cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cəmi ət-Təvarix
Əsərin dili
Rəşidəddin Cəmi ət-Təvarix əsərinin ədəbi baxımından diqqət çəkən məqamı onun sadə dildə və fərqli nəsrlə yazılmasıdır. Mətnin öz daxilində ritm var və bu ritm şeirdə istifadə olunan qafiyəyə bənzəyir. Ümumiyyətlə, hər  fəslin birinci abzasında ritorika işlədilmişdir. Əsərin girişində istifadə olunan dil son dərəcə səlis və sadədir. Onun “Tarix-i Cahanqoşa”dan sitat gətirdiyi yerlərdə daha ağır dildən istifadə olunmuşdur. Bu çətin hissələrə mətndə çox rast gəlinmir. Mətndə istifadə edilən sadə dil insanda belə təsürrat yaradır ki, əsər daha çox xalqa xitab edir. Cahaqoşaya nəzərən daha az ərəbcə, monqolca və türkcə kəlimədən istifadə olunmuşdur. Mətndə əsasən Ərəb və Fars dillərində beytlər var. Əsərdə hökmdarlara tərif və dualara yer verilmişdir. Bununla belə, “Cəmi ət-Təvarix”də bəzi xronoloji xətalar da  vardır. Hadisələr üçün verilən gün adları bəzi yerlərdə yanlışdır. Bəzən hətta ziddiyyət təşkil edir. Lakin bu vəziyyət yalnız sözü gedən əsərə aid deyil. Orta əsrlərdə yazılmış tarixi mənbələrin əksəriyyətində rast gəlinən xətalardır. Müəllif, əsərini zaman-zaman ədəbi sitatlarla bəzəməyə çalışmış, bəzən “Şahnamə”yə istinadlar etmiş, bəzi ədəbi dastanlara müraciət etmişdir. O hətta bəzi qoşmaların Şahnamədən götürüldüyünü də qeyd etmişdir. Mətndə ayə və hədislərdə ərəb və fars şerləri var. Bəzi ayələrdə kiçik dəyişikliklər edilib. Onun əsərləri üçün sadə dil seçməsinin səbəblərindən biri də monqol hökmdarlarının fars və ya ərəbcə ifadələri anlamaqda çətinlik çəkməsi idi. İkinci səbəb isə müəllifin bu əsəri ictimaiyyətə təqdim etməsidir. Yəni xalqın dilinə yaxın bir dildən istifadə etməkdir. Rəşidəddinin yazdığı əsərlər orta ərslərdə nəsrə fərqli bir üslub gətirmişdir.
Cəmi ət-Təvarixin nüsxələri
Farsca nüsxələr
Xəzinə 1653. Cəmi ət-Təvarixin miniatürlü iki nüsxəsi Topqapı Sarayı Kitabxanasının Xəzinədarlıq bölməsində qorunur. Bu nüsxələrdən birincisi 1653 nömrədə qeydiyyatdadır və fars dilində yazılmışdır. 820-ci ildə (1417) Teymuri hökmdarı Şahrux (1405-1447) Hafiz Əbruya dünya tarixinə dair ən mühüm salnamələri bir kitabda toplamağı tapşırmışdı. Hafiz Əbru Təbərinin “Tarixi”nin farsca variantını, Cəmi ət-Təvarixin böyük bir qismini və Nizaməddin Şaminin “Zəfərnaməsi”ni məcmuə halında toplanmışdır. Hafiz Əbru 1427-ci ildə Şahruxun əmri ilə İslamdan əvvəlki dövrü əhatə edən "Məcmuətüt-təvarix" əsərini yazmağa başlamışdır.
O, işini davam etdirərkən sultan Hafiz Əbrudan Rəşidəddin əsərinin çatışmayan hissələrini tamamlamağı xahiş etdi. Hafiz hökmdardan təsdiq alaraq öz əsərindən bəzi hissələri Cəmi ət-Təvarixə əlavə etdi. Beləliklə, Rəşidəddin sağlığında yazdığı fəsillər və Hafiz Əbrunun öz əsərindən etdiyi əlavələrlə yeni bir əsər ortaya çıxdı. Rəşidəddin dövründən qalan bölmələrin mövzular, Hz. Məhəmməd dövrü, Xəlifələr, Qəznəvilər, Səlcuqlar, Xarəmzşahlar, İsmaililər və Türk tarixinə aid bəzi hissələr idi. left|thumb|275x275px|Fars əlyazması Əlyazmanın xarici qırmızı rəngli dəri ilə örtülmüşdür. Səhifələrinin ölçüsü 55,6x38 smdir. Üzqabığında II Əbdülhəmidin monoqramı var. Monoqramın üzərində isə aypara və ulduz titulları yerləşir. Monoqramın alt qismində isə yerləşdiyi kitabxananın adı- "Zülvəceyni-i Kitabxanə-i Humayun" yazısı görünür. Bu yazı kitabın Topqapı Sarayında olmasının sübutudur. Cildin üzqabığının künclərində bitki mənşəli ornamentlər çəkilmiş, bütün yazılar və bəzəklər qəliblənmiş və sonra qızılla boyanmışdır.
Kitabda mətnlə vassal kağız arasında açıq tünd qırmızı, narıncı, qara, açıq yaşıl, qızılı və ağ rənglərdə cədvəl çəkilmişdir. Kitabın b səhifələrində mətn sahələrinin aşağı sol küncündə növbəti səhifənin ilk sözləri yazılır. Kitabın səhifələrinin bir-birini izləməsinə imkan verən "rəddadə" və ya muşir adlanan bu təcrübə çox köhnədir və ümumiyyətlə ilk sözlər səhifə kənarının sol altındakı b səhifəsindədir.
Xəzinə 1654. Bu nüsxədə bəşəriyyətin yaradılması, ilk peyğəmbərlər, İslamdan əvvəlki dövr, Məhəmməd peyğəmbər və xəlifələr, Qəznəvilər, Səlcuqlar, Xarəzmşahlar, Oğuzlar, Çinlilər, İsrail oğulları, Frenk (Frank) və Hindistan tarixləri daxildir. Demək olar ki, bütün fəsillər 14-cü əsrin əvvəllərində Rəşidəddin dövründə yazılmışdır.
Ölçüləri: 58 x 39 sm. Əsərin qabığı 1653 kimi tərtib edilib. Buna baxmayaraq 1653-dən fərqli olaraq əlyazmanın arxa üz qabığındakı iki üçbucaq bəzək arasında əsərin adına işarə edən ifadə farsca “Farsi el-ibarə tarix-i cevami” kimi yazılmışdır və “ altında 35" (əsərin nömrəsi) qeyd edilmişdir. Nüsxənin günümüzə gəlib çatmış halı 350 vərəqdən ibarətdir. Amma əlyazmanın kitabəsində onun 375 vərəqdən ibarət olduğu yazılmışdır. Burdan belə anlaşılır ki, əsərin 25 vərəqi itgindir. Açıq bənövşəyi, narıncı, qara, açıq-yaşıl, qızılı və ağ rəngli  mətnin ölçüləri 36,2 x 25,4 sm-dir. Boş səhifələr də daxil olmaqla bütün səhifələrdə cədvəllər var. Mətn krem ​​rəngli kağız üzərində nəsx xətti ilə 31 sətirdən ibarətdir. Nəsx xətti bəzi səhiflərdə fərqli şəkildədir. Bu yazının müxtəlif şəxslər tərəfindən yazıldığını göstərir. Qırmızı mürəkkəbli başlıqların bəzilərinin XV əsrdə yazıldığı güman edilir.
Ərəbcə nüsxələr thumb|Edinburq nüsxəsindən miniatür Cəmi ət-Təvarixin günümüzə qədər gəlib çatmış ən qədim nüsxələri ərəbcədir. Nüsxələr 1300-cü illərin əvvələrinə aiddir. Əslində bəzi alimlərə görə 2 ayrı nüsxə olduğu qeyd edilsə də hər iki nüsxə 2-ci cildin hissələridir. Edinburq nüsxəsi 151, Xəlili nüsxəsi isə 59 vərəqdən ibarətdir.
