cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Həsən Hüseyni
Həsən Xalıqverdi oğlu Hüseynov (Hacı Həsən Hüseyni; ) — Azərbaycanlı publisist, tədqiqatçı, ilahiyyatçı, islamşünas; "Həkəri" qəzetinin dini işlər üzrə şöbə müdiri (2019); Qarabağ müharibəsi qazisi; Azərbaycan Vətən Müharibəsi Veteranları İctimai Birliyinin və "Dirili Qurbani" məclisinin üzvü.
Həyatı
Hacı Həsən Hüseyni 1970-ci ildə aprel ayının 25-də Zəngilan rayonunun Sobu kəndində dünyaya gəlmişdir. 1985-ci ildə Sobu kənd səkkiz illik məktəbi bitirərək, elə həmin il təhsilini Bakı şəhər 5 nömrəli Kimya-biologiya respublika təmayüllü internat məktəbində davam etdirməyə başlayır və 1987-ci ildə təmayülü bitirir. 1990-cı ildə xidmətini birtirib qayıtdıqdan sonra Bakı Poladəritmə zavodunda ilk əmək fəaliyyətinə başlamışdır. Daha sonra H. Z. Tağıyev adına Toxuculuq Fabrikində çalışmışdır.
2003–2008-ci illərdə Bakı İslam Universitetinin İslamşünaslıq fakültəsində ali təhsil alıb. 2006-cı ildə müqəddəs Həcc ziyarətini ziyarət edib.
Hərbi xidməti
1992-ci ildə Xətai rayonu Hərbi Komissarlığına könüllü cəbhədə döyüşmək üçün müraciət edir. O, əvvəlcə Biləcəriyə, oradan isə Qobu poliqonuna hərbi təlim üçün göndərilir. Burada bir müddət təlim keçdikdən sonra Qubadlı-Zəngilan korpusunda Qubadlı rayonu ərazisinə göndərilir. Daha sonra doğulduğu Zəngilan rayonuna göndərilir.
Qarabağ müharibəsində iştirakı
Qarabağ müharibəsi başlanan zaman könüllü olaraq cəbəhəyə yola düşür. Qubadlı, Zəngilan istiqamətində gedən ağır döyüşlərdə vuruşur. 1993-cü ilin aprelin 17-də Berr dağı ətəyində gedən ağır döyüşdə güllə yarası alır. Uzun müddət Bakı şəhərində müalicə aldıqdan sonra Əlillərin Bərpa Mərkəzinə köçürülür. I qrup Qarabağ əlili kimi 6 il yataq xəstəsi olub.
Azərbaycan Vətən Müharibəsi Veteranları İctimai Birliyinin və Xətai rayon Əlillər Cəmiyyətinin üzvüdür.
Yaradıcılığı
Hacı Həsən Hüseyni tədqiqatçı kimi bir çox kitabların, dəyərli yazıların və elmi-tədqiqat əsərlərinin müəllifidir.
2015–2016-cı illərdə "Ulu Zirvə" qəzetinin redaktoru işləmişdir. "Paklıq" qəzetinin baş redaktorunun müavini, 2019-cu ildən isə "Həkəri" qəzetinin dini işlər üzrə şöbə müdiridir.
Məqalələri "Olaylar", "İki sahil", "Nəbz", "Təzadlar", "Bütöv Azərbaycan", "Dərələyəz" qəzetlərində və "Dua və ibadət", "Qızıl Zəngilan", "Xəzan", "Qarapapaqlar", "Mədəniyyət" əbədi-bədii jurnallarında mütəmadi dərc olunur.
"Dirili Qurbani" məclisinin üzvüdür.
Təltifləri
Həsən Hüseyni "Qızıl qələm", "Xalqın Nüfuzlu Ziyalısı", "Azərbaycan Bayrağı Mükafatı", "Ziya" fəxri diplomları və "Xətai", "Nəsimi" ali media mükafatı ilə təltif olunmuşdur.
"Qarabağ Uğrunda", "Milli Ordu 100 il" və "Zəfər Bayrağı" (25.04.2022) medalları ilə təltif olunub.
27 iyul 2022-ci ildə "Aşıq Ələsgər – 200" yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
Famil Əlizadə
Famil Habil oğlu Əlizadə (3 may 1999; Ərkivan, Masallı rayonu - 21 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) - Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Famil Əlizadə 1999-cu il mayın 3-də Masallı rayonunun Ərkivan qəsəbəsində anadan olub.
2005-2016-cı illərdə Ərkivan qəsəbəsinin tam orta məktəbində, 2016-2017-ci illərdə Bakı şəhərində 2 saylı peşə məktəbində təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Famil Əlizadə 2017-ci ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
2017–2019-cu illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edib.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Famil Əlizadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə fəal iştirak edib.
Oktyabrın 21-də şiddətli Füzuli döyüşlərində şəhid olub. Masallı rayonunun Ərkivan qəsəbəsində dəfn edilib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Famil Əlizadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Viktoriya (Seyşel adaları)
Viktoriya  — Seyşel adalarının paytaxtı, yeganə şəhəri və limanı. Mae adasının şimal-şərq sahilində yerləşir. Viktoriya adanın əhalisinin 1/3-ni təşkil edir.
Etimologiya
1841-ci ildə adada limanın əsası qoyulmuş və Böyük Britaniya Kraliçası Viktoriyanın şərəfinə Port Viktoriya, 1960-cı ildən isə Viktoriya adlandırılmışdır.
İnfrastruktur
Liman olduqca dərindir, bu, eyni zamanda bir neçə gəminin olduğu kimi böyük gəmilərin qəbuluna imkan verir. Limanın daxili su sahəsi kiçik gəmilər üçün lazımi avadanlıq təmin edir.
1971-ci ildə Viktoriya yaxınlığında beynəlxalq hava limanı tikildi. Maliyyələşdirmə mənbəyi İngiltərə dövlət istiqrazları və dövlət zəmanəti ilə qiymətli kağızlar idi. Beləliklə, Böyük Britaniya 1965-ci ildə bir sıra adaların dövlətdən müvəqqəti çıxarılması üçün kompensasiya etdi.
Viktoriya arxipelaqın iş və mədəniyyət mərkəzidir. Şəhər müasir infrastruktur vasitələri ilə təchiz olunmuşdur: xəstəxana və müəllim hazırlığı kolleci. Paytaxtla adanın digər yaşayış məntəqələri arasında yol əlaqəsi asfaltlanmış yollarla həyata keçirilir.
Hüseynqulu xan Qovanlı-Qacar (kitab)
Hüseynqulu xan Qovanlı-Qacar — Ənvər Çingizoğlunun bu kitabı İrəvan xanlığının sonuncu hakimi haqqındadır. Kitabda İrəvan xanlığının hakimi,  məşhur Qacar sərkərdəsi Hüseynqulu xan Qovanlı-Qacarın  yaşam salnaməsi əks olunub. Onun tarix səhnəsinə çıxmasının tarixi zəmini və əsas məqamları kitabda izlənmiş, şəxsiyyəti barədə ətrafli məlumat verilmişdir. İrəvan xanlığı uğrunda göstərdiyi çaba-çalışmalar təfərrüatı ilə təsvir edilmişdir.
