cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arta
Arta — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 8 fevral 2000-ci il tarixli, 809-IQ saylı Qərarı ilə Lerik rayonunun Osyedərə kənd inzibati ərazi vahidinin Arta kəndi Züvüc kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
Türk dillərində arta sözünun "sıra dağ; dağ tirəsi; alcaq dağlıq", "dağıdılmış, pozulmuş", "bolluq", "balta kupu" mənalarında işlənməsi məlumdur. Oykonimin coğrafi movqeyi əsas verir ki, onu "dağ aşırımında yerləşən kənd" kimi izah edək. 1917-ci ildə Şamaxı qəzasında Artaçı kəndi də qeydə alınmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağlıq ərazidə yerləşir.
Əhalisi
Əhalisi təqribən 45-50 nəfərdir.
İzmir saat qülləsi
İzmir saat qülləsi — İzmir şəhərində Osmanlı sultanı II Əbdülhəmidin taxta çıxmasının 25-ci ildönümünü qeyd etmək məqsədilə 1901-ci ildə tikilmiş tarixi saat qülləsi.
Saat qülləsi İzmirin Konak ilçəsində, eyni adlı meydanda yerləşən tarixi əsərdir. Qüllənin hündürlüyü 25 metrdir və dörd mərtəbəlidir. Qüllə sultan II Əbdülhəmidin istəyi ilə Osmanlı əyalətlərində eyni dövrdə tikilmiş çoxsaylı saat qüllələrindən biridir. Lakin orijinal memarlığı və tikintisində tətbiq olunan metod sayəsində digər saat qüllələri arasında xüsusi bir yer tutur. Osmanlı saat qüllələri arasında ən estetik görünüşlü və ən zərif saat qülləsi olaraq qəbul edilmişdir.
İzmirli memar Raymond Şarl Pere tərəfindən dizayn olunan qüllənin saatının alman imperatoru II Vilhelm tərəfindən hədiyyə olunması ilə bağlı sənədlər var. Qüllənin üzərindəki Osmanlı tuğrası və Osmanlıya aid işarələr daha sonra silinmişdir. Verilmək istənilən mesaj sənətin gənc respublika ilə başladığı hissini verməkdir.
Tarixi
1901-ci ildə Sultan Əbdülhəmidin taxta çıxmasının 25-ci ildönümü qeyd olunacaqdı. Bununla bağlı 1900-cü ildə cülus ildönümü münasibəti ilə bütün imperiyada böyük mərasimlər təşkil edilir və günün xatirəsinə əbədi əsərlər yaratmaq üçün çalışılırdı. Həmin vaxtda dövrün İzmir qubernatoru olan Kamil paşa 1 avqust 1900-cü ildə yerli idarəçilər, mülki və hərbi idarəçilər, məmurlarla iclas keçirmişdir. Məhz bu iclasda Sarı Kışla yaxınlığında fəvvarəli bir saat inşa edilməsi qərarlaşdırılmışdır.
Tikintini həyata keçirmək üçün təşkil olunan inşaat komissiyası izmirli memar Raymond Çarlz Perenin Ərəb memarlığı üslubunda hazırladığı Fəvvarəli saat qülləsinin dizaynını təsdiqlədi. Tikintinin təməlqoyma mərasimi 1 sentyabr 1900-cü ildə Əbdülhəmidin taxta çıxmasının 24-cü cülus ildönümü bayramları ərəfəsində qoyuldu. Qüllənin tikintisi 1901-ci ilin avqust ayında başa çatdı. Saatların və digər çatışmazlıqların mərasimdən sonra başa çatdırılmasına qərar verildi və açılış Əbdülhəmidin 25-ci cülus ildönümü olan 1 sentyabr 1901-ci ildə edildi.
Saatın dövrün alman imperatoru olan II Vilhelm tərəfindən hədiyyə edilməsi ilə bağlı bir sıra sənədlər var. Bu cür hədiyyə həmin dövrdə iki dövlət arasında olan yaxınlıq səbəbindən olmuşdur.
Qüllə 1074-cü ildə 5,2 bal gücündə İzmirdə baş verən zəlzələ vaxtı qəzalı vəziyyətə düşür. Qüllənin saat cihazları üzərindəki son qat dağılmış və saat zəlzələnin baş verdiyi anda, 02:04-də dayanmışdır. İki il ərzində qüllə bərpa olunmuş və saat yenidən işlək vəziyyətə gətirilmişdir. Saat 2016-cı ilə qədər işləmişdir.
2016-cı ildə Türkiyədə dövlət çevirlişinə cəhddən sonra təşkil olunan "demokratiyanı qoruma" məqsədli aksiyalar əsnasında 16 iyul 2016-cı il səhəri saat qülləsi zədə görmüş, saat və fəvvarələr oğurlanmışdır. Saatı oğurlayan şəxs hadisədən bir həftə sonra həbs olunmuşdur.
Memarlıq xüsusiyyətləri
81 kvadratmetr baza üzərində səkkizbucaqlı şəkildə və dörd pilləli xaç formada mərmər platforma üstündə tikilən Saat qülləsi 25 metr hündürlüyündə və dörd mərtəbəlidir. Qüllənin platforması ağ mərmərdən, digər hissələri isə daşdan hazırlanmışdır. Dairəvi quruluşda olan qüllənin ətrafında dörd bulağı vardır və sütunlar Şimali Afrika mövzusunu əks etdirir.
HMS Vanguard (1787)
Əlahəzrətin gəmisi Avanqard (1787) — üçdorlu, 84 döyüş topuna malik Böyük Britaniya Kral Donanmasına məxsus III ranq xətt gəmisi, Horatsio Nelsonun bayraqdarı.
Aşağı Çayrud
Çayrud (Çayoru) — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi talışlardan ibarətdir.
Məhərrəm Seyidov (milli qəhrəman)
Məhərrəm Mirəziz oğlu Seyidov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
Həyatı
7 sentyabr 1952-ci ildə Şərur rayonunun Alışar kəndində anadan olmuşdur. 1969-cu ildə burada N. Nərimanov adına orta məktəbi bitirmişdir. Məhərrəm Bakı Xüsusi Milis Məktəbini də bitirmişdi. 1969-cu ildə buradakı N. Nərimanov adına orta məktəbi bitirmişdir. Hərbi xidmətini Xerson şəhərində başa vurduqdan sonra, əmək fəaliyyətinə Daxili İşlər Orqanlarında başlamışdır. 1980-ci ildə Moskva Olimpiadasında ictimai asayişin mühafizəsində fərqləndiyinə görə mükafatlandırılmışdır. Bakı Xüsusi Orta Milis Məktəbini (indiki Polis Akademiyası) bitirmişdir. Şərur rayon Daxili İşlər Şöbəsi yanında mühafizə şöbəsində baş inspektor vəzifəsində çalışırdı. Milis kapitanı idi.
Şəxsi həyatı
Ailəli idi, dörd övladı qalıb.
Döyüşlərdə iştirakı
1990-cı ildə Sədərək rayonu da başqa rayonlar kimi erməni yaraqlılarının hücumlarına məruz qalırdı. 18 yanvar 1990-cı il ermənilər Kərki kəndinə hücum edərək evləri yandırır, silahsız günahı olmayan dinc sakinləri min bir vəhşiliklərlə qətlə yetirirdilər. Şərur rayon Daxili İşlər Şöbəsi məlumatı alan kimi polis işçilərini hadisə yerinə göndərir. Qanlı döyüşlərdə hər iki tərəfdən xeyli ölən və yaralananlar var idi. 19 yanvar polis kapitanı Azər mühasirəyə düşmüşdü. Məhərrəm onu xilas etmək tapşırığını öz üzərinə götürdü, o, vuruşaraq polis kapitanının yanına çata bildi, ama o özü mühasirəyə düşdü, son nəfəsinəcən vuruşaraq döyüşçü dostlarını xilas edən Məhərrəm qəhrəmancasına şəhid oldu. Şərur rayonunun Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.
