cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Turizmin növləri
Xarici turistlərin ölkəyə gəlişi və ya ölkə vətəndaşları tu­ristlərin həmin regiona gəlişi aktiv turizmdir. Aktiv turizm - ölkə­yə və ya regiona pul (valyuta) gətirməsi ilə müəyyən edilir. Bir öl­kə vətəndaşının digər ölkəyə səyahəti və ya həmin regiondan olan turistlərin başqa yerlərə səfərləri passiv turizmdir. Passiv turizm ölkədən və ya regiondan pul (valyuta) çıxarılması ilə müəyyən edilir.
Rekreasiya turizmi - istirahət və müalicə məqsədi ilə həyata keçirilən səyahətdir. Turizmin bu növü dünyada geniş yayılmışdır.
Məqsədinə görə turizm
Məqsədinə görə turizmin aşağıdakı növləri var :
Zamana görə turizm
a) qızğın (turistlərin ən çox olduğu);
b) sakit (turistlərin sayının orta səviyyədə olduğu);
v) ölü (turistlərin ən az olduğu və ya ol­madığı) mövsümə ayırmaq olar: qısa müddətli və uzun müddətli. Qısa müddətli turizmdə səyahət 3 gündən artıq davam etmir. Uzun müddətli (davamiyyətli) turizmdə isə səyahət müddəti 3 gündən artıq olur. Səyahətin müddətindən asılı olaraq, turizmin tələbatı da əsaslı surətdə dəyişir.
Turizmin digər növləri
Safari - ovçuluq və ya fotoovçuluq balıq ovu, heyvanlan müşa­hidə etmək məqsədilə təbiət qoynuna edilən səyahət.
İdman - idman tədbirlərində iştirak etmək üçün səyahət.
Şop - bazarlıq etmək məqsədi ilə səyahət
Şəhərətrafı — məzuniyyət dövründə və ya istirahət günlərində sakinlərin şəhər ətrafına səyahəti.
Piyada - nəqliyyatdan istifadə edilməyən səyahət (turizmin şə­hərətrafı, kənd, dini, ritual və s. formalarının növ müxtəlifliyi.)
Kiçik Asiya
Kiçik Asiya — Qara dəniz, Mərmərə dənizi, Egey dənizi və Aralıq dənizlərinin əhatə etdikləri yarımada. Avropadan Bosfor və Dardanel boğazları ilə ayrılır. Türkiyənin Asiya hissəsi burada yerləşir.
Kiçik Asiya termini fransızların Minor Asia sözündən götürülüb. Türkiyədə və Yaxın Şərqdə Anadolu adlanır.
Tarixi
Romalılar Kiçik Asiyanı fəth etdikdən sonra burada Asiya əyalətini qurmuşlar. Eramızdan əvvəl 133-cü ildə kral III Attalın vəsiyyəti ilə Perqamın Romaya birləşdirilməsindən sonra keçmiş Perqam çarlığının ərazisində formalaşmışdır. Eramızdan əvvəl I əsrdə – eramızın I əsrində ərazisi genişləndirilmişdir. Əyalət əmri eramızdan əvvəl 126-cı ildə qəbul edildi. Eramızdan əvvəl 27-ci ildən senator əyaləti, Diokletian dövründən (297-ci ildən) 7 ayrı əyalətə bölünmüşdür.
Şayxi Arsanukayev
Şayxi Əbdülmüslümoviç Arsanukayev (Арсанука́ев, Шайхи́ Ӏа́бдулмусли́ман воӀ; ) — məşhur çeçen yazıçısı, şairi, Çeçenistan-İnquşetiya Yazıçılar İttifaqı və SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü. Çeçenistanın Xalq Yazıçısı.
Həyatı
Şayxi Arsanukayev 1930-cu il aprelin 15-də Çeçenistanın Vedeno rayonunun Dışne-Vedeno kəndində anadan olub. 1944-cü ilin fevralında qohumları ilə birlikdə çeçenlərin və inquşların deportasiyası zamanı Qazaxıstana sürgün edilib. Orta məktəbi Qazaxıstanda Semipalatinsk vilayətinin Novopokrovsk rayonu, Batnay kəndində bitirib. Şayxi Arsanukayev 1955-ci ildə Semipalatinsk Maliyyə Texnikumundan məzun olub.
Şayxi Arsanukayev yaradıcılığına məktəb illərindən şeir yazmaqla başlayıb. Onun ilk əsərləri 1957-ci ildə "Leninski put" qəzetində, "Drujba" və "Orqa" almanaxlarında çap olunub.
Çeçen-İnquşetiya Dövlət Pedaqoji İnstitutunun filologiya fakültəsini bitirmişdir. Universiteti bitirdikdən sonra Vedeno regional qəzeti olan "Kolxoznaya jizn"in baş redaktorunun müavini oldu. Sonralar Çeçen-İnquş kitab nəşriyyatında baş redaktor, "Orqa" ədəbi-bədii almanaxının baş redaktoru vəzifələrində çalışıb.
Şayxi Arsanukayev" SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü olub. 1986-cı ildə Çeçenistan-İnquşetiya Yazıçılar İttifaqına rəhbərlik edib və 1997-ci ilə qədər bu vəzifədə çalışıb. Ömrünün son illərində Çeçen Dövlət Universitetinin Çeçen ədəbiyyatı və folkloru kafedrasında baş müəllim işləyib.
Arsanukayev "Dağlarda səhər", "Məhəbbət bulağı", "Taleyin seçimi", "Yeni gün" və başqa şeir toplularının müəllifidir. Onun yaradıcılığında "Nenan mott" ("Ana dili") şeiri xüsusi yer tutur. Tənqidçilər şeiri çeçen dilinin mahiyyətini tam açan unikal poeziya əsəri hesab edirlər. Bu şeirdə Ş. Arsanukayevin bir çox başqa əsərləri kimi icbari məktəb və universitet proqramlarına daxil edilmişdir
2009-cu ildə əmək nailiyyətlərinə və uzun illər səmərəli fəaliyyətinə görə Şayxi Arsanukayev "Dostluq" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Çeçenistanda bədii ədəbiyyatın inkişafına verdiyi böyük töhfəyə görə Şayxi Arsanukayev "Çeçenistan Respublikasının xalq yazıçısı" adına layiq görülüb.
Şayxi Arsanukayev 14 mart 2012-ci ildə Qroznı şəhərində vəfat etmişdir.
Kollins departamenti
Kollins departamenti — Beninin 12 departamentindən biri.
Ərazisi
Kollins departamentinin ərazisi 14 932 km2-dır. Kollins departamentinə 6 şəhər daxilidir.
Əhalisi
2013-cü ilə olan məlumatlara əsasən Kollins departamentinin əhalisi 716 558 nəfərdir.
Qızıltəpə döyüşü
Qızıltəpə döyüşü — 1877-1878 Rusiya-Osmanlı müharibəsi gedişatında baş tutan döyüş. Qars vilayəti bölgəsində baş tutan döyüş Osmanlıların qələbəsi ilə başa çatmışdır.
