cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İturup
Coğrafiya
Ada şimal-şərqdən cənub-qərbə doğru 200 km məsafədə uzanır. Eni 7–27 km arasında dəyişir. Sahəsi 3200 km² təşkil edir. Ada vulkanik masdivlərdırdən təşkil olunmuşdur. Burada 20 vulkan vardır. Onlardan doqquzu fəaliyyətdədir: Kudryavıy (986 m), Menşi Brat (562 m), Çirip (1589 m), Boqdan Xmelinski (1585 m), Baranski vulkanı (1134 m), İvan Qroznı (1159 m), Stopak (1634 m), Atsonupuri (1205 m), Berutabure (1223 m). Adada çoxlu şəlalə vardır. Onlardan İlya Murames şəlaləsi Rusiyanın ən hündür şəlalələrindən biridir (141 m). Şəlalə Medvejı yarımadasında yerləşir. Lvinays Past köfəzinə çıxacaqda Şir-Daşı adası qərarlaşır. Adanın hündürlüyü 182 m təşkil edir. iturup Urup adasından Friza boğazı (40 km), Kunaşir adasından isə Yekaterina boğazı ilə ayrılır (22 km).
Nəqliyyat
Ada ilə hava əlaqəsi Buverestnik hava limanı ilə yaradılır. Bu liman Rudiya Müdafiə Nazirliyinə aiddir. Dəniz əlaqəsi isə "İqor Farxuddinov" və "Polaris" teploxodları ilə təşkil efilir. 22 sentyabr 2014 ildə adada mülki xidmətlər üçün İyurup hava limanı inşa edilmişdir. 22 sentyabr səhər radələrində buraya ilk uçuş həyata keçirilmişdir. Bura ilk reysi Avrora aia kompaniyası Yujno-Saxalindən həyata keçirmişdir.
Əhali
Adada 6387 nəfər yaşayır. (2007). Adanın əhalisi materikdən köçənləndir.
Yaşayış məntəqələri
Adanın Kurilsk körfəzi sahilində (Oxot dənizi) Kurilsk şəhəri yerləşir. Bu yaşayış məntəqəsi adanın yeganə şəhəri olmaqla yanaşı həmdə inzibati mərkəz rolunu oynayır. Burada kənd tipli yaşayış məntəqələrindən Reydovo, Kitovoe, Rıbaki, Qoryaçie Kyuçi, Buverestnik, Şumi Qorodok, Qornoedir. Yaşayışı olmayan məntəqələr: Aktivnı, Slavnoe, Sentyabrski, Vetrovoe, Pioner, Jarnie Vodı, Yodnays, Lesozavodnoe, Berezovka.
İqtisadiyyat
2007-ci ildə Kuril adalarında sosial iqtisadi ikişaf planına uyğun olaraq İturup adasında Hava limanınıb tikilməsi planı bəyan edilir. Hava limanının tikintisinə 1,2 milyard rulb xərçləməyi düşünülürdü. 22 sentyabr 2014-cü ildə ilk dəfə Avrora şirkətinə aid təyyarə göyərtəsində 50 nəfər sərnişinlə hava limanına eniş etmişdir.
Hialuron turşusu
70 kq olan insanın orqanizmində orta hesabla təxminən 15 qr. hialuron turşusu var və onun üçdə bir hissəsi hər gün dəyişir (parçalanır və ya sintez olunur).
Funksiyaları
Hialuron turşusu sinovial mayenin özlülüyünə görə məsuliyyət daşıyan əsas komponentidir. Lubrisinlə yanaşı, hialuron turşusu həmçinin bioloji sürtkü yağının da əsas komponentidir.
Hialuron turşusu, hər bir hüceyrənin qabığı şəklində olan (xondrosit) oynaq qığırdaqının mühüm tərkib hissəsidir. Hialuron turşusu bağlayıcı zülalın iştirakı ilə aqrekan monomerlərinə bağlandıqda, qığırdaqda suyu udan böyük mənfi yüklü aqreqatlar əmələ gəlir. Bu aqreqatlar qığırdaqın elastikliyinə cavabdehdilər (onun sıxılma müqaviməti). Qığırdaqdakı hialuron turşusunun molekulyar çəkisi yaşla azalır, ümumi tərkibi isə artır.
Həmçinin, hialuron turşusu dərinin bir hissəsi olaraq, burada toxuma bərpasında iştirak edir. Dərinin ultrabənövşəyi şüalanmaya həddindən artıq məruz qalması ilə o, iltihablanır (“günəş yanığı”), dermis hüceyrələrində hialuron turşusunun sintezi dayanır və onun çürümə sürəti artır.
Hüceyrədənkənar matrislərdə yüksək tərkibinə görə, hialuron turşusu toxuma hidrodinamikasında, hüceyrə miqrasiyası və proliferasiya proseslərində mühüm rol oynayır, həmçinin hüceyrə səthi reseptorları ilə, xüsusən də özünün ilkin CD44 reseptoru ilə bir sıra qarşılıqlı təsirlərdə iştirak edir. Hialuron turşusunun şişlərin inkişafında iştirakı onun CD44 reseptoru ilə qarşılıqlı təsiri ilə bağlı ola bilər. Hialuron turşusu yaraların sağalma mərhələləri olan toxuma bərpası, iltihab və angiogenezdə əsas rol oynayır.
Hialuron turşusunun özü CD44-ə bağlansa da, onun deqradasiya məhsullarının iltihab siqnalının ötürülməsinin makrofaq və dendritik hüceyrə reseptorları TLR2, TLR4 və ya hər ikisi vasitəsilə baş verdiyinə dair sübutlar var. Toll-bənzər reseptorlar (TLR) və hialuron turşusu anadangəlmə immun sisteminə aiddir.
Strukturu
Hialuron turşusu alternativ β-(1→4) və β-(1→3) qlikozid bağları vasitəsilə bağlanmış D-qlükuron turşusu və N-asetil-D-qlükozamindən ibarət olan disaxaridlərin polimeridir. Bir hialuron turşusu molekulunda disaxarid vahidləri 25.000-ə qədər ola bilər. Təbii hialuron turşusunun molekulyar çəkisi 5.000 ilə 20.000.000 a.m.u. arasındadır. İnsanlarda sinovial mayenin tərkibində olan polimerin orta molekulyar çəkisi 3.140.000 a.m.u. təşkil edir.
Hialuron turşusunun tərkibində həmçinin orqanizmdə yerləşdiyi yerdən asılı olaraq 350-1900 μq/q arasında dəyişən silisium var.
Hialuron turşusunun molekulu, xüsusən də onun tərkib hissəsi olan disaxaridlərin stereokimyasına görə enerji baxımından sabitdir.
Biosintez mexanizmi
thumb| UDP-qlükuron turşusunun sintezi
thumb| UDP-N-asetilqlukozamin sintezi
thumb|HA sintezinin son mərhələsi
Hialuron turşusu hialuronat–sintetazaları adlanan daxili membran zülalları sinfi tərəfindən sintez edilir. Onurğalılar üç növ hialuronat sintetaza malikdirlər: HAS1, HAS2 və HAS3. Bu fermentlər qlükuron turşusu və N-asetilqlükozamini ardıcıl olaraq orijinal polisaxaridə birləşdirərək hialuron turşusu molekulunu uzadır, eyni zamanda polimeri hüceyrə membranı vasitəsilə hüceyrələrarası boşluğa çıxarır (“sıxıb çıxarır”). Struktur cəhətdən mürəkkəb xətti anion polisaxaridlər ailəsinin bir hissəsidir.
Biodeqradasiya
Hialuron turşusu hialuronidaza adlanan fermentlər ailəsi tərəfindən parçalanır. İnsan bədənində ən azı yeddi növ hialuronidazaya bənzər fermentlər var ki, onlardan bəziləri şiş yatırıcıdır. Hialuron turşusunun parçalanma məhsulları (oliqosaxaridlər və son dərəcə aşağı molekulyar çəkili hialuronatlar) pro-angiogen xüsusiyyətlər nümayiş etdirir. Bundan əlavə, son tədqiqatlar göstərdi ki, hialuron turşusu fraqmentləri, orijinal yüksək molekulyar polisaxariddən fərqli olaraq, toxuma zədələnməsində və transplantasiya edilmiş dərinin rədd edilməsində makrofaqlarda və dendritik hüceyrələrdə iltihablı reaksiyaya səbəb ola bilir.
