cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mariyan op den Velde
Karyerası
Mariyan op den Velde, Niderland yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Rusiya yığmasına 4:5 hesabı ilə məğlub olan Niderland yığması, Sidney Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.
Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı (S)
thumb|right|150px|[["Oraq və Çəkic" medalı|"Oraq və Çəkic" qızıl medalı — Sosialist Əməyi Qəhrəmanının atributu]] Sosialist əməyi qəhrəmanlarının siyahısı — SSRİ zamanı Sosialist əməyi qəhrəmanı adı almışların siyahısı:
Corcia Ellinaki
Corcia Ellinaki — Yunanıstanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Corcia Ellinaki, Yunanıstan yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə İtaliya yığmasına 10:11 hesabı ilə məğlub olan Yunanıstan yığması, Afina Olimpiadasını gümüş medalına sahib oldu.
Daha sonra Corcia Ellinaki, Yunanıstan yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Qrup mərhələsində üç görüşün üçündə də məğlub olan Yunanıstan yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını 8-ci pillədə başa vurdu.
Bazarkənd
thumb|300px|1856-ci illər xəritəsi. Bazarkənd
Bazarkənd (əvvəlki adı: Tsmaqahoğ) — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Dovşanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 13 oktyabr 1992-ci il tarixli, 327 saylı Qərarı ilə ləğv edilmiş Ağdərə rayonunun Tomaqahoğ kəndi Kəlbəcər rayonunun inzibati tərkibinə verilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Kəlbəcər rayonunun Tsmaqahoğ kəndi Bazarkənd kəndi adlandırılmışdır. Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Xaçınçayın sahilində, Qarabağ silsiləsinin ətəyində yerləşir.
Trans-Adriatik boru xətti
Trans Adriatik Boru Xətti — Xəzərin Azərbaycan sektorundan təbii qazı Yunanıstandan Albaniya və Adriatik dənizindən keçərək İtaliyaya və daha sonra qərbi Avropaya nəql edəcək boru xətti proyektidir. Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin bir hissəsi olan TAP kəməri ilə "Şahdəniz-2" layihəsi çərçivəsində hasil olunan qazın ilkin olaraq ildə 10 mlrd. kubmetrinin Avropaya nəqli nəzərdə tutulur, bununla Avropada təxminən 7 milyon ailə enerji ilə təmin ediləcək. Bu boru kəməri Türkiyə-Yunanıstan sərhədində TANAP (Trans-Anadolu) boru kəmərinə qoşularaq Yunanıstan, Albaniya və Adriatik dənizindən keçməklə İtaliyanın cənubuna qədər uzanacaq. 2019-cu il iyunun sonuna Trans-Adriatik Boru Kəməri (TAP) üzrə işlərin 88,5%-i tamamlanıb.
Tarixi
Trans-Adriatik qaz kəməri layihəsi 2003-cü ildə İsveçrənin EGL Group (sonradan Axpo) enerji şirkəti tərəfindən elan edilib. Texniki-iqtisadi əsaslandırma 2006-cı ilin martında başa çatdırılmışdır. İki variant nəzərdən keçirildi: Bolqarıstandan, Makedoniya Respublikasından və Albaniyadan keçməklə Şimal marşrutu, həmçinin Yunanıstan və Albaniyadan keçməklə Cənub marşrutu nəzərdən keçirildi. 2007-ci ilin mart ayında boru kəməri üçün genişləndirilmiş baza layihələndirilməsi başa çatdırılmışdır.
"Şahdəniz" konsorsiumu iki il ərzində müxtəlif seçim variantlarını nəzərdən keçirdikdən sonra 2013-cü il iyunun 28-də TAP kəmərini seçdiyini rəsmən açıqlayıb. 2016-cı il mayın 17-də Yunanıstanın Saloniki şəhərində TAP-ın təməlqoyma mərasimi keçirilib. 4,5 milyard dollara başa gələcək olan boru kəməri ilə 2020-ci ildə Azərbaycan qazının Avropaya çatdırılacağı nəzərdə tutulur. BP, İtaliyanın SNAM və Azərbaycanın SOCAR şirkətləri hər biri 20 faiz hissə payı ilə layihənin əsas 3 investoru hesab olunur.
2020-ci ilin avqust ayında Trans-Adriatik qaz boru kəmərinin inşası ilə bağlı işlərin 97%-i yekunlaşıb.
Texniki göstəriciləri
Boru kəmərinin ümumi uzunluğu 878 km-dir. Bunun da 550 km-i Yunanıstan ərazisini, 215 km-i Albaniyanı, 105 km-i Adriatik dənizini, 8 km-i isə Cənubi İtaliyanı əhatə edir. Boru kəmərinin ən yüksək nöqtəsi Albaniya dağlarında (1 800 m), ən aşağı hissəsi isə (-820 m) dənizin dibindədir. TAP vasitəsilə Bolqarıstanın qaz ehtiyaclarının 33 faizi, Yunanıstanın 20 faizi, İtaliyanın 10,5 faizinə qədəri ödənilir. TAP kəməri ilə "Şahdəniz-2" layihəsi çərçivəsində hasil olunan qazın ilkin olaraq ildə 10 mlrd kubmetrinin Avropaya nəqli nəzərdə tutulub. Kəmər 01.01.2021 tarixində fəaliyyətə başladı.
Etirazlar
İtaliyanın cənubundakı Leççe şəhərində minlərlə adam Azərbaycan qazının Avropaya nəqli üçün inşa edilən TAP qaz kəmərinə qarşı küçələrə çıxıb. İtaliyanın cənubunda zeytunlar bağından keçən TAP-a qarşı bu etirazın başında Beppe Grillonun başçılıq etdiyi "No TAP" ictimai komitəsi durur. Grillo Rusiya ilə sıx əlaqələrə malikdir. Boru kəmərinin çəkilən hissəsində zeytun ağacaları çıxardılaraq təhlükəsiz yerə köçürülüb. İtaliyada məşhur yazıçı-şair Erri De Luka Azərbaycan qazını Avropaya nəql edəcək TAP qaz kəmərinə qarşı sabotaja çağırıb. İtaliyanın Leççe və Melandunyo əyalətlərində vaxtarışı olaraq TAP kəmərinə qarşı etirazlar təşkil olunur, kəməri çəkən şirkətin ofisinə, texnikasına zərər vurulur.
Samir Pişnamazzadə
Samir Pişnamazzadə (tam adı: Pişnamazzadə Samir Polad oğlu; d.1976 - ö.2014) - Tarix üzrə fəlsəfə doktoru. AMEA-nın Gəncə bölməsində İctimai Elmlər Bölməsinin rəhbəri, AMEA-nın Gəncə Bölməsinin akademik-katibinin müavini, Yeni Azərbaycan Partiyası Gəncə şəhər təşkilatının İdarə Heyətinin üzvü, AMEA Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının Büro üzvü.
Həyatı
Samir Pişnamazzadə 1976-cı ildə Gəncə şəhərində ziyalı ailəsində dünyaya gəlib. 1993-cü ildə Gəncə şəhər 4 saylı tam orta məktəbini, 1999-cu ildə isə Gəncə Dövlət Pedaqoji Universitetinin Tarix fakültəsini bitirib. 2001-ci ildə elə həmin Universitetdə əmək fəaliyyətinə başyalan Pişnamazzadə 2007-ci ildə namizədlik dissertasiyası müdafiə edib, 2011-ci ildə isə Dosent elmi adı alıb. 2012-ci ildən etibarən AMEA-nın Gəncə Bölməsinin akademik-katibinin müavini vəzifəsində çalışıb. Samir Pişnamazzadə Yeni Azərbaycan Partiyası Gəncə şəhər təşkilatının İdarə Heyətinin üzvü, AMEA Gənc Alim və Mütəxəssislər Şurasının Büro üzvü olub.
