cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xərc-fayda analizi
Nəqliyyat investisiyası
Avropa İttifaqının Altıncı Çerçeve Proqramının bir hissəsi olan Avropa Birliyinin Nəqliyyat xərclərinin qiymətləndirilməsi və layihə qiymətləndirilməsinə uyğunlaşdırılmış Avropa yanaşmalarının inkişafı layihəsi üçün İnkişaf etdirilən Uyğunlaşdırılmış Avropa Yanaşmaları, AB üzv dövlətlərinin nəqliyyat qiymətləndirmə rəhbərliyini nəzərdən keçirdi və əhəmiyyətli milli fərqlər tapdı. HEATCO, AB daxilində nəqliyyat qiymətləndirmə təcrübəsini uyğunlaşdırmaq üçün təlimatlar hazırlamağı hədəflədi.
Sərrastlıq
Sağlamlıq iqtisadiyyatında AMB qeyri-kafi bir tədbir ola bilər, çünki insan həyatının dəyərini təyin etmək üçün ödəmə həvəsinin metodları gəlir səviyyəsindən təsirlənə bilər. Maliyyət-fayda analizi, sağlamlıq siyasətinin təsirlərini analiz etmək üçün QALY və DALY kimi variantlar daha uyğun ola bilər.
Bəzi ətraf mühitin təsirləri üçün maliyyə-fayda analizi əvəzolunmazlıq təhlili ilə əvəz edilə bilər. Bu, xüsusilə enerji səmərəliliyinin artması ilə enerji istifadəsində azalma kimi bir növ fiziki nəticə axtarıldıqda doğrudur. Maliyet effektivliyi analizindən istifadə etmək az zəhmətkeş və çox vaxt aparır, çünki nəticələrin pul qazanmasını əhatə etmir (bu, bəzi hallarda çətin ola bilər).
Məmməd Kazım
Məmməd İsrafil oğlu Kazımov (Məmməd Kazım; ) — azərbaycanlı şair, yazıçı, dramaturq, jurnalist, publisist, “Qızıl Qələm” mükafatı laureatı (1975), 1974-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Məmməd Kazım 25 May 1934-cü ildə Masallı rayonunun Tatyan kəndində anadan olmuşdur. Uşaqlığı İkinci Dünya Müharibəsi illərinə təsadüf etdiyi üçün oxumağı və yazmağı özü öyrənmiş, müharibə bitdikdən sonra birbaşa ikinci sinfə qəbul edilmişdir. Az bir vaxtda üstün zəkası ilə yaşıdlarından fərqləndiyinə görə dördüncü sinfə keçirilmişdir.
1950-ci ildə 7 illik təhsilini başa vurduqdan sonra Bakıya gedib Siyasi Maarif Məktəbinə qəbul olmuşdur. Yazdığı şeirler, o illərdə Maarif Məktəbində müəllim işləyən Xalq Yazıçısı Bayram Bayramov və Ədəbiyyat Dərnəyinin rəhbəri Yəhya Qarabağlı tərəfindən böyük maraqla qarşılanmışdır. İlk şeiri “Yeni həyat” qəzetində dərc olunan Məmməd Kazım 1956-1962-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Kitabxanaçılıq Fakultəsində təhsilini davam etdirmişdir.
1960-cı illərin əvvəllərində Masallıda Ədəbiyyat Dərnəyi quraraq rayon camaatını ədəbi fəaliyyətlərə cəlb etmiş, eləcə də məktəblərdə bir çox şair və yazıçılarla görüşlər təşkil edərək insanların böyük rəğbətini qazanmışdır.
Fəaliyyəti
1966-cı ildə paytaxtdakı ədəbi mühitə yaxın olmaq üçün Xırdalana köçmüş və “Abşeron” qəzetinin şöbə müdiri, “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetinin isə əməkdaşı olmuşdur. Eyni ildə şairin “Qönçə” adlı ilk şeirlər kitabı Xalq Şairi Məmməd Arazın xeyir-duası ilə işıq üzü görüb.
M.Kazımın təşəbbüsü ilə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Hərbi Şurasının qərarı əsasında Televiziyada Hərbi-Vətənpərvərlik tərbiyəsi redaksiyası yaradılmışdır. O, 1969-1985-ci illərdə Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində “Hünər” Hərbi-Vətənpərvərlik Redaksiyasına rəhbərlik etmiş, 1971-1983-cü illərdə isə “Hünər”in baş redaktoru və aparıcısı kimi fəaliyyət göstərmişdir. “Hünər” proqramı, İkinci Dünya Müharibəsində canından keçən neçə-neçə azərbaycanlı qəhrəmanın üzə çıxarılmasında əvəzsiz rol oynayıb. Məmməd Kazım, “Hünər” və “Heç kim unudulmayıb” televiziya verilişlərini Azərbaycan hərb tarixinin bir parçasına çevirib. O, tamaşaçıların yaddaşında həm də “Ludza əfsanəsi” və “Xəzər laylası” tamaşaları ilə qalmışdır.
Kontakt Home
Kontakt Home — Azərbaycanda elektronika, məişət texnikası və mebel satışı üzrə fəaliyyət göstərən mağaza şəbəkələrindən biri. Şəbəkənin baş direktoru Həsən İsrafilzadədir.
Məmməd Kazım
Fəaliyyəti
Eyni zamanda, 1990-cı ildə 70 min nüsxə ilə çap olunan “Hünər” kitabı böyük maraqla qarşılanaraq ən qısa vaxtda insanların stolüstü kitabına çevrilmişdir. Kitabda İkinci Dünya Müharibəsində şəhid olan yüzlərlə həmvətənlərimiz haqqında oçerklər yer alıb. Bu sənədli povest, Məmməd Kazımın uzun illər boyu keçmiş Sovetlər Birliyi və Avropa ölkələrindəki araşdırmalarının nəticəsi idi.
Vahid Əziz
Vahid Əziz (tam adı:Cəfərov Vahid Əziz oğlu; ) — şair, tərcüməçi, Azərbaycan Respublikasının Xalq şairi (2019), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1978), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1974).
Məmməd Kazım
Fəaliyyəti
“Zirvəyə yol axtarıram” (1970), “Xəzər laylası” (1972), “Xatın zəngləri” (1977), “Leytenant Kərimov və dostları” (1980), “Taleyim-qismətim” (1983), “Salam, General” (1983), “Gələrəm görüşünə” (1988), “Mirhəsən xanın övladları” (1996-1997), “Ya peyğəmbər” (1999), “General Həzi” (2000), “Sahildə ucalan palıd” (2001), “Qarabağım-Qara bağrım” (2002), “Fateh” və sairə bu kimi nəzm və nəsr kitabları, eləcə də 3-cildlik “Seçilmiş əsərləri” Məmməd Kazımın Azərbaycan ədəbiyyatına qiymətli töhfələridir. O, bədii publisistikasına görə 1975-ci ildə “Qızıl Qələm” mükafatına layiq görülmüşdür. Əsərləri rus, ukrayna, tatar, latış, ingilis və başqa dünya dillərinə tərcümə olunmuşdur. Ayrı-ayrı şeir, poema və publisistik yazıları "Ədəbiyyat", "Azərbaycan", "Qala", "Azərbaycan Gəncləri", "Azərbaycan Müəllimi" və s. qəzetlərdə, "Azərbaycan", "Ulduz", "Литературный Азербайджан" və Moskvada yayımlanan "Молодая Гвардия" jurnallarında dərc olunmuşdur. Məmməd Kazımın dilimizə tərcümə etdiyi Tatarıstanın xalq şairi Robert Minnullinin “Ətirli yarpaqlar” şeirlər kitabı tam orijinallığı ilə müstəqillik dövrünün poetik tərcümə işinə layiqli nümunədir.