Tibbdə tətbiqi
Hialuron turşusu intraartikulyar inyeksiya yolu ilə diz osteoartritini müalicə etmək üçün təsdiq edilmişdir. 2020-ci ilin meta-analizi, yüksək molekulyar ağırlıqlı HA-nın intraartikulyar inyeksiyasının diz osteoartriti olan insanlarda həm ağrıları, həm də funksiyaları yaxşılaşdırdığını müəyyən etdi.
Hialuron turşusu quru göz sindromunun müalicəsi üçün süni göz yaşı yaratmaq üçün müxtəlif formalarda istifadə olunur.
Hialuron turşusunun bir çox toxumaların (dəri, qığırdaq, şüşəvari cisim) tərkib hissəsi olması onun bu toxumalarla əlaqəli xəstəliklərin müalicəsində istifadəsini izah edir: sinovial mayenin endoprotezləri; oftalmolojı əməliyyatlar üçün cərrahi mühit (məsələn, buynuz qişanın transplantasiyası, katarakta, qlaukoma və tor qişanın ayrılması cərrahiyyə əməliyyatları).
Hialuron turşusu kosmetik cərrahiyyədə yumşaq toxumaların hamarlanması və qırışların doldurulması üçün preparatların tərkibinə daxildir (o cümlədən dəridaxili inyeksiya şəklində). Həmçinin kosmetologiyada dəriyə qulluq vasitələrinin tərkib hissəsi kimi istifadə olunur: kremlər, pomadalar, losyonlar və s.
NGC 3202
NGC 3202, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Tosya-Ladik zəlzələsi
Tosya-Ladik zəlzələsi — 1943-cü il noyabrın 27-də baş vermiş zəlzələ.
Merilin diptixi
Merilin diptixi — amerikalı rəssam Endi Uorholun pop-art stilində işlədiyi məşhur rəsm əsəri.
Tosya-Ladik zəlzələsi
Zəlzələ zamanı 10 mindən artıq ev uçmuş, 7 mindən artıq insan tələf olmuşdur.
Merilin diptixi
Uorhol rəsm üzərində işləməyə Merilin Monronun ölümündən bir həftə sonra, 1962-ci ilin avqustunda başlamışdır. Rəssam Trafaret çapının vasitəsilə aktrisanın 1953-cü ildə çəkildiyi "Niaqara" filminin çəkilişləri zamanı çəkilmiş fotodan əlli ədəd eyni şəkili kətan üzərinə köçürmüşdür. Əsər bir neçə ay sonra tamamlanmışdır.
Monronun diptixin sol tərəfindəki 25 şəkli parlaq boyanmışdır, digər hissədəki rəsmlər ağ-qara çalarlarla qismən dağılmış, cızma qaranı xatırladan və solğun haldadır. Belə hesab edilir ki, Uorhol rəsmi iki, parlaq və solğun hissəyə bölməklə Merilin Monronun təzadlarla dolu olan həyatını və ölümünü assosiasiya etmişdir.
Don't Smile at Me
Don't Smile at Me — (don't smile at me kimi stilizə olunur) amerikalı müğənni Billi Aylişin 11 avqust 2017-ci ildə Darkroom və Interscope Records vasitəsilə buraxılan debüt mini albomu. Mini albomdakı materialın çoxu Ayliş və prodüserlik edən qardaşı Finneas O'Konnell tərəfindən yazılıb. Albom R&B və caz elementlərini özündə birləşdirən elektropop və bedrum pop rekordudur.
Mini-albom musiqi tənqidçilərindən ümumiyyətlə müsbət rəylər aldı, bir çoxu Aylişin musiqisini və ifalarını təriflədi. Hostage (2017) 2019 MTV Video Musiqi Mükafatlarında Ən Yaxşı Kinematoqrafiya nominasiyasına namizəd oldu. "Don't Smile at Me" kommersiya uğuru qazandı, ABŞ Billboard 200-də 14-cü, BK Albomlar hit-paradında isə 12-ci yerə yüksəldi. Mini-albom bir sıra ölkələrdə, o cümlədən Litvada ilk onluğa daxil olub.
Mini-albom "Don't Smile at Me: December reissue" adı ilə yenidən buraxıldı: Vince Staples ilə əvvəllər buraxılmış "&Burn" (2017) sinqlı bura daxil idi. Mahnı Amerika Səsyazma Sənayesi Birliyi (RIAA) tərəfindən qızıl sertifikata layiq görülüb. Bunun ardınca mini-albomun genişləndirilmiş versiyası Don't Smile at Me: Expanded edition işıq üzü görmüşdür. Buraya əvvəllər buraxılmış iki sinql daxildir: Xalid ilə "Lovely" (2018) və "Bitches Broken Hearts" (2018). "Lovely" treki kommersiya uğuru qazanaraq Billboard-da 64-cü yerə yüksəldi. Hot 100-də və BK sinqllar hit-paradında 47-ci yerə yüksəldi. "Bitches Broken Hearts" ABŞ və Kanadada RIAA və Music Canada (MC) tərəfindən platin sertifikatına layiq görülüb.
Antuan Kombuare
Antoine Kombouare — Fransız futbol mütəxəssisi.
16 fevral 1963 tarixində Fransanın Nouméa şəhərində anadan olmuşdur. Futbol karyerasında 1982-ci ildə PSJ FK klubu ilə başlayan Kombouare, müxtəlif klublarda futbol oynayıb və 1994-cü ildə futbol karyerasını sonlandırıb.
Məşqçilik karyerasına isə 1998-ci ildə başlayan Kombouare, ilk olaraq PSJ FK-da köməkçi məşqçi kimi işləyib və sonra baş məşqçi təyin olunub. Daha sonra başqa klublarda da məşqçi kimi çalışan Kombouare, son illərdə Fransa və yurtdışındakı klublarda çalışıb.
Hazırda Kombouare, Fransa 1-ci Divizionunda yerləşən Nant klubunun baş məşqçisi və idarə heyətinin bir üzvüdür.
Antuan Kombouare futbolçu karyerası ərzində bir çox uğurlara imza atıb. Futbolçu karyerası ərzində Fransa Liqa 1 komandalarından olan Nant FK və PSJ FK kimi komandalarda çıxış edib. O, PSJ-də oynayarkən komandanın kapitanı olub.
Məşqçilik karyerasında o, 2009–2011-ci illər arasında PSJ-ni çalışdıraraq Fransa Liqa 1 çempionluğunu qazanıb. O, həmçinin Lens, Guingamp, Dijon və Tuluza kimi komandaları da çalışdırıb.
Kombuare 1991-ci ildə Fransa millisində də çıxış edib və 1992-ci ildə Avropa Futbol Çempionatında milli komanda ilə yarışıb.
NGC 5956
NGC 5956, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ürgənc (Özbəkistan)
Ürgənc (Urganch) — Özbəkistanın Xarəzm vilayətində şəhər.
Tarixi
İndiki Ürgənci (1929-cu ilədək - Yeni Ürgənc), XVII əsrdə Amudərya çayının dəyişməsindən qaynaqlanan suyun olmaması səbəbindən doğma yurdlarından köçmək məcburiyyətində qalan Köhnə Ürgənclilər qurmuşdur. Əski Ürgənc indiki Türkmənistan ərazisində, dövlət sərhədindən çox uzaqda yerləşir. Yaşayış yerinin düzgün çağı bəlli deyil, ancaq bəzi qaynaqlara görə bu şəhərin artıq eramızın I əsrində mövcud olduğu düşünülür.
Milli tərkibi
Əhalinin 90% yerli Özbəklər olmaqla, burada az sayda Rus, Qazax, Türkmən və Koreyalı azlıqlarda yaşamaqdadırlar.
