cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Venesuela siyasi böhranı (2019)
Hadisələrin gedişatı
Həftə sonu, 26-27 yanvar tarixlərində Quaydo tərəfdarları prezidenti dəstəkləyən hərbçiləri və hökumət rəsmiləri əleyhinə olan müxalifətin təşəbbüsünü izah etmək istiqamətli küçə hərəkətləri etdi. Quaydonun Twitterində yerləşdirdiyi sənəddə deyilir: "Amnistiya ümumi səsvermə ilə azad, şəffaf seçkilər keçirməklə keçid siyasi prosesini asanlaşdırmaqdır. Demokratik düzəlişi bərpa etməyə kömək edəcək hərbçi və siyasətçilər özlərini ölkənin demokratik həyatında bərpa edə biləcəklər". Bundan sonra Venesuelanın ABŞ-dəki səfirliyinin hərbi attaşesi Xose Luis Silva müxalifət tərəfinə keçdiyini elan edir.
26 yanvar Venesuela hakimiyyəti ABŞ səfirliyi üzvlərinin ölkənı 72 saat ərzində tərk etməyi tələb edir. Oda məlumdur ki, ABŞ hökuməti Maduronun tələblərinə məhəl qoymayacağını bəyan edir. Əsas olaraq Maduronun Venesduelanın qanuni prezidenti olmamasını göstərir.
27 yanvar Xuan Quaydo The Washington Post qəzetinə verdiyi müsahibədə müxalifətin prezident Nikolas Maduronı vəzifədən uzaqlaşdırılması üçün hərbi və mülki dövlət qurumları ilə gizli əlaqə saxladığını söyləyir. O, müxalifəti təmsil edən Venesuela keçid hökumətinin Venesuelanın neft istehsal edən PDVSA — Citgo şirkətinin Amerika bölünməsinə nəzarət etmək niyyətində olduğunu bəyan edir. Həmin gün Quaydo yanvar nümayişlərində öldürülənlərin xatirəsinə Karakasın kilsələrindən birində dua etdikdən sonra orduya müraciət edərək, dinc etiraz nümayişlərinə maneə olmamağa çağırdı.
Reuters agentliyinin verdiyi məlumata görə, BMT-nin məlumatlarına əsasən 21-26 yanvar tarixlərində Nikolas Maduro əleyhinə nümayişlər zamanı 850 nəfər saxlanılıb (bunlardan 696-ı yanvarın 23-nə kimi), 40 nəfər ölmüşdür (26 nəfər hökumət qüvvələri tərəfindən vurulmüş, 5 nəfər ev axtarışında öldürülmüş, 11 nəfər isə quldur qurbanı ölmüşdür .)
29 yanvar Venesuela Ali Məhkəməsi Xuan Quaydonu ölkəni tərlk etməsinə qadağa tətbiq etdi və bank hesablarına girişini bağladı. Bundan əvvəl Venesuela Baş prokuroru Tarek Vilyam Saab «22 yanvar tarixindən etibarən ölkədə baş verən şiddət hadisələri ilə əlaqədar» Quaydonu ittiham etmişdir
30 yanvar Venesuela müxalifətinin nümayəndələri qanunsuz olaraq bağlanmış beynəlxalq müqavilələri pozmaq niyyətlərini açıqlayır. Xüsusilə müxalifət əvvəllər Rusiyadan silah tədarükü ilə bağlı müqavilələri yenidən nəzərdən keçirmək niyyətində olduğunu bəyan edir. Xuan Quaydo tərəfindən təyin edilmiş Xuan Vekko Atlantik Şurasında çıxışı zamanı Nikolas Maduro ilə danışığa getməyəcəklərini bəyan etmişdir.
31 yanvar Reuters agentliyi Venesuela Mərkəsi Bankının 15 ton qızılı BƏƏ-nə gördərməyi və onu xarici valyutara çevirməyi barədə məlumat yayır. Agentliyin məlumatına görə Venesuela artıq 26 yanvardsa öz rezervlərindən 3 ton qızılı satmışdır.
1 fevral Xuan Quaydo «Clarin» qəzetinə verdiyi müsahibədə, Venesuela müxalifətinin hakimiyyətə gəldikdən sonra yalnız Milli Asambleya tərəfindən təsdiqlənmiş beynəlxalq müqavilələri tanıyacağını bildirir. Quaydonun sözlərinə görə onlar «Rusiya və Çin şirkətlərinin qanuni investisiyalarına hörmət edəcəklər».
2 fevral Venesuela ordusunun generalı Fransisko Esteban Yanes Rodriges Quaydonun tərəfinə keçmiş və digər hərbçiləri də bu addımı atmağa və «xalqa kürəyini çevirməməyə» çağırmışdır. Hava qüvvələri onu xain olaraq xidmətdən uzaqlaşdırmışlar.
Karakasda həm Maduro həm də Quayda tərəfdarları mitinq təşkil edirlət. Bu mitinqdə çıxış edən Maduuro yeni növbədən kənar parlament seçkilərinin keçirilməsi təklifini verir. Quaydo isə Maduronu devirmək üçün tərəfdarlarını mitinqləri davam etdirməyə çağırır.
4 fevral Avropa İttifaqı ölkələri tərəfindən hakimiyətə verilən səkkiz günlük müddət bitdikdən sonra aparıcı Avropa ölkələri rəsmi olaraq Xuan Quaydonu Venesuelanın müvəqqəti prezidenti kimi tanıyır. Quaydonun prezident kimi tanındığını İspaniyanın Baş naziri Pedro Sançes, Böyük Britaniyanın Xarici İşlər Naziri Ceremi Hant, Almaniyanın kansleri Angela Merkel, Fransa Prezidenti Emmanuel Makron, həmçinin İsveçrə, Avstriya, Portuqaliya və Danimarkanın liderləri bəyan etmişdir.
5 fevral Venesuela Milli asambleyası bütün ölkədə «demokratiyaya keçid» və "konstitusiyon qaydaların bərpası" haqqında qanunu qəbul edir. Parlament həmçinin Xuan Quaydonu prezident kimi tanımış Braziliya, Qvatemala, Paraqvay və İspaniya kimi ölkələrə yeni səfrlər təyin etmişdir. Bundan əlavə müxalifətin artıq Argentina, Kanda, Çili, Kolumbiya, Kosta-Rika, Ekvador, ABŞ, Honduras, Panama və Peruda səfirləri var. Faktiki olaraq hazırda bütün bu ölkələrdə Venesuelanın iki nümayəndəsi var: mövcud hökumətin səfiri və Xuan Quaydo tərəfindən təyin olunmuş səfir. Bu ölkələrdən bəziləri Maduro hökumətinin diplomatik nümayəndəliklərinin rəhbərlərini, Xuan Quaydonu ölkənin qanuni prezidenti kimi qəbul etmələrini, ya da ölkəni tərk etmələri barədə xəbərdarlıq edirlirlər.
6 fevral müxalif millət vəkili Franklin Duarte France-Presse agentliyimnə verdiyi müsahibədə Venesuela ordusunun Kolumbiya ilə sərhəddə, Kukuta şəhərində olan nöqtədən humanitar yardımın gəlməli olduğu ərazidənki bir körpünü bağladığını bildirmişdir. ABŞ Venesuela hökumətinin razılığı olmadan ölkəyə dərman, cərrahiyyə ləvazimatları və qida əlavələri göndərməyə cəhd göstərmişdi. Qırmızı Xaçın yerli şöbəsi Kolumbiyadan yüklərin çatdırılmasında iştirak etməkdən imtina etmişdir. Fevralın 14-də Vaşinqtonda Venesuelaya humanitar yardımın toplanması ilə bağlı beynəlxalq konfrans keçirilməlidir
8 fevral Kolumbiyanın sərhəddində Kukuta şəhərində venesuelalılar üçün humanitar yardımların paylayacaq bir mərkəz açıldı. Açılış mərasimində ABŞ-nin Kolumbiya səfiri Kevin Vitaker, Kolumbiya hökumətinin nümayəndələri və Venesuela müxalifəti iştirak etmişdir. Hələdə humanitar yardımın Venesuelaya necə girə biləcəyi aydın deyil.
