cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monometallizm
Hakim metal rolunda hansı metalın çıxış etməsindən asılı olaraq mis, gümüş və qızıl monometallizmini fərqləndirirlər. Mis monometallizmi bizim eradan əvvəl V-III əsrlərdə Qədim Romada; gümüş monometallizmi 1843-1852-ci illərdə Rusiyada, 1847-1875-ci illərdə Hollandiyada, 1852-1893-cü illərdə Hindistanda mövcud olmuşdur. Qızıl monometallizmi daha geniş yayılmışdır. XVIII əsrin axırlarında Böyük Britaniyada yaranmış qızıl monometallizmi XX əsrin əvvəllərin qədər demək olar ki, hər yerdə – bütün Avropada, ABŞ-da və başqa ölkələrdə bərqərar olmuşdur. Qızıl monometallizmin klassik forması – qızıl sikkə standartı sistemidir. Bu sistemin səciyyəvi cəhətləri: pul vahidinin tərkibi müəyyən və dəyişməz olmaqla qızıl sikkələrin sərbəst zərb edilməsi; dəyər nişanlarının qızıl sikkələrlə sərbəst mübadilə edilməsi; qızılın ölkələr arasında sərbəst hərəkəti (onun idxalının və ixracının sərbəst olması).
1914-1918-ci illərdə Birinci Dünya Müharibəsindən sonra dünya qızıl ehtiyatlarının qeyri-bərabər paylanmasının kəskinləşməsi, bir sıra ölkələrdə pul dövriyyəsinin qızıl bazasının məhdudlaşması, eləcə də dövlətlərin öz qızıl ehtiyatlarını hərbi maliyyə resursları kimi mərkəzləşdirmək cəhdləri bununla nəticələndi ki, 1924-1928-ci illərdə qızıl monometallizmin yeni formaları yarandı: a) qızıl-külçəstandartı. Bu halda əskinaslar məhdud miqdarda, özü də sikkələrlə deyil, yalnız külçə qızılla mübadilə edilə bilər; b) qızıl-deviz standart. Bu halda əskinaslar qızıl ilə deyil, başqa ölkələrin qızıla mübadilə edilə biləcək valyutası ilə dəyişdirilir. Qızıl-külçə standartı 1925-ci ildə Böyük Britaniyada və 1928-ci ildə Fransada tətbiq edilmişdir; ölkələrin əksəriyyəti isə qızıl-deviz standartına üstünlük vermişdir. Qızıl monometallizmin bu formalarının hər ikisi qızıl standartının yarımçıq növləri idi: faktiki olaraq qızıl tədavül vasitəsi funksiyasını yerinə yetirmək imkanından məhrum edilmişdir və əskinasların qızıl ilə mübadilə edilməsi məhdudlaşdırılmışdır, bu isə pul tədavülünün sabitliyinə mənfi təsir göstərirdi. Nəticədə 1929-1933-cü illərin ümumdünya iqtisadi böhranından sonra hər iki formanın mövcudluğuna xitam verildi və dəyər nişanlarının qızıl ilə sərbəst mübadiləsi ləğv edilərək əskinaslar və kağız pul dövriyyəsi sistemlərinə keçildi.
İzmara (Ərdəbil)
İzmara — Ərdəbil ostanının Germi (Muğan) şəhristanında yerləşən kənd.
Coğrafi mövqeyi
İzmara kəndi Germi şəhərinin doğusunda, 5 kilometr fasilə ilə yerləşir.
Hystrichophora
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia melaleuca
(Salvia melaleuca) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 5018
NGC 5018, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Ocaçi
Ocaçi — Serbiyanın Voyevodina muxtar bölgəsi, Qərbi Bax mahalında bir şəhər. Eyni adlı icmanın inzibati mərkəzidir.
31 dekabr 2011-ci il tarixinə şəhər əhalisi 8 795 nəfər təşkil etmişdir. Bunların təxminən 83%-i serblər, 3%-i macarlar, 1,5%-i isə yuqoslavlardır.
Tarixi
Şəhər haqqında ilk yazılı qeyd 1522-ci il sənədində tapılmışdır. Bu ərazidə ilk yaşayış yeri 16-cı əsrdə türklər tərəfindən qurulmuşdur. 18-ci əsrdə şəhər serblər tərəfindən məskunlaşılmışdır. Bu şəhərin serb dilində adı "borular" deməkdir. Türk dilində bu söz hərbi hissəyə aiddir. XVII əsrdə Avstriya və Osmanlı imperatorluqları arasında baş verən bir sıra müharibələr səbəbindən əhalisi köçürülmüşdür. Sənayesi tarixən qida və toxuculuq müəssisələri təmsil olunmuşdur.
Coğrafiyası
Şəhər 41.115,89 hektar ərazini əhatə edir. Şəhər dəniz səviyyəsindən 87 m yüksəklikdə yerləşir. Ocaçidə iqlim mülayim-kontinental olaraq təsvir edilə bilər. Orta illik temperatur 10.9 °C-dir. Ən soyuq ay yanvar -0.3 °C, ən isti ay isə iyul 21.4 °C temperatura malik olur. İllik günəşli saatların sayı 2014 saatıdır. İsti yaz və yaylar idman və istirahət, o cümlədən su idman növləri, bir çox digər açıq fəaliyyətlər üçün əlverişli şərait yaradır.
İdman
Ocaçidə "Tekistilas" futbol klubu təşkil olunmuşdur.
Salvia mellifera
(Salvia mellifera) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nazarbayev Universiteti
Nazarbayev Universiteti (NU)—Nazarbayev Universiteti (NU) Qazaxıstanın paytaxtı Astanada bir tədqiqat universitetidir. 2010-cu ildə ilk Qazaxıstan Prezidentii Nursultan Nazarbayev təşəbbüsü nəticəsində qurulmuş, beynəlxalq bir müəllim heyəti və işçi heyəti olan bir İngilis orta məktəbidir. Lisenziya proqramları üçün qəbul nisbəti 1: 8.5-dir. Bütün bakalavr tələbələri pulsuz iştirak edir və yaxşı vəziyyətdə olan tələbələr təqaüd alır. Müəllim-tələbə sinif nisbəti 1: 9-dur.Nazarbayev Universiteti, milli təhsil sisteminin üstünlüklərini və dünyanın ən yaxşı elmi və təhsil təcrübəsini özündə birləşdirən Qazaxıstan ali təhsilinin milli markası olmağı hədəfləyir. Universitetin idarəetmə orqanları İdarə Heyəti, Qəyyumlar Şurası və Ali Himayəçilik Şurasıdır. Ali Qəyyumlar Şurasının sədri Qazaxıstan Respublikasının keçmiş Prezidenti Nursultan Nazarbayevdir. .
Tarixi
17 oktyabr 2009-cu ildə, Baş nazir Kərim Məsimovun sədrliyi ilə Astananın Yeni Universiteti İdarə Heyətinin ilk iclasında 2010–2012 universitet inkişaf strategiyası təsdiq edildi. 2010-cu ilin iyununda, hökumətin qərarına əsasən, universitet Nazarbayev Universiteti adını dəyişdirdi.
2010-cu ilin payızında Nazarbayev Universitetinin Vəqf Proqramına qəbul başladı. 22 dekabr 2010-cu ildə Məclis, Nazarbayev Universitetinin statusu ilə bağlı bir qanun qəbul etdi. 19 yanvar 2011-ci ildə Qazaxıstan Prezidenti Nazarbayev Universitetinin statusu haqqında Qazaxıstan Respublikasının Qanunu imzaladı; Nazarbayev İntellektual Məktəbləri və Nazarbayev Fondu. 15 iyun 2011-ci ildə Nazarbayev Universiteti hüquqi statusunu dəyişdirdi və Nazarbayev Universitetinin Təhsil Muxtar Təşkilatı olaraq dəyişdirildi. Universitet öz təhsil standartlarından istifadə edir və RK Təhsil və Elm Nazirliyi tərəfindən idarə edilmir. Universitetin fəaliyyəti Nazarbayev Universitetinin statusu, Nazarbayev İntellektual Məktəbləri və Nazarbayev Fondu haqqında Qazaxıstan Respublikasının xüsusi Qanunu ilə tənzimlənir.