Edinburq nüsxəsi
Əlyazmanı 70 ədəd düzbucaqlı miniatür bəzəyir ki, bu da Təbrizin hazırlandığı dövrdəki kosmopolit təbiətini əks etdirir. Ticarət yollarının kəsişdiyi bu ticarət şəhərində çinli, xristian, buddist və başqa dinlərə mənsub bir çox rəssam yaşayırdı. thumb|275x275px|Xəlili kolleksiyasındakı nüsxədən miniatura left|thumb|Xəlili Kolleksiyası nüsxəsindən bir səhifə Xəlili kolleksiyası nüsxəsi
Cəmi ət-Təvarixin digər hissəsi Con Staples Herriot tərəfindən aşkar edilərək İngiltərəyə gətirilmişdi. Daha sonra Tomas Qordonun şəxsi kolleksiyasına köçürülən bu əlyazma Qordon tərəfindən 1834-cü ildə Kral Asiya Cəmiyyətinə hədiyyə edilmişdir. Əvvəllər Kral Asiya Cəmiyyəti tərəfindən qorunan bu ikinci əsər 1990-cı ildən Xəlili Kolleksiyasındadır. Bundan əlavə, Xəlili və Edinburq nüsxələri Təbriz yaxınlığında Rəşidəddin tərəfindən əsası qoyulmuş Rəb-i-Rəşididə yazıldığı üçün mühüm əhəmiyyətə malikdirlər.
Xəlili İslam İncəsənəti Kolleksiyasında MSS727 nömrədə qeydiyyatda olan bu əlyazma 35 illustrasiya da daxil olmaqla ümumilikdə 59 vərəqdir. Hər səhifənin ölçüsü 43,5x30 smdir. Ş.Bleyrin tədqiqatlarına əsasən nüsxələr bölündükdən sonra 2 hissə itmişdir. Bunlar peyğəmbərin həyatından bəhs edən 35 vərəqlik bölmə ilə, Xarəzmşahların sonu və Çinə aid məlumatları ehtiva edən 30 vərəqlik bölmələrdir. Mətn İslam tarixi, Çin tarixinin son dövrlərini, Hindistan və yəhudilərin tarixindən bir hissəni əhatə edir. Vərəqlər 1314-cü ilə aiddir və Rəşidəddinin şəxsən özünün nəzarəti ilə Rəb-i Rəşididə hazırlanmışdır.
Digər nüsxələr
Tərcümə və nəşrləri
Edvard G. Brovn-nin 1908-ci ildə nəşr etdiyi məqaləsində qeyd etdiyi kimi, Monqolustan tarixini ehtiva edən birinci cild diqqəti cəlb etdiyi üçün ilk Cəmi ət-Təvarixin tərcümələri bu bölmə ilə başlamışdır. Buna əsaslanaraq ilk dəfə E. M. Quatremere əsərin birinci cildinin birinci hissəsini- Çingiz xanın hakimiyyətinin sonuna qədər olan monqollarla bağlı hissəni fransızca tərcüməsi ilə birlikdə “Histoire Mongols de la Perse” başlığı altında 1836-cu ildə Parisdə nəşr etdirmişdir. Bu tərcümə Seyid Cəlaləddin Tehrani tərəfindən 1313-cü ildə Tehranda nəşr edilmişdir.
Əsərin girişi ilə birlikdə türk və monqol tayfalarını (Çingiz xan dövrü də bura daxildir) ehtiva edən bölmələr rus alimlərindən İlya Nikolayeviç Brez tərəfindən rus dilinə tərcümə edilmiş və Sankt-Peterburqda nəşr edilmişdir.
G. J. E. Bloşe 1911-ci ildə Londonda Ögedey ilə Teymur xan arasındakı dövrü əhatə edən Cəmi ət-Təvarixin birinci cildinin ikinci hissəsini qeyd və izahatlarla birlikdə nəşr etdirdi. Bloşenin hazırladığı mətn Tehranda yenidən nəşr edilmişdir (1313 hicri). Əsas qaynaqlarla işləyən Bloşe, həmçinin  Cəmi ət- Təvarix və Monqol tarixi mənbələri haqqında "Introduction à l'Histoire des Mongols de Rachideddin" adlı kitabını da qələmə almışdır. thumb|383x383px|Cəmi ət-Təvarix əsərindən miniatür, 1596-cı il, David kolleksiyası Cəmi ət-Təvarixin Çingiz xan dövrü və sonrasına aid bəzi hissələri 1952-ci ildə O. I Smirnova tərəfindən rus dilinə, Hülakü və Keyxatu xana qədər olan hissələr Məhəmməd Sadıq Neşet və Fuad Abdülmuti əs-Səyyad tərəfindən ərəb dilinə tərcümə edilmişdir.
Əbdülkərim Əlioğlu əsərinin altı nüsxəsini müqayisə edərək Elxani hökmdarı Hülaküdən Qazan xana qədər olan hissəni farsca orginalı və rusca tərcüməsi ilə birlikdə 1957-ci ildə Bakıda nəşr etdirdi. Lakin bu nəşrdə Elxanilərə aid bölmələri nəşr edilərkən Süleymaniyyə kitabxanasındakı ərəb nüsxəsi və Topqapı Muzey kitabxanasındakı nüsxələr nəzərə alınmamışdır. Bu cild tam olaraq 1960-cı ildə Tehranda yayımlanmışdı. Cəmi ət-Təvarixin monqolların tarixinə aid olan bölməsi 1934-cü ildə, İsmaililər bölməsi isə 1959-cu ildə Tehranda Bəhmən Kərimi tərəfindən nəşr edilmişdir. Əbdülkərim Əlioğlu, L. A. Xetagurov və A. A. Romaskevitz 1965-ci ildə Moskvada əsərin birinci cildinin ilk fəsillərini çap etdirirlər. 1986-88 və 1992-94-cü illər arasında Abaqa xan və Keyxatu xan arasındakı dövrün bir hissəsi A. P. Martinez tərəfindən ingilis dilinə tərcümə edilmişdir. Bu əsərin Çin tarixinə aid hissəsi 2000-ci ildə Tehranda Van Yidan tərəfindən nəşr edilmişdir. Daha sonra 2005 və 2006-cı illərdə müvafiq olaraq Əbdülkərim Əlioğlu, L. A. Xetaqurov və A. A. Romaskevitz əsərin Hindistan, Franklar, Papalar və Çin tarixini ehtiva edən hissələrini nəşr etdirdilər.
1940-cı ildə Londonda Karl Yahn tərəfindən “Geschichte Gâzâni Hanın aus dem Târih-i Mubarek-i Gâzani des Resid al-Din Fadlallah b.'İmad al-Daula Abu'l-Hair” adı ilə nəşr edilmişdir. Karl Yahn 1941-ci ildə əsərin Abaqa xan, Əhməd Təkudar xan, Arqun xan və Keyxatu xan haqqında hissələrini Vyana da, daha sonra isə “Tâ‘rih-i Mubârek-i Gâzânî des Rasid al-Din Fadllâh Abi‘l-Hair Geschichte der Ilhâne Abâga bis Gaihâtû” adı ilə Haaqada nəşr etdirdi. “Birinci cildin mətni və tərcüməsi 1946-1960-ci illər arasında Rusiya Elmlər Akademiyası tərəfindən dörd cilddə yayımlanmışdı. Əsərin Frank tarixinə aid hissəsini “Histoire universelle de Rasid al-Din Fadl Allah Abul-Khair Histoire des Francs” adı ilə tərcümə edən Karl Yahn, eyni bölmənin Almanca tərcüməsini “Die Frankengeschichte des Rasid ad-Dîn” adı ilə nəşr etdirdi. Cəmi ət-Təvarixin Hindistan tarixinə aid hissəsi Karl Yahn tərəfindən “Rasid al-Dinin History of India” (Hindistan Tarixi) (Haaqa,1965) başlığı ilə ingilis dilinə tərcümə edilmişdir. O, həmçinin “Die Indiengeschichte des Rasîd ad-Dîn” (Vyana 1980) başlıqlı alman tərcüməsini də çap etdirmişdir. Yahn əsərin yəhudilər haqqında olan hissəni alman dilinə “Die Geschichte der Kinder Israels des Rasid ad-Dîn” (Vyana 1973) adı altında tərcümə etdi. Əsərin Oğuzlarla bağlı hissəsini isə “ Die Geschichte der Oguzen des Rasid ad-Dîn” adı ilə qeydlərlə nəşr etdirmiş və burada Topqapı Sarayı nüsxəsindəki 25 miniatürdən də istifadə etmişdir. Karl Yahn Sinalog Herbert Franke ilə birlikdə Çin tarixinə aid bölməsini “ Die Chinageschichte des Rasîd ad-Dîn” adı ilə tərcümə etmiş və bu tərcümədə Topqapı Sarayı nüsxələrinin müvafiq hissələrindən miniatürləri əlavə etmişdir.
