cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valentin Haüy
Həyatı
Böyük maliyyə çətinliklərinə baxmayaraq, Haüy məktəbin nəzdində mətbəə yarada bilmiş və korlar üçün qabartmalı-xətti unsial şrifti ilə çap edilən bir neçə kitab nəşr etmişdir. Bu Yer kürəsində korlar üçün ilk kitablar idi. Brayl əlifbası çıxana qədər gözdən əlil insanlar bu kitablar sayəsində öyrənmişdilər. Haüyün fəaliyyəti Rusiya imperiyasının diqqətini cəlb etmişdir. 1803-cü ildə Rusiya imperatoru I Aleksandr Valaentinə Sankt-Peterburqda tam və ya qismən gözdən əlil insanlar üçün təhsil müəssisəsinin yaradılması təklifini vermişdir. Bu təklifi qəbul edən Valentin 1806-cı ildə Sankt-Peterburqa gəlmişdir. Haüy entuziast müəllimlər tapdıqdan sonra, artıq məktəb Rusiya imperiyasının Maarif nazirliyinin dəftərxanasında açılmağa hazırlaşdığı zaman Rusiya imperiyasından ona belə cavab gəlmişdir: "Rusiyada kor uşaqlar yoxdur". Belə olduğu halda Valentin özü şagirdləri axtarmağa başlayır. Valentin Haüy təkcə kor tələbələri oxutdurmaqla yanaşı, onları öz hesabına yedizdirməyə də hazır idi. 1807-ci ildə Rusiyada gözdən əlil uşaqlar üçün ilk təlim-tərbiyə müəssisəsi açılmışdır.
Valentin Haüy 72 yaşında istefa verərək Rusiyanı tərk edir.
Valentin Haüy 1822-ci il 19 mart tarixində vəfat etmiş və Parisin Per-Laşez qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Miras
1889-cu ildə Moris de la Sizeran tərəfindən korlar və zəifgörmə qabiliyyətinə malik insanlara kömək üçün yaratdığı assosiasiyanı Valentin Haüyün şərəfinə adlandırmışdır.
Himantoglossum calcaratum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Blu-ray Disc
right|200px Blu-ray Disc və ya qısaca BD ( göy şüa və   — disk; blue yerinə blu yazılışmışdır)   — yüksək sıxlığa və dəqiqliyə malik yazı, video və digər rəqəmsal məlumatların saxlanılması üçün istifadə edilən optik daşıyıcı formatı. Blu-ray standartı BDA konsorsiumu ilə birgə hazırlanmışdı. Yeni daşıyıcının ilk prototipi 2000-ci ilin oktyabrında təqdim edilmişdi. Müasir variantı isə 2006-cı ilin yanvarında keçirilən Consumer Electronics Show (CES) - istehlak elektronikasının beynəlxalq sərgisində təqdim edilmişdir. Blu-ray formatı bazara 2006-cı ilin yazında çıxarılmışdır.
Blu-ray (mənası "göy şüa") - adı, yazılış və oxuma üçün istifadə edilən qısadalğalı (405 nm) göy (texniki olaraq göy-bənövşəyi) lazerə uyğun adlandırılmışdır. "e" hərfi qəsdən "blue" sözündən çıxarılmışdır, çünki "blue ray" ifadəsi tez-tez istifadə ediləndir və əmtəə nişanı olaraq qeydə alınması ehtimalı böyükdür.
Daha böyük məsafələrdə daha qısa fokus uzunluğu vacibdir. Harda ki DVD drayver obyektivləri təxminən 40 dəfə böyükdür, CD drayver obyektivləri 20 dəfə daha çox böyükdür. Blu-ray drayver obyektivləri təxminən 60 dəfə daha böyükdür.
Variantlar və ölçülər
200px|thumb|Boş yazıla bilən BD (Blu-ray Disc recordable) diski. Birtəbəqəli Blu-ray (BD) diskə 23,3 QiB (25 QB), ikitəbəqəli BD diskə 46,6 QiB (50 QB), üçtəbəqəli BD diskə 100 QB, BD diskə 128 QB həcmində məlumat yerləşdirilə bilər. Hələ 2008-ci ilin sonunda yapon şirkəti Pioneer 405 nm lazeri olan oxuyucular və adi BD-pleyerlər üçün 16 və 20-təbəqəli 400 və 500 QB həcmində olan disklər istehsal etdi. Pioneer Electronics şirkəti artıq üçtəbəqəli 100 QB və dördtəbəqəli 128 QB həcmində olan diskləri dəstəkləyən BDR-206MBK qurğusunu təqdim etdi. Disklər BD-R XL indeksləşdirilməsinə uyğun olmalıdır.
5 oktyabr 2009-cu il tarixində yapon korporasiyası olan "TDK" 320 qiqabayt həcmində olan Blu-ray diskin yaradılması haqqında məlumat verdi. TechOn saytına istinadən yeni ontəbəqəli disklər bütün mövcud daşıyıcı qurğularda tamamilə dəstəklənəcək
Hazırda BD-R (birdəfəlik yazı), BD-RE (çoxdəfəlik yazı), BD-RE DL (çoxdəfəli yazı), 46,6 QiB (50 QB) həcmə malik BD-ROM formatında disklər mövcuddur. BD-R disklər həmçinin LTH tipində də ola bilər. Standart disklərin 120 millimetr olur. Daha kiçik 80 mm ölçülərində olan disklər də mövcuddur. Bu disklər rəqəmsal foto/videokameralar üçün nəzərdə tutulub.
BD-də informasiya keçid sürəti drayverin sürətindən və mediyadan asılıdır. Optik diskin fırlanma sürəti 10,000 rpm-dir, hansı ki, BD maksimum sürət drayverləri (12x) 54 MBps keçid norması ilə eyniləşdirilir. Tək və ya 2 qatlı disklərdə yazma və ya oxuma vaxtı BD drayver(mediya) sürəti müxtəlifdir, hansı ki, aşağıdakı şəkildə göstərilir.
Obyektivlik aralılıq ölçüsüdür. Yüngül toplana bilən obyektivlərin fokus uzunluqları və yaxınlıqları olduqca vacibdir.Obyektivin ədədi qiyməti işığın fokusa maksimum bucaq altında daxil olması nəticəsində əldə edilir. Blu-ray drayver obyektivləri işığı 58,2° bucaq altında yığır. Nəticə olaraq ədədi apertura SIN(58,2)=0,85 olur.
Tom Berencer
Tom Berencer - ABŞ aktyorudur. Qızıl Qlobus və Emmi mükafatına layiq görülmüşdür. Ona ilk populyarlıq gətirən rolu 1986-cı ildə çəkilən Əgər sabah açılsa filmindəki Ceff Stivens roludur.
9 dekabr
1901–cari
thumb|[[Mehmet Əli Birand]]
thumb|[[Lütfəli Abdullayev]]
Atribut
Atribut (lat. attribuo — vermək, kəsb etdirmək) — qalıcı, əsas xüsusiyyətlər, sifətlər. Söz latın mənşəlidir, hərfi mənada "verirəm", "bəxş edirəm" deməkdir. Müasir anlamda çox işlənir. Misal üçün, dövlətin atributları, təşkilatın atributları və s. Azərbaycan dövlətinin himninin atributlarını onun sözləri və musiqisi təşkil edir. Atributlar elə şeylərdir ki, onlarsız həmin varlıq, şey yaxud predmet nə düşüncədə nə də reallıqda mövcud ola bilməz.
