cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ross Vilson
Həyatı
Diplomatik karyerasının əvvəlində ABŞ Dövlət Departamentində Sovet İttifaqı və Misir məsələləri üzrə müşavir vəzifəsində çalışıb. 1980–1982-ci və 1987–1990-cı illərdə ABŞ-nin SSRİ-dəki, 1985–1987-ci illərdə Çexiyadakı səfirliyində işləyib. 1990–1992-ci illərdə ABŞ dövlət katibi müavininin iqtisadi məsələlər üzrə xüsusi köməkçisi, 1992–1994-cü illərdə Dövlət Departamentində icraçı katibin müavini vəzifələrində çalışıb. 1995–1997-ci illərdə ABŞ-nin Avstraliyanın Melburn şəhərində baş konsulu olub. 1997–2000-ci illərdə dövlət katibinin MDB üzrə xüsusi müşaviri vəzifəsini daşıyıb. 2000–2003-cü illərdə ABŞ-nin Azərbaycandakı səfiri olub. 2003-cü ilin iyunundan 2005-ci ilin fevralına kimi ABŞ-nin Ticarət Nümayəndəliyində işləyib. 2005-ci ilin oktyabrından ABŞ-nin Türkiyədəki səfiridir.
Senecio aquilonaris
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Əsl bal arıları
Əsl bal arıları — Əsl arılar fəsiləsinə mənsub cins.
Kəpənəkçi (Zaqatala)
Kəpənəkçi — Azərbaycan Respublikasının Zaqatala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Kənd Alazan vadisində yerləşir, Aşağı istiqamətdən Gürcüstan Respublikası, sağdan Qandax, Soldan Yengiyan və Mosul kəndləri ilə həmsərhəddir. Kənddə 1 dini məscid, 1 orta məktəb, 1 tibb məntəqəsi, 1 uşaq bağçası, 1 klub fəaliyyət göstərməkdədir.
Əhalisi
kənddə 224 təsərrüfat var.əhalisi isə təxminən 1100 nəfərdir.
Əhalinin əsas məşğuliyyəti taxılçılıq, tütünçülük, fındıqçılıq, tərəvəzçilik, bağçılıq və maldarlıqdır.
Rino Harniş
Rino Harniş — ABŞ-nin Azərbaycandakı səfiri (2003–2006).
Həyatı
Rino Harniş San-Dieqo Ştat Universitetinin siyasi elmlər fakültəsini bitirib.
1975-ci ildə Amerika Universitetində beynəlxalq münasibətlər üzrə magistr dərəcəsini alıb. R. Harniş iqtisadiyyat elmləri üzrə də magistr dərəcəsinə malikdir. Təhsilini başa vurandan sonra ən əvvəl Amerika Sənaye Universitetində tədqiqatçı köməkçisi vəzifəsində çalışıb. Bundan sonra ABŞ-nin Xəzinədarlıq Departamentində beynəlxalq iqtisadçı vəzifəsini tutub. Daha sonra Nebraska ştatından seçilmiş konqresmen Deyv Martinin köməkçisi olub.
Karyerasının növbəti illərində R. Harniş ABŞ-nin İtaliyadakı səfirliyində ətraf mühit, elm və texnologiya məsələləri üzrə, ABŞ-nin Almaniya Demokratik Respublikasındakı səfirliyində isə iqtisadiyyat və ticarət məsələləri üzrə müşavir vəzifələrində işləyib. Sonrakı dövrdə Dövlət Departametinin İnkişaf Etmiş Ölkələrlə Ticarət üzrə Departamentində çalışıb, ABŞ-nin Avstriyadakı səfirliyində iqtisadi məsələlər üzrə müşavir işləyib. R. Harniş ABŞ-nin Nigeriyadakı səfirliyində də müşavir qismində çalışıb. 1992–1995-ci illərdə ABŞ Dövlət Departamentində ABŞ-nin Mərkəzi Asiya və MDB ölkələri ilə əməkdaşlıq məsələləri üzrə məsul şəxslərdən olub. Daha sonra ABŞ-nin İsveçdəki və Misirdəki səfirliklərində səfir müavini vəzifələrində işləyib.
Bundan sonra R. Harniş ABŞ-nin Kosovadakı missiyasına rəhbərlik edib. 2003–2006-cı illərdə ABŞ-nin Azərbaycandakı səfiri vəzifəsində çalışıb. 2006-cı ildən ABŞ dövlət katibi köməkçisinin baş müavini vəzifəsində çalışır. Bu postda o, quş qripi xəstəliyinə və qlobal istiləşməyə qarşı mübarizə, habelə kosmosun tədqiq olunması ilə məşğuldur.
Alman, italyan, isveç dillərini mükəmməl, ərəb dilini qismən bilir.
Senecio gerberaefolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Enrike Pinti
Enrike Pinti — Argentina aktyoru və komediyaçı.
Rinay Malakofauna Muzeyi
Rinay Malakofauna Muzeyi Bakı şəhəri, Səbail rayonu, İbrahim Məmmədov 2A ünvanında yerləşir. Muzeydə nümayiş olunan eksponatlar okeanın dərinliklərindən toplanıb.
Tarixi
1932-ci ildən Sadıq Qarayev dəniz və okean faunasını əks etdirən bu kolleksiyanı toplamağa başlayıb.
1986-ci ildə Sadıq Qarayevin oğlu, geologiya-mineralogiya elmləri namizədi, professor Tofiq Qarayev atasının yolunu davam etdirərək muzeyi yaradıb.
Muzey rəsmi olaraq 1989-cu ildə təşkil edilmiş. T. Karayev 1986-ci ildə yaradılan muzeyin tarixçəsi barədə danışır: “Atam Sadiq Karayev 1932-ci ildən 1937-ci ilə qədər İngiltərədə və ABŞ-da neft üzrə ekspert işləyib. O zaman milyonçular müxtəlif pullar, markalar, şəkillər yığırdılar. Atam neftçi olduğundan molyuska qabıqları toplayırdı.Hər ezamiyyətdən gələndə bir çamadan molyuska qabığı gətirərdi. Həmin çamadan hazırda Tarix Muzeyindədir”.
Ekspozisiyası
Muzeyin ümumi kolleksiyasında 5 minə yaxın eksponat toplanıb.4 mindən çoxu Heydər Əliyev Fonduna bağışlanıb. Muzeyinin kolleksiyasında dünyanın müxtəlif okean, dəniz və göllərindən tapılmış 2000-dək molyuska qabığı (pelesipoda, qastropoda) nümunələri təqdim olunur. Sistemləşdirilmiş malakofauna 86 cinsdə nümayiş etdirilir. Toplunun unikallığı onunla səciyyələnir ki, burada müasir dəniz və yerüstü fauna mollyuskalarından başqa eyni zamanda 2000 il bundan öncə Ağcaqıl və Abşeron paleodənizlərində mövcud olan şirin su mollyuska qabıqlarına həsr edilmiş stendlərlə təqdim olunur. Bu toplunun bəzi nümunələri Avstraliya, Argentina, indoneziya milli muzeylərində nümayiş etdirilir.Mollyuska qabığlarına hərs edilmiş geniş elmi materiallara əsasən professor Karayev Tofiq Sadıxoğlu yeni cins Dzejrantçholia və bir neçə digər yeni növ mollyuskalar kəşf etmiş və onların monoqrafik təsviri verilmişdir. Muzey sərgilərində eyni zamanda dəniz ulduzlarının, kirpilərin və tısbağaların nümunələri də nümayiş etdirilir. Muzey ekoloqlar, paleontoloqlar, paleocoğrafiyaçılar üçün böyük maraq və əhəmiyyət kəsb edir. Medal və diplomlarla təltif edilən muzey müxtəlif beynəlxalq sərgilərdə təmsil olunub. Eksponatları 14 ölkədə nümayiş etdirilir.
Bağır Musayev
Bağır Namaz oğlu Musayev — azərbaycanlı dövlət xadimi; Azərbaycan Milli Məclisinin 1-ci çağırış üzvü.
Həyatı
Bağır Musayev 1958-ci il sentyabrın 17-də anadan olub. Kuban Dövlət Universitetinin hüquq bölməsində ali təhsil alıb. Rus dilini bilir. Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) üzvüdür. Ailəlidir, üç övladı var.