2012-ci ildə Astanada iki günlük seminar çərçivəsində yeni beynəlxalq universitet təqdim edildi. Seminar iştirakçıları arasında: Təhsil və elm naziri Baxıtjan Jumagulov; Ann Lonsdale, Kembric Universitetinin prorektorunun müavini; Cefri Uotşel, Stanford Universitetinin Himayəçilər Şurasının katibi; Michael Wharton, University College London-un vitse-Provostu və Sinqapur Milli Universitetinin professorları. Seminarın sonunda Qəyyumlar Şurası və Məsləhət Şurasının yaradılması, habelə bir sıra ölkələrin universitetləri arasında əməkdaşlıq müqavilələrinin imzalanması ilə bağlı tövsiyələr hazırlanmışdır. 2013-cü ildə Nazarbayev Universiteti Lisansüstü Biznes Məktəbinin və Lisansüstü Təhsil Məktəbinin magistratura və doktorantura proqramlarına qəbul olunmağa başladı. 20 Avqust 2014-cü ildə Nazarbayev Universitetində magistr dərəcəsi alanların ilk kohortası var. Ali və orta ixtisas təhsili alaraq ilk magistratura proqramı məzunları oldu. 2014-cü ilin noyabr ayında Lisansüstü Universitetdə İdarəetmə magistri dərəcəsi verərək İcraçı MVA proqramı üçün sertifikatların verilməsi mərasimi keçirildi. School of Business. 2015-ci ilin iyun ayında Nazarbayev Universiteti ilk məzuniyyət mərasimini qeyd etdi. 380 bakalavr dərəcəsi, 142 magistr dərəcəsi məzunu isə Nazarbayev Universitetinin diplomunu aldı.
2015-ci ilin sentyabr ayında Nazarbayev Universiteti Tibb Fakültəsi ilk M.D. proqramına tələbə qəbulu ilə açıldı. 24 dekabr 2015-ci ildə "Elm haqqında" Qazaxıstan Respublikası Qanununun 18 Fevral 2011-ci il tarixli Qanununun 3-cü maddəsinə uyğun olaraq, Qazaxıstan Respublikası Prezidentinin 7 dekabr 2010-cu il tarixli 1118 nömrəli Fərmanı 2011-2020-ci illər üçün Qazaxıstan Təhsilinin İnkişafı Dövlət Proqramı, "Qazaxıstan Respublikası Hökuməti Muxtar Təhsil Təhsil Təşkilatı" Nazarbayev Universiteti "araşdırma universiteti statusu aldı. Bundan əlavə, universitetin tədqiqat inkişaf proqramı muxtar təhsil təşkilatı "Nazarbayev Universiteti" 2016 - 2020-ci illər üçün təsdiq edildi. 2016-cı ilin iyun ayında Nazarbayev Universiteti ikinci məzuniyyət mərasimini qeyd etdi. 443 bakalavr dərəcəsi və 178 magistr dərəcəsi məzunu Nazarbayev Universitetinin diplomunu aldı.
Salvia melissodora
(Salvia melissodora) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia merjamie
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ichthyothere
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Salvia micrantha
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 4041
NGC 4041, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Idiothamnus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Qırğızıstanda COVID-19 pandemiyası
Qırğızıstanda ilk dəfə 18 martda koronavirus xəstəsi aşkar edilib.
Gedişat
thumb|271x271px|18 martda məscidlər bağlandı
Salvia mexicana
(Salvia mexicana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ighermia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Men adasında COVID-19 pandemiyası
Men adasında 19 martda ilk koronavirus xəstəsi təsdiqləndi.
Salvia miltiorrhiza
(Salvia miltiorrhiza) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 6008
NGC 6008, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Henri Martin Liland
Henri Martin Liland — ABŞ mühəndisi
Salvia microphylla
(Salvia microphylla) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Henri Martin Liland
Həyatı
16 fevral 1843-cü ildə Barton şəhərciyi yaxınlığında (Vermont ştatı, ABŞ) fermer ailəsində anadan olmuşdu. 1857-ci ildə Lilandlar ailəsi Massaçusetsə köçdü. İmkansız ailələrdən olan oğlanların çoxu kimi, gələcək konstruktor da erkən yaşlarından işləməli oldu. Öz işçi karyerasına Liland trikotaj fabrikində başladı. Hər şeylə maraqlanan və hər şeyi tez qavrayan Liland zaman keçdikcə mexanik peşəsinə yiyələndi və bir sıra müəssisələrdə mexanik kimi uğurla işlədi.
Əgər 1861-ci ildə ABŞ-də şimal və cənub ştatları arasında vətəndaş müharibəsi başlamasaydı, bəlkə də, Lilandın taleyi başqa cür olacaqdı. Cəbhəyə silah tələb olunurdu. Silahqayırma müəssisələrində ixtisaslı mexaniklər böyük pullar qazanmaq imkanına malik idilər. Liland "Kolt" fabrikinə işə düzəldi, bu fabrik o vaxtlar detalların standartlaşdırılması və dəqiq ölçülərə uyğun hazırlanması sahəsində lider idi və məşhur "Kolt" tapançasının buraxılışı sayəsində ad qazanmışdı. Bu fabrikdə qazandığı pullar və əldə etdiyi təcrübə Linkolna 1880-ci ildə öz şəriki ilə birlikdə "Liland and Falkoner" şirkətini təsis etmək imkanı verdi. Bu şirkət buxar maşınlarının və gəmi motorlarının hazırlanması üzrə ixtisaslaşmışdı.
1896-cı ildə müəssisə velosiped detalları, sonra isə avtomobil mühərrikləri hazırlamağa başladı. Özü də məhsulların keyfiyyəti o qədər yüksək idi ki, 1901-ci ildə Reysom Olds Lilanda özünün "Oldsmobil"i üçün mühərriklər hazırlamaq barədə sifariş verdi. Sifariş düz vaxtında yerinə yetirildi, özü də mühərriklərin gücü sifariş edildiyi kimi 3 deyil, 3,7 at gücünə bərabər idi. Bu işi ilə Liland yüksək ixtisaslı mütəxəssis kimi nüfuz qazandı və 1902-ci ildə Henri Forddan onun yanında işləmək barədə dəvət aldı. Lakin Fordun baş mühəndis işlədiyi Detroyt avtomobil zavodu məhz həmin dövrdə iflasa uğradı. Lilanddan xahiş olundu ki, zavodun avadanlıqlarını qiymətləndirsin və onu satışa hazırlasın.
Ola bilsin ki, məhz o vaxt Lilandın ağlına müəssisəni yenidən təşkil etmək və orada yüksək səviyyəli avtomobillər hazırlamaq fikri gəldi. Ford və Liland yeni firmanı Luiziananın əfsanəvi qubernatoru və Detroyt şəhərinin banisi markiza de Kadilyakın şərəfinə adlandırmağı qərara aldılar. Beləliklə, 1902-ci ilin avqustunda məşhur "Cadillac Motor Car Company" yarandı. Liland yeni şirkətin direktoru və texniki məsləhətçisi oldu.
Bir müddət sonra müəssisə avtomobillərin seriya ilə buraxılışına başladı. Lilandın vəzifəsi yeni texnologiyaların tətbiqindən və avtomobillərin təkmilləşdirilməsindən ibarət idi. Silahqayırma zavodunda qazandığı təcrübə burada onun işinə yaradı. Liland tapança istehsalında tətbiq edilən prinsipi burada tətbiq etməyi qərara aldı. Tapançalar elə hazırlanırdı ki, bir tapançanın detallarını başqa tapançanın detalları ilə əvəz etmək mümkün idi. İstənilən vaxt onlarla tapançanı sökmək, onların detallarını bir-biri ilə əvəzləmək və sonra silahları yenidən yığmaq olardı. Bu əməliyyatdan sonra bütün tapançalar öz döyüş qabiliyyətini saxlayırdı.