Məhəmməd Təki Danışpejuh və Məhəmməd Müdərris Zəncani Cəmi ət-Təvarixin  Fatimilər, Nizarilər və Rafizilər bölmələrini Tehranda 1960-cı ildə nəşr etdirmişdilər. Bundan başqa kitabın Hindistan tarixi ilə bağlı bölməsinə isə “Bibliographical Index of the Historians of Muhammedan India” adlı məqalənin 1-ci cildində yer verilmişdir. Əsərin Səlçuqlu, Qəznəvi, Frank, Papalar, oğuzlar, yəhudilər, İsmaililər, Hindistan və Çin tarixi ilə bağlı bölmələri Məhəmməd Ruşən tərəfindən Tehranda çap edilmişdir. Əsərin Səlçuqlu tarixinə aid hissələri isə Erkan Göksu və Hüseyn Atəş tərəfindən türkcəyə, Kenneth Allin  Luther tərəfindən isə ingilis dilinə tərcümə edilmişdir. Elxanilər bölməsi İsmayıl Aka, Məhəmməd Ərsan və Əhməs Həşəmpur Xələcani tərəfindən türk dilinə tərcümə edilmiş, Oğuzlar qismi isə Zəki Vəlidi Toğan tərəfindən tərcümə və təhlil edilərək çap etdirilmişdir.
İllustrasiyalar
Cəmi ət-təvarixin müxtəlif nüsxələri üçün təsvirlərin çoxu Rəb-i Rəşidi kompleksində çəkilmişdir.
Edinburq nüsxəsinin miniatürləri səhifədə düzbucaqlı formada mətnin arasına yerləşdirilib.Bu nüsxədə 70 ədəd minitür var. Bəzi səhifələrdə şəkillər səhifənin əvvəlində və sonunda görünür. Miniatürlərdə xətt üslubunda hazırlanmış fiqurlar diqqəti çəkir. Fiqurları ilə seçilən bu miniatürlərdə fiqurların haşiyəsi tünd rənglə verilmiş, rəngin tonu içəriyə doğru getdikcə açılır. Səhnələrdə dekorativ elementlərə yer verilməmişdir. Daha açıq tonlardan istifadə edilərək çəkilən bu şəkillərdə hadisələr təsvir edilərkən fiqurların görünüş və hərəkətləri ön plana çıxarılmışdır. Bu miniatürlərdən bəziləri aşağıdakılardır: thumb|278x278px|Hz [[İona (peyğəmbər)|Yunus və Balıq ]]
Peyğəmbərə aid miniatürlərdə onun müqəddəsliyinin plana çıxaracaq bəzi elementlərdən istifadə edilmişdir. Peyğəmbərə ilk vəhy gəlişini təsvir edən miniatürdə Peyğəmbər daşların arasında təsvir edilmişdir. Cəbrayılın ayaqüstə əlini uzatmış halda təsviri "Sən Allahın rəsulusan" cümləsi ilə əlaqəlidir.
Hz.Peyğəmbərin doğuşunu təsvir edən minitürün yerləşdiyi səhifə qırmızı rənglə çərçivələnmişdir. Düzbucaqlı şəkildəki təsvirin üzərində qırmızı xətt ilə "“Nəbi Aleyhissalatü Vesselamın doğuşu” cümləsi yazılmışdır.
Mənuçöhrin yüksəlişi: Elxanilər dövrü üçün tipik taxta çıxma səhnəsi kimi təsvir edilmişdir. Miniatürün mərkəzində taxt və taxtda oturan sultan görünür. Sultanın arxasında iki gözətçinin qarşısında ayaqaltı, qarşısında isə qənd qabı kimi bir əşya dayanır. Sağ tərəfdə stullarda oturmuş iki nəfər bir-biri ilə söhbət edir. Saqqalı fiqurlar dövrün filosoflarıdır. Onların arxasında daha iki mühafizəçi var. Sol tərəfdə dövrün vəziri Rüstəm görünür. O bığlı, saqqalı və xəz ilə təsvir edilmişdir. Onun solunda və ətrafında iki mühafizəçi var. Bu detal sultanın yaxşı mühafizə edildiyinin göstəricisidir. Miniatürdə tünd qırışlar və yuxarı hissədəki asma lentlər bu yerin çadır olması ehtimalından xəbər verir. Rəsmdə taxt vurğulansa da buradakı mövzular bir-birindən fərqlidir. Beləki taxt və göztçilər iqtidarın simvoludur. Sağda əyləşən filosoflar isə biliyə verilən dəyəri göstərir. Mühafizəçilərin geyimi çin təsirlərini göstərsə də üz quruluşu uyğur üz tipindədir. left|thumb|286x286px|[[Nişapurun Qazan xan tərəfindən işğalı (1294)]] Qəzvinli Mahmudun döyüşlərindən biri. Kompozisyanın mərkəzində fil və onun üzərində hökmdar təsvir edilmişdir. Əsgərlərin düzülüşü və döyüş səhnəsinin canlandırılma şəkili diqqət çəkir. Aşağıda tüstüyə toz qatmaq, alov qıvılcımları kimi müharibə zorakılığını simvolik şəkildə təsvir edən mühüm motivlər görünür. Miniatür nazik zolaqla çərçivələnmişdir.
Dehli sultanı Hilcinin əmisi Firuzşahı öldürtməsi. Kompozisya 2 hissədən ibarətdir. Birinci hissədə Sultan və gözətçilər gücün simvolu kimi qarşımıza çıxır. Onun yanındaki 3 nəfər şəxs Firuzşahın edamını izləyir. İkinci hissədə isə Firuzşah, cəllad və gözətçi təsvir edilmişdir. Firuzşah əlləri arxasına bağlanaraq ölümü gözləyən şəkildə, onun arxasında isə cəlladın qılıncını qaldıraraq görünür. Sultanın bir əlinin ürəyində bir əlinin isə göydə təsvir edilməsi verdiyi qərardan peşman olmasını göstərir. Onun məyusluğu üz ifadəsindən də hiss edilir. Minitürdə digər minitürlərdə olduğu kimi dekorativ elementlər nəzərə çarpmır.
İnsansız mənzərə təsviri. Əlyazmada bir çox mənzərə təsvirinə yer verilmişdir. Mənzərələr Çin mənzərə üslubunda çəkilmişdir.
Xəzinə 1653 nüsxəsində 143 təsvir vardır. Çəkildiyi əraziyə və zamana görə bu illustrasiyaları 4 qrupa bölmək olar.
Kürdəmiş
Kürdəmiş — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Cəyirli i nzibati ərazi vahidində kənd. Rayon mərkəzindən cənub-şərqdə, Göyçay çayı sahilində, Şirvan düzü ndə yerləşən kənd.
Toponimikası
Kürdəmiş Göyçay rayonunun Qızılağac inzibati ərazi vahidində kənd. Düzənlikdədir. Oykonim kür (çay, su) və dəmi/demi (dəmyə, su çıxmayan yer) sözlərindən, -ş (burada şiddətləndirmə bildirir) şək.-sindən ibarət olub, "tamamilə su çıxmayan yer, dəmyə, əkilməyən sahə" mənasındadır. 1917-ci və 1933-cü illərdə Şamaxı r-nu ərazisində də eyniadlı kənd qeydə alınmışdır. Oronim keçən əsrdə Kürdəmiç, Kürdəmic variantlarında işlənmişdir. Kürdəmiş toponimi ilə bağlı müxtəlif fikirlər, gümanlar vardır. Oykonim kür (çay, su) və dəmi/demi (dəmyə, su çıxmayan yer) sözlərindən, -ş (burada şiddətləndirmə bildirir) şəkilçisindən ibarət olub, “tamamilə su çıxmayan yer, dəmyə, əkilməyən sahə” mənasınadır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1150 nəfər əhali yaşayır.
