cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kapital miqrasiyası
Beynəlxalq kapital miqrasiyasının formaları
Beynəlxalq kapital miqrasiyası çərçivəsində kapitalın bir hissəsi bir ölkənin milli dövriyyəsindən çıxarılaraq başqa bir ölkədə istehsal və dövriyyəyə ötürülür. Kapitalın hərəkəti əmtəə və ya pul şəklində həyata keçirilə bilər. Kapital hərəkətinin əmtəə forması ixrac kreditləri, habelə xaricdə müxtəlif aktivlər şəklində yaradılan və ya satın alınan bir müəssisənin və ya firmanın nizamnamə kapitalına olan töhfələrdir: maşınlar, avadanlıqlar, nəqliyyat vasitələri, binalar.
Sahibkarlıq kapitalı birbaşa və ya portfel investisiyaları şəklindədir.
Kredit kapitalının miqrasiyası müəyyən bir müddətə, yəni depozitlər, kreditlər və kreditlər üzrə faiz əldə etmək məqsədi ilə kreditlər, fondlar təmin edilir. Kredit kapitalı bank depozitləri, digər maliyyə qurumlarının hesablarındakı vəsaitlər, kreditlər, istiqrazlar, qısamüddətli və uzunmüddətli kreditlər şəklində fəaliyyət göstərir.
Kredit kapitalı dövlət (rəsmi) və qeyri-dövlət (özəl) ola bilər. Kredit kapitalı beynəlxalq maliyyə təşkilatlarının kapitalı ilə də təmsil oluna bilər: Dünya Bankı, Beynəlxalq Valyuta Fondu və digər regional beynəlxalq maliyyə təşkilatları.
Beləliklə, beynəlxalq kapital miqrasiyası bir ölkənin tədiyyə balansında mühüm təsir göstərə bilər.
Hisar-i Ağbulaq (Urmiya)
Hisar-i Ağbulaq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 424 nəfər yaşayır (73 ailə).
Pardo braziliyalılar
Pardo braziliyalılar,Coğrafiya və Statistika İnstitutu (IBGE) tərəfindən Braziliya siyahıyaalmasında istifadə edilən dəri rəngi və ya irq
kateqoriyasıdır.
Pardo qəhvəyi rəngin müxtəlif çalarlarını təsvir edən Portuqalca terminidir. Digər kateqoriyalar branco (ağ), negro (qara), amarelo (sarı) və indigena (yerli).thumb| “Həmanın kəffarəsi” tablosu Braziliyada əfv sinfinin formalaşmasını əks etdirir
Tərif
Pardo anlayışı Portuqalca "qəhvəyi" Braziliya 1950-ci ildən Coğrafiya və Statistika İnstitutu və yolu ilə istifadə edilmişdir.
Əhali
Pardo əhalisi 20-ci əsrdə sürətlə artdı. 1940-cı ildə braziliyalıların 21,2%-i pardo kimi təsnif edildi. 2000-ci ildə əfv olunanlar ümumi əhalinin 38,5%-ni təşkil edirdi və bu əhali ildən-ilə artmağa meyllidir.
2010-cu ilə qədər əvvəllər əsasən ağ əhaliyə malik olan Braziliya indi Pardo və qaradərili əhali ilə balanslaşdırılmışdı. Ağ sakinlərin nisbəti 48%, Pardo və Qaralar isə müvafiq olaraq 43% və 7,5% təşkil edir.
Pardo bölgüsü Braziliyanın şimalında 64%, şimal-şərqdə 58% və Orta Qərbdə 43,7% təşkil edir.
Namiq Quliyev (şahmatçı)
Namiq Quliyev — Azərbaycan şahmatçısı, qrosmeyster (2005). İki dəfə Azərbaycan yığmasının tərkibində şahmat olimpiadasında oynayıb (1994, 2006).
Naliyyətləri
2009-cu ildə Metz-də keçirilən turnirdə Friso Nijboer və Adam Horvath ilə 1-3-cü yerləri bölüşüb.
2010-cu ildə Malakoff-da keçirilən turnirdə Valentin Panbukchian və Vladimir Malaniuk ilə 1-3-cü yerləri bölüşüb.
2012-ci ilin yanvarında Cenevrədə keçirilən beynəlxalq turnirdə ikinci yeri tutub.
Baltoro buzlağı
Baltoro — qütblərdən kənarda yerləşən dünyanın ən böyük buzlaqlarından biri. Baltoro buzlağı Mərkəzi Karakorum silsiləsində, Baltoro Muztaq (şimalda) və Maşerbrum (cənubda) silsilələri arasında yerləşir. Ərazi Kaşmir ərazisi tərkibində olmaqla Pakistan tərəfindən nəzarətdədir. Avropalı tədqiqatçılar ilk dəfə Baltoro buzlağına XIX əsrdə gəlib çatmışlar. 1856-cı ilin avqustunda Adolf Şlaqintveyt ilk dəfə olara buzlağı tədqiq etmişdir.
Buzlağın uzunluğu 62 km, sahəsi 750 km²-dir. Baltoro buzlağının ümumi uzunluğu Cənubi Qaşerbrum axını ilə birgə hesablanır. Bu axın Qaşerbrum IV (7932) və Qaşerbrum III (7946) zirvələri arasından, 7200 metr hündürlüyə malik yayladan başlayır. Qaşerbrum IV massıvini cənubdan yvarlaqlaşdıraraq Baltoro şimaldan növbəti sağ axını olan Qodvin-Osteni qəbul edir. Qodvin-Osten öz başlanğıcını dünyanın ikinci ən hündür zirvəsi olan K2-nin şərq yamaclarında yerləşən sirkdən alır. Buzlağın aşağı ətəyi dəniz səviyyəsindən 3400 metr yüksəklikdə yerləşir. Qar xəttinin hündürlüyü — 5100 metrdir.
4600-4650 metr hündürlükdə Baltoro və Qodvin-Ostin bulzaqlarının birləşdiyi yerdə geniş yastı ərazi formalaşıb. Bu ərazi Konkordiya adlanır. Konkordiyadan aşağıya Baltoro buzlağı 35 km məsafədə düz xətt üzrə qərbə uzanır və 3400 metr yüksəklikdə bitir. Buzlağın bitdiyi ərazidən Biafo çayı formalaşır. Orta axarda çay Braldu, Hind çayına tökülənə qədər isə Şiqar adlanır.
Baltoro buzlağına ondan çox axın birləşir. Bu axınların hər biri özlüyündə mürəkkəb dərə buzlaqlarıdır.left|thumb|Baltoro buzlağı hövzəsinin xəritəsi. Kosmosdan çəkiliş.|214x214pxXIX əsrin əvvələrində Baltoro buzlağından və onun sağ axını olan Muztaqdan karvan yolu keçirdi. Yol Muztaq (5860) aşırımından keçərək Kaşmirin Yarkend çayı vadisinə düşür. Sonrakı dövrlərdə qar axınlarının böyüməsi nəticəsində karvan yolu yararsız vəziyyətə düşmüşdür.
XX əsrdə buzlaq yetərincə geriləmiş (1929-58-ci illərdə 300 metr). Kosmik çəkilişlərə əsasən 1970-ci ildən buzlaq dilinin vəziyyəti dəyişməyib.
Baltoro buzlağından bir çox dağ zirvələrinə gedən marşrut keçir. Mərkəzi Karakoruma gedən ekspedisiyanı, eləcə də, Tranqo Tauer, Muztaq Tauer (7276), Çaqori (8611), Skyanq Kanqri (7545), Broud Pik (8051), Qaşerbrum IV (7932), Qaşerbrum III (7946), Qaşerbrum II (8034), Xidden Pik (8080) və Maşerbrum (7821) zirvələrinə gedən marşrutları misal göstərmək olar.