Təltif və mükafatları
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 6 iyun 1992-ci il tarixli 831 saylı fərmanı ilə kapitan Məhərrəm Mirəziz oğlu Seyidov ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Çanqırı ili
Çanqırı ili — Türkiyə'nin Mərkəzi Anadolu Bölgəsi 'ndə olan bir ildir. Şimali mahalları Qara deniz Bölgəsi 'ndə qalan il, şimalda Karabük və Kastamonu, şərqdə Çorum, cənub-şərqdə Kırıkkale, cənubda Ankara və qərbdə Bolu illeriyle çevrilidir. 2010 TÜİK məlumatlarına görə ildə mərkəz ilçeyle birlikdə 12 mahal, 19 diyar və 366 kənd vardır.
Mirzə Kəndi
Mirzə kəndi — Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanının kəndlərindəndir.Kənd 11 avqust 2012-ci il tarixində zəlzələ nəticəsində tamam dağılıb.
Soltinq Madonna
Uşaq ilə Madonna (Soltinq Madonna) üslubu əsasında erkən İtaliyanın Rönesans ustası Antonello da Messinaya aid edilən rəsm əsəridir. Əsərdə gəlinciyə bənzər Uşağı əlində tutan və dəbdəbəli qızıl tacı mələklər tərəfindən başının üzərində saxlanılan Madonna təsvir olunmuşdur. Tabloya London milli qalereyası ev sahibliyi edir. Soltinq adı, hansı ki həm də Robert Campinin müəllifi olduğu Madonna rəsminə verilmişdir, onu 1910-cu ildə qalereyaya bağışlayan kollektor Corc Soltinqi bildirir.
Rəsm
Soltinq Madonna bir neçə müxtəlif mədəniyyətlərin izlərini özündə barındırır və bu da keçmişdə alimlərin onu Flaman, İspan və hətta Rus əsəri hesab etmələrinə səbəb olmuşdur. Bu, çox guman ki, 1460-lara — hələ rəssamın Siciliyada olduğu dövrə aid olan ilk əsərlərindən biridir. Bu əsər tac, Venesiya tərzi libas və şəffaf örtük kimi ustaca işlənmiş və çəkilmiş detallar ilə bəzədilmiş Madonnanı əks etdirir. Madonna İsanın anası Məryəmin xüsusiyyətlərinə malikdir. İki mələyi olan tacı onu həm də Cənnətin Kraliçəsi kimi təmsil edir. Uşaq əlində bir dənə nar saxlayır hansı ki İsanın ehtirasını rəmzləşdirir.
Madonnanın üzünün mücərrəd gözəlliyi müasir Provençal rəssamlarının, xüsusilə Enguerrand Kvartonun üslubundan irəli gəlir.
Məmməd ağa Vəkilov
Məmməd ağa Mustafa ağa oğlu Vəkilov (1862, 24 avqust – 1941) — maarifçi, ictimai-siyasi xadim, türkoloq, AXC Parlamenti dəftərxanasının rəisi, Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər Seminariyasının məzunu.
Həyatı və fəaliyyəti
Qazax qəzasının Salahlı kəndində mülkədar ailəsində doğulmuşdur. Bəzən adı "Məhəmməd ağa" şəklində də yazılır. Atası Mustafa ağa Mirzalı ağa oğlu Vəkilov (1833-1883), anası Fatma xanımdır. Mustafa ağa Krım müharibəsi zamanı Qafqaz cəbhəsində gedən döyüşlərdə Qazax bəy sotnyasının (yüzlük) sıralarında hərbi əməliyyatlarda iştirak etmiş, döyüşlərdə fərqləndiyinə görə, ordu komandanlığı tərəfindən gümüş temlyak gəzdirmək hüququnda yunker rütbəsinə layiq görülmüşdür.
Məmməd ağa Vəkilov Qori Seminariyasını bitirmiş (1883), Kutaisi quberniyasında kənd müəllimi işləmiş, sonra Kutaisi hərbi qubernatorluğu hərbi-xalq idarəsində dövlət müşaviri rütbəsində yazı tərcüməçisi işləmişdir.
Sonra xidməti vəzifəsi Tiflisə dəyişdirilmiş, 1905-ci ildən Qafqaz canişini Vorontsov-Daşkovun dəftərxanasında, hərbi-xalq işləri idarəsində, 1913-cü ildən Xüsusi Şöbədə çalışmışdır. Bu illərdə Tiflisin mədəni və ictimai həyatında yaxından iştirak etmiş, şəhərin türk əhalisi arasında hörmətli şəxslərdən biri olmuşdur. Ən yaxın dostları sırasında Cəlil Məmmədquluzadə, Ömər Faiq Nemanzadə, Firidun bəy Köçərli kimi ziyalılar vardı.
Xalqının maariflənməsi yolunda var qüvvəsi ilə çalışan Məmməd ağa XX yüzilin əvvəllərində Tiflisdə hər dildə bir neçə qəzet çıxdığı halda, Qafqazın etnik spektrində çoxluq təşkil edən Azərbaycan türklərinin dilində bircə qəzet ("Şərqi-rus") çıxmasından narahat olduğundan, təşəbbüsdə bulunaraq 1905-ci ilin iyununda türkcə "İqbal" qəzeti nəşr etmək arzusu ilə canişin dəftərxanasına rəsmi ərizə ilə müraciət edir. Həmin komitənin sədri Qakkel iyunun 20-də Vəkilovun ərizəsinə rədd cavabı verməyi məsləhət görür. Səbəb – Şərq dilləri üzrə senzor qıtlığı göstərilirdi.
Onun yaxın dostu Cəlil Məmmədquluzadə də bu vaxt "Novruz" adlı qəzet buraxmaq üçü ərizə vermişdi. Qanunun tələb etdiyi təhsil senzinə malik olan hər iki şəxs rədd cavabı alsalar da, geri çəkilmirlər. Maraqlıdır ki, hər iki qəzetin hökumətə təqdim edilən proqramları eyni olmuşdur.
Ruhdan düşməyən dostlar taktikanı dəyişirlər. C.Məmmədquluzadə avqustun 13-də Qafqaz canişininə ərizə ilə müraciət edərək "Novruz" qəzetini nəşri barədə onu verilən hüquqdan Məmməd ağa Mustafa ağa oğlu Vəkilovun xeyrinə əl çəkdiyini bəyan edir. Üç gün sonra – avqustun 16-da Vəkilov icazənamə alır. Həmin ilin oktyabrında Vəkilov "İqbal"ı çıxarmaq üçün hökumətdən "Novruz"un hesabına aldığı hüququ Cəlil Məmmədquluzadəyə qaytarır. Lakin sonra Mirzə Cəlil "Molla Nəsrəddin" jurnalını çıxarmaq qərarına gəldiyindən bu niyyət gerçəkləşməmiş qalır.
Məmməd ağa 1906-cı il fevralın 20-də Tiflisdə sərdar Vorontsov-Daşkovun təşəbbüsü ilə Yaşıl zal adlı Hümayun salonda başlanan erməni-müsəlman danışıqlarında Əhməd bəy Ağayev, İsrafil Hacıyev, Əlimərdan bəy Topçubaşov, doktor Qara bəy Qarabəyov, podpolkovnik İbrahim ağa Vəkilov, Ələkbər bəy Xasməmmədov, Adil xan Ziyadxanov və s. şəxslərlə bərabər Qafqazın türk əhalisini təmsil etmişdir.
Məmməd ağa Vəkilov 1912-ci ildən Qafqaz Müsəlman Xeyriyyə Cəmiyyəti idarə heyətinin sədri idi.
Birinci Cahan Savaşı ərəfəsində zabit hazırlığı məktəbində Osmanlı türkcəsindən dərs demiş, hətta 1914-cü ildə həmin məktəbin müəllimi general-mayor M.D.Qutorla birlikdə 68 səhifəlik "Türk dilinin qısa qrammatikası" (Osmanlı türkcəsinin – İ.U.) kitabını nəşr etdirmişdir. Çar Nikolayın 1915-ci ildə Qafqaz səfəri əsnasında Tiflisdə Sərdar Sarayında onun şərəfinə verilən ziyafətdə Qafqaz müsəlmanları adından "salam" nitqi söyləməyin ona etibar olunması Məmməd ağanın hökumət yanında böyük etimad sahibi olmasından xəbər verirdi.
Millətpərvər ziyalılar dəstəsinə mənsub olan Məmməd ağa Vəkilov Azərbaycanın istiqlalı ideyasına rəğbətlə yanaşmış, millətin taleyində həlledici rol oynamış olan həmin dramatik hadisələrdə bir kənarda durub baxmamışdır.