İqtisadiyyat
Ürgəncdə Pambıq təmizləmə, yağ çıxarma, yem yığan maşın qayırma, təmir-ekskavator, təkər təmiri, ipək sarma və tikiş fabrikləri vardır.
Həmidə Ömərova. Kinomuzun ilham pərisi... (film, 2012)
'''Həmidə Ömərova. Kinomuzun ilham pərisi...''' — 2012-ci ildə rejissor Elvin Vəlimətovun Azərbaycan Televiziyasında çəkdiyi sənədli film.
Məzmun
Film teatr, kino və dublyaj aktrisası, Azərbaycanın xalq artisi Həmidə Ömərovanın 55 illik yubileyinə həsr olunur.
Film haqqında
Filmdə "Qızıl uçurum", "Anlamaq istəyirəm", "Yol əhvalatı", "Babamızın babasının babası", "Qorxma, mən səninləyəm", "Əzablı yollar", "Nizami", "Gümüşü furqon", "Bayramda yağış", "Burulğan", "Şirbalanın məhəbbəti" filmləri, "Dədə Qorqud oğuznamələri" bədii televiziya filmi və "Tənha durna uçuşu" film-tamaşasındakı kadrlardan istifadə edilmişdir.
Vətəndaş haqqında
Vətəndaş haqqında — Tomas Hobbsun əsas əsərlərindən biri. Kitab ilk olaraq 1642-ci ildə Parisdə latın dilində nəşr edilmişdir, ardınca 1647-ci ildə Amsterdamdan iki əlavə latın dilində nəşri buraxıldı. Əsərin ingilis dilinə tərcüməsi ilk dəfə dörd il sonra (London 1651) Hökumət və cəmiyyətlə bağlı fəlsəfi əsasları ( Philosophical rudiments concerning government and society) başlığı ilə çıxdı.
Bu əsərdə Hobbsun sonradan daha dərindən Leviafan traktatında yazacağı mövzulara bu əsərində tanışlıq edir. Məşhur ifadəsi olan bellum omnium contra omnes ("hamının hamıya qarşı müharibəsi") ilk dəfə burda ortaya çıxdı.
Məzmun
De Cive, Hobbs tərəfindən insan şüuru ilə bağlı yazılmış əsərlər trilogiyasının birincisidir. trilogiyadakı digər iki əsər: 1655-ci ildə nəşr olunan De Corpore ("Bədən haqqında") və 1658-ci ildə nəşr olunan De Homine ("İnsan haqqında")dır. Hobbs İngiltərə burjua inqilabından başlamadan əvvəlki siyasi qarışıqlıqlara rəğmən, o yazısını bitirə bildi. Bu əsər üç hissədən ibarətdir: Libertas (azadlıq), Imperium (hakimiyyət) və Religio (din). Birinci hissədə o, insanın təbii vəziyyətini təsvir edir, təbiətin qanunlarından bəhs edir; ikincidə isə sabit hökumətin qurulmasının zəruriliyi göstərir. Üçüncü hissədə isə din haqqında yazır.
IUPAC
IUPAC kimyəvi nomenklaturası və ya IUPAC adlandırma sistemi kimyəvi birləşmələrin adlandırılması üçün istifadə edilən bir sistem olub, ümumiyyətlə kimya elmini təsvir etmək üçün istifadə olunur. O, Beynəlxalq Nəzəri və Tətbiqi Kimya İttifaqı (İngilis dili: International Union of Pure and Applied Chemistry və ya IUPAC ) tərəfindən yaradılmış və onun tərəfindən nəzarət altında saxlanılmışdır.
Üzvi və qeyri-üzvi birləşmələrin adlandırılması qaydaları Mavi kitab (Blue book) və Qırmızı kitab (Red Book) kimi tanınan iki nəşrdə saxlanılır. Yaşıl kitab (Green Book) kimi tanınan üçüncü nəşrdə (IUPAP ilə əməkdaşlıq edilərək bu kitab hazırlanmışdır) fiziki kəmiyyətlər üçün istifadə ediləcək simvollar təsvir edilmişdir. Qızıl kitab (İngiliscə: Gold Book) adlı dördüncü bir kitabda isə kimyada istifadə olunan bir çox texniki terminlərin tərifləri və mahiyyəti qeyd edilmişdir. Bunlara oxşar olan xülasələr biokimya (IUBMB ilə əməkdaşlıq çərçivəsində yazılmışdır), analitik kimya və makromolekulyar kimya üçün də hazırlanmışdır. Xüsusi hallar üçün bu kitablar vaxtaşırı Pure and Applied Chemistry elmi jurnalında dərc edilmiş daha qısa tövsiyələrlə tamamlanır.
NGC 6077
NGC 6077, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şimal Tacı bürcü istiqamətində yerləşir. E1 tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Kebrada-de-Umauaka
Kebrada-de-Umauaka — Argentinanın şimal-qərbində yerləşən Buenos Ayresdən 1,649 kilometr (1025 mil) şimalda dar vadi. Şimal — cənub istiqamətində uzanan 155 km (96 mil) uzunluqluğundakı vadi şimal və qərbdə Altiplano, şərqdə And dağları və cənubda isti vadilər (Valles Teplados) ilə əhatə olunmuşdur.
Kebrada adı (hərfi mənada "qırıq") dərin dərə və ya yarğan deməkdir. Umauaka adı, 11,000 əhalisi olan kiçik bir şəhərdən gəlir. Böyük çay qışda quruyur, yayda isə Kebrada boyunca axır.
Bölgə iqtisadi, sosial və mədəni tranzit nöqtəsidir. Əhəmiyyətli tarixdən öncəki xarabalıqların kəşfi ilə bölgənin ilk ovçu yığan icmalardan bəri 10 min ildir ki, məskunlaşdığı qənaətinə gəlinmişdir. V əsrdə İnk İmperiyası yarımada döyüşləri zamanı La Plata vitse krallığı ilə Peru krallığı arasındakı karvan yolu idi.
Kebrada-de-Umauaka 2 iyul 2003-cü ildə YUNESKO tərəfindən Dünya İrsi elan edilmişdir.
Brenner dəmir yolu
Brenner dəmir yolu — Avstriya ilə İtaliya arasında İnsbrukdan Veronaya qədər uzanan dəmir yolu xətti.
Berlin-Palermo Transavropa nəqliyyat şəbəkəsinin bir hissəsidir.
Tarixi
XX əsrin ortalarında Avstriya-Macarıstan İmperiyasında Tirol və Şimali İtaliya arasındakı sürətli əlaqələri təmin etmək üçün bir dəmir yolu xətti təşkil edilir. Verona ilə Bolzano arasındakı yolun ilk hissəsi 10 iyul 1853-cü ildə Avstriyada dəmir yolları və körpülər inşasında işləyən Südbahnın qabaqcıl işçiləri tərəfindən, Avstriya inşaat mühəndisi Alois Neqrellinin başçılığı altında təsdiq edilir. 23 mart 1859-cu il Veronodan Trentoya və 16 may 1859-cu ildə Trentodan Bolzanaya yol açıldı. Tikinti işləri "k.k. Nord-und SüdTiroler Staatsbahn" şirkəti tərəfindən gerçəkləşdirilir. 1859-cu ilin əvvəlində isə şirkət Südbahnbahna dövr edilir. İnsbrukdan Bolzanaya gedən yol 24 avqust 1867-ci ildə açılır. Onun baş dizayneri 1865-ci ildə vəfat etmiş Karl Etzel idi. Semmerinq dəmiryolundan sonra bu xətt Avstriya-Macarıstan İmperiyası ərazisində ikinci dağ dəmir yolu olur. Həmçinin Alp dağlarını keçən ilk dəmir yolu olmuşdur.