Fəaliyyəti
1995-ci il noyabrın 12-də baş tutan Parlament seçimlərində 99 nömrəli Şəmkir şəhər dairəsindən Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) namizədi olan Bağır Musayev 1-ci çağırış Milli Məclisin deputatı seçilib. 1995-ci il noyabrın 24-dən səlahiyyətlərinin icrasına başlayan Bağır Musayev Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu məsələləri Daimi Komissiyasının və Azərbaycan—Avstriya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun üzvü olub.
Sankt-Yakob Park stadionu
Bazel klubunun ev oyunlarını keçirdiyi "Sankt-Yakob Park" stadionu Avropada məşhur arenalardandır. Bazel şəhərində yerləşən və 42500 tamaşaçı tutumuna malik "Sankt-Yakob Park" UEFA-nın 4 ulduzlu stadionlarındandır. Komanda yarandığın ildə, yəni 1893-cü ildən ev oyunlarını burada keçirsə də, stadion 12 il öncə köhnə arena – "Yoqqeli"nin yerində tikilib.
Ölçüsü 68x105 m olan "Sankt-Yakob Park"da son Avropa çempionatının (AÇ) final mərhələsində 6 oyun keçirilib. Bunlardan ikisi qrup, ikisi 1/4, biri isə yarımfinal oyunu olub. Turnirin final mərhələsinin qarşılaşmaları üçün yenidənqurma işlərindən sonra 2001-ci ildə açılışı olan arenada bütün tribunaların üstü örtülüdür.
Bazel klubunun stadionu AÇ-nin final mərhələsinin tarixinə düşüb. Belə ki, təşkilatçılar meydanın ot örtüyünü elə turnirin gedişində dəyişməli oldu. Bu, iyunun 11-də Türkiyə yığmasının İsveçrə ilə görüşü zamanı baş verib. Güclü leysanın yararsız hala saldığı stadionun ot örtüyünü UEFA-ya 200 min avroya başa gəlib. Həmin görüşdə hesabda geridə olan türkiyəlilər əzmkar, vacib qələbə (2:1) qazana biliblər.
Sözügedən qitə birinciliyinin ən sürpriz nəticələrindən biri də məhz "Sankt-Yakob Park"da reallaşıb. Söhbət iyunun 21-də Rusiya və Niderland arasında keçirilmiş final oyunundan (3:1) gedir. Ruslar əlavə vaxtda vurduğu iki qolla, gözlənilməz qələbə qazanaraq, turnirin favoritlərindən birini mübarizədən kənarlaşdırıb. Bu, Rusiyanın dünya və Avropa çempionatının pley-off mərhələsində ilk qələbəsi kimi yadda qalıb. Ruslar yarımfinalında uduzmalarına baxmayaraq, məhz Bazel klubunun stadionundakı qalibiyyət sayəsində AÇ-nin bürünc medallarına yiyələniblər.
thumb|center|800px|Sankt-Yakob Park stadionu
Səlahəddin Xəlil
əl-Məlikül-Əşrəf Səlahuddin Xəlil ibn Kalavun əl-Əlfi əs-Salihi (1262–1293) — Məmlük sultanı (1290–1293).
Həyatı
Xəlil ibn Kalavun 1262-ci ildə doğulmuşdu. Məmlük sultanı əl-Məlikül-Mənsur Seyfəddin Kalavunun oğludur. Böyük qardaşı əl-Məliküs-Salih Əlaəddin Əlinin ölümü üzərinə (1288) vəliəhd oldu. Əslında Sultan Kalavun əxlaq və davranışlarından xoşnud olmadığı üçün Xəlili vəliahd təyin etmək istəmirdi. Qazı Fəthuddin İbn Əbdüzzəhir, Xəlilin vəliahd təyiniylə ilgili bəlgəni imza etməsi üçün ona arz etdiyi zaman onu müsəlmanların idarəsini üstlənəcək vasıfdə görmədiyini söyləyərək imzalamamışdı. Niyəti kiçik oğlu Məhəmmədi vəliahd təyin etməkdi. Başda naib-i saltanat Hüsaməddin Torumtay olmaqla, əmirlər də Xəlili sevmir və böyük qardaşı Əlaəddini onun zəhərlədiyini iddia edirdilar. Ancaq Kalavun bu işi Xəlildən daha yaxşı yapacak başqa bir oğlu olmadığından onun vəliahd olmasına razı olmuş, Trablusşam səfərinə çıxarkən də Misirdə onu naib olaraq buraxmışdı (1289).
əl-Məlikül-Əşrəf Xəlil, Kalavunun Aqqa səfəri sırasında xəstələnməsi və qısa bir müddət sonra ölümü üzərinə Məmlük taxtına keçdi (11 noyabr 1290). Ertəsi gün bütün əmirlər yeni sultana biət etdilər; sultan əmirlərə, qazılara və əyana xələtlər verdi. Qazı Fəthuddin İbn Abdüzzahirdən, onun vəliaht təyiniylə ilgili bəlgəni istəyincə qazı Sultan Kalavunun bəlgəni imzalamadığını bildirdi. Bunun üzərinə Xəlil atasının ona vermək istəmədiyi səltənəti Allahın verdiğini söylədi. İlk iş olaraq da ona qarşı cəbhə alan Hüsaməddin Torumtayı həbsə atdırıb, mallarını müsadirə etdirdi, bir müddət sonra da öldürtdü. Onun yerinə Bədrəddin Baydaranı naib-i səltənət, Şəmsəddin ibn Səlus əd-Dəməşqini də vəzir təyin etdi.
Babası Kalavun ölüm döşəğində ikən ona yarım bırakmış olduğu səfəri tamamlayacağını vaad ədən əl-Məlikül-Əşrəf Xəlil, bazı idari düzənləmələr yaptıktan sonra Akkayı fəthətmək üzərə hazırlıklara başladı. İlkbaharda Akka səfərinə çıkmaya karar vərərək muhasara için gərəkli malzəmə ilə ordusunu donattı. Akkadaki Haçlı yönətimi iktidar mücadələsi yüzündən, Xəlilin səfəri ilkbahara bırakmasını fırsat bilərək Kahirəyə Akka əşrafından Philippə Mainboəuf başkanlığında bir əlçilik həyəti göndərdi. Ancak sultan onları huzuruna kabul ətməyip zindana attırdı. 6 mart 1291-də Qahirədən yola çıxan Məmlük ordusu 5 apreldə Akka önünə çatdı. Məşhur tarixçi Əbül-Fida Həma birlikləri arasında yer alırdı. Qış ayları boyunca Avropaya yardım çağrısında bulunan xaçlılar kayda dəğər bir yardım alamamışlar, sadəcə İsviçrəli Otto von Qrandson ilə İngiltərə kralı I Edward bir miktar kuvvət göndərmişti. Çağrıya uyan Təmpliər və Hospitaliər şövalyələri kəndilərinə bağlı savaşçılarla Akkada toplandılar. Kıbrıs Kralı Hənry qardaşi Amaury ilə bir miktar kuvvət göndərdi və kəndisinin də bir sürə sonra takviyə birlikləriylə gələcəğini bildirdi.
İslam ordusu Akkayı Haçlı ordusundan hər bakımdan üstün bir kuvvətlə kuşattı. Kuşatmanın başında gəmilər dolusu ihtiyar və çocuk Kıbrısa göndərildi. Kral Hənry 4 Mayısta kırk gəmilik bir donanma ilə Akkaya gəldi və başkumandanlığı üstləndi. Ancak onun gətirdiği kuvvətlər sonucu ətkiləyəcək düzəydə dəğildi. Müslümanlar şəhri zaptədip çok sayıda kişiyi əsir aldılar. 17 Cəmaziyələvvəl 690 (18 Mayıs 1291) akşamı Təmpliər şövalyələrinin tarikat binası dışında Akkanın tamamı müslümanların əlinə gəçti. 28 Mayısta burası da alındı. Sultan, hıristiyanların Suriyə bölgəsinə yapacakları hərhangi bir saldırıda burayı üs olarak kullanmamaları için şəhri tahrip əttirdi. Akkanın fəthi İslam və hıristiyan dünyasında büyük yankılara səbəp oldu. Müslümanlar bu zafəri coşkun səvinç göstəriləriylə kutladılar.
