cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əbdüləziz
Səltənət illəri
Sultan Əbdüləziz yeni sədrəzəm Yusif Kamil Paşanın təklifi ilə 3 aprel 1863-cü ildə Misirə səyahət etdi. Babası Yavuz Sultan Səlimdən sonra Misir torpaqlarına gələn ilk Osmanlı sultanı oldu. Burada böyük sevinclə qarşılanan Sultan Əbdüləziz Mehmed Əli Paşa üsyanından sonra demək olar ki, ayrı bir dövlətə çevrilən Misir əhalisini Osmanlı imperiyasına qazandırmaq istəyirdi. Misir hakimi İsmayıl Paşa tərtiblədiyi möhtəşəm əyləncə məclisləri ilə sultanın gözünə girmişdi. Sonrakı illərdə sultanın eyş-işrətə və israfçılığa düşməsinin də səbəbi bu məclislər oldu. 28 may 1866-cı ildə Misirdə vərasət sistemini dəyişən İsmayıl Paşa 2 iyunda sultandan xədiv ünvanı aldı və bu ünvanın atadan oğula keçməsini təmin etdi.
Çılpaqçiçək jasmin
Ekologiyası
Torpağa az tələbkar, quraqlığa, küləyə davamlı və işıqsevən bitkidir, lakin yarımkölgəlikdə də inkişaf edir.
Əbdüləziz
Səltənət illəri
Bu əsnada yaranan ikinci problem isə xarici ölkələrin müdaxilələri səbəbi ilə yaranan daxili ayaqlanmalar oldu. Rusların Balkan yarımadasındakı slavyanları üsyana təşviq etməsi digər dövlətlərin də fikrini burada cəmlədi. Qərb dövlətlərinin təhriki ilə Livanda iki qəbilə arasındakı mübarizə qanlı müharibəyə çevrilmişdi. Muxtariyyət tələbi ilə başlayan Qaradağ üsyanı yatırıldı. Rusiya və Fransanın müdaxilələri ilə tezliklə Serbiya, Ruminiya və Krit adasında da yeni hadisələr baş verdi.
left|thumb|289x289px|Sultan Əbdüləziz və [[Kraliça Viktoriya]] Fransa imperatoru III Napolyon Beynəlxalq Paris Sənaye Sərgisinin açılışı münasibətilə Sultan Əbdüləzizi Fransaya dəvət etmişdi. İstanbuldakı fransız səfirinin vasitəçiliyi ilə bu dəvətin beynəlxalq sülhə təkan verəcəyini də bildirmişdi. Bu əsnada İngiltərə kraliçası Viktoriya da sultanı Londona dəvət etdi və beləliklə, Sultan Əbdüləziz hər iki ölkənin dəvətini qəbul edərək 21 iyun 1867-ci ildə Avropa səyahətinə çıxdı. Beləliklə, Osmanlı tarixində xarici ölkələrə səyahət edən yeganə sultan və xristian dünyasına dost olaraq gedən ilk xəlifə Əbdüləziz oldu. Fransa və İngiltərəni ziyarət edən, bu əsnada Belçika, Prussiya və Avstriyadan da keçən sultan 7 avqust 1767 tarixində İstanbula qayıtdı.
Çılpaqçiçək jasmin
Azərbaycanda yayılması
Abşeron, Gəncə, Naxçıvan və s. şəhər və rayonlarda mədəni şəraitdə becərilir.
Əbdüləziz
Səltənət illəri
Sultan Əbdüləzizin bu səyahəti beynəlxalq sülhün təmin edilməsində önəmli rol oynadı. Ancaq Qərb dünyasının dəstəyi ilə ayaqlanan xalqlarla uzun çəkişmə və mübarizənin ardından Ruminya knyazlığı tanındı və Serbiyadakı qalalardan türk əsgərləri geri çağırıldı (1867). Krit adasının yunanlara ilhaq edilməsi təklifi isə qəbul edilmədi. Rusiyanın təşviqiylə Rus Provaslav kilsəsindən ayrılmaq istəyən bolqarların istəyi qəbul edildi və 1870-ci ildə müstəqil bolqar kilsəsinin qurulmasına icazə verildi. Beləliklə, bolqarların muxtariyyət arzularına şərait yarandı.
Çılpaqçiçək jasmin
İstifadəsi
Abşeronun iqliminə yaxşı dözür, tez böyüyür, park və bağların yaşıllıqlarında tək-tək və ya qrup halında istifadə olunur.
Əbdüləziz
Səltənət illəri
Avropada baş verən siyasi hadisələr, xüsusilə də Fransanın Almaniyaya məğlub olması Osmanlı imperiyasına da təsir etdi. Belə ki, Osmanlı reform proqramındakı ən güclü dəstəkçisi olan Fransanı itirmiş, Rusiya isə 1856-cı ildə bağlanan Paris sülhündəki şərtləri tanımadığını elan etmişdi (1871). Nəticədə Rusiya Balkan millətləri üzərindəki təzyiqləri artırdı və bölgədə rus təhlükəsi yenidən yarandı. İlk muxtariyyət tələbi 1875-ci ildə Herseqovinada, ardından Bosniyada baş tutdu. Üsyançılar Rusiya, Serbiya və Qaradağ tərəfindən dəstəklənirdi. Rusiyanın Balkan yarımadasında güclənməsini istəməyən Avstriyanın səylərinə baxmayaraq üsyan Bolqarıstana da sıçradı. Bu əsnada Salonikidə yaranan iğtişaşlarda iki səfirin öldürülməsi Qərb dövlətlərinin hadisələrə müdaxiləsinə səbəb oldu. Berlin memorandumu adlanan qərarnaməni Bab-ı Əliyə göndərmək istəsələr də, bu əsnada Sultan Əbdüləziz artıq taxtdan endirilmişdi.
Sultan Əbdüləzizin beynəlxalq problemlərlə keçən səltənəti illərində ölkə daxili böhranlarla da çalxalandı. Aparılan islahatlar və əldə edilən irəliləyişlər sədarətə gətirilən paşaların şəxsi səylərindən asılı hala düşmüşdü. Bu səbəblə Sultan Əbdüləziz səltənəti 2 dövrə ayrılır. Taxta çıxmasından 1871-ci ilə qədərki dövrdə hökumət əsasən Mehmed Fuad Paşa və Mehmed Əmin Əli Paşanın əlində idi. Bu dövrdə tənzimat və islahatlar dövrü davam etmiş, bəzi yeni müəssisələr açılmış və olduqca uğurlu xarici siyasət yeridilmişdir. Mehmed Əmin Əli Paşanın vəfatından sultanın devrildiyi 1876-cı ilədək olan ikinci dövrdə isə hakimiyyətdə Mahmud Nədim Paşa və Mithat Paşa söz sahibi idi.
Sultan Əbdüləziz Osmanlı imperiyasının uğurlu davamını Rusiyaya qarşı hərbi gücə sahib olmaqda görürdü. Bu səbəblə səltənəti dövründə həm şəxsi imkanları, həm də xarici borclanmalarla bu sahəyə pul ayırdı. Avropadan yeni isthesal olunmuş onlarla silah növü idxal etdi. Alınan böyük miqyaslı toplarla İstanbul boğazı və bəzi sərhəd qalaları təhkim edildi. Prussiyadan mütəxəssis zabitlər çağırıldı və Hərb məktəbi yenidən təşkil edildi (1866). Hərb qanunları müasir şərtlərə uyğunlaşdırıldı (1869). Kiçik hərbi məktəblər açıldı. Daşqışlaq, Gümüşsuyu və Taksim ordu qışlaqları inşa olundu. Bu gün İstanbul Universitetinə aid olan bina da Hərbi nazirlik olaraq Sultan Əbdüləziz tərəfindən inşa edilmişdir. Bu dövrdə dənizçilik də inkişaf etdirildi. İngiltərə və Fransa standartlarında yeni donanma qurulması üçün xəzinədən olduqca yüklü miqdarda pullar xərcləndi. Donanma tərsanələri yenidən quruldu. İnşası mümkün olmayan zirehli gəmilər xaricdən idxal edildi. Bahriyə nazirliyi quruldu.