Xidmətləri
O, uzun illər Gəncənin qədim tarixinin araşdırılması, gizlin qalan faktların üzə çıxarılması istiqamətində bir sıra işlər görüb. İstər Gəncənin 4000 illik yaşının sübuta yetirilməsi, istər tarixi binaların qeydiyyata alınaraq, pasportlaşdırılması, bir çox abidələrin bərpa olunması, adı birbaşa Gəncə ilə əlaqəli olan görkəmli şəxsiyyətlərin monoqrafiyalarının çapa hazırlanması və bir sıra başqa işlərdə Samir Pişnamazzadənin əvvəzsiz rolu olub.
Oğuznamə-4
Haqqında
Görkəmli tarixçisi, həkimi, alimi və dövlət xadimi Fəzlullah Rəşidəddinin üç cilddən ibarət "Cami ət-təvarix" əsərinin birinci hissəsi elm aləmində "Oğuznamə" adı ilə tanınmışdır. Birinci cildə giriş, türk və monqol tayfalarının geneologiyası (şəcərələri) və Çingiz xanın tarixi daxildir. Əsərin bu hissəsi şifahi mənbələrə əsaslandığından tarixçi etnoqonik mifləri, rəvayətləri, dastan elementlərini tarixi hadisələrlə çulğaşmış şəkildə təqdim edir. Oğuz dastan elementi oğuz şəcərəsində, oğuz tarixi oğuz əfsanələrində verildiyindən Rəşidəddinin Oğuznaməsi spesifik cəhətlərə malikdir.
Əsl adı “Oğuz, onun soyunun və türk sultanlarının zikri” adlandırılan Oğuznamə variantında Rəşidəddin türk və monqol ağsaqqallarından eşitdiyi əhvalatları da qələmə almışdır. Bununla yanaşı, müəllif türkcə mənbələrdən də geniş istifadə etmişdir. Bunu Oğuznamənin əlyazmalarında qalmış “tac”, “kenqəş”, “yurt”, “yurt- çu”, “yaylaq”, “yağı”, “il” sözləri, həmçinin mətndə türkcə getmiş şəxs və coğrafi adlar da sübut edir.
Orxon-Yenisey kitabələrində Üç Oğuz, Altı Oğuz adı ilə xatırlanan oğuzların daha qədim və nisbətən düzgün tarixini Rəşidəddin vermişdir.
Rəşidəddin oğuzların tarix səhnəsinə çıxmalarını, dövlət qurmalarını, başqa xalqlara münasibətini ümumdünya tarixi kontekstində təqdim edir.
Rəşidəddin Oğuznaməsi giriş və on səkkiz fəsli əhatə edir. Burada bir çox əfsanəvi, mifoloji hadisələrlə yanaşı, real tarix də əks olunmuşdur. Məsələn, birinci fəsil “Oğuzun atası, əmiləri, qohumları və yaxınları ilə döyüşü, onun düşmənləri üzərində qələbəsi” adlanır və Oğuzun İslam dini uğrunda atasını öldürməsi, tayfasını müsəlman etməsindən danışılır. İkinci fəsildə artıq Skif-Sak dövrünün məlumatları saxlanılmışdır. Burada İnal Yabqudan əvvəl hakimiyyətdə olmuş xanlar haqqında verilən məlumat da tarixi kökə malikdir. Oğuzun Ön Asiyanı ələ keçirib öz yurduna qatması sakların e.ə. VII yüzillikdəki Ön Asiyadakı zəfərləri ilə səsləşir. Oğuznamənin Rəşidəddin variantında oğuzlar Çindən, Mancuriyadan Misirə qədər böyük bir ərazidə dövlət quran tayfa kimi təriflənir. Eyni zamanda türklərin e.ə. VII-V yüzilliklərdə Monqolustanda, Qafqazda və Ön Asiyada dövlət qurmaları tarixi sənədlərlə təsdiqlənir.
Emilio Markos Palma
Emilio Markos Palma — Argentina vətəndaşı olan, Antarktida materikində doğulmuş ilk insandır. Emilio doğularkən çəkisi 3,4 kq (7 funt) təşkil etmişdir. O, Esperansa stansiyasında, Antarktik yarımadasında anadan olmuşdur. Onun atası kapitan Xorxe Emilio Palma stansiyada yerləşən Argentina hərbi dəstəsinin komandiri olmuşdur. İndiyənə qədər Antarktikada 10 nəfər insan doğulmuşdur. Onlardan yalnız Emilio Markos Palma daha cənubda anadan olmuşdur.
1977-ci ilin sonunda Emilionun anası Mariya Silviya de Palma bətnində körpəsi 7 aylığında olarkən Eperansa stansiyasına gətirilir. Səbəb isə onun körpənin burada doğulmasını istəməsi olmuşdur. Argentina Antraktikasında doğulan körpə avtomatik olaraq Argentina vətəndaşı olur. Üstəlik onun ata və anası Argentina vətəndaşlarıdır.
Emilio həm də Britaniya vətəndaşlığına iddia edə bilərdi. Səbəb isə ərazinin həm də Böyük Britaniyanın Antarktika ərazilərinə aid edilməsidir. Ancaq o və valideynləri bu iddiada olmamışlar.
O, Ginnesin Rekordlar Kitabına dünya tarixində Antarktida materikində doğulan ilk insan kimi düşmüşdür. Bununla belə Cənubi Georgiya adasında 1913-ci ildə doğulan norveçli Solveyk Qunberq Yakobsen Antarktikada doğulan ilk insan kimi tarixə düşmüşdür. İstisna olan vəziyyət isə Cənubi Georgiya adasının tam olaraq Antarktikaya aid edilməməsidir.
Ximki
Ximki — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər, Moskva vilayətinə daxildir.
Garcinia morella
(Garcinia morella) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qızılgül inqilabı
Qızılgül inqilabı ( - Vardebis Revolutsia / Qızılgül inqilabı) — Gürcüstanda 2003-cü ildə Dövlət Başçısı Eduard Şevardnadzenin vəzifəsini buraxmaq məcburiyyətində qalmasıyla nəticələnən sülh xalq hərəkatı.
Siyasi şərait
Eduard Şevardnadze, 1992-ci ildən bəri (1995 etibarən dövlət başçısı olaraq) Gürcüstanı idarə edirdi. Onun dövründə hökumətlər və dövlət başçısının ailəsi, rüşvətlə anılmağa başladı. Digər tərəfdən ölkə iqtisadiyyatı heç bir inkişaf göstərə bilmədi və Gürcüstan, Avropa standartlarına görə kasıb bir ölkə halına gəldi. Rusiyanın dəstəklədiyi iki separatçı bölgə olan Abxaziya və Cənubi Osetiya, Tbilisi rəhbərliyinin nəzarəti xaricində qaldı. Yarı separatçı Aslan Abaşidze rəhbərliyi altındakı Acarıstanda həqiqətən mərkəzi rəhbərliyin nəzarəti xaricində idi. Bu siyasi və iqtisadi böhran içində 2 Noyabr 2003 tarixində parlament seçkiləri keçirildi. Eduard Şevardnadzenin siyasi ittifaqı "Yeni Gürcüstan Üçün" və Aslan Abaşidzenin "Gürcüstan Demokratik Oyanış Birliyi" qarşısında, Mixail Saakaşvilinin "Birləşmiş Milli Hərəkat"ı, parlament başçısı Nino Burcanadze ilə köhnə parlament başçısı Zurab Jvanianın "Burcanadze-Demokratla " partiyası seçkilərə girdi.
