cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Altı duru, üstü quru (film, 1983)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1983-cü ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Sultan Şahcahan
Mədəniyyət və sənətkarlığa dəstəyi
Şahcahan bir çox üsyanların, daxili çəkişmələrin, atalarından qalan problemlərin arasında olsa da sənətakarlığa, mədəniyyətə dəyər vermişdir. Belə ki, onun dövründə Babur və Teymurlu mədəniyyəti özünün ən yaxşı çağını yaşayırdı. O bir çox şairə,miniatür sənətçilərinə yardım etmiş, onlara dəstək olmuşdur. Amma şübhəsiz ki, ən böyük dəstəyi memarlığa vermişdir. Ölkədə bir çox məscidlər, qalalar, saraylar, mədrəsələr və başqa bir çox tikilililər inşa etdirmişdir. Şahcahanabad, bu günkü adıyla Dehli şəhəri də onun tərəfindən tikilmişdir.
Əkbər şah
Həyatı
Əkbər şah daha sonra məcusi, Hindu, Buddist və xristian alimlərini də bu yığıncaqlara çağırmağa başladı, onların İslam əleyhinə danışıqlarını müdaxilə etmədən dinlədi. Bu yığıncaqlarda İslamın bədəvi bir millətə gəldiyi, Babür xalqı kimi yüksək bir millətə uyğun olmadığı, vəhyin ağla zidd olduğu, Quranın Allah kəlamı olmadığı fikirləri dilə gətirildi.
Sultan Şahcahan
Son dönəmi
Bütün bunlara baxmayaraq xanlıq içində gedən hakimiyyət uğrunda mübarizə onun ölməmişdən əvvəl taxtdan enməsinə səbəb olmuşdur. Tac Mahalın inşasından qısa müddət sonra oğlu Aləmgir (Avrangazab) tərəfindən guya əqli problemləri olduğu üçün taxtdan salınmış, Aqra Qalasında otaq həbsinə məhkum edilmişdir. Rəvayətə görə ömrünün geri qalan hissəsini buradakı kiçik pəncərədən Tac Mahalı izləməklə keçirmişdir. Ölümündən sonra da Tac Mahalda, sevimli həyat yoldaşı Mümtaz Mahalın yanında dəfn edilmişdir.
Əkbər şah
Həyatı
Tacü l-arifin ləqəbiylə şöhrət tapmış Şeyx Zəkəriyyə, insan-ı kamil sözüylə nəzərdə tutulanın Əkbər şah olduğunu və ona mütləq itaət dinin əmirlərindən olduğunu iddia edərək ona qiblə-i murâdât (ona yönəlincə muratların reallaşacağı qiblə) adını vermiş, bu iddialarını sübut etmək üçün hədis uydurmaqdan da çəkinməmişdi. Digər tərəfdən Əkbər şah, Tacəddin Ayodhanî ilə də dostluq qurmuş, bu zat vasitəsiylə Abdulkərim Cilî'nin insan-ı kamil təlimini özünə uyarlamış və öz inancına mənsub təqibçilərindən hüzurunda səcdəyə kapanmalarını istəmişdir.
Bəzi Brahmanlar Əkbər şahın Rama və Krişna kimi böyük Hindu məbudu Vişnunun avatarı (Tanrı Vişnunun insana çevrilərək dünyaya gəlmiş halı) olduğunu söyləyərək, onu Hinduların məbudu mövqeyinə gətirmişlər. Ona bağlılığın dörd mərtəbəsi olaraq mal, can, namus və dinin fəda edilməsi lazım olduğunu, buna qarşılıq hikmət, şücaət, iffət və ədalətin əldə ediləcəyini elan etmişdilər.
Hakimiyyəti
Sultan Əkbər şah hakimiyyəti dövründə güclü bir təşkilat qurdu. Üsyanların və parçalanmaların qarşısını aldı. 1578-ci ildə Benqal, 1581-ci ildə Kabil, 1587-ci ildə Kəşmir, 1592-ci ildə Sind və 1594-cü ildə Qəndəharı tamamilə itaət altına aldı. thumb|left|250px|Moğol imperiyası I Əkbərin dövründə Əkbər şahın zamanında sarayada hind təsiri artmağa başladı. Hərəmxanasına götürdüyü hindli qadınların təsiri və hüsni-rəğbəti ilə hindlilərin də vətəndaş sayılaraq əsgər və dövlət məmuru olmalarını təmin etdi. Müsəlmanlarla hindlilər arasında bərabərlik təmin edildikdən sonra ölkədə gərginliklər azaldı. O, "xalqın dövlət üçün deyil, dövlətin xalq üçün var olduğu" fikrini mənimsədi və mənimsətdi. Böyük əhalisi olan Hindistanda türklər kiçik bir azlıq vəziyyətində idilər və daha çox əsgər və məmur olurdular. Bir çox baxımdan bərabərlik təmin edildiyi üçün azlığın çoxluq üzərində hakimiyyəti artıq mümkün deyildi.
Əkbər şah 1603-cü ildə xəstələndi və nitqi tutuldu. Oğlu Cahangir mirzəni çağıraraq ona öz əliylə qılınc qurşadı və hökmdarlıq sarığını başına qoydu. Ölümündən əvvəl Sikandarada özü üçün bir türbə tikintisi başlatmışdı. Qat-qat və piramidanı andıran bu türbə oğlu Cahangir tərəfindən tamamlandı və Əkbər şah 1605-ci ildə vəfat etdikdən sonra burada dəfn olundu. thumb|300px|Əbül-Fəzl Sultan Əkbərə "Əkbərnamə" kitabını oxuyarkən thumb|right|250|left|Sultan Əkbərin türbəsi
Xüsusiyyətlər və hərəkətləri
Əkbər şah, Hindistanda ənənəvi yüzlərlə il ədalətsiz tətbiqlərə son qoydu və ədalətli məhkəmələr qurdu. Vergi ümumi olaraq ədalətli olmağa diqqət göstərdi. Hindu və Müsəlmanlar, öz ənənələrinə görə mühakimə olunan bir qanunu düzəldirlər. Fethpur, Sikriyi memarlar, alimlər, şairlər, yazarlar və rəssamları bir araya gətirərək bir sənət mərkəzinə çevirdi.
Əkbər türk-islam memarlığının ən gözəl əsərlərini təmin etdi. Bunlardan birincisi, Fethpur Sikridə beş qatlı Turku Sultana sarayı, dünyanın ən böyük qapılarından Bülend Dərvəzə və 1602-ci ildə Hesslərin fəthini xatırlamaq üçün tikilmiş Lahordakı Mirror sarayından ibarətdir.
Böyük Xınıslı
Böyük Xınıslı — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Böyük Xınıslı Şamaxı rayonunun Şamaxı Şəhər inzibati ərazi vahidində kənd. Xınıslı çayının (Zoğalavay çayının qolu) sağ sahilində, Meysəri silsiləsinin (Böyük Qafqaz) ətəyindədir. Əvvəllər rayonun ərazisində Kicik Xınıslı (və ya Dərə Xınıslısı) kəndi də olmuşdur. İndi bu kənd Şamaxı Şəhərinin bir məhəlləsidir. Orta əsrlərdə Türkiyədə Xınıslı adlı Şəhər və vilayət olmuşdur. Səlcuqilər, Səfəvilər dövlətlərinin siyasi həyatında muhum rol oynamış xınıslıların adını daşıyır. Etnotoponimdir.
Tarixi
Xınıslı kəndinin tarixi IV əsrlərə qədər gedib çıxır. Adı ərəb tarixçilərinin və sayahətçilərinin əsərlərində Şamaxı yaxınlığında olan yaşayış məntəqəsi kimi keçir. Kənd yaxınlığında bir neçə tarixi qanlı döyüşlər olub. (Çala Çuxur) Məşhur Şirvanşah və uşaq arasında olan dialoq da burada olduğu deyilir. (Çör və çöp)
Mədəniyyəti
Kənddə 9 illik orta məktəb, uşaq bağçası və kiçik kitabxana fəaliyyət göstərir. Məktəb Qarabağ döyüşlərində qəhrəmanlıqla həlak olan şəhid Rahim Soltanovun adını daşıyır.