Sultan Əbdüləziz səltənətində borclar 200 milyon qızıla çıxmışdı. Bir il ərzində borc və faiz olaraq ödənən pul miqdarı 14 milyona çatmışdı. O illərdə Osmanlı imperiyasının maliyyə siyasəti borcu borcla ödəməkdən ibarət idi. Xarici ölkələrdən borc alma imkanı olmadığı hallarda isə, Qalata sərraflarından yüksək faizlə borc alınırdı. Nəticədə ölkədəki iqtisadi böhran dərinləşdi. 1875-ci ilin büdcəsində 5 milyon lirə kəsr var idi və artıq daxili və xarici borlanma imkanı qalmamışdı. Sədrəzəm Mahmud Nədim Paşa rus səfirinin tövsiyəsilə, bütün Avropa ölkələrinin etiazı ilə qarşılanan bir qərar qəbul etdi. 6 oktyabr 1875 tarixli qərarla, dövlətə borc verən şəxslərə pul yerinə qiymətli kağızlar paylandı. Qərar daxildə və xaricdə böyük əks-sədaya səbəb oldu. Avropada, əllərində qiymətli kağızlar olan şəxslər Osmanlı səfirlikləri önündə mitinqlərə başladı. Nəticədə həm ölkənin prestiji azaldı, həm də ingilis və fransızlar Osmanlılara düşmən oldular. Əslində rus səfirinin də məqsədi bu idi.
Bərməkilər
Bərməkilər — Abbasilər vəzirləri, tanınmış Fars soylarından biri.
Əbdüləziz
Səltənət illəri
thumb|Sultan Əbdüləziz taxtdan endirildikdən sonra ədəbsiz saray xidmətçiləri ilə
Taxtdan endirilişi və ölümü
Böyük güclərin Osmanlı imperiyasına müdaxiləyə hazırlandığı bu əsnada müxalif qruplar Sultan Əbdüləzizi devirib, Murad Əfəndini taxta çıxarmağı planlayırdı. Mithat Paşanın köşkündə toplanan iclasda Sultan Əbdüləzizin səltənətdə qalması həm ölkənin, həm də müxalif qüvvələrin gələcəyi üçün təhlükəli olaraq görüldü və mədrəsə tələbələrinin üsyana sövq edilmələrinə qərar verildi. Digər tərəfdən isə vəliəhd Murad Əfəndi üsyan edəcək tələbələrə paylamaq üçün şəxsi sərrafı Xristaki Əfəndidən təmin etdiyi sandıq-sandıq qızılı Mithat Paşaya göndərdi. 10 may 1876 günü Fateh, Bəyazid və Süleymaniyyə mədrəsələrinin tələbələri dərslərdən imtina edərək mitinq keçirdi. Bunlara Şirvanizadə Əhməd Hulusi və Gürcü Şərif Əfəndi kimi yüksək rütbəli üləmalar da qatıldı. Hərəkatın planı isə o əsnada vəzifədən alınan Mithat Paşanın şəhər kənarındakı köşkündə hazırlanmışdı. Üsyançılar Ulduz sarayı önünə qədər gələrək şeyxülislamın və sədrəzəmin vəzifədən alınmasını tələb etdi. Mehmed Rüşdü Paşanın sədarətə, Həsən Xeyrullah Əfəndinin şeyxülislamlığa, Hüseyn Avni Paşanın sərdarlığa və Mithat Paşanın məclisə daxil edilməsi elan edildi (12 may) və üsyançılar dağıldı.
Sultan Əbdüləziz düşmənliyində ortaq olan və "möhtəşəm dördlük" adı verilən bu qrup iqtidarı ələ aldıqdan sonra Sultan Əbdüləziz devrilməsi məsələsində razılaşdılar və planı vəliəhd Murad Əfəndiyə bildirdilər. Vəziyyəti leqallaşdırmaq üçün fətva əmiri Qara Xəlil Əfəndi şeyxülislam vasitəsilə sədrəzəmin köşkünə çağırıldı. Onun da planı təsdiq edib qoşulmasından sonra Hüseyn Avni Paşanın vəliəhdi Dolmabağça sarayından qaçırılaraq taxta çıxarılmasına qərar verildi. Bütün bunlar olarkən, Sultan Əbdüləziz hadisələrin yatırıldığını zənn edirdi.
Bərməkilər
Soyadın tarixi
Xızı mahalının əhalisinin tərkibi xuzi dilli bərməkilərdən ibarət idi
Əbdüləziz
Taxtdan endirilişi və ölümü
left|thumb|248x248px|Sultan Əbdüləzizin məzar sandığı, [[Sultan Mahmud türbəsi]] Plan, 26 mayda Hüseyn Avni Paşanın köşkündə toplanan məclisdə yenidən müzakirə edildi və tarix olaraq 31 may günü seçilsə də, bəzi hadisələrin ardından çevriliş 29-30 may gecəsi baş tutdu. Sultan Əbdüləziz əvvəlcə Dolmabağça sarayından Topqapı sarayına aparıldı. Burada onu III Səlimin otağında məhkum etdilər. Bundan məyus olan Sultan Əbdüləziz "Məni də əmim Sultan Səlim kimi burda bitirmək istəyirlər" dedi. Üstəlik otaqda oturmağa yer də yox idi. Həm özü, həm də ailəsi o əsnada yağan yğışın altında saraydan atılması ona olduqca güclü zərbə endirmişdi. Bir müddət sonra başqa bir otağa alınan Sultan Əbdüləziz burada yeni sultana məktub yazdı və öz istəyilə Fəriyə sarayına aparıldı (1 iyun). Ancaq 4 iyun 1876 günü otağında biləkləri kəsilmiş bir halda tapıldı.
Dövlət bürokratiyasından hadisə yerinə gələn ilk şəxs isə sərdar Hüseyn Avni Paşa oldu və hələ də can çəkişən sabiq sultanı otağın pərdəsinə bürüyərək ölməsini gözlədi. Xəbəri eşidən digər dövlət adamları da Fəriyə sarayına gəldi. Əcnəbi həkimlərin də iştirak etdiyi 19 nəfərlik həkim heyətinin cəsədi müayinə etməsinə qərar verildi. Ancaq həkimlərdən bəziləri sultan cənazəsinin bu halda saxlanmasına etiraz edərək bu müayinəyə qatılmadı. Bundan başqa Hüseyn Avni Paşanın da müdaxiləsiylə müayinə olduqca qısa müddət ərzində səthi olaraq aparıldı.
Ardından həkim heyəti bu yaraların onlara göstərilən saqqal qayçısının səbəb olması haqqında bir tibbi raport yazdılar. Daha sonra sabiq sultanın cənazəsi Topqapı sarayına aparıldı və burada yuyulub kəfənləndikdən sonra Sultan Mahmud türbəsinə dəfn edildi. Vəfat xəbəri 6 iyun 1878 tarixində intihar olaraq elan olundu.
Ədalət Paşayev (baş leytenant)
Ədalət Sabir oğlu Paşayev  (Topçu Ədalət) — "Azərbaycan Bayrağı" ordenli şəhid.
Həyatı
Paşayev Ədalət Sabir oğlu 20 iyun 1956-cı ildə Tərtər rayonunun Balakəngərli kəndində doğulmuşdur. Tərtər şəhər 2 saylı orta məktəbi bitirib. 1972–77-ci illərdə Azərbaycan Politexnik İnstitutunda təhsil alıb.
1991-ci ildə yaranan "Tərtər" özünümüdafiə batalyonuna zabit kimi daxil olub. Cəbhədə "Topçu Ədalət" adı ilə tanınıb. 1992-ci il avqustun 23-də Drambonda yaralanıb. Avqustun 25-də Bakıda Respublika Kliniki Xəstəxanasında vəfat edib.
Tərtər şəhər qəbiristanlığında dəfn olunub. Yaşadığı küçəyə onun adı verilib.
Mükafatı
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 16 sentyabr 1994-cü il tarixli 203 saylı sərəncamı ilə Baş leytenant Paşayev Ədalət Sabir oğlu (ölümündən sonra) "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif olunmuşdur.