Məmlük kuvvətləri Akkadan sonra Sur, Sayda, Tartus (Antartus), Bəyrut, Aslis, Hayfa və Cübəyli ələ gəçirərək bütün Suriyə sahillərini Haçlılardan təmizlədilər.
692 (1293) yılında da ermənilərlə mücadələyə dəvam ədən Sultan Xəlil Bəsni (Bəhisni, Bəhəsni) üzərinə bir səfər düzənlədi. Ancak daha Dımaşktan ayrılır ayrılmaz Ərməni Kralı Bəsni, Maraş və Təl Hamdunu təslim ədəcəğini bildirərək barış istədi. Sultan Xəlil bu təklifi kabul ədip Kahirəyə döndü. Bu arada Suriyədə İlhanlı-Məmlük sınırındaki çöllərdə yaşayan bədəvilər də itaat altına alındı. Sultan Kahirəyə dönüncə İlhanlı Hükümdarı Gəyhatu bir əlçilik həyəti göndərərək vaktiylə dədəsi Hülagu tarafından zaptədilmiş olan Haləpin kəndisinə iadə ədilməsini, aksi takdirdə bütün Suriyəyi topraklarına katacağını bildirdi. Ancak sultan bu təhditlərə aldırmayıp əlçilik həyətini kovdu və kəndilərinə pək yakında Bağdatı da ələ gəçirip Moğolları Iraktan çıkaracağını söylədi. Gərçəktən Sultan Xəlil, Mısırdaki Abbasi Halifəsi Hakim-Biəmrillahın nüfuzundan da istifadə ədərək Ortadoğudaki Moğol varlığına son vərmək istiyordu. Bu maksatla cihad çağrısı yapmış, Dımaşkta səfər için hazırlıklara başlanmıştı. Ancak ömrü yətmədiği için bu arzusunu gərçəkləştirəməmiştir.
Məkkə Əmiri Nəcməddin Əbu Nüməyi kəndinə tabi kılmak və Abbasi halifəsinin manəvi nüfuzundan faydalanıp İslam dünyasının ən güçlü hükümdarlarından biri olmak istəyən Sultan Xəlil dış siyasətində çok başarılı idi. Ancak içəridə əmirlər üzərində arzu əttiği nüfuz və otoritəyi təsis ədəmədi. Yaptığı tayinlərlə əmirləri birbirinə düşürdü. Babasının məmlüklərini aşağılaması, İbn Səlus gibi bir tüccarı vəzir tayin ətməsi, Sungur əl-Əşkar gibi bazı əmirlərini öldürtməsi, ramazanda içki içməsi və bazı gayri ahlaki harəkətləri başta naib-i saltanat Bədrəddin Baydara olmak üzərə çok sayıda əmirin kəndisinə karşı düşmanlık bəsləməsinə səbəp oldu. 3 Muharrəm 693tə (4 dekabr 1293) Vəzir İbn Səlus və büyük əmirlərlə birliktə İskəndəriyə istikamətində ava çıkan Sultan Xəlil, bir sürədir kəndisini öldürməyi planlayan Bədrəddin Baydara və arkadaşları tarafından öldürüldü (12 Muharrəm 693/13 Aralık 1293). 13, 14 vəya 15 Muharrəmdə öldürüldüğünə dair rivayətlər də vardır. Tərvəcə Valisi İzzəddin Aydəmir iki gün sonra cəsədini yıkatıp kəfənləttiktən sonra Kahirəyə göndərdi. Səyyidə Nəfisənin kabri yanında bu gün Türbətüləşrəfiyə diyə bilinən yərə dəfnədildi.
Sultan Xəlil cəsur, yiğit, gayrətli, həybətli, iyi kalpli, adil və cömərt bir hükümdardı. Çok acələci olup hiç kimsəylə istişarə ətmədən karar vərir və duygularını gizləməzdi. Bazı kaynaklarda ramazanda içki içməsi və gayri ahlaki davranışları dolayısıyla tənkit ədilmiştir. Dımaşkta içki içilməsini və alım satımını, afyon içimini yasaklamış, gümrük və transit gəçiş vərgisini (mükus və daraib) kaldırmıştır. Kalatüləşrəfiyə, Əyvanüləşrəfiyə və Səyyidə Nəfisənin türbəsi yanındaki mədrəsə onun tarafından yaptırılmıştır. Şiir və ədəbiyata məraklı olan Sultan Xəlilin əl-Ķaśdül-Cəlil min nažmis-Sulŧan Ħalil əl-Əşrəf adıyla məşhur bir divanı vardır (Bəyrut 1866). İbnül-Vahid Nıśfül-Ǿayş adlı əsərini ona takdim ətmiştir (nşr. Adil əl-Bəkri, Musul 1969). Ölümü dolayısıyla hakkında birçok şair tarafından mərsiyələr yazılmıştır.
Sultan Xəlili öldürən əmirlər lidərləri Bədrəddin Baydarayı əl-Məlikül-Kāhir (əl-Məlikül-Əvhad) lakabıyla sultan ilan əttilər. Ancak Bədrəddinin saltanatı uzun sürmədi. Bir iki gün sonra Zəynüddin Kətboğa əl-Mansuri, Üstadüddar (Üstadar) Hüsaməddin və Sultan Xəlilə bağlı məmlüklər Bədrəddin Baydarayı daha Kahirəyə varmadan öldürüp Xəlilin küçük yaştaki qardaşi əl-Məlikün-Nasır Məhəmmədi sultan ilan əttilər. Kısa bir sürə sonra iktidarın gərçək sahibi olan Zəynüddin Kətboğa əl-Məlikül-Adil unvanıyla Məmlük tahtına çıkmayı başardı (694/1295).
Kastiliya
thumb|250px|Kastiliya ərazinin iki mümkün interpritasiyası
Kastiliyia (Castilla - qəsrlər ölkəsi) İspaniyada tarixi-coğrafi ərazi. Rekonkista vaxtı müsəlmanlara qarşı mübarizədə xristianlar tədricən irəlilədikləri üçün, əraziləri ələ keçirdikcə orada dayaq nöqtələri eyni zamanda feodal qəsrləri tikirdilər. Kastiliya sözü buradan yaranıb.
Akri müharibəsi
thumb|[[Boliviyanın yaranmasından 110 il ərxində itirdiyi torpaqlar]] Akri müharibəsi 1899-1903 illərdə baş vemişdir.Aksi bölgəsinə sahiblənmə ugrunda başlasa da Boliviyanın zəyifliyi nəticəsində ərazi itirilir.
Tarixi
1867-ci ildə Braziliya və Boliviya arasında sərhəd anlaşması imzalansa da xırda detalar tam işlənmir.Bölgəyə demək olar ki,maraq yox idi.Ərazi sıx keçilməz olması məskunlaşmaya imkan vermirdi.Məskunlaşma yalnız kiçik səhərlədə və kəndlərdə idi ki,onlarda çay kənarlarında yerləşirdi.Əhalisə əsasən hindulardan ibarət olsada az miqdarda boliviyalı yaşayırdı.19 əsrin sonlarında kaucukun qiyməti beynəlxalq bazarda artmışdı.Bölgə isə Kaucuk ağacları ilə zəngin olması <kaucuk xəstəliyinə> tutulanları bura cəlb edirdi.1877-ci ildə 18.000 braziliyalı bölgəyə yerləşir.Əhali baxımında gəlmələr əhalinin 90% təşkil edirdi.Boliviya ərazidə çox kiçik qarnizona malik idi.Braziliya ilə sərhətdə gömrükxana tikilməsi burada işləyənlərin etirazina səbəb olur ki ,bu da gəlmələrin Boliviyaya qarşı çıxmasına səbəb olur.1899-cu ilin Aprelində Joze de Karvalo başçılığı ilə üsyan başlayır.İyun ayında Arias müstəqil Akri dövlətinin yarandığını elan edir.Yeni dövlətin paytaxtı Antimari olur ki onun adı dəyişdirilərək Arikpolis adlandırılır.1900-cu ildə Braziliya ordusu bölgəyə daxil olaraq ərazini Boliviyaya qaytarır.1903-cü ilin 15 yanvarında üsyançılar Puerto Alonsanın bir çox hissələrini işğal edirlər.24 yanvarda isə boliviyalılar təslim olurlar.Plasido 700 əsgərlə Puetro Alonsonu tutur.1903-cü il 2 aprel Braziliya ordusu bölgəyə yerləşdirilir.21 martda atəşkəs elan edilir.
