cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Firma nəzəriyyəsi
Əməliyyat xərcləri nəzəriyyəsinin yenidən nəzərdən keçirilməsi
Nəticə etibarilə, firmanın bazar qüvvələrindən qorunan bürokratik nəzarət sahəsi və ya sadəcə “qanuni bir uydurma” olsun, “fərdlər arasındakı müqavilə münasibətləri məcmusunun əlaqəsi” (Censen və Meklinqin dediyi kimi) “bazarların tamlığının bir funksiyasıdır. və bazar güclərinin firmadaxili münasibətlərə nüfuz etmə qabiliyyəti ”
İdarəetmə və davranış nəzəriyyələri
Yalnız 1960-cı illərə qədər firmanın neoklassik nəzəriyyəsi idarəetmə və davranış nəzəriyyələri kimi alternativlərlə ciddi şəkildə qarşılandı. Uilyam Baumol (1959 və 1962), Robin Marris (1964) və Oliver Vilyamson (1966) tərəfindən inkişaf etdirilən firmanın idarəetmə nəzəriyyələri, menecerlərin öz faydalarını maksimum dərəcədə artırmağa çalışacaqlarını və bunun mənfəətin artırılmasının əksinə firma davranışı üçün nəticələrini nəzərə alacaqlarını düşünürlər. (Baumol, menecerlərə satışların səhmdarları qane edən minimum mənfəət həddi xaricində maksimum dərəcədə artırılması ilə ən yaxşı şəkildə xidmət göstərilməsini təklif etdi.) Bu yaxınlarda bu, əsas şəxsin (səhmdarın və ya firmanın) istifadə etmədiyi geniş tətbiq olunan işi modelləşdirən əsas agent təhlilinə çevrildi. bir agentin (menecer və ya təchizatçı) necə davrandığını xərcsiz çıxara bilər. Bu ya agentin direktordan daha çox təcrübəyə və ya biliyə sahib olması səbəbindən, ya da agent agentin hərəkətlərini birbaşa müşahidə edə bilmədiyi üçün baş verə bilər; mənəvi təhlükə probleminə gətirib çıxaran asimmetrik məlumatlardır. Bu o deməkdir ki, müəyyən dərəcədə menecerlər öz maraqlarını təmin edə bilərlər. Ənənəvi idarəetmə modelləri ümumiyyətlə menecerlərin mənfəəti artırmaq əvəzinə təsadüfi mənfəət həddi (mənfəət məmnuniyyəti) tabe olduğu sadə bir obyektiv yardım funksiyasını (buraya əmək haqqı, fayda, təhlükəsizlik, güc, prestij daxil edə bilər) maksimum dərəcədə artırdığını düşünür.
Müəssisə və firma: oxşar cəhətləri və fərqlər
Qədim yunan alimlərinin terminlərin (məhfumların) məzmunlarının aydınlaşdırılması haqqında belə bir kəlamı olmuşdur: «terminlərə görə mübahisə etməzlər, razılığa gələrlər». Bu fikrin deyilişi nə qədər cazibədar olsada onun – bütün hallarda – birmənalı qəbulu mümkün deyildir. Belə ki, hər bir termin əşya, hadisə, proses və s.-nin mahiyyətini, başqa sözlə, onun kəmiyyət və keyfiyyət tərəfini, daxili əlaqələrini, daha dəqiq aça, səciyyələndirə bilməlidir.
Hadisə və proseslərin idarə olunmasında, kəmiyyət və keyfiyyətcə qiymətləndirilməsində onların mahiyyətini (məzmununu) bu və ya digər dərəcədə özündə əks etdirən məhfumlar (terminlər), kateqoriya və göstəricilərdən istifadə olunur. Belə olmadıqda əşya, hadisə və proses haqqında yanlış mülahizələr söylənər, oxşar olanların fərqini (fərqlərini) müəyyən etməkdə, fərqli olanların isə oxşar cəhətini (cəhətlərini) aşkarlamaqda çətinlik yarana bilər. Lakin indinin özündə də, başqa elmlərdə olduğu kimi, iqtisad elmində də mənası tam və dəqiq açılmamış, mübahisə doğuran terminlər mövcuddur. Belə terminlərdən biri də «firma»dır. Hər şeydən öncə, qeyd etmək lazımdır ki, «firma» italyan sözü olub, azərbaycan dilində «imza», «nişan» sözlərinə uyğun gəlir. İlk növbədə firma haqqında iqtisadi nəzəriyyə elminin nümayəndələrinin işləmiş olduqları müxtəlif konsepsiyaların səciyyəvi cəhətlərini.
Həmin konsepsiyalar aşağıdakılardır:
Neoklassik nəzəriyyəyə görə firma, istehsal (texnoloji) vahidi olmaqla funksiyası istehsal fəaliyyəti, məqsədi isə maksimum mənfəət əldə etmək kimi şərtləndirilir. Həmin nəzəriyyə, istehsal resurslarının ən optimal nisbətini tapmaqla, minimum istehsal xərclərinə nail olmağı firmanın əsas vəzifəsi hesab edir. Lakin bu nəzəriyyənin firmadaxili idarəetməni, firmanın təşkilat quruluşunun xüsusiyyətlərini nəzərə almaması və habelə verilən qərarların alternativsiz, seçimsiz olması onu praktiki vəzifələrin həlli işi üçün o qədərdə yararlı etmirdi.
İnstitutsional nəzəriyyəyə görə firma, bazar qeyri-müəyyənliyi şəraitində fəaliyyət göstərən mürəkkəb ierarxiya qurluşlu təşkilatdır. Bu nəzəriyyəyə görə, resursların nəqdsiz bölgüsünə əsaslanan firma onların (resursların) bazar mexanizmi prinsiplərinə görə pulla bölgüsünə alternativ olmaqla bölgü prosesinin idarə edilməsi xərclərinə – transaksiya (sövdələşmə) xərclərinə – qənaət məqsədini güdür;burada firma həmdə özünün daxili – onun özünü təşkiletməsi ilə bağlı – xərclərə nəzarət işinidə həyata keçirir.
Davranma nəzəriyyəsinə görə, firma mütəhərrik bazar münasibətlərinə yalnız uyğunlaşmamalı və həm də öz davranışı ilə mövcud olan mühiti özünə uyğunlaşdırmağı bacarmalıdır; bu – firmanın sahibkarlıq (təşəbbüskarlıq) konsepsiyasıdır. Burada firma habelə müxtəlif səviyyələrdə baş verən sahibkarlıq funksiyalarının qarşılıqlı fəaliyyəti sistem kimi səciyyələndirilir. Belə halda əsas vəzifə həmin funksiyaların uzlaşdırılmasına nail olmaqdır, çünki firmanın davranışı müxtəlif səviyyələrə məxsus sahibkarlığın qarşılıqlı fəaliyyəti ilə qiymətləndirilir.
Firmanın iqtisadi, sosial və texniki-təşkilatı təbiəti haqqında nəzəriyyədən gələn yuxardakı müxtəliflikliklər tətbiqi iqtisad elmlərindən yan keçməmişdir. Elə bu səbəbdən də konkret iqtisad elmlərinin nümayəndələri arasında da firma haqqındakı fikir ayrılığı indi də mövcuddur.
Anderson (ad)
Anderson — ad.
Ramil Paşayev
Ramil Şakir oğlu Paşayev (28 iyul 1994; Bərdə rayonu, Azərbaycan — 27 oktyabr 2020; Ağdərə, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ramil Paşayev 1994-cü il iyulun 28-də Bərdə rayonunun Əyricə kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan Ramil Paşayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Ramil Paşayev oktyabrın 27-də Ağdərə istiqamətində şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ramil Paşayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ramil Paşayev ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ramil Paşayev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Tbilisi İdman Sarayı
Tbilisi İdman Sarayı (თბილისის სპორტის სასახლე) — basketbol, həndbol, cüdo, tennis, boks idman yarışlarına və müxtəlif konsertlərə ev sahibliyi edən Tbilisi şəhərindəki qapalı arena. İdman sarayı 26 May Meydanında yerləşir. Gürcüstanın paytaxtında bununla yanaşı Tbilisi Dövlət Universiteti yaxınlığında, 2015 -ci ildə açılmış başqa bir İdman Sarayı vardır. Diqomi rayonunda üçüncü idman sarayının tikisi aparılır. Mətbuatdada onun adı "İdman Sarayı" olaraq keçir.
