cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Almaniyada COVID-19 pandemiyası
Robert Kox İnstitutu, Almaniyada COVID-19 virusunun yayılması ilə bağlı mövcud vəziyyət barədə gündəlik hesabatlar dərc edir.
Tarixi
Almaniyada karantin rejimi martın 22-dən əvvəlcə aprelin 20-nə kimi, daha sonra mayın 3-nə kimi tətbiq edilib. Bu müddətdə ictimai şəraitdə insanların 2 nəfərdən artıq toplaşması qadağan olunub və 1,5 metr məsafə saxlanması tətbiq edilib. Ölkədə tədris müəssisələri martın 13-dən etibarən bağlanıb. Əvvəlcə Almaniya hökuməti 1000-dən çox adamın iştirakı ilə keçirilən kütləvi tədbirlərin koronavirus pandemiyası səbəbindən avqustun sonunadək ləğv etmişdi. Sonra bu qadağa oktyabrın sonunadək uzadılıb. Payızda hökumət yenidən bu məsələni müzakirə etmək niyyətindədir.
Ölkədə COVID-19 xəstəliyinin statistikasını Robert Kox İnstitutu aparır. AFR-də mayın 27-nə kimi bütün vaxt ərzində virusa 179.717 yoluxma qeydə alınıb. COVID-19-dan 8.411 pasiyent ölüb. Ölkədə virusa yoluxmuş 163 mindən çox pasiyent sağalıb. Almaniyada virusa ən çox yoluxma halları Bavariyada qeydə alınıb. Burada 46.729 nəfər COVID-19-a yoluxub. Şimali Reyn-Vestfaliyada 37.698 və Baden-Vürtemberqdə 34.129 nəfər virus daşıyıcısı hesab edilir. Berlində koronavirusa 6.703 yoluxma qeydə alınıb.
Almaniyada koronavirusdan ölüm hallarının azlığı alman cəmiyyətinin quruluşu və mədəniyyəti ilə bağlıdır. Almanların bir neçə nəslinin ailənin digər üzvləri ilə nadir halda bir evdə yaşayır.
Barabbas
thumb|310px|sağ|"Bizə Barabbası verin!" (The Bible and its Story Taught by One Thousand Picture Lessons, 1910) Barabbas(בר אבא, Βαραββᾶς) — Bibliya personajı, qatil, kütlə Həzrəti İsanı deyil, onu seçmişdi.
Həyatı
İsa Məsihi “ camaatı üsyana təşviq etmək “ üstə həbs edib cəzaya məhkum etmək istəyən Qüds valisi Ponti Pilat, yəhudilərin pasxa bayramı günü, adət - ənənəyə uyğun olaraq iki dustaqdan birini xilas etmək üçün xalqa müraciət edərək hansının azad edilməsini istədiklərini soruşur. Xalq isə iki dustaqdan birinin, İsa Məsihin çarmıxa çəkilməsini istəyir…
Digər ikinci şəxs isə Nobel mükafatlı İsveçli yazar Per Lagerkvistin bu məşhur romanına qəhrəman olaraq seçdiyi Varavva (orijinal adı Barabbas ) idi…
Oğru, quldur olan Barabbasa da həmən gün edam ediləcək dustaqlar arasında idi və yəhudi camaatın İsaya olan nifrəti məhz onun azad olunmasına yol açmışdı: “ Mən də onun kimi seçilmişlərdənəm! Nə olsun ki o Tanrının oğludur? Amma ölmək məqamında ölümə o getdi, azad olmaq üçün mən seçildim! “.
Barabbasa hər kəsin Tanrı oğlu deyərək bəhs etdiyi, gələcəkdən xəbər verə bildiyi söylənilən, möcüzələr göstərən, hər kəsə yol göstərən Müəllim olduğu deyilən və ən əsası isə onun əvəzinə çarmıxa çəkilən insanın edamını öz gözləri ilə kənardan izləyir. Həmən Müəllimin şagirdlərindən eşitdiyi “ 3 gün sonra Müəllim diriləcək “ xəbərindən tamam heyrətlənərək bu hadisəni də öz gözləri ilə görməyə qərar verir və anlayır ki, bu heç də dirilmə deyil. Sadəcə İsa Məsihin nəşini şagirdləri oğurlayıb gizlədiblər. Bir tərəfdən hər yanda gəzən peyğəmbər, Tanrı oğlu, Tanrının insan vücudunda zühuru, ölmüş insanlara can verən, insanlığı xilas edəcək Məsih haqqında gəzən söhbətlər, bir yanda isə özünün şahid olduğu, bütün bunların yalan olduğunu bilən vicdanı Varavvanı bir ömürlük susqunluğa qərq edir. Əgər Tanrı varsa, deməli o, Varavva da seçilmişlərdəndi. Çünki məhz o, Tanrı oğlunun yerinə azad olunub. İki yol arasında qalan Varavvanı qarşıda sanki lənətlənmiş bir ömür gözləyir. Avara sərgərdan bir həyat sürən Varavva keşməkeşli bir həyata yenidən qədəm qoyur. Hətta qul olaraq valinin mədənlərində işləməli olur. Burda işləyərkən bir yerə zəncirləndiyi, məcburən çiyin- çiyinə işlədildiyi erməni Saakla bir yerdə əyalətin prokuratoru (valisi ) tərəfindən sorğuya çəkilir…
Bəzi qaynaqlarda "Yəhudilər" və "çoxluq" olaraq adlandırılan kütləyə (ochlos), Barabbası ya da İsanı sərbəst buraxma seçkisi verildi. Matta, Mark,  Luka  və Yuhanna'nın   anlatdıqlarına və Petrus incilinə görə kütlə Barabbasın buraxılmasını və Nazaretli İsanın çarmıxa çəkilməsini seçdi. Sadəcə Matta incilində olan bir qisimdə, kütlənin "O'nun qanının məsuliyyəti bizim və uşaqlarımızın üzərinde olsun" sözləri xatırlanır.
ABŞ-də COVID-19 pandemiyası
Amerika Birləşmiş Ştatlarında koronavirus infeksiyasının (COVID-19) ilk halları 2020-ci ilin yanvar ayında qeydə alınıb. Sonradan infeksiya halları Amerikanın Samoa və Şimali Marian adalarından başqa bütün 50 ştatında, Kolumbiya bölgəsində, ABŞ-nin bütün məskunlaşmış ərazilərində bildirildi. 26 mart 2020-ci il tarixinə qədər ABŞ, xəstələrin sayına görə Çin və İtaliyanı qabaqlayaraq dünyada birinci oldu.
Epidendrum parviflorum
(Epidendrum parviflorum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
ABŞ-də COVID-19 pandemiyası
2 yanvar 2021-ci il tarixinə ABŞ-nin Con Hopkins Universitetinə görə 20 milyondan çox yoluxma, 115,600 ölüm hadisəsi və ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzlərinə görə 1,981,000 təsdiqlənmiş hal qeydə alınmışdır.
ABŞ-də COVID-19 yoluxmasının ilk hadisəsi 20 yanvar 2020-ci ildə, 5 gün əvvəl Çinin Uhan şəhərindən qayıdan 35 yaşlı bir kişidə təsdiqləndi. 29 yanvar 2020-ci ildə ABŞ prezidenti Donald Tramp, Ağ Evdə koronavirus Task Qüvvələrinin COVID-19 yayılmasını "izləmək, qarşısını almaq, qarşısını almaq və yumşaltmaq" üçün yaradıldığını elan etdi. İki gündən sonra Donald Tramp, səhiyyə vəziyyətində təcili yardım tətbiq olunduğunu elan etdi və Çindən ABŞ-yə gediş məhdudiyyətlərini elan etdi. Fevralın 26-da, Şimali Kaliforniyada, ABŞ-də "naməlum mənşəli" COVID-19 ilk hadisəsi qeydə alındı: bir şəxs "başqa bir yoluxmuş şəxslə səyahət etdikdən və ya yaxın əlaqə qurduqdan sonra virusa məruz qalma riski tapmamışdı". Dava ABŞ-nin Şimali Kaliforniyadakı Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzləri tərəfindən təsdiqləndi.
