cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
A Bola
Tarix və Profil
Qəzet həmçinin Portuqaliya müstəmləkəsi olmuş bəzi Afrika ölkələrində çox populyardır. 2006-cı ildən etibarən isə qəzet portuqal əsilli əhalinin geniş yayıldığı Nyuark və Nyu-Cersi kimi Amerika Birləşmiş Ştatları şəhərlərində çap edilməkdədir.
2014-cü ildən isə qəzetin televiziya kanalı fəaliyyət göstərməkdədir.
İqor İrodov
İqor Yevqeneyviç irodov  – Sovet Rus fiziki və İkinci Dünya müharibəsi veteranı. Əsasən Moskva Fizika və Mühəndislik İnstitutunun fizika professoru kimi tanınmışdır və bir neçə ölkədə fizika üzrə mühazirə kursuna çevrilən ümumi fizika üzrə bir sıra kitabların müəllifidir.
Bioqrafiyası
İrodov Russiyada Vladimir vilayətinin Murom şəhərində anadan oldu. Səkkiz yaşında ikən ailəsi Moskvaya köçdü. II Dünya Müharibəsi dövründə 1-ci və 4-cü Ukrayna Cəbhələrində müxtəlif piyada birləşmələri ilə vuruşdu, eyni zamanda drrafçı və kartoqraf kimi fəaliyyət göstərdi. Şücaətinə görə "Vətən müharibəsi" ordeninə (II dərəcəli, 1945), "Qırmızı ulduz" ordeninə (1944), "İgidliyə görə" (1943), "Döyüş xidmətlərinə görə" (1944) və "Almaniya üzərində qələbəyə görə" (1946) medalına layiq görüldü.
1945-ci ilin oktyabr ayında İrodov tərxis olundu və müalicə alması üçün Moskvaya göndərildi. 1946-cı ilin fevral ayında Moskva Fizika və Mühəndislik İnstitutunun Fizika fakültəsinə daxil oldu. 1950-ci ilin noyabr ayında dizayner və fizika cihazlarının operatoru ixtisası üzrə fərqlənmə dərəcəsi ilə məzun oldu. Sonra Xüsusi maqnit sahələrinin fokuslanma və dispersiya xüsusiyyətləri adlı PhD tezisi üzərində işlədi və 1956-cı ilin may ayında akademik Lev Artsimoviçin rəhbərliyi altında müdafiə etdi. 1954-cü ildən başlayaraq Moskva Fizika və Mühəndislik İnstitutunun ümumi fizika şöbəsində, əvvəlcə müəllim olaraq və 1976-cı ildən isə tam professor olaraq fəaliyyət göstərdi. 2002-ci ilin 22 oktyabr ayında 78 yaşında vəfat etdi.
Nəşrləri
1957-ci ildə İrodov ilk kitabını - 1959-cu ildə təkrar nəşr olunan və sonralar Polyak, Rumın və İngilis dilinə tərcümə edilmiş Atom və nüvə fizikası üzrə məsələlər toplusu kitabını nəşr etdirdi. 2002-ci ildə yayımlanan səkkizinci və genişləndirilmiş nəşri İrodovun son əsaslı əsəri oldu. Həmçinin 1968 və 1979-cu illərdə Ümumi fizika üzrə məsələlər toplusunu nəşr etdirdi, bu kitab hələ də dünyanın bir çox tələbəsi tərəfindən fizika bacarıqlarının mənimsənilməsi və müxtəlif Mühəndislik Giriş imtahanlarına hazırlaşmasında istifadə olunur.
Xarici keçidlər
İrodovun kitabları, pdf formatında
Fuad Nəsirov
Fuad Nəsirov (Fuad Məhərrəm oğlu Nəsirov; 29 mart 1971 — 21 aprel 1994) — Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Fuad Nəsirov 29 mart 1971-ci ildə Xocavənd rayonunun Muğanlı kəndində anadan olmuşdur. Muğanlı kənd səkkizillik məktəbini bitirən Fuad orta təhsilini Kuropatkin kənd orta məktəbində başa vurmuşdur. 1988-ci ildə Fuad Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutuna daxil olur. 1993-cü ildə institutu bitirib həmin ilin 1 iyulunda könüllü olaraq Milli Ordu sıralarına yazılmışdır.
30 yanvar 1994-cü ildə Fuad Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlərdə "PK" markalı pulemyotla silahlanaraq vuruşmuşdur. "Qlobus" deyilən ərazidə bir neçə gün davam edən döyüşlərdə düşmənin xeyli hərbi texnikası, yetmişdən çox əsgər və zabiti məhv edilmişdir. Fevral ayında gedən döyüşlərdə Fuadın xidmət etdiyi rota fərqlənmişdir.
Subay idi.
Göyçay Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Aleksandr Maslyakov
Aleksandr Vasilyeviç Maslyakov — sovet və Rusiya televiziya aparıcısı, Rusiya Federasiyasının əməkdar incəsənət xadimi (1994). Rusiya Televiziya Akademiyası fondunun həqiqi üzvü (akademik). "AMİK" (Aleksandr Maslyakov və Kompaniya) televiziya yaradıcılıq birliyinin yaradıcısı və həmsahibi. 1964-cü ildən etibarən "Şən və hazırcavablar klubu" televiziya verilişinin əvəzsiz rəhbəri və aparıcısı.
İlya Yorqa
İliya Yorqa(Serbcə: Ilija Jorga) — Serbiyalı döyüş sənəti ustasıdır, Doktor İliya Yorqa (10 -cu dan qara kəmər sahibi), Məşhur Fudokan karate stilinin qurucusu, General-leytenant ali hərbi rütbəli zabit, İdman Tibb Elmləri Doktoru, Belqrad Universitetində keçmiş fiziologiya professoru, karate üzrə təlimçi və Avropa və dünya çempionatlarında qazandığı çoxsaylı medallarla Yuqoslaviya və Avropanın məşhur çempionu, 1968 -ci ildən 1980 –ci il tarixinədək Yuqoslaviya karate milli komandasının seçicisidir. Dünya Fudokan Federasiyasının (WFF) İcraçı Prezidenti, döyüş sənəti ilə bağlı on iki kitabın müəllifidir.
Dr.Prof. İlya Yorqa haqqında
Karatenin o dövrdə çox populyar olmasına baxmayaraq, Yaponiyanın bu milli xəzinəsində daha dərin bir məna axtaran, fiziki çərçivədən kənara çıxan və bu intizamı sənətə yaxınlaşdıran çox az adam var idi. 1960-1970 -ci illərdə bu Yapon döyüş sənətinə olan həvəs, film sənayesi tərəfindən də stimullaşdırılırdı çox sayda insan üçün tameshivari Yapon döyüş sənəti ilə sinonim idi. O dövrdə mütləq kateqoriyada Avropa çempionu olan professor Yorqa üçün karate təhsili insanın yaradıcı prosesinin bir bir parçası idi ki, bu isə öz növbəsində yaradıcı impulsu, ixtiraçılıq ruhunu, təxəyyülü və təxəyyülün və azadlığın inteqrasiyası deməkdir.Sensey Yorganın karate aləmində sonrakı bütün uğurlarını izah edən əsas sirr budur. İlia Yorqanın Senseyləri Tatsuo Murakami, Taiji Kase və Hidetaka Nişiyama idi. "Baxmayaraq ki, əhalisinin 10% -i aktiv idmançılardan ibarət olan Yuqoslaviya o vaxtlar idmanın aparıcı qüvvəsi idi, bütün Yapon təlimçiləri Avropada boyu çalışırdılar və Yuqoslaviyada təlim vermək üçün onları tapmaq və razı salmaq çətin idi."Yorqa belə deyirdi.