Məşğuliyyəti
Kənd əhalisi əsasən taxılçılıq, pambıqçılıq, bağçılıq, heyvandarlıq və baramaçılıq la məşğul olur.
Din
Kənddə Kürdəmiş kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Litsea longifolia
(Litsea longifolia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio juniperinus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Pupi Avati
Pupi Avati və ya Cüzeppe Avati  — İtaliya kinorejissoru, prodüser və ssenarist.
Həyatı
Pupi Avati 3 noyabr 1938-ci ildə İtalyanın Bolonya şəhərində anadan olmuşdur.
Yedəkləmə
Yedəkləmə və ya ehtiyat nüsxə — arxivləşdirmə üçün, yaxud  zədələnmə və ya yoxolma halında qiymətli faylların saxlanması məqsədi ilə proqramın, diskin  və ya bəzi verilənlərin ehtiyat surətidir. Bəzi tətbiqi proqramlar faylların eyni zamanda həm cari versiyasını, həm də əvvəlki variantını diskdə saxlamaqla, onların yedək kopiyasını avtomatik yaradır.
Yedəkləmə üsulları
İnformasiyalar 3 fərqli üsulla yedəklənə bilər:
III Aleksandrın Bakıya səfəri
thumbnail|III Alesandrın Bakıya səfəri zamanı bayraqlarla bəzədilmiş dənizkənarı bulvar və qubernatorun evi
III Aleksandrın Bakıya səfəri — Rusiya imperiyasının imperatoru III Aleksandr Aleksandroviçin, imperatriça Mariya Fyodorovnanın və onların uşaqlarını Nikolay Aleksandroviçin və Georgi Aleksandroviçin Bakıya səfəri 8-9 oktyabr 1888-ci ildə olmuşdur. . Bu, Rusiya monarxlarının Bakıya ilk və yeganə səfəri olmuşdu.
İmperator və onun ailəsinin Bakıya səfəri zamanı Bakı şəhəri artıq 29 il idi ki, Bakı quberniyasının inzibati mərkəzi idi və əhalisinin sayına görə Qafqazda ikinci yeri tuturdu. 1888-ci ildə Bakı şəhərində 80 min nəfərə yaxın adam yaşayırdı. Şəhərdə əhalinin əksəriyyətini azərbaycanlılar təşkil edirdilər. 1886-ci ildə Bakının gəliri 327 min manata çatırdı, gəlirin əsas hissəsi (təxminən 90 min manat) yükdaşımaların payına düşürdü.
8 oktyabr 1888-ci il
Imperatriça Mariya Fyodorovna Bakı ictimaiyyətini təmsil edən xanımlar tərəfindən qarşılanmış, qubernatorun arvadı imperatriçaya gül dəstəsi təqdim etmişdi. Xanımların arasında bahalı parçalardan tkilmiş milli kostyumlar geyinmiş müsəlman qadınlar da var idi. Şəhərin başçısı podnosda qızıldan hazırlanmış buketin içərisində gül dəstəsi təqdim etmişdi. Buketin bir tərəfində "1888ci il, Bakı" sözləri təsvir olunmuş, digər tərəfində isə brilyantlarla İmperatriçanın soyadının və adının baş hərflərini əks etdirən baş sancağı bərkidilmişdi. Küçələrdə xalq kütlələri toplanmışdı. Şəhər, hətta faytonlar və arabalar bayraqlarla bəzədilmişdi.
Imperatorun ailəsi vağzaldan kilsəyə yola düşdü. Kilsədə təntənəli şəkildə qarşılanan imperator buradan qubernatorun evinə getdi. Qubernatorun evinin girəcəyində Abşeron piyada polkunun əsgərlərindən ibarət fəxri qaravul dəstəsi düzülmüşdür. Evin qarşısındakı meydançaya Bakı quberniyasının bütün təbəqələrini təmsil edən nümayəndələr toplanmışdır. Onların arasında həmçinin Dağıstan vilayətini təmsil edən general-mayor Çavçavadze, general-mayor Qaydarov, general-leytenant Komarovu başçılıq etdiyi Zakaspi vilayətinin nümayəndələri, Mərv dairəsinin rəisi Alixanov da var idi. Burada imperatorun önündən Abşeron polku təntənəli marşla keçmişdir
Gündüz saat 3-də imperatorun ailəsi Marinsk qadın gimnaziyasına gəlmişdir. Burada onu şəhərin başçısı və gimnaziyanın rəhbərliyi qarşılamışlar. İmperatorun ailəsi buradan müqəddəs Nina qadın gimnaziyasına yola düşmüş və burada onu vitse-qubernator İ.A.Benislavsk qarşılamışdır.
Cədvəl axtarışı
table lookup ~ табличный поиск ~ çizelgeye bakma ~ cədvəl axtarışı – lazım olan verilənlərin qabaqcadan yaradılmış qiymətlər cədvəlində axtarılması üçün müyyən qiymətdən istifadə olunması prosesi. Məsələn, alış qiymətindən istifadə etməklə vergilər cədvəlindən uyğun dövriyyə vergisini axtarıb tapmaq lazımdır.
Karaok
Karaok - Roketsan tərəfindən inkişaf etidirilən 125 mm daşınabilən qısa məsafəli tank əleyhinə idarəolunan raket (TƏİR) sistemidir. Raketin uzunluğu 110 sm-dir. İnfraqırmızı tuşlama başlığına malik "Karaok"un 2000 metrə yaxın məsafədə hədəfləri məhv etdiyi bildirilir. Kompleks atıcı qurğu ilə birlikdə 25 kq-dan az kütləyə malikdir. "Karaok" raketinin hazırlanmasında daha əvvəl istehsal edilən OMTAS platformasından istifadə edilir.
Son zamanlar "Karaok" raketinin seriyalı istehsal prosesi davam edərkən, məhsulun bəzi hissələri embarqolar səbəbiylə yenidən işlənməli olub. Bu səbəblə kütləvi istehsal prosesinə hazırlığın daha bir neçə il davam edəcəyi gözlənilir. ASELSAN bu məqsədlə Konyada yeni bir istehsal xətti də açıb. Müəssisənin 2019-cu ildə istehsala başlayacağı gözlənilir. Modernləşmə proqramı çərçivəsində "Karaok" raketinin atəş məsafəsinin gələcəkdə mərhələli şəkildə əvvəlcə 4, sonra isə 6 km-ə çatdırılması planlaşdırılır.
Berlin-Baku-Galeri
"Berlin-Baku-Galeri" — Berlində sərgi salonu. Bakıdakı "Qız qalası" rəsm qalereyasının Berlindəki filialıdır. Rəhbəri tanınmış rəssam İbrahim Əhraridir.
Bu qalereya 2007-ci ildən fəaliyyət göstərir. Azərbaycan mədəniyyətinin təbliği baxımından qalereyanın fəaliyyəti mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Sərgiləri
Burada bir çox Azərbaycan və alman rəssamının sərgisi keçirilmişdir.
Börü Ana
Börü Ana — türk mifologiyasında qurd ilahə. Müxtəlif türk dillərində Qurd (Kurt, Kord, Kurd, Kırt, Gurt) Ana şəklində də deyilər. Böri (Boro) Ana olaraq da bilinər. Monqollar Çina (Şına, Şono) Ece olaraq xatırlayarlar.
Etrusk mifologiyasında
Romus və Romulus (Remus və Remulus)u əmizdirən Qurd Ana olaraq görünür. İtalyan mifologiyasına Etrusklar (Tuskiler) vasitəsilə keçmiş olan bir əfsanədir. Türklərin mağarada qurd tərəfindən bəslənən uşaq motivi ilə birə-bir eynidir. Romus və Romulus iki (və ya əkiz) qardaşdırlar və Roma şəhərini qurmuşlar. Bir çaya buraxılarlar və dişi bir qurd onları sudan çıxararaq bir mağarada əmizdirər. Daha sonra cütçü bir ailə tərəfindən tapılaraq övlad edilərlər. Roma şəhərini qurmaq üçün də qurd tərəfindən bəsləndikləri yeri seçərlər. Bu yerin ətrafını çevirərkən müzakirəyə başlayır və döyüş edərlər bunun üzərinə Romulus qardaşı Romusu öldürər. Beləcə qurduğu şəhər dövlətinin ilk xaqanı özü olur. Qardaşları bəsləyən qurd qara rənglidir.