Orta əsrlərdə sxolastika və metafizikada şeyin təbiətini təşkil edən, onun ayrılmaz subsitansional əlaməti. Qrammatikada və məntiqdə — şeyin ona mülahizədə verilən istənilən, o cümlədən aksidental əlaməti. Əgər sonuncu mənasında Atribut predikatın sinonimidirsə, birinci mənasında o, şeyi yalnız özlüyündə, başqa predmetlərə dəxli olmadan səciyyələndirən predikasiya növüdür. “Atribut” termini latınca yazılmış kargüzarlıq və inzibati sənədlərin dilindən götürülmüşdür. Siseronun ritorikasında o, bu və ya digər münasibətdə şeylərin təbiətinə xas olandır. Latın patristikasında və sxolastikasında Atribut, əsasən, Allah haqqında təlimlə bağlı işlədilir. İlahi Atributlar, yaxud adlarla Allaha xas olan kamilliklər — qadirlik, hər şeyi bilməklik, mərhəmətlilik adlanır. Allahın mahiyyəti sadə fikirləşdirildiyindən onun Atributları onun özü ilə və bir-birilə üst-üstə düşməlidir (Avqustinə görə, Allahda Onun özü ilə Onun malik olduğu arasında fərq ola bilməz). Yeni dövr fəlsəfəsində Atribut substansiyanın dəyişməz və ayrılmaz əlaməti (R. Dekartda maddi substansiya ölçüsü, mənəvi substansiya isə hərəkidir), onun vəziyyəti olan modusdan fərqli olaraq mahiyyəti (B. Spinoza) kimi başa düşülürdü. Sonralar bu terminin işlədilməsində şeyin Atributu ilə onun mahiyyət müəyyənliyi arasındakı fərq səciyyəvi olmuşdur.
Təsviri sənətdə Atribut hər hansı personajın, yaxud predmetin sabit fərqləndirici əlaməti, onun funksiyasının mahiyyətinin, məşğuliyyətinin işarəsidir (Afinanın Atributları bayquş və ilan, Amurun Atributları ox və kaman və s.). Atributlar tarixi, yaxud əsatiri (məs., Adonisin Atributu qaban), rəmzi (məhəbbət rəmzi olan ürək); bir çox personajlar üçün ümumi və fərdi olur.
İnformatikada Atribut — obyektin xarakteristikasını ifadə edən əlamət (adı, tipi, uz., miqdarı, təsvir forması və s.). Məs., faylın Atributu fayl sistemində fayldan istifadə üsullarını və ona müraciət hüququnu təyin edən əlamətdir. Faylların müxtəlif əməliyyat sistemlərində müxtəlif Atribut dəstləri olur. MSDOS-da fayl “arxiv”, “sistem”, “ancaq oxumaq üçün” və “gizli” elan edilə bilər.
Assosiasiya
Assosiasiya — ümumi məqsədlərə nail olmaq üçün təşkilatların və ya ayrı-ayrı şəxslərin birgə fəaliyyətini əlaqələndirən birlik forması ; digər mənaları isə: 1)cəmiyyət, birlik, ittifaq; 2)kimyada molekulların və ya maddənin iki qat, üç qat və i.a. olaraq birləşməsi; 3)fiziki və ya hüquqi şəxslərin qarşılıqlı əməkdaşlıq məqsədilə könüllü birləşməsi; 4)şirkətlər, ittifaqlar; 5)psixologiyada: psixi proseslərin nisbətən davamlı rabitəsi. Müəyyən əlaqə və münasibətdə olan cismin və hadisələrin əks etdirilməsi onlar haqqındakı fikir və təsəvvürlərin əlaqələndirilməsinə səbəb olur. Sonralar cismin biri təsir etdikdə digərləri də yada düşür. Əlaqəli fikir və hadisələr də belədir. Müasir anlamda assosiasiyalar qruplaşmış birliklər, ittifaqlar, təşkilatlar mənasında işlədilir.
Assosiasiyalar cəmiyyətin bütün institusional sahələrində (sənətkarlar gildiyaları, sənayeçilər ittifaqları, həmkarlar ittifaqları, siyasi partiya və bloklar, ictimai, elmi və dini birliklər, idman klubları, həvəskarların cəmiyyətləri və s.) yayılmışdır. Assosiasiyaların açılması və fəaliyyəti müvafiq hüquqi normalarla nizamlanır. Zaman keçdikcə Assosiasiyalar öz məqsədlərini və onlara çatma vasitələrini dəyişə bilər. Sosial institutlardan fərqli olaraq, Assosiasiya vətəndaş cəmiyyətinin institutu kimi, dövlətdən nisbi muxtariyyətə malikdir.
Assosiasiyaların saylarının artması müasir tipli cəmiyyətlərin fərqləndirici cəhətidir. Assosiasiyaların nüfuz və fəallıq dərəcəsi vətəndaş cəmiyyətinin inkişaf göstəricisidir. Plyuralist demokratiya modeli vətəndaşların müxtəlif sosial maraqlarını ifadə edən və onların hüquqlarını dövlət qarşısında fəal surətdə qoruyan Assosiasiyaların, inkişaf ideyası üzərində qurulur. Assosiasiyalar şəbəkəsi dövlət hakimiyyətinin qarşısını almaq mexanizmidir.
Hüquqda
Assosiasiya, hüquqda — qeyrikommersiya təşkilatının təşkilati-hüquqi forması. Kommersiya təşkilatları sahibkarlıq fəaliyyətlərini əlaqələndirmək məqsədilə, həmçinin ümumi əmlak maraqlarını təmsil və müdafiə etmək üçün öz aralarında müqavilə bağlamaqla qeyri-kommersiya xarakterli Assosiasiya və ya ittifaq yarada bilər. İctimai və digər qeyrikommersiya təşkilatlarının, həmçinin müəssisələrin Assosiasiyalarda birləşməsi mümkündür. Assosiasiyanın üzvləri öz müstəqilliklərini və hüquqi şəxs hüquqlarını qoruyub saxlayırlar. Assosiasiya öz üzvlərinin öhdəliklərinə görə cavabdehlik daşımır.
Psixologiyada
Assosiasiya, psixologiyada — təcrübənin iki məzmunu arasında əlaqə; şüurda bu məzmunlardan (təsəvvürlər, hissiyyatlar, obrazlar, fikirlər və s.) birinin canlanması digərinin də yaranması ilə nəticələnir. Təcrübədə bu əlaqə nə qədər çox yaranırsa, Assosiasiya bir o qədər möhkəm olur. “Assosiasiya” terminini ilk dəfə C.Lokk 17-ci əsrin sonlarında müxtəlif “ideyalar” arasında onlara müvafiq hadisələrin zamana və məkana görə təsadüfən üst-üstə düşməsi səbəbindən yaranan əlaqələri bildirmək üçün tətbiq etmişdir. O, zəka ilə yaranan əlaqələrdən fərqli olaraq, bu tip əlaqələri “ağılsız” sayırdı. 18,19-ci əsrlərdə “Assosiasiya” anlayışı psixologiyada olduqca geniş yayılmağa başladı. Assosiativ psixologiyada Assosiasiya şüurun əsas və hətta yeganə işləmə mexanizmi sayılırdı; yaranma üsullarına görə Assosiasiyanın tipləri təsvir edilirdi. D. Yum oxşarlıq (göy — mavi), kontrast (qara — ağ), zaman və məkanla əlaqə (uşağın qaranlıq otaqda təsadüfən qorxması sonradan qaranlıq qorxusu doğurur) və səbəb-nəticə Assosiasiyalarını (işığın qəfil parlaması — ağrı hissi) fərqləndirirdi. Assosiasiyaların bu ilkin yaranma qanunlarından başqa, T.Braun konkret Assosiasiyanın müəyyən məqamda bir çox digər mümkün Assosiasiyalardan yaranmasına səbəb olan “ikinci dərəcəli” qanunları — faktorları da qeyd edir: Assosiasiyada birləşən təəssüratların gücü, onların yeniliyi, fərdin özünəməxsusluqları və s. Assosiasiya Benə görə, əsasında “ağlın kortəbii fəallığı” duran “yaradıcı Assosiasiya” da mövcuddur.
Assosiasiyalaşdırılmış dövlət
Assosiasiyalaşdırılmış dövlət, assosiasiyalaşdırılmış ştat — 1) çoxtərəfli beynəlxalq müqavilənin, dövlətlər birliyinin (təşkilatının) iştirakçısı; onun tamhüquqlu üzvü olmayan, lakin həmin birliklə (təşkilatla) bağladığı ikitərəfli müqavilələr əsasında onun fəaliyyətində iştirak edən dövlət. Məs., Avstriya, Finlandiya və İsveç Aİda Assosiasiyalaşdırılmış dövlət olmuşlar (1994-95). 2) Dövlətçiliyin bəzi əlamətlərinə malik olan və federativ, yaxud (nadir hallarda) unitar dövlətin tərkibinə daxil olan dövlətiərazi qurum.
