cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I Artavazd
Həyatı
Atropatenalı Artavazd möhtəşəm Parfiya ilə təkbətək qalır və təbii ki, bu da onu güclü surətdə narahat edir. Nəhayət, e.ə. 33-cü ildə Antoni Ermənistandan keçərək, qərbə doğru irəliləyir. Lakin hələ yolda ikən İtaliyadan təşviş doğuran xəbərlər alır. Onun Oktavianla müharibəsi başlayır. Artavazda az miqdarda qoşun və Ermənistanın bir hissəsini verərək, Antoni geri qayıdır. Artavazd Parfiya və Ermənistanın müttəfiq qoşunları ilə üz-üzə qalır. Roma dəstələrinin köməyi ilə ilk vaxtlar o, düşmənin hücumlarına mətanətlə sinə gərir. Lakin az sonra Antoni öz dəstələrini Oktavianla döyüşə cəlb olunmaq üçün geri çağırır və Artavazd məğlub olaraq, parfiyalılara əsir düşür. Əsirlikdən tezliklə qaça bilən Atropatena şahı Plutarxın göstərdiyinə görə, e.ə. 31-ci ildə Oktavianla Aktsiya yaxınlığında həlledici döyüşə girmiş Antoniyə kömək də göndərir. Lakin bunun xeyri olmur, vuruş Oktavianın tam qələbəsi ilə başa çatır. Onun donanması Kleopatra və Antoninin donanmasını məhv edir. Çıxılmaz vəziyyətdə qalan Kleopatra Ermənistan çarının başını kəsərək, Atropatenaya, Artavazda göndərir. O, ümid edirdi ki, Artavazd Oktavianla müharibəni davam etdirməkdən ötrü kömək köndərə bilər. Lakin hadisələr başqa cür inkişaf etməyə başlayır. Antoni və Kleopatra Qay Sezar Oktaviana məğlub olurlar. Oktavian Roma imperiyasının taxtına sahib olur. Bundan sonra o, Artavazdın Roma qarşısında xidmətlərini nəzərə alaraq, həmçinin parfiyalıları bir qədər neytrallaşdırmaqdan ötrü Atropatena çarına himayədarlıq edir. O, Ermənistan hökmranlığını Artavazda tapşırır, İotananı geri qaytarır.Artavazdın arzusu çin olur – o, birdən-birə iki çarlığın, Atropatena və Ermənistanın hakiminə çevrilir.Lakin bu vəziyyət uzun çəkmir və onun varisləri dövründə qazandığı ərazilər itirilir.
Aşnak
Tarixi
Toponim aşina //aşna türk etnoniminə cəmlik bildirən -k şəkilçisinin artırılması yolu ilə düzəlib «aşina tayfasının yaşadığı kənd» mənasını ifadə edir.
Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Əhalisi
Kənd 1918-ci ildə erməni təcavüzünə məruz qalaraq sakinləri - azərbaycanlılar qırğınlarla tarixi torpaqlarından deportasiya olunmuşdur. Bura 1914-20-cı illərdə Türkiyənin Sasun vilayətindəki Pirşen, Mşkeğ, Salvorik, Mkdenk, Crdnik, Kaşrenk, Cam, Nadopa, Blrenk, Talhor, Qomk, Xablzoq, Xarver, Qoşa, Tği, Areqdem kəndlərindən köçürülən ermənilər yerləşdirilir.
İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra kəndi tərk edən azərbaycanlılardan sağ qalanlar ata-baba torpaqlarına qayıda bilmişdir. 1922-ci ildə kənddə ermənilərlə yanaşı 22 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. Onlar 1924-25-cı illərdə sıxışdırılaraq kənddən qovulmuşdur.
Lakin tarixi faktlar erməni mənbələrində saxtalaşdırılaraq təhrif edilir. «Ermənistan və ətraf vilayətlərin toponimlər lüğəti»ndə göstərilir ki, Aşnak kəndində 1831-ci ildə 62, 1873 - cü ildə 363 nəfər erməni yaşamışdır.
Halbuki bu illərdə kənddə ermənilər yox, təkcə azərbaycanlılar yaşamışdılar.
İndi ermənilər yaşayır.
Yelena Lukresiya Kornaro Piskopiya
Yelena Lukresiya Kornaro  Piskopiya(,, 5 iyun 1646 — 26 iyul 1684, Venesiya) — italyan riyaziyyatçısı və filosofu.
Həyatı
Yelena Kornaro Lukresiya Piskopiya italyan riyaziyyatçısı və filosofdur. Avropada ilk doktorluq dərəcəsi almış qadın kimi tarixdə yerini alıb. Venesiyalı zadəgan ailəsindən olan Yelena Piskopiya çox erkən yaşlarında istedadını nümayiş etdirə bilmişdi. Doğulduğu Venesiya o zaman İntibah dövrünün mərkəzi idi və o, Leonardo Da Vinçi kimi öndə olan simaların başlatmış olduğu yaradıcı axını davam etdirirdi.
Piskopiyanın inkişafında atasının böyük rolu olub. Atası qızına dövrünün ən yaxşı təhsilini vermişdi. Piskopiyanın özünün də bacarığı tez bir zamanda üzə çıxdı, o, xarici dil öyrənmək və güclü fikirlər irəli sürmək qabiliyyətinə malik idi. Eyni zamanda musiqiyə böyük həvəsi vardı, piano, arfa, skripka çalır, musiqi bəstələyirdi.
20 yaşına çatmadan ilahiyyata və fəlsəfəyə olan həvəsi onu Benedikt təriqətinə qatılmağa istiqamətləndirmişdi. Amma təriqətin öyrətdiklərini mənimsəsə də, rəsmi olaraq ona qoşulmur. Çünki, atası onu 1222-ci ildə qurulmuş, İtaliyanın üçüncü ən qədim universiteti olan Padua Universitetinə getməyə razı sala bilmişdi (1672). Piskopiya həmin universitetdə Avropada doktorluq dərəcəsi alan ilk qadın olur. Bu uğuru ona Avropada böyük hörmət gətirir.
Piskopiya öyrənmək və yoxsullara yardım etmək istəyi üzündən aldığı evlənmə təkliflərini rədd edir. Həyatının son illərini mütəmadi olaraq tədqiqatlara və xeyriyyə işlərinə həsr edir. O, 1684-cü ildə dünyasını dəyişir və cəsədi Paduadakı Santa Kiustina kilsəsində yandırılır. Piskopiyanın Padua Universitetində heykəli qoyulub və universitet onun şərəfinə medal hazırlayıb.
Qızının zəkasına və qabiliyyətinə böyük inam bəsləyən atası onu cəsarətləndirir və o, erkən yaşda təhsil almağa başlayır. Yelena Piskopiya artıq 7 yaşında ikən xüsusi müəllimlərin təlimi ilə musiqi və qrammatikadan başqa latın və yunan dillərini öyrənərək klassik təhsil alır. İspan, fransız, ərəb, ibri dilləri ilə yanaşı, latın və yunan dillərini də mükəmməl öyrənir. Daha sonrakı çalışmaları riyaziyyat, fəlsəfə və nəzəriyyə ilə bağlı idi. Padua Universitetində daha böyük uğur qazanır. İlahiyyat mövzularına olan böyük marağı ilhaiyyat üzrə doktorluq dərəcəsi almaq üçün universitetə baş vurmasına səbəb olmuşdu.
Amma kilsə mənsubları qadınların ilhaiyyat mövzuları ilə bağlı çalışmasına etiraz etdikləri üçün Piskopiya ilahiyyat üzrə deyil, fəlsəfə üzrə doktorluq dərəcəsi almaqla kifayətlənir.
Piskopiyanın doktorluq imtahanı iclası universitet salonunda ediləcəkdi. Amma imtahanı izləmək istəyənlərin sayı çox olduğu üçün toplantı Blessed Virgin Katedralinə keçirildi. Piskopiya orada 1 saatlıq nitq söyləyir. Bu qabiliyyəti salondakıları təəccübləndirir və 1678-ci ildə 32 yaşında fəlsəfə doktoru adını alır. Professoru Piskopiyanın başına dəfnə yarpaqlarından düzəldilmiş tac qoyur, barmağına doktor üzüyü taxır və doktorluq sənədini ona təqdim edir.
