cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Atauro adası
Coğrafiyası
Adada şirinsu mənbəyi çatışmır. Adada olan su mənbələri tam təminata imkan vermir. 2004-cü ildə Portuqaliya bu məqsədlə əraziyə maliyyə ayırmışdır. Adada iki mövsüm vardır:quru və yağışlı Rütübətli tropik meşələr dağ arası vadilər üçün xarakterikdir. Adanı Timora bərə birləşdirir. Bərə ilə yolçuluq 2 saat çəkir.
Zərin-i Ülya (Həştrud)
Zərin-i Ülya və ya Yuxarı Zərin — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 36 nəfər yaşayır (10 ailə).
Stanislava Staşa Zayoviç
Stanislava Staşa Zayoviç (Stanislava Staša Zajović; ) — feminist və publisist. Belqradda Qara paltarlı Qadınların həmtəsisçisi və koordinatoru.
Bioqrafiyası
thumb|Staşa 2018-ci ildə Hamı üçün Bir Qanun laureatları arasında O, Belqrad Universitetinin İspan və İtalyan dili fakültəsini bitirib və 1980-ci illərdə Belqradda feminist hərəkata qoşulub. Staşa Zayoviç küçə aksiyalarının təşkilindən tutmuş qaçqınlarla, qadınlarla və s. işlərə qədər bir çox feminist fəaliyyətlərdə iştirak edib. Qadınların Sülh Şəbəkəsi, Müharibəyə Qarşı Beynəlxalq Qadın Həmrəylik Şəbəkəsi/Qara geyimli Qadınlar Beynəlxalq Şəbəkəsi, Serbiyada Vicdanlı Rəylər və Militarizmə Qarşı Şəbəkə, Dünyəvi Dövlət Koalisiyası” və s. kimi bir neçə qadın şəbəkələrinin təşəbbüskarı olub. Qadın hüquqları, qadınların sülh siyasəti, millətlərarası və mədəniyyətlərarası həmrəylik, qadın və güc, qadınlar və antimilitarizm mövzularına həsr olunmuş çoxsaylı maarifləndirici tədbirlər təşkil etmişdir. Qara paltarlı Qadınlar şəbəkəsinin bütün dünyada genişlənməsində mühüm rol oynamışdır. 1992-ci ildən Staşa Zayoviç yerli, regional və beynəlxalq mediada qadın və siyasət, reproduktiv hüquqlar, müharibə, millətçilik və militarizm, qadınların müharibəyə müqaviməti və antimilitarizm mövzusunda çoxsaylı esse, məqalə və əlavələrin, jurnal və nəşrlərin müəllifidir. 2017-ci ildə Staşa Zayoviç Xorvatların, Serblərin, Bosniyalıların və Monteneqroluların Ortaq Dili haqqında Bəyannaməni imzaladı. 1995-ci ildən Qara paltarlı Qadınların üzvləri hər il Srebrenitsa qətliamının qurbanlarının xatirəsini yad edirlər. 2015-ci ildə Ukrayna BBC-yə müsahibəsində Staşa Zayoviç demişdi ki, Serbiya hökumətinin nümayəndələri Haaqadakı beynəlxalq məhkəmələrin hökmlərinə hörmət etməli və Srebrenitsa soyqırımını tanımalıdır. Staşa Zayoviç irəli sürüldü və bir sıra mükafatlar aldı. Onların arasında Qadınlar üçün Minilliyin Sülh Mükafatı, “Tutinin fəxri vətəndaşı”, “Qranadanın fəxri vətəndaşı” və s. O, 2005-ci ildə "Nobel Sülh Mükafatına 1000 Qadın" kampaniyası çərçivəsində Nobel Sülh Mükafatına namizəd göstərilib, 2005 və 2007-ci illərdə gündəlik "Danas" qəzeti tərəfindən "İlin Qəzet Adamı" adına namizəd olub.
Frauke Petri
Frauke Petri (, qızlıq soyadı (Marquardt); d. 1 iyun 1975, Drezden, Almaniya Demokratik Respublikası) — AFR siyasətçisi, biznesmen.
Tərcümeyi-halı
1975-ci ildə Drezdendə anadan olub. 1989-cu ilə kimi ailəsi ADR-in Şvartshayde şəhərində yaşayıb. Anası kimyaçı, atası mühəndis olub. Ailəsi üç dəfə Federativ Almaniyaya qaçmaq istəyib, ancaq istəyinə 1989-cu ildə nail olub. 1992-cu ildə ailəsi Berqkamen şəhərinə köçür (Şimali Reyn-Vestfaliya torpağı).
1998-cu ildə Redinq Universitetini (İngiltərə) kimyaçı bakalavr ixtisası ilə bitirir. 2004-cü ildə Gettinq Universitetinin doktoru olur.
2013-cü ildə Almaniya üçün Alternativ siyasi partiyasının üç həmsədrindən biri olur. 2014-cü ildən Saksoniya landtaqı parlamentinin deputatıdır. 2015-ci ildə partiyanın lideri seçilir.
F. Petri vergilərin azaldılması, Avropa Birliyinin islahatı, Almaniyanın avrozonadan çıxması, miqrantlara qarşı sərt mövqe uğrunda çıxış edir. . Siyasi tənqidçilər onu populizmdə və rasizimdə ittiham edirlər. .
Oşikoçi Mitsune
thumb|Oşikoçi Mitsunenin portreti - Kano Tanyunun əsəri, 1648-ci il Oşikoçi Mitsune (yaponcaː 凡河内 躬恒, ) - Erkən Heyan dövründə sarayda inzibatçı, məşhur vaka şairi.
Haqqında
Erkən orta əsrlərdə yapon şairlərinin sosial tərkibi müxtəlif idi. Burada imperatorlara, feodallara, kəndlilərə rast gəlmək olurdu. Hətta şairlər içərisində rahiblər belə var idi. Saray inzibatçısı olan Oşikoçi Mitsunenin vaka şairi kimi tanınması da bu baxımdan dövrün qanunauyğunluğuna müvafiqdir.
Oşikoçi Mitsune 859-cu ildə anadan olub.
Yaponiya üçün xarakterik cəhətlərdən biri təbiəti seyr etmək ənənəsidir (“見” {mi} “baxmaq” heroqlifi ilə qeyd olunur). Məs., hanami (花見) – çiçəkləri seyr etmək, xüsusilə də, sakuranın çiçəklənməsi prosesi; tsukimi (月見) – ayı seyr etmək. Bəlkə də buna görə Yaponiya poeziyasında təbiətin, çiçəklərin təsvirinə daha geniş yer verilir, onlar simvollara çevrilirlər. Bənövşəyi və çəhrayı rəngdə olan haqi çiçəkləri Yaponiyada payızın ənənəvi rəmzi hesab olunur.
Yuxarıda verilən şeirin müəllifi isə Oşikoçi Mitsunedir. Oşikoçi Mitsune 794-1185-ci illəri əhatə edən Xeyyan dövrünün erkən mərhələsində sarayda inzibatçı, məşhur vaka şairi (859-925) olub. Onun adı, həmçinin, “36 ölməz şair” siyahısına daxildir.
Oşikoçi Mitsuneni Kai, İzuki, Avacidə əyalətlərinə qubernator kimi çalışıb. O, Kiotoya qayıtdıqdan sonra imperator Dayqonun (897-930) fərmanı ilə şairlər birliyinin başçısı təyin edilmiş və köhnə zadəgan ailəsindən olan  Ki-no Tsurayuki`nin (866-945) başçılığı altında imperial poetik antologiyasının (Kokin Vakaşu) tərtibində iştirak edib. Kokin Vakasyu Köhnə və yeni yapon şeirlərinin toplusuna verilən addır. Bu topluda VIII əsrin ikinci yarısı - X əsrin əvvəllərinin sadəcə tanınmayan şairlərinin 1100 şeiri toplanmışdır. Külliyatın hər bir 20 vərəqi müəyyən bir mövzuya - ilin fəsillərinə, məhəbbətə və başqa mövzulara həsr olunmuşdur.