Avtomobilin konstruksiyasını xeyli dərəcədə yaxşılaşdırmağa Lilandın dostu Bayron Karterin ölümü sövq etdi. Zavodun istehsal etdiyi dəstəyin vasitəsilə öz "Cadillac"ını işə salarkən Karter o qədər ciddi xəsarətlər aldı ki, bir neçə saatdan sonra vəfat etdi. Xəsarətlərə səbəb o idi ki, mühərrik işə düşdükdən sonra dəstək sürətlə fırlanmağa başlamışdı. Liland dostunun bu cür ölümündən çox sarsıldı və and içdi ki, onun hazırladığı avtomobillər daha heç kimi öldürməyəcək. Beləliklə, şirkət avtomatik starter hazırlamağa başladı. Bir ildən sonra, 1911-ci ildə "Cadillac" avtomobillərində Çarlz Ketteringin hazırladığı elektrik starterləri peyda oldu. 1912-ci ildən başlayaraq elektrostarter avtomobilin standart avadanlığına çevrildi.
1917-ci ildə Liland General Motors-u tərk etdi və bir müddətdən sonra "Lincoln Motor Company" şirkətini yaratdı. Az sonra məşhurlaşan bu firma 12 silindrli aviasiya mühərriklərinin buraxılışı üzrə ixtisaslaşmışdı. Bu mühərriklər Birinci Dünya müharibəsi illərində Amerika təyyarələrində tətbiq edilirdi. Avtomobilqayırma sahəsindəki xidmətlərinə görə Lilandın adı Detroytda (ABŞ) "Avtomobil sənayesinin şöhrət zalı"nın divarlarına həkk olunaraq əbədiləşdirildi.
Salvia miniata
(Salvia miniata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 249
NGC 249 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanlıq. Göy üzündə Tukan bürcü istiqamətində yerləşir. EN tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Iltisia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Frederik Bastiat
Klod Frederik Bastiat — Fransız klassik liberal nəzəriyyəçisi, siyasi iqtisadçı və Fransa Assambleyasının üzvü olub.
Bioqrafiyası
Klod Frederik Bastiat 30 iyun 1801-ci ildə Fransanın Akvitaniya əyalətində, Bayonna şəhərində doğulmuşdur. Doqquz yaşında yetim qalan Frederik atasının valideynlərinin(nənə-babası) himayəsində böyümüşdür. 17 yaşında o, məktəbi tərk etmiş və vaxtının çoxunu ailə biznesinin ixracatçısı olaraq işə sərf etmişdir. İqtisadçı Tomas Dilorenzo bildirir ki, bu ailə biznesi təcrübəsi Bastiatın sonrakı yaradıcılığında mühüm rol oynamışdır. Çünki bu, gənc Frederikə bazarda ticarət qaydalarının müəyyən təsirlərini birbaşa yerində öyrənməyə imkan yaratmışdır.
Onun intellektual maraq dairəsi müxtəlif idi, bura fəlsəfə, tarix, siyasət, din, səyahət, şairlik, siyasi iqtisad və bioqrafiya daxil idi.
Onun iqtisadçı kimi ictimai karyerası yalnız 1844-cü ildə başladı və 1850-ci ildə ölümüylə başa çatdı. Bastiat ehtimala görə Fransa boyunca dolaşıb öz ideyalarını təbliğ etdiyi müddətdə vərəm xəstəliyinə tutulmuşdur. Bu xəstəlik onun gələcək nitqlərini də etməyə imkan vermədi(xüsusən, onun 1848 və 1849-cu ildə seçildiyi qanunvericilik assambleyasında) və həyatına son qoydu. Bastiat 24 dekabr 1850-ci ildə Romada vəfat etdi.
Yaradıcılığı
Bastiat iqtisad və siyasi iqtisad haqqında bir çox əsərin müəllifidir ki, bu əsərlər onun aydın təşkilatçılıq, güclü arqumentləşdirmə bacarığının və iti ağlının ümumi ifadəsidir. Onun ən məşhur əsərlərindən biri "İqtisadi sofizm" statist siyasətini hədəf alan bir çox qəti ifadə olunmuş ittihamlarla zəngindir. Bastiat bu əsəri İngiltərədə yaşayarkən, Fransa Respublikasının quruluşunu formalaşdıranların yanlışlıqla tələyə düşməməsi tövsiyəsi ilə yazmışdı.
"İqtisadi sofizm" əsərində "Şam düzəldənlərin xahişi" adlanan məşhur satirik bir məcaz var. Müəllif şam düzəldənlər gildiyasının tələbini Fransa hökumətinə çatdıraraq, onların məhsulları ilə ədalətsiz rəqabət aparan Günəşin qarşısını almağı xahiş edir. O həmçinin "daha çətin vasitələr daha çox iş və daha çox iş daha çox sərvət deməkdir" mülahizələrinə əsaslanaraq, zarafatla hər kəsin sağ əlinin istifadəsinin qadağan olunmasına "vəkillik edir". Conatan Sviftin "Sanballı təklif"inə və ya Bencamin Franklinin quldarlıq əleyhinə əsərlərinə çox bənzər olaraq, Bastiatın arqumenti də məntiqi nəticələrlə proteksionizmin cəfəngliyini açıqlayaraq, ağılla onun əsas nöqsanlarını diqqətə çatdırır,
amma Bastiatın ən məşhur əsəri ilk dəfə pamflet olaraq 1850-ci ildə çap olunmuş "Hüquq" dur. O, inkişaf yolu ilə ədalət qanunları sistemini müəyyən edir və sonra belə qanunların azad cəmiyyəti necə irəli apardığını açıqlayır.
Bastiatın yaradıcılığı Fransada yaxşı tanınmayıb və onlara fransız dilində nadir hallarda təsadüf olunur. Müəllif Amerikada daha yaxşı tanınmaqdadır.
Baxışları
Bastiat qeyd edirdi ki, dövlətin yeganə məqsədi fərdlərin həyatını, azadlıq və mülkiyyətini qorumaqdır. Bu tərifdən Bastiat belə nəticəyə gəlirdi ki, əgər qanun bu çox şeyin ziddinə sosialist siyasətini təbliğ edirsə, o, həyatı, azadlığı və mülkiyyəti qoruya bilməz. Beləliklə, o deyir ki, hüquq mahiyyətini itirərək mənfurlaşmış və düşünülən şeyi qorumaq əvəzinə, onun əleyhinə çevrilmişdir.
Salvia misella
(Salvia misella) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Frederik Bastiat
Baxışları
Öz "İqtisadi harmoniyalar " əsərində Bastiat yazır: Biz şübhə edə bilmərik ki, şəxsi maraq insan təbiətinin hərəkətverici qüvvəsidir. Aydın başa düşülməlidir ki, bu söz burada insan təbiətindən gələn, "eqoizm" sözü kimi mühakiməyə zidd olmayan, ümumi, təkzibedilməz faktı müəyyən etmək üçün işlənir.
Bastiatın iqtisadiyyat sahəsinə ən mühüm töhfələri onun təsirlə bağlı xəbərdarlığıdır. Ona görə, yaxşı iqtisadi qərarlar yalnız "tam mənzərəni" nəzərə almaqla verilə bilər. Belə ki, iqtisadi həqiqətlər yalnız zəruri nəticələri, iqtisadi qərarda mənfəət və öhdəlikləri nəzərdən keçirməklə deyil, həmçinin uzunmüddətli nəticələri təhlil etməklə əldə olunmalıdır.
O, interventionizm və statizmin əsaslarını pozmaq üçün həm də məntiq və yumordan istifadə edirdi. O göstərdi ki, müharibə və ya təbii fəlakətlər yolu ilə gələn dağıdıcılıq sərvət yarada bilməz, ticarəti məhdudlaşdırmaq mülkiyyəti artıra bilməz və başqalarının hesabına müəyyən şəxslərə qazandırmaq üçün gücdən istifadə olunması hər kəsin vicdanından ədalət və ədalətsizlik arasındakı fərqi aradan qaldırar.