Tarix
Arena 1961 -ci ildə memar Vladimir Aleksi-Mesxişvili və köməkçiləri - Yuri Kasradze, Temo Japaridze və David Kajayın layihəsi ilə inşa edilmişdir. Arena açıldıqdan sonra "Dinamo" basketbol klubu öz oyunlarını keçirmişdir. Gürcüstan millisi də arenada oynayır. İdman Sarayı keçmiş SSRİ ölkələri ərazisində ən böyük basketbol sarayıdır.
Arena Tbilisi Bələdiyyə Başçısı Gigi Uqulavanın göstərişi ilə iki mərhələdə yenidən qurulur. Yenidənqurma zamanı oyun meydançası əvvəlcə genişləndirilir, sonra dam örtüyü dəyişdirilir və yeni fərdi plastik oturacaqlar quraşdırılır. Yenidənqurmanın dəyəri təxminən 5 milyon ABŞ dolları olur. 22 avqust 2007-ci ildə arenanın yenidən qurulmasından sonra açılışı olur. Arenanın idarə edilməsi Logic Group Ltd şirkətinə həvalə edilir. Müqavilə 30 il müddətinə imzalanmışdır.
Basketbol
2016-cı ilin yanvar-aprel aylarında Vita klubu VTB Birləşmiş Liqası çərçivəsində burada oyunlarını keçirir. Onlar 9 görüş keçirir, ancaq cəmi bir qələbə qazanırlar. 6 martda Yeniseylə oyunda rekord nəticə (800 nəfər) baş verir. 2021 -ci ildə arenada basketbol üzrə Avropa çempionatının oyunları keçiriləcək.
Boks
Ağır çəkili boksçu Vladimir Çanturiya burada iki döyüş keçirmişdir: 28 oktyabr 2006 -cı ildə İmeda Sibaşvilini nokautla məğlub etmiş və 8 fevral 2007-ci ildə yekdilliklə Paata Berikaşviliyə qalib gəlmişdir.
Güləş
19-24 mart 2013-cü il tarixlərində burada güləş üzrə Avropa çempionatı keçirilmişdir.
Mini futbol
2002/2003 mövsümündə burada İberia-Star klubunun iştirakı ilə UEFA Kubokunun birinci təsnifat mərhələsinin mini turniri (ikinci heç-heçə) keçirilir. 2011/2012 mövsümündə qrup mərhələsinin əsas turunun 3-cü qrupunun komandaları burada oynayır: Cenevrə ilə oyuna 4500 adam gəlir. Elə həmin ilin oktyabr ayında burada Dünya Kubokunun Avropa ilkin mərhələsinin mini turnirinin oyunları keçirilir. 2012 -ci ilin oktyabr ayında, 2012/2013 UEFA Kuboku mövsümündə, komanda burada bir neçə matç keçirdi, elit raundu qazandı və 5.000 nəfər qarşısında Benfikanı məğlub edir.
2017-ci ilin aprel ayında futzal üzrə 2018 Avropa çempionatının seçmə turnirinin mərhələlərindən biri burada baş tutur. Qrupda Belarus, Gürcüstan, İtaliya və Hollandiya komandaları mübarizə aparır. Turnirdəki vəsiqəni İtaliya millisi qazanır.
Konsertlər
26 noyabr 2017-ci ildə Junior Eurovision 2017 Mahnı Müsabiqəsi burada keçirilməli idi, lakin tədbir Olimpiya Sarayında baş tutur.
Sincan Ba Yi Dəmir və Polad Şirkəti
Ba Yi Dəmir və Çəlik Qrupu
Urumçidəki polad zavodu 1951-ci ildə Xalq Azadlıq Ordusu (PLA) tərəfindən qurulmuşdur. 1 avqust 1927-ci ildə PLA-nın qurulduğu tarixə əsasən "8 1" adını aldı. Çinin 18 vilayətində qurulmuş 18 kiçik ölçülü polad zavodundan biri idi. Ba Yi Dəmir və Çelik 1997-ci ildə 512 mühüm dövlət mülkiyyətindən biri idi. (47 dəmir və polad sənayesindən 1-i)
Çinin bazarlaşdırılmasından sonra məhdud bir şirkət oldu. Bir köməkçi müəssisə 2000-ci ildə birjada əsas polad istehsalını inkişaf etdirmək üçün yaradıldı.
2007-ci ildə "Ba Yi Dəmir və Çəlik Qrup" "Sincan Ba Yi Dəmir və Çəlik Qrup" olaraq dəyişdirildi. "Baostil" Qrup qrupa yeni nizamnamə kapitalı vuraraq şirkətin% 69,56 hissəsini əldə etdi (3 milyard CN¥ ), Sincan Uyğur Muxtar Bölgəsi Xalq Hökumətinin Dövlətə məxsus Varlıqlara Nəzarət və İdarəetmə Komissiyasının (SASAC) payını% 15-ə qədər azaltdı.2014-cü ildə şirkət yenidən kapitalizasiya edildi.
Ba Yi Dəmir və Çəlik
Sincan Ba Yi Dəmir və Çəlik Şirkəti 2000-ci ildə təsis edilmişdir. 2002-ci ildə səhmlər Şanxay Fond Birjasında dövriyyəyə buraxıldı.
Hüseyn Əhmədov (alim)
Hüseyn Əhmədov (tam adı: Hüseyn Mustafa oğlu Əhmədov; ) — Azərbaycan pedaqoq alimi, pedaqoji elmləri doktoru (1972), professor, SSRİ Pedaqoji Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, Rusiya Təhsil Akademiyasının xarici üzvü, "SSRİ Maarif əlaçısı", "Azərbaycan Respublikasının əməkdar ali məktəb işçisi", "Azərbaycan SSR qabaqcıl maarif xadimi", Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü, əmək və müharibə veteranı.
Həyatı
Hüseyn Əhmədov 17 iyul 1926-cı ildə Ermənistan SSR-in Dilican qəzasının Toxluca kəndində rəncbər ailəsində anadan olmuşdur. Uşaq yaşlarından müharibənin törətdiyi aclıq və səfalət illəridə öz üzərində əzmkarlıqla çalışan və müəllimliyə böyük həvəs göstərən Hüseynə IX sinfi bitirdikdən sonra oxuduğu məktəbin ibtidai siniflərində dərs demək tapşırılır. Bu İkinci dünya müharibəsinin ən qızğın vaxtları idi. Atası Mustafa kişi müharibənin ilk vaxtlarında dünyasını dəyişmişdi. Üç il ərzində praktik yolla ilkin müəllimlik təcrübəsi toplamış Hüseyn Kirovabad (indiki Gəncə) şəhərindəki K.Setkin adına Pedaqoji Texnikumun III kursuna daxil olur. 1947-ci ildə texnikumu "əla" qiymətlərlə bitirərək H.Zərdabi adına Kirovabad Dövlət Pedaqoji İnstitutuna (indiki Gəncə Dövlət Universiteti) daxil olur və 1951-ci ildə ali təhsilini müvəffəqiyyətlə başa çatdırır. Hüseynin bacarığına bələd olan rektorluq onu institutda saxlayır. Gənc Hüseyn bununla da kifayətlənmir, onda alim olmaq meyili yaranır.
