cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amerikan qorxu hekayəsi: Psixiatriya xəstəxanası
Məzmunu
Amerikan qorxu hekayəsi serialının ikinci mövsümündə 1964-cü ildə ABŞ-nin Massaçusets ştatında yerləşən Briarkliff Ruhi Xəstəliklər İnstitutunda yaşayan xəstələr, həkimlər və tibb bacılarından bəhs olunur. Psixi xəstəlikləri olan cinayətkarların müalicə edilməsi üçün Monsenyor Timoti Hovard (Cozef Fayns) tərəfindən yaradılmış xəstəxananın saxlanmasında Cud bacı (Cessika Lanc) və Mari Yunis bacı (Lili Reyb) böyük rol oynayırlar. Psixiatr Dr. Oliver Tredson (Zaxari Kuinto) və alim Dr. Artur Arden (Ceyms Kromvel) xəstəxanada yerləşdirilmiş şəxsləri müalicə edirlər. Xəstələr arasında lezbiyan jurnalist Lana Uinters (Sara Polson), ehtimal edilən seriya qatili Kit Uolker (Evan Piters) və qatil olması güman edilən Qreys Bertrand (lizzi Broşere) də var.
Əvvəllər gecə klubunda müğənni kimi çalışmış Cud bacı 1949-cu ildə gecə vaxtı işdən evə gələrkən sərxoş halda avtomobilin qarşısına çıxmış azyaşlı qız uşağını vuraraq öldürür. Buna görə də o, rahibə olur və daha sonra Briarkliffdə çalışmağa başlayır. Utancaq gənc rahibə Mari bacı isə zəhmli Cud bacıdan çəkinir. Sonradan başqa bir xəstənin bədənindən şeytan qovulması zamanı şeytanın ələ keçirdiyi Mari bacı qəddar və qəzəbli insana çevrilir. O, Cud bacının yaddaşına təsir etməyə çalışır və Cud öldürdüyü qızın ailəsi ilə görüşmək qərarına gəlir. Lakin, orada Cud bacı öyrənir ki, qəza zamanı qız ölməyib, yalnız bir neçə sümüyü sınıb. Cud bacı qərara gəlir ki, Tanrının hər kəs üçün planı var və onun rolu Briarkliffdə qalmış şeytanların məhv edilməsidir.
Keçətük unkariya
İstifadəsi
Cənubi Amerikada bitən pişik caynağı bitkisi xərçəng xəstəliyinin müalicəsində istifadə olunurdu. Bu bitki xlorogen turşusu, rutin və epikatenin maddələri ilə zəngindir, hansılar ki xərçəng əleyhinə xassələrə malikdirlər: immun sisteminin stimullaşması və xərçəng hüceyrələrinin çoxalmasını bloklaşdırır. Antioksidantdır, orqanizmlə əlaqəyə girən sərbəst radikalları və toksinləri məhv edir. İltihab əleyhinə təsirə malikdir, çünki qorxulu nüvə faktoru NF-kB qarşısını alır. Pişik caynağı DNT tərkibinin dəyişməsini stimullaşdırır və kimyaterapiya kursundan sonra leykositləri bərpa edir. Bu bitki kimyaterapiyadan sonra yaranan yan təsirləri – qusmanı və çəkinin azalmasına kömək edir. Tərkibində pişik caynağı bitkisi olan dərmanları və ya dəmləmələri qəbul etmək olar. Dəmləməni hazırlamaq üçün 1 çay qaşığı bitkinin kökünü bir fincan suda dəmləməli və 15 dəqiqə gözləmək lazımdır. Gündə iki-üç fincan bu çaydan içmək olar. Pişik caynağını yaşıl çay ilə dəmləmək yaxşıdır. Bunun üçün 500 ml çaynikə 1 çay qaşığı pişik caynağının kökünü və 1 çay qaşığı yaşıl çay qoyub, on beş dəqiqə dəmləmək və yavaş-yavaş içmək lazımdır. Yan təsiri yoxdur. Hamilə qadınların içməsi qadağandır.
Amerikan qorxu hekayəsi: Psixiatriya xəstəxanası
Məzmunu
Xəstəxanadakı qəddarlar arasında isə sadist alim Dr. Arden və gizli seriya qatili Dr. Tredson da yer alır. Keçmiş faşist olan Dr. Arden xəstələr üzərində gizli təcrübələr apararaq onları bədheybətlərə çevirir. Kit Uolkerin psixi vəziyyətini müəyyənləşdirmək tapşırığı almış Dr. Tredson isə özü çoxsaylı qətllər törədir. Kit həyat yoldaşı Almanın (Britni Oldford) yad planetlilər tərəfindən qaçırıldığına inanır. Lakin, Dr. Tredson müsahibə zamanı onu qatil olduğuna inandırır və söhbətlərini yazır. Bu səsyazısı əsasında Kit həbs olunsa da, sonradan qaçmağa nail olur.
Dr. Tredson Briarkliffin sirrlərini açmağa gəlmiş, lakin xəstə kimi burada həbs edilmiş digər bir şəxs Lana Uinterslə də məşğul olur. Uinters Cud bacının təhdidlərindən sonra onu tərk etmiş Vendi (Kle Düvall) ilə əlaqədə olur. Lana Tredsondan Vendi ilə əlaqə saxlamağa kömək etməyi xahiş etdikdə, onun Vendini öldürməsi məlum olur. Əvvəlcə Tredson Lanaya qatilin itdiyini deyir. Tredson Lanaya xəstəxanadan qaçmağa kömək etsə də, sonrada o, həkim haqqında həqiqəti öyrənir. Dr. Tredson Lananı öz evində həbs edərək həyatını ona danışır və Lananı dəfələrlə zorlayır. Lakin, Lana qaçamağa nail olur. Sonradan Lana Dr. Tredsondan hamilə olduğunu öyrənir.
Həyat yoldaşının itdiyi və ya öldürüldüyünü düşünən Kit xəstəxanada Qreys Bertrandla yaxınlıq edir. Qreys atası tərəfindən cinsi təcavüzə məruz qaldığına və ögey anası buna göz yumduğuna görə bütün ailəsini öldürmüş şəxsdir. Kitin həbs ediməsindən əvvəl onlar arasında cinsi əlaqə yaşanır. Lakin, Kitin arvadı kimi, Qreysi də yad planetlilər oğurlayır, daha sonra isə qaytarırlar. Onlar birlikdə Briarkliffdən qaça bilirlər və Kitin keçmişdə yaşadığı evə gəlirər. Burada onlar Almanın öz uşağı ilə yaşadığını müəyyən edirlər və onlar birlikdə poliqam həyat sürməyə başlayırlar.
Şeytan tərəfindən ələ keçirilmiş Mari bacı Cud bacını vəzifəsindən uzaqlaşdıra bilir. Dr. Ardenin köməyi ilə o, Briarkliffi öz nəzarəti altına alır. O, Mpnsinyor Hovardın zəif tərəflərindən istifadə etməyə çalışır, Monsinyor isə onun bədəninə girmiş şeytanı qovmağa cəhd edir. O, Monsinyor Hovarda cinsi təcavüz edir, sonra rahib onu üçüncü mərtəbədən itəliyərək ölməsinə səbəb olur. Dr. Arden Mari bacının cəsədi ilə birlikdə özünü də yandırır. Lana Dr. Tredsonun evinə gələrək ona psixoloji təsir edir. O, deyir ki, polisə hər nə desə də onu psixi xəstə olduğuna görə həbs etməyəcəklər. Lana Tredsona onun sonuncu qurbanı olacağını deyərək atəş açır. Bizim dövrümüzdə Lana artıq məşhur və yaşlı jurnalist kimi təqdim olunur.O, müsahibə verərək kitabı və Briarkliff haqqında danışır. Kit Cud bacını xəstəxanadan qaçıraraq öz ailəsinə qəbul edir. Bir neçə ay sonra o vəfat edir. Alma yad planetlilərlə bağlı fikirlərinə görə havalanaraq Qreysi öldürür və Briarkliffə göndrilir, elə burda da vəfat edir. Müsahibədən sonra uşaq ikən imtina etdiyi və artıq böyümüş oğlu Conni ilə qarşılaşır. Conni anasına onu öldürərək atasının yarımçıq qalmış işini tamamlayacağını bildirir. Lana Conninin başına atəş açaraq onu da öldürür.
