (Kuban hövzəsi) və Andiy Koysu çayında (Sulak hövzəsi) bitir. Qayalı silsilənin ən yüksək zirvəsi— Qaraqaya dağıdır. (3646,0 m).
II Mehmed Gəray
II Mehmed Gəray və ya Semiz Mehmed Gəray (1532-1584) — 1577-1584-cü illərdə hakimiyyətdə olan Krım xanı.
Qayalı silsilə (Qafqaz)
Rusiya imperiyası zamanında oroqrafik sistematikada bu oronimdən istifadə olunmurdu. Uzun müddət Qayalı silsilə Qara dağlar adı ilə adlanırdı. Silsilə tamamilə Rusiya Federasiyası ərazisinə daxildir: Krasnodar diyarı, Adıgey, Qaraçay-Çərkəz, Kabardin-Balkariya, Şimali Osetiya, İnquşetiya, Çeçenistan, Dağıstan.
II Mehmed Gəray
Həyatı
1558-ci ilin qışında, böyük Krım tatar ordusunun başında olan kalga Mehmed Gəray Or bərzəxidən Cənubi Rusiya torpaqlarına yürüş etdi. 1570-ci ildə böyük orduya (50-60 min nəfər) rəhbərlik edən Mehmed və Adil Gəray Ryazan və Kəşir ərazilərinə yürüş etdilər. 1571-1572-ci illərdə kalga Mehmed Gəray atası ilə birlikdə Rusiyaya qarşı iki böyük yürüşdə iştirak etdi.
Qayalı silsilə (Qafqaz)
Adlanması
Ehtimal olunur ki, Qayalı silsilə ilk dəfə Sovet dönəmində meydana gəlib. Adın meydana gələməsinə səbəb isə silsilənin cənub, dik yamaclarının əhəng daşı süxurlarında təşkil olunmuş qayalı bir zolaq təşkil etməsi idi.
II Mehmed Gəray
Həyatı
1566-cı ildə kalga Mehmed Gəray Krım ordusunun əsas qüvvələri ilə Macarıstana qarşı yürüşə başladı və burada Osmanlı ordusu ilə birlikdə Avstriya-Macarıstan İmperiyasına qarşı hərbi əməliyyatlarda iştirak etdi.
Qayalı silsilə (Qafqaz)
Əsas xarakteriskası
Qayalı silsilə hamarlanmış, yayla formalı tirələrdən ibarət olub alçaq, orta və yüksək dağlardan ibarətdir. Silsilənin şimal yamacı az meyillidir, cənub yamacı isə çox dikdir. Bəzi zirvələr qar xəttinə çatmasa da silsilə yüsək dağlıq xarakteri daşıyır. Dağ silsiləsində davamlılıq pozulur. Bəzi ərazilərdə ayrıca massivlər və yaylalar mövcuddur. Kuban, Terek və digər hövzələrini çayları tərəfindən kəsilib. Silsilə dərin, mənzərəli kanyon formalı dərələrdən ibarətdir. Ərazidəki ən böyük dərələrə Çeqem, Çerek və Urux dərəsini göstərmək olar.
II Mehmed Gəray
Hakimiyyətə gəlməsi
29 iyun 1577-ci ildə Krım xanı I Dövlət Gəray Bağçasarayda öldü. Atasının ölümündən sonra 45 yaşlı Mehmed Gəray Krım taxtına çıxdı. II Mehmed Gəray Adil Gərayı yeni kalga təyin etdi.
Qayalı silsilə (Qafqaz)
Əsas xarakteriskası
Qayalı silsilə geoloji baxımdan əsasən alt təbaşir və üst yura dövrünün əhəng daşlarından təşkil olunub.
II Mehmed Gəray
Hakimiyyətə gəlməsi
1577-ci ildə yeni xan II Mehmed Gəray başda olmaqla böyük bir Krım ordusu Polşa-Litva sərhədinə yürüş etdi. Krımlar yürüşü dayandırmaq üçün Polşa kralından böyük məbləğdə xərac aldılar və Volinya şəhərini yandırdılar. Yürüş zamanı Krım tatarları və noqaylar xəracdan əlavə olaraq 35 min əsir, 40 min at, 500000 inək, öküz və qoyun ələ keçirdilər.