Oşikoçi Mitsunenin Yaponiya poeziyasına verdiyi töhfələr mühüm əhəmiyyət kəsb edir: rəsmi antologiyalara Oşikoçi Mitsunenin 193 şeiri daxil edilmişdir. Oqura Hyakunin işşu-ya (小倉百人一首) daxil olan vaka-sı onun daha da məşhur olmasına səbəb olmuşdur. Vaka şeiri hərfən yapon musiqisi anlamını verir və orta əsrlərdə yapon şeir janrına verilən addır. Bu janr Xeyyan dövründə meydana çıxaraq Yapon poeziya üslubunu həmin dövrdə ədəbiyyatda üstün rola malik Çin poeziyası janrı kansidə fərqləndirmək məqsədi daşıyırdı.
Oşikoçi Mitsune 925-ci ildə vəfat edib.
Çonqaralı-i Pul (Urmiya)
Çonqaralı-i Pul — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Marketinq əlaqələri
Marketinq əlaqələri — məhsul haqqında məlumatın hədəf auditoriyaya çatdırılması prosesidir. Marketinq kommunikasiyaları hər proses ola bilər: reklam, şəxsi satış, birbaşa marketinq, sponsorluq, kommunikasiya və ictimaiyyətlə əlaqələr.
thumb|Yaradıcılıq və medianın inteqrasiyası diqqəti cəlb edən və diqqət çəkən güclü təxəyyül mesajlarına səbəb ola bilər.
Ümumi baxış
Reklam marketinq kommunikasiyalarının kiçik, lakin vacib hissəsidir; Marketinq kommunikasiyaları qarışığı hədəf auditoriyaya aydın və ardıcıl məlumat çatdırmaq üçün istifadə edilə bilən alətlər toplusudur. Buna adətən reklam qarışığı da deyilir. Krozye (1990) iddia edir ki, bütün terminlər 4ps kontekstində eyni məna daşıyır: məhsul, qiymət, yer və təşviq. Qiymət hədəf auditoriyaya mesaj göndərə bilər. Məsələn, 50 dollarlıq çantanı 10 dollarlıq çanta ilə müqayisə edərkən, birincisinə lüks və ya daha davamlı bir əşya kimi baxmaq olar.
Marketinq planı əsas imkanları, təhdidləri, zəif və güclü tərəfləri müəyyən edir, hədəflər qoyur və marketinq məqsədlərinə çatmaq üçün fəaliyyət planı hazırlayır. Hər 4P bölməsi öz obyektini qurur; məsələn, qiymət müəyyən bir coğrafi bazarda öz məhsul və ya xidmətinizin qiymətini rəqiblərininkindən aşağı müəyyən etməklə satışları artıra bilər. Bu, bazarda əhəmiyyətli dəyişikliklər yaradır. Hədəf bazarınızdakı daha çox insan rəqiblərinizlə müqayisədə təşkilatınızla iş görmək istəyir, çünki qiymətlər bütün bazarı müsbət və ya mənfi istiqamətdə dəyişə bilən marketinqin ən vacib aspektlərindən biridir.
Qaraağac silsiləsi
Qaraağac silsiləsi — əsasən Gürcüstan qismən isə hazırkı Ermənistan ərazisində yerləşən dağ silsiləsi.
Coğrafi mövqeyi
Qaraxaç silsiləsi şimaldan cənuba təqribən 80 km. (50 km.-i Gürcüstan, 30 km.-i isə Ermənistan ərazisinə daxildir) məsafədə uzanır. Şimaldan Cocer (Trialet) silsiləsi, cənubdan isə Ağlağan dağları (Bazum silsiləsi) ilə hüdudlanır. Qaraxaç silsiləsi Gürcüstanın azərbaycanlılar yaşayan tarixi Borçalı mahalının qərb sərhədlərini təşkil etməklə, onu ermənilər yaşayan Samsxe-Cavaxet bölgəsindən ayırır.
Hündürlüyü
Qaraxaç silsiləsinin ən hündür zirvəsi Ağçala dağıdır (3196 m.). Digər hündür zirvələri Leyli (3154 m.), Yemlikli (3055 m.), Qaranlıq (3039 m.), Əyriqar (2973 m.), Sənəkuçan (2923 m.)və s.-dir. Axçalı dağı Samsar dağlarında yerləşən Böyük Samsar dağından (3301 m.) sonra Kiçik Qafqaz dağ sisteminin Gürcüstan ərazisinə düşən hissəsinin ən yüksək zirvəsidir.
İqlimi
Qaraxaç silsiləsindən mənbəyini götürən ən mühüm çaylar Anaxatır, Çapal, Qaranlıq dərə və Axçalı çayıdır.
Canlılar aləmi
Qaraxaç silsiləsi subalp, alp və subnival dağ qurşaqlarına malikdir. Meşə örtüyü demək olar ki, yoxdur. Birillik bitkilər kifayət qədər geniş yayılmışdır. Vulkan konuslarının əksəriyyəti kəskin və ya az parçalanmış qayalıq-nival qurşağa aiddir. Silsilənin hündür hissələrində alp xalıları (cillər) və dağ bataqlıqları geniş yayılmışdır.
Heyvanat aləmi nisbətən kasıbdır. Əsasən canavar, tülkü, gəmiricilərdən çöl dovşanı, dağ siçanı və köstəbək, quşlardan vəhşi ördək, qağayı, qartal, quzğun, kərkəs, alacəhrə və s. yayılmışdır.
Təsərrüfatçılıq
Qaraxaç yaylası mühüm heyvandarlıq zonasıdır. Ərazisinin əksər hissəsi Borçalının azərbaycanlı kəndləri tərəfindən yay otlaqları kimi istifadə edilir.
Zərin-i Süfla (Həştrud)
Zərin-i Süfla və ya Aşağı Zərin — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 85 nəfər yaşayır (18 ailə).
Mərkəz Qacar
Quliyev Mərkəz Mikayıl oğlu (Mərkəz Qacar) — hüquqşünas, şair.
Həyatı
Mərkəz Quliyev 14 fevral 1948-ci ildə Füzuli şəhərində ruhani ailəsində anadan olub. Bakı Dövlət Univetsitetinin Hüquq fakültəsini bitirib. 1976-cı ildən prokurorluq orqanlarında çalışır, Yardımlı və Səlyan rayonlarında müstəntiq, 1991-ci ildən isə Bakı Şəhər Prokurorluğunda şöbə prokuroru kimi əmək fəaliyyətini davam etdirib. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür. M. Qacarın indiyə qədər 30-dan artıq kitabı çap olunmuşdur. Bu kitablara 20 minə yaxın təmsil, 2000-dən artıq rübai, 3000-dən artıq lirik şeir, 500-dən çox bayatı, 1000-dən artıq qəzəl, 10 alleqorik pyes, 8 tarixi dram və 9 poema daxil edilmişdir.
Əsərləri ingilis, alman, ispan, rus, fars, kürd və başqa dillərə tərcümə edilmişdir. Dram əsərləri respublikanın müxtəlif teatrlarında tamaşaya qoyulmuş, ssenariləri üzrə çəkilmiş filmlər Azərbaycan televiziyasında dəfələrlə nümayiş etdirilmişdir.
Mükafatları
Mərkəz Qacar "Araz" Ali ədəbi və "Qızıl Qələm" yaradıcılıq mükafatlarının laureatıdır.
Nicat Dadaşov
Nicat Sahib oğlu Dadaşov – ssenarist, yazıçı. Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının üzvüdür. "Xənnas", Nazik Mətləb", "Xəzərin üzərində yelləncək" filmlərinin, "Ögey ana", "Könül yarası", "Məryəm", "Sarı gəlin" televiziya seriallarının müəllifidir. "Rusiyanın görkəmli azərbaycanlıları" beynəlxalq sənədli filmlər ssenariləri müsabiqəsinin laureatıdır.
Həyatı
Nicat Dadaşov 30 noyabr 1989-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. Məktəbi bitirdikdən sonra, 2007–2011-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetində təhsil alıb.
Nicat Dadaşov "Xənnas" (2017), "İki yad adam" (2017), "Sükut" (2018), "Nazik Mətləb" (2021), "Hasar" (2022) filmlərinin, "İkinci bahar" (2014), "Məryəm" (2016),"Ögey ana" (2017), "Sarı gəlin" (2017), "Könül yarası" (2018) seriallarının ssenari müəllifidir.