Məmməd ağanın həyatı 1918-ci ildən sonra Bakı ilə bağlı olmuş, burada demokratik cümhuriyyət süqut edən günədək parlament dəftərxanasının rəisi vəzifəsində çalışmış, yeni dövlət quruculuğunda qüvvəsini əsirgəməmişdir.
Sovetləşmədən sonra bir müddət Darülmüəllimatda (Qızlar Seminariyası) türk dilindən dərs demiş, lakin sonra pensiyaya çıxmış, heç bir yerdə işləməmişdir.
Məmməd ağa Vəkilov ictimai, siyasi və pedaqoji fəaliyyəti ilə yanaşı Azərbaycan lüğətçiliyinə də böyük töhfə vermiş, bu vacib iş üzərində bütün ömrü boyu çalışmışdır. Hazırladığı materialları 30-cu illərin sonlarında SSRİ EA Azərbaycan Filialı Ensiklopediya və Lüğətlər İnstitutunun direktoru Heydər Hüseynova təqdim etmiş, zəhmətinin qonorarını almışdır. Lakin 1940-46-cı illərdə Heydər Hüseynovun redaktorluğu altında çapdan çıxan rusca-azərbaycanca lüğətlərdə tərtibçilərdən biri kimi Məmməd ağa Vəkilovun adına rast gəlinmir. Görünür, o səbəbdən ki, Məmməd ağa Vəkilov demokratik cümhuriyyət dönəmində parlament dəftərxanasının rəisi olmuş, oğlu Mustafa "xalq düşməni" kimi məhkum edilərək sürgünə göndərilmişdi. H.Hüseynovun redaktorluğu ilə 1939-cu ildə nəşr edilmiş "Azərbaycanca-rusca lüğət" ilə, yenə onun redaktorluğu ilə 1941-ci ildə nəşr edilmiş eyniadlı lüğətin təkmilləşdirilmiş variantının müqayisəsi göstərir ki, məhz ikincinin təməlində Məmməd ağanın lüğəti durur. Buna sübut kimi lüğətdə Qazax dialektinə, xüsusən də Salahlı şivəsinə məxsus çoxlu sayda söz və ifadələrin yer almasını göstərmək olar. Digər tərəfdən, lüğətə yazılmış ön sözdə də qeyd edilir ki, "1939-cu ildə institutumuz tərəfindən nəşr edilmiş "Azərbaycanca-rusca lüğət"in yenidən işlənmiş və xeyli artırılmış təb'idir". Lüğətin bu nəşrinə 17 min söz (törəmə söz və misallardan başqa) salınmışdır. Məmməd ağanın bu 30 illik əməyinin bəhrəsi şübhəsiz ki, Azərbaycan lüğətçiliyinə böyük töhfə sayıla bilər. Yeri gəlmişkən, Məmməd ağa Vəkilovun lüğətçilik fəaliyyətindən o vaxtın elm adamları xəbərdar imişlər. Onun türkologiya elmi üçün bu və digər xidmətlərindən Rusiya alimləri də xəbərdardır. Məmməd ağa Vəkilovun adı Rusiyada hazırlanmış türkologiya ensiklopediyasına düşmüşdür.
Ailəsi
Məmməd ağa Vəkilov 1941-ci ilin əvvəllərində gözlərini həyata yummuş, Dağüstü qəbristanlıqda qohumların yanında dəfn edilmişdir. Lakin baş daşı qoyan olmadığından bu böyük insanın məzarının yeri itmişdir. Mədinə xanım müharibədən sonrakı illərdə Bakıda vəfat etmişdir.
Uzaq şərq mavi quşu
Uzaq Şərq Mavi quşu və ya Sialia sialis – açıq meşə, əkin və bağlarda aşkar olunan kiçik qaratoyuqa bənzər, şəhər ərafında məskunlaşan quş. Missuri və Nyu-York da bu quşlar şəhər simvolu olaraq qorunur.
Lonseston
Lonseston (, tələffüzü - []) — Avstraliyanın Tasmaniya adasının şimal kəsiyində, Şimali Esk və Cənubi Esk çaylarının birləşib Tamar çayını əmələ gətirdiyi yerdə yerləşən liman şəhəri. Hobart şəhərindən sonra Tasmaniyanın ikinci ən böyük şəhəridir. Əhalisi 106.153 nəfərdir. Avstraliyanın ən böyük 9-cu qeyri-paytaxt şəhəridir. Tasmaniyanın sahildə yerləşməyən yeganə şəhəridir.
Şəhərin əsası 1806-cı ilin martında avropalılar tərəfindən qoyulmuşdur. Avstraliyanın ən qədim şəhərlərindən biri olduğundan bir çox tarixi tikiliyə ev sahibliyi edir. Şəhər öz adını Böyük Britaniyanın Lonston qəsəbəsindən almışdır. Şəhərdə bəzi ilklər gerçəkləşmişdir. Cənub yarımkürəsində ilk anestetik burada istifadə edilmişdir, Avstraliyanın kanalizasiya sisteminə sahib olan ilk şəhəridir. Şəhərdə mülayim iqlim hakimdir.
Tarixi
thumbnail|left|Peterson küçəsi. Bu ərazinin ilk dəfə Tasmaniyanın daxili hissələrində yaşayan yerli aborigenlər tərəfindən məskunlaşıldığı ehtimal olunur.
Bura gələn ilk avropalılar 1798-ci ildə Corc Bass və Matyu Flinders olmuşlar. Onların ekspedisiyası indiki Lonseston şəhərinin 40 km şimal-qərbində məskunlaşmışdılar.
Ərazidə ilk koloniya 1804-cü ildə Britaniya qarnizonu Uilyam Peterson tərəfindən qurulmuşdur. Lakin koloniya ilk əvvəllər indi Corc Taun şəhərinin ərazisində yerləşirdi. Daha sonra koloniya indiki York Taun şəhərinin ərazisinə, ən sonda indiki yerinə köçürülmüşdür.
İlk əvvəllər bu yaşayış məntəqəsi Petersoniya adlanırdı. Amma Uilyam Peterson Cənubi Yeni Uelsin qubernatoru Filip Qidli Kaynqın şərəfinə anadan olduğu Lonston qəsəbəsinə görə buranın adını Lonseston qoymuşdur.
Lonseston 1830-cu ildə əhəmiyyətli balina ovçuluğu mərkəzi, 1852-ci ildə bələdiyyə, 1858-ci ildə qəsəbə, 1888-ci ildə şəhər olmuşdur.
Haqqında
Şəhər Şimali Tasmaniyanın ən böyük şəhəridir. Tasmaniyanın dəmiryol şəbəkəsinin mərkəzidir. Şəhərin ətrafında meyvə, taxıl yetişdirilir, yun istehsalı ilə məşğul olunur. Əsas ixracat məhsulları alüminium, taxta və toxuma məhsullardır. Şəhərdə bir çox un, pivə, toxuculuq müəssəsələri yerləşir.
Şəhərdə bir universitet, Kraliça Viktoriya Muzeyi və İncəsənət Qaleriyası, Müqəddəs Con kilsəsi, Entalli Evi yerləşir. Dünyanın ilk su elektrik stansiyalarından biri 1895-ci ildə Cənubi Esk çayı üzərində Katarakt keçidində tikilmişdir.
Şəhərin 15 km cənubunda Lonseston Hava Limanı yerləşir. Brisben, Sidney, Melburn şəhərlərinə birbaşa reyslər vardır.
Dolmabağça saat qülləsi
Dolmabağça saat qülləsi — Bəzmi Aləm Validə Sultan Məscidi ilə Dolmabağça sarayının Səltənət qapısı arasında yerləşən saat qülləsi. 1890-1895-ci illər arasında Sultan II Əbdülhəmid tərəfindən tikdirilmişdir.
Memarlıq
Saray memarı Sarkis Balyan tərəfindən Neobarok və Ampir üslubunda tikilib. 27 metr hündürlüyündə və 4 mərtəbəli olan qüllənin 94 pilləsi var. Pilləkən dəhlizlərinin fonu rəngli daşlarla, həndəsi şəkillər verilərək düzəldilmişdir. 12 x 12 m ölçülərdə mərmər platformaya, qüllə sütunları ilə 8,50 x 8,50 mt abadan quruluşdadı. Qüllənin hər kənarında altı pilləli pilləkən və tinlərdə iki mərtəbəli bir fəvvarə yerləşir. Birinci mərtəbənin 3 hissəsində pəncərə, digərində isə qapı var və hər səmtdə tağ qövs daxilində barometr var. Qapı və pəncərələrin iki yanında cüt sütunlar bu mərtəbəni bəzəyir.
