cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycan Televiziya və Radiosunun Səsyazma Evi, Musiqi kollektivləri
thumb|Azərbaycan Televiziya və Radiosunun Səsyazma Evi, Musiqi kollektivləri.Azərbaycan Televiziya və Radiosunun Səsyazma Evi, Musiqi kollektivləri 1926–cı  ildə,  indiki Ə.Əlizadə-9 ( keçmiş Fioletov-9 ) ünvanında Radio komitəsi fəaliyətə başlayır. 1931–ci ildə  Azərbaycanın peşəkar musiqisinin banisi Üzeyirbəy Hacıbəylinin təşəbbüsü ilə, bu məkanda şərqdə ilk notlu xalq çalğı alətləri orkestri və indiki Niyazi  adına simfonik  orkestri  yaradılır. Üzeyir bəyə o zamanlar Müslüm Maqamayev yaxından köməklik etmişdir. Azərbaycan Televiziya və Radiosunun Səsyazma evinin məqsədi dövlətin milli-mədəni musiqi həyatında ictimaiyyətə bir-birindən maraqlı layihələr təqdim etmək, milli mənəvi dəyərləri qorumaq, dövlətin hər bir uğurunu musiqi dili ilə dinləyicilərə çatdırmaq, yeni gənc nəslə peşəkar musiqini təbliğ etməkdir.
Niyazi adına Dövlət simfonik orkestri
Simfonik  orkestr  1931-ci  ildə  Azərbaycan  Dövlət  Radio  Komitəsinin  nəzdində  dahi  bəstəkarımız   Üzeyir  Hacıbəylinin  təşəbbüsü  ilə  yaranıb. O vaxtlar bədii  rəhbər  və  baş  dirijor  Şvarts  olmuşdur. Dünyaşöhrətli  musiqiçi, SSRİ  xalq  artisti, bizim  həmyerlimiz Mstislav Rostropoviçin  atası    Leopold  Rostropoviç  məhz,  bu  orkestrdə  uzun illər konsertmeyster  olmuşdur. 1941-ci  ildən  orkestrin  bədii  rəhbəri  və  baş  dirijoru Əşrəf  Həsənov,  2 –ci  dirijoru isə  Çingiz  Hacıbəyov  olub.Üzeyir  Hacıbəylinin  dəvətilə  Bakıya  gəlmiş  Avstriya  dirijoru  Otto  Ştrasser  bu  kollektivdə  bir  neçə il işləyib. 1944-cü  ildə  orkestr  Tbilisidə  Zaqavqaziya  ongünlüyündə  böyük müvəffəqiyyətlə  çıxış  edib. Böyük  Vətən  Müharibəsi  illərində  isə  orkestr qospitallarda yaralı  əsgərlər  qarşısında  Bülbül, Şövkət Məmmədova, Firəngiz  Əhmədova, Sona  Aslanova, Lütfiyar İmanov, Mobil Əhmədov və  başqa  müğənnilərlə  çoxsaylı  konsertlərlə çıxış etmişlər. 1945-46-cı  illərdə  Üzeyirbəyin  ölməz  əsərlərindən biri olan ”Arşın  mal    alan”  operettası  ekranlaşdırılarkən  bu  orkestrlə  ifa  olunub. 1971-ci  ildə  Respublikanın  xalq  artisti  Ramiz  Məlik-Aslanov, 1992-95-ci illərdə Əməkdar incəsənət  xadimi  İsmayıl  Hacıyev, 1995-ci ildə Əməkdar incəsənət xadimi  Yaşar  İmanov  kollektivə  bədii  rəhbər  və  baş  dirijorluq  etmişlər. Sənətkarlardan Böyükağa Sadıqbəyov, Məmməd  Orucov, Yaqub  Hacıyev 2006-2013  orkestrin baş dirijoru, Əməkdar İncəsənət  xadimi  Azad Əliyev  və  bir  çox  başqaları  uzun müddət  bu  orkestrdə  fəaliyyət  göstəriblər. Böyük  maestro  Niyazinin  adını  30  ildən  çox bir  müddət  daşıyan simfonik  orkestr  bu  yaxınlarda  öz  təntənəli  80  illik  yubileyini  qeyd  etmişdir. Hal-hazırda orkestrin dirijoru, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar İncəsənət xadimi Nazim Hacıəlibəyovdur.
Cahangir Cahangirov adına xor
Azərbaycan  Dövlət  Televiziya  və  Radio  Verilişləri    Komitəsinin xor  kollektivi  1936-ci  ildə  dahi  bəstəkarımız  Üzeyir  Hacıbəyli  tərəfindən yaradılıb. Bu  kollektivə  bir  müddət  Üzeyirbəy  özü  rəhbərlik  etmişdir. O, bir sıra Azərbaycan  xalq  mahnılarını  xor  üçün  işləmiş və gənc bəstəkarlara tövsiyə etmişdir. .Daha  sonralar  kollektivə  rəhbərliyi  Cahangir  Cahangirova  məhz Üzeyir Hacıbəyov həvalə etmişdir. 1948-ci  ildən  isə   xora  əvvəllər  kollektivdə  ikinci  xormeyster  kimi fəaliyyət  göstərən  respublikanın  xalq  artisti  Ramiz  Mustafayev  ömrünün  sonunaqək  bədii  rəhbərlik  edir. Xor kollektivi fəaliyyətə  başladığı  illərdən bəri Azərbaycan bəstəkarlarının  əsərlərinin  ilk  ifaçısı  olub. Kollektiv Azərbaycana  bir  çox  sənətçilər  töhfə  verib. Onlardan  SSRİ  xalq  artistləri Lütfiyar  İmanov, Firəngiz  Əhmədova, Zeynəb  Xanlarova respublikanın  xalq artistləri  Gülağa  Məmmədov, Mobil Əhmədov, Şahlar  Quliyev, respublikanın  əməkdar  artistləri  Firudin  Mehdiyev, Faiq  Mustafayev, Yaşar  Səfərov, İdris Mehdiyev, artistlərdən Anatollu  Qəniyev, Nərminə  Məmmədova, Sahib  Kərimov  və   başqalarının  adlarını sadamaq  olar. Böyük  Vətən  müharibəsi  illərində xor  kollektivinin  ifasında  bir  çox  vətənpərvərlik  mövzusunda  əsərlər  səslənib.Üzeyir  Hacıbəyli,Fikrət  Əmirov, Qara Qarayev, Cövdət Hacıyev, Hacı Xanməmmədov,Cahangir  Cahangirov  və  digər bəstəkarların   oratoriyaları, kantataları, vokal-simfonik  poemaları  və  s. xor  kollektivi  tərəfindən  yüksək  məharətlə  ifa  olunaraq  lentə  alınıb. Cahangir  Cahangirovun adını daşıyan xorun hal-hazırda bədii rəhbəri və dirijoru Şəhla Ələkbərovadır.
Tofiq Əhmədov adına estrada-simfonik orkestri
Tofiq  Əhmədov  adına  estrada-simfonik  orkestri Azərbaycan Dövlət  Televiziya  və  Radiosu  1956-cı  ildən   kiçik  tərkibdə  estrada  ansamblı  kimi fəaliyyətə başlayıb. Qısa  müddət  ərzində  təşkil  edilmiş  bu  kollektivin   yaradıcısı  -  məşhur  saksafonçu, respublikanın   xalq  artisti  Tofiq  Əhmədov  olmuşdur. 1975-ci  ildə    həmin  ansambla “estrada-simfonik  orkestri” statusu  verildi  və  onun  tərkibi xeyli  genişləndirildı. Bu  kollektiv  bir  sıra  respublikalarda və  xarici  ölkələrdə Azərbaycanı layiqincə  təmsil  edib. SSRİ  xalq  artisti  Müslüm  Maqomayev  Moskvanın  Ostankino studiyasında  ilk  dəfə  bu  orkestrlə  çıxış  etmişdir. Orkestrlə uzun müddət işləmiş  respublikanın  xalq  artistləri Mirzə Babayev, Flora  Kərimova, Oqtay  Ağayev, İlhamə  Quliyeva, Elxan  Əhədzadə, Brilyant Dadaşova, Natəvan  Şeyxova, Mübariz  Tağıyev, əməkdar  artist İdris  Mehdiyev, Cavan  Zeynallı artistlərdən Cavanşir Əliyev, Cəfər  Behbudov, Firəngiz  Rəhimbəyova, və  başqalarının adlarını çəkmək olar. 1979-83- cü  illərdə  bəstəkar   Əziz  Əkbər  Əzizli, 1983-90 - cı illərdə pianoçu bəstəkar, əməkdar artist  Rafiq  Babayev, 1990-98-ci  illərdə bəstəkar, xalq artisti Faiq  Sucəddinov, 1998-2002-ci illərdə  pianoçu-bəstəkar  Eldar  Rzaquluzadə, 2002-2012-ci  illərdə  saksafonçu Akif  Süleymanbəyli orkestrə rəhbərlik etmişlər.Hal-hazırda isə orkestrin bədii rəhbəri Vasif Axundov,baş dirijoru Cavad Tağızadədir.