Belostok
Belostok — qərbi Polşa mərkəzi hissəsində bir şəhər.
Uzun iynəli kirpi
Uzun iynəli kirpi və ya Tünd iynəli kirpi — Məməlilər sinfinə, Kirpilər fəsiləsinə daxil olan növ.
Yayılması
Uzun iynəli kirpi Ərəbistan yarımadasında (hər yerdə deyil), İran körfəzinin sahilində və adalarında, İran, Pakistan, Əfqanıstan, Türkmənistanda, Tacikistanın Xatlon vilayətinin qərb hissəsində, Özbəkistanda (Səmərqənd vilayətindən şimalda) və Qazaxıstanın Mangistau vilayətində yayılmışdır.
Uzun iynəli kirpi Türkmənistanın qoruqlarında, Özbəkistandakı "Ceyran" Ekomərkəzində (Özbəkistanın Qırmızı Kitabına daxil edilmişdir), Qazaxıstanın Ustyurt Qoruğunda (1995-ci ilə qədər Qazaxıstanın Qırmızı Kitabına daxil edilmişdi (1-ci nəşr, 1978; 2) ed., 1991)) və Pakistanın Xazarqanci Çiltan Milli Parkı qorunur.
Həyat tərzi
Uzun iynəli kirpi gili, qumlu, qayalı çöllər və vadilərin sakinidir. Həm düzənlikdə, həm də dəniz səviyyəsindən 1500 metr yüksəklikdəki dağətəyi ərazilərdə rast gəlinir.
Kirpi gizli tənha bir həyat tərzi keçirir. Düz ərazidə kirpi bir neçə çıxışı olan bir metrə qədər çuxur qazır. Bəzən böyük zibillərin və digər gəmiricilərin yuvaları olur. Gündüz kirpi girişin yaxınlığındakı oyuqlarda yatır. Qayalıq və dağətəyi ərazilərdə boşluqlardan və daşlar arasındakı çatlardan bir günlük sığınacaq kimi istifadə edə bilər. Günün batması ilə kirpi ova çıxır. Kirpi fəaliyyəti hava şəraitindən asılıdır. Yağışlı havada kirpi yalnız gecənin ilk yarısında aktivdir, ancaq gündüz çölə çıxa bilər. Quru mövsümdə, qürubdan səhərə qədər aktivdirlər. Ov edərkən kirpi ən yaxın sığınacaq yerlərindən 600–800 metr məsafədəki ərazilərə baş çəkir. Kirpilərin su mənbələrinə daha yaxın ərazidə məskən salması müşahidə olunur.
Arealının şimal hissəsində uzun iynəli kirpilər qış yuxusuna gedir. Payızda kirpi kökəlir, ancaq yağ kütləsi bədən çəkisinin 14% -dən çox oımur. Ətraf mühitin temperaturu 14–16 °C-ə enəndə heyvan sığınacaq yerini tərk etmir və 10 °C temperaturda qışlama üçün hazırlaşmağa başlayır. Qış yuxusuna getməmişdən əvvəl kirpi içindəki çuxurun girişini örtür.
Həsən Quliyev (filosof)
Həsən Quliyev — Azərbaycan filosofu, fəlsəfə elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Həsən Quliyev 1941-ci ilin avqustun 1-də Tovuz rayonunda anadan olmuşdur. 1959-cu ildə İsmayıllı rayonunun İvanov orta məktəbini bitirmişdir. 1960-1965-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetin fizika fakültəsində təhsil almışdır. 1967-1970-ci illərdə Moskva Fəlsəfə İnstitutunun aspiranturasında oxumuşdur. 1971-ci ildə Moskvada "Atomizm ideyalarının idrakı funksiyası" adlı namizədlik, 1987-ci ildə isə "Yeni biliyin verballaşmasının fəlsəfi problemləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyasiyasını müdafiə etmişdir. 1971-ci ildən Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunda işləməyə başlamışdır. 1973-cü ildən şöbə müdiri olmuşdur. 1979-1982-ci illərdə Ukraynanın Rovno şəhərindəki Su Təsərufatı İnstitutunda dosent vəzifəsində çalışmışdır. 1982-ci ildən başlayaraq Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunda işləmişdir. 1987-ci ildə çap etdirdiyi "Metafora və elmi idrak" əsərində yeni elmi biliyin mahiyyəti haqqında xüsusilə müasir elmşünaslıqda mərkəzi yer tutan məsələlər nəzərdən keçirilmişdir. Əsərdə müasir elmşünaslığın prinsipcə yeni istiqamət olan metafora problemi hərtərəfli nəzərdən keçirilmişdir. 1992-1993-cü illərdə Prezident Aparatında analitik xidmətin rəhbəri olub. Son 15 ildə professor Həsən Quliyev "Turan" İnformasiya Agentliyinin analitik xidmətinə rəhbərlik edib, eyni zamanda fəal müəllimlik və ictimai-siyasi fəaliyyətlə məşğul olub.
1994-cü ildən "İdrak nəzəriyyəsi və elmin fəlsəfəsi" şöbəsinə rəhbərlik etmişdir.
1999-cu ildə nəşr edilən "Qorqud nəslinin arxetipləri" əsərində ilk dəfə olaraq Azərbaycan xalqının mentalitetinin arxetepik komponentləri tədqiq olunmuşdur. Monoqrafiyanın giriş hissəsində sovet sisteminin tənəzzülü prosesləri ilə şərtlənən və yeni müstəqil dövlətlərin yaradılması ilə əlaqədar olan ictimai-siyasi və sosial-mədəni tendensiyalar hərtərəfli nəzərdən keçirilmişdir. Kitabda mentalitet probleminin aktuallığı əsaslandırılır, mahiyyəti hərtərəfli nəzərdən keçirilir. Digər əsərlərdə də mentalitet problemi nəzərdən keçirilmişdir. Bir çox əsərləri əvvəlki əsərlərinin yaradıcı və məntiqi davamı sayıla bilər.
Həsən Quliyevin 70-dən artıq məqaləsi fəlsəfə tarixinə, elmin, mədəniyyətin metodologiyasına, o cümlədən Azərbaycan xalqının mentalitetinə həsr olunmuşdur. Eyni zamanda çoxsaylı politoloji mövzuda 50-dən çox məqalələri çapdan çıxmışdır.
Həsən Quliyev 2008-ci il fevralın 24-də, 67 yaşında dünyasını dəyişib. Bakıda dəfn edilib.
Kazimir Maleviç
Kazimir Severinoviç Maleviç — polyak mənşəli rus-sovet avanqardist rəssamı, pedaqoq, incəsənət nəzəriyyəçisi və filosof. Müasir dövr abstrakt incəsənətin ilk təzahürlərindən olan suprematizmin banisi.
