cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zəngəzur qəzasında soyqırımlar (1918-1920)
Zəngəzur qəzasında türk-müsəlman əhaliyə qarşı soyqırımların nəticələri
Andronik və digər erməni-daşnak quldur başçılarının vəhşiliyi nəticəsində Zəngəzur qəzasının türk-müsəlman kəndlərində 3257 kişi, 2276 qadın və 2196 uşaq öldürülmüş, 1060 kişi, 794 qadın və 485 uşaq yaralanmışdı. Beləliklə, Zəngəzur qəzasında hər iki cinsdən olan 10.068 nəfər öldürülmüş və ya şikəst edilmişdi. Lakin bu rəqəmlər də faciəvi vəziyyəti tam əks etdirmirdi, reallıqda erməni vəhşiliklərinin sayı daha çox idi, çünki müsəlmanlar qəzadan qaçqın düşdüklərindən qurbanların sayını dəqiq müəyyənləşdirmək mümkün olmamışdı. 1917-ci ildə Zəngəzur qəzasında 123.085 nəfər təşkil edən türk-müsəlman əhali 1926-cı il siyahıyaalınma göstəricilərinə görə say baxımdan heç 5000 nəfər deyildi. FTK üzvü N.Mixaylov 1918-ci il ərzində Zəngəzur qəzasında törədilmiş vəhşiliklərin təhqiqatı əsasında hazırladığı məruzədə dağıdılmış və məhv edilmiş 115 kəndin adı göstərilmişdi. Bu sənədlər və faktlar göstərir ki, Zəngəzur bölgəsinin türk-müsəlman əhalisinə qarşı törədilmiş soyqırımlar əsasən, erməni-daşnak qulduru Andronikin və Ermənistan rəhbərliyinin bilavasitə göstərişi ilə, bu dövlətin nizami ordu hissələrinin iştirakı ilə həyata keçirilmişdir. Zəngəzur bölgəsində türk-müsəlman əhaliyə qarşı ermənilərin həyata keçirdiyi soyqırımı öz miqyasına, forma və metodlarına görə tarix boyu insanlığa qarşı törədilmiş, yaddan çıxarılması və bağışlanması mümkün olmayan ən qəddar cinayətlərdən biridir.
Hadisələrin tarixi və ümumi gedişatı
Erməni quldur dəstələrinin həmin qəzanın müsəlman əhalisinə qarşı zorakılıq aktları hərdən səngisə də, zaman-zaman daha qəddarlıqlarla təkrar olunmuşdur. Dağlıq bölgədə yerləşən bu qəzanın əlaqələri Şuşa qəzası ilə tamamilə, Cəbrayıl qəzası ilə isə qismən kəsilmişdi. Azərbaycan kəndləri erməni kəndlərinin arasında qaldığından, bir-birləri ilə yalnız həmin kəndlər vasitəsilə əlaqə saxlaya bilirdilər. Qəzanın müsəlman əhalisinin vəziyyəti Azərbaycanın başqa əyalətlərinə nisbətən bir də ona görə ağır idi ki, erməni kəndlərindəki silahlı quldur dəstələri ilə yanaşı, bu qəzada Andronikin mütəşəkkil erməni əsgər və zabitlərindən ibarət nizami qoŞunlan da var idi. Nizami qoŞunu və erməni quldur dəstələrini ətrafında cəmləşdirmiş Andronik Ermənistan Respublikası hökumətinin tapşırığı ilə Azərbaycan ərazisinə soxulub, müsəlman əhalidən ya Ermənistan hökumətinə tabe olmağı, ya da guya "Ermənistan Respublikasına daxil olan" bu qəzanın ərazisindən çıxmağı tələb edirdi. Qəzanın, demək olar ki, xarici aləmdən təcrid olunmuş və çox zəif silahlanmış müsəlman əhalisi Andronikin bu tələblərini rədd etdikdə ermənilər həmin əhaliyə qarşı görünməmiŞ vəhŞiliklər törətmiş, kütləvi soyqırımları həyata keçirmişdilər.
Fövqəladə təhqiqat komissiyasının məruzəsi
Zəngəzur qəzasında 115 müsəlman kəndinin ermənilər tərəfindən dağıdıldığı göstərilir. Həmin kəndlərdə 3257 kişi, 2776 qadın və 2196 uşaq öldürülmüş, 1060 kişi, 794 qadın və 485 uşaq yaralanmışdı.
Ermənilərin törətdikləri cinayətlər
Şahidlərin ifadələri əsasında tərtib olunmuş məruzədə ermənilərin törətdikləri cinayətlər haqqında ətraflı məlumat vermişdir. Vaqudi kəndində erməni vandalları 400-dən yuxarı azərbaycanlı əhalinin sığınacaq tapdığı məscidə əvvəlcə əl qumbaraları atmış, sonra isə ona od vuraraq, adamlarla birlikdə yandırmışdılar. Qaniçən quldurlar həmin kənddən qaçıb, canını qurtarmaq istəyən uşaq və qadınların başlarını qılınc və xən-cərlərlə üzmüş, İmişli kəndini qətl-qarət edərkən südəmər uşaqları süngülərə taxaraq göyə qaldırmış, öldürülənlərin meyitlərini tikə-tikə doğramışlar. Göstərilənlər ermənilərin törətdikləri vəhşiliklərin cüzi bir hissəsi idi. Şahidlərin dediyinə görə, bütün bu cinayətlər bilavasitə Andronikin başçılığı ilə həyata keçirilmişdir. Zəngəzurun müsəlman əhalisinə qarşı erməni basqınları, vəhşilikləri 1919 ilin dekabrından etibarən yenidən Şiddətləndi. Müsəlmanlar yaşayan Oxçu, Şabadan, Atqız, Pordavdan kəndlərinə qarşı geniş hərbi əməliyyatlar başlandı. Özü də bu vaxt əməliyyatlarda artıq erməni Ararat Respublikasının rəsmi nizami ordusu da iştirak edirdi. Lakin Ararat Respublikası hökuməti riyakarcasına bu işlərlə heç bir əlaqəsinin olmadığını, bu vəhşiliklərin guya ancaq Andronikin dəstəsi və başqa erməni quldur dəstələri tərəfındən törədildiyini bildirirdi. Andronikin "döyüşçülərinin vəhşilikləri misli görünməmiş həddə çatmışdı. şahidlərin söylədiklərinə görə, Vaqudi kəndində 15 gözəl qız erməni yaraqlılarına paylanmışdı. Onlar mənəvi və fıziki işgəncələrdən ölmüşdülər. Həmin kənddə ermənilər qadınları öldürməzdən əvvəl zorlayır və döşlərini kəsirdilər. Meyitlər o qədər eybəcərləşdirilmişdi ki, onlan tanımaq mümkün olmurdu. Quldur dəstələri bütün müdafiəsiz müsəlman kəndləri-ni talan etdikdən sonra hər yeri və hər ŞEYI oda qalayırdılar. Kəndlərdən hansısa biri müdafıə olunmağa cəhd göstərdikdə mühasirəyə alınır və yerlə yeksan edilirdi.
Mövcud olmuş vəziyyət
Aprel işğalından (1920) sonra sovet Rusiyasının Zəngəzur məsələsi ilə bağlı yeritdiyi siyasət Ermənistanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra köklü şəkildə dəyişdi. Belə ki, 1920-ci il aprelin sonunda 11-ci Qırmızı ordunun siyasi rəhbərliyi və Azərbaycan İnqilab Komitəsi sədrinin müavini M.D.Hüseynovun Ermənistan daşnak hökumətinə notasında Qarabağı və Zəngəzuru erməni qoşunlarından təmizləmək tələb olunurdusa, artıq həmin ilin dekabrında Azərbaycan Zəngəzuru Ermənistana "bağışlamağa" məcbur edildi. Bu, sovet Rusiyasının bölgədə yeritdiyi yeni müstəmləkəçilik siyasətinin təzahürü idi. Məkrli planlarını onilliklərlə irəlicədən hesablayan ermənilər daim azərbaycanlıları bu bölgədən sıxışdırmış, nəhayət, ötən əsrin 80-ci illərinin sonunda SSRİ rəhbərliyindəki himayədarlarının köməyi ilə onları əzəli Azərbaycan torpağı Zəngəzurdan son nəfərinə kimi çıxarmışlar.
