cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vyetnam mədəniyyəti
Din
XVI əsrdən başlayaraq missionerlərin fəaliyyəti nəticəsində ölkəyə xristianlıq daxil olmağa başlamışdır. Hazırda Vyetnamda əksəriyyəti katolik – 3 milyon nəfərdən çox olmaqla xeyli sayda xristian yaşayır. Ölkədə bir sıra protestant təşkilatlar, o cümlədən, 50 min nəfər tərəfdarı olan Vyetnam Yevangelist Kilsəsi, Xristian və Missioner Alyansı, Yeddinci Günün adventistləri və baptistlər fəaliyyət göstərir. thumbnail|Vyetnamda [[məscid]] Tyamların bir hissəsi və malaylar İslam dininin sünni məzhəbinə mənsubdurlar.
Tyamların üçdə iki hissəsi özlərinin qədim brahman inanclarını günümüzədək qoruyub saxlamışlar.
Ölkənin daxili rayonlarındakı bəzi xalqlar arasında qəbilə kultu hələ də qalmaqda davam edir.
Vyetnamdakı ateistlərin sayı isə son illərdə sürətlə artır.
Personiya
— fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Botevqrad Saat Qülləsi
Botevqrad Saat Qülləsi (bolq. Часовниковата кула в Ботевград) — Bolqarıstanın Botevqrad şəhərində yer alan bir saat qülləsidir. 1866-cı ildə inşa edilmişdir. Botevqrad şəhərinin simvollarından biridir və Bolqarıstanın ən məşhur 100 turistik məkanlarından biridir. Bu qüllədə hər saatbaşı qısa musiqi çalınır.
Tarixçəsi
Saat qülləsi, Mithat Paşanın təklifi ilə Samundyievo kəndinin qəsəbə və rayon mərkəzi olacağının açıqlanması ilə başlayan inşaat işləri çərçivəsində 1866-cı ildə Vuno Markov tərəfindən inşa edilib. Qüllənin saat mexanizmi yerli xırdavatçı olan Genço Nakov tərəfindən, zəngi isə Banskolu Lazar Dimitrov tərəfindən hazırlanıb.
Başlanğıcda qüllənin üzərində taxtadan kiçik bir ev vardı və içindən hər zəng çalanda başında fəs olan bir Türk heykəlciyi çıxırdı və əyilirdi. Bolqarıstanın dövlət müstəqilliyini əldə edəndən sonra yerli xalq, Türk rəmzini yerə salaraq yandırdı.
1924-cü ildə qüllənin yanına bir xalq mərkəzi tikildi. Əlli il sonra, bu mərkəz ləğv edildi və yerinə bir şam ağacı əkilib. Zaman içində boyu qüllənin boyuna çatan ağac, xalq tərəfindən Milad ağacı olaraq bəzənməyə başladı. Amma qülləyə çox yaxın olan ağacın köklərinin qülləyə zərər verdiyi fikri Yordan Kyurpanov tərəfindən ortaya atıldı.
Qüllə, bir neçə dəfə təmir və bərpaya məruz qaldı. Bu məkan Bolqarıstanda ən çox ziyarət edilən 100 məkan siyahısında yer alır. Qüllənin orijinal saat mexanizmi Botevqrad Tarix Muzeyində nümayiş etdirilir. Qüllədə hələ də sonradan əlavə olunan bir saat mexanizmi işlək vəziyyətdədir.
Memarı
Qüllənin girişindən saat mexanizminə qədər spiral şəklində taxta pilləkənlər vardır. Məlahətli zəngin səsi 3 km uzaqdan eşidilir.
Bulbophyllum setaceum
(Bulbophyllum setaceum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Məmmədbəyli
Məmmədbəyli — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunun Məmmədbəyli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Məmmədbəyli kəndi Həkəri çayının sahilindədir. Keçmiş adı Tərəkəmə olmuşdur. XIX əsrdə kənd Məmməd bəy Zəngilaniyə məxsus olduğuna görə sonralar onun adı ilə tanınmışdır. Kənddə memar Əli Məcdəddinin tikdiyi (1305) türbə vardır. Türbədə Yəhya ibn Məhəmməd əl-Hac adlı şəxs dəfn edilmişdir.
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 20 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Tarixi
Bir versiyaya görə Məmmədbəyli kəndi bura cənubdan gəlib Zəngəzur, Göyçə yaylaqlarına gedən bir şəxsin dayaq yeri imiş. Köç zamanı dünyasını dəyişdiyi üçün burada dəfn olunub və həmin şəxsin adı Məmməd bəy olduğu üçün Məmmədbəyli adlanıb. Bu variant xalq etimologiyası - yozumudur. Belə bir nəticə çıxarmaq mümkündür ki, Məmmədbəyli kəndinin ən azı 700 və bəlkə də bundan artıq yaşı vardır. Məmmədbəyli kəndi Arazın sol sahilində dağlar və təpələrlə əhatə olunmuşdur. Kənddən baxanda yamyaşıl tarla sahələri, bağlar öz füsunkarlığı ilə göz oxşayırdı.
Kənddəki e.ə. 3-cü minilliyə təsadüf edən «Kum qaya» və başqa tarixi yerlər oraların daha qədim yaşayış məskəni olmasından xəbər verir. Hacı Qasımın nəvəsi, Azərbaycanın Əməkdar müəllimi Hacıyev Dadaş Mehdi oğlunun evinin yaxınlığında qırx metrə qədər uzunluğu olan və nə vaxtsa yaşayış üçün qazılmış torpaq sərdabə son zamanlara qədər dururdu. Həkəri çayının sol sahilində, kiçk təpəliklər üzərində salınmış Məmmədbəyli kəndində tarixin sınaqlarından çıxmış ocaqlar, pirlər var idi. Həmin ocaqlardan biri "Yel piri" yaxud "Şam piri" adlanırdı. Kimdə "yel" - revmatizm xəstəliyi olsa bura pənah gətirər, şam yandırar, xəstəliyi üçün şəfa istəyərdi. Deyilənə görə kim buraya sidq-ürəklə qədəm qoysa şəfa tapar, həmin xəstəlikdən bir daha əziyyət çəkməzmiş. Kəndin kənarında qaya və təpəliklərin üstündə çox nadir ağaclar bitirdi. Onlardan biri də Dağdağan ağacı idi. Kənd camaatı həmin ağaclara sitayiş edər, xüsusilə bahar bayramlarında gedib dilək diləyər, onun budaqlarına müxtəlif çeşidli parçalar, yaylıqlar bağlayardılar. Nədənsə heç kəs onları açıb götürməz, istəklərinin bu yolla həyata keçəcəyinə inanardılar. Məmmədbəylinin qəbiristanlığı ilə Zərnəli və Havalı kəndlərinin qəbiristanlığı bir yerdə - bu kəndlərin arasında yerləşən və böyük ərazini əhatə edən yüksəklikdə salınmışdı. Burada qoç şəkilli qəbir daşlarına təsadüf edilirdi ki, bu da ya orada məskən salıb yaşayanların mal-darlıqla məşğul olduqlarından, ya da nə vaxtsa onu totem kimi qəbul etmələrindən xəbər verir. Kənd qəbiristanlığında hamı tərəfindən sınanılmış və inanc yerinə çevrilmiş seyidlər dəfn olunmuşdular. Onlardan Seyid Bəxşəli ağa ilə Seyid Gülzarın qəbirləri camaatın inam yerinə çevirilmişdi. Adamlar tez-tez buraya nəzir qoyar, diləklərinin çin olmasını, arzularının həyata keçməsini arzulayardılar.
Zəngilan rayonunun Məmmədbəyli kəndi 29 oktyabr 1993-cü ildə işğal olunub.
Qırov
Qırov – ayaz gecələrdə yerin və cisimlərin səthi soyuyaraq mənfi temperatura düşdükdə onların səthinə çökən buz kristalcıqları.