7,40 x 7,40 m ölçülü birinci mərtəbənin səmtləri çox bəzəklidir. Saat qülləsinin dəniz və quru tərəfindəki səmtlərində Sultan II Əbdülhəmidin Tuğrasının üz tərəfi yerləşir.
İkinci mərtəbə (6,00 x 5,00 m) birinci mərtəbəyə nisbətən daha sadədir. Üçüncü mərtəbəyə şəbəkəli eyvanla keçid təmin olunmuşdur. Hər bir səmtində saat yerləşir. Saatlar Fransız istehsalıdır. Dəniz tərəfindəki saat ayrı qurularkən, digər üç saat isə eynidir. Saatçı İohann Mayer tərəfindən taxılan Paul Garnier markalı saat 1979-cu ildə qismən elektron sistemə çevrilmişdir və işlək vəziyyətdədir.
Bulbophyllum minutilabrum
(Bulbophyllum minutilabrum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ağ Kəndi
Ağ Kəndi — Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanının kəndlərindəndir.Kənd 11 avqust 2012-ci il tarixində zəlzələ nəticəsində tamam dağılıb.
Tam ögey qohumluq
Tam ögey qohumluq — əvvəlki ailədən uşaqları olan valideynlərin ailə qurduqdan sonra uşaqlarının bir-biri ilə qohumluq münasibətləri. Tam ögey bacı-qardaşlar bir ailədə böyüsələr də, bir-birləri ilə bioloji qohumluqları yoxdur.
Bir atadan ya anadan olan olan uşaqlar sadəcə ögey qardaş-bacı sayılırlar.
Utsullar
Utsullar — Çinin cənubunda yaşayan müsəlman xalq.
Çinin Xaynan adasında məskunlaşmışlar. Utsulların sayı 5 minə qədərdir. Çindəki digər etnoslardan fərqli olaraq, bu say elə də çox deyil. Onlar Çin hakimiyyət orqanları tərəfindən müstəqil etnos kimi qəbul edilməyərək, xuey-tszunların tərkibində qeydiyyata alınmışdırlar. Əsasən kənd təsərrüfatı və balıqçılıq sahələrində çalışırlar. Çat dilində danışır və özünəməxsus mədəniyyətə sahibdirlər. İnkişaf etmiş ədəbiyyat və elmə malik olmamaları səbəbindən çinlilər tərəfindən assimlasiya olunmaq təhlükələri ilə qarşı-qarşıyadırlar.
Duqlas topulqası
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Cənubda, Şimali Amerikada yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Düz dayanan gövdələri və uzunmüddətli (45 günədək) çiçəkləməsi olan, yarpağı tökülən koldur. Zoğları tükcüklü və çox möhkəmdir. Parlaq yaşıl yarpaqları orta ölçülü, uzunsov, mərkəzinədək bütöv, yuxarı hissəsində dişli, alt tərəfdən bir az tükcüklü və gümüşüdür. Bənövşəyi-çəhrayı çalarlı, möhkəm, ensiz-piramidal, uc çiçək qruplarına yığılmış çiçəkləri vardır. Çiçəkləri çox xırda, ancaq çox, konusşəkilli süpürgələri 10-18 sm-dir. Çiçək qrupunun uzunluğu becərilmə şəraitindən asılıdır. Çiçəkləməsi iyulda başlayır və yayın axırlarınadək davam edir. Meyvələri sentyabrda yetişir. Kol tez böyüyür və üç yaşından çiçəkləməyə başlayır.
Azərbaycanda yayılması
Respublikamızda bəzi rayonlarda mədəni şəraitdə becərilir.
İstifadəsi
Gözəl, dekorativ koldur. Canlı hasarlarda park və bağlarda becərilir.
Braziliya üzüm ağacı
200px|right
Braziliya Üzüm Ağacı (həmçinin Jabuticaba kimi tanınan) — meyvələri böyütmək üçün budaqlardan istifadə etmir. O gövdəsində meyvələrini və çiçəklərini (generativ üzvlər) bilavasitə əlaqəsiz böyüdür. Argentinaya, Paraqvaya və Boliviyaya da da bitir. Meyvələri qırmızımtıl qaradır, ağ lətə malikdir. Bu meyvələr zəhərli deyil və yemək mümkün olur, deyilənlərə görə dadı qara üzümə və qarağata bənzəyir, Şərab və meyvə şirəsi istehsalında əsas xammaldır. Paraqvayda, Quaraninin rəsmi ana dilində "Yvapuru" adlandırılır.
Vaginizm
Vaginizm — səbəbləri 90% ehtimalla psixoloji təlaşla bağlıdır. 10% isə orqanik (yəni quruluşla bağlı) səbəblər rol oynayır.
Orqanik (quruluşla bağlı) vaginizm səbəblərinə daha çox qızlıq pərdəsinin qalın və ya yüksək kənarlı olması, qızlıq pərdəsinin digər anormallıqları (ara bölməli və ya ələk şəklində qızlıq pərdəsi quruluşu), vagina içindəki ara bölmələr, bartolin absesi, vulvar vestibulit sindromu, PID və vaginitlər daxildir.
Bütün bu səbəblərlə doğru müalicəyə başlamazdan əvvəl ginekoloji müayinənin böyük əhəmiyyəti vardır. Vaginizm çox geniş yayılmış şüuraltı problemdir. Ümumiyyətlə vaginizmə səbəb olan keçmişdə baş vermiş mənfi cinsi təcrübələr və ya şüur altına yerləşmiş şişirdilmiş qorxular vardır.
Vaginizmin psixoloji səbəbləri
Vaginizm problemini həll etmək üçün altında yatan səbəb və ya səbəbləri tapmaq şərt deyildir. Əsas məsələ “əzələ yaddaşının yenidən təşkil olunmasını” bacarmaqdır.
Xüsusilə bizim kimi cəmiyyətlərdə gənc qızlara kiçik yaşlarından şişirdilmiş şəkildə “qızlıq pərdəsinin cəvahirat kimi çox dəyərli olması” düşüncəsi ilə bu mövzuda sərt rəftara məruz qalan qadınlar risk altındadırlar. Bundan başqa, uşaqlıq dövründə mənfi təcrübə və xatirələr də (sataşma və ya təcavüzlər, ev içində şiddət, sərt valideyn rəftarı) vaginizmə yol aça bilər. Daha əvvəl heç vaginizm problemi olmayanların da yaşadığı mənfi təcrübələr (doğum, uşaq salma, abort, kobud şəkildə yerinə yetirilmiş ginekoloji müayinə kimi hallar) nəticəsində də vaginizm yarana bilər.
Bəzən də cütlüklərin cinsəlliklə bağlı məlumat əskikliyi, cinsi əlaqə ilə bağlı yanlış mövhumatlar və mənfi rəylər də qorxu və təlaşa yol açaraq vaginizm yaradır.
Bəzən əvvəlcədən müalicə olunmuş qadınlarda problem təkrarlana bilər.
Daha əvvəl də göstərildiyi kimi, çox zaman dərinlərdə (şüur altında) cinsəllik və cinsi əlaqəylə bağlı qayğı-qorxular vardır və PC əzələlərinin yığılması qadını bu qorxduğu vəziyyətdən qoruyan bir müdafiə sistemi kimidir.
Şüur altındakı lazımsız qorxuları aradan qaldırmaq üçün qadının və kişinin rahat olması, həyəcan və qorxuları rəf edəcək psixoloji mühit yaratmaq üçün müvafiq psixoloji dəstək təmin olunmalıdır. Bəzi qadınlarda bu yuxarıda sadalanan səbəblərin heç biri də olmaya bilər. (“Səbəbi bilinməyən və ya təyin oluna bilməyən vaginizm”)
İsrailli Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı
İsrailli Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı — Nobel mükafatını qazanmış israillilərin siyahısı. 1966-cı ildən bəri 12 israilli Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. İsraillilərin Nobel mükafatına layiq görüldükləri sahələr ədəbiyyat, sülh, iqtisadiyyat və kimyadır.