İnternet senzura
İnternet senzura senzuranın ən yeni növlərindən biridi, dövlət, hökumət orqanları, İnternet provayder və internetə nəzarət etmək imkanı olan şirkət və təşkilatların istifadəçilərin İnternetdəki fəaliyyətinə nəzarət və ya qadağalar qoyması deməkdir. İnternet senzuranın aradan qaldırılması hazırda İnternetin ən böyük problemlərindən biridir və miqyasından asılı olmayaraq İnternetlə bağlı əksər şirkətlər internet senzuranın aradan qaldırılması, eləcə də İnternet senzuradan yayınma yolları axtarmaqla məşğuldurlar. Belə ki, Google və Mərkəzi Avropa Universiteti 2010-cu ilin sentyabrın 20-22-də Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə "Azadlıqda İnternet 2010" beynəlxalq tədbirini təşkil edib bu barədə müzakirələr aparıblar. Bundan başqa müxtəlif təşkilatlar və şirkətlər İnternetdə anonimliyi təmin etmək, bloklanmış səhifələrə daxil olmağa şərait yaratmaq üçün müxtəlif onlayn alətlər (Freegate, Dynaweb, Tor, Tor körpüləri, JonDo, Puff, Your-Freedom, Ultrasurf, Tor Brauzer Bandlı, Psiphon, Hotspot Shield, GPass, GTunnel və s.) hazırlayıblar.
Corc Vaşinqton körpüsü
Corc Vaşinqton körpüsü — ABŞ-də Hudzon çayı üzərində yerləşən və Nyu-Yorkun Manhattan bölgəsi ilə Nyu-Cersini birləşdirən körpüdür.
Othmar Ammanın memarlığı ilə 1927-ci il Sentyabr ayında inşasa başlanılan tikili 1931-ci il 24 Oktyabrda Hudzon çayı körpüsü adı ilə təhvilsə də daha sonra Corc Vaşinqtonun adını daşımağa başladı.
Tarixi
Körpü 1776-ci ildə Corc Vaşinqtonun ABŞ İstiqlal müharibəsi zamanı müdafiə məqsədi ilə istifadə etidiyi Nyu-Yorkda yerləşən Vaşinqton qalası və Nyu-Cersidə yerləşən Li qalasının arasında salınıb.
Hadisələr
Corc Vaşinqton körpüsü Nyu York aqlomerasiya regionunda intihar hadisələrinə görə seçilən yerlərdən biridir. .İlk ölüm hadisəsi körpünün açılışı baş verməmişdən əvvəl olub.21 sentyabr 1930-cu ildə Norman J. Terry adlı kaskadyor minlərlə insanın qarşısında körpüdən tullanmış və boynu qırılaraq ölmüşdü. .İlk intihar hadisəsi isə körpü açıldıqdan bir həftə sonra baş vermişdir.
1966-cı ildə 19 yaşlı pilot təyyarəsinin mühərrikində problem olduğu üçün körpüyə təcili eniş etməli olmuş,tıxac olmadığından dolayı ölən olmamışdır.
NGC 6233
NGC 6233, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Azərbaycan SSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi
Azərbaycan SSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi (Azərbaycan SSR MİK) — 1921–1938-ci illərdə Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının ali qanunverici, sərəncamverici və nəzarətedici orqanı.
Tarixi
Azərbaycan SSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin ilk tərkibi 1921-ci ilin may ayında Birinci Ümum-Azərbaycan Sovetlər qurultayında seçilmişdir. İlk sədri Muxtar Hacıyev olmuşdur.
Azərbaycan SSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi respublikada fəhlə-kəndli hökuməti və bütün dövlət orqanlarının fəaliyyətinə ümumi rəhbərlik edir, dekret və qərarlar verir, respublika hökumətinin verdiyi qanun layihələrinə baxaraq təsdiq edirdi. Respublikanın siyasi və ictimai həyatının ümumi normaları, respublika büdcəsi mütləq Azərbaycan SSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsində müzakirə və təsdiq olunurdu. Komitə sovetlər qurultayları qarşısında məsul idi və ona hesabat verirdi.
Komitənin sessiyaları iki ayda bir dəfə çağırılırdı və sessiyalararası dövrdə onun funksiyalarını Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyəti həyata keçirirdi.
Soyuq burulma imitatoru aparatı (CCS)
Soyuq burulma imitatoru aparatı (Cold-Cranking Simulator CCS)- rusca “Симулятор холодного проворачивания” – motor yağlarının mənfi temperaturlarda (mənfi 35- mənfi 50C –dək) özlülüklərini təyin edir. Bu üsul soyuq şəraitdə yağların işə salınmasında özlülüklərin imitasiyası üçündür və   istifadə olunan üsul- ASTM D5293 beynəlxalq standartlara uyğundur.
CCS aparatının istifadəsinin məqsədi
Dirsəkli valın aşağıtemperatur özlülüyü SAE J300 təsnifatına əsasən dörd əsas özlülük gösrəcilərindən biri olub və motor yağının özlülüyünü düzgün qiymətləndirilməsi üçün istifadə edilir. Odur ki, hazır motor yağının hansı özlülük sınfinə uyğunluğunu müəyyənləşdirmək üçün bu yağ üçün CCS göstəricisini təyin etmək lazımdır.
İş prinsipi
CCS aparatı temperaturu nəzarətdə saxlayan kamera ilə təchiz olunub.(Qlikol ilə). Mühərriklə idarə olunan stator kameranın içində yerləşir Sınanan nümunəni sınaq kamerasına daxil edilməsi üçün vacuum nasosundan istifadə edilir. Burada nümunə tələb olunan temperatura qədər soyudulur. Mühərriyin statoru daimi cərəyanla işə salınır. Sınaq temperaturunda nümunənin içində statorun müqaviməti özlülüyə çevrilir. Bu özlülük meqaPaskal vahidi ilə (мПа) ölçülür.
CCS aparatında SAE J300 təsnifatına uyğun test həddləri
SAE Özlülük sinfi: CCS (мПа/s)
Yandex
Tarixi
1989-cu ildə sahibkar və proqramçı Arkadi Voloj fərdi kompüterlər satan və iş yerlərinin avtomatlaşdırılması ilə məşğul olan CompTek firmasını təsis etmişdir. Voloz həmçinin məlumatların emal alqoritmləri ilə maraqlandı və dilin morfologiyasını nəzərə alaraq, böyük miqdarda mətndə informasiya axtarışını həyata keçirə biləcək bir proqram yazmaq imkanı ilə maraqlandı. Kompüter dilçiliyi üzrə mütəxəssis Arkadi Borkovski ilə birlikdə 1989-cu ildə "Arkadi"şirkətini təsis etmişdir. 1990-cı ildən sonra "Arkadi" əməkdaşları müxtəlif ETİ və Patent təşkilatlarında tələb olunan "ixtiraların beynəlxalq təsnifatı" və "mal və xidmətlərin Təsnifatçısı" informasiya-axtarış sistemlərini yazıblar. 1993-cü ildə" Arkadiya " CompTek-ə qatıldı, burada Volojanın məktəb dostu proqramçı İlya Seqaloviç işləyirdi. Həmin il kompüterin bərk diskində axtarış proqramı yaradılmışdır. Proqramı Texnologiya üzrə direktoru İlya Seqaloviçin və şirkətin baş direktoru Arkadi Voloj tərəfindən icad edilən "Yandex" adlandırdılar. Seqaloviç texnologiyanın mahiyyətini təsvir edən sözlərdən fərqli törəmələri yazdı. Nəticədə, "yandex" seçimi ortaya çıxdı — Yet ANother Indexer ("başqa bir indeksator"). "Yandex.ru" axtarış sistemi rəsmən 23 sentyabr 1997-ci il tarixində İlya Seqaloviç tərəfindən Softool sərgisində təqdim edilib. İlk vaxtlar CompTek International şirkəti çərçivəsində inkişaf edirdi. İnformasiya ötürülməsi Problemləri İnstitutu ilə əməkdaşlıq edən CompTek, rus dilinin morfologiyasını nəzərə alan bir axtarış lüğəti yaratdı. 1999-cu ilin ortalarında "Yandex" Rusiyanın ən populyar internet saytlarının yeddincisi idi, CompTek-in şöbəsi kimi "Yandeks"in həmin ilki mədaxili 72 min dollar təşkil edib. Müstəqil olaraq "Yandex" 2000-ci ildən fəaliyyətə başlayıb.