Ssenariləri əsasında C.Cabbarlı adına Azərbaycanfilm Kinostudiyası tərəfindən 416-cı Azərbaycan Diviziyasının qəhrəmanlığına Taqanroqda ucaldılmış abidənin açılışından bəhs edən film, həmçinin, Azərbaycan Televizisiyasının sənədli filmlər studiyası tərəfindən "Dnepr qəhrəmanı", "Onu peşə məktəbi yetişdirmişdir" və "Hünər" filmləri çəkilmişdir.
Vahid Əziz
Həyatı
Vahid Əziz 1945-ci il noyabrın 23-də Ermənistanın Dərələyəz mahalının Əzizbəyov rayonunun Əzizbəyov kəndində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. Azərbaycanın Tərtər rayonuna köçdüklərindən orta məktəbi orada bitirmişdir (1963). Əmək fəaliyyətinə Əli Bayramlı şəhərində Şirvanneft trestində başlamışdır (1963–1964).
Kontakt Home
Haqqında
2006-cı ildə mobil telefon, aksessuar və mobil nömrələrin satışını həyata keçirən ilk Kontakt Home mağazası açılmışdır. Eyni ildə 3 yeni mağazası da açılan mağazalar şəbəkəsinin adı "Kontakt Mobile" idi.
Vahid Əziz
Həyatı
Azərbaycan Politexnik İnstitutunu bitirmişdir (1971). "Xəbər Mətbuat Agentliyi"ndə müxbir (1971–1976), Bakı şəhər Partiya Komitəsində təbliğat və təşviqat şöbəsində təlimatçı (1976–1982), Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsində təlimatçı, mətbuat bölməsinin müdiri (1982–1989), Azərbaycan Dövlət Mətbuat Komitəsində sədr müavini (1989–1991) vəzifələrində çalışmışdır.
Məmməd Kazım
Fəaliyyəti
M.Kazımın ədəbiyyat sahəsindəki xidmətlərinin mühüm bir qolunu da naşirlik fəaliyyəti təşkil edir. Onun 1990-cı illərdə təsisçisi və baş redaktoru olduğu “Qala” qəzeti ədəbi proseslərin canlanmasında, hazırda Azərbaycan ədəbiyatının aparıcı imzalarına çevrilmiş insanların vaxtilə üzə çıxmasında böyük rol oynayıb.
Kontakt Home
Haqqında
2011-ci ildə məhsul kateqoriyaları siyahısına məişət texnikası əlavə olundu. Mağazaların təklif etdiyi məhsulların çeşidliliyi artdı və şəbəkənin adı "Kontakt Electronics" adına dəyişdirildi. 2013-cü ildə geniş elektronika və məişət texnikası kateqoriyalarının sırasına mebel kateqoriyası da əlavə olundu. Həmin ildən etibarən yerli və xarici brendlərin, həmçinin öz fabrikinin istehsal etdiyi mebellər də mağazalarda satışa çıxarıldı. Bununla da "Home" konsepti tamamlanaraq, şəbəkənin adı "Kontakt Home" adına dəyişdirildi.
Məmməd Kazım
Fəaliyyəti
Doğma yurdun tarixi keçmişi və təbii gözəllikləri, sülhə və xoş görüşə çağırış, vətən sevgisi, neqativ sosial təzahürlərə qarşı satirik ironiya, azadlıq, dürüstlük və mərdlik – onun janrca zəngin, məzmunca dolğun əsərlərinin əsas qayəsidir. Kiçik yaşlarından müharibənin ağrı-acılarını gördüyü üçün bütün yaradıcılığı boyunca insanları müharibələrə qarşı kəskin etiraza səsləyib.
Vahid Əziz
Həyatı
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi idarə heyətinin katibi olmuşdur (1991–1997). Bakı şəhər İcra hakimiyyətinin Reklam və Şəhər tərtibatı Departamentində "Reklamların Azərbaycan dilində yazılışına nəzarət bölməsi"nin müdiri olmuşdur. Dağlıq Qarabağ üzrə respublika təşkilat komitəsinin üzvüdür (1989-cu ildən). İnqilabdan əvvəl görkəmli rus ədiblərinin erməni — Azərbaycan münasibətlərinə dair yazdıqları əsərlərin yenidən nəşrini bilavasitə təşkil etmişdir.
Kontakt Home
Haqqında
Şirkət əməkdaşlarının sayı 2500-ə yaxındır. Hazırda 30-dan çox brendin rəsmi distribyuteri olan Kontakt Home-un 31 mağaza və 1 online mağazası müştərilərə xidmət edir.
Məmməd Kazım
İctimai-siyasi fəaliyyəti
Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının ilk qurucularından və VHP Ali Məclisinin (Ali Şurasının) ilk üzvlərindən biri olub.
Vahid Əziz
Həyatı
"Oğuz eli" ədəbi-publisistik qəzetin işıq üzü görməsinə ciddi köməyi olmuşdur. Bakıda keçirilən Beynəlxalq-biznes konqresinin təşkilat komitəsi qərargahının rəisi olmuşdur (1991). "Ergün" firmasını, eyni adlı nəşriyyatı təsis etmişdir. Burada bazar iqtisadiyyatı ilə sıx bağlı olan sorğu, lüğət kitablarını, müasir Avropa və Amerika iqtisadçılarının əsərlərini kütləvi tirajla nəşr etdirmişdir.
Kontakt Home
Beynəlxalq partnyorlar
Kontakt Home Dyson, Electrolux, WAHL, Toshiba, Black&Decker, Hoffmann kimi dünya brendlərinin Azərbaycanda eksklüziv distribyuteri, Samsung, LG, Bosch, Huawei, Realme, Sony, Panasonic, BQ, Sonorous, Elari, Thomas, Beurer, Karcher, H Gala, Cassore, Simge mobilya kimi 30-dan çox beynəlxalq brendin rəsmi distrübyuteri, Apple brendinin rəsmi satış mərkəzidir.
Məmməd Kazım
Vəfatı
2018-ci il martın 10-da Bakıda vəfat etmiş, Xırdalan Qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.
Vahid Əziz
Həyatı
Bədii yaradıcılığa 1967-ci ildə "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində çıxan ilk şeirindən sonra başlamışdır. Həmin vaxtdan dövri mətbuatda müntəzəm çıxış edir. Son illər 200-dən çox publisistik məqaləsi və müsahibəsi dərc olunmuşdur. Yeni şeirlərlə vaxtaşırı çıxış etmişdir. Sözlərinə bəstələnmiş mahnıların diski buraxılmışdır. "Dözmək olmur" (1997) şeirlər kitabı rəğbətlə qarşılanmışdır. Bədii tərcümə ilə də məşğul olur. 40-dan çox mahnısına musiqi bəstələnmişdir. Azərbaycanın rəsmi nümayəndə heyətinin tərkibində dəfələrlə xarici ölkələrdə olmuşdur.
24 may 2019-cu ildə "Azərbaycan Respublikasının xalq şairi" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Mədəniyyət Nazirliyinin təsis etdiyi "Nizami Gəncəvinin 880 illiyi (1141-2021)" xatirə nişanı ilə təltif edilib.
Yuxarı Dürrac (Marağa)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 41 nəfər yaşayır (9 ailə).