Bastiat göstərdi ki, mülkiyyətə və azad mübadiləyə hörmət həm ölkə daxilində, həm də xaricdə azadlığın, çiçəklənmənin, sosial inkişafın və sülhün təməlidir. Bizim mülkiyyətimiz hər zaman oğrulardan gələn təhlükənin riski altındadır. Biz qapımızı bağlayır və özümüzü ümumi oğrulardan müdafiəni polisə həvalə edirik, amma qanunu soyğunçuluq məqsədilə tətbiq edən ən böyük oğrulardan qorunmaq olduqca çətindir.
Bu məqsədlə bizim ictimai maarifləndirməyə və mənəvi sayıqlığa ehtiyacımız var: səsvermə qutularından oğurluq cibgirlikdən heç də yaxşı sayıla bilməz.
Hayekin Bastiat haqqında söylədikləri: "Heç nə bunu hazırkı cildin ilk məqaləsinin məşhur sərlövhəsi qədər gözəl təsvir etmir. "Siyasi iqtisadda nələr görünür, nələr görünmür!" Hələ heç kim bir fraza ilə məqsədyönlü iqtisadi siyasətin əsas çətinliyini belə dəqiq ifadə etməmişdir və mən iqtisadi azadlıq üçün həlledici arqumenti əlavə etmək istərdim. Bu bir neçə sözün içərisində saxlanan ideya cümləni açmaq üçün məni "dahi" sözünü istifadə etməyə təhrik edir. Bu, həqiqətən ətrafında libertarian iqtisadi siyasətin tam sistemi şərh oluna bilən bir mətndir. Və o yalnız bu cildin ilk məqaləsinin sərlövhəsindən ibarət olsa da, hamı üçün aparıcı ideya təmin edir. Bastiat öz dövrünün məlum nöqsanlarını yalana çıxarmaqda bunun mənasına dönə-dönə aydınlıq gətirir."
Inezia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia mohavensis
(Salvia mohavensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 2106
NGC 2106 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Dovşan bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Respublika (qəzet, Qazaxıstan)
Respublika—Biznesə baxış —həftəlik Qazaxıstan Skye qəzet rəhbərliyinə Qazaxıstan ünvanlanan tənqidi yazıları və hakimiyyətin ən yüksək pillələrində korrupsiya ilə tanınan bir analitik müxalifətdir. ."Respublika səsi" ilə çıxan qəzetin indi böyük oxucu kütləsi var. .
Ümumi məlumat
Qəzet biznes və siyasi elitaya, menecerlərə, məmurlara, böyük, orta və kiçik biznes nümayəndələrinə yönəlmişdir .Oxucu kütləsi təxminən 23 mindən çoxdur. .Baş ofisi Almatı şəhərindədir. .
Tarixi
2002 -ci ildə çıxan qəzet Jurnalistləri Müdafiə Komitəsinin Beynəlxalq Mətbuat Azadlığı Mükafatına layiq görülmüşdür .10 aprel 2002 a - Almatı Şəhərlərarası İqtisad Məhkəməsi inzibati qanun pozuntularına görə qəzet çıxaran PR-Konsaltinq şirkətinin ləğvi barədə qərar qəbul etdi. Daha doğrusu, səhifələrində qeydiyyat tarixi və sertifikat nömrəsinin olmaması üçün. Sonra qəzet adını Assandy Times olaraq dəyişdirməyə məcbur oldu .22 may 2002-ci ildə kimsə "Respublika" qəzetinin baş ofisinin pəncərəsinə Molotov kokteyli atdı .14 may 2005 İnformasiya Nazirliyi Respublika qəzetini ləğv etdi. . 2005-ci ilin martında qəzetin ləğv edilməsi təklifi irəli sürüldü.9 sentyabr 2009 a - Respublika qəzeti BTA Bankı məhkəməyə verir. Məhkəmə, qəzetə mənəvi zərərə görə "BTA Bank " ödəməyi tələb etdi. Məhkəmə iddiası, 6 mart 2009 a nəşr olunan BTA Bankdakı vəziyyətlə bağlı "Turp daha şirin deyil" məqaləsi ilə başladı. İddiaçı aşağıdakı cizgilərə diqqət çəkdi - “BTA-nın özünə gəlincə, görünür, bu, məhkumdur. Qazaxıstan və MDB-də beynəlxalq bir iş korporasiyası olaraq qurulan ən böyük özəl bank dövlət nəzarəti və idarəçiliyinə dözə bilmədi ”və“ Yeri gəlmişkən, BTA-nın özündə davamlı yeni söhbətlər var ki, bəzi yeni menecerlər həqiqətən bankı iflas etmək istəyirlər, çünki daha çox qazanacaqlarını başa düşürlər. reabilitasiya prosedurları ilə deyil, iflas və borcların yenidən qurulması ilə bağlıdır "fikrincə, bank 13 mart -dan 31 mart dan 2009 -ya depozit axını yaşadı. .əvvəlcə "Cümhuriyyət" mətbuatına qadağa qoyuldu, lakin sonradan (16 Fevral 2010 a) qanunsuz elan edildi .18 sentyabr 2009 da - "Respublika" qəzeti fərqli bir adla - "Cümhuriyyətim - faktlar, hadisələr, insanlar" adı ilə satışa çıxdı .18 Fevral 2010 - Respublika qəzetinin çapına icazə verilir, ancaq satılması qadağandır.15 aprel 2010 - "Cümhuriyyətin səsi" qəzeti Amerikanın diplomatları tərəfindən təxminən 7000 səhifəlik gizli göndərişin Qazaxıstan bazası ilə təmin etdiyi Julian Assange ilə reportaj dərc etdi  .2010-cu ildə Qazaxıstan Milli Təhlükəsizlik Komitəsi Qaraqanda qəzetin distribyutorlarının nöqtələrinə gələrək satıcılardan Respublika Səsi qəzetinin yayılmamasını tələb etdi..
Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyası
Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyası — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi, 13 iyun, 2000-ci il tarixində Ulu Öndər Heydər Əliyevin fərmanı ilə yaradılmış ali təhsil müəssisəsi. Fərmanda yazıldığı kimi ADRA Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin bazası əsasında yaradılmışdır.
Akademiya orta ixtisas məktəbləri, ali məktəb və ali məktəbdən sonrakı səviyyələrdə olan tədris proqramlarını həyata keçirən və ali rəssamlıq təhsilinin tələblərinə uyğun məzmun və keyfiyyət hazırlığını təmin edən, respublikada bütün təsviri sənət növləri üzrə professional kadrlar hazırlayan yeganə ali təhsil müəssisəsidir.
Hazırda Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında 800-dən çox tələbə təhsil alır. Akademiyanın binası 6500 kvadratmetrdir və 128 sinif otağı, müxtəlif fənn kabinetləri, laboratoriya və emalatxanalardan ibarətdir.
Strukturu
Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında tədrisi, “Təsviri sənət”, “Sənətşünaslıq”, “Memarlıq və Dizayn”, “Dekorativ-tədbiqi Sənət” fakültələri və “Rəsm”, “Qrafika”, “Rəngkarlıq”, “Heykəltaraşlıq”, “Dizayn”, “Geyim dizaynı”, “Dekorativ — tətbiqi sənət”, “Memarlıq”, “İncəsənət tarixi”, “Humanitar və ictimai fənlər” kafedraları təşkil edir. 2001-ci ildə rektor, akademik Ömər Eldarovun təşəbbüsü ilə Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının təhsil sistemi nümunəsi əsasında ilk dəfə respublikada “Rəssam — memar” kadrları hazırlığına başlanır. Akademiyada xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar üzrə təhsil ancaq əyanidir. Sənətşünaslıq ixtisası üzrə təhsil həm əyani, həm də qiyabidir. Bakalavr pilləsi üzrə rəngkarlıq, heykəltaraşlıq, qrafika ixtisasları üzrə təhsil 5 il, dekorativ — tətbiqi sənət, memarlıq, dizayn və sənətşünaslıq ixtisasları üzrə 4 ildir. Magistratura pilləsində isə təhsil 2 ildir. Həm bakalavr, həm də magistrlara diplom işini yerinə yetirmək üçün fərdi emalatxanalar ayrılır. Rəngkarlıq, heykəltaraşlıq, qrafika ixtisasları üzrə tələbələr II kursu bitirdikdən sonra ixtisas dərslərini öz seçimlərinə görə akademik, professor və ya Xalq rəssamlarının rəhbərlik etdiyi yaradıcılıq emalatxanalarında (studiyalarda) davam etdirirlər. Rəngkarlıq, rəsm, kompozisiya fənləri ilə bərabər hər yaradıcılıq emalatxansının (studiyanın) fərdi, xüsusi proqramı var. Studiyalarda canlı model ilə işə üstünlük verilir. “Memarlıq və dizayn” fakültəsində ixtisaslaşma seçimi II kursdan başlayır. Akademiyada dərslər yaxşı təchiz olunmuş auditoriyalar, emalatxana, laboratoriya və studiyalarda aparılır. Tələbələr müəllimlərin rəhbərliyi ilə plenerdə işləyir, Milli İncəsnət muzeyi, Muzey Mərkəzi, digər muzey və qalereyalarda, Botanika bağında təcrübə keçirlər. Hər semestrin sonunda tələbələrin bilik və bacarıqları əvvəlcə kafedra tərəfindən, sonra isə rektor baxışında qiymətləndirilir.