Seçkilər və etirazlar
2 Noyabr 2003 tarixində keçirilən parlament seçkiləri, milli və beynəlxalq müşahidəçilər tərəfindən izlənildi. Mixail Saakaşvili seçkilərə hiylə qarışdırıldığını irəli sürdü və bu vəziyyəti beynəlxalq müstəqil təşkilatlar da dəstəklədi. Ardından Tbilisidə rəhbərliyə qarşı sülhsevər nümayişlər təşkil başladı. Bu nümayişlərə demokratik müxalifət güclərin haradasa hamısı qatıldı.
Noyabr ortalarında, Tbilisi küçələrindəki demokratik nümayişlərə, Gürcüstanın başlıca şəhər və qəsəbələrində Kmara ("Yetər") adlı gənclik hərəkatının təşkil etdiyi nümayişlər əlavə edildi. Bu nümayişlərə QHT-lərdə aktiv olaraq qatıldılar. Yarı separatçı Aslan Abaşidze, Şevardnadze rəhbərliyinə dəstək verdi və Acarıstandan Tbilisiyə nümayişçilər göndərdi.
İqtidar dəyişikliyi
22 Noyabrda nümayişlər kuliminasiya nöqtəsinə çatdı və yeni parlamentin açılışı zamanı, Şevardnadzenin danışma etdiyi sırada, Mixail Saakaşvili rəhbərlik etdiyi nümayişçilər əllərində qırmızı güllərlə (hərəkat adını buradan almışdır) parlament binasına girdilər. Şevardnadze, danışmasını yarıda kəsərək qorumaları yoldaşlığında parlament binasını tərk etmək məcburiyyətində qaldı. Seçkin hərbi birliklərin nümayişlərə müdaxilə etməyi rədd etdikden sonra Şevardnadze, 23 Noyabrda, müxalifətin liderləri Saakaşvili və Zurab Jvania ilə görüşərək vəziyyət qiymətləndirməsi etdi. Bu görüşməyə, bu vaxt Tbilisiyə gedən Rusiya xarici işlər naziri İqor İvanov vasitəçilik etdi. Bu görüşün ardından Şveardnadze, dövlət başçılığı vəzifəsindən ayrıldığını bildirib. Tbilisi küçələrində 100.000-dən çox göstərici, havaya fişənglər ataraq, konsertlər və rəqslərlə zəfəri qeyd etdilər.
Yeni seçkilərə qədər parlament başçısı Nino Burcanadze, konstitusiya gərəyi dövlət başçılığı vəzifəsini icra etdi. 4 Yanvar 2004 tarixində dövlət başçılığı seçkilər keçirildi və Saakaşvili, səslərin əzici əksəriyyətini alaraq dövlət başçısı seçildi və 25 Yanvarda vəzifəsinə başladı. 28 Mart tarixində keçirilən parlament seçkilərini də əzici əksəriyyətlə Milli Hərəkət-Demokratlar qazandı.
Acarada Qızılgül inqilabı
May 2004də, "İkinci Qızılgül inqilabı" olaraq adlandırılan xalq hərəkatı Acarıstan Muxtar Respublikasının rəhbərlik mərkəzi Batumidə reallaşdı. Acarıstan Muxtar Respublikasını bir diktator kimi idarə edən Aslan Abaşidze və dövlət başçısı Mihxail Saakaşvili arasındakı gərginliyinin ardından, Birləşmiş Milli Hərəkat və Kmara tərəfindən hərəkətə keçirilən minlərlə Acaralı, Abaşidzenin diktator rəhbərliyini, ayrı-seçkiliyinə etiraz etməyə başladı. Abaşidze, təhlükəsizlik güclərindən istifadə edərək Batumi və Kobuleti küçələrindəki nümayişləri dağıtdı.Ancaq nümayişçilərin sayı gedərək daha da artdı. 6 May 2004 tarixində etirazlara qatılan bütün Acaralılar Batumda toplandı. Ardından Gürcüstan Baş naziri Zurab Jvania və Daxili İşlər naziri Giorgi Baramidze ilə Acara Muxtar Respublikası Daxili İşlər naziri Camal Gogitidze arasında bir görüş keçirildi. Görüşmənin əsas mövzusu, avtonom rəhbərliyin sərhədi olan Çoloxi çayı sahilindəki silahlı birliklərin çəkilməsi oldu. Bu vaxt Abaşidzenin əmri ilə, Çoloxi Körpüsü havaya uçuruldu. Sonunda Abaşidze Moskvaya getmək və Rusiyaya sığınmaq məcburiyyətində qaldı. Sabahısı gün Dövlət Başçısı Saakaşvili, Batumini ziyarət etdi və zəfəri qeyd edən Acaralılara azadlıq sözü verdi.
İstinadlar
Jump up ^ Stephen Jones, "Georgia’s “Rose Revolution” of 2003: Enforcing Peaceful Change", in Adam Roberts and Timothy Garton Ash (eds.), Civil Resistance and Power Politics: The Experience of Non-violent Action from Gandhi to the Present. Oxford & New York: Oxford University Press, 2009, pp. 317–334. ISBN 978-0-19-955201-6.[1]
Kəraimlər
Kəraimlər (kəraimcə. krım dialektində: tək. къарай, cəm. къарайлар; trakay dialektində: tək. karaj, cəm. karajlar;  — "kəraim", hərfən oxuyanlar) — Belarus, Litva, Krım, Qərbi Ukrayna, Polşa, ABŞ, Rusiya, Dağıstan, Türkiyə, İsrail və Rumıniyada yaşayan Yəhudi Krım Türk xalqı.
Tarixi
Kəraim xalqının və dininin adı "Bibliyanı oxumaq, öyrənmək, şöhrətləndirmək, onun davamçısı olmaq" mənasını daşıyan ərəb və qədim yəhudi sözü "kara"-dan gəlir. "Karaim" ifadəsi etnik, dil, və dini mənsubiyyəti göstərmək üçün işlənilir. Litva karaimləri nəzərdə tutulduqda bu iki ifadə üst-üstə düşür. Bu, xəzər və qıpçaq tayfalarından törənmiş türk qrupuna aid olan xalqdır. O, VIII-X əsrlərdə qüdrətli Xəzər dövlətinin tabeliyində olmuşdur.
Krım kəraimləri
Krım Xanlığının paytaxtı Solxat (indiki Starıy Krım) və Kafedə (indiki Feodosiya) Karaim icması XIII əsrdə mövcud idi.
XV əsrin əvvəllərində Kəraimlər alman səyyahı İoqann Şiltberqer tərəfindən Feodosiyanın təsvirində qeyd olunub. Xarkavinin fikrincə, kəraimlər Krımda şərqi yəhudilərlə, talmudistlərlə birlikdə XIII əsrdə məskunlaşıblar. Krım kəraimlərinin əsas mərkəzi Çufutqala idi. XIX əsrdə Çufutqala əhalisi demək olar ki, yalnız kəraimlərdən ibarət olmuşdur.
Litva kəraimləri
Karaim ənənəsinə görə, Litva şahzadəsi Vitovt, 383 Karaite ailəsini Krımdan Trakaya, 1218/1392/1397-ci illərdə Krım yürüşündən sonra Lutsk və Qaliçə köçürdü. Oradan da Litva, Volın və Podolyenin digər şəhərlərində məskunlaşdılar.