Bulbophyllum miniatum
(Bulbophyllum miniatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hindistanın mübahisəli ərazilərinin siyahısı
Hindistanın mübahisəli ərazilərinin siyahısı — Hindistanda bir çox mübahisəli ərazilər var. Böyük anlaşmazlıqlar Çin və Pakistanla, kiçik anlaşmazlıqlar isə Banqladeş, Nepal və Şri-Lanka ilə yaşanır.
Kərki
Kərki — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Sədərək rayonunun inzibati-ərazi vahidində kənd. Azərbaycanın Ermənistan ərazisindəki 3 eksklav ərazisindən biri. 1990-cı ilin yanvarında Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunub.
Toponimikası
Oykonim kərki tayfasının adı ilə bağlıdır. Mənbələrdə kərkilərin Azərbaycana erkən orta əsrlərdə qıpçaqların tərkibində gəldiyi göstərilir. XIX əsrin əvvəllərində qazaxlı tayfasının tərkibində kərkibaşlı adlı tirənin olması haqqında məlumat verilir. Türkmənlərin ersarı tayfasının bir qolu da kərki adlanırdı. Kərki tayfaları Türkiyə, Özbəkistan ərazisində də qeydə alınmışdır. Türkmənistan ərazisində Kərki adlı şəhər, rayon, qəsəbə və Kərkidağ adlı dağ mövcuddur.
Tarixi
Kərki kəndi 1990-ci ildə ermənilər tərəfindən işğal edilib. Ermənistan hökuməti kəndə Tiqranaşen adını verib. Bundan sonra kəndin didərgin düşmüş əhalisini məskunlaşdırmaq üçün Kəngərli rayonunda yeni kənd salınıb. Məcburi köçkünlər Yeni Kərki kəndində məskunlaşıb.
1990–1993-cü illərdəki müharibə tarixə Sədərək döyüşləri kimi düşdü. 12–14 km-lik döyüş zolağı olan Sədərəkin Kərki kəndi Naxçıvanın ermənilər tərəfindən işğal olunmuş yeganə kəndidir. Kənd ərazisindəki şəhidlikdə, keçən əsrin əvvəllərində burada gedən döyüşlərdə şəhid düşmüş türk əsgərinin türbəsi var.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Arpaçayın sahilində, düzənlik ərazidə yerləşir. Kəndin ərazisindən Ermənistanın cənubu ilə şimalını birləşdirən M-2 magistral yolu keçir.
Əhalisi
Kəndin azərbaycanlı əhalisi 986 nəfərdir (2019-cu il). İşğaldan sonra bura ermənilər köçərək azərbaycanlıların evlərini zəbt ediblər. 2011-ci ildə kənddə 151 erməni yaşayırdı.
Topxana saat qülləsi
Topxana saat qülləsi — Digər tanınan adıyla Nusrətiyə saat qülləsi, İstanbulun Topxana səmtində Nusrətiyə Məscidinin yanında yer alan saat qülləsi. XIX əsrin ikinci yarısında, 1848-ci ildə Sultan Əbdülməcid tərəfindən tikdirilən saat qülləsi yuxarı doğru mərhələli olaraq daralan, saatlı hissəylə birlikdə dörd mərtəbəli bir binadır.
Dörd səmti bir-birinə bənzər olaraq hazırlanan tikilinin dənizə baxan hissəsinin qapısının üstündə Əbdül Məcidə məxsus Tuğranın üz tərəfi yerləşdirilib.
Hilan
Hilan- Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanının kəndlərindəndir.Kənd 11 avqust 2012-ci il tarixində zəlzələ nəticəsində tamam dağılıb.
Riyazi induksiya
Riyazi induksiya qurmaq üçün adətən istifadə edilən riyazi sübutun metodudur ki, hansi ki, verilən fikir bütün təbii sayların (mənfi olmayan tam ədədlər) doğrusudur. Metod daha çox ümumi əsaslandırılmış strukturlar haqqında fikirləri sübut etmək üçün uzana bilər; struktur induksiya kimi tanınan bu ümumiləşdirmədən riyazi məntiqdə və informatikada istifadə edilir. Burada riyazi induksiya rekursiya ilə yaxın əlaqəli olan məna yaratdı. Riyazi induksiya riyaziyyatda qeyri ciddi hesab edilən induktiv mühakimənin forması kimi səhv izah edilməməlidir. Faktiki olaraq, riyazi induksiya ciddi deduktiv mühakimənin formasıdır.
Tarixi
Eramızdan əvvəl 370-də,Platonun ola bilsin ki Parmenidesi aşkar olmayan induktiv sübutun erkən nümunəsini özündə saxlamışdır. Euclidin və Bhaskaranin "dövri metodunda" riyazi induksiyanın ən erkən aşkar olmayan izləri başlanğıcların sayının sonsuz olduğunu göstərmişdi. Bu qədim riyaziyyatçıların heç biri, buna baxmayaraq, induktiv hipotezanı aşkar bəyan etmədi. Başqa oxşar hadisə (zidd olaraq, nə Vacca yazmışdı, necə ki Freudenthal diqqətlə göstərdi), sübut etmək üçün texnikadan istifadə etmiş onun Arithmetiko Libri duetində (1575) Françesko Maurolikodan ki, birinci n tək tam ədədinin məbləği n2-dir. İnduksiyanın prinsipinin birinci qısaca və dürüst ifadə etməsi onun Traitid üçbucağı arifmetikasında (1665) Paskal tərəfindən verildi. Başqa Fransız, Fermat, əlaqəli prinsipin tamamilə kifayət qədər istifadəsini, sonsuz enmə ilə dolayı sübutu etdi. İnduktiv hipotezadan həmçinin İsveçrəli Jakob Bernullidən istifadə etdi və o vaxtdan məşhur oldu. Prinsipin müasir ciddi və sistematik emalı 19-cu əsrdə Corc Boole, Giuseppe Peano ilə və hər şeydən əvvəl Riçard Dedekind ilə gəldi.
İnduksiyada aksiom
P hər hansı bir predikat olduğu halda, k və n natural ədədlərdir.
Misallar
Misal 1: Riyazi induksiyanı sübut etmək üçün yazacağım növbəti numunə istənilən n ədədi üçün mümkündür. 0+1+2+...+n = n·(n+1)/2 I pillə: eger n=0 olarsa, 0 = 0·(0+1)/2 —> 0 = 0         —> hansı ki, həqiqətən doğrudur. II pillə: 0+1+2+...+n+n+1 = (n+1)·(n+2)/2 burada,0+1+2+...+n = n·(n+1)/2 yazsaq alarıq ki,
n·(n+1)/2 +n+1 = (n+1)·(n+2)/2 n·(n+1)+2(n+1)/2 = (n+1)·(n+2)/2 (n+2)(n+1)/2 = (n+1)·(n+2)/2 —> hansı ki, doğrudur.bu tam sübutdur.
Misal 2: n≥3 olarsa,n^(n+1) ≥ (n+1)^n tapaq. n·n^n ≥ (n+1)^n n ≥ (n+1/n)^n n ≥ (1+1/n)^n I pillə: eger n=3 olarsa, 3 ≥ (1+1/3)^3 = 64/27 —> 3 ≥ 64/27            —> 64/27 = 2 tam 10/27 3 ≥ 2                —> hansı ki, həqiqətən doğrudur. II pillə: n=k olaraq götürsək, k ≥ (1+1/k)^k n=k+1 götürsək, k+1 ≥ (1+1/k+1)^k+1 burada,k ≥ (1+1/k)^k yazsaq alarıq ki, (1+1 /k+1)^k+1 = (1+ 1/k+1)^k·(1+ 1/k+1)<(1/k+1)^k·(1+1/k+1) ≤ k·(1/k+1) = k+ k/k+1 < k+1 (1+ 1/k+1)^k+1 < k+1      —> sol tərəfi bir az daha sadələşdirsək, (k+1+1/k+1)^k+1 < k+1 (k+2/k+1)^k+1 < 1^k+1     —> qeyd etmek istəyirəm ki,istənilən 1^k+1 həmişə k+1-ə bərabərdi. k+1<k+2                  —> k-ları ixtisar etsək, 1<2                    —> hansı ki, həqiqətən doğrudur.isbat etdik.