Akademiyada doktorantura və dissentantura üzrə də kadr hazırlığı aparılır. Akademiyanın Elmi və yaradıcılıq işləri üzrə prorektoru, Xalq Rəssamı prorfessor Fuad Salayevin təşəbbüsü ilə akademiyada Elm şöbəsi və Müdafiə Şurası yaradıldı, Müdafiə Şurasına akademiyanın professorları ilə yanaşı Milli Elmlər Akademiyasının mütəxəssisləri də daxildir. Akademiyada tədris prosesinə tanınmış sənətkarlar, təcrübəli mütəxəssis və müəllimlər: 9 Xalq rəssamı, 2 Əməkdar incəsənət xadimi, 16 Əməkdar rəssam, 3 Əməkdar memar, 2 Əməkdar mədəniyyət işçisi, akademik, 35 elmlər namizədi, 2 elmlər doktoru, 25 professor və 57 dosent cəlb edilib. Akademiyanın rəhbərliyi kadr seçimində ən istedadlı məzunlarımızın pedaqoji fəaliyyətə cəlb edilməsinə üstünlük verir.
Muzey-sərgi kompleksi
Muzey-sərgi kompleksi - Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının Muzey Sərgi Kompleksi 2008-ci ildən fəaliyyət göstərir. 2012-ci ildə Rəssamlıq Akademiyasının muzeyi dəyişilərək Muzey-sərgi kompleksi ilə əvəz olunmuşdur. Rəssamlıq Akademiyasının tərkibinə daxil olan Muzey — sərgi kompleksinin nəzdində yaradıcılıq studiyaları və istedad hazırlıq kursları fəaliyyət göstərir. Akademiyanın bu illər ərzində tələbə və məzunların ən yaxşı işləri toplanmış metodik fondu mövcuddur.
Kitabxanası
2003-cü ildə yaranan ADRA–nın kitabxanası öz işini sıfırdan qurmağa başladı. Kitabxanaçıların və ADRA –nın rəhbərliyinin təşəbbüsü ilə Akademiyanın profilinə uyğun kitabların toplanmasına başlanılmışdır. İlk öncə kitabxanaya ADRA–nın rektoru, akademik Ö. Eldarov, Elm və Yaradıcılıq işləri üzrə prorektor F.Salayev, həmin dövrdə Tədris və Tərbiyə işləri üzrə prorektor vəzifəsini icra edən C.Hüseynov öz şəxsi kitabxanalarının qiymətli kitablarını kitabxanaya hədiyyə etdilər. Sonra ADRA–nın bütün kollektivi bu təşəbbüsə qoşuldu. Hazırda kitabxananın fondu 16000 nüsxəyə yaxındır. Kitabxananın 927 nəfər oxucusu var.
Kitabxanaların kitab fondunun zənginləşməsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında 12 yanvar 2004–cü il tarixli sərəncamının əhəmiyyətli rolu vardır. Bu sərəncama əsasən 500 addan artıq kitab hər biri 25000 nüsxə tirajla, ümumiyyətlə 10000000 nüsxə çap edilərkən ölkə kitabxanalarına, o cümlədən ADRA-nın kitabxanasına da daxil olmuşdur. Azərbaycan Prezidentinin sonrakı sərəncamları ilə Dünya Ədəbiyyatı kitabxanası 100 cildli Azərbaycan ədəbiyyatı kitabxanası seriyasından olan kitablar kitabxananın latın qrafikalı ədəbiyyatla zənginləşməsini formalaşdırmışdır.
Əməkdaşlıq etdiyi universitetlər
Akademiya aşağıda qeyd olunan universitetlərlə əməkdaşlıq edir:
Salatın Əhmədli
Salatın Alı qızı Əhmədli (18 oktyabr 1956-cı il, Poylu, Qazax) — ədəbiyyatşünas, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Salatın Əhmədli 18 oktyabr 1956-cı ildə Ağstafa rayonunun Poylu qəsəbəsində anadan olmuşdur. 1980-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirmişdir.
Hazırda Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti və Azərbaycan Dillər Universitetiin azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimidir. "Kitab Evi" İctimai Birliyinin sədridir. Eyni zamanda "Məhsəti" şairlər Məclisinin "Məhsəti" jurnalının baş redaktorunun müavinidir. Salatın Əhmədli "Turan" Qadınlar Mərkəzinin, "Bura Vətəndir" və DAMM-ın Qadınlar Şurası İdarə Heyətinin üzvüdür. 2007-ci ildə Hüseyn Cavidin 125 illiyi ilə əlaqədar "Тuran" Qadınlar mərkəzinin xətti və "Kazım Qara Bəkir Paşa" vəqfinin başqanı Timsal xanımın dəvəti ilə Türkiyə Cümhuriyyətində keçirilən tədbirlərdə olmuşdur.
Ailəlidir. Bakı metropoliteninin sabiq rəisi Tağı Əhmədovun həyat yoldaşıdır, iki övladı və beş nəvəsi vardır.
Yaradıcılığı
S.Əhmədlinin 2008-ci ildə "Xalq şairi Nəriman Həsənzadəyə Poylu beşiyimdən məktub" (I–II nəşr), "Səfərnamə", "Ömrünü Qazaxda yaşayan şair", "Həcc ziyarəti", "Hüseyn Cavidin ev muzeyi", "Sənsiz" (tərtibçi), "Azərbaycan Poeziya çələngi" (iki müəlliflə), "Məhsəti" Ensiklopedik Toplu (iki müəlliflə), "XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı" I cild, "Poeziya" (iki müəlliflə), "Şairlər vətəni bizim tərəflər" (Antologiya, iki müəlliflə) kitabları və "Heydər Əliyevin dil siyasəti" monoqrafıyası işıq üzü görmüşdür.
Elmi fəaliyyəti
2010-cu ildə "Heydər Əliyevin dil siyasəti" mövzusunda dissertasiya müdafıə edərək filologiya üzrə fəlsəfə doktoru elmi adını almışdır. Yaradıcılıq xidmətlərinə görə ictimai təşkilatların "Qızıl Qələm" və "Cəfər Cabbarlı" mükafatlarına layiq görülmüşdür.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
Sergey Yutkeviç
Sergey İosifoviç Yutkeviç — Sovet kinorejissoru və ssenaristi.
Həyatı
Sergey Yutkeviç ÜDKİ-də dərs demişdir. Onun tələbələri sırasında Azərbaycanın görkəmli kinorejissorları Tofiq Tağızadə və Əjdər İbrahimovun da adlarını çəkmək olar.
Sergey İosifoviç Yutkeviç 23 aprel 1985-ci ildə vəfat etmişdir.
II Əbdülməcid
II Əbdülməcid və ya Əbdülməcid Əfəndi  — Osmanlı sülaləsinin sürgündəki 2-ci rəisi, sülalənin 29-cu, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin yeganə, İslamın 116-cı və son xəlifəsi (1922–1924); Osmanlı imperiyası tarixində sultan titulunu daşımayan yeganə xəlifə.