Edinburq Universiteti
Edinburq Universiteti — Şotlandiyanın Edinburq şəhərində yerləşən, Böyük Britaniyanın ən qədim və nüfuzlu tədqiqat universitetlərindən biri.
Xarici əlaqələri
Edinburq Universiteti Britaniyanın tədqiqat universitetlərini birləşdirən Rassel qrupuna, eləcə də, "Universitas 21" adlı beynəlxalq elmi-tədqiqat assosiasiyasına daxildir.
Koimbra qrupunun üzvüdür.
İlkləri
1896-1898-ci illərdə burada entomologiya sahəsində bir tədqiqatçı kimi çalışmış Eleanor Anna Ormerod Edinburq Universitetindən fəxri doktor adı almış ilk qadındır.
Qrammatika
Qrammatika —Yunan sözüdür.Dili bütün sahələri ilə ələ alıb, araşdıran elmin adıdır. Ərəb dilində sərf və nəhv olaraq tanınan bu elm, qərb dillərində qrammatika olaraq adlandırılır. Bir dili səslərdən cümlələrə qədər, ehtiva etdiyi bütün komponentləri ilə, geniş bir şəkildə araşdıran elmə qrammatika deyilir. Qrammatika digər bir çox qaydanın əksinə müəyyən bir qrup tərəfindən hazırlanmayıb, o dili istifadə edən insanların zaman keçdikcə lazımlı qaydaları yaratmalarından və ya mövcud olan qaydaları dilin inkişafına dəyişdirmələrindən meydana gəlib.
Qrammatika sözlərin dəyişməsi və onların cümlədə birləşməsi qaydalarının məcmusudur. Qrammatika bizə nitqimizi düzgün qurmaq, fikrimizi səlis və aydın ifadə edə bilmək, sözləri cümlədə necə dəyişdirmək və işlətmək, onları bir-biri ilə necə əlaqələndirmək, hansı ardıcıllıqla düzmək və s. qayda-qanunlarını öyrədir.
Averroizm
Averroizm – Orta əsrlərdə Qərbdə ortaya çıxmış fəlsəfi təlim. Sözün kökündə dayanan Averroes müsəlman aləmində İbn Rüşd kimi tanınır. Orta əsr fəlsəfəsində İbn Rüşdün ideyalarını tədris edən və yayanlara averroistlər adını verirdilər. Qərbin ənənəvi kilsə fəlsəfəsi Orta əsrlər Avropa Universitetlərinə nüfuz edən və tədris edilən averroizmin qarşısını alır, bu təlimin ardıcılını isə lənətləyib yandırırdılar.
Vir illustris
300px|right|thumb|"Şöhrətli kişi" — titullu Pretoriya prefekti İlliri, [[Notitia Dignitatumdan rəsm, IV əsrin axırları — V əsrin əvvəlləri.]] Vir illustris ( və ya ) — sonrakı dövr Roma İmperiyasında və ilkin Bizans İmperiyasında  ən yüksək senatr titulu.
Mikania cyanosma
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Typhlodromus aestivalis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Məkanın melodiyası (film, 2004)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Himantoglossum caprinum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Himantoglossum hircinum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vir clarissimus
Vir clarissimus — ( və ya ) — sonrakı dövr Roma İmperiyasında və ilkin Bizans İmperiyasında ən yüksək senatr titulu (IV - VI əsrlər).
Year of the Dragon (Modern Talking albomu)
Year of the Dragon  - 2000-ci ildə Modern Talking qrupu tərəfindən çıxarılmış albomdur.
Anthemis homalolepis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Himantoglossum montis-tauri
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Typhlodromus agilis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Narsissizm
thumb|Narkiss suda öz əksinə baxarkən.
Narsisizm Özlərinin "xüsusi"və ya"seçilmiş"olduqlarını düşünən, öz maraqları üçün başqalarını istifadə edən, başqalarının uğurlarını qısqanan, empatiyası olmayan davranış tipidir.
Simptom və əlamətləri
Özlərinin "xüsusi " və ya "seçilmiş" olduqlarını düşünürlər, öz maraqları üçün başqalarını istifadə edirlər, başqalarının uğurlarını qısqanırlar, empati olmur, başqalarının hisslərinə və ehtiyaclarına qarşı biganədirlər, çox bəyənilmək istəyirlər, həmişə özlərini haqlı, başqalarını günahkar sayırlar, daim hər şeyi idarə(manupilyasiya) etməyə çalışırlar, özlərinin qüsursuz olduğunu düşünürlər, qüsurlarını qəbul etdirmək mümkün deyil.
Səbəbləri və müalicəsi
Xəstəliyin tam səbəbi məlum olmasa da, ətraf mühit, sosial, genetik, neyrobioloji faktorların təsir etdiyi ehtimal edilir.
Narsisistik şəxsiyyət pozğunluğunun ən fərqli xüsusiyyətlərindən biri də problem yaradan davranışları qəbul edib dəyişməyə çox dirənmələri, günahı başqalarında axtarmaqda peşəkar olmaları, ən kiçik tənqidi belə münaqişəyə, münaqişəyə və hətta aqressivliyə çevirmələridir. Bundan əlavə, ümumi narsistik şəxsiyyət pozuqluğu əlamətləri olaraq:
Etimologiyada Narsist
Etimoloji rəvayətə görə, Eko adlı pəri ovçu Narsistə vurulur, ancaq ondan qarşılıq görə bilmir. Uzun müddətdən sonra Eko dərdindən və gözləməkdən ölür. Bunu görə Olimp ilahları Narsisti cəzalandırmaq qərarına gəlirlər. Günlərin birində Narsist su içmək istəyir və gölə tərəf əyiləndə özünü görərək özünə aşiq olur. Son nəticədə özünü uzun müddət izləyərək ölür.
Boyat (Ağcabədi)
Boyat — Azərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Keçmiş Bayat nahiyəsinin mərkəzi.
Tarixi
Boyat (Bayat, Bəyat ) – "Kitabi-Dədə — Qorqud"da hadisələrin başlanğıc və cəryan etdiyi coğrafi adlardan biridir. Boyat coğrafi adına Ağcabədi, Salyan, Neftçala, Ucar, Şamaxı, Şabran, eləcə də Şimali Azərbaycanda – Qədim Albaniyada – Arran – Şirvan ərazisində və digər yerlərdə təsadüf edilir.
Boyat (Bayat, Bəyat) türkdilli qəbilələrdən birinin adı olub IX–X əsrlərdə qay tayfası ilə yanaşı Şimali Qazaxıstanın çöllərində oğuzlara başçılıq etmiş tayfalardandır. Şah İsmayıl Xətai yeni hökumətə dayaq olmaq və onu əldə saxlamaq üçün İranda yaşayan Boyat türklərindən bir dəstəsini siyahı uzrə köçürüb Dərbənddə və Şabranda yerləşdirmişdir. Həmin tayfanın üzvləri tərəfindən salınmış yaşayış məntəqələri onların adı ilə Boyat adlandırılmışdır.
Toponim səlcuq oğuzlarının boyat/bayat tayfasının adını daşıyır. Etnotoponimdir.
Bildiyimiz kimi Azərbaycan xalqının formalaşmasında əsas amilə malik olan tayfalardan biri də Bayat tayfası olmuşdur. Həmin tayfanın söylədikləri nəğmələr isə Bayat tayfasının nəğmələri, yəni bayatı adı altında termin kimi formalaşmışdır. Deməli, Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatının ən geniş yayılan, ən kütləvi bir növü də bayatların adını yaşadan bayatılardır.
Boyat kəndində arxeoloji abidələrdən Qışaltıtıpə kurqanı, Qoşatəpə kurqanı, Qəbiristanlıqtəpə kurqanı, Qalaqtəpə kurqanı (Tunc dövrü), Şəhərgah (orta əsrlər) var.
