cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kiyomizu məbədi
Tarix
XVII əsrdən etibarən hazırlanan yer Yaponiyanın əsas turist cəlbedən mərkəzlərindən biridir. Ağaclardan ibarət olan və cəlbedici tavana malikdir. Məbədin daxilində müxtəlif at şəkilləri təsvir olunmuş tablolar var, bunlar müxtəlif xəstəliklərdən xilas olmaq, uğur əldə etmək, işlərində müvəffəqiyyət qazanmaq, dəniz ticarətindən yaxşı dönüş etmək və s. kimi müxtəlif diləklərin reallaşması baxımından mühüm rol oynayır. Əlbəttə bütün bunlar müxtəlif əfsanələr və insanların inancları nəticəsində yaranır. Məbədə gələn hər bir şəxs şəlalədə olan ritualda hökmən iştirak edir, çünki məbəd belə öz adını buradan götürmüşdür. Gələn şəxslərin hər biri Fudo adlanan ritualı edir, bu ritual pis ruhların uzaqlaşmasında mühüm rol oynayır.
Qış məbədi xüsusən yaxşıdır və günün ikinci yarısında tamam boş olur. Burada olan suvenirlərin müxtəlifliyinə və çoxluğuna baxmayaraq ərazidəki taxtadan olan bütün binalar, ağacların gözəlliyi sizi valeh edəcəkdir.
UEFA Çempionlar Kuboku finalı 1990
UEFA Çempionlar Kuboku finalı 1990 — UEFA Çempionlar Kuboku 1989/1990 turnirinin final oyunu, bu final Çempionlar Kuboku yarışının sayca 35-ci finalı idi. Bu futbol oyunu 1990-cı il mayın 23-də Vyana şəhərinin "Praterştadium" stadionunda keçirilmişdir. Finalda İtaliyanın "Milan" klubu Portuqaliyanın "Benfika" komandası ilə qarşılaşmışdır. Oyun 1–0 "Milan"ın xeyrinə bitmişdir, yeganə qolun müəllifi Frank Raykard olmuşdur.
Dizac-i Ağahəsən (Azərşəhr)
Dizac-i Ağahəsən — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Azərşəhr şəhristanı (Tufarqan) ərazisinə daxil olan kənd.
UEFA Çempionlar Kuboku finalı 1990
2017-ci ilə qədər "Milan" turniri dalbadal 2 dəfə qazanan son klub idi.
Dizac-i Ağahəsən (Azərşəhr)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 237 nəfər yaşayır (66 ailə).
Bolan keçidi
thumb Bolan keçidi (urdu: درہ بولان Dharaa Bolan) — Pakistanla Əfqanıstan arasında dağ keçidi.
Keçid, Əfqanıstan sərhədindən təxminən 120 kilometr məsafədə Bəlucistan əyalətinin Kvetta şəhərinin yaxınlığında yerləşir. O Toba karkər silsiləsi ilə 1793 metr hündürlükdə kəsişir.
Kələm yarpaqyeyəni
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xarici quruluşu
Formaca şar şəkilli olan bu həşəratın uzunluğu 3–5 mm-dir. Qabaq kürəyi və üst qanadları tünd yaşıl rəngli, başı balaca, bığlarının qurtaracağı qalındır. Sarı rəngli yumurtaları hamar və oval şəklindədir. Uzunluğu 1 mm, eni isə 0,5 mm-dir. Sürfənin arxa hissəsi nazik, sarı, başı isə parlaq, qara rənglidir. Bədəni dörd cərgədə yerləşən tünd rəngli cod tüklərlə örtülmüşdür. Uzunluğu 5,5 mm-dir. Pupu sarı rənglidir. Uzunluğu 4 mm-ə yaxındır.
Mixail Naumov
Mixail Andreyeviç Naumov (18 mart 2001-ci ildə anadan olub) — Rusiya Peşəkar Futbol Liqası təmsilçilərindən olan Çertanovo-2 Moskva klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən Rusiyalı peşəkar futbolçudur.
Karyerası
Naumov öz peşəkar karyerasında debütünü 3 avqust 2018-ci ildə Çertanovo-2 Moskva klubu ilə Rusiya Peşəkar Futbol Liqasında Tekstilşik İvanovo klubuna qarşı oyunda etmişdir.
Crataegus arcana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Amnistiya
Amnistiya — cəzanın yüngülləşdirilməsi yaxud ləğv edilməsidir.
Amnistiya elə bir normativ-hüquq aktıdır ki, o, hüquq pozuntuları törətmiş şəxslərin fərdi olaraq müəyyənləşdirilməmiş dairəsi barəsində qəbul edilir və həmin şəxsləri, onlara qarşı tətbiq olunmuş və ya oluna biləcək sanksiyalardan (cəzalardan) azad edir, yaxud yüngülləşdirir.
Amnistiyanın tətbiqi dairəsi heç də cinayət qanunvericiliyi ilə məhdudlaşmır, bir sıra ölkələrdə tez-tez vergi amnistiyası aktları da qəbul edilir.
Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 95-ci maddəsinin 1-ci hissəsinin 19-cu bəndinə əsasən amnistiya məsələlərinin həlli Milli Məclisin səlahiyyətinə aiddir. Bu səlahiyyət təkcə cinayət qanunvericiliyi ilə məhdudlaşmır. Cinayət qanununa gəldikdə isə, Cinayət Məcəlləsinin 81-ci maddəsinə əsasən cinayət törətmiş şəxslər amnistiya aktı ilə cinayət məsuliyyətindən azad edilə bilərlər. Cinayət törətməyə görə məhkum olunmuş şəxslər isə cəzadan azad edilə bilərlər, yaxud onlara təyin olunmuş cəzanın müddəti azaldıla bilər və ya belə şəxslərin cəzasının çəkilməmiş hissəsi daha yüngül cəza növü ilə əvəz edilə bilər və yaxud belə şəxslər əlavə cəzadan azad edilə bilərlər. Amnistiya aktı ilə cəzasını çəkmiş şəxslərin məhkumluğu götürülməsi də mümkündür.
Atatürk Olimpiya Stadionu
thumb|280px|Atatürk Olimpiya Stadionu ([[İstanbul)]] Atatürk Olimpiya Stadionu (Türkcə: Atatürk Olimpiyat Stadyumu) - İstanbul'un Başakşehir ilçəsində yerləşir.UEFA-nın 5 ulduzlu stadionlarından biridir. 2006-cu il UEFA kubokunun finalı bu stadionda keçirildi. Tamaşaçı tutumu: 82.576
Kanto regionu
— Yaponiyanın Honşu adasında region, Yaponiyanın ən urbanlaşmış hissəsi. Burada ölkənin paytaxtı olan Tokio şəhəri, İmperatorun iqamətgahı və Yaponiya hökuməti yerləşir. Kanto regionu yeddi prefekturadan ibarətdir: İbaraki, Toçiqi, Qunma, Saytama, Çiba, Tokio, Kanaqava.
Adı
Kanto sözü yapon dilində sərhəddən şərqdə deməkdir. Bu ad müasir Şiqa prefekturada yerləşən, X əsrdə Kanto və Kansai regionları rəsmən bölən sərhədlə bağlıdır. Məhz buna görə də Kansai sözü yaponca sərhəddən qərbdə deməkdir.
Coğrafiya
Region ərazisinin təxminən 40% eyni adlı Kanto düzündən ibarətdir. Bu düzünün şimal-şərqindən cənub-qərbə Naka, Tone və Saqami çaylar sistemləri axırlar. Qərbdə Çubu regionu ilə təbii sərhədini Kanto dağları yaradırlar, şimalda Tohoku regionu ilə həmsərhəddir şimal-şərqdə isə Sakit okeanı ilə sulanır.
Əhali
Kanto regionu və özəlliklə onun Kanto düzüsü Yaponiyanın ən çox əhalili yeridir. Regionda danışılan Kanto dialekti "standart yapon dili" sayılır.