N. Dadaşovun 2018-ci ildə Mir Cəlal Paşayevin "Kəmtərovlar ailəsi" hekayəsinin motivləri əsasında yazdığı "İki yad adam" filmi Pekində "Grand Asian" film festivalında "Ən yaxşı sosial film" mükafatına layiq görülüb. Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı A. M. Qorçakov adına İctimai Diplomatiyaya Dəstək Fondu ilə birgə həyata keçirtdiyi "Rusiyanın görkəmli azərbaycanlıları" beynəlxalq sənədli filmlər ssenariləri müsabiqəsində laureatlar siyahısında olub.
N. Dadaşov bir sıra hekayə və romanın müəllifidir. 2014 ildə yazıçının "Həyatın bir anı" adlı hekayələr kitabı çap edilib və 2021-ci ildə müəllifin "Bizim vaxtımız keçib" adlı romanı oxuculara təqdim olunacaq.
Dovıran (Urmiya)
Dovıran — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Rəhimli (Kəlbəcər)
Rəhimli — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Çaykənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Dovıran (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 348 nəfər yaşayır (92 ailə).
Rəhimli (Kəlbəcər)
Tarixi
Bu kəndin bünövrəsini bir neçə ailə qoyub. Həmin ailələr heyvandarlıqla məşğul olurmuşlar. Onlar dağın dibində yerləşən Aşağı arxac adlanan ərazidə yaşayırmışlar. Buradan da Aşağı arxac sözü yaranmışdır. 1992-ci ildə kəndin adı dəyişdirilərək onun bünövrəsini qoyan Alxanov Rəhim Ocaqverdi oğlu şərəfinə Rəhimli adlandırılmışdır. Oğlu Alxanov Köçəri isə Kəlbəcərdə sayılıb-seçilən adamlardan olub. kənd Əhalisi Alban-qıpçaq türklərinə mənsubdur.
Yaylaqlar
Behbudbəyin ağqayasının yurdu, Alagöllər yaylağı, Sudəyənqaya yurdu, Söyüdlü yaylağı, Qara Nəsibin yurdu, Mustafanın yurdu, Alıqulu ağanın yurdu, Taxtadüz yurdu, Sarıbulaq yurdu, Ketilərdüşən yurd, Əsəd bəyin yurdu, Mədinəli dərəsinin yurdu, Novruzdüşən göl yurdu.
Məşhur yerlər
Tələlər, Ortaburun, Qırmızıqaya, Güneyinboynu, Biçənəklər, Şişin döşü, Uzuntala, Hacı Əmrahın yurdu, Kərimin biçənəyi, Mustafanın darı yeri, Heydərin yeri, Xaça yolaşan, Xanışın yeri, Ağ kaha, Hüseynalının çuxuru, Sarıburun, Qara daşın dərəsi, Qara malıx, Su duran, Həşəriyyə, Qarağatlı qobu, Əsgərin kahası, El yolu, Sarının yurdu, Mis, Bulağınbaşı, Yatalğalar.
Əməyin təhlükəsizliyi
Əməyin təhlükəsizliyi — hüquqi, sosial-iqtisadi, təşkilati, texniki, sanitariya-gigiyenik, müalicə və profilaktik, reabilitasiya və digər tədbirlər daxil olmaqla iş prosesində işçilərin həyatını, sağlamlığını və səmərəliliyini qorumaq üçün bir sistemdir.
Sistem elementləri
Əməyin mühafizəsi təhlükəsizlik tədbirləri, sənaye sanitariyası və ya əmək gigiyenası ilə eyni deyil, çünki onlar əməyin mühafizəsi elementləri, onun tərkib hissələridir. Beləliklə, əməyin mühafizəsi sisteminə aşağıdakı elementlər daxil edilmişdir:
Sokrat
Sokrat, Sokrates və ya Süqrat (, təqribən e.ə. 469 — e.ə. 399) — Qərb fəlsəfəsinin yaradıcılarından biri sayılan klassik yunan filosofu, Platonun müəllimi.
Həyatı
Antik yunan filosofu Sokrat e.ə. 469-cu ildə Afinada dünyaya göz açıb. Atası Safroniks daşyonan, anası Fenareta mamaça imiş. Sokrat həlim, amma öz düşüncələrini qətiyyətlə müdafiə edən birisi olub. Gəncliyində orduda xidmət edib. Olimpiya oyunlarında yumruq döyüşlərində iştirak etmişdi. İlk həyat yoldaşı Mirton adlı qadın olmuşdur ki o, Lamproklı dünyaya gətirərkən vəfat etdi (Lamprokl Peloponnes döyüşündə həlak olub) Ksantippa adında qadınla evləndi ondan Sofroniks və Meksen adlı oğulları oldu.
Müdrik insan kimi şöhrət qazanan Sokrat həm də mübahisə ustası idi, ona çəkişmələrdə heç kəs qalib gələ bilməyib. Özünəməxsus mübahisə üslubu o cümlədən, həqiqət və doğruluq naminə açıq sözlü olması o dövrdə, müxtəlif kateqoriyadan olan bəzi insanlar tərəfindən bəyənilməmiş və münasibətləri düşmənçilik müstəvisinə daşımışlar.
O zaman sofistlərin şiddətli tənqidlərinə məruz qalıb. Onların iddialarını rədd edən başqa filosoflar hamı üçün bir olan obyektiv biliyə nail olmanın yollarını axtarmış, sofistlərin subyektivliyindən aralanmağın metodlarını araşdırmışdılar. Onlardan biri də Sokrat olub.
Öncə o sofirstlərin təlimi ilə maraqlanmış, ancaq sonra onlardan aralanaraq bu cərəyanı tənqid etmişdir. Daha sonra Sokrat öz fəlsəfi fikirlərini açıqlamış və beləliklə o, ətrafına çoxlu öyrənci yığa bilmişdir.
Peloponnesus müharibəsindən (404-cü illərdə baş vermiş Afinanın Sparta dövləti ilə müharibəsidir) sonra afinalılar spartalılara məğlub olmalarının səbəblərini araşdırarkən daxili düşmənlər axtarışında olmuşdurlar. O zaman Sokrata qarşı olanlar onu dövlətin dayaqlarının dağıdılmasında və təhlükəli təbliğatın aparmasında ittiham edib mühakimə etmişdilər. Onu həm də gənclərin əxlaqının pozulmasında, qədim tanrıları inkar edərək yeni tanrılar kultunun yaradılmasında günahlandırmışdılar. Məhkəmənin qərarı ilə Sokrat zəhər içərək edam edilmişdir. 400px|thumb|[[Sokratın ölümü, Xakues Lui David (1787)|center]]
Fəlsəfəsi
Sokrat öz fikirlərini mübahisə və söhbətlərində açıqlayırdı. Onun fəlsəfi fikirlərinin məzmununu tələbəsi Platon öz "Dialoqlarında" açıqlayıb. Bundan başqa, Aristotel və Ksenofonda Sokrat haqqında xəbərlər veriblər.
Sokrat fəlsəfənin istiqamətini dünya və təbiətin dərk olunmasından insan problemlərinin araşdırılmasına doğru dəyişə bilmişdir. O öz mübahisə aparmaq istedadı, məntiqi, həmsöhbətlərinin səhvlərinin üzə çıxarması, müzakirə mövzusu olan məsələni hissələrə bölüb həll etmə qabiliyyəti ilə tanınıb.
Dialektik metodu
Onun fəlsəfəsində hər şeyin tək bir həqiqəti var. Onu hamılıqla araşdırıb tapmaq lazımdır. Bu məqsəd üçün də Sokrat, dialektik metodunu təklif edib. Dialektika (yun. διαλεκτική) isə mübahisədə rəqibin sözlərində ziddiyyət taparaq onun ortadan qaldırılması yolu ilə həqiqətin üzə çıxarılmasıdır. Bu metodda ironiya, maevtika və induksiyadan istifadə edilir.
İroniya
İroniya (yun. εἰρωνεία) hərfi mənasına əks olan və mahiyyəti gülünc olan sözdür. İroniya ondan ibarətdir ki, hər bir ağıllı adam ilk növbədə özü öz lovğalığını, geri zəkalılığını etiraf etməli, özü-özünə istehza ilə baxmalı və gülməlidir. Sokrat həmsöhbətlərini öz "Mən"ini qırağa qoymağa, məsələlərin obyektiv həllinə yönəlməyə çağırırdı. O demişdir; "Mən bilirəm ki, mən heç nə bilmirəm".