Nasirəddin şah Qacar
Nəsirəddin şah Qacar (tam adı: Nasirəddin şah Məhəmməd şah oğlu Qovanlı-Qacar; ) — İran şahı. 17 iyul 1831-ci ildə Təbriz yaxınlığındakı Kuhnemirdə anadan olmuşdur. Atası Qacar ​​Xanədanının üçüncü hökmdarı Məhəmməd Mirzə Şah, anası yenə Qacar ​​xanədanına mənsub Məlik Cihan (Mehd-i Ülya) Xatundur. Beş yaşında vəliəhd təyin edilən Nəsirəddin şah 1847-ci ildə əmisinin yerinə Azərbaycan canişini oldu. Atasının vəfatından sonra Mirzə Tağı xanın dəstəyi ilə Təbrizdə hökmdar elan edildi. 1848-ci ilin oktyabr ayında Təbrizdən paytaxt Tehrana gedən Nəsirəddin şahın ilk icraatı Mirzə Tağı xanı Atabəyləri-i əzəm ünvanıyla sədarət mövqeyinə gətirmək oldu. Taki Xanın üsyan və qarışıqlıqlar içində çalxalanan ölkədə mərkəzi nüfuzu hakim qılmağı bacararaq Şahın gücünü artırdı, Digər tərəfdən Nasirəddin Şah Xivə və Buxara xanlığına reallaşdırdığı səfərlərdə qazandığı uğurlardan sonra Nəsrəddin şah özünü Nadir Şah, Napoleon və Böyük Pyotr kimi böyük hökmdarlarla eyni səviyyədə görməyə başladı. Ancaq Heratın ələ keçirilməsinə istiqamətli əsgəri hərəkatın, müstəmləkəsi Hindistan ilə İran və Rusiya arasında tampon bir ölkə yaratmaq istəyən İngiltərə tərəfindən maneə törədilməsi Nəsirəddin Şahı güc vəziyyətdə buraxdı. Şəhər İngilislərin əlindədir. Şah, İngiltərə ilə 4 mart 1857-ci ildə imzalanan Paris sülh müqaviləsinə əsasən Əfqanıstanı tanıdı və Herat üzərindəki haqqlarından imtina etdi.
İslahatları
Şahın modernləşdirmə islahatlarının çoxu Baş nazir Əmir Kabir dövründə baş vermişdir. İran illərində (bölgələrində), xüsusilə Xorasanda müxtəlif üsyançıları məğlub edərək, vergi sisteminə islahatlar gətirərək büdcəni dengeledi, din adamlarının səlahiyyətlərini məhdudlaşdırdı, bəzi hərbi fabriklər qurdu, İngilislər və Rus nüfuzunu azaltmaq üçün digər qüvvələrlə əlaqələr inkişaf etdirildi. Tehran Bazarını tikdi, yerli tacirləri dəstəkləyirdi və ilk qəzet Vağaye-Ettefagihi və ən başlıcası İranlı bir çox ziyalı ziyalı ziyalı olan Darul-Funun adlı ilk İran Təhsil Məktəbini sərbəst buraxdı. Amma Kəbirin islahatları bəzi nüfuzlu şəxslər tərəfindən narahat idi və Nəsirəddin Şah onu ələ keçirdi və onu öldürdü. Şah, islahata olan marağını yavaş yavaş itirdi. Bununla birlikdə, teleqraf və poçt xidmətləri və yollar inşa etdirdi. Ayrıca əyalət ordusunun ölçüsünü artırdı və Rus zabitləri tərəfindən öyrədilmiş və silahlandırılmış Pers Kazak Bölüğü adlı yeni bir Bölük meydana gətirdi.
Həyatı
thumb|left|200px|Nasirəddin şah Nasirəddin mirzə Məhəmməd şah oğlu 16 iyul 1831-ci ildə Təbriz şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl saray təlim-tərbiyəsi, təhsili almışdı. Nasirəddin mirzə 1848-ci ildə taxt-taca əyləşmişdi. Nasirəddin şah səyahəti sevirdi. Bir çox ölkələri gəzmişdi. Yazıçılığı və şairliyi vardı. Nasirəddin şah may ayının biri 1896-cı ildə Tehranda "Şah Əbdüləzim" məscidində namaz qılarkən Mirzə Rza Kirmani tərəfindən öldürüldü. Şəhid şah kimi anılırdı.
Övladları
Oğulları:
Qızları:
Tamaş Koloşvari
Tamaş Koloşvari — XIV əsrin II yarısı XV əsrin əvvəllərində yaşamış macar rəssam. Başlıca əsərləri: "İsanın çarmıxa çəkilməsi", "Diriliş", "Yüksəliş", "Müqəddəs Benedik", "Müqəddəs Egidius" ve "Müqəddəs Nikolas" və s.
Senecio actinella
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Afrika meşə fili
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Şocaxanlı (Xudafərin)
Şocaxanlı - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 150 nəfər yaşayır (33 ailə).
Konyaspor KİF
Konyaspor KİF — Stokholm şəhərinin, Botkirka rayonunun Albi ərazisində yerləşən İsveç futbol klubudur.
Tarixi
Konyaspor KİF yarandığı gündən İsveç Futbol Liqası sisteminə əsasən orta və aşağı diviziyalarda iştirak edir. Hal-hazırda klub İsveç Liqasının dördüncü dərəcəli Norra Svealand 2-ci Diviziyasında çıxış edir. Klub öz ev oyunlarını Norsborqda yerləşən Albi İP-də keçirir.
Konyaspor KİF Stockholms Fotbollförbund-a üzv olan klublardan biridir.
Elzas-Lotaringiya
Elzas-Lotaringiya  — Almaniya imperiyasının ələ keçirdiyi əyalət.🇩🇪
Tarixi
Sedan savaşından öncə Fransanın torpağı olan Elzas-Lotaringiya bölgəsi Frankfurt Sülh müqaviləsiylə Almaniya imperiyasında bir əyalət halına gəldi. Ancaq Lotaringiyanın kiçik bir qismi Fransaya verildi.
Birinci dünya müharibəsindən sonra bölgə qısa bir müddətə Elzas-Lotaringiya sovetləri adı altında müstəqil olsa da, Versal sülh müqaviləsi ilə Fransaya tabe edildi.
Yeni gələn fransız idarəsi sürətli bir şəkildə bölgəni fransızlaşdırmağa başladı. Zamanla fransızlaşan bölgəyə Fransa bir çox təhkimat, qala və Majino xəttini qurduqdan sonra İkinci dünya müharibəsindəki fransızların məğlubiyyəti ardından təkrar Almaniyaya keçən bölgə, 1945-ci ildə almanların təslim olmasıyla təkrar Fransa üsul-idarəsinə verildi. Bugün bölgə Fransa idarəsi altındadır.
Kaqoşima
Kaqosima, Kaqoşima — Yaponiyanın Çubu adasında və Kyuşu regionunda yerləşən Kaqoşima prefekturasının eyniadlı paytaxtı.
Məşədiismayıllı
Məşədiismayıllı — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunun Şəfibəyli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 2020-ci il noyabrın 4-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Aglaia chittagonga
(Aglaia chittagonga) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio eriocarphus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Macarıstan Dövlət Dəmir Yolları
Macarıstan Dövlət Dəmir Yolları — Macarıstanın milli dəmir yolu şirkəti. Baş qərargahı Budapeşt şəhərində yerləşir.
1846–1918
thumb|300px|1913-cü ildə Macarıstan krallığının dəmir yol şəbəkəsi, qırmızı xətlər Macarıstan Dövlət Dəmir yollarına, mavi, yaşıl və sarı xəttlər isə özəl şirkətlərə məxsusdur. thumb|1846-1913-cü illərdə Macarıstan dəmir yollarının inkişafı İlk buxarlı lokomotiv dəmir yolu xətti 15 iyul 1846-cı ildə Peşt və Vaç şəhərləri arasında açılmışdır. Uğursuz Macarıstan inqilabdan sonra mövcud xəttlər Avstriya dövləti tərəfindən milliləşdirildi və yeni xətlər çəkildi. 1850-ci illərin sonlarında Avstriya-Sardiniya müharibəsi nəticəsində bütün dəmir yolu xəttləri avstriyalı özəl şirkətlərə satıldı.