İnkişaf
2011-ci ilin oktyabrında “FX Network” teleserialın ikinci mövsümünün çəkiləcəyini elan etdi. 2011-ci ilin dekabrında serialın yaradıcılarından biri olan Rayan Mörfi ikinci mövsümdə personajlar və yerlərin dəyişdirilməsi haqqında planlarından bəhs etdi. O, bildirir ki, ola bilsin ki, birinci mövsümdə rol alan aktyorların bəzilərini ikinci mövsümdə də görmək mümkün olsun. “Seriala geri qayıdan aktyorlar tamamilə fərqli personajlar, varlıqlar, bədheybətlər və sair canlandıracaqlar. [Harmonların] hekayəsi başa çatıb. Qayıdan aktyorlar isə tamamilə yeni obrazları oynayacaqlar” deyə o, elan edirdi.
2012-ci ilin mayında Mörfi bildirdi ki, ikinci mövsümdə hadisələr 1960-cı illərdə, İst-Kostda, Briarkliff adlandırılan və Cessika Lancın canlandırdığı personajın çalışdığı psixoloji xəstəxanada cərəyan edəcək. “Entertainment Weekly” jurnalına müsahibəsində Mörfi əslində ikinci mövsümün həbsxanada çəkilməsini istədiyini bildirir: ''“İkinci mövsüm üzərində işləyərkən, psixi xəstəxana ideyası üzərində dayanmazdan əvvəl bir müddət biz konkret olaraq həbsxanadan bəhs edirdik, lakin sonradan bizim bu ideyamız “Alkatraz” serialı tərəfindən oğurlandı. Bu ideya heç vaxt ram olmasa da mənim xoşuma gəlirdi. Lakin fikrimcə, psixi xəstəxana ideyası bizim üçün daha effektiv oldu.”''
“TV Guide”-a müsahibəsində isə Mörfi qeyd edir ki, ikinci mövsümdə heç bir ruh olmayacaq: “Məncə hekayə çox qorxuludur” deyə, o, əlavə edir. “Psixi xəstəxanada baş verən hadisələr həqiqətin uydurmadan daha qorxunc olduğunu göstərir.”
İkinci mövsümdə, əvvəlki mövsümdə məsləhətçi prodüsser olmuş Tim Minear icraçı prodüsser kimi çalışmağa başlamış, həmçinin birinci seriyadan başlayaraq ssenari yazılmasında iştirak etmişdir. O, həmçinin, mövsüm finalının ssenari müəllifidir.
Aktyor seçimi
2012-ci ilin martında Mörfi ikinci mövsümün Cessika Lancın peronajı ətrafında konseptuallaşdırılacağını elan edərək deyir: ''“Bu həqiqətən də Cessika Lancın şousudur və buna görə də həyəcanlanıram. Biz Konstans xarakterini kimi bu xarakteri də onun üçün yaratmışıdıq. Biz onunla müxtəlif məsələləri müzakirə etdik. Onun çoxlu ideyaları var idi və personaja bir çox əlavələr etdi. O, aktrisa kimi həmişə canlandırmağı arzuladığı bəzi xüsusiyyətlərdən bəhs etdi.”'' İkinci mövsümdə Cessika Lanc sadist rahibə Cud bacını canlandırır. 2012-ci ilin martında birinci mövsümdə köməkçi personajlardan Çad obrazını canlandıran Zaxari Kuintonun ikinci mövsümdə əsas rollardan birini canlandıracağı elan edildi. O, Cud bacının metodlarına qarşı olan novator müalicə üsullarından istifadə edən Həkim Oliver Tredson personajını canlandırır. Yeni obrazını əvvəlki personajı ilə müqayisə edərkən o deyir: “O, həddən artıq novator və nəzarətçildir.” “PaleyFest 2012”-də Evan Piters, Sara Polson və Lili Reybin ikinci mövsümün aktyor heyətində olacağı təsdiqləndi. Polson lezbiyan jurnalist Lana Uintersi canlandırır. Onun partnyoru Cud bacı tərəfindən şantaj edilir. Reyb Cud bacıya sadiq olan, lakin sonradan bədəni şeytan tərəfindən ələ keçirilən Mari Yunis bacını canlandırır. Piters həyat yoldaşı Almanı (Britni Oldford) öldürməkdə şübhəli bilinən, lakin onun yad planetlilər tərəfindən qaçırıldığına inanan Kit Uolkeri canlandırır. Mörfi qeyd edir ki, “birinci mövsümdə pis oğlan rolunu canlandırmış” Piters ola bilsin ki, ikinci mövsümdə müsbət personajı canlandıracaq.
2012-ci ilin martında “Maroon 5” qrupunun solisti Adam Levinin serialda rol alacağı, Leo adlı müasir personajı canlandıracağı elan edildi. “Entertainment Weekly”dən Tim Stak onun “Sevgililər” adlandırılan cütlüyün bir hissəsi adlandırır. 2012-ci ilin iyununda E! telekanalında Levin onun yaratdığı personajın “yeni evlənmiş” və bal ayında olan gənc olduğunu elan edir. “Sizə başqa heç nə demək istəmirəm, amma bu əladır.” Cenna Devan-Tatum onun həyat yoldaşı Terezanı canlandırır. 2012-ci ilin aprelində Lizzi Broşerenin “təhlükəli, çox seksual və qəddar” kimi təsvir edilən və Cessika Lancın personajı ilə rəqabət aparması planlaşdırılan Qreys obrazını canlandıracağı elan edildi, lakin, sonradan bu personaj üzərində əsaslı dəyişikliklər olundu. 2012-ci ilin mayında Ceyms Kromvel psixi xəstəxanada çalışan və sonradan nasist olması meydana çıxan Dr. Artur Arden personajını canlandırmağa razılaşır. Xloya Seviqni həyat yoldaşı tərəfindən psixi xəstəxanada yerləşdirilmiş nimfoman qadını canlandırır.
2012-ci ilin iyununda Cozef Fayns Cud bacının potensial sevgi marağı olan Monsinyor Timoti Hovard personajı ilə serialın aktyor heyətinə qoşuldu. Həmin ayın sonunda Kris Zilkanın “yaraşıqlı, kar və lal oğlan” olan Daniel rolunu canlandırmaq üçün seilməsi elan edilsə də, sonradan o, saçını keçəl kəsməkdən imtina etdiyinə görə başqa aktyorla əvəzlənmişdir. Britni Oldford itmiş/öldürülmüş həyat yoldaşı Alma rolunu canlandırmışdır. 2012-ci ilin iyulunda Mark Konsulos “anadangəlmə xuliqan” kimi təsvir edilən Spivi adlı personajı canlandırmaq üçün seçildi. İyulda həmçinin, Klea Düvall Lananın sevgilisi olan məktəb müəlliməsi, Frenki Potente isə sonradan Anna Frank/Şarlotta Braun rolu olması məlum olan naməlum personajı canlandırması üçün seçildi.
Yaqublu
Yaqublu — Azərbaycan soyadı.
Amerikan qorxu hekayəsi: Psixiatriya xəstəxanası
Aktyor seçimi
2012-ci ilin avqustunda Bleyk Şeldon “hündür, arıq və psixopat” kimi təsvir edilən Devon və Kuper personajları üçün dual rola seçildi. Lakin sonradan Kuper yalnız Kuper personajını canlandırdı. Birinci mövsümdə də rol almış Frensis Konroy, ikinci mövsümdə Ölüm mələyi Şaxat (Shachath) rolunu canlandırmışdır. Erik Stounstritin qatil kimi serialda rol alması planlaşdırılsa da, o, serialda rol almamışdır. Mark Marqolis Sem Qudvin rolunu, Devid Çisum və Emi Farrinqton isə qayğıkeş həyat yoldaşı və narahat ana personajlarını yaratmışlar. Oktyabrın ortalarında Yan MakŞeyn Santa Klaus paltarı geyinərək insanları öldürən və Cud bacıya qarşı Vendetta kimi çıxış edən Leya Emerson rolu ilə seriala qoşuldu. Birinci mövsümün ulduzlarından biri olmuş Dilan MakDermott, ikinci mövsümün yarısından seriala qayıtmış və müasir Qanlı üz olan Conni Morqan obrazını canlandırmışdır.