Əfsər Cavanşirov adına “Bənövşə” uşaq  xoru
Azərbaycan  Dövlət  Televiziya  və  Radiosunun   “Bənövşə”  uşaq  xoru  1958-ci  ilin  payızında    bəstəkar  Əfsər  Cavanşirov tərəfindən   yaradılıb. “Bənövşə”  uşaq  xorunun  repertuarında  Azərbaycan  və  eləcə  də dünya xalqlarının  mahnıları, milli  el  havaları  özünə  layiqli  yer  tutmuşdur. Həmin  xorun  ilk  konsertmeysteri Azərbaycanın  xalq  artisti, bəstəkar Musa  Mirzəyev  olmuşdur. Bir  çox  sənətkarlarımız  səhnəyə  öz  kövrək  addımlarını  ilk  dəfə  məhz bu  kollektivdə  atmışlar. Onlardan  xalq  artistləri   Flora  Kərimova, Amaliya  Pənahova, Xuraman  Qasımova, Mələkxanım  Əyyubova, Nisə  Qasımova, əməkdar  artistlər  Akif  İslamzadə, Firuzə  İbadova, Azərin  və  başqalarını  qeyd     etmək  olar. Uşaqların estetik tərbiyəsinin inkişafına çalışan uşaq ideologiyasına xidmət edən  “Bənövşə”  uşaq  xoru indi də müxtəlif bəstəkarların məktəbli mahnılarını böyük həvəslə oxuyub təbliğ edir. Hal-hazırda uşaq xorunun bədii rəhbəri Zülfiyyə İbrahimovadır.
Əhməd Bakıxanov adına xalq çalğı alətləri ansamblı
Yarandığı dövrdən bu kollektiv solistlərdən ibarət xalq  çalğı alətləri ansamblı kimi fəaliyyət göstərib. Bir müddət fəaliyyətini dayandıran bu ansambl 1941- ci ildən Üzeyir Hacıbəyli və Müslüm Maqomayev tərəfindən yenidən bərpa olundu. 1973-cü ilə qədər ansamblın bədii rəhbəri vəzifəsində çalışmış  Əhməd Bakıxanov dünyasını dəyişəndən sonra   bu kollektiv  onun adını daşımağa başladı  və xalq artisti Həbib Bayramov ansambla bədii rəhbər təyin olundu. Bu kollektiv  Şərqdə ilk peşəkar ansambl olmuşdur. Onun müşayiəti ilə Cabbar Qaryağdıoğlu, Bülbül, Xan Şuşinski, Şovkət  Ələkbərova, Zeynəb Xanlarova və b. uğurla çıxış etmişlər. Hal-hazırda ansamblın bədii rəhbəri  xalq artisti Möhlət Müslümovdur.
Vaqif Mustafazadə adına “Sevil” vokal-instrumental ansamblı
1970-cı ildə tanınmış musiqiçi Vaqif Mustafazadə“Sevil” vokal-instrumental ansamblını yaradır.Qızlardan ibarət ansambl yaratmaqda məqsəd yeni səsləmə və müasir aranjmanla müxtəlif əsərləri sintez etmək idi. Bu gün bu ansambla vaxtı ilə Vaqif Mustafazadə ilə çalışmış Rəna Talıbova rəhbərlik edir və hal-hazırda vokal ansambl mərhum sənətkarın adını daşıyır.
“Qaytağı” instrumental ansamblı
2012- ci ildən etibarən “Qaytağı”  instrumental ansamblı yaradılmışdır. Ansamblın bədii rəhbəri Əməkdar artist Ənvər Sadıqovdur. Ansamblı yaratmaqda məqsəd xalq musiqisini müasir aranjmanda tamaşaçılara təqdim etməkdir.
Uşaq Musiqili Teatrı
2014- cü ildən etibarən Azərbaycan Televiziya və Radiosunun Səs yazma Evinin nəznində, Uşaq musiqili  teatrı yaradılmışdır.Uşaq  teatrını  yaratmaqda  məqsəd uşaq idealogiyasına xidmət  etmək,istedadlı uşaqları bir arya toplamaq,müasir uşaq dünyasını yaratmaq,yeni uşaq mahnılarını,təbliğ etməkdir.Hal hazırda uşaq musiqili teatrın  direktoru, Nigar Qarayevadır.
Bandari musiqi
Bandari musiqi — İranın cənubdan, Fars körfəzi ətrafında gəlir. Cənubda Ərəb ölkələri ən yaxın olduğu kimi, bu, ərəb musiqi təsiri ilə İran musiqi stili, va toy zamanı ifa olunur.
Azərbaycan Televiziya və Radiosunun Səsyazma Evi, Musiqi kollektivləri
Azərbaycan Televiziya və Radiosunun Solistləri
Son illər Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə keçirilən Muğam Telemüsabiqəsi istedadların üzə çıxmasına şərait yaratdı. Müsabiqədə qalib olanlar hal-hazırda Televiziya və Radionun Səsyazma evinin solistləridir, həmçinin, aşağıda adları çəkilən Azərbaycan incəsənət xadimləri də solist kimi Televiziyanın Səsyazma Evində solist kimi fəaliyyət göstərirlər.
Ipomoea alba
thumb|''Ipomoea alba”
(Ipomoea alba) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
P.Y.T. (Pretty Young Thing)
P.Y.T. (Pretty Young Thing) — Maykl Ceksonun "Thriller" albomundakı mahnılardan biri.
İdman gimnastikası 2015 Avropa Oyunlarında
İştirakçı gimnastlar arasında ən məşhuru Rusiyanı təmsil edən Olimpiya çempionu və 3 qat dünya çempionu Aliya Mustafinadır.
İdman gimnastikası yarışları 2015 Avropa Oyunları çərçivəsində Bakıda yeni inşa olunan Milli Gimnastika Arenasında keçirildi. Bu arena 2014-cü ildə istifadəyə verilmişdir. Arena 6 000 nəfər üçün nəzərdə tutulub.
İştirakçılar
2015 Avropa Oyunlarında 38 ölkənin 173 gimnastı iştirak etdi.
• 3
Albert Lottin
Albert-Nikolas Lottin — Niderlandın aşağı liqa təmsilçilərindən olan "Yonq Utrext" klubunda yarımmüdafiəçi mövqeyində çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusu.
Klub karyerası
Lottin "Bordo" akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. O, Amerikanın GACP  şirkəti klubu aldıqdan sonra akademiyaya qəbul olan ilk futbolçu olmuşdur. 14 dekabr 2018-ci ildə Lottin Liqa 1 təmsilçilərindən olan "Bordo" klubu ilə ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır. O, öz peşəkar karyerasında debütünü 5 aprel 2019-cu ildə "Marsel" klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 85-ci dəqiqədə François Kamanonu əvəz etmişdir. Liqa 1 görüşündə Bordo rəqibinə 2-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir. 2020-ci ilin sentyabrında oyunçu Niderlandın "Yonq Utrext" klubu ilə 3 illik müqavilə imzaladı
Şəxsi həyatı
Lottin Fransada anadan olmuşdur. Valideynləri isə Kamerun vətəndaşlarıdır.
