cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İriçiçək xostək
Ekologiyası
Daşlı-qayalı, gilli təpəliklərdə, seyrək meşəliklərdə su axarlarının kənarlarında bəzən şoran torpaqlarda rast gəlinir. Təbiətdə toxumları ilə çoxalır. Başlıca olaraq insan fəaliyyəti və bəzi abiotik amillərin təsiridir. Kulturada becərilir. Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.
Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanın nadir bitkisidir. Azərbaycanda arealı geniş deyildir. Naxçıvan dağları, Bozqır yaylası və Qobustanda rast gəlinir. Azərbaycanın "Qırmızı kitabı"na daxil edilməsi tövsiyə olunur.
İstinadlar
Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T. S. Məmmədov
Nərimanlı (Goranboy)
Nərimanlı (əvvəlki adı: Leninkənd) — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Nərimanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 6 may 1997-ci il tarixli, 293-IQ saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun Cinli Boluslu kənd inzibati-ərazi vahidinin tərkibindəki Leninkənd kəndi Nərimanlı kəndi adlandırılmışdır. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun Nərimanlı kəndi Çinli Boluslu kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Nərimanlı kənd inzibati-ərazi vahidi yaradılmışdır.
Toponimikası
Kənd XX əsrin əvvəllərində Cənubi Azərbaycandan gəlib rəncbərlik edənlərin və 1918-ci ildə Ermənistandan qovulmuş azərbaycan ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. 1921—ci ildə N.Nərimanovun (1870-1925) şərəfinə Nərimanov, 1932-ci ildən sonra isə Leninkənd adlandırılmışdı. 1997-ci ildən kəndin adı Nərimanlı kimi rəsmiləşdirilmişdir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 994 nəfər əhali yaşayır.
355 (ədəd)
Üç yüz əlli beş — say sistemində ədədlərdən biridir. Üç yüz əlli dörddən sonra, üç yüz əlli altıdan əvvəl gəlir.
Star Wars Jedi: Fallen Order
Star Wars Jedi: Fallen Order — "Respawn Entertainment" tərəfindən hazırlanan, "Electronic Arts" tərəfindən nəşr olunan və döyüş-macəra janrında olan anons edilmiş videooyun. Videooyun ilk dəfə 4 may 2016-cı il tarixində anons edilmişdir. 2018-ci ildə keçirilmiş "Electronic Entertainment Expo" tədbirində açıqlanan videooyunun əsas süjeti "Ulduz müharibələri" kainatında, 66-cı əmr in qüvvəyə minməsindən az sonra, yəni "Ulduz müharibələri. Epizod III: Sithin qisası" filmindən sonra cərəyan edir. Videooyun barədə daha ətraflı məlumatlar 13 aprel 2019-cu il tarixində keçirilmiş "Star Wars Celebration" tədbirində açıqlanmışdır. Oyun 15 noyabr 2019-cu il tarixində Microsoft Windows, PlayStation 4 və Xbox One platformaları üçün satışa çıxarılacaq.
Qurma
Oyunun əsas süjeti "Ulduz müharibələri. Epizod III: Sithin qisası" filminin sonunca gerçəkləşmiş 66-cı əmr in qüvvəyə minməsindən sonra, Ceday ordeni nin üzvlərinin təmizlənməsindən sonra baş verənləri əhatə edir. Oyunçu padavan Kal Kestis (Kameron Monaqan tərəfindən canlandırılıb) – sağ qalmış son cedaylardan birini idarə edir.
Geympley
"Star Wars Jedi: Fallen Order" birnəfərli rejimdə üçüncü şəxs perspektivi ndən oynanılan döyüş-macəra videooyunu dur.
İstehsal
Stiq Asmussen 2014-cü ildə "Respawn Entertainment" heyətinə studiyanın oyun rejissoru olaraq qoşulmuş və studiyanın ikinci istehsal komandasına rəhbərlik etməyə başlamışdır. 2018-ci ilin may ayında bu layihənin üçüncü şəxs perspektivi ndən oynanılan və süjeti "Ulduz müharibələri" kainatında cərəyan edən bir döyüş-macəra videooyunu olacağı açıqlanmışdır. "Mafia III" videooyununun ssenaristi Aaron Kontreras oyunun ssenari komandasına rəhbərlik edirdi. Bu komandada Kris Avellon və digər dörd ssenarist var idi. Studiya yeni personajlar və məkanlar yaratmaq üçün "Lucasfilm" ilə əməkdaşlıq etmişdir.
"Respawn Entertainment" oyunu "Unreal Engine 4" videooyun mühərriki ilə yaratmışdır.
Aybar
Aybar (Aibar) — İspaniyanın Navarra əyalətində bələdiyyə.
Əhalisi
2010-cu ilin məlumatına görə bu bələdiyyənin əhalisi 904 nəfərdir.
Fərid Fərəcov (iqtisadçı)
Fərid Fərəcov — iqtisadçı, iqtisad elmləri doktoru (1971), professor(1977), Azərbaycan Respublikasının əməkdar iqtisadçısı (1972). Ə.S.Fərəcovun oğludur.
Həyatı
Azərbaycan Dövlət Xalq Təsərrüfatıİn-tunu (indiki İqtisad un-ti) (1949)və Azərb. Milli EA İqtisadiyyat bölməsinin (indiki İqtisadiyyat İn-tu) aspiranturasını (1953) bitirmiş, həmin vaxtdan burada kiçik və baş elmi işçi (1953-57), Bakı Ali Partiya Məktəbində konkret iqtisadiyyat kafedrasının müdiri (1957-76), Azərb. SSR Dövlət Plan Komitəsi sədrinin müavini və birinci müavini(1981-93), İqtisadiyyat Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Mərkəzində baş elmi işçi (1993 ildən)nvəzifələrində çalışmışdır. Sənayenin iqtisadiyyatına,onun inkişaf və sahə quruluşu, iqtisadi islahatların, texniki tərəqqinin, işin keyfiyyətinin ictimai istehsalın səmərəliliyinə təsiri, sənayenin idarə edilməsi problemlərinə dair tədqiqatların, o cümlədən bir neçə monoqrafiya və kitabın müəllifidir.
Zavropodomorflar
sinfinə aid nəsli kəsilmiş heyvan dəstəsi. Onlar əsasən Trias dövründən Təbaşir dövrünün sonlarına qədər (220–65 milyon il) yaşamış və yayılmışlar. Onların əsas xüsusiyyətləri bədən ölçülərinin böyük olması və ot yeyən olmalarıdır.
Klassifikasiya
P. Upchurch (2007) və A. M. Yates (2009) bu altdəstəni alt takson, Galton (2005) isə Prosauropodalara daxil alt qrup kimi göstərirlər.
Filoqenetik ağac
2011-ci kladoqramma (Diego Pol):
Sukeçirən süxurlar
Sukeçirən süxurlar- Məsamələri xeyli geniş olub,üzərindəki suyun bir hissəsinin alt qatlara keçməsinə yol verən süxurlara deyilir.Bütün süxurlar sukeçirmələrinə görə 3 qrupa bölünür:sukeçirən süxurlar (çalıq,çınqıl,qum)yarımsukeçirən süxurlar (lyoss,torf) və sukeçirməyən suxurlar (gil,Kristal massivlər).
Bakı Dəmir Yolu Vağzalı
Bakı Dəmiryolu vağzalı — Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində sərnişin qatarlarını qəbul edən dalan tipli dəmiryolu stansiyası. Əsası 1880-ci ildə qoyulmuş bu stansiya Sabunçu vağzalı kimi də tanınır.
