cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hadum məscidi
İbadət salonu
left|thumb|257x257px|Məscidin ibadət salonu Bu salonun kvadrat planı vardır və tək bir həcmdən tikilmişdir. Düzbucaq üzərinə birbaşa olaraq qaldırılan bir günbəz ilə örtülüdür. Yataq divarının künclərində birbaşa üzərinə qurulmuş odacıqlar mövcuddur. Bu xüsusi tikinli Kosovoda unikal bir bina mühitini təqdim edir. Günbəz 13,5 metr diametrində, zəmindən tavana olan yüksəkliyi isə 12,6 metrdir. Xüsusilə günbəzin səkkiz pilasterlərdən (dörd tərəfli sütun) və asmalılardan (Günbəzin dəstək kəmərləriylə kəsişdiyi qövslü üçbucaq bir tağ) ibarət quruluşun üstünə inşa edildiyini ifadə etmək lazımdır. Salon 11 pəncərədən işıq alır. Kubun hər səthi, şimal-qərb səthindən başqa, üç pəncərəsi vardır. Bu pəncərələr üçbucaq şəklində iki sıraya yerləşdirilir. İlk sıraya, arşitravlar ilə örtülü iki pəncərə daxildir və metal barmaqlıqlar yaratmaqla yanaşı, ikinci sıra yalnız iti bir kəmər örtülü bir pəncərədən ibarətdir. thumb|182x182px|Hadum məscidinin minarəsi|left
Minarəsi
Minarə məscidin planının əhəmiyyətli bir hissəsidir və ibadət salonunun sağ tərəfində yerləşdirilmişdir. Minarəyə iki kiçik girişlərdən daxil olmaq mümkündür. Girişlərdən birini məscidin daxili hissəsində, digəri isə xarici hissəsində tapmaq olar. Minarənin şaftı bir az darlaşaraq ikinci lülə doğru azalır.
Daşyonması
thumb|186x186px|Məscidin daşyonması Hadum məscidindəki daş işçiliyi minarənin balkonunun hasarı üzərinə dizayn edilmişdir. Bütün bu naxışlar çox ətraflı hazırlanmışdır. Eyvanın sütunlarında, plastik dekorasiya yerinə ətraflı olaraq hazırlanmış və stilizə edilmiş çiçəklər var. Eyvanlı dörd sütununun hamısı eyni dekorasiyaya malikdir. Hadum məscidi proporsiyaları ilə, bina ətrafındakı kompleksə istilik verir və Qyakovadakı Köhnə bazara mükəmməl uyğunlaşma təmin edən çox qüvvətli bir görünüşə malikdir.
Bellua-an-Frans
Bellua-an-Frans — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Sarsel. Əhalisi — 1,784 nəfər (2006).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 26 km şimalında, Serji belediyyənin 24 km şərqdə məsafədə yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Qılıncxan Bayramov
Bayramov Qılıncxan Həmzə oğlu — tərcüməçi, pedoqoq, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Azərbaycan Dillər Universitetinin professoru.
Həyatı
Fəaliyyəti dövründə, Azərbaycan Dillər Universiteti, Bakı Dövlət Universiteti, Qafqaz Universiteti kimi ali məktəblərdə ingilis dili və tərcümə sahələri üzrə dərslər keçmişdir. Azərbaycan İngilis dili Müəllimləri Assosiasiyasının ilk prezidenti olmuşdur. Ali məktəblər üçün "Tərcümə sənəti" (2008) dərsliyinin, bir sıra elmi-tənqidi məqalələrin müəllifidir.
Polkovnik Adil Bayramovun atasıdır.
İngilis dilinə tərcümələri
1. Azadə. Nizami Gəncəvi (elmi əsər) Bakı, "Yazıçı" nəşriyyatı, 1983, 75 səh.
2. Nizami Gəncəvi. Xəmsəyə çəkilmiş miniatürlər. Giriş və şərhlər. Bakı, "Yazıçı" nəşriyyatı, 1983, 750 səh.
3. Azadə. Nizami Gəncəvi (elmi əsər) Bakı. " Elm" nəşriyyatı, 1983, 125 səh.
5. Heydər Əliyev. Azərbaycan nefti dünya siyasətində. 5 cilddə. Bakı, "Azərbaycan " nəşriyyatı. 1997, 2000 səh.
6. Vaqif Abdullayev. O, böyük siyasətə hazırdır. Bakı, "Azərbaycan" nəşriyyatı, 1999, 125 səh.
7. Azərbaycan Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ailəsində. Bakı, "Azərbaycan" nəşriyyatı, 2000, 500 səh.