"Yandeks" şirkətinin əsas ofisi Moskvada yerləşir. Şirkətin Sankt-Peterburq, Yekaterinburq, Novosibirsk, Nijni Novqorod, Odessa, Simferopol, Kiyev, Kazan, Rostov na don, Minsk və İstanbul, Sürix və Lüsern şəhərlərində ofisləri fəaliyyət göstərir. Şirkət 2008-ci ilin iyun ayında ABŞ-nin Kaliforniya ştatında "Yandex Labs"ın açılışını elan edib.
Axtarış mexanizmi hazırlaması şirkətin əsas və prioritet istiqamətidir, amma "Yandex" bir neçə il ərzində multiportal olmağı bacarıb. Belə ki, "Yandex" 50-dən çox xidmət göstərir. Bunlardan ən məşhurları sırasında "Yandex. Şəkillər", "Yandex. Poçt", "Yandex. Xəritələr", "Yandex. Hava", "Yandex. Xəbərlər" və başqaları yer alır.
Teymur Əzizov
Teymur Əli oğlu Əzizov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Yandex
Tarixi
2011-ci ilin may ayında "Yandeks" ilkin səhmlərini (İPO) NASDAQ birjasında yerləşdirərək 1 milyard 300 milyon dollar qazanıb. Bu, 2004-cü ildə Google səhmlərinin birjaya çıxarılmasından savayı internet şirkətinin əldə etdiyi ən uğurlu nəticə hesab olunur. Hazırda "Yandex" aldığı sorğuların sayına görə dünyanın sayca 4-cü axtarış sistemi sayılır.
Teymur Əzizov
Həyatı
Teymur Əzizov 1987-ci il iyunun 22-də Sumqayıt şəhərində anadan olub.
Yuuko Gibu
— Yaponiya səs aktrisası. Okinava prefekturasında anadan olmuşdur.
Teymur Əzizov
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Teymur Əzizov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Teymur Əzizov oktyabrın 6-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Yandex
Tarixi
Alexa.com reytinqinə əsasən, 2013-cü ildə məşhurluğuna görə yandex.ru saytı dünyada 18-ci və Rusiyada 1-ci yeri tutub. 10 oktyabr 2017-ci il tarixində Yandex "Alice" səs assistentini təqdim etdi.
Teymur Əzizov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Teymur Əzizov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Teymur Əzizov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Yandex
Xidmətləri
"Yandex" – artıq yalnız internet-səhifə deyil, həm də brauzerdir. Belə ki, 2012-ci ildə şirkətin brauzerinin birinci versiyası təqdim edilib. 2013-cü ilin əvvəlində "Yandex" 4,84 milyard axtarış sorğusu ilə planetin dördüncü axtarış motorudur. Bu göstəriciyə görə yalnız Google, Baidu və Yahoo!-dan geridə qalır. Runet bazarında payı 60,5% təşkil edir.
Brauzer Rusiya şirkətinin internet xidmətləri – (axtarış, xəritə, poçt, tərcüməçi və s.) ilə sıx şəkildə əlaqələndirilib. Digər müasir brauzerlərin əksəriyyətində olduğu kimi, "Yandex"in brauzerində də ünvan sətrinə həm saytların ünvanlarını, həm də axtarış sorğularını daxil etmək mümkündür.
Brauzerə "Yandex" və "Kasperski Laboratoriyası"nın antivirus həlləri inteqrasiya edilib və o, ziyanverici saytlardan müdafiədə yardımçı olur.
"Yandex"in brauzeri "WebKit" mühərrikinə əsaslanan açıq mənbə kodlu "Chromium" platformasından istifadə edir. Brauzer "Adobe Flash" texnologiyasını dəstəkləyir və ona, həmçinin "pdf" fayllara baxış utiliti inteqrasiya edilib.
Portalın əsas xidmətlərindən biri "Yandex. Tərcümə" sözlərin, söz birləşmələrinin, bütöv mətnlərin, həmçinin veb-səhifələrin avtomatik tərcümə servisidir. Servis, "Yandex"də yaradılan maşın tərcüməsi texnologiyasını istifadə edir. Servis iki rejimdə işləyir: mətnin tərcüməsi və veb-səhifənin tərcüməsi.
Qeyd edək ki, "Yandex" şirkəti tərcümə servisinə Azərbaycan dilini də əlavə edib.
Hazırda "Yandex. Tərcümə" servisi 36 dildə tərcümə emal edə bilir və onlardan istənilən dilə və istənilən dildən bu dillərə tərcümə edə bilir.
Fəqihbəyli (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 391 nəfər yaşayır (99 ailə).
Mirzə Şəfi Vazeh muzeyi
Mirzə Şəfi Vazeh muzeyi — Gəncədə yerləşən Mirzə Şəfi Vazeh Muzeyi Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə inşa edilib. Muzeyin açılışı 2017-ci il noyabrın 10-da baş tutub.
Muzey haqqında
Şəhərin "Gülüstan" ərazisində yerləşən muzeyin inşasına 2016-cı ilin martında başlanılıb və tikinti işləri 2017-ci ilin noyabrında sona çatıb.
İkimərtəbəli binada sərgi və konfrans zalları, inzibati otaqlar var. Muzeydə şairin yaradıcılığında xüsusi yer tutan "Divani-Hikmət" ədəbi məclisinə aid xüsusi guşə yaradılıb. Muzeydə mütəfəkkir şairin həyat və yaradıcılığına, həmçinin qəzəllərinə, müxəmməslərinə, məsnəvilərinə və rübailərinə həsr olunmuş müxtəlif tablolar və sənədlər toplanıb. Burada şairin şeirlərinin nəşrləri, ədibin həyat və yaradıcılığına həsr olunan elmi tədqiqat və bədii əsərlər nümayiş olunur. Muzeydə Mirzə Şəfi Vazehin Almaniyada 1850-ci ildən 1924-cü illərə qədərki dövrdə nəşr olunmuş kitabları sərgilənir.
Muzey 2 hektar ərazidə yerləşir. Muzeyin ətrafında Mirzə Şəfi Vazehin adını daşıyan park salınıb. Parkın giriş hissəsində müasir və klassik memarlıq elementlərini təcəssüm etdirən mərmər üzlüklə bəzədilmiş, hündürlüyü 7 metr, uzunluğu 17 metr olan tağbənd qurulub. Parkın ərazisində dekorativ gül kolları əkilib, 2 fəvvarə quraşdırılıb. Parkda şairin heykəli ucaldılıb. Heykəlin arxasındakı divara mozaika işləmələrlə Mirzə Şəfi Vazehin və onun müasirləri olan Fridrix Bodenştedtin, Abbasqulu ağa Bakıxanovun, Qasım bəy Zakirin, Mirzə Fətəli Axundzadənin, eləcə də bir sıra tarixi şəxsiyyətlərin süjetli təsvirləri həkk olunub.