Tulyaremiya bakteriyası
Tulyaremiyanın Francisella tularensis törədici mikrobu Francisella növünə, Brucellaceae ailəsinə mənsubdur. Mikrob hərəkətsizdir, kokkabənzərdir, ölçüləri 0,1–0,5 mkm-dir. Spor əmələ gətirmir. Kapsulu vardır. Qrammənfidir. Karbol fuksini ilə və Romanovski-Gimza üsulu ilə boyanır. Qida mühitlərində kulturadan alınmış tulyaremiya bakteriyalarının çöpşəkilli formaları biopolyar boyana bilir. Toxumalarda rənglənmə zamanı bipolyar boyanma nəzərə çarpmır, bu da Francisella tularensisi taun törədici mikrobdan fərqləndirir. Tulyaremiya bakteriyaları aerobdur, adi qidalı mühitlərdə inkişaf etmir, sistemin, qlükoza və defibrinləşmiş dovşan qanından ibarət olan ətli pepton aqarında becərilir. İçərisində yumurta sarısı olan duru mühitdə daha yaxşı inkişaf edir. son vaxtlar törədici mikrobu yetişdirmək üçün toyuq embrionundan istifadə olunur. Optimum inkişaf 37 °C, mühitin pH-ı 6,7–7,4 — dür.
Tulyaremiya bakteriyalarının tərkibində iki antigen kompleksi: qılaflı (VI) və somatik (0) antigen kompleksi vardır. Törədici mikrobun virulentliyi və immunogen xassəli qılaflı antigen kompleksi ilə əlaqədardır. Tulyaremiya mikrobları xarici mühitdə 4 °C temperaturda suda və nəm torpaqda 4 aydan daha çox, tulyaremiyadan ölən donmuş heyvan cəsədlərində isə 6 ay müddətində bioloji xüsusiyyətlərini itirmir.
Taxılda və samanda 20–30 °C temperaturda tulyaremiya mikrobları 20 günə yaxın yaşayır. Dizenfeksiyaedici dərman məhlullarının işçi konsentrasiyalarında (1–3%-li lizol məhlulu, 1:1000 nisbətli sulema, 1%-li sabun-krezol emulsiyası) Francisella tularensis 2–5 dəq. sonra həyat fəaliyyətini itirir. Xlorlaşdırılmış su, qaynatma, bilavasitə günəş şüaları onlara ıldürücü təsir göstərir. Laboratoriya heyvanlarından tulyaremiyaya yüksək dərəcədə həssas olanları ağ siçanlar və dəniz donuzlarıdır. Onlar dərialtına inyeksiya ilə yoluxdurulduqda 4–14 gün sonra sepsisdən ölürlər. Tulyaremiya mikrobunun iki coörafi irqi açkar edilmişdir: amerikan və qeyri-arktik (F. tularensis neracitica) və ya Avro-Aciya, yaxud qolarktik (F. tularensis nolaractica). Mikrobun qeyri arktik irqinin ştammları qolarktik ştammlardan fərqli olaraq laboratoriya heyvanları, insan üçün yüksək patogenliyi və qliserini qıcqırtmaq qabiliyyəti ilə xarakterizə olunur.
Sinonimi :
Biz (roman)
thumbnail|Yevgeni Zamyatin - "BİZ" Biz  — rus yazıçı, tənqidçi və publisisti Yevgeni Zamyatinin ən məşhur əsəridir. Əsərdə totalitar rejim və ona məcbur şəkildə tabe olan insanlar əks olunmuşdur.
Məzmun
Roman riyazi motivlər əsasında yazılmışdır və riyazi qanunlar əsasında qurulmuş bir dünya təsvir olunmuşdur. Əsərdə insanlar nömrələrlə adlandırılmışdır. Baş qəhrəman inşaatçı D-503 "İnteqral"-ın inşaası ilə məşğuldur. O fərdiçilik xəstəliyinə tutulur və hamı ilə birgə vahid bədənin bir üzvü olmaq istəmir. Onu bu xəstəliyə alışdıran isə İ-330 adlı qadın olur.
"İnteqral" zəbt olunaraq öz qanunlarına tabe edilməmiş digər dünyaları ələ keçirmək üçün hazırlanan kosmik gəmidir. Romanda həmçinin, "Havadar" obrazı böyük maraq doğurur. "Havadar" ədədlərin ədədi hesab olunur və bütün ədədlər əldə etdiklərinə görə ona şükür edirlər və onun qüdrətini sarsılmaz hesab edirlər. Qanunlara tabe olmayanları isə "Havadar"-ın ölüm aparatı gözləyir.
Daha bir maraqlı məqam isə ondan ibarətdir ki, ədədlər hamı tərəfindən görünən şəffaf binalarda yaşayırlar və cinsi əlaqəyə yalnız icazə ilə girə bilirlər. Belə ki, hər hansı ədəd, istənilən digər əks cins ədədə çəhrayı talon yazdırmaqla onunla sevişmək istədiyini bildirir və onlar üçün 1 saat cinsi zaman ayrılır. Və yalnız bu zaman evin pərdələrinin endirilməsinə icazə verilir.
Digər
Corc Oruell "1984", Oldoks Haksli "Cəsur yeni dünya", Rey Bredberi "451 farengeyt" kimi antiutopik əsərlər "Biz"dən təsirlənərək yazılmışdır.
Əsər SSRİ-də ilk illər çap edilmədiyi üçün, kitab şəklində ilk dəfə 1924-ci ildə ABŞ-da ingiliscə tərcümə şəklində çıxmışdır. Daha sonralar isə Sovet İttifaqı-nda da nəşr olunmuşdur. Əsəri Azərbaycan dilinə Zaur Ümumbəşər tərcümə etmiş və 2015-ci ildə "Başla" təşkilatı tərəfindən ilk dəfə olaraq çap edilmişdir.
Məhərrəm Hüseynov
Həyatı
Məhərrəm Hüseynov 1915-ci ildə Şəmkir (keçmiş Şamxor) rayonunun Qaracaəmirli kəndində anadan olmuşdur. 1938-ci ildə K.Marks adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun Hüquq fakültəsini bitirmişdir.
1941–1945-ci illərdə Naxçıvan MSSR Ali Məhkəməsinin sədri işləmişdir. Həmin vəzifədən azad olunduqdan sonra 1945-ci ildə qısa bir müddət ərzində respublika Vəkillər Kollegiyası Rəyasət Heyətinin sədri vəzifəsini icra etmişdir. 1945–1951-ci illər ərçində Azərbaycan SSR Ədliyyə Nazirinin müavini olmuşdur.
10 aprel 1951-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin sədri vəzifəsinə təyin olunmuş və 12 mart 1957-ci ilədək həmin vəzifədə işləmişdir. 1957-ci ilin mart ayının 12-də Ali Məhkəməyə yeni seçkilərin keçirilməsi ilə əlaqədar Məhərrəm Hüseynov Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin sədri vəzifəsindən azad edilmişdir. Həmin vaxt o, Ali Məhkəmənin üzvü seçilərək Ali Məhkəmənin sədr müavini vəzifəsinə təsdiq olunmuş və 1962-ci il martın 17-dək həmin vəzifədə işləmişdir. Bundan sonra Məhərrəm Hüseynov 1 sentyabr 1971-ci ilədək müxtəlif məsul vəzifələrdə çalışmışdır.
1971-ci il avqust ayının 31-də Məhərrəm Hüseynov Azərbaycan SSR Ədliyyə Naçirliyi Notariat və VVAQ idarəsinin rəisi və nazirliyin kollegiya üzvü təyin olunmuşdur. 1976-cı ilin mart ayında həmin vəzifədən təqaüdə çıxmışdır.
Samar
thumb|Samar adası Samar adası Samar (12.05°N, 125.11667°W) — Filippin arxipelaqının mərkəzində yerləşir. Adanın sahəsi 12 849,4 km² təşkil edir.
Tarixi
Ada ilk dəfə ispaniyalı dənizçi Rui Lopes de Vilyalobos (Ruy López de Villalobos) tərəfindən 1543-cü ildə kəşf edilir.
Əhalisi
Adanın ən iri şəhəri Kalbayoqdur. Ada inzibati cəhətdən Samar (733,377 nəf), Şimali Samar (589,013 nəf) və Şərqi Samar (428 877 nəf) cilayətlərinə bölünür. Ümumi əhalisi 1,751,267 nəfər təşkil edir. Ada əhalisinin böyük əksəriyyəti Visayyalılardır.
Georgi Kutoyan
Georgi Kutoyan — Ermənistan dövlət siyasi xadimi, hüquqşünas, 2016-2018-ci illər arası Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin direktoru.
Həyatı
Georgi Kutoyan 1981-ci ildə İrəvanda anadan olub.