Şuşa Daş Sənətkarlığı Muzeyi
Şuşa Daş Sənətkarlığı Muzeyi – Azərbaycanın Şuşa şəhərində yerləşmiş muzey. Daş sənətkarlığına həsr olunmuş bu muzey 1992-ci ilin mayında erməni işğalı səbəbilə fəaliyyətini dayandırmışdır.
Tarixi
Şuşa Daş Sənətkarlığı Muzeyi 1983-cü ildə Şuşa Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsi əməkdaşlarının və şəhər camaatının birgə layihəsi ilə yaradılmışdı. Muzey Gəncə qapısının mühafizə zonasında açıq səma altında fəaliyyət göstərirdi. Bu muzey Azərbaycanda daş sənətkarlığına həsr olunmuş ilk muzey idi.
Muzey 1992-ci ildə erməni işğalı zamanı dağıdılmışdır.
Xüsusiyyətləri
Muzeydə Usta Qənbər Qarabaği, Məşədi Xaspolad, Kəblə Əkbər, Məmmədyar kimi bir çox Qarabağ memarları, nəqqaşları, xəttatları, daşyonanları və başqa sənətkarların müxtəlif dövrlərə aid 150-yə yaxın yazılı və epiqrafik sənət əsəri sərgilənirdi. Şuşanın daş sənəti tarixini və xalq sənətkarlarının daş üzərindəki sənətkarlığını əks etdirən bu əsərlər arxeoloji qazıntılar zamanı Şuşa rayonunun ərazisində aşkarlanmışdır.
Muzeydə nümayiş etdirilən oyma, yonma və kəsmə üsullarla düzəldilmiş, milli naxışlı bulaqaltı və sütunaltı daşlar, bəzəkli qapı tağları kompozisiyası, buxarı, quyu, səki və pilləkən daşları, iri ölçülü ləyənlər və məhəccərlər, su qazanları, novlar, yonma texnikasına dair nümunələr nümayiş etdirilirdi. Bu sənət əsərlərinin müəllifləri daş alətlər vasitəsilə onların üzərini bəzəmiş və yüksək keyfiyyətli sənətkarlıq nümunələri yaratmışdırlar.
Avaça (vulkan)
Avaça — Rusiyanın Kamçatka yarımadasının cənubunda, Petropavlovsk-Kamçatski şəhərindən şimalda vulkan. Hündürlüyü 2,741 metr olan vulkan son 230 ildə 12 dəfə püskürmüşdür. Həmişə tüstülənir.
İləzgi (Urmiya)
İləzgi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 15 nəfər yaşayır (5 ailə).
MamaRika
MamaRika və ya Erika, əsl adı Anastasiya Aleksandrovna Koçetova — Ukrayna müğənnisi və fotomodeli.
Erkən illəri
Anastasiya Koçetova 13 aprel 1989-cu il tarixində SSRİ respublikalarından olan Ukrayna SSR-də, Lvov vilayətinin Çervonoqrad şəhərində anadan olmuşdur. O, uşaqlıqdan "Reverans" uşaq studiyasında vokalla peşəkar şəkildə məşğul olmuşdur. Koçetova İvan Franko adına Lvov Milli Universitetinin Xarici Dillər fakültəsini tərcüməçi (ingilis dili) ixtisası üzrə bitirmişdir. O, ofis meneceri və vokal müəllimi işləmişdir. Koçetova 14 yaşında "Çervona ruta-2003" festivalının qalibi olmuşdur. O, 17 yaşında "Amerikan şansı" layihəsində (Los-Anceles, Kaliforniya, ABŞ) iştirak etmiş və qalib olmuşdur. Koçetovanın istedadı Stivi Vander və Brayan MakNayt tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir.
2009–2016: Erika
left|thumb|155px|2013-cü ildə Erika.
Anastasiya Koçetova 19 yaşında "Erika" təxəllüsünü özünə götürərək prodüser və bəstəkar Konstantin Meladzenin rəhbərliyi ilə Ukraynanın "Ulduz fabriki-3" vokal şousunun finalçısı olmuş və burada altıncı yeri tutmuşdur. O, "Fabrika. Superfinal" şousunun gümüş mükafatçısı adını qazanmış, "Ulduz fabriki-4" televiziya şousunun canlı yayımlarının aparıcısı kimi iştirak etmişdir. Erika "Ulduz fabriki. Rusiya – Ukrayna" (Birinci kanal, Rusiya) beynəlxalq layihəsində iştirak etmişdir. Erika "Rio" cizgi filminin ukrayn dilində olan dublyajında İnci personajını səsləndirmişdir.
Erika 2010–2015-ci illərdə prodüser Sergey Kuzinin rəhbərliyi altında "UMMG" prodüser mərkəzində müğənni olmuşdur. O, həmçinin amerikalı prodüserlər Vince Pizinqa və "Qremmi" qalibləri Bobbi Kempbell və Endryu Kapnerlə əməkdaşlıq etmişdir. Erika 2011-ci ilin avqustunda "İlin müğənnisi" nominasiyasında "Kristal mikrofon" mükafatını qazanmışdır. O, 2012-ci ildə "Yeni iliniz mübarək, dünya!" (Qazaxıstan) müziklında rol almışdır. Həmin il onun ilk solo albomu "Paparazzi" Ukraynanın "Moon Records" leyblində işıq üzü görmüşdür.
Erika moda sahəsində fotomodel kimi bir neçə populyar jurnalların üz qabığında görünmüşdür. Bunlara "Playboy" (Ukrayna), "Maxim", "Viva!", üç dəfə isə "Viva! Ən gözəl" daxildir.
2016-cı ildən: MamaRika
Erika 2016-cı ilin aprelində Kuzinlə işləməyi dayandırmış və təxəllüsünü "MamaRika" olaraq dəyişdirmişdir. Elə həmin ay onun Yuliya rolunu canlandırdığı "Bir zamanlar Odessada" komediya teleserialının premyerası keçirilmişdir.
thumb|240x240px|MamaRika "MRPL City 2017"də. "MamaRika" 2017-ci ildə Mariupolda keçirilən ilk "MRPL City" festivalında çıxış etmişdir. O, dekabr ayında, həmin ilin Kiyev klublarından birində konsert proqramını və ikinci studiya albomu olan "КАЧ"ı təqdim etmişdir.
Şəxsi həyatı
Anastasiya Koçetova 28 iyun 2014-cü ildə "Sosial həyat" proqramının aparıcısı Yekaterina Osadçaya ilə tələbəlik illərində baş tutmuş lezbiyan təcrübəsi haqqında danışmışdır:
Onun biseksuallığı ilə bağlı suala: "İndi qızlarla bir az flört etməyə imkanım var, amma dominant amil kişilərin cazibəsidir". Hal-hazırda müğənni bir ildən çoxdur ki, "Odesskie Mansı" KVN komandasının kapitanı Sergey Sereda ilə romantik münasibətdədir. 2020-ci ilin mart ayında Taylandda aparıcı Sergey Sereda ilə evlənmişdir. 2 avqust 2021-ci ildə oğlu dünyaya gəlmişdir.
Cerdap I
Cerdap su anbarı (Cerdap-I) — Rumıniya və Serbiyada, Dunay çayı üzərində su anbarı. Cerdap Qərbi Avropada ən böyük su anbarlarından biridir.
Tarixi
1969–71-ci illərdə doldurulmuşdur.
Xüsusiyyətləri
Energetika, gəmiçilik, daşqınlarla mübarizə və rekreasiya məqsədləri üçün istifadə olunur. Cerdap-I bəndinin aşağı byefində (80 km aşağıda) suyun səviyyəsini tənzimləmək məqsədilə 1984-cü ildə Cerdap-II bəndi və 2 km3 həcmində kompensasiyaedici su anbarı istismara verilmişdir.