Gəbbə
thumb|right|150px
Hüseyn Əhmədov (alim)
Həyatı
1952-ci ildə V.İ.Lenin adına Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun (indiki ADPU) aspiranturasına daxil olan Hüseyn Əhmədov Zaqafqaziyada pedaqogika üzrə ilk alimlik dərəcəsi almış Əhməd Seyidov, yaradıcı pedaqoq Mehdi Mehdizadə, Mərdan Muradxanov və başqa görkəmli alimlərin fəaliyyət göstərdikləri kafedrada – əlverişli elm aləmində az vaxt içərisində çox şey öyrənir.
Gəbbə
Gəbbə bir növ xalçadır ki Qaşqay elində toxulur. Gəbbənin uzun qılları var və onun toxumasında daha çox hörmə işlənir ki gəbbənin yumşaqlığında əhəmiyyətli dərəcədə təsir edir.
Hüseyn Əhmədov (alim)
Həyatı
Hüseyn Əhmədov aspirantura dövrünü başa vurduqdan sonra 1956-cı ildə İnstitut Komsomol Komitəsinin I katibi seçilir. 1957–1958-ci illərdə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Pedaqogika İnstitutunda (indiki APTPİ) kiçik elmi işçi vəzifəsində işləmişdir. H.Əhmədov 1958-ci ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun kafedra müdiri, professor Əhməd Seyidovun rəhbərliyi ilə "İbtidai məktəb şagirdlərinin kommunist əxlaqı tərbiyəsində nümunənin rolu və ondan istifadə etmək yolları" mövzusunda namizədlik dissertasiyası, 1972-ci ildə akademik Mehdi Mehdizadənin məsləhətçiliyi ilə "XIX əsrdə Azərbaycanda məktəb təhsilinin inkişaf tarixi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. Hüseyn Əhmədovun pedaqoji tədqiqatları öz orijinallığı ilə fərqlənirdi. Onun fəaliyyətinə nəzər saldıqda məktəbin, təhsilin tarixindən yazmağın uzun müddət arxivdə işləmək, rus, erməni və gürcü dillərində tarixi sənədləri diqqətlə araşdırmaq, dövrün siyasi-ictimai tələblərindən baş çıxarmaq, onları dəyərləndirmək kimi keyfiyyətləri tələb etdiyini görmək mümkündür. Bu prosesdə sadəcə təsvirə əsaslanmaq deyil, düşünülmüş müqayisələr aparmaq, mühakimə yürütmək, ağıllı ümumiləşdirmələrə əsasən əqli nəticəyə gəlmək tələb olunurdu.
O, axtarışlarında, pedaqogika tarixçisi kimi, üstünlüyü milli pedaqogikanın incilərini üzə çıxarmağa vermişdi. O, Azərbaycan maarifçilərinin, pedaqoji fikir nümayəndələrinin, xüsusilə Nəsirəddin Tusi, Abbasqulu ağa Bakıxanov, Mirzə Şəfi Vazeh, Mirzə Fətəli Axundov, Mirzə Ələkbər Elxanov, Mirzə Kazım bəy, İsmayıl Qaspıralı, Həsən bəy Zərdabi, Seyid Əzim Şirvani, Sultan Məcid Qənizadə, Aleksey Çernyayevski, Nəriman Nərimanov, Üzeyir Hacıbəyov, Rəşid bəy Əfəndiyev, R.Əfəndizadə, Əhməd Seyidov və başqalarının ideyalarını öyrənib ümumiləşdirmiş, müasir dövrdə gənc nəslin tərbiyəsində onların ideyalarından istifadənin əhəmiyyətini dəyərləndirmişdi.
Azərbaycan xalqının unudulmaz oğlu, böyük dövlət xadimi, maarifçi Nəriman Nərimanov pedaqoji irsinin tədqiqi H.Əhmədovun axtarışlarının parlaq səhifələrini təşkil edir. Xüsusi məhəbbətlə bu tədqiqata qoşulan alim hər cür əziyyətə qatlaşaraq Nəriman Nərimanovun təhsil aldığı Qori Seminariyasındakı, ilk dəfə müəllimlik etdiyi Borçalının Qızılhacılı kəndindəki fəaliyyətini öyrənmək üçün Tbilisi arxivində, başqa yerlərdəki fəaliyyətini öyrənmək üçün Bakı, Həştərxan, Leninqrad, Moskva arxivlərində araşdırmalar aparmış, onun pedaqoji fikirlərinə həsr olunmuş iki kitab, rus, erməni və gürcü dillərində onlarla iri həcmli jurnal məqalələri çap etdirmişdir.
Hüseyn Əhmədov Həştərxanda "Волга" qəzetində çap etdirdiyi "Светлая и героическая жизнь" (1958), "Советская педагогика" jurnalında dərc etdirdiyi "Просветительская и педагогическая деятельность Н. Нариманова" (1961) adlı məqalələri oxucular – tatarlar və ruslar tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanmışdır.
NGC 1505
NGC 1505, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Hüseyn Əhmədov (alim)
Həyatı
H.Əhmədovun namizədlik dissertasiyasının elmi rəhbəri professor Ə.Seyidov onu təsadüfən yüksək qiymətləndirməmişdir:
Hüseyn Əhmədov xalqımızın məktəb təhsili sahəsində bir əsrdə qazandığı tarixi nailiyyətləri və xarakterik nöqsanları metodoloji və pedaqoji əsasdan düzgün aydınlaşdıraraq məktəb və pedaqoji fikir tariximizin daha da zənginləşməsində çox qiymətli iş görmüşdür. Tədqiqat işi digər Zaqafqaziya xalqları, habelə SSRİ xalqlarının pedaqoji fikir tarixi üçün də son dərəcə faydalı hesab edilməlidir.
H.Əhmədovun doktorluq işinin elmi məsləhətçisi akademik Mehdi Mehdizadə onun tədqiqatı haqqında yazmışdır:
Tədqiqat məktəb təhsilinin ümumpedaqoji sahəsinin böyük bir hissəsini əhatə edir. Azərbaycanda rus dili təlim edilən məktəblərin yaranması və inkişafı tarixi, rus məktəblərinin obyektiv müsbət rolu, "rus-tatar" məktəblərinin tarixi, ana dilində ilk məktəbin yaranması və uşaqların öz ana dilində təhsil almaları və digər aktual məsələlər əsərdə geniş işıqlandırılmışdır. Müəllifin əməyi ondadır ki, o, XIX əsrin məktəb təhsili ilə əlaqədar məsələləri aşkar etmişdir. H.M.Əhmədovun dissertasiyası yaradıcı axtarışların məhsuludur.
Beləliklə, H.Əhmədov bütün fəaliyyətini Azərbaycan təhsilinin tarixi ilə, xüsusilə XIX–XX əsrlərdə məktəbin, təhsilin, pedaqoji ideyaların inkişafı ilə bağlayan vətəndaş alim kimi məşhurlaşmışdır.
Professor H.Əhmədovun elmi diapazonu geniş və rəngarəngdir. Buna əmin olmaq üçün onun yazdığı 500-dən artıq monoqrafiya, kitab, proqram, dərslik, dərs vəsaiti, seçilmiş əsərləri, irihəcmli məqalələr siyahısını nəzərdən keçirmək kifayətdir.Diqqəti cəlb edən cəhət odur ki, bu əsərlərdəki ideyaların bir qismi rus və Avropa xalqlarının dillərində öz əksini tapmışdır.
H.Əhmədov haqlı olaraq Qərbi Avropa pedaqoqları Y.A.Komenski, C.Lokk, J.J.Russo, İ.H.Pestalotsi, R.Ouen, rus pedaqoqları K.D.Uşinski, Sovet pedaqoqlarından A.S.Makarenko, N.K.Krupskaya və başqalarının irsini hərtərəfli öyrənib təhlil etmişdir. Maraqlı cəhət budur ki, o, həmin maarifpərvərlərin ideyalarına yaradıcı yanaşmışdır.Özünəqədərki pedaqoqların ideyalarını mənimsəyərək yaradıcı şəkildə inkişaf etdirən, praktik pedaqogikanın banisi K.D.Uşinskinin pedaqoji ideyalarının təbliğinə xüsusi diqqət yetirmişdir.K.D.Uşinskiyə həsr olunmuş "Uşinski və Azərbaycan" adlı monoqrafiyası Azərbaycan və Rusiya pedaqoji ictimaiyyəti tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir.