Tarixi
Vağzalın ilk binası Bakı-Tbilisi dəmiryolu xəttinin istismara verilməsi ilə bir tarixə, 1880-ci ilə təsadüf edir. 1926-cı ildə elektrikləşdirilmiş Bakı — Sabunçu dəmir yolu sərnişinlərinə xidmət göstərilməsi üçün ikinci vağzal kompleksi-Sabunçu Vağzalı layihələndirilmiş və tikilmişdir. Binanın memarlığı da Şərq üslubunda işlənmişdir. 1967-ci ildə Sabunçu vağzalının binasına metronun "28 May" stansiyasının yeni tikilmiş girişinin binası qoşulub. 1977-ci ildə stansiya böyük yenidənqurma işlərinə məruz qaldı və burada köhnə vağzal binasına sıx bağlanan yeni müasir vağzal binası tikildi.
Azərbaycan tarixi dövlətlərinin siyahısı
Azərbaycan dövlətlərinin siyahısı — Tarixi Azərbaycan torpaqlarında qurulmuş dövlətlərin siyahısı.
Abayqar
Abayqar — İspaniyanın Navarra əyalətində bələdiyyə.
Əhalisi
2010-cu ilin məlumatına görə bu bələdiyyənin əhalisi 102 nəfərdir.
Yastı zirvə buzlağı
Yastı zirvə buz­lağı –   kömbəvari formada buz­laq tipi, maili düzəlmə səthi üzə­rində yatır və ümumi meyilliyə doğru istiqamətlənmiş olur. Adətən dik buzlaq  pilləsilə qurtarır. Mər­kəzi Tyan-Şan üçün səciyyəvidir.
356 (ədəd)
Üç yüz əlli altı — say sistemində ədədlərdən biridir. Üç yüz əlli beşdən sonra, üç yüz əlli yeddidən əvvəl gəlir.
Həmçinin bax
300 (number)
Huqo Andersson
Huqo Andersson (1 yanvar 1999-cu ildə İsveçdə anadan olub) — İsveç Allsvenskan təmsilçilərindən olan Malmö klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar İsveçli futbolçudur.
Malmö
Andersson Malmö akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Andersson öz peşəkar karyerasında debütünü 20 may 2018-ci ildə Haken klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 87-ci dəqiqədə Mattias Svanberqi əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Malmö liqa görüşündə rəqibinə 2-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 İsveç Superkuboku görüşləri daxildir.
Komanda
"Malmö"
LGA 1156
thumbnail|LGA 1156 LGA 1156 soket— Core i5'te tək seçim olarkən, Core i7 800 LGA 1156 istifadə edə bilir, Core i7 900 ardıcıllığı isə gələcəyə dönük LGA 1366 soket istifadə edir.
3 kanal DDR3 yaddaş, gələcəyə dönük upgrade imkanı və yüksək performans üçün LGA 1366 soket istifadə Core i7 900 ardıcıllığını seçə bilərsiniz. Bunun əlbəttə qiymət fərqi var. Yox, upgrade etməyəcəksinizsə və 2 kanal DDR3 yeter deyirsinizsə, Core i5 LGA 1156 soket bir seçim edərək daha əlverişli və yenə çox güclü bir sistem yığa bilərsiniz.
LGA 1366'nın qiymət fərqinə qarşılıq təqdim etdiyi bir üstünlüyü daha unutmamaq lazımdır, bu çipset 32 ya da daha çox PCI Express şeridi təqdim edərkən, LGA 1156, 16 PCI Express xəttiylə məhdud. Yəni prosessor seçimi edərkən, anakart seçimi və anakart seçimi edərkən ekran kartı performansı da təsirlənir. SLI ya da Crossfire istifadə edəcəksinizsə, birdən çox ekran kartı takacaksanız Intel ya da AMD, PCI Express'e də diqqət edin. Nəticədə bu çox əhəmiyyətli, yeni nəsil 6 nüvəli prosessorlara keçişdə upgrade edəcəksinizsə LGA 1366 qaçınılmaz. Amma olduğu kimi istifadə edəcəksinizsə İntelin avtomatik overclock texnologiyası Turbo Boost ilə LGA 1156 istifadə Core i5'ler, ucuz Core i7'leri keçə bilir. Lga 1156 soketinin dəstəklədiyi anakartların cədvəli aşağıdakı kimidir.
Bu gün hazırlanan bütün LGA 1156 prosessorları və ana platalar Celeron, Pentium arasında keçid təmin edən, uyğun, bütün qrafiki olan Core i5 və Core i3 və ya qrafik olmadan Core i7 və  Core i5 anakartlarıdır. Ancaq, H55, H57, ya Q57 anakart üzərindəki bütün qrafik olmadan çip istifadə edən, bənzər gəmidə qrafik prosessorunun istifadəsinə icazə verməz (əlavə ehtimalla BIOS aktuallaşdırması tələb üçün), anakartın qrafik limanları, anakart P55 üzərində inteqrasiya qrafik ilə bir çip istifadəsinə icazə verməz.
Oklahoma
Etimologiya
Oklahoma (tələffüz: / ˌoʊkləˈhoʊmə /), Amerika Birləşmiş Ştatlarının cənub-mərkəzi bölgəsində yerləşən bir əyalətdir. Oklahoma City əyalətin paytaxtı və ən böyük şəhəridir. Oklahoma, təxminən 3.911.338 (2015) sakinin evidir. Ştat 16 noyabr 1907-ci ildə Hindu ərazisində quruldu və birliyə daxil olan 46-cı əyalət oldu.
Dini konfensiyalar
Dini baxımdan, əyalət mühafizəkar evangelist Xristianlığın hakim olduğu "İncil kəmərinin" bir hissəsidir. Beləliklə, əyalət mühafizəkar olduğu ilə tanınır, lakin daha liberal Demokratik Partiyanın Mühafizəkarlar Respublikaçılar Partiyasından daha çox seçici qeydə alınıb.
İqtisadiyyat
Əyalət əsas qaz, neft və qida istehsalçısıdır. Digər əhəmiyyətli sənaye sahələri aviasiya, enerji, telekommunikasiya və biotexnologiyadır. Oklahoma iqtisadiyyatı sürətlə böyüyür və ABŞ əyaləti ümumi daxili məhsul artımına görə ABŞ -ın ən öndə gedən ştatları arasındadır. Bundan əlavə, ölkənin üçüncü ən böyük əhalisinə düşən ÜDM artımı. Oklahoma City və Tulsa, Oklahoma'nın ən böyük iqtisadi bazalarıdır. Oklahomanı şəhərləşdirilmiş bir əyalət adlandırmaq olar, çünki əhalinin 60% -i sıx məskunlaşmış ərazilərdə yaşayır.
Turan Həsənzadə
Turan Həsənzadə – Azərbaycan alimi.
Həyatı
1926-cı ildə Ordubad rayonunun Əylis kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Turan müəllimin atası Mirzə Vahab kişi dövrünün çox savadlı, ziyalı şəxsiyyətlərindən biri olub. Ərəb, fars dillərini çox mükəmməl bilən Mirzə Vahab islam tarixini dərindən öyrəndiyindən onu çox dürüst qavramışdı. O, 1912-ci ildə Əylis kəndində Üsuli-cədid məktəbi açmış, xalqın maariflənməsi yolunda böyük zəhmət çəkmişdir. 1923-cü ildən Naxçıvan Maarif Komitəsinə dəvət olunan Mirzə Vahab uzun illər burada çalışmış, Naxçıvan İnqilab Komitəsinin üzvü, Ordubad İnqilab Komitəsinin sədri olmuşdur. Göstərdiyi xidmət və fəaliyyət həmişə diqqət mərkəzində olduğundan, gördüyü işlər mükəmməl alındığından Mirzə Vahabın əməyi dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. Sonralar Bakıda Elmlər Akademiyasında Şərq şöbəsinin müdiri işləmiş Mirzə Vahab Həsənzadənin oğlu Turana böyük təsiri olmuşdur.