25 iyul 1867-ci ildə ilk sınaq qatarı İnnsbrukdan Bolzanaya qədər bütün yolu şütüyür. Avqustun 17-də xətt yük daşınması üçün, 24 avqustda isə sərnişinlər üçün açılır. Avstriya İmperatoru I Frans İosif kiçik qardaşı, Meksika İmperatoru I Maksimilianın güllələnməsi səbəbi ilə dəmir yolunun açılışı təntənəsiz keçir. Bütün marşrut ilk əvvəllər iki xətdən ibarət deyildi. Bunun səbəbi maddi sıxıntı olur. İkinci xəttin çəkilişi 1868-ci ilin yazında başlamış, lakin yalnız 1908-ci ildə tamamlanmışdır.
Birinci Dünya müharibəsindan sonra Avstriya-Macarıstan İmperiyası dağıldıqda, yol İtaliya ilə Avstriya arasında bölünür. 1928–1929 illər arasında iki dəmir yolu şirkəti müxtəlif elektrik dartma sistemlərindən istifadə edərək Brenner dəmir yolunun elektrikləşməsini təmin etdi. Avstriyalılar İnsbruk — Brennersee hissəsində bir fazalı alternativ cərəyandan (15 kV, 16 Hs), İtalyanlar Bolzano — Brenner bölməsi üçün üç fazalı alternativ cərəyandan (3.6 kV, 16 Hs) istifadə etdilər. Yalnız 1934-cü ildə avstriyalılara Brennersee stansiyasından İtaliya ərazisindəki Brenner stansiyasına xətt çəkməyə icazə verildi və bununla da tam elektrikləşdirmə prosesi başa çatdı.
1990-cı illərdən etibarən hər iki dövlət tərəfindən Brenner dəmir yoluna yeni investisiyalar qoyulmağa başladı. Bu da dəmir yollarının və tunellərin vəziyyətini yaxşılaşdırmağa imkan verdi. 2012-ci ilin yayında Avstriya tərəfində dəmir yolunun ümumi yenidən qurulması həyata keçirildi.
Brenner stansiyasında, İtaliya ilə Avstriya arasındakı sərhəddə mühəndis Karl Etzel üçün bir abidə qoyulmuşdur
Dəmirçilər məscidi
Dəmirçilər məscidi – Qubadlı rayonunda yerləşən məscid.
Qubadlı rayonunun Dəmirçilər kəndindəki məscidin interyerində iki sütun qoyulub. Damında isə azan verən üçün "güldəstə" quraşdırılmışdır. Dondarlı məscidindən fərqli olaraq bu məscidin interyeri üç tərəfdən qoyulmuş bir cüt pəncərələrlə yaxşı işıqlandırılır. Bu məsciddə də tavan gümbəzlə örtülüb, dam örtüyü yamaclı şəkildə tamamlanmışdır. XVIII və XIX yüzilliyin yadigarı olan Dəmirçilər məscidi də dövrümüzə qədər yaxşı vəziyyətdə gəlib çatmışdır.
Santa Klara FK
Santa Clara Football Club — Portuqaliyanın Azor adalarında yerləşən futbol klubu. Klub 1927-ci ildə yaradılıb və oyunlarını 13.277 nəfərlik Estádio de São Miguel stadionunda keçirir.
Santa Klara öz tarixində bir neçə dəfə Portuqaliyanın birinci divizionunda çıxış edib, lakin son illər klub uğurlu çıxış edib və yüksəlib. 2017–2018 mövsümündə klub Portuqaliya İkinci Divizionunun qalibi olub və Primeira Liqasına yüksəlib. O vaxtdan klub Primeira Liqada çıxış edir.
Klubun rəngləri yaşıl və ağdır. Klub Azor adalarında mühüm yer tutur və tərəfdarları ona böyük dəstək verir. Klub öz tarixində bir çox uğurlu futbolçuları qəbul edib və bir çox gənc istedadlar burada yetişərək özünü göstərib. Santa Klara tarixində iki dəfə Portuqaliya kubokunun yarımfinalına yüksəlib. 2002–2003 mövsümündə yarımfinala çıxan klub "Benfika"ya 1:0 hesabı ilə məğlub olub və finala yüksələ bilməyib. 2018–2019 mövsümündə yenidən yarımfinala yüksələn Santa Klara "Porto"ya 1:0 hesabı ilə uduzaraq son şansını itirib.
Son illərdə Primeira Liqada mübarizə aparan Santa Klara 2020–2021 mövsümündə tarixində ilk dəfə UEFA Avropa Konfrans Liqasında mübarizə aparmaq hüququ qazanıb.
Santa Clara Futbol Klubu Portuqaliya futbol liqasında əsasən orta səviyyəli komandadır. Bununla belə, son illərdəki sərmayələri və uğurlu performansı ilə diqqət çəkir.
Klubun məşqçisi Xorxe Simao 31 yanvar 1977-ci ildə Portuqaliyada anadan olmuş futbol məşqçisidir. Futbolçu karyerası boyu yarımmüdafiəçi mövqeyində çıxış edən Simao məşqçilik karyerasına 2000-ci ildə başlayıb.
Simao Portuqaliyada Braqa, Maritimo, Paços de Ferreyra və Boavişta da daxil olmaqla bir çox klubu çalışdırıb. O, həmçinin Yunanıstanın Atromitos və Belçikanın Mouscron və Sporting Charleroi klublarında da iştirak edib.
2021-ci ildən etibarən Simao Portuqaliyanın Santa Clara FC komandasının məşqçisidir.
Qaraxanlı türkcəsi
Qaraxanlı türkcəsi — uzun illər bundan əvvəl yaranmış, türk tayfalarının ərazisində istifadə edilən və türk dilinin yaranmasında əsas rol oynayan dillərdən biri. Bəzi mənbələrə görə bu dil Qaraxanlı dövlətinin tərkibində yaranmışdır. Bu dili Mahmud Qaşqarlı "Divanü Lüğat-it-Türk" adlı əsərində istifadə etmişdir. Qaraxanlı dövləti süqut etdikdə bu dildən qalan yeganə eksponat elə məhz Mahmud Qaşqarlının əsəridir.
Qaraxanlı türkcəsi və ya Hakaniye ləhçəsi türk dilinin tarixində danışılmış və yazılmış olan tarixi dillərdən biridir. Türk dili nin tarixi qədim, orta və yeni olaraq üç dövrə ayıran türkoloqlara görə qaraxanlı türkcəsi orta türkcəsinin ilk dövrünü əmələ gətirir. Belə düşünən türkoloqlara görə X-XV əsrlər arası orta türkcə dövrüdür. XIII əsrdən etibarən türk yazı dilinin şimal-şərq və cənub-qərb iki ayrı qol halında inkişaf etdiyini nəzərə alaraq bir qisim türkoloqlar qaraxanlı türkçəsini qədim türkcəyə aid edirlər. Bu günə çatan mətnləri XI və XII əsrə aid olan qaraxanlı türkcəsi qədim uyğur türkcəsi ilə eyni dövrə aiddir.
Tarix
V-XI əsrləri əhatə edir. Qədim türkcə dövrünün üç hissəsindən biridir. Ligetin təsnifatına görə öz içində üç dövrə bölünür. Hakaniye türkcəsinə qədim kaşqar dili də deyilə bilər. Bu ərazidəki türklərin XIV əsrin əvvəllərinə qədər istifadə etdikləri ədəbi dildir. Qaraxanlı türkcəsi və qərbdə xarəzm türkcəsi Teymurilərin dövründə öz yerini çağatay türkcəsinə vermişdir.
Əlavə hərflər
Bütün bu türk dillərində istifadə olunan hərflər on səkkizdir. Yazıya daxil olmayan, lakin tələffüzdə zəruri sayılmayan başqa yeddi hərf daha var. Bu hərflər olmadan türk dilləri ola bilməz. Bunlar:
hərfləridir.
Əsərlər
Qaraxanlı dövlətinin hakimiyyəti dövründə ilk dəfə Hakaniye türkcəsində yazılmış Yusif Has Hacipin (Yusuf Khas Hacib) yazdığı və Kutadgu Biliginin adlı əsəri ilə eyni əsrdə yazılmış Mahmud Qaşqarlının məşhur əsəri, Divan-ı Lügati't-Türkdür. İbn Muhannanın danışdığı dörd, Əbu Hayyanın (Əbu Musa Ǧabir ibn yayyan) və digərlərinin bəhs etdiyi Bilik adlı bir əsər, təəssüf ki, bu günə qədər tapılmadı. qaraxanlılar dövründə Çuçu adlı bir türk şairi də yetişmişdir.