Həyatı
Kazimir Maleviç 23 fevral 1879-cu ildə anadan olmuşdur. Ailəsi Kiyev şəhərində "Bulonski" küçəsində yaşayıb. Atası da elə Kiyevdə dəfn olunub. Onun valideynləri və özü mənşəcə polyakdırlar. Atası Severin Maleviç və anası Lüdvika 1878-ci ildə ailə qurublar. Atası şəkər zavodunda idarəçi işləyirdi. Onların ailəsində 14 uşaq var idi. Ən böyüyü Kazimir idi. O, oxumağı, yazmağı öyrənir və 15 yaşında anası ona boya dəsti hədiyyə edir. 1895-ci ildə 17 yaşında Kiyevin Rəssamlıq məktəbinə daxil olur. 1896-cı ildə ailəsi Kurska köçür. Burada Kazimir çertyojçu kimi Kursk-Moskva dəmiryol idarəsində işləyir. 1899-cu ildə ailə qurur. 1905-ci ildə o ani dəyişiklik edir və Moskvaya köçmək istəyir, lakin həyat yoldaşı buna qarşı olduğu üçün onu uşaqları ilə birlikdə Kurskda qoyur.
Kazimir 1905–1906-cı illərdə Moskvada işləmək üçün sənədlərini verir, lakin qəbul olunmur. 1907-ci ildə onun anası Moskvaya gəlir və tanınmış kafedə idarəçi kimi fəaliyyət göstərir. Bir neçə aydan sonra o Kazimirin evini 5 otaqlı evə dəyişir və gəlinini uşaqları ilə birlikdə Moskvaya köçürür. Kazimir 3 otaqda uşaqları və həyat yoldaşı ilə yaşayır. Kazimir 1907–1910-cu ilə qədər Studiyada fəaliyyət göstərir. O, uşaqlarını görməyə gəlir, lakin uşaqlar Mixail Rafaloviçin himayəsində olurlar. Və o Sofya Rafaloviçlə 2-ci dəfə ailə qurur. Bu müddətə kimi Kazimir köhnə həyat yoldaşından xəbər ala bilmir. 1912-ci ildə o, Münhendə "Mavi atlı", 1921-ci ildə Moskva şəhərində, eləcə də başqa şəhərlərdə sərgilərdə iştirak edir.
1907-ci ildə Kazimir Maleviç Ludviq Aleksandrovnanın anası, yeməkxananın müdiri olaraq bir iş taparaq Moskvaya getdi. Bir neçə ay sonra beş otaqlı bir mənzil kirayəyə götürərək gəlininə bütün ailəsi ilə Moskvaya köçmək əmri göndərdi. Daha sonra Ludviga Aleksandrovna, Tverskaya küçəsində bir yemək otağı kirayəyə götürdü. Bu yemək otağı 1908-ci ildə Milad tətilində soyuldu. Ailənin əmlakı təsvir edildi və satıldı və Malevichlər Bryusov Lane'deki mebelli otaqlara köçdü və Ludwiga Alexandrovna Naprudny Lane'deki yemək otağını yenidən açdı. Beş otaqdan üçünü ailəsi (həyat yoldaşı və iki uşağı) ilə birlikdə Kazimir Malevich tuturdu. O vaxta qədər mübahisələr şiddətləndi və Kazimira Maleviç, hər iki uşağını da götürərək Meşçerskoye kəndinə köçdü və burada bir psixiatriya xəstəxanasında feldşer olaraq işə başladı. Oradan bir həkimlə ayrılıb, uşaqları bir xəstəxana işçisinə buraxdı.
1907–1910-cu illərdə Malevich Moskvadakı F. İ. Rerberqin studiyasında işləyir.
1907-ci ildə Moskva Rəssamlar Birliyinin XIV sərgisində iştirak etdi. MF Larionovla tanış oldum.
Kazimir Malevich uşaqlar üçün gələndə onlar təsərrüfat rəhbəri Mixail Ferdinandoviç Rafaloviçin yanında idilər. Rafaloviçin qızı Sofiya Mixaylovna Rafaloviç (Polşalı Zofia Rafałowicz) qısa müddətdə Kazimir Maleviçin qanuni arvadı oldu (Malevich ilk arvadından bir neçə il boşandı).
1909-cu ildə arvadından boşandı və atasının Maleviçin davamlı yaşamaq və işləmək üçün gəldiyi Nemchinovkada bir evi olan Sofiya Mixaylovna Rafaloviçlə (18? — 1925) evləndi.
left|thumb|Qara kvadrat (1915) 1924-cü ildən 1926-cı ilə qədər Leninqrad Dövlət Universitetində direktor kimi işləyir. O, həmçinin "Müasir memarlıq birliyi"nin üzvü idi. O, 3-cü dəfə 1927-ci ildə Nataliya Mançenko (1902–1990) ilə ailə qurur. 1930-cu ilin payızında Maleviç alman kəşfiyyatçısı olmaqda ittiham edilərək həbs edilir və dekabr ayına kimi həbsxanada qalır. 1933-cü ildə prostat xərçənginə tutulur.
0, 15 may 1935-ci ildə Leninqradda dunyasını dəyişir və vəsiyyətinə uyğun olaraq kremasiya olunaraq külü 21 may günü Moskva vilayətindəki Nemçinovka kəndində sevdiyi palıd ağacının altında basdırılır.
Keyt Apton
Keyt Apton — amerikalı model və aktrisa.
Həyatı
Keyt Apton 10 iyul 1992-ci ildə ABŞ-nin Miçiqan əyalətində anadan olmuşdur. Uşaqlığını Florida ştatının Melburn şəhərində keçirmişdir.
Karyerası
2008-ci ildə "Miami Elite Model Managment" ilə müqavilə imzalayan Kate, sonradan Nyu-Yorka köçmüşdür və elə orada ilk dəfə modelliyə addım atmışdır. İlk dəfə Dooney&Bourke çanta markasının modeli olmuşdur. Daha sonra "Sports Illustrated Swimsuit Issue" üz qabığına çıxmışdır və müxtəlif mükafatlara layiq görülmüşdür. Həmin dövrdən, indiyədək Beach Bunny çimərlik geyimi və Victoria Secret üçün modellik edir. Həmçinin 2011-ci ilin iyul ayında, "Esquire" jurnalı tərəfindən "Yayın qadını" seçilmişdir.
2014-cü ildə Kameron Diaz və Lesli Mannla birlikdə "Digər qadın" filmində rol almışdır.
Qışlaq-i Tərrəçi (Pərsabad)
Qışlaq-i Tərrəçi — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 146 nəfər yaşayır (31 ailə).
Cəmaləddin Yandiyev
Cəmaləddin Hamirzəyeviç Yandiyev (Янднаькъан Хамарзий Джамалда; ) — İnquşetiyanın ilk xalq şairi, SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü, Çeçen-İnquş MSSR Yazıçılar İttifaqının sədri. Sağlığında İnquş ədəbiyyatının klassiki kimi tanınan ən istedadlı inquş şairlərindən biri.
Həyatı
Cəmaləddin Yandiyev 1916-cı il oktyabrın 15-də Terek vilayətinin (indiki Şimali Osetiya) Balta kəndində dağlı-kəndli ailəsində anadan olub. Anası 1920-ci ildə, atası 1950-ci ildə Qazaxıstanda çeçenlərin və inquşların deportasiyası zamanı vəfat etmişdir.
Yandiyev 1925-ci ildə kənd məktəbini bitirib. 1929-cu ildə Vladiqafqaz sənaye politexnik məktəbinin hazırlıq qrupuna daxil olmuş və 1936-cı ildə istilik mexaniki ixtisası üzrə diplom almışdır. Elə həmin il o, "Lenian Nek" qəzetində ədəbi yazar kimi fəaliyyətə başlayıb.
