cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kolka–Karmadon buz və qaya sürüşməsi
Fəlakətin səbəbləri haqqında hipotezlər
Meteoroloji hipotezə görə, əvvəlki illərdə buzlağa çoxlu qatı yağıntılar tökülüb, yaylar isə soyuq və rütubətli olub, bu da yüksək müsbət buz balansına gətirib çıxardıb. Buna görə, artıqlığı böyük bir buz massivinin dağılmasına ilkin şəraiti yaradan ekstremal asma buzlaqların yığımı baş verdi.
Kərim xan İrəvanski
Kərim xan İrəvanski, Kərim xan İrəvanlı və ya Kərim Abbasqulu xan İrəvanski — Rusiya imperiyasnın və Azərbaycan Cümhuriyyətinin hərbi xadimi, polkovnik.
Birinci Dünya Müharibəsində iştirak edib. 1915-ci ildə üzərində "İgidliyə görə" yazılmış dördüncü dərəcəli Müqəddəs Anna ordeni və üçüncü dərəcəli Müqəddəs Stanislav (qılınclarla və bantla birlikdə) ordeni ilə, 1916-cı ildə üçüncü dərəcəli Müqəddəs Anna (qılınclarla və bantla birlikdə) ordeni ilə, 1917-ci ildə dördüncü dərəcəli Müqəddəs Vladimir ordeni (qılınclarla və bantla birlikdə), ikinci dərəcəli Müqəddəs Anna (qılınclarla birlikdə) ordeni, Rumın kralı I Ferdinand tərəfindən Rumıniyanın ulduzları ordeni və Georgi silahı ilə təltif edilib.
Azərbaycan Cümhuriyyəti dövründə Naxçıvana gəlib. Yerli əhalini erməni dəstələrinin hücumlarından qorumaq üçün könüllü döyüşçülərə rəhbərlik edib. 1919-cu ildə yaradılmış Cənub-Qərbi Azərbaycan general-qubernatorluğunda, qubernatorun hərbi işlər üzrə köməkçisi təyin edilib.
Qisas
Qisas ;
Kərim xan İrəvanski
Ağ hərəkatda Kabardin Atlı Alayının tərkibində bolşeviklərə qarşı döyüşüb.
Həyatı və təhsili
Kərim xan 1885-ci ilin noyabr ayının 15-də İrəvan şəhərində anadan olub. Atası Abbasqulu xan İrəvan xanlarının nəslindən olan Hüseynəli xan Sərdarın varisidir. Abbasqulu xan 1886–1899-cu illərdə İrəvan şəhər dumasının qlasnısı olub. Kərim xan İrəvanski Sankt-Peterburqda yerləşən Nikolayevski Kadet Korpusunda təhsil almağa gedir. 1907-ci ildə məktəbi bitirib.
Qisas
Qədim cəmiyyətlərdə qisas prinsipi əsasən törədilmiş cinayətdə şəxsin və ya mənsub olduğu qəbiləsinin bərabər cəzalandırılmasını nəzərdə tuturdu. Yəni gözə göz, dişə diş, qulağa qulaq, cana can. Köhnə cəmiyyətlərdə cinayətdə fərdiyyət prinsipi olmadığı üçün cinayətkarın əvəzinə başqası, məsələn, ən yaxın qohumu cəzalandırılabilərdi, çox vaxt ölümün qəsdən olub-olmamasından asılı olmayaraq hər can üçün can və ya qan qiyməti alınırdı.
Kərim xan İrəvanski
Xidmətinin ilk illəri
1907-ci ildə Nikolaev süvari məktəbindəki təhsilini bitirdikdən sonra kornet hərbi rütbəsi alaraq Tiflisdə yerləşən 17-ci Nijeqorod draqun alayında xidmət etməyə başlayıb. 1908-ci ildə Mariya Fyodorovnanın adına olan kirasir alayına ezamiyyətə göndərilir. 1909-cu ilin may ayından etibarən isə alaya rəsmi şəkildə təyinat alır. 1912-ci ilin avqust ayına qədər bu alayda xidmət edib.
Duel
1912-ci ilin aprel ayının 12-də Qatçina şəhərində Kirasir alayının poruçiki iki zabitin Kərim xan İrəvanski və Kirasir alayının komandanı general-mayor Lev Fyodoroviç Jirar de Sukantonun oğlu donanma leytenantı Lev Lvoviç Jirar de Sukantonun duelə çıxacaqları ilə bağlı xəbər yayılır. Şəxsi mövzuda toqquşan bu iki zabit duelə çıxmaq istəkləri ilə bağlı, Kirasir alayının zabitlərinin Cəmiyyətinə və Baltik donanmasının dəniz vasitəçilər məhkəməsinə müraciət etdilər. Hər iki qurum baş vermiş mübahisənin yalnız duellə həll olunacağı haqda qərar qəbul etdilər.
Qisas
İslamda tətbiq üçün əsas ayə Əl-Bəqərədir; 178 ayə; :  Ey iman gətirənlər! Öldürülənlərə görə qisas almaq sizə fərz edildi. Azad şəxs azad şəxsin, qul qulun, qadın da qadının əvəzində (öldürülə bilər). Kim (öldürülənin) qardaşı (varisi) tərəfindən hər hansı bir şəkildə bağışlanarsa, adətə görə rəftar etməli və ona xoşluqla qanbahası verməlidir.
Kərim xan İrəvanski
Duel
Tərəflər 25 aprel səhər saatlarında Prioratsk parkına toplaşırlar. Burada duelin iştirakçıları, onların sekundatları (İrəvanski tərəfdən Kirasir alayından iki zabit, Sukanton tərəfdən iki donanma zabiti), Baltik donanmasının dəniz vasitəçilər məhkəməsinin təmsilçiləri, Kirasir alayının həkimləri, A. İvanov, V. Pikkel iştirak edirdilər.
Dueldə ilk atəş açan Kərim xan Sukantonu sağ döş qəfəsindən yaralayır. Bundan sonra ona həkimlər və sekundatlar yaxınlaşıb ilkin tibbi yardım göstərirlər. Daha sonra isə Kirasir alayının tibb məntəqəsində sarğı işləri görüldükdən sonra onu Varşava vağzalına apararaq buradan da Peterburqa göndərirlər. Yarası olduqca ağır olsa da onu sağalda bilirlər. Bundan sonra Lev Lvoviç Jirar de Sukanton uzun müddət orduda xidmət edir. Təqaüdə çıxdıqdan sonra isə Çinin Xarbin şəhərində yaşayıb və 1934-cü ildə burada dünyasını dəyişib.
Birinci Dünya Müharibəsində
250px|thumb|left|[[Mixail Romanov Kabardin Atlı Alayı ilə birlikdə. Ehtimal olunur ki onun solunda Kərim xan İrəvanskidir.]]
