cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sinkler Lüis
Həyatı
Laureat isə "Ədəbiyyat qarşısında amerikalı qorxusu" adlandırdığı Nobel mühazirəsində Fenimor Kuperdən başlayan və yüz ildən bir qədər çox yaşı olan amerikan ədəbiyyatını əsasən tənqidi baxımdan gözdən keçirmişdi. O, həmvətənləri Lonqfello, Louell, Helms, Elkott kimi sənətkarları "avropalıların sentimental təqlidçiləri" adlandırmışdı. Sinklerin fikrincə, həyat həqiqətləri və amerikan gerçəkliyinə sağlam tənqidi münasibət üzərində qurulan yeni nəsrin tarixi əslində H.Harlendin yaradıcılığı ilə başlamışdı. Adı çəkilən müəllifi o, eyni zamanda həm də özünün sənət müəllimi sayırdı.
Sinkler Lüis də Nobel aldıqdan sonra əvvəlki əsərləri ilə müqayisədə daha zəif yazan laureatlar sırasına daxil edilir. Müəllifin 1930-1940-cı illərdə çap olunan 10-dan çox romanının əksəriyyətini ədəbi tənqid soyuq qarşılamış, yaxud mənfi qiymətləndirmişdi. Həyatının son illərində Sinkler onu tanıyanların yaddaşında daha çox qalmaqallı adam və içki düşkünü kimi qalmışdı.
Şəfa FK
Şəfa FK — və ya rəsmi adı ilə Şəfa Futbol Klubu. Azərbaycanın Bakı şəhərini təmsil edən, Şəfa klubu 1998-ci ildə fəaliyyətə başlamışdır. 2005-ci ildə maddi problemlər səbəbi ilə fəaliyyətini dayandırsa da, 2022-ci ildə yenidən fəaliyyətini bərpa etmişdir.
Tarixi
Klubun bünövrəsi 1998-ci ildə qoyuldu.
1998/1999-cu il mövsümü. İlk mövsümün elə ilk oyunundan klub təcrübə toplamağa başladı. Təbii ki, Şəfa liqada yeni klub idi. 15 avqust 1998-ci ildə ilk oyunu Şəmkir ə qarşı oldu, 2-0 məğlubiyyətlə üzləşdi. Klub ilk qolunun ikinci qarşılmasında, 9 sentyabr tarixində, Kəpəz in qapısından keçirdi. Daha sonra ard-arda məğlubiyyətlər almağa başladı. "Kəpəz"ə qarşı 2-6, "Dinamoya" qarşı 3-0 və s. Klub ilk qalibiyyətini 11 noyabrda "Dalğıc" klubuna qarşı 4-0-lıq darmadağınla aldı. Ardınca yenidən qalibiyyətsiz seriya davam etdi. Oyun növbəsi yenidən "Dalğıc" klubuna çatdıqda, 4-0-lıq növbəti qələbəsini aldı... Yekun olaraq klub çıxdığı elə ilk mövsümdə 14 xalla 12-ci yerdə qərarlaşdı.
1999/2000-ci il mövsümü. Oynadığı ikinci mövsümdə isə, rəqiblərinin qarşısında xeyli güclənən "Şəfa", "Xəzər Universiteti" klubunu ilk oyunda məğlub etdi. Lakin daha sonra yenidən məğlubiyyətlər seriyası başladı. Klub uzun bir müddət qələbə üzünə həstər qaldı. 20 may 2000-ci il tarixində isə artıq məğlub olduğu "Kəpəz"ə qarşı 3-2, "Qarabağ" klubuna qarşı isə 2-2 bərabərliklə son iki oyununu bitirdi. Amma ilk mövsümü ilə müqayisədə klub bu dəfə daha yüksək nəticə göstərmişdi. 7-ci yerdə qərarlaşan klub, 22 oyunun 8-ni qələbə ilə, 3-nü bərabərlik ilə, 11-ni məğlubiyyətlə bitirdi.
2000-2001-ci il mövsümü. Bu mövsüm klub üçün çox əhəmiyyətli idi. Məğlubiyyətlərlə üzləşsə də klub, böyük hesablı qələbələrlə diqqət mərkəzinə düşmüşdü. 20 avqust 2000-ci il tarixində "Qarabağ" klubuna qarşı 3-1 hesabıyla qalibiyyət aldı, 17 sentyabr 2000-ci ildə "Şahdağ" klubuna qarşı 4-1, 11 mart tarixində yenidən "Qarabağ" klubuna qarşı 2-1, Araz klubunu 4-0 hesabı ilə məğlub etdi. Sonuncu oyununda 3-2 hesabı ilə "Kəpəz"ə qarşı qalib gəldi.Bu sezonda toplam 20 oyunun 10-nu qalibiyyətlə, 1 bərabərlik və 9 məğlubiyyətlə başa vurur. Nəticə etibarilə 4-cü billədə bitirdi mövsümü.
2001-2002-ci il mövsümü. Bu mövsüm də, digər mövsümlərdən daha əhəmiyyətli idi. Liqanın başlanğıc oyununda 3-1 hesablı qələbəni "Kəpəz"ə qarşı  aldı. Ardınca "Turan" klubuna qarşı 2-0 hesablı qələbəyə sevindi Şəfa. Sonrakı 4 oyun səssizliyini qoruyaraq 2 məğlubiyyət, 2 bərabərlik aldı. "Şəmkir"ə, "Araz" klubuna, "Turan" klubuna böyük hesablı məğlubiyyət yaşatdı klub. "Qarabağ"a qarşı 2-1 hesablı məğlubiyyətinin əvəzini yenə ənənəsinə sadiq olaraq 2-1 hesabı ilə, liqanın sonunda verdi.
2003/2004-cü il mövsümü. Bu mövsüm klub rəqiblərin gözündə sanki kabusa çevrildi, arda-arda aldığı 8 qələbə ilə diqqəti özünə cəlb etdi. "Şəfa" toplam olaraq 8 oyunda rəqibin qapısında 20 qol keçirdi. Ən böyük qalibiyyətini isə 7-1 Ədliyyə klubuna qarşı aldı. Lakin bu mövsüm də klub üçün çətin keçdi. Qarabağa qarşı aldıqları 1-0 məğlubiyyətdən sonra arda-arda məğlubiyyətlərlə, liqanın ikinci yarısında demək olar qalibiyyət üzünə həsrət qaldılar.
2004/2005-ci il mövsümü. Bu mövsümündə isə klub maliyyə problemləri səbəbi ilə artıq tam zəifləmiş vəziyyətdə idi, aldığı böyük hesablı məğlubiyyətlərlə artıq liqada geriyə doğru addımlayırdı. 2005-ci ilinin fevral ayında artıq məğlubiyyət öz yerini texiki məğlubiyyətlərə buraxdı. Kllub mövsümün son oyununa qədər heç bir oyunda çıxış edə bilmədi. Sponsor problemləri və s. klubun böhranının daha da dərinləşməsinə yol açırdı. Bunun nəticəsində liqanı 7 xalla sonuncu yeridə bitirdi.
2023/2024-cü il mövsümü. 2023-cü ilin 16 iyun tarixində AFFA İcraiyyə Komitəsinin iclası zamanı, "Şəfa" klubunun Azərbaycan İkinci Liqasında iştirak etməsi ilə bağlı qərar qəbul olunmuşdur.
Azərbaycan Kuboku Çempionluğu
Şəfanın 2000-2001-ci il mövsümündə Azərbaycan Kubokunda ilk çıxışı 1/8 finalda İmişlini təmsil edən Lokomotiv klubuna qarşı idi. İki oyunda vurduğu qolların sayı toplam 10 olan Şəfanın, yarımfinal oyunu Şahdağa qarşı oldu. Bu oyun biraz daha gərgin səviyyədə keçsə də, 3-0, 2-1 hesablı ard-arda qalibiyyətlər səbəbi ilə, növbəti mərhələyə çıxmağa vəsiqə qazandı. Yarım final oyununda Dinamo-Bakılı klubuna qarşı mübarizə aparan Şəfa, ilk oyunda 0-0 hesabı ilə heç-heçə etsə də, növbəti oyunda bir qol fərqi ilə, 3-2 hesabı ilə kubokun bir addımlığına yetişdi. Finalda Neftçi klubuna qarşı mübariəzədə, 2-1 hesabı ilə qalib oldu. Beləcə ilk kubokunu əldə etmiş, Azərbaycan Çempionu adına layiq görülmüşdür.