ABŞ-də COVID-19 koronavirus infeksiyası üçün testlər yanvar ayında geri başladı, ancaq yavaş oldu: 28 Fevral tarixinə cəmi 4000 test tamamlandı. Martın 20-nə qədər 100 min sınaq keçirildi. Testlər ölkə daxilində özəl şirkətlər tərəfindən həyata keçirilməyə başladı.
16 mart 2020-ci ildə ABŞ Hökuməti, 10 nəfərdən çox adamın toplaşmasına icazə verilməməsini tövsiyə etdi. 19 mart 2020-ci ildə ABŞ Dövlət Departamenti bütün vətəndaşlara beynəlxalq səyahətlərdən çəkinmələrini tövsiyə etdi. Mart ayında Federal Fövqəladə İdarəetmə Agentliyi mühəndis qüvvələrinə xəstəxanalar və reanimasiya bölmələri, o cümlədən otellər, yataqxanalar və konfrans mərkəzlərini təmir etmək üçün istifadə yerlərini genişləndirməyə hazırlaşmağı tapşırmışdır.
Virusun yayılmasına qarşı mübarizə çərçivəsində məktəblər və digər təhsil müəssisələri bağlandı, sərgilər, konvensiyalar, musiqi festivalları və konsertlər, idman tədbirləri və digər ictimai tədbirlər ləğv edildi.
Martın 25-də ABŞ Senatı koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar iqtisadiyyatı stimullaşdırmaq üçün 2 trilyon dollar ayrılması ilə bağlı qanun qəbul etdi. Martın 27-də qanun ABŞ Nümayəndələr Palatası tərəfindən dəstəkləndi və Prezident Donald Tramp tərəfindən imzalandı. Bu, Amerika Birləşmiş Ştatlarının tarixində işsizlik müavinətlərinin ödənilməsini, xəstəxanalara yardımın göstərilməsini, müəssisələrə və bütün sahələrə yardımın göstərilməsini, habelə ABŞ vətəndaşlarına adambaşına 1200 ABŞ dolları məbləğində birdəfəlik ödəmələrin verilməsini nəzərdə tutan ən böyük yardım tədbiridir.
Lycoseris
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Epidendrum piperinum
(Epidendrum piperinum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hymenoxys bigelovii
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Epidendrum rondoniense
(Epidendrum rondoniense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Epidendrum ruizianum
(Epidendrum ruizianum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Epidendrum sculptum
(Epidendrum sculptum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Macowania
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Taxtagöl
Taxtagöl — Qobustan rayonu ərazisində göl.
Göl Qigil çayının (Sumqayıt çayının qolu) sağ sahilində, 1300 m. yüksəklikdə yerləşir. Şirin sulu, axarlı göldür. Hidronimin tərkibindəki taxta komponenti qədim Azərbaycan sözü olub, "yüksəklikdəki düzən", "düzəngah", "düz yer", "dərələr arasındakı suayrıcı" mənalarını bildirir. Bu komponent türkmən dilində (taqtat, taqta) də "düzən, düzəngah" mənalarını kəsb edir. Hidronim taxta sözü və göl coğrafi terminindən ibarət olub, "yüksəklikdəki düzənde göl" mənasındadır.
Epidendrum spruceanum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 6027A
NGC 6027A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 272
NGC 272 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduz. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. *Grp tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Epidendrum tridactylum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 5039
NGC 5039, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Kəllə kapellası
Tarixi
Kapella 1776-cı ildə çex mənşəli bir kilsə keşişi Vaclav Tomaşek tərəfindən Otuzillik müharibədə, Sileziya müharibəsində şəhid olanlar, həmçinin vəba, sifilis və aclıqdan ölənlər üçün dəfn yeri olaraq inşa edilmişdir. Buna nümunə olaraq Kapuçin rahiblərinin sümüklərinin dəfn olunduğu Santa Maria della Conzionie Roma kilsəsi oldu. On səkkiz il ərzində (1776-dan 1794-cü ilə qədər) Tomaşek sümükləri toplayıb təmizlədi və sonra kilsəyə yerləşdirdi. Tikinti yerli aristokrat Leopold von Leslie tərəfindən maliyyələşdirildi. Tikinti başa çatdıqdan qısa müddət sonra Ata Vaclav Tomaşek dünyasını dəyişdi. Hal-hazırda ildə bir dəfə (14-15 avqust gecəsi) kilsədə dəfn olunan insanlar, qəza və ya xəstəlik səbəbindən ölənlər yad edilir.
Arxitektura və interyer
Kilsədə üç min kəllə, eləcə də təməlində 21 min insanın sümükləri vardır. Tomaşek və kilsənin digər qurucularının (müqəddəs Şmidt və qəbir qazmaçısı Langer) kəllələri 1804-cü ildə qurbangahın üstünə qoyulmuşdur. Kilsədə administrasiyasının rəhbərinin və onun həyat yoldaşının, bir ciddi zərər görmüş tatarın (bunu onun anatomiyası sübut edir) və boyu 2 metr olan insanın bud sümüyünü (böyük ehtimalla bir isveçliyə aiddir) görmək mümkündür. Kənd administrasiyasının rəhbəri olan Martinesin kəlləsində güllə yerini görmək mümkündür. O, Otuzillik müharibə zamanı prussiyalılar tərəfindən öldürülmüşdür. Onun həyat yoldaşıda ərini bədəni ilə qorumaq istəyərkən iti bir alətlə öldürülür. Bunu kəllənin üzərində olan zədələr isbatlayır.
Maroni
Maroni (Maroni, Marowijne) — Cənubi Amerika çayı.
Çay Surinam və Fransa Qvianası ərazisindən axır, çox hissəsi sərhəd bölgəsindən keçir, bundan sonra estuari yaradaraq Atlantik okeanına tökülür.
Çayın uzunluğu 520 km (digər mənbələrə görə 680 km və ya 725 km ), su götürmə sahəsi 65830 km²-dir. Çayın sahilləri əsasən tropik cəngəlliklərlə örtülüdür, mənbəyi Braziliya sərhədi yaxınlığındakı Tumuk Umak dağlarında yerləşir. Əsas qolları Tapanahoni və Lavadır.
Çay ətrafında Sen-Loran-dü-Maroni (Fransız Qvianası) və Albina (Surinam) limanları yerləşir. Kiçik gəmilər çay estuarisindən 100 km məsafədə üzə bilərlər, daha sonraki yerlərdə çoxsaylı astanalar və şəlalələr var. Çayın orta axınında qızıl mədəni yerləşir.
Macrachaenium
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Epidendrum tridens
(Epidendrum tridens) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Macraea
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Tropizm
Tropizm və ya taksislər - bioloji amillərə özünəməxsus cavab vermək üsullarıdır.
Tropizmlərin aşağıdakı növlərini fərqləndirirlər:
Macropodina
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
İntellekt testləri
İntellekt testləri - yoxlananların əqli inkişaf səviyyəsini aşkara çıxarmağa xidmət edir.
İntellekt testləri haqqında ilk fikir F.Qalton (1822-1911) tərəfindən irəli sürülmüşdür. Sonralar fransız psixoloqu A.Bine ilk psixoloji testləri yaratmışdır (1905-ci il). Hal – hazırda psixodiaqnostik tədqiqatlarda D.Vekslerin şkalasından, «proqressiv Raven matrisasından», R.Amtxauerin əqlin (intellektin) strukturu testindən, Q.Y.Ayzenqin «öz qabiliyyətlərinizi yoxlayın», «özünüzün əqli inkişaf koeffisentinizi yoxlayın» və s. geniş istifadə olunur.