8. Sülh və Təhlükəsizlik naminə. Bakı," Azərbaycan" nəşriyyatı, 2000, 500 səh.
9. Sülhə aparan yollar. Bakı, " Azərbaycan" nəşriyyatı, 2000, 500 səh.
10. Kamil Əliyevin Xalça Sənəti, Bakı, "Azərbaycan" nəşriyyatı, 2001
12. Azərbaycan Milli Təhlükəsizlik Orqanlarının Tarixi. Bakı, Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin nəşriyyatı, 2009, 750 səh.
13. Sülhə aparan yollar. Bakı, "Oka-Ofset " nəşriyyatı, 2010
14. Dilarə Seyidzadə. Azərbaycan iyirminci əsrin əvvələrində. Azadlığa aparan yollar. Bakı, "Oka-Ofset " nəşriyyatı, 2010, 500 səh.
15. Azərbaycan Respublikası Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti. Bakı, " Şərq-Qərb " nəşriyyatı, 2011, 862 səh.
16. Azərbaycan Respublikası Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti. Bakı, Şərq-Qərb " nəşriyyatı, 2013, 883 səh.
17. İlham Əliyev. Qaçqınların və məcburi köçkünlərin rifahı naminə. 3 cilddə. Bakı, " Oka-Ofset nəşriyyatı, -1500 səh.
18. Məmməd Səid Ordubadi. Qanlı Sənələr. London, 2011, 201 səh.
19. Müasir Azərbaycan qadın nasirlərinin hekayələri (6 hekayə və povest) ABŞ. 2014
İngilis dilindən tərcümələri
1. Antil Keyt. Yerə enmiş Ay (roman) Bakı, " Yazıçı" nəçriyyatı, 1985, 220 səh.
2. V. Skott. Ayvənhəu (roman) Bakı, " Şərq-Qərb" nəşriyyatı, 2013, 518 səh.
Oradya Hava Limanı
Oradya Hava Limanı (Aeroportul Internațional Oradea, Nagyváradi Nemzetközi Repülőtér) — beynəlxalq hava limanı, Rumıniyanın şimal-qərbində Oradya şəhərindən 5 km cənub-qərbdə, Bihor judetsində, Macarıstana aparan avtomobil və dəmir yolu yaxınlığında yerləşir. Rumıniyada turizm potensialının (Baile Felix isti bulaqları, Padişin qoruq ərazisi və s.) inkişafında mühüm amildir. E60 Avropa marşrutu yolunun və inşası davam etdirilən A3 Transilvaniya avtomobil yolunun yaxınlığında yerləşir. 2017-ci ildə müasir bir hava limanının açılması son iki ildə sərnişin və yük daşımalarını iki dəfə artırmışdır. Debresen (82 km, Macarıstan) və Kluj-Napoki (165 km) hava limanlarına rəqib sayılır.
Tikinti
2017-ci ilin mart ayından etibarən Ryanair Oradyadan Berqamo (Orio al Serio hava limanına) və Cirona (Cirona-Kosta Brava hava limanı), oktyabr ayından isə Eyndhoven, Memmingen, London və Veseyə uçuşlar həyata keçirdi. 2018-ci ilin mart ayında əməkdaşlıq dayandırılır, şirkətin bütün subsidiyaları əvvəlcədən aldığına dair məmurların verdiyi vədlərə baxmayaraq, uçuşlarda payı 85% -dən 95% -ə qədər dəyişir və tariflər bölgədəki digər hava limanlarına nisbətən daha aşağı olur.
Hərbi
2009-cu ilin aprel ayından etibarən Oradyadakı NATO distant Təhsil Mərkəzi şəbəkəsinin bir hissəsi olmuşdur.