Qardaşı Vladimir ilə birlikdə karate elmini ərsəyə gətirdilər. Yorqa qardaşlarının tibb elmləri namizədi olduqlarını və müvafiq tədqiqat sahələrində dünya səviyyəsində ən yüksək səviyyəyə çatdıqlarını nəzərə alaraq əvvəllər apardıqları elmi araşdırmalarda insan bədəni ilə bağlı tapıntıları yaxşılaşdırmaq və texnikanın daha müvəffəqiyyətli olmasından ibarət heç bir baza yox idi. Fudokanı bənzərsiz və rəqibsiz edən də budur. Onlar sübut etdilər ki, texnika üslubla müəyyənləşdirilməməli nə də onunla şərtləndirilməməlidir, texnika xüsusi fərdi xüsusiyyətlərdən asılı olmalıdır. Boy, çəki və bədən quruluşu kimi fiziki xüsusiyyətlər vacibdir, çünki texnika bu faktorlara uyğun olaraq təyin olunur və daha səmərəli olması üçün onlara uyğunlaşdırılmalı və fərqli bir şəkildə icra edlməlidir. Fudokan döyüş sənəti olaraq ən əhəmiyyətli üstünlüyü, üslubun Yapon ənənələri ilə məhdudlaşmamasıdır. "Yaradıcılığımı boğmaq və ya məhdudlaşdırmaq üçün heç bir mexanizmim yox idi. Okinava karate hərəkətlərindən istifadə etdim və elementləri hazırladım. İlk kata "Kaminari" ni hazırladığım zaman daxili aləmimi və xarakterimi təsvir etdim - kaminari göy gurultusudur və sonra mənim Senseyim Taiji Kase -ə həsr olunmuş kata yarandı: Taiji Shodan və Taiji Nidan. Maraqlıdır ki, bütün katalar fudokanın unikal bir karate üslubuna çevrilməsindən əvvəl yaradılmışdı. "Firebird" adlandıran Kata, mənim üçün çox böyük məna kəsb edirdi, çünki sevdiyim qıza həsr olunmuşdu "deyir professor İlia Yorqa. Eyni zamanda, kata Kaminari Antonio da Silvanın yarışda eyni katanı edərək dünya kata çempionu olduğu andan bu yana ən məşhurdur. Ağ dərili birinin Yapon milli xəzinəsində öz təşkilatını qurması yersiz idi. Ancaq mütləq kateqoriyadakı çempion titullarından Fudokanın yaradılmasına sərf olunan zəhmətə qədər güvənə biləcəyim nəticələrim vardı –Ən əsası, Nishiyama Sensei -dən Fudokanın ənənəvi karatedə xüsusi bir üslub olaraq rəsmi olaraq tanıyan bəyannamə aldım. Bu bəyannamədən sonra, xaraktercə cəsarətli, üsyankar və iddialı olduğum üçün bir daha dayana bilmədim və Avropa və Dünya Federasiyasını quraraq Fudokanın təşkilati strukturu üzərində işləməyə başladım "dedi İlya Yorqa. Dünya Fudokan Federasiyası rəsmi olaraq 1980 -ci ildə İsveçrədə quruldu və qeydiyyata alındı. Dünyada təxminən 150 milyon karateçinin çox sayda təşkilatda müəyyən karate növləri tətbiq etdiyi sadə həqiqəti nəzərə alsaq, bunun müəyyən bir üslub - genişlənən bir üslub yaratmaq üçün böyük bir səy olduğunu qəbul edirik və bu gün bütün qitələrdə dünyanın 107 ölkəsində milyonlarla tələbə var. İndiyə qədər isə 10 dünya və 25 Avropa çempionatı keçirilmişdir.
Fudokan
Fudokan üslubunun texnikasına Shotokan, Goju-ryu və Shito-ryu elementləri daxildir. Heian kata (5 kata), Meike (3 kata), Tekki (3 kata), Taiji (3 kata), Bassai (2 kata), Gankaku, Empi, Unsu, Sotin, Kanku (2 kata), Jion qruplarına bölünür. , Seitsu, Kaminaru, Nijushiho, Vasinoma, Gojushiho (2 kata), Wankan, Kitai və digərləri. Katanın bir hissəsi Yorga Sensei tərəfindən adı çəkilən üslubların klassik katalarına əsaslanaraq yenidən yaradıldı. Kata Heian-oi-kumi, Heian sinifinin beş kompleksində olan bütün texnika və prinsiplərin simbiozudur və bütün əsas texnikaları özündə birləşdirir. Kata Kanku-oi-kumi, bütün əsas ali kataların simbiozudur və Kanku-Dai, Kanku-Syo, Empi, Sotin kimi bütün əsas prinsip və texnikalarını özündə birləşdirir.
Doğum günündə, 15 Noyabr 1980, İlya Yorga "Dan To Fudokan Karate-do" Yeni və bənzəri Beynəlxalq Fudokan Federasiyasının yaradıldığını elan etdi. "Fudo" sözü "dayanıqlılıq, möhkəmlik, güc", "kan" isə "ev" deməkdir. "Den To" prefiksi ənənəvi karateyə aiddir.
Tuhlar
Tuhlar və ya tuklar — Cənubi Qafqazda yaşamış qədim tayfa. Onlar indiki Azərbaycanın Tovuz rayonu və indiki Ermənistanın Tavuş mərzində yaşayırdılar.
Onların adı Ananiya Şiraklının "Xəritə"sində Tuç-Kustak qavarı qeyd olunur. Kustak farsca vilayət deməkdir və bu, "Tuç vilayəti" mənasını daşıyır. IX əsr tarixçisi Ovanes Drasxanakertsi Tus qəsəbəsini qeyd etmişdir. "Tus" yerli ada çevrilmiş tayfa adıdır. Erməni alimlərə görə, bu ad sonradan dəyişikliyə məruz qalaraq Tavuş adına çevrilmişdir.
Mehdi
thumb|262px| İmam Mehdinin adı, [[Məscidül-Nəbidə yazılmış İslam kalliqrafiyası]] Mehdi, Məhdi; əsl adı Məhəmməd — İslam dinində sonuncu xəlifə və Qiyamətdən öncə gələcək xilaskar.
Cəfərilikdə on dördüncü məsum, on ikinci imam və xəlifə, qeybə çəkilib və qiyamətdən öncə zühur edib bəşəriyyəti xilas edəcəyi iddia olunan şəxs.
Mehdini inkar edən İbn Xəldun
Sünni alimlərinin demək olar ki, hamısının Məhdi (əleyhissəlam) barədə deyilmiş rəvayətləri qəbul etdiyi məlum oldu. Lakin onlardan bir neçəsi, o cümlədən də İbn Xəldun bu hədisləri inkar etmiş, ya da onlara şübhə ilə yanaşmışdır. İbn Xəldun deyir:
"Əsrlər boyu bütün müsəlmanlar arasında belə bir inam olmuşdur ki, dünyanın son vaxtlarında Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) ailəsindən bir nəfər mütləq, zühur edib dini möhkəmlədəcək, haqq-ədaləti bərpa edəcək və müsəlmanların hamısı ona tabe olacaq. O, bütün müsəlman ölkələrinə hakim olacaqdır. Həmin şəxsin adı Məhdidir. Qiyamətin qəti müqəddimələrindən olan Dəccalın gəlməsi və sair hadisələr onun zühurundan sonra olacaq. İsa Peyğəmbər göydən enib Dəccalı öldürəcək, ya da onu öldürməkdə Məhdiyə kömək edəcək. İsa (əleyhissəlam) Məhdinin arxasında namaz qılacaq…
Məşhur hədisçilərdən bir dəstəsi, o cümlədən, Tirmizi, Əbu Davud, Bəzzar, İbn Macə, Hakim, Təbrani, Əbu Yəla Məhdi (əleyhissəlam) haqqında olan hədisləri öz kitablarında bir qrup səhabənin, o cümlədən, Əli (əleyhissəlam), İbn Abbas, Abdullah ibn Ömər, Təlhə, Abdullah ibn Məsud, Əbu Hüreyrə, Ənəs, Əbu Səid Xudəri, Əli Hilali və Abdullah ibn Harisin dilindən rəvayət etmişlər. Bu hədisləri inkar edib onların sənədində mübahisə edənlər də çoxdur. Hədis elminin mütəxəssisləri arasında belə bir qayda var ki, cərh tədildən irəlidir. Belə olduğu halda əgər biz bu hədisləri söyləmiş ravilərin bəzilərində unutqanlıq, əqidə çatışmazlığı və ya pozğunluğu kimi zəif cəhətlər müşahidə etsək, həmin hədislər etibardan düşür…"
Haqqında nəql olunan kəlamlar
İmam Mehdi haqqında hədis rəvayət edənlər.