Təhsili
1997-2002 -ci illərdə Rostov Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsində təhsil alıb və oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 2002-2005- ci illərdə Ermənistan Milli Elmlər Akademiyasının fəlsəfə və hüquq institutunda aspiranturanı bitirib. Hüquq elmləri namizədidir. 2007-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarının Tafts Universitetinin Fletçer hüquq və diplomatiya məktəbini bitirib. 2002-2010 -cu illərdə Erməni-Rus (slavyan) Universitetində, Ermənistanın dövlət idarəçilik akademiyasında, Ermənistan Milli Elmlər Akademiyasında elmi-pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olub. 2005-2006 -ci illərdə Ermənistan Baş Prokurorluğunun elmi-tədris mərkəzinin elmi işçisi, daha sonra hüquq və struktur islahatları şöbəsinin prokuroru vəzifəsində çalışıb. Kutoyan 2019-2020-ci tədris ili üçün Kembric Universitetində təhsil almaq üçün Cambridge Trust Scholarship təqaüdünə layiq görülmüşdü.
Peşəkar fəaliyyəti
Sonra Kutoyan 2011-2016-cı illərdə Ermənistanın keçmiş prezidenti Serj Sarkisyanın köməkçisi işləyib. O, xüsusilə hüquqi məsələlər barədə ona məsləhətlər verib. 2016-cı ilin fevralında Sarkisyan Kutoyanı Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin rəisi vəzifəsinə təyin edib. Onun bu vəzifəsi uzun sürmədi, 2018-ci ilin may ayında baş verən məxməri inqilab sonrası baş verən hakimiyyət dəyişikliyindən sonra Kutoyan istefaya göndərildi. Maraqlıdır ki, Georgi Kutoyan təhsil aldığı səbəbilə hərbi xidmətdən yayınsa da, ona MTX direktoru olduğu zaman prezident tərəfindən general-mayor rütbəsi verilmişdi.
Ölümü
2020-ci il yanvarın 17-də İrəvanda qaynatasına məxsus evdə onun güllələnmiş vəziyyətdə meyidi aşkar edilib. Kutoyan gicgahından dəyən güllə ilə ölüb. Kutoyanın ölümü ilə bağlı əsas versiya intihardır, lakin keçmiş xüsusi xidmət orqanı direktorunun qətlə yetirildiyi də istisna edilmir. Keçmiş dövlət qulluqçusu evli idi və 4 yaşlı oğlu qalıb.
İsa
İsa — xristianlıqda Tanrının bədənli mücəssəməsi. Həmçinin Məsih, Nazaretli, İnsan Oğlu, Xilaskar, Rəbb və s. adlanır. Xristianlığa görə İsa Beytləhmdə doğulub. Qüdsdə çarmıxa çəkilib. Manixeistlər, qnostiklər, müsəlmanlar, bəhailər və başqaları dinlərində İsa üçün önəmli yerlər tapdılar. Quran İsanın müsəlman olduğunu iddia edir. Bəhai təlimləri İsanı "Tanrının təzahürü" hesab edir. Bəzi hindular İsanı avatar və ya sadu hesab edirlər. Bəzi buddistlər, o cümlədən XIV Dalay Lama, İsanı həyatını insanların rifahına həsr edən bodhisattva hesab edir.
Adı tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər və tarixdə 100 ən nüfuzlu şəxs siyahılarına daxil edilib.
Bibliyada İsa Məsih haqqında
İsanın yerdəkı həyatı, ölümü, dirilməsi, meracı əksərən Ilkin kanonik və apokrifik incillər verlər. Onun doğulması Müqəddəs ruh vasitəsilə Bakirə Məryəmə qabaqcadan xəbər verilir. Məsih Padşahı kimi Davud sülaləsinin varisi olan İsa Beytləhmdəki tövlədə doğulur. İsanın formal atası Yusifdir. Mələklər və möcüzəli ulduzla istiqamətləndirilmiş çobanlar və münəccimlər İsanı salamlamaq üçün gəlirlər. Qırxıncı gündə İsanı Allahı qəbul edən Simeon qarşılayır. İsa Dağüstü vəzi söyləyir və on iki həvari seçir. İsanın möcüzələri arasında xəstələrə şəfa verməsi, korların gözlərini açması, ölüləri diriltməsi, suyu şəraba döndərməsi, su üstündə gəzməsi, tufanı ram etməsi, beş min adamın beş və ya yeddi çörəklə doydurması, adamdan cinlərin qovulması və s.kimi möcüzələri vardır. Pasxa bayramından qabaq dişi eşşəyə minmiş İsa təntənə ilə Yerusəlimə gəlmiş, məbəddən alverçilər və qurban heyvanları satan ticarətçiləri qovmuşdur. Onun həvarisi Yəhuda onu 30 gümüş pula satır. Bundan sonra İsa on iki həvari ilə sirli Pasxa şamını təşkil edir və Özünün ələ veriləcəyini qabaqcadan xəbər verir. Həvarilərə Öz bədənini və qanını təmsil edən çörək və şərabla yevxaristiya mərasimini təsis edir. Sonra Yəhuda İskariotla istiqamətləndirilmiş silahlı dəstə gəlir. İsanı öpərkən Onu otuz gümüş pula satmış Yəhuda dəstəyə məqsədi göstərir. Petrus və ya Peter silahlı müqavimət göstərməyə çalışır və qılıncla qulun qulağını kəsir. Onu dayandırmış İsa qulu sağaldır, lakin İsanı tuturlar. Sinedrionda İsa öz Məsih titulunu təsdiq edir və Ponti Pilata gətirirlər. Pilat İsadan Özünü yəhudilərin padşahı sayıb-saymadığını soruşur və İsa bunu təsdiqləyir. Pilat İsanı azad etməyi təklif edir, lakin izdiham onun əvəzində qatil Barabbanı görmək istəyir. Buna görə İsa əvvəlcə şallaqlama, sonra çarmıxa çəkilməyə məhkum edilir və Öz çarmıxını edam yerinə (Qolqofaya) qədər aparır. Çarmıxın ağırlığına dözməmiş İsaya naməlum Kirineyalı Şimon kömək edir. Çarmıxa çəkilmiş İsanın əziyyətləri təqribən altı saat davam edir. Onun ölümü günəş tutulması, Yerusəlimdəki məbəddə pərdənin cırılması və zəlzələ ilə nəticələnir. İsa öldükdən sonra Onun şagirdləri yas tuturlar, lakin üçüncü gündə O dirilir və bir çox möminlərə görünür. Həvari Pavel bu haqda belə yazmışdır: "Özümün də qəbul etdiyim bu ən əhəmiyyətli təlimi sizə çatdırdım: Müqəddəs Yazılara uyğun olaraq, Məsih günahlarımız üçün öldü, dəfn olundu və Müqəddəs Yazılara uyğun olaraq, üçüncü gün dirildi. O əvvəl Kefaya, sonra On İki şagirdə göründü. Bundan sonra beş yüzdən çox bacı-qardaşa eyni anda göründü…"
Apokfirik incillərdə İsa haqqında
Bibliyaya daxil olmuş dörd Müjdədən fərqli olaraq, apokrifik incillərə İsanın uşaqlığı haqqında mözücələrlə dolu rəvayətlər daxildir. Bir misal kimi, eramızın II əsrində yazılmış "Foma İncili" İsa Məsihin uşaqlığından bəhs edir, Məsihi hər addımbaşı möcüzələr göstərən təkəbbürlü və sərt bir uşaq kimi təsvir edir. Şənbə günü gildən quş düzəldir və sonra insanların etirazları qarşısında əl çalır və o saat bunlar əsl quşlara dönüb uçmağa başlayır.
Apokrifik incillərdə İsanın ölümü haqqında yazılanlar da Bibliyadakı hekayədən fərqlənir. Eramızın II əsrinə aid olan Basilid incilində İsanın ölümü xəbərinin həqiqətə uyğun olmaması iddia edilirdi. Vasilidə görə, İsanın çarmıxda olması yalnız müəyyən adamların gözünə görsənmişdir və xəyaldan başqa bir şey deyildir. Əslində isə o edam edilməmişdir, onun yerinə başqa bir adam edam olunmuşdur. Bu cür fikrin əks olunduğu II əsrə aid olan "Böyük Sifin ikinci risaləsi" adlı apokrifik İncil Misirdə tapılmışdır. Başqa apokrifik incillərdə İsa adi insani həyat tərzi aparan bir peyğəmbər kimi təsvir olunur. Onun hətta bir qadınla evlənməsi haqqında işarəlarə də rast gəlmək olar.
thumb|150px|Doğurmaq üzrə olan Məryəm təzə xurma üçün ağacı silkələyir. Quranda da istifadə edilən mövzu Yalançı-Matta İncilindən və təzə xurma-doğum əlaqəsi elmi möcüzə olaraq görülür.