Hüseyn Əhmədovun bütün qüvvəsini Azərbaycanda məktəb tarixi və pedaqoji fikrin təbliğinə, elmi-pedaqoji kadrların hazırlanmasına həsr etməsi daim diqqəti cəlb etmişdir.Bununla belə, onun fəaliyyətini yalnız pedaqogikanın tarixi sahəsindəki axtarışlarla məhdudlaşdırmaq olmaz.
Tədqiqata pedaqogikanın nəzəri problemi – tərbiyə nəzəriyyəsi sahəsində axtarışlarla başlayan H.Əhmədov sonralar müəlliflərindən biri və redaktoru olduğu "Pedaqogikaya giriş" dərs vəsaitində pedaqogikanın metodoloji məsələlərini işləməyə səy göstərmişdir.
Həmin kitabda pedaqogikanın mövzusu, vəzifələri, mənbələri, tədqiqat metodları sistemi və s. məsələlər yeni aspektdə işlənmişdir. Onun "Pedaqogikada qanun və qanunauyğunluq" əsərində, adından məlum olduğu kimi, mühüm nəzəri məsələlər əhatə olunmuşdur.Alimin gənc nəslin tərbiyəsi, ailə tərbiyəsi sahəsindəki yazıları da diqqəti cəlb edir.
H.Əhmədovun ictimai fəaliyyəti də təqdirəlayiqdir. O, doğma pedaqoji universitetdə müxtəlif ictimai işləri bacarıqla yerinə yetirmişdir. Onun Azərbaycan Bilik Cəmiyyətində pedaqogika və psixologiya bölməsinə rəhbərlik etməsi daha çox yadda qalıb. Həmin bölmənin sədri kimi onunla Bakı, Gəncə, Naxçıvan şəhərlərində, respublikanın bir çox rayonlarında, həmçinin Ermənistan SSR və Gürcüstan SSR-in azərbaycanlılar yaşayan kənd və rayonlarında keçirilən tədbirlərdə iştirak edərkən pedaqoji-psixoloji biliklərin yayılması, təhsil ocaqlarında təlimin keyfiyyətinin yüksəldilməsi sahəsində onun xüsusi xidmətlərinin şahidi olmuşam.Elmi siyasi biliklərin tətbiqindəki xidmətlərinə görə 1985-ci ildə ümumittifaq "Bilik" cəmiyyəti idarə heyəti tərəfindən "fəal işinə görə" döş nişanı ilə təltif edilmişdir.
Professor H.Əhmədov tədqiqatlarında məktəb, ümumiyyətlə, təhsil problemlərinin öyrənilməsinə xüsusi əhəmiyyət vermişdir. Bu, onun əslən müəllim olmasından irəli gəlir. Onun aşağıda sadalanan əsərləri fikrimizi sübut edir: "XIX əsrin əvvəllərində Azərbaycanda xalq maarifi və məktəb" (1967), "XIX əsrin 40-cı illərində Azərbaycanda xalq maarifi və məktəb" (1968), "Azərbaycanda "rus-tatar" məktəbinin tarixinə dair" (rus dilində, 1969), "Ana dili" dərsliyi tərtibində ilk mərhələ (1930–1980)" (1970), "Azərbaycanda kənd ümumtəhsil məktəbləri tarixi" (1970), "Azərbaycanda orta təhsil müəssisələrinin meydana gəlməsi tarixinə dair" (1970), "XIX əsrdə Azərbaycanda qadın təhsili vəsaitləri tərtibi tarixinə dair" (1970), "XIX əsrdə Azərbaycan dilində dərslik və tədris vəsaitləri tərtibi tarixindən" (1970), "Azərbaycanda sənət məktəblərinin təşkili tarixinə dair" (1971), "XIX əsrdə Azərbaycanda məktəb təhsilinin inkişaf tarixi" (1972) və s.
O, uzunömürlü məktəblərin yubileyləri ilə əlaqədar kitablar yazıb çap etdirmişdir. "100 yaşlı Yuxarı Salahlı kənd məktəbi" (1978), "100 yaşlı Qarğabazar məktəbi" (1983), "150 yaşlı Şəki məktəbi" (1983), "Salyanda ilk məktəb" (1969), "Qutqaşen məktəbinin 90 yaşı var" (1972), "Dağkəsəmən məktəbinin yaşı yüzdür" (1976), "Lənkəranda ilk dünyəvi təhsil məktəbi" (1982), "Yüz yaşlı Vəndam məktəbi" (1984), "Qubadlıda 100 yaşlı məktəb" (1984), "Qloballaşma və Azərbaycanda təhsilin aktual problemləri" (2003), "Yeni üsullu məktəb hərəkatının Cənubi Azərbaycana yayılması tarixinə dair" (2004), "Yeni üsullu məktəb hərəkatının Qərbi Azərbaycana yayılması tarixinə dair" (2004), "Cədidizm hərəkatı və onun Azərbaycanda yayılması" (2005), "Azərbaycan–Rusiya elmi-pedaqoji və ictimai əlaqələrinin yeni inkişaf mərhələsi" (2008), "170 yaşlı Naxçıvan şəhər məktəbi" (2008), "175 yaşlı Gəncə şəhər məktəbi" (2009), "Azərbaycanın Yaxın və Orta Şərq xalqları ilə elmi və pedaqoji əlaqələri tarixindən" (2009), "Azərbaycan və Özbəkistan elmi–pedaqoji və mədəni əlaqələri tarixindən səhifələri" (2011), "Tiflis qəza məktəbinin Azərbaycan dili müəllimi" (2012), "İrəvan gimnaziyasının Azərbaycan dili müəllimi" (2014), "Əbcəddən Cədidədək" (2015), "Azərbaycan- Alman elmi–pedaqoji, ədəbi və mədəni əlaqələri tarixinə bir nəzər" (2016) və s. kitabça və məqalələr sırf praktik əhəmiyyət daşıyır. Həmin məktəblərin tarixi inkişaf yolunu araşdıran müəllif oxuculara Azərbaycanda təhsilə marağın mənzərəsini təqdim etmiş və onların rəğbətini qazanmışdır.
Onun yazdığı "XIX əsr Azərbaycan məktəbi" monoqrafiyası millətimizin yüzillik təhsil tarixinin müfəssəl və möhtəşəm salnaməsidir. Seçilmiş əsərlərinin 25 cildliyi Azərbaycan və rus dillərinə çap edilmişdir.
H.Əhmədov Azərbaycanın müstəqillik dövrü təhsil tarixinə, onun inkişaf yollarına.Məktəb təhsilinin inkişaf strategiyasına dair çox saylı məqalələrin müəllifidir.Bu yazılarda ulu öndər Heydər Əliyevin və Prezident İlham Əliyevin xidmətləri yüksək qiymətləndirilmişdir.
H.Əhmədov həm də məharətli müəllimdir.Onun müəllimlik taktı həmişə auditoriyanı razı salmışdır. O, ömrünün 60 ilini Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti ilə bağlamışdır. Orada assistent, baş müəllim, dosent, kafedra müdiri vəzifəsində işləyən H.Əhmədov gənc müəllim kadrlarının yetişdirilməsində böyük əmək sərf etmişdir. Hüseyn müəllim həm də akademik Y. Məmmədəliyev adına Naxçıvan, A.S. Puşkin adına Tiflis Pedaqoji İnstitutunda onların mühazirələrini dinləyənlərdə uzun illər iz buraxmışdır.