Coğrafiyası və iqlimi
Əhalisi 600 nəfərə yaxındır.
Kənddə tarixi 100 ildən artıq ölçülən məscid fəaliyyət göstərir. Kəndin əhalisi müsəlman olsa da, radikal deyillər.
Kənd Şamaxı rayon mərkəzindən 3–4 km məsafədə yerləşir.
Böyük Xınıslı kəndi şimaldan Məlhəm və Əngəxaran, qərbdən Mehisərin və Ağabəyli, cənubdan isə Şamaxı və Kiçik Xınıslı kəndləri ilə əhatə olunmuşdur. Kişik Xınıslı kəndi hal-hazırda Böyük Xınıslı kəndindən bir neçə dəfə böyükdür. Bu kənd öz tarixini Böyük Xınıslıdan götürür.
Xınıslı kəndinin iqtisadiyyatı əsasən üzümçülük və fermer təssərrüfatı əsasında qurulmuşdur. Sovet ittifaqı dağılandan sonra üzümçülük iflas etmiş, yerini taxılçılığa vermişdir. Hal hazırda kənddə fərdi təsərrüfat inkişaf etməkdədir.
Üç tərəfdən dağlarla əhatə olunan kənd dağətəyi zonada yerləşir və gözəl iqlimə, o cümlədən gözəl təbiətə malikdir. Kəndin sağ və sol hissəsindən mövsümi çaylar axır.
Kənd əfsanəvi Gülüstan (qala) dağının ətəyindədir (200 metr). Böyük Şah İsmayıl Xətai Şamaxıya hücum edən zaman Şirvanşah (oğul II Şeyx İbrahim) burada gizlənmiş, təslim olmamışdır.
Rəvayətə görə İsmayıl qızılbaş əmirlərini məşvərətə yığaraq onlardan soruşur: "Siz nə istəyirsiniz, Azərbaycan taxt-tacını, yoxsa "Gülüstan" qalasını?" Onlar yekdilliklə Azərbaycanı üstün tuturlar.
Əhalisi
Kənd əhalisi 487 nəfərdir ki, onunda 237 nəfəri kişi, 250 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.
Din
Kənddə Böyük Xınıslı kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Farsal döyüşü
300px|thumb|Farsal döyüşü Farsal döyüşü (Pharsalos, Pharsala) — Yunanıstanın Larisa nomunun (Fessaliya) Farsal şəhəri yaxınlığında Yuli Sezarın vətəndaş müharibəsi gedişində E.ə. 48-ci il 6 iyunda Qay Yuli Sezarın 30 min piyada və 1–2 min süvaridən ibarət qoşunu ilə Qney Pompeyin başçılığı altında Roma senatının 30 min piyada və 3–4 min süvaridən ibarət qoşunları arasında baş verən həlledici döyüş.
Sahib Ələkbərov
Sahib Nurəddin oğlu Ələkbərov — Azərbaycan Respublikası iqtisadiyyat nazirinin müavini, III dərəcəli dövlət vergi xidməti müşaviri.
Həyatı
Sahib Nurəddin oğlu Ələkbərov 1952-ci il yanvar ayının 10-da Samux rayonunda anadan olmuşdur.
1972-ci ildə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunu (indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası), 1984-cü ildə isə Moskva İctimai Elmlər Akademiyasını bitirmişdir.
Ordu sıralarında hərbi xidməti başa vurduqdan sonra, 1974-cü ildən Azərbaycan Dəmir yolu Biləcəri qovşağında mühəndis, 1975-ci ildən 1996-cı ilədək komsomol və partiya orqanlarında, 1996-cı ildən 2005-ci ilədək özəl sahələrdə müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. İki çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı, komissiya sədri olmuşdur.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2 iyul 2010-cu il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Vergilər nazirinin müavini təyin edilmişdir.
2020-ci ilin aprelindən isə İqtisadiyyat nazirinin müavini vəzifəsində çalışır.
11 fevral 2020-ci ildə vergi xidməti işçilərinin peşə bayramı günü ilə əlaqədar olaraq 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə, 10 yanvar 2022-ci ildə isə dövlət qulluğunda səmərəli fəaliyyətinə görə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Ailəlidir, üç övladı var. Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru, Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinin köməkçisi Anar Ələkbərovun atasıdır.
Qars ili
Qars Əyaləti — Qars Şərqi Anadolu Bölgəsinin şimal-şərqində yerləşir. Əyalət əhalisi: 281.077. Bu əhalinin 51,5%-i şəhərlərdə yaşayır (2021-ci ilin sonu). Vilayətin sahəsi 10,193 km2-dir. Əyalətdə hər km2-ə 28 nəfər düşür. Bu bələdiyyələrin tərkibində 8 rayon, 9 bələdiyyə, 57 məhəllə və 381 kənd var.
Əhalisi
İlin əhalisi hazırda əsasən azərbaycanlılardan (buradakı azərbaycanlılar - Azərbaycan dilində danışan və özünə yerli deyən türklərdən, azərbaycanlıların etnoqrafik qrupu olan və Azərbaycan dilində danışan, özlərini tərəkəmə və ya qarapapaq adlandıran türklərdən, 1908-1946-cı illərdə əsasən İrandan, qismən də Azərbaycan SSR-dən siyasi təqiblərin təsiri nəticəsində Qars ilinə köç etmiş Azərbaycan türklərindən ibarətdir) və kürdlərdən ibarətdir.
Coğrafi quruluşu
İqlimi əsasən soyuqdur. Soyuq hava kütləlidir. Əsas iqlim dağ-tundradır. Ən isti temperatur 16 dərəcədir. Dağlıq ərazidə yerləşir. Ən hündür nöqtə 3800 metrdir.
Azər Həsrət
Azər Həsrət (tam adı: Həsrət Azər Hacıqulu oğlu; ) — Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti, hüquq müdafiəçisi.
Həyatı
Azər Həsrət 3 avqust 1968-ci ildə Azərbaycan SSR-in Xaçmaz rayonunun Dədəli kəndində anadan olmuşdur.
1976–1986-cı illərdə elə həmin kənddəki orta məktəbdə oxumuş, sonra Bakı Baza Energetika Texnikumuna daxil olmuşdur. 1986-cı ilin payızında həqiqi hərbi xidmətə çağırılan Azər Həsrət iki il Almaniyanın Zerbst şəhərində Almaniyadakı Sovet Qoşunları Qrupunun tərkibində sıravi əsgər kimi xidmət keçmişdir. Eyni zamanda o, xidmət etdiyi batalyonda idman təşkilatçısı vəzifəsini də yerinə yetirmişdir.
1988-ci ilin dekabrında hərbi xidmətini başa vurub Azərbaycana qayıdandan sonra texnikumda təhsilini davam etdirməklə bərabər Bakı Məişət Maşınları Təcrübə Zavodunda fəhlə kimi işləmişdir.
1991-ci ildə texnikumu bitirdikdən sonra doğma kəndinə qayıdıb Xaçmazdakı "Vəlvələçay" Kooperativində işə düzəlmiş, 1992-ci ilin sonunadək burada işləmişdir. 1992-ci ildə Elçibəy hökumətinin tələbə qəbulu ilə bağlı yeni qaydalarından yararlanaraq imtahan vermiş və Bakı Dövlət Universitetinin Kitabxanaçılıq fakültəsinə qəbul olunmuşdur.
O, 1997-ci ildə həmin fakültəni "kitabxanaçı-biblioqraf" ixtisası üzrə qırmızı diplomla bitirmişdir. Eyni zamanda universitetdəki Hərbi kafedranı bitirdiyinə görə, ona ehtiyatda olan leytenant hərbi rütbəsi də verilmişdir. Universitetdə oxuduğu illərdə ictimai və elmi fəaliyyətlərdə yaxından iştirak edən Azər Həsrət fakültədə fəaliyyət göstərən Tələbə Elmi Cəmiyyətinə sədr seçilmiş və həmin qurumun dirçəldilməsinə, tələbələr arasında elmi araşdırma və müzakirələrin genişlənməsinə nail olmuşdur. Eyni zamanda o, BDU Azad Tələbə Həmkarlar İttifaqı İdarə Heyətinin üzvü kimi də fəaliyyət göstərmişdir.