Quranda Məryəm oğlu İsa haqqında
Qurani Kərimə görə, İsa Allahın bir peyğəmbəri olub. İsanın Allahın Oğlu olması islamda qeyri-mümkün bir olay kimi qəti şəkildə rədd edilir. İslama görə, İsa Allaha çox yaxın bir peyğəmbər olub.
112.əl-İxlas (Yalnız Allaha məxsus olan sifətlər) surəsi (Məkkədə nazil olmuşdur, 4 ayədir) Bismillahir-rəhmanir-rəhim!
(Ya Peyğəmbər! Allahın zatı və sifətləri haqqında səndən soruşan müşriklərə) de: "(Mənim Rəbbim olan) O Allah birdir (heç bir şəriki yoxdur); Allah (heç kəsə, heç nəyə) möhtac deyildir! (Hamı Ona möhtacdır; O, əzəlidir, əbədidir!) O, nə doğmuş, nə də doğulmuşdur! (Allah Özünə heç bir övlad götürməmişdir!) Onun heç bir tayı-bərabəri (bənzəri) də yoxdur!"
Bəhai dinində
Bəhai təlimləri İsanı Allahın Məzhəri kimi — Bəhai dinindəki peyğəmbərlik konsepsiyası ilə, Allah və insanlar arasındakı vasitəçi, elçi kimi, Allahın keyfiyyət və sifətlərinin təcəllisi kimi təsvir edir (bax: Bəhai dinində Allah anlayışı). Bəhai konsepsiyası insan və ilahiliyin bənzər keyfiyyət və sifətlərlə bəzəndiyini vurğulayır, belə ki, bu Xristianlıqdakı "təcəssüm" konsepsiyası ilə oxşarlıq təşkil edir. Bəhai inancı, İsanın "Allahın Oğlu" olması ifadəsini qəbul edir, lakin bunun İsanın gəldiyi dövrdə mövcud regionda istifadə olunan simvolika olduğunu düşünür. Belə ki, Fələstin, Misir, Yunanıstan, bütün Aralıq dənizi boyunca yazılarda (məsələn, Misir mətnləri, Tövrat, Platonun "Dövlət" əsəri və s.) bu metafor müqəddəs şəxslər haqqında istifadə olunmuşdur. İsa Allahın fiziki törəməsi kimi yox, Ondan tərbiyə almış "Oğul" kimi qəbul edilir. Bəhailər düşünür ki, İsa Allahın sifətlərinin təzahür etdiyi mükəmməl güzgü kimidir, lakin onlar Allahın Ruhunun öz uca məqamını tərk edərək hər hansısa insanın bədəninə yerləşməsi ideyasını qəbul etmirlər. Çünki onlar inanırlar ki, Allah hər yeri əhatə edəndir və hər şeyin fövqündədir.
Bəhai dininin banisi Bəhaullah yazır ki, bir halda ki, Allahın bütün Məzhərləri eyni keyfiyyətlərin və sifətlərin daşıyıcısıdırlar, onların hər birini daha əvvəl gəlmiş Məzhərlərin "ruhani qayıdışı" hesab etmək olar, həmçinin hər yeni gələn Allah məzhəri yeni dini təlim gətirir, hansı ki, əvvəlkiləri əvəzləyir. Bu Bəhai dinindəki "proqressiv vəhy" konsepsiyasıdır. Bəhailər inanır ki, Allahın planı bu proses vasitəsilə, insanlığın inkişafı ilə ahəng içində irəliləyir. Allahın Məzhərləri çox xüsusi bir missiyanı həyata keçirmək və əvvəlki prosesi tamamlamaq üçün gəlirlər. Belə ki, bəhailər inanırlar ki, Bəhaullah İsa Məsihin vəd olunmuş qayıdışıdır. Bəhai təlimləri İsanın İncildəki bir çox təlimini təsdiq edir.
The Lady In My Life
The Lady In My Life — Maykl Ceksonun "Thriller" albomundakı mahnılardan biri.
Periqlyasial çöküntülər
Periqlyasial çöküntülər- (yun.peri-yaxınlıqda və lat. glacies-buz) Keçmiş və müasir buzlaqların ucqarlarında əriyən sulardan çökən çöküntülərə və onların əmələ gətirdiyi relyef formalarına deyilir.
Ipomoea amnicola
(Ipomoea amnicola) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Someone in the Dark
Someone in the Dark — Maykl Ceksonun "Thriller" albomundakı mahnılardan biri.
Selfi
Selfi — rəqəmsal kamera, kameralı mobil telefon və ya planşet ilə çəkilən avto-portret fotoşəkli növüdür. Bu fotoşəkillər, ümumiyyətlə, gündəlik anlardan və bir kamera ilə yuxarıdan qol boyu məsafəsində ya da güzgü qarşısında çəkilir. Hamı tərəfindən böyük marağa, əyləncəyə səbəb olan selfilər daha çox Instagram, Facebook, Twitter, Google+, Linkedin, Foursquare, Picassa və s. buna bənzər sosial şəbəkələrdə daha məşhurdur.
Sıravi insanlardan tutmuş, məşhur yerli və dünya siyasətçiləri, şou-biznes əhli "selfi" stilində şəkillər çəkir və onu sosial şəbəkələrdə paylaşırlar. Məsələn, çox danışılan "selfi"lərdən biri ABŞ prezidenti Barak Obamanın Afrika lideri Nelson Mandelanın anım mərasimində Danimarka və İngiltərə baş nazirləri ilə birgə çəkdiyi "selfi"si və həmin şəklin sosial şəbəkədə paylaşması olub.
Əksər dillərdə elə selfi kimi deyilməsinə baxmayaraq, bununla bağlı Türkiyədə bu sözün Türkiyə türkcəsinə tərcümə olunması mövzusu da olmuşdur. Bunun üçün Türk Dil Qurumuna müraciət də olunmuşdu. Türk Dil Qurumu isə Qərb mənşəli olan bu sözün Türkiyə türkcəsinə tərcümə olunması üçün heç bir təklif irəli sürmədi. Ancaq bununla bağlı Türk Dil Qurumu öz rəsmi facebook səhifəsində "selfi" sözünün tərcüməsi üçün insanlardan təkliflər gözlədilər. Təkliflər arasında e-hatırat, otofoto, kendintoplu, otoportre, kendimo və s. sözlər var idi. Bəziləri isə bu sözünü elə "selfi" sözü kimi qalmasını $təklif etdi. Bu söz hətta Oksford Universiteti tərəfindən 2013-ci ilin sözü seçilmiş və İngilis dili lüğətinə əlavə edilmişdir.
Tarixi
thumb|right|220px|Qara makaka selfisi Britaniyalı fotoqraf Devid Sleyterin 2011-ci ildə İndoneziyanın Sulavesi adasında keçirdiyi fotosessiyada çəkilən fotolardan biri, fotoqrafla Vikimedia Fondu arasında məhkəmə çəkişməsinə səbəb olmuşdur. Belə ki, meşədəki fotoçəkilişlər zamanı qara makaka fotoaparata yaxınlaşaraq düyməni basmış və özünün bir neçə selfisini çəkmişdir. Buna görə də bu fotoşəkil Vikimedia Fondu layihələrinin ümumi fayl anbarı olan VikiAnbara müəllif hüquqları ilə qorunmayan şəkil kimi yüklənmiş və kommersiya məqsədləri üçün sərbəst şəkildə istifadəsinə icazə verilmişdir. Fotoqraf isə iddia edir ki, şəkli çəkmək kifayət deyil, fotoaparatın nizamlamalarını qurmaq, onu lazımi yerdə və lazımi şəkildə yerləşdirmək də çox vacibdir. Bu səbəbdən o, bu fotoşəklin sərbəst istifadəsi nəticəsində ona dəymiş zərərin ödənilməsi üçün Vikimedia Fondundan 30 min funt sterlinq vəsaitin tutulması tələbi ilə 2014-cü ilin avqust ayında məhkəməyə müraciət etmişdir. Buna səbəb Vikimedia Fondunun heyvanlar tərəfindən çəkilən selfilərin heç kimin əmlakı olmadığına qərar verməsidir.