Bundan sonra Piskopiya Avropadakı müxtəlif akademiya və cəmiyyətlərin üzvü olur, mütəmadi olaraq elm insanları tərəfindən ziyarət edilir.
Yelena Piskopiyanın ən böyük uğuru qadınların elm və akademiya həyatında yetərli ola bildiklərini və ilk dəfə olaraq qadının doktorluq dərəcəsi ala bildiyini göstərmiş olmasıdır. Piskopiya doktorluq dərəcəsi aldığı il Padua Universitetində riyaziyyat müəlliməsi olur.
Onun akademik danışıqlarını, tərcümələrini və elmi düçüncələri təşkil edən yazıları ölümündən sonra 1688-ci ildə Parmada nəşr edilib.
Dinamik proqramlaşdırma dili
Dinamik proqramlaşdırma dili  — statik proqramlaşdırma dillərinin kompilyasiya müddətində yerinə yetirdiyi bir sıra ümumi proqramlaşdırma hərəkətlərini proqramın icra müddətində (RUNTIME) yerinə yetirən yüksək səviyyəli proqramlaşdırma dilləri sinfi. Belə hərəkətlərə proqrama yeni kod əlavə etməklə, obyektləri və təyinləri (DEFINITIONS) artırmaqla onun genişləndirilməsi, yaxud tiplər sistemini dəyişdirilməsi aid ola bilər. Belə hərəkətləri, demək olar ki, yetərincə mürəkkəblikli istənilən dildə emulyasiya etmək mümkündür, ancaq dinamik dillər istifadə üçün birbaşa alətlər təqdim edirlər. Bu funksiyaların çoxu ilk dəfə Lisp proqramlaşdırma dilində gerçəkləşdirilib. Dinamik proqramlaşdırma dillərinə aid olan dillər: Visual Basic də bəzi dinamik xüsusiyyətlərə malikdir.
Bayron Moreno
thumbnail|Bayron Moreno Bayron Moreno (Byron Aldemar Moreno Ruales) (d. 23 noyabr 1969) — ekvadorlu keçmiş futbol hakimi. 2002-ci ildə Yaponiya və Cənubi Koreyada keçirilmiş dünya çempionatlnda verdiyi qərarlarla uzun müddət gündəmdə olmuşdur.
İtaliya-Cənubi Koreya matçı
Bayron Moreno 2002-ci il dünya çempionatının 1/8 final mərhələsində İtaliyanın meydah sahibi Cənubi Koreyaya məğlub olaraq yarışı tərk etməsindən sonra bir çox futbol mütəxəssisləri və azarkeşləri tərəfindən tənqidlərə məruz almışdır. İtaliyalı futbolçu Françesko Totti və komandanın məşqçisi Covanni Trapattoni İtaliyanın yarışdan kənarlaşdırılmasını əvvəldən qurulmuş plan adlandırmışdır. Trapattoni daha irəli gedərək iki ev sahibindən birinin turnirdə qalması üçün hakimin FİFA-dan tapşırıq aldığını iddia etmişdir. Morenonun oyun zamanı ən çox tənqidlərə məruz qalan qərarları Cənubi Koreyanın xeyrinə erkən penaltinin verilməsi, Damiano Tommazi tərəfindən əlavə vaxtda vurulan qızıl qolun ofsayd səbəbindən hesaba alınmaması və Françesko Tottiyə simulyasiyaya səbəbindən ikinci sarı vərəqənin göstərilməsi idi. 200px|right|thumb|Bayron Moreno Tommaziyə sarı vərəqə göstərir
FİFA-nın reaksiyası
FİFA prezidenti Zepp Blatter yan hakimi "fəlakət" adlandırmış və İtaliyanı hələ qrup oyunları zamanı səhv ofsayd qərarlarından əziyyət çəkdiyini etiraf etmişdir. Bununla belə, o, İtaliyaya qarşı hər hansı planın olması fikirlərini inkar etmişdir. Blatter İtaliyanın məğlubiyyətinin Morenoya görə baş verməsini düzgün saymamışdır: "İtaliyanın turniri tərk etməsi yalnız hakimlərə və laynsmenlərə görə deyildi…İtaliya həm müdafiədə, həm hücumda səhvlər edirdi".
Dünya çempionatından sonra
Dünya çempionatından sonra Moreno Kito şəhər şurasına oktyabrda keçiriləcək seçkilərə öz namizədliyini irəli sürdü. Həmin ilin sentyabrında Liqa Deportiva Universitaria de Kito və Barselona Sportinq Klub (Quyakil) arasındakı oyunun idarəçiliyindən sonra Moreno iyirmi oyunluq diskvalifikasiya edildi. Liqa de Kito matçda 3–2 geridə olarkən, Moreno 6 dəqiqəlik əlavə vaxt təyin etdi, amma oyunun 13 dəqiqə davam etməsinə şərait yaratdı. Oyunun 99-cu dəqiqəsində kitolular hesabı bərabərləşdirdi, 101-cü dəqiqədə isə qələbə topunu vurdular. Hakim həmçinin rəsmi matç hesabatında Liqa de Kito-nun bərabərlik və qələbə qollarının vurulduğu dəqiqələri saxtalaşdırmaqda ittiham etdilər.
2003-cü ilin mayında diskvalifikasiyadan sonrakı üçüncü oyununda verdiyi qərarla onu yenidən hakimlikdən kənarlaşdırdılar. Belə ki Deportivo Kuenka-Deportivo Kito matçında hesab 1–1 olarkən Moreno qonaq komandanın üç oyunçusuna qırmızı vərəqə göstərmişdi. Növbəti ayda o, hakimlik karyerasına son qoydu.
Cinayət işi
21 sentyabr 2010-u ildə Bayron Moreno Nyu-Yorkun Con Kennedi Beynəlxalq hava limanında alt paltarında 6 kiloqram heroini qaçaqmalçılıq yolu ilə keçirmək istəyərkən həbs edildi. 2011-ci ilin yanvarında Nyu-York məhkəməsində o, ona təqdim edilmiş ittihamları qəbul etdi. 23 sentyabr 2011-ci ildə heroin qaçaqmalçılığı maddəsi üzrə Moreno 2 1/2 illik həbs cəazsına məhkum edildi. 26 aydan sonra o, azadlığa çıxaraq Ekvadora qayıtdı.
Qarapiri bəy Qacar
Qarapiri bəy Qacar — mənşəcə Azərbaycan türklərindən olan böyük sərkərdə və dövlət xadimi.
Qarapiri bəy Qacar Şah İsmayıl Səfəvinin ən bacarıqlı sərkərdələrindən biri idi. Hünərinə, çeviklik və qətiyyətinə görə, o "Toz qoparan" ləqəbini qazanmışdı. Qarapiri bəy Səfəvilər dövlətinin tarixində əhəmiyyətli rol oynamışdır. I Şah İsmayılın atası Şeyx Heydərin üç oğlu vardı – Sultanəli, İbrahim və İsmayıl özü. Qarapiri bəyin bütün həyatı bu üç qardaşın yanında keçib. Əvvəlcə o, onları himayə və tərbiyə etmiş, sonra isə onların qulluğunda durmuşdur.
Tarixi
XV əsrdə Azərbaycanda Teymurun varisləri ilə Ağqoyunlu və Qaraqoyunlu padşahları arasında hakimiyyət uğrunda gərgin mübarizə gedirdi. Tədricən Ağqoyunluların ən görkəmli hökmdarı Uzun Həsən öz mübarizəsində Ərdəbil hökmdarı və Səfəvi hərbi-sufi təriqətlərindən səfəviyyənin başçısı Şeyx Cüneydə arxalanmaq istəyir. Əvvəlcə öz bacısı Xədicə bəyimi ona verir, sonra isə qızı Teodora-Aləmşahbəyimi (Trapezund imperatoru Komnenin nəvəsini) Şeyx Cüneydin oğlu şeyx Heydərə verir.