Şərq Sahili hip-hop musiqisi
Şərq sahili hip-hop musiqisi ― 1970-ci illərdə ABŞ-nin New York bölgəsində ortaya çıxan bir hip-hop trendidir. Müxtəlif bölgələrdən ABŞ-nin şərq hissəsini əhatə edən bölgəyə gələn rep sənətçilərinin zamanla yaratdığı bir üslubdur. Sadə qafiyə sxemindən və adi "köhnə məktəb" üslubundan fərqli olan və daha çox söz yazma bacarıqlarına söykənən bir üslubdur. Çox hecalı yanıltmaclar, qarmaşıq cinas, davamlı və sərbəst oxuma tərzi və axış, eləcə də kompleks metaforalar ilə xarakterizə olunur. Şərq sahili hip-hopunda sənətkarda yaxşı bir səs olmasa da aqressiv bir oxuyuş təzi və vurğu gərəklidir. Public Enemy və EPMD kimi qruplarda bu bir nümunədir. Bundan əlavə, söz yazma istedadı Eric B. & Rakim, Boogie Down Productions, Big Daddy Kane, Slick Rick kimi qruplarda və sənətkarlarda olduqca güclüdür.
1980-ci illərin ortalarında Şərq Sahili hip-hop mədəniyyəti alt mədəniyyətlərə ayrılmışdır. Sosial məsələlərə toxunan şüurlu bir üslubla icra olunan lyrical consciousness ya da şiddət məzmunlu məsələlərə toxunan və bandalardan bəhs olunan mafya növü də deyilən mafioso rap kimi alt növlər də olmuşdur. Raekwon və Kool G Rap kimi sənətkarlar mafioso rap janrına nümunə kimi göstərilə bilər.
Sürxrud
Sorxrud — İranın Mazandaran ostanının Mahmudabad şəhristanının Sorxrud bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 6,569 nəfər və 1,841 ailədən ibarət idi.
Tomas Holkroft
thumb|Tomas Holkroft Tomas Holkroft (Thomas Holcroft, 1745 - 1809) —İngiltərə yazıçısı.
Tofiq Mirzəyev (dövlət xadimi)
Tofiq Mürsəl oğlu Mirzəyev — Azərbaycan SSR və Azərbaycan Respublikasının görkəmli dövlət və ictimai-siyasi xadimi, 1988–1990-cı illərdə Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsinin katibi, 1976–1991-ci illərdə Azərbaycan SSR Maliyyə Nazirinin müavini, 1991–1992-ci illərdə isə Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirinin müavini, 1991–1992-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məsələlər üzrə Dövlət Komisiyyasının üzvü, tanınmış iqtisadçı, iqtisadiyyatın idarə olunması üzrə mütəxəssis və elmi tədqiqatçı.
Həyatı
Tofiq Mürsəl oğlu Mirzəyev 20 noyabr 1940-cı ildə Gürcüstan SSR-in Marneuli rayonu Böyük Bəylər kəndində ziyalı aisləsində dünyaya göz açıb. Uşaqlığı və erkən gəncliyi Böyük Bəylər kəndində keçib. Orta məktəbi bitirdikdən sonra ali təhsil almaq üçün Bakı şəhərinə köçmüş və ömrünün sonuna qədər Azərbaycanda yaşamışdır. Tanınmış dövlət xadimi Tofiq Mirzəyev 6 yanvar 2016-cı ildə 75 yaşında dünyasını dəyişmiş və ailəsinin arzusuna uyğun olaraq Bakı şəhərində dəfn edilmişdir.
Dövlət xadimi
26 iyun 1976-ci ildə Azərbaycan KP-nin 1-ci katibi Heydər Əliyev, Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsinin Plenumunda Azərbaycan SSR-də maliyyə sisteminin təkmilləşdirilməsi üçün Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Sədri Əli İbrahimovun qarşısında konkret tələblər qaldırdı və 40-cı illərdən qalma nomenklatura kadrlarının gənclərlə əvəz olunması göstərişi verdi.
22 yanvar 1981-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Soveti tərəfindən Həsən Seyidovun Sədrliyi ilə yeni Nazirlər Soveti formalaşdırılanda Tofiq Mirzəyev yenidən Maliyyə Nazirliyində saxlanıldı və nazir müavini postuna təyin edildi. Yeni hökumət başçısı Həsən seyidovun Borçalıdan olması, həmçinin Mərkəzi Komitədə Tofiq Mirzəyevlə bir çox dövlət tədbirlərində birgə fəaliyyət göstərmələri səmimi münasibətlərin əsasını qoydu.
Sezar Frank
Sezar Frank (César Franck - Cesar-Auguste-Jean-Guillaume-Hubert Franck, ) — Belçika əsilli Fransa bəstəkarı və orqanisti.
Tofiq Mirzəyev (dövlət xadimi)
Dövlət xadimi
1982–1983-cü illərdə Azərbaycan SSR Maliyyə Naziriliyi və Dövlət Plan Komitəsi Tofiq Mirzəyevin təklifi əsasında respublikada pul tədavülü sahəsində işlərin təkmilləşdirilməsi üçün xüsusi işlər həyata keçiridi. Bu proses Azərbaycan SSR-də sənaye istehsalının və kənd təsürüffatı məhsullarının artması nəticəsində respublikanın büdcəsində toplanan maliyyə vəsaitlərinin rasional xərclənməsinə ciddi təsir göstərdi.
1983–1984-cü illərdə Yuri Andropovun SSRİ rəhbərliyinə gəlməsi bütün SSRİ-də olduğu kimi, Azərbaycan SSR-də də dövlət səviyyəsində həyata keçirilən "Əmək intizamı" siyasətinin sərtləşdirilməsi ilə müşahidə edildi. O vaxt Azərbaycan rəhbəri K.Bağırov "Əmək intizamı" siyasətinin Azərbaycan reallığına və yerli şəraitdə zərəsiz həyata keçirilməsi üçün Maliyyə Nazirinin müavini Tofiq Mirzəyevdən xüsusi proqram hazırlayıb həyata keçirmək göstərişi verdi. 1983-cü ilin sonu 1984-cü illərdə Azərbaycan SSR-də Tofiq Mirzəyevin "Müəsisəslərdə mühasibat uçotu, onun mexanikləşdirilməsi və əmək intizamı" proqramı və bu istiqamətdə maliyyə siyasəti reallaşdırıldı. Bu keçmiş SSR-də Ukrayna, Litva, Latviya və RSFSR ilə yanaşı Azərbaycanın da göstəricilərində biri idi.
SovİKP Baş katibi Mixail Qorbaçovun tətbiq etməyə başladığı yenidənqurma siyasəti, iqtisadi liberallşma, bazar iqtisadiyyatı sistemin mərhələli tətbiqi, SSRİ və Azərbaycan SSR-in maliyyə sistemini də əhatə etməyə başladı. 1985-ci ildə Nikolay Rıjkov hökumətində SSRİ Maliyyə Naziri təyin edilən Boris Qostevin tətbiq etməyə başladığı yeni maliyyə planlaşdırması və bazar iqtisadiyyatı prinsiplərinə uyğun liberal maliyyə siyasəti Azərbaycanda Tofiq Mirzəyev tərəfindən həyata keçirilməyə başladı.
1988-ci ildə SovİKP Baş katibi Mixail Qorbaçovun müttəfiq respublikalarda partiya və respublika rəhbərliyinin 1970–80-ci illərdən kök salmış milli-siyasi klanlardan təmizləmə siyasəti bütün müttəfiq sovet respublikalarında yuxarı partiya-dövlət elitasının dəyşdirilməsinə gətirib çıxardı. 1988-ci ildə Azərbaycan SSR yeni rəhbər təyin edilən Əbdürrəhman Vəzirov, SSRİ rəhbərliyinin razılığı ilə Ayaz Mütəllibovun başçılığı ilə yeni Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti təyin etdi.
27 yanvar 1989-cu ildə formalaşdırılan yeni tərkibli edilən Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetində Maliyyə naziri vəzifəsindən kənarlaşdırılsa da əvəzedilməz kadr və maliyyə siyasətinin profesiional mütəxəssisi Tofiq Mirəzyev Ayaz Mütəllibov hökumətində də Maliyyə Nazirinin müavini vəzifəsə təyin edildi. Bu o demək idi ki, Azərbaycan SSR maliyyə sistemi və ümumən dövlətin apardığı maliyyə siyasəti Tofiq Mirəzyevsiz mümkün deyil.