1998–2005
1998–2005-ci illərdə klubun istifadə etdiyi loqonun üzərində yaşıl meydança və yaşıl meydançanın üzərində top şəklinə yer verilmişdir. Topun üstünə isə qırmızı rənglə "Şəfa" adı yazılmışdır. Loqonun alt hissəsində klubun yaranma tarixi yazılmışdır.
2022
Klubun 2022-ci ildə yenidən fəaliyyətini bərpa etməsi ilə birlikdə, loqoda da dəyişikliklər edilmişdir. 5 bucaqlı formada olan yeni loqo açıq mavi və biraz daha tünd mavi rənglərdə qalın xəttlərlə bəzədilmişdir. Bu həmçinin klubun formasında da öz əksini tapır. Klubun simvolu ilan, tam ortada təsvir olunmuşdur. Belə ki, təsvirdə ilan ağzını açmışdır. Tam ortasında isə, klunun adının 3 hərfli qısa forması mövcüddur: "Ş. F. K".
Hüquq
240px|right|thumb|Ədalət mühakiməsinin simvolu
thumb|Hüquq
Hüquq — davranışı tənzimləmək üçün sosial və ya hökumət institutları tərəfindən yaradılmış və tətbiq edilə bilən qaydalar toplusu, onun dəqiq tərifi uzun müddətdir müzakirə olunan bir məsələdir.
"Hüquq" sözü ərəbcədən "haqq" sözünün çoxluğunu ifadə edir. Bu söz ingilis dilində "right" sözünə uyğun gəlir.
Müasir hüquq ədəbiyyatında hüququn ümumi qəbul edilmiş anlayışı yoxdur. Müxtəlif nəzəriyyələrdə hüquqa fərqli tərif verilmişdir.
Hüquq haqqında nəzəriyyələr
Bu nəzəriyyələr daha çox hüququn mənbəyini və onun xüsusiyyətlərini izahetmə baxımından irəli sürülmüşdür. Habelə bu nəzəriyyələrdən bəziləri eyni zamanda fəlsəfi məqsəd də güdür.
Pozitiv nəzəriyyə — hüququn əsasını dövlətin müəyyən etdiyi normalar təşkil edir və müvafiq məcburiyyət tədbirləri ilə dövlət onun icrasını təmin edir. Hüququn əsas əlaməti onun normalarının məcburi xarakter daşımasıdır. Pozitiv hüquq məktəbinə görə, hüquq ilə yazılı qanunvericilik demək olar ki eyni mənaya gəlir. Hüququn mənbəyini dövlət iradəsi ilə qoyulan qanunlar təşkil edir.
Fəlsəfi hüquq məktəbi — hansısa sosial normanın hüquq norması olub-olmaması onun hüququn prinsiplərinə uyğunluğu baxımından müəyyən edilir. Təbii hüquq nəzəriyyəsinə görə isə insanın təbii hüquqlarına zidd olan normalar hüquq normaları kimi qəbul edilmir.
Təbii-hüquq məktəbi — hüquq həmişə mövcud olmuşdur. Hüquq öz mənbəyini ya Tanrıda, ya da təbiətdə tapır. John Stuart Millin ifadə etdiyi kimi, necə ki Allah insanı yaradanda ona qulaq və burun veribsə, o insana eyni zamanda insan olduğundan irəli gələn hüquqlar da bəxş edib. Bura azadlıq, yaşamaq, mülkiyyət, bərabərlik və s. hüquqlar aiddir.
Psixoloji nəzəriyyə — hüquq insanların psixoloji keyfiyyətlərinə, istəklərinə, hisslərinə uyğun yaranır. Hər bir dövlətin qanunları orada yaşayan insanların psixologiyasından asılıdır və onların tələbatlarına uyğun qəbul edilir.
Tarixi hüquq məktəbi — hüquq da tarixdə olan hər bir şey kimi daima baş varən hadisələrə insanların təlabatlarına uyğun olaraq dəyişir. Grotius tərəfindən irəli sürülən və von Savigny tərəfindən dəstəklənən bu məktəbə görə, bir cəmiyyətdə hüquq, o cəmiyyətdə adət-ənənənin inkişafı ilə bir yerdə inkişaf edir və ona uyğunlaşır. Cəmiyyətin, insanların həyatı dəyişdikcə hüquq da dəyişir. Bu məktəb Fransız Mülki Məcəlləsinin Alman hüquq məktəbinə gətirilməsinə qarşı çıxmışdır.
Normativ nəzəriyyə — hüququ dövlət müəyyən edir və hüquq normalarının dəyişməsi dövlətdən asılıdır.
Marksist nəzəriyyə — hüquq dövlətlə bağlıdır və sosial–iqtisadi faktorlara uyğun olaraq müəyyən edilir.
Hüququn mənbələri
Hüququn mənbələri — hüquq normalarının yaranmasına və müəyyən forma almasına səbəb olan mənbələrdir.
Hüquq mənbələrinin növləri
hüquqi adətlər — hüququn ilkin və ən qədim mənbəyidir. Hüquqi adətlər ictimai münasibətlərin tənzimlənməsi üçün sosial, iqtisadi, mənəvi, dini, siyasi və.s faktorların təsiri ilə formalaşır. Sonradan demək olar ki, bütün hüquqi adətləri hüquq normaları şəklinə salınır. Müasir dövrdə bəzi dövlətlərdə əsasən mülki hüquq sahəsində hüquqi adətlər praktikada tətbiq edilir.
normativ hüquqi akt – tənzimlənməsi Konstitusiya ilə, qanunla və ya fərmanla dövlət orqanının səlahiyyətlərinə aid edilən məsələlər üzrə həmin dövlət orqanı tərəfindən və ya referendum yolu ilə qəbul edilmiş, hamı üçün məcburi davranış qaydalarını əks etdirən, qeyri-müəyyən subyektlər dairəsi üçün və dəfələrlə tətbiq olunmaq üçün nəzərdə tutulmuş müəyyən formalı rəsmi sənəd;
normativ müqavilə — konkret subyektlər arasında bağlanan və məcburi xarakterli normaları müəyyən edən, qarşılıqlı münasibətlərin tənzimlənməsində istifadə edilən müqavilələrdir. Normativ müqavilələr həm beynəlxalq (beynəlxalq müqavilələr) və həmçinin ölkədaxili ola bilər. Buna misal olaraq, Rusiya Federasiyasında Federasiya ilə Federasiya subyektləri (Tatarıstan və.s) arasında bağlanan müqavilələri göstərmək olar.
hüquq presedenti (məhkəmə və inzibati presedent) — hüququn məhkəmələr və inzibati orqanlar tərəfindən tətbiqi zamanı təşəkkül tapmış və qəbul edilmiş qaydalardır. Yəni konkret bir məhkəmənin hansısa məsələni həlletmə qaydası nümunə kimi götürülməklə digər məhkəmələr tərəfindən də tətbiq olunur.
dini normalar — dini kitablar və dini təlimlər tərəfindən ilahi əsaslarla müəyyən edilən normalardır.
hüquqi doktrina — elm xadimlərinin, hüquqşünas alimlərin, elmi müəssisələrin ictimai münasibətlərin tənzimlənməsi ilə bağlı, hüquqi məsələlər barədə bildirdikləri fikirlər, elmi əsərləridir. Bir qayda olaraq hüquqi doktrina dövlətin icazəsi və təsdiqi olduqdan sonra normalaşdırılmaqla praktikada tətbiq edilir.