Şerburq-Oktevil
Şerburq-Oktevil şəhəri — Fransanın şimal-qərbində yerləşən Manş (Aşağı Normandiya rayonu) bölgəsinin liman şəhəri.
Coğrafiyası
La Manş boğazının sahillərində Kotentin yarımadasının şimalında yerləşən şəhərin ərazisi 6,9 km²-dir.
Əhalisi
Şəhərin əhalisi isə təxminən 118000 nəfərdir.
Dərə hamamı
Dərə hamamı — XIX əsrdə Şəki də tikilmiş abidə. Yuxarı Baş Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğunun ərazisində yerləşir. Hazırda yararsız haldadır.
Hamam, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.
2019-cu il iyulun 7-də "Xan Sarayı ilə birgə Şəkinin tarixi mərkəzi" UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilib. Şəki şəhərinin tarixi mərkəzində yerləşən Dərə hamamı da Ümumdünya İrsinə daxildir.
Haqqında
1870-ci illərdə sahibkar Məmmədnəbi 6 metr dərinlikdə torpağı qazdıraraq Dərə hamamını tikdirib. Hamam iki böyük zaldan və köməkçi otaqlardan ibarətdir. Hamamın çöl və ya bayır salon adlanan salonu, yuyunmaq üçün nəzərdə tutulmuş bir qrup başqa otaqları var. Soyunma otaqları köməkçi otaqlar vasitəsilə yuyunma salonuna birləşir. Hər salon yuxarıdan günbəzlə örtülüb. Günbəzlərdə işıq düşməsi üçün kiçik deşiklər var. Sabunlanma bölməsinin əks tərəfindən köməkçi binalara soyuq və isti su hovuzları birləşir. Bu hovuzlara "xəzinə" deyilir. Hamama su saxsı borular vasitəsilə yaxınlıqdakı qədim su kəmərindən verilib. Hamam 1980-ci illərə qədər fəaliyyət göstərib. Ümumi sahəsi 89 kvadratmetrdir. Soyunma otağı, çimmə otağı, bir nömrə və dəhlizdən ibarətdir. Soyunma yerinin sahəsi 120 kvadratmetrdir - eni 10 metr, uzunluğu 12 metr, hündürlüyü 13 metr. Nömrənin sahəsi 12 kvadratmetrdir - eni 3 metr, uzunluğu 4 metr. Çimmə otağının sahəsi 50 kvadratmetrdir - eni 5 metr, uzunluğu10 metr, hündürlüyü 8 metr. Divarın qalınlığı 80 santimetrdir. Bina bayırdan yer səviyyəsindən 6 metr aşağıdadır.
Hamam, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.
2001-ci ildən Şəki şəhərinin tarixi hissəi UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına namizəd seçilib. 2019-cu il iyulun 7-də "Xan Sarayı ilə birgə Şəkinin tarixi mərkəzi" UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilib. Qərar Bakı Konqres Mərkəzində keçirilən UNESCO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinin 43-cü sessiyasında qəbul olunub. Şəki şəhərinin tarixi mərkəzində yerləşən Dərə hamamı da Ümumdünya İrsinə daxildir.
Əziz Şərif
Şərifzadə Əziz Qurbanəli oğlu — tənqidçi, ədəbiyyatşünas, tərcüməçi, 1936-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru (1958), professor (1962), Azərbaycanın Əməkdar elm xadimi (1963).
Həyatı
thumb|298x298px|Əziz Şərifin atası Qurbanəli Şərifzadə (sağdan 1-ci) və Cəlil Məmmədquluzadə (soldan 2-ci) Azərbaycan maarifpərvər ziyalıları arasında Əziz Şərif 1895-ci il martın 28-də Azərbaycanın Naxçıvan şəhərində maarifçi Qurbanəli Şərifzadənin ailəsində anadan olmuşdur. 1915-ci ildə orta təhsilini Tiflisdə almış, sonra işləmişdir.
"Molla Nəsrəddin" jurnalı redaksiyasında işlədiyi ilk gənclik illəri Mirzə Ələkbər Sabir, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Hüseyn Cavid və Əliqulu Qəmküsarla yaxın dostluq əlaqələri onu ömürlük ədəbi fəaliyyətə bağlamışdır. Moskva Kommersiya İnstitutunda təhsilini davam etdirdiyi dövrdə (1915-1917) rus ədəbi mühiti ilə tanış olmuşdur. Tiflisdə mətbuat və nəşriyyat sahəsində çalışmışdır (1920-1930). Zaqafqaziya Mərkəzi İcraiyyə Komitəsində məsləhətçi olmuşdur (1925-1935). Moskvada M.Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunun tənqid bölməsini bitirmişdir (1943). Sonra SSRİ Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunda və Dünya Ədəbiyyatı İnstitutunda baş elmi işçi olmuşdur (1950-1961). M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində SSRİ xalqları ədəbiyyatı kafedrasının professoru vəzifəsində çalışmışdır (1961-1988).
Ədəbi fəaliyyətə 1906-cı ildən "Molla Nəsrəddin" jurnalında dərc olunan "Naxçıvandan məktublar"ı ilə başlamışdır. Bundan sonra tənqid və ədəbiyyatşünaslıq və bədii tərcümə sahəsində səmərəli fəaliyyət göstərmiş, Maksim Qorkinin "Ana", "Düşmənlər", Aleksandr Fadeyevin "Tarmar" əsərini rus dilindən, E.Ninoşvili və N.Mijsişvilinin əsərlərini gürcü dilindən çevirmiş və çap etdirmişdir.
Azərbaycan bədii ədəbiyyatından ruscaya çoxlu tərcümələr etmiş, onlara ön söz, müqəddimə, şərhlər yazmışdır. İki medalla təltif olunmuşdur.
Əziz Şərif 1988-ci il iyunun 1-də Moskvada 94 yaşında vəfat etmiş, Naxçıvan şəhərində dəfn olunmuşdur.
Diplomatik fəaliyyəti
Naxçıvan tarixinin ən keşməkeşli dövrlərindən biri hesab edilən 1920-1924-cü illərdə isə bir müddət Naxçıvan MSR-in İran və Türkiyə kimi xarici dövlətlərlə yanaşı, artıq sovet hakimiyyətinin qurulduğu Qafqaz respublikalarında da nümayəndəlikləri fəaliyyət göstərmişdir. Səid Sadıqov “Naxçıvan Muxtar Respublikası tarixindən” kitabında yazır ki, XX əsrin 20-ci illərində Naxçıvanın Bakı, Tiflis və İrəvan şəhərlərində də nümayəndəlikləri yaradılmışdır. 1922-ci ilin yanvar ayında Naxçıvan SSR-in Gürcüstanda nümayəndəsi təyin edilən şəxs isə tənqidçi, ədəbiyyatşünas, tərcüməçi kimi tanıdığımız Əziz Şərif olmuşdur.
Görünür XX əsrin 20-30-cu illərində Tiflisdə mətbuat və nəşriyyat sahəsində çalışan Əziz Şərifin Gürcüstan mühitinə yaxşı bələd olması, Tiflisdə müxtəlif ziyalılarla əlaqələrinin genişliyi, fransız, rus, fars dillərini mükəmməl bilməsi məhz ona Naxçıvan SSR-i təmsil etmək səlahiyyətinin həvalə edilməsinin əsas səbəbləri olmuşdur.
Kənçliyü
Kənçliyü — türk, altay və oğuz ənənəsində yağma mərasimi. Xan-ı Yağma da deyilir. Yağma və ya Talan olaraq da bilinir. (Hər iki söz də türkcədən farscaya keçmişdir. Kimilərinə görə isə əksinə farscadan türkcəyə keçmişdir.) Bir bölgədəki zəngin adamın və ya ağanın mallarını öz istəyiylə talan etdirməsi mənasını verər. Bu vəziyyət onun şöhrətini və şərəfini ucaldar. Bu mərasim onları yoxsul buraxmaz, əksinə daha təsirli bir mövqeyə yüksəldərdi. Əvvəllər bütün malını mülkünü yağma etdirmə ənənəsi varkən, sonralar bir az daha yüngülləşmiştir. Sonrakı dövrlərdə bütün mallarınıını paylamaq yerinə, qonaqlıq verilirdi. Bir çox primitiv mədəniyyətdə bənzər formalarda "Potlaç" adıyla bilinən və var olan bir tətbiqdir. Bundan başqa türklərdə Toy "şənlik", Toylamaq "şənlik etmək", Şölen (mərasim) kimi əyləncələr içərisində iştirak edən yağma və talan anlayışları yoxsullara yardım edilməsinin və ictimai məsuliyyətin yollarıdır.