O, 1934–1937-ci illərdə Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunda qiyabi təhsil alıb.
1936-cı il dekabrın 20-dən "Lenian Nek" qəzetində müxbir, "Çeçİnqosizdat"da tərcüməçi işləyib.
23 fevral 1944-cü ildə çeçenlərin və inquşların deportasiyası zamanı Qırğızıstan və Qazaxıstana sürgün edilmişdir. Yandiyev deportasiya illərində kiçik iqtisadi vəzifələrdə çalışmaqla dolanırdı.
Cəmaləddin Yandiyev 1956–1958-ci illərdə Moskvada SSRİ Yazıçılar İttifaqında ikiillik kursda oxuyub.
1959-cu ildən — Qroznı televiziya studiyasının redaktoru kimi çalışıb. Yandiyev 1967-ci ilin iyun ayından Çeçenistan-İnquş MSSR Yazıçılar İttifaqının ədəbi məsləhətçisisi olub.
Cəmaləddin Yandiyev 1979-cu ildə Qroznı şəhərində vəfat edib.
Yaradıcılığı
Cəmaləddin Yandiyev inquş və rus dillərində 20-dən çox şeir toplusunun müəllifidir. A. Tarkovski, A. Qatov, S. Lipkin, N. Korjavin, N. Asanov, D. Qolubkov, S. Vilenski, S. Olender, A. Peredreev, B. Sirotin, A. Boyarinov və b. Yandiyevin şeirlərini rus dilinə tərcümə ediblər.
Camaldin Yandiyevin "Ana oxuyur" şeirlərindən bir parça, Aleksandr Tarkovskinin tərcüməsində:
Əsərləri
İnquş dilində:
Rus dilinə tərcümə edilmiş əsərləri:
Xatirəsi
2012-ci ildə Orconikidze kənd qəsəbəsində Cəmaləddin Yandiyevin xatirə lövhəsi qoyulmuşdur. 2016-cı ildə Federal Rabitə Agentliyi şairin anadan olmasının 100 illiyi şərəfinə xüsusi poçt nişanı buraxmaq qərarına gəlmişdir. Həmin il Şimali Osetiyanın Priqorodnı rayonunda Daçnoe yaşayış məntəqəsində şairin büstünün açılışı olub.
Çay çörəyi (Qəzvin)
thumb|250px|Qəzvin Çay çörəyi Çay çörəyi (Qəzvin) — Qəzvin bölgəsinin yerli və ənənəvi şiriniyyatlarından biri sayılır ki daha çox Novruz bayramında hazırlanır.
Lazım olan ərzaqlar
Dörd nəfərliyə:
Hazırlanma qaydası
Kərə yağını şəkər tozu ilə qarışdırıb, elektrikli qarışdırıcı ilə yumşaq olana kimin qarışdırın. Sonra yağ və şəkər tozu qarışığına 2 yumurta sarısı ilə birlikdə 1 yumurta əlavə edin və yaxşı qarışdırın. Bir az sonra qarışığın üzərinə qatıq, qabartma tozu və hil tozunu töküb və qarışdırın. Sonda unu xəmirə az-az əlavə edin və mayenin xəmirə çevrilməsinə qədər qarışdırın.
Xəmir hamar və hamar olduqda, düz bir səthə sürün və bir santimetr diametrə qədər bir yayla açın. Sonra xəmiri istədiyiniz qəliblər ilə şəkilləndirin.
Bir çörək qabına qəliblənmiş xəmiri və üzərinə bir az yumurta sarısı düzün və odun küncütü üzərinə töküb qızardın, sobada 170 °C-ə 30 dəqiqə və ya xəmir bişənə qədər çiləyin.
Sinuslar teoremi
Sinuslar teoremi üçbucaqda hər bir tərəfin qarşısındakı bucağın sinusuna nisbəti olub, üçbucağın xaricinə çəkilmiş çevrənin diametrinə (radiusunun 2 misli) bərabərdir:
Burada a, b və c üçbucağın tərəflərin uzunluqları, α, β və γ isə müvafiq tərəflərin qarşısında duran bucaqlardır.
Yuxardakı bərabərliyə əsasən:
Sinuslar teoremi sabit əyriliyi olan səthlərdə daha böyük ölçülərə ümumiləşdirilə bilər.
Luis Quzman
Luis Quzman  Luis Guzmán - Puerto-Riko əsilli ABŞ aktyoru. Luis Quzman Nyu-Yorkda böyümüşdür.
Bamberger qruplaşması
Bamberger qruplaşması — fenilhidroksilaminlərin qüvvətli turşunun sulu məhlulu ilə 4-aminofenol əmələ gəlməsi üçün tkəşf etdiyi kimyəvi reaksiyadır. Alman kimyaçısı Eugen Bamberger'in (1857–1932) adını daşıyır. center|350px|The Bamberger rearrangement Ümumiyyətlə başlanğıc maddə olan fenilhidroksilaminlər radium və ya sink katalizatorları iştirak etməklə nitrobenzenlərin hidrogenləşdirilməsi ilə sintez olunur.
Reaksiya mexanizmi
Bamberger reaksiyasının tənzimlənməsi mexanizmi aşağıdakı kimi izah etmək olar: center|600px|The mechanism of the Bamberger rearrangement
Altkirş (rayon)
Altkirş — Fransanın Elzas regionun rayonlarından  biri. Departamenti — Yuxarı Reyn. Suprefektura - Altkirş. 2012-ci ildə rayonun əhalisi 69 355 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 105 nəfər / km². Rayon sahəsi — 663 km².
Kantonları
2015-ci ilə qədər:
İXP-388 aşqarı
ИХП-388 aşqarı – tiofosfinat tipli coxfunksiyalı polimer aşqardır.
Xassələri
ИХП-388 aşqarı yüksək yuyucu-dispersləşdirici, antikorroziya, antioksidləşdirici və neytrallaşdırıcı xassələr daşıyır. Digər aşqarlardan fərqli olaraq, ИХП-388 aşqarı yağların özlülük indeksinin qiymətini 5-12 vahid artırır, yüksək hidrolitik davamlılığa malikdir.
Alınması
ИХП-388 aşqarı ilk dəfə izobutilen-stirol birgə polimerinin (və ya poliizobutilenin, daha sonra isə poliheksen-stirol birgə polimerinin) fosforkükürdləşdirilmiş məhsulunun alkilfenolla qarışığının maqnezium oksidlə neytrallaşmasından alınmışdır, sonra isə barium, kalsium və sink duzları da sintez edilmişdir. ИХП-388 aşqarının sintezi texnologiyası AMEA Ə.M.Quliyev adına Aşqarlar Kimyası İnstitutunda işlənib hazirlanmışdır. ИХП-388 aşqarı almaq üçün istifadə olunan polimerin molekul kütləsi 600-800 hədləri arasındadır. ИХП-388 aşqarınin əsas göstəriciləri: küllülük – 7-10%, kükürdün miqdarı – 2,5-3,0%, fosforun miqdarı – 1,5-1,7%.