1900-cü ildə isə Kodak Brouniyə məxsus kamera qutusu isə geniş yayılmış texnikaya çevrilir. Bu üsulu həyata keçirmək üçün adətən güzgüdən istifadə edilirdi. Çünki güzgü vasitəsilə yaxın və uzaq obyektləri stabilizə etmək mümkün olurdu. Rusiyalı Grand Düşes Anastasia Nikolaevna ilk yeniyetmələrdən biri idi ki, 1914-cü ildə güzgüdən istifadə edərək öz şəklini çəkib məktubla dostuna göndərir. O, məktubda, "mən güzgüdən görünən öz şəklimi çəkdim. Bu şəkli çəkmək mənim üçün çox çətin idi, hətta əllərim titrəyirdi" — yazmışdı.
"Selfi" sözünün isə ən çox istifadə olunması, 2002-ci ilə təsadüf edir. Çünki 2002-ci ilin sentyabrın Avstraliyanın ABC Online adlı internet forumu yaradıldı. Bunun vasitəsi ilə 90-cı illərdə çəkilmiş şəkillər də daxil olmaqla, təkcə kamera ilə kifayətlənməyən smartfonlardan çəkilmiş şəkillərin öz-özünə internetə yüklənilməsi mümkün oldu.
2012-ci ilin sonlarda selfie şəkillər gənclər arasında daha çox məşhurlaşdı. 2013-cü ildə araşdırmaya görə, 18–35 yaş arası olan avstraliyalı qadınların üçdə ikisinin əsas məqsədi selfi şəkillər çəkmək olub.
Söz mənşəyi
Selfi sözü Self + ie şəklində yaradılmışdır. Azərbaycanca tələffüzdə [selfa:y] kimi oxunur. Avstraliya mənşəli olan bu söz günümüzdə də tez-tez işlədilir.
Alev Altın
Alev Altın  — məşhur Türkiyə müğənnisi, kino aktrisasıdır.
Həyatı
Əsasən erotik filmlərdə oynamışdır. Əsl adı Gülər Atın idi.
Xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkirdi. 1993-cü ildə vəziyyətinin kəskin ağırlaşması nəticəsində dünyasını dəyişmişdir.
The Star-Spangled Banner
Himnin mətni 1814 cü ildə 35 yaşlı vəkil, həvəskar şair, 1812 ci ildə Baltimorda Makkenri qalasına ingilis gəmiləri tərəfindən topa tutulmasının canlı şahidi, tanınmış yazıçı Frensis Skott Fitsceraldın ulu babası - Frensis Skott Ki tərəfindən yazılmış olan “Fort Makkenri müdafiəsi” poemasından götürülmüşdür. Uzun müddət ingilis masaarxası musiqisi hesab edilən, lakin hələ 1780 ci ildə Smit Con Stafford tərəfindən yazılmış olan bəstə ilə ifa edilən bu marş sonralar Konqressin 3 mart 1931 ci il qətnaməsi ilə rəsmi olaraq ABŞ dövlət himini kimi təsdiq edilmişdir.
Pəçənək dili
Pəçənək dili — peçeneqlər tərəfindən danışılan Oğuz qrupuna aid bir türk dilidir. Pəçənəklər Orta Asiyadan Avropaya gəlmişlər və Balkanlara yerləşmişlər. Bizansa axınlar etmişlər Pəçənək Xanlığını qurmuşlar. Daha sonra Pəçənək Xanlığı Bizanslılar tərəfindən yıxılmışdır.
Pəçənək dili ilə Azərbaycan dili qarşılaştırması
{| border=0 cellpadding=3 cellspacing= ! align=left |Pəçənək dili ! align=left |Azərbaycan dili
Ageratina altissima
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Return to Castle Wolfenstein
Return to Castle Wolfenstein (RTCW) — "Gray Matter Interactive" studiyası tərəfindən yaradılmış və birinci şəxs-atıcı janrında olan multiplatformalı videooyundur. İlk anons tarixi 20 Noyabr 2001-ci il tarixində olmuşdur.
Monthly Afternoon
— Yaponiyanın Kodansha nəşriyyatı tərəfindən nəşr olunan aylıq seynen manqası antologiyası. "Monthly Aftenoon" Kodanshanın Afternoon xətti jurnallarından biridir. İlk sayı 1986-cı ilin 25 yanvarında çapdan çıxmışdır. Hər say 800 səhifədən ibarət olur və müxtəlif manqakaların əlindən çıxmış 30 manqa seriyasına yer verilir. "Monthly Afternoon" "Oh My Goddess!", "Genshiken", "Blade of the Immortal" və "Big Windup!" kimi tanınmış seynen manqası jurnallarından biridir. Jurnal Kodansha-nın "1day" seriyasının parçasıdır, seriyaya "Morning" və "Evening" jurnalları da aiddir. 2008-ci ilin oktyabrında nəşr olunmuş sayında "good! Afternoon" jurnalının təsis olunduğu bildirilmişdir.
2010-cu ildə jurnal 102.834 tirajla satılsa da, 2015-ci ildə bu rəqəm 75.310-a enmişdir.
Frensis Bofort
thumbnail|right Ser Frensis Bofort (ing. Sir Francis Beaufort, 7 may 1774, İrlandiya — 17 dekabr 1857, Susseks) — ingilis admiralı, hərbi hidroqraf və xəritəşünas.
1805-ci ildə küləyin gücünü ölçmək üçün 12 ballıq şkalanı yaratmışdır.1829-cu ildən 1855-ci ilə qədər Britaniya Hidroqrafiya Xidmətinə rəhbərlik etmişdir.
Onun şərəfinə Şimal Buzlu okeanında dəniz adlandırılmışdır.
Benzilxlorid
Benzilxlorid [(xlormetil)benzol, α-xlortoluol] C6H5CH2Cl.
Fiziki xassələri
Molekul kütləsi 126,59; kəskin iyli rəngsiz maye; ərimə t-ru 390C, qaynama t-ru 179,30C; sıxlığı 1,100 q/sm3 (250C); nD20=1,5391; buxarının təzyiqi (kPa) : 0,1 (220C), 1,3 (60,80C), 8,0 (100,50C), 26,6 (134,00C); ∆Hyanma - 3714 kC/mol; ε 6,43 (19,90C). Benzilxlorid etanolda, xloroformda, benzolda istənilən miqdarda həll olur, suda həll olmur.
Kimyəvi xassələri
Xlorun nukleofil əvəzolunma reaksiyalarına eləcə də aromatik nüvənin hidrogen atomlarının elektrofil əvəzolunma reaksiyalarına asan daxil olur. Zəif oksidləşdiricilərin təsirindən benzaldehidə çevrilir; asanlıqla Qrinyar reaktivi əmələ gətirir.
Alınması
Toluolun 1% PCI3 iştirakı ilə 90-100 0C-də, UB-şüalar altında və ya 2,21-azo-bis-izobutironitril iştirakı ilə xlorlaşması. Yüksək temperaturda xlorlaşma ilə yanaşı reaksiyanı otaq temperaturunda, katalizatorun iştirakı olmadan ilə də aparmaq mümkündür. Belə ki, günəş işığı və ya süni işıq altında, qazın yaxşı həll olmasını təmin etmək üçün daha hündür kalonkadan istifadə etməklə və toluol üzərində xlor buraxmaqla benzil xlorid alırlar. Bu prosesdə nəmliyin olması reaksiyanın sürətinə nəzərə çarpacaq dərəcədə təsir etmir. Laboratoriyada benzil xloridin daha bir sadə üsulla alınması –natrium hipoxlorid və ya kalsium hipoxlorid məhlulu üzərində toluolun xlorlaşması  məlumdur. Belə ki, şüşə boru vasitəsilə sulfat və ya xlorid turşusu məhlulundan (şüşə boru məhlul olan qabın dibinə kimi uzadılır) xlor buraxmaqla məhlulun üst təbəqəsində olan toluolu xlorlaşdırmaq mümkündür. Bu zaman yaranan xlor radikalı səthdə olan toluolla (toluol təbəqəsinin qalınlığı təqribən 3-4 sm olur) qarşılıqlı təsirdə olaraq benzilxlorid əmələ gətirir. Reaksiya qarışığı işıqlandırıldığı halda reaksiya daha sürətlə gedir. Reaksiya, həmçinin otaq temperaturunda da aparılır. Benzilxloridi toluolun sulfurilxloridlə SO2Cl2 xlorlaşması, benzolun Blan reaksiyası üzrə xlormetilləşməsi reaksiyaları üzrə də almaq olar:
Carousel
Carousel — Maykl Ceksonun "Thriller" albomundakı mahnılardan biri.
