cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əli Kərimli
İctimai-siyasi fəaliyyəti
1987-ci ildə yaradlan Yurd İctimai Birliyinin yaradıcılarından biri olub. 1988-ci ildə Yurd İctimai Birliyinin üzvlərinin də dəstəyi ilə o zaman iqtidarda olan SSRİ Kommunist Partiyası iqtidarına etiraz olaraq tələbələrin Bakıda görüşünü təşkil edib.
1989-cu ildə Komsomolun BDU-da universitet səviyyəsində özünü buraxmasına nail olub.
1989-cu ildə təsis edilmiş Azərbaycan Xalq Cəbhəsi hərəkatının nizamnəməsinin yaradılmasında iştirak edib. Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin BDU şöbəsinin həmtəsisçisi və sədri olub. Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Ali Məclisinin üzvü, 1992-ci ilin fevral ayının 16-sında isə sədrinin birinci müavini olmuşdur. 1994-cü ilin may ayında Bakı şəhərinə qayıdaraq Azərbaycan Xalq Cəbhəsi sədrinin siyasi məsələlər üzrə müavini işləyib. Sonra isə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi (daha sonra Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası) sədrinin birinci muavini olmuşdur. 10 sentyabr 1994-cü ildə Yeni Azərbaycan Partiyası iqtidarının Rusiya qoşunlarını ölkəyə geri qaytarması məsələsinə etiraz etmiş, və bu məsələ ilə əlaqədar olaraq Bakıda keçirilən icazəsiz etiraz aksiyasına rəhbərlik edib.
22 avqust 2000-ci ildə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının sədri Əbülfəz Elçibəyin vəfatından sonra, 2001-ci ildə keçirilmiş Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası partiya qurultayında yekdilliklə partiyaya sədr seçilib.
Əli Kərimli 2006-cı ildən xarici pasport ala bilmir. Bu imtina Əli Kərimli barəsində 1994-cü ilin sentyabrında açılmış cinayət işinin ləğv olunmaması ilə əsaslandırılır.
2009-cu il Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasına əlavə və dəyişikliklər haqqında referendum ərəfəsində yaradılmış "Qarabağ və Respublika Uğrunda Hərəkat" referendum üzrə təşviqat qrupunun səlahiyyətli nümayəndəsi (maliyyə məsələləri üzrə səlahiyyətli nümayəndəsi) olub.
Bürokratik fəaliyyəti
1992-ci ilin mayında Azərbaycan Respublikası Prezident Aparatının (indiki Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyası) Azərbaycan Respublikasının Ərazi idarəetmə orqanları ilə iş üzrə Dövlət müşaviri xidmətinin Ərazi idarəetmə orqanları ilə iş şöbəsinin müdiri olub. Bu dövrdə Azərbaycan Respublikasının 2-ci Prezidenti Əbülfəz Elçibəy tərəfindən Alma-Ata Memorandumunu və İrəvan Protokolunu həyata keçirən qərargahın tərkibinə daxil edilib.
Parlamentdə
12 noyabr 1995, 5 noyabr 2000-ci ildə proporsional seçki sistemi əsasında çoxmandatlı seçki dairələri üzrə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasından, 6 noyabr 2005-ci ildə isə majoritar seçki sistemi əsasında 31 saylı Suraxanı ikinci seçki dairəsindən Azadlıq blokundan Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə deputat seçilib.
I çağırış
Əli Kərimli Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə I çağırış seçkilərində Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasını təmsil etmiş və bu seçkidə Kərimov soyadı ilə iştirak etmişdir. 12 noyabr 1995-ci ildə keçirilmiş seçkidə proporsional seçki sistemi əsasında iştirak edərək çoxmandatlı seçki dairələri üzrə deputatlığa namizəd olmuş və deputat seçilib.
I çağırış dövründə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Azərbaycan—İsveç parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun üzvü olub.
II çağırış
Əli Kərimli Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə II çağırış seçkilərində Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasını sədri olaraq bu partiyanı təmsil etmiş və bu seçkidə də Kərimov soyadı ilə iştirak edib. 5 noyabr 2000-ci ildə keçirilmiş seçkidə proporsional seçki sistemi əsasında iştirak edərək çoxmandatlı seçki dairələri üzrə deputatlığa namizəd olmuş və deputat seçilib.
II çağırış dövründə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin İnsan hüquqları daimi komissiyasının, Azərbaycan—Xorvatiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun üzvü olub.
2005 Azərbaycanda Parlament seçkiləri
2005-ci il Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilər ərəfəsində yaradılmış Azadlıq Blokunun yaradıcı üzvlərindən biri olub.
Əli Kərimli Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə III çağırış seçkilərində Azadlıq Blokunu təmsil etmiş və bu seçkidə ilk dəfə Kərimli soyadı ilə iştirak edib. 6 noyabr 2005-ci ildə keçirilmiş seçkidə majoritar seçki sistemi əsasında 31 saylı Suraxanı ikinci seçki dairəsindən deputatlığa namizəd olmuş və seçkiləri ilk sırada bitirmişdir. Ümumən parlament seçkilərinin nəticələrinin saxtalaşdırılmasına etiraz olaraq parlamentə getməkdən imtina etmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi onun millət vəkili mandatını ləğv etmişdir.
2010 Azərbaycanda Parlament seçkiləri
2010-cu il Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilər ərəfəsində yaradılmış AXCP-Müsavat Blokunun yaradıcılarından biri olub.
Əli Kərimli Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə IV çağırış seçkilərində AXCP-Müsavat Blokunu təmsil etmiş və bu seçkidə də Kərimli soyadı ilə iştirak edib. 7 noyabr 2010-cu ildə keçirilmiş seçkidə majoritar seçki sistemi əsasında 31 saylı Suraxanı ikinci seçki dairəsindən deputatlığa namizəd olmuş və rəsmi nəticələrə əsasən 2392 səs yığaraq, 29%-lə II yeri tutmuş və deputat seçilə bilməmişdir.
Əli Kərimli ""AXCP-Müsavat" siyasi partiyalar blokunun səlahiyyətli nümayəndəsi Natiq Ədilovun, 16 saylı seçki məntəqəsində seçki prosesini müşahidə etmiş K. Aslanovanın və A. Ruşanovun Suraxanı rayon məhkəməsinin həyətində qanunsuz olaraq saxlanıldığını, müşahidəçilərin zorla seçki məntəqələrindən çıxarıldığını, seçki məntəqəsi ərazisində qeydiyyatı olmayan şəxslərin həmin məntəqədə səs verdiyini, 12, 13, 16, 21, 23 və 28 saylı seçki məntəqələrində kobud qanun pozuntularına yol verildiyini, bununla da seçki dairəsinin ərazisində olan bir sıra seçki məntəqələrində səsvermə və seçkilərin nəticələrinin rəsmiləşdirilməsi proseslərində seçkilərin nəticələrinə ciddi təsir göstərən qanun pozuntularının baş verməsini bildirmiş və həmin seçki dairəsi üzrə seçkilərin nəticələrinin etibarsız hesab edilməsini, sözügedən dairə üzrə təkrar seçki keçirilməsini və iddia olunan pozuntulara yol vermiş şəxslərin məsuliyyətə cəlb olunması ilə bağlı hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət edilməsi" haqqında Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Seçki Komissiyasına müraciət etmişdir.
Müraciətlər Azərbaycan Respublikası Seçki Məcəlləsinin 112 və 112–1-ci maddələrinə və "Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Seçki Komissiyasına və dairə seçki komissiyalarına seçki hüquqlarının pozulması ilə əlaqədar şikayət və müraciətlərin verilməsi və onlara baxılması qaydaları haqqında Təlimat"ın tələblərinə uyğun tərtib edildiyindən ARMSK nəzdində yaradılmış ekspert qrupunun üzvü tərəfindən bir icraatda birləşdirilərək araşdırmaya qəbul edilmiş, bu barədə müvafiq rəy verilmiş və MSK-nın iclasında baxılmışdır.