1867-ci ildə Avstriya-Macarıstan anlaşmasından sonra nəqliyyat məsələləri yerli dəmiryol şirkətlərini dəstəkləmək vəzifəsini öz üzərinə götürən Macarıstan hökumətinin məsuliyyətinə çevrildi. Bu zaman 1874-cü ildəki illik büdcənin 8% -i dəmir yolu şirkətinin subsidiyalarına keçdi. Nəticədə Macarıstan Parlamenti 1868-ci ildə Dövlət Dəmir Yollarının qurulmasını təklif etdi.
Məqsəd Macarıstanın əsas dəmir yolu xəttləri üzərində nəzarəti ələ almaq və idarə etmək idi. Dəmir yollarının qolları xüsusi şirkətlər tərəfindən inşa edildi. 1884-cü ildə qəbul edilən qanun dəmir yolları şirkətlərini yaratmaq üçün sadələşdirilmiş bir yol təqdim etdikdə bir sıra kiçik filial şəbəkələri yaradıldı. Lakin bu şirkətlər sadəcə xəttləri inşa edirdilər, daha sonra isə onları idarə etmək üçün Macarıstan Dövlət Dəmir Yolları ilə müqavilə imzalayırdılar.
Nisbətən yüksək qiymətlərə görə Macarıstanda digər ölkələrə nisbətən nəqliyyat sıxlığı əhəmiyyətli dərəcədə aşağı idi. Bunu dəyişdirmək üçün Daxili İşlər naziri Qabor Baross 1889-cu ildə bölgə tarif sistemini təqdim etdi. Tarif sistemi sərnişin səfərləri və malların nəqli üçün ucuz qiymətlər təklif edirdi, lakin bu, hər ikisinin də yüksək artımına və daha yüksək ümumi mənfəətə səbəb oldu.
1890-cı ildə Avstriyanın nəhəng Kaschau-Oderberg Dəmir Yolu (KsOd) və Avstriya-Macarıstan Cənub Dəmir Yolu (SB / DV) şirkətləri istisna olmaqla ən böyük özəl dəmiryolu şirkətləri zəif idarəetmənin nəticəsi olaraq milliləşdirildi. Onlar həmçinin bölgə tarif sisteminə qoşuldular və Birinci Dünya müharibəsinin sonunda Avstriya-Macarıstanın dağılmasına qədər uğurlu fəaliyyət həyata keçirtdilər.
1910-cu ildə Macarıstan krallığının dəmir yolu şəbəkələrinin ümumi uzunluğu 22.869 kilometrə çatırdı və 1490-dən çox yaşayış məntəqəsini əhatə edirdi. Avstriya-Macarıstan imperiyasının dəmir yollarının təxminən yarısı Macarıstanda tikilmişdir, bununla da dəmir yolu sıxlığı Çisleytaniyadan daha yüksək idi. Bu nəticələrə əsasən Macarıstan Dəmir Yolları dünyada sıxlığına görə 6-çı yerdədi (Almaniya və Fransa kimi ölkələrdən öncə).
1918–1939
1930-cu illərin əvvəllərində demək olar ki Macarıstanın bütün dəmir yolu şirkətlərinin operatorları Böyük böhranın nəticəsi olaraq iflas etdi.
1939–1950
İkinci Dünya müharibəsi dövründə Macarıstan dəmiryolu sistemi tənəzzülə uğradı. Əsas xətlərin yarısından çoxu və əlavə xətlərinin dörddə biri istifadəyə yararsız idi. Bütün körpülərin 85%-i məhv edilmiş, binaların 28%-i dağıdılmışdır. Dəmir yolu avadanlıqlarının bəzi hissəsi məhv edilmiş, bəzi hissəsi digər digər Avropa ölkələrinə paylanılmışdır. Yalnız 213 lokomotiv, 120 vaqon (müharibənin son günlərində onları kənarlaşdırmaq üçün heç bir yanacaq yox idi), 150 minik avtomobili və 1900 yük maşını işlək vəziyyətdə idi.
İkinci Dünya müharibəsindən sonra yol, binalar və xidmət avadanlıqları qısa müddət ərzində təmir edildi. 1948-ci ilə qədər dəmir yolu sisteminin əksəriyyəti tam bərpa edilmişdi, bəzi böyük körpülərin yenidən tikintisi üçün xeyli vaxt lazım idi. İlk elektrikləşdirilmiş hissə 1945-ci ilin oktyabr ayınadək istifadəyə verildi. Qırmızı ordu tərəfindən ələ keçirilən vaqonları yenidən Macarıstana satdı və lokomotivlər Almaniya və Avstriyadan geri alındı.
1950–2000
1950-ci illərdə Macarıstanın İşçi Partiyası tərəfindən sənayeləşdirilmənin sürətləndirilməsi əmr edildi. Dəmir yolunda islahatların aparılması bu işdə ən önəmli məsələlərdən biri idi.
Buxarlı lokomotivlərin istehsalı davam etdirilsə də, Macarıstan sənayesi əsasən Sovetlərin döyüş təzminatını istehsal edirdi. Bu istehsalata buxarlı lokomotivlər, sərnişin və yük qatarları və digər avadanlıqlar daxil idi. Dizel lokomotivlərin inkişafı başlandı.
Jelko Kalaç
Jelko Kalaç - futbolçu.
Macarıstan Dövlət Dəmir Yolları
1950–2000
1956-cı ildə Macarıstan inqilabı dövründə dəmir yolları ciddi şəkildə zədələnməmişdi. İnqilab yatırıldıqdan sonra Beş illik plan yenidən daha aşağı hədəflərlə icra olunmağa başladı. 1958-ci ildə Macarıstanda buxar lokomotivlərinin istehsalı dayandırıldı. 600 HP dizel elektrikli lokomotiv (Class M44) və 450 ədəd HP dizel mühərrikli hidrolik vaqonlar (Class M31) istehsal edildi.
1964-cü ildə alman dizaynlı MÁV Class V43 elektrik lokomotivlər istifadəyə verildi. SSRİ-dən və İsveçrədən ağır dizel mühərrikləri gətirildi.
Jelko Kalaç
Həyatı
16 dekabr 1972-ci il tarixində Avstraliyanın Sidney şəhərində anadan olmuş futbol qapıçısıdır.
Macarıstan Dövlət Dəmir Yolları
2000–2010
2000-ci ildən sonra Macarıstan davamlı siyasi inkişafa nail olduqdan sonra magistral yolların inkişafına daha çox diqqət yetirildi, xüsusilə də bölgələrarası dəmir yolu xətlərinin inkişafı üçün kifayət qədər maliyyə vəsaiti ayrılmırdı. 12 ədəd Siemens Desiro dizel mühərrikli qatarların alındı və Swiss Stadler Flirts qatarları sifariş edildi.
Bulbophyllum serrulatum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Macarıstan Dövlət Dəmir Yolları
2013
2013-ci ilin fevral ayında tarixdə ilk dəfə olaraq dəmir yolunda qadın sürücüləri yetişdirməyə başladılar. The Times qəzetinin müxbirinin sözlərinə görə, buxar qatarları olmadığından artıq ağır yük qaldırmağa ehtiyac yoxdur.
Dəmir yolu stansiyaları
Dəmir yolunun əsas stansiyalarının bir çoxu (və Avstriya-Macarıstan İmperiyası daxilində olan bir çox böyük stansiya) Ferenç Pfaff tərəfindən hazırlanmış və 1880-ci illərin sonlarında və 1890-cı illərdə açılmışdır.
Əşrəf (Xudafərin)
Əşrəf - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 24 nəfər yaşayır (7 ailə).