Gaska çayı
Gaska  — Xorvatiyada çay. Gaska çayı Liçko-Senska bölgəsinə (jupaniya) aiddir və Plitviçka Gölləri Milli Parkı ilə həmsərhəddir. Çayın böyük hissəsi yer altı axıma malikdir.
Ümumi məlumat
Gaska çayının uzunluğu 61 km-dir. Yer üstü axım hissəsinin uzunluğu 32 km-dir. Ancaq həyata keçirilən axım nizamlayıcı işlərdən sonra çayın uzunluğu 11 km olmuş. Çay hövzəsinin sahəsi — 584 km², ən dərin yeri isə - 10 metrdir. Yay aylarında suyun temperaturu  — 10,8 °C, qışda isə — 7,9 °C olur.
Çay öz başlanğıcını Karst yaylasının cənub-şərqində götürür. Çayın ən yüksək mənbəyi dəniz səviyyəsindən 460 metr yüksəklikdə yerləşir. Gaskanın istiqaməti şimal-qərb olub, Velebit və Mala Kapela silsilələri arasında axır. Su sərfi 6,3 m³/s-dir, orta axarda orta su sərfi 3,3 m³/s-dir. Çay üzərində Otoças şəhəri yerləşib. Bu şəhərdən sonra Gaska Lika çayı ilə birləşir və sonra yer altı tunellə Qusiç gölünə tökülür. Göldən isə başqa bir tunellə Adriatik dənizinə tökülür. Mənsəbə yaxın hissədə çayın suyundan "Sen" və "Sklope" SES-lərində elektrik enerjisi almaq üçün istifadə olunur.
Çay yatağında çoxlu mağaralar və boşluqlar var. Gaska çayı yatağınının öyrənilməsinə XX əsrin ikinci yarısından başlanılıb. Müasir dövrdə belə ərazidə yetərincə öyrənilməyən mağaralar var. Çay üzərində onlarca su dəyirmanı var.
Çayın sahilində turizm inkişaf edib. Daha çox balıqçılıq və meşə turizmi üstünlük təşkil edir. Çayın orta axarında tez-tez "Gaska kuboku" adlı balıqçıların yarışması keçirilir. Çay farel balığı ilə zəngindir. Ərazidə farel yetişdirmə zavodları fəaliyyət göstərir. Balıq tutma mövsümü 1 martdan 31 oktyabra qədərdir.
Gilani Hosnani
Gilani Hosnani (21 avqust 1957) — Mavrikini təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Gilani Hosnani Mavrikini 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 57-ci, cüt turnirdə isə 29-cu pillənin sahibi olub.
Milağardan
Milağardan — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 29 nəfər yaşayır (6 ailə).
Yelena Posevina
Yelena Aleksandrovna Posevina (d. 13 fevral 1986; Tula, Rusiya) — Rusiyanı təmsil edən bədii gimnast. Yelena Posevina, Rusiyanı 2004 Afina və 2008 Pekin Olimpiadalarında təmsil edib və 2 dəfə qızıl medal qazanıb.
Yelena Posevina həmdə, dörd dəfə Dünya, altı dəfə isə Avropa çempionu olub.
Karyerası
Yelena Posevina, 2004-cü ildə Rusiya bayrağı altında Yunanıstanın paytaxtı Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında кomanda yoldaşları Olesya Beluqina, Olqa Qlatskix, Tatyana Kurbakova, Natalya Lavrova və Yelena Murzina ilə birgə finalda 49.875 xal toplayaq 1-ci yeri tutdu və Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazandı.
Yelena Posevina, növbəti dəfə Olimpiya Oyunlarına 2008-ci ildə Çinin paytaxtı Peкin şəhərində XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında qatıldı. O, qrup yarışlarında кomanda yoldaşları Marqarita Aliyçuk, Anna Qavrilenko, Tatyana Qorbunova, Darya Şkurixina və Natalya Zuyeva ilə birgə finalda 35.550 xal toplayaq 1-ci yeri tutdu və 2-ci dəfə Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazandı.
Rzaqulu xan Əfşar
Rzaqulu xan Qasımlı-Avşar - (1768-1771), Urmiya xanı.
Dehşir (Xudabəndə)
Dehşir - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 618 nəfər yaşayır (130 ailə).
Mehdiqulu xan Qovanlı-Qacar
Mehdiqulu xan Qacar— 1805-ci il iyununda İrəvana hakim təyin edildi. Yeni İrəvan hakimi Qacar soyundan olmaqla bərabər Fətəli şah Qacarın qohumu və sevimli sərkərdələrindən biri idi. Onun dövründə müharibə nəticəsində xanlığın kənd təsərrüfatı dağıldığından yerli əhali xanın bu ağır tələblərini yerinə yetirmək iqtidarında deyildi. Mehdiqulu xanın əlavə vergi yığması və ərzaq tələb etməsi İrəvan əhalisinin narazılığına gətirib çıxardı. Mehdiqulu xanın İrəvanda apardığı siyasətdən şah özü də narazı idi. Çünki o, öz siyasəti ilə xalqın rus qoşununa rəğbət bəsləməsinə səbəb olmuşdu. Digər tərəfdən, rus qoşunlarına qarşı müvəffəqiyyətsiz mübarizə Mehdiqulu xanı tamamilə nüfuzdan salmışdı. 1806-cı il iyulun 23-də Şörəyeldə rus qoşununa qarşıd öyüşdə Mehdiqulu xanın qoşununun məğlubiyyətə uğramasından hiddətlənən Fətəli şah qəti tədbirlər görməyə məcbur oldu. Avqustun əvvəllərində Mehdiqulu xan İrəvandan geri çağırıldı. Beləliklə, İrəvanada 1 il 1 ay hakimiyyətdə olmuş Mehdiqulu xan Tehrana qayıtdı.
Mehdiqulu xan İrəvanda hakimiyyətdən götürülərək, şahın digər qohumu marağalı Əhməd xan Müqəddəmə ilə əvəz olundu. Yeni hakim ilk olaraq oğlunu 1000 nəfərlik qoşunla İrəvana göndərdi. Lakin Mehdiqulu xan onu İrəvana buraxmaq istəməmişdi. Bu xəbəri eşidən Əhməd xan şahın göstərişi ilə avqust ayının əvvəllərində 500 süvari və 4 topla Təbrizdən İrəvana doğru hərəkət etdi. Əlacsız qalan Mehdiqulu xanın şahın əmrinətabe olmaqdan başqa çıxışyolu qalmadı. Beləliklə, 1806-cı ilin avqustunda marağalı Əhməd xan İrəvan hakimliyinə başladı.
Dotəpə-i Ülya (Xudabəndə)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 302 nəfər yaşayır (54 ailə).
NGC 2470
NGC 2470, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Köpək bürcü istiqamətində yerləşir. Sab tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mustafalı (Ərdəbil)
Mustafalı — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 496 nəfər yaşayır (91 ailə).
Nadiya Mimun
Nadiya Mimun (28 dekabr 1978) — Fransanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Nadiya Mimun Fransanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 4-cü pillənin sahibi olub.
Niobium
Niobium (Nb) — D. İ. Mendeleyevin elementlərin dövri sistemində 41-ci element.