Təcili yardım
Oradya hava limanında Pelikan Xəstəxanasına məxsus tibbi helikopter vardır. Vertolyot Bixor, Selaj, Satu Mare, Maramureş və Arad ərazilərinə xidmət edir. Helikopterlər ağır yaralıları Buxarest travma mərkəzlərinə çatdırır.
Tribunal
Tribunal (latın tribunal-divanxana; Məhkəmə; əsas mənası: Qədim Romada mühüm vəzifəli şəxslərin-konsulların, pretorların xidməti vəzifələrini yerinə yetirməkdən ötrü oturduqları hündür yer, təpə)
Hələbcə mühafəzəsi
Hələbcə mühafəzəsi — İraq Respublikasında inzibati-ərazi vahidi. Sahəsi 888.915 km², əhalisi 1997–ci il siyahıya almasına əsasən 110.000 nəfərdir. Hələbcə mühafəzəsinin inzibati mərkəzi Hələbcə şəhəridir.
Light Me Up (Gromee mahnısı)
Light Me Up — Polşanın 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Gromee və Lukas Meyer "Light Me Up" mahnısı ilə Polşanın Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən Avroviziya 2018-də təmsil etmək hüququ əldə etmişdir. Mahnının musiqisi Gromee və Lukas Meyerə və sözləri isə Mahan Moin və Kristian Rabba aiddir.
Amin İsmayılov
Amin İsmayılov (İsmayılov Amin İsmayıl oğlu; d. 14 mart 1951, Kürdəmir rayonu) — Aqrar elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü (30 iyun 2014).
Həyatı
Amin İsmayılov 14 mart 1951-ci ildə Kürdəmir rayonunda anadan olmuşdur.
Yeni Azərbaycan Partiyasının VII qurultayında (5 mart 2021-ci il) YAP İdarə Heyətinin üzvü seçilib.
Elmi əsərləri
2.Azərbaycan torpaq təsnifatının WRB sistemi ilə korrelyasiyası (həmmüəliflərlə). Bakı,2002,-252s.
3. Azərbaycan torpaqlarının informasiya sistemi. Bakı, 2004, -308 s.
4. Kadastrın əsasları. (ali məktəblər üçün dərslik). Bakı, 2008, -212s.
5. Coğrafi İnformasiya Sistemləri (ali məktəblər üçün dərslik, həmmüəlliflə). Bakı, 2011, -232s.
6. Soil Resources Of Azerbaijan. In: “Soil Resources of Mediterranean and Caucasus Countries”, Y. Yigini, P. Panagos, and L. Montanarella, (eds). (2013), 18-39p. Office for Official Publications of the European Communities, Luxembourg. –243 pp.,
7. Torpaqların münbitlik modelləri yaradılmasının bəzi problemləri. AMEA-nın “Məruzələri”, Bakı, 2002, 57-ci cild, №4-6, s.252-255
8. Azərbaycanda torpaq informatikasının inkişaf mərhələləri. AMEA TAİ əsərləri, Bakı, 2004, XVI cild, s.571-585
9. ГИС в земельной реформе Азербайджанской Республике. Обзор: Современные геоинформационные технологии “ARCREVIEW” №2, Совместное издание ООО DATA+, ESRI Inc. и Leica Geosystems, Москва,2005
10. О создании концептуальных диагностических моделей основных типов почв Азербайджана на базе ЭВМ. Матер.межд.конф. Ростов-на-дону,2006, с.229-233
Cylindraspis inepta
Cylindraspis inepta — nəhəng quru tısbağalarına daxil olan, nəsli kəsilmiş növ. Hind okeanında yerləşən Mavriki və Raund adalarının (Maskaren adaları) endemik canlısı olmuşdur. Balalarının və yumurtalarının ev donuzu və pişiklər tərəfindən yeyilməsi ilə nəsli tükənmişdir.
1740-cı ildə sayları kifayət qədər olmasına baxmayaraq 1877-ci ildə nəsilləri tamamən kəsilmişdir.
Kripton
Ar Kripton kk(Kr) – D.İ.Mendeleyevin elementlərin dövri sistemində 36-cı element. Fotoqrafiyada istifadə olunan bəzi flaş lampalarının istehsalında istifadə olunur. Floresan lampalarda və dalğa boyu standartı olaraq ultrabənövşəyi (UB) Lazer də istifadə edilir. Kripton-85 izotopu, müxtəlif qatların tərkibinə yerləşdirilərək, kimyəvi təhlillərdə istifadə olunur.