Etruskler və ya digər adlarıyla Tirhene (Turhene)ler köhnə çağlarda italiyaya şərqdən gəlmiş olan bir xalqdır. Özlərinə Rasna (Rasana) deyərlər. Mənşələri hələ tam olaraq təsbit edilə bilməmişdir lakin türklər ilə bənzər mədəni quruluşa sahib olduqları irəli sürülməkdədir. O zamankı Avropa klanlarına görə irəli bir sivilizasiya səviyyəsindədirlər və bu mənada Roma və Avropa cəmiyyətlərinin sivilizasiyalarının inkişafına böyük fəaliyyətləri olmuşdur.
İlk dişləkdən sevgi (film, 1979)
İlk dişləkdən sevgi — 1979-cu ildə istehsal olunmuş ABŞ filmi.
Jung
Jung — Koreya adı.
Relyasiyalı verilənlərin idarəolunması sistemi
Relyasiyalı verilənlərin idarəolunması sistemi (en. RDBMS (Relational Database Management System) - belə verilənlər bazalarında informasiya əlaqələr (RELATİONS) adlandırılan ikiölçülü cədvəllərdə saxlanılır. Cədvəlin sətirləri yazılar (TUPLE), sütunları isə atributlar (ATTRİBUTE) adlanır. Cədvəllər bir-biri ilə açar sahələrə görə bağlı olur. Relyasiyalı verilənlər bazaları konsepsiyası IBM şirkətinin əməkdaşı Edqar Kodd (Edgar F. Codd) tərəfindən 12 qayda şəklində ifadə olunub.
Dilçilikdə riyazi metodların tətbiqi
Dilçilikdə riyazi metodların tətbiqi - Müasir dövrdə riyazi metodların elmin müxtəlif sahələrinə tətbiqi artıq böyük vüsət almışdır. Riyazi metodların dilçilikdə tətbiqi ilk baxışdan təəccüb doğura bilər ki, riyaziyyat ilə dilin nə əlaqəsi ola bilər. Lakin dil sisteminə dərindən yiyələndikdə artıq bu fikrin yanlış olduğu sübut olunur. Xüsusilə, iltisaqi dillərin tətqiqində bu əlaqə özünü açıq-aşkar hiss etdirir. Dilçilik ədəbiyyatından məlumdur ki, riyaziyyatın dilçiliyə tətbiqi XX əsrin 50-ci illərindən başlanmışdır. A.V.Qladkiy “Dilçilikdə və digər humanitar elmlərdə dəqiq və riyazi metodların tətbiqi” adlı məqaləsində, qlossematik məktəbin nümayəndələrindən tutmuş müasir dövrdəki alimlərin, o cümlədən, V.A.Kolmoqorov, V.A.Uspenski, A.A.Zaliznyak, J.A.Melçuk, Y.S.Martemyanov, B.V.Suxotinin və s. kimi dilçilər əsərlərində dəqiq və riyazi metodların istifadəsini açıqlamışlar.
Riyazi metodlar
Ümumiyyətlə, elmdə obyektiv aləmin dərk edilməsi, onun qanun mexanizminin insan beynində inikası yollarını araşdırmaq üçün xüsusi metod – dərk edilmə metodundan istifadə edilir. Dərk edilmə metoduna şərti olaraq üç meyarla yanaşılır:
J.D.Andryev “Elmi dərkin metodları” adlı əsərində aksiomatik və formalize metodları, modelləşdirmə metodu (bu metodu müəllif riyazi metodlar sırasına daxil etmişdir) haqqında qısa şəkildə məlumat vermişdir. Şərti olaraq bu metodlar müxtəlif elm sahələrində tətbiq olunduğundan (fizika, kimya, biologiya, elektrotexnika, iqtisadiyyat, dilçilik və s.) elmi dərketmənin ümumi metodu hesab olunurlar. Deməli, riyazi metodlara təkcə aksiomatik, formallaşma deyil, riyaziyyatın bütün əsas metodları daxildir. Bu metodların sayı 30-a qədərdir. Bunlardan yalnız dilçilkdə istifadə olunanları verməklə məhdudlaşacağıq. Beləliklə, dilçilikdə geniş tətbiq dairəsi olan aksiomatik, modelləşdirmə, riyazi, məntiq, ehtimal-statistik, nəzəri-kibernetik metodlarından və alqoritmlər, çoxluqlar, avtomatlar nəzəriyyəsindən istifadə olunur. Qeyd etməliyik ki, dilçiliyin bütün səviyyələrində bu metodlardan geniş istifadə olunur.
Riyazi dilçilikdə deşifrə məsələsi
Riyazi dilçiliyin maraqlı sahələrindən biri olan deşifrə məsələlərində də, xüsusilə, tanınmış rus alimi Suxotinin əsərlərində istifadəsi geniş vüsət almışdır. Bir sözlə, dünya dilçiliyində bu istiqamətlər üzrə külli miqdarda monoqrafiyalar, məcmuələr çap edildi və demək olar ki, XX əsrin əvvəllərində F. Sössürün riyazi metodların dilçilik məsələlərinə tətbiqi arzusu həyata keçdi. Azərbaycan dilçiliyində riyazi metodlardan istifadə edilməsi XX əsrin 60-cı illərindən M.S.Qarayevanın “Riyazi dilçilik tədrisdə” adlı kitabının nəşri ilə başlandı.
M.Qarayeva tərəfindən təməli qoyulmuş riyazi dilçiliyin artıq bütün qolları üzrə (maşın tərcüməsi, Azərbaycan dilinin formal modellərinin hazırlanması, statistik metodla dilin tədqiqi) tədqiqat işləri aparılmağa başlandı. 1976-cı ildə Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda Azərbaycan dilçiliyinin yeni bir sahəsi olan tətbiqi dilçilik qrupu yarandı. V.S.Pinesin rəhbərliyi altında qrup tətbiqi dilçilik məsələlərinə daxil olan probremlərlə: maşın tərcüməsi (sözün sintezinin formal təsviri, morfoloji analiz, mətnlərin avtomatik-sintaktik təhlili və sintezi, mətnlərin avtomatik redaktəsi və s.), formal modellərin hazırlanması (Türk dilində fel şəkilləri quruluşunun modelləşdirilməsi, avtomatik sintezin modeli və s.) və statistik metodla (qədim abidələrin statistik təhlili və s.) məşğul olur.
1979-cu ildə A.A.Axundovun “Riyazi dilçilik” əsəri işıq üzü gördü. Bir sözlə, demək olar ki, yuxarıda sadaladığımız metodlardan Azərbaycan alimləri uğurla öz tətqiqatlarında istifadə edirlər. Belə ki, aksiomatik metodla Axundov, Vəliyev, Melnikov, , , , modelləşdirmə metodu ilə Vəliyeva, Pines, Mahmudov, Əmirov, Fətullayev, Xəlili , , , , , , statistik metodla Pines, Vəliyeva, Mahmudov, Rəhmanov, Sultanov , , , , , çoxluqlar, avtomatlar və alqoritmlər nəzəriyyəsindən istifadə etməklə Vəliyeva, Mahmudov tədqiqat işlərini aparmışlar. Qeyd etməliyik ki, gələcəkdə şifahi nitqin dərk edilməsi, dillərin bilgisayar vasitəsilə tədrisi, video-elektron lüğətlərin hazırlanması və s. öz həllini gözləyir.
Qarabağlar (Göyçay)
Qarabağlar — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Gəncə gəzasının Qarabaqlar kənd yaşayış məntəqəsi XVIII əsrdə Qarabağ xanı Pənahəli xanın Naxçıvandan Qarabağa köçürdüyü kəngərlilərin qara­bağlar tirəsinin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. XIX əsrdə qarabağlar tayfasının Gəncə qəzasında yaşaması haqqında məlumat vardır.