H.Əhmədov müxtəlif vaxtlarda, müxtəlif yerlərdə — İrəvanda, Tiflisdə və Moskvada rəsmi opponent, Müdafiə Şuralarının üzvü, sədr müavini və sədri kimi fəaliyyət göstərmişdir.Bununla da o, pedaqoji elmlər üzrə yüksək ixtisaslı kadrların yetişdirilməsində bilavasitə iştirak etmişdir.Onun rəhbərliyi və məsləhəti ilə 60-dan artıq elmlər namizədi və elmlər doktoru yetişmişdir.
Azərbaycanda məktəb və pedaqoji fikir tarixinin mahir tədqiqatçısı olan H.Əhmədov həm də onun layiqli təbliğatçısıdır. Onun təşkil etdiyi respublika və beynəlxalq konfranslar Azərbaycan pedaqoji aləmini bir çox ölkələrdə aparılan tədqiqatlarla tanış etdiyi kimi, Moskva, Leninqrad, Kiyev, Riqa, Daşkənd, Səmərqənd, Tbilisi, Poltava, Penza, Ulyanovsk və başqa şəhərlərdə keçirilmiş simpozium və konfranslarda Azərbaycanda pedaqoji tədqiqatların nəticələrini təbliğ etmişdir.
Hüseyn Əhmədovun fəaliyyətini şöhrətləndirən cəhətlərdən biri də məhz onun öz ideyalarını təbliğ etməsidir. Onun təşəbbüsü ilə keçən əsrin 70-ci illərində "Azərbaycan məktəb və pedaqoji fikir tarixi" adlı proqram hazırlanmış (professor M.Muradxanov və dosent Ə.Tağıyevlə birgə), həmin adda xüsusi kurs formalaşmış, H.Əhmədov Azərbaycan və rus dillərində dərsliklər tərtib etmiş və pedaqoji təmayüllü ali təhsil ocaqlarında tədrisinə nail olmuşdur.
O, Azərbaycan ETPEİ-də hazırlanıb Moskvada çap olunmuş "Azərbaycan pedaqoji fikir antologiyası"nın, "SSRİ xalqlarının məktəb və pedaqoji fikir tarixinə dair oçerklər"in I və IV cildlərinin, ikicildlik Rusiya pedaqoji ensiklopediyasının, Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının IV və X cildlərinin müəlliflərindən biri olmaqla milli məktəb və pedaqogikamızın doğma Vətənimizin hüdudlarından kənarda təbliğinə dair çox iş görmüşdür.
Onun "XIX əsrdə Azərbaycan məktəbi", "Azərbaycan pedaqogika tarixi", "N.Nərimanovun pedaqoji ideyaları" adlı kitabları Azərbaycan pedaqoji elminin qızıl fonduna daxil olmuşdur.
Azərbaycanın elm, təhsil mədəniyyəti ilə əlaqədar sənədlərin dəyərini düzgün qiymətləndirən H.Əhmədovunkeçən əsrin 60–70-ci illərində İrəvan, Tiflis və Leninqrad Dövlət arxivlərindən əldə etdiyi mikrofilmlərinin kompüter vasitəsilə kağıza köçürülməsi (təxminən 40 cilddən ibarət) gənc tədqiqatçıların işini xeyli yüngülləşdirmişdir. Bu, pedaqogika elminə qiymətli hədiyyədir.
Professor Hüseyn Əhmədovun fəaliyyətinin özünəməxsus cəhətlərindən biri də pedaqoji tənqidin olmadığı hazırkı dövrdə mətbuatda bir neçə dəyərli tənqidi məqalə ilə çıxış etməsi, söylənilən fikirlərdə dəqiqliyin, obyektivliyin gözlənməsini tələb etməsidir. O, həmkarlarını fikir söyləyərkən diqqətli olmağa çağırır.
Akademik Hüseyn Əhmədovun fəaliyyətinin son illəri də məhsuldar olmuşdur. XIX əsrdə nəşr olunmuş Azərbaycan dili dərsliklərimizi "Xalqın milli sərvəti" hesab edən Hüseyn müəllim keçən əsrin axırlarından ölkənin müxtəlif şəhərlərindən əldə etdiyi dərsliklərimizi son illər ərəb əlifbasından müasir latın qrafikasına çevirmiş, onlara müvafiq izahat, lüğət və xüsusi məqalələr yazaraq taksimeliya və trensliterasiya yolu ilə çap etdirmiş və beləliklə də o dərsliklərimizə yeni nəfəs vermişdir. Bunlar aşağıdakılardır:
Hüseyn Əhmədov pedaqogika tarixi sahəsindəki dəyərli axtarışlarına, gərgin əməyinə görə nəinki doğma Vətənində, həmçinin MDB ölkələrində, xaricdə ən çox tanınmış alimdir.
H.Əhmədovun dəfələrlə keçmiş SSRİ PEA-nın Rəyasət Heyətinin yığıncaqlarında dərin məzmunlu çıxışlarının necə heyrət doğurmasının şahidi olmuşam.Görkəmli pedaqogika tarixçiləri həmişə onunla razılaşırdılar.
Rusiya Təhsil Akademiyasının prezidenti, akademik N.D.Nikandrov yazır:
Hüseyn Əhmədovun geniş yaradıcı diapazonu, pedaqogika tarixi və nəzəriyyəsinin aktual problemlərinin həlli sahəsində onun cəsarətli addımları, alimin orijinal ideyaları pedaqoji fikir mühitində böyük hörmət qazanmağa imkan vermişdir. O, respublikada mükəmməl məktəb yarada bilmişdir.
Belə yüksək xidmətlərinə görə H.Əhmədovun əməyi həmişə layiqincə qiymətləndirilmişdir. Onun yalnız elmi xidmətlərinə görə aldığı adların, təltiflərin tam olmayan siyahısını nəzərdən keçirək: Hüseyn Əhmədov 1973-cü ildə "Azərbaycan SSR qabaqcıl maarif xadimi", 1977-ci ildə "SSRİ maarif əlaçısı" döş nişanları ilə təltif edilmişdir. 1981-ci ildə ona "Azərbaycan SSR əməkdar ali məktəb işçisi" fəxri adı verilmiş, 1985-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri fərmanı ilə təltif edilmişdir. O, 1990-cı ildə SSRİ PEA-nın müxbir üzvü, 1993-cü ildə Azərbaycan Milli Yaradıcılıq Akademiyasının, həm də Beynəlxalq PEA-nın həqiqi üzvü seçilmişdir. 1998-ci ildə Beynəlxalq Pedaqoji Akademiyanın "Y.A.Komenski adına Böyük Qızıl Medalı" ilə, 2005-ci ildə Türk Dünyası Araşdırmaları Uluslararası Elmlər Akademiyasının "Türk dünyasına hizmet" qızıl medalı ilə təltif edilmişdir. 2006-cı ildə "El gücü" Beynəlxalq Humanitar Assosiasiyasının qərarı ilə Heydər Əliyev adına "Əsrin Akademiyası"na həqiqi üzv qəbul olunmuşdur. H. Əhmədov 2006-cı ildə Amerika Beynəlxalq Ekspert və Bioqrafiya Araşdırmalar İnstitutu tərəfindən "pedaqogika elminin məharətli bilicisi" elan edilmişdir. O, zəngin və çoxcəhətli axtarışları ilə Azərbaycan pedaqoji fikrinin korifeyi səviyyəsinə yüksəlmişdir. 2007-ci ildə Rusiya Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən "Uşinski", 2011-ci ildə PTA tərəfindən elmdəki nailiyyətlərinə görə Qızıl medal ilə mükafatlandırılmışdır. 2007-ci ildən Prezidentin fərdi təqaüdçüsüdür. Mühasibə və Əmək veteranıdır.2014-cü ildən təqaüdə çıxmışdır.