Hələ tələbə ikən ictimai-siyasi fəaliyyətə və jurnalistikaya meyl etdiyindən o, 1995-ci ilin fevral ayından etibarən "Vətən ocağı" qəzetində yazılarla çıxış etmişdir.
Universiteti bitirdikdən sonra Azər Həsrət əmək fəaliyyətini davam etdirməyə başlamış və "Xəbər Servis" İnformasiya Agentliyində siyasi məsələlər üzrə xüsusi müxbir kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bundan sonra isə o, bir müddət "Olaylar" İnformasiya Agentliyində Prezident Aparatı və Milli Məclisdən sorumlu müxbir kimi işləmişdir.
1998-ci ilin yanvar ayından Azadlıq qəzetində müxbir fəaliyyətinə başlamış, 1999-cu ildən 2005-ci ilin sonunadək həmin qəzetdə köşə yazarlığı etmişdir. Elə həmin illərdə paralel olaraq ingilisdilli "Baku Today" İnternet qəzetində müxbir, Orta Asiya və Güney Qafqaz Söz Azadlığı Şəbəkəsinin (CASCFEN) ingilis və rus dillərindəki İnternet xəbər saytında redaktor işləmiş və bu fəaliyyətini indiyə qədər davam etdirir. 2008-ci ilin aprel ayından isə o, Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondunda informasiya meneceri vəzifəsində çalışır. 2003-cü ildə "Cümhuriyyət" və "Bizim yol" qəzetlərində köşə yazıları ilə çıxış etmişdir.
Azər Həsrət 1998–2000-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasında oxumuş, həmin illərdə institutda kiçik elmi işçi kimi də işləmişdir. 2006–2008-ci illərdə o, "Multimedia" İnformasiya Sistemləri və Texnologiyaları Mərkəzi və Azərbaycan İnternet Forumunun dövlət qurumlarının İnternet resurslarının monitoringi üzrə eksperti vəzifəsini də icra etmişdir.
İctimai çalışmaları və peşəkar üzvlüklər
Azər Həsrət 1994–1996-cı illərdə Bakı Dövlət Universiteti Kitabxanaçılıq Fakültəsi Tələbə Elmi Cəmiyyətinin sədri, eyni zamanda BDU Azad Tələbə Həmkarlar İttifaqı İdarə Heyətinin üzvü olmuşdur.
Eyni zamanda o, 1994–1997-ci illərdə qurucularından biri olduğu Azərbaycan Demokratik Tələbə Gənclər Təşkilatının sədr müavini, 1997–2002-ci illərdə isə Jurnalistlərin Həmkarlar İttifaqının qurucusu və başqanı kimi fəaliyyət göstərmişdir. Azərbaycan mediasını beynəlxalq səviyyədə təmsil edib mövqelərini möhkəmləndirmək kimi ümdə vəzifənin öhdəsindən gələn Azər Həsrət uzun zaman beynəlxalq jurnalist qurumları ilə işbirliyi etmiş, 1999-cu ildə baş qərargahı Vyanada yerləşən Beynəlxalq Mətbuat İnstitutuna üzv olmuşdur.
Bundan sonra isə o, 2000-ci ildə həmin qurumun Azərbaycan Milli Komitəsini quraraq 2004-cü ilədək onun direktoru olmuşdur. 1999-cu ildə başçılıq etdiyi Jurnalistlərin Həmkarlar İttifaqını Torontoda (Kanada) yerləşən Beynəlxalq Söz Azadlığı Mübadiləsi (IFEX) təşkilatına və Brüsseldəki Beynəlxalq Jurnalistlər Federasiyasına üzv edən Azər Həsrət iki il sonra – 2001-ci ildə birincinin Şura üzvlüyünə seçilmiş və 2005-ci ilədək bu vəzifədə qalmışdır.
2001-ci ildə qurulan Azərbaycan İnternet Forumu İdarə Heyətinə üzv seçilmiş və bu günədək də həmin vəzifədə qalmaqdadır. 2002-ci ildə onun öncüllüyü ilə Azərbaycan Jurnalistlər Konfederasiyası qurulmuş və onun ilk baş katibi vəzifəsinə Azər Həsrət seçilmişdir.
O, bu vəzifəni 2005-ci ilin yayına qədər icra etmişdir. 2003-cü ilin mart ayında qurulan Azərbaycan Mətbuat Şurasının formalaşmasında da önəmli rol oynamaqla onun ilk İdarə Heyəti üzvlüyünə seçilən Azər Həsrət 2005-ci ildə könüllü şəkildə oradan uzaqlaşmış və siyasi fəaliyyətlə mətbuat fəaliyyətini bir-birinə qarışdırmamaq üçün bu addımı atdığını bildirmişdir.
2003-cü ildə onun uğurları sırasına daha bir neçəsi əlavə edilmişdir. Bunlardan biri baş qərargahı Nyu-Yorkda yerləşən Türk Forumu lobbi təşkilatının Məsləhət Şurasına, digəri isə yeni qurulan Beynəlxalq Xəbər Təhlükəsizliyi İnstitutu (INSI, Brüssel) İdarə Heyəti üzvlüyünə seçilməsidir. Birincidəki üzvlüyü hələ də davam etsə də ikincidəki üzvlüyü 2006-cı ildə sona çatmışdır. Bundan başqa, yenə də həmin ilin martında Bakıda onun başçılığı ilə Orta Asiya və Güney Qafqaz Söz Azadlığı Şəbəkəsi (CASCFEN) qurulmuş, o, təşkilatın ilk sədri vəzifəsinə seçilmişdir.
2007-ci ildə onun başçılığı ilə "YOL" İctimai Birliyi qurulmuş və o, təşkilata sədr seçilmişdir. 2008-ci ilin iyul ayında isə Azər Həsrətin də iştirakı ilə "Seçki 2008" QHT Koalisiyası qurulmuşdur.
2013-cü ildə keçirilmiş Azərbaycan Jurnalistlərinin Qurultayında 3 onlayn media təmsilçisindən biri kimi yenidən Azərbaycan Mətbuat Şurası İdarə Heyətinin üzvü seçilmişdir.
2017-ci ilin 14 aprel tarixində Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi tərəfindən 6 il müddətinə İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti Yayım Şurasının üzvü seçilmişdir.
Siyasi çalışmalar və iştirak
Azər Həsrət 1989–1992-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin üzvü olmuşdur. 1995-ci ildə hələ tələbə ikən Xudat Seçki Dairəsindən (Xaçmaz) müstəqil şəkildə deputatlığa namizədliyini irəli sürmüş, ancaq qeydiyyata alınmamışdır.
1998-ci ildə isə Azərbaycanda keçirilən prezident seçkilərində müşahidəçi kimi iştirak etmişdir. Deputatlığa namizəd kimi gücünü təkrar 2000-ci ildə Bakı şəhərindəki 9 saylı Xətai Seçki Dairəsində sınamaq qərarına gəlsə də qanunsuz şəkildə qeydiyyata alınmamışdır.
2004-cü ildə Ukraynada keçirilən prezident seçkisi zamanı uzunmüddətli müşahidəçi kimi Çerkassı vilayətində koordinator vəzifəsini icra etmişdir. Daha bir beynəlxalq müşahidəçiliyi isə o, 2005-ci ildə Albaniyada keçirilən parlament seçkiləri zamanı həyata keçirmişdir.
Azər Həsrət 2015-ci ilin aprelində Qazaxıstanda keçirilmiş prezident seçkisində ATƏT-in Demokratik Təsisatlar və İnsan Hüquqları Bürosunun seçki müşahidə missiyasının tərkibində Taraz vilayətində müşahidə aparmışdır.
2005-ci ildə "Azadlıq" blokunun dəstəklədiyi deputatlığa müstəqil namizəd kimi seçkilərə qatılan Azər Həsrət 56 saylı Xaçmaz Kənd Seçki Dairəsində geniş dəstək qazansa da saxtalaşdırma sonucu onun qələbəsi etiraf edilməmişdir (lehinə olan səslərin rəsmi sayı 4138, qeyri-rəsmi sayı isə 8400-ə qədər olub).