Platon bu deyimin yaranma tarixçəsini aşağıdakı kimi verib. Bir dəfə Sokrat bir varlı və yüksək vəzifəli afinalının yanına gəlir. Hamı deyirdi ki, o ağıllı və müdrikdir. Ancaq onunla bir qədər söhbət etdikdən sonra bilinmişdir ki, onda heç bir ağıl və müdriklik yoxdur, həmin afınalı yalnız bunun görüntüsunü yaradır. Sokratda bunu bildirəndə, o adam ona düşmən kəsilir. Ondan ayrılan Sokrat düşüncələrə qapanıb özü-özünə belə dedi: Biz ikimiz də nə ağıllıyıq, nə də müdrik. Nə mən, nə sən heç nə bilmirik. Ancaq mən bilirəm ki, heç nə bilmirəm. Ona görə də özümdən razı deyiləm. O adam isə bunu bilmir, ancaq öyünür, özündən çox razıdır. Əslində mənim müdrikliyim və biliyim ondan dəfələrlə çoxdur. Çünki o heç nəyi bilmədiyini bilmir, mən isə bunu bilirəm.
Bundan sonra Sokrat daha bir neçə varlı və vəzifəlilərin yanında olub onlarla söhbətlər aparır. Hər dəfə buna bənzər hallarla rastlaşır. Onların hamısı Sokratla düşmən kəsilir. İronik üslubuna görə bir çox varlı afinalılar Sokratla düşmənçilik, sonda onlar məhkəmədə ona qarşı çıxış etmişdirlər. Sokratın afinalı Anitusa qarşı yönəlmiş ironik üslubunun parlaq nümunələri Platonun "Menon" dialoqunda verilir.
İnduksiya
Bu zaman təriflərin verilməsi də mühüm məsələdir ki, ona induksiya (lat. inducsio) deyilir. Çünki, tərif vermədən heç bir şey haqqında hansısa fikir yürütmək olmaz. Gəlinən obyektiv nəticələrə də tərif vermək lazımdır. Ona görə də, Sokrat hansısa bir şeyin mahiyyətinə varmaq üçün həmsöhbətlərindən onun tərifinin verilməsini tələb edirdi.
Bu mərhələlərdən keçdikdən sonra həmsöhbətlər hamı üçün bir olan həqiqəti üzə çıxardırdılar. Ancaq, sonra o həqiqət şübhə altına qoyulardısa, yenə də ironiya, maevtika və induksiya yolu ilə yeni həqiqət ortaya çıxarılırdı. Bu proses də hər zaman baş verir. Beləliklə Sokrat sofistlərin biliyin nisbilik nəzəriyyələrinə qarşı obyektiv həqiqətin var olması və onun çıxarılması metodunu ortaya qoyur.
Təbiət və əxlaq haqqında
300px|thumb|Sokratın Afina Akademiyasının qabağında müasir heykəli Fəlsəfə Sokrat üçün təbiət haqqında nəzəri fikirlər toplusu deyil, həm də "Həyat necə olmalıdır?" sualına cavab verən bilikdir. Ona görə də o, fiziklərə qarşı çıxış edərək onların təkcə duyğularla dünyanın dərk edilməsi iddialarına şübhə ilə yanaşırdı. Sokrat hesab edirdi ki, insan yalnız özünün hökmündə olan şeylər haqqında bilik əldə edə bilər. Kainat ya da dünya insanın hökmündə deyil. Onun hökmündə olan yalnız onun öz ruhudur. Buna görə də insan özünü tanımalıdır. Sokratın məşhur kəlamı olan: "Özünü tanı" sözləri sonralar Delfada Apollon məbədinin divarlarında həkk olunmuşdur.
Fəlsəfəni insanın özünə doğru yönəldən Sokrat, əxlaqi problemlərə önəm verirdi. Ona görə fəlsəfə xeyir və şərin nə olmasını araşdırır. Xeyir bilikdə, şər cəhalətdədir; var-dövlət isə heç bir xeyir gətirmir. Bu kimi əxlaqi rasionalizm Sokrat təliminin əsasını təşkil edir. İnsan əxlaqsız hərəkətin nə olduğunu bilsə heç vaxt pis hərəkət etməz. Pis hərəkət onun fikrincə, insanın yanılması və səhvidir. Səhvi isə heç kəs bilərəkdən etməz.
Bu səbəbdən fəlsəfənin "biliyə doğru yönəlmə" kimi anlaşılması xeyirli və yetkin insanın yetişdirilməsi, eləcə də ədalətli cəmiyyətin yaradılması üçün vasitədir. Xeyir haqqında bilik əldə etmək ona doğru yönəlmək deməkdir. Bu isə insanı və toplumu xoşbəxt etməkdədir.
Təsiri
Sokratın dünya fəlsəfi fikrinin inkişafına çox böyük təsiri olub. Onun ardıcılları sonrakı dövrlərdə yeni fəlsəfi məktəblər yaradıblar. Bunlar kirena, kinik və meqara kimi məktəblər idilər. Çağdaş zamanımızda da Sokratın dialektik metodu elmi motodologiyada, konsensus əsasında qərarların qəbul edilməsində, mübahisələrdə istifadə olunur.
Çağdaş araşdırmaçılar qədim yunan fəlsəfəsi tarixini sokratəvvəli və sokratsonrası dövrlərə bölürlər. Beləliklə, Sokrat qədim yunan fəlsəfə tarixinin mərkəzində duran bir şəxsiyyətdir.
NGC 5325B
NGC 5325B, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Şimanovskinin binası (Taqanroq)
Şimanovskinin binası — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşən tarixi arxitektur bina. Bina Taqanroq şəhəri Frunze küçəsi ev 35 ünvanında yerləşən bina. Bina 1850-ci ildə inşa edilmişdir. Binanın hazır ki, vəziyyəti idealdır. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir. Modern stilində inşa edilmişdir. Bina ikili ünvana sahibdir. Bu isə onun yerləşdiyi mövqeyi ilə əlaqədardır. XIX əsrin ikinci yarısında Siçevlər ailəsinə məxsus olmuşdur.
Tarixi
Bina Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri Frunze küçəsi ev 35 ünvanında yerləşir. 1850-ci ildə inşa edilmişdir. Bina modern stilində inşa edilmişdir. Binanın iki pəncərəsi Frunze küçəsinə, iki pəncərə isə İtalyanski xiyabanına baxır. 1870–1900 illərdə bina Sıçevlər ailəsinə məxsus olmuşdur. 1870-ci ildə illərdə bina Miron Yakovloviç Sıçevə məxsus idi. Evin sahibi 1880-ci illərdə Mixail Yakovloviç, XIX əsrin sonlarından 1910-cu illərə qədər isə Akim Yavokleviç Sıçev olmuşdur. 1890-cı ildə o, şəhər dumasına seçilmişdir. Üstəlik o, ticarət deputatları və şəhərin fəxri sakini seçilir.
1910-cu ildə bağ, bina və həyatyanı əraziləri qadın xəstəıikləri üzrə mütəxəsis olan Vladimir Qrigorieviç Şimanoviçski tərəfindən satın alınır. Onun həyat yoldaşı Marta Pavlovna idi. Həkim şəhərdə xeyriyəçi kimi tanınır. Üstəlik o, avtomobilə sahib idi. Bu isə Taqanroqda bir nadir hadisə idi. Şimanovskinin doğma övladları yoxdur.
1914-cü ildə binada təmir işləri aparılmışdır. Divarların tikilməsi məqsədi ilə peramik kərpiçdən istifadə edilmişdir. Damı metal lövhələrlə vurulmuşdur. Binada yerləşən 19–20 otaq yerləşir. Bu otaqların onu yaşayış məqsədlidir. Otaqların ümumi sahəsi 227 m² təşkil edir.
1920-ci illərdə Şimanovski binanın sahibliyindən uzaqlaşdırılmışdır. 1922-ci ildə binada sovet hərbi komandanı Efim Afanaseviç Şadenko yaşamışdır.