Litvada kəraimlər
Kəraimlər orta əsrlərdən bəri Litvanın bəzi yerlərində qarışıq əhalisi olan yaşayış məntəqələrində (xristianlar, yəhudilər, tatarlar) kompakt şəkildə yaşayırlar. Müasir Litvada 250-dən az kəraim üç mütəşəkkil icmada yaşayır: Vilnüs (təxminən 150 nəfər), Trakay (50 nəfərdən az), Panevejis (30 nəfərdən az). Vilnüs və Trakayda aktiv kenassa kəraimləri(Panevejisdəki kenassa sovet dövründə söküldü) var. Vilnüsdə fəaliyyət göstərən kəraim qəbiristanlığı (iki hissəyə bölünmüş ümumi bir tatar-kəraim qəbiristanlığı) mövcuddur. Trakayda Kəraim Dövlət Etnoqrafiya Muzeyi fəaliyyət göstərir. Zaman zaman kəraim mövzusunda litva dilində kitablar və ya paralel şəkildə mətnlər litva və kəraim dillərində (latın qrafikası ilə) nəşr olunur. Tam kəraim dilində karaim namaz kitabları nəşr olunub. Litva müasir kəraim cəmiyyəti mədəni və ictimai işlərdə fəal iştirak edir.
Polşada kəraimlər
2011-ci siyahıya alınmasına görə, müasir Polşada 346 kəraim yaşayır. Varşavada, Krakovda, Vroslavda və Qdanskda kəraim qrupları mövcuddur. Bir neçə kəraim təşkilatı vardır. Əsas təşkilat isə Polşa Kəraimlər Birliyi adlanır. Varşavada ayrıca bir kəraim qəbiristanlığı qorunur. Polşanın müasir kəraimləri özlərini etnik birlik kimi qəbul edir və əksər hallarda öz dini müqəddəratlarını itiriblər. Polşanın Kəraim Dini Birliyi rəsmi olaraq mövcud olsa da, aktiv dini icmaları yoxdur. Son illərdə kəraimli olan gənclərin öz tarixlərinə və mədəniyyətlərinə olan marağı əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır.
Disney's Aladdin in Nasira’s Revenge
Disney's Aladdin in Nasira’s Revenge — Böyük Britaniyanın videooyun şirkəti olan "Argonaut Games" tərəfindən 2000-ci ildə yaradılan macəra oyunudur.
Hekayə
Əfsanəvi şəhər olan Aqraba təhlükə içərisindədir. Qəddar cadugərd Nəzirə qardaşı vəzir Cəfərin intiqamını almaq istəyir. Nəzirə Aqraba şəhərinin adamlarını tilsimə salaraq bütün saray əhlini özünə tabe etmişdir. Saray keşikçiləri Jasmin və Sultanı qaçırırlar. Nəzirə qədim əmanətləri toplayaraq Cəfəri diriltmək və dünyanı ələ keçirmək niyyətindədir. Bu səbəbdən Ələddin əvvəlcə həmin əmanətləri tapmalı və sonra Cəfərin dirilməsinə mane olmalıdır. Bunun Ələddin, Cin, Sehirli Xalça və Abu birlikdə macəralara yollanmalıdırlar. Ələddin dostlarının köməyi sayəsində bütün bu çətinliklərin üstəsindən gələrək Cəfərə qalib gəlir. Sonda Ələddin və Jasmin bir-birlərinə qovuşurlar.
Çexov şəhəri
Çexov — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər, Moskva vilayətinə daxildir.
Çaykənd (Kəlbəcər)
Çaykənd — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Çaykənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
.
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. Kənd 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.
Coğrafiyası
Tərtər çayının sahilində, dağətəyi ərazidədir.
Oğuznamə-5
"Oğuznamə"-5 (Salır Baba) - türkcə yazılmış Oğuznamələrin İslam variantı.
Haqqında
Mənbələrə əsasən Salır Baba Qulalıoğlu Xiridarinin "Oğuznamə" əsəri ikinci Oğuznamədir ki, oğuzların özü tərəfindən doğma dillərində yazılmışdır. XVI əsrin türkmən tarixçisi Salır Baba haqqında çox az məlumat qalmışdır. Onun Oğuznaməni yazarkən artıq orta yaşlarda olduğu, türkmənlərin şəcərəsini yaxşı bildiyi, dövrünün elmlərini dərindən mənimsədiyi və yazılı oğuznamələrlə tanış olduğu, fars və ərəb dillərini yaxşı bildiyi öz əsərindən aydınlaşır.
Salır Babanın əsəri “Oğuz tarixi” adlanır. Bu əsərini o, Aşqabadın yaxınlığında olan doğma şəhəri Nusayda yazmışdır. Özü də salur boyundan olduğu üçün xalqın arasında yaşayan rəvayətləri, atalar sözlərini, Oğuz dastanlarını yaxşı bilirdi.
Salır Babanın Oğuznaməsi digər oğuznamələrdən ciddi şəkildə fərqlənir. Məsələn, boz qurd obrazına heç bir salnamədə rast gəlmədiyimiz halda, Salır Baba Oğuznaməsində buna rast gəlirik. Əsərində verdiyi atalar sözləri, məsəllər, şeir parçaları, canlı ifadələr də Salır Babanın Oğuznaməsinin xalq variantını bacarıqla yazılı qaynaqlarla çulğamış şəkildə verə bilməsinə sübutdur.
Oğuznamənin Salır Baba Qulalıoğlu variantı Aşqabadda Əlyazmalar fondunda 526 nömrə altında saxlanılır. İndiyə qədər Salır Babanın əsəri çap olunmamışdır. Oğuz tarixi haqqında qiymətli mənbə olan bu əsərin əlyazmasını Salır Baba özü yazmışdır. Dili sadə və o dövrün oğuz qıpçaq ləhcəsindədir. Oğuznamədə köp, berqəy, barça sözləri qıpçaq dilində çox işləkdir. Yiyəlik, yerlik, yönlük hal şəkilçiləri oğuz türkcəsində olduğu kimidir. Bu Oğuznamənin dili özündən təqribən 100 il əvvəl yazılmış Yazıçıoğlu Oğuznaməsi dilindən fərqlənir. Əsərdə ərəb, fars sözləri və tərkibləri azdır.
Miryam Overdam
Karyerası
Miryam Overdam, Niderland yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Rusiya yığmasına 4:5 hesabı ilə məğlub olan Niderland yığması, Sidney Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.
Şəki Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
Şəki Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi — Şəki rayonunda fəaliyyət göstərən muzey. Muzey Rəşid bəy Əfəndiyevin adını daşıyır. 1925 –ci ildən fəaliyyət göstərir. Binanın ümümi sahəsi 924 km ²-dır. Bunun 724 m2-də ekspozisiya zalları yerləşir.
Tarixi
Şəki Tarix-Diyarşünasliq Muzeyi 1925-ci ilin sentyabr ayında yaradılmışdır. Muzeyin 1980-ci ildən bəri fəaliyyət göstərdiyi hazırkı binası 1895-ci ildə kazarma məqsədi ilə tikilmiş tarixi abidədir. Muzeyin ümumi sahəsi 924 m²-dir. Bunun 724 m²-də ekspozisiya zalları yerləşir. Muzeydə Şəki şəhərinin tarixini, mədəniyyətini, qədim sənət növlərini, etnoqrafiyasını, mətbəxini əks etdirən 5000-dən çox eksponat nümayiş etdirilir. Bunlardan 3000-ə yaxını ekspozisiya zallarında nümayiş etdirilir.Eyni zamanda Böyük vətən müharibəsi (1941-1945-ci illər), Əfqanıstan və Qarabağ müharibələrində şəkililərin şücaətini dair stendlər quraşdırılmışdır. Müxtəlif illərdə müxtəlif binalarda yerləşən R.Əfəndiyev adına Şəki Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi hazırda Şəkinin səfalı bir guşəsində - Qala Divarları arasında olan binada yerləşib. 1895-ci ildə kazarma məqsədilə tikilmiş bu tarixi binaya muzey 1980-ci ildən köçürülüb. Əvvəllər 2 otağa yerləşən muzeyin indi 10 ekspozisiya, 1 lektoriya zallarından ibarətdir.