Epidendrum vesicatum
(Epidendrum vesicatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Macvaughiella
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi. Cins əvvəllər Michigan Universitetindən olan Amerikalı botanik Rogers McVaugh (1909-2009) şərəfinə adlandırılmışdır.
Sosiometriya
Sosiometriya amerikan psixoloqu C.Moreno tərəfindən işlənilmişdir. Bu metodun köməyi ilə əldə edilmiş məlumatlar xüsusi sosiometrik cədvəl və sosioqramda əks etdirilməklə təhlil olunur.
Vayra Vike-Freyberqa
Vayra Vike-Freyberqa (Vaira Vīķe-Freiberga; ) — Latviya Respublikasının 6-cı və ilk qadın prezidenti.
O, bütövlükdə Şərqi Avropada ilk qadın prezident olub. Cəmi səkkiz il ərzində (1999-2007) ölkəsinin həm Avropa İttifaqına, həm də NATO-ya üzv olmasına nail olan dövlət xadimidir. O, bu gün də beynəlxalq siyasətdə xüsusi fəallığı ilə seçilən, BMT-nin baş katibinin xüsusi elçisi, 2006-cı ildə BMT-nin baş katibliyinə rəsmi namizəd olmuş zərif xanım, güclü və peşəkar siyasətçi və əsl liderdir.
Həyatı
Vayra Vike-Freyberqa 1 dekabr 1937-ci ildə Riqada anadan olub. Dənizçi Karlis Vikislə Annamariya Vikenin ailəsində dünyaya gələn Vayranın uşaqlığı çətinliklər içində keçib. Onun doğulmasından bir neçə həftə sonra atası Atlantik okeanında faciəli şəkildə həlak olur. Bir neçə il sonra anası dənizçi Edqar Xermanoviçlə evlənir. 1944-cü ildə, keçmiş Sovet İttifaqının Latviyanı ikinci işğalı başlayan zaman onun ailəsi Almaniyaya üz tutur.
Vayra orta təhsilini ilkin olaraq Lübekdəki (Almaniya) qaçqın düşərgəsində latış məktəbində alıb, sonra 1949-cu ildə ailəsi ilə birgə Mərakeşə köçməsi ilə bağlı orada, fransız orta məktəbində oxuyub, fransız dilini öyrənib. Sonra Kasablankadakı Mers Sultan Gənc Qızlar Kollecində təhsilini davam etdirib. Vayranın 16 yaşı olanda ailəsi yenə köç havasında idi: bu dəfə Kanadaya köçürdülər. Beləliklə, Baltikyanı diyarda – Latviyada doğulan Vayra, Avropada başladığı orta təhsili okeanın o tayında bitirir.
Vayra işləməklə yanaşı, burada yüksək ali təhsil də alır. 1958-ci ildə Toronto Universitetinin Viktoriya Kollecini bakalavr dərəcəsi ilə bitirən Vayra, 1960-cı ildə burada psixologiya üzrə magistr dərəcəsi alır.
Peşəkar fəaliyyəti
1965-ci ildən 1998-ci ilə kimi Vayra Vike Monreal Universitetinin professoru kimi psixologiya fakültəsində psixofarmakologiya və psixolinqvistika, elmi nəzəriyyələr, təcrübə metodları, dil və şüur prosesi üzrə dərs deyib.
O, yaddaş, dil və düşüncə (təfəkkür), dərmanların təsiri də daxil olmaqla psixologiya sahəsində araşdırmalar aparıb. Onun eksperimental tədqiqatı yaddaş prosesi və dillə bağlı olub. Bu dövr ərzində o, 10 kitabın, 160-dan çox məqalənin müəllifi olub, 250-yə yaxın mühüm elmi-ictimai məzmun daşıyan çıxışlar edib, radio, televiziya və mətbuata müxtəlif dillərdə aktual mövzulu müsahibələr verib. Xanım Vike-Freyberqanın "Mədəniyyət və Latış kimliyi" kitabı (həm adı, həm məzmunu etibarı ilə) diqqəti xüsusi ilə cəlb edir. Bu kitab latış dilini bilməyən qeyri-latışlar üçün nəzərdə tutulub. O, latış mədəniyyətinin qorunmasının vacibliyini vurğulayaraq, "Latviyada yaşayan, lakin latış dilini yaxşı bilməyən vətəndaşlarımızı rədd edə bilmərik, onlar Latviyanı öz evləri kimi sayıb, yaşayıb və Latviya üçün çalışırlar" – deyə fikrini bildirir. thumb|220px|left|[[13 iyun 2007-ci il]] Üstəlik, o, həm də, latış emiqrantları arasında latış xalq mahnıları, bu mahnıların poetika və strukturunun öyrədilməsi (bütövlükdə latış folklorunun öyrədilməsi); sözügedən sahədə, belə deyək, maarifləndirmə işi ilə ün qazanıb. O, fəaliyyəti xarakterini, xarakteri fəaliyyətini tamamlayan insanlardandır.
O, Kanada Elmlər Akademiyasının (Royal Society of Canada) fransız dili şöbəsinin prezidenti olub. Bu dövr ərzində o, milli və beynəlxalq elmi təşkilatlarda, Kanada dövlət və elmi komitələrində önəmli vəzifələr tutub və idarəetmə təcrübəsinə yiyələnib. Xanım siyasətçi o vaxtlar sosial elmlər və bəşəri dəyərlərin təbliği sahələrində nailiyyətlərinə görə müxtəlif medal və ödüllərlə təltif olunub.
Aktiv ictimai fəaliyyəti və daşıdığı elmi-ictimai vəzifələr ona ün qazandırıb, şöhrət gətirib. Kanadadakı çalışmaları onun həyatında daha bir səhifə – Brüssel səhifəsi açıb və o, NATO-nun "İnsan faktoru" elmi proqramının rəhbəri vəzifəsində çalışmağa başlayıb. Ancaq taleyinə fərqli ölkələr, fərqli vəzifələr yazılmış xanım Freyberqa yenə okeanın o tayına, amma bu dəfə Cənubi Amerikaya yola düşür. Onu Braziliya parlamentində Konstitusiya islahatları üzrə komissiyada Kanadanı təmsil etməyə dəvət etmişdilər (1989). O, eyni zamanda, elmi cəmiyyətin rəhbərliyini də öz üzərinə götürmüşdü.
Vayra Vikenin uğurlu elmi, ictimai fəaliyyətini nəzərə alan Latviya Elmlər Akademiyası onu "Böyük medal"la təltif edib. O, həmçinin bir çox digər akademiyaların ödüllərinə layiq görülüb, bir sıra Universitetlərin (o cümlədən, Bakı Dövlət Universitetinin) "fəxri doktor"u adını alıb.
O, folklor nəzəriyyəsi, ümumi folklor, latış milli mahnıları haqqında 7 kitabın müəllifi və həmmüəllifidir. O, Latviyanı kənardan tanıtmış xanım ictimai-siyasi xadim, alim olaraq Latviyanın Üç Ulduz Ordeni, habelə bir sıra xarici ölkələrin ödülləri ilə təltif olunub. Nəhayət, 1997-ci ildə Kanadadan Latviyaya dönən Vayra Vike, Baş nazir tərəfindən, ölkəsinin dünyada obrazını formalaşdırmağa məsul olan (yeni təsis edilmiş) Latviya Universitetinin rektoru təyin edilir (19 oktyabr 1998-ci il). Bu vəzifə onun illərlə könüllü surətdə ölkədən kənarda apardığı işlərin məntiqi sonluğu kimi ona həm çox yaraşırdı, həm də onun haqqı kimi dəyərləndirilir. Ancaq bu hələ "haqq"ın, "yaraşığ"ın və "son"un tam sonu deyildi. O, Latviyaya daha böyük vəzifələrdə gərək idi.
Prezidentlik
1999-cu ildə Vayra Vike Latviyanın prezidenti seçildi. O, öncə prezidentliyə namizədliyini irəli sürməsə də Latviya seymi tərəfindən irəli sürüldü və iyunun 20-də prezident seçildi.