Birinci Dünya müharibəsi başlayanda Kərim xan İrəvanski poruçik hərbi rütbəsində idi. 1914-cü ilin avqust ayında Qafqaz yerli süvari diviziyasının Kabardin Atlı Alayına göndərilir. 29 avqustda xidmət yerinə çatan o, alayın komandiri polkovnik İllarion Vorontsov-Daşkov tərəfindən alayın müvəqqəti adyutantı təyin edilir. 1914-cü il sentyabr 3-ü verilmiş 6 nömrəli əmrlə poruçik Xan İrəvanski alayın adyutantı təyin edilir. Kərim xan İrəvanskinin o dövrdə Vəhşi Diviziyanın komandanı olan II Nikolayın kiçik qardaşı Mixail Romanovla yaxın dostluq əlaqələri olub. 1915-ci yanvarın 9-da il Vetlino kəndinin ətrafında gecə baş vermiş döyüşə görə ştabs-rotmistr Xan İrəvanski üzərində "İgidliyə görə" yazılmış dördüncü dərəcəli Müqəddəs Anna ordeni ilə təltif edilir.
Qisas
Ancaq ayədəki "qadın üçün qadın" sözünün ləğv edilməsi və ayədə adı çəkilməməsinə baxmayaraq, bir müsəlman qeyri-müsəlmanı öldürdüyü zaman qisasın tətbiq ediləcəyi mübahisəli olaraq qalır.
Kərim xan İrəvanski
Birinci Dünya Müharibəsində
1915-ci il fevralın 17-də Karpat dağlarının ətəyində yerləşən Maydan kəndi (indiki Ukrayna ərazisində yerləşir) ətrafında baş vermiş gecə döyüşündə fərqləndiyinə görə Georgi silahı ilə təltif olunmaq üçün rəhbərliyə təqdim olunur. Təqdimatda yazılıb:
Lakin Kabardin Atlı Alayının komandirinin təqdimatı, Georgiyevski Duma tərəfindən rədd edilir. 1915-ci il avqustun 26-da Cənub-Qərb cəbhəsinin IX ordusunun komandanı, general Leçitskinin əmri ilə "1914-cü il dekabrın 1-dən, 1915-ci il iyulun 1-ə qədər olan tarixdə düşmənlə döyüşdə fərqləndiyinə görə" Kərim xan İrəvanski üçüncü dərəcəli Müqəddəs Stanislav ordeni (qılınclarla və bantla birlikdə) ilə, 1917-ci il martın 19-da Cənub-Qərb cəbhəsi ordusunun əmri ilə dördüncü dərəcəli Müqəddəs Vladimir ordeni (qılınclarla və bantla birlikdə) ilə, 1917-ci il martın 25-də Dördüncü ordunun əmri ilə düşmənə qarşı döyüşdə fərqləndiyinə görə Kabardin Atlı Alayının 4-cü yüzlüyünün komandiri ştabs-rotmistr Kərim xan İrəvanski ikinci dərəcəli Müqəddəs Anna ordeni (qılınclarla birlikdə) ilə təltif edilir. 27 iyul 1917-ci ildə Kərim xana rotmistr hərbi rütbəsi verilir. 1917-ci il iyulun 27-də Rumıniya kralı I Ferdinand tərəfindən Rumıniyanın ulduzları ordeni ilə təltif edilib. Həmin ilin 29 sentyabrında Kərim xan İrəvanskini yenidən Kabardin Atlı Alayına hərbi xidmətə göndərirlər.
1917-ci il avqust ayında Vəhşi Diviziyanın Petroqrada olan yürüşündə iştirak edib. Ordunun və hərbi dəniz donanmasının əmri ilə 1917-ci il oktyabrın 8-də rotmistr Kərim xan İrəvanski hərbi mükafat — Georgi silahı ilə təltif olunub. Kabardin Atlı Alayı ilə 1917-ci ilin oktyabr ayında Şimali Qafqaza gəlib. Həmin ilin noyabrında Kərim xan Kiçik Kabardanın Axlovo (indiki Nijnıy Kurp) kəndində yerli əhalini quldur hücumlarından qoruyub.
Qisas
Şəriət qanunlarına görə, kölə azad adam öldürəndə qisas alınır, azad adam qul öldürəndə isə qisas almaq olmaz.
Kərim xan İrəvanski
Azərbaycan Cümhuriyyətində
Kərim xan 1918-ci ilin sonlarında Naxçıvana gəlib. 28 yanvar 1919-cu ildə verilən 364 nömrəli əmrdə olan qeydlərdən məlum olur ki, Kərim xan polkovnik rütbəsindədir və onun komandiri olduğu könüllü döyüşçülərin sayı 1000 nəfərdən çoxdur. Bu əmrdə qeyd edilib ki, onun rəhbərlik etdiyi döyüş dəstəsi podpolkovnik Kalbalı xan Naxçıvanskinin rəislik etdiyi qərargaha tabedir. Hətta onun döyüşçülərinin iki döyüş topunun olduğu da yazılıb. Qeyd olunub ki, Kərim xanın komandirlik etdiyi dəstə ermənilərlə döyüşdə böyük şücaətlər göstərib. Şərur dairəsinin komandiri kimi mərkəzə verdiyi məlumatda deyilir:
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 28 fevral 1919-cu il sərəncamı ilə Cənub-Qərbi Azərbaycan general-qubernatorluğu yaradılıb və Kərim xan İrəvanski general-qubernatorun hərbi işlər üzrə köməkçisi təyin edilib. 16 mart 1919-cu il tarixində Azərbaycan hökumətinjn digər bir qərarı ilə Zaqatalanın qubernatoru general Əliyar bəy Haşımbəyov general-qubernator, Kərim xan İrəvanski hərbi, Bəhram xan Naxçıvanski isə mülki işlər üzrə general-qubernatorun müavin təyin edildilər. Hacı Mehdi Bağırov isə vəzifəsindən azad edilmiş sayıldı. 31 mart 1919-cu il tarixində Azərbaycan hökumətinin qərarı ilə Kəlbəli xan Naxçıvanski Qarabağ general-qubernatorunun hərbi işlər üzrə müavini təyin edildi. Kərim xan İrəvanski isə vəzifəsindən kənarlaşdırıldı. Daha sonra isə qardaşı ilə birlikdə Kabardaya getmişdir.
Ağ hərəkatda
1919-cu ilin yay və payızında Cənubi Rusiya Silahlı Qüvvələrinin, Kabardin Atlı Diviziyasının, II Kabardin Atlı Alayında rotmistr hərbi rütbəsində xidmət edib. Bir müddət müvəqqəti olaraq alaya rəhbərlik edib. 1919-cu ilin avqust ayının sonlarında Nalçikə vurduğu teleqramda 12 avqust tarixində bolşeviklərin III Qırmızı Atlı Alayını dağıtmaqları və sağ qalanlarının qaçmaqları haqda, eləcə də 2 pulemyot və bir çox odlu silah və güllələrin ələ keçirilməsi haqda məlumat verib. 1919-cu ilin avqustun 30-da Veliko Knyajeski stansiyasından vurduğu teleqramda isə, avqustun 24-də Tsaritsın ətrafında piyada bolşeviklərə hücum edib 600 əsir, 5 pulemyot ələ keçirmələri və çox sayda bolşeviki məhv etmələri barədə məlumat verib.
Qisas
İslam da cinayətlərlə əlaqəli olaraq qisas institutu mövcuddur. Qisas qaydasına görə, əbəs (günahsız) yerə öldürülmüş şəxsin qəyyumu (qardaşı, atası...) qatili cəzalandırmaq hüququna sahibdir. Eyni zamanda onun qatili bağışlamaq hüququ da var.