Tarix
1923-cü ilin sentyabr ayında Böyük Kanto zəlzələsi baş verdi. Onun nəticəsində 120 mindən çox adam həlak olmuş. Zəlzələ Tokionun yarısı və Yokohamanın çoxu məhv eləmiş. Bu Tokionun yenidən tikilməyin, onun müasir meqapolis kimi dirçəlişinin səbəblərdən biri idi.
İqtisadiyyat
Tokio körfəzinin sahilində yerləşən Tokio və Yokohama ağır və yüngül sənayenin mərkəzləridirlər. Onlardan kiçik olan və sahildən uzaq yerləşən şəhərlər isə əsasən yüngül sənaye ilə məşquldular. Kanto düzündə axan üç çay sistemindən ən böyük çay olan Tone, regionda istehsal olunan hidroelektrik enerjisinin böyük hissəsinin mənbəsidir.
Eupatorium fortunei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Laura Marano
Laura Marano — Amerikan yeniyetmə aktrisası.Without a Trace və Back to You adlı iki serialda də baş rolu qızı olaraq iştirak etdi. Ulduzunun daha çox parlamasına səbəb olan serial isə hələ də oynamaqda olan Disney Channel serialı Ostin və Elli. Eyni zamanda bacısı Vanessa Marano da aktrisadır. Anası Ellen Marano bir aktrisadır, atası isə xüsusi bir universitetdə profesordu.
Həyatı
FOXun oyun şousu olan Are You Smarter "Than a 5th Grader?"də yer almışdır və FOX'un "Back to You" adlı "sitcom" serialında Gracie Carr rolunu oynamışdır. Star işığını ən çox göstərməsini təmin edən Ostin və Elli serialındaki Elli rolu. Laura özü kimi oyunçu olan bacısı Vannesa Maranonun "Switched At Birth" serialına qonaq olmuşdur
Crataegus × ariifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum macphersonii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Crataegus arnoldiana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Orta platonizm
Orta platonizm — Platon Akademiyasının dürdünçü tarixi mərhələsidir. Bu mərhələ m.ö. 87 ildə Qədim Akademiyanın bağlanmasından sonra başlamış və yeni-platonçuluğun yaranmasına qədər sürmüşdür.
Tarixi və təmimin əsasları
Arkesilausdan sonra akademiklər Platon təlimindən tədricən aralanmışdırlar. Karneadesdən sonra isə bu proses daha da dərinləşmişdir. M. ö. I yüzillikdə Qədim Akademiya eniş dövrünü yaşamışdır. Ancaq, sonra Platonun təliminə qayıdış və şübhəçilikdən aralanma dövrü başlanmışdır. Onu Akademiyanın Orta dövrü (m. ö. 80 – m. 200) adlandırırlar. Bununla da, platonizmin dördüncü mərhələsi başlamışdır.
Orta Akademiyanın filosoflarının təlimləri daha çox eklektik xarakter daşımışdır. Onlar Platon məktəbinin təlimini Aristotelin, Pifaqorun, stoaçıların və başqalarının təlimləri ilə qarışıq şəkildə sərgiləyirdilər.
Şaya LaBaf
Shia Saide LaBeouf (11 iyun 1986) — ABŞ aktyoru, "Oskar" mükafatı laureatı.Transformers,Disturbia,Even Stevens və s. filmlərindəki rolları ilə tanınır.
Orta platonizm
Tarixi və təmimin əsasları
Əxlaq sahəsində akademiklər “Tanrıya bənzəmək” məqsədini güdmüşdürlər, bu da “ən yüksək ərdəm (xeyrə doğru yönəlmə)” kimi dəyərləndirilirdi. Fizika sahəsində təbiət və “İlk başlanğıc” münasibətləri problemi dualizm (ikilik)  və monizm (varlığın birliyi) çərçivəsində çözülürdü. Platon təliminə uyğun olaraq Orta Akademiya məktəbi “iki tanrı” konsepsiyasını irəli sürmüşdür. Onlardan biri Haqq və ya Xeyir olandır, ancaq o uzaqlardadır və insanın məqsədi onu tapmaq və ona doğru yönəlməkdir. İkincisi isə Demiurqosdur. O dünyanın yaradıcısıdır.
Bundan başqa, m. ö. I yüzillikdən başlayaraq orta platonçuluq fəlsəfəsinə monoteist dinlər olan Yəhudiliyin və Xristianlığın da təsiri olmuş, orada antik irslə monoteist ənənənin uzlaşdırılması cəhdləri müşahidə edilmişdir. Eyni zamanda, Akademik məktəbin nümayəndələri m. I – II yüzilliklərindən başlayaraq tədricən güclənən Xristianlığa qarşı da çıxış etmişdirlər. Müasir dini tənqidin əsasları məhz o zaman qoyulmuşdur.
Qeyd etmək lazımdır ki, Orta Akademiyanın coğrafiyası da genişlənmişdir. Onun dərnəkləri təkcə Afinada deyil, həm də Apameya, Smirna və başqa şəhərlərdə fəaliyyət göstərmişdir.
Orta Akademiyanın birinci başçısı (skolarxı) Askalonlu Antioxus (yun. Άντίοχος ὁ Ἀσκαλώνιος, m. ö. 130 – 68) sayılır. Orta dövrün Akademiyasında yeni fikirlərlə çıxış edənlərdən biri İskəndəriyyəli Eudorus (yun. Εὔδωρος, m. ö. I yüzillik) olmuşdur. O, ilk dəfə mümkün qədər “Tanrıya bənzəyərək” həyat sürmək və bunu məqsəd kimi qarşıya qoymaq ideyası ilə çıxış etmişdir. Evdorusun əsərləri zamanımıza çatmamışdır deyə, onun haqqında bilgilər azdır. daha sonra bu məktəbdənçoxlu tanınmış düşünürlər çıxmışdırlar.
Arazdəyən
Arazdəyən, (1968-ci ildən: Yerasx) — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Vedi (Ararat) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 28 km məsafədə Araz çayının sahilində yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Kənd Araz çayının yaxınlığında yerləşdiyi üçün Arazdəyən adlandırılmışdır. Toponim Araz və dəyən (döyən) feli sifətinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Hidrotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 3. VII.1968-ci il tarixli fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Yerasx qoyulmuşdur.
Əhalisi
Ermənilər bura 1897-ci ildə köçürülmüşdür. Kənddə ermənilərlə yanaşı azərbaycanlılar da yaşamışdır.
Üçüncü ingilis-əfqan müharibəsi (1919)
Üçüncü müharibəni İngiltərə, yeni hakimiyyətə gəlmiş Əmənullah xan 28 fevral 1919-cu ildə Əfqanıstanın müstəqilliyini elan etməsindən sonra başladı. Mayın 6-də İngiltərə Əfqanıstana müharibə elan etdi. 40 mindən ibarət əfqan nizami qüvvələri Heybər, Vəziristan və Qəndəhar istiqamətlərində hərəkət edən, üç sütuna bölünmüşdü. İngilslərin qoşunlarının sayı 340 minə çatırdı. Heybər istiqamətindəki döyüşdə ingilislər uğur qazana bildilər. Vəziristan istiqamətində isə əfqanlar ingilislərə qalib gəldirlə və mayın 27-də Tal qalasını mühasirəyə aldılar. İngilislərin vəziyyətini həm də sərhədyanı puştun tayfalarının üsyanları və Hindistanda qalxan qurtuluş mübarizəsi oldu. Bu səbəblərdən İngiltərə müharibəni davam etməkdən imatina etdi. 8 avqust 1919-cu ildə Ravalpindidə preliminar (əvvəlcədən) sülh sazişi bağlandı. 1921-ci ilin oktyabrında İngiltərə ilə Əfqanıstan arasında bağlanan (22noyabrda ratifikasiya olundu) sazişə görə İngiltərə Əfqanıstanın müstəqilliyini tanıdı. Əfqanıstanı müstəqil dövlət kimi birinci Sovet Rusiyası tanıdı.
Flap
thumb|180px|Boeing 747 flapları [[enmə əsnasında açılmış halda]]
Effektləri
Təyyarələrin bəzi növlərində, güclü və həmləli küləklərdə flaplarsız eniş tövsiyə olunur, lakin müvafiq texniki sənədlərdə göstərilən qaydalara ciddi əməl olunmalıdır.