Valdorf salatı
Valdorf salatı — acı bibər ilə mayonez və ya limon suyu əlavə edilmiş ətirli kərəviz kökü və yunan qozu, nazik çöplər (orijinal) və ya köklərdən (müasir mətbəx) və turşaşirin almadan hazırlanan klassik amerikan salatı. Qozun digər növləri əlavə olunmasına icazə verilir. Həmçinin təzə üzüm və ya kişmiş əlavə edilə bilər.
Tarixi
Valdorf salatı ilk dəfə 14 mart 1896-cı ildə Müqəddəs Məryəm Uşaq Xəstəxanasının şərəfinə xeyriyyə üçün Nyu-Yorkdakı Valdorf otelində düzəldilmişdir. Valdorfun metrdoteli Oskar Tsikiri həmin yeməyi inkişafında və yeni reseptlərə ruhlandırmada böyük rol oynadı. 1896-cı ildə "Valdorfun Oskarı" tərəfindən salat "Kulinariya kitabı" adlandırdıldı. Orijinal reseptdə qoz-fındıq yox idi, lakin 1928-ci ildə Kulinariya kitabında reseptə onlar da əlavə edildi.
NGC 6207
NGC 6207, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cahi (zərdüştilik)
Cahi — zərdüştilikdə "şəhvət" iblisi. Adı Avesta dilindədir. İpostatik bir varlıq olan Cahi müxtəlif cür şərh olunur. Onun standart epiteti "fahişə"dir.
Zərdüşti ənənəsində Cahi Pəhləvi dilində "Ceh" kimi qeyd edilir. Burada o, Əhrimənın yoldaşı və menstrual dövrünün səbəbi kimi xarakterizə olunur.
Mətnlərdə
"Haoma" ilahisində dindar "oturub Haomanın qurbanını yeyərək çirkli fahişənin" vəsvəsələrini rədd edir. "Aşa" ilahisində "mantra senta" Cahi və digər zərərli varlıqlara qarşı təsirli bir vasitədir. "Aşi" ilahisində "Bəxt" Cahinin nalayiq hərəkətlərindən necə utandığına görə fəryad edir.
Aşıq Məhəmməd Sadaxlı
Aşıq Məhəmməd Sadaxlı — gürcüstanlı aşıq.
Həyatı
Aşıq Məhəmməd 1930-cu ildə Cürcüstan Respublikasının Sadaxlı elinə bağlı Mollaoğlu kəndində dünyaya göz açmışdır. Həmin kənddə ibtidai, sonralar isə 7 illik təhsil almışdır. Uşaqlıqdan əkinçilik və heyvandarlıqla məşğul olan aşıq həyatı boyu doğulduğu kənddə yaşamışdır.
Məktəb illərindən aşıq sənətinə həvəs göstərməsi onu öz üzərində çalışmağa, aşıq şeirini, xalq dastanlarını və aşıq havalarını dərindən öyrənməyə sövq etmişdir.
1950-ci illərdən ifaçılıq sənətini daha dərindən mənimsəmək və bu sahədə biliklərini daha da artırmaq istəyən Məhəmməd ustad yanına gedərək sənətin sirlərini öyrənmiş, saz havalarının bir çox variantlarını mənimsəmiş, digər tərəfdən aşıq şeirinin bütün növlərindən istifadə etməklə onları saz havalarında oxumağı öyrənməyə çalışmışdır. Həyatının ilk illəri ötən yüzilliyin repressiyaları, İkinci Dünya savaşına. Aclıq illərinə təsadüf etməsi, onun özünü bir insan kimi formalaşdırmış, mətin və dəyanətli şəxs kimi yetkinləşməsinə yol açmışdır. Məşhur Borçalı aşığı Xındı Məhəmmədin şagirdi olması, onunla məclislərə getməsi, Sadaxlı Məhəmmədin klassik və milli ənənələrə bağlı aşıq kimi yetişməsinə böyük təsir göstərmişdir. Məhəmməd göz açdığı bölgədə və Borçalının bütün ərazilərində aşıqlığın çox böyük, məsuliyyətli və ağır bir iş olduğunu da anlamışdı. Burada aşıq kimi yetişmək yalnız saz çalıb oxumaqla, düyünlərdə və məclislərdə insanlarlı əyləndirmək işi deyildir. O da aydın dərk edirdi ki, aşıq bir şəxsiyyət kimi yaşından asılı olmayaraq həm muəllim, həm də el ağsaqqalı kimi tanınır. Aşıq xalq arasında dolaşıq işləri həll edən, yeri gəldikdə xalq hakimi kimi anlaşılmazlıqlara aydınlıq gətirən, küsülüləri barışdıran, ailə məsələlərini, bəzən də dövlət və xalq arasındakı problemləri çözən, siyasi msələlərə aydınlıq gətirən bir "vəzifə" sahibidir. Ona görə Aşıq Məhəmməd Sadaxlı da ustadlarında gördüyü bu keyfiyyətləri mənimsəmək üçün daha dərindən çalışmalı, hər bir ağır işə qatlanmalı olmuşdur.
Aşığın Gürcüstanda Azərbaycan səfirliyinin dəstəyi ilə 80 və 85 illik yubileyləri keçirilmişdir. Məhəmməd Sadaxlı həmçinin "Şərəf" ordeni ilə təltif olunmuşdur. Ustad aşıq 25 mart 2016-cı ildə 85 yaşında vəfat etmişdir.
Hüseyn Abdullayev (bəstəkar)
Hüseyn Abdullayev — Azərbaycan bəstəkarı, keçmiş deputat.
Həyatı
Hüseyn Abdullayev 1967-ci il may ayının 25-də Azərbaycan Respublikası, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa şəhərində ziyalı ailəsində doğulub. Anası uşaq bağçasında, atası müxtəlif idarələrdə rəhbər vəzifələrdə çalışıb. Ailədə 3 uşaq olublar. İbtidai və orta təhsilini 38 saylı Culfa Şəhər Dəmir Yolu məktəbində alıb. Eyni zamanda Culfa şəhər Musiqi Məktəbində təhsil alıb və hərbi xidmətindən sonra həmin məktəbdə musiqi müəllimi və konsertmeystr vəzifəsində çalışıb.
1987-ci ildən daha çox sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmağa başlayıb və xarici ölkələrlə geniş iqtisadi əlaqələri quraraq, bir çox uğurlu layihələrə imza atıb. Onun "Tural" kooperativinin nəzdində yaratdığı şirkətlər qrupu ölkə daxilində bir çoxları üçün nümunə olub. Hüseyn Abdullayev özü isə müstəqil Azərbaycan Respublikasının ilk azad sahibkarlarından biri kimi tanınıb.
1988-1991-ci illərdə ağır blokada şəraitində yaşayan Naxçıvan MR-ə kömək məqsədiylə yaradılmış "Naxçıvan MR-in İnkişaf və Müdafə Fondu” xətti ilə həyata keçirilən bütün tədbirlərin əsas sponsorlarından biri məhz Hüseyn Abdullayev olub.
1990-cı ildən etibarən biznes əhatə dairəsini daha da böyütmək məqsədi ilə Hüseyn Abdullayev Bakıya köçüb.
2000-ci ildənsə aktiv siyasətlə məşğul olmağa başlayıb. Onun rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərən “Oğuz Eli Cəmiyyəti” imkansız tələbələrə, ziyalılara, şair və yazıçılara, eləcə də alimlərə təqaüdlərin verilməsini, milli kimliyimizlə bağlı elmi əsərlərin nəşr edilməsini, bir çox mədəni-kütləvi tədbirlərin və konfransların həyata keçirilməsini təmin edib.
Hüseyn Abdullayev bəstəkar kimi böyük uğurlar əldə edib. Onun mahnıları Zülfiyyə Xanbabayeva, Röya, Şeron qrupu, Aygün Bəylər kimi tanınmışlar tərəfindən ifa edilib.