Müraciətlərdə göstərilən halların araşdırılması və iş üzrə zəruri olan bütün sübutların əldə edilməsi üçün seçki qanunvericiliyinə uyğun olaraq MSK-nın müvafiq qərarı ilə araşdırma müddəti uzadılmışdır.
Araşdırma prosesində ərizəçi Əli Kərimliylə əlaqə yaradılmış, araşdırmada iştirak etmək hüququ barədə ona məlumat verilmiş, araşdırmaya yardım etməyə dəvət olunmuş və ona müraciətlərdə qeyd edilən hallarla əlaqədar əlavə sübutlara malikdirlərsə, onların da təqdim edilməsi təklif edilmişdir.
Əli Kərimli bəzi seçki məntəqələri üzrə səsvermənin nəticələrinə dair protokollara malik olduğunu bildirmiş, lakin araşdırma üçün təqdim etməkdən və MSK-nın iclasında iştirak etməkdən imtina etmişdir.
AR MSK Əli Kərimlinin 10 noyabr 2010-cu il tarixli 463 saylı müraciətlərinin qismən təmin olunmaqla 2 saylı seçki məntəqəsi üzrə səsvermənin nəticələrinin etibarsız hesab edilməsi haqqında qərar verib. thumb|right|300px|Əli Kərimli yürüş zamanı. (2020)
2003 Azərbaycanda Prezident seçkiləri
Əli Kərimli 15 avqust 2003-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti postuna keçirilən V seçkilərdə prezidentliyə sədri olduğu Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasından namizəd olub. Seçki ərəfəsində Azərbaycan Televiziyasında ayrılmış efir vaxtından 29 avqust və 5 sentyabr 2003-cü il tarixdə istifadə edərkən o zamankı Azərbaycan Respublikası Prezidenti Heydər Əliyevin şərəf və ləyaqətini təhqir edən və ləkələyən məlumatlar yaydıqları iddiası ilə Əli Kərimli və digər namizədlər haqqında tədbir görülməsi barədə Yeni Azərbaycan Partiyası Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasına müraciət ünvanlamış, AR MSK Əli Kərimli və digər namizədlərə gələcəkdə belə hallara yol verməməsi üçün xəbərdarlıq, sonra isə təkrar xəbərdarlıq edilməsi və şikayət ərizəsindəki faktların araşdırılıb tədbir görülməsindən ötrü Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinə göndərilməsi haqda qərar qəbul etmişdir.
Əli Kərimli 3 oktyabr 2003-cü ildə namizədliyini geri götürüb. Əli Kərimli və sədri olduğu Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası bu seçkilərə Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası ilə koalisiya halında gedərək bu partiyanın namizədi Etibar Məmmədovu dəstəkləyib. Əli Kərimli seçkilərdən sonra seçki nəticələrinin saxtalaşdırıldığını iddia etmiş və seçki nəticələrini tanımadığını açıqlayıb.
2008 Azərbaycanda Prezident seçkiləri
Əli Kərimli 5 sentyabr 2008-ci ildə 2008-ci il Azərbaycan Respublikası prezidenti seçkiləri ərəfəsində Bakıda, Caspian Plasa otelində Azərbaycan Liberal Partiyasının lideri Lalə Şövkət, Azərbaycan Naminə İctimai Forumun prezidenti Eldar Namazov, Müsavat Partiyasının başqanı İsa Qəmbər və Vətəndaş və İnkişaf Partiyasının sədri Əli Əliyevin də iştirakı ilə 2008-ci il Azərbaycan Respublikası prezidenti seçkilərini boykot etmək barədə "Demokratik siyasi qüvvələrin birgə bəyanatı" adlı bəyanat imzalayıb və bu seçkilərdə iştirakı boykot edib, beləliklə də seçkilərdə iştirak etməyib.
2013 Azərbaycanda Prezident seçkiləri
2013-cü il Azərbaycan Respublikası prezidenti seçkiləri ərəfəsində yaradılmış Demokratik Qüvvələrin Milli Şurasının qurucu üzvlərindən biri olub. 17 yanvar 2014-cü ildə isə həmin qurumun Koordinasiya Şurasının üzvü seçilib.
Hələ seçkidən öncə AXCP-nin müavini Fuad Qəhrəmanlı Əli Kərimlinin seçkidə iştirakı barədə belə demişdir: ''Əli Kərimlinin Xalq Cəbhəsinin namizədi kimi seçkiyə qatılmaq niyyəti yoxdur. O, yalnız Milli Şuranın vahid namizədi kimi prezident seçkilərinə qatıla bilər'' Əli Kərimli 2013-cü ildə keçirilmiş Azərbaycan Respublikası Prezidenti postuna keçirilən VII seçkilərdə Demokratik Qüvvələrin Milli Şurasının vahid namizədi Cəmil Həsənlini dəstəkləmişdir.
Şəxsi həyatı
Əli Kərimli 1991-ci ildə Samara Seyidova ilə ailə həyatı qurmuş və hal-hazırda da bu xanımla ailəlidir ; İlk övladı Türkel Kərimli, ortancıl övladı Sezen Kərimli, üçüncü övladı isə Timur Kərimlidir. Kiçik oğlu Timur Kərimli 2013-cü ilin mart ayında dünyaya gəlib.
İndiana Cons və son səlib yürüşü (film, 1989)
İndiana Cons və son Səlib yürüşü — 1989-cu ildə ABŞ-də çəkilmiş macəra filmidir. Kinonun baş rejissoru Stiven Spilberqdir.
Rauf Hacılı
Rauf Hacılı — Azərbaycan şahmatçısı, beynəlxalq usta (1998). Kişilər arasında şahmat üzrə Azərbaycan çempionatının ikiqat qalibi (1992, 1994). Kişilərdən ibarət şahmat üzrə Azərbaycan yığmasının keçmiş üzvü (1992-1999).
Karyerası
Rauf Hacılı 16 yanvar 1972-ci ildə Sumqayıt şəhərində anadan olub. "Təhsil" Respublika İdman Mərkəzinin Sumqayıt Şəhər 2 nömrəli Uşaq-Gənclər İdman-Şahmat Məktəbinin yetirməsidir.
1990-cı ildə kişilər arasında keçirilmiş şahmat üzrə Azərbaycan SSR-i çempionatında 12 iştirakçı arasında on ikinci, 1991-ci ildə kişilər arasında keçirilmiş şahmat üzrə Azərbaycan SSR-i çempionatında isə 12 iştirakçı arasında dördüncü olmuşdur.
Rauf Hacılı 1992-1999-cu illərdə kişilərdən ibarət şahmat üzrə Azərbaycan yığmasının üzvü olub. O, yığmanın heyətində Şahmat Olimpiadalarının (1994, 1998) və Avropa çempionatlarının (1997, 1999) iştirakçısı olub. 2002-ci ildən aktiv şahmatdan ayrılıb.
1996-cı ildən məşqçiliyə başlayan Rauf Hacılı Azərbaycanda yeni şahmat nəslinin inkişafında yaxından iştirak edib. Onun tələbələri sırasında Vüqar Həşimov, Nicat Məmmədov və Rauf Məmmədov kimi şahmatçılar var.
Fizuli Cavadov
Fizuli Əliibram oğlu Cavadov — Dövlət Sərhəd Xidmətinin polkovniki, Qaraheybət şəhidi.