Şeyx Heydərin Şirvan üzərinə yürüş zamanı ölmündən sonra Uzun Həsənin varisi Yaqub bəy Ağqoyunlu Səfəvilərin get-gedə artan nüfuzu və hərbi gücü qarşısında qorxuya düşərək, Ərdəbili tutur və Şeyx Heydərin azyaşlı oğlanlarını əsir götürür. 1490-cı ildə hakimiyyətə Uzun Həsənin digər oğlu Baysunqur gəlsə də bircə il sonra əmisi oğlu Rüstəm Ağqoyunlu tərəfindən devrilir. Şirvanşah Fərrux Yasarın qızlarından birinə evlənmiş Baysunqur onun yanına qaçır. Rüstəm Şeyx Heydərin oğlanlarını azad edir və Ərdəbili onlara qaytarır. Səfəviyyə şeyxi olan Sultanəlidən isə Baysunqur və onu himayə edən şirvanşahla mübarizəsində ona kömək göstərməsini xahiş edir.
Sultanəli yürüşdə iştirak etməyə söz verir və ilk dəfə Qarapiri bəyin adı Rüstəmlə Baysunqurun apardığı döyüşlə əlaqədar bir sərkərdə kimi tarixdə xatırlanır. Ağqoyunlu Rüstəm Sultanəlinin dəstələrini öz qoşununa qatır və bu dəstələrdən birinə Qarapiri bəy Qacar başçılıq edir. Sultanəli və onun dəstələri görünməmiş igidlik və cəsarət nümunələri göstərirlər. Baysunqur məğlubiyuətə uğrayır və Sultanəli bu döyüşdə iti ağıl, mərdlik və sərkərdəlik hünəri nümayiş etdirməklə özü özünün qətlinə fərman vermiş olur. 1494-cü ildə Sultanəli öz müttəfiqinin igidliyindən təşvişə düşüb onu rəqib gözündə görən və qoşunlarını onun üzərinə yeridən Ağqoyunlu Rüstəmin dəstələri ilə döyüşdə həlak olur, ancaq ölümündən azca əvvəl kiçik qardaşı İsmayılı səfəviyyə təriqətinin şeyxi təyin etməyə imkan tapır.
İsmayıl həddi büluğa çatana qədər Rüstəm şahdan gizlənməli olur. Bu işdə ona öz hamiləri və tərəfdarları kömək edirlər. Qarapiri bəy isə daim onun yanında olur. İsmayıl 13 yaşına çatanda fəal hərəkətlərə keçir. Qarapiri bəy də, başqa lələləri də onun qərarını müdafiə edirlər. Qoşun toplanışı və mütqəfiqlər axtarışına başlanılır. İlk yürüşü Şirvana, Fərrux Yasarın üzərinə təyin edirlər. İsmayılın babası və atası Şirvan uğrunda həlak olduqlarından cavan şeyx ilk qələbəsini məhz burada qazanmaq istəyir. 1500-cü ilin sonlarında Gülüstan qalası yaxınlığında İsmayılın və gələcək Səfəvi dövlətinin taleyini həll edən məşhur döyüş baş verir. Bu döyüşdə öz ömür-günlərini İsmayılla bağlamış və ona sədaqətinə görə "Dövlətin sütunları" adını almış qızılbaş tayfa başçılarının hamısı iştirak edirlər. İsmayılın layiqli hərbçi və hökmdar kimi yetişməsində böyük rol oynamış Qarapiri bəy digər "sütunlar" kimi bu döyüşdən qalibiyyətlə çıxmaq üçün ciddi səylər göstərir. Şirvanşahın yetərincə güclü və sayca çoxluq təşkil edən qoşunu hələ 14 yaşı tamam olmamış cavan bir sərkərdənin qarşısında dayana bilmir. Salamat qalan şirvanlılar Gülüstan qalası (Şamaxı)nda gizlənirlər. İsmayıl Bakı üzərinə uğurlu yürüşündən sonra Gülüstan qalasının mühasirəsini davam etdirir. Bu zaman o, Təbrizdən narahatlıq doğuran xəbərlər alır və buna görə də "sütunları" yanına çağırıb soruşur: "Siz nəyə üstünlük verirsiniz, Azərbaycan taxt-tacına, yoxsa Gülüstan qalasına?" Onlar da bir səslə Azərbaycanı istədiklərini bildirirlər. Təbriz mütləq Ağqoyunlu hakimiyyətindən qurtulmalıdır.
Elə bu zaman Azərbaycan hakimi Ağqoyunlu Əlvənd Mirzə İsmayılın qarşısına çıxmaq üçün Naxçıvana gəlir. Qarapiri bəy Qacar qızılbaş qoşunlarının Kürdən keçməsini təmin edir. O, həm də İlyas bəy Halvaçı oğlu ilə Naxçıvana girən İsmayılın qoşunlarının ön cinahında dayanır. Onlar qızılbaşların qarşısını almaqdan ötrü göndərilmiş dəstələri darmadağın edərək, Naxçıvana yolu açırlar.
Əlvənd Mirzə 1501-ci ildə 30 minlik ordusu ilə Şərur düzündə İsmayılın 7 minlik qoşununa hücum çəkir. İsmayıl qoşunun ortasında qərar tutur. Qarapiri bəy cinahlardan birində dayanır. Qazanılan parlaq qələbədən sonra İsmayıl Təbrizə girərək, tac qoyur və şah taxtına əyləşir.
Elə həmin il İsmayıl öz ordusunu İraq üzərinə göndərir. İsmayılın və İraq sultanı Muradın qoşunları 1503-cü ilin 21 iyununda Həmədan yaxınlıqında qarşılaşırlar. Qarapiri bəy 1500 süvari ilə ehtiyatda qalır. Sultan Muradın ön cinahında qərar tutan Qum hakimi İslamiş bəy qızılbaşların hücumunu dəf edərək qoşunun içərilərinə doğru soxulmağa cəhd göstərir. O, Şah İsmayılın qoşunun içərilərində olduğunu bildiyindən bu cəhdlərini artırırdı. Şah İsmayılın da, döyüşün də taleyi təhlükə altına düşür. Elə bu zaman Qarapiri bəy gizləndiyi yerdən çıxaraq, döyüşə qoşulur. İslamiş bəyin qoşunu tamamilə darmadağın olunur, onun özü isə əsir düşür. Sultan Muradın bu hücumdan sonra düşgün bir mənəvi duruma gətirilmiş qoşunu dağılır və I Şah İsmayıl İraqi-Əcəmə və Farsa sahib olur.
Şamil Səlimxanov
Şamil Səlimxanov- Şamil Ağaməmməd oğlu Səlimxanov 17 dekabr 1923-cü ildə Bakı şəhərində anadan olnuşdur. Tibb elmləri doktoru.
Həyatı
Şamil Ağaməmməd oğlu Səlimxanov 17 dekabr 1923-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmudur. Orta təhsilini 31 N-li məktəbdə almış, 1940-cı ildə Azərbaycan Tibb İnstitutunun müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olmuşdur. 1946-cı ildə institutu fərqənmə diplomu ilə bitirib aspiranturaya daxil olmuşdur. Əmək fəaliyyətinə məhkəmə təbiəti kafedrasında assitent işləməklə başlamışdır. Sonra həmin kafedrada dosent və 1970-91-ci illərdə isə kafedra müdiri işləmişdir. 1991-ci ildən kafedranın professorudur.Şamil Səlimxanov Səhiyyə Nazirliyinin məhkəmə-tibbi ekspertiza bürosunda şöbə müdiri, Baş məhkəmə tibb eksperti kimi məsul vəzifələrdə çalışmışdır. Şamil Səlimxanov Ümumittifaq elmi cəmiyyətin üzvü, 1963-cü ildən İnstitut Həmkarlar  Təşkilatının sədri, Respublika Həmkarlar Təşkilatı Komitəsinin plenum üzvü olmuşdur. Onun elmi dövlət tərəfindən qiymətləndirilmiş və
Fəaliyyəti
Şamil Səlimxanov səksənə qədər elmi məqalələrin, bir ixtiranın və beş səmərələşdirici təklifin müəllifidir. Məhkəmə təbabəti haqqında Azərbaycan dilində yazılmış ilk dərsliyin müəllifidir. İnstintaq işçiləri və tələbələrin stolüstü kitabıdır. Xəsarətlərin ağırlıq dərəcəsi, Meyidin məhkəmə tibbi müayinəsi,Yanmış meyidlərin ekspertizası adlı monoqrafiyaların müəllifidir.