Yaqublu
Bu soyadı olan tanınmış şəxslər
Kəndlər
Amerikan qorxu hekayəsi: Psixiatriya xəstəxanası
Çəkilişlər
İkinci mövsümün əsas çəkilişləri 17 iyul 2012-ci ildə başlamışdır. Filmin açıq ərazidə lentə alınmış səhnələri Los-Ancelesin kənarında, Hidden vadisi, Ventura dairəsi, Kaliforniyada çəkilmişdir. Briarkliffin bayır çəkilişləri Oreync dairəsinin keçmiş ədliyyə binasında çəkilmişdir. Serialın quruluşçu-rəssamı Mark Vortinqton qeyd edir: ''“Biz Riçardson Roman memarlığına istinad etmişik. Bu stil memar Henri Hobson Riçardsonun şərəfinə adlandırılmışdır. O, öz stilini XIX əsrdə inkişaf etdirmişdir. Bu dairəvi tağlar və ağır daşlardır. Bu ürpədici stil qorxu filmi üçün çox uyğundur. Bu tünd, tünd parlaq kərpiclərdir.”''
Tənqidçilərin mövqeyi
“Amerikan qorxu hekayəsi:Psixi xəstəxana” tənqidçilərdən əsasən müsbət rəylər almış, “Metacritic”də şərh əsasında 100 baldan 65 balla qiymətləndirilmişdir. Rəy aqqreqatoru "Rotten Tomatoes" 43 rəyə əsaslanan 77% müsbət şərh əsasında ikinci mövsümü 6.6/10 kimi qiymətləndirmişdir. Saytın konsesusunda oxuyuruq: “Amerikan qorxu hekayəsi:Psixi xəstəxana şok və qorxu ilə sərhəddləri dağıdır, seksual mətnaltı fikirləri, innovativ yenilikləri ilə diqqət çəkərək sosial problemləri qabardır.” “Time”-dan Ceyms Ponivozik mövsümün birinci seriyaları haqqında deyir: ''“AQH: Psixi xəstəxana bərabər səviyyəli effektlərdən istifadə edilməsinə baxmayaraq, daha məqsədyönlü görünür. 60-cı illərə məxsus xüsusiyyətlər xırda detallarına qədər o elə dəqiqliklə işlənmişdir ki, siz köhnə hava və büxur qoxusunu da hiss edə bilərsiz.”''
“The Huffington Post ”dan Maurin Rayan deyir: “Personajların emosional ağrılarının onların həyəcanları və qorxuları kimi real hiss edilməsi “Psixi xəstəxana”nın ssenari müəllifləri, rejissorları və aktyor heyəti üçün böyük qazancdır.” Lakin, “Newsday”dən Verne Gey mövsümü C dərəcəsi ilə qiymətləndirərək, yazır: “kifayət qədər yaxşı xüsusi effektləri olmasına baxmayaraq, hekayə o qədər də özünə bağlayan deyil.” “New York Post”dan Linda Stasi ikinci mövsümün zirvədə olduğunu bildirərək deyir: “İki saat bu çılğınlığı izlədikdən sonra, mənim özümün psixi xəstəxanaya getməyə ehtiyacım var.”
2012-ci ilin görkəmli artistləri və teleproqramlarını müzakirə edərkən “Entertainment Weekly”dən Cess Keyql “bu cəsurca istənilən kiçik detalı ilə diqqət çəkməyə qadirdir” deyərək ikinci mövsümü yüksək qiymətləndirir və yazır: ''“Bilirsinizmi, şouda o qədər hadisə baş verir ki, hətta yad planetlilərin qəfildən peyda olması belə sizi təəccüübləndirmir. FX-in böyük eksperimental layihəsi olan “Amerikan Qorxu Hekayəsi” ikinci qorxunc mövsümü ilə geri qayıdıb, daha az hekayə...daha qorxunc...unudulmaz, təkrarlanmayan obrazları ilə 1960-cı illərdən bəhs edən Amerikan Qorxu Hekayəsi:Psixi xəstəxana zamanın nəbzini tutaraq bizim qarışıq psixikamızı aydınladır və diqqətimizi yayındırır.”''
Mükafat və nominasiyalar
Amerikan qorxu hekayəsinin ikinci mövsümü 89 mükafata namizəd göstərilmiş, onlardan 28-ni qazanmışdır. * Pan-Amerikan Film & Televiziya Jurnalistləri Assosasiyası heç vaxt qalibləri elan etmir.
Reytinqlər
Mövsümün birinci seriyası 18-49 yaşlı izləyici kütləsi arasında 2.2 reytinqi qazanaraq 3.85 milyon nəfər tərəfindən izlənmişdir. Bu göstərici serial üçün ən yüksək nəticə olmaqla, həm də gecə kabel yayımında ən yüksək nəticədir.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Həyatı
Akif Şıxan oğlu Əliyev 21 sentyabr 1955-ci ildə Culfa rayonunun Bənəniyar kəndində anadan olmuşdur. 1978-ci ildə indiki Bakı Dövlət Universitetinin kimya fakültəsini bitirmişdir.
1978-ci ildən A. Ş.Əliyev Azərbaycan EA Naxçıvan elm mərkəzində ixtisas artıran tədqiqatçı vəzifəsində fəaliyyətə başlamışdır. 1980-ci ildən Azərbaycan EA QÜFKİ mühəndis vəzifəsinə köçürülmüş və 1980-ci ildə aspiranturaya daxil olmuşdur. 1982–1984-cü illərdə İ. V. Kurçatov adına atom enerjisi institutunda elmi-tədqiqat işləri aparmışdır. A. Ş.Əliyev 1986-cı ildən "Metalların və ərintilərin elektrokimyası" laboratoriyasında kiçik elmi işçi, 1990-cı ildən elmi işçi, 1993-cü ildən böyuk və 2003-cü ildən KPİ-da aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışıb. 2011-ci ildən "Fotoelektrokimyəvi tədqiqatlar" qrupuna rəhbərlik etmişdir. 2012-ci ildən "Metalların və ərintilərin elektrokimyası, korroziyadan mühafizəsi" laboratoriyasının müdiri olmuşdur və 2014-cü ildən Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutunda "Nanoelektrokimya və elektrokataliz" laboratoriyasının müdiri vəzifəsində çalışır. A. Ş.Əliyev 1986-cı ildə – "Elektrokimya " ixtisası üzrə fəlsəfə doktoru, 2010-cu ildə isə doktorluq dissertasiyasini müdafiə etmişdir. 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə "professor" elmi adını almışdır. A. Ş.Əliyevin aldığı elmi nətiçələr xarici, keçmiş SSRİ və respublika jurnallarında çap olunmuşdur. O, 150 — dən artıq elmi əsərin, o cümlədən 5 patentin və 1 monoqrafiyanın müəllifidir.
Onun rəhbərliyi ilə 1 elmlər doktoru, 3 fəlsəfə doktoru və 4 magistr müdafiə etmişdir.
2002-ci ildə "Chemical Problems" jurnalını təsis etmiş, jurnal 2003-cü ildən nəşr edilir. Jurnalın ilk baş redaktoru, 2004-cü ildən baş redaktorun müavini və 2012-ci ildən məsul katib vəzifəsində çalışır.
2014-cü ildən "Azərbaycan Kimya Jurnalının" redaksiya heyətinin, 2019-cu ildən ED1.15 Dissertasiya Şurasının üzvü və şura nəzdində "Qeyri-üzvi kimya" üzrə seminarın sədridir. 2021-ci ildən Azərbaycan Respublikası Elmi Tədqiqatların Əlaqələndirilməsi Şurası nəzdində Kimya elmləri üzrə Problem şurasının sədr müavinidir.
Elmi əsərləri
1. А.Ш.Алиев Электроосаждение тонких пленок CdTe / Изв. АН Гр..Сер.химии. 2005, № 3–4, с.307–312.