Həyatı
Fizuli Cavadov 1966-cı il 1 sentyabrda Bakının Zirə qəsəbəsində anadan olub. Fizuli Cavadovun bir həftə öncə atası Əlibram Cavadov vəfat edib. Atasının vəfatının "yeddi" mərasimi günü isə oğlu helikopter qəzasında həlak olub. Polkovnik Fizuli Cavadovun Nərmin və İkram adında iki övladı var. Qızı Nərmin Cavadova DSX-də xidmət edir.
Xidmət illəri
Xızıda baş verən helikopter qəzasında həlak olan Dövlət Sərhəd Xidmətinin 14 hərbi qulluqçusundan biri də polkovnik Fizuli Cavadovdur.
Fizuli Cavadov Birinci Qarabağ müharibəsi və Vətən müharibəsinin iştirakçısı olub.
Associated Press
Associated Press (AP) — ABŞ-nin Nyu-York şəhərində yerləşən beynəlxalq xəbər agentliyi.
Laplas təzyiqi
right|thumb|Çökük səthdə Lapsal təzyiqi daxili təzyiqdən çıxılır right|thumb|Qabarıq səthdə Lapsal təzyiqi daxili təzyiqə əlavə olunur right|thumb|Normal halda
Laplas təzyiqi — maye səthinin əyriliyindən asılı olan əlavə təzyiqdir, P. Laplas müəyyən etmişdir ki, maye səthinin qabarıq və ya çökük olmasından asılı olaraq səthi gərilmə qüvvəsi hesabına əlavə təzyiq əmələ gəlir; bu təzyiq hər iki halda əyrinin içəri tərəfinə yönəldiyindən qabarıq səthdə daxili təzyiqə əlavə olunur (şəkil 1), çökük səthdə isə ondan çıxılır (şəkil 2). Ona görədə əyri səth altındakı təzyiq
-olar. Kürə şəklində olan maye üçün R_1= R_2=R olduğuna görə
Daxili təzyiq isə olur.
Məhəmməd Təqi (memar)
Məhəmməd Təqi — Memar. Naxçıvan memarlıq məktəbinin nümayəndəsi. Bu memarın adı Naxçıvan şəhərindəki Came məscidinin kitabəsi vasitəsi ilə elmi dövriyyəyə daxil olmuşdur. Hicri 1311/1894 ildə inşası başa çatan, indi də dindarların istifadə etdikləri Came məscidinin kitabəsində memar: "Əgər məndən sonra məscidin memarını axtarsalar, səkkizinci imamdan sonrakı adla adlanıram"-deyə özünü təqdim etmişdir. Məlumdur ki, şiələrin səkkizinci imamının adı Rza, ondan sonrakı, doqquzuncu imamın adı isə Məhəmməd Təqidir. Deməli, məscidin memarının adı Məhəmməd Təqi olmuşdur.
Rutland
Rutland — Böyük Andaman adaları qrupuna daxil olan ada. Öz növbəsində Hindistanın müttəfiq Andaman və Nikobar adaları ərazisinə daxildir. Cənubi Andaman adasından cənubda yerləşir. Kiçik Andaman adasından Dunkan boğazı ilə ayrılır.
Adanın sahəsi 109,3 km², sahil xəttinin uzunluğu isə 60 km. 2008-ci il məlumatına görə adada 688 nəfər yaşayır. Ada ətrafında kiçik balıqlar və mərcanlar yayılmışdır. Şimali Sentinel adasının bitki örtüyü ilə eynidir.
Jak Fua
Jak Fua ― hücumçu mövqeyində oynamış Fransa futbolçusu. Onun peşəkar oyunçu karyerası 1951-ci ildən 1964-cü ilə qədər davam etmişdir. 1953-1956-cı illər arasında Fransa milli futbol komandasının heyətində 7 oyuna 3 qol vurmuşdur. O, 1959 və 1964-cü illərdə Fransa çempionatının qalibi olmuşdur.
Fua 14 iyun 2017-ci ildə 86 yaşında vəfat etdi.
Cahangir Məmmədli
Məmmədli Cahangir Əbdüləli oğlu — Azərbaycanın tanınmış jurnalisti. BDU-nun Milli mətbuat tarixi kafedrasının müdiri.
Həyatı
Məmmədli Cahangir Əbdüləli oğlu 1942-ci ildə Ağdam rayonunun Novruzlu kəndində anadan olub.
1968-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirib. Həmin ildən adıçəkilən fakültədə müəllimlik fəaliyyətinə başlayıb.
Hazırda Jurnalistikanın nəzəriyyəsi və təcrübəsi kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışır. Filologiya elmləri doktoru, professorudur.
İndiyədək 500-dən çox elmi, publisistik yazısı dərc olunub. Ədəbi tənqidə və jurnalistikaya dair 7 kitabın müəllifidir.
2004-cü ildə Bakı Dövlət Universitetində "İlin müəllimi" nominasiyasının qalibi olub. Bundan əlavə jurnalistika sahəsində bir neçə nüfuzlu mükafatın sahibidir. Prezident təqaüdçüsüdür.
2005-ci ildən İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti Yayım Şurasının sədridir.
C.Məmmədli 2003-2005-ci illər arasında Azərbaycan Mətbuat Şurası sədrinin müavini olmuşdur.
Məqalələr
Zaman sərhəddini aşan klassik publisistika. Bakı, 2013, “Füyuzat”jurnalı, №4
Miranşah piri
Miranşah piri — Naxçıvan Muxtar Respublikası Babək rayonunun Qaraqala kəndindənndən şərqdə, hündür təpənin ətəyində yerləşən ziyarətgah.
Tarixi
Pir vaxtilə qayanın təbii oyuğunda olmuş və daş inancı ilə bağlı olmuşdur. Pirin içərisi düzgün olmayan dördbucaqlı formaya malikdir. Onun içərisində müsəlman adəti ilə dəfn aparılmış iki qəbir vardır. Baş daşlarında yazı yoxdur. Hazırda pir bərpa olunmuş və onun üzərində müsəlman məscidlərinə bənzəyən monumental abidə tikilmişdir. Pirin içərisi sütunlu olub, əsasən, iki hissəyə bölünmüşdür. Pirin silindrik formalı iki minarəsi və günbəzi aypara təsvirləri ilə tamamlanmışdır. Pirin fasadında iki qapısı və üç pəncərəsi vardır. Onlar varımdai- rəvi tağlarla tamamlanmışdır. Azərbaycan xalqının qədim inancları və mifoloji görüşləri Miranşah pirini (e.ə. III-II) minilliklərə aid etməyə imkan verir.
B vitamini
B Vitamini
Bitki və heyvan mənşəli qidaların tərkibində olur. Suda həll olan vitamindir. B qrup vitaminlərinə B1, B2, B6, B12 aiddir.
B1 vitamini
B1 vitamini orqanizmin böyüməsi və inkişfı üçün çox faydalıdır. Əsasən, çörəkdə, yumurta sarısında, paxlalı bitkilərin toxumlarında və az miqdarda ispanaq, kələm, soğan, yerkökü, almada olur. Bu vitaminə sutkalıq ehtiyac 2–3 mqdır. B1 vitamini orqanizmin fizioloji proseslərinin düzgün getməsi, əsasən, sinir sisteminin, ürəyin və əzələlərin normal fəaliyyəti üçün zəruridir. Qidada B1 vitamini çatışmadıqda beri-beri ağır xəstəlik baş verir. Bu zaman sinir sisteminin, ürək-damar fəaliyyəti pozulur, tez yorulur, iştaha itir, insan arıqlayır. Hətta qıcolmalar, iflicolma hadisəsi baş verir.
Keçmiş zamanlarda beri-beri xəstəliyi əsas qidası düyü olan ölkələrdə, xüsusilə, Sakit okeanın bəzi adalarında geniş yayılmışdır.