Sultan Əbdüləzizin dördüncü oğlu olan Əbdülməcid Əfəndinin Osmanlı taxt-tacına sahib olmaq üçün demək olar ki, şansı yox idi: 1876-cı ildə V Murad devrildikdən sonra o, varislik iyerarxiyasında yalnız səkkizinci yeri tutmuşdu. 1912-ci ildə müstəqil Alban dövlətinin qurulmasına ümid bəsləyən albanlar Əbdülməcidə yeni dövlətin başçısı olmağı təklif etdilər. Albanlar bilirdilər ki, Əbdülməcid bütün şahzadələr arasında tərbiyəsi və təhsili yüksək olan, ən çox qərbləşən və avropalaşan şahzadə idi, lakin buna baxmayaraq, İtaliya albanların bu fikrinə qarşı çıxdı.
Türkiyə Böyük Millət Məclisi 1922-ci il noyabrın 1-də Ankarada Osmanlı imperiyasının ləğv edilməsi haqqında qərar qəbul etdi. Noyabrın 18-də və ya 19-da TBMM Əbdülməcidi keçirilən xəlifəlik seçkisinin nəticəsi olaraq hökumətin xəlifəsi seçdi. 29 oktyabr 1923-cü ildə Osmanlı dövləti tam süqut etdiyinə və Türkiyə Respublikası onu əvəz etdiyinə görə daha xilafətə ehtiyac qalmadı. 1924-cü il martın 3-də 431 saylı qanun qəbul edildi və qüvvəyə mindi. Qanuna əsasən, Osmanlı xanədanının bütün üzvləri birbaşa ölkədən deportasiya edildilər; həmin axşam Əbdülməcid ailəsi və qulluqçuları ilə birlikdə İsveçrəyə sürgün edildi.
İsveçrədəki həyat Əbdülməcid üçün çox baha başa gəldi və bunun üçün o, Londona köçməyi qərara aldı, ona artıq Heydərabad nizamı Mir Osman Əli xan Siddiqidən annuitet təyin edilmişdi. Bu zaman keçmiş xəlifə siyasətə marağını itirmişdi və siyasətdən çəkilərək əlavə məşğuliyyətlərini yerinə yetirirdi; rəsm çəkir, musiqi ilə məşğul olurdu. Əbdülməcid 1931-ci ildə qızının toyundan sonra Nitsaya, sonra isə Parisə köçdü və 13 il orada yaşadıqdan sonra 76 yaşında öldü.
Dörd sultanın hakimiyyəti dövründə
1876-cı ilə qədər Əbdülməcidin atasının hakimiyyətindən narazılıq pik həddə çatmışdı və nəticədə ona qarşı sui-qəsd baş verdi. 1876-cı il mayın 10-da keçmişdə sədrəzəm olmuş və sonra da sədrəzəm seçiləcək olan Mehmed Rüşdü Paşa, hərbi nazir Hüseyn Avni Paşa, şeyxülislam Həsən Xeyrullah Əfəndi və portfelsiz vəzir Midhat Paşanın başçılıq etdiyi inqilabçılar sultanı devirdilər. 12 mayda inqilabçı sui-qəsdçilər tərəfindən məclis çağırıldı və qərara alındı ki, Əbdüləziz daha Osmanlı taxtında oturmağa qadir və layiq deyil. 29 maydan 30 maya keçən gecə, Əbdülməcidin ad günündə atası Dolmabaxça sarayına aparıldı. Keçmiş sultanın ailəsinin əmlakı müsadirə edildi. Sonra Əbdülməcidin atası — keçmiş sultan Əbdüləziz Topqapı sarayına aparıldı, çünki, Şahzadə Murad sultan seçilərək Dolmabaxça sarayına gətirilmişdi, sonra keçmiş sultan V Murad və müşavirlərinin icazəsini alaraq ailəsiylə birgə Feriye sarayına köçdü. 4 iyun 1876-cı ildə Əbdülməcidin atası Feriye sarayında ölü tapıldı; Əbdüləzizin cəsədi bir neçə həkim tərəfindən müayinə olundu və devrilmiş Sultanın intihar etdiyi rəsmi olaraq elan edildi, lakin sonradan, 1881-ci ildə onun sui-qəsdçilər tərəfindən öldürüldüyü sübuta edildi. Atasının ölümündən və əmisi oğlu V Muradın devrilməsindən sonra bir müddət Əbdülməcid ailəsi ilə birlikdə Feriye sarayında qaldı.
1912-ci ilin ortalarında Osmanlı hökumətinin alban üzvü Bəsri bəy Avstriya-Macarıstan səfiri İohan fon Pallaviciniyə albanların Osmanlı şahzadəsinin başçılıq etdiyi müstəqil dövlət qurmaq istədiklərini söylədi, onlar Əbdülməcid Əfəndinin yeni dövlətin başına keçməsini istəyirdilər. Ən uyğun namizəd o idi, çünki bütün şahzadələr arasında ən çox qərbləşən və avropalaşan, qərb tərzində tərbiyəsi və təhsili olan o idi, lakin İtaliya bu fikrə qarşı çıxdı, nə Əbdülməcidi, nə də başqa bir Osmanlı şahzadəsini Albaniyanın başçısı kimi qəbul etməyəcəyini bildirdi. Avstriya-Macarıstan İtaliyanın mövqeyini dəstəklədi.
Taxt-tacın varisi
XVII əsrin əvvəllərində meydana çıxan varislik prinsipinə görə, Osmanlı taxt-tacını sülalənin kişi cinsindən olan ən yaşlı nümayəndəsi miras alırdı; Əbdülməcidin əmisi oğlu Şahzadə Əbdülhəmid daha yaşlı olduğundan V Muraddan sonra yeni sultan o oldu. O zaman Əbdülməcidin taxt-taca sahib olmaq şansı az idi: o, beş əmisi oğlundan və iki böyük atabir və ana ayrı qardaşından sonra varislik iyerarxiyasında səkkizinci yeri tutmuşdu. 1909-cu ildə II Əbdülhəmid devrildi və onun kiçik qardaşı V Mehmed hakimiyyətə gəldi; o vaxta qədər Əbdülməcid sonradan Sultan olmuş əmisi oğlu Mehmed və rəsmi versiyaya görə 1916-cı ildə intihar edən ögey qardaşı Yusuf İzzəddindən sonra taxt-taca varislik xəttində üçüncü yerdə idi. Beləliklə, o, VI Mehmed dövründə taxta bir addım da yaxınlaşacaqdı.
1918-ci il iyulun 4-də VI Mehmed taxt-taca çıxdı, praktiki olaraq heç bir gücə sahib deyildi; ölkəni bu vaxta qədər xalqın dəstəyini itirmiş Ənvər Paşanın başçılıq etdiyi "Gənc türklər" hərəkatı idarə edirdi. Sülalənin taxt hüququna malik ən yaşlı kişi nümayəndəsi olan qırx yaşlı Əbdülməcid vəliəhd elan edildi. 1918-ci ilin yayında imperiyanın hərbi-siyasi vəziyyəti son dərəcə çətin idi; oktyabr ayında hökumət ölkənin Birinci Dünya müharibəsindən çıxmasını təsdiq edən və imperiyanın sonunu yaxınlaşdıran Mudros müqaviləsini imzaladı. 3 noyabrda "Gənc türklər"in çoxu ölkədən qaçdı, 14 noyabrda imperiyanın paytaxtı İstanbul Antanta dövlətləri tərəfindən işğal edildi və Osmanlı dövləti müttəfiqlərin əlində marionet dövlətə çevrildi. Sultanın hərəkətləri xalq tərəfindən tənqid olundu.