Saitlər
Saitlər türk dilinin hər dövründə olduğu kimi qaraxanlı türkcəsində də olmuşdur.
Samitlər
Qaraxanlı dili bu günkü yazı dili ilə müqayisə olunduqda bir neçə samitdən başqa digərlərinin istifadə olunduğunu görə bilərik. Bu samitlər: b c ç d ḍ f g ğ h ḥ j k l m n p r s ş t v y z samitləridir.
Gələcək zaman şəkilçiləri
Qaraxanlı türkcəsində gələcək zaman -ga ; -ge, -gay ; -gey və -gu ; -gü şəkilçiləri ilə düzəlir. ol yag korgay; ol evge bargay; ol manga kelgey; barġay men kimi sözün kökünə əlavə olan əlavələr Çiğil, Yağma, Toxsı, Argu, yuxarı Çinə qədər Uyğur dillərində bir qaydadır. Qədim türkcədə istifadə olunan -daçı ; -deçi, -taçı ; -teçi şəkilçiləri isə qaraxanlı türkcəsində çox az istifadə olunmuşdur.
Qaraxanlı türkcəsində yaxın gələcək zaman deyilən ikinci bir gələcək zaman mövcud olmuşdur. Yaxın gələcək zaman -ġalır ; -gelir, -galur ; -gelür kimi şəkilçilər ilə düzəldilmişdir.
Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı
Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı (KTMT;, Organizacija Dogovora o kollektivnoj bezopasnosti, ODKB) — 15 may 1992-ci il tarixində əsası qoyulmuş hökumətlərarası hərbi ittifaqdır. 1992-ci ildə Müstəqil Dövlətlər Birliyi nə üzv olan altı post-Sovet dövləti olan Rusiya, Ermənistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan və Özbəkistan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi imzaladılar. Üç digər post-Sovet ölkəsi olan Azərbaycan, Belarus və Gürcüstan isə 1994-cü ildə bu müqaviləni imzaladı. Beş ildən sonra bu müqaviləni imzalamış doqquz dövlətdən altısı (Azərbaycan, Gürcüstan və Özbəkistan istisna olmaqla) müqavilənin müddətini daha beş il artırmaq barədə razılığa gəldi. 2002-ci ildə isə həmin altı ölkənin razılığı ilə Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı adı altında hərbi ittifaq təşkil olundu. Özbəkistan 2006-cı ildə yenidən KTMT-yə üzv olsa da, 2012-ci ildə təşkilatı tərk etdi.
Qaraxanlı türkcəsi
Şəxs əmr sonluqları
Qaraxanlı dövrü türkcəsində birinci şəxs əmr sonluğunda -yın, -yin iken, ikinci şəxs üçün -ğıl, -ğil istifadə olunmuşdur. Bu dövrdə ikinci şəxs sonluğu daha istifadə olunmuş və tədricən şeir dilinə də keçmişdir. Kutadgu Bilig bu mövzuda yaxşı bir qaynaqdır. Bu nümunələrdən də göründüyü kimi bu əmr sonluqları qaraxanlı dövrünün dəyişməz qramatik qaydası olmuşdur.
Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı
Yeni yaradılmış təşkilatın baş katibi vəzifəsinə Nikolay Bordyuja təyin olundu. 23 iyun 2006-cı ildə Özbəkistan KTMT-nin tam hüquqlu üzvü elan olundu və 28 mart 2008-ci ildə özbək parlamenti üzvlüklə bağlı qanunu ratifikasiya etdi. 2012-ci ildə isə Özbəkistan təşkilata üzvlükdən imtina etdi. KTMT BMT Baş Assambleyası nda müşahidəçi təşkilat kimi qeydiyyatdan keçmişdir.
Qaraxanlı türkcəsi
Ad qısaltma -qına əlavəsi
İlk dəfə olaraq Tonyukuk Yazısında istifadə olunan -qına əlavəsi türkcənin tarixi i inkişafında səs quruluşu və funksiyası baxımından geniş bir istifadə olunmuşdur. Uyğur dövründə -qına əlavəsi tərkibindəki nğ (ñ) səsinin ayrılması ilə damaq ahəngindən asılı olaraq -qıya, -qıa, -kiye şəkillərini almışdır. Qaraxanlı türkcəsində (n və y şəklində) -qına; -qiya -kiye şəklində qüvvətləndirmə, azaltma və miqdar ifadələri yaratmaqda istifadə olunmuşdur.
Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı
KTMT nizamnaməsinə əsasən bütün üzv ölkələr güc tətbiq etməkdən çəkinməyə səslənilir. Üzv ölkələr hər hansı başqa bir hərbi ittifaqa və ya ölkə qruplarına qoşula bilməz, həmçinin üzv ölkələrdən hansısa birinə qarşı təhlükə yaranacağı təqdirdə bu təşkilata üzv olan digər ölkələrə qarşı da aqresiya kimi qəbul edilir. Təşkilatdaxili əməkdaşlığı inkişaf etdirmək məqsədilə KTMT ölkələri hər il müntəzəm olaraq hərbi təlimlər təşkil edir. "Rubej 2008" adı altında Ermənistanda təşkil olunan hərbi təlimdə üzv ölkələrin hər birindən ümumilikdə 4000 nəfər iştirak etmişdir. Bu cür təlimlər zamanı üzv ölkələr arasında kollektiv təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı inkişaf etdirmək məqsədilə operativ, taktiki və strateji məşqlər təşkil olunur. Belə təlimlərdən ən genişmiqyaslısı isə 2011-ci ildə Mərkəzi Asiya və Cənubi Rusiyada təşkil olunmuşdur. Bu zaman ümumilikdə 10.000 nəfər hərbçi və 70 döyüş aviasiyası təlimlərə cəlb olunmuşdur. Rusiyanın təşkilatın digər üzvlərinə öz ərazilərində xarici dövlətlərə məxsus yeni hərbi bazaların yerləşdirilməsinə veto qoymaq hüququ var. Üçüncü ölkəyə məxsus hərbi bazaların hər hansı KTMT üzvü olan dövlətdə yerləşdirilməsi üçün mütləq təşkilatın qalan bütün üzvlərinin rəsmi şəkildə razılığı olmalıdır.
KTMT-də "rotasiya qaydasında sədrlik" sistemi fəaliyyət göstərir ki, bunun da nəticəsində təşkilata rəhbərlik edən ölkə hər il dəyişir.
Holl effekti
Sabit J  cərəyan axan paralelepiped formalı keçiriciyə baxaq (kəsir ölçüləri a×b). Əgər keçirici B induksiyalı maqnit sahəsinə perpendikulər yerləşdirilərsə, Lorens qüvvəsinin təsiri ilə müsbət yükdaşıyıcılar şəkildə göstərilmiş C səthinə meyl edəcəklər. Nəticədə bu səthdə yükdaşıyıçıların "yığılması" elektrik sahəni yaradacaq. Bu elektrik sahə də öz növbəsində maqnit sahəsinin meyl etdirici təsirini kompensasiya edir. By zaman C və D səthlərinin arasında Holl gərginliyi yaranır.
Holl effektinin tədqiqi yükdaşıyıcıların konsentrasiyanın təyin edilməsinə imkan verir.
Bu effekt maqnit sahəsinin ölçülməsində istifadə olunan Holl qeydedici cihazlarının hazırlamasında geniş tətbiq olunur.
Elnur Mehdiyev
Elnur Mehdiyev — rejissor, aktyor.
Həyatı
Elnur Cahangir oğlu Mehdiyev 25 sentyabr 1975-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1986-cı ildə, məktəbdə oxuyarkən, ilk dəfə “Kişi sözü” adlı bədii musiqili kinofilmində aktyor kimi iştirak etmişdir. 1992-1997-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin bədii kino və televiziya filmləri ixtisası üzrə rejissorluq fakültəsində ali təhsil almışdır.