1578-ci ilin yayında Səfəvilərlə müharibə edən Osmanlı Sultanı III Murad öz vassalı Krım xanı II Mehmed Gəraydan Qafqaza hərbi yürüş etməyi əmr edir. II Mehmed Gəray özü bu yürüşdə iştirak etməkdən imtina etdi və Sultana xəstələndiyini bildirdi. Xanın əmri ilə kalga Adil Gəray və Şakay Mübarək Gərayın komandanlığı altında 20000 nəfərlik tatar ordusu yola düşdü.
Sarcolaenaceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Creative Computing
Digər jurnallar
Şirkət müxtəlif vaxtlarda bir neçə başqa jurnal da nəşr etməyə başlamışdır, lakin bunların heç biri çox uğurlu olmamış və çox qısa nəşr dövrünə malik idilər. Bunların arasında "Small Business Computing", "Sync Magazine" və "Video and Arcade Games" var idi.
Şahqulu xan
Şahqulu xan (شاہ قلی خان) — XVI əsrdə yaşamış Moğol qubernatoru, siyasətçi və incəsənət himayədarı. Şahqulu Hindistanın Narnaul bölgəsində Moğol qubernatoru vəzifəsində çalışmışdır.
Bioqrafiyası
Şahqulu xan 16-cı əsrdə böyük Moğol İmperiyasının hakim təbəqəsinin üzvlərindən biri idi. Xan Bayram xan Baharlının havadarlarından biri olmuş, Moğol məhkəməsində mühüm rəsmi şəxslərdən biri kimi çıxış etmişdir. O, Əkbər şahın hakimiyyətinin ilk illərində bir dəfə imperiyanın regenti olmuşdur. Şahqulunun Bayram Xan ilə olan əlaqəsi ona Moğol məhkəməsi ilə çoxlu sayda lütf qazandırmağa imkan vermişdi.
1570-ci illərdə Şahqulu xan Moğol İmperiyasının Narnauldakı qubernatoru təyin olunmuşdur. Qubernator kimi Şahqulu ərazi üçün kütləvi tikinti proqramı hazırlamışdır. Onun ilk böyük layihəsi öz şərəfinə inşa etdirdiyi məqbərə olmuşdur. Moğol memarlıq üslubunun ən gözəl incilərindən biri sayılan məqbərə 1774 və 1775-ci illər aralığında inşa edilmişdir. Məqbərə "şəxsi mülk" olduğu üçün Hindistanın digər ərazilərində inşa edilən layihələrdən tamamilə fərqlənirdi. Məqbərə Şahqulunun əmlakının bir hissəsi olan bağda salınmışdır. Xanın layihələri haqqında məlumat müasir Moğol kitabələrində öz əksini yetərincə tapmışdır.
Məqbərinin tikintisi on beş il müddətinə başa çatmışdır. Bundan sonra Şahqulu xan özü üçün Narnaulda yeni saray inşa etdirmək qərarına gəlmişdir. Tikiləcək olan bu saray Cal Mahal adı altında məşhurlaşacaq idi. Saray süni gölün ortasında inşa edilmiş, rəsm və naxışlarla bəzədilmişdir. Xanın Hemu üzərində qırx ilə əvvəlki məşhur qələbəsindən bəhs edən yazılar da sarayda saxlanılır.
Ölümündən sonra Şahqulu xan (öz səxavətliliyi ilə tanınırdı) öz sərvətinin böyük bir hissəsini saraya bağışlatmağı əmr etmişdir. Onun mirasının davamçısı isə olmamışdır.
Kalanq
Kalanq  — Sinqapurda çay. Çay öz başlanğıcını Aşağı Pirsa su anbarından götürür. Kalanqanın mənsəbi Sinqapur boğazıdır. Uzunluğu 10 km olan Kalanq Sinqapurun ən uzun çayıdır.
Tarixi
thumb|left|Kalanqın aşağı axarı Kolonializm dövrünə qədər Sinqapurun yerli əhalisi bataqlaşmış Kalanqa çayı mənsəbində yaşayırdı. Əsas məşğuliyyəti balıqçılaq olsada nadir hallarda açıq dənizə çıxardılar. 1819-cu ildə adaya Stemford Rafflz yan almış və adanın o zamanlar kı əhalisindən yarısı aborigenlər idi.