10 fevral Venesuela quru qoşunlarının polkovniki Ruben Alberto Paz Ximenez Xuan Quaydonu dövlət başçısı vəzifəsinin icraedicisi kimi tanıdığını bildirir. O, bununlada müxalifətə keçən üçüncü yüksək səviyyəli Venesuela hərbçisi olur. Bundan əlavə Ximenez bildirib ki, əsgərlərin 90 %-i prezident Madurodan narazıdır. Səbəb isə əsgərlərın mövcud hökuməti hakimiyyətdə saxlamaq üçün istifadə olunmasıdır. Üstəlik o, hərbçiləri ABŞ-dən gələn humanitar yardımı buraxmağa çağırıb. Bu arada Nikolas Maduro ölkə tarixində ən böyük silahlı mülki-hərbi qüvvələrin iştirakı ilə tərbu təlimlərə başlanıldığını elan etdi. Fevralın 10-dan 15-dək keçiriləcək təlimlər zamanı «ölkə ərazisininə mümkün ola biləcək hücum» senarisi işlənəcəkdir.
12 fevral Venesuelada mövcud böhranın başlanğıcından etibarən dördüncü etiraz dalğası baş verdi. Paytaxt küçələrinə həm müxalifəti dəstəkləyənlər həm də hazırkı hökuməti dəstəkləyənlər çıxır. Xuan Quaydo edirazların «azad seçkilərin keçirilməsi» elan ediləcəyi günə qədər davam edəcəyini təkrarlayır. Onun çıxışının əsas mövzusu umanitar yardımın ölkəyə buraxılmasdı ilə əlaqəli olur. Hökumət tərəfdarlarının mitinqi Karacasda müxalifət mitinqinin bitməsindən bir neçə saat sonra başladı. Nikolas Maduro Gənclərin Günü münasibətilə təbriklərini vətəndaşlara çatdırdı. Paytaxtdakı vəziyyət ümumən sakit oldu.
16 fevral Xuan Quaydo silahlı qüvvələri 8 gün ərzində Milli Asambleyanın tərəfinə keçməyə çağırdı.
17 fevral KİV məlumatlarına görə, Venesuelaya istiqamətli ABŞ kursunun formalaşmasında əsas rol oynayan ABŞ senatoru Marko Rubio Kolumbiyanın Kukuta şəhərinə gəlir. Rubio Venesuelaya göndərilən humanitar yardımın qarşısının alınmasını «insanlığa qarşı cinayət adlandırmış» və buna maneə törətməyə çalışacaq Venesuela hərbçilərini «ədalətdən həyatlarının sonuna qədər gizlənə bilməyəcəklərini» bəyan etmişdir.
Bu ərəfədə Venesuela hakimiyyəti Xuan Quaydo ilə Avropa dövlətlərinin səfirləri arasında görüşü planlaşdıran Avropa Parlamentinin nümayəndə heyətlərini ölkədən qovmuşdur.
18 fevral Venesuela ordusunun beş snayperi Maduro üçün video müraciət edərək bu məsələnin nə qədər davam edə biləcəyi ilə bağlı sual vermişlər. Onlar bəyanatlarında xalqın aclıq çəkdiyini, ordunun «bu korrupsiyalaşmış hökumətə» son verə biləcəyini bildirmişdir.
19 fevral ABŞ Prezidenti Donald Tramp Venesuelada hökuməti dəyişmək üçün «bütün variantların» keçərli olduğunu bildirmiş və ölkənin əsgərlərini müxalifət tərəfinə getməyə çağırmışdır. Dövlət başçısı əks halda bunun hərbçilər üçün «hər şeyin itirilməsi» olacağını bəyan etmişdir.
Elə həmin gün Rusiyanın 20 fevralda Karakasa 300 ton humanitar yardım göndərəcəyi məlum olmuşdur. Braziliya Prezidenti Kair Bolsonardın mətbuat katibi Otaviu Santana du Requ Barrus mətbuat konfransında, Braziliya hökumətinin 23 fevraldan Venesuelaya aparılacaq humanitar yardımla bağlı nazirliklərarası xüsusi bir qrup təşkil olunduğunu bəyan etmişdir. Onun sözlərinə görə Bolsanaru hökuməti əməliyyatı ABŞ-la birgə gerçəkləşdirəcəkdir. Söhbət qida və tibbi məmulatların Boa Vista və Pakaraima yaşayış məntəqələrindəkı toplama mərkəzlərinə göndərilməsindən gedi.
Bu vaxt Venesuela hakimiyyəti Niderland krallığına aid olan Aruba, Kyurasao və Bonayre kimi Kiçik Antil arxipelaqına daxil olan adalardan gəmi və təyyarələrlə girişi bağladı. .
20 fevral Karacas Beynəlxalq hava limanında Rusiya nümayəndələri, Dünya Səhiyyə Təşkilatının Venesuela Səhiyyə Nazirliyinə göndərdiyi dərman və tibbi avadanlıqları təhvil vermişdir. Venesuelaya 7,5 ton dərman vasitəsi, tibbi alətlər və təchizatla birlikdə təcili yardım dəsti gətirilmişdir. Gələcəkdə də bir çatdırılma planlaşdırılır.
21 fevral ABŞ-də Venesuela müxalifətinin nümayəndələri bildirmişlər ki, Venesuelanın bu ölkədəki aktivləri və hesabları, Venesuelanın səfirlik və konsulluqlarının bank hesabları dondurulmuşdur. Vaşinqtonda Venesuela müxalifətinin baş köməkçisi Qustavo Markano Nicolas Maduronun ABŞ-dəki diplomatik korpusunun işini dayandırdığını bildirmişdir. Vaşinqtondakı Venesuela müxalifətinin nümayəndəsi Karlos Vekkio bildirir ki, səfirlikdə olan 56 diplomatdan 11-i Quaydonun tərəfinə keçdiyini təsdiqləmişdir. Onun sözlərinə görə bu diplomatlar müxalifətin maraqları üçün fəaliyyətlərini davam etdirəcəklər. Daha əvvəl, 21 fevralda Venesuelanın BMT-dəki hərbi ataşesi polkovnik Pedro Çirinov Quaydonu dəstəklədiyinni bəyan etmişdir.
22 fevral Venesuela konstitusiyasına uyğun olaraq özünü müvəqqəti prezident elan edən Xuan Guaydonun 30 gün ərzində seçkilər keçirməli olduğu müddət bitir. Elə həmin gün Xuan Quaydo öz Twitter səhifəsində ilk "prezidentlik" fərmanını yerləşdirir: «Silahlı Qüvvələrin baş komandanı olaraq, humanitar yardımın Venesuelaya daxil olmasına icazə verirəm və müxtəlif elementlərə əmr edirəm <…> onlar bu sərəncam uyğun şəkildə fəaliyyət göztərsinlər». Quaydo həmçinin humanitar yardımın daxil olması üçün bütün sərhədlərin aşılmasını tələb edir. Elə bu zaman venesuelanın hazır ki prezidenti Braziliya ilə sərhəddi bağlamağı əmr edir. Bundan öncə isə 19 yanvarda isə Quaydonun Karib dənizində yerləşən adalardan humanitar yardımın daxil olmasına ümüid etdiyi sərhədlər də bağlanılır.
BMT-nin insan haqları üzrə ali komisarı Michelle Bachelet-in hazırladığı hesabatda bildirilir ki, 2018-ci ildən 2019-cu ilin iyul ayına kimi Venesuelada keçirilmiş xüsusi əməliyyatlar nəticəsində azı 6856 adam öldürülüb. Hesabata görə, həmin əməliyyatları hakimiyyətə sadiq silahlı qruplar və Venesuelanın xüsusi xidməti keçirib. Michelle Bachelet-in sözlərinə görə, onların 5 min nəfərindən çoxu ötən il, 1500 nəfəri isə bu il öldürülüb.
23 yanvar Quaydonun simvolik andiçməsindən bir neçə dəqiqədən sonra ABŞ prezidenti Donald Trump Quaydonu «Venesuela xalqı tərəfindən seçilmiş yeganə nüfuza rəhbərlik edən bir şəxs» kimi tanımışdır. Donald Tramp Maduronu «qeyri legitim» lider adlandırmış və «ABŞ-n bütün diplomatik və iqtisadi yükünü venesuela demokratiyasının bərpasına sərf etməkdə davam edəcəyinə» söz vermişdir. Buna cavab olaraq Maduro ABŞ-L bütün diplomatik əlaqələri kəsdiyini bəyan etmiş və amerika dilomatlarını ölkəni 72 saat ərzində tərk etməsini tələb etmişdir
ABŞ administrasiyası dərhal işə keçmiş və Karakasdakı rejimi devrmək məıqsədi ilə böyük beynəlxalq koalisiyanın təşkilinə başlamışdır. 24 yanvar Amerika Dövlətləri Təşkilatınin toplantısında iştirak edən ABŞ-nin dövlət katibi Mayk Pompeo Maduro hökumətini «mənəvi iflas» və «təməlindən qeyri-demokratik» adlandırmışdır.
27 yanvar ABŞ Dövlət katibi Mayk Pompeo Xuan Quaydonun təyin etdiyi Venesuela hökumətinin müvəqqəti işlər vəkili Karlos Alfredo Vekkonu qəbul etdiklərini bəyan etmişdir.
28 yanvar ABŞ prezidentinin Milli Təhlükəsizlik Məsləhətçisi Con Bolton Venesuela dövlət neft şirkəti olan PDVSA qarşı sanksiyalar tətbiq olunacağını açıqladı. Boltonun sözlərinə görə, ABŞ şirkətin 7 milyard dollar dəyərində olan səhmlərinə həbs qoymuşdur. Sanksiyalar Venesuelaya illik ixracı baxımından 11 milyard dollar ziyan vurmuşdur. ABŞ-də qeydiyyatdan keçmiş PDVSA məxsus olan Citgo Petroleum şirkətinə o şərtlə fəaliyyət göstərmək hüququ verilir ki, onlar əldə ilanan gəlirin PDVSA-ya deyil ABŞ-də bloklanmış hesablarda göndərsin. Bundan öncə isə Xuan Quaydo Venesuelaya məxsus xarici səhmlərin qorunması üçün PDVSA neft şirkətinin yeni rəhbərliyinin təşkilinə başladığını elan etmişdir.
Latın Amerikası
Amerika Dövlətləri Təşkilatı venesuela müxalifətini dəstəkləyən ilk təşkilatlardan olmuşdur. Müvəqqəti hökumətr başçısı kimi Quaydonu ADT-nın sədri Luis Almarqo və Beynəlxalq Amerika İnkişaf Bankının rəhbəri Luis Alberto Moreno dəstəkləmişdir.
Quaydonunm prezident kimi tanınması Lima qrupu (Argentina, Braziliya, Qayana, Qvatemala, Honduras, Kanada, Kolumbiya, Kosta-Rika, Panama, Paraqvay, Peru, Sent-Lüsiya, Çili) və Ekvador tərəfindən dəstəklənmişdir. Lima Qrupunun üzvü olan dövlətlər ilk növbədə Milli asambleyaya dəstək verib və Maduronun ikinci müddətə prezitent seçilməsinin qanuniliyini tanımadılar. 29 yanvar tarixində Perunun xarici işlər naziri Nestor Popolisio müxbirlərə verdiyi müsahibədə «Lima Qrupu olaraq biz Venesuelada vəziyyətə silahlı müdaxiləni dəstəkləmirik» ifadəsini işlətmişdir.
Maduronun tərəfini isə Meksika, Boliviya, Kuba, Uruqvay, Nikaraqua, Salvador     dəstəkləmişdir.
Uruqvay və Meksika hakimiyyəti Venesuela böhranında hər iki tərəfini "sülh və demokratik bir həll" tapmağa çağırdı. Bu işdə Venesuela hakimiyyəti və müxalifəti arasında danışıqlarda yardımını təklif etmişdir. Uruqvay Xarici İşlər Nazirliyi 7 fevralda böhranla bağlı Montevideoda beynəlxalq konfransın keçiriləcəyini açıqladı. Venesuela prezidenti Nicolas Maduro bu təşəbbüsü dəstəklədi. 1 fevral Xuan Quaydo Uruqvay və Meksika prezidentləri Tabare Vaskes və Andres Manuel Lopez Obradora məktub göndərərək müxalifətin «yalnız hakimiyyətin qəsb edilməsinə son qoyulacağı, hakimiyyətin qanuni bir şəkildə gerçəkləşdirilməsini təmin edəcəklərini söylədi. Venesuela xalqının nümayəndələri bütün demokratik qüvvələrin qəbul ediləcəyi azad seçkilmiş qüvvələrə ötürüləcəyi» halda prezidentlə danışığa gedəcəklərini bəyan edir. Quaydo Uruqvay və Meksikanı Venesueladakı vəziyyətlə əlaqədar neyral mövqeyindən imtina etməyə çağırdı.
ALBA qrupu ölkələri Maduronu dəstəklədi və müxalifəti onu prezident kimi tanımağa çağırdı.
Rusiya Federasiyası Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ-nin mövqeyini kəskin tənqid edir. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Nicolas Maduroya zəng edərək şəxsən «Venesuelanın qanuni hökumətinə dəstək ifadəyini» edir. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi Venesuelada qarşılıqlı anlaşma tapmağa kömək edəcək bütün dövlətlərlə əməkdaşlıq etməyə hazır olduğunu açıqlayır. Xarici İşlər Nazirliyinin açıqlamasında münaqişəyə hərbi müdaxilənin «fəlakətli nəticələrə səbəb olabiləcəyi» vurğulanır.
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Nikolas Maduro ilə telefonda söhbətində Venesuela hakimiyyətlərinə dəstək verdiyini və respublikanın daxili işlərinə qarışmağın qanunsuz olduğunu bəyan edir.
Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Sergey Ryabkov «Dost Venesuelanın» Rusiyanın strateji ortağı olaraq daima dəstək verəcəyini qeyd edir. Ryabkov ABŞ-nin Venesuelaya hərbi müdaxiləsini mümkünsüz hesab edərək bunun «fəlakətli bir senariyə» sbəb ola biləcəyi ilə xəbərdar edir.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin Latın Amerika Departamentinin direktoru A.V. Şetinin RİA Novosti-yə bildirib ki, Rusiya istənilən halda Venesuela hakimiyyəti ilə müxalifət arasında vasitəçilik etməyə hazırdır. Yanvarın 24-də Rusiya Xarici İşlər naziri Sergey Lavrov Rusiyanın Venesuelada bütün siyasi qüvvələrlə, Beynəlxalq oyunçuları ilə əməkdaşlıq etməyə hazır olduğunu bildirib. .
1 fevral Rusiyanın Xarici İşlər Nazirliyinin Latın Amerika Departamentinin direktoru A.V. Şetininin təşkil etdiyi görüşdə Moskvada akkreditə olunmuş bir sıra Latın Amerikası və Karib hövzəsi ölkələrinin diplomatik missiyasının rəhbərləri ilə Venesuela və onun ətrafında vəziyyətin inkişafına həsr olunmuş müzakirələr aparılmışdır. Yığıncaqda A.V. Şetinin Venesuela işində xaricdən zorla müdaxilənin yolverilməzliyi, sanksiyalar təzyiqinin zərərli olması və bütün problemlərin daxili sülh danışıqları yolu ilə həll etmək üçün Rusiyanın mövqeyini təkrarlayır.
Venesuelanın ən böyük kreditoru olan Çin, (Venesuelanın Çinə borcu təxminən 50 milyard dollardır) Xarici İşlər Nazirliyi vastəsi ilə tərəfləri tərəfləri dözümlüklük və «istənilən xarici müdaxiləyə qarşı» çıxmağa, məsələnin sakitlik və konstitusiya çərçivəsində sülh danışıqları yolu ilə çözməyə çağırmışdır.
1 fevral Çinin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Qen Şuan ölkəsinin müxtəlif kanallar vasitəsilə, həm Venesuela müxalifəti, həm də mövcud iqtidar rəhbərliyi ilə «danışıqlar prosesini inkişaf etdirmək məqsədilə» sıx əlaqələr saxladığını bəyan edir. Dioplomatın sözlərinə hazırda əsas hədəf belə bir dialoqun formalaşdırılması üçün şərait qurmaqdır. Əvvəllər isə Qen Şuan Çinin Nikolas Maduronu Venesuelanın qanuni prezidenti olduğunu tanıdığını bildirmiş və ölkənin daxili işlərinə xarici müdaxiləyə qarşı olduqlarını bəyan etmişdir.
24 yanvar Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyi Venesuelanın Milli Assambleyasını dəstəklədiyini bəyan etdi
4 fevral Ukrayna Quadonu Venesuela hökumətinin qanuni rəhbəri - Milli Asambleya və demokratik müxalifət lideri kimi tanıdı.
Fələstin Prezidenti Mahmud Abbas Əddis-Əbəbədə keçirilən Afrika İttifaqının toplantısında ABŞ Venesuelanın daxili işlərinə qarışmamalıdır bəyanatını verir
Digər ölkələr
Maduronu həmçinin Belarus, İran, Suriya, Türkiyə və KXDR hökumətləri dəstəkləmişdir.
27 yanvar İsrail Quaydonu Venesuelanın yeni dövlət başçısı kimi tanıdıqlarını bəyan edir.
28 yanvar Avstraliya Xuan Quaydonu Venesuelanın müvəqqəti prezidenti kimi tanıyır.
Avropa Şurasının sədri Donald Tusk «bütün Avropanın Venesuelanın demokratik qüvvələrinə dəstək verəcəyinə» ümid bəslədiyini bildirir. Onun sözlərinə görə Milli Asambleya Nikolas Madurodan fərqli olaraq «Venesuela vətəndaşlarından demokratik bir mandata malikdir». İspaniyanın Xarici İşlər Naziri Jozep Borrel Avropa İttifaqını Venesuelada vəziyyətlə əlaqədar olaraq «hərəkətin birliyini qorumağa» çağırdı.
25 yanvar Bloomberg agentliyinin məlumatına görə İngiltərə Bankı Amerika rəhbərliyinin müraciətindən sonra, Nikolas Maduro hökumətinin 1,2 milyard dollarlıq qızıl rezervinin qaytarılması istəyindən imtina etmişdir. Agentliyin verdiyi məlumata görə, ABŞ səlahiyyətliləri Maduronun Venesuelanın xarici səhmlərinə əlçatarlığı önləməklə Xuan Quydoya yardım etmək istəyirlər.
26 yanvar Almaniya, Fransa, İspaniya və Böyük Britaniya Maduroya səkkiz gün ərzində yeni bir prezident seçkiləri çağırmaq üçün ultimatum vermiş, əks halda Xuan Quaydonu Venesuelanın müvəqqəti prezidenti kimi tanıyacaqlarını bəyan etmişlər. Avropa İttifaqının daxili işlər üzrə nümayəndəsi Federika Maqerini Maduronun yaxın günlərdə növbədən kənar seçkilərə getçməyəcəyi halda Xuan Quaydonu qanuni prezident kimi tanıyacaqlarını bəyan edir. Maduro bu ultimatumu rədd etmişdir.
31 yanvar Avropa Parlamenti Xuan Quaydonu «yeni azad və şəffaf seçkilər» keçirilənə qədər prezident vəzifəsini icra edən şəxs olaraq tanıyır. Federina Maqerini bütün Avropa ölkələrini Quaydoya dəstək verməyə çağırdı. Onun çıxışında Nikolas Maduro 2018-ci il mayın 20-də keçirilən seçkilərdə beynəlxalq demokratik standartların pozulması fonundaprezident seçilməsi vuyrğulanır. Eyni zamanda qətnamədə Avropa Birliyinin «bu ölkədəki böhranı şiddətlə həll etmək üçün hər hansı təklif və ya cəhdləri rədd etməsi» vurğulanır. Avropa Parlamentinin qərarları hüquqi cəhətdən məcburi deyildir. Onlar Aİ-nın, Avropa Şurasının və hətta Avropa Komissiyasının üzv dövlətləri üçün məcburi deyilsayılmır. Avropa İttifaqı ölkələri daxili siyasətində məsuldur və ümumi qərar qəbul etmək üçün onların tamamilə yekdilliyi tələb olunur.
Aİ Xarici İşlər Nazirliyinin Buxaresdəki bir yığıncaqda Xuan quaydonun müvəqqəti ptezident kimi tanınması ilə əlaqədar səsvermədə İtaliyanın əlehinə olması ilə ümumi bir fikir əldə edə bilmədi. Bu baxımdan 28 Aİ ölkəsindən hər birinin ayrı-ayrılıqda bunu etməsi qərara alındı. Nazirlər toplantısında Venesuela ilə başlı əlaqə qrupu təşkil olundu. İtaliya hökumətinin əksəriyyəti «Liqa» və «5 ulduz hərəkətı» partiyalarının üzvü olduğundan Venesuelada vəziyyətlə bağlı müxtəlif mövqelər sərgiləyirlər. «Hərəkat» partiyası düşünür ki, Guaydonun tanınması başqa bir ölkənin daxili işlərinə müdaxilə etməmək prinsipini pozur. «Liqa» partiyası isə Maduronu «vaxtı bitmiş tiran» adlandırır. İtaliya Baş naziri Cuzeppe Contenin son rəsmi bəyanatında Nicolas Maduro növbəti dövr üçün yenidən prezident seçilməsi ilə nəticələnən seçkini tanımadıqlarını və yeni bir prezident seçkilərinin təşkilinin mütləq olmasını vurğulamışdır.
4 fevral Avstriya, Böyük Britaniya, Almaniya, Danimarka İspaniya, Latviya, Niderland, Portuqaliya, Fransa və İsveçrə 8 günlük ultimatumun sonunda Qauydonu Venesuelanın müvəqqəti prezidenti olaraq tanıdıqlarını bəyan etmişdir.
7 fevral Avropa Birliyi və Uruqvay Venesuela böhranını həll etmək üçün əlaqə qrupunun ilk toplantısını Montevideoda keçirəcək. Toplantıya Avropa İttifaqının nümayəndələri və birliyinin səkkiz ölkəsi də qatılacaqdır: İtaliya, Böyük Britaniya, Almaniya, İspaniya, Fransa, Niderland, Portuqaliya və İsveçrə. Bundan əlavə qrupa dörd Latın Amerikası ölkəsi daxildir: Boliviya, Kosta-Rika, Uruqvay və Ekvador
Beynəlxalq Əlaqə Qrupunun görüşündən sonra Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Federika Moqerini sonuncu mətbuat konfransında bildirib ki, Venesuela ilə bağlı Beynəlxalq Əlaqə Qrupu ölkədə yeni prezident seçkilərinin keçirilməsi üçün və humanitar yardımın vaxtında çatdırılmasına zəmanət verəcək: «Venesuelada böhran yalnız venesuelalıların özləri tərəfindən hərbi müdaxilə etmədən, yalnız sülh, siyasi və demokratik vasitələrlə, azad seçki yolu ilə həll edilə bilər».
24 fevral İspaniyanın Xarici İşlər Naziri Joze Borrel İspaniyanın Venesueladakı vəziyyətlə əlaqədar xarici ölkələr tərəfindən hərbi müdaxiləni dəstəkləməyəcəyini barədə xəbərdarlıq etmişdir: «Biz aydın şəkildə xəbərdar etdik ki, Venesueladakı vəziyyətlə bağlı heç bir xarici hərbi müdaxiləni qətiyyətlə dəstəkləməyəcəyik və bu addını qınayacağıq. Hansı ki, ümid edirik baş verməyəcək.».
BMT Təhlükəsizlik Şurasının yığıncağı
26 yanvar tarixində Rusiyanın etirazlarına baxmayaraq Amerika Birləşmiş Ştatların təşəbbüsü ilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurası təcili toplantısı keçirildi. Bu toplantı yalnız xarici siyasət səviyyəsində qütbləşməyə gətirib çıxardı. Rusiya rəhbərliyi böhranı danışıqlar yolu ilə həll etmək və onun beynəlmiləlləşdirilməsinin qarşısını almaq cəhdlərinə baxmayaraq, prezident Nikolas Maduroya xarici təzyiq artmaqda davam edir.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının toplantısında iştirak edən Avropa İttifaqı «beynəlxalq demokratik standartlara və Venesuela Konstitusiyasında nəzərdə tutulmuş qaydada azad, şəffaf və etibarlı prezident seçkiləri keçirilməsinə» çağırış etdi. Bəyanatda deyilir ki, əgər səkkiz gündə yeni seçkilər açıqlanmazsa, Avropanın aparıcı ölkələri Xuan Quaydonu Venesuelanın müvəqqəti dövlət başçısı kimi tanıyacaqlarını qeyd edirlər.
Rusiya nümayəndəsi BMT-dəki Vasili Nebenzya Quaydoya xarici dəstəyi beynəlxalq qanunun pozduğunu və «birbaşa qan tökülməsinə aparan yol» olduğunu bəyan edir. O, həmçinin ABŞ administrasiyasını BMT Təhlükəsizlik Şurasını «özünü çirkin oyunlarına» cəlb etməkdə ittiham edib. Rusiyanın mövqeyi böhranın ölkə daxili dialoqla çözülməsidir. Hansı ki, Təhlükəsizlik Şurasının fövqəladə toplantısının keçirilməsinin də yeganə məqsədi Venesuelada sabitliyin davam etməsinə nail olmaqdır. Maduronu həmçinin Çin, Meksika və Türkiyədə dəstəkləmişdir
ABŞ dövlət katibi Mayk Pompeo çıxışında, Rusiya və Çinini «yıxılmaqda olan rejimi dəstəkləməkdə» günahlandırdı və beynəlxalq ictimaiyyəti qərar verməyə çağırdı: «Hər bir ölkənin tərəf seçmə vaxtı gəldi <…> siz ya azadlıq qüvvələrinin tərəfində olacaqsınız, ya da şiddətin və Maduro liqasının yanında». Pompeo da müttəfiqlərini Maduroya və onun rejiminə maddi dəstək verməməyə çağırdı. Buna cavab olaraq Rusiya nümayəndəsi, ABŞ-ni Maduroya qarşı razılaşma təşkil etməsində günahlandırdı.
BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasının ardınca məlum olur ki, 2018-ci ilin dekabrında Quaydo ABŞ, Braziliya və Kolumbiyada olmuş, Venesuelada kütləvi müxalifət nümayişləri strategiyası haqqında bu ölkələrin rəhbərliyinə məlumat vermiş və məsləhətləşmələr aparmışdır. Quaydonun özünü Venesuela Konstitusiyasının müddəaları əsasında prezident elan etməsi qərarı, ABŞ vitse-prezidenti ilə telefon danışığından sonra qəbul edilmişdir.
İctimai fikir
Venesuelada Hercon tərəfindən aparılan 1000 qeydiyyatdan keçmiş seçicinin telefonla sorğusunun nəticəsi olaraq, respondentlərin 79,9 faizi Maduronun istefası ilə razılaşmışdır. Milli Asambleyaya gəldikdə isə respondentlərin 68,8 % onun işini müsbət, 15,6 % mənfi olaraq qiymətləndirmişdir. Onlardan Quaydonun Milli Asambleyada müvəqqəti prezident səlahiyyətlərini öz üzərinə götürməsi ilə razısınızmı soruşulduqda, 68,6 % razılaşdığı halda, 19,4 % əlehinə olduğunu bildirmişdir.
Meganalisis tərəfindən 19 - 20 yanvar tarixlərində 900 nəfərlə apardığı sorğunun nəticələrinə görə 81,4 % Quaydonun 23 yanvarda and içərək səlahiyyətləri öz üzərinə götürəcəyinə inandığını ümid etmişdir. Üstəlik 84,2 % respondent Maduronun yerinə Quaydonun keçid hökumətini dəstəklədiyini bildirmişdir.
İnternetin bloklanması
Bəzi mənbələr bloklanmanın 11 yanvar 2019-cu il tarixindən başladığını bildirir. Buna səbəb isə vikipediyanın ispan dilli versiyasında Nikolas Maduro, Xuan Quaydo, «Venesuela Prezidenti» və «Venesuela Prezidentlərinin siyahısı» məqalələrində baş vermiş redaktə müharibəsi sonucunda ortaya çıxmışdır. Nəticədə redaktə müharibəsi 2 saat davam etmiş və eyni məqaləyə 37 dəyişiklik həyata keçirilmişdir.
Rusiyanın Maduroya dəstəyi
25 yanvar 2019-cu ildə Reuters agentliyi qeyri-rəsmi Rusiyadan olan mənbəyə əsaslanaraq Maduronu qorumaq məqsədi ilə keçmiş rus hərbi qulluqçulardan ibarət olan «Vaqner qrupu» nu Venesuelaya göndərildiyini xəbər vermişdir. Mənbə 400 nəfərdən ibarət olan bir qrupdan bəhs edir. Rusiyanın Venesueladakı səfiri Vladimir Zaemski ölkədə Rusiya xüsusi hərbi şirkətlərinin olması barədə məlumatları «Yalan xəbər» olaraq adlandırır. Rusiya və Venesueladan olan rəsmi şəxslər isə müxtəlif mətbuatdan aydınlaşdırılma istəmiş, bu ehtimalları da rədd etmişlər.
Cennifer Desilveo
Cennifer Desilveo — Qremmi mükafatı qalibi, Brit və Merkuri mükafatlarına namizəd olmuş Amerikalı musiqi prodüseri, multi-instrumentalist, bəstəkar. O, Bet Ditto, Bat for Lashes, Andra Dey, Porridge Radio, Mayli Sayrus, Demi Lovato, Enn-Mari, Albert Hemmond, The Wombats, Rey Morris, Marina, Rin Viver, Lusius və Anjelika Kidco üçün prodüserlik və bəstəkarlıq etmişdir.
Valeri Bojinov
Həyatı
Bolqarıstanın "Gorna Oryahovitsa" şəhərində anadan olan Bojinov 12 yaşında Bolqarıstan qadın milli futbol komandasının keçmiş oyunçusu olan anası Pepa və 1990-cı illərdə Bolqarıstan milli futbol komandasında oynamış ögey atası Saşo Angelovla birlikdə Maltaya köçüb.
Karyerası
Valeri karyerasına "Pietà Hotspurs" da başlayıb. Onun 14 yaşı olarkən, o zaman "Leççe" klubunun idman direktoru işləyən Pantaleo Corvino tərəfindən kəşf edilir. Futbolçu 2000-ci ildə cəmi 30.000.000 ITL (təxminən 15.000 avro) qarşılığında "Leççe" ilə müqavilə imzalayır.
Bojinov karyerası boyunca İtaliyada, eləcə də İngiltərə, Portuqaliya, Bolqarıstan, Serbiya, Xorvatiya, Çin və İsveçrədə keçirdiyi müxtəlif dövrlərdə on yeddi fərqli klubda çıxış edib. Beynəlxalq səviyyədə o, Bolqarıstan millisində də çıxış edib.
NGC 2323
NGC 2323, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Təkbuynuz bürcü istiqamətində yerləşir. II3m tipli. tərəfindən ildə 12.7 sm (5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Səmədli (Germi)
Səmədli — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Aleksi Mesxişvili
Aleksi Mesxişvili və ya Vladimir Sardionoviç, Lado Mesxişvili (ვლადიმერ [ლადო] სარდიონის ძე ალექსი-მესხიშვილი;) — Gürcü və rus teatr aktyoru və rejissoru, Gürcüstan SSR xalq artisti (1930, ölümündən sonra).
Həyatı
250px|thumb|right|Aleksi Mesxişvili Hamlet rolunda, Aleksandr Roinaşvilinin çəkdiyi foto. Aleksi Mesxişvili 1857-ci il 16 (28) fevralda Tiflisdə həkim ailəsində anadan olmuşdur. İlk təhsilini Tiflisdə aldıqdan sonra Moskva Universitetinin tibb fakültəsinə oxumağa yollanmışdır. Lakin xəstəlik üzündən təhsilini yarımçıq qoymaq məcburiyyətində qalaraq Tiflisə qayıtdı. Tiflisdə müəllimliklə məşğul idi, rus həvəskar tamaşalarında iştirak edirdi.
Mesxişvili 1881-ci ildən Tiflis gürcü dram teatrına daxil olur. 1887-1890-cı və 1906-1910-cu illərdə Moskva İncəsənət Teatrı (1906-1907) daxil olmaqla Rusiya teatrlarında çalışmışdır. 1890-1896-cı və 1910-1914-cü illərdə Tiflis Dram Teatrının rəhbəri, 1897-1906, Kutaisi Dram Teatrının rəhbəri olub. 1890-cı ildən rejissorluq fəaliyyəti ilə məşğul olmağa başlamışdır. 1916-1918-ci illərdə bir neçə filmdə - "Atalar və Oğullar", "İntiqam Tanrısı" və s. rollar almışdır.
Rusiyada 1905-1907-ci illər inqilabını fəal şəkildə dəstəkləmişdir. Sosial ədalətsizliyə qarşı mübarizə ideyalarını özündə əks etdirən bir neçə tamaşa səhnələşdirmişdi. Bu tamaşalar arasında V.Montinin "Qay Qrax", Gerhart Hauptmannın "Toxucular" və s. var idi. Onlarda əsas rolları ida etmişdir. Mitinqlərdə inqilabi şeirlər oxumuş, barrikadalarda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir.
İfa etdiyi yollar
Teatr Ensiklopediyasında qeyd edildiyi kimi, "parlaq emosionallıq Aleksi Mesxişvilinin oyununda real inkişaf, rolların dərin təhlili ilə birləşmişdir".
Aleksi Mesxişvilinin oynadığı rollar arasında bir çox dərin dramatik və faciəli personajlar var. Bu rollar arasında Levan Ximşiaşvili (Eristavinin "Vətən"), Goxa ("Məkrli Tamara" Sereteli), Gayoz Pagava ("Qardaş və bacı" Guniya), Yusov ("Qazanclı yer"), Neznamov ("Günahsız günahkar" Ostrovski), Rasplyuyev ("Kreçinskinin toyu"), Frans Moor (Şekspirin "Soyğunçular"), Hamlet (Şekspirin eyni adlı faciəsi), Otello (Şekspirin eyni adlı faciəsi), Edgar ("Kral Lir"), Qay Qrax (Montinin eyni adlı tamaşası), Uriel Akosta (Qutskovun eyni adlı oyunu), Tartuffe (Molyer tərəfindən yazılmış eyni adlı tamaşa) kimi ifalar daxil idi. Qoqolun "Bir dəli gündəliyi"ni tamaşaçılar qarşısında oxuyurdu. Aleksi Mesxişvili gürcü teatr rejissorları arasında kollektivin əhəmiyyəti ilə bağlı sualı qaldıran ilk şəxs idi. Aleksi Mesxişvilinin həmçinin aktiv pedaqoji işlə də məşğul olmuşdur. Onun tələbələri arasında Gürcüstanın bir çox görkəmli teatr xadimləri vardır.
Aleksi Mesxişvili teatr yaradıcılığı dövründə müxtəlif təxəllüsləri olmuşdur. O, Vladimir Sardionoviç və Lado Mesxişvili adları ilə də məşhur olmuşdur.
Aleksi Mesxişvili Gürcüstanda çox məşhur idi. Belə ki, 1903-cü ildə Aleksi xəstələndiyi vaxt gürcü xalqı onun müalicəsi üçün Vyanaya göndərmək məqsədilə vəsait toplamışdı.
Aleksi Mesxişvili 24 noyabr 1920-ci ildə Tiflisdə vəfat etmişdir. O, Didube panteonunda dəfn edilmişdir.
Xatirəsi
1930-cu ildə, ölümünün oncu ildönümündə Gürcüstan SSR xalq artisti adına layiq görüldü. 1940-cı ildə adı Kutaisi Dram Teatrına verildi. Tbilisi küçələrindən biri də Aleksi Mesxişvilinin adını daşıyır.
Ordubad xalq teatrı
thumb|Ordubad xalq teatrının öndən görünüşü Kazım Ziya adına Ordubad xalq teatrı — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunda teatr.
Tarixi
Ordubad xalq teatrı 1964-cü ildə yaradılmışdır. Teatrda Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "Bəxtsiz cavan", Üzeyir Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun", "Arşın mal alan", "Ər və arvad", Səməd Vurğunun "Fərhad və Şirin", Məmməd Səid Ordubadinin "Beş manatlıq gəlin", Cəlil Məmmədquluzadənin "Kamança" pyesi və s. əsərlər tamaşaya qoyulmuşdur. Hər il Novruz bayramı günlərində"Xan oyunu" tamaşası göstərilir. Yaradılmasının 25 illiyi ilə əlaqədar taetra Naxçıvan Muxtar Respublikasının "əməkdar kollektivi" fəxri adı verilmişdir (1989).
Cangüdən
thumb|Türkiyəli siyasətçi Rəcəb Tayib Ərdoğanın cangüdənlərinin işi
Cangüdən (,  — bədən və  — müfahizə) — Mühafizə olunan şəxsə və ya şəxsi təhlükəsizlik xidmətləri göstərən bir şəxsə birbaşa təhlükəsizlik təmin edən ixtisaslı təhlükəsizlik işçisi. Bir şəxsi və ya şəxsləri qoruyan əməliyyat dəstəyi və ya hökumət agentidir - sosial, zəngin və ya siyasi baxımdan əhəmiyyətli - təhlükələrdən: ümumiyyətlə oğurluqdan, təcavüzdən, qarətdən, adam öldürmədən, hücumdan, məxfi məlumatların itirilməsindən, təhdidlərdən və ya digər cinayətlərdən qoruyan şəxs.
Vəzifələrin bölünməsi
Bir cangüdənin işi bir neçə amildən asılıdır. Birincisi, bu cangüdənin yaxın komanda müdafiəsində rolundan asılıdır. Cangüdən sürücü kimi faliyyət göstərə, cangüdən müştərini yaxından qoruya (müştərini müşayiət edən şəxs) və ya təhlükəsizliyi təmin edən köməkçi hissənin bir hissəsi: partlayıcı qurğuların aşkarlanması, elektron izləmə cihazlarının aşkar edilməsi, video kameralar kimi, snayperlər üçün çox tərəfli küçə monitorinqi, obyektlərin ilkin axtarışı və onların yoxlanılması - müştəri ilə yaxın əlaqə quracaq insanların yoxlanılmasında ola bilər.
İkincisi, cangüdənin rolu müştəri üçün təhlükə yaradan risk səviyyəsindən asılıdır. Siyasi sui-qəsd riski yüksək olan müştəri mühafizəçisi təhlükəsizliyin müxtəlif aspektlərinə diqqət yetirəcəkdir (məsələn nəqliyyat vasitələrində partlayıcı qurğuların yerləşdirilməməsinə, bombalara və ya potensial atıcılara nəzarət etmək və s.). Amma məşhur şəxsi qoruyan cangüdənin işi aqressiv pərəstişkarları, tabloid jurnalistləri və paparatsiləri uzaqlaşdırmaq və onları qorunan şəxsdən məsafədə saxlamaqdan ibarət olacaq. Bəzi cangüdənlər VIP şəxslərin uşaqlarının (yüksək vəzifəli) şəxsi müdafiəsi, yəni onları qaçırmaq, öldürmək və s. təhlükədən qorunması üzrə ixtisaslaşıblar. Belə cangüdənlər adətən komik olaraq "mannyguinging" (dayə) adlanır.
Azərbaycanda
Azərbaycanda özəl təhlükəsizlik fəaliyyətləri şəxsi təhlükəsizlik xidmətləri (cangüdənlər) təmin edən şəxsləri əhatə edən xüsusi mühafizəçilər tərəfindən vətəndaşların həyatı və sağlamlığını qorumaq üçün xidmətlər təqdim etməyi əhatə edir. Onların fəaliyyəti müvaffiq qanunvericiliklə tənzimlənir. Qanuna görə, 18 yaşına çatmış şəxs özəl mühafizə, özəl təhlükəsizlik şirkətində, ya da müəssisənin təhlükəsizlik xidmətində xüsusi mühafizəçi kimi işləmək hüququna malikdir. Cangüdənin təhlükə vəziyyətində rəsmi icazəli odlu silahdan və mülki özünümüdafiə silahlarından (travmatik və qaz tapançaları) istifadə etmək hüququ vardır. Silah daşımaq hüququ "Xidməti və mülki silah haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu" ilə tənzimlənir.
Azərbaycanda bir çox özəl qurumlarla yanaşı dövlət strukturları da cangüdən xidməti ilə məşğuldur. Bu sahədə əsas ixtisaslaşmış dövlət qurumu Azərbaycan Respublikasının Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti idarəsidi.Azərbaycan Respublikasının Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti birbaşa Azərbaycan Respublikası Prezidentinə tabe olan xüsusi hərbi hissədir. Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin əsas vəzifələri Azərbaycan Respublikası Prezidentinin, digər Dövlət Mühafizəsi Obyektlərinin, həmçinin Azərbaycan Respublikasında olduqları vaxt xarici ölkələrin dövlət və hökumət başçılarının təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İcra Aparatının, Milli Məclisin, Nazirlər Kabinetinin, Konstitusiya Məhkəməsinin, Xarici İşlər Nazirliyinin və Mərkəzi Seçki Komissiyasının obyektlərinin mühafizəsinin təşkil və təmin edilməsidir.
Beynəlxalq Cangüdənlər Assosiasiyası (IBA)
1957-ci ildə Parisdə təsis edilmişdir. Ən qədim və ən böyük cangüdən təşkilatlarından biridir. Dövlət, hərbi, polis və mülki təhlükəsizlik mütəxəssislərini bir arada birləşdirir.
İxtisaslaşma
Bir cangüdən işini yerinə yetirməsi zamanı çox vaxt öz real vəzifələrindən uzaqlaşır. Onun vəzifəsi əsasən marşrutları planlaşdırmaq, etibarlı otaqlar və binalar üçün ilkin axtarış, müştəri ilə əlaqə quracaq insanların vəziyyətini öyrənmək, nəqliyyat vasitələrini axtarmaq və gündəlik marşrut boyunca müştərini diqqətlə müşayiət etməkdi. Əsasən filmlərdə cangüdənlərin real işi təhrif edilir. Onlar əsasən təcavüzkarlar ilə atışmada təsvir edilir.
Esseks Universiteti
Esseks Universiteti ― İngiltərənin Esseks şəhərində yerləşən dövlət tədqiqat universiteti.
1959-cu ildə Esseks Şəhər Bələdiyyəsi bölgədə bir ali təhsil qurumunun yaradılması istiqamətində verilmiş təklifi qəbul etdi və 1963-cü ildə ilk professorların təyinatı ilə universitetin əsası qoyuldu. 1965-ci ildə kral imtiyaznaməsi alan ali təhsil müəssisəsi, 1964-cü ildən ilk tələbələrini qəbul etmişdir. Esseks Universiteti 1961-1965-ci illərdə Birləşmiş Krallıqda təsis edilən "Plitə şüşə universitetləri" kateqoriyasına aid edilir.
Esseks Universiteti təlim-tədris keyfiyyətinə görə Birləşmiş Krallıq hökuməti tərəfindən tərtib olunmuş "Tədris Mükəmməlliyi Çərçivəsi"nə görə qızıl kateqoriyada yerləşir. Birləşmiş Krallıq üzrə milli sıralamada ilk 30 ali təhsil müəssisəsi arasında yer alan Esseks Universiteti, qlobal miqyasda isə The Higher Education jurnalının 2022-ci ildə dərc edilmiş sıralamasında ən nüfuzlu 350 universitet sırasındadır.
Universitetin 3 fakültə nəzdnində humanitar, sosial elmlər və elm və səhiyyə sahəsini əhatə edən 21 məktəb və departamentdə təhsil alan 15 minə yaxın tələbəsi vardır. Ümumən Esseks Universitetinin beynəlxalq səviyyədə 16 akademik tərəfdaşlığı mövcuddur. Universitetin əsas kampusu Esseksin hüdudları daxilindəki Kolçester şəhərindəki Vivenho Parkında, digər iki kampusu isə Sausend və Lauton şəhərlərində yerləşir.
Müxtəlif sahələrdə görkəmli şəxsiyyətlər yetişdirən Esseks Universitetinin məzunları sırasında Kosta Rika prezidenti və Nobel Sülh mükafatı lauratı Oskar Sançes, İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı Xristofor Pisserides, Böyük Britaniya İcmalar palatasının spikeri Con Berkau, İraqın xarici işlər naziri Hoşyar Zəbari, Birləşmiş Krallığın daxili işlər naziri Priti Patel və Yunanıstanın maliyyə naziri Yanis Varufakis də vardır.
Strukturu
• 2
1990-cı illər
1990-cı illər (bəzən 90-cı illər abreviaturası ilə qeyd olunur) — Qriqori təqvimində 1990-cı il yanvarın 1-də başlayan və 1999-cu il dekabrın 31-də bitən onillikdir.
İcmal
1990-cı illərdə texnologiyanın yüksək inkişafı baş vermişdir: Ümumdünya hörümçək toru, ilk gen terapiyası sınaqları on il ərzində yaranmış və təkmilləşdirilmişdir.
1990-cı illərdə Afrikada, Balkan yarımadasında və Qafqazda yeni etnik müharibələr başlamış və Ruanda soyqırımı, Xocalı soyqırımı kimi cinayətlər törədilmişdir.
Ədəbiyyat
• 4
Kino və televiziya
• 4
Musiqi
thumb|[[Tupak Şakur|2Pac]]
İdman
• 4
Siyasətçilər
• 4
Digər
• 4
Xaşuri bələdiyyəsi
Xaşuri bələdiyyəsi — Gürcüstanda, Şida Kartli diyarının tərkibində inzibati-ərazi vahidi. 1917-ci ilə qədər, Xaşuri bələdiyyəsi, Tiflis quberniyasının Qori qəzası vilayətinə daxildi. 1921-ci il inzibati-ərazi bölgüsünə görə, yenə Qori qəzasına daxil edilmiştir, 1930-cu ildə müstəqil rayon olmuştur. Hal-hazırda bələdiyyədir.