Hüququn prinsipləri
Hüququn prinsipləri — hüquqi tənzimləmə zamanı rəhbər tutulan əsas ideyalardır.
Ümumi prinsiplər — hüququn bütün sahələrinə aiddir.
Sahələrarası prinsiplər — bir neçə hüquq sahəsinə aid olur. Məsələn, məhkəmənin aşkarlığı, məhkəmə qərarlarından yuxarı məhkəməyə şikayət vermək hüququ həm cinayət-prosessual, həmçinin mülki prosessual hüquqa aiddir.
Sahəvi prinsiplər — konkret bir hüquq sahəsinə aid olan prinsiplərdir. Məsələn əmək müqaviləsinin bağlanmasının sərbəstliyi və.s
Hüquq normaları
Hüquq normaları — ümumi xarakter daşıyan, rəsmiləşdirilmiş, davranış qaydalarını müəyyən edən, dövlət tərəfindən qeydə alınmaqla tanınan, zəruri olduqda icrası dövlət məcburiyyət tədbirləri ilə təmin edilən, ictimai münasibətlərin iştirakçılarının hüquq və vəzifələrini müəyyən edən qaydalalardır.
Hüquq normalarının əlamətləri
Hüquq normalarının aşağıdakı əlamətləri var:
Hüquq normalarının quruluşu
Bir qayda olaraq, hüquq norması üç hissədən ibarət olur:
Hipotez (əgər…) — hüquq normasında icra edilməli olan şərti göstərir. Məsələn, Cinayət Məcəlləsi normalarında xüsusi hissənin maddələrində əgər cinayət törədilisə, ağırlaşdırıcı hallar olmaqla cinayət törədilirsə cəzanın tətbiq edilməsi. Təqsirlizlik prezumsiyası və.s
Dispozisiya (o zaman…) — konkret hərəkətin edilməsi və ya edilməməsinin qaydası göstərilir. Məsələn, ərizə ilə dövlət orqanına müraciət edilməsinin qaydası.
Dispozisiyanın aşağıdakı növləri var:
Sanksiya (əks halda…) — Hüquq normasının tələblərinin pozulmasına görə məsuliyyət tədbirlərini nəzərdə tutur.
Həmişə bütün hüquq normalarda hər üç element olmur. Məsələn, Konstitusiyanın normalarda yalnız hipoteza və dispozisiya olur.
Hüquq normalarının növləri
Hüquqi qüvvəsinə görə — konstitusiya normaları, qanun normaları və.s
Hüququn sahələrinə görə — mülki hüquq normaları, cinayət hüquq normaları, əmək hüquq normaları və.s
İcra edilməsi tələbinə görə
Davranışın xarakterinə görə — Səlahiyyətverici, qadağanedici, vəzifə müəyyənedici;
Tətbiq edildiyi subyektlərin dairəsinə görə — ümumi və ya müəyyən ərazi, müəyyən kateqoriya şəxslər üçün tətbiqi nəzərdə tutulmuş normalar.
Qüvvədə olma müddətinə görə — müddətsiz və müvvəqəti normalar.
Hüququn realizəsi
Hüququn realizəsi hüquq normalarında müəyyən edilən məqsədə çatmaq üçün normanın tələblərinin yerinə yetirilməsidir.
Hüququn tətbiqi
Hüququn tətbiqi — Dövlətin səlahiyyət verilmiş qurumları vasitəsi ilə hüquq normalarının tələblərini yerinə yetirməsi, realizə etməsidir.
Hüququn tətbiqinin əsas məqsədi qanunçuluğun təmin edilməsidir. Hüququn tətbiqi aşağıdakı mərhələlərlə həyata keçirilir:
Hüquqi tətbiqi aktlar — hüququn tətbiqi prosesində konkret hüquqi iş üzrə səlahiyyətli dövlət orqanı tərəfindən qəbul edilən aktdır.
Hüquq normalarının təfsiri
Hüquq normalarının təfsiri — hüquq normalarının gerçək mahiyyətinin aşkar edilməsinə, maraqlanan şəxslərə izah edilməsinə yönəlmiş əqli fəaliyyətdir.
Təfsir hüquq normalarının tətbiqinin ən vacib elementlərindən biridir.
Təfsirin növləri
Təfsirin nəticələrinin hüquqi qüvvəsi nəzərə alınmaqla iki növü var:
Rəsmi təfsir — səlahiyyətli dövlət orqanları və vəzifəli şəxslər tərəfindən edilən təfsir.
Rəsmi təfsirin aşağıdakı növləri var:
Qeyri-rəsmi təfsir — konkret şəxslər və ya təşkilatlar tərəfindən məsləhət xarakteri ilə edilən informasiya xarakteri daşıyan təfsir.
Qeyri-rəsmi təfsirin aşağıdakı növləri var:
Hüquq sistemi
Hüquq sistemi — hüquq norma, institutlarını, hüquq sahələrini özündə birləşdirən vahid sistemdir. Azərbaycan Respublikasının formativ idarəetmə sistemi liberal-demokratik kategoriyasına daxıldır.
Hüquq sistemi özündə üç əsas elementi birləşdirir:
1. Hüquq sahəsi — konkret sahə üzrə ictimai münasibətləri tənzimləyən hüquq normalarını özündə cəmləşdirir. Məsələn: Mülki hüquq, Əmək hüququ, Ekologiya hüququ və. s.
Hüququn konkret sahəyə bölünməsi iki meyar əsasına həyata keçirilir — hüquqi tənzimləmə predmeti və metod. Hüquqi tənzimləmə predmetini ictimai münasibətlər, metodu isə tənzimləmə zamanı istifadə edən üsul və vasitələr təşkil edir.
Əsasən iki metod fərqləndirilir — imperativ və dispozitiv.
Dispozitiv metodda subyekt üçün davranış qaydası müəyyən edilsə də, digər hərəkət imkanları da tanınır. Bu metod mülki, əmək, ailə hüququna aiddir. İmperativ metodda isə subyektin davranışı dəqiq tənzimlənir. Əgər subyekt buna əməl etmirsə sanksiya tətbiq edilməsi nəzərdə tutulur. Bu metod cinayət hüququ üçün xarakterikdir.
2. Hüquq institutu — eyni növ ictimai münasibətləri tənzimləyən hüquq normalarını özündə birləşdirir. Hüquq institutu hüquq sahəsinin bir hissəsidir. Bir qayda olaraq, hər bir hüquq sahəsi özündə bir neçə hüquq institutunu birləşdirir. Məsələn: Mülki hüquq sahəsinin hüquq institutlarına aiddir: müəlliflik, mənzil, patent hüququ və.s
3. Hüquq norması — ümumi xarakter daşıyan, rəsmiləşdirilmiş, davranış qaydalarını müəyyən edən, dövlət tərəfindən qeydə alınmaqla tanınan, zəruri olduqda icrası dövlət məcburiyyət tədbirləri ilə təmin edilən, ictimai münasibətlərin iştirakçılarının hüquq və vəzifələrini müəyyən edən qaydalalardır.
Hüququn sahələri
Müasir hüquq sistemində hüququn elmlərinin təsnifatı
Dünya hüquq sistemləri
thumb|500px| Fransız alimi Rene David hüquq ədəbiyyatında aşağıdakı hüquq sistemlərini fərqləndirmişdir:
Rafael Nadal
Rafael Nadal Parera (3 iyun 1986, Manakor, Mallorka, İspaniya) İspan tennisçi, hal-hazırda dünyanın 2 nömrəli tennisçisidir. Tutqun bir Real Madrid tərəfdarıdır.