1988-ci ildə Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsinin Birinci katibi Ə.Vəzirov Tofiq Mirzəyevi Azərbaycan KP MK katibi təyin etdi. Tofiq Mirzəyev artıq republikaının maliyyə siyasətinin Mərkəzi Komitədəki kuratoruna çevrildi. Bu vəzifəsinin öhdəsindən uğurla gələn T.Mirzəyev SSRİ-də başlayan ciddi iqtisadi böhranın Azərbaycanda təsirinin azaldılması üçün bir sıra starteji təkliflər irəli sürdü və müxtəlif qabaqlayıcı tədbirlərin həyata keçrilməsinə nail oldu.
1990-cı il 20 yanvar faciəsindən sonra Azərbaycan SSR rəhbərliyində dəyişiklik edildi. Əbdürrəhman Vəzirov vəzifəsindən kənarlaşdırıldı. Respublikaya rəhbərliyinə Ayaza Mütəllibov]gətirildi. 26 yanvar 1990-cı iləd Həsən Həsənovun başçılığı ilə formalaşdırılan Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetində Tofiq Mirzəyev həmiş olduğu kimi yenidən Maliyyə Nazirinin müavini vəzifəsində saxlanıldı. Onunla hələ 70-ci illərin sonunda tanış olan Həsən Həsənov maliyyə siyasəti sahəsində yetişmiş, xüsusi təcrübayə malik olan mütəxəssisi əldən vermək istəmədi.
1988-ildə Dağlıq Qarabağ bölgəsində başlanan erməni separatizmi və yavaş yavaş alovlanan milli münaqişə vətənpərvaər şəxs olan Tofiq Mirzəyevi də düşündürürdü və o yenidən fəaliyyətə keçərək müxtəlif qabaqlayıcı tədbirlərin həyata keç.irilməsi üçün dövlət orqanlarına təkliflər hazırladı və təqdim etdi. Digər tərəfdən isə qonşu Gürcüstan SSR-də yaşayan spoydaşlarımızın yaşadığı bölgələrdə ictimai-siyasi və kriminogen durum süni sürətdə gərginləşdirilməyə başladı. Əsələn Borçalıdan olan Tofiq Mirzəyev ata-bablarının dəfn edildiyi torpaqlarda anti-türk tendensiyasının açıq milli konflitə çevrilməsinə yönəldilmiş gürcü şovinist siyasətini çox gözəl anlayırdı. Milliyətçi-şovinist Zviad Qamsaxurdiyanın Gürcüstanda hakimiyyətə gəlməsi və "Gürcüstan gürcülər üçündür" şovinist siyasi şüarı dövlət siyasətinə çevirməsi Azərbaycan rəhbərliyini, həmçinin Tofiq Mirzəyevi də hərəkətə keçirdi.
1988-ci ildən başlayaraq Ermənistan SSR-dən azərbaycanlıların deportasiya edilməsi, soydaşlarımızın kütləvi sürətdə Azərbaycana gəlməsi respublika hökuməti üçün əlavə maliyyə və sosial-iqtisadi problemlər yartmağa başladı. Bu problemlərin həll edilməsi üçün Tofiq Mirzəyev Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Köçgünlərlə bağlı Məsələlərin Həll edilməsi üçün dövlət Müvəkkili təyin edildi.
1989–1990-cı illərdə məhz Tofiq Mirzəyevin fəaliyyəti nəticəsində Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti və Maliyyə Nazirliyi Ermənistandan köçürülmüş soydaşlarımızın maddi problemlərinin həll edilməsi, onların ərzaq və vacib məhsullarla təmin edilməsi mexanizmini hazırladı və həyata keçirdi. Həmçinin Tofiq Mirzəyev soydaşlarımızın Ermənistan SSR-də qalan əmlaklarının uçota alınması maddi və fiziki ziyanıların ödənilməsi üçün SSRİ Ali Məhkəməsinə və digər hüququ-mühafizə orqanlarına müraciət edilməsi qaydaları üçün hüquqi baza hazırladı.
1990-cı ildə Ermənistan SSR-lə sərhəd bölgələrində, Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti və şaumyan rayonu ərazilərində ictimai-siyasi vəziyyətin gərginləşməsi, kriminogen durumun nəzarətdən çıxma ehtimalının armasını nəzərə alıb Azərbaycan SSR daxili İşlər Nazirliyində islahat aparılması, milis işçilərinin və mobil əməliyyat qrupları şəxsi heyətinin 22.000 nəfərə qədər artırılması üçün Azərbaycan SSR Prezidenti Ayaz Mütəllibova və Azərbaycan SSR Hökumətinə xüsusi təkliflər paketi hazırlayıb təqdim etdi. Bu təklif nəzərə alınaraq reallşadırıldı və formalaşdırılan daxil qoşon şəxsi heyəti sonradan Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin ilk əsasnı təşkil etdi.
19 oktyabr 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi elan edildikdən sonra Tofiq Mirzəyev müstəqil dövlətin Nazirlər Kabinetində yenə də Maliyyə Nazirinin müavini vəzifəsində saxlanıldı.
Tofiq Mirzəyevin üzrinə yenicə müstəqillik qazanmış milli respublikaının maliyyə sisteminin yeniləşdirilməsi və stabilləşdirilməsi vəzifəsi düşürdü.
5 fevral 1991-ci ildə Tofiq Mirzəyev Azərbaycan Respublikası Prezidenti Ayaz Mütəllibovun fərmanı ilə Azərbaycan Respublikası Milli Məsələlər üzrə Dövlət Komissiyasının üzvü təyin edildi. Bu Dövlət Komissiyasında Tofiq Mirzəyevin üzərinə qoyulmuş vəzifə Gürcüstandan soydaşlarımızın deportasiyasının qarşısının alınması, Dağlıq Qarbağ regionu ilə bağlı problemlərin həlli və digər məsələlər idi.
1992–1993-cü illərdə Tofiq Mirzəyevin fəaliyyəti nəticəsində Gürcüstanda yaşayan soydaşlarımızın deprotasiyasının qarşısı alındı və Gürcüstanln Borçalı bölgəsində milli münaqişənin baş verməsi mümkün olmadı.
1992-ci ildə Prezident Ayaz Mütəllibov hakimiyyətdən devrildikdən sonra 1 il ərzində Azərbaycan Nazirlər Kabineti bir neçə dəfə yenidən formalaşdırıldı. Hökumətin dəyişməsinə baxmayaraq Tofiq Mirzəyevin maliyyə siyasəti üzrə mütəxəssis olması onun tuduğu vəzifəsi üçün əvəzedilməz kadr edirdi.
Əhməd Qəşəmoğlu
Məmmədov Əhməd Qəşəm oğlu — şair, publisist, sosioloq, 1988-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, iqtisad elmləri doktoru (1978); "Ahəngyol" elmi-fəlsəfi konsepsiyasının yaradıcısı
Tofiq Mirzəyev (dövlət xadimi)
Dövlət xadimi
Tofiq Mirzəyev 15 may 1993-cü ilə qədər Azərbaycan Respublikası Milli Məsələlər üzrə Dövlət Komissiyasının üzvü kimi dövlət vəzifəsində qaldı.
Əhməd Qəşəmoğlu
Həyatı
Əhməd Qəşəmoğlu 1950–ci ilin 15 fevralında Naxçıvan MR-nin Babək rayonunun Vayxır kəndində anadan olmuşdur. 1972–ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Mexanika–riyaziyyat fakültəsini əla qiymətlərlə bitirmiş və Azərbaycan SSR EA-nın Kibernetika İnstitutunda fəaliyyətə başlamışdır.