Flap və qanadcıq
Flaplar görünüşünə görə uzunlamasına oxda əyilmə (yuvarlanma) təmin edən qanadcıqlara bənzəyirlər, lakin vəzifələri çox fərqlidir. Qanadcıqlar bir-birinin əksi istiqamətində işləyir, yəni biri aerofili artırır, digəri azalır. Bu da, təyyarəni uzununa oxda əyilmə anı ilə təmin edir. Əks istiqamətdə işlədikləri üçün iki qanada tərs istiqamətdə aerodinamik güc verirlər, buna görə də qanadlara heç bir gərginlik tətbiq edilmir (qüvvə cütlüyü). Ancaq flaplar eyni istiqamətdə işləyir. Buna görə də hər iki qanadın eyni istiqamətdə qüvvəyə məruz qalması qanadda gərginlik yaradır. Bu gərginlik, an (moment) prinsipinə görə nə qədər qısa an (moment) qoluna sahib olarsa, o qədər aşağı olacaqdır. Bu, flapların qanad kökündə və qanadcıqların qanad ucunda yerləşməsinin səbəblərindən biridir. Çünki kökdəki flapların qanadın qırılmasına səbəb olacaq bir qüvvə yaratmaması çox vacibdir.
Flap növləri
thumb|Bir düz flap (gövdəyə yaxın olan hissə).
Muğan Gəncəli
Muğan Gəncəli — Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Muğan Gəncəli kəndi Kür çayı sahilində yerləşir. Kənd bir növ yarımadanı xatırladır. Üç tərəfindən Kür çayı ilə əhatə olunub. Bu hissə yerlilər tərəfindən Bucaq adlanır. Qalan hissə isə Bülbülə adlanır. Çayın kəndi əhatə etməsi qədimdə insanların burada yerləşmə səbəblərindən biri kimi qiymətləndirilir. Qədim qəbristanlığı var. Məzarlığın orta hissəsində Məşhur Seyid Mirağababanın məzar-ziyarətgahı yerləşir. Kəndin yaranma tarixi XV-XVI əsrlərə aid edilir.
Qonşu kəndlər: Salmanlı, Çiçəkli, Cəngən.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Kür çayı yaxınlığında yerləşir. Kəndin qədim yeri "Bücağ" adlanır (üç tərəfdən çayla əhatə olunduğu üçün). Biraz yeni salınan hissəsi "Bülbülə" adlanır. Çaydaşqınları zamanı Bucağdakı evlər və torpaqlar əkin sahələri tez-tez su altında qalır. Yayı isti, qışı mülayim-soyuq keçir. Ərazisi düzənlikdir və dəniz səviyyəsindən 19 metr aşağıdadır. Yayı quraq keçən mülayim isti yarımsəhra və quru çöl iqliminə malikdir. Orta temperatur yanvarda 1,8 C, iyulda 36,5 C-dir. İllik yağıntı təqribən 300 mm-dir. Əsas çayı Kürdür. Əsasən, boz-çəmən torpaqları yayılmışdır. Yarım-səhra bitkiləri üstünlük təşkil edir. Kür çayı sahilində tuqay meşələri mövcuddur. Muğangəncəli pambıqçılıq, taxılçılıq, heyvandarlıq və bostançılıq kəndidir.
Əhalisi
Əhalisi XVIII əsrdə Gəncədən köçənlərdən ibarətdir. Cənubi Azərbaycanlı mənşəlilər də var. İndi yerli əhali sayılır. Özlərinə məxsus şirin ləhçələri var. Qədim, zəhmətkeş qonaqpərvər zarafatçıl camaatı var.
İqtisadiyyatı
300px|thumbnail Əsasən maldarlıq və balıqçılıqla məşğul olan yerli əhali, kənd təsərüffatı və əkinçiliklə də məşğul olur. 1996-cı ilə kimi pambıqçılıqla məşğul idilərsə ,son 20 ildə yonca qarpız, yemiş, taxıl əkirlər. Kəndin əsas problemi yol idi, 2018-ci ildə yol yeniləndi. Elektrik dirəyləri və şəbəkəsi 1954-cü ildən çəkiləndir, əksəriyyəti sıradan çıxıb. Qaz 2016-cı ildən verilir.
Milli Qəhrəman şəhid Murad Mirzəyev Telman oğlu bu kənddə doğulub.
Epopeya
Epopeya – [yun. poieo – yaradıram] 1)qədim poeziyada tədricən sintezləşərək dastan şəklində formalaşmış rəvayət, əfsa-nə, nəğmə silsiləsi (“İliada”, “Odisseya” və s.); 2)ümumxalq və tarixi əhəmiyyətli problemlər qaldırılan, ictimai həyat prosesləri əhatəli əks etdirilən epik təhkiyənin ən iri, monumental forması.
Epopeyada ümumxalq həyatı əsas yer tutur və demək olar ki, burda bütöv xalq həyatı təsvir olunur. Bu əsərdə əsas surətlər xalqı təmsil edir. Epopeyada yazıçı bütöv xalq hərəkatını, ümumi əhvali-ruhiyyəni əks edir. Epopeya kompozisiya cəhətdən mürəkkəb, süjet etibarilə çoxşaxəli olur. Məsələn: Lev Tolstoyun "Hərb və sülh" romanında 600-ə qədər surət iştirak edir.
Azərbaycan ədəbiyyatında Süleyman Rəhimovun "Şamo" romanı epopeyaya nümunəsidir. "Şamo" romanında 1914-1920-ci illər Azərbaycan kəndlilərinin ağır həyat tərzi, çarizmin yeritdiyi müstəmləkəçilik siyasəti, ictimai həyatda baş verən ziddiyətlər təsvir olunub.
Yərməkəy rayonu
Yərməkəy rayonu (Йәрмәкәй районы) — Başqırdıstan Respublikası ərazisində rayon.
Rayonun inzibati mərkəzi Başqırdıstanın paytaxtı Ufa şəhərindən 235 kilometr aralıda yerləşir.
Coğrafiya və iqlim
thumb|300px|left|Rayonun hündürdən görüntüsü
thumb|315px| ||Rayon mərkəzi
Rayon — Başqırdıstan Respublikasının qərbində yerləşir. Tatarıstan Respublikası və Orenburq vilayəti ilə həmsərhəddir. Rayonun ümumi sahəsi 1438 km², şimaldan cənuba uzunluğu 68 km, qərbdən şərqə isə 24 km–dir.
Yərməkəy rayonunun iqlimi kontinental və orta nəmlidir. Ərazisindən İk, Rya, Tarkazı və Kidaş çayları axır.
Tarix
Rayonun əsası 31 yanvar 1935–ci ildə qoyulub. Yeni yaradılmış rayon ilk 24 kənddən ibarət idi. Rayon tərkibinə 54 kənd daxildir.
Əhali
Əhalisinin sayı 2010-cu ilin məlumatına görə 16 563 nəfərdir. Əhalinin etnik tərkibi: başqırdlar (46,3%), tatarlar (20,3%).
İqtisadiyat
Rayonun iqtisadiyatının əsasını kənd təsərrüfatı, dənli bitkilərin becərilməsi, şəkər çuğunduru və maldarlıq təşkil edir.
Gəncə quberniyası
Gəncə quberniyası (1918-ədək Yelizavetpol quberniyası) — Rusiya imperiyasının quberniyalarından biri.