NGC 1383
NGC 1383, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Kərim xan İrəvanski
Ailəsi
Anası Tərlan xanım isə naxçıvanlı general İsmayıl xan Naxçıvanskinin-Kəngərlinin qızıdır.
Qardaşı Ağa xan İrəvanski 1904-cü ildə İrəvan Şəhər Dumasına, 1906-cı ildə isə Rusiya İmperiyasının I Dövlət Dumasına üzv seçilib. 1919-cu ildə İrəvan Müsəlman Milli Şurasının sədri olub.
Qisas
Qisas haqqında Maidə surəsi nin 45-ci ayəsində bu cür qeyd edilir: "Onlara (Yəhudi) belə hökm etdik ki, can canın müqabilində, göz gözün müqabilində, burun burunun müqabilində, qulaq qulağın müqabilində, diş dişin müqabilində olsun, hər bir yaranın da qisası vardır. Əgər bir şəxs onu (qatili, canini) bağışlasa, onun kəffarəsi hesab olunar, hər kəs Allahın nazil etdiyi əsasda hökm etməsə, zalımdır."
Kərim xan İrəvanski
Ailəsi
Kərim xan İrəvanski ilk dəfə Hüseyn xan Naxçıvanskinin həyat yoldaşının əmisi qızı, lüteran inancına sahib İnna Herbel ilə ailə həyatı qurub. Lakin bu nikahdan övladı dünyaya gəlməyib. 1918-ci il yanvarın 11-də isə ikinci dəfə Nalçik dairəsindən milliyyətcə balkar olan əsilzadə ailəsinin nümayəndəsi Şamside Kumukovna Aydabulova ilə ailə qurub.
Mükafatları
Birinci Dünya Müharibəsində döyüşlərdə fərqləndiyinə görə təltif edildiyi ordenlər.
Qisas
Abdülaziz Bayındır'a görə, diş üçün diş, göz üçün göz, qulaq üçün qulaq, burun üçün burun və yaralanmalara görə qisas kimi müddəalar əlaqədar ayə ilə ləğv edildi.
Edqar Duqlas Edrian
Edqar Duqlas Edrian — Birləşmiş Krallıq fizioloqu, London Kral Cəmiyyətinin prezidenti (1950–1955). Neyrofiziologiya üzrə fundamental əsərlər yazmışdır. O, ayrı-ayrı sinir hüceyrələrinin elektrik aktivliyini qeydə almışdır. Edrian 1932-ci ildə Çarlz Skott Şerrinqton ilə birlikdə "Nobel" mükafatına layiq görülmüşdür.
Kərim xan İrəvanski
Ölümü
1919-cu il oktyabr ayının 9-da Volqaboyunda Tsaritsın cəbhəsində gedən döyüşlərdən birində həlak olub. Cəbhə komandanlığının təşkilatçılığı ilə Kərim xanın nəşi Nalçik şəhərinə gətirilərək oradakı Volnıy Aul qəbiristanlığında dəfn olunub.
Müqəddəs Portuqaliyalı İzabella
Araqonlu Elizabet və ya Portuqaliyalı Müqəddəs Elizabet   — Portuqaliya kralı I Denis in xanımı, Portuqaliyanın kraliça-konsortu, Araqon infantası.
Atası Araqon kralı III Pyotr, anası isə onun xanımı Siciliyalı Konstansa dır.
Misir inqilabı (1919)
1919-cu il Misir inqilabı (, Təvra 1919) və ya 1919–1921-ci illər Misir üsyanları — Misir xalqının İngiltərə müstəmləkəçilərinə qarşı milli azadlıq üsyanları.
1919-cu il üsyanı
Misirə istiqlaliyyət verilməsi tələbi ilə çıxış edən "Vəfd" Partiyasının rəhbəri Səəd Zəğlulun həbs edilməsi əleyhinə 9 mart 1919-ci il tarixində Qahirə şəhərində fəhlələr tətilə başlamışdır. 11 martda ingilis qoşunlarının nümayiş və tətil iştirakçılarını gülləbaran etməsi növbəti gün ölkədə ümumi üsyana səbəb olmuşdur. 18 martda üsyançılar ingilis qarnizonlarını Yuxarı Misirdən qovmuş və yaxud da müharisəyə almışdı. Aşağı Misirin bir çox şəhər və kəndlərində inqilabi hakimiyyət orqanları yaradılmışdır. Lakin üsyanın mərkəzləşdirilmiş rəhbərlərinin olmaması, "Vəfd" Partiyası rəhbərlərinin tərəddüd və qətiyyətsizliyindən istifadə edən ingilis müstəmləkəçiləri Misirə böyük ordu yeridə bilmişdir. 1919-cu ilin aprel ayının əvvəllərində üsyan yatırılmışdır. Ayrı-ayrı yerlərdə döyüşlər aprelin sonuna qədər davam etmişdir. Sentyabr-noyabr aylarında Qahirə və İsgəndəriyyədə iri inqilabi döyüşlər baş vermişdir.
1922-ci il üsyanı
İngiltərənin Misiri ağır şərtl müqavilə imzalamağa məcbur etmək cəhdinə, həmçinin "Vəfd" Partiyası xadimlərinin həbs və sürgün edilməsinə qarşı 23 dekabr 1921-ci il tarixində başlamış yeni üsyan isə 1922-ci ilin əvvəlinə qədər yatırılmışdır.
Nəticə
Məğlubiyyətinə baxmayaraq, Misir inqilabi Misirdə ingilis hökmranlığına ciddi zərbə vurmuşdur. 1922-ci ilin fevralında Birləşmiş Krallıq Misir üzərində protektoratlığından əl çəkmiş və formal olaraq onun istiqlaliyyətini tanımışdır.
Alpamış dastanı
Alpamış — özbək dastanı. Burada Baysun vadisində konqrat tayfasından olan qəhrəmandan bəhs edilir.
Məzmun
Dastanda konqrat tayfasının məişəti, ictimai münasibətləri, adət-ənənələri, dünyagörüşü aydın şəkildə təsvir edilmişdir. Müsbət qəhrəmanlar Alpamış, Gülbərçin, Keyqubad, Qarakozayım xalqın ən yaxşı keyfiyyətlərinin daşıyıcılarıdır. "Alpamış" digər türkdilli xalqlar, o cümlədən qaraqalpaqlar, tatarlar, başqırdlar, altaylar, qazaxlar və başqaları arasında da tanınır. Dastanın özbək variantları qazax və qaraqalpaq variantlarından onunla fərqlənir ki, Alpamış və onun sevgilisi iki qardaşın övladlarıdır. Özbək konqratlar öz yaxın və uzaq qohumları ilə evlənirlər ki, bu da onları Mərkəzi Asiyada yaşayan digər xalqlardakı konqratlardan fərqləndirir.
Dastanın əsas ideyasını xalqın müstəqillik uğrunda mübarizəsi, ədalətli və dinc həyatın bərqərar olması, yüksək bəşəri ideallar təşkil edir.