Karyerası
Dörd yaşında hələ də məşqçiliyini edən əmisi Toninin səyləriylə tennisə başladı. Əslində solaxay olmayıb. Əmisi tərəfindən sonra solaxay edilmiş, iki əlini də istifadə edə bilmə qabiliyyətinə malikdir. Rafael Nadal, peşəkar tennis dünyasında ilk dəfə 17 yaşında oynadığı 2003 Monte Karlo Master Series turniriylə diqqət çəkdi. Karol Kusera və Albert Kostanı məğlub etdikdən sonra Guillermo Koriaya məğlub oldu. ATP səviyyəsində oynadığı üçüncü turnirdə Karlos Moyanı məğlub edib hər kəsi çaşdırdı. Oynadığı ilk Böyük Dəbilqə serialı tennis turniri olan 2003-ci il Uimbldonda 3-cü tura yüksəldi.
2004-cü ildən etibarən reytinqdə sürətlə yüksəldi. 2004-cü ildə Sopot turnirini qazanan Nadal, bir il sonra aralarında Roland Garros və dörd Master Ardıcıllığı (Roma, Monte Carlo, Madrid, Montreal) turnirinin də olduğu cəmi 11 çempionluq əldə etdi.
Nadal 2005-ci ili Roger Federerin ardından ikinci sırada bitirdi.
Nadal, 2006-cı ildə Dubay Açıq finalında Federeri məğlub edərək onun sərt zəmindəki 56 matçlıq qalibiyyət ardıcıllığını sona çatdırdı. İkinci Böyük Dəbilqə serialı tennis turnirini yenə Fransa Açıqda (Roland Garros) qazandı. Dünyanın bir nömrəsi Roger Federerə qarşı üst üstə beşinci qalibiyyətini alarkən, torpaq kortdakı məğlubiyyətsizlik ardıcıllığını 60 matça çıxardı. Bu sahədə köhnə rekord, 53 qalibiyyətlə 1977-ci ildə Argentinalı Quillermo Vilas tərəfindən əldə edilmişdi. Nadalın torpaq kortdakı 81 matçlıq məğlubiyyətsizlik ardıcıllığı, 2007-ci ildə Hamburq finalında Roger Federer tərəfindən sonlandırıldı.
Torpağın kralı ("The king of clay") olaraq bilinən Rafael Nadal 2008-ci ildə Monte Karlo, Barselona, Hamburq turnirlərini qazandıqdan sonra Fransa Açıqda (Roland Garros) Roger Federeri tarixi bir matçda (6-1,6-3,6-0) məğlub edərək üst üstə 4-cü çempionluğunu, Bjorn Borqun bu turnirdə üst-üstə çempion olma rekorduna ortaq oldu. Nadal eyni zamanda, bu çempionluqla birlikdə Roland Garrosda məğlubiyyətsizlik ardıcıllığını 28 matça çıxardı. Nadalın bu turnirdəki müvəffəqiyyəti onu digər üzvləri Roger Federer, Bjorn Borq və Pit Sampras olan "hər hansı bir Grand Slam turnirində üst-üstə ən az 4 çempionluq yaşayan tennisçilər" siyahısına daxil etdi.
Nadal, 2008-ci ildə eyni zamanda Uimbledon tennis turnirini də qazanaraq Fransa açıq tennis turniri xaricindəki ilk Böyük Dəbilqə turniri çempionluğunu əldə etdi. Bu turnirin finalında, Roger Federer ilə, yağışın 2 dəfə dayandırdığı və cəmi oyun müddəti 4 saat 48 dəqiqə olaraq yazılan unudulmaz bir matça imza atan Nadal, rəqibini 5 set sonunda (6-4, 6-4, 6-7, 6-7, 9-7) məğlub etməyi bacardı. Nadal 2008-ci ildə ard-arda qatıldığı Hamburg (gil kort), Roland Garros (gil kort), Queens (ot kort), Uimbledon (ot kort), Toronto Master (sərt kort) turnirlərini qazanaraq üç müxtəlif örtülü kortlarda qalibiyyət ardıcıllığı etdi.
Nadal, 2009-cu ilin ilk Böyük Dəbilqə serialı tennis turniri olan Avstraliya Açıq yarım finalında 5 saat 14 dəqiqə ilə turnirin ən uzun matçı rekordunu qırdıqları matçda İspan Fernando Verdaskonu 6-7, 6-4, 7-6, 6-7, 6-4 ilə məğlub etməklə karyerasındə ilk dəfə bu turnirin finalına çıxmağı bacardı. Finalda Roger Federeri 7-5, 3-6, 7-6, 3-6, 6-2 məğlub edərək ilk Avstraliya Açıq çempionluğunu qazandı. Nadal, 2008 Roland Garros, 2008 Uimbledon, 2009 Avstraliya Açıq çempionluqları ilə bir il içində torpaq, ot və sərt zəmində Böyük Dəbilqə qazanan ilk kişi tennisçi olmağı bacardı.
2010-ci ildə torpaq zəmin mövsümündə 3 ATP Masters ardıcıllığını və Roland Garrosu qazanaraq bunu bacaran ilk tennisçi olmuşdur. Nadal, son olaraq 2010 Uimbledon finalında Tomas Berdiçi (6-3), (7-5), (6-4) ilə 3-0 keçib çempion olmuşdur. Ən son qatıldığı US Open 2010 turnirində finalda Serb rəqibi Novak Cokoviç (6-4),(5-7),(6-4),(6-2)lik setlər nəticəsində 3-1 məğlub edərək karyera Böyük Dəbilqə də reallaşdırmışdır. Ayrıca Nadal bu turnirdə oynadığı 6 matçın hamısını set vermədən qazanmış yalnız final qarşılaşmasında Cokoviçə qarşı tək set itirmişdir. Ayrıca Open Era tarixində karyera Böyük Dəbilqəsini tamamlayan ən gənc tennisçi olmuşdur. Eyni zamanda, 1969-cu ildə bütün Böyük Dəbilqələri qazanan Rod Laverdən sonra bir mövsüm içində ard arda 3 Böyük Dəbilqə qazanan ilk tennisçi olaraq idman tarixinə keçmişdir. Rafael Nadal, US Openi qazanan üçüncü ispan oldu (1965-Manual Santana və 1975-Manuel Orantes). Nadal ayrıca Mats Vilanderin ardından üç fərqli zəmində ən az 2 dəfə Böyük Dəbilqə qazanan ikinci oyunçu oldu.
Qazandığı digər çempionluqlar
Tək Kişilər
İkili
Ala ördək
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Qaku Şibasaki
(d. 28 may 1992) — Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 13 oyun keçirib, 3 qol vurub.
Alopecurus carolinianus
(Alopecurus carolinianus) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Stenachaenium
— sırasının  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Ağkəhriz (Savə)
Ağkəhriz — İranın Mərkəzi Azərbaycan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Savə şəhristanının Növbəran bölgəsinin Məzdqançay kəndistanında, Növbəran qəsəbəsindən 10 km şərqdə, Növbəran-Savə avtomobil yolunun üzərindədir.
Fridrix Boye
Fridrix Boye (4 iyun 1789, Meldorf — 3 mart 1870, Kil) — alman hüquqşünası, ornitoloqu və entomoloqu.
Yapon yanğın qarın tritonu
Yapon yanğın qarın tritonu  — Şərqiasiya tritonları cinsinə aid triton növü.
Mehdi Hüseynzadənin heykəli
Mehdi Hüseynzadənin heykəli — heykəltaraş Fuad Əbdürrəhmanovun işlərindən biri. Triest şəhərində alman faşistlərilə mübarizədə həlak olmuş Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, partizan Mehdi Hüseynzadənin heykəlidir.
Heykəltəraş, Mehdi Hüseynzadəni əlində qumbara tutaraq növbəti əməliyyat apardığı anda təsvir etmişdir. Heykəldə partizanın nifrət dolu gözləri, bir-birinə sıxılmış dodaqları və üzünün cizgiləri işlənmişdir.
Yapon yanğın qarın tritonu
Qidalanması
Əsasən qurtdlar, puplar, cücülər və digər onurğasızlarla qidalanır.