1997-ci ildə Türk yazıçısı Suat Dərvişin “Fosforlu Cevriyyə” romanının motivləri əsasında “Məhəbbətin hökmü” adlı tammetrajlı bədii televiziya filmini quruluşçu rejissoru olmuşdur. Və həmin  film Azərbaycan Dövlət Televiziyasında nümayiş etdirilmişdir. Qeyd edək ki bu günə qədər mütəmadi olaraq göstərilir.
1998-2007-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin tabeliyində olan ”Mozalan” studiyasında bir çox satirik və yumoristik qısametrajlı bədii və sənədli filmlərin ssenari müəllifi və quruluşçu rejissoru olmuşdur.
2000-ci ildə, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin “Debüt” studiyasının nəznində “Sifarişçi” adlı qısametrajlı bədii filmin quruluşçu rejissoru olmuşdur. Həmin film 2001-ci ildə Gənclər, İdman və Turizm Nazirliyi tərəfindən Azərbaycan Respublikasında ilk dəfə keçirilən, Gənclər gününə həsr olunmuş festivalda nümayiş etdirilmiş və ən uğurlu rejissor işinə görə mükafat və diploma layiq görülmüşdür.
2002-ci ildə “Lider” televiziya şirkətində bir sıra verilişlərin rejissoru və “Planet Parni iz Baku” televiziya tamaşalarında quruluşçu rejissor kimi çalışmışdır. Elə həmin il müəllifi olduğu bu tamaşalara görə 2002-ci ildə televiziya tamaşalarının “ən yaxşı rejissoru” nominasiyası üzrə “Humay” mükafatına layiq görülmüşdur.
2003-cü ildə“Hacı Qara” adlı tammetrajlı, musiqili bədii filmdə quruluşçu rejissor, müəllif və baş rolun iştirakçısı (Heydər bəy) kimi çıxış etmişdir.
2007-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin dissertantı olmuş və 2011-ci ildə “Azərbaycan teatrında peşəkar rejissor sənətinin inkişaf mərhələləri” mövzusunda dissertasiyasını müdafiə edərək sənətşunaslıq üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür.
2012-2014-ci ilə qədər Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Teatr rejissoru kafedrasında müəllim kimi çalışmışdir. 2015-ci ildən Kino-televiziya sənətləri kafedrasında müəllim, 2018-ci il mart ayından isə baş müəllim kimi çalışaraq “Televiziya rejissorluğu” ixtisaslaşması üzrə kurs rəhbəri olmuşudur. 2019-cu ilin noyabr ayının 20-sindən, 2023-cü il 23 may tarixinədək “Audiovizual” sənətlər fakültəsində dekan vəzifəsində çalışıb.
Mehdiyev Kino-televiziya sənətləri kafedrasında çalışdığı müddət ərzində hazırlaşdırdığı tələbələr bir sıra beynəlxalq festivallarda fərqli nominasiyalar üzrə qalib çıxaraq mükafatlandırılmışdır. Onlardan biri olan Binyamin Sailov – Azərbaycan Ailəsi film festivalında (2017) “Ən yaxşı tələbə filmi”, onun “Od və su” bədii filmi Buktreyler film festivalında (2017) üçüncü yerə, “Can nənə bir nağıl de”bədii filmi Azərbaycan Ailəsi film festivalında (2018) xüsusi mükafata, digəri Qulamov Məhəmmədin “Bir an” qısametrajlı bədii filmi  Azərbaycan Ailəsi film festivalında (2018) “Sosial şəbəkədə ən çox bəyənilən bədii film”,  Kərimov Fəridin “Fərziyyə” qısametrajlı bədii filmi Azərbaycan Ailəsi film festivalında (2018) “Ən yaxşı tələbə filmi”, Start beynəlxalq film festivalında (2018)“Ən yaxşı ssenari” və onun “Sonar” adlı digər bədii filmi Türk dünyası belgesel film festivalında (2018)“Xüsusi iştirak” üzrə seçilmiş,  Nəcəfov Aydının“Yaşanan tarix” sənədli filmi isə Türk dünyası belgesel film festivalında (2019) üçüncü yerə layiq görülmüşdür.
2012-ci ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər kabinetinin sifarişi ilə Milli Olimpiya Komitəsinin 20-illik yubileyinə həsr olunmuş “Dialektika-20 il” adlı bədii-sənədli filmində, 2013-cü ildə Milli Olimpiya Komitəsinin “Gücümüz həmrəlikdədir” adlı 1-ci, 2014-cü ildə  “Gücümüz həmrəlikdədir” 2-ci filimlərində rejissor kimi çalışmışdır.
Ailəlidir və iki  övladı var.
Koreya Respublikası himni
"Əqukka" — Koreya Respublikası dövlət himni.
Plazma kimyası
Plazmokimya plazmada gedən prosesləri öyrənir. Plazma ionlaşmış qarışıqdır. Az ionlaşmış və ya aşağı temperaturlu və yüksək temperaturlu plazmaya bölünmə var. Plazmokimyəvi proseslər 1000-100000C temperatur intervalında aparılır. Bu proseslər yüklənmiş və ya həyəcanlanmış hissəciklərin toqquşması ilə baş verir və yüksək sürətə malikdir.
Plazmokimya proseslərində kimyəvi rabitənin yenidən paylanması yüksək sürətlə baş verir. Kimyəvi çevrilmənin elementar aktları təqribən 10−6 saniyə ərzində baş verir və dönməyən proseslərdir. Belə reaksiyalar adi zavod treaktorlarında, dönər proseslər səbəbindən, min və milyon dəfələrlə zəifləyir.
Plazmokimya prosesləri yüksək məhsuldarlığı ilə seçilir. Metan plazmotronu 65 sm uzunluğu və 15 sm diametri olmasına rəğmən gündə 75 ton asetilen istehsal edir. Bu isə bir zavodun istehsalının həcmidir. 3000-35000C intervalında saniyənin mində biri müddətində metan 80%-i asetilenə çevrilir. Enerjinin 90-95%-indən istifadə olunur. 1 kq asetilnə enerji sərfi 3 kvt.saatdır. Metanın buxar reaktorunda pirolizinin enerji sərfi bundan iki dəfə çoxdur.
Plazma poladəritmə sobaları yüksək keyfiyyətli polad növləri almağa imkan verir. Alətlərin səthinin plazma ilə işlənməsi sürtünməyə davamlılığı bir neçə dəfə artırır.
Melkenov-Ezekov binası
Melkenov-Ezekov binası - Rostov-na-Donu şəhərinin ərazisində, Bolşoy Sadovnaya küçəsi, Voroşilov prospektində ev 71/16 ünvanında yerləşən bina. Bina XX əsrin əvvəllərində inşa edilmişdir. Yenidən qurulmuşdur. Belə ki, bina Böyük Vətən müharibəsi zamanı tamamən dağıdılmışdır. Ünvan: ş. Rostov-na-Donu, küçə. B. Sadovaya, 71/16.
Tarixi
Gəlirli ev XX əsrin əvvəllərində modern stilində inşa edilmişdir. Binanın sahibi Rostov-na-Donuda və Naxçıvan-na-Donuda tanınmış tacir ailəsindən olan Qavril Melkanov-Ezekov olmuşdur. Binanın sahibi xalq arasında «Xəz-dəri kralı» adlandırılırdı. Xalq arasında belə bir əfsanə vardır ki, Karapet Çernov ilə Qavril Melkanov-Ezekov arasında mərc olur. Onlar kimin daha varlı olmasına aydınlıq gətirməli idilər. Hər iki tacir Bolşoy Sadovnaya küçəsində bina inşa etməli idilər. Yarışmanı daha geniş ev inşa edəcək tacir udacaqdı. İlk əvvəl tacirlər binanı üç mərtəbəli etmək qərarına gəlsələrdə, XX əsrdə başlanan tikinti bumu səbəbindən binanın mərtəbəsini beşə qaldırmağa gərar alırlar. Nəticədə Qavril Melkanov-Ezekovun binanı bir necə metr enli olur. Çernov binanın inşası zamanı materialın böyük hissəsini təmələ yönəltdiyindən dairəvi damın inşasına imkanı olmaması səbəbindən burada kolonna quraşdırmalı olur. Bu isə şəhərdə bir ilk olur. Binaların ikinsində də eklektika stili hiss edilir. Bu tikinti yarışması 15 il davam etmişdir. Melkenovun inşa etdirdiyi bina öz dövrünün binaları arasında Şəhər Duması binasından sonra ikinci bina sayılırdı. Burada ictimayi klub yerləşirdi. Qastrol səfərlərinin birindən Konstantin Balmont burada çıxış etmişdir. Klub şəhər intelegentlərinin əsas ustirahət güşələrindən biri rolunu oynayırdı.