Mirzə Salah bəy Zöhrabbəyov
Mirzə Salah bəy Hacı Nəcəf bəy oğlu Zöhrabbəyov — görkəmli pedaqoq, Fransada, Rusiyada oxumuş ziyalı.
Həyatı
Mirzə Salah bəy Hacı Nəcəf bəy oğlu 1859-cu ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra Fransaya yollanmış, burada 12 il təhsil aldıqdan sonra o, Rusiyaya gəlir və Sankt-Peterburq şəhərində təhsilini davam etdirmişdi. İnqilabdan əvvəl Şuşaya qayıdır, öz vəsaitinə məktəb tikdirir və həmin məktəbdə rus dili dərsini deməyə başlayır. Bu tədris fənni üçün Mirzə Salah bəy Zöhrabbəyov "Azərbaycanlılar üçün rus dilinin tədrisi" dərslik vəsaitini yazmışdır. Bir müddət Şuşa real məktəbində müəllim işləmişdi. O, Firidun bəy Köçərli birlikdə "Təlimati-lisani-türki" dərsliyini tərtib etmişdi. left|270px|thumb|Mirzə Salah bəy Zöhrabbəyovun yaşayış evi Sovet hakimiyyəti gəldikdən sonra o, öz xoşu ilə Şuşadakı, Vladiqafqazdakı evlərini və şəxsi banklarını onlara təhvil verib,  öz məktəbində müəllimlik fəaliyyətini davam etdirmişdi.
Mirzə Salah Zöhrabbəyov 1940-cı ildə vəfat edib.
Yaradıcılığı
Mirzə Salah bəy Zöhrabbəyov şair idi. Tegin təxəllüsü ilə şeir yazırdı.
Ailəsi
Mirzə Salah Zöhrabbəyovun Cəmil bəy, Zöhrab bəy adlı oğulları, Səkinə xanım, Firuzə xanım, Hümay xanım adlı qızları vardı.
Yuxarı Buzqov
Yuxarı Buzqov — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Yuxarı Buzqov kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 30 sentyabr 2003-cü il tarixli, 500-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Yuxarı Buzqov kəndi Buzqov kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Yuxarı Buzqov kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Toponimikası
Kəndin keçmiş adı Buzqov olmuşdur. Sonralar ondan yaranmış yeni kənd Aşağı Buzqov, bu yaşayış məntəqəsi isə Yuxarı Buzqov adlandırılmışdır. Buzqov ərazidəki çayın adıdır. Kənd Buzqov çayının sahilində yerləşdiyi üçün belə adlanır.
Tarixi
Qarabağ müharibəsi başlandığı dövrdən etibarən ermənilər bir neçə dəfə bu kəndə hücum ediblər, lakin onların hücumunun qarşısını hər dəfə əsgərlər uğurla alırdı. Kənd uğrunda gedən döyüşlərdə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Mirəsgər Seyidov şəhid olmuşdur. Yuxarı Buzqovda kitabxana binası dağıdılmışdır. Bununla yanaşı kənddə əhaliyə məxsus yaşayış evləri və ictimai binalar yandırılmış və top mərmiləri ilə dağıdılmışdır.
Tarixi abidələri
Yuxarı Buzqov kəndində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri qeydə alınmışdır:
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Dərələyəz silsiləsinin yamacında yerləşir.
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Təhsil
Kənddə Yuxarı Buzqov kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Brickellia cavanillesii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Marian plitəsi
thumb|right|375x375px|Marian plitəsi thumb|375px|Marian plitəsi Marin plitəsi — elə də böyük olmayan litosfer plitəsi olub Marian novunun qərbində yerləşir. Litosfer plitəsi üzərində Marian adaları yerləşir. 0,01037 steradion sahəyə malikdir. Bəzən Filippin plitəsinin tərkib hissəsi kimi götürülür.
Filippin plitəsi və Sakit okean plitəsi ilə sərhəddə malikdir. Cənub hissədə Marian, şimal-şərqdə isə İcu-Oqasavar novları yerləşir.
Bəylərin evi
Memarlıq xüsusiyyətləri
XVIII əsrin sonları – XIX əsrin əvvəllərinə aid bu tikilinin memarlıq xüsusiyyətləri həmin dövrə aid bir çox ənənəvi Şuşa evlərinin memarlığı, eləcə də Azərbaycanın digər dağlıq rayonlarının yaşayış evləri üçün xarakterik olan xüsusiyyətlərə malikdir.
İki mərtəbəli evin daha hündür olan birinci mərtəbəsində xidməti otaqlar və axır yerləşir. Açıq daş pilləkən ikinci mərtəbədə yerləşən və şərqə doğru istiqamətlənən daş lodciyaya aparır. Lodciyanın iki tərəfinə yaşayış otaqları, üçüncü tərəfində isə divar yerləşir. Lodciyaya açılan otaqların divarları oyma işləmələrlə bəzədilmiş taxta qapılar və böyük şəbəkə pəncərələrlə bəzədilmişdir. Həmin otaqların qarşı tərəfdəki (lodciyaya açılan divarın qarşı tərəfiindəki) divarları da oxşar şəkildə - böyük şəbəkə pəncərələrlə həll edilmişdir.
Ərəb baharı
thumb|280px|Etiraz dalğasının əhatə etdiyi ölkələr Ərəb ölkələrində etiraz dalğası — 2010-cu ilin dekabrından ərəb ölkələrində işsizlik, ərzaq qiymətlərinin yüksəlməsi, söz azadlığı, bürokratik əngəllər və aşağı həyat səviyyəsi ilə əlaqədar başlayan etiraz nümayişləridir. İlk qiyam 18 dekabrda Tunisdə başlamış və 1987-ci ildən hakimiyyətdə olan dövlət başçısı Zeynalabdin ben Əlinin ölkəni tərk etməsi və onun qurduğu siyasi sistemin çökməsi ilə nəticələnmişdir. Tunis İnqilabının qələbəsi digər ərəb ölkələrində — Misir, Yəmən, Əlcəzair və İordaniyada da nümayişlər dalğasına səbəb olmuşdur.
Xorvatiya dəmir yolları
thumb|260px Xorvatiya dəmir yolları (Hrvatske željeznice, HŽ) — Yuqoslaviyanın dağılmasından sonra formalaşmış Xorvatiyanın milli dəmir yol şirkəti. thumb|260px
Dəmir yol şəbəkəsi
thumb|Y1 7122 class thumb|Dəmir yol bileti (HŽ) Xorvatiya dəmir yollarının uzunluğu 2 974 km-dir. Bunun cəmi 248 kilometri iki xətlidir. 1 228 km məsafə elektrikləşdirilmişdir. Bu isə ümumi dəmir yolunun 41,3 % təşkil edir. Maksimal sürət 160 km/s-dır.
Ölkə ərazisində bir necə mühüm dəmir yol xətləri vardır:
Üstəlik Sloveniya, Macarıstan, Bosniya və Herseqovina və Serbiya istiqamətində xətlər fəaliyyət göstərir.
Dəmir yollarının təmirininə ehtiyac vardır. Yuqoslaviyanın dağılmasından sonra dəmir yollarının maliyyələşməsində müəyyən çətinliklər yaranmışdır. Mühüm dəmiy yollarının bir hissəsi hələdə elektrikləşdirilməmişdir. Bəzi yolların tap istifadəyə yarasızdır. Bununla belə həmin ərazilərdə sürəti azaltmaqla yollarda istifadə edilir.
Son on ildə Zaqreb-Novska-Vinkov dəmir yolu xətti təmir edilmişdir. Bu təmirdən sonra sürət 80 km/s-dan 120 km/s qədər artırılmışdır. Bəzən hətta sürətin 160 km/s çatddılırması belə mümkün olur. Dəmir yollarının təmiri hələ davam etdirilir.
Dəmir yollarının problemləri
thumb|280px Dəmir yollarında bir sıra problemlər vardır. Bir zamanlar dəmir yolları Yuqoslaviyanın nəzarətində olmuşdur. Ölkənin dağılmasından sonra keçmiş əlaqələr bir müddət tamamən dayanmışdır.