Güclü paslanmayan çəliklərin istehsalında və bəzi paslanmayan polad növlərinin qaynaq çubuqlarında, həmçinin əlvan tərkibli dəmirlərdə istifadə edilir. Bu ərintilər, güclü olmalarından dolayı, digər xüsusiyyətləri səbəbiylə boru kəmərlərinin tikintisində istifadə edilirlər.
Zərgərlik sahəsində də geniş istifadə olunur. Nüvə reaktorlarında istifadə olunan paslanmayan polad tərkibli, reaktiv raketlərin və mərmilərin, kəsici alətlərin və boru kəmərlərinin tikintisində də niobiumdan faydalanılır.
Alain Ço Çoy
Alain Ço Çoy (28 oktyabr 1968) — Mavrikini təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Alain Ço Çoy Mavrikini 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 57-ci, cüt turnirdə isə 29-cu pillənin sahibi olub.
Məralan (Təbriz)
Məralan — Cənubi Azərbaycan bölgəsinin ən böyük şəhəri olan Təbriz şəhərinin cənub-şərqində yerləşən məhəlləsi.
Haqqında
Məralan məhəlləsi şimaldan Xiyavan məhəlləsi ilə qonşudur. Qərb tərəfdən isə Nobar məhəlləsi ilə həmsərhəddir. Azadi bulvarı Məralan məhəlləsini şimal və cənub hissələrinə bölür.
Muristan (Ərdəbil)
Muristan — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Toğrul Məmmədzadə
Toğrul Pərviz oğlu Məmmədzadə (1 oktyabr 2001; Sabirabad rayonu, Azərbaycan — 18 oktyabr 2020; Ağdərə, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Toğrul Məmmədzadə 2001-ci il oktyabrın 1-də Sabirabad rayonunun Qaratəpə kəndində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Toğrul Məmmədzadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Toğrul Məmmədzadə oktyabrın 18-da Ağdərə istiqamətində şəhid olub. Sabirabad rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Toğrul Məmmədzadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Şarlotta Kambuliv
Şarlotta Kambuliv (26 aprel 1980) — Fransanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Şarlotta Kambuliv Fransanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 4-cü pillənin sahibi olub.
Rəhim Kazımbəyov
Rəhim Kazımbəyov — Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər seminariyasının məzunu.
Həyatı
R. Kazımbəyov 1897-ci ildə Baş Noraşen ikisinifli məktəbini bitirdikdən sonra əvvəlcə İrəvan gimnaziyasında, daha sonra da 1903–1908-ci illərdə Qori Seminariyasında təhsil almışdır (5). Rəhim Kazımbəyovun Qoridə oxuduğu illərə dair xatirələrini akademik İsa Həbibbəyli əldə edərək ilk dəfə onu öz məqaləsində vermişdir. Seminariya haqqında təsəvvürləri genişləndirmək baxımından həmin xatirələrdən bir parçanı bir daha oxuculara çatdırmaqda fayda görürük: "Mən seminariyada 5 il oxudum. Bu beş ilin ikisi hazırlıq, üçü isə əsas siniflərdə keçdi. Bütün fənlər rus dilində tədris olunurdu. Yalnız həftədə bir saat şəriət dərsi keçirilirdi. Bu fənni iki müəllim aparırdı: Birincisi hazırda Məmməd adlı oğlu ADU-nun (indiki BDU) fizika-riyaziyyat kafedrasında professor olan, ikincisi isə, özünün maarifçilik sahəsində əsərləri ilə tanınmış Firudin Köçərli idi"(5). R. Kazımbəyovun xatirəsində həmçinin Üzeyir Hacıbəyovun, Müslüm Maqomayevin, Azad Əmirovun seminariyada təhsil aldıqlarından Üzeyirin və Müslümün mahir skripka çaldıqlarından danışılır.
Rəhim Kazımbəyov Qoridən qayıtdıqdan sonra 1908-ci ildə indiki Şərur rayonunun Qıvraq kəndində, daha sonra Şərurda, Naxçıvanda orta məktəblərdə və pedaqoji texnikumda rus dili müəllimi kimi fəaliyyət göstərmiş və "Azərbaycan məktəblərində rus dilinin tədrisi" adlı metodik kitabça da yazmışdır.
R. Kazımbəyov, Naxçıvan maarif və mədəniyyətinin, təhsilinin inkişafında xidmətlərinə görə 1944-cü ildə ona Əməkdar müəllim adı verilmiş, 1957-ci ildə isə Naxçıvan MR Ali Sovetinin Fəxri Fərmanı verilmişdir.
Fransisco Lopez
Karyerası
Fransisco Lopez Venesuelanı 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 57-ci pillənin sahibi olub.
Arıs
Arıs — Qazaxıstanın Türkistan vilayətində şəhər (1956-cı ilə qədər - qəsəbə). Çimkent aqlomerasiyasının bir hissəsidir.
Tarixi
Arıs, 1900-cü ildə Orenburq-Daşkənd dəmir yolu xəttindəki bir stansiya olaraq quruldu. 1901-1904-cü illərdə inşa edilmiş dəmir yolu stansiyasının binasında İmperator II Nikolayın monoqramları hələ də qorunub saxlanılır.
2009-cu ilin mart ayında "Kazarsenal" QHT-də baş verən partlayış nəticəsində 3 nəfər öldü. 26 iyun 2014-cü ildə silah sursat məhv edildiyi yerdə barıt partladı və nəticədə 2 nəfər öldü. 2015-ci ilin noyabr ayında tullantıların məhv edilməsi zamanı zibilxanada partlayıcı işə düşdü. Nəticədə 1 nəfər (texnoloq) öldü.
24 iyun 2019-cu il tarixində hərbi hissənin ərazisində partlayış baş verdi, yaxınlıqdakı binalar şok dalğasından ziyan gördü. Şəhərin bütün əhalisi (40.000 nəfərdən çox) təxliyə edildi. 4 nəfər öldü, 89 nəfər xəstəxanaya yerləşdirildi.
Əhalisi
Qazaxlar - 71.542 nəfər. (% 96,35) Ruslar - 1 705 nəfər. (2.30%) Özbəklər - 229 nəfər. (0.31%) Azərbaycanlılar - 174 nəfər. (0,23%) Tatarlar - 252 nəfər. (0.34%) Farslar - 169 nəfər. (0,23%) digərləri - 181 nəfər. (0.24%)
cəmi - 74,252 nəfər. (100.00%)
İqtisadiyyatı
Şəhərin ən böyük müəssisələri dəmir yolu nəqliyyatı müəssisələridir. Dəmir yolu sənayesinə xidmət edən təmir və lokomotiv müəssisələri Arys stansiyasının ərazisində cəmlənmişdir (şpallar emprenye zavodu, təmir və lokomotiv depoları, yol müəssisələri və s.)
Kənd təsərrüfatı istehsalının əsas istiqamətləri ət, süd istehsalı, xam pambıq, tərəvəz və bostan məhsulları yetişdirməkdir. 2005-ci ildə Arys şəhərinin inkişaf proqramı qəbul edildi. Şəhər iqtisadiyyatı orta müddətli sosial-iqtisadi inkişaf planına uyğun olaraq inkişaf edir.
Nəvəşanəq
Nəvəşanəq — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Şerif El-Saqet
Şerif El-Saqet (22 yanvar 1970) — Misiri təmsil edən stolüstü tennisçi.
NGC 1507
NGC 1507, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. SBm tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Üçgəz-i Ülya
Üçgəz-i Ülya — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 821 nəfər yaşayır (175 ailə).
İqtisadi statistika
İqtisadi statistika — iqtisadi məlumatların toplanması, işlənməsi, tərtibi, yayılması və təhlili ilə bağlı tətbiqi statistika və tətbiqi iqtisadiyyat mövzusu. Biznes statistikası və ekonometrikaya yaxından bağlıdır. Məlumatların özünü də "iqtisadi statistika" kimi adlandırmaq olar, lakin "iqtisadi məlumatlar" bu istifadə üçün daha çox yayılmış termindir.