Tətbiqi
ИХП-388 aşqarı avtomobil və dizel yağlarının istismar xassələrini yaxşılaşdırmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. Motor yağlarının ИХП-388 aşqarının istifadəsi ilə karbürator və dizel mühərriklərində sınaqları göstərdi ki, bu aşqar yağların istismar xassələrini xeyli yaxşılaşdıraraq mühərriyin hissələrinin təmizliyini qoruyur, yeyilməsini və karbon əmələ gəlməsini azaldır, nəticədə isə mühərriyin işinin etibarlılığı və uzunmüddətliyi artmış olur. Çoxfunksiyalı ИХП-388 polimer aşqarından istifadə edilməklə müasir güclü dizel və karbürator mühərriklərində istifadə olunan yağlar üçün effektiv aşqar kompozisiyası yaradılmışdır.
ZBD-04
Tip 04 (ZBD-04) — Çin istehsalı olan, üzə bilən piyada döyüş maşını (PDM).
Tarixi
1990-cı illərin sonlarından başlayaraq, Çində xidmətdə olan köhnəlmiş "Type 86" (WZ-501) PDM-lərini əvəz etmək üçun yeni PDM-lərin yaradılmasına başlanır. Rusiya istehsalı olan BMP-3 PDM-lərinin quruluş və mühəndislik işləri əsas göturulərək "TİP-04" adı alan PDM-in yaradılması prosesi başlayır. Xüsusilə döyüş bölməsi BMP-3 PDM-dən demək olar ki fərqlənmir. Əsas fərq Çin PDM-ində olan 100 mm-lik Tip-97 topu üçün mərmilərin sayı 2 dəfə azaldılır (BMP-3 PDM-də 40 mərmi, TİP-04 PDM-də isə 22 mərmi).
2003-cü ildə ZBD-97 PDM sınaqları tamamlanır və 2004-cü ildən etibarən Çin Xalq Qurtuluş Ordusu tərəfindən "Type 97" adı ilə silahlanmaya qəbul edilir. PDM-lərin stehsalçısı — Şimali Sənaye Korporasiyası (NORINCO) olur.
Konstruktsiyası
ZBD-97 ön tərəfə quraşdırılmış mühərrik bölməsinə malikdir. Sürücü oturacağı maşının ön sol tərəfindədir. Maşının arxa hissəsinin damında çıxış lyuku və atıcı yeri var. Daşına bilən qoşun bölməsi avtomobilin arxa hissəsindədir. Qoşun bölməsi damda iki lyuk və giriş ilə çıxış üçün maşının arxa hissəsində bir qapı ilə təchiz edilmişdir. Maşın kütləvi qırğın silahlarına qarşı avtomatik kollektiv müdafiə sistemi ilə təchiz edilmişdir.
ZBD-97 maşınının mühərriki, su ilə soyudula bilən dizel mühərrikdir.
Modifikasiyaları
BMP Type 97 əsasında yaradılan maşınlar:
Nail Orucov
Nail Rəfail oğlu Orucov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Nail Orucov 1978-ci il iyunun 11-də Astara rayonunun Məsçitməhəllə kəndində anadan olub. Ailəli idi. Üç oğlu yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
1995-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında xidmət edən Nail Orucov 2016-ci ildə ehtiyata buraxıldı.
Azərbaycan Ordusunun polkovnik-leytenantı olan Nail Orucov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Hadrut qəsəbəsinin, Füzulinin və Qubadlının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Nail Orucov oktyabrın 31-də Qubadlı döyüşləri zamanı şəhid olub. Astara rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nail Orucov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olan, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərən, vəzifə borcunu ləqayətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nail Orucov ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nail Orucov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nail Orucov ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Moldova Sovet Sosialist Respublikası bayrağı
Moldova Sovet Sosialist Respublikası bayrağı — bu bayraq 1952-ci il yanvarın 31-də Moldova SSR tərəfindən qəbul edilmişdir. Bayrağın kantonunda çəkic və oraq ilə birlikdə qırmızı, yaşıl (1/4) və qırmızı qırılmadan ibarət üç üfüqi zolaq var.
Nicat Nağıyev (əsgər, 2001)
Nicat İbrahim oğlu Nağıyev (7 sentyabr 2001; Qızılağac, Salyan rayonu, Azərbaycan — 30 sentyabr 2020; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Nicat Nağıyev 2019-cu ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Salyan rayon bölməsi tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissələrin birində müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Nicat Nağıyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Murovdağın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Nicat Nağıyev 30 sentyabr 2020-ci ildə Kəlbəcər rayonunda yerləşən Murovdağ silsiləsi istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Cənazəsi həmin ilin 7 dekabr tarixində doğulduğu Salyan rayonunun Qızılağac kəndində dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nicat Nağıyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nicat Nağıyev ​ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Vulf Dorn
Vulf Dorn — müasir dövr alman yazıçısı olan Vulf Dorn əsərləri hazırda təkcə Avropada yox, bütün dünyada ən çox oxunan müəlliflərdən biridir. Vulf Dorn 2009-cu ildə yazdığı ilk romanı "Psixiatr"la məşhurlaşıb. Debüt əsəri ona böyük şöhrət qazandırıb. Müəllif bu əsəri sayəsində Almaniyanın psixoloji triller janrında yazan ən populyar romançıları siyahısına düşüb. Daha sonralar qələmə aldığı "Şizofrenik", "Xain ürəyim", "Oyunbaz", "Fobiya" kimi romanları ilə qısa müddətdə bütün dünyada geniş oxucu kütləsi toplayan yazıçının əsərləri 10-dan çox dilə tərcümə olunub. Həyatının 20 ilini psixiatriya klinikasında fəaliyyətə həsr etmiş Vulf Dorn hazırda yalnız ədəbi yaradıcılıqla məşğuldur.
Həyatı
Vulf Dorn 20 aprel 1969-cu ildə Almaniyada anadan olmuşdur. Tam zamanlı yazıçı olmazdan əvvəl psixiatrik terapevt və klinik tədqiqatçı kimi çalışmışdır. İyirmi il ərzində o, psixi pozğunluğu olan insanlara peşə reabilitasiyası və iş üzrə məşqçi kimi dəstək olmuşdur.
Yaradıcılığı
Vulf Dorn Jan Forstner, Mark Behrendt, Doro Beck, Simon Strode, Robert Winter və bir çox başqa personajlar yaradıb. Onun psixoloji triller romanları beynəlxalq bestsellerlərə çevrilmişdir və ona çoxsaylı mükafatlar, o cümlədən Ən Yaxşı Beynəlxalq Roman nominasiyasında Fransa Prix Polar mükafatı qazandırdı. Vulf Dorn on iki yaşından qısa hekayələr yazmağa başlayıb və on altı yaşında yerli qəzetdə ilk nəşrini etmişdir. Sonrakı illərdə onun hekayələri qəzet, jurnal və antologiyalarda dərc olunub. 2009-cu ilin oktyabrında onun debüt trilleri "Psixiatr" dərhal uğur qazanmış; psixiatr Ellen Rotun heyranedici hekayəsi çoxsaylı dillərə tərcümə edilmiş və bütün dünyada bir milyondan çox nüsxə satılmışdır. Bu günə qədər Vulf Dornun kitabları Argentina, Braziliya, Çili, Kolumbiya, Fransa, Almaniya, İtaliya, Meksika, İspaniya, Türkiyə və Uruqvayda bestsellerlər siyahısına düşüb. Vulf Dorn yazıları ilə yanaşı David Bowie, Mario Puzo, David Lynch, Frencis Ford Coppola və Jack the Ripperin mətnlərini alman dilinə tərcümə etmişdir.