Tofiq Mirzəyev (dövlət xadimi)
Dövlət xadimi
1993-cü ildən sonra isə Tofiq Mirəzyev ictimai-siyasi fəaliyyətini Gürcüstanda yaşayan soydaşlarımızın problemlərinin həllinə yönəltmiş oldu.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
Tofiq Mirzəyev gənc yaşlarında ictimai-siyasi işlərdə fəal iştirak etmişdir. 1956-cı ildə Tofiq Mirzəyev ÜİLKGİ-na daxil olmuş, tələbəllik illrində ÜİLKGİ ümüurespublika tədbirlərində daima iştirak etmişdir. 1965-ci ildə Azərbaycan KP-na üzv qəbul ediilmiş, 30 yanvar 1976-cı ildə Azərbaycan KP-nın 29-cu Qurultayında Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsinin üzvlüyünə seçilmişdir. Tofiq Mirzəyev 1988-cı ildək Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsinin üzvü, 1990-cı ilə qədər isə Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsinin katibi vəzifəsində siyasi fəaliyyətini davam etdirmişdir. 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirinin müavini vəzifəsindən gedən Tofiq Mirzəyev Gürcüstanda yaşayan soydaşlarımızın problemləri ilə sistemli şəkildə məşğul olmağa başlamışdır.
Əhməd Qəşəmoğlu
Yaradıcılığı
Ədəbi yaradıcılıqla geniş şəkildə məşğul olur. 1977-ci ildən Azərbaycan xalq şairi Rəsul Rzanın  təqdimatı ilə "Azərbaycan Gəncləri" qəzetində onun şerləri müntəzəm olaraq Respublika Mətbuatında çap olunmağa başlamışdır. "Vurğun külək" adlı ilk şeirlər kitabı 1981–ci ildə "Gənclik" nəşriyyatında çap olunmuşdur. Ə. Qəşəmoğlu 1980–ci ildə Tuva MSSR–in paytaxtı Qızıl şəhərində keçirilən "Gənc yazıçıların Ümumittifaq Toplantısı"nda laureat olmuşdur. Buna görə də onun "Vlyublennıy veter" kitabı Moskvada "Molodaya qvardiya" nəşriyyatında çap olunmuşdur. SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü olmuşdur. O, eyni zamanda,ardcıl olaraq publisistika ilə də məşğul olur. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycanın Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. Şeir və publisistik yazıları 10-dan artıq xarici ölkələrdə müxtəlif dillərdə çap olunmuşdur. "Rəsul Rza" adına Beynəlxalq ədəbi mükafatın laueratıdır.
Əhməd Qəşəmoğlu SSRİ–də riyaziyyatın sosiologiyaya tədbiqi sahəsində fəaliyyətə başlayan ilk mütəxəssislərdən biridir. 1974-cü ildən başlayaraq Azərbaycanda emprik sosiologiyanın əsasını qoymuşdur. 1980-ci ildə Azərbaycan Komsomolu MK–da, 1987–ci ildə Azərbaycan SSR EA–da, 1992–ci ildə Qərb Universitetində sosiologiya sahəsində ciddi Elmi Mərkəzlər yaratmışdır. 1990–cı ildə Azərbaycanda ilk müstəqil "Sosioloji Araşdırmalar Mərkəzi" yaratmışdır. Rəhbərlik etdiyi "El-oba" Sosioloji Araşdırmalar Mərkəzi 1994–cü ilə qədər respublikada olduqca ciddi fəaliyyət göstərmişdir. 1992–ci ilin oktyabrında Azərbaycan Respublikası Parlamenti yanında "Humanitar tədqiqatlar və Proqnozaşdırma Mərkəzi"nin rəhbəri seçilmişdir. Mərkəz 1997–ci ildə ləğv edilmişdir.
ABŞda, İrlandiyada, İsveçdə, Misirdə, Türkiyədə və s. ölkələrdə keçirilən 10-dan artıq beynəlxalq toplantıların iştirakçısı olmuşdur. 350–yə qədər sosioloji araşdırmanın aparılmasına rəhbərlik etmişdir. 20–yə qədər fəaliyyət proqramının yaradıcısıdır. 300–ə qədər elmi, publisistik məqalənin, 5 şeir, 5 elmi kitabın müəllifidir.
Tofiq Mirzəyev (dövlət xadimi)
İctimai-siyasi fəaliyyəti
2009-cu ildən 2012-ci ilə qədər Borçalı İctimai Cəmiyyətin Ağsaqqalar Şuasının üzvü kimi fəaliyyətini davam etdirmişdir.
2011-ci ildə Gürcüstanda yaşayan soydaşlarımızın problemlərinin müzakirə edilməsi üçün Bakıda Borçalı Forumu çağrılmış və Tofiq Mirəzyev Borçalı Forumunun Sədri seçilmişdir.
Tofiq Mirzəyev 1995-ci ildən 2016-cı ilə, ömrünün sonuna qədər Azərbaycan Respublikası Ağsaqqalar Şurası Təftiş Komissiyasının Sədri vəzifəsini tutmuşdur.
Elmi və pedaqoji fəaliyyəti
Tofiq Mirzəyev 2006–2010 illərdə "Azərbaycan Hava Yolları" Dövlət Konserni Yavər Əliyev adına Milli Aviasiya Akademiyasında müəllim kimi mühazirə demiş və elmi-peadqoji fəaliyyətini davam etdirmişdir. Milli Aviasiya Akademiyasında müəllimlik etdiyi dövrdə "İqtisadiyyatın idarə edilməsi" (2006), "Maliyyə və kredit" (2009) ali təhsil müəsisələri üçün dərslik vəsaiti, azərbaycan və rus dillərində "Beynəlxalq valyuta kredit və münasibətləri və dünya ticarəti" (2006), azərbaycan və rus dillərində "İstehsalatın idarə edilməsi" (2009) elmi-metodik vəsaitləri çap olunmuşdur.
Elmi əsərləri və məqalələri
Tofiq Mirzəyev Azərbaycan SSR-də, müstəqillik qazandıqdan sonra isə Azərbaycan Respublikasında yüksək dövlət vəzifələri tutsa da, 1975-ci ildən etibarən ömürünün sonuna qədər elmi yardıcılıqla məşğul olmuşdur və iqtisadiyyatın, kənd təsərüffatının idarə olunması, iqtisadiyyat-maliyyə sisteminin tənzimlənməsi mövzularında elmi əsərlər yaratmışdır. Onun müəllifi olduğu elmi əsərlər, dərs vəsaitləri və praktiki-metodik araşdırmalar Azərbaycanın ali təhsil məktəblərində tədris vəsiti kimi istifadə olunmaqdadır.
Səlmanşəhr
Səlmanşəhr — İranın Mazandaran ostanının Tonekabun şəhristanının Abbasabad bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 9,592 nəfər və 2,605ailədən ibarət idi.
Tofiq Mirzəyev (dövlət xadimi)
Elmi əsərləri və məqalələri
1974–2016-cı illər ərzində Tofiq Mirzəyevin Azərbaycan, gürcüstan, Ukrayna və SSRİ mətbuatında 150-dən çov elmi, publisistik, siyasi və iqtisadi sferaya aid məqlələri dərc edilmişdir.
Sabir Əzizli
Sabir Hikmət oğlu Əzizli (14 noyabr 1998; İmişli, Azərbaycan — 29 oktyabr 2020; Qubadlı, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı və hərbi xidməti
Sabir Əzizli 14 noyabr 1998-ci ildə İmişli şəhərində anadan olmuşdur. 2016-cı ildə İmişli şəhər 1 saylı tam orta məktəbi bitirmişdir. 2017-ci ildə Naxçıvanda hərbi xidmət müddətini davam etdirmişdir.