Senecio liebmannii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Anthurium sagittellum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şimali Koreyanın diplomatik nümayəndəliklərinin siyahısı
Ölkənin Qərbi Avropada ilk səfirliyi İsveçin paytaxtı Stokholm şəhərində açılmışdır. Bu gün isə Vyana, Roma, Berlin, Varşava və Buxarest kimi şəhərlərdə səfirliklər mövcuddur.
Şimali Koreyanın Afrikada 11, Cənubi Amerikada 5, Asiyada 18 və Avropada 13 səfirliyi fəaliyyətdədir. Rusiyanın paytaxtı Moskva şəhərində yerləşən səfirliklə yanaşı Nijni Novqorod, Naxodka və Xabarovsk şəhərlərində konsulluq şöbələri fəaliyyət göstərir. Çinin Honkonq və Şenyan şəhərlərində də, Pekində yerləşən səfirliyə tabe olan konsulluq şöbələri mövcuddur.
Afrika
thumb|right|[[Şimali Koreyanın Efiopiya paytaxtı Əddis-Əbəbə şəhərində yerləşən səfirliyi.]]
Asiya
right|thumb|[[Şimali Koreyanın Çinin paytaxtı Pekin şəhərində yerləşən səfirliyi.]] right|thumb|[[Şimali Koreyanın Vyetnamın paytaxtı Hanoy şəhərində yerləşən səfirliyi.]] right|thumb|[[Şimali Koreyanın Nepalın paytaxtı Katmandu şəhərində yerləşən səfirliyi.]] thumb|right|[[Şimali Koreyanın Kambocanın paytaxtı Pnompen şəhərində yerləşən səfirliyi.]] thumb|[[Şimali Koreyanın Sinqapurun eyni adlı paytaxtında yerləşən səfirliyi. Səfirlik Golden Mile Complex binasının səkkizinci mərtəbəsində yerləşir.]] right|thumb|[[Şimali Koreyanın Laosun paytaxtı Vyentyan şəhərində yerləşən səfirliyi.]] right|thumb|[[Yaponiyanın paytaxtı Tokio şəhərində yerləşən Koreyalı sakinlərin assosiasiyası. Şimali Koreyanın səfirliyi kimi fəaliyyət göstərir.]]
Qorçu (rütbə)
Mənası və vəzifəsi
İlk dəfə olaraq "Xülasət ət-təvarix" in Berlin nüsxəsində bu sözün qoruqçu şəklinə də təsadüf edilir. H. Zərinəzadə bu sözün azərbaycanca "qoruyucu" mənasında olduğunu yazır. Əlyazmalarda qorçulardan Sultan Ustaclunun, Əhməd bəy Avşarın və başqalarının adları çəkilir.
XV yüzilin sonu və XVI yüzilin birinci yarısında qorçubaşı və əmir əl-üməra vəzifələri ayrı-ayrılıqda işlədilmişdir. S.M. Onullahi yazır ki, XV yüzildə qorçubaşılar əmir əl-üməradan xeyli aşağı pillədə idilər. Lakin XVI yüzilin ikinci yarısında qorçubaşıların nüfuzu artmış və əmir əl-üməra vəzifəsini əvəz etmişdir.
XVI yüzilin birinci yarısında bəzən (xüsusən müharibə vaxtı) qorçubaşı vəzifəsi əmir vəzifəsindən yüksək olmuşdur.Bir əlyazmada göstərilir ki, Duraq bəy Qorçubaşı müharibə günü əmirlərin əksəriyyətindən yüksək mövqe tutdu. Qorçubaşıların böyük imtiyazları var idi; hətta onlar valilərin təyin olunmasından da mühüm rol oynayırdılar.
Mənbələrdən aydın olur ki, qorçubaşı vəzifəsi XVIII yüzilədək ən yüksək vəzifə olaraq qalmaqda idi. Ümumi dövlət qorçubaşılarından başqa ayrı-ayrı əyalətlərin (bəylərbəyliklərin) və qızılbaş tayfalarının öz qorçubaşısı var idi.
Səfəvilər dövründə qorçuluq
Qorçular Səfəvi şahlarının Qızılbaş tayfalarından ibarət seçmə alay döyüşçüləri idilər.
Yay, nizə, qılınc, xəncər, döyüş baltaları və qalxanla silahlanmış qorçilər tayfa süvari qoşununu təşkil edirdilər. Şeyx Heydərin tətbiqetdiyi qızılbaş tacı həmin cəsur döyüşçülərin özünəməxsus baş geyimini təşkil edirdi. Yürüşlər zamanı onlar yanaqları boyunca zirehdən qoruyucuları olan dəbilqələr taxırdılar. Uzun bığ saxlamaları qorçuları fərqləndirən xüsusiyyət idi. İskəndər bəy Münşi yazırdı: " Qorçilərin cəsurluğu və qorxmazlığı haqqında belə danışırlar ki, istənilən döyüşdə onların yüz nəfəri məiyyətinin başqa üzvlərinin mininə bərabər idilər".
Minadoinin şah qvardiyasının məvaciblərinə dair məlumatları maraqlıdır. 6 min nəfər qorçudan 4 mini malikanələrdən (torpaq mülklərindən) gələn gəlirlərin hesabına yaşayır, qalan 2 mini isə şah xəzinəsindən 160-dan 200-dək tsexin miqdarında mükafat (məvacib) alırdı1.
"Xülasət ət-təvarix"dən məlum olur ki, qorçubaşı Sevindik bəy Avşar Ismayıl mirzəni 1556-cı ildə I Şah Təhmasibin yanına götürüb gəlmişdi.
1574-cü ildə qorçubaşı Əhməd bəy Avşar tayfası əleyhinə kobud sözlər dediyindən tutulub Ələmut qalasına salınmışdı.
Qorçular döyüşlərdə fəal iştirak edirdilər. "Xülasət ət-təvarix" də göstərilir ki, Bakı qalasının ətrafındakı döyüş zamanı I Şah Ismayıl göstəriş verdi ki, "kəsir əl-ixlas" (sadiq) qorçular xəndəkləri daşla doldursunlar. Şah Ismayıl qoşuna xəbər göndərmək üçün də qorçulardan istifadə edirdi. 1528-ci ildə Qızılbaşlarda Şeybani xanlarından I Ubeydulla xanın (1533-1539) qoşunları arasında baş verən döyüş zamanı Səfəvi şahının qorçularından biri Ubeydulla xanı təqib edib və onu qılıncla yaralayır. thumb|right|250|Qorçular "Xülasət ət-təvarix" də göstərilir ki, ən etibarlı hərbi qüvvə hesab edilən qorçulardan eyni zamanda ən təhlükəli və xüsusi şəxslərin mühafizəsi zamanı istifadə olunurdu. Belə ki, Osmanlı sultanı I Süleymanın oğlu Bayəzid 1559-cu ildə I Şah Təhmasib tərəfindən həbs edilib dövlətxanının bir hücrəsində saxlanırdı. Bu vaxt onun mühafizəsi bir dəstə qorçuya tapşırılmışdı. Şahın hüsn-rəğbətini qazanan qorçulara daha yüksək vəzifələr həvalə olunurdu. II Şah Ismayıl 1557-ci ildə qorçu Imamqulu bəy Yıva-Qacarı sultan vəzifəsinə təyin edərək Gəncə və Qarabağa bəylərbəyi göndərdi. Yazılı məxəzlərdə qorçuların geyimləri, silahları və s. Haqqında da məlumat verilir.
Qorçuların geyimi
Əsasən azərbaycanlılardan ibarət olan bu qorçuların papaqları qırmızı rəngdə olurdu. Belə bir baş geyimini I Şah Ismayılın atası Şeyx Heydər öz müridləri üçün müəyyən etmişdi. Məhz buna görə də onlara qızılbaş deyilirdi. Başlarına qırmızı papaq qoyan qorçular müharibəyə yola düşən zaman başlarına zəncirli zirehli dəbilqələr qoyurdular. Qorçuların xüsusi fərqləndirici əlamətləri-uzun bığları olurdu. "Aləm-araye Səfəvi" əsərində göstərilir ki, qorçular adətən ox, qılınc, təbərzin (balta), xəncər və qalxanla silahlanırdılar.