Pyotr Çaqin
Pyotr İvanoviç Çaqin - Azərbaycan KP MK-nın ikinci katibi
Kuffo departamenti
Kuffo departamenti — Beninin 12 departamentindən biri.
Ərazisi
Kuffo departamentinin ərazisi 2 404 km2-dır. Kuffo departamentinə 6 şəhər daxilidir.
İnzibati bölgüsü
Kuffo departamentinə daxil olan şəhərlər: • 1
Venerologiya
Venerologiya tibbin zöhrəvi xəstəliklərin öyrənilməsi və müalicəsi ilə məşğul olan bölməsidir. Bu sahə, adətən, dermatologiya ilə əlaqələndirilir. Venerologiyada ixtisaslaşmış həkim venereologist adlanır.
Sent-Anjel (Alye)
Sent-Anjel  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Şərqi Monlüson kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlüson.
INSEE kodu — 03217.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 736 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 476 nəfər arasında (15-64 yaş) 364 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 112 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 76.5%, 1999-cu ildə 70.0%). Fəal olan 364 nəfərdən 344 nəfər (181 kişi və 163 qadın), 20 nəfər işsiz (5 kişi və 15 qadın) idi. Aktiv olmayan 112 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 47 nəfər təqaüdçü, 23 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsiz idi.
Yeva Şpilreynin villası
thumb|280px|Binanın girişi Yeva Şpilreynin villası — Rostov-na-Donu şəhərində, Puşkinskaya küçəsi ev 83 ünvanında yerləşən bina. Bina 1897-ci ildə inşa edilmişdir. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxildir.
Tarixi
Gəlirli bina 1897-ci ildə inşa edilmişdir. Binada Şpilreynin həyat yoldaşı və üç qızı ilə birlikdə yaşayırdı. Bina diş həkimi Yeva Markovna Şpilreynə (1863–1922) mənsub olmuşdur. Buradaca onun diş həkimi otağı yerləşirdi. Bu binada tanınmış psixoanalitik Sabina Nikolayevna Şpilreynin uşaqlıq və gənclik dövrünü keçirmişdir.
1914-cü il məlumatına görə binada Belçika konsulluğu yerləşirdi. Otaqlardan birini isə Türkiyə konsulu icarələmişdi. Digər otaqlar mühəndis, biznesmenlərin sərancamında idi. Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra bima milliləşdirilmişdir. Yeva Şpilreyn uşaqları ilə birlikdə xaricə miqrasiya etməli olmuşdur. Onun ərinə kiçik bir otaq saxlanmışdı. O, bu otaqda da ömrünün sonuna qədər yaşamışdır. Böyük Vətən müharibəsi zamanı binanın dam örtüyü zərər görmüşdür.
Arxitektuta
Uç mərtəbəli bina П bənzər formaya malikdir. Puşkinski küçəsinin küncündə qərarlaşır. Binanın kənarlarında həyət vardı. Həyətdə buzxana, at və karetların saxlandığı tikililər mövcud idi. Fasadında borokko və klassizm elementləri vardlr. Bina qəsr qaşları ilə dekorlanmışdır.
Pepe
Pepe — kişi adı.
Abin çayı
Abin (Абын — «meşə» ) —  Rusiyanın Krasnodar diyarında çay. Varnavin su anbarına tökülür. Kuban çayının hövzəsinə daxildir. Çayın uzunluğuи — 81 km, su toplayıcı hövzənin sahəsi — 484 km²-dir.
Coğrafiyası
Abin çayı mənbəyi Kosexur silsiləsinin şimal yamacında yerləşir. Yuxarı axarlarında çay sürətl axır və suyu şəffafdır. Erivan stansiyasında çay Mixale çayı ilə birləşir və daha geniş dərə ilə axır. Bu bölgədə çay kənarı boyu Erivan-Şapsuqun torpaq yolu keçir. Şapsuq stansiyası yaxınlığında Abin çayı soldan özünün əsas qolunu  Adeqoyu qəbul edir. Daha sonra çay Abinsk boyunca axır və Varnavin su anbarına tökülür. Erivan stansiyasından sonra çayın suyu bulanlıqdır.
Tarixi
Çayın axdığı bölgədə eramızdan əvvəl şapsuqlar tayfası məskunlaşmışdır. Onlar ərazini tərk etdikdən sonra onlardan çoxlu dolmenlər qalmışdır. Ən böyük dolmenlərin qruplaşması çayın kiçik qolu yaxınlığındadır. Bu çay Kruçenaya dərsindən axır.
1830-cu ildə müasir Şapsuq və Erivan stansiyalarının yerində, eləcə də Abinsk ərazisində möhkəmləndiri quruğular inşa edilmişdir. 1863-cü ildə isə əraziyə kazaklar məskunlaşdırıldı. Çay kənarında məskunlaşan əhali düşünürdü ki, Abin çayı torpaqları suvarmasında önəmli rol oynayacaq. Ancaq əkinçilik üçün bu bölgə əlverişsiz idi. Məhs o üzdən 1865-ci ildə əhali Ekaterinodara məktub yazmış və köçürülmələrini xahiş etmişlər.
Etimologiyası
Toponimin mənşəyi haqqında müxtəlif versiyalar var. İlkin versiya belədir ki, «abin» — abxaz sözü «abna»- meşə deməkdir. Başqa bir versiyaya görə çayın adı moet tayfalarının adıdır - Abun. Abxaz dilində «abaa» «qala» deməkdir. Türk dillərində «ab» sözü mövcuddur- çay və ya su deməkdir.
Abin çayının adı ilə ərazidə yaradılmış Abinsk şəhəri adlandırılmışdır. Abinsk Abinsk rayonun inzibati mərkəzidir.
Turizm
Çay vadisi boyu avtomobillərdə ekskursiya həyata keçirilir. Çayda balıq tutumu ilin çox vaxtı aktivdir. Adıgeylərin və şapsuqların mədəniyyətinə olan marağın artamsı ilə əlaqədər əraziyə gələn turistlərin sayı çoxllamışdır.
Alacadağ döyüşü
Alacadağ döyüşü — 1877-1878 Rusiya-Osmanlı müharibəsi gedişatında baş tutan döyüş. Qarsın Diqor bölgəsində baş tutan döyüş rusların qələbəsi ilə başa çatmışdır.
Şahnaz Haşımova
Şahnaz Həsən qızı Haşımova — Azərbaycan müğənnisi və xanəndəsi, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2000). Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2016). Gəncə Dövlət Filarmoniyasının direktoru (22.10.1997-01.12.2016). Göy-Göl Dövlət mahnı və rəqs ansamblının solisti (1975-hal hazıradək). Gəncə Musiqi Kollecinin xanəndə müəllimi. Yeni Azərbaycan Partiyası Gəncə şəhər təşkilatının siyasi şurasının üzvü, Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının üzvü, Azərbaycan Ziyalılar Cəmiyyətinin üzvü, Mədəniyyət işçiləri həmkarlar ittifaqının üzvü.