Siyasi karyerası
İxtisasca hüquqşünas olan və heç bir siyasi partiyanı təmsil etməyən Hüseyn Abdullayev 2005-ci ilin parlament seçkilərində namizədliyini irəli sürüb və paytaxt Bakının ən böyük rayonlarından Nizami rayonu 25 saylı seçki dairəsindən deputat seçilib.
2007-ci ilin mart ayında parlamentdə Nazirlər Kabinetinin illik hesabatı zamanı, onun hökumət qarşısında qaldırdığı sorğuların və toxunduğu problemlərin nədən həll edilmədiyinə etiraz əlaməti olaraq, baş nazirin və bütünlükdə Nazirlər Kabinetinin hesabatını tənqid edərək, hesabata qarşı çıxıb. Parlamentdə düşən dava-dalaş zamanı, toxunulmazlıq statusu daşımasına baxmayaraq, həbs edilib, həbsindən sonra isə Milli Məclisin fövqəladə iclası çağırılaraq, deputat mandatı ləğv edilib. Ona xuliqanlıq və döymə ittihamları ilə cinayət işi qaldırılıb. Həmin gün Nəsimi Rayon Məhkəməsi Hüseyn Abdullayev haqda iki aylıq həbs qətimkan tədbiri seçib. Mayın 18-də Səbail Rayon Məhkəməsinin hökmü ilə 2 il müddətinə şərti azadlıqdan məhrumetmə cəzası alan Hüseyn Abdullayev azadlığa buraxılıb və deputatlıqdan məhrum edilib.
2012-ci ildə Hüseyn Abdullayev Almaniyaya mühacirət edib.
2016-cı ildə ona qanunsuz sahibkarlıq, 2018-ci ildə dələduzluq və hədə-qorxu ilə tələb etmə ittihamları da irəli sürülüb.
2018-ci ilin aprelində sabiq deputat Türkiyədə tutularaq ölkəyə gətirilib.
2019-cu il oktyabrın 1-də Bakı Hərbi Məhkəməsi Hüseyn Abdullayevə 6 il azadlıqdan məhrumetmə cəzası kəsib.
Stiven Sakur
Stiven Sakur — HARDtalk proqramında aparıcı, BBC World News və BBC News telekanallarında xarici işlər üzrə müxbir. Həmçinin, BBC World News telekanalında GMT proqramının da əsas aparıcısıdır. On beş il fəaliyyəti dövründə Stiven, BBC-nin xarici işlər üzrə müxbiri, HARDtalk proqramında aparıcı, bir sıra qəzet və jurnallarla müntəzəm əməkdaşlıq aparan jurnalist olmuşdur.
Həyatı
Sakur İngiltərənin Linkolnşir əyalətinin Şpilsbi şəhərində anadan olmuş və Kral VI Eduard adına Akademiyada tam orta təhsilini başa vurduqdan sonra Kembric və Harvard Universitetində ali təhsil almaq şansı qazanmışdır.
Karyera
Sakur 1986-cı ildə BBC-də təcrübəçi olaraq işə başlamış və 1990-cı ildə xarici işlər üzrə müxbir təyin edilmişdir. BBC Radio müxbiri olaraq, Sackur 1989-cu ildə Çexoslovakiyanın Məxməri inqilabı və 1990-cı ildə Almaniyanın yenidən birləşməsi haqqında məlumatları canlı yayında otürmüşdür. Körfəz müharibəsi əsnasında, qarşıdurmanı işıqlandıran bir BBC komandasının bir hissəsi olmuş və səkkiz həftəni ingilis ordusu ilə birlikdə bir jurnalist olaraq keçirmişdir. Müharibənin sonunda, Küveytdən çıxan yolda geri çəkilən İraq ordusunun qırğını barədə məlumatları KİV-ə yansıdan ilk jurnalist olmuşdur.
Sakur, 1992–1995-ci illər arasında Misirin Qahirə şəhərində yaşamış və BBC-nin Yaxın Şərqdəki müxbiri olaraq çalışmışdır. Daha sonra 1995-ci ildə Qüdsə köçmüş və 2 il burada yaşamışdır. O, həm İsrail Baş naziri İshaq Rabinin ölümünü, həm də Yasir Ərəfatın rəhbərliyi altında Fələstin Muxtariyyətinin böyüməsi haqqında reportajlar hazırlamışdır.
1997–2002 illəri arasında BBC-nin Vaşinqtondakı müxbiri təyin edilmiş və Klinton skandalını geniş işıqlandırmışdır. Daha sonra 2000-ci ildə ABŞ-da keçirilən prezident seçkilərində Corc Buş ilə görüşmüş və onunla reportaj hazırlamışdır. Sackur 2003-cü ildə Səddam Hüseynin süqutundan sonra İraqa qaytımış və İraqda rejim qurbanlarının kütləvi məhv edilməsi barədə ilk məlumatları vermişdir. O, həmçinin BBC-nin Cənubi Afrika, Maldiv adaları, İsveç, Avstraliya və Meksikadan olan beş dünya liderlərindən ibarət bir heyəti ilə iqlim dəyişikliyi mövzusunda müzakirələrin dünya miqyasında yayımının əsas aparıcısı olmuşdur.
1991-ci ildə Bəsrə Yolunda: Körfəz Müharibəsindən mənzərələr adlı kitabı çap edilmişdir.
HARDtalk
2005-ci ildə Sakur veteran jurnalist Tim Sebastianı BBC-nin HARDtalk xəbər proqramının daimi aparıcısı kimi əvəz etdi. O vaxtdan bəri Venesuelanın prezidenti Uqo Çaves, Braziliya prezidenti Lula da Silva, Banqladeş baş naziri Şeyx Həsinə, Meksika prezidenti Filip Kalderon, İsrail prezidenti Şimon Peres, Fələstin Milli Hakimiyyətinin prezidenti Mahmud Abbas, Malayziyanın baş naziri Mahadir Məhəmməd də daxil olmaqla bir çox beynəlxalq şəxsiyyətlərlə görüşmüşdür və onlarla reportaj hazırlamışdır.
Sakur, 2010-cu ilin noyabrında Beynəlxalq Yayım Dərnəyi tərəfindən "İlin Beynəlxalq Televiziya Şəxsiyyəti" adına layiq görülmüşdür. 2013-cü ildə isə Sony Radio Awards tərəfindən "İlin Müxbiri" mükafatına namizəd seçilmişdir.
Sasunik
Sasunik - İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Əştərək rayonunda kənd olmuşdur.
Çox sənədli interfeys (İnformatika)
300px|thumb|right|Çox sənədli interfeysə nümunə Çox sənədli interfeys  (İng. multiple document interface (= MDI), ru. многодокументный интерфейс) — qrafik istifadəçi interfeysinin pəncərələrdən istifadəyə əsaslanan və pəncərələrin əksəriyyətinin (adətən, yalnız modal pəncərələr istisna olmaqla) bir ümumi pəncərənin daxilində yerləşməsini nəzərdə tutan təşkili üsulu. Bu interfeysdən fərqli olaraq, SDI interfeysində pəncərələr bir-birindən asılı olmayaraq yerləşir. Hansı interfeys növünün – MDI, yoxsa SDI interfeysinin üstün olması məsələsi tez-tez proqram təminatı gəlişdiricilərinin və istifadəçilərinin müzakirə mövzusu olur. Belə ki, istifadəçi eyni vaxtda bir neçə müxtəlif növ proqramla işləyirsə, SDI interfeysi daha əlverişli olur. Gəlişdiricilər hər iki interfeysdən, tez-tez isə qarışıq növ interfeysdən geniş istifadə edirlər. Məsələn, Microsoft şirkəti Microsoft Office paketində öncə SDI interfeysini MDI ilə əvəz etdi, sonra yenidən SDI interfeysinə qayıtdı.