Toponimikası
Kənd 19-cu əsrdə Gəncə qəzasından olan köçkünlər tərəfindən salınmışdır. 1856-cı ilə aid “Qafqaz təqvimi”nə görə, Qarabağlar kəndində (mənbəyə görə) “tatarlar”-sünnilər (sünni azərbaycanlılar) yaşayıb Azərbaycan dilində danışırdılar[3]. 1886-cı ilə aid ailə siyahılarının materiallarında Qarabağların "Tatar" (Azərbaycan) kəndində 324 nəfər göstərilir ki, onlardan 292 nəfəri sünni, 32 nəfəri isə şiədir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 988 nəfər əhali yaşayır.
İstinadlar
| Qarabağlar (Samux) // Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. II cild. Bakı: Şərq-Qərb. 2007. 304. ISBN 978-9952-34-156-0.
Berqştrix
Berqştrix – topoqrafik xəritələrdə horizontalların üzərində qoyulan və yamacın meyilliyini göstərən kiçik cizgilərdir. .
Genuya konfransı
Genuya konfransı — İqtisadi və maliyyə məsələlərinə dair 29 dövlətin və 5 Britaniya dominionunun nümayəndələrinin iştirakı ilə 1922-ci il aprelin 10-dan - mayın 20-dək Genuya şəhərində (İtaliya) beynəlxalq toplantı.
Konfrans, o zaman beynəlxalq səviyyədə tanınmayan RSFSR hökuməti üçün böyük əhəmiyyət kəsb edirdi. Vladimir Lenin RSFSR nümayəndə heyətinin sədri təyin edilmişdi. Lakin Leninin getmədiyi Genuyada, Sovet dövlətini sədrin bütün hüquqlarından istifadə edən Georgi Çiçerin təmsil etdi. RSFSR nümayəndə heyətinə həmçinin Leonid Krasin, Maksim Litvinov, Vatslav Vorovski, Yan Rudzutak, Adolf İoffe, Kristian Rakovski, Nəriman Nərimanov, Budu Mdivani, Aleksander Bekzadyan, Aleksnder Şlyapnikov, Fayzulla Xodjayev, Timofey Sapronov, Nikolay Yanson da daxil idi. Nümayəndə heyəti təkcə RSFSR-ni deyil, bütün digər sovet respublikalarını: Azərbaycan, Ermənistan, Belorusiya, Buxara, Gürcüstan, Ukrayna, Xorəzm, habelə Uzaq Şərq Respublikasının maraqlarını təmsil edirdi.
Konfransda iştirak etməkdən imtina edən ABŞ-ni bu konfransda müşahidəçi qismində - İtaliyadakı səfiri Riçard Çayld təmsil edirdi. Qərb ölkələrinin nümayəndələri arasında Devid Lloyd Corc, Corc Kerzon (Böyük Britaniya), Yozef Virt, Valter Ratenau (Almaniya), Luici Fakta (İtaliya), Luis Bartoux, Kamil Barrer (Fransa) ən fəal iştirak edənlər idi.
Konfransın çağırılması "Mərkəzi və Şərqi Avropanın iqtisadi bərpası üçün tədbirlər" yolu tapmaq məqsədi güdürdü. Əslində, əsas məqsəd Avropa ölkələrinin Moskvada kommunist rejimi ilə əlaqələr qurmaq istəyi idi.
Konfransa hazırlıq
250px|thumb|right|Britaniya imperiyasının baş naziri Devid Lloyd Corc (1863-1945) Genuya konfransının təşkilatçısı. Birinci Dünya müharibəsindən sonra dağıdılmış Avropanı bərpa etmək üçün Antantanın Ali Şurası 1922-ci ilin yanvarında Fransanın Kann şəhərində xüsusi müşavirə çağırdı. Həmin müşavirənin qarşısında yeni bir konfrans çağırmaq və dağıdılmış Avropanı Rusiyanın hesabına bərpa etmək məsələsi dururdu.
Avropa ölkələrinin yarısı dünya müharibəsinin gətirdiyi iqtisadi fəlakətlə üzləşməsi, milyonlarla insanın ölümü, dağılmış infrastruktur və çoxlu miqdarda israf edilmiş iqtisadi qaynaqlar ilə qarşılaşması ilə Britaniya imperiyasının baş naziri Devid Lloyd Corc Avropanın siyasi və maliyyə vəziyyətini bərpa etmək üçün nüfuzlu beynəlxalq toplantı çağırmağın tərəfdarı idi.
Bu məqsədlə 1922-ci il martın 20-dən 28-dək Londonda işləyən mütəxəssislərdən ibarət xüsusi komitə Sovet Rusiyasından Rusiyanın bütün keçmiş rejimlərinin bütün borclarını, maliyyə öhdəliklərini tanıması və həm Sovet, həm də ondan əvvəlki rejimlərin əməllərinindən doğan bütün itkilərə görə məsuliyyət daşıması tələb olunan bir qətnamə layihəsi hazırladı. Bu məsələlərin müzakirəsi üçün rəsmi təklif 6 yanvar 1922-ci il yanvarın 6-da də Kannda Britaniya imperiyasının baş naziri David Lloyd Corc tərəfindən təqdim edilmiş qətnamə layihəsi şəklində verildi və həmin gün yekdilliklə belə bir konfransın çağırılması qərara alındı.
Lloyd Corc Almaniyanın və Sovet Rusiyasının beynəlxalq konfransa bərabər hüquqlu üzvlər kimi dəvət olunmasını istəyirdi. O, bu təklifə narazı olan Fransa tərəfi ilə görüşlər keçirdi. Lloyd Corc Avropanın iki iddialı xalqının - alman və fransızların qitədə hegemonluq istəyini heçə endirmək məqsədi güdürdü. Qeyd edək ki, Almaniyaya qarşı sərt mövqedəki hər hansı bir yumşalma, Fransa tərəfindən Versal sülh müqaviləsinin tələblərinin zəiflədilməsi kimi qəbul edilirdi.
Konfransın açılışı və gedişi
Genuya konfransının açılış mərasimi 10 aprel 1922-ci il tarixində, saat 3-də şəhərin ən qədim saraylarından biri olan Palazzo di San Corcioda baş tutdu. Sarayın bir tərəfində nümayəndə heyətləri, dünyanın dörd bir yanından gələn media nümayəndələri, qarşı tərəfdə qonaqlar yerləşmişdilər. Nümayəndə heyyətləri konfransa avtomobillərlə gələrək, jurnalistlərin müşayiəti ilə binaya daxil olurdular. Mətbuat nümayəndələrinin konfransda iştirakı tədbirdən qabaq paylanmış xüsusi icazə vasitəsi ilə ciddi məhdudlaşdırılmışdı.
Lloyd Corcun Palazzo di San Corcio sarayına girişi salonda toplaşanlar tərəfindən böyük bir izdihamla qarşılandı. Konfransın baş memarı kimi o, konfransın bütün iclaslarında son sözə malik olacaq və onun tutduğu mövqe üstünlük təşkil edəcəkdi.
İştirakçılar
250px|thumb|left|Genuya konfransında iştirak edən RSFSR nümayəndə heyətinin üzvləri. Soldan ikinci Nəriman Nərimanov, 1922-ci il. İqtisadi və maliyyə məsələlərini müzakirə edəcək konfransda 29 dövlətin və 5 Britaniya dominionunun nümayəndələri iştirak edirdi. O, 1922-ci il aprelin 10-dan - mayın 20-dək davam etdi. Beynəlxalq səviyyədə tanınmayan RSFSR hökuməti konfransa xüsusi əhəmiyyət verirdi. Bu səbəbdən Sovet nümayəndə heyətinin rəhbəri şəxsən Vladimir Lenin olmuşdu. Lakin Lenin ora yollana bilmədi və rəhbər kimi RSFSR-i Georgi Çiçerin təmsil etdi. RSFSR nümayəndə heyətinin tərkibi çox geniş idi. Oraya bütün Sovet Rusiyası xalqlarının nümayəndələri daxil edilmişdi. Azərbaycanı konfransda Nəriman Nərimanov təmsil edirdi. Leonid Krasin, Maksim Litvinov, Vatslav Vorovski, Yan Rudzutak, Adolf İoffe, Kristian Rakovski, Budu Mdivani, Aleksander Bekzadyan, Aleksnder Şlyapnikov, Fayzulla Xodjayev, Timofey Sapronov, Nikolay Yanson Genuyaya yollanan heyətin daxilində idi.