1990-cı illərdə binanın yaxınlığında kiçik mağaza olmuşdur. Mağaza "Dora" adlanır. Yay ayları şəhər sakinləri mağazaya daha çox müraciət edirlər. Burada soyuq pivə, su və dondurma satılır.
Bal arısının bakterial xəstəlikləri
Bal arısının bakterial xəstəliklərinə — Amerikan çürüməsi, Avropa çürüməsi və septisemiya xəstəlikləri daxildir.
Xəstəliklə mübarizə tədbirləri
Ən başlıca mübarizə üsulu xəstə çərçivələri yandırmaqdan ibarətdir. Daha sonra həmin çərçivələri 40 litr suya 400 qram NaOH məhlulu əlavə edərək dezinfeksiya etməkdir. Bu əməliyyatdan sonra çərçivələr yenidən istifadə oluna bilər. Bundan əlavə arıçının işlətdiyi alətlər də dezinfeksiya olunmalıdır. Buna görə də arıçının hər alətdən bir neçə ehtiyat nüsxələri olmalıdır. Ən geniş istifadə edilən dezinfeksiya maddələri Kalium hipoxlorid, küllü su, hidrogen peroksid və xloramindir. İskənə, vərdənə, arıçı bıçağı, körük, ana arı setkası, qoruyucu maskalar, əlcəklər və s. alətlər 5 litr qaynar suda 500 ml xlorid turşusu məhlulunda 5-10 dəqiqə saxlanılır. Sonra çox miqdarda suyla yuyub, günəş altında qurutmaq lazımdır.
Avropa çürüməsi
Avropa çürüməsi Amerikan çürüməsi xəstəliyi qədər olduqca təhlükəli xəstəlikdir. Bu xəstəliyi əmələ gətirən Melissococcus pluton bakteriyasıdır. Xəstəlik işçi arılar tərəfindən sürfələri qidalandıran zaman yoluxdurulur. Orqanizmə daxil olmuş bakteriya sürfənin orta bağırsağına yerləşir. Xəstəliklə yoluxmadan 4 gün sonra ölüm müşahidə olunur. Sürfə öldükdə M.pluton-un çoxalması dayanır. Arılarda ölüm halları sürfə olan yuvaların üzəri örtülmədən 3 gün qabaq və ya örtüldükdən sonra 1 – 2-ci günlər müşahidə olunur. Bu xəstəlik zamanı ölü sürfələr quruyur və yuvadan işçi arılar tərəfindən kənarlaşdırılır. Həmçinin ölmüş sürfələrin traxeyası qəhvəyi rəngdə görünür.
Xəstəliklə mübarizə tədbirləri
Amerikan çürüməsindəki mübarizə tədbirləri Avropa çürüməsində də istifadə olunur. Ana arı qəfəs içinə alınaraq bir müddət yumurta qoyması əngəllənir və yeni sürfələrin yaranmasının qarşısı alınır. Arılara vitamin və minerallarla zəngin şərbətlər hazırlanaraq yeşiklərə qoyulmalıdır. Yeni sürfələrin əmələ gəlməsinin qarşısı alındığından arılar qidanı özlərinə sərf edərək xəstəliyə qarşı daha dözümlü ola bilirlər. Xəstə olan sürfələri isə işçi arılar yuvadan kənarlaşdıraraq çölə atırlar və bununlada xəstəlik arı ailəsində azalmağa başlayır.
Septisemiya xəstəliyi (Qan zəhərlənməsi)
Yetkin bal arılarında Psendomonas aeruginosa tərəfindən törədilir. Xəstəlik zamanı arıların baş, döş, qarıncıq və qanad hissələrinə toxunulduqda qopub düşmə halı müşahidə olunur. Bakteriya arıların hemolimfasında olsada çox nadir hallarda xəstəlik törədir. Pseudomonas apiseptica bakteriyası yuvadan yeni çıxmış arıların bağırsağında deyil, 1-14 günlük olan və çiçək tozu ilə qidalanan arıların bağırsağında rast gəlinir. Arılar balla qidalandıqları zaman bakteriya yox olur. Bu xəstəliyə tutulmuş arılar 20-36 saat ərzində ölürlər. Sağlam arıların hemolimfası sarı rəngdə olduğu halda xəstə arıların hemolimfası ağ rəngdən qəhvəyi rəngə çevrilir. Xəstə arılar uça bilmir, ağız və ayaqlarını tərpətməyə çalışırlar. Septisemiya xəstəliyinin səbəbi həddindən çox şərbətlə bəslənmə, əlverişsiz hava şəraiti, rütubət, beçəvermə zamanı işçi arıların yeni yeşiyə uyğunlaşa bilməyərək stressə düşməsi və s. ola bilər.
Xəstəliklə mübarizə tədbirləri
Xəstəliklə mübarizə aparmaq üçün şərbətə vitaminlər əlavə olun¬ma-lıdır. Arı yeşikləri günəş düşən, küləksiz və çiçəkli sahələrə yerləşdiril¬mə¬lidir.
Göycəyaran (Urmiya)
Göycəyaran — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 89 nəfər yaşayır (25 ailə).
Vesteros
Vesteros - İsveçdə şəhər. Vestmanland lenində eyni adlı kommunanın mərkəzi. Paytaxt Stokholmdan100 km qərbdə Melaren gölünün sahilində yerləşir.
Tarixi
thumb|right|180px|Vesterosda "Xalq bazarı" (XIX əsr)
Hedysarum alpinum
Hedysarum alpinum — Alp qəpikotu (Sarılıq qəpikotu, qaymaqçiçək qəpikotu, qəpikotu)
Vesteros
Tarixi
thumb|left|180px|Vesteros xəritəsi (XX əsrin əvvəlləri)
Vesteros İsveç və Şimali Avropanın ən qədim şəhərlərindən biridir. Adı Vestra Aros (Qərbi Aros) adından yaranmışdır. Ərazi eramızın 1000-ci ilinədək Şimal Vikinqləri dövründə məskunlaşmışdır.
Hedysarum alpinum
Botaniki xarakteristikası
Xammal toplanılmış massivlərin təkrar bərpası aqrotexniki tədbirlərə əməl etməklə 1 il çəkir.
Vesteros
Tarixi
İsveçdə arxeoloqlar tərəfindən aşkar edilmiş ən böyük kurqan olan Anundsxöq Vesterosdan bir qədər aralıda yerləşir. Xöq sonluğunun qədim skandinaviya dilindən mənası "kurqan" deməkdir. Abidə eramızın 500-ci ilinə aiddir. Eni 68 metr olub,uzunluğu isə 9,1 metrdir.
Hedysarum alpinum
Botaniki xarakteristikası
İyul-avqust aylarında yarpaqlı gövdəsi 10-20 sm torpaqdan hündür oraqla biçilməlidir. Yerüstü hissələrini topladıqdan sonra kölgədə mütəmadi olaraq qurudulmalıdır. Sonra bitkini döymək, qaba, kobud, yoğun gövdələrini  dırmığın köməkliyi ilə toplamaq lazımdır.
Vesteros
Tarixi
thumb|right|180px|Anundsxöq
Hedysarum alpinum
Botaniki xarakteristikası
Zəif iyli və büzücü dadlıdır.
Vesteros
Tarixi
Artıq orta əsrlərdə Vesteros İsveçin ən böyük şəhərlərindən birinə çevrilmişdi. Həmçinin şəhər yepiskopluq mərkəzlərindən idi. Burada bir monastr və kafedral tikilmişdi. 1623-cü ildə isə Vesterosda İsveçdə ilk gimnaziya tikilmişdir.
Hedysarum alpinum
Botaniki xarakteristikası
Xammalı yeşiklərə qablaşdırılmalı və yaxşı hava dəyişilən quru yerlərdə saxlanılmalıdır. Saxlama müddəti 2 ildir.
Vesteros
Tarixi
XVIII və XIX əsrlərdən etibarən şəhərdə tərəvəzçilik, əsasəndə xiyar bitkisinin yetişdirilməsi böyük vüsət almışdır. O dövrdən Vesteros "Qurkstaden" (Xiyarlar şəhəri) ləqəbini almışdır.