Ədəbiyyat
İsmayıl Calallı (Sadıqov), "İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti", 2017, "Bakı" nəşriyyatı, 996 s.
İtalyan İntibahı
İtalyan İntibahı və ya İtalyan renessansı ( <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[rinaʃʃiˈmento] ) Avropa İntibahın başlanğıcı olmuşdur — XIV əsrdə İtaliyada başlayan və XVI əsrə qədər davam edən böyük bir dəyişiklik və müvəffəqiyyət dövrü, orta əsrlərdən müasir Avropaya keçid.
Çatqıran (Karbi)
Çatqran — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Əştərək rayonunda kənd olmuşdur.
İtalyan İntibahı
"İntibah, dirçəliş" sözü ilk dəfə 1550-ci ildə İtalyan rəssam və tarixçi Corco Vazari tərəfindən "Ən məşhur rəssamların, heykəltəraşların və memarların tərcümeyi-halları" əsərində istifadə edilmişdir. XVI əsrin əvvəllərindəki İtalyan sənətçilərinin fəaliyyətini "Orta əsrlər və barbarlıq" dövründə illər boyu geriləmədən sonra "dirçəliş" adlandırdı.
Çatqıran (Karbi)
Tarixi
Zəngi çayının yanında yerləşirdi. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
İtalyan İntibahı
Terimin Fransız analoqu (renessans) ХІХ əsrin tarixçiləri tərəfindən əvvəl Jül Mişle, sonra Yakob Burkxardt tərəfindən istifadə edilmişdir. İntibah dövrü xalqın klassik antik mədəniyyətə marağına səbəb oldu. Renessans humanistlərindən əvvəlki dövr Qaranlıq Çağlar adlanırdı. thumb|[[Vatikan Sarayında Rafael Santinin freskaları]]
Çatqıran (Karbi)
Tarixi
Toponim türk dilində «iki çayarası yer», «yarğanın kənarı» , «dağın beli, dağ çıxıntısı, iki dərəni birləşdirən yer, yarğanları və dərələri olan alçaq sıra dağ, tirə mənasında işlənən çat sözü ilə «hərbi düşərgə», «həyət», «hasarlanmış, çəpərlənmiş yer», «hasar», «düşərgə», «hərbi düşərgə», «mənzil, ev», «karvansara» mənasında işlənən kuran (>qran) sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Relyeflə bağlı yaranan mürəkkəb quruluşlu toponimdir.
İtalyan İntibahı
İtalyan İntibahının ən məşhur nailiyyətləri sənət və memarlıq əsərləridir. Bu dövrdə sənət növlərinin ayrılması və əsərlərin janr quruluşunun formalaşması prosesi başlayır. Bədii yaradıcılıqla yanaşı, bu dövr ədəbiyyat, musiqi, fəlsəfə və müxtəlif elm növlərində görkəmli nailiyyətləri ilə xarakterizə olunur. XV əsrin sonunda İtaliya hələ ayrı bir dövlət deyildi, lakin görkəmli italyanların fəaliyyəti 1600-cü illərə qədər misilsiz idi. İntibah dövründə İtaliya kiçik şəhər əyalətlərinə və bəyliklərə bölündü. İtalyan Renessansı, Toskanada (Orta İtaliya) Floransa şəhərində mərkəzləşmişdir, Antikanın təsirinin Bizans mühitində hiss olunduğu Venesiyanı bir qədər təsir etdi. İntibah sənətçilərinin ən yüksək nailiyyətləri Roma ilə əlaqələndirilir, çünki qədim mədəniyyət irsinin birbaşa təsirini Əbədi Şəhərdə hiss edə bilirdilər. İtalyan İntibahı XVI əsrin əvvəllərində zirvəyə çatdı və daha sonra İtaliyanı İtalyan müharibələrinin xaosuna qərq edən xarici istilalar zamanı tərz və barok sənəti əvəz olundu. Bununla birlikdə, Renesansın idealları vaxtlarını keçmiş və Avropaya yayılmış, Şimali İntibah və sonrakı Aydınlanma dövrünə əhəmiyyətli təsir göstərmişdir.
İtalyan İntibahının mədəni nailiyyətləri geniş yayılmışdır. İntibah ədəbiyyatının təsvirləri ümumiyyətlə Françesko Petrarkanın əsərləri ilə başlayır. Sonnet Canzoniere şeir kolleksiyasında Petrark, Lauraya olan sevgisini, sevgilisini itirməsindən kədərləndiyini tərifləyir. Məlumdur ki, müxtəlif mövzularda sevgi mövzusuna həsr olunmuş "Dekameron" hekayələr toplusunun müəllifi olan çağdaş Bokkaçço. XV əsrin məşhur şairləri: Luici Pulçi (Morqante tərəfindən), Boyardo, Matteo Mariya (Aşiq Roland), Ludoviko Ariosto (Qəzəbli Roland). XV əsrdə Latın və Yunan dilindən geniş tərcümələr edən şair Politsiano və Neoplatonist filosof Marsilio Fiçino kimi yazarlar çalışdılar. XVI əsrin əvvəllərində yazıçı Kastilone (saray dəftəri) ideal bəy və xanım haqqında öz baxışlarını açıqladı. İtalyan mütəfəkkir və filosof Makiavelli güclü dövlət hakimiyyətinin tərəfdarı idi. Gücləndirmək üçün 1532-ci ildə nəşr olunan məşhur "İmperator" əsərində ifadə etdiyi hər cür vasitənin istifadəsinə icazə verdi.
Ozyorsk (Çelyabinski vilayəti)
Ozyorsk — Rusiyanın Çelyabinsk vilayətində yerləşən qapalı şəhərdir. Şəhərin sahəsi 657.32 km² və əhalisi 2010-cu ildə 82.164 nəfərdir.
İtalyan İntibahı
thumb|298x298px| [[Adəmin yaradılması, Sikstin kapellasının tavanı Mikelancelo əsəri —  Yüksək İntibah əsəri|right]]
Çatqıran (Karbi)
Əhalisi
1918-ci ildə kəndin əhalisi ermənilərin soyqırımına məruz qalaraq deportasiya olunmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra sağ qalan azərbaycanlılar ata-baba yurdlarına dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 53 nəfər, 1926-cı ildə 46 nəfər, 1931-ci ildə 88 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
İtalyan İntibahı
İntibah İtalyan rəsm əsrlər boyu Avropa rəssamlığına hakim olmuşdur. Bu zaman Cotto di Bondone, Mazaçço, Fra Beato Anceliko, Pyero della Françeska, Domeniko Qirlandayo, Pyetro Perucino, Mikelancelo, Rafael Santi, Sandro Bottiçelli, Leonardo da Vinçi və Titian kimi sənətkarlar orada çalışdılar.
Çatqıran (Karbi)
Əhalisi
SSRİ hökumətinin xüsusi qərarı ilə 1948-49 - cu illərdə azərbaycanlılar tarixi-etnik vətənlərindən çıxarılaraq Azərbaycana köçürülmüşdür. Kəndə onların yerinə ermənilər köçürülmüşdür. 2011-ci ildə kəndin əhalisinin sayı 5319 nəfər olub.
Ozyorsk (Çelyabinski vilayəti)
Ozyorsk, 1947-ci ildə İrtyaş gölünün sahilində qurulmuşdur. 1966-cı ilə qədər Çelyabinsk-40, 1994-cü ilə qədər Çelyabinsk-65 adı ilə tanınırdı.
İtalyan İntibahı
İtalyan İntibahının memarlığı memarlar Filippo Brunelleski, Leon Battista Alberti, Andrea Palladio və Donato Bramantenin əsərləri ilə tanınır. Əsərləri arasında Floransa Kafedrali, Romadakı Müqəddəs Peter Bazilikası, Riminidəki Tempio Malatestiano Kafedrali və bir çox möhtəşəm malikanələr var.