2005-06 Qəbələ FK mövsümü
2005-06 mövsümü Qəbələ FK-nın Göygöldən Qəbələyə köçəndən sonra birinci mövsümüdür. Onlar Azərbaycan Birinci Diviziyasında Faiq Cabbarovun rəhbərliyində oynayırdılar və mövsümün birinci dövrəsi və kubok oyunlarında Göy Göl adı altında çıxış etmişdilər. Mövsümün ikinci dövrəsində Gilan adı ilə çıxış etmiş, mövsümün sonunda isə adını Qəbələ FK olaraq dəyişmişdir.
Əsiran (Xudafərin)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 42 nəfər yaşayır (9 ailə).
GNU Free Documentation License
thumb|right|[[GNU-nun loqosu]] GNU Free Documentation License (GNU-nun sərbəst sənədləşmə lisenziyası), və ya sadəcə GNU FDL (GFDL) — bu, Azad Proqram Təminatı Fondu tərəfindən azad proqram təminatı üçün tanınmış lisenziya olan GNU GPL-ə əlavə olaraq işlənmiş kopileft-liseziyadır.
Əsas prinsipləri
Əgər müəllif məhsulu GNU FDL lisenziyası ilə nəşr edirsə, O, istəyən hər bir kəsə bu məhsuldan istifadə üçün geniş səlahiyətlər (istifadə, paylaşmaq, dəyişmək və s.) vermiş olur. Lakin məhsuldan istifadə edərkən müəllifin adı istifadə olunmalıdır, bununla belə əgər müəllif adının qeyd olunmasını istəmirsə bu məcburi deyildir.
Crunchyroll
Crunchyroll — anime, manqa, dorama, musiqi, elektronik əyləncə və avtoidman yarışları yayımlayan beynəlxalq onlayn cəmiyyət və ABŞ saytı. 2006-cı ildə Berkli Kaliforniya Universiteti məzunlarından ibarət bir qrupu tərəfindən yaradılmışdır. Crunchyroll bütün dünyada 20 milyondan çox istifadəçiyə xidmət göstərir. Otter Media və TV Tokyo bu şirkətin sahibidir.
Crunchyroll istifadəçilərinə 200-dən çox anime serialına və 200-dən çox Asiya doramasına baxmağı təklif edir. Lakin lisenziya məhdudiyyətlərinə görə bir çox anime və doramalar bütün dünyada nümayiş etdirilə bilmir.
Anime lisenziyaları
Aşağıdakı animelər Crunchyroll tərəfindən Şimali Amerikada buraxılmaq üçün lisenziyalaşdırılmışdır.
Eyvaz Əlləzoğlu
Eyvaz Əlləzoğlu (Həsənov Eyvaz Əlləz oğlu; ) — Azərbaycan yazıçısı.
Həyatı
Eyvaz Əlləzoğlu 1956-cı ildə Gürcüstan Respublikasının Qardabani (tarixi adı Qarayazı) rayonunun Muğanlı kəndində anadan olmuş, Tbilisi Pedaqoji İnistitutunun filologiya fakültəsini bitirmişdir. 1980-ci ildən dövrü mətbuatda hekayələri və publisisstik yazıları ilə çıxış edir.
Yapon qarabatdağı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Eyvaz Əlləzoğlu
Həyatı
26 fevral 2011-ci ildə vəfat edib.
Fəaliyyəti
Ali təhsilini başa vurduqdan sonra Kosalı kənd orta məktəbində gürcü dili müəllimi, "Samqor" qəzetində korrektor kimi fəaliyyət göstərmiş, "Gürcüstan", "Borçalının səsi", "Ekspress" və "Xəzər" mətbu orqanlarında əməkdaşlıq etmişdir.
Yapon qarabatdağı
Xarici görünüş
Xariçi görünüşünə və ölçülərinə görə böyük qarabatdağı xatırlatsa da, dimdikdəki sarı nöqtə ağız küncündə deyil. Bədənininin uzunluğu 84 sm, qanadları arasında məsafə 152 sm təşkil edir. Bir qanadının uzunluğu 32-33,2 sm, dimdiyinin uzunluğu 6,1-6,7 sm təşkil edir. Quyruğu dairəvidir və burada 14 lələk vardır.
Eyvaz Əlləzoğlu
Fəaliyyəti
Publisistik fəaliyyəti dönəmində "Olaylar", "Borçalının səsi", "Ekspress" və digər qəzetlərlə Gürcüstanın siyasi həyatı ilə bağlı analtik yazılar yazmışdır.
1993-1996-cı illər ərzində Prezident Aparatının Milli Siyasət şöbəsində məsləhətçi, 1996-1998-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Gürcüstandakı Səfirliyində ikinci katib kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Yapon qarabatdağı
Xarici görünüş
Göz kölgəsi, göz ətrafında həlqə, arxa boşluq və aşağı çənənin yan tərəflərı çılpaqdır. Böyük qarabatdaqlara nisbətdə alt çənənin çılpaq hissəsi daha az sahə tutur.
Eyvaz Əlləzoğlu
Fəaliyyəti
Ssenarisi əsasında "Ov" cizgi filmi ekranlaşdırılmışdır. Gürcü dilindən Qoderzi Çoxelinin, Revaz İnanişvilinin, Naira Gelaşvilinin və digər müasir gürcü yazıçılarının əsərlərini dilimizə çevirmişdir.
"Əli və Nino" kitab mağazasının təşkil etdiyi Milli Kitab Mükafatında xüsusi mükafatla təltif olunmuşdur.
Yapon qarabatdağı
Xarici görünüş
Lələklərin parlaqlığı aşağı və irəli yönəlir.
Bu növə daxil olan quş balalarını böyük qarabatdaqların balalarından fərqləndirmək asan deyildir.
Yayılması
Əsasən Yapon dənizinin sahillərində yayılmışlar.
Primorsk diyarı ərazisində yuva qururlar. Bölgənin donmayan ərazilərində hətta qışlayırlar. Yumurtlama dövrü aprel ayının ortalarına düşür. Payızda yuvalarına yaxın ərazilərdə yaşayırlar.
Sayı
Əsasən sahgil ərazilərində müşahidə edilirlər. Rudnaya çayı sahilində nadir hallarda müşahidə olunurlar. Böyük koloniyaları Qamov yarımadası və Slavyanski körfəzi sahillərində cəmləşmişdir. Çoxlu sayda Askold adası, Stelok körfəzi, Kovrijka adası, Poset körfəzi, Furuhelm adası ərazilərində müşahidə edilirlər. XIX əsrdə bölgənin sahil ərazilərində və Askold adasında böyük koloniyaları müşahidə edilirdi. Hazırda bu koloniyalar yoxdur. Hazırda böyük koloniyaları Tokio və Naqoya ətrafında müşahidə edilir.
Həyat tərzi
Müxtəlif sayda olan koloniyalar şəklində və ancaq dəniz kənarlarında yaşayırlar. Yuvalar iki, üç, bəzənsə bir çütlük üçündür. Sahil yuvaları yalnız bu quşlara məxsusdur. Tokio ətrafında bu quşlar adi qarabatdaqlarla bir yerdə yuva qururlar.
Çoxalması
Monoqamdır. Yuva əsasən əlçatmaz ərazilərdə, dəniz sahilinə yaxın qaya üzərində qurulur. Yaponiyada bəzi ağacların üzərində yuva qurmaları qeydə alınmışdır. Yaponiyada iri ağ vağlarla bir birgə paylaşdığı məkalar belə vardır.
Qidalanması
Ancaq dəniz balıqları ilə qidalanırlar.
Əli Əmirov
Əli Cabbar oğlu Əmirov — Azərbaycan Kommunist Partiyası MK-nin katibi (1962–1971), texnika elmləri doktoru, professor
Yapon qarabatdağı
Qarabatdaq və insan
Böyük qarabatdaq ilə yanaşı o da balıq tutmaq üçün tez-tez Çin və Yaponiya sakinləri tərəfindən balıq ovu üçün hazırlanır.