Səhabələr
İmamlar
Alimlər
Şiəlikdə
Cəfərilik məzhəbinin alimi Şeyx Kuleyni özünün "əl-Kafi" kitabında İmam Mehdi haqqında yazır :
İmam Baqir (ə): "Qaim qiyam edəndə hər bir kinli düşmənə imanı təqdim edəcək. Əgər (həmin düşmən) səmimi qəlbdən iman gətirməsə boynu vurulacaq və ya bu günkü zimmə əhli (qeyri-müsəlmanlar) kimi cizyə (vergi) verəcək. Və həmin şəxslərin belinə qayış bağlayacaq və onları şəhərlərdən ətrafa və kəndlərə köçürəcəkdir."
İmam Sadiq (ə): "Bizim Qaimimiz qiyam edəndə Allah şiələrimizin qulaq və gözlərini elə iti edəcək ki, onlarla Qaim arasında qasid olmayacaq. Durduğu yerdən şiələrlə danışacaq və onlar onun sözlərini eşidəcək, onu görəcəklər."
Şeyx Səduq Mehdi haqqında yazır :
Allahın Peyğəmbəri (s): "Məni haqq olaraq müjdəçi kimi göndərənə and olsun ki, o qeybdə olanda onun imam olması əqidəsində möhkəm duranlar qırmızı kükürddən də az tapılarlar."
İmam Sadiq (ə) qeybə çəkilmənin səbəbi barəsindəki sualın cavabında buyurmuşdur: "Sizə faş etmək icazəmiz olmayan səbəbə görə." Abdullah ibn Fuzeyl nəql edir ki, dedim: "Bəs onda qeybə çəkilməyin fayda və hikməti nədir? Buyurdu: "Onun qeybə çəkilməsinin hikməti ondan qabaqkı ilahi höccətlərin qeybə çəkilmələrinin hikmətidir. Onun hikməti ancaq onun zühurundan sonra məlum olacaq…Qeybə çəkilmək Allahdan (Onun işlərindən) olan bir iş, Allahın sirlərindən biri və Allahın qeyblərindəndir. Allahın hikmət sahibi olmasını bildikdən sonra Onun bütün işlərinin hikmət əsasında olmasını anlayırıq, hətta onların hikmətlərinin sirləri bizə məlum olmasa belə!"
Şeyx Müfid Mehdi haqqında yazır :
İmam Həsən əl-Əskəri (ə) özündən sonra öz övladını canişin qoydu. O, hələ də diridir və İlahi dövlətin qurulmasının intizarındadır. (İlahi Onun fərəcini tezləşdir və bizi də Onun köməkçilərindən qərar ver!) İmam Həsən əl-Əskəri (ə) övladının səadətli mövludunu gizlədirdi və heç kəsi onun zühurundan xəbərdar olmasını qoymurdu. Çünki vəziyyət çox çətin idi. Belə ki, xəlifə ciddi cəhdlə onu axtarır və hər hansı vasitə ilə olur olsun onu tapmağa çalışırdı. Həmin vaxtlarda şiələrin Əbu Məhəmmədin (ə) (İmam Həsən əl-Əskərinin (ə)) oğlunun intizarında olması geniş yayıldı. Buna görə də İmam Həsən əl-Əskəri (ə) öz övladını camaatın gözü qarşısına gətirmirdi və o, dünyadan gedəndən sonra yaxınlarından başqa heç kəsin İmam Mehdi (ə.f) haqqında məlumatı yox idi.
İmam Həsən əl-Əskəri (ə) dünyadan gedəndən sonra onun zahirdə varisi olmadığına nəzər saldıqda, qardaşı Cəfər ibn Əli (əl-Kəzzab) onun tərəkəsini (qoyub getdiyi malı, irsi) zəbt etdiyini, Həzrətin (ə) kənizlərini həbs, zövcələrini də əsir etdiyini görürük. O, İmam Həsən Əskərinin (ə) belə bir övladının olmasına inananlara, onun zühurunun intizarında olanlara və onun zəmanəsinin imamı olmasına etiqad edənlərə qarşı nalayiq sözlər deyirdi. Onları azdırmağa çalışır və qorxudaraq aralarında pərakəndəlik salmaq istəyirdi. O Həzrətin (ə) qohumları həbs, əsirlik, təhdid, həqarət ə zillət səbəbinə çox zərər gördülər. Amma bununla belə, xəlifə öz məqsədinə çata bilmədi və İmamın (ə) o əziz övladına toxuna bilmədilər.
Əllamə Məclisi Mehdi haqqında yazır :
İmam Baqir (ə) "Haqsız yerə öldürülən məzlum şəxsin sahibinə bir ixtiyar verdik. (Şəriətin bu hökmləri ilə) artıq ona kömək olunmuşdur" (İsra, ayə 33) ayəsinin təfsirində buyurmuşdur: "Allah (İslam Peyğəmbərini) Əhməd, Məhəmməd və Mahmud, İsanı Məsih adlandırdığı kimi, Mehdini Mənsur (kömək olunmuş) adlandırmışdır."
İmam Əskəri (ə) o Həzrətdən sonra olacaq ilahi höccət və imam barəsindəki suala cavab verərkən buyurmuşdur: "Oğlum Məhəmməd. Məndən sonra imam və höccət odur. Kim onu tanımadan ölsə cahiliyyət ölüsü kimi ölüb. Bilin! Onun qeybə çəkilməsi olacaqdır. Nadanlar bu barədə sərgərdan qalarlar və batil əhli məhvə düçar olarlar. (Onun zühuru üçün) vaxt təyin edənlər yalan deyərlər. O həmin qeybdən sonra zühur edər. Sanki mən Nəcəfdə onun başı üzərində dalğalanan ağ bayraqları görürəm."
Allahın Peyğəmbəri (s): "O uşağın qeybə çəkilməsindən başqa çarə yoxdur." Soruşdular: "Nə üçün, ey Allahın Peyğəmbəri? Buyurdu: "Öldürülməkdən qorxusu vardır."
İmam Mehdi (ə): "Mən qeybdə olan zaman məndən bəhrələnmək günəş buludun arxasında gözlərdən gizlin olanda ondan bəhrələnmək kimidir. Ulduzlar göy əhlinin əmin-amanlıq amili olduğu kimi mən də yer əhlinin əmin-amanlıq amiliyəm.
İmam Rza (ə): "Həqiqətən fərəc ümidsizlikdən sonra gələr."
İmam Sadiq (ə): "And olsun Allaha ki, bu iş (imamın zühuru) sizlər tamamilə ümidsizləşdikdən, xeyr, and olsun Allaha (sizin yaxşılarınızla pisləriniz) bir-birindən seçiləndən sonra sorağınıza gələcəkdir."
İmam Səccad (ə): "Fərəc intizarını çəkməyin özü ən böyük qurtuluşlardandır."
İmam Əli (ə): "Xətib həlakətə düçar olanda, zəmanənin imamı gözlərdən gizlinə çəkiləndə və bir dəstə qəlblər şad, bir dəstə qəlblər isə qəmgin olanda arzusu olanlar məhv olar, dağılanlar bir-birlərindən ayrılar və sayları az – üç yüz nəfər və ya çox olan möminlər qalarlar. Həmin möminlərin kənarında "Bədr" günü Allahın Peyğəmbərinin (s) kənarında döyüşmüş, öldürülməmiş və ölməmiş bir dəstə döyüşər."
İmam Sadiq (ə): "Kim bu iş sahibinin (imam Zamanın zühurunun) intizarını çəkən halda ölsə, Qaimlə birlikdə onun xeyməsində olmuş kimidir. Xeyr! Bəlkə hətta Allahın Peyğəmbərinin (s) kənarında qılınc çalan şəxs kimidir."