Muzeyin şöbələri
Muzey aşağıdakı şöbələrdən ibarətdir:
Şatura
Şatura — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər, Moskva vilayətinə daxildir.
Çernoqolovka
Çernoqolovka — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər, Moskva vilayətinə daxildir. Şəhərin mərkəzi Moskva şəhərinin 43 km şimal-şərqində və Qırmızı meydandan 59 km aralıda yerləşir. 2018-ci ildə əhalisi 21,342 nəfər olmuşdur.
Avstraliya universitetlərinin siyahısı
Ölkədə 2003-cü ildə qəbul edilmiş Ali təhsili dəstək aktına görə üç qrup təhsil xidməti göstərən müəssisə müəyyənləşib. Onların bütün tələbələrinin FEE-HELP-ə hüququ vardır.
Ölkədən kənarda fəaliyyət göstərən ali məktəblər Dövlət təhsil, elm və tədris departamentinin nəzarəti altında fəaliyyət göstərir.
Digər ali məktəblər
Avstraliyada ali təhsil versələr də, konkret ixtisas verdiyinə universitet sayılmayan təhsil ocaqları da vardır:
Üç qardaş (film, 1976)
Məzmun
Film Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistanın Qazax, Marneuli və İcevan bölgələrinin zəhmətkeşlərinin dostluğuna həsr edilmişdir. Onlar istehsal sahəsində yarışmaqla bərabər, məhsul yığımında, plantasiyalar salınmasında, şəhər və kəndlərin abadlaşdırılmasında da bir-birilərinə kömək edirlər.
Leopoldo Rodes
Leopoldo Rodes ( 7 fevral 1939) — İspaniyalı keçmiş üzgüçü. Leopoldo Rodes İspaniyanı 1960-cı ildə XVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Leopoldo Rodes birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1960-cı ildə qatıldı. O, Romada baş tutan XVII Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 1:00.7 saniyəlik nəticəsi ilə öz cığırında 6-cı yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Şeyx Tusi
Şeyx Tusi (tam adı: Əbu Cəfər Məhəmməd ibn Həsən ət-Tusi, ; ) — fars əsilli islam alimi. HQ. V əsrin Şiə-Cəfəri məzhəbinin məşhur ilahiyyatçı alimi.
Girdə
Girdə — Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Şeyx Tusi
Həyatı
Əbu Cəfər Məhəmməd ibn Həsən ət-Tusi oktyabr 995-ci ildə Tus şəhərində kasıb bir ailədə dünyaya gəlmişdir. 1017/1018-ci ilə qədər bu şəhərdə yaşamışdır. 7 dekabr 1067-ci ildə Nəcəf şəhərində vəfat etmiş və vəsiyyətinə əsasən bu şəhərdəki evində dəfn olunmuşdur. Dəfn olunduğu ev sonradan Tusi məscidi'nə çevrilmişdir.
Təhsili
Tus şəhərində yaşadığı 995–1017/1018-ci illərdə müqəddimə elmlərindən dərs demişdir. Təhsilini davam etdirmək məqsədilə 1017/1018-ci illərdə Bağdada köçmüşdür. 1017/1018–1022/1023-cü illərdə Şeyx Müfiddən dərs alır və müctəhidlik dərəcəsinə çatır. Sonra müəllimi Şeyx Müfidin məsləhəti ilə "Təhzibul Əhkam" əsərini yazır. Bu əsər sonradan Şiə məzhəbinin ən məşhur dörd əsərindən birinə çevrilir.
Tələbələri
Bir çox tələbələr yetişdirmişdir. Onlardan bəziləri:
Dini fəaliyyəti
1055-ci ildə Səlcuq sultanı Toğrul bəy Bağdada hücum etmişdir. Hücum zamanı bir çox şiə məhəllələri yağmalanmışdır. Şahbur ibn Ərdəşir'in kitabxanası yandırılmışdır. Talan 1059/1060-cı ilərə kimi davam etmişdir. Bu hadisələr zamanı bir neçə dəfə Şeyx Tusinin yazdığı kitablar və kitabxanası şəhər meyanına daşınaraq yandırılmışdır. 1057/1058-ci ildə Tusinin evi də yağmalanmış və bütün əsərləri yandırılmışdır. Bütün bu hadisələrdən sonra Şeyx Tusi Bağdad şəhərindən köçmək qərarına gəlmişdir. 1056/1057-ci ildə Nəcəf şəhərinə köçmüşdür. Nəcəfdə ömrünün qalanını İslamı tədris etməklə keçirmiş və burada hələ də mövcud olan böyük şiə tədris müəssisəsinin əsasını qoymuşdur.
Əsərləri
Şeyx Tusi 51-ə yaxın əsər yazmışdır.
Garcinia opaca
(Garcinia opaca) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bobruysk
Bobruysk — Belarusda şəhər. Mogilyov vilayətində yerləşən bu şəhər Bobruysk rayonunun inzibati mərkəzidir.
Tarixi
Bobruysk şəhəri Belarus ərazisində yerləşmiş ən qədim tarixə malik şəhərlərdən biri hesab olunur. Bu yaşayış məntəqəsi barədə ilk məlumat XIV əsrin ortalarına təsadüf etsə də, şəhər ərazisində aparılmış arxeoloji qazıntılar zamanı burada ilk insan məskənlərinin tunc dövründə mövcud olduğu təsdiqlənmişdir. Arxeoloqlar tərəfindən həyata keçirilən növbəti araşdırmalar zamanı şəhərin V-VI əsrlərdən bəri slavyan xalqları tərəfindən məskunlaşmış ərazi olduğu sübut olunmuşdur.
Kiyev Rus dövlətinin hökmdarı olmuş I Vladimirin dövründə müasir Bobruysk şəhərinin yerləşdiyi ərazi əhalisi əsasən balıqçılıq və ovçuluqla məşğul olan kənd idi. Sonralar Bobruysk şəhəri uzun müddət Reç Pospolita dövlətinin tabeçiliyində vacib hərbi məntəqə olmuşdur. XIV əsrdə şəhərin müdafiə qüdrətini artırmaq məqsədilə Berezina çayının sahilindəki yüksəkliklərdən birinin üzərində qala tikilmişdir.
Orta əsrlər dövründə Bobruysk şəhəri Şərqi Avropa ərazisində yerləşən vacib ticarət şəhərlərindən biri hesab olunurdu. Berezina çayının sahilində, mühüm ticarət qovşağında yerləşən şəhər strateji məntəqə olduğuna görə, ticari əlaqələrdən daim yüksək səviyyədə gəlir əldə etmişdir. XVII əsrin ilk yarısında şəhər əhalisinin sayı 2000–5000 nəfər olmuşdur.
1793-cü ildə Polşanın ikinci dəfə bölüşdürülməsindən sonra, şəhər Rusiya imperiyasının tabeçiliyi altına keçmişdir. 1810-cu ildə burada mövcud olan qalanın təmir olunmasından sonra, şəhər Rusiya, Avstriya və Prussiya dövlətləri arasında sərhəd rolunu oynamışdır. Bobruysk qalası 1812-ci ildə Napoleonun yürüşünü dəf etməyi bacarmışdır. Qala müharibədən sonra geniş miqyasda təmir olunmuş və Rusiyanın qərb istiqamətində yerləşən vacib məntəqəsi olaraq fəaliyyət göstərmişdir. Bobruysk qalası hazırda bir çox məqsədlər üçün istifadə olunur və şəhərin əsas turizm ərazilərindən biri hesab olunur.