Əli Əmirov
Həyatı
Texnika Elmləri Doktoru (1972), SSRİ Dövlət Mükafatları Laureatı (1969), Azərbaycan Neft Sənayeinin müavini (1958–1959), Azərneft Birliyinin rəisi (1959–1962)
Elmi fəaliyyəti
Əmirov Ə.C. neft və qaz yataqlarının işlənilməsi sahəsində tanınmış alimdir. Elmi tədqiqatların sahəsi: dərinlik nasosları ilə istismarın texnikası və texnologiyası; dərində yerləşən neft-qaz yataqlarının işlənilməsi problemi; neftin kompressor üsulu ilə hasilatının təkmilləşdirilməsi məsələləri; Azərbaycan neft mədənlərinin avtomatlaşdırılması üçün sistemlərin və vasitələr kompleksinin yaradılması və tətbiqi. Əmirov Ə.C. 140-dan artıq elmi məqalənin və bir sıra monoqrafiyaların müəllifidir. O "SSRİ fəxri neftçisi" adına layiq görülmüşdür. Əmirov Ə.C. "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə mükafatlanıb və akad. İ.M.Qubkin adına mükafatına laureatı olub.
1915-ci il erməni saxtakarlığının başlanğıcı (film, 2009)
1915-ci il erməni saxtakarlığının başlanğıcı qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Nazim Rza İsrafiloğlu tərəfindən 2009-cu ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycan televiziyası nda istehsal edilmişdir. Erməni saxtakarlığının başlanğıcı sayılan 1915-ci il hadisələri filmin əsasını təşkil edir.
Məzmun
Qondarma erməni soyqırımı iddiası Birinci dünya müharibəsi ərəfəsində Anadoluda yaşayan ermənilərin sistemli şəkildə məhv edildiyini irəli sürən iddiadır. Türkiyə Respublikası hadisələri sadəcə erməni-türk qarşıdurması kimi dəyərləndirməkdə və dövlət göstərişinin olmadığını irəli sürsə də bu gün dünyanın bəzi ölkələri soyqırımın varlığı qəbul ediblər. Amma onu da nəzərə almaq lazımdır ki qərarlar sadəcə tarixə əsaslanaraq yox, bəzi siyasi faktorların təsiri ilə qəbul edilib. 1890-cı ildən etibarən başlayan üsyanlar 1915-ci il Osmanlı hakimiyyətini radikal qərarlar almağa məcbur etmiş və sözü gedən soyqırım iddiası da bu dövrdən etibarən ortaya çıxmışdır. Gerçəkləşdirilən üsyanlar və Birinci dünya müharibəsi ərəfəsində ruslara qoşulan ermənilərin türklərə qarşı savaşması nəticəsində Osmanlı Dövləti 27 may 1915-ci ildə "Köç" qərarı çıxartdı. Bu qərar öncəsində isə bugün ermənilərin soyqırım günü kimi qəbul etdikləri 24 aprel günü 2345 erməni lider həbs edilmişdir. Bunların birçoxu kəndlərə hücum edərək silahsız əhalini qıran cinayətkarlar idi.
Köç qərarı Anadoluda yaşayan ermənilərin Osmanlının digər bölgələrinə dağıdılmasını nəzərdə tutsa da praktikada hərşey fərqli cərəyan etdi. Köç karvanlarına edilən hücumlarda ölən ermənilər bir kənara həm də yollarda aclıqdan və xəstəlikdən ölənlər kifayət qədər idi. Yola çıxanların yalnız bir qismi lazımi məntəqələrə yerləşdirilə bildi.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Nazim Rza İsrafiloğlu Rejissor: Nazim Rza İsrafiloğlu Operator: Nəriman Şıxəliyev
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2009-cu ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Valentin Mirinov
Mirinov Valentin Akimoviç — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.
Həyatı
Rusiya Fedorasiyasının Saratov vilayətinin Lısoqorsk rayonunun Uritsk kəndində 28 oktyabr 1923-cü ildə dünyaya göz açmış Valentin uşaq ikən öz valideynləri ilə Bakıya gəlmiş və onun uşaqlıq və gənclik dövrü burada keçmişdir.
1941-ci ildə Binəqədi RHK-dan könüllü olaraq orduda xidmətə getmiş və hərbi məktəbə göndərilmişdir. Leytenant Valentin Akimoviç 417-ci atıcı diviziyanın 1376-cı atıcı alayının bölmə komandiri olmuşdur.
Müharibə qurtardıqdan sonra V.Mironov Bakıya qayıtmış və burada Tibb institutuna qəbul olaraq hərbi həkim peşəsinə yiyələnmişdir.
Qəhrəmanlığı
Cəsur rota komandiri leytenant V.Mironovun ən ağır döyüşü Sapun-Qarada oldu. Bu döyüşdə rotadan yalnız iki nəfər sağ qalmışdı: komandir və bakılı döyüşçü Seyfulla İsmayılov. Hərbi tapşırıq böyük qəhrəmanlıqla yerinə yetirilmişdi və Sevastopol azad edildi.
Fəxri adı
SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 16 may 1944-cü il tarixli Fərmanı ilə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.
Çoban salatı
thumb|Boşqabda bol reyhanlı çoban salatı Çoban salatı — Azərbaycan və türk mətbəxinə aid salat növü.
Süfrəyə verilməsi
Demək olar ki, hər növ əsas yeməyin yanında süfrəyə verilir. Xüsusiylə də kabab, müxtəlif ət yeməkləri, plovlarla yeyilməsi məqsədəuyğundur. Pəhriz salatı kimi də yeyilir.
Aglaia cinnamomea
(Aglaia cinnamomea) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Otuzuncu
Otuzuncu, Otuzikinci — Azərbaycan Respublikasının Zəngilan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Otuzuncu qəsəbəsi dağətəyi ərazidədir. Qəsəbə rayon mərkəzinin 30 km.-liyində salındığı üçün belə adlandırılmışdır.
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Enn Dörsi
Enn Dörsi — ABŞ-nin Azərbaycandakı keçmiş səfiri (2006–2009). 2009-cu ilin sentyabrın 28-dən bəri ABŞ-nin Litvadakı səfiridir.
Həyatı
Enn Dörsi 1976-cı ildə Minnesota ştatının Sent Paul şəhərində yerləşən Makalester Kollecində Fransız dili və Linqvistikası ixtisası üzrə bakalavr diplomunu əldə etmişdir. 1981-ci ildə isə Con Hopkins Universitetində Beynəlxalq Münasibətlər ixtisası üzrə magistr təhsilini başa vurmuşdur. Həmin ildə isə ABŞ Dövlət Departamentinə işə düzələrək Trinidad və Tobaqoda 1981–1983-cü illərdə xidmət etmişdir. Bundan sonra müxtəlif illərdə Sinqapur, Avropa Birliyi, İraqdakı diplomatik nümayəndəliklərində işləyən Enn Dörsi 2006–2009-cu illərdə ABŞ-nin Azərbaycandakı səfiri kimi də xidmət göstərir.
Avanlı (Xudafərin)
Avanlı - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 29 nəfər yaşayır (7 ailə).
Belqradın icmaları
thumb|250x250px|Belqradın icmaları Belqrad Serbiya da ayrıca ərazi vahidi statusuna malikdir. Şəhər dairəsinin ərazisi 17 icmalara (општина) bölünüb. Onların hər birində icma rəhbəri, icra hakimiyyəti, icma parlamenti və icma şurası kimi yerli özünüidarəetmə orqanları var. Parlament deputatların sayı 19-75 arasında olur. Onlar, öz növbəsində, icma şurası üzvlərini seçirlər. Qanuna əsasən, icma parlamenti yerli büdcənin idarə edir, yerli cəmiyyətləri yarada bilər, icma və şəhərin inkişaf planları barədə fikirlərini açıqlayır, tikinti üçün ayrılmış torpağı idarə edir və əhalinin hüquqi müdafiəsini təmin edir və s.