Tarixi
200px|thumb|left|Qafqaz regionunun baş xəritəsi, 1858-ci il 200px|thumb|left|Qafqaz regionunun ətraflı xəritəsi, 1869-cu il200px|thumb|left|Yelizavetpol quberniyasının inzibati xəritəsi, 1902-ci il
İqlimi
Yelizavetpol quberniyasının iqlimi olduqca müxtəlifdir. Meşə zonasının hüdudlarından yuxarıya uzanan dağlıq ərazilər ilin demək olar ki, üç rübü qarlarla örtülü olur və orada tamamilə əhali yaşamır. Yay aylarında burada atmosfer və torpaq rütubətinin bolluğu zamanı, burada ot bitkisinin inkişafı köçərilərin buraya öz heyvanlarını otarmaq üçün gəlməsinə səbəb olur. Onlar burada avqustun sonuna qədər qalırlar. Dağ yaylalarından aşağıda, meşələrin yerləşdiyi zolaqda, iqlim hərçənd hələ sərt olmasına baxmayaraq, dənli bitkilərin (qarğıdalı və düyüdən başqa) becərilməsi ilə məşğul olmağa icazə verir; qışlar burada bol qarlı və kifayət qədər sərtdir, yay aylarında isə yağıntılı keçir, bəzən əkinlərə güclü ziyan vuran sıx dolu yağır. Dağ ətəklərində, dənli bitkilərdən başqa, bağçılıq təsərrüfatı və üzümlüklər meydana çıxır. Burada yerin süni suvarmasına ehtiyac duyulur. Nəhayət, geniş düzən və çöl sahələrində yay ayları uzun, isti və quru iqlimlə müşayiət olunur. Qış burada qısa və yumşaq keçir, yaz ayları qısa olur və tez zamanda yaya keçid edir. Yelizavetpol quberniyasında meşələr təxminən 856 min desyatin və ya bütün sahənin 21%-i qədər ərazi tutur. Ən böyük meşə sahələri Qazax və Zəngəzur qəzalarında cəmlənmişdir.
Əhali
Keçmiş Yelizavetpol quberniyasında 1915-ci ildə əhalinin ən çox qarışıq olduğu Şuşa, Zəngəzur, Qazax (Göyçə ilə birlikdə), Qaryagin, Cəbrayıl, Cavanşir mahallarında əhalinin milli tərkibi belə idi: 46 faiz müsəlman və 54 faiz erməni, 55 və 44,3 faiz, 49 və 46 faiz, 74,5 və 24,9 faiz, 67,5 və 31,6 faiz.
Qəzalar üzrə
Yelizavetpol Quberniyasının 1897-ci il siyahıya alınması nəticələrinə əsasən etnik tərkibi.
Məhkəmə sistemi
Yelizavetpol quberniyasının Yelizavetpol dairə məhkəməsinin tərkibində Yelizavetpol şəhəri üzrə 5, Göyçay şəhəri üzrə 2, Nuxa (Şəki) şəhəri üzrə 1, Şuşa şəhəri üzrə 4 notarius fəaliyyət göstərmişdir. Notariuslar olmayan yerlərdə bu vəzifələri barışdırıcı hakimlər, onlar olmayanda isə həmin hakimlərin köməkçiləri yerinə yetirirdi.
1870-ci ildə Yelizavetpol quberniyasında 6 cəza yeri vardı. Həcminə görə həmin binalar 365 nəfərdən ötrü nəzərdə tutulmuşdur. Buna baxmayaraq 1870-ci il ərzində burada saxlanılanların sayı 743 idi. 1870-ci ildə Yelizavetpol qəsrinə 640, Şuşa qəsrinə 640 və Nuxa qəsrinə 528 nəfər gətirilmişdir. Yelizavetpol dairə həbs evində saxlanılanların sayı 162 nəfər, Qazax həbs evində 555 nəfər, Zəngəzur həbs evində isə 207 nəfər olmuşdur. Quberniya, qəsr və həbs evlərinə 1870-ci ildə gətirilənlərin sayı 2551 nəfərə çatmışdır.
Seçki
Hökumət I Dumanı qovaraq, II Dumaya seçkilər elan etdi. Seçkilər 1907-ci ilin yanvar-fevral aylarında keçirildi. Seçkilərdən bir qədər evvəl Partiyasız müsəlman bloku meydana çıxdi. Bakı ərazisində seçkilərin gedişində sosial-demokrat bloku, daşnak və eserçi "Torpaq və azadliq" kedetçilər və partiyasız müsəlman bloku arasında mübarizə gedirdi. Yelizavetpol quberniyasında seçki kampaniyasının gedişini yuxarı sosial təbəqələrin nümayəndələri müəyyənləşdirirdilər. Seçkilər nəticəsində Fətəli İskəndər oglu Xoyski, İsmayil Zeynalabdin oglu Tagiyev, Məhəmməd aga Məhəmmədtagi suıtan oglu Şahtaxtinski, Mustafa Hacı Musa oglu Mahmudov, Mahmudtağı Mahmudov, Zeynal Eynal oglu Zeynalov Azərbaycandan II Dövlət Dumasına deputat seçildilər.
Xanlar adası
Xanlar adası — Azərbaycana məxsus Xəzər dənizində Bakı arxipelaqına aid ada. Qum adasından cənub-sərqdə yerləşir.
Şah Mahmud Qureyşi
Məhdum Şah Mahmud Qureyşi (, 22 iyun 1956) — Pakistanın xarici işlər naziri.
Həyatı
1956-cı il iyunun 22-də Maridə anadan olmuşdur. 1978-ci ildə Pəncab Universitetini bitirmişdir, ixtisasca aqronomdur.1983-cü ildə Kembric Universitetinin magistraturasında təhsil almışdır. 1985-1988, 1988-1990 və 1990-1993-cü illərdə Pəncab əyalət assambleyasına üzv seçilmişdir. 1988-1990-cı illərdə Pəncab əyalətinin Planlaşdırma və İnkişaf Naziri. 1990-1993-cü illərdə Pəncab əyalətinin Maliyyə Naziri. 1993-1996-cı illərdə Pakistan Milli Assambleyasının üzvü seçilmişdir. 1994-1996-cı illərdə Parlament işləri üzrə dövlət naziri olmuşdur. 2002-2007-ci illərdə Pakistan Milli Assambleyasının üzvü seçilmişdir. 2008-ci ildə Pakistan Milli Assambleyasının üzvü seçilmişdir. 31 mart 2008-ci il tarixində Xarici İşlər Naziri vəzifəsinə təyin edilmişdir. Pakistan Xalq Partiyasının üzvüdür. Evlidir, bir oğlu, iki qızı vardır.
Əl Vahdə (qəzet)
Məlumat
"Əl Vahdə" qəzetinin ilk sayı 1984-cü il martın 20-si Şənbə günü yayımlanmışdır. Qəzetin sahibi və baş yazarı Camal Abdunnur olmuşdur. Məsul rəhbər isə Alber Kasto idi. İlk səhifəsində "Ədəbi, ictimai, gündəlik qəzetdir, hələlik həftədə bir dəfə yayımlanır" ifadəsi yer alan bu ərəb dilində olan qəzetdə türk dilində də elanlar diqqəti cəlb edirdi. Bu elanlar bəzən bir səhifənin hamısını tuturdu.
"Əl Vahdə" qəzeti əvvəl "Mahfuz", sonra "İttihad" mətbəəsində çap edildi. Qəzetin redaksiyası onun sahibinin Kərkükdə "Fərat" otelində qaldığı otaq idi. Daha sonra redaksiya uçuq bir binaya köçdü. O dövrdə Kərkük və Mosulun gündəlik həyatına dair həftəlik xəbərləri əks etdirən qəzetdə heç bir şeir və yazı diqqət çəkmirdi. Ara-sıra tələbələrdən Abdulxaliq Bayati və Nafi Bazirganın mənzumələri yayımlanırdı. 1948-ci il sentyabrın 15-i 22-ci sayı çap edildikdən sonra qəzeti bir daha izləmək mümkün olmadı. Vaxilə Vahidəddin Bahaəddin bu qəzeti "İttihad"da çap etdirdiyi yazı ilə sərt şəkildə tənqid etmişdi.
Nərimankənd (Sabirabad)
Nərimankənd (əvvəlki adı: Novodonetskoe) — Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Sabirabad rayonunun Qaratəpə kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki Novodonetskoe kəndi Nərimankənd adlandırılmışdır.
Din
Kənddə "Əhli-beyt" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Eupatorium gnaphalioides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum macraei
(Bulbophyllum macraei) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pavel Mazur
Pavel Sergeyeviç Mazur (15 aprel 2002-ci ildə anadan olub) — Rusiya Peşəkar Futbol Liqası təmsilçilərindən olan Çertanovo-2 Moskva klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən Rusiyalı peşəkar futbolçudur.