2008-c ilin iyulunda həmin ilin 15 oktyabrında keçiriləcək prezident seçkisini müşahidə etmək üçün onun iştirakı ilə "Seçki 2008" QHT Koalisiyası qurulmuşdur.
2010-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə seçkilərdə 34 saylı Xətai II seçki dairəsindən müstəqil namizəd kimi seçkilərə qatılmışdır.
Türk, ingilis və rus dillərini də mükəmməl səviyyədə bilir.
Ailəsi
Evlidir, bir qızı və bir oğlu var.
Gümrü
Gümrü — Ermənistanda şəhər.
Hidiv qəsri
Hidiv qəsri — İstanbulun Beykoz ilçəsində Çubuqlu bölgəsində yerləşən bir abidədir. 1907-ci ildə Misirin son valisii Abbas Hilmi Paşa tərəfindən İtalyan memarı Delfo Seminatiyə tikdirilmişdir. Dövrün memarlıq dəbinə uyğun olaraq müasir tərzdədir. Hidivlik məqamı, Osmanlı İmperiyasının Misir valilərinə verdiyi addır. Osmanlının Misir qubernatorlarından olan gənc yaşdakı "Hidiv Abbas Hilmi Paşa" XIX əsrin sonlarında Misirdəki İngilis nüfuzunu qırmaq və Osmanlı Dövlətindən dəstək almaq üçün uzun müddət İstanbulda qalması lazım idi. Buna görə də 1903-cü ildə günümüzdə qəsrin yerləşdiyi yer satın alındı. Abbas Hilmi Paşa bir müddət sonra yalılarının arxasındakı ağaclıq yamacları və üst düzənliyi əhatə edən 270 hektar bağı də aldı. Taxta tikililəri sökdürən Abbas Hilmi Paşa, 1907-ci ildə 1000 kvadrat metr sahə üzərində, İtalyan memar Delfo Seminatiyə, o dövrün memarlıq dəbinə uyğun olaraq modern üslubunda əzəmətli bir qəsr və üzərinə İstanbul Boğazını görən qüllə inşa etdirdi. Misiri işğal edən İngilislər, ölkəyə krallıq sistemini gətirərək, Abbas Hilmi Paşanın valilik titulunu ləğv etdilər. Abbas Hilmi Paşa, taxtdan salınması ilə İsveçrəyə köçərək (ya da sürgünə göndərilərək) burada həyatını davam etdirdi. Paşanın ailəsi isə Hidiv qəsrində 1937-ci ilə qədər qaldı. Həmin il, İstanbul Bələdiyyəsinə Hidiv qəsrinin satışı həyata keçirildi.
Gümrü
Tarixi
Gümrü kəndi Şöreyel livasında kənd olmuş sonra isə şəhərə çevrilmişdir.
Hidiv qəsri
Uzun müddət baxımsız qalan qəsr, 1984-cü ildə Türkiyə Turing və Avtomobil Qurumu adından Polad Gülersoy tərəfindən bərpa etdirilib və bir müddət otel olaraq istifadə edilmişdir. 1994-1996-cı illərdə yenidən bərpa edilən Hidiv qəsrinin idarəçiliyi, 1996-cı ildə İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsinin təşkilatı olan Beltura keçmişdir. Hazırda restoran və sosial obyekt kimi istifadə edilir. Qəsrin bir üzündəki İstanbulun ən böyük gül bağçalarından olan xarici məkanı və tarixi iç məkanında ayrıca toy mərasimləri də keçirilir
Qəsrin memarlıq olaraq, Osmanlı memarlığı xaricində qərb tərzi (art nouveau) var. Baş girişin ortasında mərmərdən əzəmətli və monumental bir bulaq var. Tavanı dama qədər yüksəlir və vitrayla örtülüdür. İçində müxtəlif yerlərində zərif fəvvarə və hovuzlar var. Bina plan olaraq salonlar arasındakı əlaqələr vasitəsilə hovuzun ətrafında bir dairə cızır. Bu dairə yalnız giriş dəhlizi tərəfindən kəsilir. Bu dəhlizdəki tarixi lift diqqətçəkən başqa bir detaldır. Üst mərtəbədə isə xüsusi otaqlar yerləşir
Gümrü
Tarixi
11 dekabr 1988-ci ildə Bakıdan Leninakana zəlzələ rayonuna köməyə uçan İl-76 təyyarəsi daşnak terrorçuları tərəfindən qəzaya uğradılır. 69 sərnişindən yalnız bir nəfər Babayev Fəxrəddin təsadüf nəticəsində sağ qalır. 68 nəfər azərbaycanlı sərnişin və 9 nəfər ekipaj üzvü bu terror aktının qurbanı olur. Qəzanın səbəbləri öyrənilmədən, heç bir ekspertiza aparılmadan təyyarənin qara qutusu məhv edilir. Bu terror aktı qəza hadisəsi kimi cəmiyyətə sırınır. Təsadüfən sağ qalmış Fəxrəddin Babayev İrəvan xəstəxanasına aparılsa da, «ermənilər arasında yaralı türkə yer yoxdu» deyən daşnak xislətli erməni həkimləri onu müalicə etməkdən boyun qaçırırlar.
Tiflisdə nəşr edilmiş "Qafqaz təqvimləri"ndə yayımlanmış məlumatlara əsasən:
250px|thumbnail|Gümrü azərbaycanlıları. [[Rusiya imperiyası dövrünün poçt kartı]]
Kastamonu ili
Kastamonu ili — Türkiyədə il.
Kanberra
Kanberra — Avstraliya İttifaqının paytaxtı.
Artemisia davazamczii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Gardenia mannii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Texnologiya və cəmiyyət
Hər birimizin həyatında müstəsna yer tutan və gündəlik həyatımızın ayrılmaz parçasına çevrilən texnologiya, daha dəqiq desək, texnoloji avadanlıqlar, hər zaman elm adamlarının diqqət mərkəzində olubdur və məhz buna görə də daim müxtəlif elmi sahələrin nümayəndələri tərəfindən tədqiq edilmişdir. Lakin, hər bir mövzuya fərqli, qeyri-ənənəvi prizmadan baxmağı sevən sosioloqlar texnologiya mövzusuna da fərqli bucaqdan yanaşaraq olduqca maraqlı nüansları kəşf etmişlər. Sosiologiya elmində texnologiya tək bir formada yox, texnologiyanın cəmiyyətlə əlaqəsi kimi tədqiq olunur. Demək olar bütün sahələrdə olduğu kimi bu sahədə də fikir ayrılığı mövcuddur; technological determinism və social determinism.
Sosioloqları maraqlandıran əsas sual odur ki, hansı amil hansına daha çox təsir edərək onun formalaşmasında rol oynayır. Yəni ki, texnologiya cəmiyyəti formalaşdırır, yoxsa cəmiyyətin ehtiyacları və istəyi texnoloji sənayenin gedişatını müəyyənləşdirir? Bu sualdan da aydın göründüyü kimi sosiologiya sahəsində bu mövzuya dair iki təzadlı perspektiv var. Bir qrup (technological determinism cərəyanı) iddia edir ki, texnoloji inkişaf cəmiyyəti formalaşdırır və onun inkişaf istiqamətlərini müəyyən edir. Digər qrupa görə isə (social determinism) cəmiyyətin istəkləri texnologiya sənayesinin vəziyyətini müəyyən edir, yəni ki, texnoloji sənaye sırf cəmiyyətin ehtiyaclarına görə çalışır.