Həyatı
Şahnaz Həsən qızı Haşımova 2 iyun 1957 ci ildə Gəncə şəhərində anadan olub. M.C.Paşayev adına 39 nömrəli tam orta məktəbin rus bölməsini bitirib. Q.Hüseynli adına Gəncə Musiqi Texnikumunun muğam şöbəsini bitirib(1975-1979). Dağıstan Dövlət İdarə Etmə və Biznes İnstitutunun Hüquq fakültəsini bitirib(1998-2004). 1971–1975 ci ildə bədii özfəaliyyət kollektivlərinin solisti "Oxu, tar" festivalının iştirakçısı olmuşdur. 1975-1977 ci ildə "Göy-Göl" xalq çalğı alətləri ansamblının solisti. 1977-ci ildən hal hazıradək "Göy-Göl" Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblının solistidir. Eyni zamanda Gəncə Musiqi Kollecinin xanəndə müəllimidir. Ş.Haşımova 23 yanvar 1997 ci ildən 22 oktyabr 1997 ci ilə qədər Göy-Göl Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblının direktoru vəzifəsində işləyib. 22 oktyabr 1997 ci ildən 01 dekabr 2016 cı ilə qədər Gəncə Dövlət Filarmoniyasının direktoru vəzifəsində işləyib. Eyni zamanda Gəncə Dövlət Filarmoniyasında Yeni Azərbaycan Partiyasının sədri vəzifəsində işləyib. Repertuarına xalq mahnıları ("Uca dağlar", "Qaragilə", "Şuşanın dağları və s.), Ritmik muğamlar (Kəsmə şikəstə, Qarabağ şikəstəsi, Simayi şəms,) Muğamlar (Mirzə Hüseyn segahı, Kürdü Şahnaz, Mahur hindi, Qatar, Bayatı kürd, və s.), Azərbaycan bəstəkarlarının mahnıları, həmçinin türk, fars, tacik, əfqan, ərəb və s. xalqların mahnıları daxildir.
Şahnaz Haşımovanın respublikanın hüdudlarından çox-çox uzaqlarda milli musiqimizin, muğamatımızın tanınmasında, təbliğində xüsusi xidmətləri vardır. O, F.Əmirov adına Gəncə Dövlət Filarmoniyasına bacarıqla rəhbərlik edib.
Ş.Haşımova şəhərin ictimai-siyasi həyatında fəal iştirak etməklə yanaşı,Gəncə Dövlət Filarmoniyasının "Göy-Göl" Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblı, Xalq Çalğı Alətləri Orkestri və Dövlət Kamera Orkestrinin konsertlərinə bədii rəhbərlik və təşkilatçılıq edir.
Ş.Haşımova bir çox xarici ölkələrdə dəfələrlə Azərbaycan musiqisinin əsl təbliğatçısı olmuş, yetişdirdiyi gənc müğənnilərlə Azərbaycanda və xarici ölkələrdə Azərbaycan musiqisini layiqincə təmsil etmişdir. Şahnaz Haşımovanın Azərbaycan televiziyası və radiosunun "Qızıl Fondu"nda saysız-hesabsız lent yazıları qorunur və saxlanılır. Eyni zamanda rəhbərlik etdiyi kollektivlər AzTV və digər televiziya kanallarında çıxış edirlər.
Şahnaz Haşımova Gəncə Dövlət Filarmoniyasının musiqi kollektivlərinin cəbhə bölgələrində, əsgərlər qarşısında, qaçqın və köçkünlər qarşısında dəfələrlə çıxışlarını təşkil etmiş, özü ifa etdiyi vətənpərvərlik mahnıları ilə onlarda yüksək əfvali-ruhiyyə yaradaraq, respublika Prezidentinin apardığı daxili və xarici siyasətin dəstəkləyicisi və təbliğatçısı olmuşdur.
Ş.Haşımova Yeni Azərbaycan Partiyasının, Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının, Azərbaycan Ziyalılar Cəmiyyətinin, Mədəniyyət işçiləri həmkarlar ittifaqının üzvüdür.
Yunanıstanın Olimpiya oyunlarındakı bayraqdarlarının siyahısı
thumb|right|imagesize=80px|Sofia Bekatoru [[2016 Yay Olimpiya Oyunlarında Yunanıstanın bayraqdarı olmuşdur.]] thumb|upright|210px|Yunanıstan komandasının ilk bayraqdarı [[1908 Yay Olimpiya Oyunları çərçivəsində Nikolas Qeorqantas olmuşdur.]] Bu Yunanıstanın Olimpiya oyunlarında bayraqdarları siyahısıdır.
Şahnaz Haşımova
Həyatı
Azərbaycan Respublikasının Xalq Artisti Şahnaz Haşımova özünün yüksək səhnə mədəniyyəti, savadı, özünəməxsus ifa tərzi, şirin və məlahətli səsi, bir sıra gözəl insani keyfiyyətləri ilə çalışdığı kollektivin və xalqın sevimlisinə çevrilmişdir.
Yunanıstanın Olimpiya oyunlarındakı bayraqdarlarının siyahısı
Bayraqdar təmsil etdiyi ölkənin bayrağını olimpiya oyunlarının açılış mərasimində daşıyır. Siyahıda 1908-ci ildən sonra Yunanıstanı Yay və Qış Olimpiya oyunlarında bayraqdar kimi təmsil etmiş idmançıların adları verilmişdir.
Şahnaz Haşımova
Həyatı
Şahnaz Haşımova "Mən dərdimi mahnılara danışdım"(2003). "Vətən sən güman yerimsən"(2016) adlı kitabların müəllifidir.
Şahnaz Haşımova Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xidmətlərinə görə
17 may 1989-cu ildə "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adına, 28 oktyabr 2000-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adlarına layiq görülmüşdür. 26 iyul 2002 ci ildən 5 may 2016 cı ilə qədər Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Mükafatına layiq görülmüşdür.
6 may 2016-cı ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Dəfələrlə fəxri fərmanlarla təltif edilmişdir.
Ailəsi
Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti kamança ifaçısı Eldar Abdullayevin həyat yoldaşıdır
Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti Müğənni Aybəniz Haşımovanın bacısıdır.
Ailəlidir 2 oğlu 6 nəvəsi var
Mükafatları
17 may 1989 cu ildə Azərbaycan SSR əməkdar artisti fəxri adına,
28 oktyabr 2000 ci ildə Azərbaycan Respublikasının xalq artisti fəxri adlarına layiq görülmüşdür
26 iyul 2002 ci ildən 5 may 2016 cı ilə qədər Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatına layiq görülmüşdür
6 may 2016 cı ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür
Dəfələrlə fəxri fərmanlarla təltif edilmişdir
Arzu Əliyev (şəhid)
Arzu Yaqub oğlu Əliyev — Qarabağ müharibəsində Oğuz rayonunun ilk şəhidi.
Həyatı
Arzu Əliyev 1963-cü ildə Oğuz rayonunun Padar kəndində anadan olmuşdur. Padar kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra Mərdəkan polis məktəbində təhsil almışdır. Padar kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra Mərdəkandakı polis məktəbinə daxil olmuşdur. Burada təhsilini başa vurmuş, bir müddət Bakı və Sumqayıt şəhərlərinin polis şöbələrində çalışmışdır. Daha sonra Şəki şəhər milis şöbəsində işləməyə başlamışdır.