Vətən müharibəsi
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Sabir Əzizli 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən Müharibəsində iştirak etmişdir. Füzulinin və Cəbrayılın azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Ailəsi ilə sonuncu dəfə 29 oktyabr tarixində əlaqə saxlamışdır. Qubadlının azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə ağır yaralansa da, döyüşlərə yenidən davam etmişdir və döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən həlak olmuşdur. Uzun müddət itkin olaraq axtarılan Sabir Əzizlinin nəşi 10 yanvar 2021-ci ildə İmişli Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sabir Əzizli "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sabir Əzizli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sabir Əzizli ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sabir Əzizli ​ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
NGC 2620
NGC 2620, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Xərçəng bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Aşağı Dürrac (Marağa)
Aşağı Dürrac — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 102 nəfər yaşayır (22 ailə).
Azər Əhmədov (riyaziyyatçı)
Həyatı
Azər Əhmədov 1974-cü ilin dekabrında Cəbrayıl rayonunun Xələfli kəndində doğulub. 1991-ci ildə orta məktəbi qızıl medalla, 1996-cı ildə Bakı Dövlət Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 13 yaşından aktiv riyaziyyatla məşğul olub. Orta məktəbin son 3 ili ərzində Moskva Dövlət Universitetinin nəzdindəki Ümumittifaq Qiyabi Riyaziyyat Məktəbini də bitirib.
SSRİ səviyyəli bir neçə riyaziyyat müsabiqəsinin qalibi olub. 1996-cı ildə İtaliyada Beynəlxalq Ali Təhqiqatlar İnstitutunun Funksional Analiz şöbəsinə imtahan verib, qrant alıb 2 ilə yaxın (1998-ci ilin aprelinə qədər) orda tədqiqatçı işləyib.
1998-ci ildə Amerikada Yeyl Universitetinin doktoranturasına qəbul olunub və həmin universitetdə riyaziyyat doktoru dərəcəsi alıb.
Riyaziyyatda qruplar nəzəriyyəsi, qrupların həndəsəsi, 3 ölçülü topologiya, erqodik nəzəriyyənin bir çox problemləri ilə məşğul olur, məqalələri riyaziyyat jurnallarında çap olunur. Dissertasiyasında 20 il açıq qalmış problemi həll edib.
Eydli (Marağa)
Eydli — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 22 nəfər yaşayır (7 ailə).
NGC 643
NGC 643, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Cənub Hidrası bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Kazım Qurbanov
Kazım Xanlar oğlu Qurbanov — Azərbaycan Milli İdman Növləri Assosiasiyasının prezidenti, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar məşqçisi, Milli Olimpiya Komitəsinin üzvü
Həyatı
Kazım Xanlar oğlu Qurbanov 1988-ci il 12 avqust-da Bakı şəhərində anadan olub. 1995-ci ildə Yasamal rayonu 21 saylı orta məktəbin 1-sinifə daxil olub. 2006-cı ildə həmin məktəbin 11 sinifini bitirib. 2006–2010-cu illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisadiyyat Universitetinin "İqtisadiyyatın hüquqi tənzimlənməsi" fakultəsində təhsil almışdır.
Ailəsi
Xanlar Qurbanovun oğludur.
Fəaliyyəti
2012-ci ildə AMİNA-nın vitse-prezidenti seçilib. 2019-cu il bu etimad 1-ci vitse-prezidentliyə qədər yüksəlib. 2014–2016-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin idman klubunun sədri olub. Bakı-2017 İslam oyunlarında Azərbaycan zorxana millisinin nümayəndə heyətinin rəhbəri olub. 2018–2020-ci illərdə "Gömrükçü" idman klubunda inspektor işləyib. 2020-ci il 12 noyabrda milli idman növləri assosiasiyasının növbədənkənar konfransında keçirilən seçkidə yekdilliklə prezident seçilib.
Fətullahbulağı (Marağa)
Fətullahbulağı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.
Tezxarab (Salmas)
Tezxarab - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 280 nəfər yaşayır (51 ailə).
Cessika Ceyms
Jessica Jaymes — ABŞ-lı porno ulduz.
Bediklər
Bediklər və ya Bedik xalqı — Afrikada kiçik etnik qrup. Şərqi Seneqalın daha çox təcrid olunmuş ərazisindəki kəndlərdə yaşayırlar.
Cessika Ceyms
Həyatı
Jessica Jaymes yetkin kino karyerasına 2002-ci ildə başladı və 2009-cu ildə Brazzers ilə müqavilə imzalamışdır.
Bediklər
Bediklər Bedik dilində danışır və onların dinləri, animist kökləri ilə daha yeni xristian təsiri arasında bir qarışıqdır. Seneqal ilə müqayisədə Qvineya və ya Mali ilə daha çox əlaqəli olan Bediklər Bassari və Serer kimi digər etnik qruplarla əlaqədədilər. İvol onların yaşayış məskənlərindən biridir.
Kənd təsərrüfatı tarixi
thumb|Qədim Misirlilərin əkinçilik işləri (məqbərənin divarında təsvir olunan mənzərə)
Kənd təsərrüfatı — əhalinin qida (qida) ilə təmin olunmasına və bir sıra sahələr üçün xammal əldə edilməsinə yönəlmiş iqtisadiyyatın bir sahəsi. Kənd təsərrüfatı dünyanın müxtəlif yerlərində müstəqil olaraq başlamış və müxtəlif qayda, qurğuları özündə cəmləşdirirdi. Köhnə və Yeni dünyanın ən azı on bir ayrı bölgəsi mədəni bitkilərin mənşə mərkəzləri kimi iştirak edirdi.
Yabanı taxıl ən az 105.000 il əvvəl toplanmış və yeyilmişdir. Lakin,əhliləşdirmə çox sonra baş vermədi. Eramızdan əvvəl IX minillikdən ildən başlayaraq, neolit dövrünün səkkiz səpin məhsulu — emmer buğda,təkdənli buğda,adi arpa,əkin noxudu,mərcimək,kürüşnə,qoyunnoxudu və adi kətan — Levantda becərilirdi. Əkin çovdarı daha əvvəl becərilmiş ola bilər, lakin bu mübahisəli olaraq qalır. Düyü,6200 il bundan əvvəl Çində mədəni bitkiyə,5700 il bundan öncə erkən əkinçilikdə, maş lobya,soya və fasol lobya mədəni bitki halına gətirilib. Donuzlar Mesopotamiyada e.ə. XI minillikdə, təqribən e.ə. XI–IX minilliklər arasında qoyunlar əhliləşdirildi. 8500-cü il bundan əvvəl ibtidai öküz müasir Türkiyə və Pakistan ərazilərində əhliləşdirilmişdi. Şəkər qamışı və bəzi kök tərəvəzləri Yeni Qvineyada eramızdan əvvəl VII minillikdə yabanı bitkidən mədəni bitki halına gətirilmişdi. Sorqo, e.ə. III minillikdə Afrikanın Sahel bölgəsində əkilmişdi. Cənubi Amerikanın And dağlarında kartof, eramızdan əvvəl VIII–V minilliklər arasında əkilməyə başlamış, onunla birlikdə yabanı lobyada mədəni lobya halına gətirilmiş, koka,lama,alpaka və dəniz donuzları əhliləşdirilmişdi. Banan, eyni dövrdə Papua Yeni Qvineyada becərildi və hibrid edildi. Mesoamerika xronologiyasına görə, qarğıdalı e.ə. IV minillikdə becərilməyə başlandı. Pambıq,3600 il bundan əvvəl Peruda əkilməyə başlandı. Dəvələr gec, e.ə. III minillikdə əhliləşdirildi.