B2 vitamini
Bu vitamin ət, süd, qaraciyər, yumurta, pomidor, ispanaq, kələm, meyvə və tərəvəzələrdə daha üstünlük təşkil edir. B2 vitamininə sutkalıq tələbat 2–3 mqdır. Əgər qidalarda lazımı qədər bu vitamin olmazsa, gözün görmə qabiliyyəti zəifləyir, katarakta xəstəliyi əmələ gəlir. Hətta ağız boşluğunun selikli qişası zədələnir.
B5 vitamini
Bu vitamin insan orqanizmində çatışmadıqda, sinir sistemi, dəri, bağırsaq xəstəlikləri yaranır. Sutkalıq norması 20 mqdır. Ən çox qaraciyər, pendir, yumurta, qarğıdalı unu, paxlalı bitkilərdə olur.
Atom saatı
right|thumb|300px|Atom saatlarının blok-sxemi Atom saatı - zamanın ölçülməsi üçün istifadə edilən elektron cihaz. Bu saat Atom rezonansı əsasında işləyir. Atom saatının 3 mln il müddətinə xətası 1 saniyə ola bilər. Radionaviqasiyada, vaxtın astronomik ölçülməsində və fiziki hesablamalarda tezlik etalonu kimi istifadə olunur. Atomun 1 saniyə içərisindəki fırlanmasına bərabərdir və maxsimim soyuq şəraitdə laser vasitəsilə ölçülür. Hazırda atom qol saatı üzərində çalışırlar. Dünyanın vaxt ölçüsünün Big-Ben (İngiltərə) vasitəsilə ölçüldüyü düşünülsə də, əslində Amerikadakı atom saatı ilə ölkələrarası saat qurşağı fərqi ilə ölçülür.
Rahim Quliyev
Rahim Yalçın oğlu Quliyev (18 iyun 2001; Cəlilabad, Azərbaycan — 02 oktyabr 2020; Füzuli- Cəbrayıl, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı və təhsili
Rahim Quliyev 2001-ci ildə Cəlilabad rayonunun Həziabad kəndində anadan olmuşdur. Sabunçu rayon, Maştağa qəsəbəsi, Savalan yaşayış massivində yaşamışdır. 15 sentyabr 2007-ci ildə Kəlbəcər adına 23 saylı tam orta məktəbə qəbul olub. 14 iyun 2016-cı ildə 71 saylı tam orta məktəbi bitirib. Sonra peşə məktəbinə daxil olaraq Avtomobillərin təmiri üzrə çilingər ixtisasi üzrə təhsilini başa vurmuşdur. Təhsil aldığı müddətdə həmin peşə üzrə çalışmışdır.
Hərbi xidməti
Rahim Quliyev 2019-cu il iyulun 11-də hərbi xidmətə yollanıb.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Rahim Quliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak edib. 02 oktyabr 2020-ci il tarixində Füzuli- Cəbrayıl istiqamətində gedən döyüşlərdə son damla qanına kimi vuruşaraq, şəhidlik zirvəsinə ucalmışdır.
Neftçi PFK muzeyi
Neftçi PFK muzeyi — Azərbaycan təmsilçisi "Neftçi" klubunun titullarını və tarixini özündə əks etdirən idman muzeyi.
Tarixi
Klubun 80 illik yubiley tədbiri çərçivəsində 2017-ci ilin aprelin 22-də muzey və fanşopun açılış mərasimi keçirilmiş və mayın 1-dən etibarən ictimaiyyətin ixtiyarına verilmişdir. Muzey "Neftçi" klubunun ev oyunlarını keçirdiyi Bakcell Arena stadionun birinci mərtəbəsində yerləşir. Muzeydə sərgilənən eksponatların sayı 40-dan çoxdur. Muzeyin açılışında klubun prezidenti Çingiz Abdullayev, rəhbərliyi, veteranlar, AFFA-nın prezidenti Rövnəq Abdullayev, AFFA-nın baş katibi Elxan Məmmədov, Peşəkar Futbol Liqasının prezidenti Ramin Musayev və futbol ictimaiyyətinin nümayəndələri iştirak ediblər.
Ekspozisiya
Muzey 2 otaqdan ibarətdir. Muzeyi ziyarət edənlər ilk otaqda komandanın yaranma tarixi ilə tanış ola bilərlər. Bundan savayı müxtəlif dövrlər haqda məlumatlar, klubun prezidentləri, 16 ən yaxşı futbolçu haqda məlumat, klubun tarixində rekord vurmuş futbolçuların adları, statistik göstəricilər və klubun müxtəlif dövrlərə aid loqoları əks edilmişdir. Bundan başqa, Azərbaycan futbol tarixində ilk dəfə Avropa miqyaslı turnirin qrup mərhələsinə vəsiqə qazanmış klubun Avropa Liqasındakı rəqiblərinin rəmzləri sərgilənir.
İkinci otaqda isə klubun SSRİ çempionatlarında geyindiyi formalar, müstəqillik dövründə qazanılmış kuboklar sərgilənir. Sərgilənən kubokların arasında "Neftçi"nin 2006-cı ildə MDB və Baltikyani ölkələr arasında keçirilən Birlik Kuboku yarışında qazandığı kubok da nümayiş edilir. 1966-cı ilə aid stenddə isə komandanın SSRİ çempionatında qazandığı bürünc medal, 1966-cı il futbol üzrə SSRİ çempionatında klubun istifadə etdiyi top, yekun turnir cədvəli həmçinin həmin mövsüm mükafatlara layiq görülmüş əfsanəvi heyət haqqında məlumatlar sərgilənir. Bundan əlavə burada klubun yarandığı ilk dövrlərdə istifadə etdiyi dəri top və butslarda sərgilənir.
Həmçinin muzeyin tərkibində klubun fan-şopu fəaliyyət göstərir.
Nazim Mədətov
Həyatı və fəaliyyəti
4 yanvar 1952-ci ildə Kirovabad şəhərində anadan olmuşdur.
1974-cü ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun avtomatik elektrik rabitəsi ixtisasını bitirmişdir.
1974-cü ildən təyinatla Azərbaycan Respublikasının Rabitə Nazirliyinin Məlumat Hesablama Mərkəzinin böyük mühəndisi vəzifəsində calışmışdır. 1976-cı ildə qrup rəhbəri, 1982-ci ilə şöbə rəisi və 1987-ci il tarixdən başlayaraq MHM-nin direktor müavini vəzifəsində çalışır.
Böyük Kvirike
Böyük Kvirike ; I Kvirike (Şəki/Eretidə); III Kvirike (Kaxetidə) – ən geci 1032/1038-ci ildən Şəki-Kaxeti hökmdarı. 1010-cu ildən Kaxeti xorepiskopu. 1011-1014/15-vi illərdə III Baqratın əsiri olmuş, sonra yenidən Kaxetidə hakimiyyətini bərpa etmişdir. XVIII əsr gürcü tarixçi-coğrafiyaşünası Vaxuşti Baqrationi səhvən, Böyük Kvirikenin 1039-cu ildə öldüyünü və həmin ildə də Qaqikin hakimiyyətə gəldiyini göstərir. Lakin əslində Böyük Kvirike Tiflisin 1037/1038-ci il mühasirəsi zamanı artıq həyatda yox idi.
Tarixi mənbələrdə ilk dəfə olaraq 1032 – 1037/38-ci illər arasında baş vermiş hadisənin təsvirində Kaxeti xorepiskopu III Kvirike “ranların və kaxların çarı” və “Böyük Kvirike” kimi təqdim olunur.
Erməni tarixçisi Vardan Arevelsi (Böyük Vardan) III Kvirikeni Albaniya çarı kimi tanıyır.
Tianetidə məşhur Bodoci sarayını tikdirmişdir.