O, iyulun 8-də prezidentlik andı içdi. Rəy sorğularında onun reytinq göstəriciləri 75-80% təşkil edirdi və ikinci dəfə 20 iyun 2003-cü ildə 96 səsdən 88-ni toplayaraq, yenidən prezident seçildi. thumb|200px|Freyberqa [[Kondoliza Raysla birlikdə]] O, Latviya Konstitusiyasının prezidentə verdiyi hüquqlardan fəal şəkildə istifadə edib, Latviyanın Avropa Birliyi və NATO-ya üzv seçilməsinə nail olub.
O, çoxsaylı beynəlxalq törənlərdə iştirak edib və sosial problemlər, mənəvi dəyərlər, Avropa tarixi dialoqu və demokratiya ilə bağlı çıxışlar edib. Prezidentliyi dövründə şəhər və kəndləri gəzərək seçiciləri ilə tanış olur və il ərzində onlardan minlərlə məktub alıb, problemlərin həlli istiqamətində yorulmadan çalışır, əlindən gələni edir, insanların sevimlisinə çevrilirdi.
NGC 2128
NGC 2128, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Zürafə bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Vayra Vike-Freyberqa
Prezidentlik
2005-ci ilin aprelində BMT-nin baş katibi Kofi Annan Vike-Freyberqanı dünya liderlərindən ibarət müfəssəl islahatlar gündəliyinin təbliğatı qrupunun üzvü təyin etdi. 2005-ci ilin sentyabrında üç Baltikyanı ölkə rəsmi şəkildə onun BMT-nin baş katibliyinə namizədliyini elan etdi (Lakin 5 oktyabrda o öz namizədliyini geri götürdü).
Prezidentliyindən sonra
2007-ci ilin iyulunda prezidentlik müddətinin başa çatmasından sonra Vayra Vike-Freyberqa genişmiqyaslı beynəlxalq mərasimlərdə çıxış etməyə dəvət olunub. O, Madrid Klubunun banisi, Xarici Əlaqələr üzrə Avropa Şurasının üzvü, Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzinin HəmSədridir və bir neçə fondun fəxri hamisidir. 2008-ci ildə o, Tolerantlıq və Barışıq üzrə Avropa Komissiyasının üzvü oldu. 2008-ci ilin yaz semestrində o, Harvard Universitetinin, Con Kennedi Kollecinə Elmi Cəmiyyətin üzvü kimi dəvət olunmuşdu. O, həmçinin Avropa Tarix Müəllimləri Assosiasiyasının Məsləhət Şurasına təyin olundu.
O, Avropa Şurasının prezidentliyinə ilk qadın namizəd olub. Vika Lissabon Sazişi əsasında Federal Avropanın yaradılmasını arzuedilən hesab edir.
Ailəsi və şəxsi həyatı
thumb|250px|left|Soldan-sağa: [[Corc Uoker Buş, Freyberqa və Yaap de Hoop Sxeffer]] Vike Monreal Universitetində kompüter texnologiyaları üzrə professor İmants Freiberqslə ailə qurub. Gözəl bir insan, maraqlı bir ziyalı və alimdir. O, Latviya İnformasiya texnologiyaları və Telekommunikasiya Assosiasiyasının prezidenti olub. Onlar Torontoda, Latviyalı Tələbələr Klubunda tanış olublar.
Onların iki övladı var – Karlis və İndra. Onlar dövlət və özəl təşkilatlara məsləhətlər təklif edən "VVF Konsaltinq" kompaniyasının əsasını qoyublar.
Oğlu Karlis Latviyada yaşayır, qızı İndra Londonda işləyir.
Latviyanın sabiq prezidenti Vayra Vike-Freyberqa teleaparıcılıq karyerasına başlayıb. O, yerli televiziyada – 1-ci kanalda efirə çıxan "Biz varıq" proqramının aparıcısıdır. Proqram Latviyanın obrazına və özünüdərkinə, habelə, ölkənin Avropada və dünyadakı yerinə həsr olunub. Eks-prezident verilişin mövzusunu və həmsöhbətlərini özü seçir. Veriliş ayda bir dəfə, ilk həftənin şənbə günü efirə çıxır.
Qeyd edək ki, Vayra Vike-Freyberqa, prezidentlikdən getdikdən sonra Avropa Komissiyasının məsləhətçisi təyin olunub, həmçinin Avropa Birliyinin müstəqil ekspert qrupu olan "Müdriklər Şurası"nın rəhbərliyinə daxil edilib.
Medal və Ödülləri
Vike-Freyberqa siyasi fikirlərinə görə Hanna Arendt (2005-ci il), Avropanın gələcəyi və milli özünüdərkin mənasını müəyyənləşdirdiyinə görə İmperator Otto mükafatı (2007), Azadlıq və Azad ticarəti təbliğ etdiyinə görə Hayek mükafatı (2009) və bir çox digər mükafatlara layiq görülmüşdür. O, 37 Əmək ordeni və 16 "Fəxri Doktor" adı alıb. Latviya Elmlər Akademiyasının, Kanada Kral Cəmiyyətinin və Belçika Kral Akademiyasının üzvüdür. Keçmiş prezidentin "kolleksiya"sında Almaniya, Yunanıstan, Norveç, Estoniya, Litva, Rumıniya, Fransa, Macarıstan, Finlandiya, Sloveniya, Bolqarıstan, Portuqaliya, Polşa, İtaliya, Slovakiya, İspaniya, Belçika, Ukrayna və digər bir neçə ölkənin yüksək dövlət orden və medalları var.
Prezident barədə 4 bioqrafiya çap olunub və 2008-ci ildə "Üçqat Günəş" adlı sənədli film çəkilib.
Madia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Mairia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Luçiya Boze
Luçiya Boze — İtaliya aktrisası.
Həyatı
Luçiya Boze 23 mart 2020-ci ildə Seqoviyada 89 yaşında koronavirusdan vəfat edib.
Səttar xan
Səttar xan (başqa yazılışı: Səttarxan;, ; ləqəbi: Sərdar-e Milli, , ; ) — Məhəmmədəli şah diktaturasına qarşı Məşrutə inqilabının əsas liderlərindən biri və xalq qəhrəmanı.
1888-ci ildə yenidən həbs olunaraq Ərdəbildə yerləşən Narın qalaya yerləşdirilir. İki il həbsdə olduqdan sonra orda tanış olduğu şəxsin köməkliyi ilə həbsdən qaçır və bir müddət şahsevən tayfaları ilə birgə yaşayır.
1910-cu il mart ayının 6-da Səttar xan silahdaşı Bağır xan ilə birlikdə 300 nəfər fədai ilə Tehrana yola düşür. 1910-cu ilin 7 avqustunda şah qoşunları və daşnak Yefrem Davidyansın başçılıq etdiyi polis qüvvələri gecə xaincəsinə Atabəy parkına hücum edirlər, Səttar xanın qüvvələrini mühasirəyə alaraq tərkisilah etməyə cəhd göstərirlər. Baş verən silahlı qarşıdurmada Səttar xan ayağından yaralanır. Aldığı güllə yarasından sonra əsir düşən Səttar xana Təbrizə geri dönməyə icazə verilmir. Aldığı yaraya görə uzun müddət yataq xəstəsi olan Səttarxan 1914-cü il noyabrın 16-da Tehranda dünyasını dəyişir.
Doğum tarixi və ailəsi
170px|thumb|left|Səttar xan 16 yaşında Səttar xanın tam doğum tarixi hələ də dəqiq bilinmir. Doğum tarixini təxmini qeyd edən İ. Əmirxizi bu məlumatı Səttar xanın qohumlarından ala bilib, Səttar xanla bağlı araşdırmalar aparan digər iranlı tədqiqatçılar da öz əsərlərində İ. Əmirxizinin yazdığına əsasən istinad veriblər. İ. Əmirxizinin qeyd etdiyi tarix 1867–1868-ci illər ətrafındadır. Heç bir əsası olmayan digər bir mənbədə isə Səttar xanın 19 avqust 1868-ci ildə doğulduğu qeyd olunub.