Ozyorsk (Çelyabinski vilayəti)
Ozyorsk yaxınlığında Mayak nüvə tullantılarının emalı zavodu var. Soyuq Müharibə dövründə müəssisə plutonium zənginləşdirmə sahəsi kimi də fəaliyyət göstərirdi. 1957-ci ildə regionda ciddi bir nüvə qəzası baş verdi.
İtalyan İntibahı
Son Orta əsrlərdə Şimali və Mərkəzi İtaliya
right|thumb|"[[Mona Liza" və ya "Cokonda" (1503–1505/07), Leonardo de Viçi. Luvr, Paris, Fransa|322x322px]] İtaliyada İntibahı yaxınlaşdıqca bir-birinin ardınca böhran Qərbi Avropanın həyatını zəbt etdi. XIII əsrdə Qüdsü (Müqəddəs Qəbirdən) Səlcuqlu Türklərindən "azad etmək" məqsədi daşıyan bir sıra dini Səlib yürüşləri uğursuz oldu. X əsrdə Böyük Böyük Otto tərəfindən qurulan Müqəddəs Roma İmperiyasının imperatorunun gücü zəifləyirdi. XIII əsrin ikinci yarısında imperiya İtaliya üzərində gücünü itirir. Heç vaxt orta əsrlər qədər güclü olmayan kilsə tədricən möhkəmliyini və möhkəmliyini itirməyə başladı. Fransız kralının təzyiqi ilə Papa iqamətgahı Romadan Fransanın cənubuna, Avinyona köçürüldüyü zaman həyəcan verici bir simptom "Papaların Avignon əsirliyi" (1309–1377) idi. Müasirləri üçün Roma yalnız coğrafi bir anlayış deyildi, həm kilsə paytaxtının, həm də bütün xristian kilsəsinin əbədiyyəti və toxunulmazlığı fikri onunla əlaqəli idi. Papa kuriyasındakı şiddətli çəkişmələrlə qeyd olunan "Böyük Şizizm" in vaxtı gəldi. Böyük Şizizmdən sonra Kilsənin son bölünməsi mərkəzi Qərbdəki Roma Katolik Kilsəsi və mərkəzi Konstantinopol ilə Şərqdəki Pravoslav Kilsəsi oldu. Katolik xristianlığı İncilə uyğun olaraq islah etməyi hədəf alan reformasiya yaxınlaşırdı.
Son orta əsrlərdə (təxminən 1300 və daha əvvəl), Roma imperatorluğunun keçmiş mərkəzi olan Lazio bölgəsi və Cənubi İtaliya ümumiyyətlə Şimali İtaliyadakı şəhərlərdən daha kasıb idi. Roma qədim xarabalıqların bir şəhəri idi, Papa Dövlətləri zəif mütəşəkkil və Fransa və daha sonra İspaniyanın xarici müdaxiləsinə qarşı həssas idilər. Orta İtaliya geridə qalmış, əsasən əkinçilik bölgəsi idi. right|thumb|1000-ci ildə İtaliya|378x378px Siciliya bir müddət xarici hökmranlıq altında idi, Ərəblər, sonra Normanlar tərəfindən idarə olunurdu. Siciliyada Siciliya Əmirliyi 150 il inkişaf etdi və iki əsr sonra bu dövrdə Norman Krallığı, daha sonra Hohenştaufen Krallığı var idi.
İtaliyanın şimal və mərkəzi bölgələri cənub bölgələrindən daha zəngin idi. Bu bölgə Avropanın ən zəngin bölgələrindən biri idi. Səlib yürüşlərində Levantla (Şərqi Aralıq dənizi ölkələri — Suriya, Livan, İsrail, İordaniya, Fələstin, Misir, Türkiyə) güclü ticarət əlaqələri quruldu və Dördüncü Səlib yürüşü, Venesiya və Cenevizlilərə rəqib olaraq Bizans Roma İmperatorluğunu məhv etmək üçün çox şey etdi.
İtaliyanın feodal parçalanması şəraitində, tək bir dövlət mərkəzinin olmaması halında, xüsusi bir rol yüksək mədəni yüksəlişə çatmış iqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş şəhərlərin payına düşdü.
Şərqdən gələn əsas ticarət yolları Bizans İmperiyasından və ya ərəb torpaqlarından keçərək Cenova, Pisa və Venesiya limanlarına keçdi. Levantda alınan ədviyyatlar, boyalar və ipəklər kimi lüks mallar İtaliyaya gətirildi və sonra bütün Avropaya satıldı. thumb|150px|left|Gildiya gerbi Arte della Lana. 1487
Po vadisində yerləşən zəngin əkinçilik ərazilərindən də şəhər əyalətləri qazanırdı. Şampan yarmarkalarında Fransa və Almaniyadan yun, buğda, qiymətli metal kimi məhsullar alınıb. Misirdən Baltik bölgəsinə qədər olan ölkələrlə geniş ticarət aparıldı.
Şimali İtaliyadakı ticarət ölkəni firavan bir dövlət halına gətirdi. Arte della Lana ticarət gildiyasının nəzarəti altında istehsal olunan yun tekstil məhsulları sayəsində Florensiya Şimali İtaliyanın ən zəngin şəhərlərindən birinə çevrildi.
Aralıq dənizi boyunca və o tərəfdən keçən İtalyan ticarət yolları əhəmiyyətli mədəniyyət və bilik ötürücüləri idi. 12-ci və 15-ci əsrlərdə Osmanlının Bizansı fəth etməsi dövründə və sonrasında İtaliyaya köç edən alimlər, Florensiya və Venesiyada yeni qurulan akademiyalarda İntibah dilçilik tədqiqatları apardılar. Humanist alimlər monastır kitabxanalarında qədim əlyazmaları axtardılar, Tasitin və digər Latın müəlliflərinin əsərlərini bərpa etdilər.
On üçüncü əsr
right|thumb|1300-cü il ortalarında İtaliya xəritəsi. İtaliya Krallığı ayrıca göstərilməyən bir neçə şəhər əyalətindən ibarət idi.|189x189px XIII əsrdə Avropanın böyük bir hissəsi əhəmiyyətli iqtisadi böyümə yaşadı. İtalyan dövlətlərindən gələn ticarət yolları Aralıq dənizi limanlarını Hanseatic Union ölkələrinin limanları ilə — Baltik və Avropanın şimal bölgələrini birləşdirdi. Bu dövrdə İtalyan şəhər dövlətlərinin iqtisadiyyatı o qədər böyüdü ki, şəhərlər de faktiki olaraq Müqəddəs Roma İmperiyasından tamamilə müstəqil oldu. Bu dövrdə İtalyan dövlətlərinin iqtisadiyyatı səhmdar cəmiyyətləri, beynəlxalq bank sistemi, valyuta bazarı və sığortası ilə müasir bir infrastruktur inkişaf etdirdi. Florensiya maliyyə sisteminin mərkəzi oldu və qızıl florini regional beynəlxalq ticarətdə əsas pul vahidi oldu.
Orta əsrlərdə Avropada işçiləri istismar etməklə var-dövlətini toplayan yeni bir ticarət hökmdar təbəqəsi hakim idi. Şimali İtaliyadakı Orta Orta Çağın bir xüsusiyyəti, piskoposlar və yerli sayımların nəzarətindən çıxan şəhər kommunalarının çiçəklənməsi idi. Feodalizmin tənəzzülü və şəhərlərin böyüməsi bir-birinə təsir etdi; beləliklə lüks mallara olan tələb ticarətin artmasına səbəb oldu və bu da öz növbəsində daha bahalı mallar tələb edən varlı tacirlərin sayının artmasına səbəb oldu. Bu həddindən artıq atmosferdə zənginliyin vizual simvollarını yaratmağa ehtiyac duyulur, bu da zənginliyinizi və zövqünüzü başqalarına göstərməyə imkan verir.