Akvariumda
Suda uzun zaman qalmaq xüsusiyyəti bu növü akvarium şəraitində saxlamağa imkan verir. Bununla belə Yaponiyadan kənarda bu növün nümayəndələrini aşkarlamaq olduqca cətindir. Zoomağazslarda satılan "С. pyrrhogaster" tritonu əslində C. orientalis növünün nümayəndələridir.
Canlı olduqca aktivdir. Daim hərəkətdə olur. Bununla belə onlar akvarium balıqlarına toxunmurlar
Akvarium şəraitində onları saxlamaq məqsədi ilə yumşaq və az oksidli suya ehtiyac vardır. Akvariumun suyunun temoeraturu 25° yuxarı olması məsləhət görülmür. Bəzən 28°-30° qədər yüksəlməsində bir qorxu yoxdur. thumb|250px Qışda 6–10° şəraitində yaşa bilirlər. Çütləşmədən sonra yumurta qoyurlar. Yumutadan balalar çıxdıqdan sonra valideynləri digər akvariuma köçürürlər.
İnkubasiya və çütləşmə 18–20° temperaturda baş verə bilir. 1–2 həftədən sora yumurtalardan 5 mm malik balalar çıxır. 4–5 həftədən sonra metamorfiz baş verir.
Bayram xoca
Bayram xoca — Qaraqoyunlu tayfa ittifaqının başçısı.
Həyatı
Qaraqoyunlu sülaləsinin banisi Baharlı oymağından olan Bayram xoca olmuşdur. O, tayfa başçısı Qara Mənsurun oğlu idi. Monqol Elxanlılar dövlətinin varisi Cəlairilər sülaləsinin Ərciş hakimi idi. Baranlı oymağının rəisi olmuş Bayram xoca Cəlairi Sultan Üveysin Təbriz sarayında nüfuzlu əmirlərdən biri sayılırdı.
Bayram xocanın 1380-ci ildə ölümündən sonra Qaraqoyunlu sülaləsi qardaşı övladlarından davam etmişdir.
Ağquyruq maral
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı
Komandanlıq bir çox hərbi əməliyyatlarda, o cümlədən 1991-ci ildə İraqdakı Çöl Fırtınası Əməliyyatında, Əfqanıstan müharibəsi və Səddam Hüseynin devrilməsi ilə nəticələnən İkinci İraq müharibəsində Amerikanın əsas iştirakçı qüvvəsi rolunu oynamışdır. 2015-ci ildən etibarən CENTCOM qüvvələri ilk növbədə Əfqanıstan, İraq və Suriyada yerləşdirilir.
Rasim Məmmədov (mayor)
Rasim Əbdül oğlu Məmmədov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin mayoru. 2016-cı ildə Aprel döyüşləri zamanı qəhrəmancasına apardığı döyüşdə şəhid olub, ölümündən sonra "Vətən Uğrunda" və"Qüsursuz xidmətə görə" II dərəcəli medalı ilə təltif edilib.
Həyatı
Rasim Məmmədov 1977-ci ilin 20 may günündə Babək rayonunun Cəhri kəndində I Qarabağ müharibəsinin əlili Əbdül və Nazilə Məmmədovların ailəsində anadan olub. Rasim Məmmədovun atası Əbdül Məmmədov müharibədə Naxçıvanda strateji yüksəklik olan Mil təpədə aldığı güllə yarası ayaqlarını iflic etmişdi 25 ildən artıq əlil arabasında ömür yaşadı və 2016-cı ilin 27 aprel günündə oğlunun şəhidliyindən 23 gün sonra vəfat etdi.
Rasim Məmmədov 1983-cü ildə Cehri kənd orta məktəbinin birinci sinfinə getdi və 1994-cü ildə həmin məktəbi bitirdi. 1996-cı ildə Bakı Ali Birləşmiş Komandirlər Məktəbinə daxil olan Rasim Məmmədov 2000-ci ildə həmin məktəbi tank qoşunları komandanı ixtisası üzrə bitirdi. Leytenant Rasim Məmmədov Müdafiə Nazirliyinin əmri ilə hərbi xidmətini N saylı hərbi hissədə davam etdi.
Rasim Məmmədov Samirə xanım ilə ailəli idi, Asim (17.11.2007) adında oğlu və Aysu adında qızı yadigar qalıb.
Hərbi xidməti
Leytenant Rasim Məmmədov 2000-ci ildən 2001-ci ilə qədər N saylı hərbi hissədə "təlim taborunun tuşlayıcı taqımının komandiri, 2001-ci ildən 2002-ci ilə qədər isə həmin hərbi hissədə "təlim döyüş tankları" taqımının komandiri vəzifələrində çalışdı.
Baş leytenant rütbəsi almasından 3 il sonra, 2005-ci ildə Rasim Məmmədov Səfər Əbiyevin əmri ilə kapitan rütbəsi aldı və N saylı hərbi hissədə "Mexanikləşdirilmiş bölük" komandiri vəzifəsində çalışdı.
Kapitan Rasim Məmmədov 2007-ci ildən 2010-cu ilə qədər başqa hərbi hissədə Motoatıcı Taborun Qərargah rəisinin Maddi Texniki Təminat üzrə köməkçisi, 2010-cu ildən 2011-ci ilə qədər isə həmin Motoatıcı Taborun rəisi vəzifəsində çalışdı. Daha sonra o, bir müddət digər hərbi hissənin Motoatıcı Taborun Qərargah rəisi kimi xidmət etdi. Elə həmin ildə, 2011-ci ildə Rasim Məmmədov Müdafiə Naziri Səfər Əbiyevin əmri ilə mayor rütbəsi aldı.
2011-ci ildən 2012-ci ilə qədər N nömrəli hərbi hissədə Motoatıcı Taborun komandirinin müavini, 2012-ci ildən 2014-cü ilə qədər isə, həmin hərbi hissədə Motoatıcı Taborun komandiri vəzifəsində çalışan mayor Rasim Məmmədov 2014-cü ildən 2015-ci ilə qədər, həmin hərbi hissənin 2-ci Motoatıcı Taborun komandiri kimi xidmət etdi.
18 aprel 2015-ci ildən, şəhid olduğu günə qədər isə mayor Rasim Məmmədov N saylı hərbi hissədə Motoatıcı Taborun komandiri vəzifəsində çalışdı.
Aprel döyüşləri
Mayor Rasim Məmmədov 2016-cı ilin aprel ayında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində baş verən atışma zamanı qəhrəmancasına şəhid oldu.
Aprelin 5-i isə Rasim Məmmədov doğulduğu Babək rayonunun Cəhri kəndində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə şəhər rayon ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və mayor Məmmədov uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Rasim Məmmədov ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Vətən Uğrunda" və "Qüsursuz xidmətə görə" II dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Devid Brayan
Devid Brayan (əsl adı David Bryan Rashbaum) — ABŞ musiqiçisi. Bon Jovi qrupunun pianoçusu.
Devid Brayan Raşbum 7 fevral 1962-ci ildə Nyu Cersidə doğulmuşdur. 7 yaşında piano çalmağa başladı. Edison'daki J.P. Stevens liseyindən məzun oldu. Culliard'da professor olan Emery Hack ilə 13 il işləyən musiqiçin atası Eddi Raşbum trompet çalırdı.
1983-ci ildə Con Bon Covi, Mercury Records ilə albom razılaşması etdikdən sonra liseydən bəri dostu olan Devidi qrupa çağırması ilə Culliard'dakı təhsilini yarıda buraxdı və Devid, Bon Jovi qrupunun pianoçusu olaraq yoluna davam etdi.
Qloriya Estefan
Qloriya Havanada dünyaya gəlmiş, lakin Kuba inqilabından dərhal sonra, 16 aylığında ailəsi ilə Mayamiyə köçmüşdür. 1975-ci ildə "Miami Sound Machine" qrupunda solist kimi çıxış etməyə başlamış və 1976-cı ildə qrupun rəhbəri Emilio Estefanla ailə qurmuşdur.