Qafqazşünas P. Petroviç də 1908-ci ildə yazırdı ki Səttarxanın təxminən 45 yaşı var. O da öz fikrini Səttar xana yaxın Məşrutə hərəkatı iştirakçılarından alınan müsahibəyə əsasən yazmışdır. Doğum tarixi ilə bağlı bir başqa versiyanı da 1908-ci ildə Təbrizdə Rusiya baş konsulluğunun katibi olan və o dövrdə Səttar xan haqqında məlumat toplayan S. P. Qolubinov vermişdir. Qolubinovun 1920-ci ildə verdiyi hesabata əsasən Səttar xan 1860-cı illərin əvvəlində doğulmuşdur.
Səttar xan Əhər şəhərinin sakini Hacı Həsən Bəzzazın ikinci oğlu idi. Hacı Həsən Bəzzaz parça ticarəti ilə məşğul idi. Səttar xandan başqa dörd qızı və iki oğlu olub.
Sonrakı illəri
P. Petroviçə görə Səttar xan kiçik yaşlarında əkin sahələrində işləyib çobanlıqla məşğul olub. Gənc yaşlarında qardaşı İsmayıl ilə birlikdə həbs olunaraq Təbrizə aparılır. Buna səbəb isə şah rejiminə qarşı mübarizə aparan rəhbərlərdən birini gizlətmələri olmuşdur. İ. Əmirxizinin yazdıqlarına görə İsmayılı edam edib, Səttarı isə 3 aylıq həbs edirlər.
1888-ci ildə Səttarı yenidən həbs edirlər bu dəfə onu Ərdəbildə yerləşən və xüsusi nəzarət olunan məhbusların saxlanıldığı Narın qalaya yerləşdirirlər. Burada o iki ilini keçirir. Həbsxanada tanış olduğu Haşım adlı bir məhbusu gizli yolla azad etməyə gələnlərin köməkliyi ilə zindandan qaçır. Mərəndə gedənə qədər şahsevənlərdən olan yurtiçi və alarlı tayfalarına qoşulur və onlarla birgə yaşayır. Əmirxiziyə görə Səttar xanın həbs olunması və həbsxanada keçirdiyi illər onu şah rejiminə qarşı daha da amansız edir. Sonrakı illərdə Səttar Mərənd-Salmas-Xoy yolunu mühafizə edən dəstədə xidmət edir. Bu işi tərk etdikdən sonra əvvəl Tehrana, sonra isə Xorasana gedir.
NGC 1170
NGC 1170, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Qoç bürcü istiqamətində yerləşir. NF tipli. tərəfindən ildə 38.1 sm (15 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Səttar xan
Məşrutə hərəkatı
thumb|right|230px|Səttar xan və Bağır xan (ortada) Azərbaycan məşrutəçiləri ilə 230px|thumb|left|Məşrutə hərəkatı zamanı Təbrizin xəritəsi 27 sentyabr 1908-ci il Səttarxan Təbrizə dönən vaxt artıq Təbriz rejimi əleyhinə ayağa qalxmış və onun bütün siyasi sütunlarını silkələməyə başlamışdı. Məhəmmədəli şah atasının millətə verdiyi vədləri yerinə yetirmək əvəzinə əcnəbi silahına söykənib xalqa divan tutmağa başlayır. Üstəlik İranı nüfuz dairəsinə çevirmək haqda 1907-ci il İngiltərə-Rusiya sövdələşməsinə razı oldu. Bunun ardınca 1908-ci il iyun ayının 23-də xalq elçilərinin toplandığı məclis top atəşinə tutuldu. Ölkədə kütləvi həbslər və təqiblər başlandı. Məşrutə hərəkatına ağır zərbə endirildiyi, verilmiş nisbi azadlıqların əldən alındığı, Əncümənlərin qapılarına qıfıl vurulduğu ağır günlərdə Azərbaycan, onun baş şəhəri Təbriz ayağa qalxdı. Kütləni mübarizəyə qaldırmaqda və mütəşəkkil hücumu təşkil etməkdə Səttarxan və onun silahdaşları başda olmaqla "Mərkəze-Qeyb"in, Müdafiə Şurasının və Təbriz əncüməninin böyük xidmətləri olmuşdu. Bundan başqa Şimali Azərbaycandan da Məşrutəyə dəstək verilirdi. Milyonçular Hacı Zeynalabdin Tağıyev, Şəmsi Əsədullayev və digərləri mucahidlərə pul və silah yardımı edirdilər. Heydər xan Əmioğlu, Abbas Rzazadə kimi yüzlərlə fədai məhz Şimali Azərbaycandan əksinqlabçılara qarşı döyüşmək üçün Təbrizə gəlmişdilər.
1908-ci ildə Məhəmməd Əli şah Qacar Tehranda çevriliş edib Şura Məclisini topa tutduqdan sonra, Mir Haşimin başçılığı altında şahın 40 minlik silahlı qüvvələri və tərəfdarları Təbriz şəhərini ələ keçirməyə və mücahidlər, fədailər və əncümənlərlə birdəfəlik haq-hesab çəkmək fikrinə düşdülər. Mir Haşimiyə Mərənd xanı Şüca-Nizamın və Təbrizin qərb hissəsinin-Qaraməlik məhəlləsinin dəstələri də qoşuldular. İrticaçılar əvvəlcə Təbrizin, Səttar xanın fədailərinin əlində olan şimaldaki Əmirəqız məhəlləsindən başqa, şimal-şərq hissəsini — Dəvəçi məhəlləsini, Şeşgilan və Bağmeşə məhəllələrini ələ keçirdilər. Şəhərin cənub-şərq hissəsi Bağır xanın fədailərinin əlində idi, onların əsas bazası Xiyaban məhəlləsi idi. Təbrizdə döyüşlər başlayandan sonra Təbriz əncüməninin mülkədar-liberal kəsimi xarici ölkələrin konsulluqlarında gizləndilər. Əncümən sədri Bəsir əs Səltənə və Əclal əl Mülk rus, Hacı Mehdi Kuzəkünani və Şeyx Səlim Osmanlı, Mirzə Hüseyn Vaiz — fransız konsulluqlarında bəstə oturdular. Əksəriyəti mülkədar, tacirlər və ruhanilərdən ibarət Təbriz əncüməni müvəqqəti olaraq dağıldı. Mürtəce dəstələrə qarşı mübarizəni — Təbriz sosial-demokrat mücahidlər təşkilatlarının başçıları- Əli Müsyo, Davafuruş, eləcə də Səttar xan və Bağır xan davam etdilər.
Bir çox məhəllələr müqaviməti dayandırıb ağ bayraqları qaldırdı. Təbrizin yalnız bir məhəlləsi ağ bayraq qaldırmadı – Səttar xanın başçılıq etdiyi Əmirəqız məhəlləsi. Şəhərdə qalan mucahidləri bir yerə yığan Səttar xan inqilabın tarixində dönüş yaradan hünər etdi. Kiçik dəstə ilə hücuma keçərək, Təbrizin mərkəzi hissəsində ağ bayraqları inqilab rəmzi qırmızı bayraqla əvəz etdi. Bu addım inqilabçıları ruhlandırdı və Təbrizi Məşrutə inqilabının mərkəzinə çevirdi.
Səttar xanın rəhbərliyi altında Ali Hərbi Şura yaradılır. Ali Şuranın baş komandanı Səttar xan və onun müavini Bağır xan, üzvləri Əli Müsyo, Hacı Əli, Seyid Haşim xan təyin edilirlər. 1909-cu ilin aprel ayına qədər Təbriz üsyanı inqilabçıların verdiyi çoxsaylı itkilərə baxmayaraq düşmənin silahlı qüvvələrini Təbrizdən çıxarmağa nail olur. Bu döyüşdə Səttar xan və Bağır xan nümayiş etdirdikləri qeyri-adi qəhrəmanlıqları müqabilində Azərbaycanın əyalət əncüməni tərəfindən müvafiq olaraq "Sərdari-milli" (Xalq sərkərdəsi) və "Salari-milli" (Xalq rəhbəri) fəxri adlarına layiq görülürlər.