Volqa tatarları
Volqa tatarları və ya Volqa tatarları — hal-hazırda Rusiya Federasiyasına bağlı muxtar Tatarıstan Respublikasında və Volqa çayı boyunca yerləşmiş olan Kazan və ya Volqa tatarlarına verilən addır. Rusiyanın ruslardan sonra ən çoxsaylı ikinci etnosudurlar.
Rəcəb Məmmədov (əsgər, 1995)
Rəcəb Xalid oglu Məmmədov — Azərbaycanlı şəhid.
Volqa tatarları
Haqqında
Volqa çayı boyunca yerləşdikləri üçün bu adı almışdırlar. Tatar dilində danışırlar. Dilləri Krım tatar dilinə çox yaxındır. Volqa tatarlarının ataları Volqa-Kama Ön Bulqarları ilə XIII əsrdə Orta Asiyadan bölgəyə gələn Qıpçak Kuma türkləridir. 922-ci ildən əsasən, müsəlmandırlar.
Rəcəb Məmmədov (əsgər, 1995)
Həyatı
Məmmədov Rəcəb Xalid oğlu 22 iyul 1995-ci ildə Ucar rayonunda anadan olmuşdur.
Volqa tatarları
Haqqında
Volqa tatarları Kazan tatarları, Mişarlar, Qasım tatarları, Noqrat tatarları, Perm tatarları və Keraşenlər kimi subetnoslara bölünmüşdürlər.
Rusiyanın slavyan etnoslarından fərqlənən məxsusi adət-ənənəyə malikdirlər.
Rəcəb Məmmədov (əsgər, 1995)
Hərbi xidməti
2014-cü ildə hərbi xidmətə çağırılmışdır. II Vətən müharibəsi başlayan ilk gündən könüllü olaraq cəbhəyə döyüş bölgəsinə getmişdir. 06.10.2020-ci ildə Füzuli rayonu Yuxarı Seyidəhmədli kəndi istiqamətində şəhidlik zirvəsinə ucalıb.
Direhavsbakken
Direhavsbakken (Dyrehavsbakken - Maral otlağı təpəsi) və ya sadəcə Bakken (Təpə) — Kopenhagen ilə yanında yerləşən, 1583-cü ildə yaradılan və beləliklə, dünyanın ən köhnə olan əyləncə parkı.
Bakkenı hər il 2,5–2,7 million adam ziyarət edir. Deməli, o Tivoli bağlarından sonra Danimarkanın ən populyar əyləncə parkıdır.
Tarix
1583-cü ildə Kirsten Piil Yəgersborq Direhavedə bulaq tapıb. O dövrdə mərkəzi Kopenhaqendə su keyfiyyəti aşağı olduğuna görə, şəhərin sakinlərini təmiz bulaq suyu bu yerə cəlb edirdi. Bəziləri, bu suyun sağaldıcı xüsusiyyətləri olduğuna inanırdılar. Buna görə bulağı ziyarət etməyə böyük kütlələr yığılırdı, özəlliklə yaz zamanı. 1669-cu ildə Kral III Frederik bu ərazidə heyvan parkı yaradıb. Bir il sonra, Kral Frederikin oğlu, V Kristian olub və o, 1670-ci ildə parkın ərazisini təxminən 4 dəfə böyütdü. O vaxtdan bəri, 1756-cı ilə qədər park Kralın ovçuluq torpağı sayılırdı və ictimaət üçün bağlı idi.
Park yenidən ictimaət üçün açılan kimi, onun şöhrəti Avropa ətrafında yayılıb və bu şöhrət artistləri cəlb edirdi. O vaxtdan bəri parkda Pyeronu görmək olar.
Atraksionlar
thumb|Sulu atraksion Hazırda parkda 32 atraksion mövcuddur. Başqa mənbələrinə görə isə ordaki atraksionların sayı 34-dür bə beləliklə Direhavsbakken Skandinaviyada ən çox atraksionları olan parkdır. Onlardan biri 1932-ci ildə taxtadan qurulan Rutschebanen adlı amerikan dağlarıdır. Amerikan dağlarından başqa, parkda bamper maşınları, nəhəng yelləncək, həyalət qatarı, bir neçə karusel, 30 metrəlik düşmə qalası, yellənən vikinq gəmisi, üzən kərən və s. atraksionları var.