Sülh müqaviləsi
11 noyabr 1903 -ildə Petropolis müqaviləsi imzalanır.Müqaviləyə əsasən Boliviya bölgəni Braziliyaya güzəştə gedir.191,000 km² ərazi itirilir. Əvəzində Braziliya öz ərazisindən 3000 km² Boliviyaya verməli idi(Maderya çayı hözəsindən).Həmcinin 2 milion funtsterlinq verməli və Maderya -Mamaro dəmir yolu çəkilməli idi ki bu Boliviyaya xariçi ölkələrə cıxış imkanı verirdi (1912 bu dəmir yolunun tikintisi tam bitir).
Sonuc
1904-cü ildə ərazi braziliyaya birləşdirilir.1962-ci ildə isə ştat statusu alır.
Tikei
thumb|200px|left|Atollun kosmosdan təsviri. Tikei — Tuamotu arxipelaqına daxil olan kiçik atoll (Fransa Polineziyası). Takapotodan 70 km cənub-şərqdə yerləşir.
Arbereş dialekti
Arbereş dialekti Arbereşcə, İtaliyanın cənub-şərqində və Yunanıstanın şimal-şərqində danışılan bir Hind-Avropa dilidir. Alban ləhcəsi olan Arbereşcə, eynilə Alban dili kimi Latın əlifbası ilə yazılır. Albaniya, Makedoniya və Kosovoda danışılan dialektdir. Alban dili ilə Arbreşçe arasında kiçik bir fərq vardır: Albaniya, Kosovo və Makedoniyada danışılan Albancada bir çox Türkcə söz olarkən, Arbereş dialektində isə daha çox İtalyan və Yunan söz ibarətdir. Arbereş dialekti, Alban dilinə yaxın bir dil olmasına baxmayaraq bu dialektin, Albandan çox İtalyanca və Fransızcaya bənzəyir. Arbereş dialektinin söz və qrammatikalarında Fransız təsiri dəqiq bir şəkildə görünür; Ancaq Arbereş dialektində bir çox alban sözləri də vardır.
Tikei
Coğrafiya
Atollun sahəsi 4 km²-dir. Daxilində laqun vardır.
Arbereş dialekti
Tez-tez istifadə olunan sözlər
Albanca ilə Arbereşcə arasında fərqli olan bəzi sözlər:
Tikei
Tarixi
Fakahina ilk dəfə 1722-cü ildə holland səyyahı Yakob Roqqeven tərəfindən kəşf edilmişdir. O, adanı Karlshoff olaraq adlandırır. 1816-cü ildə rus səyyahı Otto von Kosebu adanı yenidən kəşf edilmişdir. O, adanı Rumyansev adası olaraq adlandırır.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Takaroa kommunasına daxildir.
Azərbaycan Skautlar Assosiasiyası
Azərbaycan Skautlar Assosiasiyası — Azərbaycan skautlarını birləşdirən assosiasiya.
Tarixi
Azərbaycan Skautlar Assosiasiyası (ASA) 1997-ci il 11 oktyabr tarixində təsis olunmuşdur və 2000-ci il 20 avqustda Ümumdünya Skaut Hərəkatı Təşkilatına tam hüquqlu üzv qəbul edilmişdir. ASA öz fəaliyyətini Ümumdünya Skaut Hərəkatı Təşkilatının məqsədi, prinsipləri, qanunları və qaydalarına əsasən qurmuşdur. Onun başlıca məqsədi öz ölkəsinin gənclərinin tərbiyyə olunmasına, vətənpərvər, kamil və layiqli Azərbaycan vətəndaşlarının formalaşdırılmasına kömək göstərməkdir. Bundan başqa, skaut kamplar zamanı skautlar qeyri-adi vəziyyətlərdən çıxış üsullarını, dağçılıq və s. bu kimi idman sahələrinin müasir avadanlıqlarından istifadə və yaralıya ilk tibbi yardım göstərmək qaydalarını öyrənirlər. Eyni zamanda respublikada skautlar xarici ölkələrdə keçirilən beynəlxalq gənclər tədbirlərində, kamplarda, təlim kurslarında, konfranslarda, iclaslarda iştirak etmişdir. Böyük Britaniyada "Qilverd Park" təlim mərkəzində Skaut üzvləri üçün təlim kurslarını başa vurmuş, Meksikada keçirilən skaut liderlərinin XI Ümumdünya toplantısında iştirak etmiş, ABŞ, İsveçrə, Polşa, Yunanıstan, Macarıstan, Fransa, Rusiya, Belarusiya, Gürcüstan, Almaniya, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində, Misirdə, Türkiyədə və digər ölkələrdə gənclərin beynəlxalq düşərgələrində birgə tədbirlərə qatılmışlar. Assosiasiya üzvləri ənənəvi olaraq hər ilin payızında internetdə və radioda gənclərin ümumdünya toplantısında iştirak edir.
Emblemi
Azərbaycan Skautlar Assosiasiyasının emblemi 1997-ci ildə təsdiq edilmişdir və Azərbaycan Respublikasının üç rəngli Dövlət Bayrağının rəmzi olaraq üç ləçəyi göy, yaşıl, qırmızı rənglər ilə boyanmış zanbaq gülüdür. Zanbaq gülünün üç ləçəyi skaut andının üç prinsipini, beşguşəli ulduz isə həqiqət, biliklərə doğru irəliləməyi və skaut hərəkatının 10 qanununu ifadə edir. Riflənmiş kəndirlə əhatə olunmuş zanbaq Skaut Hərəkatının beynəlxalq nişanının əsas elementi olaraq Milli Skaut Hərəkatının Beynəlxalq hərəkat ilə vəhdətini və Azərbaycan skautlarının bütün dünya skautları ilə qardaşlığını ifadə edir.
Struktur
İdarə Heyəti (Milli Komitə)
2022-2024
Ülvi Məmmədov (Baş Katib) (2020-h.h.)
2018-2021
Ülvi Məmmədov (Baş Katib vəzifəsini müvəqqəti icra edən) (2019-2022)
Senecio arabidifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum theunissenii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kürdəmir (Zaqatala)
Kürdəmir — Azərbaycan Respublikasının Zaqatala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
2014-cü il tarixinə olan məlumata əsasən kənddə əsasən etnik muğallardan ibarət hər iki cinsdən toplam 75 nəfər əhali yaşayırdı.
Əhalinin əsas məşğuliyyəti taxılçılıq, tütünçülük, fındıqçılıq, tərəvəzçilik, bağçılıq və maldarlıqdır.
Guarea cedrata
thumb|Guarea cedrata
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Deodoru da Fonseka
Deodoru da Fonseka (5 avqust 1827, Alaqoas, Braziliya İmperiyası — 23 avqust 1892, Rio-de-Janeyro, Braziliya) — Braziliya generalə və dövlət adamı; İmperator II Pedronu devirən inqilabın lideri və Braziliya Respublikasının ilk prezidenti.
Həyatı
Hərbçi ailəsində dünyaya gələn Fonseka Paraqvay müharibəsində (1864–1870) göstərdiyi xidmətlərə görə mayor rütbəsinə yüksəldi. Siyasi cəhətdən mühafizəkar olan Fonseka imperatora bağlı bir əsgər idi. Ancaq imperator hökumətinin apardığı siyasətlə heç cürə barışmırdı. Rio-Qrande-du-Sul ştatına icra başçısı ikən zabitlərə siyasi söz azadlığının verilməsi barədə yazılan bir ərizəyə qol çəkdi. Bu səbəbdən II Pedro tərəfindən vətən xaini elan olundu və 15 noyabr 1889-cu ildəki inqilaba öndərlik etməyə başladı.
İnqilabın sonunda imperator II Pedro taxtdan endirildi və 1891-ci ilin fevral ayına qədər ölkəni idarə edən müvəqqəti hökumətin başına Deodoru da Fonseka gətirildi. 1891-ci ilin fevral ayında isə bir çox generalın dəstəyi ilə hakimiyyətə gəldi. Ancaq güclü bir ölkə başçısı ola bilmədi. Bir tərəfdən hökumətdəki müxalifətin güclənməsi, digər tərəfdən keçmiş imperatorun qızı Kontez İzabellanın xalq arasında hökumətə qarşı çıxışlar etməsi ölkəyə yeni bir vətəndaş müharibəsinin toxumlarını səpdi. Bütün bu səbəbləri göz önünə gətirərək 23 noyabr 1891-ci ildə vəzifəsindən istefa verdi.