İstriya şəhərinə bir başa dəmir yolu yoxdur. Əlaqəni təmin etmək məqsədi ilə yüklər Sloveniya ərazisindən keçməklə şəhərə çatdırılır. Halbuki, Riekanın şimalından tunel inşa etməklə əlaqəni təmin etmək olar. Dubrovnik — sərhədyanı ərazi Xorvatiyanın digər ərazilərindən təcrid olunmuşdur. thumb|280px
Yekdar
Yekdar — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Yekdar oyk., mür. Quba r-nunun Rustov i.ə.v.-də kənd. Rustov çökəkliyindədir. Kəndin adı Rustov kəndinin keçmiş məhəllələrindən birinin adından yaranmışdır. Kəndin əhalisi isə XVII əsrin axırlarında Xızı mahalının Kovxan kəndindən çıxmış ailələr olmuşlar. Məhəllənin əsasını Kəlbi oğlu Süleyman qoymuşdur. Onun adı ilə kənd əhalisi hazırda süleymanlar da adlanır. Oykonim tat dilindəki yek (bir) və dar (böyük ev, yurd) sözlərindən ibarət olub, “bir yurd” deməkdir.
Matey Kejman
Mateya Kejman (12 aprel 1979, Zemun, Yuqoslaviya) — keçmiş Serbiya futbolçusu, hücumçu, oyunçu karyerasını başa vurub. Daha çox PSV Eyndhoven klubundakı uğurlu çıxışı ilə yadda qalıb.
Serbiya çempionatlarında dəfələrlə bombardir adını qazanmış Matey Kejman Niderlandda kifayət qədər məşhurlaşıb. Onun "Uçan holland" ölkəsinə gəlişi 2000-ci ilə təsadüf edir. "Narıncı ölkə"də çıxış etdiyi 4 mövsümün 3-də snayperlər siyahısında birinci olmuş serbiyalı rusiyalı maqnat, Çukotka vilayətinin məşhur meri, "Çelsi"nin sahibkarı Roman Abramoviçin şəxsi dəvəti ilə də "Dumanlı Albion"a təşrif buyurdu. Cəmi 5 milyon funt sterlinqə. Lakin hücumçu gözlənilən effekti vermədi, nədənsə oyunu alınmadı – mövsümə cəmi 7 qol vurdu. Elə bunun nqəticəsi idi ki, sonrakı mövsüm madridli "matrasçılar"ın – "Atletiko"nun düşərgəsinə keçmək məcburiyyətində qaldı.
Əfsanəvi korrida ölkəsi İspaniyada da "futbol matadoru"na mövsüm düşərli olmadı. Doğrudur, bəzi qarşılaşmalarda həlledici rol oynadı, matçların taleyini həll etdi, lazımlı qolları vurdu. Ancaq bu onun yenidən göylərə yüksəlməsi, parlaması və yeni zirvələr fəth etməsi üçün yetərli olmadı. Ümumi götürdükdə, o, mövsümü çox zəif keçirdi, çünki gözlənilənləri verə bilmədi, əsl liderə çevrilib komandanı arxasınca aparmadı. Beləliklə, növbəti ünvan Türkiyə, Şərqlə Qərb arasında əfsanəvi körpu, dünyanın mərkəzi sayılan İstanbulun "bülbül" ocağı Fənərbağça oldu. "Şükrü Saracoğlu" ona Niderlanddakı uğurları gətirməsə də, işləri heç də pis getmir. Hər şeyə rəğmən, buna şahmatda "pat" vəziyyəti deyirlər. Çünki nə əla demək olar, nə də ki "pis" deyib onu böyük günahlarda ittiham etmək mümkündür. O özü də, deyəsən, bu vəziyyətdən qurtarmaq istəyir. Belə olmasaydı, onun "dəlisov", dəliqanlı imici heç doğrulmazdı.
İndi Kejman özünə yeni məskən, yeni istinadgah, yeni yuva axtarır. Tez-tez verdiyi müsahibələrdə nədənsə Rusiyanın son çempionu Sankt-Peterburq "Zenit"inin adını çox çəkir. Hə, yeri gəlmişkən, bu klubu da onun dünya şöhrəti qazandığı ölkədən – Niderlanddan olan mütəxəssis Dik Advokaat çalışdırır. Bəlkə, Şimal sahilləri, qızmar dəmiri soyutdu, onu ovundurub öz tilsiminə saldı.
PSV (2000/2001 – 24 qol, 2002/2003 – 35 qol və 2003/2004 – 31 qol)
Demoqrafik siyasət
Demoqrafik siyasət - dövlət orqanları və digər sosial institutlar vasitəsilə əhalinin artımının nizama salınması sahəsində məqsədyönlü fəaliyyətə əsaslanan, əhalinin sayı və strukturu dinamlkasını sabit saxlamağa və ya dəyişdirməyə xidmət edən siyasət.
Məqsəd və vəzifələri
Demoqrafik siyasət doğum sayı, nikahlılıq, boşanma, əhalinin yaş strukturu və onun ölüm miqdarına təsir edən siyasətdir. Geniş mənada demioqraflk siyasəti bəzən əhalinin artması ilə eyniləşdirilir, dar mənada isə onun tərkib hissələrindən biri kimi nəzərdən keçirilir. O, sosial və iqtisadi siyasətlə bağlı olsa da, özünəməxsus xüsusiyyətlərə də malikdir. Demoqrafik siyasətin obyekti kimi ölkələr, onların ayrı-ayrı bölgələri və eləcə də əhalinin ayrı-ayrı qrupları (koqortası - biriəşmiş dəstəsi) da çıxış edə bilər.
Demoqrafik siyasət, əsasən müxtəlif tədbirlər kompleksinə əsaslanır; iqtisadi, inzibati-hüquqi, tərbiyəvi və təbliğati.
Əsasən doğum sayının stimullaşdınlmasına yönəldilən iqtisadi tədbirlərin siyahısına ödənilən məzuniyyət və uşaqların doğulması zamanı müxtəlif müavinətlər, ailənin sayından, yaşından və tərkibindən asılı olaraq uşaqlara verilən müavinət - proqressiv şkala üzrə müxtəlif borclar, kreditlər, vergi və mənzil güzəştləri və s. aiddir.
İnzlbati-hüquqi tədblrlər nikaha daxil olma yaşını, boşanmanı, abortlar və kontraseptlərin qəbuluna münasibəti, ailənin dağılması zamanı ananın və uşaqlann əmlak vəziyyətini, işləyən qadınların iş rejimini və s. nizama salan qanunverici aktları birləşdirir.
Tarixi
Demoqrafik siyasətin tarixi çox qədim zamanlara gedib çıxır. O, qədim dövrün bir çox hüquqi və qanunverici aktlarında, (xüsusilə, ölkələrin əhalisinin artıq olması və ya əksinə, böyük sayda insan itkisi zamanı) əksini tapmışdır. Müharibələr və epidemiyalar səbəbindən ölüm miqdarının çox olduğu orta əsrlərdə daha çox kortəbii xarakter daşıyan bəzi demoqrafik tədbirlər yüksək doğum sayının saxlanılmasına xidmət edirdi. Yeni dövrdə doğum sayını stlmullaşdıran, demoqrafik siyasəti mükəmməl hüquqi əsaslarla qanuniləşdlrən ilk ölkə Fransa olmuşdur. Tədricən Avropanın bəzi digər ölkələri də demoqrafik siyasətin tənzimlənməsi istiqamətində bir sıra tədbirlər həyata keçirməyə başlamışlar. Sonralar onu qismən əhalinin artım sürətlnln qarşının alınmasına yönəldilən siyasət əvəz etmişdir. Prioritetlərin belə dəyişməsi-demoqraflk keçidin dövründən asılı olaraq-müasir dövr üçün də xarakterikdir. Bütün bunlara baxmayaraq, məşhur demoqraf A.Y.Kvaşın fikrincə, ümumilikdə demoqrafik siyasətin tarixi göstərir ki, o, kifayət qədər zəif alət olub və əhalinin artımına ciddi təsir göstərə bilməzdi.