“Kartli salnaməsi”nə görə o, ov zamanı hansısa osetin qul tərəfindən qətlə yetirilmişdir, səbəbi də bu imiş ki, hansısa döyüşdə osetin çarını öldürmüşdür.
alt=Coin of Kvirike III|thumb|Kvirikenin kəsdirdiyi sikkə. Nümuzmatikada Böyük Kvirikenin adı olan 3 sikkə məlumdur. Bunlar 2012-2013-cü illərdə – ikisi Çuxur Qəbələdə, biri isə Sisianda  (Ermənistan) tapılmışdır. İslam nümuzmatik ənənələrinə uyğun olaraq sikkələrdə kəlmeyi-şəhadət, xəlifənin adı da həkk olunub. Ermənistanda tapılan sikkənin metal təlkibi 60 % gümüş, 40 %-i isə misdən ibarətdir. Sikkələrin bir üzündə Kvirikenin adı, titulu, atasının adı ərəb hərfləri ilə ərəb dilində üç sətrdə həkk olunub: əl məlik əl adil Abu-l Fadl K.rki bin Davud.
Qasım Qasımzadə (dövlət xadimi)
Qasım Qasımzadə, Qasım Qasımov və ya Ağa Qasım Qasımzadə — Bakı Şəhər İctimai Özünüidarəsinin sədri, Bakı Şəhər Dumasının deputatı, Nicat Cəmiyyətinin sədri, İran Senatının senatoru, İranın Xarici İşlər Nazirliyinin hüquq müşaviri, hüquq elmləri doktoru.
Həyatı
Qasım Qasımzadə 1899-cu ilin sentyabr ayından 8 iyun 1906-cı il tarixinədək Bakı real məktəbində təhsil almışdır. 15 sentyabr 1906-cı il tarixindən 9 iyun 1907-ci il tarixinədək həmin məktəbdə əlavə sinifdə də təhsil almışdır. 2 iyun 1907-ci ildə əlavə olaraq 8-ci sinif həcmində latın dilindən də imtahan verərək tam orta təhsilini başa vurmuşdur. 6 iyul 1907-ci ildə Sankt-Peterburq Universitetinin Hüquq fakültəsinə qəbul olunmaq üçün universitet rektoruna ərizə yazmış və universitetə qəbul edilmişdir. 1911-ci ildə ali təhsilini bitirdikdən sonra Bakıya qayıdan Qasım Qasımzadə burada vəkillik fəaliyyəti göstərməyə başlamışdır.
Aprel işğalından sonra Qasım Qasımzadə professor Zidelin təqdimatı və Pəhləvi hökumətinin dəvəti ilə ailəsiylə birgə İrana gəlmiş və burada Tehran Universitetinin Hüquq fakültəsində professor olaraq çalışmağa başlamışdır. O, ailəsi ilə birgə daha sonra isə Fransaya qaçmışdır. Fransada olarkən hüquq təhsilini Sorbonna Universitetində davam etdirmiş, 18 iyun 1926-cı ildə o, "Rusiya və boğazlar. Diplomatiya tarixi və insan hüquqları üzrə araşdırma" mövzusunda doktorluq işi müdafiə etmiş və hüquq elmləri doktoru akademik adını almışdır.
Ölümü
"Ettilaat" qəzetinin nəşrlərində yazılanlara əsasən Qasım Qasımzadə 20 oktyabr 1959-cu il tarixində vəfat etmişdir. Qasım Qasımzadənin cənazəsi 29 oktyabr səhər saatlarında Sepahsalar məscidindən götürülmüşdür. Saat 9-dan etibarən İran senatorlarından bir çoxu, İran hökumət üzvlərindən bir neçəsi, İran Məclisi üzvlərindən bir qrup, həmçinin Tehran Universitetinin Hüquq fakültəsi tələbələri, müxtəlif xalq təbəqələrinə mənsub şəxslər Sepahsalar məscidi qarşısında toplanmışdılar. Məscidin həyətindəki cənazə çələnglərə bürünmüşdü. Saat 9:45-də cənazə çiyinlərə qaldırıldı. Qasım Qasımzadənin ailəsi cənazənin arxasından yürüyürdü. Vəkillər, senatorlar, millət vəkilləri, professorlar və ali məktəb tələbələri cənazəni müşayiət edirdilər. Cənazə mərhumun yaxınları, dostları və məsləkdaşları tərəfindən bir məsafəyə qədər müşayiət edilmiş, sonra xüsusi maşın vasitəsilə Həzrəti Əbdüləzimə göndərilmişdir.
Qasım Qasımzadənin cənazə namazı Ayətullah Koni tərəfindən böyük bir izdihamın iştirakı ilə qılınmış, sonra nəşi Əlican bağçasındakı məzarına qoyulmuşdur. Bütün bu mərasimdə İran ədliyyə naziri Hidayəti şəxsən iştirak etmişdir.
Ertəsi gün Qasım Qasımzadəni anmaq üzərə Sepahsalar məscidində Senat Məclisi tərəfindən vida mərasimi təşkil edilmişdir. Həmçinin senatın xüsusi bir iclasında Qasım Qasımzadə haqqında Senat sədri çıxış etmişdir.
Azərbaycanda
Qasım Qasımzadə 31 mart 1911 tarixində Bakı Şəhər Dumasına keçirilən seçkilərdə iştirak edərək Dumanının qlasnısı (üzvü) seçilmişdir.
Mirzə Süleyman Mərəndi
Mirzə Süleyman Mərəndi — Xəttat. Əl işlərinə Ordubad bölgəsinin Vənənd kənd Came məscidində rast gəlinir. Elə onun adı da hicri 1307 ildə (miladi 1890 il) məsciddə aparılmış təmir işləri zamanı özü tərəfindən rənglə gəc üzərində yazılmış kitabə vasitəsi ilə elm aləminə məlum olmuşdur. 19 yüzillikdə yaşamış Mirzə Süleyman həmin vaxt məsciddə aparılan rəngkarhq işlərini yerinə yetirmişdir.
Qasım Qasımzadə (dövlət xadimi)
Azərbaycanda
Qasım Qasımzadə 1914-cü ildə Nicat Cəmiyyətinin sədri seçilmişdir.
Fevral inqilabından sonra Bakı Şəhər Duması ləğv edilmişdir. 1918-ci il iyulun 30-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökuməti İctimai Özünüidarələrinin fəaliyyətinin bərpa olunması haqqında qərar qəbul etdi. Sentyabrın 18-də isə Bakı Şəhər İctimai Özünüidarəsi Rusiya Müvəqqəti hökumətinin 1917-ci il 9 iyun tarixli qanunu əsasında seçilmiş tərkibdə bərpa edildi. Şəhər dumasına tərkibini, öz mülahizəsinə görə, artırıb 80 nəfərə çatdırmaq, həmçinin, şəhər idarəsi işçilərinin sayını artırmaq hüququ verildi.
Şəhər Özünüidarəsinin fəaliyyəti bərpa edilərkən deputatların xeyli hissəsi olmadığından (anarxiya zamanı qaçıb dağılışmışdılar), hökumətin icazəsi ilə Dumanın özünün daxil etdiyi şəxslər hesabına Bakı Şəhər Dumasının tərkibi tamamlanmışdı. Bakı Şəhər Dumasının 36 üzvü tərəfindən Duma əvəzinə işə düşəcək Bakı Şəhər İctimai Özünüidarəsinin 46 yeni üzvü seçilmiş bütün 80 üzvün siyahısı 22 sentyabr 1918-ci ildə hökumət tərəfindən təsdiqlənmişdi. Qasım Qasımzadə Bakı Şəhər İctimai Özünüidarəsinin sədri seçilmişdir.