1861-ci ildə siyahıya alınma zamanı burada 15,766 nəfər əhali hesablanmışdır. Əhalisinin əksəriyyəti belaruslar, ukraynalılar, polyaklar və yəhudilərdən ibarət olmuşdur. Belarusun digər şəhərlərində olduğu kimi burada da evlərin əksər hissəsi taxtadan tikilmiş evlər idi. 1866-cı ildə şəhərdə yerləşən 1498 evdən yalnız 29-u kərpicdən tikilmişdi.
Şəhərdəki yəhudi əhalisinin sayı Napoleon müharibələrindən sonra sürətlə artmağa başlamışdır. 1897-ci ildə 34,366 nəfərlik şəhər əhalisinin 71%-i və ya 20,760 nəfəri etnik yəhudi idi. Onların əksəriyyəti sənaye və ticarət sahələrində işləyirdi. Həmin dövrdə şəhərdə 40-a yaxın sinaqoq var idi.
1902-ci ildə baş vermiş böyük yanğın nəticəsində 2500 ailə evsiz qalmış, şəhərə 7 milyon rubl dəyərində ziyan dəymişdir.
Birinci dünya müharibəsi ərzində polyak və rus qoşunlarının arasında ağır döyüşlərin baş verdiyi ərazilərdən biri olan Bobruysk şəhəri İkinci dünya müharibəsi zamanı da ağır vəziyyətlə üzləşmişdir. Şəhər 1941-ci ildə Vermaxt qoşunları tərəfindən işğal olunmuşdur. Müharibə ərzində şəhərin cənub-qərb hissəsində toplama və həbs düşərgəsi qurulmuş və 20,000 nəfər Bobruysk yəhudisi güllələnərək öldürülmüşdür. 1943-cü ildən etibarən bu düşərgələrdə sağ qalan bütün yəhudilər ölümə məhkum edilmişdir. Çox az sayda yəhudi bu düşərgələrdən qaçmağı bacarmış və partizan dəstələrinə qoşulmuşdur. Müharibə ərzində həlak olmuş Bobruysk yəhudilərinin xatirəsinə İsrailin Givatayim şəhərində memorial vardır.
Bobruysk şəhəri 29 iyun 1944-cü ildə Qırmızı Ordu tərəfindən azad olunmuşdur.
Şəhər 1944–1954-cü illər aralığında Bobruysk vilayətinin mərkəzi olmuşdur.
Müharibədən sonra şəhər əhalisi yenidən artmağa başlamışdır. 1959-cu ildə 96,000 nəfərin yaşadığı Bobruysk şəhərinin əhalisi 1989-cu ildə 232,000 nəfərə çatmışdır.
Coğrafiya
Bobruysk şəhəri vilayətin inzibati mərkəzi olan Mogilyov şəhərindən 110 km cənub-qərbdə, paytaxt Minsk 150 km məsafədə yerləşir. şəhərindən Berezina çayının sahilində yerləşir.
Şəhərin orta hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 165 metr yüksəkdir.
Anton Hüsen
Anton Hüsen və ya Haysen (13 dekabr 1990,, Liverpul, İngiltərə ) — İsveç futbolçusu, Utsiktens klubunun 3-ü divizionunda oynayır. Antonun atası Qlenn bir neçə milli və beynəlxalq oyunların qalibi idi, onun qardaşları Tobias və Aleksandr peşəkar futbolçulardır.
İdman karyerası
Gənc yaşlarında Hüsen əvvəlcə Torsland və Lundby klublarında oynayırdı. Daha sonra o, İsveçin 17 yaşadək milli komandasının üzvü və BK Hacken klubunun gənclərdən ibarət qrupuna daxil oldu. Gənc oyunçu statusunu itirdikdən sonra, o 2009-cu ilin yayında İsveçin Utsiktens komandasının 4-cü divizionuna qatıldı. Orada o ilk dəfə olaraq ikinci komanda üçün oynadı.
2010-cu ildən Hüsen müvəqqəti olaraq atası tərəfindən çalışdırılaraq ilk konkurent komandasının heyətində çıxış edirdi. 2011-ci ilin sonunadək Anton bu komandanın tərkibində oynayırdı və bundan sonra o həmçinin ABŞ-nin bir sıra klublarından təklif aldı. Lakin 3-cü liqanın mövsümündə bu dəyişikliklər baş vermədiyindən, o Utsiktens həmişəki oyunçular siyahısından faktiki olaraq çıxarılmışdı. 2012-ci il regional oyunlarda o komanda yoldaşları ilə qələbə qazanaraq İsveçin ən dəyərli oyunçusu adını qazanmışdı.
Şəxsi həyatı
Anton 2011-ci ilin may ayında İsveçin Offside jurnalına verdiyi intervyuda homoseksual olduğunu etiraf etmişdi, bu da beynəlxalq mətbuatda çox böyük səs-küyə səbəb olmuşdu. İngiltərənin Daily Mail qəzetinin başlıqlarında bu haqda yazılaraq, "İsveçin ən görkəmli futbolçusu özünün gey olduğunu etiraf etdi" yazmışdı. Bu, həmçinin Almaniyada da yaxından izlənilən bir mövzuya çevrilmişdi. Hətta bu haqda yerli 11 Freunde idman jurnalı "Schwul? Na und!" (Homoseksual? Nə olsun ki!) adı altında hesabat dərc etmişdi. O 2011-ci ildə Life Ball-da model qismində iştrak etmişdi. 2012-ci ilin aprel ayında o Let’s Dance tele-şousunun İsveç versiyasında çıxış etmişdi.
2012-ci ildə o gey auditoriyasına nəzərdə tutulan QX jurnalı üçün çılpaq pozalar verərək, onun üz qabığını bəzəmişdi.
Statistika
Mənbə:
Elektroqorsk
Elektroqorsk — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Moskva vilayətinə daxildir.
Vulkan düzənlikləri
Vulkan düzənlikləri- Belə düzənliklərin əmələ gəlməsi duru lava ilə bağlıdır.Lava soyuyaraq,geniş sahələri əhatə edir.Ən duru lava Havay adaları vulkanlarının lavasıdır.Vulkanik düzənliklərə misal olaraq Azərbaycan ərazisində Qarabağ vulkanik düzənliyini göstərmək olar.Şərqi Sibir ərazisində lavanın çökdüyü sahələrdə də vulkanik düzənliklər əmələ gəlmişdir.
Çaxmaq-Bina
Çaxmaq-Bina — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Qoşqar
Qoşqar — ad, təxəllüs.
Mavi ulduz əməliyyatı
Mavi ulduz əməliyyatı — 1981-ci il 1-8 iyun tarixlərində Amritsar şəhərində Harmandir Sahib (Qızıl məbəd) kompleksinin binalarından dini lider Carnail Sinqx Bindranval və onun ardıcıllarını aradan qaldırmaq üçün keçirilən əməliyyat. Hücuma başlama qərarı baş nazir İndira Qandi tərəfindən verildi.
Patritsiya Libreqts
Patritsiya Libreqts (d. 22 fevral 1966) — Niderlandı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Patritsiya Libreqts, Niderland yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Rusiya yığmasına 4:5 hesabı ilə məğlub olan Niderland yığması, Sidney Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.
Corcia Lara
Corcia Lara — Yunanıstanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Corcia Lara, Yunanıstan yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə İtaliya yığmasına 10:11 hesabı ilə məğlub olan Yunanıstan yığması, Afina Olimpiadasını gümüş medalına sahib oldu.