İbtidai təhsilini Əylis kəndində alan Turan Həsənzadə 1945-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərq (fars) fakültəsini bitirmişdir. Bir müddət respublikamızın şimal bölgəsində pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olan Turan Həsənzadə 1961-ci ildən paytaxta qayıtmış, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Dil və Ədəbiyyat İnstitutunda işə qəbul olunmuşdur. Hələ tələbəlikdən elmə, tədqiqata böyük marağı və həvəsi olan Turan Həsənzadə 1972-ci ildə "Molla Nəsrəddin" jurnalında İran və Cənubi Azərbaycan həyatının inkişafı mövzusunda elmi iş müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. Elə o vaxtdan başlayaraq bütün fəaliyyətini milli mətbuatımızın tədqiqatına həsr edən Turan Həsənzadə bu mövzuda yüzlərlə elmi məqalənin müəllifi olmuşdur. 1961-ci ildən bugünə qədər Turan Həsənzadə elmi və tekstoloji mövzularda işləmişdir. Məsələn, Cəlil Məmmədquluzadənin üç cilidliyinin tekstoloji tədqiqat əsərlərini hazırlayan Turan Həsənzadə 1967-ci ilə qədər ədibin dram əsərlərini də avtoqrafları əsasında çapa hazırlamışdır. Turan Həsənzadə Cəlil Məmmədquluzadə irsinə bütün varlığı ilə elə bağlanmışdı ki, sonralar da unudulmaz yazıçının 6 cilidliyi (kütləvi nəşrlə) yenə də bu yorulmaz tədqiqatçı tərəfindən hazırlanmışdır ki, buraya da ədibin felyetonları, məktubları, hekayə və xatirələri daxil edilmişdir.
"Molla Nəsrəddin"lə bərabər milli mətbuatımızın qaranquşu sayılan "Əkinçi" qəzeti də Turan Həsənzadənin daim diqqət mərkəzində olmuşdur. O, 1975-ci ildə "Əkinçi" qəzetinin 100 illiyi münasibəti ilə onun ərəb əlifbalı mətnini yeni əlifbada transliterasiya edib çapa hazırlamışdır. Bu kitab 1978-ci ildə işıq üzü gördü və bütün mətbuatsevərlər tərəfindən maraqla qarşılandı. İndi həmin kitab latın qrafikasında yenidən çap olunmuşdur.
Turan Həsənzadə 1967-ci ildən başlayaraq "Molla Nəsrəddin" jurnalının ərəb əlifbalı mətnlərini yeni əlifbaya keçirdərək çapa hazırlamışdır. Bu cildlərdən üçü artıq işıq üzü görmüşdür. Hazırda "Molla Nəsrəddin"in dördüncü cildi nəşriyyatda çapa hazırlanır. Yorulmaz tədqiqatçının əməyi nəticəsində Azərbaycan mətbuatının şah əsəri sayılan "Molla Nəsrəddin"in tam şəkildə 8 cildi bu yubiley ərəfəsində işıq üzü görməlidir.
Ömrü boyu arxivlərdə çalışan, unudulmuşların üzə çıxarılmasında böyük fədakarlıq göstərən Turan Həsənzadə digər mətbuat orqanlarının tədqiq edilməsini də unutmamışdır. O, bir tərəfdən "Molla Nəsrəddin" jurnalının qaranlıq səhifələrinə işıq salmağa çalışır, digər halda "Əkinçi"ni araşdırırdı. Bununla bərabər, 1909-1910-cu illərdə fəaliyyət göstərmiş "Zənbur"a da vaxt ayırırdı. Bu jurnalın mətnini transliterasiya və tərtib etmişdir (mətnlər tam hazır vəziyyətdədir). Ötən əsrin əvvəllərində milli mətbuatımızın satirikyönümlü məcmuəsi olan "Kəlniyyət" (1912-1913) jurnalının mətnini də transliterasiya edərək hazırlamışdır.
Prisis Ruiz
Prisis Ruiz ( 28 yanvar 2002) — Kubalı suya tullanan. Prisis Ruiz Kubanı 2019-cu ildə XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Prisis Ruiz birinci dəfə Dünya Çempionatına 2019-cu ildə qatıldı. O, Kvanjuda baş tutan XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında qadınlar 1 m tramplin yarışlarında təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 184.90 xal toplayaraq 38-ci yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Aşağı Mülkülü
Aşağı Mülkülü — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Aşağı Mülkülü kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Tovuz rayonunun Aşağı Mülkülü kəndi Düz Çırdaxan kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Aşağı Mülkülü kənd inzibati-ərazi vahidi yaradılmışdır.
Toponimikası
Kəndin keçmiş adı Alakol olmuşdur. Əvvəllər kənd Kürün sağ sahilində yerləşirdi. Hazırda orada kəndin qədim qəbiristanlığı var. Sonralar kəndin əhalisi indiki yerə köçmüş və kənd belə adlanmışdır. Oykonim "Aşağıda yerləşən Mülkülü kəndi" deməkdir.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayon mərkəzindən 8 km şimalda, Bakı-Tbilisi dəmiryolundan 6 km aralı, Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.
Mədəniyyəti
Kənddə Aşağı Mülkülü poçt şöbəsi (AZ6044) fəaliyyət göstərir.
Təhsil
Kənddə Habil Ələkbərov adına Aşağı Mülkülü kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə Aşağı Mülkülü həkim məntəqəsi yerləşir.
Çoy Sut Kuan
Çoy Sut Kuan ( 28 yanvar 1990) — Makaolu suya tullanan. Çoy Sut Kuan Makaonu 2019-cu ildə XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Çoy Sut Kuan birinci dəfə Dünya Çempionatına 2019-cu ildə qatıldı. O, Kvanjuda baş tutan XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında qadınlar 1 m tramplin yarışlarında təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 157.65 xal toplayaraq 39-cu yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
İbrahimxəlil Axundlu
İbrahimxəlil Axundlu - (1897,Ordubad ş. – 8.7.1958,Naxçıvan ş.) – marif və idman xadimi.Nax.MR-in əməkdar müəllimi (1957), "SSRİ bədən tərbiyəsi əlaçısı".
Həyatı
Ordubadda yeni üsullu ibtidai məktəb bitirmişdir (1913).1917 ilin sonu -1918 ilin birinci yarısında Ordubadda erməni quldurlarına qarşı yerli müdafiə dəstəsi yaratmışdı.Azərb.Xalq Cümhuriyyəti dövründə milli orduda xidmət etmiş,Gəncə hərbi məktəbini bitirib milliordunun zabiti olmuşdur.Naxçıvanda bədən tərbiyəsi və idman təşkilatçılarından biri kimi səmərəli fəaliyyət göstərmişdir.Böyük Vətən müharibəsinin(1941-45)iştirakçısıdır.1945-58 illərdə Naxçıvan şəhər ümumtəhsil məktəblərində və müəllimlər in-tunda bədən tərbiyəsindən dərs demişdir.
Bazu arteriyası
Bazu arteriyası – böyük döş əzələsinin aşağı kənarı səviyəsində qoltuq arteriyasının ardını təşkil edir; bazunun ikibaşlı əzələsinin içəri şırımı ilə aşağı doğru gedərək mil sümüyünün səviyəsində dirsək büküşündən bir barmaq aşağı iki uc şaxəyə bölünür: mil arteriyası –  və dirsək arteriyası –. Bazu arteriyasının dirsək çuxurunda olan hissəsinə dirsək çuxuru arteriyası – deyilir.