Fransada
Qasım Qasımzadə Fransada yaşadığı müddətdə burada qurulan Fransadakı Azərbaycanlılar Cəmiyyətinin üzvü, Fransadakı Azərbaycanlılar Cəmiyyəti Bürosunun sədri və Azərbaycan Neft Sahibkarları Cəmiyyətinin üzvü olmuşdur.
İranda
Qasım Qasımzadə İran Xarici İşlər Nazirliyinin hüquq müşaviri ünvanını almışdır. Bu ünvanla Qasım Qasımzadə İkinci Dünya müharibəsindən sonra İran heyəti üzvü olaraq Birləşmiş Millətlər Təşkilatının ümumi yığıncaqlarında iştirak etmişdir. Qasım Qasımzadəyə İran Xarici İşlər Nazirliyinin Birləşmiş Millətlər şöbəsi müdirliyi təklif edilmiş, lakin o, dostlarının (Əbdülvahab Yurdsevər daxil) təkidinə rəğmən bu təklifi qəbul etməmişdir.
İran Senatının senatoru olmuşdur.
Alfredo Oriani
Həyatı
Alfredo Oriani Ravenna əyalərinin Faentsa şəhərində, xırda imtiyazlı zadəgan ailəsində anadan olmuşdur. Hələ gənc ikən qələmə aldığı “Hüddudan kənarda” (1877) və “Yox” (1881) romanlərı, həmçinin “Yabanı ot” (1879) və “Kvartet” (1883) hekayələr toplusu yerli ədəbi tənqid tərəfindən “mənəviyyatdan kənar” əsərlər kimi xarakterizə edilmişdir. olunmuşdur. Bundan sonra işıq üzü gprən “Düşmən” romanlarında Rusiya cəmiyyətindəki nihilistlər mühitində cərəyan edən hadisələr canlandırılırdı. “Qısqannclıq” (1894), “Məğlubiyyət” (1896) və “Burulğan” (1899) romanı məişət psixologiyasından bəhs edir. 1908- ci ildə yazdığı “İdeal çevriliş” risaləsində İtalyanın yüksəlişini hakimiyyətə gələcək güclü şəxsiyyət baglayırdı. 1923- 1933- cü illərdə yazıçının külliyatı biləvasitə B. Mussolininin redaktorluğu altında çap olunmuşdur.
Alfredo Oriani XIX əsr İtaliya tarixinin yanınmış siyasi xadimlərinsdə biri idi. O, “İtalyada siyasi mübarizə” adlı üçcildlik tarixi əsrin müəllifidir. Dərin biliklərə malik olan, bir neçə xarici dili mükəmməl bilən yazıçı gənclik illərinə xas olan fərqli siyasi- mənəvi görüşlərinə baxmayaraq, yaradıçılığının yetkin çağlarında coşqun vətənpərvər, İtaliyanın birləşməsi uğrunda yorulmaz mübariz, C.Qaribaldi və C.Mazdini kimi xalq qəhrəmanlarının qızğın tərəfdarı kimi göstərmişdir. Onun məhz bu mövzuda qələmə aldığı və C.Qaribaldinin həyatından bəhs edən, “Don Covanni Verita” novellasının da daxil olduöu “Doqaliyə qədər” toplusu İtalyanın milli- azadlıq hərəkatından bəhs edən ən uğurlu əsərlərdən biri sayılır. Alfredo Oriani 18 oktyabr 1909- cu ildə Kasola Velseniodə vəfat edir.
Yaradıçılığı
Hələ gənc ikən qələmə aldığı “Hüddudan kənarda” (1877) və “Yox” (1881) romanlərı, həmçinin “Yabanı ot” (1879) və “Kvartet” (1883) hekayələr toplusu yerli ədəbi tənqid tərəfindən “mənəviyyatdan kənar” əsərlər kimi xarakterizə edilmişdir. Bundan sonra işıq üzü gprən “Düşmən” romanlarında Rusiya cəmiyyətindəki nihilistlər mühitində cərəyan edən hadisələr canlandırılırdı. “Qısqannclıq” (1894), “Məğlubiyyət” (1896) və “Burulğan” (1899) romanı məişət psixologiyasından bəhs edir. 1908- ci ildə yazdığı “İdeal çevriliş” risaləsində İtalyanın yüksəlişini hakimiyyətə gələcək güclü şəxsiyyət baglayırdı. 1923- 1933- cü illərdə yazıçının külliyatı biləvasitə B. Mussolininin redaktorluğu altında çap olunmuşdur.
Streets of Rage 3 (video oyun, 1994)
Streets of Rage 2 — Sega oyun şirkəti tərəfindən 1992-ci ildə yaradılan, döyüş oyunudur. Videooyun birinci oyunun davamıdır. Oyundakı səslənən saundtreklər Yuzo Oqiyə məxsusdur. Həmin bəstəkar Sonic the Hedgehog, Streets of Rage və Streets of Rage 2 videooyunları üçün musiqiləri bəstələmişdir. Oyun "Beat 'em up" janrındadır. İlk anons tarixi ABŞ-də 17 mart 1994 olmuşdur. Videooyun ilk iki hissədən yeni personajların əlavə edilməsi, personajların daha da sürətli olması, banditlərin və yeni Bossların əlavə edilməsi, raunddların uzun olması ilə fərqlənir.
Hekayə
"Cənab İks" iki məğlubiyyətindən sonra özünü dirçəltmək üçün "RoboCy Corporation" kampaniyasının əsasını qoyur. Həkim Zan robot düzəltmədə ən yaxşı mütəxəssislərdən biridir. Zan insana bənzər robotlar (Android) düzəltməklə məşğul olur. Həmin Androidlər şəhərdəki polisləri əvəz edə bilər. Bu səbəbdən banditlər Həkim Zanı bu işə cəlb edirlər. "Cənab İks" adi idarə panelinin köməyi ilə şəhəri idarə etmək istəyir. Bu məqsədlə "Cənab İks"in əmri ilə şəhərin müxtəlif yerlərinə qumbaralar qoyulur ki, polislərin diqqəti yayılsın və qəddar planını həyata keçirsin.
Həkim Zan "Cənab İks"ın planını başa düşür və hər nə olursa olsun, sindikatların qarşısını almaq istəyir. Zan Bleyz ilə əlaqə yaradaraq, ona hər şey haqqında danışır. Bleyz isə köhnə dostları Aksel Stoun və Adam Hanterlə əlaqə yaradaraq, onları birləşməyə dəvət edir ki, sindikat qruplarının həyatlarına birdəfəlik son qoysunlar. Aksel razı olur. Lakin Adam polis vəzifəsinə görə öz yerinə qardaşı Eddi Skeyti göndərir.
Geympley
"Streets of Rage 3" ilk iki hissədən personajlarının sürətli olması ilə fərqlənir. Həmçinin, oyunda çit-kodlardan istifadə edərək oyunu üç Bossdan biri ilə oynamaq olar (Boss Eş, Şiva və Ru). Homoseksual olan Boss Eş personajı Qərbi Avropa ölkələrindən çıxarılmışdır. Lakin Yapon versiyasında onu çi-kartricin köməyi ilə açmaq olar. Çit-kodların köməyi ilə oyunda Boss Şiva və Boss Ru (və ya Kenquru) personajlarını açmaq olar. Amma Bosslardan olan Şiva və Ru silah ilə döyüşə bilmir.
Sonluqlar
Videooyun oyunçunun seçdiyi rejimdən asılı olaraq sonluq dörd cür qurtarır. Bu sonluqlar aşağıdakılardır:
Raundlar
thumb|left|Dörd personaj: Yaxşı sonluq Birinci hissədən fərqli olaraq bu hissədə raundlar daha uzundur. Raundlar əvvəlkindən fərqlidir. Bu oyunda çoxlu çit-kodlar vardır ki, həmin çit-kodlarla müxtəlif personajları oynamaq mümkündür. Videooyunun birinci hissəsində olan Bosslar Mona və Liza bu hissədə də iştirak edirlər. Bu oyun əvvəlki hissələrindən fərqli olaraq oyundakı raundların sayı yeddidir.