İqtisadiyyat
Vesteros lenin əsas sənaye və ticarət mərkəzlərindəndir. Şəhərdə elektrotexnika, maşınqayırma, yüngül və yeyinti sahələri inkişaf etmişdir.
Hedysarum alpinum
Tərkibi və təsiri
Hər iki növün tərkibində ksantonlar (mangiferin, izomangiferin, qlyükomangiferin), flavonoidlər (hiperozid, polistixozid, avikulyarin), monosaxaridlər (qalaktoza, qlükoza, arabinoza, ksiloza), pektin maddələri, polisaxaridlər və askorbin turşusu vardır. Alp qəpikotu bitkisinin tərkibində makro və mikroelementlər  K, Са, Мn, Мо, Сu, Se tapılmışdır.
Vesteros
İqtisadiyyat
Şəhər, turistləri və yeni sakinləri, habelə yerli universitet kollecinə, Melardalen Universitetinə tələbələri cəlb etmək üçün Melaren sahilində sahilində yerləşən Vasteros mənasını verən "Västerås - Mälarstaden" kimi ad təbliğ edilir. Bundan başqa şəhərin bir çox rayonlarında aparılan abadlaşdırma işləri vasitəsi ilə həm yerli əhali, həm də turistlər üçün komfort şərait yaradılmağa çalışılır. Melaren sahilində rekreasiya zonaları yaradılmışdır.
Hedysarum alpinum
Tərkibi və təsiri
Alipizarin həb 0,1 q, məlhəmi 2%, 5% fərdi mangiferindən ibarətdir. Virusəleyhinə dərmandır. «Roqlidis» (ot komponenti).
Vesteros
İdman
Vesterosda ən məşhur idman növü bendidir (topla oynanan hokkey). Şəhərin eyni adlı kimandası ölkə çempionatının liderlərindən sayılır. Bendli yarışlarını keçirmək üçün 2007-ci ildə Haakonplan və ABB Arena stadionları istifadəyə verilmişdir. 2009-cu ildə Vesteros Bendi üzrə dünya çempionatına ev sahibliyi etmişdir.
Həmçinin Vesterosun eyni adlı futbol komandası vardır (Vesteros İdman Klubunun tərkib hissəsi). İsveçin gücünə görə ikinci liqasında - I Divizionda çıxış edir. Klub oyunlarını tutumu 7044 olan Svedbank Park stadionunda keçirir. Bundan başqa şəhəri daha aşağı liqalarda Skilyebo, Franke, İFK Vesteros, Srianska, İK Vesteros və Qideonsberq klubları təmsil edir.
Hedysarum alpinum
Tərkibi və təsiri
Virusəleyhinə dərmandır. Ksanton qlükozid manqiferini ingibitasiya etməklə, virus reproduksiya olunaraq onun inkişafına səbəb olur. Virusa qarşı hazırlanan qamma interferon qan hüceyrələrində bakterostatik təsirlə qrammüsbət və qrammənfi bakteriyalara, ibtidailərə və vərəm mikrobakteriyalarına təsir edir.
Alp qəpikotundan hazırlanan «Alpizarin» preparatı fərdi xüsusiyyətə malik manqiferin qlükozidinə görə təsir edir. «Alpizarin» preparatından hazırlanan məlhəm və həblər virusəleyhinə dərman kimi keratit və dermatitlərdə herpes virusu ştammlarını məhv edir. «Roqlidis» (ot komponenti) yaz və payız dövrlərində respirator xəstəliklərində, xroniki xəstəliklər zamanı ahıl yaşlı orqanizmin zəifləməsində əvəzsiz dərmandır.
İnfant Afonso
İnfant Afonso  — Portuqaliya infantı. Atası Aviz sülaləsi ndən Portuqaliya kralı II Con, anası isə Vizey hersoqu İnfant Ferdinand ın qızı Elyanora dır. 16 yaşında ikən Taxo çayı sahilində at mindiyi əsnada baş verən qəza nəticəsində vəfat etmişdir.
Həyatı
İnfant Afonso 1475-ci ildə babası V Afonso nun səltənətində dünyaya gəldi və onun şərəfinə adlandırıldı. Uzun illərdir rahibə olmaq istəyən, ancaq nəslin davamiyyəti baxımından icazə verilməyən bibisi İnfanta Yuanna onun doğulmasının ardından Aveyro yaxınlığındakı dominikan kilsəsinə qapandı.
Evlilik siyasi məqsədlərlə baş tutsa da, cütlük qısa zamanda bir-birinə bağlandı. İzabella Portuqaliya da keçirdiyi uşaqlıq illərində qazandığı təcrübəylə çox keçmədən özünü sarayda sevdirmişdi. Ancaq 1491-ci ilin iyulunda Don Afonso at mindiyi əsnada baş verən qəza nəticəsində vəfat etdi. Dul qalan İzabella sonralar bu ölümün səbəbi olaraq, valideynləri tərəfindən ölkədən qovulan yəhudilər ə Portuqaliya nın sığınacaq verməsi və nəticədə Portuqaliya nın Tanrının qəzəbinə düçar olmasını gördü. Dəfn mərasiminin ardınan İzabella valideynlərinin də istəyilə Kastiliya ya qayıtdı.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Ostin Çemberlen
Haqqında
Mühafizəkar C. Çemberlenin oğlu. 1892-ci ildən parlament üzvü idi. 1924–29-cu illərdə xarici işlər naziri olmuşdur. Böyük Britaniya nın Avropa da rəhbər mövqe tutmasına səy göstərmiş, SSRİ və Fransa ya qarşı mübarizə məqsədilə Almaniya nın yenidən militaristləşdirilməsinə tərəfdar çıxmışdır. Çemberlen SSRİ ilə diplomatik əlaqələri kəsməyin (1927, may) və ona qarşı yeni hərbi müdaxilə cəhdlərinin təşəbbüsçülərindən biri olmuşdur. Ömrünün son illərində Almaniya nın təcavüzkarlıq niyyətlərinin təhlükəli olduğunu göstərmişdir.
Portuqaliyalı Beatrisa (Savoyya hersoqinası)
Portuqaliyalı Beatris  — Savoyya hersoqu III Çarlzın xanımı, Savoyya hersoqinası. Atası Portuqaliya kralı I Manuel, anası isə Kastiliya kraliçası I İzabellanın qızı Mariyadır. Bu səbəblə Portuqaliya infantası olaraq da hesab edilir.
Həyatı
8 aprel 1521-ci ildə Savoyya hersoqu III Çarlzla evləndi və bu nikahdan 9 övladı oldu. Ancaq bunlardan yalnız biri — Emanuel Filibert yetkinlik yaşına çatdı. 1531-ci ildə həm xalası oğlu, həm də bacısının əri olan Müqəddəs Roma imperatoru V Karl tərəfindən Asti qrafinası elan olundu. Vəfatının ardından bu ünvan oğluna keçdi.
1533-cü ildə imperatorun bacısı qızı Danimarkalı Kristinanı Şamberidə qarşıladı və onun Milan hersoqu II Françesko Sforzayla evləndirilməsində vasitəçilik etdi. Ancaq 2 il sonra dul qalan Danimarkalı Kristinanı böyük oğlu Lüdoviklə evləndirmək istəsə də, bu planı baş tutmadı və oğlu cəmi 1 il sonra vəfat etdi. Həmin ilin aprelində fransızların Savoyyanı işğal etməsinin ardından Donna Beatris həyatda qalan 2 övladı və Şamberidə qorunan Turin kəfənini də alaraq Milana qaçdı. Burada Danimarkalı Kristina tərəfindən qarşılandı və onunla birlikdə Paviyadakı imperatora sığındı. Buna baxmayaraq imperatordan dəstək ala bilmədi və ardından Nitsadakı ərinin yanına getdi. 1538-ci ildə cəmi 1 aylıq olan ən kiçik övladı ilə eyni gündə vəfat etdi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Franklin Delano Ruzvelt
Franklin Delano Ruzvelt — Amerika Birləşmiş Ştatlarının 32-ci prezidenti (1933-1945).