Konfransda iştirak etməkdən imtina edən ABŞ-ni bu konfransda müşahidəçi qismində - İtaliyadakı səfiri Riçard Çayld təmsil edrdi. Qərb ölkələrinin nümayəndələri arasında konfransda Devid Lloyd Corc, Corc Kerzon (Böyük Britaniya), Yozef Virt, Valter Ratenau (Almaniya), Luici Fakta (İtaliya), Luis Bartoux, Kamil Barrer (Fransa) xüsusi rol oynayırdılar.
Konfransın gedişi və tərəflərin məqsədi
Konfransda iqtisadi, siyasi, maliyyə, nəqliyyat məsələləri üzrə xüsusi komissiyalar yaradıldı. Konfransda qalib dövlətlər Sovet Rusiyasından tələb etdilər ki, xaricilərin Rusiyada milliləşdirilmiş müsəssisələri yenidən özlərinə qaytarılsın. Həmçinin Rusiyadan xarici borclarını qaytarmaq da tələb edildi. Bu isə təxminən 18 milyard rubla bərabər rəqəm idi. Buna cavab olaraq Rusiya nümayəndə heyəti bildirdi ki, bu məbləği Rusiya bir şərtlə verməyə razıdır ki, xarici dövlətlər vətəndaş müharibəsi və xarici hərbi müdaxilə dövründə Rusiyaya dəymiş təxminən 39 milyard rubl dəyərindəki zərəri ödəsinlər. Bundan başqa, Rusiyaya çoxlu kredit və borc versinlər. Borcların qaytarılması üçün isə 30 il müddət qoysunlar. Ona görə də Rusiya ilə digər dövlətlər arasında konfransda heç bir razılıq əldə edilə bilmədi. 250px|thumb|right|Konfransın keçirildiyi Palazzo di San Corcio sarayının giriş salonu Antanta dövlətləri bununla razılaşmadılar. Konfransın gedişi zamanı Sovet nümayəndə heyəti Almaniya nümayəndə heyəti ilə aprelin 16-da Rapolloda görüşdü və RSFSR və Almaniya arasında diplomatik və iqtisadi münasibətləri bərpa etmək, hərbi xərclərin ödənilməsindən qarşılıqlı surətdə əl çəkmək haqqında sovet-alman müqaviləsi imzalandı. Almaniya sovet hakimiyyəti tərəfindən alman vətəndaşlarının milliləşdirilmiş mülkiyyəti barədə iddialarından əl çəkdi. Bu müqavilə Sovet Rusiyası tərəfindən diplomatik blokadanın ilk dəfə yarılması demək idi. 1922-ci ilin iyunun 13-dən – iyulun 20-dək Genuya konfransının davamı kimi Haaqada konfrans çağırılsa da, onun da nəticəsi olmadı.
Ümumilikdə götürüldükdə, Genuya konfransında bir nəticə əldə edilməsə də, o beynəlxalq münasibətləri sahmana salmaq üçün müəyyən mənada mühüm rol oynadı.
Sonic Syndicate
Sonic Syndicate — 2000-ci ildə Falkenberqdə yaradılan İsveç metal musiqi qrupu.
Haqqında
Qrupun 2000-ci ildə yarandığı deyilsə də, qrup 2002-ci ildə fəaliyyətə başladığı qeyd edilir. Sjunnesson qardaşları tərəfindən qurulan qrup qısa zamanda böyük naliyyətlər əldə etdilər. Qrup Pivotal Rockordings şirkəti ilə müqavilə imzalayaraq, 2005-ci ildə ilk debüt və stduio "Eden Fire" adlı albomu buraxıldı və 10.000 nüsxə satıldı. Avatar qrupu ilə birgə İsveçdə bütün bölgələrində konsertlər də çıxış etdi.
Daha sonra qrup 3 albom çıxartdı: "Only Inhuman" (2007), "Love and Other Disasters" (2008) və "We Rule the Night" (2010) adlı albomlar.
Bart Rouvenhorst
thumbnail|[[Kürənsaçlılar festivalında, 2005.]] Bart Rouvenhorst (d. 30 dekabr 1970, Apeldorn, Niderland) — Hər il Hollandiyanın Breda şəhərində keçirilən Kürənsaçlılar festivalının rəssamı, məsləhətçisi və təşkilatçısı.
Kürənsaçlılar festivalı
Bart Rouvenhorst Kürənsaçlılar festivalının yaradıcısıdır. Belə ki, o, 2005-ci ildə 15 kürənsaçlının şəklini çəkmək istəyib. Bunun üçün o, kürənsaçlı model axtarışına çıxıb. Onun müraciətinə 150 nəfər müsbət cavab verib. Tədricən bu ənənə festival halını alaraq, 5 minədək kürən insanı bir araya gətirib.
Litsea nigrescens
(Litsea nigrescens) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bədheybətlər dəstəsi (film, 1987)
Bədheybətlər dəstəsi — 1987-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir.
Hoobastank
Hoobastank 1994-cü ildə Kaliforniya, Los-Ancelesdə quruldu. 2000-ci ildə Island Records ilə müqavilə bağlıyan Hoobastank, 2001-ci ildə öz adlarını daşıyan ilk albom "Hoobastank"ı çıxardı. Qısa müddətdə,rock musiqisin ən öndə gedən, tanınmış qrupuna çevrildi.
6 fevral
1901–cari
thumb|[[Qustav Klimt]]
Litsea penangiana
(Litsea penangiana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Börü Ata
Börü Ata - türk, monqol və altay mifologiyasında qurd tanrısı. Müxtəlif türk dillərində Qurd (Kurt, Kort, Kord, Kırt, Gurt) Ata şəklində də deyilər. Böri (Börö) Ata olaraq da bilinər. Monqollar ona Çına (Şına, Şono) Ecege deyirlər.
Xüsusiyyətləri
Qurdları qoruyan və eyni zamanda qurd qılığına girə bilən tanrıdır. Bir çox türk tayfaları ortaq bir inanc olaraq qurddan törədiklərinə inanarlar. Kağoçı (Kao-Çı) türklərinin əfsanələrinə görə ilk kağanlarının qızları ataları tərəfindən bir təpəyə atılmışdır. Sonrasında kiçik qızı bir qurd qılığında gələn Qurd Tanrı ilə birləşmiş və Kağoçı xalqı onların uşaqlarından meydana gəlmişdir. Göytürk bayraqlarının yuxarısında daim bir qurd başı olardı. Tarduşların atası qurd başlı bir insandır. Qurd daim yol göstərici olaraq qəbul edilir və arxasında müxtəlif ölkələrə gedilər. Onun xəbərdarlığıyla təhlükələrin qarşısı alınır. Müqəddəs ruhların doqquz oğullarının hamısı qurda bənzəyir. Göy yallı, göy quyruqlu sözləri istifadə edilər. Başqırdlar qurddan törediklərinə inanarlar və adları da buna görə Baş-Qırd şəklindədir. Qurd Ataya Avropa əfsanələrində, məsələn, Romanın qurulmasıyla əlaqədar olaraq Romus və Romulus əfsanəsində rast gəlmək mümkündür. Bu motivi türklərlə əlaqəsi olduğu təxmin edilən etruskler vasitəsilə İtaliyaya çatmış olması ehtimal edilir. Qurdlar türklərdə müqəddəs sayıldığı üçün ictimai həyatın hər mərhələsində hətta müasir cəmiyyətdə belə təsirlərini göstərər. Məsələn Respublika Dövründə çıxarılan ilk yerli lokomotivə "Karakurt" (qaraqurd) adı verilmişdir. Bundan başqa Çingiz Aytmatovun, pozulan və yox olan təbii tarazlığı bir qurdun gözündən izah etdiyi "Dişi Qurdun Yuxuları" adlı əsəri də türklərdə qurdun təbiət, yurd və həyatı simgelemesi baxımından qiymətləndirmək də yerində olacaq. Şaman dualarında altı ağızlı qurddan tez-tez bəhs edilir. Osetin əfsanələrində Kurdalagon adlı bir dəmirçiyə bəhs edilir.