Afurca şəlaləsi
Afurca şəlaləsi — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonu ərazisində şəlalə.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
2. А.Ш.Алиев, Мамедов М.Н., Гюльахмедова З.Ф. Катодная поляризация при осаждении серы изсернистокислого / Изв. АН Гр.Р.Сер. химии. 2006, № 1–2, с.156–160.
Afurca şəlaləsi
Haqqında
Vəlvələ çayının Yan silsiləsini kəsib keçdiyi yerdə əmələ gətirdiyi kanyonvari dərənin yamacında eyniadlı çayın üzərindədir. Çayın yatağında Yura yaşlı əhəngdaşı suxurlarının səthə çıxması və sıldırım pillə əmələ gətirməsi ilə əlaqədardır. Azərbaycan Respublikasının geoloji təbiət abidəsi kimi qeydə alınmışdır və dövlət tərəfindən mühafizə olunur. Hündürlüyü 60 metrdir.
Afurca şəlaləsi öz qeyri-adiliyi və bənzərsizliyi ilə turistlərin və səyahətçilərin diqqətini cəlb edən təbiət hadisəsidir.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
3. А.Ш.Алиев, Мамедов М.Н. Гюльахмедова З.Ф., Абдуллева М. Получение тонких электролитических слоев CdS из сернокислого электролита / Ученые записки АТУ, 2006, № 1, т.15, с.122–124
4. А.Ш.Алиев, Мамедов М.Н. Математическое описание процесса получения тонких слоев сплава кадмий-сера из сернокислого электролита / Химические проблемы, 2006, № 3, с. 522–524
5. А.Ш.Алиев Электроосаждение тонких слоев CdSe на Pt электроде / Химия и химическая технология. 2007, № 12, т.50, с. 70–73.
6. А.Ш.Алиев, Мамедов М.Н. Электрические свойства электроосажденных тонких пленок CdTe / Ж. Неорганические материалы, 2008, № 8, с. 915–917
7. А.Ш.Алиев, Мамедов М.Н. Электрические свойства электроосажденных тонких пленок CdTe. / Ж. Неорганические материалы, 2008, том.44, № 8, с.915–917.
8. А.Ш.Алиев Электрические свойства тонких электролитических слоев CdSe / Химические проблемы. 2008, № 2, С.394–395.
9. A. Sh. Aliyev., Electric properties of thin electrolytic CdSe films., Chemical problems; p 394–395, № 2, 2008.
10. A. Sh Aliyev, M. N. Mamedov, R. H. Huseynova., X-ray phase analysis of Cd-Te and Cd –Se electrolytic thin filims., Chemical problems; pp. 664–666, № 4, 2009
11. А.Ш.Алиев, Мамедов М.Н. Фотоэлектрохимическое поведение полупроводниковой гетеросистемы CdSe/WO3 / Химия и химическая технология, 2009, т.52, № 4, с. 61–68.
12. А.Ш.Алиев, Мамедов М.Н. Аббасов М.Т Фотоэлектрохимические свойства гетероструктуры CdS/ TiO2 / Журн. "Неорганические материалы" 2009, т.45, № 9, с.1039–1041
13. А.Ш.Алиев, Мамедов М.Н. Электроосаждение тонких пленок CdSe из сернокислого электролита. / С-П. Университет Вестник. Серия. Физика Химия, 2009. сер.4., вып.1, с. 120–126.
14. А.Ш.Алиев, Мамедов М.Н. Аббасов М.Т Получение тонких электролитических слоев Cd-Se из сернокислого электролита / Журн.прикладной химии, 2009, т.82, № 6, с.965–967.
15. A. Sh. Aliyev, Mahmoud Elrouby, M. N. Mammadov., Electrochemical applications of carbon nanotubes., Chemical problems; pp. 11–21, № 1, 2012.
16. Mahmud El-Roubi, A. Sh. Aliyev, Ch.А. Hasanov, M. N. Mamedov., Electrodeposition of cadmium sulphide, Chemical problems; pp. 194–206, № 2, 2012.
17. A. Sh. Aliyev, Mahmoud Elrouby*, A. M. Aliyev, M. T. Abbasov, H. M. Tahirli., Electrochemical reduction behavior of lead in tetrafluoroboric solution on platinum electrode; Azerbaycan kimya jurnalı № 4, pp. 51–56, 2014
18. Mahmoud El-rouby, Akif Shikhan Aliyev ; Effect of Temperature, pH, Concentration and Scan Rate on the Electroreduction Behavior of Thiosulfate Anion on Platinum Electrode in Aqueous Solution; Caspian Journal of Applied Sciences Research 2(7), pp. 18–25, 2013.
19. Akif Shikhan Aliyev, Mahmoud El-rouby, Abbasov M. T.a, Suleymanov A. S; Electrochemical Reduction Studies on the Behavior of Thiosulfate on Multi Walled Carbon Nano Tubes Paste Electrode; Nanoscience and Nanotechnology: An International Journal 2013; 3(3): 60–64.
3 may 1808
3 may 1808 və ya 1808-ci il mayın 3-nə keçən gecə üsyançıların güllələnməsi — ispan rəssam Fransisko Qoyyanın 1814-cü ildə tamamladığı rəsm əsəri. Hazırda əsər Madriddə yerləşən Prado muzeyində sərgilənir. Əsər 1808-ci ildə Fransanın İspaniyanı işğal etməsindən sonra fransızlara qarşı müqavimət hərəkatı başladan ispanlara həsr edilmişdir. İspan rəssamın həmin dövrdəki eyniölçülü bənzər işi "2 may 1808" də İspaniyanın müvəqqəti hökuməti tərəfindən sifariş edilmişdir. Qoyya araqon dilində yazdığı bir məktubunda bu rəsm əsərini çəkmək məqsədini belə açıqlamışdır:
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
20. Akif Shikhan Aliyev and Mahmoud El-rouby. Electrochemical Studies on the Cathodic Electrodeposition of n-type semiconductor CdS thin film from Thiosulfate Acidic Aqueous Solution; Int. J. Thin Film Sci. Tec. 2 No. 3, 195–205 .,2013.
3 may 1808
… Məqsədim Avropanın zorakı qüvvələrinə qarşı başlatdığımız şərəfli üsyandakı ən inanılmaz və qəhrəmanca hərəkətləri fırça zərbələrim ilə əbədiləşdirməkdir.
Agelenoidea
Agelenoidea — Hörümçəklər dəstəsinə Araneomorphae yarımdəstəsinə aid sinifüstü. Sinifüstü iki sinifə bölünür: Agelenidae və Amphinectidae.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
21. Mahmoud El-rouby and Akif Shikhan Aliyev;Electrochemical Synthesis of CdS on Multi Walled Carbon Nanotubes Paste Electrode; Advanced Materials Research Vol. 787 (2013) pp 417–422.
3 may 1808
Sonradan Prado muzeyinin idarəçisi olacaq rəssam Xose Madraso 1850-ci illərdə rəsm əsərinin Qoyyanın stilini əks etdirmədiyini iddia etmiş və səbəb kimi Qoyyanın digər əsərlərinə nisbətən bu tablonun daha aşağı səviyyəli olmasını göstərmişdir. İllər sonra - romantizm üslubunun məşhur olduğu dövrdə rəsm əsəri bütün dünyada tanınmışdır. 1937-ci ildə başlayan İspaniya vətəndaş müharibəsi zamanı rəsm əsərini qorumaq üçün onu Valensiyaya aparmışdırlar. Yük maşınında aparılarkən rəsm əsəri ziyan görmüş, lakin daha sonra bu defektlər aradan qaldırılmışdır. Bu prosedur zamanı rəsm əsərinin rəng kompoziyası daha tünd olmuşdur. 2008-ci ildə yenə restorvasiya olunan əsər, nəhayət, əvvəlki rənglərinə qovuşmuşdur.
Mikania leptotricha
Mikania leptotricha Mikania leptotricha Mikania leptotricha
3 may 1808
"3 may 1808" bir çox əsərin yaradılmasına ilham vermişdir. Bu əsərlər arasında Eduard Manenin çəkdiyi bəzi rəsmlər, Pablo Pikassonun "Koreyada qətliam" və "Gernika" tabloları da var.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
22. Akif Shikhan Aliyev, Mahmoud Elrouby, Samira Fikret Cafarova; Electrochemical synthesisof molybdenum sulfide semiconductor; Materials Science in Semiconductor Processing 32, 2015, pp 31–39.