Qarabağ müharibəsində iştirakı
1990-cı ilin dekabrında Arzu Əliyev Şəki Daxili İşlər şöbəsindən Əsgəran rayonunun Cəmilli kəndinə göndərilmişdir. Yoldaşları ilə birgə bir çox hərbi əməliyyatlarda iştirak etmişdir. Dekabrın 15-də Cəmilli kəndindən Şuşanın Kosalar kəndinə doğru hərəkət edərkən yolun İstisu deyilən ərazisində pusquda duran ermənilər onları qəfil atəşə tutmuş, cəsur el oğlumuzla birlikdə yeddi döyüş yoldaşı da şəhid olmuşdur. Onun döyüş yoldaşlarından biri əfsanəvi qəhrəman Əhmədiyyə Cəbrayılovun oğlu Mikayıl Cəbrayılov idi.
Şəhid doğulduğu Padar kəndində dəfn edilmişdir.
İrsi və xatirəsi
Şəhidin adı əbədiləşdirilmişdir. Arzu Əliyevin oxuduğu Padar kənd tam orta məktəbinə və Oğuz şəhərindəki küçələrdən birinə onun adı verilmişdir.
Nikola Abbanyano
Nikola Abbanyano - italyan filosofu, Turin Universitetinin professoru.
Fəaliyyəti
Abbanyano Jan Pol Sartrın neqativ ekzistensializminə əks olan pozitiv ekzistensializmin banisi. Alman və italyan idealizmindən çıxış edən Abbanyano insanın mövcudluğunun qeyri-müəyyən və problemli olması fikrindədir. Abbanyanoya görə, sonuncu varlıq olan və həyatda öz qorxu və riskləri ilə hərəkət edən insanın azadlığı hər zaman seçimin seçimi aktlarında realizə edilməlidir, elə bir seçimin ki, hər bir özün dən sonrakı seçim imkanının qarşısını almır. Abbanyanonun təlimində seçimin nəticələrindən daha çox insanın öz şansını həyata keçirmək üçün istifadə etdiyi alətlərin təhlili mühüm əhəmiyyət daşıyır. Sonradan Abbanyanonun bilik, elm və texnologiya məsələlərinə müraciət etməsi də bununla bağlıdır. Filosof eyni zamanda italyan empiriksosiologiyasının banilərindən biridir.
Əbdülrza Rəfibəyli
Əbdülrza Şamməd oğlu Rəfibəyli (2 iyun 1998; Xətai rayonu, Bakı, Azərbaycan — 23 oktyabr 2020; Xocavənd rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Əbdülrza Rəfibəyli 2 iyun 1998-ci ildə Xətai rayonunda anadan olmuşdur. Əslən Masallı rayonunun Boradigah qəsəbəsindəndir. 2004-2015-ci illərdə Nərimanov rayonunun Montin qəsəbəsində yerləşən Tahir Həsənov adına 57 saylı tam orta məktəbdə təhsil almışdır.
Hərbi xidməti
27 iyul 2016-cı ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə yollanan Əbdülrza Rəfibəyli Naxçıvan MR-da yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində xidmət etmişdir. 4 yanvar 2018-ci ildə hərbi xidmət müddətini başa vurmuşdur. Topçu ixtisasıyla bağlı təcrübələr qazanmışdır.
Şuşa Dövlət Rəsm Qalereyası
Şuşa Dövlət Rəsm Qalereyası — 1982-ci ildən 1992-ci ilə qədər Şuşada fəaliyyət göstərib. 1992-ci ildən Bakı şəhərində fəliyyətini davam etdirir. İşğaldan sonra muzeyin eksponatları talanıb. Binanın özü isə bir müddət baxımsız qalıb.
Tarixi və fəaliyyəti
Rəsm qalereyasının fondunda 50 rəngkarlıq, 30 qrafika əsərləri nümayiş olunur. Qalereyanın təşəbbüsü ilə Şuşanın tarixi abidələri, mənzərələri rəsm əsərlərində öz əksini tapmışdır. Qalereyanın nəzdində gənc istedadlar qrupu fəaliyyət göstərir. Təhsil alan tələbələrin əl işləri respublika və ümumittifaq sərgilərində yüksək yerlərə və mükafatlara layiq görülüb. Hər il mütəmadi olaraq sərgilər təşkil edilir. 2013-cü ildə Şuşa Rəsm Qalereyasının hazırladığı sərginin İtaliyada nümayişi keçirilib. Şuşa Dövlət Rəsm Qalereyası Şuşanın mədəniyyətini daim qoruyur və yeni əsərlərlə zənginləşdirir.
1992-ci ildə Şuşa işağl olunanda qalereyadan yalnız 8 əsəri çıxarmaq mümkün olub. Şuşanın işğalda olduğu 28 il ərzində Şuşa Dövlət Rəsm Qalereyasının fondundakı əsərlərin sayı 600-ə çatıb.
Əbdülrza Rəfibəyli
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatıldığı və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əbdülrza Rəfibəyli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əbdülrza Rəfibəyli ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əbdülrza Rəfibəyli ​ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Litoral departamenti
Litoral departamenti — Beninin 12 departamentindən biri.
Ərazisi
Litoral departamentinin ərazisi 80 km2-dır. Litoral departamentinə 1 şəhər daxilidir.
Əhalisi
2013-cü ilə olan məlumatlara əsasən Litoral departamentinin əhalisi 678 874 nəfərdir.
İnzibati bölgüsü
Litoral departamentinə daxil olan şəhərlər: • 1
Asiya dırnaqsız samuru
Asiya dırnaqsız samuru və ya Şərq dırnaqsız samuru — Dələkimilər fəsiləsinə daxil olan nəməli növü. Samurlara aid olan ən kiçik növdür. Molyusk, xərçəng və digər su heyvanlaı ilə qidalanır. Manqrov meşələrində və şirinsulu bataqlıqlarda yaşayır. Əsasən İndoneziya, Cənubi Çin, Cənubi Hindistan və Filippin ərazilərində yayılmışlar.
Turqay Şeren
Turqay Şerən ( Türkay Sabit Şerən; . 15 may 1932, Keçiörən, Ankara, Türkiyə; . 7 avqust 2016, İstanbul, Türkiyə) — Türk futbolçu; baş məşqçi; futbol şərhçisi və idman meneceri. Qapıçı mövqeyində iştirak edən futbolçu, bütün futbol karyerasını Qalatasarayda keçirib.
1932-ci ildə anadan olan Şeren, Qalatasarayın A komandasında oynadığı zaman, ilk matçını 1949-50 mövsümündə oynayıb. 1954-55, 1955-56 və 1957-58 mövsümlərində İstanbul Peşəkar Liqası, 1961-62 və 1962-63 mövsümlərində Milli Liqa, 1962-63, 1963-64 və 1965-66 mövsümlərində Türkiyə kuboku çempionu olub. Karyerasının bir çox hissəsini Qalatasarayda keçirən Şerən, 1966-67 mövsümünün sonuna qədər burada oynadı. Bu müddətdə 369-u liqa olan, 405 rəsmi matçda iştirak edib. Futbolçu karyerasını sona çatdırdıqdan sonra, rəsmi matçlarında nəzərə alınması nəticəsində klub tarixinin ən çox matçda iştirak edən futbolçusu oldu. Sonralar bu titulu başqa futbolçular daşıdı.