Jan Viktor Ponsele
Jan Viktor Ponsele — Fransa riyaziyyatçısı və mexaniki; proyektiv həndəsənin əsasını qoymuşdur.
Kənçliyü
Xan-ı Yağma, hədiyyə iqtisadiyyatı ilə əlaqədar bir ənənədir. Əvvəllər toy, bayram kimi ictimai fəaliyyətlərdə zəngin kəslər böyük ziyafətlər verirdilər. Ziyafətin sonunda qonaqlar istifadə edilən qızıl və gümüş yemək avadanlığını və qiymətli süfrə yaygılarını aparırdılar. Bu ziyafəti verən kimsənin cəmiyyət içindəki etibarı artardı.
Himantoglossum robertianum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mikania gleasonii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kamares (kanton)
Kamares  — Fransa da kanton, region — Cənub-Pireneylər, departament — Averon. Miyo dairəsinə daxildir.
Kantonun INSEE kodu — 1204. Kamares kantonuna cəmi 10 kommuna daxildir, onlardan ən əsası Kamares kommunasıdır.
Kömərli (Arxangel)
Kömərle — Başqırdıstan Respublikasının Arxangel rayonunda yerləşən kənd. Kənd Lipov kənd şurasının tərkibindədir.
10 dekabr
1901–cari
thumb|[[Rəsul Quliyev]]
Kömərli (Arxangel)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr: Kənd ərazisindən İnzer çayı axır.
10 dekabr
1901–cari
thumb|[[Anatoli Banişevski]]
Mən Bakı fəhləsiyəm (film, 1970)
Məzmunu
Film Bakı fəhlə sinfinin tarixinə həsr olunmuşdur.
Sarh
Sarh şəhəri  — Sarh köhnə adı ilə Fort-Arçambault Çadın Ncamena və Mundu şəhərlərindən sonra ən böyük üçüncü şəhəridir. Şəhər Moyen-Şari (Mərkəzi Şari) regionunun  Barh-Köh şöbəsinin inzibati mərkəzidir. Əhalisi 2012-ci 103270 nəfər olmuşdur. Dəniz səviyyəsindən 353 m yüksəklikdə yerləşən şəhər, Şari çayının sahilində paytaxt Ncamenadan təxminən 550 km cənub-şərqdə yerləşir. Çadla Mərkəzi Afrika Respublikasını birləşdirən avtomobil yolu da bu şəhərdən keçir .Şəhərin adı burada üstünlük təşkil edən Sara etnik qrupunun adından yaranmışdır.
İqtisadiyyatı
Çadın digər böyük şəhərlərindən fərqli olaraq Sarhın iqlimi daha rütubətli (il ərzində bura 969,3 mm yağış düşür) və sərindir. Məhz, iqliminin münbitliyi şəhərin Çadda pambıq sənayesinin mərkəzi olmasını təmin etmişdir. Pambıqçılıqla yanaşı şəhərdə balıqçılıqla da məşğul olurlar. Həmçinin, Çadla Mərkəzi Afrika Respublikasını birləşdirən avtomobil yolunun da bu şəhərdən keçməsi şəhər iqtisadiyyatına müsbət təsir göstərir.
Typhlodromus ailanthi
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Sarh
Tarixi
Sarh şəhəri Konqo-Okean dəmiryolu xəttinin tikintisi zamanı yaradılmış əmək düşərgəsinin yerində, fransızlar tərəfindən yeni şəhər olaraq salınmışdır. Şəhər bu gün də bölgənin əsas nəqliyyat qovşağıdır və pambıq sənayesinin mərkəzidir. 1990-cı ildə, şəhərdə yoluxucu meninqokok infeksiyası müşahidə olunmuşdur.
Görməli yerləri
Sarh Havalimanı və Milli Muzeyi.
Qardaş şəhərlər
Şerburq-Oktevil, Fransa
Leskov adası
Leskov adası — elə də böyük olmayan, Atlantik okeanın cənubunda yerləşən, Cənubi Sandviç adaları qrupuna daxil olan. İnzibati cəhətdən Böyük Britaniyanın Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adalarına daxildir.
Şəkil
thumb|left|200px|Cənubi Sandviç adaları Leskov adası Cənubi Georgiyadan 520 km cənub-şərqdə qərarlaşır. Antarktidadan şimal-şərqdə yerləşir. Vısoki adası və Zavadovski adası ilə birlikdə Taverse arxipelaqını əmələ gətirir. Adanın sahəsi 0,3 km²-dir. Ada vulkanik məşhəllidir. Cənubi Sandviç adaları adalarından bir çox xüsusiyyətləri ilə seçilir. Bu ada bir xətt üzərində yerləşmir. Üstəlik adanın qruntu digər adalardan fərqli olaraq bazaltdan deyil andezitdən ibarətdir.
Tarixi
Ada ilk dəfə 1819-cu ilə Rus Antarktik ekspedisiyasının rəhbəri Faddey Bellinshauzen tərəfindən kəşf edilmişdir və Vostok gəmisinin üçüncü zabiti Arkadi Sergeyeviç Keskovun şərəfinə adlandırmışdır.
Super Liqa (Türkiyə)
İndiyədək 68 komandanın yarışdığı Türkiyə Super Liqasındə beş komanda çempion olmağı bacarıb. Qalatasaray (22) ən çox çempion olan komandadır və sarı-qırmızılıları sırasıyla Fənərbaxça (19), Beşiktaş (16), Trabzonspor (7), Bursaspor (1) və İstanbul Başakşehir (1) izləyir.
America (Modern Talking albomu)
America - 2001-ci ildə Modern Talking qrupu tərəfindən çıxarılmış albomdur.
Biologizm
Biologizm və ya Genetik determinizm — İnsan davranışının birbaşa bir şəxsin genləri və ya fiziologiyasının bəzi hissələri tərəfindən idarə olunduğunu iddia edən anlayış.
Amerikalı bioloq Vilson, heyvanların müşahidələrinə əsaslanan sosiobiologiya intizamını qurdu və mübahisəli şəkildə sosial davranış izahlarının insanlara şamil edilə biləcəyi fikrini sürmüşdür.
Tamamlıq
Tamamlıq ifadə vasitələrinə görə mübtədanı xatırladır. Mübtəda kimi, tamamlıq da isim, sifət, say, əvəzlik, məsdər, feili sifət, bəzi zərflər, ismi birləşmələr, məsdər və feili sifət tərkibləri ilə ifadə olunur. Mübtəda vəzifəsində olduğu kimi, tamamlıq vəzifəsində də bunların bir qismi - sifət, say, işarə əvəzlikləri, feili sifətlər isimləşməli olur. Lakin tamamlığın ifadə imkanları daha genişdir: mübtəda yalnız adlıq halda olan sözlər və birləşmələrlə ifadə olunduğu halda, tamamlıq dörd halda — yönlük, təsirlik, yerlik və çıxışlıq hallarında olan sözlər və birləşmələrlə ifadə olunur. Bundan əlavə, üçün, ötrü, ilə, qarşı, haqda, barədə, haqqında, barəsində və s. qoşmaların qoşulduğu sözlər və birləşmələr də qeyri-müstəqim obyekt bildirməklə cümlədə tamamlıq vəzifəsində işlənə bilir. Tamamlıq qeyd edilən nitq hissələri və söz birləşmələri içərisində daha çox isim, əvəzlik və məsdərlərlə ifadə olunur. Sifət, say, işarə əvəzlikləri və feili sifətlər tamamlıq vəzifəsində işlənmək üçün isimləşməli olur. Qoşmalı sözlər və birləşmələr tamamlıq vəzifəsində işlənməklə qeyri-müstəqim obyektlə hərəkət arasında əlaqə yaradır. Substantiv ismi birləşmələr, məsdər və feili sifət tərkibləri mürəkkəb tamamlığın əsas ifadə vasitələridir.