Texnoloji determinism
Dünya tarixində bu günə kimi bir çox dönüş nöqtələri olub, və bu dönüş nöqtələrindən biri plan Sənaye İnqilabı məhz texnoloji innovasiyaların sahəsində gerçəkləşib. 18-ci əsrdə baş verən Sənaye İnqilabı ilk öncə qərbi Avropa, daha sonra isə Amerika və bütün dünyanın mənzərəsini köklü şəkildə dəyişdi. Şotland mühəndis *James Watt və ingilis *Matthew Boulton bu hadisənin baş rolunda idilər, çünki məhz onların birgə kəşf etdikləri buxarla işləyən mühərrik Sənaye İnqilabının simvoluna çevrilən zavod və fabriklərin yaranmasına və effektiv şəkildə məhsul istehsal etməsinə səbəb oldu. Eyni zamanda kimya, fizika və mühəndislik sahələri üzrə əldə olunan çoxsaylı innovasiyalar sadə insandan tutmuş ən yüksək sosial təbəqədə olan şəxslərin həyatına mühim təsir etdi. Yeni tibbi kəşflər və istilik sistemləri insanların ömürünü uzaltdı, dəmir yolları insanların coğrafi əhatəsini genişləndirdi, iqtisadi əlaqələri gücləndirdi. Yeni gəmilərdən istifadə edilərək daha da uzaq kəşf olunmamış yerlərə getmək mümkün oldu, hansı ki bir çox mühim coğrafi kəşflərə və daha sonra isə yeni torpaqların koloniyalaşdırılmasına səbəb oldu. İllər keçdikcə ilk sənayeləşən ölkələr iqtisadi gücə, daha sonra isə iqtisadi gücün verdiyi siyasi gücün sahəsində dünyada hegemon mövqeyə sahib olmağa başladılar. Dünya hətta nəzəri olaraq xəritədə iki təzadlı hissəyə də bölünməyə başladı (Brandt xəritəsi) ; Şimal (hegemon qərbi Avropa, Amerika, Yaponiya) və Cənub (qalan digər ölkələr). İndiki zamana kimi də bu vəziyyət elə də kəskin dəyişməyib, hərçənd inkişaf etmiş dövlətlərin sayı indi daha çoxdur (Çin, Cənubi Korea, Cənubi Afrika-hamısı Bertrand xəritəsinin cənub hissəsinə aid idi). Müasir dövrdə də adı çəkilən dövlətlər daha üstün siyasi-iqtisadi mövqedə duraraq öz idealarını özlərindən aşağı təbəqələrdə duran dövlətlərə diqtə edirlər. Qısa formada yekunlaşdırsaq, texnologiyanın ortaya çıxartdığı məhsullar qərb dünyasının 18-ci əsrdən başlayan və indi də davam edən hegemonluğunun fundament daşı rolunu oynayaraq dünya tarixinin gedişatını dəyişdi. Daha da müasir nümunələrə gündəlik həyatda istifadə etdiyimiz texnoloji əşyaları göstərə bilərik. Əgər qatar, təyyarə, maşın və digər nəqliyyat vasitələri olmasaydı dünyanın hazırkı mənzərəsi olduqca fərqli olardı. Müasir dövrün ən aktual mövzularından olan qloballaşma (*globalisation) baş verməz, xalqlar və dövlətlər arasında əlaqələr belə sıx olmazdı. Telefon və internetsiz müxtəlif coğrafi məkanlarda yaşayan insanlar arasında əlaqə indiki kimi yaxın ola bilməzdi. Bu nümunələr açıq-aydın texnologiyanın cəmiyyət üzərindəki nəzərə çarpacaq dərəcədə təsir gücünün olduğunu nümayiş edir. Lakin, əks mövqenin də tutarlı arqumentləri var, hansılar ki bizləri bu məsələyə tənqidi nöqtədən baxmağa vadar edir.
Sosial determinism
Yuxarıda da qeyd edildiyi kimi bu cərəyanın nümayəndələrinə əsasən cəmiyyətin üzvlərinin istəkləri texnologiyanın inkişaf xəritəsini müəyyən edir. Nəzərə alsaq ki texnoloji avadanlıqları və şirkətləri istehsal və idarə edən insanlardır, insanların texnoloji sənayeyə təsiri qaçınılmazdır. Buna dair nümunələr saysız-hesabsızdır. 20-ci əsr və ümumiyyətlə, dünya hərb tarixi üçün ən mühim hadisələrindən olan Amerika Birləşmiş Ştatları və Sovet İttifaqı arasındakı Soyuq Müharibə cəmiyyətin, daha dəqiq, siyasi və hərbi elitanın texnologiya sahəsini necə yönləndirə biləcəyinə dair gözəl nümunədir. Birbiri ilə düşmən münasibətdə olan bu iki fövqəl dövlətlər aralarındakı yarışda qalib gəlmək üçün hərbi investisiyanı kəskin artırmış, və nəticə də çox saylı yeni kəşflər ortaya çıxmışdır. Bunlara nümunə olaraq müasir dövrdə superdövlətlər tərəfindən istifadə olunan hərbi yük daşıyan təyyarələr (məsəlçün *Globemaster), müxtəlif tipli silahlar və hərbi müdafiə sistemləri daxildir. Qeyri-hərbi sahədə isə kosmik sənayeni göstərmək olar, harada ki SSRİ tərəfindən Yuri Qaqarin və qarşı tərəfdən Neil Armstrong müvafiq olaraq kosmosa uçan və aya ilk ayaq basan şəxslər olaraq tarixə adlarını yazdıra biliblər. Bütün bu texnoloji yeniliklər sırf ölkə rəhbərliyinin Soyuq Müharibədə qalib gəlmək istəyi sahəsində ortaya çıxmışdır. Lakin bütün bunlar o demək deyil ki tarixən yalnız hərbi insentivlər texnologiya sahəsinə təsirə səbəb olmuşdur. Təbii ki insanların həyat şəraitini daha da yaxşılaşdırmaq istəyi texnologiyanın inkişafına ciddi təsir göstərmişdir. Məsəl üçün, 19-cu əsrdə imkanlı sosial təbəqə tərəfindən geniş istifadə olunan velosipedlər qısa müddət sonra sırf istifadəçilər (xüsusən qadınlar tərəfindən çünki onlar üçün yuxarı çıxmaq və idarə etmək olduqca narahat idi) tərəfindən edilən narazıçılıqlar ucbatından yeni üslubda istehsal olunmağa başladı. Bir təkəri böyük, digəri isə balaca oloanvə oturacağı olduqca hündürdə yerləşən ilkin velosipedlər daha sonra eyni ölçülü təkərlərə sahib olan və oturacağı daha uyğun səviyyədə yerləşənlərlə əvəz olundu (Herlihy 2004). Eyni dövrdə sırf yüksək təbəqə nümayəndələrinin istəyi nəticəsində ev avadanlıqları (qadınların istəyi) və maşın (kişilərin istəyi) sahəsində də yeniliklər əldə olundu. Lakin, bu müsbət arqumentlərə cavab olaraq məşhur amerikan sosioloq *Langdon Winner ən məşhur işlərindən biri olan "Do Artifacts have Politics" (İnsanlar tərəfindən yaradılmış cansız varlıqların siyasi motivi varmı?) kitabı ilə cavab vermişdir. O, gətirdiyi faktlarla texnologiya-cəmiyyət münasibətinin çirkin üzünü bizə nümayiş etdirmiş və bizləri bu mövzuya daha diqqətlə yanaşmağa səsləmişdir.