Atəşkəs dövründə sultanla vəliəhd Əbdülməcid arasında fikir ayrılığı var idi. Əbdülməcid Əfəndi vəliəhd kimi sultanı tənqid edən məktublar yazır, ona xəbərdarlıq edirdi. Bunlardan birincisini 1919-cu il yanvarın 18-də yazmış, Tofiq Paşa Hökumətinin zəifliyindən şikayət etmiş və Səltənət Şurasının çağırılmasını təklif etmişdir. O, 1919-cu il mayın 26-da Səltənət Şurasının iclasında iştirak etdi, lakin oradakı vəziyyət onu qane etmədi. Paris Sülh Konfransında türk millətinin hüququnun qorunması üçün ABŞ Prezidentinə, İngiltərə və İtaliya kralına, Fransa Baş nazirinə teleqramlar göndərdi. Fransanın Xarici İşlər naziri Pişonun "Osmanlı dövlətinin həyati maraqlarına toxunan heç bir şeyə laqeyd yanaşmayacağıq" cavabı mətbuatda öz əksini tapıb. Fransanın bu cavabı İngiltərə tərəfindən "yersiz" olaraq qiymətləndirilib. ABŞ Əbdülməcid Əfəndiyə verdiyi cavabda teleqramın alındığını və Paris Sülh Konfransında Osmanlı nümayəndə heyətinin dinləniləcəyini bildirdi. Əbdülməcid Əfəndi ikinci məktubunu 12 iyun 1919-cu ildə Sultan Vahidəddinə göndərdi. Məktubda Paris Sülh Konfransında Osmanlı imperiyasına təqdim edilən sülh şərtlərinin Türkiyə üçün ölüm hökmü olduğu vurğulanıb və Sultan Vahidəddindən bunun qəbuledilməz olduğunu Antanta dövlətlərinə bildirməsini istəyib. Vəliəhd Əbdülməcid eyni zamanda Anadoluda millətçilərlə hökumət arasındakı mübarizəyə son qoyulması, şahzadələrdən birinin başçılığı ilə Anadoluya bir heyət göndərilərək tərəflərin sakitləşdirilməsi lazım olduğunu da yazıb və Tofiq Paşanın sədrliyi ilə Paris Sülh Konfransına müdrik dövlət xadimlərindən ibarət nümayəndə heyəti göndərməyi təklif edib. left|thumb|256x256px|Əbdülməcid Əfəndi və qızı [[Dürrüşəhvar Sultan]] Lakin Kürəkən Fərid Paşa Paris Sülh Konfransına gedib müvəffəqiyyətsizliklə qayıtdıqdan sonra vəliəhd Əbdülməcid Əfəndi 16 iyul 1919-cu ildə Sultan Vahidəddinə üçüncü məktubunu yazdı və bu məktub da mətbuata daxil oldu. Yeddi maddədən ibarət olan məktubda sultanın siyasi partiyalar və fikirlər qarşısında tərəfsizliyi, seçkilərin dərhal keçirilməsi, iqtidar sahibləri və dövlət xadimləri ilə birgə çalışaraq bu günün şərtlərinə uyğun bir təklifin hazırlanması, bu təklifin ictimaiyyətə açıqlanması, tərəflər arasındakı düşmənçiliyin bir kənara qoyulması, etibarlı bir hökumətin qurulması, ümumi əfv elan edilməsi, Anadoluda qurulan cəmiyyətlərin tələblərinin araşdırılaraq ağlabatan tələblərinin yerinə yetirilməsi, birlik və həmrəyliyin təmin edilməsi təklif olunurdu. Əbdülməcid əhali arasında artan nifrətin azaldılmasının vacibliyini də vurğulayırdı. Əbdülməcid tez-tez Kürəkən Fərid Paşa hökumətinə müxalif fikirlər səsləndirirdi.
Əbdülməcid Əfəndi 29 iyul 1919-cu ildə saraya gedərək bu düşüncələrini birbaşa padşaha ərz etmiş və Kürəkən Fərid hökumətinin buraxılmasını istəmişdir. 8 avqust 1919-cu ildə İngilis Ali Komissarlığının baş tərcüməçisi Rayan Əbdülməcid Əfəndiyə xəbərdarlıq etmək üçün göndərildi. Rayanı qəbul edən vəliəhd ona dedi:
Əbdülməcid Əfəndinin Anadoluya keçəcəyi ilə bağlı söz-söhbətlər uzun müddət İngiltərə, Fransa və İtaliya kəşfiyyat orqanlarının hesabatlarına mövzu olmuş, vəliəhdin ofisi nəzarət altında saxlanılmışdır. 27 sentyabr 1920-ci ildə Əbdülməcid Əfəndi xarici kəşfiyyatçılar tərəfindən 38 günlük göz həbsinə məhkum edilmişdir, çünki ingilis hökuməti İstiqlaliyyət müharibəsində taxt vəliəhdinin iştirak etməsini doğru hesab etmirdi. Heç kimin içəri girməsinə və çıxmasına icazə verilmirdi və Əbdülməcid Əfəndi tam nəzarət altında idi. Bu vəziyyət qarşısında Əbdülməcid Əfəndi 1920-ci il sentyabrın 16-da yenidən Sultan Vahidəddinə sərt şəkildə məktub yazaraq ona qarşı tətbiq edilən haqsız və ədalətsiz rəftarın dərhal dayandırılmasını və bundan sonra Kürəkən Fəridə heç bir səlahiyyət verməməsini tələb etdi. Bu məktuba baxmayaraq göz həbsi daha bir ay davam etdi və bu, vəliəhd ilə sultan arasındakı münasibətlərin daha da pisləşməsinə səbəb oldu.
25 – 26 aprel 1921-ci ildə Əbdülməcid Əfəndinin oğlu Ömər Fərrux Əfəndi gizli şəkildə İneboludan Ankaraya getmək fikrinə düşdü. Mustafa Kamal Paşa ona teleqram göndərdi. Teleqramda xahiş edirdi ki, Əbdülməcid Ankaraya getməsin. Çünki əgər Əbdülməcid Ankaraya səfər etsəydi, ictimaiyyətdə fövqəladə problemlər yaranar, səltənət mənsubları arasında bəzi yanlış təsəvvürlərə səbəb olardı.
Əbdülməcid Əfəndi bu teleqramdan sonra İstanbulda qalmağa məcbur oldu, lakin iki yavərini Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsində iştirak etmək üçün cəbhəyə göndərdi. Yavərlərindən biri Kazım Qarabəkir Paşa, digəri isə İsmət Paşa idi.
Əbdülməcid Əfəndi Anadoludakı mübarizəyə qatıla bilmədi, ancaq İstanbulda fəxri rəhbəri olduğu Qızıl Aypara Cəmiyyəti vasitəsilə Anadoludakı əsgərlərə, qazilərə, mühacirlərə və qurbanların ailələrinə kömək edirdi. Qurtuluş müharibəsi üçün təşkil edilən şənlik, məclis, mövlud daxil olmaqla bütün tədbirlərə qatılırdı. O, 13 yanvar 1920-ci ildə 150 min nəfərin iştirakı ilə keçirilən Sultanəhməd mitinqini öz avtomobili ilə izləmiş və mitinqdə çıxış etmişdir. Əslində, Əbdülməcid Əfəndinin Qurtuluş savaşını dəstəkləyən mövqeyi TBMM-nin onu xəlifə seçməsinin ən mühüm səbəblərindən biri idi.
Xəlifəliyi
Tezliklə Əbdülməcid bəzi çətinliklərlə qarşılaşdı: o, xəlifə — "Allahın elçisinin xələfi" titulundan istifadə etmək istədi, atası Əbdüləziz kimi eyni anda həm sultan, həm də xəlifə olmaq istədi, lakin Mustafa Kamal Paşa ona "möminlərin xəlifəsi" titulunun verilməsində israr etdi ki, bu da sultanlıq və xilafətin ayrılmasını vurğulayacaqdı. Eyni zamanda 1923-cü il dekabrın 21–27-də yığıncaq keçirildi və orada xəlifə Əbdülməcidin səlahiyyətləri təsdiq edildi. Yanvarın 3-də xəlifə Əbdülməcid tərəfindən Mustafa Kamala "xilafətin xilaskarı" adı verildi. 15 yanvar tarixində Türkiyə Böyük Millət Məclisi növbəti iclasında xilafətin saxlanmasının məqsədəuyğunluğu məsələsini müzakirəyə çıxardı.