Yerli özünüidarəetmə çərçivəsində icma aşağıdakı funksiyaları yerinə yetirir :
Bundan başqa, Baraevo, Qrotska, Lazarevats, Mladenovats, Obrenovats, Sopot və Surçin icmaları da yerli yollar və küçələrin vəziyyətinə nəzarət etməlidir və həmçinin kommunal xidmət sahəsinin fəaliyyəti və inkişafını təmin etməlidir.
İcma əhalisinin sayı haqqında məlumatlar 2011-ci ildə Serbiyada keçirilən siyahıya alınmaya görə göstərilib. İcmaların inzibati mərkəzləri siyahıda qalın şriftlə qeyd olunub. Novi-Beoqrad və Savski-Venats icmalarında yaşayış məntəqələri yoxdur və onlar tam olaraq Belqrad daxilində yerləşilər.
Legenda
Siyahıda Belqrad dairəsinin icmaları təqdim olunub. Onlar əlifba qaydasında göstərilib.
Çeşidlənmə cədvəlin ilk dörd sütunları üzrə keçirilə bilər.
Kaxa Kaladze
Kaxaber Kaladze — gürcü futbolçusu, İtaliyanın Milan komandasının və Gürcüstan Milli Yığmasının müdafiəçisi, UEFA Çempionlar liqasının qalibi olmuş yeganə gürcü futbolçu. Hal-hazırda isə Tbilisi şəhərinin meridir.
Həyatı
Gürcüstanın Samtredia şəhərində anadan olmuşdur.
Aşağı Girətağ
Aşağı Girətağ — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indi Qafan rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 12 km şimal-qərbdə, Oxçu çayının sol sahilində yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Kirətaq formasında qeyd edilmişdir. Tarixən Zəngəzur qəzasında Girətağ adlı bir kənd olmuşdur. Sonralar bir qrup kənd sakini Girətağdan köçərək kəndin yaxınlığında yeni kənd salırlar və yeni salman kənd Aşağı Girətağ, Girətağın özü isə Yuxarı Girətağ adlanmışdır.
Toponim türk dilində «dağ silsiləsi, sıra dağlar», «çöl, dağ, hündür yer, təpəlik», «dağ qılıcı, yayla» mə’nasında işlənən kir sözü ilə dağ (tağ) sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Toponimin əvvəlindəki «aşağı» sözü fərqləndirici əlamət bildirir.
Orotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Əhalisi
Aşağı Girətağda 1897-ci ildə 87 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1918-ci ildə kəndin sakinləri erməni soyqırımına mə'ruz qaralaq deportasiya olunmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra kənd sakinləri doğma yurdlarına dönə bilmişdir.
Kənddə 1922-ci ildə 82 nəfər, 1926-cı ildə 87 nəfər, 1931-ci ildə 127 nəfər, 1939 - cu ildə 139 nəfər, 1959 - cu ildə 167 nəfər, 1979 - cu ildə 143 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1988-ci ilin noyabr ayında azərbaycanlılar Ermənistan dövləti tərəfindən tamamilə tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşdur. İndi burada ermənilər yaşayır.
Dəniz pişikləri
Dəniz pişikləri (Arctocephalinae) — Qulaqlı suitilər fəsiləsinə daxil olan yarımfəsilə. Bu yarımfəsiləyə aşağıdakı cins və növlər daxildir:
Kral məscidi (Konstansa)
Kral məscidi, I Karol məscidi və ya Böyük Konstansa məscidi  — Rumıniyanın Konstansa şəhərində yerləşən məscid.
Tarixi
Keçmişi, Osmanlı sultanlarından biri olan II Mahmudun əmri ilə 1823-ci ildə Müqəddəs Mehmet Paşa tərəfindən tiktirilmiş olan Mahmudiye Məscidindən ilhamlanmışdır. 1910-ci ildə Rumıniya Kralı I Karol, Birinci Dünya Müharibəsində Rumıniya üçün döyüşən müsəlman anadolu türklərinin və Krım tatarlarının sədaqətini mükafatlandırmaq üçün tikilən məscid, Mahmudiye Məscidinin təməllər üzərinə 1910-ci ildə tikintisi başlamış, 1912-ci ildə isə bitmişdir. Yenidən xidmətə açıldıqdan sonra məscidi kralın tikdirməsi səbəbiylə Kral məscidi adı verilən məscidin memarı Viktor Ştefanescu adlı bir rumın idi.
Memarlıq quruluşu
Rumıniyanın ilk dəmir-beton binası olan tarixi məscidin minarəsinin uzunluğu 45 metrdir. Tutumu 100 nəfərdir.
Tarixi Kral məscidi, Konstansanı ziyarət edən turistlərin ən çox maraq göstərdiyi məkanlar arasında iştirak edir. Bu tarixi tikilini ziyarət edənlər eyni vaxtda məscid içərisindəki 200 illik ən böyük tarixi xalçanı da görmə fürsətini tapır. Sultan II Əbdülhəmid tərəfindən hədiyyə edilən 144 kvadrat metrlik və 483 kq ağırlığındakı xalça ziyarətçilərin böyük marağı ilə qarşılaşır.
Aglaia coriacea
(Aglaia coriacea) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio actinotus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qatıqotu
Qatıqotu, dilqanadan, ətgətirən -  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Diaqonal
Deməli, üçbucağın diaqonalı yoxdur, dördbucaqlınin isə 2 diaqonalı var. Qabarıq çoxbucaqlıların diaqonalı onun daxilində yerləşir.
Qabarıq n-bucaqlının sayda diaqonalı var.
Mimoza salatı
Ərzaqlar
Qeyd 1: Əgər mayoneziniz duzludursa, layların arasına səpdiyiniz duzun miqdarını azaldın ki, salat çox duzlu olmasın.
Qeyd 2: Mimoza salatını balıqla da düzəltmək olar. Toyuq ətinin əvəzinə, duzlu siyənək balığından  (rusca: selyodka) istifadə edin.
Epimetey
Epimetey (, sonradan fikirləşən) yunan mifologiyasında titan İapetin oğlu, Prometeyin qardaşı, Pandoranın əridir.
Rəvayətə görə tanrı Zevs titan İapetin oğlanları olan Prometeyə və Epimeteyə yaradılmış insanlara və məxluqlara gözəllik və qüvvə payalamağı tapşırır. Bölgü apararkən Epimetey bütün yaraşıq və quvvəni heyvanlara paylayır. Paylarına heç nə düşməyən insanlar isə köməksiz qalırlar.
Zevs isə Prometeyin ilahi qüvvə sayılan odu insanlara verməsindən hiddətlənərək, bunun əvəzini çıxmaq üçün, içərisinə insanların düçar ola biləcəkləri bütün bəlaları qiymətli daş-qaşlarla bəzədilmiş mücrünü içinə dolduraraq toy hədiyyəsi  qismində Pandora ilə birlikdə  Epimeteyaya bağışlayır. Ağzı kilidlənmiş mücrünün açarını Pandoraya verərək Zevs xoşbəxt və firavan yaşamaq istəyirsə onu açmamağı tapşırır. Epimetey Pandoranın gözəlliyinə valeh olaraq, qardaşı Prometeyin xəbərdarlığına məhəl qoymadan onu özünə arvad edir. Bir müddət Epimetey və Pandora firavan və xoşbəxt həyat sürürlər. Heranın Pandoranın qəlbinə salmış olduğu hər şeyə maraq göstərmək xasiyyəti onu bir an belə rahat buraxmırdı. Bir dəfə maraq onun iradəsinə üstün gələrək mücrünü açmağa məcbur edir. Mücrü açılar-açılmaz içindəki Zevsin insanlara ünvanlanmış "xeyirhaqlıqları": xəstəliklər, kədər, ağrı-acılar bir sözlə bütün bədliklər uçub bütün dünyanı bürümüş olurlar. Azad ola bilməyən, mücrüdə qalan kiçik ümid quşu, o vaxtdan etibarən insanların təskinliyi olur.
Mirzə Mansur Mansurov
Mirzə Mansur Məşədi Məlik oğlu Mansurov — azərbaycanlı tarzən, pedaqoq, Azərbaycan SSR Əməkdar incəsənət xadimi (1940).