Kreator (qrup)
Kreator — Almaniyanın tanınmış rok-qrupu.
Qrup haqqında
Kreator 1984-cü ildə Almaniyanın Essen şəhərində gitara və vokalda Mille Petroza, bas gitarada Rob və vurma alətlərdə Ventor tərəfindən Tormentor adıyla qurulan qrup Essen, Ruhr çayı kimi ərazilərdə meydana gələn sənaye çirkliliyini mahnılarına mövzu etmişdir. Thrash metala yaxın xəttiylə olduqca sərt və sürətli bir musiqi hazırlayan və gedərək yerli çirklilikdən əlavə ümumi olaraq ətraf problemləri üzərində sıxlaşmağa başladı. Adlarını Kreator olaraq dəyişdirdikdən sonra «Endless Pain» adlı ilk albomlarını yayımladılar və underground bazarda böyük bir maraq gördülər.
İkinci albomları «Pleasure to Kill» ilə Avropanın daxilində tanınmağa başladılar və thrash metala yaxşıca yaxınlaşdılar, ancaq musiqilərinə death metal ünsürlərini da qatmışdılar. İki albom da hazırladıqdan sonra «Extreme Aggression» albomunda son dərəcə keyfiyyətli bir iş ortaya qoydular və «Coma of Souls» albomunda da bu keyfiyyəti qorudular. Sözlərində həyatın qaranlıq və ağrılı tərəfini, yox edilən ətrafı, irqçiliyi, insanlığın təbiətə və bir-birlərinə qarşı tətbiq etdiyi vəhşiliyi kimi mövzulara toxunan qrup, musiqi olaraq bu dəhşət dolu mövzuları səslə dəstəklədilər. Ancaq Almaniyanın irqçi seqmenti neonazilərin də etirazı ilə qarşılaşdılar. Lakin heavy metalın ümumi quruluşu içində bu irqçi hücumlara qarşı arxalarında daim dəstək var idi. Kreator hazırladığı musiqi ilə siyasət və ətraf mövzusunda ən sərt ifadələri istifadə edən qrup oldu və hardcore qruplarının üslublarını meydana gətirmədə nümunə aldıqları bir qrup halına gəldi.
Meolan-Revel
Meolan-Revel  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Le-Loze-Yubey kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Barselonnet.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 330 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 237 nəfərdən (15-64 yaş) 164 nəfəri iqtisadi cəhətdən fəal, 73 nəfər hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 69.2%, 1999-cu ildə 77.4%) idi. Fəal olan 164 nəfərdən 151 nəfəri (88 kişi və 63 qadın), 13 nəfəri işsizdir (9 kişi və 4 qadın). 73 hərəkətsiz 23 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 25 nəfər təqaüdçü, 25 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Nizami (Goranboy)
Nizami — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Nizami kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun Nizami kəndi Xoylu kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Nizami kənd Soveti yaradılmışdır.
Toponimikası
Kəndin keçmiş adı Mollavazlı olmuşdur. Yerli məlumata görə, kəndi vaxtilə Türkiyədən gəlmiş Molla Avaz adlı şəxs salmışdır. Kənddəki nəsillərdən biri indi də avazlı adlanır. Tədqiqatçıların bir qismi bu fikirdədir ki, çox qədim tarixə malik bu kənd vaxtilə Nizami Gəncəviyə vəqf olunmuş və bu kəndə onun adı verilmişdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1631 nəfər əhali yaşayır.
Dao
Dao (, hərfi mənası — yol) – şeylərin özünün təbii qanunudur. Həmin qanun Tsi (hava, efir) substansiyası ilə dünyanın əsasını təşkil edir. Lao– tszı ("qoca müəllim") belə he-sab edirdi ki, dünyada hər şey hərəkətdə və dəyişmədədir, hər şey mütəmadi olaraq dəyişir. Bu inkişafın necə getməsindən asılı olmayaraq ədalət təntənə çalır. Qanun belədir. İnsan şeylərin təbii gedişinə qarışmamalıdır. İşə qarışmamaq, yaxud "hərəkətsizlik" (uvey– gerçəkliyə seyrçi münasibət) dao– nun insana münasibətdə əsas tələblərindən biridir. Bu, "təbiiliyə əməl edilməsi" deməkdir. Bu, adamların həm sosial, həm də fərdi fəaliyyətinə, həm də onların idraki fəaliyyət sahəsinə də aid edilir.
Daoistlərə görə, adamların ilkin təbiətlə vəhdətinə qayıdışı, sənətdə və əkinçilikdə əmək alətlərindən imtina edilməsi, mürəkkəb ictimai təşkilatlardan– dövlətdən, siniflərə bölgüdən, alimlər təbəqəsinin müdrikliyindən imtina onlara sakit, xoşbəxt həyat keçirməyə imkan verər. Lao– tszı sosial gərginliyin səbəbkarı kimi hakimiyyət hərisləri olan eqoist müdrikləri sayırdı. Onları adamların arasında çaxnaşma salan adlandıraraq müdriklərə hörmət olunmasından imtina etməyi məsləhət görürdü. O, müdriklərə hörmət edilməməsini xalqın itaətə gətirilməsinin yeganə şərti hesab edirdi. Ümumiyyətlə, daosizmdə dialektik ideyalar, idrak təlimi, etik və sosial– siyasi baxışlar mühüm yer tutmuşdur.
Ələkbər Məmmədov
Ələkbər Məmmədov (tam adı: Ələkbər Əmir oğlu Məmmədov; ; ) — sovet və Azərbaycan futbolçusu və məşqçisi, SSRİ əməkdar idman ustası, SSRİ-nin əməkdar məşqçisi, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü, Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin kafedra müdiri, professor, "Şöhrət" və "Aleksandr Nevski" ordeni laureatı.
Məmmədov Bakının "Neftyanik" (1948-1953, 1960-1961), və Moskvanın "Dinamo" (1953-1959) komandalarında hücumçu mövqeyində çıxış edib. O, SSRİ yüksək liqasında 185 oyun keçirib, 56 qol vurub. "Dinamo"nun heyətində dörd dəfə — 1954, 1955, 1957, 1959-cu illərdə SSRİ çempionu olub. İki dəfə SSRİ-də mövsümün ən yaxşı 33 oyunçusu siyahısında qərarlaşıb (1956, 1957). SSRİ yığma komandasının tərkibində 1958-1959-cu illərdə 4 oyun keçirib. 1960-cı il futbol üzrə Avropa çempionatının seçmə oyunlarının iştirakçısıdır.
Ələkbər Məmmədov "На трех континентах" (1963), "Тайны футбольной профессии"  (1991) və "Что наша жизнь? Игра!. Воспоминания и размышления"  (2010) adlı üç kitabın müəllifidir.
Erkən illəri
Ələkbər Məmmədov 9 may 1930-cu ildə Bakıda qalayçı Əmir Məmmədov və əslən Belarusiyadan olan Nastya xanımın ailəsində anadan olub. Erkən yaşından atasını, daha sonra bacı və qardaşını itirən Məmmədov anasının himayəsi altında qalıb. Yaşayış səviyyəsi ağır olduğundan o, uşaq yaşlarından əməklə məşğul olaraq anasına kömək edib.
Dövrünün əksər uşaqları kimi, o da futbolun sirlərini "küçə futbolu"nda öyrənib. Əsasən "Soldat bazarı" və "Salyan kazarması" meydanlarında top qovmaqla məşğul olan Məmmədovu tezliklə "Spartak" cəmiyyətinin gənclər komandasına dəvət edirlər. 1945-ci ildə bu cəmiyyətin komandasını Moskvaya, "Spartak" mərkəzi şürasının çempionatına göndərəndə Ələkbər də onların arasında idi. Moskvadakı oyunlarda da fərqlənən Məmmədov o dövrün məşhur futbolçuları olmuş Vladislav Jmelkovla Anatoli Akimovdan xoş sözlər eşitmişdi.