Tədqiqi
Dastanın variantlarının mətnlərini Əbubəkr Divayev, A. Konratbayev, Saken Seyfullin, Sabit Mukanov hazırlayıb nəşr etdirmişlər. Dastanın variantlarının mənşəyi, yayılması, oxşar və fərqli cəhətlərinin müqayisəli tədqiqi aparılmışdır. Alpamış dastanının elmi tədqiqində qazax alimləri Malik Qabdullin, X. Juməliyev, Muxtar Əvəzov, Saken Seyfullin, Alkey Marqulan, N. Smirnova və T. Sıdıkov iştirak etmişdir. Qazax bəstəkarı Erkeqali Rəhmadiyev "Alpamıs" operasını (librettosu K. Kenjetayeva) yazmışdır.
Aleksandr Adlerberq (qraf)
Qraf Aleksandr Vladimiroviç Adlerberq — Rusiya dövlət xadimi. O, Vladimir Adlerberqin oğlu və Rusiya imperatoru II Aleksandrın sirdaşı olmuşdur. Adlerberq 1861-ci ildən İmperator Qərargahının komandiri, 1866-cı ildən Dövlət Şurasının üzvü, 1870–1881-ci illərdə İmperator Məhkəməsi və Talelər Naziri olmuşdur
Maksimum qiymətlər edikti
thumb|[[Aizanoi|Aizanoidə tapılmış olan Maksimum qiymətlər fərmanının bir nüsxəsi, Perqamon Muzeyi, Berlin]] Maksimum qiymətləri fərmanı (Latınca: Edictum (Diocletiani) De Pretiis Rerum Venalim), Diocletian tərəfindən eramızın 301-ci ilində qəbul edilmiş və bir növ qiymətlərin maksimum həddinə nəzarət etmək məqsədi daşımış qanundur. Fərman bir çox məhsul üçün maksimum qiymət təyin etmiş və bu qiymətlərdən baha qiymətə məhsul satan şəxsə ölüm cəzasına qədər sanksiyalar tətbiq edilmişdir. Fərman Üçüncü Əsr Böhranı kimi tanınan böhran zamanı yaranan inflyasiyanı dayandırmaq məqsədi daşımışdır.
Kələntər-i Ülya (Sərab)
Kələntər-i Ülya və ya Yuxarı Kələntər - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 123 nəfər yaşayır (23 ailə).
Biznes tarixi (jurnal)
Biznes tarixi (Business History) — "Taylor & Francis" nəşriyyatı tərəfindən Böyük Britaniyada dərc olunan elmi jurnal.
Məqamə
right|thumb|200px|Yeddinci Macama Bəsrə Əl-Həriri | Əl-Həriri, illüstrasiya Yəhya ibn Mahmud əl-Vasiti 1237 əlyazmasından (BNF ms. Arabe 5847). Məqamə (ərəb. مقامة, cəmdə: مقامات (məqamat), hərfi mənada "məclislər") — "saj" kimi tanınan ərəb qafiyəli nəsrin şeir intervalları ilə növbələşdiyi ərəb prozimetrik ədəbi janrdır. XIII–XIV əsrlərə aid məqamatın yalnız on bir təsvirli variantı günümüzə qədər gəlib çatmışdır. Onlardan dördü hazırda Londondakı Britaniya Kitabxanasında, üçü isə Parisdə Fransa Milli Kitabxanasındadır. Bir nüsxəsi aşağıdakı kitabxanalardadır: Oksforddakı Bodleian Kitabxanası, İstanbuldakı Süleymaniyyə Kitabxanası, Vyanadakı Avstriya Milli Kitabxanası və Sankt-Peterburqdakı Rusiya Elmlər Akademiyası. Məqamatların bu əlyazmaları, ehtimal ki, Bağdad, Qahirə və Şam kimi şəhərlərdə ixtisaslaşmış kitab bazarları üçün yaradılmış və təsvir edilmişdir, heç bir xüsusi himayədar üçün deyil. Bu əlyazmaların auditoriyasını zadəganlar və ya alimlər kimi elit və savadlı təbəqələr təşkil edirdi, çünki məqamat əsasən əlyazma illüstrasiyalarından daha çox incə poeziyası və dil seçimi ilə təqdir edilir və qiymətləndirilirdi. Əl-Həririnin Məqamatı, həmçinin Şeferin Məqamatı adlanır, əl-Vasiti tərəfindən təsvir edilmişdir və ən çox illüstrasiyanı ehtiva edir və eyni zamanda alimlər tərəfindən ən çox öyrənilmişdir.
Terminologiya
Bu sözün janr etiketi kimi istifadəsinin mənşəyi müzakirə olunur. Məqamə sözünün mənası "adamın dik durduğu yer" və buna görə də hər an olduğu yerdən gəlir. Daha sonra "istənilən yerdə toplanan insanlar" və nəhayət, başqa bir tərcümədə "hər hansı belə bir toplantıda aparılan söhbətlər" mənasında metonim şəkildə işlənir. Məqamat sözünün bu məcazi istifadəsi, ancaq Həriri və onun sələfi Həmədani tərəfindən tam üslubda tərtib edilmiş və yalnız müxtəlif növ bəlağət nümunələrini nümayiş etdirmək məqsədi ilə nəql olunan söhbətlərlə məhdudlaşdı.