Vasitəli tamamlıq
Vasitəli tamamlıq hərəkətlə birbaşa deyil, dolayı yolla əlaqələnən əşyanı, obyekti bildirir.İş və hərəkət vasitəli tamamlığın ifadə etdiyi obyekt üzərində icra edilmir, onunla zəif əlaqələnir. Ona görə də vasitəli tamamlıqlar yalnız feili xəbərlə deyil, həm də ismi xəbərlə bağlı olur.Vasitəli tamamlıqlar ismin yönlük, yerlik, çıxışlıq hallarında olub əşya məzmunu bildirən sözlər və birləşmələrlə, eyni zamanda üçün, ötrü, ilə, qarşı, haqqında, barəsində qoşmalarının qoşulduğu bir sıra sözlər və birləşmələrlə ifadə olunur.Yönlük halda olan sözlər və birləşmələrlə ifadə olunan vasitəli tamamlıqlar bənzəmə, oxşama, yönəlmə, istiqamət və məqsəd çalarına malik olur.Yerlik və çıxışlıq hallarında olan vasitəli tamamlıqlarda nisbi yer çaları olur.Qoşmaların qoşulduğu sözlər və birləşmələr əsasən vasitəli tamamlıq hallarının (yönlük, yerlik, çıxışlıq) mənalarına yaxın mənalar ifadə edir.İlə qoşmalı tamamlıqlar vasitə, alət, birgəlik, qarşılaşdırma, seçilmə və s. məna çalarına malikdir.Yönlük, yerlik və çıxışlıq hallarında olan sözlər və birləşmələr cümlədə tamamlıq da ola bilir, yer zərfliyi də; üçün, ötrü qoşmalı sözlər və birləşmələr tamamlıq da ola bilir, səbəb və məqsəd zərflikləri də; -la, -lə (ilə) qoşmalı sözlər və birləşmələr tamamlıq da ola bilir, tərz zərfliyi də.
Vasitəsiz tamamlıq
Vasitəsiz tamamlıq hərəkətlə bilavasitə, birbaşa əlaqəli olan, üzərində iş icra olunan əşyanı, obyekti bildirir.Vasitəsiz tamamlıq təsirli feili xəbərlə ifadə olunan işin icrası nəticəsində yeni yaranan, tam və ya qismən dəyişikliyə uğrayan, məkan dəyişikliyinə uğrayan və ya sadəcə olaraq hərəkətin təsirinə məruz qalan əşyanı, obyekti bildirir. Vasitəsiz tamamlıqlar ismin təsirlik halında olan sözlər və birləşmələrlə ifadə olunur, təsirli feili xəbərlə əlaqələnir. İsmin təsirlik halı iki cür olduğundan, yəni müəyyənlik və qeyri-müəyyənlik ifadə etdiyindən vasitəsiz tamamlıqlar da iki cür olur: müəyyənlik bildirən vasitəsiz tamamlıqlar, qeyri-müəyyənlik bildirən vasitəsiz tamamlıqlar. Müəyyənlik və qeyri-müəyyənlik bildirən vasitəsiz tamamlıqların forma və məzmun fərqləri göz qabağındadır: müəyyənlik bildirən vasitəsiz tamamlıqlar təsirlik hal şəkilçisinin iştirakı ilə formalaşır və müəyyən, konkret əşya bildirir. Qeyri-müəyyənlik bildirən vasitəsiz tamamlıqlar təsirlik hal şəkilçisi olmadan formalaşır və qeyri-müəyyən, ümumi əşya bildirir.
Müəyyənlik və qeyri-müəyyənlik bildirən vasitəsiz tamamlıqların aşağıdakıları xəbər arasında idarə, qeyri-müəyyənlik bildirən vasitəsiz tamamlıqla təsirli feili xəbər arasında yanaşma əlaqəsi olur:
Təsirli feili xəbərlə ifadə olunan işin icrası nəticəsində vasitəsiz tamamlıqla ifadə olunan obyektdə bir sıra dəyişikliklər baş verir. Bu dəyişikliklər təsirli feili xəbərlə vasitəsiz tamamlığın əlaqəsi əsasında dərk olunur.
Təsirlik halda olan sözlər üzərində iş icra olunan obyekti bildirdiyindən vasitəsiz tamamlıq kimi izah olunur. Ona görə də bu cür sözlər hətta haranı? sualına cavab verdikdə də vasitəsiz tamamlıq sayılır.
Məktuba cavab (film, 1944)
Məktuba cavab — İsmayıl Əfəndiyevin musiqili kinooçerk janrında filmi.
Kampanyak (kanton)
Kampanyak  — Fransa da kanton, region — Cənub-Pireneylər, departament — Averon. Miyo dairəsinə daxildir.
Məktuba cavab (film, 1944)
Məzmun
Film musiqili oçerk səpgisindədir. Buraya səhnələşdirilmiş epizodlar da daxil edilmişdir.
Kampanyak (kanton)
Kantonun INSEE kodu — 1205. Kampanyak kantonuna cəmi 5 kommuna daxildir, onlardan ən əsası Kampanyak kommunasıdır.
Məktuba cavab (film, 1944)
Məzmun
416-cı Azərbaycan diviziyasının döyüşçüləri cəbhədən kinostudiyanın işçilərinə məktub göndərirlər. Döyüşçülər xahiş edirlər ki, respublikanın əmək nailiyyətləri, arxanın qəhrəmanlıq işləri barədə onlara xəbər versinlər. Kinostudiyanın işçiləri bu məktuba cavabı kinonun dili ilə göndərməyi qərara alırlar.
Kampanyak (kanton)
Əhali
2006-cı ildə əhalinin sayı 1 760 nəfər təşkil edirdi.
Məktuba cavab (film, 1944)
Məzmun
Kinokamera bizi məktublarına cavab olaraq iki qutu kinolent almış döyüşçülərin hərbi hissəsinə aparıb çıxarır. Əsgərlər öz doğma vətənləri Azərbaycanın iqtisadi, mədəni vəziyyəti ilə tanış olurlar. Filmdə arxa cəbhədə zəhmətkeşlərin qəhrəmanlığı, neftçilərin fədakarlığı əks etdirilir. Ekranda Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının uşaq orkestri, saz çalanlar ansamblı, mahnı və rəqs ansamblı bir-birini əvəz edir, xalq artisti Bülbül çıxış edir, Azərbaycan radio komitəsinin xor kollektivi bəstəkar Cahangir Cahangirovun "416-cı" mahnısını oxuyur, istehsalatda olan "Arşın mal alan" bədii filmdən bir epizod göstərilir.
Nemət Baş
Nemət Baş  — Türkiyənin milli təhsil naziri, siyasətçi və hüquqşünas.
Aviadarts
Aviadarts ( + ) — Şərti düşmənin hava hücumundan müdafiə sistemini aşmaq, idarəolunmayan raketlər, təyyarə silahları və idarə olunan əleyhinə raketlərin köməyi ilə yer hədəflərinə zərbə vurmaq bacarığında hərbi pilotlar arasında yarışlar.
Müsabiqə tarixi
Müsabiqə ilk dəfə 2013-cü ildə Voronej bölgəsindəki Poqonovo aviasiya poliqonunda və Baltimor aerodromunda keçirilmişdir.
Nemət Baş
Həyatı
Keçmiş həyat yoldaşı Birol Çubuqçu ilə 15 iyul 2011-ci ildə boşanıb. Bu izdivacdan Çağrı adlı övladı var.
Aviadarts
Müsabiqə tarixi
2014-cü ildən bəri bu yarışlar beynəlxalq səviyyəyə çatdı, Rusiya pilotlarından əlavə, Belarusiya və Çin pilotları da iştirak etdilər. 2014-cü ildə Aviadarts Voronej və Lipetsk aerodromlarında keçirildi.