Neftyanik: 1948–1953
250px|thumb|left|Ələkbər Məmmədov [[Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionunda vurulmuş ilk qolun müəllifidir.]] Artıq istedadı ilə seçilən Ələkbəri 1947-ci ildə "Neftyanik"ə dəvət edirlər. Həmin vaxt onun cəmi 17 yaşı var idi. Çox gənc olmasına baxmayaraq, elə ilk günlərdən komandanın heyətində möhkəmlənə bilir və uzun müddət onun əsas simalarından birinə çevrilir. 1949-cu ildə "Neftyanik" güclülər dəstəsinə buraxılanda da Ələkbər komandada idi. Heyətdəki dəyişikliklərə baxmayaraq, o, komandanın əsas fiqurlarından biri idi. Ələkbər həmin mövsüm komandanın kapitanı Naum Naumtsev və İsay Abramaşvili ilə birgə bütün oyunlarda meydana çıxır.
Ələkbər növbəti futbol mövsümünü də əla keçirməsinə baxmayaraq, "Neftyanik" güclülər dəstəsində yerini qoruyub saxlaya bilmədi. İki mövsümdə güclülər dəstəsində cəmi 9 top vurmasına rəğmən o, komandasına xeyli fayda verə bilirdi. Rəqib cəbhədə çaşqınlıq yarada bildiyindən, onu saxlamaq üçün bir müdafiəçi kifayət etmir, Ələkbərin komanda yoldaşları isə bundan yararlana bilirdilər.
1951-ci ildə Məmmədov birinci liqada komandasının əsas zərbə qüvvəsi olur. O, mövsüm ərzində keçirilən 34 görüşün hamısında meydana çıxaraq rəqib qapısından 21 top keçirir. Vurulan qollara görə o, komandasının bombardiri olaraq, öz zonasında Serafim Arzamastsevdən ("Traktor") sonra ikinci nəticə göstərir. Vurulan 21 topdan biri isə daha əlamətdar olub. 1951-ci il sentyabrın 16-da İosif Stalin adına Respublika stadionunun (indiki Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu) rəsmi açılış günündə ilk topu məhz Ələkbər vurur. Lakin "Neftyanik" həmin il güclülər dəstəsinə keçə bilmədiyindən, rəhbərliyin qəzəbinə tuş gəlir və komanda demək olar ki, buraxılır. Heyətin beş oyunçusu, o cümlədən Ələkbər Məmmədov komandada qalır, "Neftyanik" demək olar ki, yenidən formalaşır. O vaxt cəmi 22 yaşı olan Ələkbər Məmmədovu komandaya oynayan baş məşqçi təyin etmək istəyirdilər. Məmmədov öz xatirələrində bu haqda belə yazır: ''"Neftyanik"in bütün hazırlıq mərhələsini mən evdə keçirdim. Bunun əsas səbəbi isə çoxlu sayda təşkilati işlərin görülməsi idi. Mənim Səməd Vurğun küçəsindəki ev 8-də yerləşən mənzilim "Neftyanik"in bir növ ştabına çevrilmişdi"''.
Lakin rəhbərlik çox gənc oyunçunun belə məsul işə təyinatının düzgün olmadığını gec də olsa anlayıb, yenidən komandaya Şirəli Şirəliyevi baş məşqçi təyin edir. Birinci liqada oynamasına baxmayaraq, Ələkbər Məmmədovu bir çox güclü klublar öz heyətində görmək istəyirdilər. 1948-ci ildən 1953-cü ilə qədər "ağ-qaralar"ın heyətində çıxış edən Məmmədov bu müddət ərzində 132 oyunda meydana çıxıb və həmin oyunlarda 41 dəfə fərqlənməklə "Neftyanik"in qələbələrində böyük pay sahibinə çevrilib.
Dinamo Moskva: 1953–1959
320px|thumb|right|Ələkbər Məmmədov (aşağı sırada sağdan birinci) 1957-ci ildə "[[Dinamo Moskva FK|Dinamo"nun heyətində.]] O vaxt futbolçunun bir klubdan digərinə keçməsi həm çətin idi, həm də bu işə yaxşı baxmırdılar. Lakin 1953-cü ildə mövsümün bitməməsinə baxmayaraq, rəhbərliyin razılığı ilə Məmmədov Moskvaya yollanır. Futbolçunun Bakını Moskvaya dəyişməsinin əsas səbəblərindən biri də "Neftyanik"in güclülər dəstəsində davam gətirə bilməməsi, uzun müddət birinci liqa iştirakçıları sırasında qalması olub.
Ələkbəri ilk olaraq "Spartak" öz heyətinə cəlb edir. Lakin bir qədər sonra "Dinamo" rəhbərliyi cəld və hiyləgər tərpənərək onu komandaya götürürlər. Məmmədov "Dinamo"nun heyətində ilk görüşünü 26 oktyabr 1953-cü ildə beynəlxalq yoldaşlıq görüşü çərçivəsində Macarıstanın "Doja" komandasına qarşı keçirir. 1:1 hesabı ilə bitən görüşdə start heyətində meydana çıxan Məmmədovu 78-ci dəqiqədə Aleksey Vodyagin əvəzləyib. Məmmədovun komandanın heyətində rəsmi görüşdə debütü isə 13 aprel 1954-cü ildə çempionat çərçivəsində "Trudovıe rezervı" komandasına qarşı keçirilmiş görüşdə baş tutub. Bu görüş "Dinamo"nun 1:0 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. "Sovetski sport" qəzetinin müxbiri L. Ordin bu oyun haqqında yazdığı məqalədə Məmmədovu "hücumlara rəhbərlik etmək iqtidarında ola bilən futbolçu" kimi dəyərləndirib. Məmmədov "Dinamo"nun heyətində ilk qolunu 7 may 1954-cü ildə "Krılya Sovetov"un qapısından keçirib. Ələkbər Məmmədov "Dinamo"nun heyətində 1954-cü il mövsümündə 15 oyunda 5 qol vuraraq komandasının çempion olmasında böyük pay sahibi olub. İlk mövsümündə o, həmçinin 8 beynəlxalq yoldaşlıq görüşündə iştirak edib və 4 qol vurub.
Neftyanik: 1960–1961
"Neftyanik"in yüksək liqaya qayıtmasından sonra Ələkbər Məmmədov yenidən doğma komandasına dönür. İki mövsüm doğma "Neftyanik"in şərəfini qoruyur və meydana çıxdığı 25 oyunda rəqib qapıçıları 4 dəfə məyus etməyi bacarır. Məmmədovu əvvəlki formasını bərpa etməsinə çoxsaylı zədələr və mədə xorası xəstəliyi imkan vermirdi. Bütün bu halları nəzərə alan hücumçu 1961-ci ildə futbolçu karyerasına son qoymaq qərarına gəlir. Həmin il iyulun 25-də Bakıda Donetsk "Şaxtyor"u ilə görüşün ikinci hissəsində meydana çıxaraq sonuncu oyununu keçirir.
Klub statistikası
Mənbə:
İkinci milli komanda
Ələkbər Məmmədov 1954-1957-ci illər aralığında İkinci SSRİ milli futbol komandasının heyətində səkkiz oyun keçirib və iki qol vurub.