Qorçuların funksiyaları
"Xülasət ət-təvarix" də qorçiyane-həram, qorçiyane xasseye-şerife, qorçiyane Xasse, qorçiyane şəmşir, qorçiyane keşik və s. qeyd olunur. Hərəm qorçuları şahın hərəmxanasının keşiyini çəkirdilər. "Təzkirət əl-müluk" də göstərilir ki, qorçubaşılar qorçuları müxtəlif işlərə göndərirdilər. "Təzkirət əl-müluk" da şahın silahdarlarına yaraq qorçuları deyilirdi. Bu qorçular saray məclislərində, qonaqlarda şahın ətrafında dururdular. Gördükləri işlərdən asılı olaraq yaraq və gərək qorçuları aşağıdakı kimi adlanırdılar:
Əcərlu qorçuları 100 nəfərdən ibarət olub jandarm vəzifəsini ifadə edirdilər. Şah tərəfindən qorçulara torpaq paylandığı məlumdur. Xasse torpaqları olan Qəzvin və Savucbulaq bir dəstə qorçuya verilmişdir. Lakin I Şah Abbasın hakimiyyəti dövründə qorçuların sayı təxminən 30000 nəfərə çatdırdı.
Qorçubaşılar
Hicri 915 (1509-1510)ci ildə qorçibaşı kimi Yegan bəy Təkəlinin adı çəkilir. 920 (1514-1515)-ci ildə bu vəzifədə Sarı Pirə Ustaclı olmuşdu. Səfəvilər dövləti banisinin dövründə qorçibaşı əmir əl-üməra ilə müqayisədə xeyli kiçik sima idi. I Şah Təhmasibin dövründə qorçibaşı vəzifəsində hicri 937 (1534)-ci ildə təkəli tayfasının qiyamı yatırılarkən öldürülmüş Durə bəy Təkəlidən danışılır.
Avşar elindən ilk qorçubaşı kimi tanıdığımız əmir Sevindik bəydir. I Şah Təhmasibə xidmət etmişdi.Səvindik bəy sarayda olurdu. Uzun illər şahın qorçubaşısı olmuşdu. Faruq Sümer yazır: "Onlardan qorçubaşı Sevindik bəy 969-cu ildə (1561-1562) ölərkən yaşı 90-ı keçmişdi". 1587-ci ildə qorçubaşı Yusif xan Avşar idi. Sarayda Mürşüdqulu xan Ustaclıya sui-qəsd hazırlamışdı. Qəsdin üstü açılanda Yusif xan həbsə atıldı.
1589-cu ildə qorçubaşı Vəli xan Avşar təyin edildi.
Qorçu institutu Səfəvilər dövründə üzdə olmuşdur.
25 may
Azərbaycana aid hadisələr
thumb|"[[Leyli və Məcnun (balet)|Leyli və Məcnun" baletindən səhnə. 2001-ci il]]
1901–cari
thumb|[[Eldar Əzimzadə]]
thumb|[[Robert Kapa]]
Phlomis herba-venti
(Phlomis herba-venti) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Odeon
Odeon- antik memarlıqda musiqi tədbirləri üçün tikilmiş tikililər. Üstləri əsasən amfiteatr şəklində qapalı tikilirdi.
Haqqında
Odeonlar musiqi tədbirləri, musiqi məşğələləri, şeir müsabiqələri üçün istifadə olunurdu. Əsasən Roma və Yunan mədəniyətlərində istifadə olunub. Qədim Yunanca Ōideion (ᾨδεῖον) "oxuma yeri, məkanı" deməkdir. Bu sözün özü də Aeidō (ἀείδω) - "mahni oxuyan" sözündən əmələ gəlib.
Dünyada bilinən ən qədim odeon E.ə 600-cü ildə Spartada tikilmiş Skias odeonudur. Ən məşhur odeon isə 160-cı ildə Herodes Attikus tərəfindən arvadının xatirəsinə tikdirdiyi Herodes Attikus odeonudur.
Tank əleyhinə tüfəng
thumb|[[Sovet PTRS-41 tank əleyhinə tüfəngi]]
Tank əleyhinə tüfəng, hərbi texnikaların, xüsusən də tankların zirehlərini dağıtmaq üçün hazırlanmış bir tüfəng növüdür. Antitank tüfəngləri əvvəlcə Birinci Dünya Müharibəsində istifadə edilmiş və İkinci Dünya Müharibəsi dövründə ağır zirehli texnikalar ilə mübarizədə yetərli olmadığına görə, bazuka kimi raket buraxıcıları və geri təpməsiz tüfənglər ilə əvəz olundular, lakin Koreya müharibəsinə qədər istifadə edilmişdirlər. Bu gün Barrett M82 kimi ağır kalibrli snayper tüfəngləri İkinci Dünya müharibəsi texnologiyasının bir təkamülüdür.
Bipolyar pozuntu
Bipolyar pozuntu — (bipolyar — bi — latınca iki, polyar-qütblü deməkdir.) Emosiyaların iki əks qütblü dəyişiklikləri ilə səciyyələnən xəstəlikdir. Ümumiyyətlə, əhvali-ruhiyyənin dəyişməsi sağlam insan üçün də təbii hesab olunur. Bipolyar pozuntudan əziyyət çəkən insanlarda emosional dəyişikliklər özünü çox güclü şəkildə büruzə verir və maniakal, yaxud depressiv vəziyyətlərə çatır (əvvəllər bu xəstəliyi "maniakal-depressiv pozuntu" adlandırırdılar). Bir qayda olaraq, bipolyar pozuntu zamanı insan emosiyalarının "kənar qütblərində" uzun müddət (həftlələrlə və ya aylarla) qalır. Deyə bilərsiz ki, hər insanda bu hal dəyişimi görmək mümkündür. Yəni elə anlarımız olur ki, bir mövzu haqda əvvəl müsbət fikirdə olsaq da, daha sonra həmin mövzu bizə cəlbedici gəlməyə bilər və ona tamamilə əks mövqedən yanaşa bilərik. Bəzən daha enerjili, bəzənsə yaşadığımız həyatın mənasız olduğu düşüncəsinə də qapıla bilərik. Ancaq bu xəstəlikdən əziyyət çəkən insanlardakı emosianal dəyişimi çox güclü şəkildə görmək mümkündür. Hətta bu, insanı maniakal depressiv vəziyyətə də çatdıra bilər. Bu xəstəliyə əvvəllər "maniakal depressiv pozuntu" da deyilirdi. Əslində bu xəstəlik həm çox ciddi, həm də üstünə tez bir zamanda düşülərsə və düzgün müalicə edilərsə, uzaqlaşdırılması mümkün xəstəlikdir. Təbii ki, xəstəlik yenidən təkrarlana bilər. Ancaq düzgün müalicə vasitəsilə nəzarət altına alına və idarə edilə bilən xəstəlikdir. Ancaq vaxtında müdaxilə olunmazsa, ağır depressiya ilə nəticələnə və bu xasiyyət dəyişimi aylarla özünü göstərə bilər. Ona görə də, bir o qədər də təhlükəli xəstəlik olaraq görülür.
Statistik məlumatlara əsasən, bipolyar pozuntu ilə xəstələnmək riski 1–1,5% təşkil edir. Qadınlar və kişilər arasında xəstələnmə halları demək olar ki, eynidir.
Bipolyar Pozuntunun tipləri və fazaları
Bu xəstəlik bir qütbdən digər bir qütbə periodik olaraq dəyişir. Yəni bu o deməkdir ki, bu xəstəlikdən əziyyət çəkən insanlarda ani şəkildə ruh yüksəkliyi yarana bilər, enerjili ola bilər. Bu maniakal (hipomaniakal) fazada olur. Birdən isə ruh düşkünlüyü yarana bilər və hər şeyə depressiv yanaşa bilirsən.