Sovet dönəmində binanın birinci mərtəbəsində «Kolizey» adlı kinoteatr mövcud olmuşdur. Bu kinoteatrda bir zamanlar Sergey Yesenin çıxış etmişdir. Binanın birinci mərtəbəsində mağazalar üstünlük təşkil edirdi. Digər mərtəbələrdə isə yaşayış mənzilləri qərarlaşmışdı. Böyük Vətən müharibəsi dönəmində binaya aviabomba süşdüyündən böyük bir hissəsi dağılmışdır. Nəticədə binada böyük yağın baş vermişdir. Biba bunlada tamamən yarasız vəziyyətə düşmüşdür. Müharibə sonrası bina bərpa edilmişdir. 1953-çü ildən 2000-ci ilin əvvələrinnə qədər burada kinoteatr fəaliyyət göstərirdi. Haılrda idə RF Preziidentinin CFD nümayəndəliyi yerləşir.
Aleut adalarında zəlzələ
Aleut adalarında zəlzələ — 1946-cı il aprelin 1-də baş vermiş zəlzələ.
Cem Sultan
Cem Sultan — Osmanlı şahzadəsi. Sultan II Mehmedin sonuncu oğlu və VIII Sultan II Bəyazidin kiçik qardaşı. Cem Sultan 14 il müddətində Roma papası tərəfindən əsir saxlanılmışdır.
Həyatı
Cem Sultan, Sultan II Mehmedin sonuncu oğlu olaraq 23 yanvar, 1459-cu ildə Ədirnə Sarayında dünyaya gəlmişdir. Cem Sultanın doğum xəbəri II Mehmedə Yunanıstan səfərində olarakən çatmışdır. Cem dörd yaşında olarkən müəllimlərdən müxtəlif dərslər almağa başlamışdır. Əsasən sadə anlayışlardan başlayan ilkin dərslərdə dini mövzular üstünlük təşkil etmişdir. Bu cür dərslər Cem Sultana on yaşına qədər verilmişdir. Cemin Mükəmməl təhsil almasının ən böyük sübutu kimi hələ uşaq yaşlarından Yunan dilini təmiz öyrənməsi göstərilmişdir. Gənclik dövründə Cem Sultan digər Şahzadələr kimi rəsmi vəzifəyə təyin olunmuşdur. O, əvvəlcə Kastamonu Sancaqbəyi təyin edilsə də, qardaşı Şahzadə Mustafa nın ani ölümünün ardından 1475-ci ilin sonlarında Konya sancaqbəyliyinə gətirildi.
Cem Sultan 22 yaşında olarkən 3 may, 1481-ci ildə II Mehmedin ölüm xəbəri taxt uğrunda real namizəd olan hər iki şəxsə göndərildi. Bu zaman II Bəyazid Amasyada, Cem Sultan isə Konyada fəaliyyət göstərirdi. Vəzirəzam Nişancı Qaraman Mehmed Paşa, sultanın ölüm xəbərini gizlətmək istəsədə buna nail olmamışdır. Nişançı Qaraman Mehmed Paşanın bu planını anlayan Yeniçərilər qiyam qaldırmış və onu öldürmüşdülər. Bu hadisədən sonra II Bəyazidin sultan elan olunması rəsmiləşmişdir. Cem Sultan atasının ölüm xəbərini dörd gün sonra öyrənmişdir. Atasının ölüm xəbərini öyrəndiyi gün Sədrəzam Nişançı Qaraman Mehmed Paşanında öldürülməsi xəbərini almışdır. Bununla da Cem Sultan hakimiyyətə gəlməkdə ən böyük dəstəkçisini itirmişdir. II Bəyazid atasının ölüm xəbərini Cem Sultandan daha tez almış və taxta çıxmaq üçün İstanbula hərəkət etmişdir. İstanbulda böyük hörmətlə qarşılanmış və bütün dövlət idarəçiliyini öz əlinə almışdır.
II Bəyazidin Sultan elan olunmasından sonra taxta olan şanslarının tükəndiyni anlayan Cem Sultan qardaşı tərəfindən öldürüləcəyini anlayırdı. Hələ II Mehmed özündən sonra taxta gələn sultanın öz qardaşlarını öldürməyi məqbul saymışdır. Bununla taxt mübarizəsinin yaranmasının qarşısı alınmalı idi. Cem Sultan II Bəyazid tərəfindən öldürəcəyi barədə xəbərlər almışdır. Bu səbəbdən ona tabe olan qoşun ilə birlikdə Bursa şəhərinə doğru irəliləmişdir. İnəgöl yaxınlığında 28 may, 1481-ci ildə yaşanmış döyüşdə Cem Sultan II Bəyazid tərəfindən üzərinə göndərilən qoşunu məğlub etmişdir. Həmin döyüşdən sonra Cem Sultan Bursa şəhərində özünü sultan elan etmiş, öz adına pul kəsdirmiş, xütbə oxutdurmuşdur. Ancaq bu şərti hakimiyyət 20 gün davam etmişdir. thumb|right|Cem Sultan (ortada) [[Rodosda Rodos Cəngavərlərinin rəhbəri Piyer d'Aubusson ilə birlikdə nahar zamanı]] Cem Sultan II Bəyazidə göndərdiyi məktubda imperiyanı bərabər şəkildə idarə etməyi təklif etmişdir. Belə ki, özünün Anadoluda Bəyazidin isə Rumelidə hökmdar olmasını tələb edən Cem Sultan məktubunda bununla tarixi ədalətin bərpa olunacağını yazırdı. II Bəyazid tərəfindən bir cümləlik cavab məktubu yazılmışdır. Həmin cümlədə Ərəb atalar sözündən götürülmüş, Hökmdarlar arasında qohumluq yoxdur cümləsi olmuşdur. Tərəflər arasında yaşanan növbəti döyüşdə Cem Sultan məğlub olmuş və dəstəkləndiyi Konya şəhərinə qayıtmaq istəmişdir. Burada isə II Bəyazidin komandanı Əhməd Paşanın ordusu ilə qarşılaşmışdır. İmperiya daxilində qalmağın təhlükəli olduğunu görən Cem Sultan ailəsi ilə birlikdə Qahirə şəhərinə, oradan isə Hicaza getmişdir. Cem Sultan Həcc ziyarətinə getmiş yeganə Osmanlı Şahzadəsidir.
Həcc ziyarətində olarkən bədii fəaliyyətə məşğul olmuşdur. Yazdığı şeirlərdə, taxt uğrunda mübarizə aparmağın mənasız olduğunu bildirmişdir. Bir müddətdən sonra yenidən Qahirə şəhərinə qayıtmışdır. Cem Sultan bu şəhərdə olduğu müddətdə yenidən taxta çıxmaq barədə düşünürdü, bu sahədə dəstək alması səbəbindən 27 may, 1482-ci ildə Konya şəhərinin üzərinə hücum etmişdir. Yalnız II Bəyazidin yaxınlaşmasından sonra Ankaraya doğru geri çəkilmişdir. Buradan yenidən Misirə qayıtmaq istəsə də, yolların bağlanması səbəbindən bu mümkün olmamışdır. II Bəyazid Cem Sultana həyatı boyu bütün xərclərinin ödənməsi əvəzində Qüds şəhərində yaşamağı təklif etmiş, ancaq rədd cavabı almışdır. Qəhramanoğlu Qasım bəy, Cem Sultana taxt uğrunda mübarizəni Rumelidə davam etdirməyi məsləhət görmüşdür. Belə olan halda Rodos Cəngavərlərinin gəmilərindən istifadə olunmalı idi. Cem Sultan tərəfindən taxt uğrunda yeni bir mübarizənin başlandığı vaxtda, II Bəyazid tərəfindən məktub almışdır. Məktubda Bəyazid Cemin taxtdan imtina etməsinin əvəzində, bir milyon axça təklif etmişdir.