Mənbə
• 3
Boa-Merya-Rinya
Boa-Merya-Rinya  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Sezerya kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 811 nəfər təşkil edirdi.
Zemo Birtsxa
Zemo Birtsxa – Gürcüstanın Abxaziya bölgəsinin Suxumi ərazisində yerləşən kənd. Dəniz səviyəsindən 130 metr hündürlükdə, Suxumidən 5 km uzaqlıqdadır.
Çatı katı: Həyatda müharibə (teleserial, 2020)
Çatı katı: Həyatda müharibə (Penteuhauseu, ) — Lee Ji-ah, Kim So-yeon, Eugene, Um Ki-joon, Park Eun-seok və Yoon Jong-hoonun rol aldığı Cənubi Koreya televiziya serialı. Serialın premyerası 26 oktyabr 2020-ci ildə SBS-də olub.
Zemo Birtsxa
2008-ci ildə Rusiya Federasiyası tərəfindən işğal edilib.
Hophopnamə
Hophopnamə — Azərbaycan şairi Mirzə Ələkbər Sabirin kitabı.
Bahadur (ad)
Bahadur — Azərbaycanda çox işlədilən ad və təxəllüs.
Visente Martin-i-Soler
Visente Martín y Soler — İspan opera və balet bəstəkarı idi. İndi nisbətən qaranlıq olsa da, öz günündə o, opera bufasının bəstəkarı kimi müasir Wolfgang Amadeus Mozart ilə müqayisə edildi. Onun dövründə "Martini lo spagnuolo" ("Martini the Spaniard") adlanırdı; müasir dövrdə ona "Valencian Motsart" adı verilmişdir. O, ilk növbədə melodik İtalyan komik operaları və 18-ci əsrin sonlarında Lorenzo Da Ponte ilə işləməsi, həmçinin Motsartın Don Giovanninin yemək səhnəsində sitat gətirdiyi Una cosa rara mahnısı ilə tanınırdı.
Tərcümeyi-hal
Martín Soler Valenciyada anadan olub. Atası Francisco Xavier Martín, gəncliyində Visente'nin xor ifaçısı olduğu şəhərdəki kafedralda tenor idi. Visente, ehtimal ki, təxminən 1775-ci ildə Madridə köçdü və Giovanni Battista Martini'nin nəzdində Boloniyada musiqi təhsili aldı. İlk operası, Giovanni Paisiellonun La frascatana'dan uyğunlaşdırılmış bir İtalyan librettosu olan İl tutore burlato (1775) idi, bu da öz növbəsində Filippo Livigninin eyni adlı pyesinə əsaslanır. Bu, 1775-ci ildə Madridin şimalındakı San Lorenzo de El Escorial'da Teatro Real Coliseo-da təqdim edildi. 1776 və ya 1777-ci illərdə bəstəkar librettonun İspan dilinə tərcümə olunduğunu və La madrileña, o El muəllim burlado kimi danışıq danışıqlarını əlavə edərək zarzuela formasına saldı. Bu, 1778-ci ildə Madriddə reallaşdırıldı, bu vaxt Martín y Soler İtaliyaya qayıtdı.
1776-cı ildən sonra həm komik, həm də ciddi olan İtalyan operaları yazdı. 1777-ci ildə Teatro di San Carlo üçün bəstələdiyi Neapol şəhərinə səyahət etdi. Bu dövrdə xoreoqraf Charles le Picq ilə birlikdə dörd balet əsərini bəstələmək üçün çalışdı: La Griselda (1779, Apostolo Zeno tərəfindən librettodan alınmışdır), Il ratto della Sabine (1780), La bella Arsene (1781) və Tamas Kouli-Kan (1781, Vittorio Amedeo Cigna-Santinin librettosunun şərhi). Zeno ilə birlikdə 1780-ci ildə Andromaca opera seriyasında çalışdı. Bundan əlavə, iki mezzocarattere baleti, La sposa persiana (1778) və Il barbiere di Siviglia (1781, Pierre Beaumarchaisin pyesi əsasında). Neapolda, eyni zamanda, Ifigenia (1779) və Ipermestra (1780) istehsal edən opera seriyasının quruluşu ilə məhkəmə librettist Luigi Serio ilə işləmişdir. Təxminən 1780-ci ildə o, İspaniyanın Çarlz IV məhkəməsinə bəstəkar təyin edildi.
1785-ci ildə Vyanaya köçdü, burada eyni vaxtda rəqib olan Motsart və Antonio Salieri ilə birlikdə işləyən Lorenzo Da Ponte'nin mətnlərinə bəstələdiyi üç opera ilə böyük müvəffəqiyyət qazandı. Bu üç komediya Una cosa rara idi (1786, Luis Vélez de Guevara'nın "La luna de la sierra" pyesi əsasında); İl burbero di buon mətbəxi (1786, Karlo Goldoninin pyesi əsasında); və L'arbore di Diana (1787). Una cosa rara-da Vyanaya vals təqdim etməklə ona etibar olunur; eyni əsərdən bir melodiya Motsart tərəfindən Don Giovanninin 2-ci aktında (1787) ziyafət səhnəsində deyilir.Tezliklə Martín Soler də İosif II'nin imperator teatrı üçün çox müvəffəqiyyətli operalar bəstələdi Soon, Martín y Soler was also composing highly successful operas for Joseph II's imperial theater. 1788-ci ildə Martín y Soler, Ketrin'in Sankt-Peterburqdakı Rus məhkəməsində bəstəkar və müğənni kimi xidmətə dəvət edildi, burada üç rus dilində opera yazdı, Bədbəxt Qəhrəman Kosmetoviç (1789, Böyük Ketrin tərəfindən yazılmış libretto), Melomania (1790) və Fedul və uşaqları (1791, Vasili Paşkeviç ilə). 1795 mövsümü üçün Londona gedərək, daha üç italyan dilində opera təqdim etdi: La capricciosaorretta (Lorenzo Da Ponte tərəfindən yenidən qurulmuş libretto, qismən Şekspirin "Şrew Taming" filmindən); L'isola del piacere və Le nozze de 'contadini spagnuoli. Sankt-Peterburqa qayıtdı və 1796-cı ildə Smolnı İnstitutunda maestro di capella təyin edildi (sonra Soylu Qızlar Təhsil Cəmiyyəti adlandırıldı). Sankt-Peterburqa qayıtdıqdan sonra son operasını - La Festa del villaggio (1798) yazdı.
Ayrıca Məhkəmə Bəstəkarı kimi yaşadığı müddətdə bir sıra faciəli baletlər yazdı, o cümlədən Didon imtonée (1792), Amour et Psyché (1793, Molière, Corneille və Philippe Quinault tərəfindən hazırlanmış psixi), Tancrède (1799) və Le retour de Poliorcète (1799). 1806-cı ildə Sankt-Peterburqda vəfat etməzdən bir müddət əvvəl, o, İtalyan operasının müfəttişi kimi xidmət etmişdir. Öləndə hələ vəzifəsində idi.
Ryumin sarayı
Saray 1898-1906-cı illərdə Lozannadan olan Qabriel Ryuminin vəsiyyət etdiyi pulla tikilmişdir. Qabriel 1840-cı ildən bəri Lozannada yaşayan Rus Ryumin ailəsindən gəldi. Ailəsini itirəndən sonra ata evindən ayrılıb səyahətə çıxdı. Onun üçün ölümcül hala gələn son səfəri ərəfəsində 30 yaşlı Qabriel bir vəsiyyət etdi:
1871-ci ildə Ryuminin ölümündən sonra Lozanna rəhbərliyi Cite təpəsinin ətəyində yeni bir universitet binası tikməyə qərar verdi və 1889-cu ildə Fransız memar Qaspar Andre tərəfindən qazanan bir yarışma təşkil edildi. .