Məşqçilik karyerası
180px|thumb|right|[[Anatoli Banişevski|Banişevski "Neftyanik"in heyətində məhz Məmmədovun rəhbərliyi altında debüt edib.]] Qısa müəllimlik fəaliyyətindən sonra, 1963-cü ildə Məmmədov doğma klubu "Neftyanik"ə baş məşqçi kimi qayıdır. O, ilk ilindəcə "Neftyanik"i güclülər dəstəsində səkkizinci yerə çıxara bilir. Bu göstərici Bakı klubunun güclülər dəstəsindəki ən yaxşı nəticəsi idi. Bundan sonra rəhbərlik ondan daha yaxşı nəticələr tələb etməyə başlayır. Buna görə də Məmmədovla rəhbərlik arasında münasibətlər pisləşməyə başlayır.
1965-ci ilin əvvəlində artıq onu komandadan xaric etmək istəyirlər. Lakin oyunçuların işə qarışması və qiyam qaldırmaları bunun qarşısını alır. Amma mövsümün ortalarında rəhbərlik öz istəyinə çatır. Komanda avqustun 19-da Moskva "Spartak"ı ilə oynamaq üçün səfərə hazırlaşanda Məmmədovdan bəzi təşkilatı işləri görmək üçün Bakıda qalmağını xahiş edirlər. Moskvaya çatan komandaya baş məşqçi kimi Vasili Sokolovu təqdim edirlər. Bakıda isə Məmmədovu işdən xaric edirlər.
Ələkbər Məmmədovun "Neftyanik"dəki birinci baş məşqçilik dönəmində Vladimir Bruxti və Anatoli Banişevski kimi klubun öz yetirmələri "Neftyanik"in əsas heyətində debüt etmək şansı qazanıblar.
1993-cü ildə Ələkbər Məmmədov Azərbaycan yığma komandasının baş məşqçisi təyin olunub. Yığma komanda Məmmədovun baş məşqçiliyi altında dörd oyun keçirib, üç oyunda qalib gəlib, bir görüşü heç-heçə başa vurub.
Təhsili və şəxsi həyatı
Ələkbər Məmmədov orta təhsilini Bakının öz idman nailiyyətləri ilə tanınan 6 saylı məktəbində alıb. O, 1953-cü ildə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutununu (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti), 1959-cu ildə Azərbaycan Bədən Tərbiyəsi İnstitutunu (indiki Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyası), 1965-ci ildə isə Azərbaycan Dövlət Universitetini (indiki Bakı Dövlət Universiteti) bitirib.
1962-ci ilin avqustundan Azərbaycan Bədən Tərbiyəsi İnstitutunda futbol kafedrasının müəllimi işləyib. 1966-1970-ci illərdə o, həm Xalq Təsərrüfatı İnstitutunda (indiki Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti) kafedra müdiri, həm də Azərbaycan SSR Maarif Nazirliyinin Bakı futbol məktəbinin direktoru olub. 1972-ci ilin iyulundan ömrünün sonunadək Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinın bədən tərbiyəsi kafedrasının müdiri olub. 1993-cü ildə professor elmi adına layiq görülmüşdür.
Ələkbər Məmmədov həyat yoldaşı ilə cavan yaşlarında ayrılıb. Bu evlilikdən onun bir qızı olub. Qızı uşaq yaşlarından Almaniyada yaşayır.
Vəfatı və xatirəsi
290px|thumb|right|"[[Red Bull Zalsburq FK|Red Bull Zalsburq"-"Qarabağ" görüşü zamanı azərbaycanlı azarkeşlər və üzərində "Ələkbər Məmmədovun əziz xatirəsinə!!!" yazılmış pankart]] thumb|left|190px|Ələkbər Məmmədovun məzarı Ələkbər Məmmədov həyat yoldaşından ayrıldığından, qızının isə Azərbaycandan uzaqda yaşaması səbəbindən təkbaşına ömür sürməyə məcbur olub. Məmmədovun ölümündən üç gün heç kim xəbər tutmayıb. 2014-cü ilin iyul ayının sonlarında dostları ondan uzun müddət xəbər çıxmadığını görüncə polisə məlumat veriblər. 28 iyul tarixində Məmmədovun mənzilinə daxil olan xilasedicilər orada onun cansız bədəni ilə qarşılaşıblar.
Mərhumla vida mərasimi avqustun 4-də Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasının akt zalında keçirilib. Mərasimdə mərhumun ailə üzvləri, hökumət təmsilçiləri, AFFA rəsmiləri, futbol veteranları, idman ictimaiyyətinin nümayəndələri iştirak ediblər. Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin vitse-prezidenti Çingiz Hüseynzadə çıxış edərək Ələkbər Məmmədovun Azərbaycan idmanının inkişafındakı müstəsna xidmətlərindən danışıb, onun parlaq xatirəsinin futbolsevərlərin qəlbində daim yaşayacağını bildirib. Mərasim başa çatdıqdan sonra mərhum İkinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.
6 avqust 2014-cü ildə UEFA Çempionlar Liqasının üçüncü təsnifat mərhələsi çərçivəsində baş turmuş "Red Bull Zalsburq"-"Qarabağ" görüşü zamanı, azərbaycanlı azarkeşlər, üzərində "Ələkbər Məmmədovun əziz xatirəsinə!!!" yazılmış pankart açıblar.
10 avqust 2014-cü ildə Rusiya Premyer Liqasının ikinci turu çərçivəsində Moskvanın "Dinamo" və "Spartak" komandaları arasındakı keçirilmiş oyun Ələkbər Məmmədovun vəfatı ilə əlaqədar bir dəqiqəlik sükutla başlayıb.
Müxtəlif illərdə Ələkbər Məmmədovun xatirəsinə həsr olunmuş futbol turnirləri və yoldaşlıq görüşləri keçirilib.
Komanda
Dinamo Moskva
Yataq axını
Yataq axını –   ölçülərindən və yaranmasından, axın sürətindən, yerin meylliyindən asılı olmayaraq bütün su axınlarını /çay, dağ axınları, qarın əriməsi və daşqın zamanı əmələgələn qollar, həmçinin kənallar/ birləşdirən termin.
Bulbophyllum asperulum
(Bulbophyllum asperulum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum asperulum növü Cənubi Taylanddan Qərbi Malayziyaya qədər, həmçinin Kalimantanda yayılmışdır.
Rejissor. Ramiz Əsgərov haqqında... (film, 2004)
Məzmun
Filmdə Azərbaycanın gənc kinorejissoru, mərhum Ramiz Əsgərovun qısa həyatından və çalışdığı iki ekran əsərindən söhbət açılır.
Film haqqında
Film "Birinci film", "İkinci film" və "Hadisə" adlı üç hissədən ibarətdir.
Çin mədəniyyəti
Orta əsrlər böyük Çin mədəniyyətinin çoxəsrlik ənənələrinə güclü təsir göstərərək onun məzmununun zənginləşməsində mühüm rol oynadı. Orta əsrlərin erkən dövrü Çin mədəniyyəti tarixinə, ədəbiyyat və rəngkarlığına "qızıl əsr" kimi daxil oldu. Xüsusilə, monqol sülalələrinin hakimiyyət illərində (XIII əsr) bu sahədə çox böyük irəliləyişlər əldə olundu.
Sülalələr və Mədəniyyət
Xan imperiyasının ardınca Üç şahlıq (220-280) mərhələsi başladı: üç müstəqil dövlət – Vey, Şu, U dövlətçiliyi tarixinin əsası qoyuldu. Bu dövr müharibələr, epidemiyalar, aclıq, kəndli üsyanları ilə səciyyələnir.
Üçşahlığa qarşı – Tezin (280-316) imperiyası qələbə çaldı. Ölkə iki hissəyə – şimal və cənub hissələrinə bölündü. Tarixə bu, Şimal və cənub sülalələrinin hakimiyyəti dövrü kimi daxil oldu.