NGC 6119
NGC 6119, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şimal Tacı bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Cem Sultan
Əsirlik dövrü
Cem Sultan dəstək qazanmaq üçün Rodos adasına getmişdir. Burada Rodos Cəngavərləri tərəfindən yaxşı qarşılanmış və onun şərəfinə ziyafət təşkil olunmuşdur. Rodos Cəngavərlərinin rəhbəri Piyer d'Aubusson Cem Sultana kömək müqabilində Rodosdan alınan adaların geri verilməsini istəmişdir. Bununla yanaşı daimi sülh və 150 min qızılda Cem Sultandan taxta gələcəyi halda tələb olunmuşdur. Bütün təkliflərlə razılaşan Cem Sultan ona qarşı qurulan plandan xəbərsiz olmuşdur. Belə ki, Piyer d'Aubusson Roma Papasına yazdığı məktubundan Osmanlı Sultanın qardaşının onun əlində olduğunu və bu şahzadədən əsir kimi istifadə etməyin hər iki dövlət üçün böyük xeyir verəcəyini bildirmişdir. Aparılan gizli yazışmalarda Cem Sultanın Fransada əsir saxlanılması razılaşdırılmışdır. Bununla sultanın mümkün müdaxiləsinin qarşısı alınacaqdı. II Bəyazid Rodos adasında yaşayan əhalidən hər il 45 min axça vergi alırdı. Cem Sultan İstanbul üzərinə hücum planı hazırlayarkən, gözləmədən Siciliyaya oradanda Fransanın Nis Limanına gətirilmişdir. Osmanlı Şahzdəsinin əsirlikdə saxlanmasının utanc verici olması səbəbindən II Bəyazid Cem Sultanın qaytarmılması ücün Avropada olan əlaqələrindən istifadə etmişdir.
Fransa kralı ilə Sultanın dostluq münasibətində olması bəzi baronları narahat edirdi. Bu səbəbdən Cem Sultan əvvəlcə Lion sonradan isə Poulet qalalarına gətirilmişdir. Burada sultan II Bəyazidin elçisi şahzadə ilə görüşmək istəsədə bu baş tutmamışdır. Fransada 7 ilə yaxın əsirlikdə qalan Cem Sultan 14 mart, 1489-cu ildə Tulon şəhərində Roma şəhərinə göndərilmiçdir. Bununla Cem Sultan amilindən istifadə etmək şansı Roma Papasının əlinə keçmişdir. Roma papası VIII İnnokkenti Cem Sultana Xristianlıq dinini qəbul etməyi təklif etmiş və bunun əvəzində ona taxt mübarizəsində dəstək vəd etmişdir. Bu təklifi rəddedən Cem Sultan taxt uğrunda dinindən heç vaxt imtina etməyəcəyini bildirmişdir.
Vəfatı
Cem Sultan Romada 6 ilə yaxın qalmışdır. Bu dövr ərzində Macarıstan kralı başda olmaqla, Məmlük sultanı və digər krallar Cem Sultanın azad olunmasını tələb edirdilər. Roma Papası VI Aleksandr təzyiqlər nəticəsində Cem Sultanı Fransa kralına verməyə razılaşmışdır. Kral VIII Karl Cem Sultanı Neapol şəhərinə yola salmışdır. Ancaq səfər zamanı Cem Sultanın səhhəti pisləşmişdir. Əsas ehtimallara görə Roma papası Cem Sultanı təhvil verməzdən əvvəl zəhərlənməsinə göstəriş vermişdir. Cem Sultan ölüm ayağında olduğunu anladığından vəsiyyətnamə yazdırmışdır. Həmin vəsiyyətdə ailəsinin Misirdən İstanbula gətirilməsini, onlara hörmət olunmasını və özünün Osmanlı imperiyasının sərhədləri daxilində dəfn olunmasını istəmişdir.
Cem Sultanın vəfat etməsi qardaşı II Bəyazid tərəfindən böyük üzüntü ilə qarşılanmışdır. Qardaşının əsir saxlanıldığı ölkələrdən vergi almayan və Cem Sultanın saxlanılması üçün Roma Papasına hər il 40 min qızıl verən II Bəyazid imperiya daxilində 3 günlük matəm elan etmişdir. Neapol kralının Cem Sultanın cənazəsini verməkdən imtina etməsi hər iki ölkə arasında münasibətlərin gərginləşməsinə səbəb olmuşdur. II Bəyazid cənazənin verilməyəcəyi halda Neapol kralını müharibə ilə hədələmişdir. Yalnız bu təhdiddən sonra Cem Sultanın cənazəsi dəyişdirilmişdir. Vəfatından dörd il sonra Cem Sultanın cəsədi Bursa şəhərinə gətirilmişdir. O, burada kiçik yaşlarında vəfat etmiş qardaşı Şahzadə Mustafanın yanında dəfn olunmuşdur. II Bəyazid qardaşının ona qarşı mübarizə aparmasına baxmayaraq, qardaşının xatirəsini hər zaman əziz tutmuşdur.
Ailəsi
Orsini ailəsindən Pitilyanolu Nikkolo di Pitilyanonun qızı Yelena-Mariya dei Konti Orsini di Pitilyano ilə evlənmişdir. Övladları:
Kamera musiqisi
Kamera musiqisi — böyük olmayan musiqi kollektivi tərəfindən ifa edilən instrumental və ya vokal musiqidir.
Tarixi
XVI əsrdə hələ iri konsert zallarının, filarmoniyaların olmadığı bir dövrdə instrumental musiqi və kiçik vokal əsərləri musiqi həvəskərlarının evlərində ifa edilirdi. Bu konsertlərdə adətən, klavesinin müşayiəti ilə skripka, violonçel, hoboy və b. solo alətləri çalınırdı. Bəstəkarlar belə musiqi yığıncaqları üçün kiçik həcmli əsərlər - sonata, trio, kvartet, romans və s. yazırdılar. Kamera musiqisi anlayışı (italyanca «camera» - «otaq» deməkdir) elə o zamanlardan mövcud olub, böyük konsert zallarında və ya kilsədə deyil, məhz kiçik salonlarda ifa olunan musiqi janrları kimi formalaşmağa başlamışdır. Tədricən, kamera musiqisi salonlardan kənara çıxaraq iri konsert zallarında ifa edilmişdir. Lakin «kamera» anlamı yenə də saxlanmışdır. Hal-hazırda kamera musiqisi konsertləri simfoniya və oratoriya ların ifa edildiyi iri konsert zallarında deyil, nisbətən kiçik həcmli xüsusi kamera musiqisi salonlarında keçirilir.
NGC 2964
NGC 2964, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Etz Hayyim sinaqoqu
Etz Hayyim sinaqoqu – Krit adasındakı Romaniot yəhudi cəmiyyətinə məxsus yeganə salamat qalmış sinaqoq. Sinaqoq bərpa edildikdən sonra turistik məkana çevrilmişdir. İspaniya kraliçası Sofiya və 6 mart 2006-cı ildə keçmiş Yunanıstan kralı II Konstantinin bacısı sinaqoqu ziyarət etmişdirlər.
5 yanvar 2010-cu ildə bir Britaniya vətəndaşı sinaqoqda yanğın törətməyə cəhd göstərmişdir.
Hazırda sinaqoq birlikdə mehriban yaşamağın simvoludur.
Ceremi Zuker
Ceremi Skott Zuker — Amerikalı müğənni və bəstəkar.