İlk zamanlar Kalanq çayı Sulavesi adasından olan tacirlərin yük boşaltma yeri idi. 1960-cı illərə qədər onların yelkənli qayıqları bu bölgədə üstünlük təşkil edirdi.
Müasir dövrdə çay praktiki olaraq sənaye əhəmiyyəti daşımır. Çay kənarında yeni müasir rayon — Kalanq-Baxru salınıb.
İnkişaf planı
2006-cı ilin aprelində Sinqapur hökuməti çayın 200 metrlik sahil zolağının yenidən qurulmasına 2,5 milyon dollar pul ayırdı. 2007-ci ilin avqustunda çay boyu yolların, park və bağların salınmasına başlanıldı. 2012-ci ildə lahiyyənin açılışında nazir Li Syan Lun iştirak etdi.
İndiki zamanda Kalanq Marina-Bay sutoplayıcı hövzəsinə daxildir. Kalanqın mənsəbində və mənbəyində aparılan intensiv torpaq işləri nəticəsində çayın şəhər boyu ənənəvi istifadəsi dəyişdirildi. Kalanq, Roxor, Sinqapur və Qreyland çayları yeni tikilmiş bənddən sonra içməli su mənbələrinə çevrildilər.
Çayın rejimi artıq tam nizamlanır. Bununlada vaxtaşırı baş verən daşqınların qarşısı alınmış oldu. Çayda görülən işlərdə dünya təcrübəsindən istifadə olunmuş. ABŞ-nin Massaçusets ştatında olan Çarlz və Cənubi Koreyanın Çonqeçon çaylarındakı iş təcrübəsi tətbiq olunmuşdur.
Harşa
Harşa (Harşavardhana; ) — Şimali Hindistanı 606–647-ci illərdə udarə edən Puşpabxuti nəslindən hökmdar.
Haqqında
VI əsrdə Şimali Hindistanda ən böyük dövlətlər Qauda (Şimali və Qərbi Bеnqaliya), Maukhari (paytaxtı Kanauc, Qanqın orta axarları və Doab), Puşpabhuti (yuxarı Doab, paytaxtı Şthaneşvara, müasir Delhi və Sirhinda əraziləri) idi, bu üç dövlət bir-birilə qanlı mübarizə aparırdı.
VIII əsrə kimi Maqadhada Quptlara aidiyyəti olmayan sülalələr hökmranlıq edirdilər. Qanqdan şimalda paytaxtı müasir Kanauc olan Maukhariya dövləti, Satlec və Camna çayları arasında mərkəzi Sthaneşvara olan dövlət, Pəncabda isə Maqadhada hökmranlıq edən Qupt və Maukhariya sülaləsi ilə qohum olan Prabhakaravardhana hakimiyyətdə idi. Onun ölümündən sonra Puşpabhuti (Sthaneşvara) hökmdarının dəstəklədiyi Maqadha Qupt sülaləsi və Maukhariyalı sülaləsi arasında müharibə baş verdi, bu döyüşdə hökmdarlar həlak oldu. Qupt və Maukhariya dövlətləri Harşinin (və ya Harşa) hakimiyyəti (606–647-ci illər) altında birləşdirildi. Harşa hakimiyyəti illərində Qupt imperiyasının qüdrətini müəyyən qədər bərpa etsə də, bütün Hindistanı əhatə edən imperiya yaranmadı.
Harşa haqqında tarixçi-xronikaçı Banunun yazdığı "Harşaçarita" əsərində maraqlı məlumatlar əksini tapmışdır. Banu bildirirdi ki, "Harşanın hakimiyyətinin ilk altı ilində fillərin üzərindən zirehləri çıxarmadılar, döyüşçülər dəbilqələrini, zirehlərini yerə qoymadılar". Bu döyüşkənliyin nəticəsində də Harşa bütün Şimali Hindistanı tutdu. Qauda hökmdarı Şaşankinin ölümündən sonra Harşa Maqadha və Benqalı ələ keçirdi. Harşa dövləti XIII əsrin əvvəllərinədək Hindistanda sonuncu hind imperiyası oldu, bu dövlətin ərazisinə Malva və Racputandan başqa Şimali Hindistanın digər əraziləri daxil idi.
Harşanın əcdadları şivaist olsa da özü buddizmi qəbul etmişdi. Onun hakimiyyəti illərində Nalanddakı (müasir Allahabad yaxınlığında) buddist universitet Hindistandan kənarda da məşhur idi. Altı mərtəbəli binası, təsərrüfat tikililəri olan, geniş ərazini əhatə edən Naland universitetində minlərlə tələbə təhsil alır və yaşayırdı.