Xalid Hassan
Xalid Mahmud oğlu Hassan — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Xalid Hassan 1995-ci il yanvarın 26-da Sumqayıt şəhərində anadan olub. Atası Mahmud Hassan əslən Misirdən, anası Maya Quliyeva isə əslən Ağdam rayonunun Saybalı kəndindən idi. 1995-ci ilin iyul ayında — Xalid Hassan 6 aylıq olanda Hassan ailəsi Sumqayıt şəhərindən Qazaxıstanın Almatı şəhərinə gəlirlər burada yaşamağa başladı. Bir müddət sonra Hassan ailəsi yenidən Azərbaycana qayıtdı və Xalid Hassan birinci sinifə Bərdə rayonu ərazisində Ağdam şəhəri 2 nömrəli tam orta məktəbində getdi. Daha sonra ailəsinin işi ilə bağlı yenidən Qazaxıstanda yaşayan Xalid Hassan 10-cu sinifə qədər Almatı şəhərində təhsil aldı. Tam orta təhsilini Azərbaycanda bitirib.
Hərbi xidməti
Xalid Hassan 2014–2015-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. 2020-ci ilin Tovuz döyüşləri zamanı general-mayor Polad Həşimovun şəhid olmasından sonra öz istəyi ilə Ağdam Rayon Hərbi Komissarlığına müraciət edib.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Xalid Hassan 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə, həmçinin Talış və Ağdərə istiqamətlərində gedən döyüşlərdə savaşıb. Xalid Hassan noyabrın 4-də Kəlbəcər-Şuşa yolunun Ağdərə sahəsində şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xalid Hassan ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaət nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xalid Hassan ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xalid Hassan ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Kürü diplomatiyası
Kürü diplomatiyası — Avropa Şurası Parlament Assambleyasında Azərbaycanın dostlarından olan deputatlar Bakıya səfərə gələndə, onlara kürü, ipək xalça, qızıl və gümüş əşyaları və nağd pul kimi hədiyyələr təqdim olunması nəticəsində yaranan diplomatiya.
Tarixi
Termin ilk dəfə "Avropa Sabitliyi Təşəbbüsü" adlı mərkəzin hesabatında istifadə olunub.
Süleyman dağı
Süleyman dağı (, Sulaiman-Too, Süleyman Qayası və ya Süleyman Taxtı olaraq da bilinir) ― tamamilə Qırğızıstanda yerləşən yeganə Ümumdünya irsi obyekti. Dağ Oş şəhərində yerləşir və bir vaxtlar müsəlmanların və islama qədərki zəvvarların əsas ziyarət yeri olmuşdur. Qaya Fərqanə vadisinin ətrafındakı düzənliklərdən qalxır və möhtəşəm mənzərəsi ilə birlikdə yerli sakinlər və qonaqlar arasında məşhur bir yerldir.
Tarix
Bəzi tədqiqatçı və tarixçilər Süleyman dağının Ptolemeyin Coğrafiya əsərində yazdığı “Daş qalası” olduğunu iddia edir. Bura Avropa və Asiya arasındakı karvanların keçdiyi quru ticarət yolu olan qədim İpək yolunun orta nöqtəsini qeyd edirdi.
Süleyman Quranda adı çəkilmiş peyğəmbərdir və dağda onun qəbri olduğu idda edilən ziyarətgah var. Dağdakı ağaclar və kollar ibadət məqsədi ilə taxılmış çoxsaylı kiçik parçalarla örtülmüşdür.
Dağ 16-cı əsrə qədər Bara-Kukh adlandırılmış, 20-ci əsrdə isə adı Taxtı-Süleyman ( "Süleymanın taxtı") olaraq dəyişdirilmişdir.
1978-ci ildə dağın yamacında restoran kimim fəaliyyət göstərəcək modernizm üslublu bina tikildi. Layihəyə görə mağaralarda düzənliyə baxan masalar olmalı idi. Daha sonralar bu bina tarixi-etnoqrafik muzeyə çevrildi.
2010-cu ildə dağın ətəyində Oş küçələrində baş verən qiyamlardan təsirlənən əhali üçün "müvəqqəti evlər" tikilməyə başlandı ki, bu da tarixçilər və kulturoloqlar arasında müəyyən qorxu yaratmışdır.
29 iyun 2009-cu ildə Qırğızıstandakı Süleyman-Too şəhəri UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edildi. 1 iyun 2011-ci ildə UNECKO-nun Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan və Özbəkistandakı nümayəndəsi, UNESCO-nun klaster bürosunun direktoru Serqey Lazarev Qırğızıstan Respublikasının Prezidenti Roza Otunbayevaya müqəddəs Süeyman dağının da əraziyə daxil edilməsi barədə sertifikat təqdim etdi.
Hal-Hazırda
Bura hələ də yerli müsəlmanlar üçün populyar bir yerdir. Dağdakı pilləkənlər 1510-cu ildə Babur tərəfindən tikilmiş kiçik bir məscidin də olduğu ən yüksək zirvəyə çıxır. Məscidin böyük bir hissəsi 20-ci əsrin sonlarında yenidən qurulmuşdur.
Süleyman dağı Sovet İttifaqı dövründə inşa edilmiş və ərazidən tapılan arxeoloji tapıntıları və onların tarixini nümayiş etdirən Süleyman Milli Tarix və Arxeoloji muzey kompleksini də ehtiva edir. Dağın aşağı yamacı qəbiristanlıqla əhatə olunmuşdur.
Geosentrik sistem
right|thumb|Dünyanın geosentrik sistemi Dünyanın geosentrik sistemi — dünyanın quruluşu haqqında ilk təlimlərdən biri. Bu təlimə görə Yer dünyanın mərkəzində tərpənməz durur və bütün göy cisimləri onun ətrafında fırlanır. Bu sistemi Ptolomey "Almagest" əsərində müntəzəm şərh etmişdir. Təlim XVI əsrə qədər hökm sürmüşdür. Dinin müqavimətinə baxmayaraq, bu təlimi dünyanın heliosentrik sistemi təlim ilə əvəz olunmuşdur.
Maliyyə hüququ
Maliyyə hüququ — subyekti dövlət funksiyalarının həyata keçirilməsi üçün zəruri olan dövlət maliyyəsinin (dövlət və yerli özünüidarəetmə fondlarının vəsaitlərinin) formalaşması və xərclənməsi ilə bağlı münasibətlər olan hüquq normalarının sistemidir.
Maliyyə hüququnun hüquq və hüquq elminin bir sahəsi kimi ayrılması əsasən postsovet dövlətləri üçün xarakterikdir. Romano-German hüquq ailəsi ölkələrində dövlət maliyyəsi tam hüquqlu ayrıca hüquq sahəsindən daha çox inzibati və ictimai hüquq çərçivəsində hüquqi tədqiqatların nisbətən müstəqil sahəsi kimi nəzərdən keçirilir.
Predmeti
Maliyyə hüququnun predmetinə əsasən vergi münasibətləri və müxtəlif səviyyələrdə büdcələrin formalaşdırılması və icrası üzrə fəaliyyətlər (dövlət vəsaitlərinin xərclənməsi, onların məqsədyönlü və səmərəli istifadəsinə nəzarət) daxildir.
Sovet dövründə bank və sığorta sahəsində dövlət inhisarçılığı, o cümlədən valyuta inhisarı şəraitində müvafiq münasibətlərin tənzimlənməsi də maliyyə hüququna daxil edilirdi. İndi maliyyə hüququnun bir hissəsi kimi yalnız pul tədavülü və valyuta əməliyyatlarının tənzimlənməsinin nəzərə alınması nisbətən adi haldır, halbuki bank və sığorta işinin tənzimlənməsi mülki hüquq və inzibati hüquq elementləri olan mürəkkəb bir sahəyə çevrilmişdir.