Tbiliso (mahnı)
Tarixi
Melodiya Revaz Lagidze tərəfindən 1959-cu ildə ekranlara çıxmış film üçün Pyotr Qruzinskinin sözlərinə bəstələnmişdir. Film Tbilisi şəhərinin 1500 illiyinə həsr olunmuşdur. "Tbiliso" ifadəsi "Tbilisi" sözünün çağırış formasında səslənməsidir. Şəhərə müraciət mənasını əks etdirir.
1974-cü ildə "Melodiya" ümumittifaq qramyazılış müəssisəsi "Orera" gürcü vokal-instrumental ansamblının kompozisiyalarından ibarət iki böyük disk istehsal etdi. Digər ifaların arasında "Tbiliso" mahnını dərhal ümumittifaq şöhrəti əldə etdi. 1976-cı ildə Nani Breqvadze həmin mahnı ilə "İlin mahnısı-76" festivalında ilk çıxışını etdi. Mahnı həmçinin Nani Breqvadze, Vaxtanq Kikabidze, Valeri Meladze və Tamara Qverdsiteli tərəfindən birgə ifa edilmişdir.
Qaudinin Ev-Muzeyi
Qaudinin Ev-Muzeyi — Qaudinin Ev-Muzeyi (kat. Casa Museu Gaudí) ispan memarı Antonio Qaudi nin adı ilə yaradılmış və ya onunla əlaqəli olan mebel və əşyalar kolleksiyasını özündə saxlayan tarixi ev muzeyidir. Barselona dakı Park Güelldə ərazisində yerləşir. Ev təxminən 20 il - 1906-cı ildən 1925-ci ilin sonuna qədər memarın iqamətgahı olmuşdur. 28 sentyabr 1963-cü ildə tarixi ev-muzey kimi fəaliyyətə başlamışdır.
Tarix
XIX əsrin sonlarında Kataloniya sənayeçisi Eusebi Güell İngiltərə də qaldıqdan sonra Barselonaya qayıdıb Kataloniya burjuaziyası üçün 1899-cu ildə əldə etdiyi Kan Muntaner de Dalt mülkünün ərazisində bağ şəhəri tikmək niyyəti ilə. O, Antonio Gaudiyə bağçası və bütün lazımi şəraiti olan 60 evin tikintisini nəzərdə tutan layihəsini işləyib hazırlamaq tapşırıb. 1914-cü ildə onun həyata keçirilməsi üzrə işlər dayandırıldı və heç vaxt tamamlanmadı. Planlaşdırılan evlərdən yalnız ikisi tikildi: Dr. Triasa-i-Domenekin evi və sonradan Qaudinin Ev Muzeyinə çevrilən ev. Sonuncu parkdakı potensial torpaq alıcıların diqqətini cəlb edilməsi kimi xidmət etmək üçün nəzərdə tutulmuşdu. Bu evlərə əlavə olaraq, onun ərazisində köhnə bir ev var idi, sahibi Eusebi Güell özü idi. Memar Fransesk Berenqer-i-Mestres tərəfindən hazırlanmış evin layihəsini Qaudi özü təsdiq etmişdir. Onun tikintisi 1903-1905-ci illər arasında podratçı Josep Kasanovas-i-Pardo tərəfindən aparılmışdır. Ev satışa çıxarılıb, lakin alıcı cəlb etməyib. 1906-cı ildə Qaudi onu özü aldı və atası və bacısı qızı ilə orada yaşadı. Elə həmin il atası, 1912-ci ildə isə bacısı qızı vəfat edib. O vaxtdan Qaudi 1926-cı ildə ölümündən bir neçə ay əvvəl Saqrada Familia-dakı emalatxanaya köçən 1925-ci ilin sonuna qədər orada tək yaşadı. Memar evinin Sagrada Familia Fondunun şurasına bağışlanmasını vəsiyyət etdi və onu Kiyappo Arietti cütlüyünə satdı. 1960-cı ildə Qaudinin Dostları dərnəyi evi muzeyə çevirmək üçün Kiyappo Ariettinin nəslindən almaq kampaniyasına başladı. Üç il sonra Qaudinin Ev Muzeyi olaraq açıldı. Josep Maria Qarrut muzeyin açılışından 2008-ci ildə vəfat edənə qədər onun direktoru vəzifəsində çalışıb.1992-ci ildə ev Sagrada Familia Fondunun Tikinti Şurasına bağışlandı.
Bina
Bina dörd mərtəbəlidir. Birinci və ikinci mərtəbələr ictimaiyyətə açıq olan ekspozisiyaya verilir. Zirzəmi sərbəst giriş üçün bağlıdır. Enrik Cazanelles Kitabxanası üçüncü mərtəbədə yerləşir və ona əvvəlcədən icazə ilə daxil olmaq olar. Evdəki bir sıra otaqlar, məsələn, yataq otağı və ya iş otağı, həmçinin Qaudinin bəzi şəxsi əşyaları memarın yaşadığı mühiti əks etdirir. Ev muzeyində həmçinin Qaudi tərəfindən Kasa Batlyo, Kalvet, Kasa-Mila, Visens və ya Koloniya Güell sərdabəsi kimi binalar üçün dizayn edilmiş geniş mebel kolleksiyası var və bunlar memar tərəfindən hazırlanmış işlənmiş dəmir elementlərlə birlikdə sərgilənir. bağçada muzeyin ən qiymətli eksponatlarından biridir. Kolleksiyaya həmçinin Qaudinin həmkarlarının mebel, heykəltəraşlıq, rəsm və muzeyin bir neçə zalını tutan digər əşyaları daxildir.
Xarici keçidlər
Muzeyin rəsmi saytı
İmamverdi Həmidov
İmamverdi Yavər oğlu Həmidov — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu Qədim dövr Azərbaycan ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri, professor, filologiya elmləri doktoru.
Həyatı
İmamverdi Həmidov 1941-ci il yanvarın 1-də Azərbaycan Respublikası Masallı rayonunun Bala Kolatan kəndində anadan olmuşdur.
Elmi kadr hazırlığı
– 3 nəfər elmlər doktoru hazırlığı üzrə məsləhətçi, 4 nəfər fəlsəfə doktoru hazırlığı üzrə elmi rəhbər
Yaradıcılıq birliyində fəaliyyəti
– 2009-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü
Parv
Sen-Jan-de-Qonvil  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01097.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
İqritisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Fətəli xan Dağıstani
Fətəli xan Dağıstani — Dağıstanın köklü qumuq ailələrindən olan Şamxal ailəsinə mənsub əsilzadə. Səfəvi şahı Hüseynin dövründə (1694–1722) 1716-cı ildən 1720-ci ilə qədər Səfəvi imperiyasının baş vəziri olmuşdur.
Ailəsi
Fətəli xan qumuq şamxalları nəslindən gəlməkdə idi. Onun babası Aldas (İldas) Mirzə Şamxal və ya digər adı ilə İldırım xan Şamxal, atası isə Səfi xan və ya digər adı ilə Əlqas Mirzə idi. Onun ailəsi Səfəvi imperiyasının Dağıstan bölgəsində Terek çayı sahilində bir bölgəni idarə etməkdə idi. Buradakı əhalinin əksəriyyəti kimi bu ailə də sünni idi. lakin o, və onun bütün ailəsi Səfəvi sarayında yaxşı statusa malik idilər. Onun qohumlarının bir çoxu da Səfəvi imperiyasında yüksək vəzifə tutmaqda idilər. Onun qardaşının oğlanları olan Həsənəli xan Dağıstan Şirvan və ya Şamaxı hakimi kimi xidmət etmiş, onun qardaşı Aslan xan Dağıstani Kuhkiluyə və Astrabad hakimi olmuşdu. Fətəli xanın bir digər qardaşı oğlu, eyni zamanda da yeznəsi Lütfəli xan Dağıstanı uzun müddət Fars bəylərbəyliyinin hakimi kimi xidmət etmişdi. thumb|XVIII əsrə aid [[Sultan Hüseyn|Şah Sulran Hüseynin illüstrasiyası.]]