İmam Sadiq (ə) İbn Sənana xitab edərək buyurmuşdur: "Tezliklə şəkk və tərəddüdə düşəcəksiniz, aydın nişanə və yol göstərən imamsız qalacaqsınız. Həmin şəkk və tərəddüddən "Ğəriq" duasının oxuyandan başqa heç kəs qurtula bilməyəcək." (İbn Sənan nəql edir ki,) dedim: "Ğəriq" duası necədir? Buyurdu: Deyirsən: يا اللهُ يا رحمانُ يا رحيمُ يا مُقَلِّبَ القُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلي دِينِك "Ey Allah! Ey Bağışlayan! Ey mehriban! Ey qəlbləri haldan hala salan! Mənim qəlbimi öz dinində möhkəm et!" Mən dedim: يا اللهُ يا رحمانُ يا رحيمُ يا مُقَلِّبَ القُلُوبِ وَ الأَبْصارِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلي دِينِكَ" "Ey Allah! Ey Bağışlayan! Ey mehriban! Ey qəlbləri və düşüncələri haldan hala salan! Mənim qəlbimi öz dinində möhkəm et!" Buyurdu: "Əlbəttə, ki, Allah-taala qəlb və düşüncələri haldan hala salandır. Amma sən mən deyən kimi de: " يا اللهُ يا رحمانُ يا رحيمُ يا مُقَلِّبَ القُلُوبِ ثَبِّتْ قَلْبِي عَلي دِينِكَ" "Ey Allah! Ey Bağışlayan! Ey mehriban! Ey qəlbləri haldan hala salan! Mənim qəlbimi öz dinində möhkəm et!"
İmam Sadiq (ə): "Qaim iki dəfə qeybə çəkilər: Bir dəfə qısa və bir dəfə uzun müddətli. Birinci dəfə qeybə çəkiləndə onun yerini ancaq o Həzrətin xas şiələri bilərlər. İkinci qeybdə isə onun yerindən o Həzrətin din yoldaşlarının xaslarından başqa heç kəsin xəbəri olmaz."
Sünnilikdə
Rəsulullah (s) buyurdu : İmamınız aranızda olduğu halda Məryəm oğlu (İsa əleyhissəlam) nazil olan vaxt halınız necə olacaq?
Rəsulullah :
"Ümmətimdən hər zaman Qiyamət gününə qədər haqq yolunda vuruşan bir dəstə olacaqdır. İsa ibn Məryəm enəcək və müsəlmanların əmiri ona deyəcək: "namazımızı qıldır" O (İsa) deyəcək: "Xeyr. Sizlərdən bəziniz digərlərinə əmirdir. Bununla Allah bu ümməti üstün etmişdir."
Bizə Müsəddəd xəbər verdi, Onlara Ömər ibn Abid xəbər veribmiş. Bizə Əbu Bəkir, yəni İbni Ayaş xəbər verdi. (H), bizə Müsəddəd xəbər verdi, bizə Süfyandan Yəhya xəbər verdi (H). Bizə Əhməd ibn İbrahim xəbər verdi. Bizə Ubeydullah ibn Musa xəbər verdi.
Bizə Zaidə xəbər verdi. (H) Bizə Əhməd ibn İbrahim xəbər verdi, mənə Ubeydullah ibn Musa Fıtri-dən xəbər verdi, dedi. (Rəvayətlərdəki) məna eynidir. Bunların Hamısı Asım-dan, Asım, Zir-dən o da Abdullah (ibn Məsud (r.ə.)) vasitəsilə Rəsulullah (s) -dan rəvayət etmişdir :
"Dünyada sadəcə bir gün qalsa, -Zaidə, hədisində belə dedi — Allah o günü uzadar ta — sonra sonra bütün ravilər ittifaq etdilər. — O gün Məndən və ya Əhli Beytimdən, adı adıma, atasının adı atamın adına uyğun gələn bir adam göndərər"
Fitr hədisində belə bir əlavə vardır :
O şəxs "dünyayı, zülümlə dolduğu kimi, ədalətlə dolduracaqdır" Süfyan hədisində belə dedi. Ərəblərə adı adıma uyğun gələn, Əhli beytimdən biri hakim olmadıqca dünyanın sonu olmayacaq, — Vəya Getməyəcəkdir.
Əbu Davud deyir ki, Ömər və Əbu Bəkirin (rəvayətləri) Süfyan-ın (rəvayətinin) eynisidir, (yəni son əlavə, bunların rəvayətində də vardır ."
Əli (ibn Əbu Talib) (r.ə.)-dən; Rəsulullah (s)-in belə buyurduğu rəvayət edilmişdir.
Dünyanın ömründən sadəcə bir gün qalsa belə, Allah (c.c.) mənim Əhli Beytimdən bir adam göndərəcəkdir. O dünyayı, (daha əvvəl) zülümlə dolduğu kimi, ədalətlə dolduracaqdır."
Ümmü Sələmə (r.ə.) belə demişdir : Rəsulullah (s)-i belə buyurarkən eşitdim :
"Məhdi mənim ailəmdən, Fatimə-nin oğullarındandır."
Abdullah ibn Cəfər belə demişdir :
Əbul Məlhi, Əli ibn Nüfeyli-ni tərifləyərkən və onun yaxşılığını söyləyərkən eşitdim."
… Əbu Səid Əl Xudri (r.ə.)-dən rəvayət edildiyinə görə, Rəsulullah (s) belə buyurmuşdur :
" Məhdi mən (im nəslim) dəndir. O açıq alınlı və incə burunludur. Dünyayı zülümlə dolduğu kimi ədalətlə dolduracaq və yeddi il hökm sürəcəkdir."
Rəsulullah (s)-ın xanımı Ümmü Sələmə (r.ə.)-dən Rəsulullah (s)-ın belə buyurduğu rəvayət edilmişdir.
"Bir xəlifə öləndə münaqişə çıxacaq. Mədinəlilərdən birisi, Mədinədən çıxıb, Məkkəyə qaçacaq. (Amma) Məkkəlilərdən bəzi insanlar, onu (olduğu yerdən) çıxarıb, istəmədiyi halda (Kəbədə) Rükun ilə Məaqmi İbrahim arasında ona beyət edəcəklər. Şamlılar da Onun üzərinə bir ordu göndərəcək, amma o ordu Məkkə ilə Mədinə arasındakı Beyda deyilən yerdə yerə batacaq.(20) İnsanlar bunu görəndə, (Şamın və İraqın xeyirli saleh qulları) ona gəlib, (21) beyət edəcək. Sonra Qureyşdən, dayıları Kəlb (qəbiləsindən) dən olan bir adam çıxıb, o beyət edənlər üzərinə bir ordu göndərəcək. Lakin beyət edənlər, Bəni Kəlb-lininin göndərdiyi orduya qalib gələcəklər. Bu ordu Kəlb-in göndərdiyi ordudur, (o vaxt) Kəlb-in qənimətində hazır olmayana heyf !… Xəlifə olan zat (Məhdi) malı bölüşdürəcək. İnsanlardan bir qismi, Peyğəmbərlərinin sünnəti ilə əməl edəcək, İslamiyyət yer üzünə tamamilə yerləşəcək. (Məhdi) yeddi il qalıb, sonra vəfat edəcək və Müsəlmanlar onun (cənazə) namazını qılacaqlar."
Əbu Davud deyir ki :
"Bəziləri Hişam-dan rəvayətlə, doqquz il" bəziləri də "yeddi il" dedi."
Bizə Harun ibn Abdullah xəbər verdi, bizə Həmmair-dən nəqlən Əbdussaməd xəbər verdi. Həmmam da Katadə Əbul Xəlil-dən bu hədisi rəvayət etdi.