Həyatı
Franklin Ruzvelt 1882-ci ildə varlı bir ailədə anadan olmuş, mənşə etibarilə holland idi. O, Teodor Ruzveltlə əminəvəsi idi. Franklin Ruzvelt əvvəlcə Harvard universitetini, sonra isə Kolumbiya Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdi. 1913-1920-ci illərdə o, Hərbi Dəniz Nazirinin köməkçisi vəzifəsində işləmişdi. 1921-ci ildə polimelit xəstəliyinə tutulmuş və ömrünün sonunadək ayaqları iflic vəziyyətində qalmışdı. Möhkəm iradəsi və anasının mənəvi dayaq olması Ruzveltin siyasi fəaliyyətlə yenidən məşğul olmasına imkan yaratdı. 1928-1930-cu illərdə o, Nyu-York ştatının qubernatoru seçildi. 1932-ci ildə isə ABŞ-nin 32-ci prezidenti oldu. Franklin Delano Ruzvelt 2 dəfədən artıq seçilmiş yeganə ABŞ prezidentidir. 4 dəfə prezident seçilmiş, 4-cü hakimiyyət müddətinin başlamasından qısa müddət sonra beyninə qan sızmasından vəfat etmişdir.
Onun tarixi xidmətləri arasında "Böyük Depressiya"nın aradan qaldırılması, SSRİ ilə münasibətlərin yaxşılaşdırılması və İkinci dünya müharibəsi dövründə Avropadakı müttəfiqlərini yaxından dəstəkləməsini qeyd etmək olar. Tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib.
Neuralink
Neuralink Corporation — 2016-cı ildə San Fransiskoda, İlon Mask və səkkiz nevroloq tərəfindən implantasiya edilə bilən beyin-maşın interfeyslərini inkişaf etdirmək üçün qurulan Amerika neyrotexnologiya şirkətidir.
Ticarət markası "Neuralink" 2017-ci ilin yanvar ayında əvvəlki sahiblərindən alınıb. Şirkət qurulduğu gündən bəri müxtəlif universitetlərdən bir çox tanınmış nevroloqları işə qəbul etmişdir.
Ümumi baxış
2017-ci ilin aprel ayında bir Wait But Why adlı bloq şirkətin qısa müddətdə ciddi beyin xəstəliklərini müalicə etmək üçün müxtəlif cihazları inkişaf etdirməyi hədəflədiyinu və nəticədə ortaya çıxan insan inkişafının bəzən transhumanizm olaraq adlandırıldığını bildirdi. Mask bu fikirlə qismən, İen Benksin 13 romanından ibarət Mədəniyyətin (The Culture) uydurma kainatının bir parçası olan "sinir bağları" adlı bir elmi-fantastik konsepsiya ilə maraqlandığını söyləmişdir.
Mask, sinir bağını mütləq geniş cərrahi müdaxilə mənası verməyən, ancaq ideal şəkildə damar və ya arteriya vasitəsilə implant yerləşdiriləcək olan "korteksin üstündəki rəqəmsal təbəqə" olaraq xarakterizə etmişdir. Mask, uzunmüddətli hədəfin, nəzarətsiz qalarsa bəşəriyyətin varlığı üçün bir təhlükə kimi qəbul etdiyi "süni intellekt ilə simbioz" əldə etmək olduğunu demişdir. Bu gün bəzi nevroprotezçilər beyin siqnallarını şərh edə və əlillərin protez qollarına və ayaqlarına nəzarət etməsinə imkan yarada bilirlər. Mask bu texnologiyanı aktivləşdirmək əvəzinə, genişzolaqlı sürətlə digər xarici proqram təminatı və cihazlarla qarşılıqlı əlaqə qura bilən implantlarla əlaqələndirmək niyyətindədir.
2018-ci ildən etibarən şirkət "ictimaiyyətə açıq olduğundan işləri haqqında olan məlumatları çox gizli" olsa da, dövlət qeydlərində San-Fransiskoda bir ədəd heyvan test müəssisəsi qurmağa çalışdığını (ancaq görünüşə görə bir ədəd açmayıb) göstərdi, daha sonra Kaliforniya, Davis Universitetində tədqiqatlar həyata keçirməyə etməyə başlamışdır.
2018-ci ildən etibarən, Neuralink, San Fransiskonun Mission regionunda Maskın ortaq şirkətlərindən biri olan OpenAI ilə bir ofis binasını bölüşür.
2020-ci il 28 avqust 15:00-da (ABŞ saatıyla) şirkətin canlı nümayişi demo keçirilib. Nümayişdə bu beyin implantının sağlamlıq təhlükəsizliyini vurğulamaq adına 3 donuz üzərində sınaqdan keçirilib.
Texnosfer
Texnosfer (yun. techne – incəsənət, ustalıq və spharia - kürə deməkdir.
Hisar-i Babagəncə (Urmiya)
Hisar-i Babagəncə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 72 nəfər yaşayır (15 ailə).
NGC 7482
NGC 7482, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Musiqili
Musiqili, musiqinin, rəqsin və dialoqların hadisələrlə birləşdirildiyi, özünəməxsus, sadə bir süjetə sahib olan emosional və əyləncəli bir səhnə şousu, oyun və ya filmdir.
Çan Thyen Khyem
Çan Thyen Khyem — Cənubi Vyetnam hərbçisi və siyasətçisi, Cənubi Vyetnamın baş naziri (1969–1975).
Həyatı
12 iyul 1947-ci ildə Vyetnam Milli Hərbi Akademiyasını bitirmişdir. Vyetnam Milli Ordusunda xidmət etmişdir. 1951-ci ildə kapitan, 1954-cü ilin iyulunda mayor rütbəsinə yüksəlmişdir. 1957-ci ildə polkovnik rütbəsi ilə Baş Qərargah rəisinin müavini, oktyabr ayında isə Birləşmiş Baş Qərargah rəisi vəzifələrində çalışmışdır.
1969-cu ilin sentyabrında baş nazir və müdafiə naziri olmuşdur. O, 1975-ci ilin aprel ayına qədər bu vəzifədə qalmışdır. Sonradan ölkəni tərk etmişdir.
23 iyun 2021-ci ildə ABŞ-də, Kaliforniyanın San-Xose şəhərində vəfat etmişdir.
Belqorod bayrağı
Belqorod bayrağı Rusiya Federasiyasının Belqorod vilayətinin Belqorod şəhərinin rəsmi simvollarından biridir (gerblə birlikdə). Bayraq şəhər sakinlərinin birliyinin və qarşılıqlı fəaliyyətinin simvoludur.
Mövcud bayraq 22 iyul 1999-cu ildə Belqorod Şəhər Deputatları Şurasının 321 saylı qərarı ilə təsdiq edilmiş və 2002-ci ildə 978 qeydiyyat nömrəsi ilə Rusiya Federasiyasının Dövlət Heraldik Reyestrinə daxil edilmişdir.
Portuqaliyalı Luiş
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Silahdar Yusif Paşa
Silahdar Yusif Paşa (d. 1604 - ö. 22 yanvar 1646) — Sultan İbrahim səltənətində müxtəlif vəzifələrdə xidmət göstərən Osmanlı dövlət xadimi.
Dilbər Axundzadə
Həyatı
İsmayılzadə-Axundzadə Dilbər 29 may 1914-cü ildə Yelizavetpol (indiki Gəncə) şəhərində anadan olmuşdur. 5 yaşından sonra əmisi, tanınmış alim və repressiya qurbanı İdris Axundzadənin himayəsində Bakıda yaşamışdır.
Həyat yoldaşı İsmayılzadə Mikayıl Müşfiq 3 iyul 1937-ci il tarixdə Sovet xüsusi xidmət orqanları tərəfindən "əksinqilabi-millətçilik" fəaliyyətdə təqsirli bilinərək güllələnməklə ölüm cəzasına məhkum edilmişdir. thumb|left|150px Mikayıl Müşfiqin həyat yoldaşı təqsirli bilinərək Azərbaycan SSR CM-nin 72, 73 maddələri ilə 1 yanvar 1938-ci il tarixdən hesablanmaqla 2 noyabr 1937-ci il tarixdə XDİK-in 00486 №-li əmrinə əsasən həbs edilmişdir. XDİK-nin 11 mart 1939-cu il tarixli qərarına əsasən xəstəliyinə görə azad edilmişdir.