Mavi qatarın sirri
Mövzu
Aqata Kristinin detektiv əsərlərindən Mavi Qatarın Sirri adlı əsəri uşaqlar və eyni zamanda gənclər tərəfindən olduqca bəyənilərək oxunur.Əsərdə hadisələr Amerika milyonçusu Van Aldinin qızı Rutun Mavi qatarda ölümü ilə bağlıdır.Rut Derek ilə evlidir.Lakin o Qraf Roşu sevir və Qraf Roşun yanına Fransaya getmək üçün Mavi qatara minir.Qatarda bir gecənin içində qətlə yetirilir.Əvvəlcə hər kəs Derek və Qraf Roşdan şübhələnir.Lakin əsərin sonunda Erkül Puaro qatilin kim olduğunu üzə çıxarır.
Puatye döyüşü
Puatye döyüşü — 1356-cı ildə Fransa ve İngiltərə arasında baş vermişdir. Döyüş yüzillik müharibədə ingilislərin üstünlüyü ilə nəticələnmişdir. Bu müharibədən sonra ingilislər Fransanın şimal-qərb torpaqlarını ələ keçirdilər və bu döyüş nəticəsində Fransa dövləti zəifləmişdir. Bu müharibədə Fransızların məğlub olması 2 il sonrakı Jaklar (Jakeriya) üsyanının səbəblərindən biridir.
ORCID
ORCID və ya Open Researcher and Contributor ID (ingilis dilindən "Tədqiqatçı və iştirakçının açıq identifikatoru") — elm adamları və akademik şəxsiyyətləri bənzərsiz olaraq tanıdan 16 rəqəmli koddan ibarət beynəlxalq sistemdir. Bu sistem qısaca olaraq "ORCID" adlanır. İngilis dilində tam adı "Open Researcher and Contributor ID"dir. Azərbaycan dilində o "Azad tədqiqatçılar və yazarların ID kodu" kimi xarakterizə edilir.
Dadaş Rzayev
Həyatı
Dadaş Rzayev 1935-ci ildə Goranboy rayonunun Dəliməmmədli qəsəbəsində anadan olub. Məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Sənaye İnstitutuna daxil olan D.Rzayev 1954-cü ildə Sovet Ordusunda əsgər kimi hərbi xidmətə çağırılır. Daha sonra Hərbi Hava Desantçıları Məktəbinə göndərilir. İkinci kursda taqım komandirinin müavini təyin edilir. "Qızıl Ulduz" ordeni ilə təltif olunur. Məktəbi bitirdikdən sonra leytenant rütbəsi alaraq Yefremov şəhərinə taqım komandiri vəzifəsinə göndərilir. Bir il keçdikdən sonra Orta Asiyaya köçürülən Dadaş müəllim polklarını yoxlamağa gələn komandana Azərbaycanda qulluq etmək istədiyini bildirir. Zaqafqaziya Hərbi Dairəsində, Gəncə şəhərində olan 104-cü diviziyada xidmət edir. İlk gündən taleyini desant qoşunları hissələrinə bağlayan Dadaş Rzayev 1970-ci ildə Moskvada M.F.Frunze adına Ali Hərbi Akademiyaya daxil olaraq bu sahədə təhsilini davam etdirir. 1973-cü ildə buranı əla qiymətlərlə bitirən Rzayev Sovet Ordusunda 5 min nəfər şəxsi heyəti, 120-yə yaxın vertolyotu olan əlahiddə qırıcı hərbi-hava desantçıları briqadasının komandiri kimi yüksək hərbi vəzifədə xidmət edir. D.Rzayev yeganə azərbaycanlıdır ki, əlahiddə desant-paraşüt briqadasının komandiri olarkən general vəzifəsində çalışıb. Azərbaycan hökumətinin çağırışı ilə D.Rzayev 1991-ci ilə qədər Qarabağa Xalq Yardımı Komitəsində çalışır. Və həmin dövrdə ermənilərdən xeyli sayda silah-sursatın götürülməsinə nail olur. Elə həmin illərdə Rzayev Milli Ordunun yaradılması ilə də məşğul olur. 1991-ci ildə müdafiə nazirinin müavini təyin olunur. Birinci ordu korpusunun komandiri olan Rzayevin Başkəndi ermənilərdən almaq qətiyyətinə o zamanlar heç kim inanmırdı. Hətta ona mane olmaq belə istəyirdilər. Avqustun 8-də ermənilərin əsas mövqelərini vurub hücuma keçirlər. Qısa müddət ərzində həyata keçirilən döyüş əməliyyatları nəticəsində Başkənd ermənilərdən alınır. Başkənd əməliyyatından sonra etiraz etməyinə baxmayaraq, müdafiə naziri təyin edilir. Prezident Əbülfəz Elçibəy tərəfindən Gəncə üsyanı zamanı atışmalarda iştirak etdiyi üçün vəzifəsindən azad edilmişdir.
Hal-hazırda Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Ehtiyatda olan Zabitlər Konfederasiyasının sədridir. 28 yanvar 2014-cü ildə Azərbaycan Respublikası Veteranlar Şurasının sədri seçilib.
21 dekabr 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə "Azərbaycan Respublikasının ictimai həyatındakı səmərəli fəaliyyətinə və gənclərin vətənpərvərlik tərbiyəsindəki xidmətlərinə görə" "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib.
Panda diplomatiyası
Panda diplomatiyası — Çin Xalq Respublikasının böyük pandaları xarici ölkələrə diplomatik hədiyyə kimi verilməsi nəticəsində yaranan diplomatiya.
Tarixi
Panda diplomatiyasının əsası 618-705-ci illərdə qoyulub. Həmin vaxt Çin imperatoru Yaponiyaya panda bağışlayaraq dostluq mesajı verib. Müasir dövrdə isə "panda diplomatiyası" 1972-ci ildə bərpa olunub. Həmin ildə Çinin baş naziri Ju Enlai ABŞ prezidenti Riçard Niksonun həyat yoldaşına 2 panda hədiyyə edib.
Heliosentrik sistem
right|thumb|300px|Dünyanın heliosentrik sistemi Heliosentrik sistem — Yer və başqa planetlərin öz oxu ətrafında fırlanması və həmçinin Günəş ətrafında orbit üzrə hərəkət etməsi təlimidir. Təbiət elmlərinin inkişafında geniş rol oynamışdır. O dünyanın geosentrik sistemi təlimini ləğv etmişdir. Banisi polyak alimi Nikolay Kopernikdir. O, "Göy sferalarının fırlanması" (1543) əsərində Yerin hərəkətini riyazi əsaslandırmış, Yer və digər beş planetin (XVI əsrdə 6 planet məlum idi) Günəş ətrafında eyni zamanda dolandığını sübut etmişdir. Kopernik planetlərin yerləşmə ardıcıllığını təyin etmiş, Günəşdən nisbi məsafələri təxmini hesablamışdır. Təlimi Cordano Bruno və Qalileo Qaliley inkişaf etdirmişlər.
Kompüter elmləri
Kompüter elmləri —hesablama, avtomatlaşdırma və informasiya mövzularını öyrənən elmdir. Kompüter elmləri özündə nəzəri (alqoritmlər, hesablama nəzəriyyəsi, informasiya nəzəriyyəsi və s.) və tətbiqi (kompüter hissərəinin və proqram təminatının yaradılması) sahələri birləşdirir. Kompüter elmləri akademik tədqiqat sahəsi hesab olunur və proqramlaşdırmadan fərqlidir.