Cəmiyyətin siyasi vəziyyəti zamanın mənəvi quruluşu ilə vəhdət təşkil etdi. Xüsusilə, daosizm və çanbuddizm aparıcı dini cərəyanlar kimi üstünlük təşkil edir. Daosizm mistik sektalar ilə əlaqədar idi. Şimali Çində təşəkkül tapmış "Səma rəhbərləri hərəkatı" IV əsrdə ölkənin cənubuna doğru irəlilədi. Əsrin sonuna yaxın xalq daosizmi təşkil olunmuş dinlərdən biri kimi qəbul etməyə başladı. Bu elitar təlim kimi cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrinə sirayət etməklə yanaşı gündəlik məişətdə şamançılıq xidmətlərini də yerinə yetirdi.
Xüsusilə, dünyanın sonu haqqında fikirlər bu sahədə aparıcı ideya kimi mühüm yer tuturdu. Çində buddizm VI əsrə doğru hakim mövqe əldə etməklə artıq dövlət dini statusuna malik oldu. Budda monastırları böyük torpaq mülklərinə çevrildi. Konfutsiçilik, daosizm və buddizm sinkretik vəhdət təşkil etməklə "üç din" adlandırıldı. VI əsrin II yarısında çin buddizminin məktəbləri formalaşmağa başladı ki, bunlardan çantszun, "Təmiz Yer" adlı məktəbləri göstərmək olar. Mədəniyyətin əsas sahələrindən olan ədəbiyyatda klassik orta əsrlər dövründə Tsao ailəsinin, "Yeddi tszyanan ərləri" pleyadasının yaradıcılığını göstərmək olar. Bunların yaradıcılığında xalq mahnılarının təqlidi, xalqın ağır vəziyyətinin başa düşülərək təcəssümü xarakterik cəhətlərdən idi.
Poeziya
Onlardan Juan Tszi (210-263), Tszi Kananın (223-262) şerlərini göstərmək olar. juan Tszin yaradıcılığına dərin lirizm və tragizm xarakterikdir. Tszi Kana yaradıcılığında isə zamandan şikayət başlıca yer tutur.
V əsrdə peyzaj lirikasının çiçəklənmə dövrü başlayır. Onun əsasını Se ailəsinin nümayəndələri - Se Linyun (385-433) və Se Tyao (464-499) təşkil edir. Se Linyun təbiəti görür, onun qoynunda olduğu bütün anların təəssüratını şerlərində əks etdirir.
Se Tyax poeziyası lirikanı zənginləşdirir. V əsrin sonundan başlayaraq çin poeziyasında iki hakimlik edəcək saray üslubu yarandı. Ədəbi poeziya ilə yanaşı III-VI əsrlərdə Çin ədəbiyyatında xalq mahnı janrı da vüsət tapdı. Bu mahnıların əsas hissəsinə məhəbbət lirikası janrı aiddir. Artıq orta əsrlərin klassik dövründə (VII-XIII əsr) çin poeziyasının ən şanlı səhifəsi açılır və Van Vey, Li Bo, Du Fu, Bo Tszyuy-i yaradıcılığı üstünlük təşkil edir. Bu poeziyanın özünəməxsusluğu VII əsrdə 12158 heroqlifin sayəsində ədəbi dildə böyük bir lüğətin yaradılması hadisəsi oldu. Tan dövrünə təsadüf edən bu zaman kəsiyi çin poeziyasının "qızıl əsr" kimi tanınır.
Dövrün görkəmli klassiki Van Vey (699-759) təkcə gözəl şair deyil, həm də istedadlı rəngkar id. O öz şerlərini iri həcmdə yazaraq onları rəsmlərə, mətni isə şerlərə yaxınlaşdırmağı bacarırdı. Onun yaradıcılığında təbiət başlıca ye tuturdu.
Li Bo yaradıcılığında (701-762) çin xalqının mənəvi siması motivi başlıca yer tuturdu. Şairin 900-ə yaxın şeri dövrümüzədək gəlib çatmışdır. Du Fu (712-770) poeziyasıda insanın iztirab və əzabları, özünəməxsus motivləri başlıca yer tuturdu.
Şerlərinin birində Du Fu əzabların qurtuluşunun yeganə yolunu nəhəng bir evin tikilməsində və Səma altındakı bütün əzabkeş yoxsulların burada yaşaya bilməsində görür. VIII əsrin II yarısında Bo Tszyuy-i (772-846) yaradıcılığının möhtəşəm əsərləri "Yeni xalq mahnıları", "Tsin nəğmələri" şerləri mühüm yer tutur.
Novella
Tan dövründə yeni nəsr janrı – novellalar (çuantsilər) yaranmağa başladı. Onun 79 novellası öz dövründə tanınmış və çap edilmişdir. Həcminə görə böyük olmayan bu nəsr nümunələrində süjet çox maraqlı və cəzbedicidir. Novellaların xarakterik cəhəti nəql etmədə "tarixi dəqiqliyin" başlıca yer tutmasıdır. Novellaların əksəriyyəti yuxular haqqındadır. Çox maraqlıdır ki, bu janrda yazılan əsərlərdə heç bir mənfi obraz təsvir olunmur.
Romans
Klassik orta əsrlərdə Sun dövrünün (X-XIII əsr) çiçəklənməsi uğurla başa çatır. Bu dövrdə romans adlı (tsı) şeir janrı üstünlük təşkil etdi. Musiqi ilə vəhdətdə olan bu şer növü müstəqillik əldə edir. Romansın başlıca tematikası məhəbbət lirikası idi. Bu nümunənin görkəmli sənətkarı Van Anşi (1021-1086) idi. Lyu Yuana (987-1052) lirikası da ona yaxın idi. O, romansın daha böyük formasını yaratmışdı. Digər şair Su Dunpo (1037-1101) romansı musiqidən təcrid edərək daha müstəqil bir şer janrı yaratdı. Onun digər görkəmli nümayəndəsi şairə Li Tsin-çjao idi (1084-1151).
Epik janr
Bu tarixi şərait ədəbiyyatda da öz təzahürünü tapdı. Xüsusilə, milli heroqlif ənənələrinin inkişafı, yeni fonetik lüğətlərin tərtibində irəliləyişlər əldə edildi. Poeziya və lirika öz yerini dramaturgiya və nəsrə verir. Bu dövrdə 600-ə yaxın dram əsəri yazılır. Şimali çin dramı 4 akta bölünürdü. Ariyalar yalnız bir personaj tərəfindən ifa olunur, digərləri isə dialoq, nitq, şerləri ifa edirdi. Bu forma şəhər əhalisi üçün nəzərdə tutulurdu.
U Tszin-tszin "Konfutsiçilərin qeyri-rəsmi tarixi" satirik romanı, Pu Sunlinanın satirik romanlarını göstərmək olar. Məhz romanlar və syaopinlər ölkənin, xalqın gündəlik həyatına həsr edilən ən xarakterik ədəbi əsərlər olmaqla həmin tarixi dövrün mədəni uğurlarından idi. Həmin illərdə nəsr əsərləri həm klassik ədəbi dil olan venyan, həm də danışıq dili olan bayxuada da yazılırdı.
Memarlıq
Orta əsrlərin müxtəlif çağlarında (erkən klassik, monqol dövrü, man hakimiyyəti illəri) incəsənətin digər sahələrində də uğurlar əldə olunmaqla Çin mədəniyyətinə zənginlik gətirilmişdir. Xüsusilə, Çin memarlığına fenşuy kimi qədim təcrübənin gətirilməsi mühüm mədəni hadisə idi. Bu təcrübə özünü şəhər, park və binaların planlaşdırılmasında göstərir, çay, dağ və digər landşaft xüsusiyyətlərinin nəzərə alınması ilə müşayiət olunurdu. Bu qaydalara müvafiq olaraq binanın baş fasadı cənuba doğru uzunan divarlar idi. Şəhərlər nəhəng qalalarla düzbucaqlı şəkildə təzahür tapırdı. Hər bir şəhər tikilisinin ölçüsü ciddi şəkildə nizamlanırdı.