1950-1952-ci illərdə Türkiyə 21 yaşlı milli komanda, 1952-1956-
Qismət Həməşəyev
Qismət Oruc oğlu Həməşəyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Qismət Həməşəyev 1988-ci il noyabrın 3-də Rusiya Federasiyasının Rostov şəhərində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Qismət Həməşəyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Qismət Həməşəyev oktyabrın 26-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Qazax rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qismət Həməşəyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirən zaman cəsarət göstərdiyinə, habelə qətiyyətli addımlar nümayiş etdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qismət Həməşəyev ölümündən sonra "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Qismət Həməşəyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
NGC 6513
NGC 6513, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Yahnilər döyüşü
Yahnilər döyüşü — 1877-1878 Rusiya-Osmanlı müharibəsi gedişatında baş tutan döyüş. Qars vilayəti bölgəsində 3 gün davam edən döyüş Osmanlıların qələbəsi ilə başa çatmışdır.
Amfisbenlər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan kladı.
Torpağı eşməyə uyğunlaşmışlar. Gözlərinin üstündə dəri pərdə var. Amfisbenlər qurdvari heyvanlardır, üzəri pulcuqla deyil, ümumi qərni pərdə ilə örtülüdür, yeraltı-qazıcı yaşayışa uyğunlaşıblar. Bunlarda ətraf yoxdur. Torpağı qazmağa uyğunlaşma ilə əlaqədar olaraq başları xüsusi quruluşa malikdir, möhkəm qalxancıqlarla örtülüdür. Soxulcan kimi torpağın altında həm irəli, həm də geriyə hərəkət edə bilir. Ona görə bunlara ikiyerişliər deyilir.
23 cinsə mənsub 184 növü məlumdur. Geniş yayılmış fəsiləsi 20-ədək cins dən və 120-ədək növdən ibarət ikiyerişlilərdir. Şimali Amerika, Mərkəzi Amerika və Cənubi Amerika, Afrika subtropik qurşaqlarında, Pireney yarımadası və Ərəbistan yarımadasında yayılmışlar. Əsasən, həşərat və xırda onurğasızlarla qidalanır. Qarışqa, termit və siçan yuvalarına 2–6 yumurta qoyur və çox vaxt orada da yaşayırlar.
Kələbədin kəndi
Kələbədin kəhdi — Ağcabədi rayonunda, Kələbədin inzibati ərazi vahidində, rayon mərkəzindən 31 km şimal-qərbdə, Ağcabədi-Bərdə şose yolu kənarında Qarabağ düzündə yerləşir.
Toponimikası
Kəndin eyəlilər, kərimlilər, gambaşlılar, şahvazdılar, yuxarıbaşlılar və başqa tayfa -tirələri vardır. Bəzən kəndin adını Gələbədin və ya Kələbəddin formasında da yazırlar. Oykonim qala və bədii/badiyə sözündən əmələ gəlib. Ərəb dilindən Azərbaycan dilinə keçmiş bədii/badiyə sözü "çöl", "düzən" anlamındadır. Bu mənada Kələbədin toponiminin mənası "qala duzu" anlamına uyğun gəlir. Bağqa bir fikrə görə isə, toponim kəl və bədii (badiyə) sözlərinin birləşməsindən yaranıb. Əkindən sonra dincə qoyulmuş sahəyə kəl deyirlər.Toponimin mənasına başqa yozumlarla yanaşanlar da var.
Xrizomonadidlər
Xrizomonadidlər – Forması bəzən dairəvi, ovalvarı, bəzən uzunsov olur. Hüceyrənin ön ucunda bir qamçısı var. Xromotoforları sarı və ya qonur, məməşəkilli və ya torvarı formadadır. Ehtiyat maddəsi – leykozin və yağlardır. Qidalanması avtotrof, heterotrof və saprofitdir. Yığılıb-açılan vakuolları sadə quruluşludur. Çoxalması əsasən uzununa bölünmə yolu ilə baş verir. Şirin və dəniz sularında, torpaqlarında məskunlaşır. Gil qatında bitki qalıqları ilə zəngin olan şirinsu hövzələrində daha çoxsaylıdır. Suyun təmizlənməsində iştirak edir.
Xrizomonadidlər dəstəsinə 3 fəsilə Chrysomonadaceae fəsiləsi (sinonimi Ochromonadaceae), Monadidae və Oicomonadidae fəsilələri daxildir. Bu fəsilələrə isə 14 cins Chromulina, Chrysapsis, Chrysococcus, Chrysoglena, Dinobryon, Kephyrion, Mallomonas, Microglena, Ochromonas,Synura,Uroglena, Monas, Oicomonas, Pseudochromulina daxildir. Azərbaycanda, uyğun olaraq Monadidae və Oicomonadidae fəsilələrinə mənsub olan Monas və Oicomonas cinsinin nümayəndələri məlumdur.
Mono departamenti
Mono departamenti — Beninin 12 departamentindən biri.
Ərazisi
Mono departamentinin ərazisi 1 605 km2-dır. Mono departamentinə 6 şəhər daxilidir.
Əhalisi
2013-cü ilə olan məlumatlara əsasən Mono departamentinin əhalisi 495 307 nəfərdir.
İnzibati bölgüsü
Mono departamentinə daxil olan şəhərlər: • 1
Qara dəniz
thumb|right|Qara dəniz xəritəsı Qara dəniz Krım yarımadası və Kiçik Asiya yarımadası arasında yerləşən daxili dəniz. Bosfor boğazı(İstanbul boğazı) ilə Mərmərə dənizinə,Kerç boğazı vasitəsilə isə Azov dənizinə bağlanır. Səthinin sahəsi 422,000 km², ən dərin nöqtəsi 2210 m-dir. Qara dənizə tökülən çaylar arasında ən əhəmiyyətliləri Dunay və Qızılirmaqdır. Qara dəniz sularının əksəriyyətini Don, Dnepr və Dunay kimi iri çaylardan götürür.
Etimologiya
Qara dəniz öz adını Osmanlı türklərindən alıb. Orta əsrlərdə türklərdə "Qara" (Kara) sözü "Şimal", "Qırmızı" (Kızıl) sözü "Cənub", "Ağ" (Ak) sözü isə "Qərb" mənasında işlənib. Beləliklə, Anadolunun şimalında olan dənizi türklər Qara dəniz, onun qərbinda yerləşən dənizi Ağ dəniz, cənubunda yerləşən dənizi isə Qırmızı dəniz adlandırıblar. Egey və Aralıq dənizlərinin türkcə orta əsrlərdə olan birgə adı Ağdəniz olub. Lakin müasir dövrdə türklər Aralıq dənizinin yalnız şimal hissəsini digər ölkələr kimi Egey dənizi adlandırırlar, Aralıq dənizi isə hələ də Ağdəniz olaraq adlandırılmaqdadır. Osmanlı dövründə türklər Egey dənizini bəzən "Adalar dənizi" də adlandırıblar, bu ad həmin dənizdə Türkiyə ilə Yunanıstan arasında yerləşən 12 adaya görə verilmişdir. Rusiyada yaşayan türk xalqı yakutların yerləşdiyi Yakutiyanın şimalında olan dəniz də eynilə "Qara dəniz" adlanır.