200px|thumb|left|Səttar xan Bağır xanla birlikdə Təbrizin müdafiəsi Hərbi Şuraya tapşırılır. Üsyançıların bu qələbəsi Azərbaycanın başqa vilayətlərinə və bütün İrana təsir göstərir. Tehran, Qəzvin, Rəşt, İsfahan və başqa şəhərlərdə "Səttar xan" adı altında inqilabi komitələr yaranır. Təbriz əyalət əncüməni özünü Şura Məclisinin elçisi kimi təqdim edir. 1908-ci ilin oktyabr ayına qədər Azərbaycanın bir çox vilayətləri düşmənlərdən təmizlənir. Ölkədə inqilabi hərəkatın güclənməsindən qorxuya düşən şah-irtica qüvvələri Tehranda Şura Məclisinin yenidən açılmasına icazə verməyə məcbur olurlar. 1908-ci ilin dekabr ayında açılan İkinci Şura Məclisi Səttar xan ilə Bağır xanın xidmətlərini dəyərləndirmək məqsədilə adları metal lövhə üzərinə qızıl hərflərlə həkk edilmiş Şərəf Nişanlarının hazırlanması və Məclisin yenidən açılışı zamanı tribunadan asılması haqqında fərman verir.
Təbriz inqilabının qələbəsindən sonra inqilabi əhval-ruhiyyənin artması şah qüvvələrini, Çar Rusiyası və İngiltərəni təşvişə salır. Onlar Səttar xanı və silahdaşlarını gözdən salmaq üçün Səttar xan və Bağır xanı silahdaşlarından, Təbrizdən ayırmağa çalışırlar. Təbrizdəki rus konsulu Roxitonov bir neçə dəfə Səttar xanla görüşüb şah dövləti adından ona ali vəzifə və yüksək dövlət məqamlarını tutmağı təklif etsə də, konsulun təklifləri müqabilində Səttarxan bildirmişdi:
Hərəkatın başçısını və "Müdafiə Şurası" üzvlərini ələ almağın, aldatmağın mümkünsüzlüyünü görən çar Rusiyasının Təbrizdəki konsulluğu, onun əlaltıları xəyanətə və hiyləyə əl atdılar. 11 aylıq mühasirə ilə əlaqədar aclıqdan, ərzaq çatışmazlığından dözülməz dərəcədə əziyyət çəkən Təbriz sakinlərinə "kömək" məqsədilə Culfa-Mərənd-Təbriz yolunun silahlı mücahidlərindən təmizlənməsi və "azuqə" gətirən rus hərbiçilərinə toxunmamaq haqda Təbriz Müdafiə Şurasından icazə alındı. Bununla Rusiya imperiyasının Cənubi Azərbaycana hərbi müdaxiləsi başlandı. "Azuqə" gətirmək adı altında silahlı 5 minlik rus qoşunu 1909-cu il aprelin 25-də Təbrizə daxil oldu. İngiltərənin xarici işlər naziri Edvard Karinin bu ölkənin İrandakı səfiri Corc Birliyə göndərdiyi teleqramda (16.3.1910) deyilirdi ki, Səttar xan və Bağır xan tezliklə Təbrizdən çıxarılmalıdır. Bundan sonra İranın baş naziri, Milli Şura Məclisi işə qarışıb Səttar xan və Bağır xanı Tehrana getməyə məcbur edirlər. 1910-cu il mart ayının 6-da Səttar xan və Bağır xan 300 nəfər silahdaşı ilə Tehrana yola düşür. 1910-cu il aprel ayının 3-də Səttar xan Tehrana çatır. Qurbanlar kəsilir, Tehran əhalisi onu xilaskar kimi qarşılayır.
Ölümü və dəfni
200px|thumb|right|Səttar xanın ölümündən qabaq çəkilmiş son şəkli. Tehran. Səttar xana fədailəri ilə Atabəy parkında yer verilir. 1910-cu ilin 7 avqustunda şah qoşunları və Tehranın milliyətcə erməni olan və əvvələr Səttar xanın qüvvələri ilə birgə şah rejiminə qarşı mübarizə aparmış, daşnak Yefrem Davidyansın başçılıq etdiyi polis qüvvələri gecə xaincəsinə Atabəy parkına hücum edirlər, Səttar xanın qüvvələrini mühasirəyə alaraq tərkisilah etməyə cəhd göstərirlər. Baş verən silahlı qarşıdurmada Səttar xan ayağından yaralanır. Səttar xanın qoşunlarına Tehrandan çıxmağa imkan verilmir. Aldığı güllə yarasından sonra əsir düşən Səttar xana Təbrizə geri dönməyə icazə verilmir. Aldığı yaraya görə uzun müddət yataq xəstəsi olan Səttarxan 1914-cü il noyabrın 16-da Tehranda dünyasını dəyişdi. Onu Tehranın yaxınlığındakı Şah-Əbdüləzim məzarlığında dəfn ediblər.
Məzarı
Səttar xanın məzarına uzun müddət laqeyd yanaşılıb. Məzarın ətrafında dəfələrlə qazıntı işləri aparılıb baş daşına ziyan vurulub. Sonradan isə milli fəallar tərəfindən məzar daşı dəyişdirilib və qəbri yenidən təmir olunub. Bütün bu laqeydliklərə görə dəfələrlə İran hökumətindən məzarın Tehrana köçürülməsi tələb olunub, lakin illərdir hökumət bu istəyə müsbət cavab vermir. Hər il 13 – 14 noyabr tarixində milli fəallar Səttar xanın məzarı üzərinə yığışıb onu yad edirlər. Ancaq hər dəfə ziyarətə gələnlər təqib edilib, həbs olunurlar.
Şəxsi həyatı
200px|thumb|right|Səttar xan və oğlu Yədulla Səttar xanın yeganə oğlu Yədulla, 4 yaşında ikən, dövlət qoşunlarının yaratdığı qırğın, Təbrizi top tüfəng atəşinə tutub, adi xalqı güllələyərək öldürmələrinə şahid olmuşdur. Sonra atasıyla birlikdə Tehrana gedib Atabəy parkının kədərli hadisəsində, atasının yaralanmasını görmüş, sonra da Təbrizə göndərilmişdir. 1 il Təbrizdə qaldıqdan sonra Səməd xanın zalımcasına qətliamlarını görüb, əmisi Əzimxanla Təbrizdən Tehrana qaçırılmışdır. Səttarxanın ölümünə qədər iki il yanında qalmışdır. Atası dünyasını dəyişdikdən sonra Təbrizə qayıdıb, iki bacısıyla birgə Hacı Əzimxanın himayəsinə keçmişdir. O, sonralar hərbi təhsil almaq məqsədilə Fransaya gedib hərbi təhsilini başa vurduqdan sonra İran ordusuna daxil olaraq, hərbi prokuror vəzifəsində çalışmışdır. Özündən yüksək rütbəli hərbçilərin tələblərinə rəğmən Seyid Cəfər Pişəvərinin yaxını bir hərbçiyə ölüm hökmü yerinə ömürlük həbs hökmü çıxartdığı üçün həbs olunmuş, əleyhinə ölüm hökmü çıxarılmışdı. Ancaq minbaşı Haşimi və Siqqətül-İslamın oğlunun vasitəsilə, habelə Məhmud Cəm ilə qohumluq əlaqələrinə görə bağışlanaraq hərbi rütbəsi endirilmişdir. Təbrizdə vəfat etmiş İmamiyyə məzarlığında dəfn olunmuşdur.