Şahzadə Harri
Uels şahzadəsi Harri (, tam adı Henri Şarlz Albert Devid Mauntbatten-Vindzor, ; 15 sentyabr 1984-cü il, Paddinqton, London) — III Çarlz və onun birinci həyat yoldaşı Şahzadə Diananın oğlu, Böyük Britaniya kraliçası II Elizabetanın nəvəsi. Hal-hazırda Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının taxt-tacına növbədə beşincidir.
Rövlan Məmmədov
Rövlan Qurban oğlu Məmmədov (24 may 2001, Qaraxanbəyli, Füzuli rayonu, Azərbaycan — 15 oktyabr 2020;, Cəbrayıl, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Rövlan Məmmədov 2001-ci il mayın 24-də Füzulidə anadan olub. Xətai rayon 194 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil almışdır.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Rövlan Məmmədov Füzuli, Cəbrayıl, Kəlbəcər döyüşlərində savaşıb. 15 oktyabr 2020-ci ildə Cəbrayıl istiqamətində şəhid olmuşdur. Rövlan Məmmədov I Zabrat qəbristanlığında torpağa tapşırılmışdır.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rövlan Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rövlan Məmmədov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rövlan Məmmədov "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rövlan Məmmədov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olmuş Rövlan Məmmədov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Tiqon (heyvan)
Tiqon ("Tiger"-pələng və "lion"-şir) — erkək pələng və dişi şir arasənda hibrid yırtıcı heyvan. Tiqonun liqrdan fərqi odur ki, tiqon ata tərəfdən pələng və ana tərəfdən şirdir. Liqr isə əksinə. Tiqonlar da liqrlar kimi təbiətdə görsənmirlər. Tiqonlar hər iki valideynlərinin əlamətlərini daşıyırlar. Məsələn, onun başındakı ləkələr ana genlərindən (şirlər ləkə ilə doğulur), zolaqlar isə ata genlərindən qaynaqlanır. Zooloq ekspertlər deyir ki, tiqonlar liqrlardan fərqli olaraq təsadüfən təbiətə düşsə, yaşaya bilər. Çünki tiqonun qaçış sürəti saatda 70–75 km-dir. Bu da ov ovlamaq üçün kifayətdir. Liqrlar isə xüsusi olaraq təbiətdə yaşamağa öyrəşdirilir. Tiqonlar isə, xülasə, öyrəşdirilməsə belə meşədə yaşaya bilər.
Azərbaycanlı–erməni mədəni münasibətləri
Azərbaycanlı–erməni mədəni münasibətləri — azərbaycanlılar və ermənilərin dil və mədəniyyətləri arasında əlaqə.
thumb|Erməni aşığı [[Sayat Nova|Sayat-Nova]]
Tarix
SSRİ dövründə Bakının ruslaşdırılması Bakı əhalisini özündə birləşdirən azərbaycanlı, rus, erməni və digər etnik qruplardan ibarət Bakı şəhəri submədəniyyətinin yaradılması ilə nəticələndi.
Din
Hacı-Baba türbəsi islam dininə aid, azərbaycanlılar və ermənilər üçün ortaq ziyarətgahdır. Qarabağ münaqişəsindən əvvəl Azərbaycandan arabir molla gəlir, burada namaz qıldırırmış. Bundan əlavə, bir azərbaycanlı daim ziyarətgahın yaxınlığında yaşamış və onun saxlanması üçün ianə toplamışdır.
Lampropeltis triangulum
—  cinsinə aid heyvan növü.
Cilizə
Cilizə — Tiflis quberniyasının Loru-Borçalı qəzasında, indi Allahverdi (Tumanyan) rayonunda kənd.
Akrobatika
thumb|300px|Akrobat Akrobatika ənənəvi olaraq yerdə, ip üstündə, məftil üstündə, velosipeddə və ya at üstündə həyata keçirilən; insan bədəninin tarazlıq, koordinasiya və çevikliklə bağlı olan bütün qabiliyyətlərindən istifadə edən və bədən nəzarətinə əsaslanan bir performans sənətidir. Bu gün həm də idman növü hesab olunur.
Dodo (personaj)
Dodo — Luis Kerrollun Alisa möcüzələr ölkəsində əsərinin qəhrəmanlarından biri. Dodo quş növüdür. Əsərin 2-ci və 3-cü hissələrində peyda olur.
Akrobatika
Avropa
Qərb mədəniyyətində onun mənşəyi olduqca qədim dövrlərə gedib çıxır. Minoy sivilizasiyasına aid artefaktlarda (e.ə. 2000-ci il) öküzün belində akrobatika hərəkətlərini icra edən fiqurlar rast gəlmək mümkündür. Ehtimal olunur ki, bunlar o dövrə aid dini ayinləri icra edən insanların təsvirləridirlər.
Orta əsrlərdə Avropa zadəganlarının məclislərində müxtəlif hoqqabazlıq nümayişlərinin keçirildiyi məlumdur. Bu anlayışdan əvvəlcə ip üzərində tamaşalar üçün istifadə olunsa da, sonralar bu tərif genişlənərək gimnastika və bəzi sirk tamaşalarını əhatə etmişdir. Akrobatika və gimnastika yarışları XIX əsrdə Avropada geniş yayılmışdır.
Çin
thumb|sağ|180px|Cirque du Soleil [[Vyanada (2004)]]
Çin mədəniyyətində akrobatikanın kokləri 2500 il əvvəl keçirilən məhsul festivallarına qədər gedib çıxır. Tan sülaləsi dövründə, orta əsrlər Avropasında olduğu kimi, böyük əhəmiyyət kəsb etmiş və imperatorlar üçün akrobatika tamaşaları təşkil edilmişdir. Bu gün Çində yüz iyirmidən çox akrobatik qrup ümummilli tamaşalar nümayiş etdirir və Çin akrobatları beynəlxalq festivallarda bir sıra böyük müvəffəqiyyətlərə imza atırlar.
Bakcell
Bakcell — GSM standartlı mobil rabitə operatoru, Azərbaycanda ilk mobil rabitə xidmətləri göstərən şirkət.
"Bakcell" şəbəkəsi 9 minə yaxın baza stansiya sayəsində Azərbaycan əhalisinin 99,9%-ni, ölkə ərazisinin isə 92,6%-ni əhatə edir. Azərbaycan iqtisadiyyatının qeyri-neft sektorunun investorlarından biri olan Bakcell 3 milyondan artıq abunəçini telekommunikasiya xidmətləri (zəng və mobil internet) ilə təmin edir. 4G şəbəkəsi sayəsində, bu gün Azərbaycanın əksər şəhər və rayonlarında (Naxçıvan Muxtar Respublikası istisna olmaqla) yaşayan Bakcell abunəçiləri şirkətin təqdim etdiyi mobil internet xidmətlərindən yararlanmaq imkanına malikdirlər. Bakı metrosunda 4G internet xidmətlərini göstərən ilk mobil operatordur.