Şəhərə həddindən artıq təntənə görkəmini kərpic və daş paqodalar, zəfər qapıları (daş və ya taxtadan) verirdi. Bunları dövlət başçıları məbədə yaxın yerlərdə, xoşagah və ya ziyarətgahlarda, və ya milli qəhrəmanların şərəfinə salınmış parklarda tikirdilər. Orta əsrlərdə Çində saray və məbəd tikintisinin ən geniş yayılmış tipi dyan adlı tikili idi. Bir zal və birmərtəbəli pavilyon planlı dördkünc bina bir və ya ikitəbəqəli damdan ibarət olmaqla yüksək daş platforma və sütunlarla əhatələnirdi. Fasadın əsas dekorativ elementini çoxrəngli ağac dirsəkliklərin lakla örtülmüş təsvirləri təşkil edirdi. Orta əsrlərin Sun dövründə saray və məbəd memarlığında peyzaj kompozisiyalarının təsvirinə üstünlük verilirdi. Bağ-park memarlığında çox da hündür olmayan kürsülük üzərində çarpaz qalereyanın tikilməsi başlıca atribut idi. Orta əsrlərdə memarlığın inkişafında Min dövrünün əhəmiyyətini xüsusi vurğulamaq lazımdır. Belə ki, Min dövründə müstəqil ölkə olan Çində şəhər tikintisi intensiv şəkildə inkişaf etməyə başladı.
Böyük Çin səddinin daş lövhələrlə döşənməsinə başlanıldı: çox qısa dövrdə şimal (Pekin) və cənub (Nankin) mərkəzlərində imperator iqamətgahları tikildi, və burada ilk Min imperatorlarının ziyarətgah kompleksləri salındı. Pekində ilk nəhəng imperator saray kompleksi tikildi ki, bu da sonrakı əsrlərdə Çin şəhər tikintisinə güclü təsir göstərdi. Ən məşhuru həcmi 17 kv.m-dən artıq olan "Qadağan olunmuş şəhər"dir. Baş pekin məbədi olan Səma məbədi də (1420-1530) bu əsrin nümunəsidir.
Min dövrünün memarlıq xəzinəsini XV-XVII əsrlərə aid olan on üç şahın dəfn kompleks təşkil edir ki, bunlara da məbəd, qüllə, yeraltı saraylar daxildir. "Ruhlar xiyabanı" adlandırılan bu yerdə hərbçi və məmurların, mifik və real canlıların heykəlləri təcəssüm tapırdı.
Rəngkarlıq
Min dövründə rəngkarlıq ənənələrinin yenidən bərpası XV əsrin 20-30-cu illərində saray rəngkarlıq Akademiyasının təməlini qoydu. Bu zaman ən geniş yayılmış növ hekayə rəngkarlığı idi. Bu janr əsasən personaj və əsər süjetləri əsasında yaradılırdı. XV əsrdən başlayaraq dəfn portretləri müstəsnalıq təşkil etdi. Bunları ölümdən sonra müəyyən ayinlərin icrası zamanı istifadə məqsədilə yaradırdılar.
Rəngkarlığın ən gözəl nümunələri XVII əsrə aid edilir. Bu dövrün rəssamları akademik ənənə şərtliklərinə qarşı sərbəst yaradıcılıq nümunəsi göstərərək təbiətin ekspressiv şərhini yaradırdılar. Syuy Vey XVI əsrin aparıcı peyzajçısı idi. O, təbiət hadisələrinə onun gözəlliyi, məntiqi düzülüşü əsasında yanaşırdı. Bu rəssamlar adətən ya rahib, ya da kasıb sərkərdanlar idi. Belələrindən biri də Qun Syan idi. O, özünü qeyri-adi bir peyzajı ilə – "Min zirvə, milyon dərə" tablosu ilə məşhur etmişdir.
Min dövrü dekorativ-tətbiqi incəsənətlə də səciyyəvidir. Yeni əşya nümunələri – çay dəmləmək üçün qab, stul, kreslo, hündür stollar yaradılmağa başladı. Artıq XV əsrin ortalarından kobalt şirəsi altında təsvirləri olan çini məhsulların istehsalı xüsusi əhəmiyyət kəsb etməyə başladı. Çini qabların ornamentliyində prinsip dəyişikliyi baş verdi, ağ, çəhrayı, yaşıl fon səthində peyzaj, janr və ornament kompozisiyaları başlıca yer tutdu. Min imperatorlarının təntənəli geyimlərinin zəngin və çoxmənalı rəmzi kompozisiyaları başlıca yer tutdu. İmperator xələtinin tünd yuxarı hissəsi və sarı aşağı hissəsi Səma və Yerin harmoniyasının rəmzi idi. Beləliklə, Üçşahlıq (III əsr) dövründən başlanğıc götürən orta əsr Çin mədəniyyəti Min hakimiyyətində davam etdirilərək zənginləşdirildi.
İstinadlar
Çin bu dünyanı fiziki xəritəsində yeri Filippin dənizinin yanıdı
Aşağı Nemətabad
Aşağı Nemətabad — Azərbaycan Respublikasının Ağdaş rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Əhalisinin sayı 948 nəfərdir (2009).
Aşağı Nemətabad Ağdaş rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Yuxarı Şirvan kanalından bir qədər aralı, Şirvan düzündədir. Yaşayış məntəqəsini keçmiş Nemətabad (indiki Yuxarı Nemətabad) kəndindən köçmüş ailələr salmışlar. Aşağı sözü kəndin coğrafi mövqeyini göstərir.
Coğrafiyası və iqlimi
Rayon mərkəzindən 20 km qərbdə, Yuxarı Şirvan kanalından 10 km aralı, Bakı—Qazax şose yolu kənarında, Şirvan düzündədir.
357 (ədəd)
Üç yüz əlli yeddi — say sistemində ədədlərdən biridir. Üç yüz əlli altıdan sonra, üç yüz əlli səkkizdən əvvəl gəlir.
Həmçinin bax
300 (number)
Qaramusalı
Qaramusalı — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Qaramusalı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun Qaramusalı kəndi Xınalı kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Qaramusalı kənd Soveti yaradılmışdır.
Toponimikası
Oykonim "Qara Musanın törəmələri, övladları" mənasını bildirir. Kənd həmin nəslin məskunlaşması nəticəsində yarandığı üçün bələ adlanmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Korçayın sahilində, Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1131 nəfər əhali yaşayır.
Azərbaycanlılar Antifaşist müqavimət hərəkatında
Azərbaycanlılar Antifaşist müqavimət hərəkatında - İkinci dünya müharibəsi dövründə azərbaycanlı döyüşçülərin alman faşizminə qarşı qəhrəmanlıq mübarizəsinin şanlı səhifələrindən biri.
Avropada Antifaşist müavimət hərəkatında Azərbaycanlıların iştirakı
Azərbaycandan olan hərbi əsirlər Almaniya, İtaliya, Fransa, Polşa və digər ölkələrin ərazilərində yerləşən hərbi düşərgələrdə düşmənə qarşı müxtəlif mübarizə formalarından istifadə etmişdilər. Onlar gizli təşkilatlar yaradır, faşistlərə işləyən müxtəlif hərbi obyektlərdə təxribat işləri aparır və əsirlərin qaçıb antifaşist müqavimət hərəkatına qoşulmasını təşkil edirdilər.