Mikania leptotricha
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
3 may 1808
Tarixi motivlər
thumb|right|Qoyyanın "Müharibənin fəlakətləri" seriyasına (1810-1812) daxil olan "Və köməkçi ola bilməz" əsəri "3 may 1808" tablosundakı elementlərin əvvəlcədən canlandırmasıdır. thumb|Qoyyanın "Manuel Qodoy, Alsudiya hersoqu, Sülh şəhzadəsi" adlı rəsm əsəri, [[1801. Qodoy 1808-ci ildə Napoleon İspaniyanı işğal etdiyi zaman ölkənin baş naziri idi.]] 18 fevral 1799-cu ildə Napoleon Bonapart özünü Fransanın birinci konsulu elan etmiş, 1804-cü ildə isə imperatorluq tacını geymişdir. Aralıq dənizinə çıxış İspaniyanın əlində olduğundan bu ölkə stratejik baxımdan fransızlar üçün çox əhəmiyyətli idi. 1788-ci ildən İspaniya imperatoru olan IV Karlos beynəlxalq arenada o qədər uğurlu şəxs deyildi. Bir çox şəxs onun ovçuluq həvəskarı olmasına görə ölkəsini düşünməyən ağılsız kral və həyat yoldaşı Parmalı Mariya Luizaya nəzarət edə bilməyən ər kimi görürdü. Ölkəni həyat yoldaşı və həyat yoldaşının dostu Manuel de Qodoy idarə edirdi. Napoleon zəif kralı olan İspaniyaya Portuqaliyaya hücum edib torpaqlarını bölüşdürməyi təklif etmişdir. Fransa və İspaniya bu ölkənin bir hissəsini alarkən, 3-cü hissə Manuel de Qodoya veriləcəkdi. Beləliklə, Manuel de Qodoy Alqavri şahzadəsi titulunu alacaqdı. "Sülh şəhzadəsi" kimi tanınan Qodoy bu təklifi çox bəyənmiş və təklifi qəbul etmişdir. Nazir Portuqaliyaya çatmaq üçün Fransa qüvvələrinin İspaniya torpaqlarından keçməsinə icazə vermişdir. Amma Napoleonun əsl məqsədi həm Portuqaliya, həm də İspaniyanı tutub idarəni qardaşı Jozef Bonaparta vermək idi. Məqsədinə çatmaq üçün IV Karlosun oğlu VII Fernando ilə gizli bir ittifaq quraraq ona atasının taxtını vəd etmişdir. Napoleonun dəstəyi ilə Şahzadə Fernando İspaniya parlamentini və səltənətini ələ keçirmişdir. VII Fernando hakimiyyəti ələ keçirmək üçün sadəcə Qodoyu deyil, hətta valideynlərini belə öldürməyə hazır idi.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
24. M. N. Mammadov, A. Sh. Aliyev and M. Elrouby; Electrodeposition of cadmium sulfide; Int. J. Thin Film Sci. Tec. 1 No. 2, 2012, pp. 43–53.
3 may 1808
Tarixi motivlər
İspaniya orduları ilə gücləndirilmiş 23.000 fransız əsgəri heç bir müqavimətə rast gəlmədən 1807-ci ilin noyabrında İspaniyaya daxil olmuşdur. İspanlar zənn edirdilər ki, fransızların məqsədi Portuqaliyaya hücum etməkdir. Amma fevral ayında Fransanın İspaniyanı işğal etmək istəyi məlum olanda belə fransızlara qarşı ciddi müqavimət yaşanmamışdır. Bu müqavimətlər Saraqosa kimi yerlərdə baş vermişdir. Napoleonun baş komandanı Yoahim Mürat İspaniyanın Burbonlardan daha bacarıqlı insanlar tərəfindən idarə olunmasını istəyirdi. Onun namizədi Napoleonun qardaşı Jozef Bonapart idi. Bu fikrini 1 mart 1808-ci ildə imperatora yazdığı məktubda dilə gətirmişdir. 19 mart 1808-ci ildə VII Fernando taxtdan endirilmiş və valideynləri ilə birlikdə əsir alınmışdır. 6 iyun 1808-ci ildə İspaniyada hakimiyyətə Jozef Bonapart gətirilmişdir.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
25. A. Sh. Aliyev, Mahmoud Elrouby, Hasanli Z. H., Huseynova R. H., Abbasov M. T.; Electrochemical Reduction Behavior of Antimony in TetrafluoroboricAcid Solution on Platinum Electrode; Kimya problemleri № 1, 2015, p. 62.
26. A. SH. Aliyev, H. M. Tahirli, Mahmoud Elrouby, N. Sh. Soltanova, D. B. Tagiev "Electrochemical fabrication and characterization of corrosion-resistant, ternary, lead-based alloys as a new material for steel surface protection" //Metallurgical and Materials Transactions B, 2016, v. 47, Issue 3, pp. 2072–2078
3 may 1808
Tarixi motivlər
İspaniya xalqı keçmişdə dəfələrlə başqa monarxiyaların hakimiyyətini qəbul etsələr də, Fransanın İspaniya üzərindəki hakimiyyətindən heç məmun deyildilər. 2 may 1808-ci ildə İspaniya kral ailəsinin son üzvünün də Fransaya aparılıb həbs ediləcəyi xəbəri yayılandan sonra madridlilər üsyana qalxmışdırlar. Bu üsyan daha sonra Madrid üsyanı kimi tarixə düşəcəkdi. Mürat isə həmin gün Napoleona da göndərdiyi bir bildirişi əsgərlərinə oxumuşdur: "Madrid xalqı yoldan çıxıb. Cinayət və üsyanla məşğul olurlar. Artıq bir çox fransızın qanı tökülüb və qisas alınmalıdır. Üsyanda iştirak edən hər kəs öldürüləcəkdir." Qoyya baş verən bu üsyanı "2 may 1808" əsərində təsvir etmişdir. Əsərdə Madriddə yerləşən Puerto-del-Sol meydanında fransız süvariləri ilə üsyançılar arasında baş verən və saatlarla davam edən şiddətli döyüş əks olunmuşdur. Daha çox tanınan digər əsər "3 may 1808" isə səhər radələrində Fransa əsgərlərinin yüzlərlə əsgəri yığıb öldürməsinə həsr olunmuşdur. 2 may 1808-ci ildəki üsyanda tutulan üsyançılar ertəsi gün məhkəmə qərarı olmadan edam edilmişdilər. Bu edamlara baxmayaraq, ispanlar 5 il davam edən Yarımada müharibəsi ilə (tarixdə ilk partizan müharibəsi hesab olunur) fransızlara müqavimət göstərməyə davam etmişdirlər. Vellinqton hersoqu Artur Uellesli komandanlığındakı ispan qüvvələr Britaniya, İspaniya və Portuqaliya əsgərlərindən ibarət orduya dəstək vermişdir. Bu ordu Portuqaliyaya 1808-ci ilin avqustunda daxil olmuşdur. Rəsm əsərinin yarandığı dövrdə xalq üsyançıları qəhrəmanlıq və vətənpərvərlik simvolu kimi görürdü.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
27. Sh. O. Eminov, D. B. Tagiyev, A. Sh. Aliyev, N. Sh. Soltanova, J. A. Guliyev, Kh. D. Jalilova, N. J. Ismayilov, I. S. Hasanov, A. A. Rajabli, G. Kh. Mamedova, I. I. Gurbanov, Mahmoud Elrouby "Photo And Electrical Peculiarities Of The Nanostructured Glass/Ito/ Aao And Glass/Ito/Cds Systems"//Journal of Materials Science: Materials in Electronics, September, 2016, Vol.27, Issue 9, pp. 9853–9860
3 may 1808
Qoyyanın reaksiyası
thumb|left|"Onu gördüm", "Müharibənin fəlakətləri" seriyası, 1810–1812 Digər liberallar kimi Fransisko Qoyya da Fransa işğalı dövründə çətin vəziyyətə düşmüşdü. Rəssam Böyük Fransa inqilabına dəstək vermiş və belə bir hadisənin ölkəsində də baş verməsini arzulamışdı. Şair Xuan Melendez Valdes və Leandro Morantiz de Fernandin kimi bir çox dostu Jozef Bonapartı dəstəkləyən afrensesado idi. Qoyyanın 1798-ci ildə çəkdiyi Fransa səfiri və komandanı Ferdinand Qillemardetin portreti rəssam haqqında bir çox şeydən xəbər verirdi. Jozefə sədaqət andı içdikdən sonra rəssamın çəkdiyi "Madrid alqoritmi" adlı tablo sədaqətinin bir nümunəsi idi. Amma öz vətəndaşlarının fransız əsgərlərinə boyun əyməsinə şahid olurdu. İllər ərzindəki müşahidəsi "Müharibənin fəlakətləri" seriyası üçün ilham versə də, rəssam həmin dövrdə çox az şəkil çəkə bilmişdir.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
28. Vusala Asim Majidzade, Parvin Heydar Guliyev, Mahmoud Elrouby, Dilgam Babir Tagiyev "Electrochemical Characterization and Electrode kinetics for Antimony Electrodeposition from its Oxychloride Solution in the Presence of Tartaric Acid" // Journal of Molecular Structure, 2017, 1136, pp. 7–13
3 may 1808
Qoyyanın reaksiyası
1814-cü ilin fevralında fransızlar İspaniyadan çıxarılmışdır. Qoyya müvəqqəti hökumətə müraciət edərək "Avropanın zorakı qüvvələrinə qarşı başlatdığımız şərəfli üsyandakı ən inanılmaz və qəhrəmanca hərəkətləri fırça zərbələrim ilə əbədiləşdirmək" istədiyini bildirmişdir. Təklifi bəyənilmiş və Qoyya "3 may 1808" əsəri üzərində işləməyə başlamışdır. Daha sonraları rəssamı 3 may hadisələrinə daxil etmək cəhdləri olsa da, əslində Qoyyanın üsyanlara şahid olub-olmadığı məlum deyil. Bu mövzuda ən məşhur hekayə rəssamın bağbanı İsidoronun yazıçı Antonio de Truebaya danışdıqlarıdır. İddiaya görə rəssamla bağbanı ilə gecə saat dörddə Prinsipo Pio təpəsinə getmişdilər. Bağban orada gördüklərini "Qan göllərinin ortasında parçalanmış bədən üzvləri gördük. Bəziləri üzü üstə, bəziləri kürəyi üstə idi. Bəziləri elə bil yeri öpürdülər. Bəziləri isə sanki yerdə mərhəmət diləyirmiş kimi uzanmışdı" sözləri ilə təsvir etmişdir.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
29. S. F. Cəfərova, V. A. Məcidzadə, A. Ş. Əliyev. Tiosulfat ionlarının molibden elektrodda elektroreduksiya prosesinin tədqiqi // Kimya problemləri, 2017, № 1, (15), s. 72–76
3 may 1808
Əsərin təsviri
"3 may 1808" əsərində üsyanın ertəsi gününün səhəri təsvir olunmuşdur. Əsərdə iki qrup diqqət mərkəzindədir. Birinci qrup düzülərək əllərində tüfəng tutan və üsyançıları öldürən fransızlar, ikinci qrup isə onların qabağında duran əsir ispanlardır.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
30. Vusala A. Majidzade, Parvin H. Guliyev, Akif Sh. Aliyev, Yasin N. Babayev, M. Elrouby, D. B. Tagiyev. Electrochemical behavior of selenite ions in tartaric electrolytes // Journal Electrochemical Science and Engineering 8(3), (2018) 197–204
3 may 1808
Əsərin təsviri
Əsgərlər və əsirlər kiçik bir sahədə üz-üzə dayanıblar. Kennet Klarka görə "fırça zərbələri, əsgərlərin hərəkətlərindəki sərt incəliklər və tüfənglərin səliqəli cərgəsi ilə hədəf aldıqları dağınıqlıq arasındakı ziddiyyət mövcuddur." İki qrup arasında yerdə dayanan fənər görüntüyə dramatik hava qatır. Ən parlaq işıqlandırma sol tərəfdə bir-birini qucaqlamış əsirlərin üzərinə düşür. Bu xaos içərisində tanrıya dua edən keşiş və ya rahib də vardır. Rəsmin tam ortasında və sağında digər qurbanlar təsvir olunub. Ən ortadakı adam daha əvvəl öldürülmüş ispanlardan axan qanın üzərində diz çöküb və qollarını ya mərhəmət diləmək, ya da meydan oxumaq üçün açıb. Sarı və ağ rənglərdən ibarət geyimi isə fənərin yaydığı rəngləri yamsılayır.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
31. Т.Л. Кулова, И.И. Николаев, В.Н. Фатеев, А.Ш.Алиев. Современные электрохимические системы аккумулирования энергии // Kimya Problemləri, 2018, № 1, s. 9–34.
3 may 1808
Əsərin təsviri
Edam cərgəsinin sağ tərəfində isə gecənin qaranlığında itmiş böyük başqa qrup var. Əsgərlərin süngüləri və papaqlarının arxasında qalan bu insanların çoxunun üzləri görsənmir. Bu qrupun ən önündə dayanan, əsərdəki əsas qurban kimi təsvir edilmiş şəxsin sağında olan adam isə əlləri ilə üzünü örtüb və qorxu ilə əsgərə tərəf çevrilib. Bu adam arxada qalan qrubun repoussoiri olmuşdur. Gecənin qaranlığına baxmayaraq, kilsəyə aid iti uclu qüllələrin ayırd edildiyi bir şəhər mənzərəsi görünür. Kilsə, böyük ehtimalla, fransızlar üçün barak rolu oynamışdır. Arxa planda yamac ilə əsgərlər arasında əllərində məşəllər tutan qrup ayırd edilir. Bu qrup edamı izləyənlər və ya növbəti qurbanlar ola bilər.
İkinci Muğanlı
İkinci Muğanlı — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
3 may 1808
Madriddə 2 may 1808
thumb|right|"Madriddə 2 may 1808", [[1814-cü ildə, "Madriddə 3 may 1808"'dən iki ay əvvəl tamamlanmışdır. 3 maydakı edamlara səbəb olan üsyanları əks etdirir.]] Qoyya 3 may 1808-ci ildə baş verən və Yarımada müharibəsinin başlanğıcı sayılan Dos de Mayo üsyanını "Madriddə 2 may 1808" və ya "Məmlüklərin Hücumu" əsərində təsvir etmişdir. Bu əsər fransızlar ilə ispanlar arasındakı döyüş və ispanların Napoleonun göndərdiyi məmlükləri öldürməsindən bəhs edir.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
32. Aliyev A. Sh., Majidzade V. A., Soltanova N. Sh., Tagiyev D. B., Fateev V. N. Some features of electrochemically deposited CdS nano wires // Kimya Problemleri, 2018, № 2, s. 178 – 185
3 may 1808
Madriddə 2 may 1808
"Madriddə 2 may 1808" və "Madriddə 3 may 1808" böyük bir seriyanın başlanğıcı kimi qəbul edilir. Yazılan şəhrlər və sübutlar Qoyyanın may hadisələrinə 4 tabloda rəsm həsr etdiyini göstərir. Xose Kaveda 1867-ci ildə yazdığı xatirələrində bu dördlükdən bəhs etmişdir. Həmçinin rəssam və Qoyya kolleksiyaçısı Kristobal Ferris də iki fərqli əsər daha olduğunu demişdir. Bunlardan birincisi kral sarayındakı çevrilişlə bağlı ikən, ikincisi top qışlasındakı müdafiədən bəhs edirdi. Bu iki əsərin itməsi ictimaiyyətin baş vermiş üsyana olan məmnuniyyətsizliyinin sübutu ola bilər.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
33. Aliyev A. Sh., Guseynova R. G., Gurbanova U. M., Babanly D. M., Fateev V. N., Pushkareva I. V., Tagiyev D. B. Electrocatalysts for water electrolysis // Chemical Problems, 2018, № 3, s. 283 – 306.
İkinci Muğanlı
Tarixi
Azərbaycan Respublikasının ərazisində Muğan adı ilə bağlı 18 yaşayış məntəqəsi mövcuddur. Ağcabədi rayonu, Ağdam rayonu, Ağstafa rayonu, Bərdə rayonu, Xocavənd rayonu, Kürdəmir rayonu, Qubadlı rayonu, Şamaxı rayonu, Şərur rayonu, Zaqatala rayonu və digər ərazilərdə olan yaşayış məntəqələri buna misal ola bilər.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
34. A. S. Pushkarev, I. V. Pushkareva, S. P. Du Preez, N. A. Ivanova, S. A. Grigoriev, E. P. Slavcheva, D. G. Bessarabov, V. N. Fateev, A. Sh. Aliyev. Iridium catalyst supported on conductive titanium oxides for polymer electrolyte membrane electrolysis. Chemical Problems, 2019, 17, № 1, p. 9–15
3 may 1808
Madriddə 2 may 1808
Rəssam "Madriddə 2 may 1808" əsərində çəhrayı, narıncı, göy, boz, qəhvəyi kimi rənglərdən istifadə etməyə üstünlük vermişdir. Pastel tonlar şəkildəki zülmü və vəhşəti qəribə də olsa əsərdə təsirini "Müharibənin Fəlakətəri" və ya da "Madriddə 3 may 1808"-də olduğu kimi ayırd edilə bilən personajlardan almır. Əksinə, bu əsərin sahib olduğu bəlirsizlik və İspaniya üsyançılarının təsviri əsərin əsas xüsusiyyətlərindəndir.
İkinci Muğanlı
Tarixi
Yaşayış məntəqələri Cənubi Azərbaycanın Muğanlı kəndindən köçüb gəlmiş mollahəsənli, mehdili və cabbarlı nəsillərinə mənsub ailələr tərəfindən salınmışdır. Oykonim türkdilli Azərbaycan tayfası olan muğanlıların adı ilə bağlıdır. Muğanlı tayfa adı XVI əsrin əvvəllərindən məlumdur. Sonralar mənbələrdə şahsevənlərin tərkibində müstəqil tayfa kimi qeydə alınmış muğanlılar XIX əsrin əvvələrində 8 tirədən ibarət olmuşlar. Tayfa Muğan düzündə yaşadığına görə həmin düzün adı ilə adlandırılmışdır.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
35. V. A. Majidzade, A. Sh. Aliyev, D. M. Babanly, M. Elrouby, D. B. Tagiyev. Investigation of the electrochemical reduc tion process of the molybdate ions in the tartaric electrolytes. Acta Chimica Sloveniya, 2019, 66, p. 155–162
3 may 1808
Madriddə 2 may 1808
İki rəsm əsərində kompozisiya fərqləri vardır. Məsələn, ilk rəsmdə üfiq xətti daha yüksəkdə olsa da, ikinci rəsmdə alçaqdadır. Həmçinin ilk tabloda rəssamın çəkdiyi insan sıxlığı qeyri-müəyyən idi. Sıxışıq və qarışıq idi. Hərəkətin və müharibənin varlığı hiss olunurdu. Başqa tərəfdən "Madriddə 3 may 1808"-də iki tərəfin varlığı açıq-aşkar görünürdü və hər şəxs açıq şəkildə təsvir olunmuşdu. İspanlar və fransızlar arasındakı münasibətlər də hər iki tabloda zidd göstərilmişdi. Madriddə 2 may 1808də güclü tərəf ispanlar ikən ikinci əsərdə fransızlar intiqam alan edamçılara çevrilmişdilər.
İki əsərin kompozisiyaları arasında bənzərliklər də vardır. Ən təməl bənzərlik ikisinin də sahib olduğu parabolik quruluşdur. Qoyya "Madriddə 2 may 1808"-də fransızlara hücum edən əyri qruplaşma ilə "Madriddə 3 may 1808"dəki edam manqasını çəkərkən eyni texnikadan istifadə etmişdir.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
36. V. A. Majidzade, A. Sh. Aliyeva, I. Qasimogli, P. H. Quliyev, D. B. Tagiyev. Electrical Properties of Electrochemically Grown Thin Sb2Se3 Semiconductor Films. Inorganic Materials, 2019, Vol. 55, No. 10, pp. 979–983
3 may 1808
Müharibənin Fəlakətləri
left|thumb|[[Fransisko Qoyyanın "Müharibənin Fəlakətləri" seriyasından  ("Kimsə buna baxa bilməz"),  1810–1812. Bu əsərdə "Madriddə 3 may 1808"dəkinə çox bənzər kompozisiya vardır. Bunda Qoyyanın ənənəvi texnikadan istifadə etməsinin rolu böyükdür. ]] Qoyya mis üzərinə turşu ilə qazma texnikasından istifadə edərək qəliblərdən hazırladığı qravür seriyası olan "Müharibənin Fəlakətləri"ni, çoxunu 1810-1814-cü illərdə hazırlamasına baxmayaraq 1820-ci ilə qədər tamamlaya bilməmişdir. Qoyyanın bir dostuna verdiyi və indi Britaniya muzeyində sərgilənən hazırlıq rəsmləri bir çox ipucu verirdi. "Müharibənin Fəlakətləri" ən erkən rəsmləri həm "Madriddə 2 may 1808"dən, həm də "Madriddə 3 may 1808"dən əvvəl çəkilmişdir. Rəsmlərdə Qoyyanın bu iki tablosunda olduğu kimi bir-birilə əlaqəli olan və rəssamın Saraqosa ziyarəti zamanı şahid olduğu hadisədən bəhs edən kompozisiya vardır. ("Kimsə buna baxa bilməz) həm mövzu, həm də quruluşu ilə "Madriddə 3 may 1808"i xatırladırdı. Əsərin ortasında yer alan qadın qollarını iki yana açarkən, digərində qadın əllərini birləşdirərək tanrıya dua edirdi. Geri qalanlar isə ya üzlərini gizlədirdilər, ya da siper almışdılar. "Kimsə buna baxa bilməz"ə "Madriddə 3 may 1808"in əksinə əsgərlər görünmürdü. Sadəcə silahlarının süngüləri təsvir olunmuşdu.
Akif Əliyev (kimyaçı)
Elmi əsərləri
37. A. A. Kalinnikov, I. V. Pushkareva, V. I. Porembskii, A. S. Pushkarev, M. V. Kozlova, S. A. Grigoriev, S. V. Ostrovskii, V. N. Fateev, A. Sh. Aliyev. Optimization of a reversible fuel cell oxygen electrode composition and structure. Chemical Problems, 2019, 17, № 4, p. 535–545
3 may 1808
Müharibənin Fəlakətləri
Qoyyanın erkən rəsmlərindən biri olan "Və bundan qaçmaq mümkün deyil"dir. Bu əsər "Müharibənin Fəlakətləri" seriyasının bir digərlərindən daha sonra çəkilən bir qrupda yer alır. Müharibənin ən qızğın və rəsm üçün lazım olan ləvazimatların tapılmadığı zamanlarda Qoyya bu və seriyaya daxil olan digər rəsmləri çəkmək üçün daha əvvəl çəkdiyi mənzərə rəsminin qəlibini təmizləyib ondan istifadə etmişdir. "Və bundan qaçmaq mümkün deyil"də papaq geymiş edam manqasının geri çəkilişi bu dəfə arxadan deyil, qarşıdan göstərilmişdi
Oksana Rəsulova
Oksana Rəsulova — Hind rəqslərinin mahir ifaçısı, aktrisa, ginekoloq və dəri zöhrəvi həkimi. "OksiMedia" MMC şirkətinin rəhbəri.
3 may 1808
İkonaqrafiya və yaradıcılıq
thumb|right|[[Ejen Delakruanın "Xalqa Yol Göstərən Azadlıq" (1830) adlı tablosu. Qəhrəmanca bir tərzə sahib incəsənətin erkən dövrünün nümunələrindən biridir. ]] İlk zamanlarda əsər tarixçilər və incəsənət tənqidçiləri tərəfindən müxtəlif rəylər almışdır. Qoyyadan əvvəl rəssamlar müharibə haqqında tabloları tarix rəsmlərinin tərzi ilə çəkməyə üstünlük verirdilər. Qoyyanın tabloda qəhrəmanlıqdan bəhs etməməsi hər kəsi təəccübləndirmişdir. Qurbanların və edam manqasının həqiqətə uyğun olmayaraq bir-birinə çox yaxın dayanması ilk tənqidlərdə deyilən bəzi qüsurlardan biri idi. Bunlar tamamilə doğru olmasına baxmayaraq yazıçı Riçard Şikkel Qoyyanın akademik incəsənətə uyğunlaşmağa çabalamadığını, əksinə, əsərin izləyici üzərində təsirini gücləndirmək üçün çalışdığını demişdir.