Demoqrafik siyasət daha çox XX əsrin ikinci yarısında inkişaf edərək yayılmışdır. Bu, bir tərəfdən demoqrafik partlayış, digər tərəfdən demokrafik böhranla izah olunur. Bir çox siyasətçilər və alimlər onu birinci halda əhalinin artmasının qarşısını almaq, ikinci halda isə artımın sürətlənməsi üçün əsas vasitə kimi görürdülər. Təəccüblü deyil ki, bu dövrdə Biriəşmiş Millətlər Təşkilatı da demoqrafik siyasətə daha çox diqqət yetirirdi. Bu təşkilatın himayəsi altında əhali problemi ilə bağlı 1954-cü ildə Romada, 1965-ci ildə Belqradda, 1974-cü ildə Buxarestdə, 1984-cü ildə Mexikoda və 1994-cü ildə Qahirədə ümumdünya konfransları keçirilmişdir. 1967-ci ildə BMT-nin Əhalinin Məskunlaşması Sahəsində Fəaliyyətin Həvəsləndirilməsi üzrə Fond (YNFPA) yaradılmışdır. 1960-cı illərdən BMT əhalinin artımı sahəsində siyasət problemlərl ilə bağlı hökumətlər arasında sistematik sorğu keçirir. Bu problemlər BMT Baş Assambleyasının sessiyalarında da müzakirə olunmuşdur. 1992-ci ildə ətraf mühit və inkişafla bağlı məsələnin müzakirəsi ümumdünya konfransının gündəliyinə daxil edilmişdir. 1974-cü ıldə Buxarestdə qəbul edilən və demoqrafik siyasətin həyata keçməsi üçün konkret tövsiyələr daşıyan «Əhalinin artması sahəsində ümumdünya planı» adlı sənəd də xüsusı məna kəsb edır. Sonralar isə Mexiko və xüsusilə, Qahirədəki konfranslarda bu sənədə bir sıra prinsıpial dəyişikliklər edilərək bir qədər də inkişaf etdirilmişdir.
Demoqrafik siyasəti həqiqətən də effektiv və kəsərli etməK üçün bütün bu qətnamələr kifayət deyildi. Onun həyata keçirilməsi üçün yeni vasitələr vacib idi. Bu sahədə ilk böyük irəliləyış XX əsrin 50-60-cı illərində baş verdi.
Mənbə
V.P.Maksakovski. Dünyanın coğrafi mənzərəsi. I cild, Bakı, 2010,
Türkdilli Ölkələr Əməkdaşlıq Günü
Türk Dövlətləri Əməkdaşlıq Günü – hər il 3 oktyabr tarixində qeyd edilməkdədir.
Haqqında
3 oktyabr 2009-cu il tarixində IX Türkdilli Ölkələr Dövlət Rəhbərləri Zirvəsində iştirakçı dövlətlər olan Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Türkiyə tərəfindən imzalanan və Türk Şurasının yaranmasına gətirib çıxaran Naxçıvan müqaviləsi imzalandı.
Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan və Qırğızıstan arasında 3 oktyabr tarixində imzalanan Naxçıvan müqaviləsi nəticəsində bu müqavilənin imzalanma tarixi olan 3 oktyabrda Türkdilli Ölkələr Əməkdaşlıq Günü Elan edilmiş və hələ də qeyd edilməkdədir.
Türkdilli Ölkələrin Əməkdaşlıq Şurası Quruluşu haqqında Naxçıvan Sazişi "3 Oktyabr 2009 tarixində Türkiyə ilə Azərbaycan arasında Qazaxıstan və Qırğızıstan arasında imzalanan Türk Dili, bu Sazişin imzalanmasının ildönümünün tarixinin hər il Əməkdaşlıq Günü olaraq qeyd olunduğunu söylədi.
Həyata keçirdiyimiz Türkdilli Ölkələrin Əməkdaşlıq Gününün 10 illiyi, Türk Şurası (Türk Şurası) VII. Özbəkistanın sammitdə tamhüquqlu üzvü kimi iştirakının və Türk Şurası Avropa Ofisinin fəaliyyətə başlamasının şahidi olduğumuz bir dövrdə qeyd edirik ki, əməkdaşlığımız möhkəmlənsin.
Son 10 ildə Türk Şurasının institusionalizasiya istiqamətində mühüm addımlar atıldı; Bundan əlavə, Şuranın əməkdaşlıq etdiyi TÜRKPA, TÜRKSOY, Türk Akademiyası, Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu, Türk İş Şurası və Türk Şurası Ümumi Ticarət və Sənaye Palatası vasitəsi ilə üzv ölkələr arasındakı əlaqələr daha geniş bir şəkildə genişləndirildi.
10 aprel 2020-ci ildə, COVID-19 ilə mübarizədə ölkələr arasında həmrəyliyi və koordinasiyanı artırmaq məqsədi ilə Türk Şurasının üzvü / müşahidəçi ölkələrin və Türkmənistanın dövlət / hökumət başçılarının iştirakı ilə Türk Şurasının Fövqəladə Video Konfransı Zirvəsi keçirildi.
Tohoku regionu
Adı
Tohoku regionun adı iki sözdən ibarətdir: şərq deməkdir,  isə şimal. Ona həmçinin deyirlər. Bu ad həmin regionda yerləşən Ou dağları ilə bağlıdır.
Coğrafiya
Tohoku regionu Honşu adasının şimal-şərqində yerləşir və Yaponiyanın ərazinin təxminən 18 %-i tərkib edir. Şimaldan onu Hokkaydo adası ilə Sanqar boğazı ayırır, şərqdən Sakit okean, qərbdən isə Yapon dənizi sulayır. Cənubda Kanto, cənub-qərbdə isə Çubu regionu ilə həmsərhəddir.
Əhali
Əhali sıxlığı Yaponiyanın orta göstəricilərdən aşağıdır. Tohokunun ən böyük şəhəri Sendaydır. Aomori, Morioka, Akita, Fukuşima və Yamaqata kimi prefektura mərkəzləri və Haçinohe, Koriyama və İvaki kimi sənaye və ticarət mərkəzləri də urbanistik yığılma yerləridirlər.
Regionun əhalisi əsasən Yapon dilinin eyni adlı Tohoku dialektində (東北方言 Tōhoku hōgen və ya 東北弁 Tōhoku-ben) danışır.
Tarix
2011-ci ilin martın 11-də Tohokuda zəlzələsi və sunami baş verdi.
İqtisadiyyat
Tohoku 2011-ci ilin təbii fəlakətindən böyük zərər almışdı. Lakin sonra, regionun iqtisadiyyatı dirçəlməyə başladı.
Dominikan Respublikası bayrağı
Dominikan respublikasının bayrağı — Dominikan Respublikasının Dövlət bayrağı
Dominikan Respublikası bayrağı günümüzdəki halı ilə 1863-cü ildən bu yana istifadə olunur.
Bayraq, mavi, qırmızı və ağ rənglərdən ibarətdir. Üfüqi və şaquli olaraq bayrağı dörd bərabər parçaya bölən ağ xaç, ölkənin müstəqillik mübarizəsi əsnasında həyatını itirən xalqını simvollaşdırma etməkdədir. Qırmızı rəng azadlıq döyüşü əsnasında axan qanı, mavi isə daimi azadlığı ifadə edir.
Ölkənin rəsmi orqanları tərəfindən istifadə edilən bayrağında, ölkənin gerbi tam ortada iştirak etməkdədir.
Bulbophyllum kelelense
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərbaycan faunası
Azərbaycan faunasının zənginliyi barədə ilk məlumata şərq səyyahlarının yazılarında rast gəlmək olar. Memarlıq abidələri, qədim qaya və daşlar üzərindəki müxtəlif heyvan təsvirləri dövrümüzə qədər gəlib çatmışdır. XVII əsrdən etibarən təbiətşünas səyahətçilərin Azərbaycan ərazisinə səfərləri ilə bağlı heyvanlar aləmi haqqında ilk bilgi əldə edilir.
Fauna anlayışından fərqli olaraq heyvanlar aləmi dedikdə onların növ tərkibi ilə yanaşı fərdlərin sayı da nəzərə alınır. Azərbaycan Respublikası ərazisində təbii şəraitin müxtəlifliyi ilə əlaqədar onun heyvanlar aləmi də çox rəngarəngdir. Respublika ərazisində 97 növ məməli, 357 növ quş, 67 növ amfibi və reptili, 1 növ dəyirmiağız, 97 növ balıq, 15 mindən çox onurğasız heyvan növü məlumdur.