"Bir xəlifə öləndə münaqişə çıxacaq. Mədinəlilərdən birisi, Mədinədən çıxıb, Məkkəyə qaçacaq. (Amma) Məkkəlilərdən bəzi insanlar, onu (olduğu yerdən) çıxarıb, istəmədiyi halda (Kəbədə) Rükun ilə Məaqmi İbrahim arasında ona beyət edəcəklər. Şamlılar da Onun üzərinə bir ordu göndərəcək, amma o ordu Məkkə ilə Mədinə arasındakı Beyda deyilən yerdə yerə batacaq.(20) İnsanlar bunu görəndə, (Şamın və İraqın xeyirli saleh qulları) ona gəlib, (21) beyət edəcək. Sonra Qureyşdən, dayıları Kəlb (qəbiləsindən) dən olan bir adam çıxıb, o beyət edənlər üzərinə bir ordu göndərəcək. Lakin beyət edənlər, Bəni Kəlb-lininin göndərdiyi orduya qalib gələcəklər. Bu ordu Kəlb-in göndərdiyi ordudur, (o vaxt) Kəlb-in qənimətində hazır olmayana heyf !… Xəlifə olan zat (Məhdi) malı bölüşdürəcək. İnsanlardan bir qismi, Peyğəmbərlərinin sünnəti ilə əməl edəcək, İslamiyyət yer üzünə tamamilə yerləşəcək. (Məhdi) doqquz il qalıb, sonra vəfat edəcək və Müsəlmanlar onun (cənazə) namazını qılacaqlar."
Bizə İbnül Müsənna xəbər verdi, Bizə Əmr ibn Asım xəbər verdi. Bizə Əbül Avam xəbər verdi. Bizə Katadə Əbul Xəlil-dən, O Abdullah ibn Xalis-dən, o da Ümmü Sələmə (r.ə.) vasitəsilə Rəsulullah (s)-dən bu hədisi rəvayət etdi.
Ümmü Sələmə (r.ə.) Rəsulullah (s)-dan (Məkkə ilə Mədinə arasında) batırılacaq olanların qısasını xəbər verib (belə davam etdi) : " Ya Rəsulullah, bu orduya istəməyərək zorla götürülən nə olacaq ? dedim. Rəsulullah (s) :
O briləri ilə birlikdə o da batırılacaq, amma Qiyamət günü niyyətinə görə dirildilər", buyurdu."
Əbu İshaq-dan rəvayət edildiyinə görə ;
Hz. Əli (r.ə.) oğlu Həsən-ə baxıb belə demişdir :
" Mənim bu oğlum Rəsulullah (s)-dan isimləndiyi kimi seyiddir. Onun sülbündən, adı Nəbimizin adından olan, ona yaradılışda yox, xasiyyətdə bənziyən bir adam gələcəkdir."
Hz. Əli hekayəni zikr etdi, " Dünyayı Ədalətlə dolduracaq…" dedi.
Harun belə dedi : Bizə Əmr ibn Əbu Qeys, Mutarrıf ibn Tarif-dən, o Əbu Həsən-dən, o da Hilal ibn Əmr-dən belə dediyini rəvayət etdi :
Mavəraənnəhr-də əl Haris ibn Hərras adında bir adam çıxacaq. Onun (ordusunun) qarşısında Mənsur deyilən birisi olacaq, Qureyş-in Rəsulullah (s)-a imkan verdiyi kimi ali Muhamməd-ə (Xilafətinə) imkan verəcək — və ya hazırlayacaq. Hər möminin ona yardım etməsi və ya dəvəti qəbul etməsi vacibdir."
Abdullah ibn Məsud (r.ə.)-dən rəvayətə görə, Rəsulullah (s) belə buyurdu : "Əhli Beytimdən ismi ismimə bənzəyən bir şəxs Ərəblərin rəhbərliyinə keçib (onların) idarəsini əlinə almayana qədər dünyanın sonu gəlməyəcəkdir."
Abdullah ibn Məsud (r.ə.)-dən rəvayətə görə, rəsulullah (s) belə buyurdu : "Əhli beytimdən ismi ismimə bənzər bir şəxs iş başına keçəcəkdir." Asım deyir ki : Əbu Salih, Əbu Hüreyrə-nin belə söyədiyini bizə dedi : "Dünyanın bir günlük ömrü qalmış olsa belə o kimsənin başa keçməsi üçün Allah o günü uzadar."
Əbu Səid əl Xudri (r.ə.)-dən rəvayətə görə belə demişdir : Peyğəmbərimizdən sonra bir hadisə çıxacağından qorxduq və Rəsulullah (s)-dan soruşduq, buyurdu ki : "Ümmətimin arasında Məhdi çıxacaqdır, beş və ya yeddi və ya doqquz (şübhə edən ravi Zeyd-dir) yaşayacaqdır. Əbu Səid deyir ki : "Bu müddət nədir ?" deyə soruşduq. Rəsulullah (s) "İldir" buyurdu, və belə davam etdi : "Bir kimsə o Mehdiyə gələcək və Ey Mehdi mənə ver, mənə ver deyəcək Mehdi də onun paltarının ətəyi ilə daşıyabiləcəyi qədər ətəyini dolduracaqdır."
Abdullah (ibn Məsud) (r.ə.) söyləmişdir :
Biz bir dəfə Rəsulullah (s) — ın yanında ikən Haşimi oğullarından bir dəstə gənc bizə doğru gəldilər. Sonra Peyğəmbər (s) onları görəndə (mübarək) gözlərinə yaş doldu və rəngi dəyişdi. Abdullah demişdir ki : Bunun üstündən mən :
(Ya Rəsulullah !) Sənin (mübarək) üzündə arzulamadığımız (yəni bizi kədərləndirib, narahat edən) bir dəyişikliyi bir müddətdir görürük, dedim. O da :
Biz elə bir Əhli Beytik ki, Allah bizim üçün axirəti dünyaya tərcih etmişdir. Mənim Əhli beytim, şübhəsiz məndən sonra bəla, qaçırılma və sürgünə uğrayacaq. Nəhayət bərabərində qara bayraqlar olan bir qövm şərq tərəfdən gələcək və xeyir (hökmdarlıq) istəyəcəklər. Lakin istəkləri yerinə yetirilməyəcək. Bunun üstündə savaşacaqlar və onlara (Allah tərəfindən) yardım ediləcək. Bundan sonra istədikləri (hökmdarlıq) özlərinə veriləcək. Lakin özləri bunu qəbul etməyib əmirliyi Əhli Beytimdən bir adama təqdim edəcəklər. Bu (Əmir) də insanlar yer üzünü daha əvvəl zülümlə doldurduqları kimi, yer üzünü ədalətlə dolduracaqdır. Artıq sizdən kim o günə yetişərsə qar üstündə iməkləmək surətilə də olsa onlara çatsın (qatılsın), buyurdu."
Əbu Səid Xudri (r.ə.)-dən rəvayət olunduğuna görə ; Peyğəmbər (s) belə buyurmuşdur :
Ümmətim içində əl Məhdi olacaqdır. (Aranızda qalmağı) qısa tutularsa (qalacağı vaxt) yeddi (il)dir. Qısa tutulmazsa (qalacağı vaxt) doqquz ildir. Mənim ümmətim o dövürdə elə bir rahatlıq tapacaq ki, o günə qədər onun muslini kəsinliklə tapmamışdır. Yer, yemişini (ərzaq məhsulların) verəcək və İnsanlardan heç bir şey gizlətməyəcək (verməməzlik etməyəcək)dir. Mal da o gün çox yığılmış olacaqdır. Adam qalxıb da Ya Məhdi ! Mənə (mal) ver, deyəcək. Məhdi də "Al", deyəcəkdir."
"… Səvban (r.ə.)-dən rəvayət edildiyinə görə ; Rəsulullah (s) belə buyurdu, demişdir :
Sizin xəzinənizin yanında üç insan zidd düşəcək (mübarizə aparacaq). Üçü də bir xəlifənin övladıdır. Sonra (xəlifəlik) bunların heç birinə (qismət) olmayacaq. Daha sonra şərq tərəfdən qara bayraqlar (daşıyan ordu) çıxacaq və heç bir qövmün öldürə bilmədiyi bir formada sizləri öldürəcəklər.
"… Əli (r.ə.)-dən rəvayət olunduğuna görə ; Rəsulullah (s) belə buyurdu, demişdir :
Əl-Məhdi, bizdən, Əhli Beyt-dəndir. Allah onu bir gecədə islah edər (yəni tövbəsini qəbul edər və ya hikmətlərlə zənginləşdirər)."