Benzilxlorid
Alınması
Benzilxloridi laboratoriyada benzil spirtinin  qatı xlorid turşusu reaksiyası ilə də almaq mümkündür.
Tətbiqi
Benzilxlorid benzil spirtinin, xüsusən də plastik kütlələrin, örtüklərin, elektrik izolyasiya örtüklərinin və lakların istehsalında geniş istifadə edilən benzilsellülozanın alınmasında istifadə olunur. Benzilxlorid sənayedə plastifikator, aromatizator və ətriyyat istehsalında köməkçi komponent kimi istifadə olunur. Benzilxloridə natrium sianidlə təsir etməklə aralıq məhsul kimi benzilsianid və ondan da təbabətdə istifadə olunan fenilsirkə turşusunu alırlar.
Dördlü ammonium duzları. Üçlü aminləri benzilxloridlə alkilləşdirməklə səthi-aktiv maddə kimi istifadə olunan dördlü ammonium duzları alırlar.
Üzvi sintezdə qoruyucu qrup kimi molekula benzil qrupu daxil etmək məqsədilə istifadə olunur və bu zaman müvafiq benzil efirləri alınır.
Karbon turşuları ilə reaksiyası zamanı müvafiq mürəkkəb benzil efirləri alınır3. Benzilxloridin kalium permanqanatın (KMnO4) qələvi məhlulu ilə oksidləşməsi nəticəsində benzoy turşusunu (C6H5COOH) almaq olar.
Benzilxlorid amfetaminlər sinfinə aid narkotik maddələrin sintezində istifadə oluna bildiyi üçün ABŞ-də onun satışı monitorinq altında həyata keçirilir. Benzilxlorid maqnezium ilə qaşılıqlı təsirdə olaraq Qrinyar reaktivi əmələ gətirir.
Heteroatomlu funksional qrupun benzilləşməsi
Benzilxlorid heteroatomlu funksional qrup üçün münasib benzilləşdirici agentdir və bu çür mühafizə qrupunun funksional qrupa daxil edilməsi reaksiyalarına geniş əhəmiyyət verilir4. Spirtlərin bu reagentlə benzilləşməsi KOH kimi güclü əsasın iştirakı ilə, spirtli həlledicilərdə5, n-Bu4 NHSO4[6] faza  dəyiişikliyində  katalizlə nail olunur. Amin qrupları karbonatlar və ya hidroksidlərin iştirakı ilə benzilxloridlə asanlıqla benzilləşirlər, dibenzilləşmə isə daha dəqiq reaksiyalara əsaslanır[7]. Tiollar natrium hidroksid və ya tsezium karbonat və polyar həlledicilərin iştirakı ilə asanlıqla benzilləşirlər.[8] Amidlər metal hidridlər kimi güclü əsasların təsiri ilə N-benzilləşə bilər.
İngiltərə tarixi
İngiltərə tarixi german tayfalarının — anqllar, sakslar, yutlar, frizlərin işğalları və onların bir sıra erkən feodal dövlətlərinin yaradılması ilə başlanır.
Benzilxlorid
Metilenaktiv birləşmələrin benzilləşməsi
Anionlar və dianionlar, β-ketoefirlər, β-ketaldehidlər, β-diketonlar, β-ketoamidlər, β-ketonitrillər benzilxloridlə qarşılıqlı təsirdə olaraq C-benzilləşmiş məhsullar əmələ gətirir. β-ketoefirlər və β-diketonlar turşu vəziyyətinə daha az benzilləşirlər.[9]
İngiltərə tarixi
XI-XV əsrlər
1066-cı ildə Normandiya hersoqu Vilhelm Fatehin İngiltərə ni işğal etdi. Beləliklə, İngiltərədə mərkəzləşmiş dövlət yaradılmasının başlanğıcı qoyuldu. O, La Manşı keçdi. Qastinqs vuruşması başlandı. Vilhelm hiyləyə əl atdı. O, qoşununu geri çəkdi. Vilhelmin atlı qoşunu hücuma keçib anqlo-saks qoşunlarına qalib gəldi, döyüşdə anqlo-saks kralı öldürüldü. London tutuldu, Vilhelm Fateh adı ilə İngiltərənin kralı oldu. Yerli feodalların torpağını öz vassallarına payladı. İngiltərə torpağının yeddidə birini özünə götürdü. Nəticədə İngiltərədə kral hakimiyyəti gücləndi və mərkəzləşmiş dövlətin əsası qoyuldu.
Benzilxlorid
Təhlükəsizlik
Benzilxlorid alkilləşdirici agentdir. O su ilə qarşılıqlı təsirdə olaraq benzil spirtinə və hidrogenxloridə hidroliz olunur.Benzilxlorid otaq temperturunda kifayət qədər uçucudur göz və dərinin selikli qişasını zədələyir. Onunla sorucu şkaf altında işləyirlər. Benzilxlorid mutagendir və müəyyən qədər də konserogendir.
İngiltərə tarixi
XI-XV əsrlər
Şəxsən azad olan kəndlilər təhkimli kimi qeydə alındılar. Vergilərin ağırlığına baxmayaraq, şəhərlilər kralı müdafiə edirdilər. Onlar «yüz zülmkardansa, bir zülmkarın olmasını» üstün tuturdular. Kəndlilər feodallara qarşı mübarizəni dayandırmadılar. Onlar meşələrə qaçırdılar. Onları «azad oxatanlar» adlandırır, xalq XIV əsrdə onlara nəğmələr - balladalar qoşmuşdu. Balladaların qəhrəmanı Robin Qud idi.
Benzilxlorid
Mənbə
Химическая энциклопедия, Изд. "Советская энциклопедия", М., 1988,    т. 1, с. 496.
İngiltərə tarixi
XI-XV əsrlər
XII əsrdə İngiltərə kralı II Henrinin (1154-1189) islahatları kral hakimiyyətini daha da gücləndirdi. İslahata əsasən hər bir azad adam yerli feodalı xəbərdar etmədən birbaşa kral məhkəməsinə müraciət edə bilərdi. İstintaqı 12 yerli sakin aparırdı. Onlar düzgün istintaq aparmaq üçün Bibliyaya and içirdilər. İstintaqın nəticəsi kral məhkəməsinə təqdim edilirdi. Beləliklə, demokratik dövlətlərdə olan andlı məhkəmələr yarandı. XII əsrdə kralın hərbi yürüşlərində iştirak etməyə məcbur olan cəngavərlər sonralar krala «qalxan pulu» adlanan xüsusi haqq ödəyirdilər. Kral bu pulla daimi nizami muzdlu ordu saxlayırdı.
İngiltərə parlamentinin yaranması
XIII əsrdə İngiltərə kralı qüdrətli hakimiyyətə malik idi. Bundan istifadə edən kral öz vassallarından çoxlu ödənişlər, şəhərlilərdən ağır vergilər aldı. İri feodallar, cəngavər və şəhərlilər krala qarşı çıxdılar. Kəndlilər bundan istifadə edib malikanələri dağıtmağa başladı. Bundan qorxuya düşən feodallar barışmağa məcbur oldular.
Belə bir şəraitdə 1265-ci ildə İngiltərədə ilk dəfə parlament (fransızca «danışmaq» deməkdir) çağırıldı. XIV əsrdə parlament lordlar (ağalar) və nümayəndələr (icmalar) palatasına bölündü. Lordlar palatası na yepiskoplar, abbatlar, feodallar daxil idi. Nümayəndələr palatasına hər qraflıqdan iki cəngavər, hər iri şəhərdən iki şəhərli seçilirdi.