Bəzi heyvanlar yalnız çox məhdud (göl, dağın bir hissəsi), digərləri isə respublikanın bütün ərazisində yayılmışdır. Məsələn sərçəkimilər dəstəsinə daxil olan quşlara respublikanın bütün ərazisində rast gəlmək olar.
Azərbaycan Respublikasının "Qırmızı kitab"ına 108 növ heyvanın adı daxil edilmişdir. Onlardan 14 növü məməli, 36 növü quş, 13 növü sürünən və suda-quruda yaşayan, 5 növü balıq, 40 növü həşəratdır.
Kərtənkələ
Cənubi Qafqaz kərtənkələciyi (Eremias pleskei) — Kərtənkələcik fəsiləsinə aid kərtənkələ növü. Kiçik ölçülü kərtənkələdir. Bədəninin uzunluğu 6 sm təşkil edir. Quyrunun yuxarı nahiyəsinin pulcuqları hamardır. Yuxarı hissəsində parlaq-sarı və ya parlaq-qəhvəyi 7 zolaq vardır. Arxa ayaqlarında ağ və sarı airəvi gözçüklər vardır.Onlar əsasən gilli və daşlı yarımsəhralarda kolluqların arasında yaşayırlar. Onlara hətta 1800 metr yüksəkliklərdə belə rast gəlinir. Qışlamadan mart-aprel aylarında qayıdırlar. 1,4 sm uzunluğa malik 3-4 yumurta qoyurlar. Bəzən iki dəfə yumurta qoya bilirlər.
Bu növ əsasən Araz çayının orta axarları boyunca, dörd ölkənin ərazisində yayılmışdır: Azərbaycan, İran, Ermənistan və Türkiyə.
Heyvan növlərinin respublika ərazisində yayılma arealı müxtəlifdir. Bəzi növlər isə ancaq Azərbaycan ərazisində yaşayır. Bunlara misal kimi Azərbaycan kərtənkələsini göstərmək olar.
Berqut
Berqut (Aquila chrysaetos) — qızılquşkimilər dəstəsinin cinsinə aid quş növü. Azərbaycanda təhlükədə olan quşlar siyahısına daxil edilmişdir.
Qafqaz Tetrası
Qafqaz tetrası — dağ-meşə quşu, əsasən hündürlükdə yerləşən meşələrin kənarındakı tozağacı, ardıc meşəliklərində alp çəmənliklərində yaşayırlar.
Xarici görünüş
Bu quşun erkəyi (xoruzu) qara məxməri rəngdə olub başı, boynu, döşü, və bel hissəsi yaşıl mavı rəngə çalır. Qanadaltı lələkləri ağdır. Quyruğunun lələkləri qara olub ucları aşağı və yana əyilmişdir.Gözünün üstündə çılpaq qırmızı ləkə vardır. Dişiləri isə boz-qəhvəyi rəngdədir. Bədəni xırda köndələn tünd-qonur rəngli zolaqlarla örtülüb. Cavan fərdlər həyatının 2-si ilinə qədər dişilərə oxşayır.
Yayılması
Hazırda bütün dünyada tetra quşunun 19 növü mövcuddur. Bunlar Avrasiyada, Şimali Amerikada, Sakit və Atlantik okeanın adalarında yayılmışlar. Söhbət açdığımız qafqaz tetrası isə Böyük və Kiçik Qafqaz dağlarında ( Azərbaycan, Rusiya, Gürcüstan, Türkiyə, İran və Ermənistan ərazisində) yaşayır.
Qidalanması
Qidalanma xüsusiyyətinə görə ( dimdik və pəncənin quruluşu, yemi tapmaq qoparmaq yemin növ tərkibi həzm olunması) yaxın qohumları olan qırqovullar fəsiləsinin növlərindən fərqlənir. Belə ki, qüvvətli dimdiyi ağacların qabıqlarını, incə budaqlarını yarpaqları və giləmeyvənləri qoparmağa,güclü ayaqları torpağı eşələyib bitki köklərini yeməyə imkan verir.
Qaya keçisi
Qaya keçisi və Cənubi Qafqaz muflonu hazırda Naxçıvan MR-da, ceyran ancaq Şirvan qoruğunda, Bəndovan və Korçayda rast gəlir.Dağıstan turu (Capra cylindricornis), dəstəsinin dağ keçisi cinsinə aid məməli heyvan növü. Baş Qafqazda Capra cylindricornis (Dağıstan turu) endemikdir. Dağıstan turu Böyük Qafqazın cənub ətəyində, Balakən, Qəbələ, Zaqatala və İsmayıllı rayonları ərazisində qalmışdır.Turlar yalnız Baş Qafqaz silsiləsində yaşayırlar. Bu heyvanlar yüksək dağlıq şəraitə yaxşı uyğunlaşmışdır. Dağıstan Turları dəniz səviyyəsindən 2000-dən 4200 metrə yüksəklikdə Şərqı Qafqazda yayılmışdır. Turlar sürü haklnda yaşayırlar. Bəzi erkəklər ayrılıqda yaşayırlar. Turların eşitmə, görmə və iyi duyma hisləri çox gözəl inkişaf etmişdir. Turlarda çütləşmə Qışın əvvəllərində baş verir. Turların hamiləlik dövrü 150-160 gün sürür. Doğumdan əvvəl ana Turlar sürüdən ayrılıb vəhşi heyvanların çata bilməyəcəyi yerlərdə 1 bəzi hallarda 2 bala doğurlar. Dişi Turlar balalara çox həssadırlar. Bəzi hallarda başqasının balasını da südlə yemləyirlər.
Balıqlar
Respublikanın şirin sularında və Xəzərdə 30 növ balıq ovlanır. Bu balıqların çoxu Kür çayında, Kürün ətrafındakı göl və axmazlarda, həmçinin Mingəçevir su anbarıda tutulur. Ovlanan balıqların əksəri keçici və yarımkeçicidir (dənizdə böyüyür, kürüləmək üçün çaylara keçir). Keçici balıqların ən qiymətlisi qızılbalıq, nərə, uzunburun və bölgədir. Xəşəm, şamıyı, poru ilanbalığı da belə balıqlardandır. Nərəkimilərin əti və qara kürüsü çox qiymətli hesab olunur. Bunlardan başqa, Azərbaycan Respublikasının sularında böyük sənaye əhəmiyyəti olan çapaq, çəki, sıf, naxa, külmə, ziyad (kütüm) və s. yarımkeçici balıqlar var. Xəzərdə çoxlu siyənək, kilkə və kefal ovlanır. 1959-cu ildən sonra Kür çayında müxtəlif hidrotexniki qurğular tikilməsi, Kür çayı axarının nizama salınması, Xəzər dənizi suyunun çirklənməsi və s. səbəblərdən sənaye əhəmiyyətli balıqların sayı xeyli azalmışdır. Balıq ehtiyatını bərpa etmək və artırmaq məqsədi ilə respublikada geniş miqyasda meliorasiya və balıq yetişdirmək üçün 3 zavod (Kürağzı, Əlibayramlı və Kür təcrübə nərəyetişdirmə zavodları) istifadəyə verilmşdir. Respublikanın balıqyetişdirmə təsərrüfatlarında və zavodlarında hazırda ildə 20 mln.-dək nərə balığı, 600 min qızılbalıq və 800 mln-dan çox çapaq, çəki külmə və sıf körpəsi yetişdirilir. Bunlardan əlavə, 1980-ci ildən Kiçik Qızılağac təsərrüfatında fəaliyyət göstərən inkubatorda ildə 50 min ziyad balığı yetişdirilib dənizə buraxılır. 2000-ci ildə Xıllıda yeni, müasir 20 mln. nərəkimi körpəsi yetişdirməyə qadir olan zavod istifadəyə verilmişdir.