Həyatı
Mirzə Mansur 5 yanvar 1887-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, on bir yaşında Sınıq-qala məscidindəki mədrəsədə təhsil alaraq fars dilini mükəmməl öyrənmişdir. Təhsilini rus-tatar məktəbində davam etdirən tarzən burada dörd il təhsil almışdır. Mirzə Mansurun atası Məşədi Məlik bəyin Bakı muğam məclislərinin yaradıcısı kimi tanınır. O, bir sıra musiqi alətlərində - tar, kamança, tütək ifa edirdi.
Fəaliyyəti
Mirzə Mansur tarzən Mirzə Sadıq Əsəd oğlundan bəhrələnmiş və Sadıqcan məktəbinin layiqli davamçısı olmuşdur. Tarzən muğam nəzəriyyəçisi kimi tanınır. O, 1920-ci ildən sonra Şərq konservatoriyasında, 1923-cü ildə isə Üzeyir Hacıbəyovun təşkil etdiyi Azərbaycan Dövlət Türk Musiqi Məktəbində tar dərsi demişdir. Daha sonra 1926–1946-cı illərdə isə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında muğamdan dərs vermişdir. Mirzə Mansur Üzeyir Hacıbəyovun təşəbbüsü ilə tar sinfi üçün ilk muğam tədris proqramını hazırlayan şəxs olmuşdur.
Üzeyir Hacıbəyovun tapşırığı ilə gənc bəstəkarlar Tofiq Quliyev və Zakir Bağırov Mirzə Mansurun ifasından 1930-cu illərin ortalarında "Rast", "Dügah" və "Zabul" muğamlarını ilk dəfə nota salmışlar. Eyni zamanda Ü.Hacıbəylinin təşəbbüsü ilə o, tar alətini təkmilləşdirmiş, tarın rekonstruksiyasına yeniliklər gətirmişdir. Mirzə Mansurun yenilik verdiyi 4 tardan biri Ermitaj, ikincisi Luvr, üçüncüsü isə İstanbul muzeylərində qorunur. Sonuncu tarı isə özünə saxlamışdı. Mirzə Mansurun tarda ifa etdiyi iki maqnitofon yazısı qalıb: "Xocəstə" və "Mahur-hindi" muğamları.
Ailəsi
Mirzə Mansurun oğlu tarzən Ənvər Mansurov onun yolunu davam etdirmişdir. Ənvər Mansurov (1917–1941) Böyük Vətən müharibəsinin ilk günlərindən Brest qalasının müdafiəçilərindən biri olmuş və qəhrəmanlıqla həlak olmuşdur. Ənvər Mansurovun oğlu Arif Mansurov (1939–2003) uzun illər müxtəlif dövlət idarələrində rəhbər vəzifələrdə çalışmışdır. Professor Arif Mansurov, həmçinin Yaşıllar Partiyasının sədri və Dövlət Təbiəti Mühafizə Komitəsinin rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır.
Vəfatı
Mirzə Mansur 1967-ci ildə vəfat etmiş və Bakı şəhərində, Yasamaldakı köhnə qəbiristanlıqda dəfn edilmişdir.
Mükafatları
Mirzə Mansur Mansurova 23 aprel 1940-cı ildə Azərbaycan SSR Əməkdar incəsənət xadimi fəxri adı verilmişdir.
Pşıboje
thumb|left|200px thumb|left|200px Pşıboje (Przyborze, almanca: Piepenhagen, Piepenberg) — Polşa kəndi. Kənd Polşanın Lobez gminası inzibati rayonunda yerləşir və Lobez povyatı, Qərbi Pomeraniya voyevodalığı şəhərləri də onu çevrəliyir. Kənd təxminən 7 km Lobezin şərqində yerləşir. 1975-ci ildən 1998-ci ilədək Pşıboje Şçeçin voyevodalığının bir parçası idi. Kənddə təxminən 40 nəfər yaşayır.
Gümüş qıjı
Gümüş qıjı(lat. Cyathea dealbata)-Qıjı cinsinə aid bitki növü. Ağacın yüksəkliyi 10 m qədər yetişər.
Gümüş qıjının yarpağı, Yeni Zelandiyanın Milli Gülü dür.
Kung Fu Factory
Kung Fu Factory (əvvəllər Just Games Interactive) — ABŞ indi videooyun istehsalçısı. Şirkətin baş qərargahı Kaliforniya ştatının Los-Anceles şəhərində yerləşir. "Kung Fu Factory" şirkəti "Mortal Kombat" videooyun seriyasında üzərində işləmiş ilk üçüncü partiya istehsalçıdır. Şirkət son vaxtlar mobil oyunların istehsalı ilə məşğuldur.
Qabarıq çoxbucaqlı
Qabarıq çoxbucaqlı — bütün diaqonalları öz daxilində yerləşən çoxbucaqlı. Əgər çoxbucaqlının tərəflərinin uzantısı çoxbucaqlını kəsmirsə, bu qabarıq çoxbucaqlıdır.
QABARIQ n-bucaqlının d=n(n-3) sayda diaqonalı var.
QABARIQ çoxbucaqlının xarici bucaqlarının cəmi 360°-yə bərabərdir QABARIQ çoxbucaqlının daxili bucaqlarının cəmi 180° • (n–2) dərəcədir.
QABARIQ n-bucaqlının bir xarici bucağı: 360/n
QABARIQn-bucaqlının daxili bucaqlarının cəmi:
180° • (n–2)
QABARIQ n bucaqlının bir təpədən çıxan diaqonallarının sayı:
n-3
Çoxbucaqlının bir təpəsindən çıxan diaqonalları, bu çoxbucaqlını n-2 sayda üçbucağa ayırır.
DÜZGÜN ÇOXBUCAQLI
Düzgün çoxbucaqlının daxili bucağı 180*(n-2)
bir daxili bucağı isə 180*(n-2)/n düsturu ilə hesablanır.
xarici bucaqlarının cəmi 360 dərəcədir. bir xarici bucağı isə 360/n dir
Kəlbəli xan İmanlı-Avşar
Kəlbəli xan İmanlı-Avşar (?-1639) - Urmiya hakimi.
Həyatı
Kəlbəli sultan Qasım xan oğlu Urmiyada anadan olmuşdu. İmanlı oymağının tanınmış əmirlərindən idi. 1624-cü ildə Mosulu almağa gedən qoşunun sərkərdələri arasında onun da adı vardı. Osmanlılara qarşı vuruşmuşdu. Mosul qalasına 3 min mən qurğuşun və barıt çatdırmışdı. Hafiz Əhməd paşanın qoşununu məğlub edib qovmuşdu.
Şahdan xan ünvanı almışdı. I Şah Abbas Səfəvi əmr vermişdi ki, Kəlbəli xan və avşarlar İranın harasında istəsələr yaşaya bilərlər. O yerlər onlara inaət olunacaq. Kəlbəli xan və avşar əmirləri şahdan doğma Urmiya vilayətini istəmişdilər. Onların dədə-baba torpağını Əmir xan Barandust və Osmanlı əsgərləri xaraba qoymuşdular. Şah Abbas avşarların Urmiyaya yerləşməsinə razılıq vermişdi. Kəlbəli xan 1628-ci ildə I Şah Abbasın fərmanı ilə Urmiyanın hakimi olmuşdu. O, 8 min avşar ailəsini İraq, Fars, Kerman və Xorasandan köçürüb Urmiyaya yerləşdirmişdi. Tarixçi Mirzə Rəşid Ədibüşşüəara yazır: "Osmanlılar və İranın bir sıra sərhəddə yaşayan kürd əşirətləri Təmir xan Əmir xan oğlunun təhriki ilə Avşar elinin Urmiyaya qayıtmasına mane olmaq istədilər. Salmasın Qarasu bölgəsində Kəlbəli xanla üzbəüz gəlib, savaşa başladılar. Avşar elinin qəhrəmanlığı sayəsində məğlub oldular. Bir hisəsi öldürüldü, bir hissəsi isə qaçıb, dağlara sığındı. Kəlbəli xan uğurla, öz eli ilə bərabər Urmiyaya daxil oldu. Elini yerbəyer edib öz idarəsinə başladı. Avşar elinin hər oymağına bir mahal, bir nahiyə verib, yerləşdirdi".
Kəlbəli xan el-oymaqları mahal və nahiyələrdə yerləşdirəndən sonra paytaxtda az miqdar qoşun saxlmışdı. Düşmənlər Urmiyaya hücum edirlər. Tayfa ağsaqqalları güclərinin az olduğunu bildirib, barış təklif edirlər. Elə bu vaxt Kəlbəli xanın hərəmxanasından üstü örtüklü bir qızıl məcməi gəlir. Örtüyü qaldırırlar. Baxırlar ki, bir siyirmə qılınc var. Tayfa başçıları bu işarənin səbəbini soruşurlar. Kəlbəli xan deyir ki, namusu, şərəfi olan düşmənə təslim olmaz. Savaşmaq istəyən qılıncı götürüb, meydana getsin, təslim olmaq istəyən örtüyü başına bağlayıb, hərəmxanaya daxil olsun.
Avşar əmirləri birləşib düşmən üstünə gedirlər. Qarahəsənli yaxınlığında savaş baş verir. Kəlbəli xan baxır ki, düşmənlər uşaq kimi qarşılarından qaçır. Fikirləşir ki, qaçmaqla onlara qurğu qurublar. Sonra baxır ki, öz cinahının ardından 300-400 atlı əlində nizə gəlir. Düşmənlər onları görüb, qaçmağa üz tuturlar. Kəlbəli xan düşmən qaçandan sonra köməyə gələnlərin kimliyi ilə maraqlanır. Onlar kişi paltarı geymiş avşar qadınları idilər...
Bir il idi ki, Kəlbəli xan Urmiyaya başçılıq edirdi, Təmir xan bir dəstə adamı başına yığıb, ora hücuma keçir. Kəlbəli xan ona məktub göndərib sülhə dəvət edir. Nəsihət kar etmədiyini görüb onun yerləşdiyi Dumdum qalasına yürüş edir. Öncə qardaşı Gəncəli xanı qalanı mühasirəyə göndərdi. Qala sərhəddə yerləşirdi. Əşirətin mərkəzi sayılırdı. Bu əşirət təəssüb üzündən Təmir xana qoşulmuşdu. Gəncəli xan bir müddət qalanı mühasirədə saxlasa da ala bilmədi. Kəlbəli xan özü onun ardınca gəldi. Avşarın seçmə oğullarını da gətirdi. Həmin günün axşamçağısı qalanın ayağına yetişdi. Mühasirəni yoxladı, hazırlığı, hücum planını nəzərdən keçirdi. Sonra bütün qüvvə ilə sağdan, soldan qalaya hücuma başladı. Qalanın şərq və qərb hissəsini ələ keçirdi. Bu vəziyyəti görən düşmənlər özlərini müdafiə etmək üçün qaladan çıxdılar. Günbatana qədər şiddətlə vuruşdular. Kürdlərin çoxu avşarların qılıncına tuş gəldi. Qalanı qaçıb, yenidən qalada daldalandı. Sabahı gün kürdlər avşarların qorxusundan qaladan çıxmadılar. Fəqət, aralıdan top-tüfəng atmaqla günü sovdular. Kəlbəli xan gecə müşavirə çağırıb, səngər qazdırdı, yollar çəkdirdi. Bir qatırı üç gün yedirdib, su vermədilər. Üç gündən sonra qalanın ətrafına dolandırdılar. Qatır su xəttini tapıb, eşələməyə başladı. Avşarlar qazıb, su xəttinə neft tökdülər. Qaladakılar bir-iki gün də dözəndən sonra təslim olduqlarını bildirdilər. Qaladakı ruhanilərə quran möhrlətdirib, Kəlbəli xana göndərdilər. Kəlbəli xan onlarla şərt kəsdi ki, top-tüfənginizi qoyub, özünüz rədd olun. Təmir xan şərtə əməl etdi. Kəlbəli xan qənimətləri avşar döyüşçüləri arasında bölüşdürdü.
1630-cu ildə (hicri qəməri 1043-cü ildə) Səfəvi və Osmanlı dövlətlərinin sərhəddində, Hakkari vilayətinin valisi Şah Səfiyə ərizə yazıb Səfəvilər dövlətinin tərkibinə keçmək istədi. Səfəvilər ordusunun baş komandanı şahdan əmr aldı ki, Van qalasını ələ keçirsin. Diyabəkirin bəylərbəyi Mürtəzaqulu paşa Van hakiminə yardım üçün tələsdi. Ərzrumun bəylərbəyi Xəlil paşa da 50 minlik qoşunla Vanın müdafiəsinə yollandı. Şah Səfi Səfəvi bunları eşidib, Çuxursəd əyalətinin bəylərbəyləri Təhmasibqulu xanı Kəlbəli xanla birlikdə qızılbaş ordusuna yardım üçün göndərdi.
Bu vaxt Çuxursəd əyalətinin bəylərbəyi Təhmasibqulu xan 10 min qoşunla kürd mahmudi tayfasına qarşı hücuma keçdi. Sonra Adilcəvaza doğru yönəlib xeyli qənimət, əsir ələ keçirərək Xoy ətrafına gəldi. Şah Səfi Nəqdi bəy Şamlını Təbrizə göndərib, ona əmr etdi ki, qoşunu ilə Azərbaycana gedib, orada baş verən hadisələrə nəzarət etsin. Nəqdi bəy Azərbaycana çatan zaman Diyarbəkir sərdarını və kürd əmirlərinin 10 min nəfərdən ibarət olan qoşunu artıq Təbriz ətrafını qarət etməyə başlamışdılar. Şəhər əhalisinin bir hissəsi var-dövlətlərini, mallarını gizlədərək, özləri təhlükəsiz yerlərə köçməyə məcbur olmuşdular. Belə bir anda Nəqdi bəy qoşunu ilə Təbrizə yaxınlaşdı. Acı çay kənarında Qızılbaş qoşunu işğalçıların qarşısını kəsdi və orada qanlı savaş oldu. M.Y.Qəzvini yazır ki, Acı çay üzərindəki körpüdən keçmək mümkün deyildi. Lakin buna baxmayaraq Qızılbaş döyüşçüləri və Təbriz gəncləri özlərini suya ataraq üzə-üzə çayın o tərəfinə keçib işğalçıların qoşunundan bir çoxlarını öldürülür, osmanlılara və kürdlərə ağır zərbə vururdular. Sonda onlar qaçmağa məcbur oldular.
XVII əsrin 30-cu illərinin əvvəllərində Osmanlı dövlətinin də Şərq sərhədlərində vəziyyət o qədər yaxşı deyildi. Sərhəd mahallarının hakimlərində mərkəzdənqaçma meyli olduqca güclənmişdi. Bu mahalların bəzilərində yaşayan kürdlər belə bir iç durumdan istifadə edərək Osmanlı və Səfəvi dövlətləri arasında manevr edib onların hər ikisinə zərbə vururdular. Osmanlı dövlətinə tabe olan Hakkari kürdlərinin xəyanəti və öyrətməsi ilə Azərbaycan bəylərbəyi Rüstəm xan Pörnək-Türkman Vanı mühasirəyə aldı, ancaq Diyarbəkir hakimi Murtuza paşa və Ərzurum hakimi Xəlil paşanın köməyə gəlməsi ilə mühasirədən əl çəkib geri döndü.
Kəlbəli xan 1639-cu ildə öldürüldü.
Kəlbəli xanın Kərim xan adlı oğlu vardı.
Bulbophyllum serrulatifolium
(Bulbophyllum serrulatifolium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aglaia costata
(Aglaia costata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sezar salatı
Sezar salatı – məşhur salat növü.