Tunc dövrü,3300 il bundan əvvəl,Mesopotamiya Şumeri,Qədim Misir, Hindistan yarımadasının Hind vadisi mədəniyyəti, qədim Çin və qədim Yunanistan kimi mədəniyyətlərdə əkinçiliyin intensivləşməsinə şahid oldu. Dəmir dövründə və antik dövrdə, həm Respublika, həm də İmperatorluğun, qədim Aralıq dənizi və Qərbi Avropada genişlənməsi mövcud əkinçilik sistemləri üzərində, orta əsr əkinçiliyinin təməl qayasına çevrilmiş manorial sistem qurulmuşdur. Orta əsrlərdə həm İslam dünyasında, həm də Avropada əkinçilik təkmilləşdirilmiş texnika ilə dəyişdirildi,şəkər,düyü,pambıq və portağal kimi meyvə ağaclarının Əl-Əndəlus yolu ilə Avropaya gətirilməsi daxil olmaqla bitki bitkilərinin yayılmasına rəvac verdi. 1492-ci ildə Xristofor Kolumbun səyahətlərindən sonra, Kolumbiya mübadiləsi ilə qarğıdalı,kartof,qramafonçiçək batat və maniok kimi Yeni dünya məhsulları Avropaya,buğda,arpa,düyü və şalğam kimi Köhnə dünya bitkiləri ilə yanaşı, atlar, mal-qara, qoyun və keçi daxil olmaqla heyvandarlığı Amerikaya gətirdi.
Suvarma, əkin dövriyyəsi və gübrələr Neolit inqilabından qısa müddət sonra tətbiq olundu və İngilis aqrar inqilabından başlayaraq son 200 ildə daha da inkişaf etdi. 1900-cü ildən bəri, inkişaf etmiş ölkələrdə və inkişaf etməkdə olan ölkələrdə kənd təsərrüfatında, insan əməyinin mexanizasiya ilə əvəz olunduğu və sintetik gübrələrin, pestisidlərin və süni seçmənin tətbiqinin köməkliyi ilə məhsuldarlıqda böyük artımlar göründü. Haber-Boş prosesi sənaye miqyasında ammonium nitrat gübrəsinin sintezinə imkan verərək məhsuldarlığı xeyli artırdı. Müasir kənd təsərrüfatı, əhalinin çoxluğu,səth sularının çirklənməsi,bioyanacaq,GMO (Genetik Modifikasiya olunmuş Orqanizm),gömrük rüsumu və təsərrüfat subsidiyaları da daxil olmaqla sosial, siyasi və ətraf mühit problemlərini artırdı. Buna cavab olaraq organik əkinçilik XX əsrdə sintetik pestisidlərin istifadəsinə alternativ olaraq inkişaf etmişdir.
Neolit inqilab
Bəşər tarixində istehsaledici, əkinçi-maldar təsərrüfatına keçidin başa çatması ilə nəticələnən bu dönüş mərhələsi "neolit inqilabı" adı altında məlumdur. İqtisadiyyatın yeni forması olan əkinçilik və heyvandarlıq bir tərəfdən, istehsaledici təsərrüfata yiyələnmiş qəbilələrin geri qalmış qəbilələrə təsiri, digər tərəfdən isə əkinçi qəbilələrinin özlərinin yeni ərazilərə köçməsi yolu ilə yayılırdı. Arxeologiyaya görə heyvanların əhliləşdirilməsi və bitkilərin əkilməsi müxtəlif dövrlərdə 7–8 bölgədə müstəqil şəkildə baş vermişdir. Neolit inqilabın ən erkən mərkəzi, əhliləşdirməsi ən az 10 min il əvvəl başladığı Orta Şərqdir. Dünya Sisteminin mərkəzi bölgələrində ovçuluq, yığıcılıqla məşğul olan cəmiyyətlərinin əkinçilik cəmiyyətlərinə çevrilməsi və ya dəyişdirilməsi eramızdan əvvəl X–III minilliyə qədər uzanan bir dövrdür, əksər periferik bölgələrdə istehsal iqtisadiyyatına keçid çox sonra başa çatdı.
Əkinçiliyin meydana gəlməyi ilə bağlı bir-biri ilə rəqabət aparan bir neçə nəzəriyyə mövcuddur. Ən çox yayılmışları aşağıdakılardır:
Şumer
thumb|left|e.ə.2500-cü il tarixinə aid Şumer silindr möhürü üzərində ev heyvanları Şumer cütçüləri, təqribən e.ə. VIII minillikdən bəri kəndlərdə yaşamağa başlamış,arpa və buğda dənli bitkiləri yetişdirdilər. Bölgənin az yağışlı olduğunu nəzərə alaraq, əkinçilikdə Dəclə və Fərat çaylarına bel bağlayırdılar. Çaylardan çəkilən suvarma kanalları, şəhərlərə dəstək olmaq üçün kifayət qədər böyük miqdarda dənli bitkilərin böyüməsinə imkan verirdi. İlk kotanlar, e.ə. III minillikdə Uruk piktoqraflarında görünür; Toxumu şumlanmış boruya atan toxum əkinləri eramızdan əvvəl 2300-cü ildə möhürlərdə görünür. E.ə. 2300-cü ilə aid möhürlərdə, əkinçilikdə kotandan istrifadə öz əksini tapmışdır. Tərəvəz bitkilərinə qoyunnoxudu,mərcimək,əkin noxudu,paxla, soğan,sarımsaq,kahı,kəvər daxil idi. Xurma,üzüm,alma,qovun və əncir də daxil olmaqla meyvələr yetişdirirdilər. Əkinçiliklə yanaşı,şumerlər həm də balıq tuturdular, quş və ceyran ovlayırdılar. Qoyun, keçi, inək və quş ətinin ətini əsasən elit təbəqədən olan insanlar yeyirdi. Balıq qurudularaq, duzlanaraq saxlanılırdı.
Qədim Misir
Qədim Misir mədəniyyəti Nil çayı və çaydakı mövsümi daşqınlar sayəsində inkişaf edirdi. Çay daşqınlarının proqnozlaşdırılması və münbit torpaq Misirlilərə böyük əkinçilik sərvəti əsasında bir imperiya qurmağa imkan verdi. Misirlilər,Paleolit dövrünün sonundan Neolitə qədər sülalələrdən əvvəlki dövrdə, təxminən eramızdan əvvəl X–IV minilliklər arasında, əkinçiliyi geniş miqyasda tətbiq edən ilk xalqlar arasında idi. Bu, suvarma sisteminin inkişafı ilə mümkün olmuşdur. Kətan və papirus kimi texniki bitkilərlə yanaşı, əsas qida bitkiləri buğda və arpa kimi dənli bitkilər əkilirdi.
Azərbaycan
Mezolit dövründə dünyanın müxtəlif yerlərində yeni təsərrüfat formalarının axtarışı başlanır. Açıq sahələr əvəzinə insanlar daha çox meşədə ov etməyə başlayırlar. Heyvan sürüsündə tərkibin dəyişməsi, heyvanların sayının xeyli azalması, həm də ox və yayın icad edilməsi kollektiv ovdan meşələrdə fərdi ova keçmək üçün geniş imkanlar yaradır. Ox və yayın, həm də müxtəlif düzmədişli alətlərin meydana gəlməsi mikrolitik texnikanın güclü inkişafına təkan verir.