Azərbaycanın İlanlar Faunası
Azərbaycanın İlanlar Faunası — dünyada məlum olan 3500-dən çox ilan növlərindən yalnız 410 növ zəhərli onlardan isə yalnız 232 növ insan üçün təhlükəlidir. Azərbaycanda yayılmış 28 növ ilanlardan isə 22 növ zəhərsiz yalnız 6 növü insan üçün təhlükəli ilanlardır.
Azərbaycanda yayılmış zəhərli ilanlar
Levant gürzəsi. Xalq arasında sadəcə “gürzə” kimi tanınır. Ən sıx populyasiyaları Qobustan, AcınohurCeyrançöl,Şirvan, Muğan , Mil-Qarabağ düzənliklərindədi. ona görədə Azərbaycanda zəhərli ilan sancmalarının böyük əksəriyyəti (95%) məhz Levant gürzəsinin payına düşür. Adi qalxansifət. Azərbaycanda yalnız cənub zonasında (Lənkəran təbii vilayəti)yayılıb. Dağ və dağətəyi ərazilərdə, adətən daşlıq, qayalıq yerlərdə adi qalxansifət rast gəlinir.
Radde dağgürzəsi. Azərbaycanda yalnız Naxçıvan MR- da alçaq və orta dağlıq ərazilərdə yayılıb.
Şamaxı çöl gürzəsi Böyük Qafqazın dağlıq çöllərində  biçənəklərində rast gəlinən kiçik ilandır. Məhdud ərazilərdə yayılmış nadir rast gəlinən zəhərli ilan növüdür.
İrəvan çöl gürzəsi Naxçıvan MR-n və qarabağin dağlıqərazilərində yayılıb. Məhdud ərazidə yayılmış nadir rast gəlinən zəhərli növ ilan növüdür.
Azərbaycan Respublikasında heyvanları qorumaq, eləcə də artmasını təmin etmək üçün qoruqlar, yasaqlıqlar və milli parklar yaradılmış, ov qaydaları nizama salınmışdır. Hirkan Milli Parkı ərazisində 14-17 baş xallı maral qalmışdır. Qafqaz tetrasına Böyük və Kiçik Qafqazın subalp qurşaqlarında, yaşılbaş ördəyə Xəzərin sahilində və başqa sututarlarda rast gəlinir. Qayakeçisi (bezoar keçisi) və dağ qoyunu (Asiya muflonu) hazırda Naxçıvan MR-in yüksək dağlıq ərazilərində, Dağıstan turu (dağkeçisi) Böyük Qafqazın cənub yamaclarında, ceyran Şirvan Milli Parkında və Korçay yasaqlığında yayılmışdır.
Dağ Keçisi
Dağ keçisi böyük ölçülü keçidir. Dağ keçisininnin iki növü məlumdur: Qərbi Qafqaz və Şərqi Qafqaz dağ keçisi. Dağ keçisi yalnız Qafqazda, yüksək dağlarda yaşayır. Şərqi Qafqaz, Rusiya, Gürcüstan və Azərbaycan ərazisində yaşayır. Gürcüstanda dağ keçisi Kaxetidə, Svanetidə və Abxaziyanın Dağlıq Kavkasionidə yaşayır. Erkək dağ keçisinin böyük, buruq buynuzları demək olar ki, bir metrə çatır.Dağ keçisinin bədəninin uzunluğu orta hesabla 130-150 sm-dir, hündürlüyü 79-98 sm, çəkisi 55-100 kq. Dişi dağ keçiləri nisbətən balaca olurlar. Onların orta çəkiləri 45-55 kq-ı təşkil edir.Dağ keçisi əsasən meşədə yaşayır və yarpaqlarla qidalanır. Bundan Əıavə Onun əsas yemini müxtəlif bitkilər və Alp otları təqdim edir. Yem axtarışına dağ keçisi gün ərzində orta hesabla 15-20 kilometr yol gedir.Dağ keçiləri sürülərdə yaşayır. Sürüdə 10-12 dağ keçisi olur.Dişi dağ keçisi əsasən bir və ya nadir hallarda iki bala doğur. Dağ keçisinin balası bir gündə qayaya dırmaşmağa öyrəşir. O, bir ay ərzində otla yemlənməyi öyrənir, amma birinci üç ay ərzində balalar südlə qidalanır. Qafqaz dağ keçisinin sayı yavaş-yavaş azalır. Dağ keçisi Qırmızı Kitaba daxil edilib və onu ovlamaq qadağandır.
Komor adaları bayrağı
Komor adalarının bayrağı-Komor adalarının Dövlət bayrağı
Brickellia chenopodina
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Dubnitsa nad Vahom
Dubnitsa nad Vahom — Slovakiyanın şimal-şərqində şəhər. Trençin bölgəsində yerləşir. Əhalisi 25 min nəfərdir. Şəhər Vah çayının sahilində yerləşir.
Lindoslu Kleobulos (Kleobul)
Kleobul (qəd. yun. Κλεόβοΰλος ; ) — E.ə. VI əsrdə yaşayıb. "Yeddi müdrik"lərdən biri, Evaqorun oğlu.
Kleobul mütəffəkkir olmaqla yanaşı həm də siyasi xadim olub. O, Rodos adasında yerləşən Lindos şəhərinin hökmdarı (tiranı) olub.
Bəzi deyimləri onun adına çıxırlar.
"Ən yaxşı şey həddi gözləməkdir"
"Gizlicə qulaq asmaq yox, dinləmək lazımdır"
"Heç nəyi zorakılıqla etmə"
Şetland plitəsi
Antarktik yarımadası yaxınlığında, Dreyk boğazında ərazisində yerləşir.
Plitə üzərində Cənubi Şetland adaları yerləşir. Skotiya plitəsi ilə konvergend sərhədə malikdir.
Panama plitəsi
thumb|350px|Panama plitəsi Panama plitəsi — mikro litosfer plitəsi olaraq 0,00674 steradion sahəyə malikdir. Rəsmi olaraq Karib plitəsinin tərkib hissəsi hesab edilir.
Panama və Kosta-Rika ərazilərində yerləşir.
Naska, Şimali And və Kokos plitələri arasında yerləşir.
Tuşeti distansiyası
Tuşeti distansiyası — Rusiya imperiyası tərkibində mövcud olmuş inzibati-ərazi vahidi. Rusiya İmperiyasına daxil olan Gürcüstan quberniyası tərkibində 1826-1840-cı illərdə mövcud olmuşdur.
Əhalisi
1832-ci ilin kameral təsvirinə əsasən Tuşeti distansiyasında 47 kənddə 995 ev var idi və onlarda kişi cinsindən 2.401 nəfər etnik tuş yaşayırdı.
Sistan
Sistan, əvvəllər Sakastan, Saklar ölkəsi) — İran və Əfqanıstanda qədim coğrafi ərazi.
Tarixi
thumb|Sistanın [[Nəsrətabad qalasının qalıqları]] Bizim eradan əvvəl I minilliyin birinci yarısında Midiyanın tərkibində idi.
Səfərilər sülaləsi
Səfərilərin mərkəzi bugün Əfqanıstan sərhədləri içində qalan Zərənc şəhəridir. Sülalə tarixi haqqında çox bilgi olmayan fəqət Şərqi İranda misgərlik edən Yakub bin Lait əs-Səfər tərəfindən qurulmuş və adını ondan almışdır. Əs-Səfər topladığı güc sayəsinde sərkərdə olmuş və Sistan bölgəsini, daha sonra da müasir İran və Əfganıstan torpaqlarının böyük bir qismini fəth etmişdir.
Pşavi distansiyası
Pşavi distansiyası — Rusiya imperiyası tərkibində mövcud olmuş inzibati-ərazi vahidi. Rusiya İmperiyasına daxil olan Gürcüstan quberniyası tərkibində 1826-1840-cı illərdə mövcud olmuşdur.
Əhalisi
1832-ci ilin kameral təsvirinə əsasən Pşavi distansiyasında 13 kənddə 632 ev var idi və onlarda kişi cinsindən 2.054 nəfər etnik pşav yaşayırdı.