1923-cü il oktyabrın 29-da Osmanlı dövləti fəaliyyətini dayandırdı və onu Türkiyə Respublikası əvəz etdi, xilafətə ehtiyac aradan qalxdı. Qəzetlər Əbdülməcidin xəlifəlik səlahiyyətlərini könüllü olaraq ləğv etdiyinə dair başlıqlarla dolu idi, amma Əbdülməcid buna cavab olaraq heç bir şey demədi. 5 dekabr 1923-cü ildə Böyük Britaniyanın İslam icmasının qəzeti Əbdülməcidin və bütövlükdə xilafətin müdafiəsi ilə bağlı məqalə dərc etdi. Xilafət tərəfdarları Türkiyənin özündə qaldı. Buna baxmayaraq 3 mart 1924-cü ildə 431 saylı qanun qüvvəyə mindi və beləliklə, həm Xilafət ləğv edildi, həm də Osmanlı sülaləsinin bütün üzvləri birbaşa ölkədən deportasiya edildilər. Həmin axşam Əbdülməcidi, oğlunu, qızını, həyat yoldaşlarını, müəllimi Saleh Kəramət Nigarı (şairə Nigar xanımın oğlu), şəxsi katibi Hüseyn Nəqibi və həkim Səlahəddin bəyi avtomobilə mindirərək Çatalcaya qədər apardılar. Onlar sonra qatara mindirildilər. Keçmiş xəlifənin ailəsinə Çatalca rayonunun icra başçısı tərəfindən içində 2000 funt-sterlinq olan bir zərf verilmişdi, həmçinin, onların İsveçrə vizası alması və Alp dağlarındakı otellərdən birində istirahət etməsi də hökumət tərəfindən təmin edilmişdi.
Sürgünlük həyatı və ölümü
Avropaya hər zaman hərarətlə yanaşan Əbdülməcid otelə daxil olduqdan sonra Xilafətin tarixini ondan öyrənmək həvəsində olan çoxsaylı jurnalistlər onun olduğu yerə axın etməyə başladılar. Eyni zamanda keçmiş xəlifəyə müsəlman dünyasından çoxsaylı teleqramlar gəlmiş, bu teleqramlarda ona rəğbət ifadə edilmiş və Türkiyədən ən son xəbərlər çatdırılmışdır. Əbdülməcid bütün teleqramlara cavab verməyə çalışmış və hətta 1924-cü il martın 11-də TBMM-nin qərarını əsassız və rüşvətə əsaslanan bir qərar hesab edərək tanımadığı ilə bağlı rəsmi açıqlama vermişdir; həmçinin bütün İslam dünyasının onu dəstəklədiyini və ondan yardım gözlədiyini bildirmişdir. Bu bəyanat Əbdülməcidin yerli hökumət rəsmisi tərəfindən ziyarət edildiyindən və Türkiyə hökumətinin bəyanatını keçmiş xəlifəyə çatdırdığından bir neçə gün sonra yayımlandı, İsveçrə elçisi də Əbdülməciddən öz ifadələrində ona sığındığı ölkəni qeyd etməməyi xahiş etdi.
Əbdülməcidin və ailəsinin İsveçrədəki xərcləri çox böyük idi və o, Saleh Kəraməti Parisə köçürmək üçün göndərdi, lakin Saleh yalnız Londona köçməyi təşkil edə bildi. Londonda Heydərabad nizamı Mir Osman Əli xan Siddiqi məhsuldar bir ittifaq ümidi ilə vəkili vasitəsilə Əbdülməcidə ayda 300 funt-sterlinq maaş təyin etdi. 1924-cü ilin oktyabrında Əbdülməcid ailəsi ilə birlikdə Fransaya getməyə müvəffəq olur və orada — Nitsada məskunlaşır. Burada Əbdülməcid Dürrüşəhvar Sultanın Heydərabad nizamının oğlu Azəm Caha verilməsiylə və Nilufər Sultanın Müəzzəm Cahla evlənməsiylə razılaşır. Qızının 1931-ci il noyabrın 12-də kəsilən kəbini Əbdülməcidin maddi vəziyyətini yaxşılaşdırmağa imkan vermişdi. Bu zaman ərzində keçmiş xəlifə siyasətdən çəkilmiş, ibadət, rəsm və musiqi ilə məşğul olmuşdu.
Əbdülməcid 19 iyun 1939-cu ildə sağlamlıq problemlərinə görə Nitsadan Parisə köçdü. Parisdə kitabxana, muzey və konsertlərdə olmuş, hər cümə günü "Pleys Monqe"də yerləşən Paris məscidini ziyarət edərək müsəlmanlarla əlaqədə olmuşdur. Əbdülməcid 23 avqust 1944-cü ildə Nasist Almaniyası Parisi tərk etdiyi zaman həmin şəhərdə ürək tutmasından vəfat etmişdir. Əbdülməcid qalan qohumları ilə birlikdə İstanbulda dəfn edilməsini istəsə də, Saleh Kəramət Türkiyə rəsmiləri ilə danışıqlar apara bilmədi. Dürrüşəhvar Sultan şəxsən respublika Prezidenti İsmət İnönü ilə görüşsə də, atasının cənazəsinin daşınması və vətənində dəfn edilməsi məsələsində razılığa gələ bilmədi. Əvvəlcə Paris məscidində dəfn edilən Əbdülməcid Əfəndinin cənazəsi 30 mart 1954-cü ildə Mədinəyə köçürüldü.
Məşğuliyyətləri
thumb|280x280px|II Əbdülməcidin "Hərəmdə Bethoven" adlı rəsm əsəri Əbdülməcid böyük rəsm həvəskarı idi. O, Osmanlı Rəssamlar Cəmiyyətinin sədri idi. Dövrünün tanınmış rəssamlarından, xüsusilə də Osman Hamdi Bəydən rəsm dərsi almışdır. Fateh Sultan Mehmedin portreti ilə tanınan rəssam Fausto Zonaro ilə dost olaraq rəssamlıq fəaliyyətində onun yolunu izləmişdir. Əbdülməcid Əfəndi Osmanlı səltənətinin son dövrünün ən mühüm sənətçilərindən biri hesab olunur. Onun çəkdiyi rəsmlərin əksəriyyəti İstanbuldakı şəxsi qalereyalarda saxlanılır. Əbdülməcidin "Hərəmdə Bethoven", "Hərəmdə Göte", "Avtoportret" və "Sultan I Səlim" adlı rəsmləri 1918-ci ildə Vyanada Osmanlı rəsmləri sərgisində nümayiş edilmişdir. 1900-cü ilin əvvəllərində onun rəsmləri artıq Parisdə nümayiş etdirilmişdi. Xəlifənin digər əsərləri arasında "Saray xanımları", "Xəlil Ədhəm" və digər portretlər də var idi.
Xəlifə Əbdülməcid Əfəndinin əsas məşğuliyyətlərindən biri də musiqi idi. O, musiqi dərsləri aldıqdan sonra macar pianist Geza de Hegey və skripka virtuozu Karl Berger ilə işbirliyi etmişdi. İşbirliyinin sonunda Hegeyə Ferens Listə çəkdiyi portreti, Bergerə isə özünün bəstələdiyi "Elegiya" mahnısını hədiyyə etdi.
Xəlifənin son əsərlərindən biri də siyasi çalarlı rəsm idi: rəsmdə tarix müəllimi təsvir olunur, onun qarşısındakı stolun üstündə Rumeli (müasir Balkanlar) xəritəsi vardı; müəllim üzünü əlləri ilə örtür, bu ərazilərin itirilməsinə görə kədər və ya utanc ifadə edirdi. Qırmızı saçlı qız kostyumlu oğlanın göstərdiyi xəritəyə baxır, sanki Rumelinin qaytarılmasına çağırırdı. Çərçivənin altına Əbdülməcid cəsarətlə imza əlavə etmiş və sitatını yazmışdı: "Sənə pislik edənləri unut, amma Vətənini təhqir edənləri bağışlama".
Ailəsi
=== Həyat yoldaşları: ===
Inulanthera
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.