Karyerası
Mazur öz peşəkar karyerasında debütünü 3 avqust 2018-ci ildə Çertanovo-2 Moskva klubu ilə Rusiya Peşəkar Futbol Liqasında Tekstilşik İvanovo klubuna qarşı oyunda etmişdir.
Crataegus austromontana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qəlləzər (Azərşəhr)
Qəlləzər — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Azərşəhr şəhristanı (Tufarqan) ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 198 nəfər yaşayır (47 ailə).
Forster işıq otu
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qısa morfoloji təsviri
Hündürlüyü 15-40 sm olan çoxillik çimli bitkidir. Gövdəsi düzdür, qaidə hissəsində tünd-qırmızı-bənövşəyi rəngli qın geyinmişdir.
Yarpaq
Yarpaqları xətvari, yastı, sivriləşmişdir, eni 1,5-5 mm-dir, qının kənarları və ağız hissəsi uzun tüklüdür.
Çiçək
Çiçək qrupu çəturşəkillisüpürgəvaridir; çiçək qrupunun budaqları nazikdir, çiçəkləmədən sonra üzüyuxarı dik qalxandır; çiçəkaltlığının yarpağı çiçək qrupundan qısadır. Çiçəkləri təkdir; çiçəkaltlıqları yumurtaşəkilli, sivri, qırmızımtıl rənglidir, demək olar ki, çiçək yanlığının yarısına bərabərdir. Çiçək yanlığının yarpaqcıqları neştərvaridir, eynidirlər və ya daxildəkilər bir qədər uzundurlar, qılcıqvari sivriləşmiş, şabalıdı rəngdədir, kənarlardan ensiz-ağ pərdəlidir.
Heydər Əsədov
Heydər Xanış oğlu Əsədov — Azərbaycan siyasi xadimi, iqtisadçı, Azərbaycan Dövlət Dəniz Akademiyasının rektoru (3 aprel 2019-dan), Azərbaycan Respublikasının kənd təsərrüfatı naziri (2013–2018), Azərbaycan Respublikası Hesablama Palatasının ikinci sədri (2007–2013).
Forster işıq otu
Meyvə
Qutucuq enli yumurtaşəkillikonusvari, sarımtıl-yaşıl rəngli, sivriləşmiş və çiçək yanlığının yarpaqcıqlarına bərabər və ya ondan qısadır. Toxumları uzunsovyumurtaşəkilli, qırmızımtıl-qəhvəyi rəngli, xırda olub, qısa düz törəmələri vardır və kütdür. Çiçəkləməsi Aprel-Avqust ayları
Azərbaycanda yayılması
BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, KQ mərkəzi, Lənk. oval., Lənk. dağ. Oalıqdan, orta dağ qurşağına qədər.
Heydər Əsədov
Həyatı
Heydər Əsədov 1959-cu il oktyabr ayının 24-də anadan olmuşdur. 1978-ci ildə Bakı Sovet Ticarəti Texnikumunun Mühasibat uçotu fakültəsini, 1983-cü ildə isə D. Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun Uçot-iqtisad fakültəsini bitirmişdir.
Forster işıq otu
Yaşayış mühiti
Meşələrdə rast gəlinir.
Heydər Əsədov
Həyatı
1978–1984-cü illərdə institutda oxuduğu illərdə fəhlə, mühasib, böyük mühasib, böyük təftişçi vəzifələrində çalışmışdır. 1983–1992-ci illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutunda müəllim, baş müəllim vəzifələrində işləmiş, 1987-ci ildə M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetində namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almışdır.
1992–1995-ci illərdə Türkiyənin Mərmərə Universitetinin doktorantı olmuşdur.
1995-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Maliyyə nazirinin müavini təyin edilmiş, 1996–2007-ci illərdə Maliyyə Nazirliyi yanında Baş Dövlət Xəzinədarlığının Baş direktoru, Azərbaycan Respublikası Maliyyə nazirinin müavini, 2007–2013-cü illərdə isə Azərbaycan Respublikası Hesablama Palatasının sədri vəzifələrində çalışmışdır.
Hikmət Nəzərli
Hikmət Baba oğlu Nəzərli — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Xocalı soyqırımı şəhidi.
Həyatı
7 mart 1966-cı ildə Bakı şəhərində doğulmuşdur. 1973-cü ildə Xətai rayonundakı 27 saylı məktəbə getmiş sonra atasının iş yerini dəyişməsi ilə əlaqədar Daşkəndə köçmüşdür. 1982-ci ildə yenidən Bakıya qayıdır. 1984-cü ildə hərbi xidmətə çağırılımışdır. Gürcüstanda hərbi xidmətdə olan Hikmət 1986-cı ildə ordudan tərxis edilir. O, DİN-nin yanğından mühafizə idarəsinə işə qəbul olunur.
Heydər Əsədov
Həyatı
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 3 aprel 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Dövlət Dəniz Akademiyasının rektoru təyin edilmişdir.
Nəsimi (Sabirabad)
Nəsimi (əvvəlki adı: Xersonovka) — Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 sentyabr 2004-cü il tarixli, 727-IIQ saylı Qərarı ilə Sabirabad rayonunun Nizami kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Xersonovka kəndi Nəsimi kəndi adlandırılmışdır.
Hikmət Nəzərli
Döyüşlərdə iştirakı
Bu döyüşdə xeyli erməni quldurunu məhv edən Hikmət son anda döyüşçü dostları ilə meşəyə çəkilir sonrakı taleyi barədə heç bir məlumat yoxdur. right|200px
Heydər Əsədov
Həyatı
Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin müvafiq sərəncamları ilə 2011-ci ildə 2-ci dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni, 2019-cu ildə isə "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)" yubiley medalı ilə təltif edilib. 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikasında təhsilin inkişafında xidmətlərinə görə "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunub.
Hikmət Nəzərli
Ailəsi
Ailəli idi, bir övladı yadigar qalıb.
Heydər Əsədov
Həyatı
3 monoqrafiyanın və 30-dan çox elmi əsərin müəllifidir.
Ailəlidir. Üç övladı var.
Hikmət Nəzərli
Ailəsi
Azərbaycan Respublikasının müdafiə nazirinin müavini, general Baba Nəzərlinin oğludur.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 9 sentyabr 1992-ci il tarixli 178 saylı fərmanı ilə Nəzərli Hikmət Baba oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.
Qazicahan (Azərşəhr)
Qazicahan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Azərşəhr şəhristanı (Tufarqan) ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 3,128 nəfər yaşayır (874 ailə).
Eupatorium godfreyanum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Crataegus berberifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ayçi prefekturası
Ayçi prefekturası — Yaponiyanın Çubu regionunda, Honşu adalarının mərkəzi hissəsində prefektura. Ərazisi 5 164 kvadrat kilometr, əhalisi 7 415 000 nəfərdir. Mərkəzi Naqoya şəhəridir.
Mamore çayı
Mamore — Cənubi Amerika, Boliviya və Braziliya ərazilərindən axan çayan. Madeyra çayının əsas qolunu təşkil edir. Uzunluğu 2000 km təşkil edir.
Çay başlanğıcını bir necə çayın birləşməsi ilə Mərkəzi And silsiləsinin ətəklərindən götürür. Şimal istiqamətində axaraq savanna və savanna meşələri ərazisinə istiqamətlənir. Aşağı axarlarında Braziliya Boliviya sərhəddinə istiqamətlənir. Beni çayı ilə birləşərək Madeyranı əmələ gətirir.
Çay Qujara-Mirin və İkerones şəhərləri arasında qəmiçilik üçün yararlıdır.
Reyhan Ağayeva
Reyhan Ağababa qızı Ağayeva — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1948). 1947-ci ildə tütünçülük sahəsində yüksək əmək göstəricilərinə nail olmuşdur. Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni ilə təltif edilmişdir.
Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Əli Ağayevin bacısıdır.
Osmanlı (Sabirabad)
Osmanlı (?–1954), Axmazkənd — Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Crataegus biltmoreana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Osmanlı (Sabirabad)
Tarixi
Axmazkənd Əli Bayramlı rayonunda kənd olub. 1954-cu ilə qədər Osmanlı adlanmışdır. Oykonim axmaz (gol, bataqlıq) və kənd sözlərindən düzəlib, kəndin yaxınlığındakı golun adından yaranmışdır.
Rafiq Bayramov (həkim)
Həyatı
Rafiq Bayramov 9 sentyabr 1976-cı ildə Göyçə mahalının Daşkənd kəndində anadan olmuşdur. Doğulduğu kənddə orta təhsilə başlasa da Azərbaycanlıların Ermənistandan köçürülməsi nəticəsində 1988-ci ildə doğulduğu kənddən ailəsi ilə birlikdə Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kəndinə köçmüş, Yasif Kərimov adına Yeni Daşkənd kənd tam orta məktəbində oxumuş, 1993-cü ildə isə Bakı şəhəri 12 saylı tam orta məktəbi bitirmişdir.
1993-1999-cu illərdə Azərbaycan Tibb Universitetinin pediatriya fakultəsində təhsil almışdır. 2000-2002-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fiziologiya İnstitutunda aspiranturada təhsilini davam etdirmiş və kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır.
2003-cü ildə Azərbaycan Tibb Universitetinin ağ ciyər xəstəlikləri kafedrasına baş laborant, 2004-cü ildə assistent, 2013-cü ildə isə dosent vəzifəsinə təyin olunmuşdur. R.İ.Bayramov 2011-ci ildə ATU-nin I müalicə profilaktika fakültəsinin dekan müavini, 2013-cü ildən etibarən isə rektorun köməkçisi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
2011-ci ildə N.Ə.Abbasovun elmi rəhbərliyi ilə "Xroniki destruktiv ağ ciyər vərəmi zamanı ürəyin funksional vəziyyəti" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş və tibb üzrə fəlsəfə doktoru alimlik dərəcəsi almışdır.
R.İ.Bayramov 50-dən çox elmi məqalənin müəllifidir. Azərbaycan Tibb Universitetinin "Ağ ciyər xəstəlikləri" kafedrasının dosenti, tibb üzrə fəlsəfə doktorudur.
2015-ci ildə Azərbaycan Tibb Universitetinin "Ağ ciyər xəstəlikləri" kafedrasının müdiri vəzifəsinə seçilmişdir.
Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var.
Şimal Qütb dairəsi
thumb|300px Şimal Qütb dairəsi — Yer kürəsində yerləşən beş əsas paraleldən biridir.
Şimal Qütb dairəsi qütb qündüzlərinin cənub sərhəddini təşkil edir. Burada qütb gecələri məsələn Murmanskda 40 gün qütb gecələri, 61 gün qütb gündüzləri olur.
Dünyada olduqca az bir qisim insan qütb dairəsi daxilində yaşayır. Qütb dairəsi daxilində yerləşən iri yaşayış məntəqələri: Murmansk, Norilsk, Vorkuta və Tromse.
Şimal Qütb dairəsinin keçdiyi ölkələr
thumb|330px|Şimal Qütb dairəsi (qırmızı xətt)
Moldurqa Salçak
Moldurqa Salçak — tıva türklərini məşhur yazıçısı, şairi, Tuva Muxtar Sovet Sosialist Respublikası mədəniyyətinin tanınmış şəxsi. O, Tıva Respublikasının Yazıçılar Birliyinin üzvü olmuşdur.
Həyatı
Moldurqa Salçak 1936-cı ilin 12 dekabrında Tıva Arat Respublikasının Barıın-Hemçik bölgəsiin Möngün Tayqa adlanan yerinin Mugur qəsəbəsində anadan olmuşdur. Mugur-Aksi və Qızılda təhsilinin iki pilləsini bitirmiş və Qızıl Müəllim məktəbini və Dövlət Müəllim İnistitutunda təhsil almışdır. 1957–1960-cı illərdə Tuva Muxtar Oblastındakı adminstrativ bölgə olan Bay-Tayqa bölgəsinin Şuy kəndində, 1960–1994-cü illərdə Mugur-Aksi orta məktəbində Tuva türkcəsi dili, ədəbiyyatı dərslərini vermişdir. O, müəllimliklə 37 il məşğul olmuşdur.
Yazıçılığa 1953-cü ildə gəlmişdir. "İye çurttuñ аldаrıngа" adlı ilk şeri ulduz ağaç mənasındakı "Sıldısçıgaş" qəzetində yayımlanmışdır. Şerlərinin ilk antologiyası 1963-cü ildə "Şuurqan" adı ilə çıxmışdır. Bu illərdə "Tanış" (1967), "İster" (1970), "Ayalqa" (1974), "Tura-soruk" (1979), "Çırıküem" (1983), "Üye-şagnın sudalı" (1984), "Idıktarım" (1990), "Süzük" (1994) adlı kitabları nəşr edilmişdir. Sambulu ilə birlikdə yazdıqları "Möngün Tayqa" (Yetişdiyim torpağım, 1996) adlı kitabı nəşr edilmişdir. S. Şçipaçevin, R. Həmzətovun, M. Tursunzadənin, P. Brovkonun əsəbi əsərlərini tuva türkcəsinə tərcümə etmişdir. Moldurqunun şerlərini ruscaya S. Kozlova, G. Printseva, M. Skuratov tərcümə etmişdir. Moldurqa Salçakın qırxdan çox şerinə mahnı bəstələnmişdir. Ömürünün yarısında çoxunu tuva dilinin qorunmasına və tıva mədəniyyətinin ruslar tərəfində sivilizasiya olunmaması üçün əlində gələni etmişdir. Bunlara əsərlərində və yazdığı mətnlərdə də rast gəlmək mümkündür.
9 yanvar 2012-ci ildə vəfat etmişdir.
Məhəmmədəli bəy Məxfi
Məhəmmədəli bəy Məşədi Əsədulla bəy oğlu Vəliyev — azərbaycanlı şair, titulyar müşavir, Məclisi-ünsün üzvü. "Əhvalati-Qarabağ" əsərinin müəllifi.
Həyatı və yaradıcılığı
Məhəmmədəli bəy Məşədi Əsədulla bəy oğlu 1832-ci ildə Şuşada anadan olub. Atası Məşədi Əsədulla bəy Hacı Həsənəli bəy oğlu Vəliyev Şuşada tacir kimi tanınıb. İbtidai təhsilini atasından aldıqdan sonra təhsilini mədrəsədə davam etdirib. Şuşa qəza məktəbində isə rus dilini öyrənir. Şamaxı, Tiflis, İrəvan və Şuşada qəza idarələrində məmur kimi fəaliyyət göstərib. Mülki xidmətə tərcüməçiliklə başlayan o, öz xidmətində quberniya katibi çinindən titulyar müşavir çininə qədər yüksəlib.
Məhəmmədəli bəy həm də şair olub. Məxfi təxəllüsü ilə şeirlər yazıb. Füzuli ədəbi məktəbinin nümayəndəsi olan o, eyni zamanda, Molla Pənah Vaqifin ədəbi irsindən də təsirlənib. Mir Möhsün Nəvvab, Məhəmməd ağa Müctəhidzadə və digərləri öz əsərlərində ondan bəhs ediblər. XIX əsrin ikinci yarısında Xurşudbanu Natəvanın evində təşkil olunmuş "Məclisi-üns"-ün üzvü olub. Əkinçi qəzetinin Qarabağ üzrə müxbiri olub.
1888-ci ildə yazılmış "Əhvalati-Qarabağ" əsəri "Baharlı" təxəllüsü ilə yazılıb. Orxan Baharlı 2001-ci ildə "Əhvalati-Qarabağ" əsərinin müəllifi haqqında" adlı məqaləsində müxtəlif faktlarla "Baharlı" təxəllüsü ilə bu əsəri yazanın Məhəmmədəli bəy Məxfi olması qənaətinə gəlib. Əsərinin əvvəlində onun yazılma səbəbi və mündəricatı qeyd olunub. Burada əsərin 12 fəsildən ibarət olacağı yazılsa da, yeganə əlyazması Matenadaranda olan "Əhvalati-Qarabağ"ın üç fəsli yazılıb. Əsərdə Qarabağ tarixindən daha çox onun memarlıq abidələri, tarixi şəxsiyyətləri, adət-ənənələri, etnoqrafik xüsusiyyətləri haqqında yazılıb.
Məhəmmədəli bəy Məxfi 1892-ci ildə dünyasını dəyişib.
Qeyri-səlis məntiq
Qeyri-səlis məntiq (Bulanıq məntiq və ya Qeyri-səlis çoxluq nəzəriyyəsi də adlandırılmışdır) — riyaziyyatın bir bölməsi olub, klassik məntiq və çoxluq anlayışlarını özündə ümumiləşdirir. Qeyri-səlis məntiq anlayışı 1965-ci ildə Lütfi Zadə tərəfindən irəli sürülmüşdür. Adi məntiqi məsələlərdə qiymət 1 və 0 olmalıdırsa, qeyri-səlis məntiqə aid məsələlərdə qiymətlər [0;1] intervalında olur.
Qeyri-səlis məntiqin tədqiqatında istiqamətlər
Hazırda qeyri-səlis məntiq sahəsində aparılan tədqiqatlar ən azı iki istiqamətə ayrılır:
Mahiyyəti
Məntiq idrak elmidir. Yunan filosofu Aristotelin belə bir fəlsəfi deyimi var: "Bir adamın dediyi ya doğrudur, ya yalan". Göründüyü kimi, Aristotel yalan və doğru kimi kateqoriyalar arasında qalan aralıq dərəcələri qəbul etməyib. Amma ilk dəfə dünyada Lütfi Zadə hər şeyin dərəcəsinin olduğunu sübut etdi. Yəni dünyada qəti olaraq tam ağ və qəti olaraq tam qara deyilən şey yoxdur. Bu iki məfhum arasında minlərlə çalar dəyişikliyi - aralıq nüanslar var. Aristotelin kəskinliyini Lütfi Zadə yumşaltdı. Başqa sözlə desək, həqiqətdə mövcud olan aralıq kateqoriyaları aşkarladı. Nəzəriyyənin mahiyyəti tolerantlığındadır. Bu nəzəriyyə arada qalaraq aşkardakı səhnədə görünməyən çalarların hüquqlarını tanıtdı və bərpa etdi. Konfliktlərin həll olunması, həqiqətin aşkarlanması, hesablamaların dəqiqliyi aralıq fazalara əhəmiyyət verilmədən aparıla bilməz. Aparılmış olarsa onlarda kifayət qədər qüsurlar mövcud olacaqdır. Nəzəriyyəni ilk olaraq iqtisadiyyatlarına yaponlar tətbiq etdilər. Hazırda Yaponiyada istehsal olunan texniki avadanlıqların böyük əksəriyyətinin üzərində qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinə əsaslanaraq hazırlandığı bildirilir. Yaponlardan sonra amerikanlar həmin nəzəriyyəni öz ölkələrinə tətbiq etdilər. Amerikanın hava hücumundan qorunmasının yenidən qurulması məsələsi gündəmə gələndə Kasko adında bir alim bu nəzəriyyəni tətbiq etməyi təklif etdi. Trilyon dollarla vəsait sərfi ilə görülməli işi bu nəzəriyyə həll elədi. Nəzəriyyə Çinə ildə yüz milyardlarla dollar gəlir gətirir.
Bozun əlli çaları (film)
Bozun əlli çaları — 2015-ci ildə Kelli Marselin Britaniya yazıçısı E.L.Ceymsin 2011-ci ildə nəşr edilmiş eyni adlı romanı əsasında yazdığı ssenariyə uyğun olaraq  rejissor Sem Teylor-Conson tərəfindən erotik-romantik dram janrında çəkilmiş Britaniya-Amerika filmidir. Filmdə Ceymi Dornan gənc biznesmen Kristian Qrey, Dakota Conson isə onunla sadomazoxist münasibət quran gənc kollec tələbəsi Anasteyşa Stil obrazlarını canlandırırlar.
Filmin davamı olacaq “Zülmətin Əlli Çaları” və “Azadlığın Əlli Çaları” filmlərinin müvafiq olaraq 10 fevral 2017-ci il və 9 fevral 2018-ci ildə təqdim ediləcəyi gözlənilir.
Məzmun
<div class="floatleft" style="background-color:#EEEEEE;border:1px; font-size:90%; solid #C8C8C8;padding:1em;text-align:center"> 250px Kristian Qreyin gizli saxladığı Qırmızı otaq. 250px Kristian və Anasteyşanın ilk Qırmızı otaq səhnəsi. 21 yaşlı Anasteyşa “Ana” Stil Vaşinqton Ştat Universitetinin Vankuver, Vaşinqton yaxınlığında yerləşən kampusunda ədəbiyyat üzrə təhsil alır. Otaq yoldaşı Keyt Kavana xəstələndiyi üçün 27 yaşlı biznesmen Kristian Qreylə müsahibəyə Ana getməli olur. Bu müsahibədə Kristian Ana ilə maraqlanır və bir müddət sonra onun dərsdən sonra çalışdığı tikinti materialları dükanına gəlir. Burada o, Ana ilə fotosessiya üçün razılaşır.
Ana və Kristian bir-birinə yaxınlaşmağa başlayır. Konfidensiallıq haqqında müqavilə imzaladıqdan sonra, Kristian əsl həvəsinin bondaja olmasını danışır. Anna Kristiana bakirə olduğunu deyir. Ana müqavilənin şərtləri haqqında fikirləşdiyi müddətdə Kristianın ona qarşı gözlənilməz sevgi hissləri yaranır və bu onu narahat edir.
Evə qayıtdıqdan sonra Ana hələ də venerik təcrübələrə maraq göstərən Kristianla görüşməyə davam edir. Ana əvvəlcə Kristianın təkliflərini qəbul edərək onun seksual oyunlarında iştirak edir. Lakin, Kristian mümkün qədər onların arasında hissi əlaqələrin formalaşmamasına çalışır. Qəzəblənən Ana Kristiandan onu necə cəzalandıracağını göstərməsini tələb edir və Kristian isə onun arxasını sillələyir. Bundan sonra inciyən Ana birdəfəlik Kristiandan uzaqlaşma qərarı alır.
Fəxrəddin Qurbanov
Fəxrəddin İsa oğlu Qurbanov — Azərbaycan diplomatı.
Bozun əlli çaları (film)
Məzmun
Alternativ sonluqda Ana və Kristian keçmişi yada salırlar. Kristian yağışın altında addımlayır, Ana isə həmin vaxtda onun mənzilində ağlayır. Kristian Ana tərəfindən verilmiş və üzərində “Bu mənə xoşbəxt anlarımızı xatırladır. –Ana” yazılmış hədiyyəni tapır.
Fəxrəddin Qurbanov
Həyatı
Fəxrəddin Qurbanov Kanada, Xorvatiya   , Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığında səfir kimi (eyni zamanda Danimarka , İslandiya və İrlandiya Respublikasında akkreditə olunmuş) çalışmışdır.
Avrasiya üzrə İlin Diplomatı seçilib, London şəhərinin Fəxri vətəndaşıdır.
Bozun əlli çaları (film)
İstehsal
2013-cü ilin əvvəllərindən etibarən müxtəlif Hollivud studiyaları “The New York Times” bestselleri olan 50 çalar trilogiyasına daxil olan romanların ekranlaşdırılması hüququnu əldə etməyə çalışırdılar. “Warner Bros.”, “Sony”, “Paramount”, “Universal” və Mark Uolberqin istehsal şirkətləri film hüquqlarının əldə edilməsi üçün mübarizə aparırdı. Nəhayət, 2013-cü ilin martında “Universal Pictures” və “Focus Features” trilogiyanın adaptasiya hüququnu əldə edir. Kitabların müəllifi olan Ceyms ekranlaşdırma zamanı bəzi nəzarət hüquqlarını əlində saxlamağa çalışırdı. Ceyms “Sosial şəbəkə” filminin prodüsserləri olmuş Maykl De Luka və Dana Brunettini film üçün prodüsser seçir. “Amerikan psixopatı” romanının müəllifi Bret İston Ellis açıq şəkildə film üçün ssenari yazmaq istəyini ifadə etmişdi, lakin, “Cənab Benksin xilas edilməsi” filminin ssenarisini yazmış Kelli Marselin film üçün ssenari yazması qərarlaşdırılır. Ssenarinin təkmilləşdirilməsi və bəzi obrazların yenidən işlənməsi üçün Teylor-Vud Patrik Merberi işə cəlb etmişdi. Universal ssenarinin təkmilləşdirilməsi üçün Mark Bombakı işə cəlb etmişdi. Mark Brics isə kostyum dizayneri vəzifəsinə təyin olunmuşdu. “Entertainment Weekly ” filmin büdcəsinin “$40 milyon və ya daha çox” olacağını açıqlamışdı.
Rejissor seçimi
9 may 2013-cü ildə studiya Co Raytı rejissor kürsüsündə əyləşdirməyə çalışsa da, Raytın iş cədvəli buna imkan verməmişdir. Film üzərində işləyə biləcəyi ehtimal edilən digər rejissorlar isə Petti Cenkins, Bill Kondon, Bennet Miller və Stiven Soderberq idi. 2013-cü ilin iyununda E.L.Ceyms film adaptasiyasının Sem Teylor-Conson tərəfindən ekranlaşdırılacağını elan etdi. Teylor-Conson bildirmişdi ki, film üzərində işləyərkən “9½ həftə”, “Parisdə son tanqo” və “Adelin həyatı” filmlərindən ilhamlanmışdır.
Fəxrəddin Qurbanov
Əmək fəaliyyəti
Fəxrəddin Qurbanov Kanada, Xorvatiya, Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığında səfir kimi çalışıb.
Bozun əlli çaları (film)
Aktyor seçimi
Bret İston Ellis qeyd edir ki, Robert Pattinson Ceymsin Kristian Qrey rolu üçün ilk seçimi olmuşdur, lakin Ceyms düşünür ki, Pattinson və Kristen Stüartın iki əsas rolu canlandırması yaxşı fikir deyil. Yan Somerhalder və Çeys Krouford da Kristian rolu ilə maraqlanmışdır. Lakin, sonradan Somerhalder bildirmişdi ki, əgər rol üçün onu seçsəydilər əsas rollardan birini canlandırdığı “The CW” telekanalının "Vampirin gündəlikləri" teleserialının çəkiliş cədvəli ilə toqquşmalar yarana bilərdi. 2 senyabr 2013-cü ildə Ceyms Çarli Hannem və Dakota Consonun Kristian Qrey və Anasteyşa Stil rolları üçün sınaqdan keçirildiklərini açıqlamışdı. Anasteyşa rolunu canlandırmağa namizəd olan aktrisaların qısa siyahısına Alisiya Vikander, İmocen Puts, Elizabet Olsen, Şeylin Vudli və Felisiti Cons daxil idi. Naməlum rol üçün Kili Heyzell də sınaqdan keçirilmişdir. Lüsi Heyl də film üçün dinləmədən keçirilənlər sırasında idi. Ceyms, Anasteyşa rolu üçün sınaqdan keçirilən aktrisaların hər birinə İnqmar Berqmanın “Persona” filmindən monoloqu oxumağı tələb edirdi.
Fəxrəddin Qurbanov
Əmək fəaliyyəti
Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin xüsusi tapşırıqlar üzrə səfiri işləyirdi.
Bozun əlli çaları (film)
Aktyor seçimi
Studiya Kristian rolu üçün Rayan Qoslinqi istəsə də, aktyor bu rolla maraqlanmamışdır. Qarret Hedlunda da bu obrazı canlandırmaq təklif edilmiş, lakin o da filmlə maraqlanmamışdır. Stefan Amell qeyd edir ki, Kristian Qrey obrazını canlandırmaqdan imtina edən Hedlund fikrini əsaslandırarkən demişdi ki, “Həqiqətən də bu obrazın maraqlı olduğunu düşünmürəm…Kristian Qrey obrazı mənə heç nə demir.” Hannem əvvəlcə Roldan imtina etsə də, sonradan studiya nümayəndələri ilə görüşməyə razılaşmışdır. O, dinləmə zamanı demişdi: “''Obraz məni həqiqətən də maraqlandı və mən onu tam anlamaq üçün birinci kitabı oxumaq qərarına gəldim, bundan sonra obrazın yaradılmasının gətirəcəyi prespektivlər məni daha da çox maraqlandırdı. Biz [Teylor-Conson və mən] birlikdə işləmək qərarına gəldik, rejissorun sevimlisi olan Dakota ilə birlikdə sınaq üçün mətni oxumağa başladıqda bu rolu canlandırmağı həqiqətən də istədiyimi anlandım. Bizim aramızda hansısa material bir cazibə yaranmışdı. O, maraqlı, əyləncəli, qəribə və heyranedici obrazdır.” Fanatların neqativ reaksiyalarına cavab olaraq prodüsser Dana Brunetti deyir: “Aktyor seçimi zamanı göründüyündən daha çox keyfiyyətə diqqət yetirilir. İstedad, bacarıq, işi görmək istəyi, başqa aktyorlara sevgi və sair. Beləliklə, əgər sizing sevdiyiniz aktyorlardan kimsə sınaqdan keçirilmirsə demək ki, bu xüsusiyyətlərdən hansısa onda çatışmır. Nifrət edərkən bunu nəzərə alın və prespektivləri düşünün.”''
2013-cü ilin oktyabrında aktrisa Cennifer El Anasteyşanın anası Karla obrazını canlandırmaq üçün dəvət edilmişdi. 12 oktyabr 2013-cü ildə “Universal Pictures” “FX” telekanalında yayımlanan “Anarxiya övladları” serialının çəkiliş cədvəli ilə toqquşmalara görə Hannemin film layihəsində iştirak edə bilməyəcəyini açıqlamışdı. Kristian Qrey obrazını canlandırmaq üçün Hannemi əvəz edəcək əsas aktyorlar arasında Aleksandr Skarsqord, Ceymi Dornan, Teo Ceyms, Fransua Arno, Skott İstvud, Lyuk Breysi və Billi Maqnussenin adları çəkilsə də, yekun qərar olaraq Ceymi Dornanla danışıqlara başlanmışdı. Nəhayət ki, 23 oktyabr 2013-cü ildə Ceymi Dornanın Kristian Qrey rolu üçün seçilməsi açıqlanmışdı. 31 oktyabr 2013-cü ildə Viktor Rasuk Xose Rodrigez rolu üçün seçilmişdi. 22 noyabr 2013-cü ildə Eloiza Mamfordun Keyt Kavana rolu üçün seçilməsi açıqlanmışdı. 2 dekabr 2013-cü ildə müğənni Rita Oranın Kristianın gənc bacısı Mia obrazını canlandıracağı haqqında məlumat yayıldı. Ora həm də film musiqisi üzərində çalışmaq istəyirdi. 3 dekabr 2013-cü ildə Marsiya Gey Hardenin Kristianın anası Qreys rolunu canlandıracağı haqqında məlumat yayılmışdı.
Fəxrəddin Qurbanov
Əmək fəaliyyəti
3-cü dərəcəli Vətənə xidmətə görə ordeni və Əmək Fəaliyyətinə görə medal ilə təltif edilib.
Bozun əlli çaları (film)
Çəkilişlər
Sentyabrda filmin çəkilişlərinin 5 noyabr 2013-cü ildə Vankuver, Britaniya Kolumbiyasında başlanılması planlaşdırılırdı. Növbəti ayda prodüsser Maykl De Luka çəkilişlərin 13 noyabr 2013-cü ildə başlayacağını açıqlamışdı.
Fəxrəddin Qurbanov
Əmək fəaliyyəti
Azərbaycan Respublikasının elm və təhsil nazirinin müavini Firudin İsa oğlu Qurbanovun qardaşıdır.