İngiltərə cəngavərləri ilə şəhərliləri arasında Fransada olan silklər arasındakı kimi kəskin ziddiyyətlər yox idi. Buna görə də nümayəndələr palatası razılıq verməsə, hər hansı bir vergi toplanınası barədə heç bir qanun qəbul edilə bilməzdi. İngiltərə parlamenti dövlət işlərinə Fransa Baş Məclisinə nisbətən böyük təsir göstərirdi. Bunun səbəbi silklər arasında barışmaz ziddiyyətlərin olmaması idi. Fransada olduğu kimi, XIII-XIV əsrlərdə İngiltərədə də mərkəzləşdirilmiş dövlət möhkəmləndi. Bu dövlət formaca silki mütləqiyyət idi.
Uot Tayler üsyanı
XIV əsrin sonlarında Qərbi Avropa ölkələrini taun xəstəliyi bürüdü. Xalq bunu «qara ölüm» xəstəliyi adlandırırdı. Əhalinin üçdə biri qırıldı. Parlament yoxsulları az miqdarda əmək haqqı ilə işləməyə məcbur edirdi, boyun qaçıranlara ağır cəza verilirdi. Xalq təbliğatçıları meydana gəldi. Təbliğatçı Con Boll hamının bərabər olması ideyasını irəli sürdü və buna görə həbs olundu.
İngiltərədə feodal zülmünün güclənməsi, yoxsullar haqqında amansız qanunların verilməsi, vergilərin artırılması Uot Tayler üsyanına səbəb oldu. 1381-ci ildə Uot Taylerin başçılığı ilə kəndli üsyanı başlandı. Londonun şimalında bir neçə kəndin əhalisinin vergi yığanlara və kral məmurlarına divan tutması üsyan üçün siqnal oldu. Üsyançı kəndlilərə sənətkar,Yüzillik müharibənin iştirakçısı Uot Tayler başçılıq edirdi. Üsyançılar Londona gəlmiş, kral məsləhətçilərinə divan tutmuş, onların evlərini dağıtmışdılar. Kral Tauer qəsrində gizləndi. Xalq qəsri mühasirəyə aldı, kral kəndlilərlə görüşməyə məcbur oldu.
Üsyançılar təhkimçiliyin və biyarın ləğv olunması, torpaqdan istifadə haqqının azaldılması tələblərini krala verdilər. Kral bu vədlərin yerinə yetirilməsinə söz verdi. Lakin Uot Tayler başda olmaqla ardıcıl üsyançılar kralla yenidən görüşdülər və 2-ci tələblərini irəli sürdülər. İcmaların əlindən alınmış örüşlərin və meşələrin geri qaytarılmasını, yepiskopların və monastırların torpaqlarının müsadirə olunub kəndlilər arasında bölüşdürülməsini, İngiltərədə bütün adamlara hüquq bərabərliyi verilməsini tələb etdilər. Danışıq zamanı əyanlar Uot Tayleri öldürdülər. Con Boll edam edildi, üsyançılara divan tutuldu.
Al qızılgül və ağ qızılgül müharibələri
Yüzillik müharibə dən sonra İngiltərənin daxilində iki əyan nəsli və onların tərəfdarları arasında hakimiyyət uğrunda müharibə başlandı. Müharibə 30 il (1455-1485) davam etdi. Onlardan birinin gerbində al qızılgül, o birinin gerbində isə ağ qızılgül olduğuna görə bu müharibəni al qızılgül və ağ qızılgül müharibələri adlandırırdılar. Bu müharibələrdə əyanlar, demək olar ki bir-birini qırıb qurtardılar. Vuruşan əyan nəsillərindən birinin nümayəndəsi olan VII Henrix Tüdor (1485-1509) qalib gəldi və Tüdorlar sülaləsi nin (1485-1603) hakimiyyəti başlandı. XV əsrin sonu - XVI əsrin əvvəllərində İngiltərədə kral hakimiyyəti xeyli gücləndi.
XVI-XVII əsrlər
XVI əsrdə mahud istehsalı kəndlərdə də yayılırdı. Varlı adamlar yunu və dəzgahı kəndlilərə verir, kəndli istehsal etdiyi mahudu ancaq ona qaytarırdı. Varlı adamlar ustaları kənddə bir emalatxanaya toplayırdılar. Beləliklə, usta kəndlilər indi varlı adamların düzəltdiyi emalatxanada muzdla işləyirdi. Emalatxanın sahibinə kapitalist, işçiyə isə muzdlu fəhlə deyilirdi. Bu cür emalatxanalar kapitalist manufakturası adlanırdı. Sənətkarlar manufakturalarda işləməyə başladılar. Yoxsullar, şagirdlər və usta köməkçiləri manufakturada muzdlu fəhləyə çevrildilər.
Əsasən əl əməyindən istifadə edən müəssisələr manufaktura adlanır. Manufaktura da əmək bölgüsü var idi. Əmək məhsuldarlığı yüksək idi. Manufaktura sahibləri, tacirlər, bütün dövlət adamları muzdlu fəhlələrin əməyi hesabına varlanan burjuaziya ya çevrildilər. Burjuaziyanın pulu, müəssisəsi, malı var idi. Muzdlu fəhlələr şəxsən azad idilər. Manufaktura əl əməyinə, fəhlələr arasında əmək bölgüsünə, muzdlu əməyə əsaslanan iri kapitalist müəssisəsi idi. Manufaktura emalatxanadan onunla fərq bu idi ki, manufaktura sahibi işləmir, ancaq manufakturanı idarə edirdi. Emalatxana sahibi isə işləyirdi. Manufakturanın meydana gəlməsi ilə yanaşı, iki yeni sinif,- yəni burjuaziya və muzdlu fəhlə sinifləri də yarandı.
Sənaye
Bütün XVI əsr boyu İngiltərədə əhalinin sabit artımı baş verir. Xüsusilə şəhər əhalisi artırdı. London Avropanın meqapolislərindən birinə çevrilmişdi, onun əhalisi XVII əsrin ortalarına doğru 500 minə çatırdı. Birmingem, Mançester, York, Qloster iri ticarət və sənətkarlıq mərkəzləri idi.
Manufakturaların meydana gəlməsi də toxuculuq istehsalının yüksəlişini doğururdu. Artıq XV əsrin sonu iri mərkəzləşmiş manufakturalar yaranır. İşçi qüvvəsi əsasən şəhərə köçən kəndlilərdən, qadınlardan və müflisləşmiş sənətkarlardan yığılırdı. Xammalın qiymətinin qalxması sənətkarların müflisləşməsini sürətləndirirdi.
XVI əsrin ortalarından etibarən dağ-mədən sənayesində və metaləritmədə də yüksəliş nəzərə çarpır. Tacirlərin, varlı şəhərlilərin və zadəganların böyük bir hissəsi öz kapitalını məhz bu sahələrə qoyurdu. Əsrin sonuna doğru İngiltərə Avropa ölkələrinə ən iri ixracatçısına çevrilir. Dəmir və polad keyfiyyətinin artması nəticəsində ölkə odlu silah istehsalının da böyük ixracatçısı olur. Bütün bu sahələrdə manufaktura geniş yayılır. Metallurgiyanın artan tələbatı İngiltərədə domna peçlərində daş kömürün geniş istifadəsinə gətiribi çıxarır.
İngilis gəmiqayırma işi böyük uğurlar qazanır. Hərbi və ticarət gəmilərinin keyfiyyəti İngiltərəni iri dəniz dövlətlərindən birinə çevirir.
İngilis istehsalındakı mühüm yeniliklər ticarətin xarakterində də əks olunur. Əgər XV əsrdə ingilislər yun və emal olunmamış mahud ixrac edirdisə, XVI əsrdə bu, artıq yüksək keyfiyyətli emal olunmuş mahud ixracı idi. İngilis metalının əsas alıcıları Fransa, Aralıq dənizi ölkələri, odlu silah alıcıları isə – İspaniya və onun müstəmləkələri idi.
İngilis kompaniyaları içərisində səhmdar cəmiyyətlər meydana gəlir. Bu kompaniyalarda payçılar öz vəsaitlərini birləşdirir, mal alır, gəmilər yola salır, daha sonra qazanılmış kapitalı bölürdülər.
Ticarət kapitalı əsasən səhmdarlıq və bank işi sahələrinə qoyulurdu. Ən mühüm maliyyə əməliyyataları Londonda həyata keçirilirdi, birja və iri bank idarələri də Londonda idi. Bundan əlavə, ticarət kapitalı kənd təsərrüfatına da nüfuz edirdi.