Haqqında olan fikirlər
1909-cu ildə Təbrizə səfər edən Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Səttar Xan ilə ilk görüşünü belə təsvir edir :
Xarici mətbuatın Səttar xan haqqında yazdıqları
1908-ci il sentyabr ayının birində çap olunmuş Aberdin Gündəlik Jurnalında Təbrizdə baş verən hadisələr belə təsvir olunur.
The Scotsman qazetinin 14 aprel 1909-cu il tarixində çap olunmuş sayında Təbrizdəki vəziyyət haqqında bunlar yazılıb:
Xatirəsi
300px|thumb|right|Təbrizin Məşrutə bağında Səttar xana qoyulan heykəl
Rusiya Təhsil Akademiyası Psixologiya İnstitutu
RTA Psixologiya İnstitutu — 1912-ci ildə Moskva Universitetinin nəzdində professor Georgi İvanoviç Çelpanovun təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə yaradılmış Rusiyada ilk, dünyada isə 3-cü Psixologiya İnstitutu.
Tarixi
İnstitutun rəhbəri G.İ.Çelpanov 1907-ci ildə Moskvaya köçür və Moskva Universitetində fəlsəfə kafedrasına rəhbərlik edir. Çelpanovun ən böyük xidməti Psixologiya İnstiutunu yaratmasıdır.
Psixologiya İnstitutu formal olaraq 1912-ci ildə yaradılsa da, faktiki olaraq 1914-cü ildən fəaliyyətə başlamışdır. 1923-cü ildə onu nəinki universitetdən, hətta rəhbərlik etdiyi Psixologiya İnstitutundan işdən qovurlar. Lakin az sonra o, Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında dərs deyir. 1927-ci ildə onun sonuncu kitabı nəşr olunur. 1930-cu ildə isə o, tamamilə işsiz qalır.
NGC 3087
NGC 3087, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Nasos bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Malacothrix
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salnamə
thumb|right|Lavrentiyev Salnaməsi Salnamə - tarixi hadisələrin xronoloji ardıcıllıqla yazılması, orta əsrlərin tarixi əsərlərinin əsas növlərindən biri. Salnamə xronika ilə eyniyyət təşkil edir.
Oleq Veşiy
Oleq (Oleq Veşiy Veşiy-gələcəyi görən; qəd-rus Ольгъ; ) — Varyaq. Novqorod və Kiyev Knyazı. Qədim rus dövlətinin yaradıcısı kimi tanınır.
Bioqrafiya
Oleq haqqında iki bioqrafik məlumat var. Bioqrafiyanın yalnız biri "Müvəqqəti illər hekayəsi" bizim günlərimizə gəlib çatıb. Hekayəyə əsasən Oleq Kiyev Rus Knyazlığını yaradan Rüriklə eyni tayfadan olublar. Bəzi məlumatlara görə Rurik Oleqin yoldaşının əri idi. 879-cu ildə Rürikın ölümündən sonra Rürikın oğlu olan İqorun hələ körpə olduğuna görə Oleq Novqorodda knyazlıq etməyə başlayır.
Malmeanthus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Malperia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Harri Vandiver
Harri Vandiver — ədədlər nəzəriyyəsi sahəsində işlərinə görə məşhurlaşan amerikan riyaziyyatçı.
ABŞ Milli Elmlər Akademiyası nın üzvü (1934).
Həyatı
Filadelfia, Pensilvaniya ştatında anadan olmuşdur. Erkən yaşlarında məktəbi tərk etdi və atasının şirkətində işləməyə başladı, baxmayaraq ki 1904-1905-ci illərdə Pensilvaniya Universitetində bəzi universitet kurslarında oxuyurdu.
1931-ci il üçün ədədlər nəzəriyyəsinə Koul mükafatı nı qazanmışdır. 1945-ci ildə Pensilvaniya Universiteti ona fəxri doktor adını verdi. 1952-ci ildə bir kompüterdən istifadə edərək Fermatın Böyük Teoremini araşdırdı və 2000-ə qədər olan bütün sadə ədəd lərin nəticələrini hesabladı. 90 yaşında vəfat etdi.
Olqa (knyaqinya)
Olqa (və ya Knyaqinya Olqa; ) — Böyük Knyaqinya. Həyat yoldaşı İqor Rürikoviçin olümündən sonra regent kimi hakimiyyətdə olmuşdur. Rusiyada xristianlıq yayılmamışdan qabağ xristianlığı qəbul edən ilk rus hökmdarı. İlk rus müqəddəsi.
I İqor
I İqor və ya İqor Rürikoviç (qəd-isl. Ingvar 878-945) — Kiyev Knyazlığının 2-ci Böyük Knyazı. Letopislərə əsasən Rürikın oğlu. Bizans və qərb mənbələrinə görə ilk rus knyazı.
İqor qədim rus salnamələrində
"Müvəqqəti illər hekayəsi" salnaməsinə əsasən qədim rus knyazları sülələsin yaradan Rürik 879-cu ildə ölür və hakmiyyəti Oleqa verir. 882-ci ildə Oleq Rürikın oğlu İqorla Kiyevə yaxınlaşır və orada qanunsuz knyazlığ edən varyaqları Askold və Diri aldadaraq şəhərdən çıxarır. Görüşdə Oleq Askold və Dirə deyir:"Siz knyaz deyilsiniz, heç knyaz soyundan belə deyilsiniz. Amma mən knyaz soyundanam bax bu isə Rürikın oğludur" deyəndən sonra varyaqları öldürmək əmrini verir.
Mantisalca
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Marasmodes
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Dissertasiya
Dissertasiya (dissertatio - inşa, fikir bildirmə, məruzə ) — müvafiq elmi dərəcə almaq üçün təqdim edilən elmi tədqiqat işi. Dissertasiya elmi-tədqiqat institutları və ali məktəblərin elmi şuralarında müdafiə olunur.
Azərbaycanda dissertasiyalar magistr, fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün hazırlanır.
Marshallia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
NGC 5040
NGC 5040, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Marshalljohnstonia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Marticorenia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Brakonyerlik
Brakonyerlik – qadağan olunmuş ov tutmaqla, yaxud meşə qırmaqla məşğul olan, təbii sərvəti qanunsuz istifadə edilməsi, ovetmə, balıqtutma qaydalarını və heyvanlar aləminin mühafizəsi haqqında digər tələbləri pozmaqla vəhşi heyvanların ovlanması.
Qanunvericilikdə brakonyerliyə görə məsuliyyət (inzibati, cinayət və mülki) nəzərdə tutulur.
NGC 4063
NGC 4063, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 6027B
NGC 6027B, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Nyu-York Elmlər Akademiyası
Nyu-York Elmlər Akademiyası — ABŞ ictimai təşkilatı. 1817-ci ildə təbii tarix liseyi kimi təsis edilib. Dünyanın 150 ölkəsindən 20 minə qədər alimi birləşdirir. Zamanında Tomas Cefferson, Çarlz Darvin, Albert Eynşteyn və digər tanınmış şəxslər onun akademiki olublar.
Hal-hazırda prezidenti Ellis Rubenşteyndir.
Üzvlük
Təşkilatın rəsmi saytındakı məlumata görə bir illiyə üzvlük haqqı ABŞ vətəndaşları üçün 108 ABŞ dolları, digər ölkə vətəndaşları üçün 129 dollardır. Bir neçə illiyə üzvlük haqqının ödənilməsində güzəşt sistemi vardır. Tələbə və doktorantlar üzvlük haqqının 30% ödəyirlər.
Yoşua əməliyyatı
Yoşua əməliyyatı, həmçinin Şeba əməliyyatı kimi də tanınır — 1985-ci ildə Sudanda yerləşən qaçqın düşərgələrindən efiopiyalı yəhudilərin İsrailə evakuasiya edilmə əməliyyatı.