İsa bəy Hacınski
Həyatı
İ.Hacınski 1860-cı ildə Bakıda anadan olub. O, Bakının digər tanınmış milyonçulardan fərqli olaraq adlı-sanlı zadəgan nəslinin nümayəndəsi olub. Ona atasından miras olaraq bir neçə mülk və böyük torpaq sahələri qalır. Məhz bu sahələrdə neft yataqları aşkar edildikdən sonra İsa bəy 1903-cu ildə şəxsi neft kompaniyasını yaradır. Artıq bir neçə ildən sonra Hacinskiyə məxsus quyulardan çıxan neftin ümumi həcmi yarım milyon puda çatır. 1910-cu ilin rəsmi rəqəmlərinə görə, onun Balaxanıda fəaliyyət göstərən müəssisəsində sutka ərzində işləyən iki neft quyusu var idi ki, onlar da öz növbəsində 145 at gücündə olan 6 qazanxana ilə təchiz olunmuşdur. Bu quyularda yüksək ixtisaslı fəhlələr işləyirdi, onlara verilən əmək haqqı isə Nobelin, Rotşildin, Montaşovun işçilərinin aldığı puldan qat-qat çox idi. Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi İsabəy Hacinski neftxuda idi və onun Bibiheybətdə zəngin neft mədənləri var idi. Xəzər dənizindəki Çələkən yarımadası onun və qardaşı Kazım bəyin ixtiyarında idi. İsa bəyin həmçinin, Qara şəhərdə kerosin zavodu var idi. Zəngin Hacinskilərin şəhərdə bir neçə yerdə mülkləri vardı, məsələn, A.Cavad küçəsi, 12, Bül-Bül prospekti, 63, Füzuli küçəsi, 39 ünvanında və s. Bunlardan ən əzəmətlisi "Hacinskinin evi" kimi tanınan və Qız qalasının yaxınlığında yerləşən binadır.
3 may 1808
İkonaqrafiya və yaradıcılıq
Tablo keçmiş zamanlarda yaradılmış bir çox əsərə işarə versə də gücünü ənənəvi kompozisiyadan almır. Rəssam ustalığı ilə vəhşiliyin epik təsvirini verə bilmişdir. Dövrün romantik rəssamları da ədalətsizlik, müharibə və ölüm kimi mövzularla maraqlanmalarına baxmayaraq əsərlərində böyük gözəllik yaradan ünsurlara əhəmiyyət verirdilər. Teodor Jerikonun "Meduzanın Salı" (1818-1819) adlı əsəri və Ejen Delakruanın "Xalqa Yol Göstərən Azadlıq" adlı tablosu bu tərzdəki romantik rəsmlərə bir nümunədir.
Oksana Rəsulova
İxtisasca ginekoloq və dəri zöhrəvi həkimi olmasına baxmayaraq 19 ildir hind rəqsinə həm nəzəri, həm də texniki cəhətdən yiyələnməkdədir. Hind rəqsi üzrə bir çox beynəlxalq müsabiqələrdə qalib eyni zamanda 2-ci və 3-cü dərəcəli laureat olub. 2007-ci ildə Moskvada Hind rəqs ulduzları ilə birgə "Şavratri" adlı ilk keçirilən müziklda "Apsara" rolunu ifa edib. 2008-ci ildə isə Peterburqda keçirilən "Beynəlxalq Hind Rəqsləri Müsabiqəsi"-də 1-ci yerə layiq görülüb. Nəhayət 2009-cu ilin oktyabr ayında Azərbaycanı Hind mədəniyyət festivalı "Divali 2009" da təmsil edib və 1-ci yerə çıxıb. Daha sonra "Hind rəqsləri üzrə 3-cü açıq konkurs"-da iştirak edib və 3-cü yeri tutub. Oksana hind dilində sərbəst danışır, həmçinin azərbaycan və rus dillərini də bilir.
İsa bəy Hacınski
Həyatı
İsa bəy Hacınskiy uzun illər ərzində "Neft sənayesi və ticarət" cəmiyyətinin sədri olub, şəhər dumasının deputatı və Bakı Şəhər rəisi yanında neft işləri üzrə şirkətin üzvü olub. 240px|thumb|links|Bakı memarlığı, "Hacinskinin evi" Bakı bulvarının salınmasında İsa bəy Hacinski çoxlu pul xərcləmişdi, ona görə də mülkünü məhz dəniz kənarında tikdirməyi qərara alır. Yeri gəlmişkən qeyd edim ki, ilk bulvarımız indiki Kukla teatrının binasından Azneftin binasına qədər olan sahəni əhatə edirmiş. Neftçilər prospekti, 103 ünvanında yərləşən binanı (İsa bəyin kontorası bu binanın birinci mərtəbəsində yerləşirmiş- G.X.) tikdirmək üçün o, memarı İtaliyadan dəvət edir. Bina 1914-ci ildə tikilib, burada bir sıra üslublara rast gəlmək olur, qotik, barokko, modern ve s. İmarətin girəcəyində, iki tərəfdə mərmərdən yonulmuş aslan heykəlləri var idi. Təəssüf ki, 1918-ci il mart hadisələri zamanı bu aslan heykəlləri atılan düşmən qumbaralarından parça-parça olub. Hətda İsabəy Hacinski bina tam hazır olduqdan sonra memara vəd etdiyi məbləğdən artıq pul verir, çünki bina onun çox xoşuna gəlir, memarın işindən razı qalır. Məbləğ o qədər böyük olur ki, həmin memar Almaniyanın Berlin şəhərində bu pullara bir imarət ucaldır. İsa bəy Hacinski 4 uşaq atası olub. O, özü ev təhsili almasına baxmayaraq, yazılanlara görə çox savadlı bir insan olub. Bir neçə xarici dil (ərəb, fars, ingilis, fransız və alman- G.X.) dillərini bilirdi.Övladlarına da yaxşı təhsil verirdi. Uzun müddət Bakı Kişi gimnaziyasının fəxri himayədarı olub.O, gimnaziyanın hesabına hər il 800 rubl əvəzinə, 1000 rubl vəsait köçürərdi. Bir sözlə, təhsil sahəsində çoxlu xeyriyyəçi işlər görmüşdür. Gimnaziyanın azərbaycanlı məzunlarından 25 nəfəri İsa bəyin şəxsi hesabına Rusiyanın müxtəlif şəhərlərinə təhsil almağa göndərilmişdir.Qeyd etmək lazımdır ki, Hacinskilərin ilk yaşadıqları ev (indiki Füzuli, 39 ünvanında yerləşən bina- G.X.) bu məktəbə yaxın yerdə yerləşirdi. İsa bəy Hacinski məktəbin bütün xərcini öz üzərinə götürmüdü, hətta şagirdlərin yay fəslində dincəlməsi üçün Pyatiqorsk yaxınlığında, Vladiqafqaz dəmir yolunun Karras stansiyası ərazisində boş torpaq sahəsi alıb orada gözəl bir mülk də tikdirmişdi… Gimnaziya pullu idi, amma kasıb uşaqları burada pulsuz təhsil alırdılar. Gimnaziyada hümanitar elmlərə – tarix, latın, yunan və fransız dilləri dərslərinə xüsusi fikir verilərdi. Buranı qurtaran tələbələr universitetlərə daxil olmağa hazırlaşardılar. Hal-hazırda bu binada Bakının 4 saylı şəhər xəstəxanası yerləşir. İsa bəy Hacinski 1918-ci il mart qırğınlarından sonra çox sarsılıbmış, evinə və biznesinə deyən zərər onun olumunu tezləşdirir və 1919-cu ilin yanvar ayında o, vəfat edir.
Unkariya
(Uncaria) — sırasının  fəsiləsinə aid bitki cinsi.