Həyatı
Fətəli xanın baş vəzir olaraq əsas maraqlandığı məsələlərdən biri də xarici siyasət idi. Holland elçisi olan Xuan Josua Ketelaar may 17170-ci ildə İsfahana gəlmiş və Holland Şərqi Hindistan Şirkətinə 16 il əvvəl verilmiş imtiyazların yenilənməsini istəmişdir, lakin bu təklifi rədd edən Fətəli xan müqavilənin artıq qüvvədə olduğunu demişdir, lakin bir müddət keçəndən sonra hollandlara əvvəlki imtiyazlarının verilməsini nəzərdə tutan 5 fərman verilmiş, həmçinin Səfəvi elçisi Məhəmməd CəfərBataviyada hollandlara təqdim etdiyi yeni ticarət şərtlərini geri çəkmişdir. İmtiyazların təstiqlənməsinə görə, holland elçisi Ketelaar Fətəli xana təşəkkür edib, qiymətli hədiyyələr versə də onun bir istəyini yerinə yetirməmişdir. Fətəli xan hollanddan Oman sultanı II Seyfin əlindən Bəhreyni ala bilməsi üçün gəmilərə ehtiyacı olduğunu bildirmiş və bu məsələdə yardım istəmişdir, lakin Ketelaar onun bu barədə nəsə deməyə səlahiyyətinin olmadığını deməklə cavab vermişdir.
Şirvanda baş vermiş üsyana Müşkür mahalı Dədəli kəndinin sakini Ləzgi Hacı Davud başçılıq edirdi. O, silahlı kəndli dəstələrini öz ətrafına toplayaraq, Qazıqumuq hakimi Surxay xanla ittifaqda olaraq 1720-ci ilda Şabran şəhəri və Xudat qalasını tutdu. Bundan sonra üsyançıalr Şamaxını ələ keçirib yağmaladılar. Bununla da durmayan üsyançılar Gürcüstana da hücum edib, hakimiyyət qüvvələrini məğlub etməyi bacardılar. Bütün bunlar Fətəli xanın vəzifədən göndərilməsinə səbəb oldu.
Bu zaman Şah Sultan Hüseyn sepahsalar Hüseynqulu xan (VI Vaxtanq) Kartli valisi təyin etdi və Gürcüstana göndərərək ona üsyançıları məğlub etməyi tapşırdı. Bununla paralel olaraq, Fətəli xanın bəzi düşmənləri sünni olmasına bəhanə gətirərək onu vəzifədən göndərmək planları qururdular, çünki Fətəli xan da sünni idi. Bu planın arxasında duran şəxslər imperiyanın əsas teoloqu Məhəmmədhüseyn Təbrizi və həkimbaşı olan Rəhim xan idi. Onlar saxta bir məktub hazırlayaraq şaha təqdim etdilər. Bu saxta məktuba görə, guya Fətəli xan kürd tayfa başçısı ilə birlikdə şahı qətlə yetirməyi planlayırmış.
Onlar eyni zamanda şahı xəbərdar etdilər ki, Fətəli xanın qızı üsyançılar üzərinə göndərilmiş Hüseynqulu xanın ögey qardaşı Rüstəm xanla evlidir və Hüseynqulu xanın üsyançılar üzərində qələbə qazanaraq zəfər yürüşü ilə paytaxta daxil olması üsyanın özündən daha təhlükəlidir. Bununla da şahı inandıra bildilər ki, Hüseynqulu xana üsyançılara qarşı kampaniyasını dayandırmağı əmr etsin. Bundan əlavə, şahı Fətəli xanın edam edilməsinə inandırdılar.
8 dekabr 1720-ci ildə, Fətəli xana qarşı qurulmuş planın bir parçası olan qorçubaşı Məhəmmədqulu xana Fətəli xanı edam etmək əmr edildi. Bununla belə, məşhur olduğu sərvətini əldə etmək üçün ona işgəncə verdi. İşğəncə zaman Fətəli xan gözlərini itirdi. Onunla eyni zamanda qohumu Lütfəli xan da ələ keçirildi və həbsə atıldı. İddia edilir ki, Şah Sultan Hüseyn sonralar Fətəli xana yanaşmasına görə peşman olsa da, onu paytaxtda saxlamağın ehtiyatsızlıq olacağını düşünürək Tehranda yaşamasına icazə verdi. Daha sonra o, Şiraza göndərildi və bilinməyən tarixdə həbsdə ikən həyatını itirdi.
Keti Veselak
Keti Vezelak (ing. Cathy Weseluck) — kanadalı aktrisa və komediyaçı, Vankuverdə okean Produktions ilə tez - tez işləyən, Britaniya Kolumbiyası və tanındğı rollar Ölüm Dəftərində "Near", Kibersiks/Adrian Seydelmanada "Cybersix" və Mənim kiçik Ponimə:Dostluq sehrində "Spike".
Erkən illəri
Keti Veselak Kanadanın Toronto şəhərində anadan olub. Onun rus kökləri var. Onun qohumları əslən Rusiya imperiyasından və ya Sovet İttifaqından (indiki Belarus ərazisi) gəlir.
Radyo
Səs aktrisası olmadan əvvəl, Vezelak, CBC radiosunda əlaqəli bir istehsalçı idi, aparıcılardan biri özünü səsləndirmədə sınamağı məsləhət gördü. Onun ilk səs işi Vancouver Centre ticarət mərkəzi üçün radio stansiyası oldu.
Səsləndirmə
Veselak bir çox cizgi filmləri və anime seriyasını səsləndirdi. O, Qandamın mobil kostyumunda Mirai yasima, Qandam qanadı Dorothy Catalonia və Katherine Bloom, Ölüm dəftəri yanında, Cybersixdə Cybersix, 1 / 2 dərəcə şampun, İnuyash ildə Kagome anası, Vern in U. B. O. S., Project ARMS və toddler Tranx, Chaotsu və Purar da Misa Takatsuki (bir çox başqaları arasında). O, həmçinin "mənim kiçik ponim: Dostluq sehrdir"animasiya uşaq serialında Spike və bir neçə ikinci dərəcəli personajları səsləndirir.
Onun səsləndirmə işlərinə əlavə olaraq, o da rejissor və səsləndirmə təlimatçısıdır. O, "mənim balaca ponim haqqında nağıllar" da oxumağı rejissor, "Roman" filmi üçün "animasiya klassik vitrində" kastinqin koordinatoru, "Spiff" və "herkules" in ingilis versiyasının səsləndirilməsinin rejissoru, "professor Tompsonun əsl macəraları" nda kastinq üzrə rejissor və "Kot Billi"dublyajı rejissoru işləyib.
Nihat Məmmədli
Nihat Məmmədli — Azərbaycanı təmsil edən yunan-roma güləşçisi.
Həyatı
Nihat Zahid oğlu Məmmədli 2002-ci il iyulun 25-də Füzuli rayonunun Babı qəsəbəsində anadan olub.
Karyerası
Nihat Məmmədli 2017-ci ildə Yunanıstanın Afina şəhərində baş tutan yeniyetmələr arasında Dünya Çempionatının gümüş medalına sahib oldu. 2019-cu ildə Nihat Məmmədli iyunda Faentsa şəhərində (İtaliya) yeniyetmələr arasında Avropa Çempionatının, iyulda isə Sofiya şəhərində (Bolqarıstan) yeniyetmələr arasında Dünya Çempionatının qalibi oldu. Nihat Məmmədli həm də iyunda baş tutan Avropa Gənclər Olimpiya Festivalının da bürünc medalına sahib oldu.