"… Səid ibn əl-Müsəyyəb (r.ə.) belə demişdir :
Biz (möminlərin anası) Ümmü Sələmə (r.ə.)-in yanında idik. Bir ara Məhdi mövzusunda müzakirə elədik. Bunun üstünə Ümmü Sələmə (r.ə.) :
"… Ənəs ibn Malik (r.ə.)-dən ; Belə demişdir :
Mən, Rəsulullah (s)-dən eşitdim, buyurdu ki : Biz Əbdulmüttəlibin övladları cənnət əhlinin böyükləriyik. Mən, Həmzə, Əli, Cəfər, Həsən, Hüseyn və Məhdi."
"… Abdullah ibn əl-Haris ibn Cəzil əz-Zübeydi (r.ə.)-dən rəvayət edildiyinə görə ; Rəsulullah (s) :
Şərqdən bir dəstə insan çıxacaq və Məhdi üçün şərait hazırlayacaq, buyurdu. O, Məhdi-nin hökmdarlığını nəzərdə tutur. "
Allahın Peyğəmbəri (s): "Mehdi mənim nəvələrimdən biridir ki, üzü ay kimi nurludur."
Allahın Peyğəmbəri (s): "Ümmətimin sonuncusunun içində Mehdi qiyam edəcək. Allah ona yağış əta edəcək, yer otunu bitirəcək, malı tam və kamil şəkildə verəcək, heyvan və dördayaqlılar artacaq və ümmət başıuca və əzəmətli olacaq."
وهو أبو محمد العلوي العسكري وهو أحد الأئمة الاثني عشر على مذهب الامامية ، وهو والد محمد الذي يعتقدونه المنتظر بسرداب سامرا وكان مولده سنة اثنتين وثلاثين ومائتين
İmamiyyə məzhəbinin on iki imamından biri olan Əbu Məhəmməd əl-Ələvi əl-Əsgəri də bu ildə vəfat etmişdi. O, Samirra sərdabına girən və imamiyyə məzhəbinə görə bir gün zühur edəcəyinə inanılan Məhəmmədin atası idi. İmam əl-Əsgəri 232-ci ildə dünyaya gəlmişdi.
أولاد الإمام العسكري علیھ السلام أما الحسن العسكري الامام فله إبنان وبنتان أما الابنان فأحدهما صاحب الزمان عجل الله فرجه الشريف
İmam Həsən əl-Əsgəri əleyhissalamın övladları: Həsən əl-Əsgəri imamdır, onun 2 oğlu və 2 qızı var idi. Oğullarından biri "Sahib əz-Zaman"dır, Allah şərəfli zühurunu təcil etsin.
محمد بن الحسن بن علي بن محمد بن علي بن موسى بن جعفر بن محمد بن علي بن الحسين بن علي بن أبي طالب وكنيته أبو عبد الله وأبو القاسم وهو الخلف الحجة صاحب الزمان القائم والمنتظر والتالي وهو آخر الأئمة ، وقال : ويقال له ذو الإسمين محمد وأبو القاسم قالوا : أمه أم ولد يقال لها صقيل
Əbu Məhəmməd b. Həsən (əl-Əsgəri) b. Əli (ən-Nəqi) b. Məhəmməd (ət-Təqi) b. Əli (ər-Rza) b. Musa (əl-Kazım) b. Cəfər (əs-Sadiq) b. Məhəmməd (əl-Baqir) b. Əli (əs-Səccad) b. Hüseyn (əş-Şəhid) b. Əli (əl-Mürtəza) b. Əbu Talib (ə)-dır və künyələri Əbu Abdullah və Əbul Qasim və O əl-Xələff əl-Höccət və Sahib əz-Zaman, Qaim əl-Müntəzər və sonuncu imamdır.
المنتظرالشريف أبو القاسم محمد بن الحسن العسكري ابن علي الهادي ابن محمد الجواد ابن علي الرضى ابن موسى الكاظم ابن جعفر الصادق ابن [ ص: 120 ] محمد الباقر ابن زين العابدين بن علي بن الحسين الشهيد ابن الإمام علي بن أبي طالب ، العلوي الحسيني .خاتمة الاثني عشر سيدا
Əl-Müntəzər əş-Şərif Əbul-Qasim Məhəmməd b. Həsən (əl-Əsgəri) b. Əli (ən-Nəqi) b. Məhəmməd (ət-Təqi) b. Əli (ər-Rza) b. Musa (əl-Kazım) b. Cəfər (əs-Sadiq) b. Məhəmməd (əl-Baqir) b. Əli (əs-Səccad) b. Hüseyn əş-Şəhid b. İmam Əli b. Əbu Talib əl-Ələvi əl-Haşimi, 12 Seyyidin sonuncusu.
الحسن بن علي بن محمد بن علي الرضا بن موسى بن جعفر الصادق. أبو محمد الهاشمي الحسيني أحد أئمة الشيعة الذين تدعي الشيعة عصمتهم. ويقال له الحسن العسكري لكونه سكن سامراء، فإنها يقال لها العسكر. وهو والد منتظر الرافضة. توفي إلى رضوان الله بسامراء في ثامن ربيع الأول سنة ستين، وله تسع وعشرون سنة. ودفن إلى جانب والده. وأمه أمة.) وأما ابنه محمد بن الحسن الذي يدعوه الرافضة القائم الخلف الحجة، فولد سنة ثمان وخمسين، وقيل: سنة ست وخمسين. عاش بعد أبيه سنتين ثم عدم، ولم يعلم كيف مات. وأمه أم ولد. وهم يدعون بقاءه في السرداب من أربعمائة وخمسين سنة، وأنه صاحب الزمان، وأنه حي يعلم علم الأولين والآخرين، ويعترفون أن أحد لم يره أبداً، فنسأل الله أن يثبت علينا عقولنا وإيماننا
Həsən b. Əli b. Məhəmməd b. Əli ər-Rza b. Musa b. Cəfər əs-Sadiq, Əbu Məhəmməd əl-Haşimi əl-Hüseyni, Şiənin imamlarından biridir, (Şiələr) ona Əsgəri deyirlər. O Rafizilər "Müntəzər" imamlarının atasıdır. O (r.a) Samirrada vəfat etdi, atasının yanında dəfn edilib. Onun (imam Həsən Əsgərinin) oğlu Məhəmməd b. Həsənə gəldikdə isə, Rafizilər onu "Qaim", "əl-Xələf əl-Höccət" deyə adlandırırlar. O hicrətin 258-ci ilində dünyaya gəlmişdir, bəziləri 255 demişdir.
جعفر بن علي بن محمد بن علي بن موسى بن جعفر بن محمد بن علي بن الحسين بن علي بن أبي طالب الحسيني أخو الحسن الذي يقال له العسكريوهو الحادي عشر من الأئمة الإمامية ووالد محمد صاحب السرداب
Cəfər b. Əli (ən-Nəqi) b. Məhəmməd (ət-Təqi) b. Əli (ər-Rza) b. Musa (Kazım) b. Cəfər (əs-Sadiq) b. Məhəmməd (Baqir) b. Əli (əs-Səccad) b. Hüseyn (əş-Şəhid) b. Əli (əl-Mürtəza) əl-Haşimi. Həsən əl-Əsgərinin qardaşıdır. Həsən əl-Əsgəri imamiyyə (məzhəbinin) imamlarından biri və "Sərdabə sahibi" Məhəmmədin atasıdır.
NGC 4350
NGC 4350, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Liqulariya
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Liqulariyanın bəzi növlərinə ədəbiyyatda Senecio adı ilə rast gəlmək olar. Azərbaycanda bir növü- Sibir liqulariyası (L. sibirica) Böyük Qafqazın subalp zonasında yabanı halda bitir. Gülçülükdə çox vaxt aşağıdakı növlərdən istifadə olunur: Dişli liqulariya (L.dentata)- hündürlüyü 150 sm-ə çatır. Ürəkşəkilli, yasəmən rəngli yarpaqları olur. Sarı çiçəkləri səbət və ya çətirşəkilli çiçək qruplarına toplanmış çoxillik bitkidir. Prjevalski liqulariyası - uzun, düz çiçək saplağında yerləşən xırda hamaşçiçəkləri ilə əvvəlki növdən fərqlənir. Liqulariyanı kolun bölünməsi ilə çoxaltmaq asandır. Liqulyariya tək əkinlərdə yaxşı görünür. Bu bitki rütubətə, qeyri-münbit torpaqlara davamlıdır. Liqulariya tək-tək əkildikdə yaxşı görünür. Bitkidən bordürlərin salınmasında istifadə edilir.