Half-Life
Half-Life (fiziki termin: yarımçevrilmə dövrü) — Valve tərəfindən yaradılan və elmi-fantastik janrda olan, dünyanın ən məşhur oyunlarından biridir. Oyun elmi-fantastik janrda özünəməxsus yer tutmuş və tənqidçilər tərəfindən ən yüksək rəylər almışdır. Half-Life seriyasından ilk oyundur. 2001-ci ildə Gearbox Software studiyası oyunu Sony PlayStation 2-yə portlaşdırır. Bir müddətdən sonra Half-Life həmçinin Sega Dreamcast platformasına da çıxır.
Half-Life — süjeti tamamilə oyun məkanında inkişaf edən ilk oyundur (video çarxlardan istifadə etməyərək). Oyun nəşrçiləri süjetin və ümumiyyətlə oyun dünyasının novator stilini yüksək qiymətləndirmişlər. Oyunun başqa güclü tərəfi, düşmənin süni intellekti (AI) göstərilir. Half-Life müttəfiqlərin yarandığı ilk oyundur. Bir çox nəşriyyatçılar xüsusilə qeyd edirlər ki, Half-Life atıcı janrında inqilab etmiş və onun inkişafında yeni mərhələnin təməlini qoymuşdur.
Oyun dövri mətbuatdan çoxlu sayda müsbət rəylər almışdır. 50-dən çox oyun nəşrçiləri Half-Life-ı "İlin oyunu" adına layiq görmüş PC Gamer isə üç dəfə "bütün zamanlar ərzində yaradılan ən mükəmməl oyun" elan etmişdir.
Yaradılma
thumb|left|Qeyb Nyuvel Half-Life Valve-nin yaratdığı ilk oyundur. Əsas yaradıcılar Microsoft korporasiyasından çıxmış — Maykl Harrinqton və Qeyb Nyuvel idilər. Özlərinin dediklərinə görə həyatda ən böyük arzularından biri qorxulu 3D-shooter yaratmaq idi. Bunun üçün onlar hətta Quake mühərrikinini id Software şirkətindən lisenziyalaşdırmışdılar (sonradan Valve mühərriki güclü modifikasiya edir. Skelet animasiyası və Direct3D dəstəkləyici əlavə etmişlər. Yaradıcılar mühərrikin 70% kodunun dəyişdiklərini etiraf ediblər). İlk vaxtlar şirkət nəşrçi tapmaqda çətinlik çəkirdi. Çünki bir çox nəşriyyatlar onların layihəsini təcrübəsiz studiya üçün həddindən artıq "ambisioz" hesab edirdi. Ancaq Sierra gənc studiyanın 3D-Action layihəsi ilə maraqlandı və çox tez Valve-ni öz qanadı altına aldı.
Half-Life-ın orijinal adı Quiver (azə. Yağış) olub. Bu ad Stiven Kinqin məşhur romanı "Duman" (The Mist) kitabından götürülmə idi. . Qeyb Nyuvell öz müsahibəsində dediyi sözlərə görə, "Half-Life" adı ona görə seçilmişdir ki, bu ad oyun mövzüsuna tam uyurdu, standart və şablon deyildi, həmçinin öz simvoluna – yunan hərfi λ (lyambda) malik idi ki, bu da fizikaya istinad idi. Bununla belə, variantlardan biri "Half-Death" (hərfən — "Yarı-ölüm") olub.
Oyunda göstərilən bütün xəritələr əvvəlcə bir qrup dizayner və animator tərəfindən kağızda çəkilirdi. Məqsəd bir-birindən daha maraqlı mərhələlərin yaradılması, bununla belə Valve-də olan texnologiyalardan maksimum istifadə etmək üçün idi. .
İlk əvvəl süjetin baş verdiyi "Qara Meza" tədqiqat mərkəzində çalışan mühafizəçi və alimlər oyunçuya qarşı olmalı idilər. AI üzərində işləyən Stiv Bond onları düşmənlərin əmri hərəkətləri üzrə eksperementlər üçün istifadə edirdi. Stiv onları oyunçunu vurmaq əvəzinə, onun arxasınca getməyi məcbur edirdi ki, bununla da AI-nin məkanda naviqasiya qabiliyyətini yoxlayırdı. Lakin sonradan yaradıcılar "oyunçu müttəfiqləri" ideyasını bəyənirlər və nəticədə Frimanin oyundakı rolu dəyişdirilir, oyun isə tamamilə dəyişikliyə məruz qalır.
Half-Life ilk dəfə ictimaiyyətə 1997-ci ildə, E3 oyun sərgisində göstərilib. Half-Life sərginin əsil hitinə seçrilir. Animasiya sistemi və oyun AI-si o dövr üçün inanılmaz idi.
2003-cü ildə Edge jurnalının "Making Of…" bölməsində Qeyb Nyuvel oyunun erkən yaradılma dövründə mərhələlərin dizaynında bəzi problemlərin olmasına toxunur. Dizaynerlər tərəfindən hər dəfə özündə bütün silahları, bütün düşmənləri, skript səhnələrini birləşdirən mərhələlər yığılırdı. Bu yeganə mərhələ, oyunun hazırlanmasını davam etmək üçün studiyaya hər dəfə ilham verirdi. Ona görə ki, yaradıcılar öz əməklərinin bəhrəsini alır və necə irəli getdiklərini görürdülər. Nəticə olaraq, studiya AI və mərhələlərin bütün işini oyunun buraxıldığı il bitirir. 1998-ci ilin E3 sərgisində Half-Life tənqidçilər tərəfindən "Ən yaxşı PC oyun" və "Ən yaxşı action-oyun" mükafatını alır. . Oyunun buraxılış tarixi bir neçə dəfə təxirə salınsa da nəhayət 1998-ci ilin noyabr ayında işıq üzü görür
Süjet
Half-Life-ın süjeti novator tərzdə ötürməsi atıcı janrda olan oyunların inkişafına təkan vermişdir. İlk dəfə oyun tarixi müxtəlif video çarxlar və ya zaman kəsiyi olmadan danışılırdı. Süjet oyunun bir-başa daxilində və real zamanda skript səhnələr vasitəsilə inkişaf edir. Oyun prosesi və süjetin ötürülməsi bu cür yanaşmada tamamilə bir, vahid olur. Oyun mərhələ və ya missiyalara bölünmür; oyun dünyasının xəritələrə bölgüsü yalnız texniki məhduyyətdən irəli gəlir. Bütün hadisələri oyunçu baş qəhrəmanın — Qordon Frimanın gözləri ilə müşahidə edir. Növbəti monoloq və ya başqa vacib süjet hadisəsi baş verəndə oyunçu qəhrəmanın gözlərindən izləyir. Eyni zamanda personajı qıraqdan görmək və ya səsini eşitmək olmaz. Bütün oyun boyu baş qəhrəman bir dəfə də olsun danışmır. Bütün bu üsullar "iştirak etmə" effektini yaradır və oyunçunun virtual reallığa dalmasına kömək edir. Süjet xəttinə dolayısilə "Duman" əsəri və "Məxfi materiallar" teleserialı təsir edib.
Giriş
thumb|260px|Qara Meza tədqiqat mərkəzinin giriş zalı (Source) Oyun hadisələri ABŞ-nin Nyu-Meksiko ştatında yerləşən Blek-Mesa dağında başlayır. Süjetə görə məhz orada tam məxfi eksperementlər aparan federal tədqiqat mərkəzi yerləşir. Baş qəhrəman — anomal materiallar laboratoriyasında çalışan cavan və istedadlı elmi əməkdaş Qordon Firmandır. Aşağı mərhələli giriş hüququ olan alim, gələcək işin nə dərəcədə təhlükəli olacağını güman etmir. Bir gün Qordonu kristalı standart analiz etmək üçün test kamerasına yollayırlar. Ancaq analizin nəticəsi fəlakətli olur.