2021-ci ildə Nihat Məmmədli Dortmund şəhərində (Almaniya) gənclər arasında Avropa Çempionatının və Ufa şəhərində (Rusiya) gənclər arasında Dünya Çempionatının bürünc medallarına sahib oldu. 2022-ci ildə isə Nihat Məmmədli Plovdiv şəhərində (Polşa) U23 Avropa Çempionatının qızıl, Roma şəhərində (İtaliya) U20 Avropa Çempionatının və Sofiya şəhərində (Bolqarıstan) U20 Dünya Çempionatının bürünc, Pontevedra şəhərində (İspaniya) U23 Dünya Çempionatının gümüş medallarına sahib oldu. Nihat Məmmədli həm də iyunda İtaliyanın Roma şəhərində baş tutan Matteo Pellicone beynəlxalq turnirinin də bürünc medalına sahib oldu.
2023-cü ildə Nihat Məmmədli Xorvatiyanın Zaqreb şəhərində baş tutan Zagreb Open beynəlxalq turnirinin gümüş medalına sahib oldu. Apreldə isə Nihat Məmmədli Avropa Çempionatlarında debüt elədi. Xorvatiyanın Zaqreb şəhərində baş tutan turnirin 1/8 final mərhələsində Bolqarıstan nümayəndəsi Edmond Nazaryana 4:8 hesabı ilə məğlub olan Nihat Məmmədli, təsəlliverici görüşdə Macarıstan nümayəndəsi Eri Torbaya 8:0, bürünc medal uğrunda görüşdə isə Ermənistan nümayəndəsi Gevorg Garibyana 10:5 hesabları ilə qalib gəldi və Avropa Çempionatını bürünc medalla başa vurdu.
I Edmund
Edmund I və ya Eadmund I (920/921 – 26 may 946) 27 oktyabr 939-cu ildən ölümünə qədər İngiltərənin Kralı olub. O, Edvardın böyük oğlu və onun üçüncü həyat yoldaşı Edgifu, eləcə də Alfredin böyük nəvəsi idi. Eduard 924-cü ildə vəfat etdikdə, onun böyük oğlu, 939-cu ildə uşaqsız ölən Edmund Aethelstanın ögey qardaşı ona miras qalmışdır. Sonra Edmund padşah oldu. O, ilk həyat yoldaşı Elfgifudan iki övladı var idi Edvig və Edqar. Onun ikinci həyat yoldaşı Ethelfleed heç bir övladı olmamışdır.
Aethelstan Humberin cənubundakı İngiltərə kralı kimi uğur qazandı və 927-ci ildə Vikinqlərin idarə etdiyi Yorku fəth edərkən bütün İngiltərənin ilk kralı oldu, lakin onun ölümündən sonra Anlaf Qutfritson York kralı olaraq qəbul edildi və Vikinqlərin hakimiyyətini beşliyə genişləndirdi. Şimal-şərq Mercia rayonları. Edmund əvvəlcə bunun əksini qəbul etmək məcburiyyətində qaldı, bu, Alfredin hakimiyyətindən sonra Qərbi Sakson sülaləsi üçün ilk böyük uğursuzluq idi, lakin o, 941-ci ildə Anlafın ölümündən sonra öz mövqeyini bərpa edə bildi. 942-ci ildə Beş rayona nəzarəti geri aldı və 944-cü ildə o, Yorkun vikinq krallarını qovduğu zaman bütün İngiltərə üzərində nəzarəti bərpa etdi. Eadred kral olduqdan sonra daha çox üsyanlarla üzləşməli oldu və York 954-cü ilə qədər nəhayət fəth edilmədi. Atelstan digər Britaniya kralları üzərində dominant mövqe əldə etdi və Edmund, bəlkə də Şotlandiyadan başqa, bunu qorudu. Şimal Uels kralı İdval Foel 942-ci ildə ingilislər tərəfindən öldürüldüyü və onun Gwynedd krallığının cənub Uels kralı Hywel Dda tərəfindən fəth edildiyi üçün Vikinqlərlə müttəfiq ola bilər. İngilis Strathclyde krallığı da Edmund 945-ci ildə vikinqlərin tərəfini tutmuş və sonra onu Şotlandiyalı Malcolm I-ə vermiş ola bilər. Edmund həmçinin qardaşının kontinental hökmdarlarla dostluq münasibətlərini davam etdirdi, onlardan bir neçəsi ögey bacıları ilə evli idi.
Arxa plan
IX əsrdə dörd Anglo-Sakson krallığı Wessex, Mercia, Northumbria və East Anglia, Vikinq basqınlarının artan hücumuna məruz qaldı və 865-ci ildə Böyük Kafir Ordusunun işğalı ilə nəticələndi. 878-ci ilə qədər vikinqlər Şərqi İngiltərəni, Nortumbriyanı işğal etdilər. , və Mercia və demək olar ki, Wessex'i fəth etdilər, lakin həmin il Qərbi Saksonlar Böyük Alfredin altında döyüşdülər və Edinqton döyüşündə həlledici qələbə qazandılar.880 və 890-cı illərdə Anglo-Saxons Wessex və Qərbi Mersiyanı idarə edirdi, lakin İngiltərənin qalan hissəsi Vikinq krallarının tabeliyində idi. Alfred qalalar şəbəkəsi qurdu və bunlar ona 890-cı illərdə kürəkəni, Mercians Lordu Ethelred və Alfredin ölümündən sonra kral olmuş böyük oğlu Edvardın köməyi ilə yenilənmiş Vikinq hücumlarını dayandırmağa kömək etdi. 899. 909-cu ildə Edvard Northumbrian Danimarkalılara hücum etmək üçün Qərbi Saksonlar və Mercians ordusunu göndərdi və növbəti il ​​danimarkalılar Mersiyaya basqınla cavab verdi. Northumbria'ya geri gedərkən, bir Anglo-Sakson ordusu tərəfindən tutuldular və Tettenhall döyüşündə qətiyyətlə məğlub oldular, bir nəsil üçün Northumbrian Vikinqlərindən gələn təhlükəni dayandırdılar. 910-cu illərdə Edvard və Atelfləd, onun bacısı və Atelredin dul arvadı, Alfredin qalalar şəbəkəsini genişləndirdilər və Vikinqlərin idarə etdiyi şərq Mersiyanı və Şərqi İngiltərəni fəth etdilər. Edvard 924-cü ildə öləndə Humberin cənubundakı bütün İngiltərəyə nəzarət edirdi.
Edvardın yerinə 927-ci ildə Northumbria üzərində nəzarəti ələ keçirən böyük oğlu Atelstan gəldi və beləliklə, bütün İngiltərənin ilk kralı oldu. Daha sonra o, ingilislərin kralı kimi xartiyalarda özünü göstərdi və qısa müddət sonra Şotlandiya, Stratklayd və Uels kralları onun hökmdarlığını etiraf etdilər. Bundan sonra o, bütün Britaniyanın kralı kimi daha möhtəşəm titulları qəbul etdi. 934-cü ildə Şotlandiyanı işğal etdi və 937-ci ildə Şotlandiya, Stratklayd və Vikinqlərdən ibarət ordular ittifaqı İngiltərəni işğal etdi. Aethelstan Brunanburh döyüşündə həlledici qələbə qazanaraq Britaniyadakı hakim mövqeyini möhkəmləndirdi.
Benediktin monastizmi İngiltərədə yeddinci və səkkizinci əsrlərdə çiçəkləndi, lakin VIII və doqquzuncu əsrlərdə ciddi şəkildə azaldı. 871-ci ildə Alfred taxta çıxanda monastırlar və Latın dilini biliyi aşağı səviyyədə idi, lakin Alfredin dövründən etibarən tədricən canlanma baş verdi. Bu, Atelstanın hakimiyyəti dövründə sürətləndi və onuncu əsrin sonlarında İngilis Benedikt İslahatının iki lideri, Dunstan və Ethelwold, Aethelstanın 930-cu illərin kosmopolit, intellektual məhkəməsində yetkinliyə çatdı.