Şirkət müxtəlif sahələrdə və ölkələrdə fəaliyyət göstərən şaxələnmiş şirkətlər qrupu olan NEQSOL Holding-ə daxildir. Qrupun əsas fəaliyyət istiqamətlərinə neft və qaz, telekommunikasiya, yüksək texnologiyalar və tikinti sahələri daxildir. Qrup daxilində şirkətlərin əməliyyatları və göstərdiyi xidmətlər Birləşmiş Krallıq, ABŞ, Türkiyə, Azərbaycan, Ukrayna, Gürcüstan, Qazaxıstan və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri kimi ölkələri əhatə edir.
Təzəkənd-i Camalxan (Urmiya)
Təzəkənd-i Camalxan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 37 nəfər yaşayır (10 ailə).
Nadir Axundov
Nadir Ələkbər oğlu Axundov — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan SSR ticarət naziri (1955–1959), Azərbaycan SSR xalq yüngül sənaye komissarı və naziri.
Həyatı
Nadir Ələkbər oğlu Axundov 1912-ci ildə Kirovabad (Gəncə) şəhərində sərrac ailəsində anadan olmuşdur. 14 yaşında işləməyə başlamış, əvvəlcə bağban şagirdi olmuş, sonra isə Bakıya gələrək gön-dəri zavodunda fəhləlik etmişdir. 1933-cü ildə Moskva Dəri Ayaqqabı Texnikumunda oxumağa göndərilmiş, oranı bitirdikdən sonra Bakıda 2 nömrəli gön-dəri zavodunun baş mühəndisi, daha sonra 2 nömrəli ayaqqabı fabrikinin direktoru olmuşdur.
Nadir Axundov uzun sürət xəstəlikdən sonra 4 aprel 1959-cu ildə 47 yaşında vəfat etmişdir.
Əli Səngərli
Əli Məmməd oğlu Məmmədov — müəllim, şair, tərcüməçi.
Həyatı
Əli Məmməd oğlu Məmmədov 1930-cu ildə Gürcüstanın Türklər toplu yaşayan Borçalı bölgəsinin Faxralı kəndində doğulmuşdu. Bu bölgədə aşıqlar çox yaşadığından əlinə qələm alıb bədii yaradıçılıqla məşğul olmaq istəyən də, sinəsinə sazı qaldırıb aşıqlıq həvəsinə düşən də heca vəznində şeirlər yazır.
Əli Məmməd oğlu da yaradıcılığa orta məktəbdə oxuyarkən başlayıb. Orta məktəbi bitirdikdən sonra üç il məcburi əsgərlik xidmətini başa vurub. Sonra Bakıdakı Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində oxuyub. 1952-1957-ci illərdə Universitetdə oxuyarkən xarici ölkələr ədəbiyyatı fənnindən dərs deyən müəllimləri Əli Sultanlı ona Roma və Yunan poeziyasından seçmələri tərcümə etməyi tapşırıb. Müəlliminin tapşırığını uğurla yerinə yetirdiyinə görə Əli Sultanlı onun tərcümələrini hazırladığı Roma və Yunan ədəbiyyatı antologiyasına daxil edib.
Universiteti bitirdikdən sonra Faxralıya qayıdan Əli Məmməd oğlu məktəbdə müəllimlik etmiş, kəndlərinin başı üzərində ucalan Səngərli dağının adını özünə ləqəb götürmüşdür. Səngərli ləqəbilə yazdığı şeirlərini Bolnisi rayonundakı “Qələbə bayrağı”, Tbilisidəki “Şərqin şəfəqi”, “Sovet Gürcüstanı”, “Azərbaycan gəncləri”, “Ədəbiyyat və incəsənət”, “Sovet kəndi” qəzetlərində nəşr etdirmişdi. 1961-ci ildə onu Gürcüstanın paytaxtındakı A.S.Puşkin adına Tbilisi Dövlət Pedoqoji İnstitunun Azərbaycan bölməsində xarici ölkələr ədəbiyyatı fənnindən dərs deməyə dəvət etmişlər.
Xarici ölkə ədəbiyyatından dərs dediyinə görə mövzunu tələbələrə yaxşı anlatmaq, onlar üçün oxu materialı hazırlamaq məqsədilə çoxlu tərcümələr etmişdir.
Əli Səngərlinin yaradışılıdında Türk xalqlarının taleyindən bəhs edən şeirlər xususilə seçilir. Bu şeirlərdə yüksək bədii dəyər, forma axtarışları ilə yanaşı bir üsyankarlıq, etiraz da var. Gəray xanın xanımının ölümündən kədərini bildirmək üçün sarayında tikdirdiyi çeşmə-bulaq çoxlarını təsirləndirib və bu mövzuda gözəl bədi əsərlər də yaradılıb. A.S. Puşkin də “Bağşasaray fantanı” əsərini bu əvəzsiz abidədən ilhamlanaraq yaradıb.
Əli Səngərlinin 19-cu əsrdə yaşamış Krımlı Aşıq Qədirə həsr etdiyi şeir də olduqca önəmlidir. Haqsızlığa etiraz edən, millətinin bu durumuna üzülən Əli Səngərli şeirinin sonunu məşhur bir bayatının bir misrasını dəyişməklə tamamlayır.
Şair min illiklərdən keçib gələn “başımdan tüstü qalxdı”, “kipriyimdə od ağlar” kimi deyimləri, ”buradan bir atlı keçdi” misrasını “buradan bir el köçdü” kimi verməklə şeirin bədii dəyərini artırır.
Şairin “Tatar qızı”, “Sınayar”, “Türk oğlu”, “Oğuz” və başqa şeirlərində də Türklərin dərdlərindən yazır.
Əli Səngərli təkcə Krım Türkləri üçün narahat olmur. Qazax şairi Oljas Süleymenova həsr etdiyi “Qum ətri qoxladım” və “Rusiya” şeiri də üsyankarlığıyla seçilir.
Sovetlər Birliyi dönəmində Əli Səngərli haqqında televiziyada, radioda, qəzetlərdə təbliğ, tərənnümə rast gəlinmir. Ona fəxri adlar da verilmədi. Amma onun şeirlərini aşıqlar sevə-sevə məclislərdə oxudular. Ömrünün son illərinədək müəllimlik edən şair çoxlu şeirləri yazsa da, Sovetlər Birliyi çökənədək kitabı çıxmadı. Şair ixtiyar çağlarında şeirlərini toplayaraq öz xərcilə “Şair ürəyi”, “Bu köhnə dünyada təzə nə var ki...”, “Uzaqlarda qalan dünyam” kitablarını çap etdirdi.
Şair Əli Səngərli 2009-cu ilin aprelin 23-də haqqa qovuşmuş və doğulduğu kənddə dəfn edilmişdir. Onun şeirləri isə Azərbaycan gənclərində milli hissləri gücləndirir və vətənpərvərliyi coşdurur.
Pantsir-S1
Pantsir-S1 (, NATO kod adı: SA-22 Greyhound) — Rusiya nın Tula şəhərində yerləşən KBP korporasiyası tərəfindən istehsal olunan qısa-orta mənzilli zenit-artilleriya və zenit-raket kompleksi. Bu kompleks ən müasir hava hücumundan müdafiə texnologiyaları və müasir radar la təchiz olunub.