Orxan Əkbərov
Orxan Nadir oğlu Əkbərov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı.
Həyatı
Orxan Əkbərov 1982-ci il dekabrın 12-də Saatlı şəhərində anadan olub. 1989–1997-ci illərdə Saatlı şəhərində 3 nömrəli tam orta məktəbdə, 1997–1999-cu illərdə isə Biləsuvar şəhərində 1 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb. Ailəli idi. 2 övladı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun polkovnik-leytenantı olan Orxan Əkbərov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Orxan Əkbərov oktyabrın 2-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. 6 oktyabr 2020-ci il tarixində Biləsuvar şəhərində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Əkbərova "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" adı verildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Əkbərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Əkbərov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İrsi və xatirəsi
2021-ci ildə Biləsuvar şəhəri Uşaq İncəsənət Məktəbinə Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı Orxan Əkbərovun adı verilmişdir.
Neşərək Qadınəfəndi
Neşərək Qadınəfəndi (d. 1848 — ö. 11 iyun 1876) — 32. Osmanlı sultanı Əbdüləzizin üçüncü xanımı.
Həyatı
Neşərək xanım 1848-ci ildə Şimali Qafqazda — Qara dəniz sahilindəki Soçi şəhərində əslən ubix bir ailədə dünyaya gəldi. Əsl adı Nəsrin olan bu qızcığaz İsmayıl bəy Bərəkənin (d. 1812 — ö. 1876) qızı idi. Həsən bəy və Osman Paşa adlı 2 qardaşı Sultan Əbdülhəmidin ən yaxın adamları idi. Xalası isə Osmanlı paşalarından birinin xanımı idi.
1859-cu ildə 4 çərkəz ailəsindən bir heyət toplandı və bölgədəki rus zülmünü Osmanlı sultanına şikayət etmək üçün İstanbula yollandı. Bu heyətə Nəsrinin atası İsmayıl bəy də var idi. İstanbula gələn bu 4 çərkəz bəyinə Osmanlı sultanı tərəfindən torpaq və mülklər hədiyyə edildi. Nəticədə İsmayıl bəy də ailəsiylə birlikdə Silivri yaxınlığında ona verilən mülkdə yaşamağa başladılar. 1868-ci ildə isə bu münasibətləri gücləndirmək üçün Nəsrin xanım Sultan Əbdüləzizlə evləndirildi və Osmanlı sarayına gəlin köçdü. İlk öncə adı dəyişdirilərək Neşərək qoyuldu. 1872-ci ildə Yozğadda bir məscid inşa etdirdi. 1872–1874-cü illərdə 2 övladı dünyaya gəldi: Şahzadə Mehmed Şövkət Əfəndi və Əminə Sultan.
30 may 1876-cı ildə əri Sultan Əbdüləziz saray çevrilişi nəticəsində taxtdan endirilmiş, bir neçə gün sonra isə müəmmalı şəkildə Fəriyə sarayında ölü tapılmışdı. Ərinin ölümündən bir həftə sonra da Neşərək xanım Fəriyə sarayında vəfat etdi.
Ölümünün ardından həm Sultan Əbdüləzizin, həm də bacısının intiqamını almaq istəyən qardaşı Həsən bəy Bərəkə 15 iyun tarixində Mithat Paşanın köşkündə toplanan dövlət adamlarının məclisinə hücum edərək xarici işlər naziri Mehmed Rəşid Paşanı, keçmiş sədrəzəmlərdən Hüseyn Avni Paşanı və digər şəxsləri öldürdü. Çərkəz Həsən hadisəsində 5 nəfər ölmüş, 10 nəfər yaralanmışdı. Nəticədə ələ keçirilən Həsən bəy edama məhkum edildi.
Arif Nərimanbəyov
Həyatı
Arif Nərimanbəyov 13 aprel 1917-ci ildə Bakıda anadan olub. ÜDKİ-nin kinooperatorluq fakültəsini bitirib (1944). Müharibədən sonra Bakı kinostudiyasında işləməyə başlayıb. Rejissor kimi bir "Mozalan" kinojurnalı çəkib.
16 may 1992-ci ildə vəfat edib.
Qarabaşaq sıyığı
thumb| Qarabaşaq sıyığı — Qarabaşaq sıyığından hazırlanan məşhur rus, belarus, ukrayn və polşa yeməyidir.
Hazırlanması
thumb|Soyutma qarabaşaq V.Poxlebkinə görə slavyan xalqlarında qarabaşaq da taxıllar qrupuna daxildir. Şirin və kəmşirin sıyıqlar üçün südə samalensk taxılı əlavə edilirdi. Ovulmuş hissəciklər əzilmiş sıyıqda istifadə edilir.Qarabaşaq sıyığı su və süd də hazırlanır. O adi yemək (bəzən, süd, kərə yağı, şəkər də əlavə edilir) ola bilər. Bəzən qarniyer kimi də istifadə edilir. Dietik yeməklər içərisində ön planda durur.
Tarixi
thumb|right Poxlebkina görə qarabaşaq sıyığı rus mətbəxində ikinci növ milli yemək hesab edilir. Belə ki, xalq mahnılarında da hansı sıyıq olursa qarabaşaq sıyığı olmalıdır. O həmçinin rahat hazırlanma qaydasına görə də fərqlənir. SSRİ-nin tərkibinə daxil olan respublikalarda da qarabaşaq sıyığından əlavə buğda və arpa sıyıq ları da geniş yayılmışdır.
Almaniyada milli parkların siyahısı
thumb|333x333px|15 Alman milli parkının xəritəsi (2014) Aşağıdakılar Almaniyadakı 16 milli parkın Şimaldan Cənuba doğru siyahısıdır: Almaniyada həmçinin 14 biosfer qoruq və 98 təbiət parkı var.
Demirbank
Demirbank — Türkiyədə bank.
Tarixi
1926–1929-cu illərdə Türkiyədə bankların sayı sürətlə artmışdır, lakin bunlar əsasən yerli iş adamları tərəfindən qurulan yerli banklar idi. İkinci Dünya müharibəsindən sonra kreditə tələbatın artması bəzi tacirlərin və kənd təsərrüfatı ixracatçılarının Türkiyə iqtisadiyyatında kredit imkanlarını artırmaq üçün banklar qurması ilə nəticələnmişdir. 1940-cı illərdə bankların əksəriyyəti dövlət bankları idi, lakin 1944–1960-cı illərdə özəl kommersiya banklarının sayında artım olmuşdur.
"Demirbank" 7 sentyabr 1953-cü ildə "Cıngıllı Holding" tərəfindən İstanbulda qurulmuşdur. 6 dekabr 2000-ci ildə "TMSF"-ə verilmişdir. Avropa İnsan Haqları Məhkəməsi transfer qərarını ədalətsiz hesab etmişdir. 20 sentyabr 2001-ci ildə "HSBC" tərəfindən satın alınmış və 11 dekabr 2001-ci ildə "HSBC Bank A.Ş."yə ilə birləşdirilmişdir.
Belarus Milli İncəsənət Muzeyi
Belarus Respublikasının Milli İncəsənət Muzeyi — Belarusiyadakı ən böyük sənət muzeyidir və paytaxt Minskdə yerləşir. Muzey iyirmi müxtəlif kolleksiya təşkil edən və həm milli, həm də dünyanın müxtəlif ölkələrinin sənət abidələri olan otuz mindən çox sənət əsərindən ibarətdir.
Tarixi
1941-ci ilin əvvəlində Dövlət Rəssamlıq Qalereyasının fondları və ehtiyatları artıq 2711 sənət əsərini təşkil edirdi və onlardan dörd yüzü sərgidə idi. Hər bir abidənin təsviri və tədqiqi, habelə muzey kolleksiyasının kataloqunun yaradılması üzərində uzunmüddətli iş aparılmalı idi. Böyük Vətən Müharibəsinin ilk günlərində bütün kolleksiyanın taleyi faciəvi olaraq əlverişsiz idi. Qalereya qısa müddətdə bir iz belə buraxmadan yox olur.