Edvardın yerinə böyük oğlu Aethelstan keçdi və o, 927-ci ildə Northumbria üzərində nəzarəti ələ keçirdi və bununla da bütün İngiltərənin ilk kralı oldu. Daha sonra o, xartiyalarda ingilislərin kralı və qısa müddət sonra Şotlandiya, Stratklid və Uels onun hökmdarlığını etiraf etdi. Bundan sonra o, bütün Britaniyanın kralı kimi daha möhtəşəm titulları qəbul etdi. 934-cü ildə Şotlandiyanı işğal etdi və 937-ci ildə Şotlandiya, Stratklid və Vikinqlərdən ibarət ordu ittifaqı İngiltərəni işğal etdi. Æthelstan Brunanburh döyüşündə həlledici qələbə qazanaraq Britaniyadakı dominant mövqeyini möhkəmləndirdi.
İslamov
İslamov — soyad.
Triennale di Milano
Triennale di Milano — İtaliyanın Milan şəhərindəki Sempione parkında yerləşən incəsənət və dizayn muzeyidir.
Tarixi
O, Giovanni Muzio tərəfindən layihələndirilmiş və 1931-1933-cü illər arasında tikilmiş Palazzo dell'Arte-də yerləşir. Muzeyin tikintisi Antonio Bernocchi və onun qardaşları Andrea və Michele tərəfindən maliyyələşdirilib. Beynəlxalq incəsənət və dizayn sərgisi olan Milan Triennali muzeydə 1936-1996-cı illər arasında on üç dəfə və iyirmi illik fasilədən sonra yenidən 2016-cı ildə keçirildi.
Fəaliyyəti
2003-cü ildən muzey İtaliya Memarlığına görə üç illik qızıl mükafat təqdim edir. İtalyan dizaynının daimi muzeyi, 2007-ci ildə açılan Triennale Dizayn Muzeyi dizayn, memarlıq və vizual, səhnə və tamaşa sənətlərini nümayiş etdirir. Binada həmçinin Muzio tərəfindən dizayn edilmiş Teatro del Arte teatrı da var. 2019-cu ildə XXII Triennial "Sınıq Təbiət" adı altında insanlar və təbiət arasındakı əlaqəni araşdıran dizayn yanaşmalarına diqqət yetirərək keçirildi.
Xosrovun çimən Şirini görməsi
Mövzu
Nizaminin "Xosrov və Şirin" poemasında, Şirini axtarmaq üçün Ərmənə gələn Xosrov, yolda çayda çimən gözəllə qarşılaşır. Onu, hürkütməmək üçün, gizlincə izləyən Xosrov, saraya gəldikdən sonra, yolda gördüyü gözəlin Şirin olduğunu başa düşür. Mövzuya dəfələrlə, müxtəlif rəssamlar tərəfindən müraciət olunsa da, onların yaratdıqları miniatürlərdə daimi bir sxem yoxdur. XV–XVI əsr Şiraz və Təbriz miniatürlərində kompozisiyanın əsas quruluşunun bədii cəhətdən ifadə edilməsindəki fərdi fərqlərə baxmadan, süjet inkişafının vahid yolu müşahidə olunursa, Hindistanda XVII əsrin sonlarında bu mövzulu rəsmlərin kompozisiyası tamamilə ayrı əsasda yaradılırdı.
Təsvir
Miniatürün mərkəzində şaxəli ağaclar və bəyaz çiçəklərlə örtülmüş qaya fonlu bir mənzrədə gözlənilməz yad kişinin — Xosrovun ona baxmasını görüb özünü itirmiş, ilk hərəkətlə uzun qara saçları ilə çılpaqlığını gizlətməyə çalışan Şirin təsvir olunmuşdur. Gözəl miniatür dili ilə nəql edilən bu süjet şux və əlvan boyalarla işləndiyindən zərif və zəngin rəng qammasına malikdir. Miniatürdə üç fiqur — yuxarıda atlı Xosrov, aşağıda Şirin və Şəbdiz təsvir edilmişdir. Fiqurların sakit və ahəstə hərəkət ritmi olduqca təbiidir. Bu ritm, xüsusilə Xosrov və onun yorğa addımlı atının fiqurunda, Şirinin çimdiyi suyun dalğalı xəttlərində, Şəbdizin baş atıb geriyə qanırılmasında və s. təzahür edir.
Kompozisiyanın ümumi müvazinəti, rəng uyğunluğunun ustalıqla seçilməsi ətraf mənzərə və s. kimi təfərrüatların zərif işlənməsi bu miniatürü səciyyələndirən cəhətlərdir. Burada təbiət sakit, personajların həyəcanı isə lirik planda əks etdirilmişdir. Əgər burdakı qəhrəmanların təsviri şərtidirsə, obrazların həllində ənənəvi qanunlardan kənara çıxıla bilmirsə, təbiət təsvirləri olduqca orijinaldır. Onlar, real və lirik planda verilmişdir. Başqa sözlə, Sultan Məhəmməd bu əsəri ilə əsl mənada bitkin poetik mənzərə obrazı yaratmağa nail olmuşdur. Zəngin rəng çalarlarının incəliyi mənzərəyə təlqin edilən valehedici gözəlliyi daha da artırmışdır. Süjetdən irəli gələn qeyri-adi vəziyyət və bu vəziyyətin doğurduğu dinamika, hətta personajların çöhrəsində heç bir psixoloji ifadə oxunmasa belə, rəssam, onların keçirdiyi həyəcan və duyğuları əl-qol hərəkətlərinin köməyi ilə verməyə nail olmuşdur.
Daimi yaşayış
thumb|ABŞ-nin 2017-ci il daimi rezident kartının (yaşıl kart) nümunəsi, onun sahibinə bütün digər amerikalılarınkinə bənzər ölkənin istənilən yerində daimi yaşamaq hüququ verir. Bir şəxs ABŞ vətəndaşı ola bilməmişdən əvvəl ən azı 5 il yaşıl kart sahibi olmalı və bütün digər naturalizasiya tələblərinə cavab verməlidir. Daimi yaşayış yeri əcnəbinin ölkənin vətəndaşlığına malik olmadan qeyri-məhdud müddətə ölkədə və ya ərazidə yaşamaq hüququ deməkdir.
məhdudiyyətlər
Daimi sakinlərin istifadə etdiyi hüquqlar ölkə vətəndaşlarının hüquqları ilə tam eyni olmayacaq, lakin bir qədər məhdud olacaq. Bəzi ölkələrdə məhdudiyyətlərə səsvermə hüququ, seçilmək hüququ, ordu, polis və dövlət idarələri kimi dövlət qurumlarında işləmək, torpaq mülkiyyəti və pasportlara sahib olmaq daxil ola bilər. Bundan əlavə, şəxsin müəyyən müddətə ölkəni tərk etməsi halında daimi yaşayış yerinin ləğv ediləcəyi və ya xitam veriləcəyi ölkələr var.
Daimi yaşayış sistemi olan ölkələr
Bütün ölkələr daimi yaşayış icazəsi vermir və hər bir ölkənin icazəsi və tələbləri çox fərqlidir. Avropa İttifaqına üzv dövlətlərin bir şəxsə daimi yaşayış icazəsi vermək hüququ var, çünki Avropa İttifaqının qanunları bu birliyin vətəndaşına 5 il müvəqqəti yaşadıqdan sonra başqa bir Avropa ölkəsində daimi yaşayış yeri əldə etməyə icazə verir. Aİ həmçinin Direktivə (EC/2003/109) uyğun olaraq uzunmüddətli rezident üçüncü ölkə vətəndaşlarına daimi yaşayış hüququ verir. Bu, qanuna qoşulan bütün ölkələr üçün yeni yanaşma idi və bu hüquqlar milli sərhədlərdən kənarda verilə bilərdi. Digər ölkələrdə daimi yaşayış yeri ilə bağlı fərqli təriflər var və onların digər ölkələrlə münasibətləri buna uyğun tənzimlənir.
daimi sakinlərin vəzifələri
Daimi sakinlərin statuslarını saxlamaq üçün müəyyən rezidentlik öhdəlikləri var. Bəzi hallarda daimi yaşayış yeri yalnız müəyyən bir məşğulluq növünə aid edilə bilər.