Bipolyar pozuntu iki tipə bölünür: 1-ci tip moniakal fazada (maniya) insan yüksək dərəcədə əhval ruhiyyədə olur. Və hər şeyin, hər işin öhdəsindən gələ biləcəyi düşüncəsində olur. Kiminləsə söhbətləşəndə fikirlərini sürətli şəkildə ağzından çıxardır və hətta düşünülməmiş fikirlər demək olar buna. Belə hallarda da ətraf tərəfindən fikirlər qətiyyən anlaşılmır və sürətli şəkildə də fikir dəyişikliyi yaşanır. Həyat ritmi pozulur və bir iş tamamlanmamış daimi digər işlərə ordan da digərlərinə keçirilir. Halusunasiyalar görməyə başlayır və reallıqla əlaqə itir. Yüksək ab-havada olduğu üçün öz xəstəliyini dərk eləmir. Və bu ciddi şəkildə ətrafda olan insanların da narazılığına səbəb olur və hərəkətlərin sürəti düşünülməmiş şəkildə artır. Bu hallar həkimə müraciət olunmasına gətirib çıxardır.
Hipomoniakal (hipomaniya) fazada da yüksək əhval ruhiyədə olursan. Ama moniakal fazadan fərqli olaraq daha sakit keçirir bu dövrü və nəzarət mümkün qədər əla alına bilir. Ətrafa zərərlə nəticələnmir. Reallıqla əlaqə itmir və halusunasiyalar görülmür. Ancaq bu dövr də depressiv vəziyyətlə nəticələnir.
Onu da qeyd etmək lazımdır ki, depressiv vəziyyət moniakal və ya hipomoniakal fazaya nisbətdə daha uzun müddət də olur.
Depressiv vəziyyət
Bu fazada insan hər şeyə daha bədbin daha ümidsiz baxır hərşeyə. Davamlı travma halında olur və düşkün ruh halı hökm sürür.
Depressiv faza üçün göstərilən əlamətlər: Depressiv vəziyyət zamanı digər əlamətlər də özünü göstərə bilər. Bu əlamətlər eyni anda hamısı özünü göstərməyə də bilər. Bipolyar pozuntu müxtəlif xəstəliklərdir və buna görə də xəstəliyin növünə görə müalicəsi də müxtəlif olur. Ona görə də həkimə müraciət edərkən keçirdiyiniz hal-vəziyyəti dəqiq şəkildə bildirmək, hansı hal özünü daha çox hansı vəziyyətdə göstərdiyini dəqiq şəkildə demək lazımdır ki, diaqnoz düzgün qoyulsun və müalicə də düzgün və dəqiq olsun. Bunu müxtəlif testlərdən keçərək də hansı dərəcədə sizdə var olduğunu müəyyən etmək mümkündür.
Bipolyar pozuntu zamanı dərman müalicəsi vacib olsa belə, psixoterapiya mütləqdir. Psixoterapiya pasiyentin psixologiyasının nəzarət də saxlanılmasın da xüsusi rol oynayır.
Unutmamaq lazımdır ki, bu xəstəlik yenidən qayıda bilər və xəstənin vəziyyətini stabil saxlamaq üçün aşağıdakı qaydalara riayət olunmalıdır.
İlkər Başbuğ
İlker Başbuğ  — Türkiyə Respublikası Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının 26-cı rəisi.
Senecio davilae
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Phlomis italica
(Phlomis italica) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Urva
Urva — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Urva oyk., sadə. Dağətəyi düzənlikdədir. Urba variantında da qeydə alınmışdır. Kənd bir qrup ləzgi ailəsinin məskunlaşması nəticəsində yaranmış və oradakı Urva pirinin adı ilə adlanmışdır. Tədqiqatçılara görə, oykonim uran dillərindəki ur av sözündən olub, “qala” deməkdir. Lakin bu coğrafi adı Uroba variantında “yüksəklikdə, təpədə olan oba”, “obanın məskunlaşdığı yer, dayanacaq” kimi də izah etmək olar. Türk dillərində ur komponentinin “şiş, çıxıntı”, “dayanacaq” mənalan da vardır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 2381 nəfər əhali yaşayır.
Anthurium sagittale
(Anthurium sagittale) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Anthurium saccardoi
(Anthurium saccardoi) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yazı (qeydə almaq)
Yazı (en. record)
Yazma başcığı (en. record head)– maqnit lent qurğusunda verilənlərin lentdə yerləşdirilməsini təmin edən element. Bəzi maşınlarda yazma başcığı oxuma başcığı ilə bir yerdə olur.
Yazının uzunluğu (en. record length) çox zaman yazını saxlamaq üçün gərəkli olan tutumun baytla ifadəsidir.
Yazının kilidlənməsi (en. record locking)– çoxistifadəçili sistemlərdə: verilənlər bazasının yazılarının bir neçə istifadəçi tərəfindən eyni zamanda dəyişdirməsinin qarşısının alınması metodu. Bu yolla verilənlərin tamlığı təmin olunur. Bax: DATA İNTEGRİTY, LOCKİNG, RECORD.
Yazı nömrəsi (en. record number)– verilənlər bazasında: yazılar qrupunda hər hansı yazını tanıtmaq üçün həmin yazıya mənimsədilmiş bənzərsiz (unikal) ədəd.
Yazının strukturu (en. record structure) – hər bir sahənin parametrlərinin əvəzinə yazını təşkil edən nizamlanmış sahələr siyahısı.
Hacı Seyfəddin Bayat
Hacı Seyfəddin Bayat (?-?) — Nadir şah Qırxlı-Avşarın sərkərdəsi, Nişapur əmirlərindən.
Həyatı
Hacı Seyfəddin Bayat Nişapur şəhərində anadan olmuşdu. Şah Sultan Hüseyn Səfəviyə xidmət etmişdi. Əfqanlar paytaxt İsfahanı aldıqdan sonra Nadir şah Qırxlı-Avşara qoşulmuşdu. Əfqanlara, osmanlılara və Böyük Moğollar imperiyasına qarşı vuruşmuşdu.
"Aləm Ara-ye Naderi"yə görə, Osman paşa ilə Fərrux paşa arasında olan söhbətdən Nadir çox qəzəbləndi və böyük bir qətiyyətlə osmanlılarla döyüşməyə üz tutdu. Onun düşərgəsi Borucərddə qaldı və adlı-sanlı sərkərdələri olan Təhmasib xan Cəlayiri, Həsən xanı, Hacı Seyfəddin xan Bayatı və başqalarını düşərgənin mühafizəsinə təyin etdi. Osmanlı qoşunları yaxınlaşanda Nadir onu əhatə etməyi tapşırdı. Osmanlı qoşunları qısa zaman ərzində əhatəyə alındı. Cəzayirçilərin və tüfəngdarların atəşi osmanlılara ilk itkiləri yetirdi. Onların ardınca isə süvarilər sürətli hücuma qoşuldular və osmanlılara vurulan itkiləri daha da artırdılar.
Hər iki tərəf, osmanlılar və İran ordusu döyüşə ciddi hazırlıq gördü, qoşunların qruplaşdırılmasında daha sınanmış təcrübəyə istinad edildi. Hər iki tərəfin qoşunu üç böyük dəstədə qruplaşdırıldı: Mərkəz, sağ və sol cinahlar. Osman paşa qoşunların cinahlarını təcrübəli sərkərdələrinə tapşırdı: Teymur paşa, Cəlal paşa və Həsənoğlu qoşun dəstələrinin rəhbərləri təyin edildilər. Onun özü isə mərkəzdə qərar tutdu. Toplar da mərkəzdə yerləşdirildi. Bundan başqa, Osman paşa əmr etdi ki, yük daşıyan bütün dəvələri qoşunların arxasına toplasınlar, onların hamısını kəndir və zəncirlərlə bir-birinə bağlasınlar ki, Osmanlı döyüşçüləri qorxub geri qaçmaq istəsə dəvələrin sırası ilə üzləşib yenidən döyüş meydanına qayıtsınlar. Nadir sağ və sol cinahları Təhmasib xan Cəlayirə, Rzaqulu bəy Çemişgəzəkə və Hacı Seyfəddin xan Bayata tapşırdı, mərkəzə rəhbərliyi isə öz üzərinə götürdü.