"Lyambda" laboratoriyası — "Qara Mezanın" bir hissəsi — teleportasiya sahəsində tədiqatlar aparırdı. Onlar Zen dünyasına portal açmağa nail olublar ki, orada da canlı məxluqlardan əlavə qeyri-adi kristallar da aşkar ediblər. Bu kristallar olduqca böyük elmi maraq doğurur. Alimlər bu kristallar dalınca bir neçə dəfə tədqiqat qrupları (sonradan Zen-nin müxtəlif yerlərində həmin qruplardan olan adamların meyitlərini görmək olar) yollayırdılar ki, onlar da öz növbəsində yerli əhali ilə döyüşə girərək həmin kristalları Yerə gətirirdilər. Məhz buna görə H.E.V. qoruyucu kostyumu geyinən hər "Qara Meza" əməkdaşı silahla təlim keçir. Bir gün tədqiqatçıların əlinə ən təmiz və ən qeyri-stabil kristal düşür. Kristal növbəti eksperementlər üçün Frimanın işlədiyi anomal materiallar laboratoriyasına ötürülür. Ancaq analiz prosesi zamanı superkompyuterlərdən biri partlayır. Bu da kristalın düzgün emal edilməməyinə gətirib çıxarır və onu daha da qeyri-stabil edir (eksperemental bunkerə gedəndə, liftin yanında, iki alimin durduğu yer tərəfdə bir superkompyuterin sıradan çıxdığını görmək olar. Ancaq rəhbərlik eksperementi kəsməməyi qərara alır. Sonradan superkompyuterin yanında dayanan alimlərdən birinin digərinə bu sözləri deməyini eşitmək olar: "Biz axı onları xəbərdar etmişdik... Axı nəyə görə qulaq asmadılar?!"). Özgə dünyanın hissəsi olan kristal iki dünya arasında "körpüyə" çevrilir.
thumb|260px|left|Təcrübə zamanı baş verən kaskad rezonansı (Source) Eksperement prosesi zamanı bizim və özgə dünyanın fəzası çarpazlaşmağa başlayır (bunu həm də Frimanın gah gəlmələrin gah da yenidən bizim dünyaya gedib-qayıtması sübut edir). Fəlakətdən dərhal sonra deşilmiş fəza baryerindən tədqiqat mərkəzinə "Zen (Xen)" adlanan dünyadan müxtəlif məxluqlar teleportasiya etməyə başlayır. Çaxnaşma başlayır. Özgə dünyanın faunası Qara Meza alimlərinə qarşı özlərini olduqca aqressiv aparır, demək olar ki, bütün heyəti məhv edirlər. Kristalın rezanansı güclü lokal təkana səbəb olur ki, nəticədə mərkəzin bir çox konstruksiyalarını dağıdır, texnikanı və laboratoriyaların elektronikasını sıradan çıxırır. İdarə altından çıxmış eksperementi hərbiçilər saxlamağa cəhd edir. Təhlükəni aradan qaldırmaq üçün Qara Mezaya HECU xüsusi hissəsi göndərilir. HECU kompleksin ərazisini paralel olaraq həm gəlmələrdən həm də sağ qalmış şahidlərdən təmizləməyə başlayır. Qordon tədqiqat kompleksindən var gücü ilə xilas olmağa çalışır. "Lyambda" kompleksinə çatıb, alimlərlə birgə vəziyyətdən baş açmağa çalışır. Əslində kristalın məhvi ilə fəzadakı dəlik yoxa çıxmalı idi amma yox: "Lyambda" alimləri israr edirlər ki, o biri tərəfdən, Zen-dən hansısa güclü məxluq dəliyin qapanmasına mane olur. Onlar Frimana Zenə teleportasiya olmasını və o dəliyi saxlayan mənbəni tapmağı məsləhət görürlər. Ancaq xəbərdar edirlər ki, portal bağlanandan sonra geri qayıtmaq mümkün olmayacaq.
Sonluq
Oyunun axırında Qordon Friman ən başlıqda, "Qara Meza" tədqiqat mərkəzində gedən oxşar vaqonda yaranır. Frimanın qarşısında G-Man dayanıb. Vaqon isə elə bil fəza və zaman içərisindən uçur. Bununla belə sirli adam Frimana deyir ki, onun işlərilə razıdır və artıq rəhbərliyə Qordonun namizədliyini irəli sürüb. O, öz işinin Qara Mezada tamamlandığını deyir. Sonra G-man Frimana ona könüllü işləmək təklif edir. Qapıda açılan teleporta addımlayaraq Friman təklifi qəbul edir və oyunun ikinci hissəsindəki qayıdışına qədər G-Man alimi stazisə yerləşdirir. Əks halda Qordon Zen-in naməlum yerinə teleportasiya edilərək, özgə dünyanın saysız məxluqları tərəfindən dalana salınır. Seçilən hər iki seçim Half-Life-ın məntiqi sonluğuna gətirir. .
Maraqlısı odur ki, Friman axırda təklifi qəbul edən hissədən sonra gedən titrların saxlandığı faylın tərkibində təklifi qəbul edən ingiliscə: TRAITOR (satqın), rədd edən isə — ingiliscə: LOSER (bədbəxt və ya uduzmuş) başlıqları yazılıb.
Ancaq yuxarıdakılardan fərqli olaraq alternativ sonluq da var — müəyyən yerlərdə oyunun davamı üçün vacib alim və mühafizəçilər var. Onlarsız bəzi qapıları açmaq mümkün deyil. Əgər belə personajlardan biri öldürülsə və ya hansısa səbəbdən həlak olsa (istənilən halda hər şey oyunçudan asılıdır. Baş qəhrəman bu cür personajları müəyyən vaxtadək qorumalıdır) ekranda bu sözlər yaranır — "Obyekt: Friman. Status: zehin qiymətləndirilməsi dayandırıldı. Ölümündən sonra nəticə: obyekt hədəfə çatmaq üçün insan qaynaqlarından effektiv istifadə edə bilmədi".
Oyun prosesi
thumb|200px|Ling sonradan HL-nın bir növ simvoluna çevrilir Birinci-şəxs atıcı olaraq oyun dünyasına baş qəhrəmanın gözləri ilə baxılır. Oyun proesi mərhələ və ya missiyalara bölünməyib və yalnız texniki olaraq hissə və xəritələrə bölünüb. Bütün hissələr və xəritələr bir xəttlidir və yalnız bir mümkün davam yolu var.
Hər bir başqa atıcı janrlı oyunlarda olduğu kimi burada da oyunun əsas vaxtı gəlmələrlə döyüşə sərf edilir. Oyunçunun sağlamlıq dərəcisi baş qəhrəmanın H.E.V. müdafiə kostyumundakı can və enerji ehtiyatı indikatorunda göstərilir. Hər iki göstəricini xəritə boyu səpələnmiş batareya və dərman qutularını götürməklə gücləndirmək olar. Bundan əlavə kompleksin müxtəlif yerlərində stasionar enerji ehtiyatı stansiyaları mövcuddur. İstənilən vaxt və istənilən yerdə oyunçu oyunu yaddaşa yaza bilər.
Half-Life oyununda, qeympleyin xarakterik xüsusiyyəti oyunçunun daima ətraf mühitlə qarşılıqlı əlaqəsidir. Məsələn, oyunçu lazımi hündürlüyə qalxmaq üçün hər-hansı qutunu itələyə və ya kanalın o biri tərəfinə keçmək üçün çəlləyi suya ata bilər. İnteraktiv ətraf binövrəsində oyunçudan zəka tələb edən çoxlu sayda tapmaca qurulub.
Bundan əlavə kompleksdə atılmış tank və pulemyotlardan istifadə etmə qabiliyyəti də interaktiv mühitin göstəricisidir. Qeyri-standart silahdan istifadə misalı kimi — elektron xəritədə koordinatı verməklə peykdən zərbələr endirməyi göstərmək olar.
Qeympleyin əsas elementlərindən biri belə adlandırmaq olarsa camp-pazldır. Oyunçu platformalar arası uçuş zamanı məsafə və yönəlməni seçməyə məcbur olur. Camp-pazllar öz pik nöqtəsinə "Zen" hissəsində çatır. Burada oyunçu aşağı cazibə qüvvəsilə böyük və hündür məsafələrə tullanır.
Düşmən və müttəfiqlər
thumb|200px|left|Half-Life-dan döyüş səhnəsi Kristalın emalı zamanı baş verən gözlənilməz fəlakət nəticəsində Qara Meza tədqiqat mərkəzi çoxlu sayda müxtəlif həyat formaları ilə dolur. Onlardan bəziləri baş qəhrəmanı (və ya digər kompleksdə olan adamları) görən kimi hücum etməyə başlayırlar; digərləri — onlara dəyməyənə qədər aqressiya göstərməyəcəklər. Half-Life-da rastlaşılan personajları aşağıdakı kateqoriyalara bölmək olar:
Şəbəkə oyunu
Half-Life-da şəbəkə oyunu komandalı və birnəfərli Deathmatch-rejimlərdən ibarətdir. Multipleyerdə bəzi silahların ümumi xüsusiyyəti, balans və dinamik oyun üçün dəyişikliyə məruz qalıblar. Məsələn Tau-topunun zərbə qabiliyyəti artırılıb.
Portlaşdırma
thumb|left|Half-Life qutu üzlüklərindən biri Half-Life 2001-ci ildə Gearbox Software studiyasının yardımı ilə PlayStation 2 konsoluna portlaşdırılıb. Bu oyunun personajları, silahları daha yaxşıdır və əlavə hissələrə malikdir. Həmçinin PS2 üçün olan versiya iki nəfərlə oynamağa imkan verir və sonradan bunun üçün Half-Life: Decay adlanan ayrıca add-on da buraxılıb.
Sega Dreamcast və Apple Macintosh üçün versiyalar tam hazır olsa da naməlum səbəblərdən işıq üzü görmədi.
Dreamcast versiyası
Bu port üzərində iş üçün Valve və Sierra Gearbox Software studiyasını cəlb edir. 2000-ci ildə ECTS-də yaradıcılar Rendi Piçford və Brayan Martelin iştirakı ilə oyun tam işlək vəziyyətdə geniş kütləyə nümayiş etdirilir. Buna baxmayaraq oyun işıq özü görmədi. Bir il sonra Sierra On-Line E3-də PlayStation 2 üçün portu nümayiş etdirəcək.
Rəsmən bu portun çıxmasına baxmayaraq Dreamcast-versiya yenə də internetə sızdı. Port həddindən artıq işlənilməmiş məhsulu xatırladır və çoxlu yüklənirdi. Hər yüklənmə demək olar ki, iyirmi saniyə çəkir. Ən üzücü də o idi ki, oyunun yaddaşa yazılması ilə bəzi problemlər yaşanırdı. Belə fikir var ki, oyun SEGA-nın yalnız ekranlı orijinal yaddaş kartlarına yazılır. Həmçinin uzun müddətli oyun zamanı Half-Life bəzən xəta verərək donurdu.
Konsol periferiy qurğuları, maus və klavituranı dəstəkləyirdi. Oyunçu qeympaddan istifadə edirdisə avto-nişan yanırdı: düşmən baş qəhrəmana yaxın olanda nişan avtomatik düşməni tutur və bununla da oyunçunun işini asanlaşdırır. Oyun multipleyerə malik deyildi və müəyyən yaş məhdudiyyatları vardı (sıçrayan qan və sair bu kimi effektlər mövcud deyildi). Bu versiya maraqlı şifrələrə malikdi; üç sözdən oyunçu gərək müəyyən cümlələr qura. Məsələn, "Otis Dreamcast-ı sevir" (Otis Loves Dreamcast) (davamlılıq rejimi), "Qorxu və cazibə qüvvəsi" (Fear and Gravity) (Zenə keçmək) və ya "Barni işə gedir" (Barney Goes To Work) (Blue Shift-də girişi buraxmaq və bir-başa oyuna başlamaq).
Macintosh versiyası
Satışa buraxılmağa tam hazır olmasına baxmayaraq Macintosh üçün bu port da işıq üzü görmədi. Əsas səbəb Windows versiyasının multipleyeri ilə uyğunsuzluq göstərilir.
Əlavələr
thumb|Yuxarıdan aşağı: orijinal Half-Life, Opposing Force və Blue Shift Orijinal Half-Life üçün Gearbox Software studiyasından üç əlavə buraxılıb: birinci Half-Life: Opposing Force (1999), ikincisi Half-Life: Blue Shift (2001) və axırıncısı Half-Life: Decay (2001).
Opposing Force — oyunçunu yenidən Qara Mezaya qaytarır. Ancaq bu dəfə baş qəhrəman orijinal versiyada Qordon Frimanın çoxlu sayda məhv etdiyi xüsusi təyinatlılardan (HECU) birinin simasında (Adrian Şepard) olur. Əlavə bir neçə yeni silah, model və əlbəttə ki, yeni xəritə və süjet gətirir. Əlavədəki hissələr orijinaldakından bir az azdır: 11 hissə.
Blue Shift — Qara Mezadakı mühafizəçilərdən biri, Barni Kalxaun ilə oynamağa imkan verir. İlk əvvəl bu versiya Dreamcast üçün bonus-versiya kimi nəzərdə tutulmuşdur. Burada da qrafik dəyişikliklər edilmiş və poliqonlar artırılmışdır. Birinci əlavədən də kiçikdir.
Decay — bu əlavədə iki nəfərin kooperativ oyunudur. 23 sentyabr 2008-ci ildə bir qrup ukraynalı həvəskar tərəfindən port PS2 versiyasından PC-yə köçürülmüşdür.
2000-ci ildə Half-Life Platinum Collection buraxılır. Tərkibi:
Bir az sonra 2002-ci ildə kolleksiyaya Half-Life: Blue Shift əlavə edilərək yenidən buraxılır.
2005-ci ildə orijinal Half-Life, iki rəsmi əlavə və Team Fortress Classic daxil olan yeni "Half-Life 1 Antologiya" adlı kolleksiya buraxılır.
Modlar
Quake mühərrikinin açıq kodlu olması hesabına oyun pərəstişkarları çoxlu sayda modifikasiyalar düzəldiblər.
Saundtrek
Half-Life-ın saundtreki bəstəkar Kelli Beyli tərəfindən yazılmışdır.
Qeyd: Bu kompozisiyaların çoxusu orijinal Half-Life 2-in saundtrekinə daxildir; mötərizədəki adlar Half-Life 2 OST-da bu kompozisiyaların adlarıdır.
Maraqlı faktlar
thumb|Qara Meza tədqiqat mərkəzinin emblemi
Çariça
thumb|right|200px|İonna, Bolqarıstan çariçəsi
Çariça, yaxud çariçə —  çar arvadının, yaxud  idarə edən qadın hökmdarın titulu. Rusiyada 1547-ci ildən 1721-ci ilə qədər (imperatiçaya müraciət forması kimi 1917-ci ilə qədər), Bolqarıstanda 913−1018, 1185−1422 və 1908−1946-cı illərdə, Serbiyada isə 1346−1371-ci illərdə rəsmi titul idi. Qədim dövlətlərin qadın hökmdarları rusca ənənəvi olaraq "çariça" adlandırıldığı kimi, azərbaycan dilində olan elmi-ensiklopedik ədəbiyyatda bəzən Orta əsr xristian dövlətlərin qadın hökmdarları da "çariça" adlandırılır (məsələn, Böyük Tamara ).
Komanda (qəzet)
KomandA qəzeti Azərbaycan Respublikasının Bakı şəhərində nəşr olunan qəzet.
Qəzetin yaradıcısı Kənan Məstəliyevdir. Qəzetin ilk sayı 2008-ci ilin may ayının 4-də işıq üzü görmüşdü.
"KomandA" qəzeti maraqlı müsahibələri, eksklüziv xəbərləri, şərhləri və köşə yazılarıyla əvvəlcə həftədə bir dəfə satışa çıxırdısa, fevral ayından etibarən isə hər həftə iki dəfə oxucularını sevindirir.
Qəzet hər həftənin çərşənbə və bazar günləri satışa çıxır.
Ölkə və dünya futbolunda baş verən bütün hadisələr, Avropa kubokları, qitə və Dünya Çempionatları kimi mötəbər turnirlər, digər idman növləri haqqında məlumatlar fərqli şərh və üslübda oxucuların diqqətinə çatdırılır.
Qəzetin 20-yə yaxın əməkdaşı, bir neçə bölgədə müxbiri var. Qəzet ölkənin bütün ərazilərinə yayılır.
13 avqust 2014-cü ildə qəzet bağlanılaraq onlyan şəkildə fəaliyyətinə davam edib.
Cütdırnaqlılar
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Suidae (Donuzkimilər) fəsiləsinə ən geniş yayılmış və sayı nisbətən yaxşı qalmış Sus scrofa (çöl donuzu) aiddir. Onun ən yüksək sıxlığı Böyük Qafqazın Zaqatala-İsmayıllı bölgəsində, Talışda və ara-sıra Kür və Arazın tuqaylarında müşahidə olunur. Qabanın respublikada ümumi sayı 5500–6000 fərd kimi qiymətləndirilir.
Cervidae (Maralkimilər) fəsiləsindən Capreolus capreolus (cüyür) orta dağ qurşağı meşələrində rast gəlinir. Talış və Kiçik Qafqazda azsaylı olub, Böyük Qafqazda cütdırnaqlılar arasında sayı nisbətən çox olanı sayılır. Zaqatala, İlisu və İsmayıllı qoruqlarında sayları daha çoxdur. Azərbaycanda ümumi sayı 900–1000 başa yaxındır. Bu fəsilənin ikinci növü Cervus elaphus (nəcib maral) vaxtı ilə bütün meşələrdə rast gəlsə də, hazırda yalnız Böyük Qafqazın cənub ətəklərində qalmış, Qarayazı meşələrində demək olar ki yox olmuş, Göygöl qoruğunda isə yox olmaq üzrədir. Marallar Zaqatala, İlisu, İsmayıllı və Altıağac qoruqlarında cəmləşir, fəsillərdən asılı olaraq 1200–2500 m hündürlüklər arasında köç edirlər. Respublikada ümumi sayı 350–400-ə yaxındır.
Üçüncü fəsilə Bovidae (Boşbuynuzlular) dörd cinsə aid 5 növü cəmləşdirir. Gazella subgutturosa (ceyran) bir zamanlar Azərbaycanın bütün mərkəzi düzənliyində yayıldığı halda, indi yalnız Şirvan qoruğu (4000–4200 baş) və Korçay yasaqlığında (200–250 baş) (Kuliev, 2000) qalmışdır. Rupicapra rupicapra (qarapaça və ya köpgər) Böyük Qafqazın cənub ətəklərindəki qoruqlarda 1500–4000 m hündürlüklərdə rast gəlinir. Onun sayı 400–450 başa qədərdir. Cənubi Qafqazın bütün dağlarında rast gələn Capra aegagrus (bezoar keçisi) hazırda arealı parçalanmış şəkildə yalnız Kiçik Qafqazda qalmışdır. Həmin ərazilər bədnam erməni qoşunları tərəfindən işğal olduğuna görə keçilərin indiki vəziyyəti və sayı haqqında heç bir məlumat yoxdur. Ovis orientalis (Asiya muflonu) yalnız Naxçıvan Muxtar Respublikasında rast gəlinir və onun sayı burada 600–800 hüdudlarındadır (Kuliev, 2000).
"Ovis gmelini gmelini" (Erməni muflonu) Azərbaycanın naxçıvan muxtar respublikasında yaşayır.çox az saydadır.sayısı azərbaycanda 250-300 arasındadır.yüksək dağlıq yerlərdə yaşayır. iran,türkiyə,azərbaycan,ermənistanda yaşayır.
Capra cylindricornis (Dağıstan dağ keçisi) Baş Qafqaz silsiləsinin cənub və şərq ətəklərində 1000–3300 m hündürlüklərdə rast gəlir (Kuliev, 2000). Bu heyvanların ən yüksək sıxlığı Zaqatala qoruğunda müşahidə olunur. Onların ümumi sayı 3500–4000 başa çatır.
Bütün dırnaqlılar təbiətdə və insan həyatında böyük əhəmiyyət daşıyırlar. Məhz onlar ibtidai insanı qida ilə təmin etmişlər və bunu paleontoloji qazıntılar da sübut edir (Qadjiev, 1977). İndiki zamanda intensiv ovlanma və yaşayış yerlərinin mənimsənilməsi nəticəsində onların arealı daralmış və sayları azalmışdır. Hal-hazırda onlar əsasən mühafizə olunan ərazilərdə qalmışlar. Demək olar ki, onların əksəriyyəti Qırmızı kitaba düşmüşdülər.
Kiçikçəkməcə
Kiçikçəkməcə — İstanbul ilinin ilçəsi. İlçə eyniadlı gölün sahilində yerləşir. Qərbdə, şimalda Avcılar və Kiçikçəkməcə gölü, şərqdə Başakşəhər, Bağçalıevlər və Bağçılar, cənubda Bakırköy və Mərmərə dənizi ilə sərhəddir. Cəmi 27 yaşayış məntəqəsi: 2 kənd və 25 məhəllədən ibarət ilçə, 1987-ci ildə Bakırköydən ayrılaraq müstəqil ilçə olmuşdur. 1992-ci ildə Avcılar və 2009-cu ildə Başakşəhərin ilçəyə çevrilməsi ilə mövcud sərhədləri müəyyən olunmuşdur. 2009-cu ildə 21 məhəllədən ibarət olmuşdur. İstanbulun 39 ilçəsi arasında həyat keyfiyyəti indeksi sıralamasında 12-ci yeri tutur. Mərmərə dənizinə və adını daşıdığı Kiçikçəkməcə gölünə sahili var.
Tarixçə
Kiçikçəkməcə ilçəsinin tarixinin İstanbul tarixində geniş rolu olmuşdur. İstanbula hakim olan bir imperiya Kiçikçəkməcə bölgəsinə hakim oldu. Kiçikçəkməcənin yüksək hissələrində, bu gün Təpəüstü deyilən ərazidə Region adlı qədim bir şəhər olmuşdur. Roma İmperiyasını Bizansla birləşdirməyin ən vacib yollarından biri olan Egnatiya yolu, Regiondan keçirdi. Müxtəlif mənbələrdə bu bölgənin əsrin ortalarında baş verən böyük bir zəlzələ nəticəsində məhv edildiyi bildirildi.
Kiçikçəkməcə ilçəsinin ən qədim yaşayış məntəqəsi Kiçikçəkməcə gölünün şimal hissəsindəki Yarımburqaz mağaralarıdır. Burada məskunlaşma Paleolit dövründən başlamışdır. Respublika dövründə 1950-ci ildən sonra əhalinin sıxlaşması başlamışdır.
Coğrafiyası
Kiçikçəkməcə geniş düzənlikdə kələ-kötür ərazidə yayılmışdır. Dəniz və göl sahili var. Şimaldakı təpələrdə hündürlük 200 metrə çatır. Vadilər fərqli bir görünüşə sahibdir, ilçədəki göl, morfoloji quruluşuna görə laqun-tiplidir. Dünyanın nadir laqun göllərindən biridir və təbiətin möcüzələrindən biridir.
İdman
2009-cu ildən günümüzə qədər fəaliyyətlərinə davam edən Türkiyə Basketbol Federasiyası tərəfindən maliyyələşdirilən İstanbul infrastruktur liqalarında təmsil edən Küçükçekmece Basketbol Gənclik və İdman Klubu var. Rayonda Kiçikçəkməcə Mətin Oktay Stadionu adlı bir futbol stadionu var.
Təhsil
İlçədə 96 dövlət məktəbi var: 62 ibtidai məktəb, 10 Ümumi Lisey (4-ü xarici dili liseyi), 8 Peşə Liseyi, 4 Anadolu Liseyi və 15 özəl bağça. Bundan əlavə rayonda 1 Xalq Maarif Mərkəzi, 1 Təlim Tədris Mərkəzi, 1 Sağlamlıq Təhsil Mərkəzi, 1 Müəllim evi və 3 Mədəniyyət Mərkəzi var. Kiçikçəkməcə Bələdiyyəsi nəzdində Kiçikçəkməcə İfa Sənət Akademiyası adlı bir sənət akademiyası da vardır.
Rəsmi məktəblərlə yanaşı, 12 özəl məktəb də vardır. Bunlardan 4-ü uşaq bağçası, 3-ü ibtidai məktəb, 4-ü lisey və 1-i Akşam Liseyidir. Rayonda 3 universitet var: İstanbul Arel Universiteti, İstanbul Aydın Universiteti və Sabahattin Zaim Universiteti.
Yusif Hümbətov
Yusif Kərim oğlu Hümbətov — azərbaycanlı dövlət və siyasi xadim; Azərbaycan Milli Məclisinin 1-ci çağırış üzvü.