Üçgəz-i Süfla
Üçgəz-i Süfla — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 821 nəfər yaşayır (175 ailə).
Streptokokk faringit
Streptokokk faringit və ya streptokokk anginası, A qrupu streptokokkların səbəb olduğu badamcıqlar da daxil olmaqla boğazın arxa hissəsinin infeksiyası. Ümumi simptomlara qızdırma, boğaz ağrısı, badamcıqların qızarması və boynun ön hissəsində genişlənmiş limfa düyünləri daxildir. Baş ağrısı və ürəkbulanma və ya qusma da baş verə bilər.
Bəzi insanlarda skarlatinda olduğu kimi səpgilər əmələ gəlir. Simptomlar adətən infeksiyaya məruz qaldıqdan 1-3 gün sonra başlayır və 7-10 gün davam edir.
Streptokokk anginası hava damcı yolu ilə — danışarkən, öskürərkən və ya asqırdıqda, üzərində damcı olan əşyalara toxunaraq ağız, burun və ya gözlərə toxunmaqla yayılır. Yoluxmuş yaralara toxunmaqla birbaşa yayıla bilər. A qrupu streptokok ilə yoluxmuş dəri ilə təmasda da yayıla bilər. Bəzi insanlar simptomlar olmadan bakteriya daşıyıcısı ola bilər.
Qarşısının alınması əlləri tez-tez yumaq və yemək qablarını paylaşmamaqdır. Xəstəliyə qarşı peyvənd yoxdur.
Antibiotiklərlə müalicə yalnız diaqnozu təsdiqlənmiş xəstələrə tövsiyə olunur.
İnfeksiyaya yoluxmuş şəxslər qızdırma yox olana qədər və müalicəyə başladıqdan sonra ən azı 12 saat başqa insanlardan uzaq durmalıdırlar. Ağrı parasetamol (asetaminofen) və ibuprofen kimi qeyri-steroid iltihab əleyhinə dərmanlar (QSİƏP) ilə müalicə olunur.
Streptokokk angina uşaqlarda ümumi bakterial infeksiyadır. Uşaqlar arasında tonzillitin (angina) 15-40%-nin və böyüklər arasında 5-15%-nin səbəbidir.
Simptomları
Streptokokk faringitin tipik əlamətləri və simptomları boğaz ağrısı, 38 °C-dən (100 °F) yüksək temperatur, badamcıqlarda irin və boyunda böyük limfa düyünləridir. Digər simptomlara aşağıdakılar daxildir: baş ağrısı, ürəkbulanma və qusma, qarın ağrısı, əzələ ağrısı və ya skarlatinformalı döküntülərdir.
Simptomlar adətən infeksiyaya məruz qaldıqdan 1-3 gün sonra başlayır və 7-10 gün davam edir.
Səbəbləri
Streptokokk anginaya β-hemolitik A qrup streptokok (GAS və ya S. pyogenes) səbəb olur. İnsanlar A qrupu streptokokkların əsas təbii daşıyıcısıdır. A qrupu olmayan β-hemolitik streptokoklar və fusobakteria kimi tanınan digər bakteriyalar da faringitə səbəb ola bilər.
Yoluxmuş şəxslə birbaşa və ya yaxın təmasda yayılır, ona görə orduda və məktəblərdə rast gəlindiyi kimi sıxlıq, ötürülmə sürətini artırır. Tozda olan quru bakteriyalar yoluxucu deyil, baxmayaraq ki, diş fırçaları və ya oxşar əşyalar üzərində nəmli bakteriyalar 15 günə qədər qala bilər.
Natəmiz qida epidemiyalara səbəb ola bilər.
Diaqnozu
Diaqnozu qoymağa kömək etmək üçün bir sıra qiymətləndirmə sistemi mövcuddur; lakin onların istifadəsi qeyri-dəqiqlik səbəbindən mübahisəlidir. Dəyişdirilmiş Zentor meyarları beş kriteriyadan ibarətdir və yekun bal streptokokk infeksiyası ehtimalını göstərir.
Kriteriyaların hər biri üçün 1 xal verilir:
1 bal heç bir müalicəyə, əkməyə ehtiyac olmadığını və ya başqa yüksək risk faktorları, məsələn, xəstəliyə yoluxmuş ailə üzvü varsa əlavə testlərə ehtiyac olduğunu göstərə bilər.
Amerika Yoluxucu Xəstəliklər Cəmiyyəti müntəzəm antibiotik müalicəsini tövsiyə etmir və antibiotikləri yalnız müsbət testdən sonra verildikdə məqsədəuyğun hesab edir.
Üç yaşdan kiçik uşaqlarda müayinə tələb olunmur, çünki A qrupu streptokokk və revmatik qızdırma nadir hallarda rast gəlinir (əgər uşağın ailə üzvlərində bu xəstəlik yoxdursa).
Laboratoriya testləri
Boğazdan götürülmüş əkmə 90-95% həssaslıqla streptokokk faringitin diaqnostikasında qızıl standartdır. Streptokokku müaynə etmək üçün sürətli testdən də istifadə etmək olar. Sürətli test tez olsa da, boğaz əkini ilə demək olar ki, eyni spesifikliyə (98%) malikdir.
Əhalinin müəyyən bir faizi hər hansı bir zərərli nəticə vermədən boğazda streptokokk bakteriyalarını daim "daşıyır".
Diferensial diaqnozu
Streptokokk faringitin simptomları digər xəstəliklərlə üst-üstə düşdüyündən klinik diaqnoz qoymaq çətin ola bilər. Qızdırma və boğaz ağrısı ilə yanaşı öskürək, burun axıntısı, ishal və qızarmış, qıcıqlanmış gözlər streptokokk faringitdən daha çox viruslu anginanı xatırlayır. Boğaz ağrısı, qızdırma və badamcıqların böyüməsi ilə birlikdə limfa düyünlərinin açıq şəkildə şişməsi yoluxucu mononükleoz ilə müşahidə edilə bilər.
Müalicəsi
Müalicə olunmayan streptokokk faringit adətən bir neçə gün ərzində yox olur. Antibiotiklərlə müalicə kəskin xəstəliyin müddətini təxminən 16 saat qısaldır. Antibiotik müalicəsinin əsas səbəbləri kəskin revmatik qızdırma, titrəmə və retrofaringeal abses kimi ağırlaşmaların riskini azaldır.
Antibiotikləri xəstəliyin simptomları başlayan kimi 9 gün ərzində qəbul edildikdə kəskin revmatik qızdırmanın qarşısı alınır. Revmatik qızdırma xroniki revmatik ürək xəstəliyinə keçə bilən otoimmün xəstəlikdir.
Ağrı kəsicilər
Qeyri-steroid antiinflamatuar preparatlar və parasetamol (asetaminofen) kimi ağrı kəsici dərmanlar boğaz ağrısı ilə əlaqəli ağrıların müalicəsinə kömək edir. Lidokain də faydalı ola bilər.
Steroidlər ağrıya kömək edə bilsə də, onlar müntəzəm olaraq tövsiyə olunmur. Aspirin yetkin insanlar üçün istifadə edilə bilər, lakin Reye sindromu riski səbəbindən uşaqlara tövsiyə edilmir.