Beləliklə, bütün hazırlıq işlərini başa vurandan sonra, Nadir 1732-ci ilin oktyabrında qoşunu ilə İsfahandan hərəkətə başladı. "Atəşgah" adlanan məntəqədə dayanacaq etdi və orada qüvvələrini iki yerə böldü.Təhmasib xan Cəlayirin, Rzaqulu xan Kürdün və Hacı Seyfəddin xan Bayatın və bir neçə digər xanın olduğu dəstəni Nadir Kermanşaha göndərdi. Özü isə digər dəstə ilə birlikdə bəxtiyarilərin qiyamını yatırmağa yollandı. Bəxtiyarilərin bir hissəsi Nadirin gəlişini eşidib ona qarşı müqavimət göstərməyin mənasız olduğunu anladı. Nadirin ora təyin etdiyi hakimin öldürülməsində əli olanların bir çoxu günahlarını etiraf etdiyinə görə bağışlandı. Ardınca Bənavər qalasını mühasirəyə aldı. Orada da bəxtiyarilərin bir qismi qalaya sığınıb müqaviməti davam etdirmək niyyətinə düşdülər. Bir neçə top atəşindən sonra qalada müdafiə olunanlar arasında vəlvələ yarandı və onlar da təslim oldular. Amma bəxtiyarilərin Çaharləng və Həftləng camaatları Nadirə qarşı müqavimət göstərməkdən əl çəkmədi. Nadirin qətiyyətli tədbirləri az zaman içində bəxtiyarilər arasında baş qaldırmış iğtişaşları yatırmağa imkan verdi. Onların arasından silah tutmağı bacaranların böyük bir dəstəsi Nadirin qoşunlarına qatıldı, sərkərdələrin və əyanların çoxu isə İsfahana köçürüldü.
Phlomis lychnitis
(Phlomis lychnitis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Abdullu
Abdullu — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Cəlilabad r-nunun Astanlı i.ə.v.-də kənd. Burovar silsiləsinin ətəyindədir. Keçmiş adı Molla Abdulla olmuşdur. Yaşayış məntəqəsinin XIX əsrin ortalarında keçmiş Hasıllı kəndinə məxsus pay torpağı sahəsində salınmışdır. Oykonim Qızılbaş tayfalarından şamlıların bir qolu olan abdullu tirəsinin adı ilə bağlıdır. 1933-cü ildə həmin r-nun ərazisində Abdullu oykonimi ilə yanaşı iki Abdullalı kənd adı da qeydə alınmışdır.
Etimologiyası
Kənd adını Qızılbaş tayfası şamlının bir tirəsi "abdullu" etnonimindən almışdır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 610 nəfər əhali yaşayır.
Senecio schimperi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Anthurium scaberulum
(Anthurium scaberulum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qısaüzgəc qrind
Əsas fərqlilikləri qısa üzgəclərə sahib olmaları ilə əlaqədardır. Onların dişlərinin sayı Adi qrindlərə nisbətdə azdır. Hər çənədə 14-18 arası diş olur. Rəngi qara və ya tünd-boz olur. Sifəti ağdır. Boğaz nahiyəsində ağ və ya boz ləkələr vardır.
Yetkin fərdlər 3,5—6,5 metr uzunluğa malikdir. Yeni doğulan körpənin uzunluğu 1,4—1,9 metrdir. Çəkiləri isə 60 kiloqramdır. Yetkin fərdlər isə 1 - 4 ton arası çəkiyə sahibdir. Erkəklərin orta ömür müddəti 45 il, dişilərdə isə 60 ildir. Balıqlar, xərçəngkimilər və kalmarlarda qidalanırlar.
Phlomis purpurea
(Phlomis purpurea) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əli Əliyev (kimyaçı)
Əli Əliyev (tam adı: Əli Binnət oğlu Əliyev) — kimya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Əli Binnət oğlu Əliyev 24 iyul 1940 ildə Ağdam rayonunun Ətyeməzli kəndində dünyaya gəlmişdir. Ağdam 1 saylı orta məktəbində təhsil almış (1949-50), Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Kimya fakültəsində ali təhsil almış (1960-1965), fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Üzvi kimya kafedrasına aspirant götürülmüş (1965-68), "2,5 - dialkilbenzilmerkaptanların S - əvəzli törəmələrinin sintezi və tədqiqi" mövzusunda namizədlik (1969), "Funksional əvəzli 1,3 - diheterotsikloalkanların və onların sələflərinin sintezi və müxtəlif materiallara əlavə kimi tədqiqi" mövzusunda doktorluq (1972) dissertasiyası müdafiə etmişdir.
Əli Əliyev Azərbaycan Politexnik İnstitutunun (indiki Azərbaycan Texniki Universiteti) Kimya kafedrasında laborant, assistent, baş müəllim, dosent (1974-78) vəzifələrində işləmişdir. O, 1990 ildə professordur. O, hazırda Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin Kimya kafedrasının müdiridir.
Makkallin (film)
Makkalin — britaniyalı fotojurnalist Don Makkalinin həyat və fəaliyyətindən bəhs edən tammetrajlı sənədli filmdir. 2012-ci ildə çəkilmiş filmin rejissoru Devid Morris və Cek Morrisdir.
Əli Əliyev (kimyaçı)
Elmi fəaliyyəti
Əli Əliyevin elmi-pedaqoji fəaliyyəti 3 dərslikdə, 10 dərs vəsaitində, 13 müəlliflik şəhadətnaməsində və 1 patentdə öz əksini tapmışdır. Onun əsas elmi-tədqiqat işləri tərkibində oksigen, kükürd, azot və fosfor saxlayan üzvi birləşmələrin sintezi və onların sürtkü yağlarına və yanacaqlara aşqar, polimerlərə əlavə və korroziyaya qarşı inqibitor xassələrinin öyrənilməsinə həsr edilmişdir.
Makkallin (film)
Filmin premyerası 2012-ci ildə "Hot Docs Kanada Beynəlxalq Sənədli Film Festivalı"nda baş tutub.
Əli Əliyev (kimyaçı)
Elmi fəaliyyəti
Əli Əliyev Respublikamızda və keçmiş ittifaq məkanında keçirilmiş Beynəlxalq və Ümumittifaq konfrans və simpoziumlarında məruzələrlə çıxış etmişdir.
Senecio ligularia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Senecio ligularia Senecio ligularia
Makkallin (film)
Film — "Britaniya ssenaristinin, rejissorunun və ya prodüserinin ən yaxşı debütü" və "Ən yaxşı sənədli film" nominasiyalarında BAFTA-ya namizəd olub.
Düzqalxan qaytarma
(Potentilla erecta) - cinsinə aid bitki növü.
Potentilla erecta (L.) Raeuschel (=Potentilla tormentilla Stokes) - Düzqalxan qaytarma (Dikduran qaytarma, meşə qaytarması, bağlama kök, sarınma, ensiz qaytarma, göbək ot, ishal otu, qaytarma)
Makkallin (film)
Kino aqqreqatoru “Rotten Tomatoes” 223 rəy əsasında filmə 92% reytinq verib və 7.3/10 balla qiymətləndirib.
Vayxır qalası
thumb|300px|right Vayxır qalası — Babək rayonunda, Naxçıvançayın sol sahilində, eyniadlı kəndin yaxınlığında arxeoloji abidə. Vayxır qalası hər tərəfdən dərin yarğan, yaxud sıldırım qayalarla əhatələnmiş və təbii mühafizəyə malikdir. Qala, eyni zamanda, əlavə müdafiə istehkamı ilə də möhkəmləndirilmişdir. Müdafiə divarının (cənub divarının uzunluğu 150 m., şimal divarının uzunluğu 140 m.) həm dördkünc bürcləri, həm də bucaqşəkilli çıxıntıları var. Müdafiə divarları yüngülcə yonulmuş iri qaya parçalarından hörülərək gil məhlulu ilə bərkidilmişdir.
Düzqalxan qaytarma
Botaniki xarakteristikası:
Dağ-meşə, meşə-çöl, meşə kənarı və bataqlıq kənarlarında bitir.