Harşa dövründə buddizm dəstəklənsə də, buddist məbədlərinin tikintisinə xüsusi diqqət yetirilsə də, bu dini təlim tənəzzül dövrünü keçirirdi. Feodalizmin inkişafı ilə qapalı natural təsərrüfatların yaranması geniş kütlələrə müraciət edən buddizmin qarşısını aldı, daha qapalı və sərt varna-cati sistemi olan hinduizmin mövqelərini möhkəmləndirdi.
İslam milləti
"İslam milləti" — 1930-cu ildə Miçiqan ştatının Detroyt şəhərində Volles Fərd Məhəmməd tərəfindən qurulan afroamerikalıların siyasi və dini hərəkatı. "İslam milləti" məzhəbi İslam dəyərlərinə əsaslanmasına baxmayaraq ənənəvi İslamdan çox fərqlidir. Təşkilatın əsas məqsədi ABŞ afroamerikalıları və bütün insanlığın mənəvi, sosial və iqtisadi vəziyyətini yaxşılaşdırmaqdır. O, Amerika mətbuatı tərəfindən qara irqçilikdə, yəhudi təşkilatlar da daxil olmaqla bəzi təşkilatlar tərəfindən isə ekstremizm və nümayişkaranə antisemitizmdə günahlandırılır.
1934-cü ilin iyun ayında Fərd Məhəmmədin itkin düşməsindən sonra, "İslam millətinə" Eliyah Məhəmməd rəhbərlik etməyə başladı. O, Məhəmməd İslam Universiteti, Amerika və xaricdə bir sıra müəssisələr, evlər və daşınmaz əmlak kimi yeni ibadət yerləri yaratdı və həmçinin təşkilatın ən məşhur liderinə çevrildi. Bununla birlikdə Elaycanın oğlu Varit Din Məhəmməd və məşhur ideoloq və zəncilərin hüquqları uğrunda mübarizə aparan Malkolm İks "İslam milləti" ideologiyasından sünni məzhəbinin lehinə imtina etdilər, çünki İslamın təməl dəyərləri istənilən nasist ideologiyası növünə zidddir. Təşkilatın indiki lideri Luis Fərraxandır və əsas qərargahı "İslam milləti" məbədi olaraq adlandırılan Çikaqo şəhərindəki Məryəm adına məsciddə yerləşir.
Təşkilat ayrıca The Final Call qəzetini nəşr etdirir. "İslam milləti", üzvlərinin sayı haqqında rəsmi məlumat yayımlamır, bununla belə New Yorks Times, saylarının 20.000-50.000 arasında olduğunu təxmin edir, baxmayaraq ki, saylarının daha çox olduğuna dair fikirlər irəli sürülür. "İslam milləti" üzvlərinin böyük əksəriyyəti ABŞ-dədır, Kanada, Böyük Britaniya, Fransa, Yamayka, Trinidad və Tobaqoda da kiçik cəmiyyətləri mövcuddur.
Bretanlı Anna
Uşaqlıq illəri Fransanın Bretan bölgəsi üzərində nüfuz müharibəsi apardığı illərə təsadüf edən Annanın atası II Fransisk Montfort sülaləsinin son kişi namizədi idi. Onun 1488-ci ildə vəfatından sonra Anna yeganə övladı olaraq, hələ 11 yaşında ikən Bretan hersoqinası oldu. Ancaq Fransa təhlükəsi hələ də davam etməkdə idi. Fransa krallığına qarşı müttəfiq axtaran Anna 1490-cı ildə Avstriyalı Maksimilyanla vəkalətən evləndi. 2 il davam edən bu formal evlilik boyunca cütlük bir-birini heç vaxt görmədi. Üstəlik Fransa himayəsində olan Bretan hersoqluğunun Avstriyalılarla müttəfiq olması Fransa kralı VIII Çarlzın narazılığına səbəb olmuşdu. Fransa ordusunun bölgəyə hücum etməsiylə Anna bu evlilikdən imtina etməyə məcbur edildi. Cütlüyün nigahı 1492-ci ilin əvvəlində Roma papası tərəfindən rəsmi şəkildə ləğv edildi.