Nemət Baş
Siyasi fəaliyyəti
1988-ci ildə İstanbul Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. 1990-cı ildən sərbəst vəkillik fəaliyyətinə başlayıb. İstanbul Vəkillər Kollegiyası uşaq haqları komissiyasında və uşaq məhkəmələrində işləyib.
Aviadarts
Müsabiqə tarixi
2015-ci ildən bəri yarışlar, bir intizam olaraq, "ARMI-2015" 1-ci Ordu Beynəlxalq Oyunlarının proqramına daxil edilmişdir. Müsabiqə üç təlim meydançasında keçirildi: Dubroviçi aerodromu (Ryazan bölgəsi), həmçinin Bryansk və Kaluqa bölgələrindəki daha iki aerodrom. Yarışlar iştirak edən helikopterlərdən birinin qəzaya uğraması səbəbindən dayandırıldı, lakin sonradan yenidən uğurla tamamlandı
2016-cı ildə Aviadarts ilk dəfə Krımda Sevastopol yaxınlığındakı Belbek hava limanında keçirildi. Aviadarts-2016-nın üçüncü final mərhələsi burada keçdi və Ryazan bölgəsindəki Dubroviçi təlim poliqonunda başladı. Belbek ilə yanaşı Kirov və Çauda poliqonları Krıma cəlb edildi.Müsabiqə Sevastopoldakı hava şousu ilə başa çatdı və müsabiqənin mərkəzi hadisəsi Aviamiks hava şousu idi.Bu şou aviasiya sahəsində ən yeni texnologiyaların imkanlarının nümayişidir.
Nemət Baş
Siyasi fəaliyyəti
Türkiyənin hakim partiyası AKP-nin qurucu üzvü olan Nemet Çubuqçu 3 noyabr 2002-ci il parlament seçkilərində AKP üzrə İstanbuldan millət vəkili seçilib. 2 iyun 2005-ci ildə qurulan 59-cu hökumətdə qadın və ailə problemləri üzrə dövlət naziri vəzifəsinə təyin olunub. 60-cı hökumətdə yenidən dövlət naziri olub. 22 iyul 2007-ci il parlament seçkilərində AKP-dən İstanbul üzrə təkrar millət vəkili seçilib. 2009-cu il mayın 3-də keçirilən kabinet dəyişikliyində Türkiyə Cümhuriyyətinin milli təhsil naziri təyin olunub.
Aviadarts
Müsabiqə tarixi
2017-ci ildə Çinin Çangçun şəhərində 3-cü Ordu Beynəlxalq Oyunları "ARMI-2017" proqramında yarışın əsas mərhələsi keçirildi. Müsabiqənin Rusiya mərhələsi Voronej Poqonovo təlim poliqonunda keçirilib.
2018-ci ildə yarış Ryazan bölgəsindəki Dubroviçi təlim poliqonunda keçirildi. Aviadarts-2018-in nəticələri Diagilevo aerodromunda (Ryazan bölgəsi) keçirilən yarışların bağlanış mərasimində elan edildi. Müsabiqənin sonunda tamaşaçılar üçün genişmiqyaslı hava şousu təşkil edildi.
2019-cu ildə Ümumrusiya Aviadarts mərhələsinin Krımda Kerç və Feodosiya arasında yerləşən Çaud təlim poliqonunun ərazisində keçirilməsinə qərar verildi. Yarışda Krımdakı əsas təlim meydançası ilə yanaşı, Krasnodar diyarı, Rostov və Saratov bölgələrindəki hərbi təlim poliqonları iştirak edir. Müsabiqə mayın 14-dən iyunun 3-dək keçirilib. Müsabiqənin beynəlxalq mərhələsinin Ryazan vilayətinin Dubroviçi təlim poliqonunda avqustun 3-dən 17-dək keçirilməsi qərara alındı.
Mərhələlər
Müsabiqə iki mərhələdə keçirilir və müxtəlif kateqoriyalı təyyarələr üçün aşağıdakı qaydalara uyğun olaraq həyata keçirilir :
Çistikov adası
Yerləşməsi
Laptevlər dənizini ərazisində, Komsomoles adasının cənub-şərq sahillərindən 2,2 km şərqdə, Buxteev burnundan şimalda yerləşir. Oval formaya malikdir. Uzunluğu 700 m, eni 600 m təşkil edir. Maksimal hündürlüyü 19 metrdir. Sahillərində dərinlik 150–190 metrdir. Adada göl və çay yoxdur.
Aviadarts
Mərhələlər
Müsabiqə proqramından kənarda əsas müsabiqə proqramının elementlərinin tamaşaçılara nümayiş olunduğu Aviamix hava şousu keçirilir.
Hadisələr
2 avqust 2015-ci ildə "Berkutı" aerobatik komandasının nümayiş uçuşu zamanı Mi-28N helikopteri qəzaya düşüb.
Keyt Caret
Haqqında
Allentaunda (Filadedfiya ştatı) musiqiçilərin böyük ailəsində dünyaya gəlmiş Carret fortepianoda çalmağı öyrənməyə başlayanda onun cəmi üç yaşı vardı. Carretin yeddi yaşı tamam olanda isə o artıq solo konsertlər verirdi. Sonradan zərb alətlərində, soprano-saksofonda və vibrofonda da çalmağı öyrənmişdi. Dərsdən kənar vaxtlarda o, peşəkar ifaçı kimi, müntəzəm olaraq çoxsaylı konsertlərdə çıxış edirdi. 1962-ci ildə Bostona köçüb gedən Carret orada bir il Berkli Kollecində oxuyandan sonra öz triosunu yaratdı və Bostonda peşəkar ifaçılıqla məşğul olmağa başladı. 1965-ci ildə o, Nyu-Yorka köçüb getdi. Carret burada xeyli çalışandan sonra, nəhayət, onun ifaçılıq məharəti Art Bleykinin diqqətini cəlb etdi. Elə həmin ilin dekabr ayında o, Art Blakey's Jazz Messengers qrupuna daxil olub bir neçə ay orada çalışdı, 1966-cı ilin yazında isə Çarlz Lloydun yaratdığı kvartetə qoşuldu. 1966-cı il yayın axırlarında Lloydun kvarteti caz aləmində sensasiyaya çevrilmişdi. Növbəti ildə bu orkestr həmin dövrdə rok hərəkatının mütərəqqi meylləri sayəsində yaranan incə musiqi zövqünə ən çox müvafiq olan yeni səviyyəyə yüksəldi. Carret Lloydla birlikdə dünyanın ən müxtəlif yerlərində keçirilən festivallarda ifaçılığını nümayiş etdirir, müntəzəm olaraq bu kvartetin sadiq tamaşaçı auditoriyasının yarandığı Fillmore West-ə gedirdi. 1966-cı ildə onların Monterey festivalında (Monterey Festival), Forrest Flower (Atlantic) çıxışının lent yazısı bir milyon nüsxədən artıq tirajla satılmışdı.