Yaddasaxlama qurğusu
Yaddasaxlama qurğusu (storage,запоминающее устройство (ЗУ),depolama, bellek) - hesablama texnikasında: verilənlərin saxlandığı istənilən xarici qurğu. Mikrokompüterlərdə əsasən iki növ yaddasaxlama qurğusu olur. Onun özünün operativ yaddaşında iş gedişində proqramlar və müxtəlif növ daxili idarəedici informasiyalar müvəqqəti olaraq saxlanılır. Kompüterin disksürənlərində və başqa yaddasaxlama qurğularında informasiya həmişəlik saxlanılır və onlara yalnız mikroprosessora lazım olduqda erişilir. Kompüterlərdə başqa növ yaddasaxlama qurğuları da olur. Onun daimi yaddaşı (ROM) başlatma komandaları və giriş-çıxış prosedurları kimi zəruri informasiyanı saxlamaq üçün nəzərdə tutulmuş silinməyən yaddasaxlama qurğusudur. Bundan başqa, kompüterdə müəyyən verilənləri (məsələn, printerə göndərilən və ya klaviaturadan oxunan simvolları) müvəqqəti saxlamaq üçün ehtiyat yaddaş hissələrindən – buferlərdən istifadə olunur.
Drina körpüsü
Sokollu Mehmed Paşa və ya Drina körpüsü — 1577-ci ildə Memar Sinan tərəfindən Sokollu Mehmed Paşanın şərəfinə Drina çayı üzərində tiklimiş körpü.
Garcinia oliveri
(Garcinia oliveri) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qoşqar dağı
Qoşqar — Azərbaycanda dağ. Qoşqar dağının hündürlüyü 3361 m-dir.
Gursulu
Gursulu — Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Gursulu Ağsu rayonunun Gürcüvan inzibati ərazi vahidində kənd. Kənd yerləşdiyi ərazidə gur sulu bulaqların olmasına görə belə adlandırılmışdır.
Damğalı
Damğalı — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Kolatağ kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 13 oktyabr 1992-ci il tarixli, 327 saylı Qərarı ilə ləğv edilmiş Ağdərə rayonunun Damğalı kəndi Kəlbəcər rayonunun inzibati tərkibinə verilmişdir. Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Toponimikası
XIII əsrdə monqol yürüşlərində iştirak etmiş, sonralar Azərbaycan ərazisində məskunlaşmış damğalı tayfasının adı ilə bağlı olduğu ehtimal edilir. Etnotoponimdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
Üç üstəgəl milyon (film, 1981)
Məzmun
Film məşhur pambıqçı Tərlan Musayevaya, heykəltaraş Fuad Salayevə, neft ustası Firudin Vəliyevə həsr olunmuşdur.
Pravoberejnı rayonu
Pravoberejnı rayonu - Rusiya Federasiyası, Şimali Osetiyanın tərkibində inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Beslan şəhəridir.
Coğrafiya
Pravoberejnı rayonu respublikanın şərq hissəsində, Osetiya maili düzənliyində yerləşir. Şərqdə İnquşetiya, cənub-şərqdə - Priqorodnı rayonu, cənub və cənub-qərbdə - Ardon rayonu, cənub-qərbdə - Kirov rayonu, şimalda - Mozdok rayonu ilə həmsərhəddir.
Ərazi Rayonun ümumi sahəsi 441.29 km²-dir: kənd təsərrüfatına cəlb olunan torpaqlar - 277.55 km²
sənaye sahələrinin torpaqları - 6,06 km²
meşə təsərrüfatı torpaqları - 4.92 km²
qəsəbə torpaqları - 103,07 km²
ehtiyat torpaqlar - 46,18 km²
Əhali
Şəhər şəraitində rayon əhalisinin 65,12 % yaşayır.
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir :
Qızmeydan
Qızmeydan (əvvəlki adı: Astraxanka) — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Şamaxı rayonunun Astraxanka kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki Astraxanka kəndi Qızmeydan kəndi, Astraxanka kənd inzibati-ərazi vahidi Qızmeydan kənd inzibati-ərazi vahidi adlandırılmışdır.
Pravoberejnı rayonu
Din
Müqəddəs Qeorqi Pobedanos kilsəsi (Beslan);
Kevin Qoden
Kevin Qoden (22 fevral 1999-cu ildə Almaniyada anadan olub) — Bundesliqa təmsilçilərindən olan Nürnberq klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Almaniyalı futbolçudur.
Qızmeydan
Tarixi
Kəndin keçmiş adı Qızmeydanı olmuşdur. Car hökumətinin Rusiyanın mərkəzi quberniyalarından müxtəlif dini təriqət nümayəndələrini (molokan, baptist, duxobor və b.) milli ucqarlara, o cümlədən Azərbaycana köçürmə siyasəti ilə əlaqədar 1849-cu ildə Həştərxan vilayətindən köçüb gələnlər burada məskən salmışlar. Oykonim Həştərxan adının rusca səslənməsindən və rusların əlavə etdiyi -ka şəkilçisindən ibarət olub, "Həştərxandan gələnlər" mənasındadır.
Kevin Qoden
Köln
Qoden Köln akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Qoden öz peşəkar karyerasında debütünü 19 dekabr 2017-ci ildə Şalke klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 71-ci dəqiqədə Kris Führixi əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Köln kubok görüşündə rəqibinə 1-0 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Pravoberejnı rayonu
Din
Müqəddəs Şəhid Barbara Kilsəsi (Beslan);
Kevin Qoden
Köln
2018-ci ilin may ayında Qoden Bundesliqa təmsilçilərindən olan Nürnberq klubu ilə mövsüm sonuna qədər müqavilə imzalamışdır.
Qızmeydan
Əhalisi
Kənd əhalisi 1058 nəfərdir ki, onunda 531 nəfəri kişi, 527 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.
Kevin Qoden
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 Almaniya Superkuboku görüşləri daxildir.
Pravoberejnı rayonu
Din
Rusiyanın Müqəddəs Yeni Şəhidləri və Etirafçıların Qanı üzərindəki Kilsəsi (Beslan);
Müqəddəs Qeorqi Pobedanos kilsəsi (Batako v.).
Beslan məscidi;
Zilqinsk məscidi;
Zamankul məscidi.
İbadət Evi (Beslan)
İqtisadiyyat
Pravoberejnı rayonunda aşağıdakı məhsul növləri istehsal edən sənaye müəssisələri var: Beslan «Avtospesoborudovanie» fabriki - yük maşınları üçün qoşqu və yarımqoşqular;
RDY ASC-nin Beslan çınqıl zavodu - çınqıl;
«Beslan Elektromexanika Zavodu» - tam transformator yarımstansiyaları;
«RosJeldorstroy» - dəmir-beton məhsulları;
«Zilginski kərpic fabriki» MMC - tikinti kərpici;
«Stroymost» MMC - dəmir-beton konstruksiyalar;
«Beslan avtonəqliyyat şirkəti» - yük və sərnişin daşınması;
«İnteragrokompleks» MMC - un, heyvan yemi, makaron məhsulları;
«Beslan Qarğıdalı Zavodu» ASC- nişasta siropu, quru nişasta;
İstok ASC, Salyut ASC, Feniks MMC, Fayur-Soyuz ASC, Ariana-S MMC, Vozrojdenie QSC - etil spirti, araq və spirtli içkilər, şərablar;
Beslan çörək, Khumalag çörək - çörək və çörək məhsulları. 2008-ci ilin əvvəlində kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqların sahəsi 23814 hektar olmuşdur. Bunun 18618 ha əkin sahələri, 456 ha çoxillik, 1262 ha biçənəklər, 3478 ha isə otlaq sahələri idi. Bitkiçilikdə əsas məhsullar dənli bitkilər, günəbaxan, kartof və tərəvəzdir. Əlverişli torpaq və iqlim şəraiti müvafiq maddi və texniki xərclərlə yüksək məhsuldarlıq əldə etməyə imkan verir.
Mədəniyyət və təhsil
19 lisey,
1 internat məktəbi,
İdman məktəbi,
1 incəsənət məktəbi,
9 Mədəniyyət Sarayı,
2 Gənclər Evi
Pionerlər Evi,
12 Kitabxana
sürücülük məktəbi.