İqtisadiyyatın müstəqil sahəsi kimi formalaşan balıqçılığın dənizdə və ya quruda aparılan ov və akvafaunadan maksimum istifadə ilə intensivləşməsi uzlaşır. Yığıcılığın intensivləşməsi öz növbəsində dənli bitkilərin becərilməsinə gətirib çıxarır və s. Bütün bunlar istehsaledici təsərrüfat formasına keçid üçün imkanlar yaradır. Mezolit dövründə bir çox yerlərdə, o cümlədən Azərbaycanda balıqçılıqda qayıqlardan istifadə olunmağa başlanır. Qobustan qaya rəsmlərindəki çoxlu qayıq şəkilləri bunu aydın göstərir. Mezolit dövrü insan kollektivlərinin miqrasiyası dövrüdür. Bu köçmə ilə əlaqədar mədəni yeniliklər tezliklə oykumenanın müxtəlif ərazilərinə yayılır.
thumb|300px|Çalağantəpə tapıntıları: 1, 2—dəvəközüdən (obsidian) alətlər; 3, 4—sümük qaşıqlar; 5, 10—sümük pardaqlayıcılar; 6, 7—sümük bizlər; 8—sümük alət; 9—muncuqlar; 11, 12— saxsı qablar; 13—daş toppuz başlığı. Azərbaycanın əlverişli təbii şəraiti istehsal təsərrüfatına yiyələnmiş düzən rayonların sakinlərinə davamlı oturaq həyat tərzi keçirməyə imkan verirdi. Eneolit yaşayış yerlərində əkinçilik təsərrüfatı ilə əlaqədar materiallar əldə edilmişdir. Buraya, hər şeydən əvvəl, torpağın becərilməsi, taxılın biçilməsi və dənin döyülməsində istifadə edilən alətlər və həm də kömürləşmiş taxıl dənləri daxildir. Əkinçilik məhsulları saxlanılan xüsusi tikililər də aşkar edilmişdir. Çalağantəpədə kərpicdən hörülmüş anbarlardan birində çoxlu miqdarda yanıb kömürləşmiş buğda və arpa tapılmışdır. Azərbaycan sakinləri yumşaq və bərk buğda, mədəni ikicərgəli və çoxcərgəli arpa, həm də iki cərgəli yabanı arpa becərirdilər. Tək-tək çovdar dəninə də rast gəlinmişdir. Şomutəpə yaşayış yerindən Azərbaycanda ən qədim üzüm çəyirdəyi tapılmışdır. Eneolit dövründə iqlim dəmyə əkinçiliyi üçün indikindən daha yararlı idi. Bununla belə düzən ərazisində oturaq həyat tərzi başlanan dövrdən oranın əhalisi su arxları çəkmək və tarlaları suvarmaq üsuluna bələd idilər. Qədim əkinçilərinyerqazma, şumlama aləti toxa olmuşdur. Toxalar maral buynuzundan, iribuynuzlu heyvanların qıç və kürək sümüyündən düzəldilirdi. Şərqi Zaqafqaziyanın, xüsusən Gəncə-Qazax düzənliyinin erkən əkinçilik məskənlərindən çoxlu miqdarda toxanın tapılması eneolit dövründə toxa əkinçiliyi mədəniyyətinin çiçəklənməsini sübut edir. O vaxt xış hələ məlum deyildi. Ön Asiya ölkələrində, o cümlədən Mesopotamiyada da eramızdan əvvəl IV minilliyə qədər xışdan istifadə olunmurdu. Öyrəndiyimiz dövrün biçin alətləri yaxşı məlumdur. Onlar başlıca olaraq yığma oraqlardan ibarət idi. Oraqların dəstəyi və işlək hissəsi bütöv bir ağac qələmindən düzəldilirdi. Onun bir ucunda əl yeri qoymaqla qalan hissədə novçavari yarıq açaraq oraya çaxmaq və ya dəvəgözü daşından lövhə dişlər düzülürdü. Dişlər ağac oraqlara qatran vasitəsilə bərkidilirdi. Başqa cür oraqlar da məlumdur. Məsələn, Şomutəpədə öküzün çənə sümüyündən, Naxçıvan Kültəpəsində isə buynuzdan düzəldilmiş oraq tapılmışdır. Məlum olan ən qədim biçin alətləri içərisində Muğanda Əliköməktəpə yaşayış yerində öküzün kürək sümüyündən düzəldilmiş oraqlar da vardır. Onların mişarvari düzəldilmiş ağız hissəsində biçin prosesində əmələ gəlmiş parıltı aydın bilinir.
Eneolit dövrü yaşayış yerlərində əkinçilik təsərrüfatı ilə bağlı olan xeyli daş həvəng, daş dəstək, dən daşları və sürtgəclərə təsadüf olunur. Taxılı iri küplərdə, həm də evlərin yaxınlığında kərpicdən hörülmüş anbarlarda saxlayırdılar.
Eneolit dövründə əhalinin təsərrüfatında əkinçiliklə bərabər heyvandarlığın da böyük rolu olmuşdur. Yaşayış yerlərində bəzən topa şəklində çoxlu heyvan sümüklərinə təsadüf edilmişdir. Əliköməktəpə yaşayış yerində bir sümük topasında öküz və ata aid qırx kürək sümüyü, dörd at, beş öküz kəlləsi və ev heyvanlarının xeyli başqa sümükləri var idi.
Həmin dövrdə yerli əhalinin heyvan sürülərində müxtəlif cins öküz və qoyunun varlığı maldarlığın artıq yüksək inkişaf səviyyəsinə çatdığını sübuta yetirir. Ev heyvanları içərisində donuz da var idi. Bəzi yaşayış yerlərinin, məsələn, Çalağantəpənin osteoloji materiallarına görə o, heyvandarlıqda hətta əsas yerlərdən birini tuturdu. Yalnız Muğanda Əliköməktəpə yaşayış yerində ev atının sümükləri tapılmışdır. Bu, nəinki Qafqazda, hətta bütün Avrasiyada ev atı haqqında ən qədim məlumatdır. Muğan düzü dünyada ev atının istifadə edildiyi ən qədim yaşayış yerlərindən biri olmuşdur. Eneolit dövründə ev heyvanlarını başlıca olaraq ət məhsulu əldə etmək üçün saxlayırdılar. Ətraf mühitdən əlavə qida məhsulları almaq bu dövrdən insanların yardımçı peşələrindən birinə çevrilir. Bu məqsədlə əhali ceyran, quş, balıq və su quşları ovlayırdı.
Azərbaycanın eneolit qəbilələrinin süd məhsulları, o cümlədən yağ hazırlamasını göstərən birbaşa dəlillər olmasa da, onların bəzi süd məhsulları istehsalından xəbərdar olmasını güman etmək olar. Beləliklə, qeyd olunan dəlillər göstərir ki, Azərbaycan ərazisində Eneolit dövrü qəbilələrinin təsərrüfatının əsasını artıq inkişaf etmiş əkinçilik və maldarlıq təşkil edirdi.
Hind vadisi
Əsl innab, e.ə. IX minillikdə Hindistan yarımadasında əkilməyə başlanmışdır. Adi arpa və buğda becərilməsi — iribuynuzlu heyvanların, ilk növbədə qoyunların və keçilərin əhliləşdirilməsi ilə yanaşı, eramızdan əvvəl VIII–VI minilliklərə aid Mehrqarx mədəniyyətində izlənildi. Bu dövr də fil də əhliləşdirildi. Pambıq eramızdan əvvəl V–IV minilliklərdə becərilmişdir. Eramızdan əvvəl V minillikdə Kəşmirdə əkinçilik icmaları geniş yayılmışdı. Suvarma Hind vadisi mədəniyyətində 4500 il bundan əvvəl inkişaf etmişdir. Bu yenilik nəticəsində, drenaj və kanalizasiya kanallarından istifadə olunan daha yaxşı planlaşdırılmış yaşayış məntəqələrinin yaranmasına səbəb olan Hind vadisi mədəniyyəti daha da böyüdü. Arxeoloji qazıntılar nəticəsində 2500 il bundan əvvələ aid kotan tapılmışdır.
Qədim Çin
Asiya düyüsü,13.500–8.200 il bundan əvvəl Çində, Çinin İnci çayı vadisində, yabanı düyü Oryza rufipogon (su qırtıckimilər) becərilməyə başlamışdı. Düyü becərilməsi daha sonra Cənubi və Cənub-Şərqi Asiyaya yayıldı.