Mənşəyi
Makama ilk dəfə ədəbi bir forma olaraq X əsrdə ortaya çıxdı. Makama kollektiv olaraq ədəb kimi tanınan nəsr janrları qrupundan böyüdü. Elmi dairələrdə makama janrının mənşəyi ilə bağlı hələ də çoxlu mübahisələr var. X əsr müəllifi Bədiüzzaman Həmədani Makamat Bədiüzzaman Həmədani ilə ümumiyyətlə janrın yaradıcısı hesab edilsə də, bəzi alimlər Əhməd İbn əl-Farsini (vəfatı 383/1004) hesab edirlər. Bir əsr sonra Bəsrəli əl-Həriri janrı genişləndirdi və populyarlığını təmin edərək onu ədəbi sənət növünə çevirdi. Hətta əl-Həririnin sağlığında maqamatlar əzbərlənməyə, oxunmağa başlandı. Hər iki müəllifin Makamatı, bu dünyanın qüdrətli adamlarının məclisi ilə söhbətdə gəzən və istismar edənlərin dastançı tərəfindən çatdırılan aldadıcı fiqurlarına diqqət yetirir. Bir qayda olaraq, bir-biri ilə əlaqəli olmayan 50 epizod var ki, burada tez-tez maskalanan bir aldadıcı personaj, pulunun danışanını aldadır və onu müxtəlif məhdud, yöndəmsiz və hətta qəddar vəziyyətlərə gətirir. Bu serial zorakılığına baxmayaraq, hiyləgər rəvayətçi onun ritorik axını ilə heyran olan hiyləgəri axtarmağa davam edir. Ən qədim məqamlarda, xüsusən də əl-Həmədani məqamlarında IX əsrdə əl-Cahiz və əl-Sanihihi kimi əvvəlki müəlliflər tərəfindən toplanmış lətifələrdən istifadə edilirdi, lakin lətifəni təqdim etmək üçün rəvayətçidən istifadə edilirdi. Məqam janrının şöhrəti tez bir zamanda bütün Şərqə yayıldı: fars, ivrit və suriya dillərində versiyalar meydana çıxdı. Əl-Həririnin "Makamat" əsərindən bir neçə il sonra janr kiçik bir qrup şairlər sayəsində Əl-Əndəlüsdə (indiki Əndəlüs, İspaniya) yayıldı. 1111-ci ilin aprelində Əndəlüslü şair və alim Əbu əl-Həcac Yusif ibn Əli əl-Qudai Bağdad bağında əl-Həririnin qiraətində iştirak etdi və o qədər təsirləndi ki, o, kiçik bir qrup Əndəlüs ziyalısını Bağdada getməyə təşviq etdi. ustadın əsərini oxuduğunu eşidin. Bu şairlər janrı Əl-Əndəlüsə gətirsələr də, məqamə maraq nisbətən kiçik bir yazıçı qrupu ilə məhdudlaşırdı. Bu janr Qərb auditoriyasının diqqətini yalnız XVII–XVIII əsrlərdə əl-Həririnin əsəri latın dilinə tərcümə olunduqdan sonra cəlb etmiş, lakin yalnız 1982-ci ildə əl-Həririnin "Makamat" əsərinin tam ingilis dilinə tərcüməsi meydana çıxmışdır. XI və XII əsrlərdə makamatlar yığılmış tamaşaçılar qarşısında oxunurdu və tez -tez doğaçlama və bəzəkli olurdu. Beləliklə, əsərin illüstrasiyaya ehtiyacı yox idi, lakin XIII əsrin əvvəllərindən əlyazmanın illüstrasiyalı nəşrləri meydana çıxmağa başladı. Uzun illərdir on fərqli illüstrasiyalı nəşr məlumdur. Ən erkən və ən məşhur təsvirli nəşrlərdən biri əl-Vaisiti nəşridir. Əl-Hariri, janr novatoru Əl-Həmədaninin ritorik üslubunu çox üstələyərək, makamatının ritorika və leksikoqrafiya dərsliyi (7–8 əsrlərdə bədəvi nitqindən nadir sözlərin kataloqu) və hətta məktəb kimi istifadə edildiyi nöqtəyə çatdı.
İllüstrasiyaları
thumb|Görüş səhnəsi Yəhya ibn Mahmud əl-Vasiti | əl-Vasiti kitabında "Bəsrənin Əl-Həriri | əl-Həriri Məqamat ", burada müxtəlif heyvanların olduğu bir məscid təsvir edilmişdir.
XIII əsrə qədər məqamatın məlum təsvirləri yox idi. Bununla belə, mətn adətən tək oxunmaqdansa, böyük qruplar şəklində şifahi şəkildə ifa olunsa da, əlyazmalara əzəmət və maraq artırmaq üçün məqamata illüstrasiyalar əlavə edilirdi. Müxtəlif məqamat mətnlərindəki ümumi təsvirlərə musiqi və içkilər ilə möhtəşəm ziyafətlər, toplanan böyük qruplar və Əbu Zayidin aldadılması, eləcə də Əl Harisin məyusluğu ilə bağlı ümumi səhnələr daxildir. Xüsusən də "Sankt-Peterburq makamatı"nda bu səhnələr çox vaxt obrazın bağlı olduğu şeirlə zəif əlaqələndirildiyi üçün mətni oxuyanlar üçün yumoristik olmalı idi. Bu komik obrazlar həmçinin sərt dirsəklər və dizlər kimi həddindən artıq şişirdilmiş jestlərlə, Vyana Makamatında göstərildiyi kimi insan fiqurları ilə göstərilmişdir. Bu illüstrasiyalarda təsvir olunan insan fiqurları tutduqları arxitektura ilə müqayisədə adətən kifayət qədər böyük idi və adətən boş ağ fonda idi. Bu şəkillərin əksəriyyəti tam və ya yarım səhifə uzunluğunda idi, lakin bütövlükdə mətnə ​​daxil edilməmişdir. İki səhifəlik nüsxədən istifadə bu dövrdə məşhurlaşdı və bu əlyazmalarda geniş istifadə olundu. Rəng palitraları dövr üçün xarakterik idi və Quranda tez-tez istifadə olunurdu. Bəzi şəkillər əlyazmadakı əvvəlki mətnə ​​istinad etsə də, alimlər bir -biri ilə əlaqəli olmadıqları təqdirdə şəkil və mətn arasındakı əlaqəni təyin edə bilməzlər. İllüstrasiyalar mətnlə aydın şəkildə əlaqəli olsa da, mətnin məqsədini yerinə yetirmək üçün bu təsvirlərə ehtiyacı yoxdur. Beləliklə, bu şəkillər oxucuya köməkdən çox diqqəti yayındıra bilər. Mətn və şəkillər arasındakı fərq də müxtəlif insan qruplarının zövqünə uyğun olaraq istifadə olunur. Məsələn, mətni ərəb dilini və ədəbiyyatını bilən auditoriya oxuyur və təsvirlər daha az rəsmi təhsili olan insanlar üçün faydalı ola bilər.
Kölgə oyunu
XIII əsrdə hazırlanmış makamatların illüstrasiya edilmiş əlyazmaları kölgələr oyunu ideyasını özündə birləşdirir. Bu, konturun vurğulanmasında, fiqurların dramatik davranışında və hərəkətli jestlərində, fiqurlarla fon arasında güclü kontrastda və fiqurların nizamlanmamış şəraitdə mövcud olma meylində özünü göstərir. Bununla belə, Məqamətin təsvirləri yalnız kölgəni vurğulamır, əksinə, canlı rənglərlə doludur və kölgələr yalnız fiqurların ətrafındakı mühiti təfərrüatlandırmaq üçün istifadə olunur. Makamata illüstrasiyaları ilə kölgələr oyunu arasındakı bu oxşarlıq bu illüstrasiyaları izləyənlərə müəyyən təsir göstərə bilər. Başqa sözlə, bu təsvirlər izləyicilərə mətn və rəsm arasındakı dramatik fərqin səbəbini anlamağa kömək edə bilər və bu təsvirlərin mətnə ​​kömək kimi deyil, ayrı-ayrı rəsmlər kimi yaradıldığını deməyə əsas verir.
Təsirlər
thumb|Bəsrə Əl-Həriri | Əl-Hariri Makamat, Yəhya ibn Mahmud əl-Vasiti | əl-Vasiti Məqamət təsvirləri xristianlıq və yəhudilik kimi digər dinlərin üslub xüsusiyyətlərinə malikdir. Xristian ilhamının əsas nümunələrindən biri, ilk orta əsr xristian əlyazmalarında adətən müqəddəsləri ifadə etmək üçün istifadə edilən fiqurun başının ətrafında qızılı dairələrin onun müqəddəsliyini ifadə etməsidir. Bununla belə, o, müqəddəs bir rəqəmi ifadə etmək üçün nəzərdə tutulmamışdır, əksinə, bütün təsvirlərdə ümumi fiqurlar üçün ümumi istifadə edildiyi üçün boş bir fondan fərq yaratdığına inanılır. Bu əlyazmalarda istifadə edilən başqa bir xristian motivi, bəzi Bizans əlyazmalarında da rast gəlinən göyə xüsusi bir münasibətdir. Vyana Makamatı və bir neçə əvvəlki maqamat əlyazmalarına, özünəməxsus məzar daşının daxil edilməsi kimi orta əsr yəhudi mədəniyyətindən bəzi görüntülər də daxil edilmişdir. O dövrdə tipik İslam məzar daşları minimalist idi, çoxlu yazıları yox idi, kiçik pilləli daş qəbir daşları bir neçə yəhudi qəbiristanlığında istifadə olunurdu. Bu yəhudi qəbir daşları kiçik İslam qəbir daşlarında deyil, bu əlyazmalarda təsvir edilmişdir, lakin məqamət əlyazmalarında olan təsvirlər də İslam dünyasının, xüsusən də Bağdad şəhərinin təsirini əks etdirir. Xüsusilə, İstanbul Məqamatında bir neçə bina həqiqətən də şəhərin memarlıq üslubuna və formasına bənzəyir ki, bu da bütün illüstrasiyalarda təkrarlanan Mustansiriya kompleksində xüsusilə nəzərə çarpır.
Yurd-Aux məscidi
Yurd-Aux məscidi (Ширча-Юртар маьждиг) — Dağıstan Respublikası Kazbek rayonu, Kalininaul (Yurd-Aux) kəndində ən qədim məscid.
Məscidin əsası 1904-cü ildə yerli sakinlər tərəfindən qoyulmuşdur. Məscid yerli Ayxa kəndinin memarlıq abidəsidir. Tək minarəlidir, günbəzsizdir. Hazırda məscid yerli dindarların ibadətgahı kimi fəaliyyət göstərir. Ötən əsrin sonlarında məscid əsaslı şəkildə təmir edilmişdir. Yerli əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxildir.
Tarixi
250px|thumb|left|Yurd-Auxda dağıdılmış məscid.1989-cu il, rəssam Həsən Avtiyev Yurd-Aux kəndinin qədim hissəsində fəaliyyət göstərən çeçen məscidi XX əsrin memarlıq abidəsi kimi tanınır. Yerli tarixçilərin dediyinə görə, köhnə, dağılmış vəziyyətdə olan məscidin yerində tikilmişdir. Bu məscidin yenidən qurulması istiqamətindəki işlər kəndin əhalisinin artması ilə əlaqədar idi, köhnə məscidə artıq bütün dindar əhali sığmırdı, ona görə də köhnə binanın yenidən təmiri ya da yeni binanın tikintisinə böyük ehtiyac vardı.
Müqaviləyə əsasən yerli sakinlər muzdlu sənətkarları məscid tikintisinə cəlb etdilər. Kərpic blokları Göbək-Qala dağının ətəyindən at arabalarında gətirilən iri qum daşlarından hazırlanmışdır. Daşlar bir-bir gətirilərək, yerində cilalanırdı. Ona xüsusi sarı palçıq qarışığı əlavə edildi ki, bu da məhlul mikrohissəciklərinin həcmini xeyli artıraraq, binaya monolit möhkəmliyini verdi.
Yurd-Aux məscidi müsəlmanların müqəddəs ziyarətgahı olan Kəbə istiqamətində tikilib. Məscidin küncləri işıq olan tərəfə istiqamətləndirilmişdir. Məscidin üstündə azan oxumaq üçün ağ kərpiclə üzlənmiş, üzəri dəmirlə örtülmüş minarə vardır. Məscidin yuxarı mərtəbəsi tağlı pəncərələrlə bəzədilib, günbəzi gümüşü aypara təsviri ilə bəzədilib. thumb|200px| Məscidin ümumi görünüşü. Məscidin tikintisinə ən böyük əməyi olan, töfvə verən kənd sakinlərinin şərəfinə məsciddə ad blokları işlənmişdir. Müxtəlif naxışlarla boyanmış bloklarda bu adlar ərəb əlifbası ilə həkk olunub.
Yurd-Aux məscidinin iki pilləli əsas girişi var. Onlardan birinin üstündə at və qılıncla ilanı öldürən adam həkk olunmuş, ikinci girişin tağında isə David ulduzu və şir təsviri həkk edilmişdir.
Banqabandhu bulvarı
Banqabandhu bulvarı Türkiyənin paytaxtı Ankarada prospektdir. Prospekt Banqladeşin qurucusu olan Banqabandhunun adını daşıyır.
Prospektin ilk adı Banga Bandhu Şeyh Mucibur Rahman Avenue olub. 9 noyabr 2020-ci ildə Ankara şəhər məclisi tərəfindən ad qısaldıldı. Banqabandhunun heykəli və onun adını daşıyan park var.
İsmət Məmmədov
İsmət Hikmət oğlu Məmmədov (2 avqust 1993; Kürdəmir rayonu, Azərbaycan — 8 oktyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
İsmət Məmmədov 1993-cü il avqustun 2-də Kürdəmir rayonunun Sor Sor kəndində anadan olub. Ailəli idi. 2 yaşlı Dəniz adında qızı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun giziri olan İsmət Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. İsmət Məmmədov oktyabrın 8-də Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub. Kürdəmir rayonunun Sor Sor kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İsmət Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İsmət Məmmədov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Bacanaqlar serialının seriyalarının siyahısı
2-ci mövsüm (2010–2011)
2010–2011, seriyaların sayı: 49, serialın adı: Bacanaqlar (49–97).
3-cü mövsüm (2011–2012)
2011–2012, seriyaların sayı: 51, serialın adı: Bacanaqlar (98–148).
4-cü mövsüm (2012–2013)
2012–2013, seriyaların sayı: 44, serialın adı: Bacanaqlar (149–192).
5-ci mövsüm (2013–2014)
2013–2014, seriyaların sayı: 44, serialın adı: Bacanaqlar (193–236).
6-cı mövsüm (2014–2015)
2014–2015, seriyaların sayı: 45, serialın adı: Köhnə Bacanaqlar (237–240), Eks-Bacanaqlar (241–281).
7-ci mövsüm (2015–2016)
2015–2016, seriyaların sayı: 43, serialın adı: Eks-Bacanaqlar (282–324).
8-ci mövsüm (2016–2017)
2016–2017, seriyaların sayı: 40, serialın adı: Eks-Bacanaqlar. Şərikli Ev. (325–326), Bacanaqlar. Şərikli ev. (327-Hal-hazırda.).
9-cu mövsüm (2017–2018)
2017–2018, seriyaların sayı: 40, serialın adı: Bacanaqlar. Yeznə-Qayın. (365–404).
Eldar Fətəliyev
Eldar Səxavət oğlu Fətəliyev (4 yanvar ) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. 2015-ci ildə Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində ermənilərin atəşkəs rejimini pozması nəticəsində şəhid olub, ölümündən sonra "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edilib.
Həyatı
Eldar Fətəliyev 4 yanvar 1991-ci ildə Gədəbəy rayonunun Novoivanovka kəndində anadan olub. Eldar Fətəliyev ailəli idi, iki azyaşlı övladı yadigar qalıb.
Hərbi xidməti
Əsgər Eldar Fətəliyev 2015-ci ildə, iyulun 24-ü axşam saatlarında saatlarında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində ermənilərin atəşkəs rejimini pozması nəticəsində şəhid oldu. İyulun 25-i isə Eldar Fətəliyev doğulduğu Gədəbəy rayonunun Novoivanovka kəndi son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Fətəliyev uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Eldar Fətəliyev ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Naziri general-polkovnik Zakir Həsənovun sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Sen-Marten-de-Le
Sen-Marten-de-Le  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Şevan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Mulen.
INSEE kodu — 03245.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 736 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 87 yaşdan yuxarı (15-64 yaş arasında) 59 nəfər iqtisadi fəal, 28 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 67,8%, 1999-cu ildə 81.5%). Fəaliyyət göstərən 59 nəfərdən 57 nəfər (37 kişi və 20 qadın) işləyir, 2 kişi işsizdir. 28 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 7 nəfər təqaüdçü, 10 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
İrqi Ayrı-seçkiliyin Bütün Formalarının Ləğvi haqqında Beynəlxalq Konvensiya
thumb|alt=Bütün Irqi Ayrı-seçkiliyin Ləğvi Konvensiyasına üzvlük|right|400px|Irqi Ayrı-seçkiliyin Bütün Formalarının ləğvi haqqında Konvensiyaya üzvlük: {{legend|#009A30|14-cü maddəyə əsasən səlahiyyətləri tanımaq}} {{legend|#006630|14-cü maddəyə əsasən səlahiyyətləri tanımayın}} {{legend|#FFFF00|İmzalanmış, lakin təsdiqlənməmişdir}} {{legend|#9A0000|Nə imzalanıb nə də təsdiqlənib}}
Hüseynbala Məmmədov (iqtisadçı)
Məmmədov Hüseynbala Məmmədrəfi oğlu — Azərbaycanın əməkdar iqtisadçısı.
Haqqında
1947-ci ildən müfəttiş, kredit müfəttişi, Bakı şəhəri Dövlət Bankı rayon şöbəsinin rəisi, 1974-cü ildən SSRİ Dövlət Bankının Azərbaycan Respublika Kontorunun rəisi (Azərbaycan Milli Bankı), 1993–1998-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Bankının Yasamal şöbəsinin baş məsləhətçisi işləmişdir.
Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Plan-büdcə Komissiyasının üzvü, Azərbaycan Kommunist Partiyasının Təftiş Komissiyasının üzvü, 10-cu və 11-ci çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir.
1940–1947-ci illərdə Sovet Ordusunda xidmət etmişdir. Böyük Vətən Müharibəsinin iştirakçısı olub.
Kələntər-i Süfla (Sərab)
Kələntər-i Süfla və ya Aşağı Kələntər - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 104 nəfər yaşayır (19 ailə).
Vətəndaşsızlıq (Latviya)
Vətəndaşsızlıq və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslər (nepilsoņi) — 1 iyul 1992-ci il tarixində Latviyada yaşayan və başqa dövlətlərin vətəndaşlığı olmayan keçmiş SSRİ vətəndaşlarına Latviya Respublikası tərəfindən verilən xüsusi hüquqi status. 1990-cı illərin ortalarında. vətəndaş olmayanların sayı təxminən 730-740 min nəfər idi.
Azersky
Azersky/Spot 7 – Azərbaycanın ilk yüksək ayırdetməli (1.5 m ayırdetmə) Yer səthinin məsafədən müşahidə peyki, Azərbaycan və Fransa arasında kosmik sənaye üzrə strateji əməkdaşlıq çərçivəsində 2014-cü ilin iyun ayında orbitə çıxarılıb. 2014-cü ilin dekabr ayında, Azərbaycanın milli peyk operatoru Azərkosmos və Fransanın Airbus Defence and Space şirkəti arasında imzalanmış müqaviləyə əsasən Azərkosmos-a təhvil verildi. 2023-cü ilin aprel ayında istismar müddətindən 1 il daha tez(fəaliyyətinin 9-cu ilində) missiyasını başa çatdırıb.
Vətəndaşsızlıq (Latviya)
2021-ci ildən etibarən 190522 nəfər (ölkə əhalisinin 10,1%-i) [3] Latviya vətəndaşlığı olmayan şəxslər var idi. Latviya sakinlərinin təxminən 6.6%-i (125.560 nəfər), siyahıyaalmada milliyyətini "rus" olaraq ifadə edən vətəndaş olmayanlardır. Eyni zamanda, Latviya əhalisinin 16,1%-i (305 448 nəfər) rus millətli Latviya vətəndaşları idi.
Hüquqi baxımdan — "Latviya və ya başqa bir dövlətin vətəndaşlığı olmayan keçmiş SSRİ vətəndaşlarının statusu haqqında" 12 aprel 1995-ci il tarixli qanunun subyektləri — vətəndaşlığı olmayan və olmayan şəxslər bu tələblərə cavab verən SSRİ-dən başqa hər hansı bir dövlətin: “1 İyul 1992-ci ildə, qeyddə göstərilən yaşayış sahəsinin vəziyyətindən asılı olmayaraq, Latviya ərazisində və ya əvvəl qeydiyyatdan keçmiş son yaşayış yerində qeydiyyata alınmışlar. 1 iyul 1992-ci il Latviya Respublikasında idi və ya məhkəmənin qərarı ilə qeyd olunan tarixdən əvvəl ən az 10 il ərzində Latviya ərazisində davamlı yaşadıqları faktı təsbit edildi. vətəndaşlıq. Vətəndaş olmayanların əhəmiyyətli bir hissəsi Latviya ərazisində anadan olub.
Faiq Quliyev (dövlət xadimi)
Faiq Maqbet oğlu Quliyev — Azərbaycan Respublikasının dövlət xadimi və diplomatı. Azərbaycan Respublikasının Gürcüstandakı Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri. 2018–2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Diasporla İş üzrə Dövət Komitəsinin Sədr müavini.
Həyatı
Faiq Maqbet oğlu Quliyev 7 yanvar 1977-ci ildə Azərbaycan SSR-in Bakı şəhərində doğulmuşdur. 1993-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinə daxil olmiş və 1997-ci Beynəlxalq hüquq fakültəsini bitirmişdir. 2001-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Beynəlxalq hüquq fakültəsinin Magistraturasını Beynəlxalq hüquq Magistri dərcəsi üzrə başa vurmuşdur.
2007-ci ildə Tbilisidə fəaliyyət göstərən, Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin törəmə şirkəti olan "SOCAR Energy Georgia" MMC-də Marketinq və Beynəlxalq əlaqələr Departamentinin rəhbəri təyin edilmiş və 2017-ci ilə kimi bu vəzifəni icra etmişdir.
2012–2017-ci illərdə "SOCAR Energy Georgia" MMC-nin Sosial məsələləri üzrə meneceri vəzifəsində çalışmışdır.
Ailəlidir. 3 övladı var.
Diplomatik fəaliyyəti
Faiq Quliyev 15 mart 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasın Prezidentinin fərmanı ilə Azərbaycan Respublikası Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin Sədr müavini təyin edilmişdir.
17 avqust 2020-ci ildə Faiq Quliyev Azərbaycan Respublikasın Prezidentinin fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Gürcüstandakı Fövqaladə və Səlahiyyətli Səfiri vəzifəni təyin edilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Fövqaladə və Səlahiyyətli Səfiri rütbəsi verilmişdir.
Asif Kərimov
Asif Məmməd oğlu Kərimov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Asif Kərimov 1989-cu il martın 25-də Cəlilabad rayonunun Ləzran kəndində anadan olub. 2006-2010-cu illərdə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında (ADNA) ali təhsil alıb. Ailəli idi. Gülay adında bir qızı və Yusif adında bir oğlu yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Asif Kərimov 2010-2012-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında xidmət edib.
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Asif Kərimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin, Qubadlının və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Asif Kərimov noyabrın 3-də Şuşa döyüşləri şəhid olub. Cəlilabad rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Asif Kərimov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Asif Kərimov ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Asif Kərimov ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun və Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Asif Kərimov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı və "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Viko fon Bülov
Viko fon Bülov ya Lorio, əsil adı: Bernqard Viktor Kristif-Karl fon Bülov,  — alman komik aktyoru, eynizamanda rejisor, yazıçı və rəssamı. Fransız dilindən götürülmüş “Lorio” ləqəbinin mənası “sarıköynək” deməkdir. Belə ki, sarıköynək Fon Bülovlar ailəsinin gerbində əks olunmuşdur. thumb|200px|Fon Bülovlar ailəsinin gerbi
Bioqrafiyası
Viko fon Bülov Prusiyada kübar bir ailədə dünyaya gəlmişdir. Onun atası Yohan-Albrext Vilhelm fon Bülov (1899–1972) zabiti olmuşdur. Yohan-Albrext Vilhelm fon Bülov 1927 ci ildə həyat yoldaşı Şarlotte Matilda Luis ilə boşandıqdan sonra Bülov özündən bir yaş kiçik qardaşı ilə Berlində nənə və ulunənəsinin yanında böyümüşdür. 1934 —1938 ci illərdə Şadov gimnaziyasında oxuyur, sonra isə Ştutqarta köçdüklərinə görə 1941 ci ildə Berhard Lüdviq gimnaziyasını bitirdikdən sonra, on yeddi yaşında ikən orduya çağrılır. III Tank diviziyası tərkibində şərg cəbhəsinə düşən Bülov ober-leytenent rütbəsi alaraq, 1943 cü ildə I və II dərəcəli Dəmir xaç ordeninə layiq görülür. Viko fon Bülovun NSAFPnın üzvü olması haqqında heç bir sübut tapılmamışdır. Müharibədən sonra 1947-1949 cu illərdə Hamburqda incəsənət akademiyasında təhsil alır. 1950 ci ildən “Küçə” və “Ulduz”  jurnallarında çoxsaylı qrafik və karikatura rəsmləri və komiks silsilələri ilə çıxışlar edir. 1954 cü ildə Viko fon Bülovun İsveçrədə ilk komiks kitabı nəşr olunur. Onun dediyinə görə:
“Cəmi 20 illik təhsildən sonra mən kiçik insanı çəkmək bacarığı əldə edə bildim, hansı ki bu günə dək məni dolandırır.”
1988 ci ildə Almaniyada ekranlara Lorionun rejisoru və baş rolun ifaçısı olduğu “Ödipussi” — komediyası çıxmış olur. Onun ardınca 1991 ci ildə “Pappa ante Portas” komediyası ekran üzü görür.
Kamen-Muqdıkın adası
Kamen-Muqdıkın adası — Oxot dənizində, Odyan körfəzi, Melkovodnı buxtasında qərarlaşan ada. Materiklə arasında məsafə 250 km təşkil edir. İnzibati cəhətdən Maqadan vilayəti Olski rayonu ərazisinə daxildir. Adada daimi yaşayış yoxdur.
NGC 6226
NGC 6226, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. S/P tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Celtis tournefortii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ağac əmələ gətirən bitkinin hündürlüyü 6 metrə çata bilər və əsasən düzənliklərdə və quru meşələrdə böyüyür.
Anna
Anna — qadın adı.
Kəliyan (Sərab)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 401 nəfər yaşayır (79 ailə).
Orxan Süleymanov
Orxan Oruc oğlu Süleymanov – Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Orxan Süleymanov 1990-cı il iyunun 10-da Ağstafa rayonunun Saloğlu qəsəbəsində anadan olub. 1996–2007-ci illərdə A. Namazov adına Saloğlu qəsəbə tam orta məktəbində təhsil alıb. Ailəli idi. Bir oğlu yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Hərbçi ailəsində böyüyən Orxan Süleymanov 2008–2010-cu illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
2011-ci ilin oktyabr ayından 2012-ci ilin aprel ayına qədər Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris mərkəzində gizirlik kursu keçib. Hərbi fəaliyətə Beyləqan rayonunda başlayıb. 2017-ci ildə Qusar rayonunda "N" saylı hərbi hissədə taqım komandirinin müavini vəzifəsini icra edib. Daha sonra Beyləqan rayonunda xidmətini davam etdirib.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri olan Orxan Süleymanov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli və Cəbrayılın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Füzulinin dörd kəndinin düşmən işğalından azad edilməsində böyük rolu olmuşdur. Orxan Süleymanov sentyabrın 27-sində Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Yaralanmasına baxmayaraq döyüş meydanını tərk etməmiş ağır yaralı döyüş yoldaşlarının döyüş meydanından təxliyə edilməsinə yardım edən zaman düşmənin minamyot atəşi nəticəsində şəhidlik zirvəsinə ucalmışdır. Ağstafa rayonunun Saloğlu qəsəbəsində 30 oktyabr 2020-ci ildə dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Süleymanov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Süleymanov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Süleymanov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi. 05.11.2021-ci il tarixli Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olmuş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamına əsasən ölümündən sonra “Füzulinin azad olunmasına görə” medalı ilə təltif edilmişdir.
Manqutay (Sərab)
Manqutay - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 171 nəfər yaşayır (37 ailə).
Uş adası
Uş adası — Oxot dənizində, Saxalin adasının şimalında, Saxalin körfəzi ərazisində yerləşən ada. Yaxınlığında kiçik ada yerləşir. Materiklə arasında məsafə 1,5 km təşkil edir. Adanın uzunluğu 14 km, eni isə 2,6 km təşkil edir. Cənubunda Baykal körfəzi yerləşir. Adada daimi yaşayış yoxdur.
Arif
Arif — Azərbaycan kişi adı.
Sen-Martinyen
Sen-Martinyen  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Yuryel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlyuson.
INSEE kodu — 03246.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 618 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 375 nəfər (15-64 yaş arasında) 303 nəfəri iqtisadi cəhətdən fəal, 72 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 80,8%, 1999-cu ildə 70.4%). Fəal 303 nəfərdən 277 nəfəri (149 kişi və 128 qadın), 26 nəfəri işsiz (13 kişi və 13 qadın) idi. Fəal olmayan 72 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 25 nəfər təqaüdçü, 27 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Trudolyubiya binası
Trudolyubiya binası — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşən qədim bina. Trudolyubiya Taqanroq şəhəri Qoqolevski xiyabanı, ev 114 ünvanında yerləşir. Bina 1898-ci ildə inşa edilmişdir. Öz mövcudluğunu XXI əsrə çatdıran bina görkəmini dəyişmişdir. Burada hazırda yaşayış mənzilləri yerləşir.