Langdon Winner bu məsələyə digər sosial determinism tərəfdarlarından fərqli yanaşır. O iddia edir ki texnoloji avadanlıqlar hamısı insan əməyinin nəticəsində ortaya çıxan məhsullardır, və məhz insan faktoru olduğuna görə avadanlıqlar siyasi məqsədlərlə, daha dəqiq desək, cəmiyyətin bir təbəqəsinin xeyrinə və digərinin zərərinə istifadə oluna bilər. Nümunə olaraq Winner öz vətəni olan Amerika Birləşmiş Ştatlarındakı irqi ayrı seçkilik dövründə tətbiq edilən siyasəti göstərib. Belə ki Nyu York şəhərinə aid plan Long İsland adası tarixən kurort və istirahət zonası hesab edilirdi. Bütün sosial təbəqələrin nümayəndələri bu adaya stirahət vaxtını keçirməyə gəlirdi. Lakin, irqi ayrı seçkilik dövrü başlayandan qısa bir müddət sonra dövlət bu adaya yalnız imkanlıların gəlməsini planlaşdırırdı. Başqa bir formada desək, bu ada sırf ağ dərili və maddi cəhətdən qara dərililərdən üstün olan insanların adası olmalı idi. Bu məqsədlə o ada ilə Nyu Yorku birləşdirən körpünün girişi aşağı səviyyəyə endirildi. Nəticədə isə ora gələn kasıb təbəqənin nümayəndələrinin istifadə etdiyi ictimai nəqliyyat körpüyə daxil ola bilmirdi, çünki avtobusların hündürlüyü onların aşağı səviyyəli girişlərə daxil olmasına imkan vermirdi. Bununla da Long İsland imkanlı insanların ekskluziv istirahət zonasına çevrildi. Winnerin bu nümunəsi bizlərə bir faktı açıq-aydın göstərir ki cəmiyyətin üstün mövqeli qrupları (bu nümunədə ağ dərililər) öz istəklərinə nail olmaq üçün hətta texnoloji obyektlərdən də bu cür formada istifadə edirlər. Winner eyni zamanda bizləri digər nüanslara da diqqət yetirməyə çağırır. Gündəlik həyatda gördüyümüz, lakin diqqət yetirmədiyimiz xırda ancaq mühim nüanslar var, hansılar ki sırf siyasi məqsədlərlə hazırkı vəziyyətə gətirilib. Məsəl üçün, 20-ci əsrin əvvəllərində və ortalarında tələbələr universitetlərdə böyük miqyaslı anti-dövlət yürüşləri keçirməsinlər deyə universitetin binaları elə formada yerləşdirilmişdi ki tələbələr heç cür bir yerə yığışa bilməzdilər. Ümumiyyətlə, Winnerin ideyalarını cəmləşdirsək, o deyir ki texnoloji avadanlıqlar və onlarla istehsal olunan bütün varlıqlar siyasi çalarlara sahib ola bilər, və bu siyasi çalarlar da yalnız güclü təbəqənin maraqlarına xidmət edə bilər.
Əyribucaq (Xudafərin)
Əyribucaq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 336 nəfər yaşayır (73 ailə).
Mehdi Rəhməti
Mehdi Rəhməti — İran futbolçusu.
Həyatı
Mehdi Rəhməti 1983-cü ildə İranın Tehran şəhərində anadan olub. Rəhməti əslən Üskülüdür.
Sultan Övrəngzib (Aləmgir)
Sultan Övrəngzib (Aləmgir) (Farsca: اورنگزیب عالمگیر Öwräŋzib Ālâmgir; ), (1658–1707) — Böyük Moğol imperiyasının imperatoru.
Həyatı
Övrəngzibin (Aləmgirin) 1707-ci ilə qədər sürən səltənəti dövründə imperatorluq ən geniş sərhədlərinə çatdı və Hindistan tamamilə Türk hakimiyyəti altına girdi. Taxt-tac qovğasına girişən qardaşlarını aradan qaldırdı. Övrəngzib Türk və müsəlman dünyası ilə yaxşı əlaqələr yaratmış, qonşuları ilə əsaslı bir anlaşılmazlığı olmamışdır. Xalqdan alınan vergiləri azaltmış, nizam-intizamı və əmin-amanlığı təmin etmişdi. Yəmən imamına, Həbəşistan hökmdarına gümüş və qızıl pulla kömək göstərmişdi. Ancaq onun zamanında Hindistan ticarətinə ingilislərdən sonra hollandlar da əl atmış, Qucarat limanlarında onlara da bəzi imtiyazlar verilmişdi. Ölkəsində getdikcə çoxalan xarici şirkətlərin istismarçılıq xətti yeritmələrindən narazıydı, amma özünün ticarət gəmilərini hind okeanındakı dəniz quldurlarından ingilislər qoruduqları və Hindistanın iqtisadi mənafeləri onlarla xoş rəftarı zəruri etdiyi üçün gömrük vergilərini bir az artırmaqdan başqa bir iş görə bilmədi. Ən böyük nöqsanı Türküstandan kifayət qədər Türk əsgəri gətirməməsidir. Çünki Türküstan əsgərləriylə həm hindli çoxluğun təzyiqinə, həm də ölkəni ələ keçirməyə çalışan qərblilərə qarşı daha güclü və uğurlu mübarizə apara bilərdi. Övrəngzib 1707-ci ildə öldü və bütün Türk dövlətlərində pis bir ənənə halını alan taxt-tac münaqişələri yenə başlandı.
Həmçinin bax
Övrənabad- Övrənzibin şərəfinə salınmış şəhər
Frankonvil (Val-d'Uaz)
Frankonvil — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Frankonvil. Əhalisi — 32,988 nəfər (2006).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 17 km şimal-qərbində, Serji belediyyənin 14 km cənub-şərqində yerləşir.
Artemisia debilis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia debilis Artemisia debilis
Zərdab rayonu
Zərdab rayonu — Azərbaycan Respublikasında rayon. İnzibati mərkəzi Zərdab şəhəridir.
Tarixi
Zərdab rayonunun ərazisi arxeoloji cəhətdən, demək olar ki, öyrənilməmişdir. Mərkəzi əvvəllər Əlvənd olub.
Zərdab ərazisində tapılmiş (təsərrüfat işləri ilə əlaqədar şum aparılarkən) şirli və şirsiz məişət əşyalarının, qab-qacaqların qalıqları bu ərazinin arxeoloji cəhətdən geniş tədqiq edilməsi zərurətini yaradır.
İbtidai icma quruluşunun tunc dövrü mərhələsində insanların daha geniş ərazilərə yayılması, yaşayış yerlərinin çox zaman çay kənarlarında salınması bunu deməyə əsas verir ki, Zərdab ərazisində insanlar tunc dövründən başlayaraq yaşamışlar.
XIV əsrin Azərbaycan tarixçisi Əbu Bəkr əl-Qütbi əl-Əhəri "Tarix-e Şeyx Uveys" əsərində monqol hökmdarları Hülakuların tarixindən bəhs edərək yazır ki, Abaqa xanın hakimiyyəti dövründə (1265–1282) Hülakular dövləti lazımi qədər möhkəm idilər. 1266-cı ildə "Abaqa xan buyurdu ki, Kür çayı sahilindən və Delan Naurdan Gərdmun səhrasına kimi ərazini şahzadələrdən Səmağar, Menku-Temur və Ulcay xatun tutsunlar. Bu yer onların qışlaq yurdu oldu."
Əsərdə haqqında danışılan Delan Naur monqol dilində "yetmiş göl, yetmiş nohur" (müasir monqolca "Dalan nuur" / Далан нуур) deməkdir, monqollar Kürün şimalında Hacıqabul—Kürdəmir—Zərdab ərazilərində mövcud olmuş gölləri bu cür adlandırmışlar.
Rəvayətə görə çox-çox qədimlərdə Zərdab ərazisində – Bıçaqçı kəndi yaxınlığından başlanan Yerayız adlı böyük və zəngin şəhər varmış. Bu şəhər hansı səbəbdənsə məhv olmuşdur. Hətta indi də o ətrafdakı kəndlərdə adamlar bir-birlərinə, "İndi ki Yerayız şəhəri yoxdur ki, qaçıb orada gizlənəsən, səni də tapmaq mümkün olmaya" deyirlər.
Zərdabın Yuxarı Seyidlər kəndi yaxınlığında Qanlıca adlanan göl var. Bu adın nə ilə əlaqədar yarandığı hələ də dəqiq bilinmir. Lakin məlumdur ki, bu göldə su qan rəngindədir. Yerli sakinlərin dediyinə görə nə zamansa gölün dərinliyində qırmızı kərpicdən bina batmışdır, suya qırmızı rəng verən də həmin binanın kərpicləridir.
IX–X əsrlərdə yaşamış ərəb coğrafiyaşünasları və səyyahları yazırlar ki, orta əsrlərdə Təbriz-Ərdəbil-Beyləqan-Bərdə-Şamaxı-Dərbənd ticarət yolunda – Kür vadisində mühüm ticarət mərkəzi Bərzənd (bəzi mənbələrdə Bərzənc) şəhəri vardır, karvanlar bu şəhərdən keçib gedirdi.