Misal 3: n≥1 olarsa, 1^2 - 2^2 + 3^2 - 4^2 +...+(-1)^n - 1·n^2 = (-1)^n-1·n(n+1)/2 tapaq. I pillə: eger n=1 olarsa, 1^2 = (-1)^0 ·1·2/2 —> 1 = 1 doğrudur. II pillə: n=k olaraq götürsək, 1^2 - 2^2 + 3^2 - 4^2 +...+(-1)^k-1·k^2 = (-1)^k-1·k(k+1)/2                     —>   {k≥1} n=k+1 götürsək, 1^2 - 2^2 + 3^2 - 4^2 +...+(-1)^k-1·k^2 + (-1)^k·(k+1)^2= (-1)^k·(k+1)·(k+2)/2  —>  k+1≥0 —>  k≥0 burada, 1^2 - 2^2 + 3^2 - 4^2 +...+(-1)^k-1·k^2 = (-1)^k-1·k(k+1)/2 alırıq (-1)^k-1·k(k+1)/2 + (-1)^k·(k+1)^2 = (-1)^k·(k+1)(k+2)/2                        —>   k+1-ləri ixtisar etsək k/2 + (-1)·(k+1) = (-1)·(k+2)/2 k/2 - k-1 = -k-2/2 -k/2 - 1 = -k/2 - 1  —> hansı ki, həqiqətən doğrudur.isbat etdik.
Naxçıvan (jurnal)
Naxçıvan (jurnalı) — ictimai-siyasi, ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalı
Haqqında
İctimai-siyasi, ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalında Naxçıvan Muxtar Respublikasının ictimai-siyasi, sosial, ədəbi-mədəni, elmi həyatını əks etdirən materiallar dərc edilir. Heydər Əliyevə həsr edilmiş ilk nömrəsi 1998-ci ildə çap olunmuşdur. Yüksək poliqrafik səviyyədə nəşr edilən “Naxçıvan” jurnalında zəngin rəngli illüstrasiyalar verilmişdir.
Təsisçisi Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisidir.
Belə bitməsin (teleserial, 2012)
Belə bitməsin — 21 sentyabr 2012-ci il tarixindən TRT 1 telekanalında yayımlanan Türkiyə istehsalı teleserial. At Yapım tərəfindən yaradılmışdır. Baş rollarda Nərgiz Öztürk, Camal Toqdaş və Yeliz Kuvancıdır.
Bobla
Bobla — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 134 nəfərdir.
Tarixi
Bobla Lerik rayonunun Dəstər inzibati ərazi vahidində kənd. Dağlıq ərazidədir. Kəndin ərazisindəki Bobla türbəsi pir hesab edilir. Kənd öz adını pirin adından almışdır. Talış dilindəki baba/boba (pir) və -lə (Şək.) komponentlərindən düzəlmiş bu oykonim "pir yeri" mənasındadır.
Övrəng
Övrəng - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. Kənd 11 avqust 2012-ci il tarixində zəlzələ nəticəsində tamam dağılıb.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 532 nəfər yaşayırdı (121 ailə).
Qazaxıstan coğrafiyası
Qazaxıstan — Mərkəzi Asiyada sahəsinə görə ən böyük dövlət. Paytaxtı Astana şəhəridir. Qazaxıstan şimalda, şimal-şərqdə və şimal-qərbdə Rusiya ilə, şərqdə Çin, cənubda isə Türkmənistan, Özbəkistan və Qırğızıstan ilə həmsərhəddir. Qərbdə Xəzər dənizi ilə hüdudlanır.
Sahəsi və sərhədləri
Qazaxıstan Mərkəzi Asiyanın ən zəngin ölkəsidir. Bu ölkənin ərazisi Volqaboyundan Altay qədər, Qərbi Sibir ovalığından Tyan-Şana qədər uzanır. Ölkənin relyefi əsasən düzənlikdir. Qərbdə Karagiye çökəkliyi ilə birlikdə Xəzəryanı ovalıq. Mərkəz hissəsində Tuqay yaylası tutur. Cənubda isə qızılqum səhrası ilə turan ovalığı çıxır. Şərqdə Altay, Tarbaqatay dağları var. Şimalda isə Sibir düzənliyi var.
Qazaxıstanın relyefi
thumb|right|300px|Qazaxıstanın çöllükləri Qazaxıstan ərazisinin relyefi çox da mürəkkəb deyildir. Düzənliklər daha geniş sahəni tutur. Qərbdə Xəzəryanı ovalıq və Üstürt yaylası, şərqdə isə Qazaxıstan xırda təpəliyi diqqəti cəlb edir. Cənubda Turan ovalığının bir hissəsi Qazaxıstan ərazisinə daxil olur. Şimalda Torğay çökəkliyi Qazaxıstan ərazisi ilə Qərbi Sibir ovalığını birləşdirir. Ölkənin ən hündür yeri şərqdə Altay dağlarının Qazaxıstan ərazisinə daxil olduğu hissədir. Ən alçaq yer isə qərbdə Xəzər sahillərində yerləşən Karagiye çökəkliyidir (-32 metr).
A. Humbolt öz səyahətlərində müşahidə etdiyi müxtəlif yerlərin, o cümlədən Uralın, Altayın, Qazaxıstan çöllərinin və s. təbiətini müqayisəli təsvir etməklə təbii hadisələrin (iqlimin, relyefin, torpağın, bitki örtüyünün) əlaqələrinin qanunauyğunluqlarını tapmışdır. O, təbiətin birliyini yer səthinin müxtəlif formalarının qarşılıqlı əlaqələrində və qarşılıqlı yaranan birlikdə görürdü.
Alim landşaftların və zonaların təşəkkülündə üzvü aləmin, xüsusilə bitki örtüyünün, iqlimin roluna çox böyük qiymət verirdi. O yazırdı ki, üzvü aləm yer kürəsinin hər bir sahəsinə xüsusi xarakter və görünüş verir. Yalnız müqayisə metodu vasitəsilə hər hansı bir landşaftda bu xarakteri və görünüşü müəyyən etmək olar. O, ayrı-ayrı ölkələri bir-birindən fərqləndirən xüsusiyyətlərin müqayisəsini və bu müqayisənin nəticələrinin qısa şəkildə təsvirini verməyi ümumi yerşünaslığın vacib vəzifəsi hesab edirdi.
Təbii ehtiyatları
Qazaxıstanın çox zəngin neft resursları var. Qazaxıstan 4 milyard ton neft və 2000 kub metr qaz ehtiyatlarına malikdir. Hesablamalara görə Qazaxıstan 2015-ə qədər həe gün 3 million barel neft çıxarda bilər. Buda Qazaxıstanı dünyanın ilk 10 neft istehsalçısı ölkəsindən biri edir. Burada neft əsasən Yeralıyev və Aktaudan çıxarılır. Qazaxıstanda çox zəngin daş kömür yataqları var. (Karaqanda, Ekibastus) Qazaxıstan xrom istehsalına görə Cənubi Afrika və Zimbabvedən sonra 3-cü yerdədir. Xrom əsasən Qazaxıstanın şimal regionu Aqtobe və Xromatuda cəmləşib. Xrom istehsalı əsasən Qərbin investisiyası və maraqlarına görə işləyir. Qazaxıstanda böyük mis ehtiyatları var. Bu ehtiyatlar əsasən Artemonskoye, Zaman-Aybat, Aktogay, Saryoba rayonlarında yayılıb. Mis istehsalında “kazakhmys” şirkətinin böyük rolu var. Burada ildə təxmini 28000 ton mis və 98000 ton sink çıxarılır. Bunla yanaşı Qazaxıstanda böyük miqdarda qurğuşun çıxarılır.(Leninoqorsk, Kamenogorsk) Qazaxıstan Uran istehsalına görə dünyada 4-cü yerdədir. Qazaxıstanın Kazatomprom şirkəti dünyanın ən böyük 5 uran şirkətindən biridir.
Qazaxıstan ərazisində bir sıra faydalı qazıntıların zəngin yataqları vardır. Bunlardan Qarağandı,Ekibastuz və Torğay daş kömür yataqlarını, Cezqazğan,Sayık,Bozşakul,Balxaş və Kounrad,Qazaxıstan xırda təpəliyi mis mədənlərini, Torğay,Kostanay vilayətindəki dəmir filizi yataqlarını xüsusi qeyd etmək olar. Qazaxıstan ərazisi çox zəngin alüminium yataqlarına, eləcə də qurğuşun, sink, gümüş, volfram, fosforit(Manğıstau,Karatau), nikel, qızıl və başqa nadir metal yataqlarına malikdir. Respublika ərazisinin qərb (Xəzərsahili) hissələrində zəngin neft(Tengiz,Torğay,Manğıstau) və qaz yataqları(Manğıstau,Qaracanbas,Özen) da vardır. Beləliklə, demək olar ki, Qazaxsıtan yanacağa və ən başlıca sənaye sahələri üçün lazım olan bütün xammal ehtiyatlarına malikdir.
İqlimi və hidroqrafiyası
Burada iqlim əsasəm kontinentaldır. Səbəb isə okeanlarda çox uzaqda yerləşməsidir.
Ölkə ərazisinin iqlimi kəskin kontinentaldır. Qışı çox soyuq keçir. Arktik hava kütlələrinin əraziyə maneəsiz daxil olması nəticəsində şimal və mərkəz hissələrdə şaxtalar daha güclü (şimalda -45 °C, mərkəzdə -35 °C) olur. Yay isə çox isti keçir. Orta iyul temperaturu şimalda +24 °C, cənubda +28 °C-dir. Bəzən istilar +44 °C-yə kimi çatır. Yağıntıların miqdarı azdır. Geniş düzənlik sahələrdə illik yağıntılar cəmi 200–400 mm-dir. Xəzər sahillərində və mərkəzin düzənlik hissələrində isə daha azdır (50–100 mm). Bu yerlərdə səhra və yarımsəhra landşaftları üstünlük təşkil edir. Yalnız dağların ətəklərində və yamaclarda (cənub-şərqdə) yağıntılar xeyli artır (400–1600 mm).
Qazaxıstanın iqlimi kəskin kontinental olduğuna görə çay şəbəkəsi də zəifdir. Nisbətən iri çaylarından Sırdərya, Oral, Embi, İle, Ertis, Esil çayını göstərmək olar. Digər çaylarının əksəriyyəti yayda quruyur. Çaylar böyük suvarma əhəmiyyətinə malikdir. İri göllərindən Balxaş və Zaysan göllərini göstərmək olar. Aral və Xəzər dənizinin də bir hissəsi Qazaxıstan ərazisindədir. Qazaxıstan ərazisinin şimal və şimal-şərq hissələrində münbit torpaqları olan çöl zonası geniş sahəni əhatə edir. Qazaxıstanın ən böyük taxılçılıq rayonları da elə buradadır. Cənuba getdikcə yarımsəhralar və səhralar bir-birini əvəz edir. Süni suvarma şəraitində bu torpaqlarda da müxtəlif kənd təsərrüfatı bitkiləri (pambıq, üzüm, çəltik, alma, ərik, nar) becərmək olur.
Qazaxıstanın Manqıslaq yarımadasında yerləsən Aktau səhərinin Sevçenko limanında fəaliyyət göstərən eyniadlı AES isə istehlakı nəinki elektrik enerjisi ilə təmin edir, habelə Xəzər dənizinin sor sularını içməli hala salaraq onu istifadə üçün ayrı-ayrı təsərrüfat sahələrinə, həmçinin əhalinin tələbatma istiqamətləndirir.
Torpaq, bitki örtüyü
Qazaxıstanda Şımkənd (əvvəllər Çimkənd) şəhərinin torpağında ən təhlükəli inqrediyentlərdən biri sayılan qurğuşunun miqdarı YVK-nı 340 dəfə; Qırğızıstanın torpağında civənin miqdarı YVK-dan 100 dəfə artıq olmuşdur.
Panjin çimərliyi
Panjin   — Çində qeyri-adi qırmızı çimərlik.
Panjin Qımızı sahil — Panjin şəhərinin 30 kilometr cənub-qərbində, Liaohe çayı deltasında yerləşir. Çinin ən məşhur çimərliyidir. Rəngin səbəbi isə dayaz sahildə yaşayan qırmızı yosunların(lat. Rhodophyta rhydos-qırmızı, Fitos bitki) ifraz etdiyi maddələr — "floridean" və purpur bakteriyalarıdır. Ətrafdakı alaq otları aprel-may aylarında inkişaf edir və yosunlar maddələrini ifraz edənə kimi yaşıl olurlar. Payızda isə artıq sahil qan qırmızısına boyanır sonsuz qırmızı xalça ilə örtülür. Panjin Qırmızı sahili bir çox təşkilatlar tərəfindən qorunur və bura yalnız VİP turistlər girib tamaşa edə bilər.
Bibiyoni
Bibiyoni — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun Vizəzəmin inzibati ərazi vahidində kənd. Rayon mərkəzindən 31 km cənub-şərqdə, Lənkəran şəhərinin sağ sahilinin 4 kilometrliyində, Peştəsər silsiləsinin yamacındadır.
Əhalisi
Əhalisi 995 nəfərdir (2008).
Əhalinin məşğuliyyəti
Əhali heyvandarlıq və əkinçiliklə məşğuldur. Kənddə ümumi orta məktəb, kitabxana, tibb məntəqəsi var.
Din
Kənddə Bibiyanı kəndi məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Həmçinin bax
Barzavu
Babagil
Bilnə
Attitude
Attitude(ingilis dilindən tərcümədə Attitude - "əlaqə" mənasını verir) — Böyük Britaniyanın homoseksual auditoriyası üçün Attitude Media Ltd. şirkəti tərəfindən dərc edilən aylıq qlyants jurnal. Jurnal dünyanın bir çox ölkələrində satılır və onun həmçinin iPad və iPhone versiyaları mövcuddur. Bundan başqa, jurnalın rəqəmsal versiyasını Android Market vasitəsilə Android qurğuları üçün yükləmək mümkündür. Attitude jurnalının ilk nömrəsi 1994-cü ilin may ayında satışa buraxılmışdı. Jurnalın ayrıca tay və vyetnam dilində olan bölmələri müvafiq olaraq 2011-ci ilin mart və 2013-cü ilin noyabr ayından nəşr edilir.
Jurnalın tarixi
"Attitude" Riçard Desmonda məxsus Northern and Shell Group şirkətinin tərkib hissəsi kimi 1994-cü ildən dərc edilməyə başlamışdı. 2004-cü ildə jurnal "Remnant Media" şiurkətlər qrupuna satılmışdı. O vaxtdan etibarən, jurnal qısa bir müddət Qaynt Klipperin (Giant Clipper) mülkiyyətinə keçmiş və daha sonradan (2008-ci ilin aprel ayından) Attitude Publications Ltd şirkəti həmin şəxsdən dərginin "əqli mülkiyyət hüquqlarını" əldə edə bilmişdi. Bununla belə, iki tərəf arasında bağlanmış müqaviləyə uyğun olaraq, jurnalın həmin vaxta kimi toplanılan bütün borclarını əvvəlki nəşriyyat şirkəti - yəni Attitude Publications Ltd ödəməli idi. Jurnal 2007-ci ildə nəşr və sonrakı paylanmada bir sıra çətinliklərlə üzləşmiş və buna görə də, həmin ilin yanvar və iyul aylarında qəzet köşklərində satılmamışdı. Maddi çətinliklər və maliyyə problemlərindən sonra jurnalın sahibi Vitality Publishing adlı yeni nəşriyyat evini yaradır və öz şirkətini özəl investorlara satır.
Jurnalın hazırkı sahibi rəsmi internet səhifədə Attitude Media Ltd kimi göstərilib. Bu, çox güman ki, müqavilənin şərtlərinə əsaslanır və həmin müqavilənin müddəti qurtardıqdan sonra jurnal sahibinin adı başqası ilə əvəz olunacaq.