1984-cü ildən ABŞ-də və Latın Amerikası ölkələrində solo konsertlərlə çıxış etməyə başlamışdır. 1980-ci illərdə onun mahnıları çartlarda yüksək yerlərə qalxmış, bir neçə mahnısı Billboard Hot 100-də ilk onluğa daxil olmuşdur.
1994-cü ildə Atlantada XXVI Yay Olimpiya Oyunlarının bağlanış mərasimində çıxış etmişdir.
Amerika maralı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
"Aleksandr Nevski" ordeni (Rusiya)
"Aleksandr Nevski" ordeni — Rusiya Federasiyasının dövlət mükafatı.
Tarixi
1725-ci ildən 1917-ci ilədək Rusiya imperiyasının Müqəddəs Aleksandr Nevski ordeni var idi, SSRİ-də isə Aleksandr Nevski ordeni1942-ci ildən 1991-ci ilədək mövcud olmuşdur.
Müqəddəs Aleksandr Nevski ordeni 1725-ci ildə I Yekaterina tərəfindən təsis edilib. Həm hərbi, həm də mülki şəxslərin mükafatlandırılması üçün də nəzərdə tutulub. 1917-ci ildə çar ordenI başqa ordenlərlə birlikdə ləvğ edildi.
Aleksandr Nevski ordeni 29 iyul 1942-ci ildə SSRİ komanda heyətinin mükafatlandırılması üçün Qırmızı Ordunun hərbi ordeni kimi təsis edilmişdir.
Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra ordeni 1992-ci il 2 mart tarixli Rusiya Federasiyası Ali Sovetinin Qərarı İlə və "Rusiya Federasiyasının dövlət mükafatı Haqqında" 20 mart 1992-ci il tarixli 2424–1 saylı Fərmanı İlə Rusiya Federasiyasının Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Rusiya Federasiyasının dövlət mükafatları sistemində 2557-I saylı qərarı ilə saxlanıldı. Lakin, Rusiya Federasiyasının dövlət mükafatı kimi rəsmi statutu və təsviri olmayıb, təltif olunması dövlət tərəfindən həyata keçirilməyib.
"Rusiya Federasiyasının dövlət mükafat sisteminin təkmilləşdirilməsi üzrə tədbirlər Haqqında" 7 sentyabr 2010-cu il tarixli 1099 saylı fərmanı ilə Rusiya Federasiyasının Prezidenti D. Medvedevin gostərişi ilə, Aleksandr Nevski ordeni Rusiya Federasiyasının dövlət mükafatı sisteminə yenidən daxil olur, habelə onun statutu və təsviri təsdiq edilir. Aleksandr Nevski ordeni olaraq Rusiya Federasiyasının ordeni inqilabdan əvvəlki dizaynı ifadə edir.
V-Arli-Pencari kompleksi
V-Arli-Pencari kompleksi və ya VAP kompleksi — Benin, Burkina Faso və Niger ərazisində transsərhəd qorunan ərazi və UNESCO-nun Ümumdünya irsidir. Kompleks üç Milli Parkı əhatə edir:
2005-ci ildən etibarən qorunan ərazi Qərbi Afrika Aslanı Qoruma Birliyi və potensial bir aslan istinadgahı hesab olunur.
Ağır çəki (boks)
Bu çəki əsasən üç yerə bölünür:
Masaaki Hiqaşiquçi
(d. 12 may 1986) — Yaponiya futbolçusu.
Sal
Sal — yan-yan bağlanmış taxta və ya tirlərdən ibarət olan qədim su nəqliyyatı vasitəsi.
Qədim zamanlarda çayın bir sahilindən digər sahilinə keçmək və bəzən də müəyyən yerlərə getmək üçün ağac kötükləri suya salıb ondan tutur və yaxud da üstünə minib üzürdülər. Sonralar bu məqsədilə içərisi hava ilə doldurulmuş tuluqdan da istifadə edilirdi.
Tikinti, yanacaq və sairə üçün çay kənarı meşlərdən qırılmış ağacları kəndir və ya tənək çubuqları ilə bir-birinə çatır, çayın axarı istiqamətində hərəkət etdirərək istənilən sahili çıxarırdılar. Ağac materiallarını su ilə bu cür axıdılması xalq arasında sal adlanırdı. Yan-yan bağlanmış taxta və ya tirlərdən ibarət olub, su nəqliyyatı vasitəsi hesab edilən sal Azərbaycan dilində “ibtidai gəmi” mənasında işlədilmişdir.
Salı çayın dayaz və burulğan yerlərindən keçirmək üçün üzgüçülər onun qabaq tərəfindən tutub çəkir, istiqamətini dəyişdirir,arxadan qabağa doğru itələyidilər. Sakit axınlı çaylarda isə salın arxa tərəfində, onun üstündə dayanaraq “çəp” (təxminən 2, 5-3 metr uzunluğunda) ucu iti ağac vasitəsilə istiqamətini lazımi səmtə yönəldirdilər.
Heartbleed
Heartbleed — OpenSSL qoşulmalarında təhlükəsizliyi təmin edən “HeartBeat” funksiyasının işləməməsi halında yaranan güvənlik boşluğuna verilən addır. Boşluqla vasitəsi ilə serverlərin RAM-larında guya şifrlənmiş olan verilənlərin(Şifrlər, kredit kartları və.s) hamısının açılması deməkdir, yəni hər hansı bir şəxs buraya rahatca daxil olub ötürülən trafiki dinləyə və şifrlər, bank hesab nömrələri kimi həssas məlumatları ələ keçirə bilər.
Qorunma üsulları
HeartBleed-dən təsirlənib-təsirlənmədiynizi yoxlmamaq üçün https://filippo.io/Heartbleed/ saytını istifadə edə bilərsiniz, servis vasitəsilə ziyarət etdiyiniz saytların boşluqdan təsirləndiklərini öyrənə bilərsiniz. Chrome istifadəçiləri chromebleed plug-ini vasitəsilə ziyarət etdikləri saytların təhlükəsizliyini yoxlaya bilərlər.
Tundra
thumb|right|300px|Tundra Tundra — Yerin təbii zonası. Tundra Yer kürəsinin tayqadan şimalda olan hissəində yerləşir. Xarakterinə görə tundra bataqlıq, torflu və daşlıqlı olur.
Tundranın aşağı sərhəddi arktikanın başlanğıcı hesab edilir.
Ərazisi
Tundra Şimali Amerikanın şimal hissəsinin, Kanada arxepelaqını, Qrenlandiyanın buz örtməyən yerlərini və Avrasiyanın şimal zolağını tutur.
İqlimi
Tundra bitkinin həyatı üçün şərait olduqca sərtdir. Yay qısa və soyuqdur. Ən isti ayın orta temperaturu 10 – 12 C-dən yuxarı qalxmır. İllik yağıntının miqdarı 200 – 300mm-dir. Qış uzun keçir və bərk küləklər əsir. İfrat rütubətlənmə zonasıdır. Bataqlıqlar geniş yayılmışdır.
Nigar xanım
Nigar xanım (نگار خانم) — Osmanlılar dövründə yaşayan türk şair. Atası macar əsilli Makar Osman Paşa idi.