Həbsdən azad edildikdən sonra bir müddət Gəncədə məktəbdə müəllim kimi çalışmış, sonra isə yenidən Bakıya qayıtmışdır. Şairəliklə məşğul olmuş, Mikayıl Müşfiqə həsr olunan kitab yazmışdır.
Həyatının son dövründə əsəb pozğunluğu, şəkər və ürək problemləri yaşayırdı. 1990-cı ildə Bakı şəhərində vəfat edib.
İshaq Maroqulov
İshaq Faqradoviç Maroqulov — aysor əsilli SSRİ dilşünası. 1928-ci ildə Ərəb Şamilov ilə kürd dili üçün latın əlifbasını hazırlamışdır.
Həyatı
İshaq Maroqulov 1868-ci ildə Rusiya imperiyasının Dvin şəhərində anadan olmuşdur. O, əslən aysor idi. Atası Faqrad XIX əsrdə İrandan Qafqaza köçmüşdür. Maroqulov 1888-ci ildə təhsilini başa vurduqdan sonra Naxçıvanın Şahtaxtı kəndində, sonra 1893-cü ildə Qəmərli kəndində müəllim işləmişdir.
1920-ci illərdə SSRİ xalqlarının əlifbalarının romanizasiya prosesi gedirdi. Bu prosesin bir hissəsi olaraq kürd dili üçün də latın qrafikalı əlifba hazırlanmışdır. Maroqulov 1928-ci ildə belə bir əlifbanın ilk layihəsini təqdim etmişdir. Buraya aşağıdakı hərflər daxil idi: a, b, c, ç, d, e, ə, f, g, 6px, h, i, x6px, j, k, ʀ, l, ʍ, ɴ, o, ɵ, w, p, n, q, ɥ, s, 12px, ц, t, m, u, y, v, x, z, ƶ. Tezliklə Maroqulov Ərəb Şamilovla birlikdə bu layihəni yekunlaşdırmış və 25 fevral 1929-cu ildə SSRİ kürdlərinin latın qrafikalı əlifbası təsdiq edilmişdir. Bu əlifbada erməni qrafikasına əsaslanan əlifbanın çatışmazlıqları nəzərə alınmış və kürd dilinin fonemik tərkibi tam əks olunmuşdur. Yeni əlifbanın Ermənistan SSR kürdlərinin ləhcəsinə yönəlməsinə baxmayaraq, onun Azərbaycan və Türkmənistan SSR-də də istifadəsi mümkün idi.
İshaq Maraqulov yunan əsilli Yelena Fedorovna Efremidi ilə evlənmişdir. Məlumdur ki, Yuxarı Dvin kəndi yaxınlığında onun üzüm bağları var idi, lakin Oktyabr inqilabından sonra dövlət onları müsadirə etmişdir. Maraqulov 1933-cü ildə repressiya qurbanı olmuşdur. Onun böyük oğlu Konstantin Maraqulov 1901-ci ildə anadan olmuşdur. Şərqşünaslıq fakültəsini bitirmiş, Assuriya və ərəb mədəniyyəti üzrə mütəxəssis olmuşdur. Konstantin bir neçə Avropa dilini öyrənmiş, aysor dili dərsliklərinin müəllifi olmuş, Moskvada nəşr olunan aysor qəzetinin baş redaktoru kimi çalışmışdır. 1938-ci ilin yanvarında Konstantin həbs edilmiş və 9 mayda güllələnmişdir. Digər oğlu Leonid Maraqulov (1903–1964) klinik və psixiatr olmuşdur.
Bad Boys Blue
Bad Boys Blue – Avro disko və Avrodens janrlarında ifa edən Almaniya qrupudur.
Musiqi karyerası
"Bad Boys Blue" musiqi qrupu 1984-cü ildə Almaniyanın Köln şəhərində Tomas Hendrik və Karen Van Haaren tərəfindən yaradılmışdır. Qrupun iştirakçıları Endryu Tomas (ABŞ), Trevor Teylor (Yamayka) və Con Makİnerni (Böyük Britaniya) olmuşdur. Qrup "You’re Woman" mahnısı ilə bir neçə ölkədə ilk 10-luğa düşmüşdür. Bu qrup, əsasən, Şərqi Avropada məşhurluq qazanmışdır. 1987-ci ildə qrupun əsas aparıcı vokalisti Con Makİnerni oldu. Ona qədər qrupun əsas aparıcı vokalisti Trevor Teylor idi. Çox mahnılarda məhz ona məxsus idi. Həmçinin, mahnılarda Lian Li adlı ifaçı oxuyurdu. 1989-cu ildən etibarən Trevor Teylor musiqi qrupunu tərk edir. Bunda sonra qrup populyarlığını itirməyə başlayır.
Modern Talking musiqi qrupunun 1998-ci ildə yenidən səhnəyə qayıtması nəticəsində onlar "You’re Woman 98" manısının remiks forması bir ölkələrin hit-paradlarına düşür. Musiqi qrupu bir neçə il populyarlıq qazanır. 2005-ci ildə musiqi qrupu Türkiyə, Almaniya, ABŞ və Rusiyada konsertlər verir. 2010-cu ildə qrupun yeni saytı çıxır.
Hisar-i Bəhramxan (Urmiya)
Hisar-i Bəhramxan — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Məhəmmədqasım ağa Sarıcalı-Cavanşir
Məhəmmədqasım ağa İbrahimxəlil xan oğlu Sarıcalı-Cavanşir — Qarabağ xanlığının xanzadələrindən biri, Qarabağ xanı İbrahimxəlil xanın VII oğlu, Rusiya İmperator Ordusunun polkovniki.
Həyatı
İbrahimxəlil xanın yeddinci oğlu Məhəmmədqasım ağa 1786-cı ildə Şuşa şəhərində dünyaya gəlmişdi. Anası AKAK-a görə Allahyar bəy Üngütlünün, əslində isə Allahyar bəy Molla Hüseynəli bəy oğlu Dədəlinin qızıdır. Saray təhsili almışdı. Qarabağ xanllığının Rusiya imperiyasının tərkibinə keçməsini rəsmiləşdirən Kürəkçay sazişinin nəticəsində podpolkovnik rütbəsi daşıyırdı. 1806-cı ildə Rusiya-Qacar müharibəsinin gedişatında mayor Lisaneviç tərəfindən İbrahimxəlil xan və ailəsinin qətlə yetirilməsi xəbərini eşidən zaman qardaşı Xanlar ağa kimi Məhəmmədqasım ağa da Qacar imperiyasına sığınmışdır. O, Qarabağa yalnız Gürcüstandakı yeni Qafqaz komandanı Knyaz Qudoviçin (1806–1809) icazəsindən sonra 1807-ci ildə geri dönə bildi və andını yenilədi.
1822-ci ildə Qarabağ xanlığı Rusiya imperiyası tərəfindən ləğv edildi və birbaşa imperiya torpaqlarına birləşdirildi. Bunun qarşılığında Məhəmmədqasım ağaya 12 kənd və köçəri obaları verildi. Bunlara Dövlətyarlı, Qaynaq, Azıq, Gövşat, Dərəbas, Əlişarlı, Qaraqoyunlu adlı kəndləri, Çobankərə, Məburlu, Nökər, Arasbarlı-Gəmiçi adlı obaları daxil idi.
1823-cü ilin dekabr ayının 24-də Qafqaz Korpusunun komandanı Yermolovun əmri ilə, Əlahiddə Qafqaz Korpusuna etdiyi xidmətlər və yaxşı davranışı nəzərə alınaraq ona illik 600 gümüş rublluq təqaüd kəsildi və rütbəsi qaldırıldı. Onun ölümündən sonra bu təqaüd miqdarının yarısınin onun ailəsinə verilməsi davam etdirildi. Bu, 1844-cü ilin 4 martından sonraya aid idi və Şamaxı quberniyasl dövlət şurasının qərarı olmaqla birlikdə, dövlət xəzinəsindən verilməli idi. Məhəmmədqasım ağa böyük mülkədar idi. Dövlətyarlı, Qaynaq, Azıq, Gövşat, Dərəbas, Əlişarlı, Qaraqoyunlu adlı kəndləri, Çobankərə, Məburlu, Nökər, Arasbarlı-Gəmiçi adlı obaları vardı.