Park martın sonundan, avqustun sonuna qədər fəaliyyət göstərir. Giriş pulzudur, amma atraksionların minməsi pulludur.
Başqa obyektləri
Parkda 160-dan çox biznes obyekti fəaliyyət göstərir.
Revyü sirki
Direhavsbakkendə Danimarkanın ən böyük sirk nümayişi olan Revyü sirki (Circus Revyen) keçirilir.
İbrahim İbrahimov (əsgər, 1992)
İbrahim Etibar oğlu İbrahimov 18 fevral 1992: Naxçıvan şəhəri, Azərbaycan — 30 oktaybr 2020; Xocavənd, Azərbaycan) — Naxçıvan Əlahiddə Ümumqoşun Ordusunun XTQ kəşfiyyatçı  Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
İbrahim İbrahimov 1992-ci il fevralın 18-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Naxçıvan şəhərində anadan olub. O, 1998-ci ildə Naxçıvan şəhərində yerləşən 15-nömrəli tam orta məktəbə daxil olmuş, 2009-cu ildə həmin məktəbi bitirmişdir. 02.08.2019 cu ildə ailə həyatı qurub.
Hərbi xidməti
İbrahim İbrahimov 2010-cu ildə Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun "N" saylı hərbi hissəsində həqiqi hərbi xidmətdə olub. 2011-ci ildə hərbi xidmətini başa vuran İbrahim İbrahimov daha sonra 2020-ci ildə yenidən ordu sıralarına qayıtmışdır. 18 oktyabrda Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi Naxçıvan Əlahiddə Ümumqoşun Ordusunun (XTQ) əsgəri kimi Qarabağda aparılan hərbi əməliyyatlara qatılıb. İ.İbrahimov Cəbrayıl Zəngilan Füzuli Xocavənd uğrunda döyuşlərində iştirak etmişdir. O, 30 oktaybr 2020-ci ildə Xocavənd uğrunda döyüşlərində  qəhrəmancasına həlak olmuşdur.İbrahim İbrahimov Naxçıvan şəhər Qəbristlanğında  dəfn edilib.
Frans Qalder
Frans Qalder (Franz Halder; ) — alman hərb xadimi, general-polkovnik, 1938–1942-ci illərdə Vermaxtın quru qoşunları Baş qərargahının (Oberkommando des Heeres) rəisi.
İbrahim İbrahimov (əsgər, 1992)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İbrahim İbrahimov Etibar oğlu ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İbrahim İbrahiov Etibar oğlu ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikası Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılmış döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirmiş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçusu İbrahim İbrahimov Etibar oğlu Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.07.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra “Füzulinin azad olunmasına görə” medalı ilə təltif edilib.
Hefzabad
Hefzabad — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 271 nəfər yaşayır (62 ailə).
Boya çiləyici
right|250px|Aeroqrafla işləyən rəssam.
Boya çiləyici və ya aeroqraf — sıxılmış hava ilə kağız, parça və s. üzərinə nazik boyaq qatı püskürən cihaz. Parçalara naxış vurmaq üçün, teatr dekorasiyaları və iriformatlı plakatlar hazırlanmasında, fotoneqativlərin retuşunda və s. istifadə olunur.
Niyaz Məcidov
Niyaz Məcidov — Sovet və rus arxeoloqu, Başqırdıstan Respublikası Elmlər Akademiyasının akademiki, Başqırdıstan Respublikası Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti (2006–2012), Başqırd Dövlət Universitetinin professoru və Salavat Yulayev ordeninin kavaleri.
Bioqrafiyası
BMSSR Qafur rayonu, Saitbabin kənd sovetinin Tuqay kəndində anadan olmuşdur. Atası kənd müəllimi, anası isə kəndlidir. Başqırd Respublikası internat məktəbində (indiki Rami Qaripov adına 1 nömrəli Respublika internat məktəbində) təhsil alır.