Həyatı
İstanbulda 1856-cı ildə anadan olub. Əsl adı Şandor Farkaşdır və 1848-ci il Macarıstan İnqilabından sonra Türkiyəyə sığınan və “Macar” ləqəbi ilə tanınan Osman Paşanın qızıdır; Anası, vəzir Keçecizadə Fuad Paşanın katibi Nuri bəyin qızı Əminə Rifati Xanımdır. Yeddi yaşında o, Kadıköydəki Madam Qarosun internat məktəbinə verilir. Bu məktəbdə o, yunan, italyan və erməni dilləri ilə yanaşı, fransız dili, fortepiano, rəssamlıq və tikiş sənətini də öyrənir. O, çarşab yaşının yaxınlaşması ilə əlaqədar olaraq məktəbdən ayrılır, fortepiano və dil dərslərini evdə davam etdirib. Erkən yaşda evliliyindən Sâlih Münir, Sâlih Feridun ve Sâlih Kerâmet adlı uşaqları dünyaya gelir. Yeddi il sonra həyat yoldaşından ayrılır. "Əfsus" adlı şeir kitabını çap etdirir. Nigar Xanım ilk böyük səfərini 1905-ci ildə etdi və Əhməd Cövdət Paşanın qızı Əminə Səmiyə Xanımın dəvəti ilə Serezə getdi. Nigar Xanım müxtəlif illərdə Misir, İtaliya, Fransa və Rumıniyaya kimi ölkələrə səfər edir. 1918-ci ildə vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Nigar Xanım yazıçılıq fəaliyyətinə on dörd yaşında ölən qardaşı Əlinin ölümünə yazdığı mərsiyə ilə başlayıb. Son əsəri də Atıfpaşazadə Rauf bəyin ölümü üçün yazdığı mərsiyədir. Nigar Xanım hekayə, pyes, tərcümə, xatirələr qələmə almışdır
Əsərləri
Pyes Xatirə
Franceska Piccinini
Franceska Piccinini - İtaliya voleybolçusu
Həyatı
1979-cu ildə doğulmuşdur. Boyu: 1,84 metr, çəkisi: 74 kq.
Patrinc
Patrinc, Voskehat — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Əştərək rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 8 km masafədə yerləşir. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə Batrınc formasında qeyd edilmişdir.
Toponim urartu dilində «şəhər» mənasında işlənən patar sözü əsasında yaranmışdır. Ənənəyə görə, Patrinc adı kənddə tapılan Patrinc çiçəyinin adından yaranmışdır.
Quruluşca sadə toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin I. XII. 1949 - cu il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Voskeat qoyulmuşdur.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 51 nəfər, 1873 - cü ildə 327 nəfər, 1886-cı ildə 449 nəfər, 1897-ci ildə 463 nəfər, 1908-ci ildə 526 nəfər, 1914 - cü ildə 640 nəfər, 1916-cı ildə 599 nəfər,, 1918-ci ildə 526 nəfər, , 1919 - cu ildə 310 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1919 - cu ilin yazında kəndin köklü sakinləri olan azərbaycanlılar ermənilər tərəfindən qırğınlarla deportasiya edilərək kəndə ermənilər yerləşdirilmişdir.
Lepel
Şəhər ölkənin paytaxtı olan Minsk şəhərindən 155 km, vilayətin mərkəzi olan Vitebsk şəhərindən isə 110 km məsafədə yerləşir.
Zemfira Rüstəmzadə
Zemfira Paşa qızı Rüstəmzadə (1935-1996)-hüquq müdafiəçisi, filologiya elmlərində fəlsəfə doktoru
Həyatı
Zеmfira Paşa qızı Rüstəmzadə 1935-ci ildə Bakı şəhərində dünyaya pənah gətirmişdi. Orta məktəbi bitirəndən sonra APİ-yə qəbul olmuşdu. İnstitutun dil-ədəbiyyat fakültəsini tamamlayandan sonra еlmi işlə məşğul olmuşdu. Sankt-Pеtеrburq şəhərində yaşayırdı. Z. Rüstəmbəyova filologiya еlmləri namizədidir. "Müdafiəçi" 1997, "M. M. Şerbatovun həyat və yaradıcılığı" 2007, adlı kitabları var. Zеmfira Rüstəmzadə 1996-cı ildə vəfat edib. Zеmfira Rüstəmzadə professor, Mədəniyyətşünaslıq doktoru, RAEN-nin akademiki, Rusiya Yazıçılar ittifaqının üzvü Yuri Pompeyovla ailə qurmuşdu.
Barsillər
Barsillər ( - Bars eli, Bars milleti, barsilli, barsille) — V əsrlə VIII əsr arasında yaşamış yarıköçəri Avrasiya tayfası olan bulqar boyu.
Tarixi
IV əsrin 50-60-cı illərində hunlarla Qərbə köçməyərək Qafqazda qalan bulqarlara burcalılar deyilirdi. Onlar da öz növbəsində barsillərə, savirlərə və barıncalara bölünürdülər. Bəzi müəlliflər bars sözünün qədim türk dillərində "qaplan" mənasını verdiyini qeyd edirlər. Onların masqutlar (massagetlər) tərəfindən Qafqaza köçürülmüş şumer döyüşçülərinin törəmələri olduqları güman olunur. Yaşadıqları ərazilər isə Bersiliya adlanırdı. Cənubi Qafqazdan başqa, həm də Şimali Qafqazda məskunlaşan barsillər Sulak çayı ilə Terek çayının mənsəbindən İdil (Volqa) çayına qədər uzanan ərazilərdə yaşayırdılar. Şimali Qafqazda yaşayan barsillərin ən böyük şəhərləri Bulker şəhəri idi. Barsil başbuğu Mixtar titulunu daşıyırdı. 706-cı ildən başlayan və 30 il davam edən ərəb-barsil müharibələrindən sonra onların 20 mini islamı qəbul etdi, qalanları isə İdil (Volqa) çayının mənsəbindəki adaya çəkildilər.
Alban tarixçisi Musa Kağanqatlı "Ağvan tarixi" əsərində Cənub Qafqazda bulqar tayfalarından birinin - barsillərin aramsız hücumlarından bəhs edir.
VIII-X əsrlərdə mövcud olan Xəzər xaqanlığının qurulmasında suvarlarla yanaşı barsillər də aktiv iştirak etmişlər.
ABŞ Avropa Komandanlığı
ABŞ Avropa Komandanlığı (ing: United States European Command (EUCOM)) — Birləşmiş Ştatlar Müdafiə Nazirliyinin 11 Vahid Döyüş Komandanlığından biridir. 1 avqust 1952-ci ildə qurulmuşdur. Əməliyyat sahəsi başda Avropa olmaqla, Rusiya, Türkiyə, Qrenlandiya ilə yanaşı İsraili də əhatə edir. Mərkəzi Almaniyanın Ştutqart şəhərində yerləşən Patch kazarmasında yerləşir.
EUCOM komandiri eyni zamanda NATO tərkibindəki Avropa Müttəfiq Qüvvələri Ali Qərargah Komandanlığının da (SACEUR) komandanıdır. Komandanlıq Körfəz müharibəsi və Şimaldan Kəşfiyyat Ekspedisiya zamanı İncirlik Hərbi Hava Bazasındakı qüvvələrə nəzarət etmişdir.
The Liberator
thumb|Qəzetin saylarından birinin üz qabığı. The Liberator - 1831-ci ildə Uilyam Lloyd Qarrison tərəfindən qurulan quldarlıq əleyhinə olan qəzetdir.
Yaradılması
Qarrison The Liberatoru 1 yanvar 1831-ci il tarixindən başlayaraq ən son nəşr etdirdiyi tarix olan 1 yanvar 1866-cı ilə qədər, yəni 35 il boyunca həftəlik olaraq yayımlamışdır.
Fəaliyyəti
Oxucularının böyük əksəriyyəti afro-amerikalılardan ibarət olan qəzetin 3 minlik tirajı olmasına rəğmən ABŞ-də "hər cürə quldarlığın dərhal və tamamən qaldırılmasını" heç bir güzəştə getmədən müdafiə etdiyinə görə ölkə miqyasında etibar qazanmışdı. Qarrison qəzetin mövqeyini ilk sayda "Xalqımıza" başlığı ilə yayımladığı məşhur açıq məktubunda bildirmişdi.
The Liberator müxtəlif əyalətlərdə sərt məhdudiyyətlərlə qarşılaşdı. Məsələn Cənubi Karolinada qəzeti paylayanlar 1,500 $ (2005-ci il ölçülərinə görə $25,957.20 )cəzaya məruz qalırdı.