1960-cı illər
1969-cu ildə Lloyddan aralananda Carret pianoçu kimi çox məşhur idi: O, Çarli Heyden və Pol Motianla birlikdə bir neçə trio albomu, o cümlədən, Neşui Erteqanın Atlantic-dən ayrılmış Vortex qrupu üçün Life Between The Exit Sings adlı albom (1968) yazdırmışdı. 1971-ci ildə saksofonçu Dyui Redmen də bu trioya qoşuldu və bundan sonra həmin kollektiv kvartetə çevrildi. O dövrdə Mayls Devisin elektron musiqisinə çox maraq göstərən Carret nəhayət, akustik musiqini seçdi. Carret 1971-ci ildə Facing You (ECM) adlı ilk solo albomunu buraxandan sonra da öz kvarteti ilə işi davam etdirirdi (sonradan bu kvartet "Amerika kvarteti"
1970-ci illər
1973-cü ildə Carret fortepianoda bir sıra solo əsərlər ifa etməyə başladı. O, tamamilə improvizə edilmiş solo konsertlərini dəb salan və onlara tələbatı yüksək səviyyədə saxlayan ilk caz musiqiçisi oldu. Bəzən o, tamaşaçıların diqqətini cəlb etmək məqsədilə bir saat və daha artıq müddətdə fasiləsiz olaraq çalırdı. 1970-ci illərdə və 1980-ci illərin əvvəllərində intensiv qastrol səfərlərində məhz bu metoddan istifadə edən Carret 1980-ci illərdə öz kompozisiyalarını yazmağa başladı və başqalarının da bunu etmələrinə icazə verdi. O, Hari Pikok və Cek De Connetlə birlikdə qədim Brodveyin standartlarını tədqiq etməyə başladı və bu məqsədlə Standards Trio adlı üçlük yaratdı. Bu üçlük hələ də vaxtaşırı tamaşaçılar qarşısında çıxış edir. Solo çıxışlarının sayını bir qədər azaldan Carret əsas diqqətini başqa layihələr üzərində cəmləşdirir: 1991-ci ildə o, bir qədər əvvəl vəfat etmiş Maykl Devisə ithaf etdiyi ən birinci və ən təsirli kompozisiyalarından birini (Bye Bye Blackbird, ECM) lentə yazdırmış, eyni zamanda klassiklərin, o cümlədən Baxın və Şostakoviçin əsərlərini ifa etmiş və lentə yazdırmışdır. Bu yaxınlarda Carretin daha bir uğurlu layihəsi həyata keçirilmişdir: o, Nyu-Yorkdakı "Blue Note" klubunda öz triosu ilə birlikdə dörd gecə verdiyi konsertdə ifa olunmuş əsərləri 6 kompakt disk şəklində yazdırmışdır. Bu disklərin sayəsində dinləyicilər həmin dörd gecədə yaşadıqları bütün musiqi anlarını bir daha eşitmək və bütövlükdə trionun ifasının inkişafını izləmək imkanı əldə edir. Bu gün Carret ən məhsuldar və sadiq musiqiçilərdən biridir. İnanırıq ki, onun musiqisi hələ uzun illər boyu dinləyicilərin qəlbini fəth edəcəkdir. kimi tanınmışdı, çünki o, saksofonçu Yan Qarbareklə birlikdə Avropada da buna oxşar başqa bir kvartet yaratmışdı).
Mən Bakıda yaşayıram (film, 1986)
Məzmun
Film Azərbaycanın paytaxtı Bakı haqqında lirik hekayədir. Kinolentdə Bakının keçmişindən, bu günündən, sakinlərindən, şəhərin qaynar həyatından, qayğılarından danışılır.
Yarpaqlı
Yarpaqlı — Culfa rayonu nda, Teyvaz kəndi yaxınlığında yerləşən yüksəklikdir.
Əhali tərəfindən yaylaq kimi istifadə olunur. Həmçinin Yarpaqlı yaxınlığından keçən kəsə yol Teyvaz kəndini Qazançı kəndi ilə birləşdirir.
Azərbaycan (albom)
Azərbaycan – bəstəkar, Azərbaycanın xalq artisti Aygün Səmədzadənin 2016-cı ildə satışa çıxardığı musiqi albomu. Tərkibində 4 disk olan alboma müxtəlif dövrlərdə yazdığı 60 musiqi əsəri daxildir. Disklərin adları bəstəkarın mahnıları ilə eyni adı daşıyır. Bu şəhər ikimizindir, Gecikmiş etiraf, Tut ağacım, Məktəb illəri adlı disklərdə əsasən lirik mahnılar yer almışdır. Albom 2017-ci ildə Apple Music, Spotify, Deezer və s. rəqəmsal musiqi platformalarına yüklənmişdir.
Campanulorchis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Kurqaş (Arxangel)
Kurqaş — Başqırdıstan Respublikasının Arxangel rayonunda yerləşən kənd. Kənd Bakaldı kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (73%) üstünlük təşkil edir.
Cihazlarla Enmə Sistemi
right|thumb|Boeing-747 -nin eniş anı Cihazlara Enmə Sistemi (ILS) (İng: instrument landing system), uçuş-enmə zolağı (UEZ) başına yerleştirilmiş ötürcülər vasitəsilə hava gəmilərinin enişinə kömək edən dəqiq yaxınlaşma sistemidir. ILS, hava gəmisini UEZ başlanğıcına qədər dəqiq yaxınlaşmasını təmin edən bir aeronaviqasiya koməkçi sistemiridir.
Buludun aşağı sərhəddinin, görünüş faktorlarının çətin olduğu hava şəraitlərində, hava gəmisinin aşağı hüdürlükdə UEZ-ə yaxınlaşmasını ve zolağa elektronik cihazlarla təhlükəsiz eniş etməsini təmin edir. Pilota kurs və qlissada məlumatı verir.
Pilotların xüsusi ilə dumanlı ve qarlı havalar kimi görünüş məsafəsinin çox aşağı olduğu zamanlarda enişlərini böyük ölçüdə asanlaşdıran sistemin, tərkibində olan təchizatlar bunlardır:
Kurs göstəricisi (istiqamət göstən)
thumb|207x207px UEZ səthində eninə yönəlmiş ve eniş istiqamətinin əksi istiqamətdə siqnal göndərən təhcizatdır. Hava gəmisini zolaq istiqamətinə doğru yönləndirir. UEZ sonundan etibaren 1000 fut (300 metr) məsafədedir. Localizer vericiləri 25 nm'yə qadar siqnal ötürür. Yani hava gəmisi, UEZ uzaqlığı 25 nm'dən itibarən siqnalı almağa başlayır. Hava gəmisinə sadecə UEZ istiqaməti məlumatını verir.
Qlissada göstəricisi (süzülüş xətti təyin edicisi
UEZ-ə 3°-lik şaquli bucaqla siqnal göndərən bir təhcizatdır. Yəni hava gəmisini 3°-lik bir əyilmə bucağı ilə UEZ başlanğıcına doğru yönəldir.
Yaxın və Uzaq Marker Göstəricisi (Orta ve Uzaq Markerlər)
Localizer və Glide-Path təchizatlarının siqnallarının müəyyən məsafələrdə şaquli yayan təhcizatlardandır. Hüdürlük azaltma zamanı hava gəmisi pilotlarına, UEZ başlağıcına nə qədər məsafədə olduqlarını bildirir. Xarici, orta və yaxın olmaqla 3 markeri vardır. Xarici marker, UEZ başlanğıcına təxminən 4 nm (7240 m) məsafədə yerləşir. Orta marker, UEZ başlanğıcına 3500 feet (1050 m) məsafədə yerləşir. Yaxın marker isə, UEZ başlanğıcından 50 feet (15 m) məsafə uzaqlıqda yerləşdirilir. Ayrıca ILS-lər öz aralarında; hava gəmisinin 60 m-ə qədər hündürlükdə CAT 1, 30 m-ə qədər hündürlükdə CAT 2, və sıfır səviyyəsindəki CAT 3 olmaqla üç kateqoriyaya bölünür.
ILS ilə birlikdə istifadə olunan digər sistemlər
Aerodromlarda ILS sisteminə əlavə olaraq aeronaviqasiya köməkçi sistemleri (VOR sistemi, DME sistemi, NDB Sistemi və s.), Radar Sistemləri, vizual olaraq UEZ aydınlatma sistemləridə mövcuddur.
Aerodrom üçün minimum ILS quraşdırma kriteriyaları
Hər aerodroma ILS sistemi qurula bilməz. Aerodromun olduğu yerin ekoloji ərazi kodları uyğun olmalıdır. Maneə meyarlarının; qalxışda 2%-lik əyrilik, enişdə isə 2.5%-lik əyrilik altında olmağı lazımdır. Cihazın lazımlılığı, aerodromun fiziki şərtlərinə görə müəyyən edilir. 800–1200 m görüş məsafəsindəki dumanlı havalarda etibarlı eniş etməyə imkan verir. Düz və duman görülməyən bölgələrə qurulan aerodromlar üçün bu sistemə ehtiyac yoxdur. Bu sistemdə pilot fəaliyyətdan düşməz, sadəcə məlumatları davamlı nəzarət altında saxlayar. ILS-in təmin etdiyi görünüş məsafəsi, UEZ-nın işıqlandırmasına bağlı olaraq dəyişir.