Etimologiya
Qurd sözü (Qur / Gur / Kür) kökündən törəmişdir. Güc, qüvvət, dayanıqlılıq mənalarına gəlir. Qurtarmaq hərəkəti ilə də kök etibarilə əlaqəlidir.
Qarabaqqal
Qarabaqqal — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Qarabaqqal Göyçay r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Göyçayın sahilində Şirvan düzündədir. Oykonim orada yaşamış qarabaqqal nəslinin adını əks etdirir. Yerli məlumata görə, kəndin əhalisi Qarabağ xanlığından köçüb gəlmişdir. Başçıları guya baqqallıqla məşğul olmuş Qara adlı şəxs olduğu üçün nəsil belə adlanmışdır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 2623 nəfər əhali yaşayır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Şirvan düzünün şimal-cənub hissəsində yerləşir. Kəndin yaxınlığından Yuxarı Şirvan kanalı keçir. Yayı isti olur, orta temperatur iyul-avqust aylarında 40-43 dərəcəyə yüksəlir. Qışı mülayim keçir. Kəndin əkinə yararlı torpaqları qismən şoranlaşmaya məruz qalmışdır. Kəndin yaxınlığında faydalı qazıntılardan gil mövcuddur. Bakı-Şamaxı-Yevlax avtomobil yolu kəndin ərazisindən keçir.
İqtisadiyyatı
Qarabaqqal kəndinin ərazisində zəngin gil yataqları vardır ki, bundan da yüksək keyfiyyətli kərpic istehsal olunur. Kənd əhalisinin əsas məşğuliyyəti bağçılıq (nar), taxılçılıq, tərəvəzçilikdir.
Senecio chipauquilensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Antiklinori
Antiklinori- (antiklinal sözündən və yun.oros.dağ, yüksəklik) -yer qabığının iri və mürəkkəb qırışıq kompleksi. Mərkəzi hissənin ümumio qalxması, bəzən də nəhəng intruziv kütlənin daxil olması və qanadlarında üstəgəlmə xarakterli pozulma zonalarının inkişafı ilə səciyyələnir.
Xarici keçidlər
Anticlinorium GEOLOGY
Barkod skaneri
frame|Barkod skaneri Barkod skaneri(Barcode Scanner) – malın üzərinə vurulmuş barkodu oxuyan və informasiyanı kompüterə, kassa aparatına, POS-terminala ötürən qurğudur. Barkod skanerlərindən ticarət və xidmət sahələrində, kitabxanalarda malı tez identifikasiya etmək, mədaxil-məxaric etmək və başqa işlər üçün geniş istifadə olunur.
Yakobinlər
thumb|right|350px|Yakobin klubunun Müqəddəs Yakob monastrının kitabxana zalında yığıncağı (1791).
Yakobinlər — Fransanın inqilab tarixində mövcud olmuş fransız siyasi cərəyanının — yakobinlər klubunun (club des Jacobins) üzvüləri. 1793–1794-cü illərdə yakobinlər diktaturasının qurucuları. Klub 1789-cu ildə milli şuranın bretonlu deputatlar fraksiyası əsasında, Parisin Müqəddəs Yakob dominikan kilsəsində yaradıldığı üçün yakobinlər adlandırılmışdır. Yakobinlər klubu fransız inqilabının gedişində böyük təsir qüvvəsinə malik olmuşlar. Məhz fransız inqilabı yakobinlər klubunun təsiri ilə inkişaf etmiş və onun taleyi ilə birlikdə məğlub olmuşdur. Yakobinlərin hakimiyyəti dövründə bir sıra radikal reformlar və kütləvi terrorlar həyata keçirilmişdir. Yakobinlər klubuna 3 cərəyan (partiya) daxildir:
1791-ci ilə qədər yakobinlər ələlxüsus Maksimillian Robespyerin başçılıq etdiyi mərkəz konstitusiyalı monarxiyanın, ölkənin bütövlüyünün, milli müdafiənin əksinqilabçılara və daxili terrora qarşı gücləndirilməsinin tərəfdarı olaraq, 2 iyun 1793-cü ildə əvvəl jirondistləri sonra isə ebertistlər və dantonistləri devirərək, Maksimillian Robespyerin 9 termidor çevrilişinə qədər mühüm siyasi qüvvəyə çevrilmişlər. Yakobinlər Maksimillian Robespyerin edamından sonra termidorlar və royalistlər tərəfindən təqiblərə məruz qalırlar. 1794-cü ilin noyabrında yakobinlər klubu bağlanılır. Yakobinlər klubunun rəsmi adı: "Tam və bölünməz respublika dostları cəmiyyəti", devizi: "Azad yaşamaq və ölmək" —. XIX əsrdə yakobinlər termini nəinki klub mənsublarına, hətta onları müttəfiqlərinə, eləcə də radikal siyasi cərəyanlara da şamil edilirdi.
Yaranması
Yakobinlər klubu öz mənbəyini Breton klubundan — Baş ştatların açılışına qədər Versalda bir neçə Bretani deputatlarının yığıncağından götürmüşdür. Kral və Milli şura Parisə köçdükdən sonra Breton klubu dağılır və ona daxil olan deputatlar Parisdə şəxsi evlərdə yığıncaqlarını keçirirlər. Daha sonra yığıncaqlar Milli şuranın toplandığı manejin yaxınlığındakı kirayə götürdükləri dominikan ordeninə məxsus Müqəddəs Yakob monastrında keçirilir. Yığıncaqlarda bir neçə monaxın iştirak etdiyinə görə royalislər onları lağa qoyaraq yakobinlər adlandırmağa başlamışlar. Yakobinlər özləri isə klublarını "Konstitusiya dostları cəmiyyəti" adlandırırdılar. Əslində isə yakobinlərin siyasi amal və idealları konstitusiyalı monarxiya olmuşdur. Onlar monarxist olsalar da qanunu oz devizləri hesab edirdilər. Klubun açılma tarixi 1789-cu ilin dekabrına təsadüf etsə də onun nizamnaməsi Barnav Antuan tərəfindən tərtib edilərək 8 fevralın 1790-cı ildə qəbul olunmuşdur.
Qəzeti
Klub öz qəzetini nəşr etdirir. Onun redaktorluğu Orlean hersoqunun oğlu Şoderlo de Lakloya tapşırılır. Qəzet isə orlanizm "Manitoru" adlandırılır. Burada XVI Lüdovikə müxalif fikir və məlumatlar dərc edilir.
Turizm sahəsində reklam
Turizm sahəsində reklam - informasiya fəaliyyəti iki səviyyədə həyata keçirilir :
a) Dövlət və ya makrosəviyyədə
b) Kommersiya strukturları səviyyəsində və ya mikrosəviyyədə
Makrosəviyyəli reklam
Dövlət tənzimlənmə orqanları tərəfindən həyata keçirilir. ÜTT onları ümumiləşdirərək, Milli Turizm Təşkilatları (MTT) adlandırır. Regionların, bələdiyyələrin turizmi idarə edən orqanları və assosiasiyaları da belə təşkilatlar sırasına aid edilir.
Makrosəviyyəli reklam əsas məqsədi:
Mikrosəviyyəli reklam
Mikrosəviyyəli və ya kommersiya xarakterli reklamın əsas məqsədi ölkənin xoş simasını yaradan reklamdan fərqli olaraq, alıcını bazarda təklif edilən çoxsaylı məhsullar arasında yalnız konkret məhsul almağa sovq etməkdir.
Turizmdə reklam vasitələrinə aşağıdakılar aid edilir:
Kəskin bronxit
Kəskin bronxit - bronxların məhdud iltihabıdır. Öskürək və bəlğəm ən önəmli klinik əlamətləridir. Adətən yuxarı tənəffüs yollarının infeksiyası fonunda başlayır. Kəskin bronxitdə öskürəyin 5 gündən artıq davam etməsi ilə yuxarı tənəffüs yolu infeksiyasından fərqlənir.
Mycoplasma pneumoniae və Chlamydophila pneumoniae nadir hallarda - əsasən kollektivdə olan yoluxmalarda kəskin bronxitə səbəb olurlar. Belə hallarda öskürək daha az müddətli (≥3 gün) olur. Differensial diaqnostika pnevmoniya, XOAX residivləri, astma və postnasal drip (burunarxası axıntı) sindromu ilə aparılmalıdır.