Məzmun
Ayrı-ayrı zamanlarda, jurnalın üz qabığını Devid Bekhem, Lady Gaga, Tom Hardi, İen Somerholder, Mark Uolberq, Conatan Qroff, Rupert Qrint, Toni Bler, Deniel Redkliff, Madonna, Hit Lecer, Saşa Baron Koen, Devid Kemeron, Ed Milibend, Kliv Ouen, The Spice Girls, Take That, Ceyms Franko, Dominik Kuper, Cimmi Anderson, Mitç Hever, Mark Fihili, Kevin MakDeyd, Kayli Minoq, Marilyn Manson, Elton Con, MakFlay, Robbi Villiams, Rupert Everett, Castin Timberleyk, Filip Olivye, Freddi Lyunqberq, Corc Maykl, Rufus Veznrayt, Uill Yanq, Harri Cudd, Kristina Agilera, Dermot O'Liri, Con Barroumen, Qari Lüsi, Bet Ditto, Şayen Cekson və Scissor Sisters kimi məşhurlar bəzəmişdi. Həmin üz qabıqlarının bir çoxu oxuyucular üçün eksklüziv idi. 13 oktyabr tarixində, Attitude jurnalı özünün Attitude Awards adlı redaksiya heyətinin tərkib hissəsi kimi, üz qabığını Alan Türinqin fotoşəkli bəzəyən yeni nömrəsini dərc etmişdir.
2005-ci ilin may ayında Böyük Britaniya Leyborist Partiyasının keçmiş lideri və keçmiş Baş Nazir Toni Bler ilk dəfə olaraq gey jurnala öz müsahibəsini vermişdir. 2009-cu ildə isə o Attitude jurnalının 15 illiyi münasibəti ilə, gey mətbuata özünün artıq ikinci müsahibəsini vermiş və burada o Roma Papasının homoseksuallara olan münasibətini pisləyərək, onu tənqid atəşinə basmışdır.
2010-cu ilin fevral ayında Böyük Britaniya Mühafizəkarlar Partiyasının lideri Devid Kemeron gey nəşr üçün özünün ilk müsahibəsini verir və onun şəkli jurnalın üz qabığında yerləşdirilir.
2009-cu ilin avqust ayında "Harri Potter" filminin baş qəhrəmanı Deniel Redkliff gey nəşr üçün ilk müsahibəsini verir və burada o, Britaniya Liberal Demokrat siyasi partiyasını dəstəklədiyini açıqlayır. O deyir: ''Mən bütünlüklə homofobiyaya nifrət edirəm. Bu, sadəcə olaraq iyrənc və heyvani axmaqlıqdır və bu işlərə rəhbərlik edən şəxslər qorxunun nə olduğunu bilməyən kütbeyin insanlardır. Mən bütövlükdə gey olan insanların ətrafında böyümüşəm. Və oxuduğum sinifdə, mən homoseksualizm və buna bənzər hər hansı bir təcrübəsi olmayan yeganə uşaq idim''.
Məşhurların müsahibələri ilə yanaşı, jurnal heyəti həmçinin sığınacaq axtaran homoseksualların vəziyyətini, Şərqi Avropa ölkələrində sağçıların artması problemini, ABŞ prezidentlərinin seçki kampaniyasını, eləcə də real həyatda kişilərə olan cinsi zorakılıq kimi bir sıra problemləri araşdırır. 2005-ci ilin may ayında Böyük Britaniyada aparılan ümumi seçki ərəfəsində jurnal Toni Blerdən yenidən müsahibə aldı və onun fotosessiyasını düzənlədi. 2008-ci ilin aprel ayında isə Attitude jurnalı London şəhərinin Bələdiyyə Başçısı Boris Consondan məsələ ilə əlaqədar onun mövqeyini öyrənməyə çalışdı və o buna cavab olaraq gey əlaqələrin normal bir şey olduğunu nəzərə alsaq (və mən buna tam olaraq əminəm), onların qanuni şəkildə nigahlarının leqallaşdırılmasına dair heç bir səbəb və problem görmürəm - dedi. Cənab Conson "ölkəsində homoseksuallara bu cür hüquqların bu vaxta kimi nəyə görə verilmədiyi" sualına bu cür haqq qazandırmağa çalışmış və bunun sadəcə olaraq vaxt məsələsi olduğunu bildirmişdi.
Attitude jurnalı tez-tez gey bazarında eksklüziv müsahibələri əldə edir. Bu eksklüzivlərə Deniel Redkliffin gey mətbuatına yeganə müsahibəsi, Madonnanın "Confessions on a Dance Floor" albomu haqqında dünya mətbuatına ilk açıqlaması, 2005-ci ilin dekabrında Elton Con və Devid Furnişin ailə partnyorluğu haqqında yeganə nəşr olunmuş müsahibəsi, Hit Lecerin gey mətbuatına yeganə müsahibəsi, "Take That" qrupunun yenidən formalaşdırılmasından sonra ilk nəşr olunmuş müsahibəsi, Kayli Minoqun müsahibələri və Robbi Uilyamsın "Greatest Hits" albomu haqqında müsahibəsi daxildir. Uill Yanq jurnala cəmi bir dəfə müsahibə verməsinə baxmayaraq, bu haqqda tez-tez danışırdı. 2006-cı ildə The Scissor Sisters qrupunun üzvləri yeni albomun satışa çıxarılması ilə əlaqədar, Attitude jurnalı üçün eksklüziv fotosessiyalar düzənləmişdilər - qrupun 5 üzvü olduğundan, jurnal orijinal 5 ədəd fərqli üz qabığı hazırlamışdı. Take That qrupunun üzvləri isə öz növbəsində son illər qrupda baş vermiş islahatlar haqqda jurnala geniş intervyu vermişdilər.
Jurnal tematik üslubda yaradıldığından, oxuyucuların əksəriyyəti Maks Bisli, Filipp Olivye və Uill Mellor kimi bir çox məşhurların məhz çılpaq fotoşəkillərinə baxmağı üstünlük verirlər. 2005-ci ilin iyul ayında jurnal spin-off və dəb mövzularını əlavə edir. 2010-cu ilin mart buraxılışında isə Attitude heyəti ilk dəfə olaraq yaşlı insanların problemlərinə həsr olunmuş xüsusi jurnal çap edir və onun üz qabığını EastEnders teleserialının baş qəhrəmanı Con Partricin fotoşəkli ilə bəzəyir.
Jurnala ianəçi seçilən məşhurlar arasında Culi Burçill, Devid Ferniş, Mark Simpson (jurnalın ilk illərində onun köşə yazarı), Tim Teman, Saymon Fenşou, Uill Self, Auqustin Burrous, Endrü M. Potts, Entoni Krenk, Ceki Kollins, Mett Lukas, Boy Corc, Rassell T Deyvis, Qreyem Norton, eləcə də The Ordinary Boys indi-rok qrupunun solisti Semüel Preston, Brüs Labrüs və fotoqraf Volfqanq Tillmansın adlarını xüsusilə qeyd etmək lazımdır.
Attitude jurnalının redaktorlar heyətinin başçısı Yohann Hari və keçmiş "Boys" jurnalının redaktoru Saymon Geycdir, heyət üzvləri isə Capital Gay jurnalının əvvəlki redaktoru Saymon Edc və jurnalist Uill Devisdir. Jurnalın əvvəlki ortaq redaktorları isə Pol Flinn və Patrik Strudvikdir.
Jurnalın üz qabığına çəkilmiş məşhurlar
190px|thumbnail|right|[[Alan Türinqin şəkli jurnalının üz qabığında.]] Jurnalın üz qabığını adətən heteroseksual məşhurlar bəzəyir və bu homoseksual oxuyucular üçün çox xoşdur. 2010-cu ilin may ayına qədər, Attitude jurnalı 106 heteroseksual məşhur ulduz və ya siyasətçiyə həsr edilmiş 151 jurnal yaratmışdır. Jurnalın yalnız 45 üz qabığı məşhur geylərə həsr olunmuşdur. Bununla belə, ardıcıl olaraq yalnız heteroseksual məşhurların çılpaq fotoşəkilləri jurnalda maksimum 2 ay davam edə bilərdi - bu o deməkdir ki, jurnalın üz qabığını adətən ardıcıl şəkildə fərqli oriyentasiyadan olan şəxslər bəzəməlidir. Jurnalın redaktoru Mettyu Todd, müsahibələrin birində bu barədə bu cür açıqlama verir: ''Daim jurnalın üz qabığında gey məşhurların yerləşdirilməsi çox çətindir, çünki onların sayı azdır. Buna görə də biz Kele Okereke (jurnala intervyu verən ilk qaradərili gey) və Bet Ditto (ilk gey qadın) kimi neformal məşhurları da əlavə etmə başladıq''.