Efiopiya yəhudiləri, ölkələrindəki ağır aclıqdan Sudan qaçqın düşərgələrinə üz tutmağa məcbur qaldılar. İsrail qüvvələrin 21 noyabr 1984-cü ildən 5 yanvar 1985-ci ilədək keçirtdiyi Musa əməliyyatı nəticəsində 8000 nəfəri İsrailə çatdırıldı, ancaq məlumat mətbuata sızandan sonra müsəlman ölkələrindən təzyiqlər yaranmağa başlandı və Sudan növbəti uçuşları dayandırdı.
Amerika Birləşmiş Ştatlarının 100 senatorunun hamısı Prezident Ronald Reyqana evakuasiyanın yenidən davam etdirilməsi üçün gizli ərizə imzaladılar. Ardından Vitse-prezident Corc Herbert Buş Yoşua adlı əməliyyatı təşkil elədi. 22 mart 1985-ci ildə, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus C-130 Hercules nəqliyyat təyyarəsi Əl Qadarif şəhərinin yaxınlığında eniş etdi. "təqribən 500", "500-dən çox" və ya "təxminən 650" yəhudi köçürüldü və İsrailin cənubundakı Uvda aviabazasına daşındı.
Suxoy Su-25
Suxoy Su-25 (NATO kod adı: Frogfoot) — SSRİ tərəfindən istehsal edilən iki mühərrikli, tək oturacaqlı hücum və hava dəstək təyyarəsi. Bu təyyarə Sovet Quru Qoşunlarını yaxın hava dəstəyi ilə təmin etmək məqsədilə konstruksiya olunmuşdur. İlk prototipin uçuş testləri 22 fevral 1975-ci ildə həyata keçirilmişdir. Sınaqları uğurla tamamladıqdan sonra 1978-ci ildə Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikası nın paytaxtı olan Tiflis şəhərində seriyalı istehsalına başlanılmışdır.
Bu döyüş təyyarəsinin ilkin variantlarına iki oturacaqlı təlim-döyüş təyyarəsi olan Su-25UB, Su-25BM, həmçinin xarici ölkələrə ixrac üçün nəzərdə tutulmuş Su-25K daxildir. 2012-ci ildə bəzi təyyarələr Su-25SM səviyyəsində modernizasiya olunmuşdur. Su-25T və Su-25TM (digər adı ilə Su-39) növbəti modernizasiya variantları hesab olunsa da, bu variantlar geniş istehsal olunmamışdır. Su-25 və Su-34 qırıcıları 2007-ci ildə istehsal olunan yeganə zirehli, sabit qanadlı döyüş təyyarələri idi. Su-25-lərin əksər hissəsi hazırda Rusiya və digər MDB dövlətləri tərəfindən istismar olunur.
Su-25 döyüş təyyarəsinin müxtəlif variantları 30 ildən çox müddətdir ki, bir çox döyüş əməliyyatlarında aktiv istifadə olunur. 1979-1989-cu illərdə baş vermiş Əfqanıstan müharibəsi ərzində mücahid lərə qarşı dəfələrlə anti-partizan əməliyyatlarında iştirak etmiş bu təyyarələr, hazırda Suriya vətəndaş müharibəsi ndə Rusiya HHQ tərəfindən istifadə olunur.
Su-25 haqqında doğru olaraq bilinən bir yanlış var ki, bu Su-25-in qırıcı olmasıdır. Su-25 heç bir hava döyüşündə "dog fight" iştirak edə bilmədiyinə görə, hücum və hava dəstək təyyarəsi adlanır.
Azərbaycanda baş vermiş qəzalar
Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri müstəqillik dövründə 5 ədəd Su-25 döyüş təyyarəsi itirib. Azərbaycan HHQ-nin ilk döyüş təyyarəsi də məhz Su-25 olub. Bu təyyarəni Milli Qəhrəman, ilk pilot, leytenant Vaqif Qurbanov 1992-ci il aprelin 8-də keçmiş Sovet Ordusu nun Sitalçay aviabazasından qaçıraraq Qarabağ döyüşlərində istifadə edib. Yevlax Hava Limanı nda bazalaşdırılan bu təyyarə vasitəsilə azərbaycanlı pilot döyüşdə ermənilərin onlarla texnikasını, silah anbarını, 1 ədəd hərbi vertolyotunu, 1 ədəd YaK-40 təyyarəsini məhv edib. Vaqif Qurbanovun idarə etdiyi Su-25 təyyarəsi 1992-ci il iyun ayının 13-də Əsgəran üzərində ermənilər tərəfindən vurulub. Pilot həlak olub.
İkinci Su-25 təyyarəsi 1992-ci il oktyabrın 10-da Şuşa rayonunun Malıbəyli kəndi üzərində Ermənistan ordusunun zenit bölmələri tərəfindən vurulub. Pilot katapult etsə də, paraşütü açılmadığından həlak olub.
Üçüncü Su-25 isə 23 aprel 1994-cü ildə döyüşlərdə vurulub. Pilot katapult edərək sağ qalıb.
Azərbaycan Ordusu dördüncü Su-25 təyyarəsini isə təlim zamanı itirib. 2010-cu il martın 3-də saat 17:00 radələrində Şəmkir rayonu ərazisində planlaşdırılmış təlim uçuşu zamanı Su-25 hərbi təyyarəsi qəzaya uğrayıb. Təyyarənin pilotu Famil Elman oğlu Məmmədli qəza nəticəsində həlak olub. Qəzaya uğramış Su-25 son illərdə alınıb. Təyyarə Gürcüstandakı Tiflis Aviasiya Zavodunda istehsal olunub.
Beşinci Su-25 2011-ci ilin fevralında qəzaya uğrayıb. Pilotlar katapult edərək sağ qalıblar.
sağ|thumb|246px|Su-25TM
Əfqanıstan müharibəsi
Müharibəyə qoşulan Su-25 təyyarələrindən ibarət ilk birlik Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası nın Sitalçay aerodromu  nda dislokasiya olunmuş 200-cü müstəqil hücum eskadrilyasına məxsus qırıcılar idi. İlk on bir döyüş təyyarəsi 1981-ci ilin may ayında Sitalçaya çatmışdı.
19 iyul 1981-ci ildə 200-cü müstəqil hücum eskadrilyasına məxsus Su-25-lər Əfqanıstan ın qərbində yerləşən Şindand aerodromu  na yerləşdirildi. Həmin birləşmənin əsas vəzifəsi dağlıq relyefdə mövqe tutan əfqan üsyançılara zərbə endirməkdən ibarət idi. Əfqanıstana göndərilmiş növbəti Su-25 qırıcıları Ukrayna nın Jovtneve şəhərində dislokasiya olunmuş 368-ci hücumçu aviasiya alayına məxsus idi. Bu hərbi birləşmə isə hərbi əməliyyatlar keçirmək məqsədilə Əfqanıstanın şərqinə göndərilmişdi.
Seqelski zavodu
Seqelski zavodu —  Polşanın Poznan şəhərində yerləşən maşınqayırma şirkəti.
Suxoy Su-25
Əfqanıstan müharibəsi
Sovet qoşunlarının Əfqanıstanda olduğu müddət ərzində Su-25 döyüş təyyarələri vasitəsilə mücahidlərin mövqelərinə ümumilikdə 139 dəfə müxtəlif növdə idarəolunan raketlərlə zərbə endirildi. Orta hesabla, hər bir Su-25 il ərzində qarşı tərəfin mövqelərinə 360 hava hücumu gerçəkləşdirdi ki, bu da müharibə ərzində istifadə olunan digər bütün növ döyüş təyyarələri arasında ən yüksək göstərici hesab olunurdu. Müharibə başa çatana qədər müxtəlif hərbi birləşmələrə məxsus 50-yə yaxın Su-25 qırıcısı Əfqanıstana aid aerodromlarda yerləşmişdi. Müharibənin davam etdiyi 1981 və 1989-cu illər aralığında Sovet Hərbi Hava Qüvvələri nə məxsus 21-23 ədəd Su-25 döyüş əməliyyatları ərzində, 9 ədəd isə yerdə saxlanıldığı halda vurulmuşdur.