Binanın cənub ucuna ikinci mərtəbə səviyyəsində kiçik bir teras - adını əsrlər əvvəl bu məkanda dayanan Müqəddəs Məryəm Magdalena qəbiristanlığı kilsəsindən alan Place de la Madeleine meydanı bitişikdir. 1906-cı ildə meydanda Lui Rüşonnenin abidəsi qoyuldu.
Tatar mətbəxi
thumb|250px|[[Tatarların dadlı yeməklərindən biri Azu]] Tatar mətbəxi (Татар милли ризыклары, Tatar milli rizıkları)— Türk xalqlarından biri olan Tatarların ənənəvi yeməkləri.
Tarix
Ataları qıpçaq və idil bolqar olan İdil tatarlarının ənənəvi mətbəxidir.
İdil (Volqa) tatarlarının mətbəxi öz mənşəyini əvvəllər köçəri olmuş, ancaq təxminən 1500 il öncə əkinçiliyə keçmiş və yerli əkinçilik toplumlarına assimilyasiya edilmiş İdil Bolqarlarının mətbəxindən götürür.
Tatar mətbəxindən təsirlənən yaxınlıqdakı əsas mətbəxlər Rus, Mari və Udmurt mətbəxləridir. Tatar mətbəxi Orta Asiya xalqlarının, xüsusən də özbəklərin mətbəxlərinin izlərini daşıyır. Tatarlar uzun müddət rus mətbəxinin bir çox elementləri ilə tanış olublar. Bununla birlikdə, kulinariya təsirləri və məhsulların daha çox şaxələndirilməsi Tatar mətbəxinin əsas etnik xüsusiyyətlərini dəyişdirmədi, əksinə daha zəngin bir müxtəliflik yaratdı. thumb|200px|Tatar plovu Tatar mətbəxinin formalaşmasında coğrafiya və təbiət önəmli rol oynadı. Tatarların iki coğrafi bölgəsinin sərhədində (quzey ormanlarında və güney çöllərində) və eyni zamanda iki böyük çay İdil (Volqa) və Kama hövzələrində aparılan alış-veriş fəaliyyətinin təsiri ilə ölkənin mətbəxi önəmli dərəcədə zənginləşmişdir. Tatarlar kulinariya tarixinin ilklərində düyü, çay, quru meyvələr, qoz və ədviyyatlarla tanış idilər.
Tatar mətbəxi əsasən bölgənin əsas kənd təsərrüfatı məhsullarına - taxıl və heyvandarlığa əsaslanır. Kartofun nisbi önəmi 19-cu əsrin sonlarından etibarən artmağa başlamasına baxmayaraq, bölgənin əkinçiliyində meyvə və tərəvəz çox az inkişaf etmişdi. Yerli tərəvəzlərə soğan, yerkökü, qatıqotu, şalğam, balqabaq, çuğundur və az miqdarda xiyar və kələm daxildir. Yerli alma, albalı, moruq və qarağat da daxil olmaqla meyvələr İdil çayının sağ sahilindəki bağlarda yetişdirildi.
Ormanlar yabanı meyvələr, giləmeyvə, qoz, əvəlik, turşəng, nanə və yabanı pırasa qaynağıdır. Göbələklər ənənəvi Tatar mətbəxində yayğın deyildi və bu yaxınlarda xüsusilə şəhər əhalisi arasında istifadə olunur. Tatarlarla eyni dərəcədə məşhur olan ətlərinə görə mal-qara və qoyun yetişdirilir. At əti duzlanır, işlənir və yeyilir. Süd, əsasən, kəsmik, xama, qaymaq, qatıq və s. Kimi süd məhsullarında istifadə olunur. Quşçuluq yerli təsərrüfatlarda (toyuq, qaz) yayılmışdır və yumurta müxtəlif yollarla yeyilən sevimli yeməkdir. Meşə çöl bölgələrində arıçılıqdan yerli istehlak üçün bol bal istehsal edir.
Xüsusiyyətlər
Tatarlar çox zəngin bir kulinariya mədəniyyətinə sahibdirlər. Bu zənginlik, öz tarixi dəyərləri ilə yanaşı tarixləri boyunca bir çox mədəniyyətlərlə birlikdə yaşamaqlarından qaynaqlanır. Tarixləri boyunca əkinçilik və heyvançılıq ilə məşğul olan tatarlar, yaşadıqları bölgənin və yetişdirdikləri tərəvəz və meyvələrin (kələm, yerkökü, kartof, pomidor, istiot, badımcan, üzüm, çiyələk, əncir, alma, armud, şaftalı, qoz) və xəmir yeməkləri onların dəyərli mədəniyyətlərindən qaynaqlanır. "Tatar xəmirsiz doymaz" ata sözüdə Tatarların çörək və xəmir yeməklərinə dəyər verdiklərini göstərir.
Kəş (Tatar qurudu), süzmə qatıqdan əldə edilən sərt bir şor (çökəlik), qatıq qurusudur.
Yeməklər
Tatar mətbəxində müxtəlif yeməkləri görə bilərik.
Şorbalar
Tatar şorbaları ət, tərəvəz, balıq, toyuq və göbələkdən bişirilir. Şorbalar daha çox küftələr və içi doldurulmuş çörəklərlə (öçpoçmaq, pärämäç, bavırsaq) süfrəyə verilir.
Xəmir yeməkləri
thumb|250px|[[Öçpoçmaq tatar dilində Üçbucaq deməkdir]]
Şirniyyatlar
thumb|200px|[[Çək-çək]] Tatar mətbəxində adətən çay ilə verilən müxtəlif bişmiş şirniyyatlar təklif olunur: Çək-çək çelpek (dərin qızardılmış krep), qatlama (müxtəlif dolğularla bişmiş rulon - xaşxaş toxumu, susam, qort, qoz-fındıq), qoş tele (quş dili), lavaş (kişmişlə doldurulmuş qızardılmış küftələr), paştet (mürəbbə və ya quru meyvələrlə doldurulmuş şirin tortlar).
Habelə bal çörək hazırlanmasında da geniş istifadə olunur və öz-özünə çay ilə süfrəyə verilə bilər.
İçkilər
Qatıq və soyuq sudan əldə edilən Ayran Tatarlar arasında ən yayğın və sevimli içkilərdən biridir. Habelə at südündən hazırlanan Qımız, tatarlar arasında milli içki kimi qəbul edilir, bu isə onların ulu atalarından qalıbdır. Bundan başqa çay içməkdə tatarlar arasında geniş yayılmışdır.
Bişirmək qaydaları və qabları
Yeməklər ənənəvi Tatar mətbəxində əsasən qaynadılır, qızardılır və bişirilir. Qızartma tez-tez xəmir meyvəli qidalar üçün, ümumiyyətlə qaynadılmış ətlər üçün istifadə olunur (daha az qızartma tələb edən plov ətləri istisna olmaqla). Həm qaynama, həm də qızartma ənənəvi olaraq böyük mətbəx sobasının qırağına qoyulmuş bir dəmir qazanda görülür. Bişirmə tərcihən bir sobada edilir. Açıq atəşdə yemək bişirmək çox yayğın deyil. Bu üsul daha çox pancake (täçe qoymaq) və qızardılmış yumurta (täbä) hazırlamaq üçün istifadə olunur.
Dəmir qazanlar və güvəc qablar sobada geniş istifadə olunurdu. Bäleş və göbädiä bişirmək üçün böyük dərin çuqun qablar işlənir. Ağac qablar müxtəlif işlərdə geniş istifadə edilmişdir. Çörək xəmiri taxta yivlərdə yoğrulur və sonra taxta və ya hörmə qablarda qabartmağa buraxılır. Kərə yağı isə taxta toxmaqlarda hazırlanır. Bal və qatıq taxta qablarda saxlanılır. Metal və emaye qablar, tavalar, çinilər və şüşə qablar da daxil olmaqla ticari olaraq istehsal olunan mətbəx əşyaları 19-cu əsrin ortalarından etibarən getdikcə daha çox qəbul edildi.