X əsrdə yaşamış İbn Həvqəl "Yollar və məmləkətlər" əsərində yazırdı ki, "Bərdədən Bərzəncə 18 fərsəng yoldur. Bərzəncdən Kürü keçərək Şəmaxiyyəyə 14 fərsəng yol var…" Minorski sübut etmişdir ki, bu şəhər Zərdabın Körpükənd adlanan kəndinin lap yaxınlığında – Bərdədən təqribən 35 km. şərqdə mövcud olmuşdur.
Görkəmli alimlərin Bərzəncin yaşıdı hesab etdikləri, bu gün də qədim adını yaşadan Körpükənd barədə qeydlər orta əsrlərin sonuna aid sənədlərdə yazılmışdır. Həmin tarixi mənbələrdə deyilir ki, Körpükənddə bərə vardı, Şamaxıdan gəlib Qarabağa, Gürcüstana, İrana, İrəvana gedən karvanlar bu körpüdən keçirdi.
Zərdabın adına yazılı mənbələrdə ilk dəfə 1500-cü ildə rast gəlinir. "Azərbaycan SSR atlası" kitabında (Bakı-Moskva, 1963, səh.208.) göstərilir ki, Şah İsmayıl Xətai Səfəvi qoşunları ilə 1500–1501-ci illərdə Ərzicandan Təbrizə hərəkət edərkən indiki Zərdab şəhərinin qarşısından ("Qoyun ülumu"ndan — bu sözlər qoyun yığışan, qoyun cəmləşən, toplaşan yer mənasını verir) Kürü keçmiş, Şamaxıya getmişdir. I Şah Təhmasib öz ordusu ilə Şirvana (1538-ci il) və Şəkiyə (1551) hərəkət edərkən Cavaddan (Sabirabad rayonu) Kürü keçmiş, Zərdaba ("Qoyun ülumu"na) gəlmiş, buradan Qəbələyə, sonra Şamaxıya yürüş etmişdir. Oqtay Əfəndiyev "Azərbaycan Səfəvilər dövləti" əsərində yazırdı: "I Şah Təhmasib Gürcüstan yürüşündən qayıdarkən Gəncədən keçdi, Yevlax adlanan yerdə dayandı… Zülhiccənin 11-də "Qoyun ülumu" kecidinin yanından Kürü keçdi…
Bu günkü Zərdab şəhəri 1578-ci ilə aid türk mənbələrində "Zərdab sancağı" kimi göstərilir. Həsən bəy Zərdabi 1884-cü ildə Zərdabın 500 evdən ibarət olduğunu yazırdı. 1827-ci ildən yelkənli iri çay gəmiləri Zərdab ərazisində Kür çayı boyunca yük daşıyırdılar. H.Zərdabi qızı Pəri xanımın əri Əlimərdan bəy Topçubaşovun H.Z.Tağıyevdən icarəyə götürdüyü və redaktorluğun ona həvalə olunduğu "Kaspi" qəzetində 1892-ci ildə yazırdı: "Bizim kəndimizdə 800-ə yaxın ev var, güman ki, Zərdabda 5 minə yaxın adam yaşayır…"
1935-ci ildə Zərdab bölgəsi Göyçay rayonunun tərkibində idi. 1933-cü ildə Bakıda nəşr olunmuş "Azərbaycan Sosialist Şuralar Cəmiyyəti, Naxçıvan Sosialist Şura Cəmiyyəti və Muxtar Dağlıq Qarabağ Oblastı inzibati bölünüşü" statistik məlumatından indiki Zərdab rayonu haqqında xeyli maraqlı bilgi əldə etmək mümkündür. Həmin məlumata əsasən 1933-cü ildə Zərdab bölgəsində 37 yaşayış məntəqəsi olmuşdur. Sosialist Şuralar Cəmiyyətinin 1920-ci ildən hakimiyyətə yiyələnməsinə baxmayaraq kəndlərdə təsərrüfatlar hələ tam ümumiləşdirilməmişdi. 14 kənddə bir təsərrüfat belə ümumiləşməmişdi. Təsərrüfatlar fərdi fəaliyyətlə məşgul olurdular.
Nisbətən böyük kəndlərdə isə təsərrüfatların ümumiləşdirilməsinə başlanmışdı. Belə təsərrüfatların sayı Məliklidə 74, Gəndəbildə 69, Xələcdə 52 (o vaxt Xələc kəndi Zərdabın inzibati ərazi vahidinə daxil idi, hazırda isə Ucar rayonundadır), Gəlmədə 44, Burunluda 39, Çallıda 37, Nəzərallıda 36 idi. Zərdab bölgəsində 8 kənd şurası fəaliyyət göstərirdi. Bu kənd şuraları sonralar kənd zəhmətkeş deputatları sovetinə çevrilmiş, 1977-ci ilədək bu ad altında, 1977-ci ildən SSRİ dağılanadək isə xalq deputatları soveti kimi fəaliyyət göstərmişlər.
XIX–XX əsrlərdə Göyçay qəzasının iri kəndlərindən olan Zərdab sonralar inkişaf edərək 1935-ci ildə rayon mərkəzinə çevrilmişdir.
Coğrafi mövqeyi
Rayonun Bakıdan şose yolu ilə məsafəsi 231 km-dir. Rayon mərkəzi dəniz səviyyəsindən 11 metr aşağıda yerləşmişdir.
Relyefi
Rayonun səthi düzənlik olub, əsasən, okean səviyyəsindən aşağıdadır.
Geoloji quruluşu
Antropogen çöküntüləri yayılmışdır.
Çayları və su hövzələri
Əsas çayları Kür və Türyançayın aşağı axını olan Qarasuçaydır. Aşağı Şirvan Kollektoru (AŞK) rayon və həmçinin şəhər ərazisi boyunca keçir. Kür çayı mühafizə bəndi ilə məhdudlaşdırıldıqdan sonra keçmişdə keçdiyi axın yataqları indi rayonun ərazisində su tutar (axmaz)kimi qalmışdır
Landşaftları və bioloji müxtəlifliyi
Ərazinin iqlimi yayı quraq keçən mülayim isti və qum-çöl iqlimidir. Boz-çəmən, şoran və şorakətli torpaqlar yayılmışdır. Kür çayı sahillərində ləkə şəklində tuqay meşələri vardır. Tuqay meşələrində müxtəlif söyüd növləri, ağyarpaq qovaq və s. ağaclara rast gəlinir. Burada kollardan çoxbudaqlı yulğun, xəzər iydəsi , qaratikan və s. növlər vardır.Ərazinin yovşanlı yarımsəhra sahələri, əsasən, yovşanlı-efcmcrli bitkilərdən ibarətdir. Burada qara- şoran, yovşan, acılıq , enliyarpaq çilədağı , soğan biberşteyn göyəyi əkin indausu, ikirəngli nalotu və s. bitkilərə rast gəlinir.
Faunası
thumb|right|Zərdab Böyükdimdik Bozca.jpg Zərdab rayonu ərazisində sürünənlərdən aralıqdənizi tısbağası, Levant irigiirzəsi , qırmızıqarın təlxə , qafqaz kələzi yayılmışdır. Tuğay meşələri üçün qırqovul, adi qurqur, saxsağan , qarabaş vələmirquşu , ağ titrəkquyruq , abıquş xarakterikdir. Bozqır və yarımsəhra ərazilərdə çobanalda- dan, muy- mulu qızılquş , böyük qartal və s. quşlara rast gəlinir. Məməlilər sinfi ərazidə canavar, adi tülkü , boz dovşan, porsuq , qamışlıq pişiyi ilə təmsil olunmuşdur. Burada rast gəlinən kəlləşəkilli haf Azərbaycanın Qırmızı Kitabına salınmışdır.
Əhalisi
Əhalinin 23%-i şəhərdə, 77%-i isə qəsəbə və kəndlərdə yaşayır.