Kamandar (Şəmkir)
Kamandar – Azərbaycan Respublikasının Şəmkir rayonunun Badakənd inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Dağətəyi ərazidədir. Yaşayış məntəqəsi XIX əsrdə Kamandar meşəsi adlanan ərazidə salınmışdır. Yerli əha-linin məlumatına görə, Kamandar həmin meşənin sahibinin adıdır.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 57 nəfər təşkil edir ki, onun da 29 nəfəri kişi, 28 nəfəri isə qadındır.
İssam Əl Baluşi
İssam Əl Baluşi (4 avqust 1988) — Omanlı atıcı. İssam Əl Baluşi Omanı 2017-ci ildə IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
İssam Əl Baluşi birinci dəfə İslam Həmrəyliyi Oyunlarına 2017-ci ildə qatıldı. O, Bakıda baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında kişilər 10 m məsafəyə pnevmatik tüfəng yarışında iştirak etdi. Ümumilikdə 608.3 xal toplayaraq 19-cu yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Konqo Respublikası bayrağı
Konqo Respublikasının bayrağı — Konqo Respublikasının dövlət bayrağı.
Hacı Əmirin evi
Memarlıq xüsusiyyətləri
İki mərtəbəli yaşayış binasının birinci mərtəbəsində xidməti və qismən yaşayış otaqları, ikinci mərtəbəsində isə qonaq və yataq otaqları yerləşir. Lakin, ikinci mərtəbədə Şuşa evləri üçün ənənəvi olan lodciyanın yerinə, evlə eyni fasad xətti içində yerləşən açıq eyvana malikdir.
Evin fasadında inşa edilmiş açıq pilləkən eyvana aparır. Eyvandan kiçik keçid otağına keçmək mümkündür. Həmin otaqdan yanlarda yerləşən iki otağa qapı açılır. Yataq otağı kimi istifadə edilmiş həmin iki otaqdan birindən evin daxili həyətinə şəbəkəli pəncərə açılır. Qonaqların qarşılanması üçün nəzərdə tutulmuş digər otağın divarları və tavan isə freska rəsmləri ilə bəzədilmişdir.
Pşavlar
Pşavlar ( –>latın. pşavlebi ) — azsaylı kartvel dilli xalq.
Bulbophyllum kempfii
(Bulbophyllum kempfii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əliş bəy Gülməmmədbəyov
Əliş bəy Abbas bəy oğlu Gülməmmədbəyov - Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər Seminariyasının məzunu, Şuşa şəhər dumasının üzvü.
Həyatı
Əliş bəy Abbas bəy oğlu 1878- ci ildə Şuşa şəhərində Merdinli məhəlləsində anadan olmuşdu. İlk təhsilini Şuşa real məktəbində almışdı. Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər Seminariyasında təhsilini davam etdirmişdi. Şuşaya qayıtdıqdan sonra Şuşa Şəhər Dumasına üzv seçilmiş və Duma komissiyalarından birinə rəhbərlik etmişdir.
İmperator II Nikolay tərəfindən "Xidmətlərinə görə" (За усердие) medalı və digər mükafatlara layiq görülmüşdü. Azərbaycan Demokratik Respublikasının fəal tərəfdarlarından olub. Əliş bəy 1920-ci ildə vəfat edib.
Əliş bəyin İskəndər bəy adlı oğlu, Zümrüd xanım adlı qızı vardı.
Dyoqonlar
Ədəbiyyat
Биологический энциклопедический словарь / Гл. ред. М. С. Гиляров; Редкол.: А. А. Баев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. — М.: Сов. энциклопедия, 1986. — С. 190. — 100 000 экз.
Mixaylov qəsri
Mixaylov və ya Mühəndis qəsri – keçmiş İmperator sarayı Peterburqun mərkəzində, Sadovaya küçəsi № 2 yerləşir və İmperator I Pavelin sifarişiylə XVIII—XIX əsrlərdə inşa edilmişdi və məhz bu qəsr onun ölüm yeri olmuşdur. Bu bina ən böyük memarlıq abidələrindən sayılır və XVIII əsr Peterburq klassisizm memarlıq ənənələrinin sonunu özündə bildirir.
Adlandırma
Mixaylov qəsrinin adı, içində yerləşən və Romanov sülaləsinin qoruyucusu sayılan Arxangel Mikail kilsəsinin və I Pavelin şıltaqlığı nəticəsində Malta cəngavərləri Ordeninin "Böyük Magistr" titulunu şərəflə qəbul etməsindən sonra şəhərdə yerləşən saraylarını "qəsr" adlandırması səbəbindən yaranmışdı. İkinci adı olan "Mühəndis" sözü isə sarayda 1823-cü ildən bəri yerləşən mühəndislik məktəbindən götürülüb.
Bir sıra memuar müəllifləri iddia edirlər ki, sarayın adı onun hazırda yerləşdiyi yerdə Mikail arxangelinin bir qaravul keşikçisinə görünməsi ilə bağlıdır və daha sonralar qəsrin məhz burada tikilməsinə qərar verilir. Hər necə də olsa, məhz bu cür o zamanın çağdaş insanları imperatorun sarayın nədən israrla "Mixaylov" adlandırılması səbəbini interpretasiya etmişdirlər. İstisna deyil ki, mələyin görünmə əfsanəsi yeni iqamətgahın təcili tikilməsinin şübhəli ehtiyacına haqq qazandırmaq üçün İmperator tərəfindən qəsdən yayılmışdır.
Bütün bunlara baxmayaraq, Mixaylov qəsri Rus memarlıq tarixində yeganə tanınmış dünyəvi memarlıq abidəsidir ki, onun adı öz sahibinin adından, təyinatından və ya yerləşdiyi ərazisindən deyil, sadəcə laraq bir müqəddəs şərəfinə verilmişdi.
Təsvir
thumb|280px|left|Qəsrin böyük həyəti Qəsr planda kənarları dairəvi küncləri olan kvadrat, içərisində ön həyətə çıxan mərkəzi səkkizbucaq təşkil edir. Qəsrin baş girişi cənubda yerləşir. Künclərdə yerləşən 3 körpü binanı meydanla birləşdirirdi. I Pyotrun heykəli yerləşən Konnetabl meydanın ətrafındaki xəndəyin üzərindən taxta asma körpü inşa olunmuşdu. Heykəlin arxasında - xəndək və 3 körpü yerləşirdi, həmçinin orta körpü yalnız İmperator ailəsi və xarici səfirlərinin istifadəsi üçün nəzərdə tutulmuşdu. Rusiya İmperatoru binanın layihələndirməsi zamanı ümumi Avropa paytaxtlarının tikinti sxemi sayılan düzbucaqlı daxili həyətlə düzbucaqlı qəsrin və dairəvi künc qüllələrdən imtina edərək, yeni bir konsepsiya ilə inşa olunmasını tələb etmişdi.
Bina Moyka çayının Fontanka mənbəyindən başladığı yerdə yerləşir. Əvvəllər qəsr su ilə hər tərəfdən əhatə edilmişdir: şimal və şərqdə Moyka və Fontanka çayları, cənub və qərbən isə Kilsə və Voznesen kanalları (bu kanallar indi qurudulub) qəsri şəhərdən tam ayıraraq ətraf ərazini süni adaya çevirirdi. Beləliklə, qəsrə yalnız körpü vasitəsilə daxil olmaq mümkün idi.
Qəsr binasının kompleksinə daxil idi:
Sarayın memarlıq üslubu XVIII əsr Sankt-Peterburquna qətiyyən xas deyil. Özünün bir tərəfdən sərt, digər tərəfdən isə zərifliyi ilə Qəsr daha çox orta əsr qalasına bənzəyir. Qəsr Rusiya ərazisində yeganə romantik-klassisizm üslubunda saray kompleksidir. «Binanın orijinal görünüşü, özündə ziddiyyətli memarlıq meylləri birləşdirməsi onu ümumrus klassisizmin inkişaf axarından tamamilə başqa bir səviyyəyə yüksəldir. Buna baxmayaraq, məhz Mixaylov qəsri Pavlov dövrünün ən ifadəli rəmzi kimi qəbul olunur. Onun görünüşündə isə aydın şəkildə sahibi və yaradıcısı sayılan İmperator I Pavelin bədii zövqü özündə təcəssüm edir»