Müharibədən sonra sənət əsərlərinin yalnız bir hissəsi, əsasən müharibədən əvvəl Rusiyadakı sərgilərdə olanlar geri qaytarıldı. Müharibədən sonrakı dağıntılara baxmayaraq, Minsk xarabalığa çevriləndə Belarus hökuməti Qalereya üçün sənət əsərləri almaq üçün xeyli miqdarda pul ayırmışdı. Boris Kustodiyev, Vasili Polenov, Karl Briüllov və İsaq Levitan tərəfindən çəkilmiş əsərlərin alınması artıq 1945-ci ilin avqust ayında başlamışdı.
İki mərtəbəli və böyük bir qalereyanı əhatə edən on geniş salonu olan Dövlət Rəsm Qalereyasının yeni binasının inşası 1957-ci ildə başa çatmışdı. Həmin illərdə Muzeyin kolleksiyası müharibədən əvvəlki səviyyəyə çatmışdı və üç minə yaxın Rusiya, Sovet və Belarus sənət əsərlərini özündə cəmləşdirmişdi.
1970-1980-ci illərin əvvəlləri Muzeyin sərgi fəaliyyətinin zirvəsi idi. Belarusun müasir rəngkarlıq və qrafika sənətinin kolleksiyası xaricdəki sərgilər üçün Muzeyin fondlarından götürülmüşdür.
1993-cü ildə muzey Belarus Respublikasının Milli İncəsənət Muzeyi adlandırıldı.
Çarlz Tilli
Çarlz Tilli siyasətlə cəmiyyət arasındakı əlaqələr haqqında yazan Amerikalı sosioloq, siyasətçi və tarixçi idi. 1969–1984-cü illərdə Miçiqan Universitetinin tarix, sosiologiya və sosial elmlər üzrə professoru və son olaraq Kolumbiya Universitetinin Sosial Elmlər Cozef L. Battenvayzer professoru idi. O, "21-ci əsrin sosiologiyasının qurucu atası" və "dünyanın ən görkəmli sosioloqlarından və tarixçilərindən" biri kimi təsvir edilmişdir. Ölümündən sonra şərəfinə çox sayda xüsusi jurnal mövzusu, konfrans, mükafat və cənazə lövhələri çıxdı.
Şəxsi həyatı və təhsili
Tilli İllinoyz ştatı, Lombard şəhərində (Çikaqo yaxınlığında) anadan olub. 1950-ci ildə Harvard Universitetini yüksək dərəcəli diplom (magna cum laude) ilə bitirib. Koreya müharibəsi dövründə ABŞ Hərbi Donanmasında amfibiya heyətinin xəzinədarı vəzifəsində çalışıb. Tilli Harvardda Sosiologiya fəlsəfə doktorunu 1958-ci ildə bitirdi. Harvardda ikən, sosial şəbəkə analizindəki Harvard inqilabı əsnasında, o, İctimai Əlaqələr şöbəsinin tələbəsi idi. Tillinin Miçiqan Universitetindəki məzun tələbələrindən olan Dr. Viktor Li Bürke'nin sözlərinə əsasən, Tilli Talkot Parsons və Corc C. ilə yanaşı bir çoxları tərəfindən dünyanın aparıcı sosioloqlarından sayılan Pitirim Sorokinin tədris yardımçısı olduğunu söyləmişdi. Tillinin sözlərinə görə, Sorokin ona səhər saatlarında zəng etməklə və rus şivəsi ilə "Mr. Tilli, siz bugün mənim sinifimə dərs keçməlisiniz" deyərək, Tillini təşvişə salmağı ilə tanınırdı. Tilli ağlında Sorokinin gün üçün nəzərdə tutduqlarını bilmədən öz vəzifəsini yerinə yetirirdi. Tilli həmçinin Sorokinə öz dissertasiyasını qəbul etdirməyə çalışırdı, lakin hər dəfə Sorokin Tillinin fikirlərini eşitdikdən sonra "Çox maraqlıdır, Mr.Tilli, ancaq mənim fikrimcə Plato bunu daha yaxşı qeyd etmişdir" deyirdi. Tilli Harvarddakı hazırlıq imtahanından kəsilmişdi, çünki imtahanın olacağı zamanı unutmuşdu. Nəticədə Tilli öz dissertasiyasını nəzərdən keçirmələri üçün Barrinqton Mur və Corc Homansa üz tutmuşdu, lakin o, heçvaxt Pitirim Aleksandroviç Sorokinin böyük şəxsiyyət olduğunu deməkdən çəkinməyib. Baxmayaraq ki, Tilli "mübadilə nəzəriyyəsi"ni inkar etmişdir, o, mübadilə nəzəriyyəsinin yaradıcılarından biri saydığı Homansın sosialogiya tarixindəki ən yaxşı yazıçılardan biri kimi tanıyıb və Amerika Sosioloji Assosiasiyasında fərqlənmə mükfatı alarkən, tamaşaçılara Corc Homansın yaşamasını və ona təşəkkür edə bilməyi arzu etdiyini demişdi. Çarlz Tilli 29 Aprel 2008-ci ildə Bronx'da lenfoma xəstəliyindən öldü. Xəstəxanada zəifləyərkən, o, yeni tələbə olan Barri Vellmana bir xarakterik cümlə yollamışdı: "Bu, qarışıq bir vəziyyətdir." Tilly'nin ölümündən sonrakı bəyannamədə, Kolumbiya Universitetinin başçısı Li C. Bollinger, Tilly'in "mübahisəli dinamika və siyasi tarixin etnoqrafik təməlləri" adlı kitabları yazdığını ifadə etdi. Miçiqan Universitetindən Adam Aşforz Tilli'ni "21-ci əsr sosiologiyasının qurucu atası" adlandırmışdı. Çarlz Tilli Riçard H. Tillinin qardaşı və baxmayaraq ki, onlar Çarlzın ölümü zamanı artıq ayrı idilər, Çarlz Luiza A. Tilli ilə uzun müddət evli olmuşdur. Hər ikisi seçkin tarixçidirlər.
Akademik kariyerası
Çarlz Tilli, Deleveyr Universitetində, Harvard Universitetində, Toronto Universitetində, Miçiqan Universitetində, Yeni Məktəbdə və Kolumbiya Universitetində tədris vermişdir. Miçiqanda Tilly, 1969–1984-cü illərdə tarix professoru, 1969–1981-ci illərdə sosiologiya professoru və 1981–1984-cü illərdə İctimai Elmlər professoru Teodor M. Nyukomb olmuşdur. Kolumbiyada o, İctimai Elmlər professoru Cozef L. Battenvayzer olmuşdur və Harrison Vayt ilə birlikdə Tilli, Nyu-York Məktəbinin əlaqəli sosiologiyanın yaranmasında mühüm rol oynamışdır. Karyerası boyunca Tilly 600-dən çox məqalə, 51 kitab və monoqrafiya yazmışdır. O, Milli Elmlər Akademiyasının, Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının, Amerika Fəlsəfə Cəmiyyətinin, Sosiologiya Tədqiqatları Assosiasiyasının və Ordre des Palmes Akademiklərinin üzvü olmuşdur.
Akademik fəaliyyəti
Tillin akademik fəaliyyəti bir sıra ictimai elmlər mövzusunu əhatə etmiş və tarix və siyasi elm daxil olmaqla, sosiologiya xaricindəki fənlər üzrə təqaüdlərə təsir göstərmişdir. O, tarixi sosiologiyanın inkişafında, tarixi analizdə kəmiyyət metodlarının erkən istifadəsi, hadisənin kataloqlaşdırılması metodologiyası, əlaqəli və sosial-şəbəkə araşdırma üsullarına yönəlik, proses və mexanizmlərə əsaslanan inkişafı ilə yanaşı, mübahisəli siyasət, ictimai hərəkatlar, əmək tarixi, dövlət quruluşu, inqilablar, demokratikləşmə, bərabərsizlik və şəhər sosiologiyası kimi tədqiqatlarda mühüm fiqurlardan sayılır.