Təpəbaşı (Germi)
Təpəbaşı — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 110 nəfər yaşayır (22 ailə).
Xaşuri bələdiyyəsi
Şimal və şərqdən Kareli bələdiyyəsi, şimaldan Saçxere bələdiyyəsi, cənub və qərbdən Borjomi bələdiyyəsi və cənubdan Xaragauli bələdiyyəsi həmsərhəddir. Sahəsi — 585.2 km².
Millimetr civə
Millimetr civə (mmHg) — digər adı ilə “torr” olaraq da bilinən və Beynəlxalq vahidlər sisteminə (Système International d'Unités, SI) uyğun olmayan bir təzyiq vahididir.
760 mm Hg (760 Torr) 1 atmosfer təzyiqinə bərabərdir.
Dəniz səviyyəsində civə ilə dolu bir qab və bir boru ilə açıq hava təzyiqinin 76 sm ölçülməsi ilə meydana çıxan vahiddir.
ArmNews
«ArmNews» — Ermənistan özəl xəbər telekanalı. 31 oktyabr 2001-ci ildə təsis edilən telekanal «Euronews» telekanalının proqramlarını yayımlayırdı, ancaq 2011-ci ildən bəri özünün istehsal etdiyi məzmunu yayımlayır. Telekanalın təxminən 2.000.000 izləyicisi var. Həmin il Ermənistan İctimai Televiziyası jurnalisti Artak Aleksanyan Menua Harutyunyanın yerinə gələrək telekanalın yeni icraçı direktoru olmuşdur.
«ArmNews» 2012-ci ildə «PanArmenian Media» şirkətinin bir mülkünə çevrilmişdir.
Xarici keçidlər
«ArmNews» telekanalının
Abbas Məhəmmədi
Abbas Məhəmmədi — İran futbolçusu, qapıçı.
Həyatı
Abbas Məhəmmədi 2010-cu ildən Təbrizin Traktor Sazi klubunun oyunçusudur. O Traktor Sazi klubuna gəlməmişdən öncə Mis-i Kirman və Sipahan futbol klublarında oynamışdır. Abbas Məhəmmədi İran çempionatının 2010/2011 mövsümündə ən az (29) buraxan qapıçı olmuşdur.
İllirik (Roma əyaləti)
thumb|Roma əyaləti İllirik 10-cu əsrdən öncə left|thumb|178x178px|Balkanlarda Roma əyalətləri İllirik — İlliriyanın yerində qurulan Roma Respublikasının əyaləti. Onun ərazisi müasir Albaniyadakı Drin çayından Xorvatiyanın şimalındakı İstriya və Bosniya və Herseqovinadakı Sava çayına qədər uzanırdı. Əyalətin mərkəzi Xorvatiyanın müasir Split şəhəri yaxınlığında yerləşən Solin şəhəri idi.
İlliriya e.ə. 168-ci ildə romalılar İlliriya padşahı Gentinin ordusunu məğlub edəndən sonra dağıldı. E.ə. 167-ci ildən İlliriyanın cənub hissəsi Romanın protektoratı altında formal olaraq müstəqil dövlət oldu.
E.ə. 59-cu ildə Vatininin qanuna görə, illiriya Roma əyaləti İllirikə çevrildi və Sizalpin Qalliyası ilə birlikdə prokonsul olan Sezara verildi.
Roma dövləti eramızdan əvvəl 12—9-cu əsrlərdə Pannoniya müharibəsi kimi tanınan bir sıra hərbi kampaniyalarda genişləndikcə İllirik əyaləti genişlənirdi. 10-cu ildə, Böyük üsyandan sonra İllirik əyaləti iki hissəyə bölündü: şimalda Pannoniya və cənubda Dalmatsia yarandı. "İllirik" sözü bu bölgənin adı kimi istifadə edilməyə davam etdi və daha sonra bu ad imperator Diokletian özünün yaratdığı İlliriya pretoriya prefekturasına da bu adı tətbiq etməyə başladı, buraya Pannoniya, Norik, Krit və Frakiyadan başqa bütöv Balkan yarımadası daxil idi.
Bu bölgənin yerli sakinləri tez-tez orduda görkəmli vəzifə sahibi idilər. II Klavdi, Avrelian, I Konstantin və Diokletian kimi Roma imperatorları və I Anastasi və I Yustinian kimi Bizans imperatorları buralı idilər.
Engadget
"Engadget" — çoxdilli ABŞ texnologiya bloqu. Bloqda qadcetlər və istehlak elektronikası haqqında xəbərlər dərc edilir. "Engadget"in hazırda müstəqil redaksiya qrupları ilə ingilis dilində 4 və digər dillərdə 6 bloqu var. "Engadget" bloqu "Technorati top 100"də ilk beş saytdan biri idi və "TIME" tərəfindən 2010-cu ilin ən yaxşı bloqlarından biri kimi qeyd edilmişdir.
Tarixi
"Engadget" bloqu "Gizmodo" texnologiya bloqunun keçmiş redaktoru və həmtəsisçisi Piter Roxas tərəfindən təsis edilmişdir. O, hər gün istehlakçı elektronikası ilə bağlı bir neçə məqalə, texnologiya dünyası haqqında şayiələr və şəxsi fikirlər dərc edirdi. 2004-cü ilin oktyabr ayından etibarən həftəlik texnologiya yeniliklərini əhatə edən"Engadget Podcast" yayımlanır.
Mükafatlar
"The Engadget Show" 2011-ci ildə iki "Vebbi" mükafatına layiq görülmüşdür.
Altimetr
thumb|200px|[[Alpinizmdə istifadə olunan bir altimeter]] thumb|200px|Şəkildəki aneroid [[aviasiya altimeteri standart təzyiq xəttinə (29,92 inHg) görə yüksəkliyi (10.180 feet) göstərməkdədir.]]
Altimeter — hündürlük və ya yüksəkliyi ölçmək üçün istifadə olunan bir cihazdır. Radar altimeter və aneroid altimeter kimi fərqli prinsiplərə uyğun işləyən altimetrlər var. Ancaq altimeter sözü ümumiyyətlə aneroid (barometrik) altimeterə aiddir. Altimetrlər alpinizm və aviasiyada geniş istifadə olunur.
Aneroid altimeter, hər hansı bir təzyiq səviyyəsinə görə bir yerin hündürlüyünü ölçə bilən bir barometrdir. Ümumiyyətlə dəniz səviyyəsinə nisbətən hündürlüyü göstərir. Barometrlər təzyiqi adətən mmHg (mm civə) ilə təzyiq göstərir; altimeter metr və ya feet ilə hündürlüyü göstərir.
Atmosfer təzyiqi dəniz səviyyəsindən qalxdıqca azalır. Məsələn, bir dağın başındakı təzyiq ayağındakı təzyiqdən daha azdır. Dəniz səviyyəsindən orta hesabla hər 10.5 m (30 ft) yüksəkliyə qalxarkən barometr 1 mmHg təzyiqin azaldığını göstərir. Bir altimetr 800 metr göstərərsə, o yerin hündürlüyü altimeter pəncərəsinə qoşulmuş təzyiq xəttindən başlayaraq 800 metrdir. Atmosfer təzyiqi havanın rütubətindən və istiliyindən asılı olaraq 0,1% -dən az dəyişdiyindən, altimeter ilə hündürlük ölçərkən yol veriləcək xətanın 0,1% -dən az olacağı gözlənilir.
Çoqlu-i Süfla (Xudabəndə)
Çoqlu-i Süfla - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 225 nəfər yaşayır (48 ailə).
Malikorn (Alye)
Malikorn  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Kommantri kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vişi.
INSEE kodu — 03159.