Tarixi
Qara dəniz qədim dövrlərdən bəri müxtəlif sivilizasiyalar üçün nəqliyyat dəhlizi olmuşdur. Dənizi əhatə edən regionlar qədimdən bəri beynəlxalq ticarətdə aktiv iştirak etdiyinə görə Qara dəniz tez-tez nəqliyyat keçidi kimi istifadə olunub. Bu regionlara qərbdə Balkan yarımadası, şimalda Avrasiya stepləri, şərqdə Qafqaz və Orta Asiya regionu, cənubda Kiçik Asiya və Mesopotamiya regionu, cənub-qərbdə isə Yunanıstan daxildir. Dünyada ən qədim tarixə malik emal olunmuş qızıl Bolqarıstanın Varna sahillərində tapılmışdır. İddia olunur ki, Arqonavtlar bu dənizdən üzərək keçmişlər. Qədim yunanlar Qara dənizin şərq sahillərini (indiki Gürcüstan) dünyanın ən ucqar nöqtəsi hesab edirdilər. Bu dənizin sahillərində çoxlu sayda qədim limanlar var, onların bəzilərinin tarixi piramidalardan daha keçmişə gedib çıxır. Birinci dünya müharibəsi və İkinci dünya müharibəsi dövründə Qara dənizdə çoxlu sayda döyüşlər baş vermişdir.
Arxeologiya
Qədimdə Qara Dənizdən keçən ticarət marşrutları indi alimlər tərəfindən geniş şəkildə incələnir. Belə ki, lap qədimdən bu dənizdən Frakiyalılar, yunanlar, farslar, skiflər, romalılar, bizanslılar, qotlar, hunlar, avarlar, bulqarlar, venesiyalılar, genuyalılar, slavyanlar, tatarlar, osmanlı türkləri və ruslar aktiv şəkildə istifadə etmişdilər. Qədim dövlətlərin burada mövcud olması və suyun dərinliyinin anoksit olması səbəbindən burada qədim gəmilərin axtarılmasına böyük əhəmiyyət verilir. Belə ki, suyun dərinliyində oksigenin olmaması burada agacdan hazırlanmış gəmilərə ziyan vuran orqanizmlərin mövcud olmamasına səbəb olmuşdur.
İqtisadiyyat
Qara dəniz sahilində qədim dövrlərdən çoxlu insan məskənləri salınıb və dəniz aktiv şəkildə iqtisadi fəaliyyətdə istifadə olunub. Hal-hazırda Qara Dəniz sahillərində 16 milyondan çox əhali yaşayır. Dənizdə çoxlu sayda neft və neft məhsulları daşınmaları edilir, bunun nəticəsində dəniz müəyyən qədər çirklənmişdir. Neft əsasən Gürcüstan və Rusiya portlarından qərb istiqamətində daşınır. Burada həmçinin ərzaq məhsulları, meşə məhsulları, müxtəlif maşınqayırma məhsulları da daşınır. Həmçinin sərnişin gəmiləri də işləyir. TRACECA (Transport Corridor Europe-Caucasus-Asia) dəhlizi də bu dənizdən keçir. TRACECA Orta Asiya və Qafqaz ölkələrini Şərqi Avropa ölkələri ilə birləşdirən nəqliyyat dəhlizidir. Qara Dənizin dibində dünyada unikal olan, Rusiya Türkiyə ilə birləşdirən "Mavi Axın" adlanan təbii qaz kəməri keçir. Kəmərin dənizin altından keçən hissəsinin uzunluğu 396 km-dir.
Ekologiyası
Qara dənizin sahili və ona tökülən çayların hövzəsi hələ qədim dövrlərdən bəri insanlar tərəfindən sıx məskun edilmiş, yüksək antropogen təsirə məruz qalmış ərazilərdir. Bütovlüklə Qara dənizin ekoloji vəziyyəti əlverişsiz hesab olunur. Dənizin ekoloji sistemində tarazlığı pozan əsas amillər kimi aşağıdakıları göstərmək olar:
İsa-Musa quşu (mif)
İsa-Musa quşu və ya İsaq-Musaq quşu— meşə bayquşcuğu ilə bağlı azərbaycanlılarda yayılmış mif. Mifin anadil quşları və Yapalaq quşu üçün versiyaları da vardır.
Mifi
İsa və Musa adında iki qardaş çöldə öküzlərini (və ya inəklərini ) otararkən yuxuya gedirlər və oyananda heyvanlarını tapa bilmirlər. Əzazil ağalarının (və ya ögey analarının ) qorxusundan Allaha yalvarıb quşa çevrilmələrini istəyirlər. Arzuları yerinə yetir və quş şəklinə keçərək öküzləri axtarmağa başlayırlar. O zamandan bəri qardaşlar çöllərdə öküzləri axtarır və bir-birlərinə deyirlər: "– İsa, tapdın? – Musa, yox.– Musa, tapdın? – İsa, yox." Əli Vəliyev bu mifin əsasında yazdığı "İsa-Musa quşu" hekayəsini belə bitirir:
Digər bir rəvayətə görə quşlar İsa və Musa peyğəmbəri axtarırlar. Hava qaralandan səhər açılana kimi onlar İsa və Musa deyib çağırırlar. Süleyman Rəhimov "Şamo" romanında qeyd edir ki, xalq arasında quşların bir-birini axtardığı düşünülür.
Paralel hekayələr
Mehdixan Vəkilovun "Mənim qardaşım" adlı xatirə-povestində danışılan hekayəyə görə İsa və Musa adlı anadil quşları anadan yetim qalan iki qardaşdır. Tale onları ayrı salmışdır və gecə onlar bir-birlərini axtarırlar.
İsmayıl Şıxlının "Dəli Kür" romanında isə anadillər peyğəmbərin danasını otaran iki qardaş kimi təsvir edilir. Dananı axtararkən qorxularından quşa çevrilirlər.
Ögey analarının öküzünü itirən qardaşların Yapalaq quşuna çevrilməsi ilə bağlı mif "Xalq ədəbiyyatı" kitabında verilmişdir.
Analizi və istifadəsi
Azərbaycan dilində "İsa-Musa quşu" ifadəsi həm məcazi, həm də həqiqi mənası ilə işlədilir. Bu ifadə məcazi mənada bir-birini axtaran insanlar üçün istifadə edilir.
"İsa-Musa quşu" mifi əsasında Əli Vəliyev eyniadlı hekayəni yazmışdır. Mif həmçinin İlyas Əfəndiyevin "Sarıköynəklə Valehin nağılı" əsərində xatırlanır.
Şıxməzid
Kənddə XVI əsrə aid Şeyx Məzid türbəsi (Şıxməzid xanəgahı) var.
Kənd Şirvan xanlığının Bölükət mahalının kəndi olmuşdur.
Şıxməzid məscidi XVI əsrin ikinci yarısında inşa edilib, ötən əsrin 30-cu illərində sovet rejimi tərəfindən həyata keçirilən “mədəni inqilab” tədbirləri çərçivəsində dağıdılıb.
Şıxməzid xanəgahıda bu kənddəmpvcud olmuşdur.
Apti Bisultanov
Apti Dibayeviç Bisultanov (Бисулта́нов, Апти́ Диба́евич; ) — müasir çeçen şairi, filoloq, dosent. Beynəlxalq PEN klubunun üzvü və Rusiya-Finlandiya PEN klubunun fəxri üzvü. Bisultanov Çeçen İçkeriya Respublikasının sosial məsələlər üzrə keçmiş baş nazirin müavini olub.