Bu dəyişikliklər treyderlərə İtaliyanın şəhər əyalətlərinin hökumətləri üzərində nəzarəti həyata keçirməyə imkan verdi və bu da istehsalın genişlənməsinə səbəb oldu. Ölkənin şimal bölgələrində mövcud olan orta əsr qanunları (sələmçiliyə qarşı, xristian olmayanlarla ticarət qadağaları) ticarətin inkişafına mane olurdu. İtaliyanın şəhər əyalətlərində bu qanunlar ləğv edildi və ya dəyişdirildi.
On dördüncü əsr
right|thumb|1347–1353-cü illərdə Avropada [[Qara ölümün yayılması|160px]]
Məhz bu qeyri-sabitlik dövründə İntibah ustaları Dante və Petrarx İtaliyada yaşadılar. İntibah sənətinin tumurcuqları Giotto realizmində ortaya çıxdı. Paradoksal olaraq, bu fəlakətlərdən bəziləri Rönesansın doğuşuna kömək etdi. Qara ölüm Avropa əhalisinin üçdə birini məhv etdi. İşçi qıtlığı nəticəsində maaşlar artdı, insanlar lüks mallara daha çox pul xərcləməyə başladılar. XV əsrin əvvəllərində Avropada bubonik vəba xəstəliyi azalmağa başladı və əhali yenidən böyüməyə başladı. Mal və xidmətlərə yeni tələb bankirlərin, tacirlərin və bacarıqlı sənətkarların sayının artmasına səbəb oldu. Qara Ölüm dəhşətləri və Kilsənin təsirli yardım göstərə bilməməsi, Kilsənin əhali üzərində təsirinin azalmasına səbəb oldu. Bardi və Peruzzi banklarının çökməsi Medici ailəsinin Florensiyada hökmranlığına yol açdı.
Nabran ensiz dəmiryolu xətti
Nabran ensiz dəmiryolu xətti — Azərbaycanın Xaçmaz rayonu ərazisində mövcud olmuş ensiz dəmiryolu xətti (750 mm). Xətt 1951-ci ildə inşa edilmişdir.
Xudat stansiyasından, Muxtadir qəsəbəsinə oradan isə Nabrana yönəlirdi. Üstəlik digər qollarıda var idi. Dəmir yolu Azərbaycan SSR Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinə tabe idi. Əsasən Kolxoz və Solxozlara xidmət üçün nəzərdə tutulsa da Azərbaycanın bu hissəsinin turistik bölgə olması səbəbindən dəmir yolu turistlər tərəfindən də istifadə edilirdi. Dəmir yolu Xəzər dənizinin sahili boyunca uzanırdı.
Xətt tələbatın olmaması səbəbindən 1990—1992-ci illərdə fəaliyyətini dayandırmışdır.
Depo
Yollarda əsasən iki paravozdan istifadə edilirdi. Sonradan isə Tu4 teplovozları da istifadəyə verilmişdir. Vaqonlar sərnişin və yük olmaqla iki qrupa aid idi. Sərnişin vaqonlarının qapı və pəncərələri olmurdu.
Mayak istehsalat ittifaqı
Mayak İstehsalat İttifaqı (, Proizvodstvennoye obyedinenie «Mayak») — Rusiyada yerləşən bir nüvə müəssisəsidir. Kompleks Yekaterinburqdan 150 km cənub-şərqdə, Ozyorsk şəhəri yaxınlığında, Kaslı və Tatis qəsəbələri arasında yerləşir. Mayak plutonium istehsalat reaktorları və yenidən işləmə zavoduna ev sahibliyi edir və Rusiyanın ən böyük nüvə obyektlərindən biridir. Rus və keçmiş Sovet İttifaqı nüvə silahları proqramının bir hissəsi olaraq əvvəllər Çelyabinsk-40, daha sonra Çelyabinsk-65 olaraq bilinirdi.
Tarixin ən böyük nüvə qəzalarından biri olan Kistim nüvə qəzası regionda 1957-ci ildə meydana gəlmişdir.
Kukiya (Urmiya)
Kukiya - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Süleyman Sani Axundovun evi
Süleyman Sani Axundovun evi — Şuşa şəhərində XVIII əsrdə tikilmiş yaşayış evi. Culfalar məhəlləsində yerləşir. XVIII əsrin memarlıq abidəsidir. Sani təxəllüslü — Azərbaycan dramaturqu, nasir, maarif xadimi, Əmək Qəhrəmanı (1932) Süleyman Sani Rzaqulu bəy oğlu Axundovun yaşadığı ev. 1992-ci ildə Şuşa şəhəri işğala məruz qalandan sonra dağıdılmışdır.
Tarixi
Süleyman Sani Axundovun evi Şuşa şəhərində Culfalar məhəlləsində, hal-hazırda Əbdülkərim bəy Mehmandarov küçəsində yerləşir. Bina XVIII əsrdə inşa edilib. Süleyman Sani Rzaqulu bəy oğlu Axundov Azərbaycan dramaturqu, nasir, maarif xadimi, Əmək Qəhrəmanıdır (1932). Ədəbiyyatda həmsoyadı Mirzə Fətəli Axundovdan fərqlənmək üçün ərəbcə "ikinci" mənasını daşıyan "sani" sözünü özünə ləqəb götürmüş yazıçı 3 oktyabr 1875-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olub. Ev şəhərin Culfalar məhəlləsində yerləşir. Yazıçının evi bir mərtəbəli olub, üç otaqdan ibarət idi.
Süleyman Sani Axundovun evi Şuşada bərpa olunan abidələrin siyahısına daxildir.
Aanepada
Aanepada — təxminən e.ə. 2524–2484-cü illərdə hakimiyyətdə olmuş Ur çarı.
Müəyyən müddət Aanepad haqqında heç nə məlum deyildi. Buna baxmayaraq, tədqiqatçılar onun atası Mesanepadanı Birinci Ur sülaləsinin banisi ilə asanlıqla eyniləşdirdilər. Beləliklə, əvvəllər mifik personaj sayılan, Şumerin ən qədim hökmdarlarından birinin əslində mövcud olduğu ilk dəfə sübut olunmuşdur.
Rəşid Abdullayev (əsgər)
Rəşid Abdulla oğlu Abdullayev (tam adı: Rəşid Abdulla oğlu Abdullayev; 23 mart 2002; Samux, Azərbaycan — 7 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Rəşid Abdullayev 2002-ci il martın 23-də Samux rayonunda anadan olub. 2008-2019-cu illərdə Samux rayonunda İnstitut qəsəbə tam orta məktəbində təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Rəşid Abdullayev 2019-cu ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətə başladı.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Rəşid Abdullayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Xocavəndin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Rəşid Abdullayev noyabrın 7-də Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub. Samux rayon İnstitut qəsəbəsində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rəşid Abdullayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rəşid Abdullayev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Halikarnas Balıqçısı
Halikarnas Balıqçısı— kimi də tanınan Cevat Şakir Kabaağaçlı (17 aprel 1890, Krit - 13 oktyabr 1973, İzmir) Bodrum sevgisi ilə tanınan məşhur roman və hekayə yazarıdır.