Nəşrin dayandırılması
The Liberator Amerika Vətəndaş müharibəsinin sonuna qədər 30 il qəzeti nəşr etdirildi. 1865-ci ilin sonunda 13 əlavə maddə qanunu ilə ABŞ-də köləlik ləğv edildi. Bundan sonra Qarrison qəzetdə sonuncu vəda yazısı nəşr etdirərək, qəzetin fəaliyyətini dayandırdı.
Haqverdi Haqverdiyev
Həyatı
Haqverdi Haqverdiyev 1939-cu ildə Tovuz rayonunun Çeşməli kəndində anadan olub. 1958-1963-cü illərdə ADU-nun geoloji-coğrafiya fakultəsini bitirib, geoloq ixtisasına yiyələnmişdir. 1971-ci ildə"Kəlbəcər törəmə muldasının dördüncü dövr vulkanizmi" mövzusunda elmlər namizədliyi dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Uzun illər Kəlbəcərdə 4-cü dövr vulkanlarını öyrənməklə məşğul olmuşdur.Əmək fəaliyyətinə 1963-cü ildən başlamışdır.1963-cü ildə Qazaxıstanda geoloq vəzifəsində işləmişdir. 1969-cu ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Geologiya İnstitutunda aparıcı elmi işçi işləyir.
Əsas elmi nailiyyətləri
Yer qabığının təkamülünün dinamikası konsepsiyasını işləyib hazırlanıb. Həmin konsepsiya mövqeyindən əksər geoloji proseslərin, o cümlədən qlobal geotektonik proseslərin (astenosferin dərinlik yarıqlarının, vulkan püskürmələrinin, zəlzələlərin, sunamilərin, vulkanoplutonik vç s. proseslərin ) mənşəyini, yer qabığında paylanma qanunauyğunluqların və onların faydalı qazıntı yataqlarının əmələ gəlməsində və yer qabığının  təkamülündə  rolu elmi cəhətdən əsaslandırılmışdır.
Elmi əsərləri
1.Пульс планеты (на азерб .-ком языке)
2.Вулканизм в геотектоническом развитие Малого Кавказа (на Аз.-ском языке)
3.Новый взгляд о перемещение литосферных масс. Мат. международ. тект. сов. Москва, 2008, ст. 42-43.
4. (соавт. Велиев З.А.) Глубинные разломы и их роль в дегазации Земли. Мат. межд. народ. конф. по дегазации Земли. Москва, 2008., ст.
5. The geodynamics of the earth’s crust evolution. 62 Turkey. Geology Kura. Ankara.2009
Mukafatları
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Geologiya və Geofizika İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, yer elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Haqverdi Haqverdiyev Azərbaycan Kütləvi İnformasiya Vasitələri İşçiləri Həmkarlar İttifaqı tərəfindən keçirilən rəy sorğusuna əsasən “İlin alimi” ali media mükafatına layiq görülüb. 2017-ci il
Qeyd edək ki, H.Haqverdiyev geologiya-mineralogiya elmlərinin inkişafı üçün göstərdiyi xidmətlərinə görə “Avropa Nəşr Mətbuat Evi” tərəfindən “Ən yaxşı vətənpərvər tədqiqatçı alim” diplomu və qızıl medalı ilə təltif olunub.
Ledebur zanbağı
Ledebur zanbağı — zanbaqkimilər fəsiləsinə aid bitki növü. IUCN  Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar" kateqoriyasına aiddir - EN A2c; D. Azərbaycanın nadir növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik  ot bitkisidir. Soğanaq oval və ya oval-yumurtavari, tünd-sarı, pulcuqludur. Gövdə hamar, 80-100 sm hündürlükdə, yarpaqlar xətvari və ya dar-xətvari, 10-12 sm uzunluğunda, enində, 3 ədəd qövsvari damarlıdır. Çiçəklərin çox hissəsi 1, bəzən 2-3 ağımtıl və ya sarımtıl, tünd-qırmızı nöqtəlidir. Yarpaqları neştərşəkilli və ya dar-neştərşəkilli, aşağı tərəfdən sıxılmış, orta hissəsi xaricdən burulmuşdur. Tozcuğu ağarmış sarı, qutucuq tırs-yumurtavari, altı qabarıq qanadlıdır.
Bioloji, еkoloji və fitosеnoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləmə iyun, mеyvə əmələgətirmə iyul ayına təsadüf edir. Soğanaqla və toxum vasitəsilə çoxalır. Orta dağ qurşağında, meşələrdə və kolluqlarda yayılmışdır. Mezoksеrofitdir. Geofit bəzək bitkisidir.
Yayılması
Lənkəranın dağlıq hissəsi.
Sayı və tеndеnsiyası
İtmə təhlükəsi altında olan  yeganə lokaliteti mövcüddur, populyasiyanın sayı sürətlə azalır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Əhali tərəfindən yığılması və iqlimin dəyişilməsi azalma təhlükəsini yaradır.
Mühafizə tədbirləri
Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər görülməyib. Yeni yayılma yerlərinin axtarılması vacibdir.
Cabbar Xəlilov
Xəlilov Cabbar Əsədulla oğlu (9 may 1928-29 mart 1994) — Azərbaycan arxeoloqu, Qafqazşünas alim, tarix elmləri doktoru, professor, Azərbaycanda çöl arxeologiyasının əsas təşkilatçılarından biri.
Eldar Qurban
Eldar Qurban (1948) — rəssam, Azərbaycanın Əməkdar rəssamı, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü.
Cabbar Xəlilov
Həyatı
C.Ə.Xəlilov 1928-ci il mayın 9-da Quba rayonunda Alpan çayının (Quru çay) sahilində yerləşən Xucbala kəndində anadan olmuşdur. 1941-ci ildə həmin kənddə orta məktəbi bitirmişdir. Onun yeniyetməlik illəri II Dünya müharibəsinin davam etdiyi bir dövrə təsadüf edir. Bu zaman o, ilk əmək fəaliyyətinə başlamışdır. Bu çətin dövrü arxada qoyduqdan sonra 1946-cı ildə Quba Pedaqoji məktəbinə qəbul olunmuş, 1947-ci ildə həmin məktəbdə təhsilini başa vuraraq elə həmin il Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) tarix fakültəsinin əyani şöbəsinə daxil olmuşdur.
Eldar Qurban
Həyatı
Eldar Qurbanov Ə. Əzimzadə adına Rəssamlıq məktəbinin rəngkarlıq, sonra da Azərbaycan Pedaqoji Universitetinin bədii qrafika fakültəsini bitirmişdir. 1973-cü ildə o, ilk dəfə olaraq rəsm sərgisində iştirak edir. 1989-cu ildə isə rəssam Xəzəryanı respublikaların Biennalesində "Şair və Muza" əsərinə görə birinci dərəcəli diplom və qızıl medala layiq görülür. 1994-cü ildə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının Sultan Məhəmmədin xatirəsinə həsr olunmuş müsabiqəsinin laureatı olur. Onun fərdi sərgiləri 1997-ci ildə Almaniyada, madam Raapın salonunda və Türkiyədə uğurla keçmişdir. Hazırda Musiqili Komediya Teatrında teatr rəssamı kimi fəaliyyət göstərir. Gənc Tamaşaçılar Teatrında "Dədə Qorqud" tamaşasına tərtibat verib. Elçin Məmmədovla birlikdə Naxçıvan teatrında "Elektra" üzərində işləmişdir.
Eldar Qurbanov eyni zamanda bir çox beynəlxalq sərgilər — "Azərbaycanın bütün nəğmələri" (Rusiya), Beynəlxalq rəssamlıq simpoziumu (ABŞ) və digər sərgilərin iştirakçısıdır. Onun əsərləri Azərbaycan Rəssamlar İttifaqında, Rusiya Rəssamlar İttifaqında, Tretyakov qalereyasında, Hyustonda "Ramko" İncəsənət mərkəzində, İstanbulda, o cümlədən Azərbaycanda və xaricdə şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır.