cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şlam
Buruq şlamlar
Şlamlar adətən yerin səthində buruqlardakı qazma baltalarının və başqa hissələrinin yerin üstündə su ilə yuyulduğu zaman toplanır ki, bunlara da buruq şlamları deyilir. Bundan başqa filiz saflaşdırma,əlvan və qara metallurgiya müəssisə və zavodlarında əsas məhsul istehsalı zamanı küllü miqdarda şlamlı tullantılar da əmələ gəlir. Həmin şlam kütləsinin həcmi bir neçə on mln kub.m-ə qədər olur. Gəncə alüminium zavodunun və Sumqayıt boru-prakat zavodunun ətrafında toplanan şlamlı tullantılar buna misal ola bilər.
Balqabaqçiçəklilər
—  aləminə aid bitki dəstəsi.
Şötük
Şötükdən ulaq və qəflə-qatırı alıqlamaq üçün istifadə olunardı. Hörülmə üsulu çatıda olduğu kimi yerinə yetirilsədə çatıya nisbətən boş hörülərdi. Şötük hazırlandıqdan sonra bir ucuna doğanaq tikilərdi.
Səlim ilçəsi
Səlim — Qars ilinin ilçəsi.
Bilal Nazim
Bilal Nazim( (tam adı-Molla Bilal bin Molla Yusuf Nazim;) — Uyğur şairi və yazıçısı, XIX əsr uyğur ədəbiyyatının mərkəzi siması, uyğur klassik ədəbiyyatının son nümayəndəsi.
Həyatı
Bilal Nazim 1825-ci ildə Çinin Kulja şəhərində çəkməçi ailəsində anadan olmuşdur. Kuljadakı Baytulla mədrəsəsində təhsil almışdır. Şəxsi mütaliəsi sayəsində Şərq xalqlarının tarixi və ədəbiyyatı ilə yaxından tanış olmuşdur. O, Uyğur xalqının milli-azadlıq hərəkatının fəal mübarizlərindəndir. 1864-1867-ci illərdə Şərqi Türküstanda Uyğur, Qazax və Dungan xalqlarının Mançu-Çin müstəmləkəçilərinə qarşı milli-azadlıq hərəkatı yayılarkən Sadır Paluan, Molla Şakir, Səidməhəmməd Kaşi kimi şairlərlə yanaşı, Bilal Nazim da hərəkatda yaxından iştirak etmişdir. Müəllif Çün müstəmləkəçiliyinə qarşı azadlıq hərəkatı ilə bağlı təəssüratını “Çin dövlətində hərəkat” (1876) tarixi poemasında yüksək bədii sənətkarlıqla əks etdirmişdir.
Vəfatı
Bilal Nazim 1899-cu ildə Qazaxıstanın Yarkənd (indiki Jarkənd) şəhərində vəfat etmişdir.
Bədii yaradıcılığı
Ədəbi yaradıcılığa 1840-cı illərdə şeirlə başlamışdır. Lakin müəllifin 26-27-yaşlarına qədər yazdığı əsərlər haqqında məlumat yoxdur. O, şair kimi Əbülqasım Firdovsi, Əbdürrəhman Cami və Əlişir Nəvainin yaradıcılığından təsirlənmişdir. Əsərlərinin əksəriyyəti lirik şeirlərdən ibarətdir (“Qəzəliyyat” toplusu, 1852). Bilal Nazim öz əsərləri ilə uyğur şeirinin üfüqlərini genişləndirmiş, insan ləyaqəti və azadlığını, ədalət və humanizm ideyasını tərənnüm etmişdir. “Qısa Ədəbi Ensiklopediya”da qeyd olunduğu kimi, “Bilal Nazimin şeirləri və dastanları demokratik ideya istiqaməti və forma ustalığı ilə fərqlənir”. “Çin dövlətində hərəkat” (1876) tarixi poeması uyğur xalqının Mançu-Çin işğalçılarına qarşı mübarizəsinə həsr olunmuşdur. (Əsər 1880-ci ildə Kazanda məşhur şərqşünas N.N. Pantusov tərəfindən nəşr edilmişdir). Bilal Nazimin bəzi poema və povestlərinin süjetləri şifahi xalq yaradıcılığı ənənələrinə əsaslanır. Bunların arasında məşhur “Yalançı Yusifxan” satirik poeması və “Nazugum” povesti (1909-cu ildə Kazanda N. N. Pantusov tərəfindən rus dilində nəşr edilmişdir). “Yalançı Yusifxan” povestində Kokanddan gələn bir fırıldaqçının əməllərindən bəhs olunur. “Nazugum” povestində (1882) isə Çin müstəm¬ləkəçilərinə qarşı milli azadlıq hərəkatında iştirak edən Uyğur xalqının qəhrəman oğlu təsvir edilmişdir.
Sonoko Çiba
Sonoko Çiba (d. 15 iyun 1993) — Yaponiya qadın futbolçusu.
Zeyn Malik
Zayn Malik (əsl adı Zain Jawaad ​​Malik; ) — İngiltərə müğənnisi və söz yazarı, One Direction qrupunun üzvü. 2015-ci ildə qrupdan ayrılmışdır.
Sonoko Çiba
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 5 oyun keçirib.
Zeyn Malik
Həyatı
Zayn Malik 12 yanvar 1993-cü ildə pakistanlı Yaser Malik və ingilis Trisha Malikin ailəsində İngiltərə Bradfordda dünyaya gəlmişdir. Onun Doniya (22 yaş), Valiyha (15 yaş) və Safaa (12 yaş) adlı üç bacısı var. O, Bradfordun İst Boulinq məhəlləsində böyümüşdür.
Çox dəcəl uşaq olub. Zayn Malik saçlarına görə məktəbdən qovulduğunu, amma bacıları ilə başqa məktəbə keçdikdən sonra ora uyğunlaşdığını deyir. Malik ilk mərhələni keçdikdən sonra Boot Campa'a qədər irəliləyir. Boot Campdan sonra kişi kateqoriyasında bacarıqsız olur, amma onun və digər dörd insan üçün ikinci şans olan One Direction qrupuna qoyulur. Zayn bu haqqda "heç bir qrupa daxil olacağımı düşünməmişdim, əvvəlcə qəbul etməyəcəkdim" deyir.Zayn bir R&B pərəstişkarı və X-Factor seçkilərində R&B mahnısı "Let Me Love You" söylədi. Boyu 1,75 metrdir. 70 kiloqram kiloya sahibdir. Qara saçlara malikdir. Zayn Malik müsəlmandır. Romantik komediya filmlərini izləyərkən ağlayır. Şəkil çəkməyi bacarır-bu onun gizli qabiliyyətlərindən biridir. Qızlarda ilk diqqətini çəkən zəkasıdır. Zayn siqaret çəkir və qətiliklə buraxacağını deyir. Telefonsuz yaşaya bilməz. Zayn X-Factor'de yarışmacı olan Rebecca Ferguson ilə bir sevgi yaşadı və bu əlaqə yaş fərqi səbəbi ilə xoş qarşılanmadı. Dörd ay sonra əlaqələri bitdi. 2010-cu ildə Malik X-Factor-un 7-ci mövsümünə tək olaraq qatıldı. Zayn 2012-ci ildən Perrie Edwards. 25 mart 2015 ildə qrupdan ayrılmağa qərar verib.İndi isə "Victoria Secret" modellərindən Gigi Hadidlə bir sevgi yaşayır. Zayn Malik indi yeni solo kariyer üzərində çalışır. Yeni albomu "Mind of Mine" 25 mart 2016-cı ildə çıxacaq.
Olqa Turova
Olqa Turova — Rusiyanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Daha sonra Olqa Turova, Rusiya yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Yeddinci pillə uğrunda görüşdə Yunanıstan yığmasını 12:6 hesabı ilə məğlub edən Rusiya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını yeddinci pillədə başa vurdu.
Numfor adası
Numfor adası — Biak adalarına daxil olan ada. İnzibati baxımından İndoneziyanın Papua vilayətinə daxildir.
Ada Yeni Qvineyada yerləşən Çendravasix yarımadasından 50 km şərqdə, Biak adasından qərbdə, Çendravasix körfəzinin daxilində yerləşir. Adanın sahəsi 335,1 km²; sahil xətdinin uzunluğu 95,5 kmr .-dir. Uzunluğu 26 km, eni 19 km-dir. Maksimal hündürlüyü 204 metrdir.
Cənub-şərq hissəsi istisna olmaqla ətrafı riflə əhatələnmişdir. Adanın daxili rayonları meşə ilə örtülüdür 2010-cu il məlumatına görə adada 9336 nəfər yaşayır.
Narva-Yıesuu
thumb|right|Narva-Yıesuuda çimərlik
Narva-Yıesuu — Estoniyanın şimali-şərqindəki İda-Virumaa bölgəsində kurort-şəhər. Əhalisi 2,6 min nəfərdir (2012). Şəhərin tarixi adları:
Əhali
Narva-Yıesuunun etnik tərkibi: 76,2% ruslar, 13,2% estonlar və 10,6% başqa xalqlar.
! align=center colspan=4 | Narva-Yıesuu şəhərində yaşayan xalqların dillərinin dinamikası ! align=left colspan=2 | Etnik göstəriciyə görə millətlər ! align=right colspan=2 | Ana dilinin dinamikası !Vətəndaşlıq !Millət !Dil !Dinamika
Qalina Zlotnikova
Qalina Zlotnikova (d. 24 aprel 1984) — Rusiyanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Qalina Zlotnikova, Rusiya yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Macarıstan yığmasını 12:11 hesabı ilə məğlub edən Rusiya yığması, Afina Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
Demandol
Demandol (, Demandòus) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Valansol kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.
INSEE kodu — 04069.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 135 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 89 yaşında (15-64 yaş arasında) 57 nəfər iqtisadi fəal, 32 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 64.0%, 1999-cu ildə 60.0%). Fəal 57 nəfərdən 50 nəfəri (33 kişi və 17 qadın), 7 nəfər işsizdir (2 kişi və 5 qadın). 32 hərəkətsiz 2 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 13 nəfər təqaüdçü, 17 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Tək uşaq siyasəti
right|thumb|300px| -da (Çin) ana və oğul marketdə
Tək uşaq siyasəti – ailə planlama siyasətinin bir hissəsi kimi Çinin əhali planlama siyasəti olmuşdur. Bu 1979-dan tətbiq edilməyə başlamış və rəsmi olaraq 2015-də mərhələli şəkildə ləğv edilmişdir. Bu siyasət etnik azlıqlar da daxil olmaqla bəzi qruplar üçün istisnalar təşkil edirdi. 2007-də, Çin əhalisinin 36%-i bir uşaq siyasətinə məruz qalarkən, 53%-nə birinci uşağın qız olması hallarında, ikinci uşağının olması icazəsi verilmişdir. Əyalət hakimiyyətləri bu siyasətin pozulmasına qarşı cərimələr tətbiq etmiş və milli hakimiyyətlər isə nəzarət və qeydiyyat işlərini aparmaq və əhalinin məlumatlılığını artırmaq üçün komissiyalar yaratmışdır.
Çin hökumətinin yaydığı məlumata əsasən 400milyon doğumun qarşısı alınmışdır. Tədqiqatçılar bu iddianın "yanlış" olduğunu bildirmişdir, çünki "1970-dən bəri əhali artımında bir uşaq siyasətinin tətbiqindən əvvəl 3/4 dəfə azalma müşahidə edilmişdir; və 1980-dən bəri müşahidə olunan digər azalma isə iqtisadi inkişafla əlaqələndirilmişdir." Tailand və İranda, həmçinin Hindistanın Kerala və Tamil Nadu ştatlarında da bir uşaq siyasəti tətbiq olunmasa da əhali artımında oxşar azalmalar olmuşdur. 2008-də aparılan sorğuya əsasən Çinlilərin 76%-i bu siyasəti dəstəkləsə də, Çinin xaricində bu mövuya mübahisəli yanaşılmışdır.
thumb|1950-dən bəri Çinin əhalisi (rəqəmlər verilmiş illərə müvafiq milyard nəfəri göstərir)
thumbnail|right|Çində doğum səviyyəsi (qırmızı: doğum səviyyəsi, yaşıl: ölüm səviyyəsi)
Anar Nəcəfli
Anar Nəcəfli — Xəzər TV-nin "Xəzər Xəbər" verilişinin aparıcısı.
Həyatı
1980-ci ilin noyabr ayında Ucar rayonunda anadan olub.
1998-ci ildə orta məktəbi bitirib, Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinə qəbul olunmuşdur. 2002-ci ildə həmin fakültəni bitirdikdən sonra hərbi xidmətə yollanmışdır. Hərbi xidmətdən qayıdandan 1 il sonra ANS şirkətlər qrupuna işə düzəlmiş və "İç xəbər" verilişində müxbir kimi çalışmışdır. Ancaq sonradan aparıcı kimi də fəaliyyət göstərməyə başlamışdır.
2007-ci ildə isə müəyyən problemlər səbəbindən ANS-dən uzaqlaşmış və "Bürc FM" radiosunda işə düzəlmişdir. Əvvəl "Bürc FM"də xəbərlər buraxılışı olmayıb o, gələndən sonra burada "Xəbərlər" proqramı fəaliyyətə başlamış və 2-3 saatdan bir efirə çıxmışdır. Bir müddət sonra isə "Xəzər" telekanalı yarandığından fəaliyyətini burada davam etdirmişdir.
Gözübağlı şahmat
right|thumb|Philidor gözübağlı şahmat oynayarkən Gözübağlı şahmat - şahmatın bir növüdür. Burada oyunçular fiqurların vəziyyətini görə bilmir və onlara toxunmaq ixtiyarları yoxdur. Bu oyunçuları fiqurların vəziyyətinin zehni modelini qurmağa məcbur edir. Gedişləri şahmat işarələri sistemi ilə oyunçular bir-birlərinə çatdırırlar.
Gözübağlı şahmat əsrlər boyu möcüzə hesab edilirdi, amma indi bəzi insanlar gözübağlı bir neçə oyunu sinxron izləyə bilir. Sinxron gözübağlı oyunda vasitəçi, adətən, oyunçular arasında gedişləri xəbər verir.
Erkən tarixi
right|thumb|Mörfi gözübağlı şahmat oynayarkən
"Gözübağlı şahmat" şahmat tarixində olduqca erkən oynanılıb. İlk gözübağlı şahmatı Orta Şərqdə Sa'id ibn Jubayr (665-714) oynamışdır. Avropada gözübağlı şahmat oynamaq usta oyunçunun zəif rəqiblə qarşılaşanda üstünlüyü kimi, ya da super bacarıqlarını nümayiş etdirmək kimi məşhurlaşıb.
Avropada ilk gözübağlı şahmat tədbiri 1266-cı ildə Florensiyada keçirilib. Fransız oyunçusu André Danican Philidor 1783-cü ildə gözübağlı sinxron 3 oyuncu ilə oynayaraq, öz bacarığını nümayiş etdirdi. O, gözübağlı oynamağı gecə dəhşətli yuxusu olanda yataqda şahmat lövhəsini təsəvvür etməklə öyrənmişdi.
1858-ci ildə Pol Mörfi Parisdə 8 güclü şahmatçı ilə gözübağlı oynayıb. Oyunlardan altısını udub, ikisini isə uduzub. Louis Paulsen, Joseph Henry Blackburne (16 nəfərlə sinxoron oynayıb) və birinci dünya çempionu Vilhelm Steynits (1867-ci ildə Dundeedə 6 nəfərlə sinxron oynayıb, nəticə: 3 qələbə, 3 heç-heçə) gözübağlı şahmat ustalarındadır.
21-ci əsrdə gözübağlı şahmat rekordu
Yeni Avropa rekordu 2010-cu ilin noyabrında Sontheim-də alman Mark Lanq tərəfindən müəyyən edilib. 23 saat ərzində 35 oyun 19 qələbə, 13 heç-heçə və 3 məğlubiyyətlə nəticələnmişdir.
Bir il sonra Sontheim-də Lanq yeni rekord nəticə əldə etdi. Gözübağlı 46 sinxron oyundan 25 qələbə, 19 heç-heçə və 2 məğlubiyyəti olmuşdur.
Sağlamlıq problemləri
Bəzi mənbələrdə "gözübağlı şahmat" oynamaq gücünün artırılması üçün tövsiyə olunurdu. Sinxron şahmat sərgiləri 1930-cu ildə SSRİ-də sağlamlıq üçün təklükə hesab edildiyinə görə qadağan edildi. Mixail Botvinnik də bunun əleyhinə olaraq xəbərdarlıq elədi. Gözübağlı şahmat oyunçuları bildirirdilər ki, bu, adi oyundan yorucu olur, hətta sürətli zaman idarə olunmaları istifadə olunsa belə.
Psixologiya
Nəzərə alsaq ki, qeyri-adi vizio-məkan qabiliyyəti və yaddaş tələb kimi görünür, şahmatın bu növü psixologiyada əhəmiyyətli tədqiqata gətirib çıxarmışdır. Təqdiqata 1893-cü ildə Alfred Binet başladı, 1965-ci ildə qrosmeyster və psixo-analitik Reuben Fine davam etdirdi və gözübağlı şahmat psixologiyasının eksperimentlərini səciyyələndirən bir sıra elmi məqalələrlə son iki onillikdə başa çatmışdır. Ümumiyyətlə, bu araşdırma onu göstərir ki, gözübağlı şahmat üçün mühüm olan şahmatçıların əldə etdiyi bilik və onların vizio-məkan əməliyyatları beynində yerinə yetirmək qabiliyyətidir.
Hazırkı vəziyyəti
Bu gun gözübağlı şahmat turnirləri il ərzində keçirilir, sonuncu ən yüksək profilə malik olan Amber şahmat turniri 2011-ci ilə qədər Monte Karloda keçirilib. Müasir şahmatçılardan Vladimir Kramnik, Vişvanatan Anand, Aleksey Şirov və Aleksandr Morozeviç şahmatın bu növündə güclü olduqlarını sübut ediblər və 1996-2007-ci illər ərzində Amber Turnirlərinin qalibləri olublar. Levon Aronyan 3 dəfə Amberdə və 2012 Sprot Accord Dünya Ağıl Oyunlarında qalib olub.
2009-cu ildə Elior Hörst və Con Knott "Gözübağlı Şahmat, Tarix, Psixologiya, Texnikalar, Çempionlar, Dünya Rekordu, Vacib Oyunlar" kitabı nəşr etdirdilər və "2009-cu ilin ən Yaxşı Kitabı" olduğu üçün Fred Kramer mükafatını qazandı.
"Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" medalı
"Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" medalı — Azərbaycan Respublikasının medalı.
"Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" 1-ci, 2-ci və 3-cü dərəcəli medalın təsviri
"Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" medalı üzərində ağ rəngli aypara və səkkizguşəli ulduz yerləşdirilmiş ensiz lövhə ilə birgə bürüncdən tökülmüş, dairəvi formalı və diametri 35 mm girdə lövhədən ibarətdir. Medalın ön tərəfində üst səthi hamar və guşələri qabarıq olan səkkizguşəli ulduzun fonunda açılmış qartal qanadları, çarpazlaşdırılmış tüfənglər və lövbər təsvir edilmişdir.
Ulduzun üst səthində, guşələrinin konturları ilə çevrənin konturları arasında relyefli şüalar vardır. İki tərəfdən konturlanmış çevrə boyunca yuxarıda "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" Medalın 3-cü dərəcəsi gümüşü rəngli, 2-ci dərəcəsi çevrə və onun üzərindəki sözlər istisna olmaqla — qızılı rəngli, 1-ci dərəcəsi — qızılı rəngli, qartal qanadları gümüşü, lövbər isə qara rəngdədir. Arxa tərəfi hamar səthidir.
Medal paltarın yaxasına bərkidilmək üçün elementi olan, 27 mm x 43 mm ölçüdə düzbucaqlı zeytun rəngli xara lentə halqa və ilgək vasitəsilə birləşdirilir. Bütün dərəcəli medallar üçün xara lentin kənarlarında 1 mm enində qızılı rəngli şaquli zolaqlar təsvir olunmuşdur. Lentin ortasında medalın 1-ci dərəcəsi üçün eni 5 mm olan qızılı rəngli bir şaquli zolaq, 2-ci və 3-cü dərəcəsi üçünn eni 2 mm olan müvafiq olaraq iki və üç zolaq vardır. Medala paltara bərkidilmək üçün elementi olan, eyni xara lentdən üz çəkilmiş 27 mm x 9 mm ölçülü qəlib əlavə olunur.
Qazanköç
Haqqında
Arxeooloji qazıntı işləri aparılmamışdır. Kəşfiyyat səciyyəli tədqiqatlar zamanı maddi mədəniyyət nümunələri toplanmışdır. Orta əsrlər üçün xarakterik olan tapıntılar Qazanköç yaşayış yerini IX əsr-XVII əsrlərə aid etməyə imkan verir.
Əbdülhəmid ibn Badis
Əbdülhəmid ibn Badis — Görkəmli əlcəzairli müsəlman alim, islahatçı
Həyatı
Əbdülhəmid ibn Badis 1889-cu il dekabr ayının 4-də Əlcəzairin şimal-şərqindəki Konstantin şəhərində, ziyalı ailəsində anadan olub. Ölkəsində islam islahat hərəkatının simvolu hesab olunan Şeyx İbn Badisin soyu X əsrdə Bulucin ibn Ziri tərəfindən qoyulmuş sülaləyə gedib çıxır.
Dindar ailə boya-başa çatan gənc Əbdülhəmid 13 yaşında ikən Qurani-Kərimi əzbərləyir. Daha sonra vəsayətinə verildiyi Həmdan Lunissi ibn Badisin üzərində böyük iz buraxır. İbn Badis ömrünün sonunadək Lunissinin müxtəlif məsələlərə dair məsləhətlərini unutmur. Lunissi ona "elm sevgi üçündür, mənsəb üçün deyil" prinsipini öyrətmişdi.
Konstantin şəhərinin müsəlman əhalisinin hüquqlarının müdafiəçisi kimi də tanınan Lunissi İbn Badisdən Fransa ordusunda üçün xidmət etməyəcəyinə dair vəd alır.
Zeytuna universitetində ibn Badisin fikir və düşüncələri təkmilləşir. Universitetdə bir çox görkəmli müsəlman alimdən ərəb dilinin incəliklərini və islam elmlərini öyrənən Əbdülhəmidin bir şəxsiyyət kimi və İslamla bağlı fikirlərinin formalaşmasında sözügedən alimlərin mühüm rolu olur. Bu alimlər onda silinməz iz buraxır.
Şeyx Məhəmməd Nəqlinin təlimi onu müsəlman ictimaiyyətini müqəddəs təriqət kimi qeyri-düzgün dini təlimlərdən təmizləməsinin vacibliyinə inandırır. Şeyx Məhəmməd Tahir ibn Aşur ibn Badisə ərəb dilinin gözəlliklərini kəşf etmək imkanı verir. Şeyx əl-Bəşir Səfərlə tanışlığı onu müsəlman ictimaiyyətinin mövcud və keçmiş problemlərinə, o cümlədən, qərb müstəmləkəçiliyinə və onun sonrakı sosial-iqtisadi təsirlərinə cavab axtarmağa sövq edir.
1912-ci ildə universitetdən məzun olmasına rəğmən ibn Badis orada təhsilini hələ bir müddət davam etdirir.
Zeytun universitetində təhsilini tamamladıqdan sonra həcc ibadətini yerinə yetirmək üçün Səudiyyə Ərəbistanına yollanan ibn Badis Mədinədə üç ay qalır və burada, Peyğəmbər məscidində zəvvarlara və şəhər sakinlərinə müxtəlif dini mövzularda dərslər keçir. İbn Badis Mədinədə ikən müsəlman islahatçı alim Şeyx Bəşir əl-İbrahimi ilə tanış olur. Müntəzəm surətdə görüşən alimlər Əlcəzairdə həyata keçirməyə planlaşdırdıqları islam islahatları planını hazırlayırlar.
Bu islam hərəkatını Əlcəzairdə mühüm mövqeyə çatdıran uzun dostluğun başlanğıcı olur. Mədinədə məskunlaşan digər islahatçı Şeyx Hüseyn Əhməd əl-Hindi (Mədəni) İbn Badisin bacarıq və biliyindən təsirlənir. O, daim İbn Badisi Əlcəzairə qayıdaraq, orada destruktiv Marabutik ideyalarına qarşı fəaliyyət göstərməyə, Fransa işğalı altındakı Əlcəzairin müsəlman əhalisinin dini və mədəni baxımdan geriləməməsi və cəhalətin qarşısını almaq üçün ölkəsində iş görməyə inandıra bilir.
İbn Badis Səudiyyə Ərəbistanını tərk etdikdən sonra Suriya və Misirə səfər edir. Qahirə şəhərinin əl-Əzhər məscidində o, bir çox tanınmış ərəb filoloqları və müsəlman alimlərlə görüşür.
1913-cü ildə Əlcəzairə qayıdan ibn Badis doğma şəhəri Konstantinə gələrək, Sidi Qammuç məscidində təlim prosesinə start verir. Onun dərslərində kişilərlə yanaşı, qadınlar və gənclər də iştirak edirlər. İbn Badis xalqa islam elmlərini, ərəb dili və ədəbiyyatını, eləcə də tarixini öyrədir. Alim bir müddət sonra ölkənin müsəlman alimlərini və liderlərini bir çətir altında toplayacaq təşkilat yaratmaq ideyası haqda düşünür.
1931-ci ildə İbn Badis Əlcəzair Müsəlmanları Konqresinin yaradılmasında mühüm rol oynayır. Konqresin fəaliyyəti uzunömürlü olmur və o, 1937-ci ilin yayında ləğv edilir. Qısa müddət sonra isə İbn Badis yaratdığı Əlcəzair Müsəlman Alimlər Assosiasiyasının (ƏMAA) sədri seçilir. Təşkilat özündə ölkənin bir çox müxtəlif və bəzən əks fikirli müsəlman alimlərini birləşdirir. Ölkədə müstəqillik uğrunda müharibə başlayanadək ƏMAA Əlcəzairin islamtəmayüllü və müsəlman siyasətçiləri üzərində böyük nüfuza malik olur.
İbn Badis elə həmin illərdə ölkədə minlərlə azyaşlının təhsil aldığı elm ocaqları yaradır. ƏMAA-nın nəzdində dərc olunan "əl-Cihab" aylıq jurnalı 1925-ci ildən 1940-cı ilədək, İbn Badisin vəfatınadək müntəzəm işıq üzü görür. Jurnal oxucularını assosiasiyanın dini ideya və fikirləri, eləcə də digər dini və siyasi məsələlər barədə məlumatlandırırdı.
İbn Badis 1940-cı il aprelin 16-da doğulduğu Konstantin şəhərində vəfat edib.
İbn Badis ömrünün İslam təliminin doğru-düzgün təliminə, Əlcəzair mədəniyyətinin fransız dəyərləri tərəfindən həzm etdirilməsinə qarşı mübarizəyə həsr etmiş alim, islahatçıdır. Digər bir sıra əlcəzairli müsəlman alimlər kimi o da ölkəsində faşist təbliğatına və fransız işğalçılarının anti-semit intriqalara qarşı çıxmış, bu sahədə əməli iş görmüşdür.
Liu Luqu
Liu Luqu - Tiefu konfederasiyasının şərqdəki III başçısı. Atası Liu Fulun idi. 285-ci ildə hakimiyyətə gəlmişdi. Tsao Vey imperatorunun vassalı olaraq hakimiyyətdə idi. Toba sülaləsindən bir şahzadə ilə evlənmişdi. Bu evlilikdən Liu Kuren və Liu Tucuan adlı övladları olmuşdu.
Bozumtul qızılböcək
Bozumtul qızılböcək- Buğumayaqlılar tipinin Sərtqanadlılar dəstəsinin Qızılböcəklər fəsiləsinə aid olan növ.
Həyat tərzi
thumb|left|150px Böcəklərə bütün yay fəsli rast gəlinir. May ayında yumurta qoyurlar. Yumurtalar əsasən ağacın gövdəsinin yarıqlarına və qabıq altına qoyulur. Yumurtadan iyun ayında çıxan sürfələr ağacın gövdəsinə girərək qidalana-qidalana kökə tərəf irəliləyirlər. Ağacların tör-töküntüsü altında imaqo mərhələsində qışlayırlar. İl ərzində bir nəsl verir. Zərərvericinin sürfə mərhələsindən 2 növ (Macrocentrus ancylivorus Roh., Perisierola gallikola Kieff.) entomofaq qeydə alınmışdır.
Yayılması
Avropa, İran, Suriya, Afrika, Qafqaz, Qazaxıstan. Azərbaycanda Şamaxı-Qobustan, Gəncə-Daşkəsən, Salyan-Muğan və Lənkəran bölgələrində yayılmışdır.
Qarkınlar
Qarkınlar( digər adı: Qarxunlar) — türk-oğuz tayfası
Tarixi
Tədqiqatlara görə XI əsr-XII əsrlərdə  Naxçıvan bölgəsində yerləşmişdilər. Fəzullah Rəşidəddinin (XIII əsr) Cami ət-Təvarix əsərində adı Karkın kimi çəkilir. Şərur rayonundakı Qarxun kəndinin adı Qarkınlarla bağlıdır.
Jorj Simenon
Jorj Simenon — Fransızca yazmış Belçika yazıçısı.
Həyatı
O, 1903-cü ildə Belçikanın Lyej şəhərində anadan olmuşdur. Varlı balaların təhsil aldığı məktəbdə oxuyan Jorj Simenon sonralar təhsil illərini,yaşadığı şəhəri, bazar günləri qonaq getdikləri qohum ailələrini dönə-dönə xatırlayıb. Gözəl rəssam yaddaşına malik olan yazıçı uzun illər gözəl gördüyü bir mənzərəni, burjua intriqalarını dəqiqliklkə təsvir edib.Jorj Simenonun əsərlərində öz obrazını tanıyanlar yazıçını dəfələrlə məhkəməyə veriblər.
Gördüklərini, duyduqlarını dəqiq təsvir etmək bacarığı böyük sənətkarlara xas xüsusiyyətdir.Simenonun bu sahədəki uğurları Qoqolun yaradıcılığı ilə əlaqələndirilir, deyirdi ki, Qoqol mənə, gənc belçikalıya özümü Rusiyada hiss etməyə, onun genişliyini,gözəl mənzərələrini görüb, adətlər, qeyri-adi zövqlərlə, sərt təzadlarla tanış olmağa imkan verdi. Mənim oxucum da özünü əsərdə əhvalatlar baş verən öılkənin, şəhərin, evin, mənzilin sakini saymalıdır.
Yaradıcılığı
Jorj Simenon Çexov və Dostoyevski yaradıclığına da yüksək qiymət verir və onları özünün müəllimləri adlandırırdı. On beş yaşında ikən Simenon, məktəbi bitirməyinə bir il qalmış, təhsilinin yarımçıq qoyur, əvvəl kitab mağazasında satıcı, sonra isə yerli qəzetlərin birində işləyir. Həmin dövrdə Simenon gənc şair və rəssamların dərnəyinin fəal üzvlərindən idi. Bu dərnəkdə müasir incəsənətin problemləri haqda ciddi mübahisələr gedirdi. Simenonun valideynləri onu ticarətlə məşğul olmağa vadar etmək istəyirdilər. Nəhayət, o dözə bilməyib, 1922-ci ildə Parisə yola düşür. İlk vaxtlar o, Parisdə korluq çəkir, çoxlu hekayələr yazıb, paytaxtın qəzet və jurnallarına göndərir. Nəhayət, bəxti açılır. O vaxt “Matən” qəzetinin ədəbi redaktoru vəzifəsində çalışan məşhur yazıçı qadın Kolet onun hekayələrini bəyənir və çap etdirir. Sonralar o, pul qazanmaq naminə, sadə oxucuları cəlb edən, intriqalar və macəralarla dolu çoxlu əsər yazıb çap etdirir və müxtəlif adlarla imzalayır. 1820-ci illərin sonunda Simenon məhsuldar bir yazıçı kimi tanınırdı. Hamı bilirdi ki, o bir həftə ərzində maraqlı bir roman yazmağa qadir istedadlı yazıçıdır. Onun daimi naşiri isə Parisli Fayar idi. Müxtəlif imzalardan əl götürüb əsərlərinin öz ad-familyası ilə imzalamağa ona Fayar məsləhət görmüşdür.
Komissar Meqrenin axtarışları mövzusunda romanların meydana gəlməsi ilə Simenonun şöhrəti ikiqat artır. Bu romanların necə qarşılandığını yazıçı da, naşir də həyəcan içində gözləyirdilər. Həmin əsərlərdə detektiv roman janrının yeni bir xəttini duymuş naşir onları çap edir və risqinə görə mükafatlanır. Simenonun yeni romanları həm yaxşı qazanc gətirir, həm də şan-şöhrət.
Simenonun Komissar Meqresi digər detektiv qəhrəmanlardan fərqlənirdi.Yazıçı yalnız cinayətin törənməsi və onun düyününü sadə bir polis komissarı tərəfindən açılmasını deyil, həm də cinayətin səbəbini, bu səbəbi törədən mühiti açmağa çalışırdı.
Çox keçməmiş Simenon Fransanın ən məşhur yazıçılarından biri kimi tanınır. Əsərləri başqa dillərə tərcümə olunduqca dünya şöhrəti qazanır. Simenon əsərlərinin xarici dillərə tərcümə olunması üzrə dünya rekordu vurmuş yazıçılardandır. Komissar Meqrenin şöhrəti elə artmışdı ki, bu ədəbi qəhrəmanı əbədiləşdirənlər də oldu. 1966-cı ildə Hollandiyanın Delfzelye şəhərində komissar Meqreyə simvolik heykəl qoyulmuşdur. Çünki, Simenon 1929-cu ildə, qəhrəmanı komissar Meqre olan ilk romanı burada yaranıb. Londonda “Madam Tüsso muzeyi” adlanan muzeydə də Meqrenin mumdan düzəldilən fiqurunu görmək olar. Jorj Simenon məhsuldar yazıçı olmaqla bərabər, öz yaradıcılığına ciddi tələbkarlıqla yanaşan bir yazıçıdır. Komissar Meqre silsiləsi ilə böyük şöhrət tapmış Simenon tək detektiv əsərlər müəllifi kimi tanınmaq fikri ilə heç cür razılaşa bilmirdi. O duymuşdu ki, Meqre silsiləsi onu yeknəsəq bir yazıçıya çevirə bilər və o öz yaradıclığında ictimai mövzulu romanlara da xüsusi yer ayırdı, hətta bir müddət  Meqre silsiləsindən əl çəkib, ancaq sosial—psixoloji romanlar yazmaq fikirinə düşdü. Lakin tezliklə ədəbiyyat həvəskarlarının güclü etirazları və daxili narahatlığı yazıçıya anlatdı ki, komissar Meqre obrazı onun həyatının ayrılmaz bir hissəsinə, oxucu kütləsi arasında sərbəst yaşayan canlı bir şəxsiyyətə dönüb. Simenonun sosial-psixloloji romanları komissar Meqre ilə yanaşı yaşamalı oldu. Sosial-psixoloji romanları müəllif "çətin” romanlar adlandırdı. Bununla da o, insanın daxili mübarizəsini, düşdüyü çətin vəziyyətlərdən çıxış yolu axtarmasını, uğurları və uğursuzluqları təsvir etməyə çalışırdı. Simenonun nə üçün yazdığının səbəbini soruşduqda, o belə cavab vermişdi:
“Ona görə yazıram ki, yazmaq məni həyatımdır. Mənə yazılan məktublarda oxuyanda ki, əsərlərim adamlara özlərini anlamaqda, başqalarını duymaqda, hər hansı bir çətinliyi aradan qaldırmaqda, bir sözlə, onların həyatına nə yollasa kömək edir, həddən artıq sevinirəm”.
Hələ 1973-cü ildə yetmiş yaşı ərəfəsində Simenon rəsmən bildirmişdir ki, yorulub və daha roman yazmaq fikrində deyil. Yetmiş yaşacan yazdıqları ilə kiçik kitabxana yaratmış bir yazıçının yorulmağına şübhə edən olmadı. Onu yaradıclıqsız təsəvvür edə bilməyən fransız tənqidçiləri haqlı olaraq dedilər ki, Simenon müəyyən vaxt istirahətdən sonra yaradıcılığa qayıdacaq və çox güman ki, bioqrafik əsərlər yazacaq. Mütəxəssislərin gümanı düz çıxdı, az sonra Simenonun xatirələr kitabları çap olundu. Dilimizə tərcümə olunmuş əsərləri “Malular ailəsi” və “Meqrenin qəlyanı” əsərləri olmuşdur. “Malular ailəsi” romanı yeni nəsillə köhnə nəsil arasındakı kəskin, barışmaz ziddiyyəti əks etdirir. Alen Malu yeni ideallar uğrunda mübarizə aparan qərb gənclərinin ümumiləşmiş sürətidir.
Aleksandr İvanov (güləşçi)
Bioqrafiyası
1951-ci ildə Yakutiyada doğulmuşdur. İlk əvvəl 1966-cı ildə sərbəst güləşlə məşğul olur. . 1968-ci ildə «Hərbi birləşmələr», 1969 ildə «Məhsul», 1970 ildən isə «Spartak» (Yakutiya) kulublarında yarışmışdır. 1970 ildən Alma-Atıya köçmüş və Qazax dövlət bədəntərbiyəsi institutunu təmsil edir.
İdman naliyyətləri
1970-ci ildə SSRİ sərbəst güləş üzrə ölkə çempionatında 6 yeri tutur. 1972 ildə «Burevestnik», 1972 ildən karyerasının sonuna qədər «Hərbi birləşmələr» klubunda davsm etdirmişdir. 1972 və 1973-ci illərdə keçirilən SSRİ sərbəst güləş üzrə ölkə çempionatlarında ikinci yeri tutur. 1974-cü ildə isə çempion olur. Bu uğurunu isə 1976-cı ildə təkrarlıya bilir.
1972-ci keçirilən Yay Olimpiya oyunlarında 52 kq çəki dərəcəsində yarışmışdır.
Döyüşləri:
Tiflisdə keçirilən beynəlxalq yarışmanın dördqat çempionu (1971, 1973, 1977, 1978), veteran-ustalar arasında çempion (1993).
1979-cu ildən peşəkar idmanı tərk edir. Hal-hazırda Mirnıy olimpiya təyinatlı məktəbin direktorudur.
Neftyanik stadionu (İşimbay)
Neftyanik stadionu («Нефтсе» стадионы) — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikasının İşimbay şəhərindəki əsas idman qurğusu. Şəhər mərkəzində olan Lenin meydanının yaxınlığında yerləşir. Stadionun tutumu 5000 nəfərlikdir. İşimbay şəhərinin "Neftyanik" futbol klubu özünün ev oyunlarını bu stadionda keçirir. Stadionun direktoru İvan Kapoşkodur.
Tarixi
1947-ci ildən "İşimbayneft"ə aid olmuş bu stadion, 2000-ci ildən şəhərin bələdiyyə qurumuna aiddir.
İnfrastrukturu
Stadionun tribunaları üstüaçıq formadadır. Stadionun futbol meydançasının ölçüləri 105x68 m-dir. Meydançanın kənarında atletizm üçün 400 m-lik yer vardır. Bundan başqa uzunluq və uzunluq atışları, disk və nizə, atış üçün də şərait yaradılmışdır. Stadion ərazisində 18x9 m ölçülü idman zalı, basketbol, voleybol, xokkey meydançaları və s. də var.
Fəaliyyəti
Təlim zallarında stolüstü tennis üzrə dərslər keçirilir.
İl ərzində stadion vətəndaşların istifadəsində olaraq, onların istirahəti üçün burada şərait yaradılır. Mütəmadi olaraq milli, Respublika və regional miqyaslı idman tədbirləri keçirilir.
Stadion özü qışda İşimbay sakinləri tərəfindən buz meydançası kimi də istifadə olunur. 400px|center|thumb|Buz meydançası, 2011 Burada əsasən Başqırdıstan Respublikası Çempionatının futbol matçları, "Dəri top" turniri və uşaqlar arasında məşhur olan "Həyət futbolu" oyunları keçirilir.
Daşkənd İnformasiya Texnologiyaları Universiteti
Tarixi və fəaliyyəti
2005-ci ildə "İnformasiya texnologiyaları sahəsində kadrların hazırlanmasının sisteminin təkmilləşdirilməsi Haqqında" Özbəkistan Respublikası Prezidentinin sərəncamına əsasən universitet informasiya-kommunikasiya texnologiyaları (İKT) sahəsində mütəxəssislərin hazırlığı üzrə əsas ali məktəb elan edilib.
Universitetdə orta (2 lisey), bakalavriatura (25 istiqamət), magistratura (24 ixtisas), aspirantura və doktorantura təhsil pillələri üzrə tədris həyata keçirilir.
Professor-müəllim heyəti təqribən 400 insandan ibarət olan ali təhsil ocağında 4 akademik, 21 professor, 24 elmlər doktoru, 87 elmlər namizədi və dosent çalışır, 8500-dən çox tələbə universitetdə və filiallarda təhsil alırlar. Hazırda ali təhsil ocağında 28 kafedra və 37 tədris laboratoriyası, 10 tədqiqat laboratoriya və şəxsi şəbəkəyə malik, 18 mindən artıq müasir kompüterlərlə təchiz edilmiş kompüter mərkəzi, 20-dən çox multimedia sinifləri və 400 mindən kitabın daxil olduğu informasiya-resurs mərkəzi (kitabxana) fəaliyyət göstərir.
Son 10 il ərzində universitetdə köklü dəyişikliklər baş verib. Universitetin binası, auditoriyalar və kabinetlər, yataqxana əsaslı surətdə təmir edilib, yeni müasir tədris korpusu, 700 yerlik yeməkxana, eləcə də 400 nəfərlik idman kompleksi inşa edilib.
Universitetin 5 şəhərdə filialı fəaliyyət göstərir.
2005-ci ildən sonra universitetin Karşi, Nukus, Səmərqənd, Urgənç və Fərqanə şəhərlərində regional filialları inşa edilib. Filiallarda təhsil informatika və informasiya texnologiyaları, peşə təhsili (informatika və İT), telekommunikasiya, texnika və texnologiya xidmətlərinin göstərilməsi (elektron və kompüter texnikası üzrə) ixtisasları üzrə bakalavr hazırlığı həyata keçirilir. Magistratura pilləsi üzrə ixtisaslara isə kompüter sistemləri və onların proqram təminatı və peşə təhsili (informasiya-multimedia texnologiyaları üzrə) istiqamətləri daxildir.
Ali məktəbdə 7 fakültə mütəxəssis hazırlığı ilə məşğul olur.
Ali məktəbin istifadəyə verilən ilk fakültəsi telefon-teleqraf rabitəsi fakültəsi olub, nəticədə bir sıra ad dəyişikliklərindən sonra fakültə telekommunikasiya texnologiyaları adlandırılıb. Fakültə optik lifli, peyk, radiorele və kabel rabitə xətləri, rəqəmli və analoq telekommunikasiya sistemlərinin layihələndirilməsi, tikintisi və istismarı üzrə mütəxəssislər hazırlayır. Burada ali riyaziyyat, elektrik zəncirləri nəzəriyyəsi, telekommunikasiya ötürmə sistemləri, telekommunikasiya şəbəkələri və kommutasiya sistemləri, şəbəkələr və məlumatların ötürülməsi sistemləri kafedraları yaradılıb.
Radio rabitə və radioyayımı fakültəsi 1957-ci ildə təşkil edilib. Hazırda fakültədə elektronika, radiotexnika və radiorabitə, radio rabitə sistemləri və qurğuları, televiziya və radioyayım, rabitə qurğularının enerji təchizatı ixtisasları üzrə tədris həyata keçirilir.
Əsası 1996-cı ildə qoyulan iqtisadiyyat və idarəetmə fakültəsinin məzunları əsasən iqtisadi planlaşdırma bölmələrində, rabitə sahəsi üzrə istehsal-texniki xidmətlərdə, səhmdar və özəl müəssisələrdə, layihə təşkilatları və sosial sferada çalışırlar. Fakültədə iqtisadiyyat, idarəetmə və marketinq, poçt xidmətinin avtomatlaşdırılması, iqtisadi nəzəriyyə, fəlsəfə kafedraları yaradılıb.
Universitetin televiziya texnologiyaları fakültəsi 2009-cu ildə istifadəyə verilib. Fakültədə teleoperator, mühəndis-videomontajçı və kompüter qrafikası, səsyazma üzrə mütəxəssislər hazırlanır.
2011-ci ildə yaradılan peşəkar təhsil fakültəsində informatika və informasiya texnologiyaları sahəsində peşəkar pedaqoqların hazırlanması və yenidən hazırlanması həyata keçirilir. Fakultə sözügedən sahə üzrə ali təhsil müəssisələri, peşəkar kolleclər və akademik liseylər, həmçinin məktəblər üçün müəllimlər hazırlayır.
Xüsusi fakültə rabitəçi zabitlərin hazırlığı üçün 1993-cü ildə təşkil edilib.Fakültə tərkibində 8 xüsusi kafedra var. Kafedralar müasir telekommunikasiya və radiotexnika vasitələri ilə təchiz edilib, multimedia vasitələri əsasında kompüter sinifləri yaradılıb.
Universitet akademik distant təhsil formalarını tələbələrin ixtiyarına verib.
Daşkənd İnformasiya Texnologiyaları Universitetində distant təhsilin təşkili prioritet məsələlər sırasında yer alır. Ali məktəbin MOODLE platformasında hazırlanan virtual maarifləndirici portalı 493 bölmədən ibarətdir. Hər bölmə tədris-normativ sənədlər, mühazirə materialları, praktik məşğələlər üçün metodik göstərişlər, terminlər, ədəbiyyat siyahısı, test sualları, qiymətləndirmə meyarları və s. predmetlər üzrə məlumatları özündə əks etdirir.
Ali məktəbdə tətbiq edilən “Virtual University” (http://e.tuit.uz/) distant təhsil sistemi tələbələrə distant formada kurslarda iştirak etmək imkanı verir: bu sistemdə qeydiyyatdan keçən istifadəçilər şəxsi kabinet alır, onun vasitəsilə materialları əldə edir, attestasiyadan keçir və müəllimlərlə ünsiyyət saxlayır. Eyni zamanda semestr ərzində tələbə mühazirə materiallarını alır, onları mənimsəyir, laboratoriya işini əldə edir və nəticələri müəllim tərəfindən yoxlanılması üçün sistemə yükləyir.
"Estudy" (http://estudy.uz/) distant təhsil sistemi isə akademik liseylərin və orta məktəblərin şagirdləri, həmçinin peşəkar kolleclərin və ali təhsil müəssisələrinin tələbələri üçün fizika və riyaziyyat fənləri üzrə interaktiv distant kursların təşkili üçün nəzərdə tutulub.
Beynəlxalq əlaqələri
Ali təhsil müəssisəsi geniş beynəlxalq əlaqələrə malikdir.
Daşkənd İnformasiya Texnologiyaları Universiteti 26 ölkənin (Azərbaycan, Türkiyə, Cənubi Koreya, Rusiya, Malayziya, Belçika, Niderland, İspaniya, İsveç, Fransa, İtaliya, Almaniya, ABŞ, Böyük Britaniya, Avstriya, Hindistan, Çin, Misir, Yaponiya, Ukrayna, Belarus, Qazaxıstan, Latviya, Litva, Ermənistan, Gürcüstan) 57 universiteti, 10 elmi-tədqiqat mərkəzi, 15 təşkilat və şirkəti ilə əməkdaşlıq edir. Xarici partnyorlar ilə birgə universitetdə 5 mərkəz təşkil edilib:
Avropa (ümumi şəbəkə portalı)
Avropa (ümumi şəbəkə portalı) — Avropa Birliyinin rəsmi ümumi şəbəkə səhifəsidir. Səhifə ziyarətçilərini ola biləcək ən sürətli şəkildə axtardıqları məlumat ya da ehtiyac etdikləri xidmət vahidinə istiqamətləndirmək və Avropa Birliyi vətəndaşlarının Avropa Birliyi təşkilatları təsirini artırmaq məqsədiylə yaradılmışdır.
Ağcaqala (Səlim)
Ağcaqala — Qars ilinin Səlim ilçəsinin Mərkəz bucağında kənd.
Coğrafiyası
Kənd Qars ilinin inzibati mərkəzi Qars şəhərindən 48 km, Səlim ilçəsinin inzibati mərkəzi Səlim qəsəbəsindən 18 km uzaqlıqda yerləşir.
Əhalisi
31 dekabr 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 859 nəfər daimi əhali yaşayır.
Milli tərkibi
1886-cı ilə olan məlumata əsasən Rusiya İmperiyasının Qars vilayətinin Çıldır şöbəsinin Cəli kənd cəmiyyətinin Ağcaqala kəndində 178 nəfər əhali yaşayırdı, onların hamısını etnik qarapapaqlar təşkil edirdi.
Dofen (kommuna)
Dofen (, Daufin) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Forkalkye kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.
Texnogen landşaft
Texnogen landşaft - müasir güclü texnikadan istifadə etməklə strukturası və forması insanın təsərrüfat fəaliyyəti nəticəsində yaranan antropogen landşaftın müxtəlif növləridir. İnsanın təsiri birbaşa (torpağın, bitkinin, yerin üst qatının, sənaye, məişət, tikinti, neft tullantıları ilə yerin səthin tutulması, su ilə basdırılması) və dolayı yolla (suyun, torpağın, atmosferin sənaye tullantıları ilə çirklənməsi və dəyişməsi) ola bilər.
Dofen (kommuna)
INSEE kodu — 04068.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 787 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 513 nəfər (15-64 yaş) arasında 349 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 164 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 68.0%, 1999-cu ildə 67.6%). Fəal olan 349 nəfərdən 308 nəfəri (174 kişi və 134 qadın), 41 nəfəri işsizdir (15 kişi və 26 qadın). 164 hərəkətsiz olan 55 nəfər arasında şagird və ya şagird, 49 nəfər təqaüdçü, 60 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Ənvər Əsgərov
Ənvər Əsgərov — Sovet və Azərbaycan rəssamı, 1970-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvü, Sultan Məhəmməd mükafatı laureatı, Azərbaycanın əməkdar rəssamı,  Azərbaycanda və xaricdə çoxsaylı sərgi iştirakçısı. Ənvər Əsgərovun əsərləri Azərbaycan və Rusiya muzeylərində, Azərbaycan, Rusiya, Böyük Britaniya, Türkiyə, İsveçrə və ABŞ-də şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır.
Bioqrafiya
Ənvər Əsgərov 1 may 1940-cı ildə Qəbələdə anadan olmuşdur. İlk peşəkar təhsilini Əzim Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Məktəbində Barat Maratlı, Kamil Xanlarov və Lətif Feyzullayev kimi rəssamlardan almışdır. Daha sonra Sankt-Peterburqdakı V.Muxina adına Ali Sənaye Rəssamlığı İnstitutunu bitirmişdir. 1968-ci ildən Azərbaycan və SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. 1993-cü ildə Rəssamlar İttifaqı tərəfindən Sultan Məhəmməd mükafatına layiq görülüb. 2000-ci ildə Əməkdar rəssam fəxri adına layiq görülmüşdür.
Ənvər Əsgərovun yaradıcılığının erkən dövrü sənaye mənzərələri ilə əlaqədar olmuşdur. Lakin onun yaratdığı Bakının neftçıxarma şəhəri simaları o qədər lirik və zərif idilər ki, rəssamın əsərləri Azərbaycan paytaxtının vizit kartı kimi çıxış edirdilər. 1973-cü ildə onun “Abşeronun Orqanı” əsəri gənclər üçün “Smena” jurnalının aprel nəşrinin cildini bəzəmişdi. Post-sovet dövründə Ənvər Əsgərovun əsərlərində dəyişiklik baş verdi. Yaradıcılığında monumental sənaye kompozisiyalarına üstünlük verən rəssam kamera tipli həndəsi natürmortlar çəkməyə başlamış, az sonra isə formal baxımdan çox sadə olan bu əsərlər op-art üslubunda işlənmiş rəsmlərlə əvəz edilmişdir.
Ənvər Əsgərovun 1995, 2003, 2010, 2015 və 2017-ci illərdə Bakıda fərdi sərgiləri təşkil ediliib. Onun əsərləri 1998-ci ildə Vaşinqtonda keçirilən “World bank art” adlı sərgidə nümayiş etdirilib və bir neçə əsəri ABŞ kolleksiyaçıları tərəfindən alınıb. 2009-cu ildə “Azerbaijan culturalscapes” layihəsi çərçivəsində Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən İsveçrənin Bazel şəhərində keçirilən “Baku Unlimited” adlı sərgidə Ənvər Əsgərovun əsərləri də nümayiş etdirilib. Əməkdar rəssamın əsərləri Rusiya Mədəniyyət Nazirliyinin fondunda, Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyində, Dövlət Rəsm Qalereyasında və bir çox xarici ölkələrdəki şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır.
Rəssam 2014-cü ilin dekabr ayında dünyasını dəyişib.
Şəxsi həyatı
Ənvər Əsgərov Elvira Əsgərova (Atayeva) ilə evli olub. Cütlüyün 3 uşağı var: bir oğlan və iki qız. Oğlu — Rövşən Əsgərov, "Nə? Harada? Nə zaman?" televiziya verilişinin məşhur oyunçusu və jurnalistdir. Qızları — Xumar və Səlimə.
Svetlana Boqdanova
Svetlana Boqdanova (d. 3 sentyabr 1976) — Rusiyanı təmsil edən su poloçusu.
Yu Nakasato
Yu Nakasato (d. 14 iyul 1994) — Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 20 oyun keçirib.
Əbdürrəhman əl-Bədəvi
Əbdürrəhman əl-Bədəvi (1917-2002) - Görkəmli Misir filosofu və ədibdir.
Həyatı
Əbdürrəhman Bədəvi 1917-ci il fevral ayının 17-də Misirdə, paytaxt Qahirədən 95 mil aralıda yerləşən Şərabas kəndində anadan olub. İlk təhsilini Qahirədəki əs-Səidiyyə məktəbində alan Bədəvi paytaxtdakı Misir universitetindən fəlsəfə üzrə I dərəcəli diplomla məzun olmuşdur (1938). Bədəvinin dissertasiyası üzrə təyin edilən elmi rəhbər isə tanınmış rus əsilli fransız filosof Aleksandr Koyre olmuşdur.
1950-1956-cı illərdə Bədəvi ölkənin İbrahim Paşa Universitetində pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. 1954-cü ildə Misirin yeni konstitusiya layihəsini hazırlayan komitəyə üzv seçilən filosof dövrün ölkə başçısı Camal Əbdünnasirlə mübahisə etdiyinə görə 2 il sonra - 1956-cı ildə komitədən uzaqlaşdırılmışdır.
Bədəvi 1956-1958-ci illərdə əsasən bisavad və riyakar diplomatlara dəstək xarakteri daşıyan Misirin İsveçrədəki mədəniyyət attaşesi vəzifəsini icra etmişdir.
Alim 1967-ci ildə Fransanın Sorbon universitetində pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmaq üçün C. Nasirin Misirini tərk etməsini "böyük həbsxana"dan qurtulmaq kimi xarakterizə etmişdir. 1967-1973-cü illərdə Liviyanın ali təhsil ocaqlarında elmi fəaliyyətini davam etdirən professor Bədəvinin sözügedən ölkədəki pedaqoji işi dövrün lideri Müəmmər Qəddafinin alimin əməkdaşlıq etdiyi universitetə gəlişi zamanı tələbələrinin ölkə başçısı ilə söz azadlığına dair mübahisəsi və ikincinin qəzəbi ilə başa çatmışdır. Qəddafi Bədəvinin şəxsi kitabxanasını açıq şəkildə yandıraraq, alimin həbsinə göstəriş versə də, dövrün Misir prezidenti Ənvər Sədatın məsələyə müdaxiləsindən sonra alim sərbəst buraxılmışdır.
1975-1982-ci illərdə Küveytin ali təhsil ocaqlarında dərs deyən və "ərəb ekzistensializminin qabaqcıl ustadı" adlandırılan Bədəvi 75-i ensiklopedik dəyəri olan 150-dən çox elmi işin müəllifidir. Doğma ərəb dili ilə yanaşı, ingilis, ispan, fransız və alman dillərinə də əsər qələmə alacaq qədər yiyələnən alim yunan, latın və fars dillərində olan elmi və tarixi ədəbiyyata da asanlıqla müraciət etmişdir.
İslam fəlsəfəsi professoru olan, Qahirə, Tripoli, Tehran və Küveyt əmirliyindəki universitetlərdə dərs deyən Bədəvi 1985-ci ildə Fransanın paytaxtı Parisə gəldiyi zaman İslam fəlsəfəsi, İslam tarixi və Məhəmməd peyğəmbərin həyatına dair 30-dan çox əsərin müəllifi idi.
Bədəvi 2002-ci ildə dünyasını dəyişmişdir.
Alimin xüsusilə "Qərb düşüncəsinin formalaşmasında İslamın rolu" əsəri dünyanın müxtəlif dillərinə tərcümə edilmişdir. Əsərində ümumilikdə Qərb dünyasının, xüsusilə də Avropanın İslama münasibətini tənqid edən alim hər hansı bir dini və ya istənilən fərdi tanımaq üçün əvvəlcə onun düşüncəsini doğru öyrənmək zərurətini, daha sonra onu təhlil etməyin vacibliyini vurğulamışdır.
Alimin xüsusilə iki kitabı - "Qərb düşüncəsinin formalaşmasında İslamın rolu" və "Əbədi hikmət" əsərləri islam dünyasında geniş rezonans doğurmuşdur.
Səfəvi-Osmanlı müharibəsi (1578-1590)
İlk mərhələdə Lələ Mustafa Paşanın Qafqaza yürüşü və Çıldır döyüşü baş verir. Bu döyüş Osmanlı qələbəsi ilə başa çatır. İkinci mərhələdə isə Mollahəsənli döyüşü baş tutmuşdur. Bu döyüş Səfəvilərin qələbəsi ilə sona çatdı. Üçüncü mərhələdə isə Məşəl savaşı baş vermişdir. Bu döyüş Osmanlı qələbəsi ilə başa çatmışdır. Müharibənin dördüncü mərhələsində dövlət daxilində olan çəkişmələr, siyasi-iqtisadi münasibətlərin pozulması, araverməyən müharibələr, Osmanlıların Təbriz üzərinə yürüşü, əhalinin göstərdiyi mübarizə öz əksini tapmışdır.
Azərbaycanın şimal qərbində Qanıxçay sahilində — Zaqatala-Balakən ərazisi baş verən döyüşdə Səfəvi qoşunları qalib gəldi. Lakin müharibənin sonrakı döyüşlərində Osmanlılar ardıcıl qələbələr qazanırlar və 1590-cı ildə bağlanan İstanbul sülh sazişi ilə iki dövlətinin müharibələrinin yekun mərhələsi vurulur. İstanbul sülh müqaviləsinə əsasən, Talış bölgəsi istisna olmaqla Bütün Şimali Azərbaycan, Qərbi Azərbaycan, eləcə də Cənubi Azərbaycanın bir hissəsi – Şirvan və Qarabağdan Təbriz və Marağayadək ərazilər Osmanlı dövlətinin nəzarətinə keçib.
Səfəvilərin vəziyyəti
Təhmasib şahın 53 il 6 aylıq hökmranlığından və onun vəfatından sonra paytaxtda ictimai siyasi vəziyyət son dərəcə gərginləşmiş, alimlər, əmirlər və ümumiyyətlə xalq təşvişə düşmüşdü. Bütün bunların səbəbi isə Təhmasibin yerinə kimin təyin olunacağı ilə əlaqəli idi. Təhmasib vəfat etdikdən sonra mühüm dövlət vəzifələrini tutan paytaxtdakı Ustaclu tayfasından olan qızılbaşlar Heydər Mirzəni, əfşarlar isə İsmayıl Mirzəni dəstəkləyirdilər. Təhmasib şah dünyasını dəyişməklə onların arasında ciddi qarşıdurma meydana gəlmiş və Səfəvi səltənətinin üzvləri də iki hissəyə ayrılıb onlardan birini dəstəkləyə başlamışdılar. İsmayılın yaxınları isə onun Qəhqəhə qalasından azad olunması üçün fəaliyyətə başlamış və buna nail olmuşdular.