Həyatı
O, 1890-cı il aprelin 17-də Osmanlı İmperiyasının son köklü ailələrindən olan Şakir Paşa Ailəsinin üzvü olan atasının ali komissar vəzifəsində çalışdığı Kritdə anadan olub. Atası Krit və Afinada səfir və vali olan Mehmed Şakir Paşa və anası Sare İsmət Xanım; əmisi II Əbdülhəmidin səltənətinin böyük vəziri Əhməd Cavad Paşa və onun babası Şuranın Hərbi İdarəsinin rəisi Miralay Mustafa Asım bəy idi. O, hər iki nikahdan övladı olmayan və onu öz oğlu kimi sevən əmisinin adını daşıyırdı, altı uşaqlı ailənin böyük oğlu idi. Ailəsinin bütün üzvləri sənətdə istedadlı idilər. Doğuşdan sırasıyla Hakkıye, Ayşə, Suat, Fahrelnisa ​​və Əliyə rəssamlıq, Əliyə isə oyma sahəsində məşhurlaşdılar; Hakkıyenin qızı Füreya Koral ilk türk qadın keramika ustası oldu; Fahrelnisanın uşaqları Nejad Melih Devrim, rəssam; Şirin Devrim teatr aktyoru oldu.
Cevat Şakir uşaqlığının ilk illərini atası Şakir Paşanın səfir olduğu Afinada keçirib. İbtidai təhsilini Büyükadada, orta və lisey təhsilini isə 1907-ci ildə Robert Kollecində tamamladı. Elə həmin il “İkdam” qəzetində ilk məqaləsi dərc olunub. Bu ingilis dilindən tərcümə edilmiş məqalə idi. Orta məktəbi bitirdikdən sonra İngiltərədə dənizçilik təhsili almaq istəsə də, ailəsinin təkidi ilə Oksford Universitetində tarix təhsili aldı. 1913-cü ildə italyan bir xanımla evləndi və İtaliyada qaldı, rəssamlıq təhsili aldı. İstanbula qayıtdıqdan sonra qəzet və jurnallarda məqalələr dərc etdirməyə başladı. Ailə 1914-cü ildə maddi sıxıntıya düşür və atası Mehmed Şakir Paşa Afyonda Kabaağaçlı fermasına məskunlaşır. Atası, fermada bir mübahisə zamanı Cevat Şakirin tapançasından açılan güllə ilə öldürüldükdən sonra, adam öldürməkdə təqsirli bilinərək 15 il ağır iş cəzasına məhkum edildi. Cəzasının 7 ilini çəkdikdən sonra başlayan vərəm xəstəliyinə görə azadlığa buraxılıb. O, 1925-ci ilə qədər həftəlik jurnallarda tərcümələr və məqalələr dərc etməklə, şəkillər və yeni üslubda illüminasiyalar çəkməklə, karikaturalar çəkməklə, rəngli jurnal üzlükləri hazırlamaqla çörəkpulu qazanıb. O, Türkiyə mətbuatında üz qabığının inkişafına töhfə verib.
Dörd fərarinin müsibətindən bəhs edən “Hüseyin Kənan” təxəllüsü ilə yazdığı 13 aprel 1925-ci il tarixli “Həbsxanada edama məhkum edilənlər dar ağacına necə gedir” adlı hekayəsinə görə İstanbul İstiqlal Məhkəməsində mühakimə olundu. O, “ölkədə iğtişaşlar zamanı hərbi üsyana təhrik edici yazılar yazmaqda” təqsirli bilinib. Məhkəmə sədri Əli Çetinkaya edama məhkum etmək istəsədə, Kılıç Əli bəyin təklifi ilə qala həbsi alaraq Bodruma sürgün edildi. 3 illik sürgününün yarısını Bodrumda tamamladı. İstanbulda cəzasının son yarısını tamamladıqdan sonra sevdiyi insanlarla, təbiət gözəllikləri ilə qaynayıb-qarışdığı Bodrumdan uzaq qala bilməyir, Bodrumda qayıdıb təxminən 25 il burada yaşayır.
Bodrumun qədim adı Halikarnası təxəllüs olaraq qəbul edən Cevat Şakir Bodrumda balıqçılıq da daxil olmaqla müxtəlif işlərdə çalışıb. Ədəbiyyat sahəsindəki əsərlərinin çoxunu Bodrumda yazıb. İkinci dəfə əmisi qızı Həmdiyə, üçüncü dəfə Xədicə xanımla evlənən Cevat Şakirin üç evlilikdən beş övladı olub. Övladları orta təhsil yaşına çatanda, o vaxt həmin qəsəbədə orta məktəb olmadığı üçün ailəsini İzmirə köçürür. O, həyatını yazıçı və turist bələdçisi kimi davam etdirmiş, bələdçilik kurslarında mühazirələr oxumuşdur. 13 oktyabr 1973-cü ildə İzmirdə sümük xərçəngindən vəfat etdi. Öz vəsiyyəti ilə Bodrumda dəfn edilib. Qəbri, Bodrum-Gümbətdəki Gönül Təpədə, Türbə Təpəsində mənəvi oğlu Şadan Gökovalı ilə birlikdə seçdiyi yerdə xatirə evi və Bodrum Bələdiyyəsinin yaratdığı "Halikarnas Balıqçı Plantasiyası" ilə birlikdədir. Onun şəxsi kolleksiyası və Halikarnas Balıqçısına aid ən zəngin arxiv materialı Bodrum Dəniz Muzeyində
Yaradıcılığı
1926-cı ildən sonra dəniz hekayələri ilə tanınır. O, mövzularını Ege və Aralıq dənizi bölgəsi sahillərində və dənizlərdə baş verən dənizlə bağlı hadisələrdən götürmüşdür. İçində yaşadığı, incəliklərinə qədər bildiyi azad və üsyankar dənizi, taleyi dənizin əlində olan balıqçıları, dalğıcları, süngər ovçularını və gəmiləri zəngin terminlər və mifologiya xəzinəsindən güclənərək, dənizə sonsuz heyranlığından qaynaqlanan poetik ifadəli, bəzən səngiyən, amma sürüklənir aparan bir anlatmayla hekayə və romana keçirdi. Yazıları və düşüncələri ilə Azra Erhat kimi dövrünün mühüm ziyalılara təsir edən, müxtəlif dillərdən yüzə yaxın kitabı tərcümə edən və sonradan əsərləri nəşr olunan Halikarnas Balıqçısı Nazirlik tərəfindən 1971-ci il Dövlət Mədəniyyət Hədiyyəsi ilə təltif edilmişdir.
Bodrumda yaşayarkən dostları ilə birlikdə ilk Mavi Səyahət ideyasını və tətbiqini həyata keçirib. Bu Mavi səyahətlərdə özləri ilə götürdükləri şeylər bunlar idi: pendir, su, İstanköy çörəyi, tütün və rakı. “Mavi Səyahət”də qəzet oxumaz, radioya qulaq asmazdılar. Məqsəd dünyadan qaçmaq və sivilizasiyadan uzaqlaşmaqla beyini dinləndirmək idi. Həftələrlə dənizdə qalır, yalnız təcili ehtiyaclarını ödəmək üçün sahilə çıxırdılar. Ancaq bu gün edilən mavi səyahətlərdə hər cür lüks mövcuddur. Bu səyahətlər yazıçının ədəbi əsərlərinə də böyük təsir göstərmişdir.
Onun geniş biblioqrafiyası “Yeni Yayınlar” jurnalının 1974-cü il oktyabr sayındadır.
Qızı İsmət Kabaağaçlı Noonan və oğulları Dr. Sina Kabaağaç və Suat Kabaağaçlıdır.
Əsərləri
Hekayə Roman Avtobioqrafiya Tamamlanmamış əsərləri Uşaq kitabları ingilis dilində yazdığı kitabları Tərcümə Haqqında yazılan kitablar
Əbubəkr Məhəmməd İbn Abdullah Bərdəi
Əbubəkr Məhəmməd İbn Abdullah Bərdəi
Həyatı
IX əsrin sonu X əsrin birinci yarısında yaşayıb yaratmış əbubəkr Məhəmməd ibn Abdullah Bərdəi olmuşdur. O təqribən 890-cı illərdə Bərdədə anadan olmuşdur.