Xelen Berinq
Xelen Berinq (d. 27 iyul 1964) — Niderlandı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Xelen Berinq, Niderland yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Rusiya yığmasına 4:5 hesabı ilə məğlub olan Niderland yığması, Sidney Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.
Valdivia zəlzələsi (1960)
Dağıntı və iqisadi zərər
Həmin tarixin məlumatları verilsədə dəqiq araşdırmalar bəzi faktları üzə çıxardır,beləki deyilən məlumatlara görə 3000 nəfər ölüb,2000 nəfər yaralanıb və 2.000.000 insan evsiz qalmışdır.Lakin bəzi araşdırılmış məlumatlarda isə ölənlərin sayının 6000-ə çatdığını üzə çıxardır. İqtisadi zərərin isə 400-800 milyon dollar deyilsədə,sonradan bu rəqəmin 3.19-6.38 milyard olduğu bildirildi.
Ümumilikdə zəlzələ və sunaminin yaratdığı dağıntı Çili ilə yanaşı Argentina,ABŞ,Yaponiya və Filippin kimi Sakit Okean ölkələrinədə külli miqdarda iqtisadi ziyan və dağıntı(tələfat) vurdu.
ABŞ Geoloji Xidmətin verdiyi məlumata görə zəlzələ nəticəsində:
Peter Bartşi
Peter Bartşi ( 23 dekabr 1935) — İsveçrəli keçmiş üzgüçü. Peter Bartşi İsveçrəni 1960-cı ildə XVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Peter Bartşi birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1960-cı ildə qatıldı. O, Romada baş tutan XVII Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 1:02.9 saniyəlik nəticəsi ilə öz cığırında 7-ci yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Fryazino
Tarixi
Moskvadan otuz km. aralıdakı bir məsafədə yerləşən və Bronnitsa yolu üzərindəki Fryazino kəndinin və digər kəndin adı rus dilində işlənən türk sözü feryazeya – fərəcə sözündəndir. Fərəcə əsli ərəb dilindəki fərəciyyə sözündən olub həm isti, həm də soyuq havaya müvafiq tikilən üst geyiminin adını bildirir. Qış fərəcəsi qiymətli xəzlərlə işlənilirdi. Fərəcəni əsasən əyanlar geyərdilər. "Varlı təbəqənin geyimi olan fərəcə bahalı mahuddan tikilir. Xalis qızıl saplarla işlənilir, hətta daş-qaşla bəzədilirdi. Fərəcə çox uzun, düz, aşağıda ətəkləri azca enli biçilmiş, aşırma qollu bayram və təntənəli mərasimlərdə geyilən xüsusi üst paltarı idi.". Söz rus dilindən başqa (şübhəsiz geyimlə birlikdə) yunan dilinə də keçmiş, foresia, foresin şəklində "kaftan, don" mənasında bu dildə işlənmişdir. 1584-cü ilə aid sənədlərdə Fryazinonun toxuculuq manufakturaları ilə məşhur olduğu göstərilir. XVIII əsrdə burada ipək toxuculuğu işi geniş yayılır; fabriklər açılır. 1901-ci ildə burada böyük toxuculuq fabriki işə düşür. Bu adla bağlı Moskva altında daha iki kəndin olduğu göstərilir: Şerenka çayı üstündə Fryanovo və Moskvaya daha yaxın olan Frenovo özünün qədimdən toxuculuq manufakturaları ilə məşhur olan kəndlər vardır. Vaxtilə bu kəndlərdə üst geyimi istehsalı və ticarəti ilə məşğul olan tatarlar yaşayırdılar. Hər üç kəndin adı — Fryazino, Frenovo, Fryanovo rus dilindəki türk sözü feryaz (əsli fərəcə,"ferace") adının get-gedə təhrif olunaraq dəyişən variantıdır.
Mənbə
Minaxanım Təkləli. Türk kitabı. Unudulan tarix. Dəyişdirilən yer adları, Bakı, Nurlar, 2009, səh.98
Xarici keçidlər
www.fryazino.info/ — Rusiya
Misradaxili bölgü
Təqti(تقطع fasilə, bölgü) və yaxud misradaxili bölgü misra daxilindəki fasilələrdir.
Ritm bütün dillərdə qafiyə ilə yanaşı poeziyanın əsas və universal əlamətidir. Heca, əruz və müxtəlif xalqlarda olan ağ (sillabik) şeir də ritmə əsaslanır. Milli dillərdə poetik ritmin xüsusiyyətləri bu dillərin fonetik quruluşu, saitlərin və sonor samitlərin uzun ya qısa tələffüzünə əsaslanır. Türk dillərində ümumiyyətlə saitlər hamısı qısadır. Ona görə də türk dillərindəki heca vəzninin ritmikliyi misraların təqtilərə bölünməsindən yaranır. Heca təqtiləri. Təqtilər şeir misrasında daxili ritmin tərkib ünsürləridir. Heca vəznində təqti müəyyən sayda hecalardan sonra verilən durğulara (ritmik fasiləyə) əsaslanır. Məsələn 11 hecalıq qoşmada təqtilər 6+5, 4+4+3 və s. ola bilir. Çərşənbə günündə, (6) çeşmə başında (5) Gözüm bir alagöz (6) xanıma düşdü. (5) Dindirirəm (4) danışmırsan, (4) gülmürsən, (3) Xəbər alıb (4) əhvalımı (4) bilmirsən. (3) (Aşıq Ələsgər) Yeddi hecalıdan 16 hecalıya qədər bütün şeir formalarımda misraları təqtilərə bölmək mümkündür və bununla şeirşünaslıq elmi məşğul olur. Folklorda misraların təqtilərə sabit bölünməsi mütləq bir tələbdir. Yazılı poeziyada bu forma tələbi müəyyən hallarda pozula da bilir. Şeir misralarının təqtilərə bölünməsi bütün dillərdə poeziyanın və onun əsas ünsürü olan poetik misraların başlıca əlamətidir. Əruzda təqtilərə təfilə deyilir. Hər dildə təqtini bildirən müvafiq termin vardır və bu müvafiq dillərin poetikasına aiddir. Məsələn, sillabik vəzn adlandırılan şeir ölçülərində çox zaman misranın ritmi ancaq sintaktik təqtilər üzərində qurulur və saitlərin üzərinə düşən vurğu burada əsas rol oynayır. Məsələn, rus şeirində işlənən sillabik vəzn belədir. Səməd Vurğun A.S.Puşkinin “Yevgeni Onegin” romanını tərcümə edəndə rus sillabik təqtilərini Azərbaycan dilində də ustalıqla saxlamış və şeirimizdə orijinal bir hadisə yaratmışdır. Bu ona görə mümkün olmuşdur ki, əslində Azərbaycan dilində də uzun saitlər yoxdur (alınma sözlər istisna olmaqla). Unudulmaz şair Mikayıl Müşfiqin, Süleyman Rüstəmin də bir sıra şeirləri sillabik vəzndən istifadə edilərək yazılmışdır. “Yenə o bağ olaydı”, “Küləklər”, “Çapayev” və s. nümunələr bu qəbildəndir.
Heca vəznində bölgü bütöv söz prinsipinə əsaslanır, yəni misradakı hər hansı bir sözü hissələrə parçalamaq olmaz. Bu qaydaya görə, söz bütövlükdə hər hansı bir bölgünün tərkibində olmalıdır.
Sümüksüz İvar
Sümüksüz İvar (Ívarr hinn beinlausi; ) — Tarixi vikinq döyüşçüsü və berserk. Raqnar Lodbrokun ən kiçik və ən qəzəbli oğludur.