Pantsir-S1 hərbi, sənaye və inzibati təsisatları aşağı və çox aşağı hündürlükdə uçuş həyata keçirmək qabiliyyətinə sahib olan təyyarə, helikopter, yüksək dəqiqlikli mərmi, qanadlı raket və PUA-lardan qorumaq, həmçinin digər hava hücumundan müdafiə sistemlərinin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə istifadə olunur.
Dizayn
1995-ci ildə ilk hazırlanmış variant 1L36 radarı ilə təchiz olunmuşdu. Bu radar sonradan başqa bir sistemlə əvəz edilmişdir. Bu qısa və orta mənzilli hava hücumundan müdafiə sistemi təkərli və ya tırtıllı maşınların üzərində yerləşdirilə bilər. Sistemin hava hücumundan müdafiə komplektinə avtomatik zenit-artilleriya topu, səth-hava raketləri, radar və ya optik axtarış sistemi və radio-nəzarət məntəqəsi daxildir.
Suriya
22 iyun 2012-ci il tarixində Suriyanın Latakiya şəhəri yaxınlığında kəşfiyyat uçuşu həyata keçirməyə cəhd edən Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələri nə məxsus RF-4E döyüş təyyarəsi Suriya Silahlı Qüvvələrinin Pantsir-S1 kompleksi ilə vurularaq düşürülmüşdür. Bu sistem, həmçinin 2015-ci ildən etibarən Rusiya Silahlı Qüvvələri tərəfindən Suriyada aktiv istifadə olunur.
2017-ci ilin martından iyul ayına qədər davam edən "Ordu-2017" beynəlxalq hərbi-texniki forumundan əldə edilən məlumata görə Suriyada yerləşdirilən Pantsir sistemləri qeyd olunan tarixə qədər 12 uçan obyekti məhv etmişdir ki, bunların da içərisinə Heron, Bayraktar, RQ-21A, müxtəlif növ raketlər və aerostat daxil idi. 2017-ci ilin oktyabr ayının əvvəlində Suriya ərazisində yerləşdirilən Pantsir kompleksi ilə İŞİD tərəfindən atılan iki ədəd Qrad raketi məhv edilmişdir.
27 dekabr 2017-ci ildə Bdama adlı qeyri-məskunlaşmış ərazidən silahlı qruplaşma tərəfindən Latakiya Beynəlxalq Aeroportu və Rusiya Aerokosmik Qüvvələri nin Xmeymimdə yerləşən hərbi təsisatına raket hücumu baş tutmuşdur. Həmin hücum zamanı hərbi baza istiqamətində atılan iki raket Pantsir hava hücumundan müdafiə sistemi vasitəsilə məhv edilmişdir.
2018-ci il yanvarın 5-dən 6-na keçən gecə Xmeymim aviabazası 13 ədəd pilotsuz uçuş aparatı (PUA) tərəfindən hücuma məruz qalmışdır. Nəticədə, hücumda iştirak edən yeddi PUA Pantsir-S hava hücumundan müdafiə sistemi tərəfindən məhv edilmiş, altı PUA isə radioelektron mübarizə vasitələrindən istifadə edilərək ələ keçirilmişdir.
14 aprel 2018-ci ildə ABŞ, Böyük Britaniya və Fransa qoşunları Suriya ərazisində yerləşən səkkiz hədəfə 103 ədəd hava-səth tipi raket və qanadlı raketlərlə zərbə endirmişdir. Rusiya tərəfinin verdiyi məlumata görə Pantsir komplekslərindən buraxılan 25 ədəd raketlə 23 ədəd düşmən raketi məhv edilmişdir. Buna baxmayaraq, ABŞ Müdafiə Departamenti müttəfiq qoşunlarının heç bir raketinin vurulmadığını bildirmişdir.
Ukrayna
Müxtəlif müstəqil ekspertlərin verdiyi məlumata görə Pantsir-S1 kompleksi Donbass müharibəsi ərzində separatçılar tərəfindən istifadə olunmuşdur. Bu kompleksin əsas silahının qalıqları 2014-cü ilin noyabr ayında Ukraynada müşahidə olunmuşdur. Bu sistem, həmçinin 2015-ci ilin əvvəllərində Ukraynanın separatçılar tərəfindən nəzarət olunan Luqansk və Makeyevka şəhərlərində müşahidə olunub.
İstifadəçilər
thumb|300px|Pantsir-S1 istifadəçiləri mavi rəngdə göstərilmişdir
Xose Mariya Fenollera
Xose Mariya Fenollera e İbanes — İspaniya rəssamı. O, daha çox portretləri ilə tanınır.
Həyatı
Xose Mariya Fenollera e İbanes 10 dekabr 1851-ci ildə İspaniyanın Valensiya şəhərində anadan olmuşdur. O, San Karlos Kral İncəsənət Akademiyasıda təhsil almışdır. Fenollera 1872–1877-ci illərdə Romada yaşamışdır. Bundan sonra o, Parisə getmiş, burada fotoqravüra texnikasını öyrənmişdir. Fenollera nəhayət Madriddə məskunlaşmışdır. Fenollera 1887-ci ildə Santiaqo-de-Kompostelaya köçüşdür. Burada o, İncəsənət Məktəbində professor kimi özünü təsdiq etmiş və Qalisiya regionalizmi hərəkatının nümayəndəsi olmuşdur. Fenollera, ilk növbədə, Qalisiya zadəganlarının portretlərini çəkirdi. O həmçinin, Ölkə Dostlarının İqtisadi Cəmiyyətinin prezidentləri haqqında, daha sonra Santiaqo-de-Kompostela Universitetində bir sıra əsərlər çəkmişdir. 1890-cı ildə Qalisiya zadəganlarından olan Konsuelo Velon-i-iQonsales-Pardo ilə evlənmişdir.
Əlisaab Orucov
Əlisaab (Əlisahib) Səftər oğlu Orucov — Azərbaycan hüquqşünası və dövlət xadimi, Azərbaycanın ədliyyə naziri (1985–1992), Azərbaycan Respublikası Baş nazirinin müavini — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fövqəladə səlahiyyətli nümayəndəsi (1992).
Həyatı
Əlisaab Səftər oğlu Orucov 24 yanvar 1946-cı ildə Göyçay şəhərində fəhlə ailəsində anadan olmuşdur. 1953–1964-cü illərdə Göyçay şəhər 3 saylı orta məktəbdə, 1966–1971-ci illərdə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsinin əyani bölməsində təhsil almışdır.
1971-ci ildə Azərbaycan SSR Ədliyyə Nazirliyində Məhkəmə Orqanları İdarəsində məsləhətçi kimi işə başlamış, 1973-cü ilin fevral–iyun aylarında Bakı şəhər Nəsimi rayon xalq məhkəməsində xalq hakimi kimi təcrübə keçmişdir. Elə həmin ilin iyunundan 1977-ci ilin dekabrınadək Kirovabad (Gəncə) şəhərində xalq hakimi işləmiş, 1977-ci ilin dekabrından 1980-ci ilin martınadək isə Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin üzvü olmuşdur. 1980-ci ilin mart ayında Əlisaab Orucov Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin sədr müavini, iki il sonra isə birinci müavini seçilmişdir.