Vayxır qalası
Kəşfiyyat xarakterli tədqiqatlarda öyrənilmiş, bərpa layihəsi hazırlanmışdır. Qalanın e.ə. II minilliyə aid olması ehtimal olunur. Vayxır qalasının sahəsi 2 hektardan artıqdır. Qalanın divarları (eni 4–5 m.) yonulmamış iri qaya parçalarından, heç bir bərkidiçi məhlul olmadan tikilmişdir.
Düzqalxan qaytarma
Botaniki xarakteristikası:
Düzqalxan qaytarmanın 5-10 sm dərinlikdə kökümsovu çiçəkləmə zamanı, xüsusən yazda və son baharda toplanılır. Sonra toplanılan gövdə və kökü soyuq suda yuyularaq tamamilə qurudulur. Xammal havalı yerlərdə, yaxşı ventiliyasiyalı çardaxlarda parça və ya brezent üzərində sərilməli və ya 60оС temperaturda quruducu şkafda qurudulmalıdır.
İlona Çakova
İlona Çakova (Ilona Csáková, 1 oktyabr 1970-ci ildə Heb) — 1998-ci ildə 10 solo albom çıxararaq və Çexiya Respublikasının ən çox albom satan pop-müğənnisi oldu. Česko hledá SuperStar musiqi şousunda münsiflər heyətinin üzvüdür.
Düzqalxan qaytarma
Botaniki xarakteristikası:
Zəif iyli, aromatlı olub, güclü büzücüdür.
Vayxır qalası
Abidədə genişmiqyaslı arxeoloji qazıntılar aparılmamış, yalnız yerüstü maddi-mədəniyyət nümunələri əsasında öyrənilmişdir. Buradan əldə olunmuş yerüstü maddi-mədəniyyət nümunələri, Son Tunc-Erkən Dəmir dövrünə aid boz və qara rəngli gil qab qırıqlarından və tunc asmadan ibarətdir.
İlona Çakova
Bioqrafiyası
Xebe şəhərində anadan olmuşdur. Atası macar, anası isə rumındır. Hələ uşaq olarkən «Kəpənəklər» musiqi ansamblında ifa edirdi. Gitarada ifaçılığı belə oyrənmişdir. Səhnədə ilk debutunu 1985-ci ildə «Alotriop» qızlar qrupunda etmişdir. 1980-ci illərdə məktəb imtahanlarını verir və «Laura A Její Tygři» qrupuna daxil olur. Bu qrup Bolqarıstan, Almaniya və Fransaya qastrol səfərləri təşkil etmişdir. 1992-ci ildə incəsənət böhranı səbəbi ilə qrupu tərk edir.
Düzqalxan qaytarma
Botaniki xarakteristikası:
Quru, havalı yerlərdə saxlanılır. Saxlanılma müddəti 4 ildir.
İlona Çakova
Bioqrafiyası
Hazırda Brnoda yaşayır. Həyat yoldaşı — Radej Voneş, oğlu Daniel (22 sentyabr 2009-ci ildə anadan olmuşdur).
Düzqalxan qaytarma
Tərkibi və təsiri:
Büzücü dərmandır. Tərkibində əsasənkondensləşmiş tannin, flavonoidlər və triterpen saponinlər vardır. Kökümsovu büzücü, bakterisid, iltihabsorucu və qankəsici təsirə malikdir. Yerli iltihabsorucu təsiri tərkibindəki aşı maddələrə görədir ki, bu da toxumalara kimyəvi, bakterial və mexaniki təsir edərək onları iltihabdan qoruyur. Kapilyarların və digər damarların keçiriciliyini azaldır. Bu xassəyə görə orqanizm faringit, stomatit, gingivit, qastrit və enterit xəstəliklərindən qorunur. Orqanizmin iltihaba qarşı müqavimət xüsusiyyətini flavonoidlər qarşılayır.
Kökümsovundan bişirmə şəklində büzücü dərman kimi ishal və burun-qulaq-boğaz xəstəliklərində - gingivit, stomatit, enterit, enterkolit, dispepsiya, dezinteriya, qanaxma yaradan xoralı kolit, qida borusu, qırtlaq, həzm, tənəffüs və digər orqanların xəstəliklərində keyfiyyətli dərman bitkisidir. Bundan başqa angina, xroniki tonzillit, hemarroy, yanıq, ekzema, neyrodermit, dəri və selikli qişaların zədələnmələrində və ayaqların çox tərləməsində işlədilir.
Kaqır Xan
Kaqır Xan — Altay və Tıva türklərinin mifalogiyalarında mifik personaj. Erlikin xidmətçi olması ilə yanaşı Ülgənlə də bağlantılıdır.
Kaqır Xan cəza kimi iqtidara hörmətsiz insanları göndərir. Əgər bir adam cəza alıp özünü düzəltməsə, o cəza ölənə qədər onu tərk etməz. O, Ülgəndən zərər çəkmiş vəziyyətə gəlmişsə, Erlikə hədiyyə gətirmək lazımdır. Bütün bunlardan Kaqır xan razı qalsa, böyük və qaranlıq gücləriylə başçı kimi o insana qarşı hərbi əməliyyatları dayandırmaq üçün öz qulluqçularını göndərir.
Ağır kalibrli snayper tüfəngi
Ağır kalibrli snayper tüfəngi, böyük kalibrli snayper tüfəngi və ya Anti-material tüfəngi hərbi nəqliyyat vasitələrinə və ya digər hərbi texnikalara qarşı istifadə edilmək üçün hazırlanmış tüfəng növüdür.
Ağır kalibrli snayper tüfənglərinin tarixi Birinci Dünya Müharibəsində istifadə olunan tank əleyhinə tüfənglərə gedib çıxır. İkinci Dünya Müharibəsində də geniş şəkildə istifadə edilmişdirlər, lakin sonralar ağır zirehli texnikalara qarşı effektiv olmadıqlarına görə bazuka kimi raket buraxıcı qurğular və arxaya təpməsiz tüfənglərlə əvəz edildilər, ancaq Koreya müharibəsinə qədər istifadə edilmişdirlər.
Modern ağır kalibrli snayper tüfəngləri Soyuq müharibənin sonlarından hazırlanmağa başlanıldılar. Əvvəlki tank əleyhinə tüfənglərdən fərqli olaraq, onlar əsasən yüngül zirehli maşınlar və ya hədəflər qarşı istifadə olunurlar.
Klaypeda
Klаypedа (, keçmiş alman Memel, ) — Litvada şəhər.
Etimologiyası
Şəhərin adının haradan əmələ gəlməsi məlum deyil. Ehtimal olunur ki, köhnə ad – "Memel" Alman ordeni tərəfindən yerli tayfalardan götürülüb, onlar Nyamunas çayının aşağı axarını belə adlandırırdı. Xalq etimologiyasına görə isə şəhərin adı "klampi pėda" ("özlü iz") söz birləşməsindən yaranıb. Bəzi linqvistlər ehtimal edir ki, şəhərin ad şəxsləndirilmiş mənşəlidir, lakin bu hələ sübut olunmayıb.
Tarixi
Arxeoloji tədqiqatlar Baltların bu yerdə bizim eranın artıq birinci əsrlərində yaşadığını təsdiq edir. Klaypeda Litvanın ən qədim şəhəridir, onun Memelburq adı ilk dəfə 1252-ci ildə, Klaypeda isə – 1413-cü ildə Vitautasın məktubunda çəkilir.
Şəhərin rəsmi günü, Klaypedanın ad günü – avqustun biridir. Ona görə hər il iyulun sonunda Dəniz günü təşkil olunur. Klaypeda şəhərinin ürəyi teatr meydanı, bayramlar, konsertlər, görüşlər yeri, klaypedlilərin xüsusilə sevdiyi yerdir. Onlar dənizi, balığı və müxtəlif səbəblərlə və ya səbəbsiz yaradılan və tikilən heykəltaraşlıq əsərlərini sevir.
Müstəqillik bərpa olunana qədər Klaypeda Litvanın ən iri sənaye mərkəzlərindən biri olub, indi isə – mühüm iqtisadi zonasıdır. Maraqlısı odur ki, hazırda şəhər ən çox şəhərin bayramlarında gələn qonaqların hesabına qazanır: Dəniz bayramı, Qəsr caz festivalı liman şəhərinə 25 milyon litə qədər gəlir gətirir.