Çay servisi Tatarlar arasında həmişə özəl bir diqqət mövzusu olmuşdur. Çay balaca stəkanlardan içilir (isti qalmaq üçün). Ənənəvi tatar çay servisi həmişə samovarla edilir.
Tipik tatar qabları balaca, alçaq və yuvarlaqdır.
Çağdaş qaz sobalarının və mikrodalğalı sobaların geniş yayılması, qızartma populyarlığının (ət, balıq, tərəvəz) artan populyarlığı kimi yeni bişirmə üsullarının mənimsənilməsinə səbəb oldu. Mətbəx qablarının modernləşdirilməsi qazanları, dəmir qabları və ənənəvi rolları olan bir çox ağac qabları ləğv etdi. Artıq orta ailə daha çox alüminium və emaye qablardan istifadə edir.
Boom Beach
Boom Beach — "Supercell" şirkəti tərəfindən iOS və Android platformaları üçün yaradılmış real zamanlı strategiya oyunu. İlk olaraq 11 noyabr 2013-cü ildə Kanadada, ardınca 26 mart 2014-cü ildə dünya miqyasında buraxılmışdır.
Qərargah
Qərargah oyunun ən vacib binasıdır. Bir ada bazasının qərargahı dağıdıldığı anda o baza məhv edilir. Qərargah yüksəldikcə; O, yeni bölmələr, yeni qayıq xüsusiyyətləri və yeni binalar tikmək imkanı kimi bir çox xüsusiyyətləri təmin edir. 18 avqust 2020-ci ildə gələn yeniləmə ilə artırıla bilən maksimum səviyyə 23-dən 24-ə yüksəldi.
Haqqında
Boom Beach, digər düşmən adalarına hücum etmək üçün qoşun toplamaq və gücləndirmək, digər oyunçuların hücumlarına müqavimət göstərmək üçün müdafiə binalarını tikmək və təkmilləşdirməyə əsaslanan bir oyundur.
Bu cəhətlərinə görə oyun digər Supercell oyunu olan Clash of Clans-a bənzəyir. Bununla belə, Boom Beach hekayəsi nəhəng bir arxipelaqda baş verir.
Müdafiə binaları
Snayper Qülləsi: Oyunda inşa edilən ilk müdafiə binasıdır. Bir vahidə yüksək ziyan vurur. Clash of Clans-dakı oxatan qülləsinə bənzəyir. 23-cü səviyyəyə qədər yüksəldilə bilər.
Minomyot topu: Orta mənzilli binadır. Əraziyə zərər verən topları atır. Bununla belə, onun kor yeri var və ona yaxınlaşa bilməz. Clash of Clans-dakı minaatan kimi. Bu, oyunun ikinci müdafiəsidir. Maksimum 24-ə qədər yüksəldilə bilər.
Top: Orta məsafə. Bir vahidə çox böyük ziyan vurur. Bu, onları ağır və zirehli düşmənlərə qarşı ideal silah edir, lakin bu silah böyük piyada qruplarına qarşı təsirli deyil. Tanklara ikiqat ziyan vurur.Bu, oyunun 4-cü müdafiəsidir. Clash of Clans-dakı topa bənzəyir. 23-cü səviyyəyə qədər yüksəldilə bilər.
Flamethrower: Böyük zərər verir. Qısa məsafədədir. Vurulan vahidlər bir müddət yanmağa davam edir. Bu, oyunda 5-ci müdafiədir. 21-ci səviyyəyə qədər yüksəldilə bilər.
Boom Cannon: Dağıdıcı ziyan vuran, lakin yüklənməsi çox vaxt aparan silah. Sağlamlığı yüksək olan bölmələrə qarşı çıxmaq üçün idealdır. Tanklara ikiqat ziyan vurur. Bu, oyunun 6-cı müdafiəsidir. Maksimum 17-yə yüksəldilə bilər.
Raketatar: 5 saniyədə 6 raket atmağa qadir olan hərbi hissələr üçün çox təhlükəli uzaq mənzilli müdafiə birliyidir. Düşmənə uzaq məsafədən hücum edə bilər, amma yaxın məsafədən düşmənə hücum edə bilməz, onun minaatan kimi kor nöqtəsi var. Bu, oyunda 6-cı müdafiədir. O, maksimum 15-ci səviyyəyə yüksəldilə bilər.
Şok vuruşu: Həm qısa müddətə donan, həm də düşmən qoşunlarına ziyan vuran bina. Bu, oyundakı son müdafiə binasıdır. 10-cu səviyyəyə qədər ola bilər.
Qazaxıstanın kənd təsərrüfatı
thumb|справа|300пкс|Kökşetau yaxınlığında taxıl sahələri. Qazaxıstanın kənd təsərrüfatı — Qazaxıstan iqtisadiyyatının kiçik bir sahəsi olaraq qalır. Kənd təsərrüfatının ÜDM-ə töhfəsi 10% -dən azdır - 6,7% olaraq qeydiyyata alınmış və işçi qüvvəsinin yalnız 20% -ni tutmuşdur. Eyni zamanda, ölkə ərazisinin 70% -dən çoxu bitkiçilik və heyvandarlıq ilə məşğuldur. Şimali Amerika ilə müqayisədə torpaların nisbətən az hissəsi məhsul yetişdirmək üçün istifadə olunur və ölkənin şimalında bu faiz daha yüksəkdir. Kənd təsərrüfatı sahələrinin 70% -i daimi otlaqdır.
Qazaxıstanda bəslənən heyvanlara mal-qara, toyuq, qoyun, donuz, at və keçi daxildir (sayların azalma sırası ilə). Tonlarla ət istehsalı mal əti, donuz əti, quzu, toyuq və digər ətlərdə ən yüksək göstəricidir. Yun, inək südü və yumurta ölkədəki digər əsas heyvandarlıq məhsullarıdır.
Qazaxıstan, dünyanın bütün dövlətləri arasında ən çox 90.000 fərdi canavara sahib dövlətdir.
23 iyul 2015-ci ildə Qazaxıstanın Kənd Təsərrüfatı nazirinin müavini, kənd təsərrüfatı kooperativləri üçün "Kənd təsərrüfatı kooperativləri haqqında" qanuna əsasən xüsusi vergi rejiminin tətbiq olunacağını açıqladı. Bu təşəbbüsün Qazaxıstanda kənd təsərrüfatı sektorunun inkişafına töhfə verəcəyi gözlənilir.
1995-2015-ci illərdə Qazaxıstanda kənd təsərrüfatı məhsullarının həcmi 41% artmışdır. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin verdiyi məlumata görə 2015-ci ildə kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracatından əldə olunan gəlir 379 milyon dollar təşkil edib. Qazaxıstanda kənd təsərrüfatına yatırımlar 2016-cı ildə% 50 artaraq bir il əvvəlki 148 milyard (445.92 milyon ABŞ dolları) ilə müqayisədə 228 milyard TL (686.96 milyon ABŞ dolları) təşkil etmişdir.
Aqrobiznes 2020
2013-cü ilin fevral ayında Qazaxıstan Hökuməti Baş naziri Serik Ahmetovun sədrliyi ilə keçirilən iclasda 2013-2020-ci illər üçün aqrar-sənaye kompleksinin inkişafı üçün yeni "Aqrobiznes - 2020" proqramını təsdiqlədi. Aqrobiznes 2020 proqramı dörd sahənin inkişafına: maliyyə yaxşılaşması, aqrar-sənaye sektoru subyektləri üçün məhsulların, işlərin və xidmətlərin əlçatanlığının artırılması, kənd təsərrüfatı istehsalçılarına dövlət dəstəyi sisteminin inkişafı, aqrar-sənaye kompleksinin dövlət idarəetməsi sisteminin səmərəliliyinin artırılması istiqaməyinə yönəlib.