İri yaşayış məntəqələri
Rayon ərazisində 1 şəhər, 1 qəsəbə və 40 kənd olmaqla, 42 yaşayış məntəqəsi vardır. İnzibati mərkəzi – Zərdab şəhəridir. Rayon Bəyimli qəsəbəsini və Bıçaqçı, Yuxarı Seyidlər, Sileyli, Körpükənd, Məlikli, Burunlu, Qoruqbağı, Sarıqaya, Məmmədqasımlı, Gödəkqobu, Yarməmmədbağı, Lələağacı, Pərvanlı, Gəlmə, Salahlı, Hüseynxanlı, Xanməmmədli, Əlibəyli, Allahqulubağı, Çallı, Məlikumudlu, Birinci Alicanlı, İkinci Alicanlı, Cülovxanlı, Dəli Quşçu, Dəkkəoba, İsaqbağı, Qaravəlli, Böyük Dəkkə, Nəzəralılı, Şıxbağı, Kəndəbil, Ağabağı, Şahhüseynli, Şəftəhal, Aşağı Seyidlər, Əlvənd, Otmanoba, Təzəkənd kəndlərini özündə birləşdirir.
İqtisadi xarakteristikası
Rayonun iqtisadiyyatında kənd təsərrüfatı xüsusi rol oynayır. Kənd təsərrüfatının əsasını pambıqçılıq, taxılçılıq, baramaçılıq, balıqçılıq və heyvandarlıq təşkil edir. Rayonda pambıqtəmizləmə, çörək, asfalt, süd zavodları fəaliyyət göstərir.
Maddi-mədəni irsi
"Azərbaycan Respublikası ərazisində dövlət mühafizəsinə götürülmüş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin əhəmiyyət dərəcələrinə görə bölgüsünün təsdiq edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli (N-132) qərarı ilə Xanməmmədli kəndində aşkar edilmiş küp qəbirləri nekropolu I əsrə aid edilərək ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına daxil edilmişdir.
Zərdab rayonunun Dəli Quşçu kəndi ərazisində kütləvi qəbristanlıqlar – Ağtəpə adlanan kurqan bu gün də mövcuddur və bu kütləvi məzarlığın tarixi barədə konkret bilgi yoxdur və bu təpədə əsaslı qazıntı-tədqiqat işinə ciddi ehtiyac var.
Gardenia remyi
(Gardenia remyi) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bağıroğlu (Xudafərin)
Bağıroğlu - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Pompey (film, 2014)
"Pomey" — 2014-cü ildə çəkilmiş ABŞ filmi.
Məzmun
Filmdə kölə Maylo və Roma senatoruna nişanlı olan xeyirxah Kassiiyanın sevgisindən və Vezuviya vulkanının püskürərək qədim Pompey şəhərini yer üzündən tamamilə silinməsindən bəhs olunur.
Baster Kiton
Cozef Frenk Kiton, səhnə adı Baster Kiton — amerikalı komediya aktyoru və rejissoru, səssiz kinonun ən tanınmış komiki, əfsanəvi "Şerlok-kiçik", "Naviqator" və "General" filmlərinin yaradıcısı.
Bioqrafiya
Kitona "Baster " (-dəliqanlı) təxəllüsünü məşhur illuzionist Harri Hudini vermişdir. Ona bu təxəllüsün verilməsinin səbəbi Kitonun 6 aylığında pilləkandan yıxılaraq heç bir xəsarət almaması olmuşdur. 3 yaşından səhnədə "3 Kiton" şousunda iştirak etmiş və çox sevilmişdir. Buster Keaton Production kinokompaniyasını yaratmışdır.
Atası, Con Kiton "Tibbi şou"da Harri Quddininin tərəf yoldaşı olmuşdur. Basterin atası rəqs edir və salto aşırdı. Baster isə anasının saksafonda ifa etdiyi zaman kart fokusları göstərərək tamaşaçıları heyrətləndirirdi.
Baster 6 aylığında pilləkandan yıxılaraq ağlamağa başlayır. Yıxılanın yanında olan Hudini onu qaldıraraq belə demişdir : "İlahi, bu nə yıxılma idi" (OMG, what a buster). Sonra balaca Kiton bir neçə yanğın və dəmiryolu qəzası keçirməsinə baxmayaraq, xoşbəxtlikdən sağ qala bilmişdi. Bundan sonra o şəhadət barmağı ilə oynağını bərk əzmiş, sonra başına kərpic düşmüş və ən nəhayət qasırğa qurbanı olmuşdur. Qasırğa zamanı hava qıfı uşağı özü ilə yuxarı mərtəbəli evdən apararaq bir küçədə yerə endirmişdir. Valideynləri uşağın səhnədə, yəni onların yanında təhlükəsiz olduğunu anlayaraq onu özləri ilə aparırlar.
3 yaşından Baster valideynləri ilə səhnədə çıxış etməyə başlamışdır. Kitonların teatrı çoxlu qastrollarda olurdu. Kitonlar ailəsi ancaq uşaq əməyinə görə məsuliyyətə cəlb olunmayan yerlərdə qastrollarda olurdular. Uşağın istedadı hamıya məlum idi. Tamaşaçılar ilk dəfə səhnəyə Böyük Kitonla yanaşı onun dizi boyda olan Balaca Kitonun çıxmasını görəndə həddindən çox gülmüşdülər. Çünki Baster atasının geyindiyi parik və paltarları geyinmiş, onun hərəkətlərini yamsılayırdı. 2 ildən sonra onun atası səhnəyə yeni nömrə qoyur. Basterin valideynləri bir-birinə əşyalar atmaqla ailə mübahisələrini səhnədə nümayiş etdirirdilər. Sonda isə bir-birlərinə öz oğullarını atırdılar. Hər dəfə oğlan gurultu ilə yerə dəyir, yerindən duraraq gülüşsüz şəkildə tamaşaçılardan bu cür üzr istəyirdi: "Bağışlayın, mən yıxıldım". Atası ona səhnədə gülməyi qadağan etmişdi. "3 Kiton" şousu möhtəşəm şöhrət qazanmışdı. Basteri heç kimin şübhə etmədiyi böyük gələcək gözləyirdi.
Maraqlı faktlar
Kitonun təxəllüslərindən biri "Daş sifətli insan" və ya "Gülüşsüz komik" idi. Onun bacarığı ekranda ən absurd situasiyaları oynayarkən sifətinin ifadəsini dəyişməmək idi.
Nyu-York qanunlarına görə, 7 yaşından az olan uşaqlar səhnəyə buraxılmırdı. Kitonun 5 yaşı olanda Toni Pastor Basterin artıq 7 yaşı olduğuna and içmişdi.
Uşaqların müdafiəçiləri ilə pis hadisədən qaçmaq üçün, bəzi teatrların menecerləri Kitonu karlik kimi reklam edirlər.
Ssenarist
1935 — Operada gecə
Rejissor
1938 — N şəhərində həyat
1932 — Hollivud handikanı
Aktyor
1920 — Balda
1917 — Koni adası
1936 — Kimyaçı
1939 — Qərbdən olan taun
1950 — Sanset bulvarı
Bazarqol (Uçalı)
Bazarqol — Başqırdıstan Respublikası nın Uçalı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Uralsk kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (100 %) üstünlük təşkil edir.
Saqinamə
«Təzkireyi-meyxanə»də XII - XIX əsrlərdə yaşamış onlarca şairin saqinaməsi toplanmışdır. «Saqinamə»lər əruz vəzninin ən müxtəlif bəhrələrində, eləcə də müxtəlif poetik formalarda yazılırdı: məsnəvi, qəzəl, qit'ə, rübai və sair formalarda. «Saqinamə»lər adətən saqiyə müraciətlə başlanır. Anadilli şeirimizdə «Saqinamə»nin klassik nümunələrini Füzulidə tapırıq. Ancaq «saqinamə»lərdə mey, şərab, badə, saqi ifadələri real mə'nadan daha çox simvolik xarakter daşıyırlar.
«Şur» muğamında səslənən «Saqinamə»yə - «Saqinamə-Əcəmi» də deyirlər. Bu ona görədir ki, «Şur» muğamında səslənən «Saqinamə-Əcəmi» məhz Azərbaycan muğamının intonasiya köklərində inkişaf edir. «Şur» muğamındakı «Saqinamə» əsasən «Simayi-şəms» şöbəsinin pərdələrində səslənir. «Saqinamə» «Şur» dəstgahının zilində, daha dəqiq desək aşağıdakı ardıcıllıqda ifa olunur:
Şah — Xətai Saqinamə Mavəraünnəhr Sərənc