1956-cı ildə Perm Dövlət Universitetini bitirir. 1963-cü ildə namizədlik dissertasiyasını, 1988-ci ildə "Arxeologiya" ixtisası üzrə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
SSRİ Elmlər Akademiyası Başqırd filialının Tarix, Dil və Ədəbiyyat İnstitutunda kiçik (1956-cı ildən), böyük (1964-cü ildən) elmi işçi, arxeologiya və etnoqrafiya sektorunun müdiri (1968-ci ildən) və dosent (1979-cu ildən) işləmişdir.
Tarix elmləri doktoru (1989) və professorluq (1990) dərəcəsini müdafiə etmişdir. 1956–1979-cu illərdə SSRİ Elmlər Akademiyası Nüvə Fizikası İnstitutunda arxeologiya və etnoqrafiya sektorunun müdiri vəzifəsində çalışmışdır. 1979-cu ildən Başqırd Dövlət Universitetində çalışıb, 1991-ci ildən arxeologiya, qədim və orta əsrlər tarixi kafedrasının müdiri olmuşdur. 1992-ci ildən Başqırdıstan Respublikası Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü olur. 2012-ci ildən "Qədim Ufa" Respublika Tarix və Mədəniyyət Muzey-Qoruğu İdarəsinin Tədqiqat üzrə direktor müavini işləmişdir.
2006-cı ildən Başqırdıstan Respublikası Elmlər Akademiyasının vitse-prezidenti, 2006-cı ildən Başqırdıstan Respublikası Elmlər Akademiyası Sosial və Humanitar Elmlər Bölməsinin akademik-katibi kimi fəaliyyət göstərir. Kuşnarenkovskaya, Karayakupovskaya, Turbaslinskaya, Baxmutinskaya və digər arxeoloji mədəniyyətlərin meydana çıxmasını qədim başqırd etnosunun formalaşması ilə əlaqələndirərək başqırların avtoqonik mənşəyi və inkişafı barədə fərziyyə irəli sürmüş və onu müdafiə etmişdir.
1-ci Dünya Başqırdlar Qurultayında (iyun 1995-ci il) icraiyyə komitəsinin sədri seçilir.
Siyasi fəaliyyət
Dünya Başqırdlar Qurultayı Başqanı (1995–2002), Başqırdıstan Xalqları Assambleyası (2000-ci ildən) üzvü, Başqırdıstan Respublikasının Prezidenti yanında İctimai Şuranın üzvü (2003–2005).
NGC 6603
NGC 6603, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Oxatan bürcü istiqamətində yerləşir. I1r tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası bayrağı
Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası bayrağı — Ermənistan SSR tərəfindən 17 dekabr 1952-ci ildə istifadə edilməyə başlamışdır.
Çıxış
Çıxış, nitq və ya ritorika dinləyicilərə müəyyən bir fikir, hiss aşılamaq üçün deyilən uzun sözlərə deyilir. Çıxış bir fikri həyəcanlandıraraq ifadə etməkdir.
Çıxışların mövzuları, əsasən; sosial fikirlər sosial və milli davalar və hadisələrdir. Mərasimlərdə, milli günlərdə, ildönümlərində, mitinqlərdə toplaşan böyük kütlələri və icmaları həyəcanlandırmaq, ümumi fikirləri səsləndirmək və ya kürsüdən siyasi və milli iddiaları müdafiə etmək də çıxış xarakterlidir. Demostenes və Marcus Tullius Cicero bu sahənin ən məşhur insanlarındandır.
Cylindraspis triserrata
Cylindraspis triserrata — nəhəng quru tısbağalarına daxil olan, nəsli kəsilmiş növ. Hind okeanında yerləşən Mavriki və Raund adalarının (Maskaren adaları) endemik canlısı olmuşdur. Balalarının və yumurtalarının ev donuzu və pişiklər tərəfindən yeyilməsi ilə nəsli tükənmişdir.
1740-cı ildə sayları kifayət qədər olmasına baxmayaraq 1877-ci ildə nəsilləri tamamən kəsilmişdir.
Mixail Rayev-Kaminski
Rayev-Kaminski Mixail (Yakov) Qriqoryeviç — Azərbaycan SSR xalq daxili işlər komissarı (1938).
Həyatı
1894-cü il yanvar ayının 2-də Kiyev vilayətinin (indiki Ukrayna Respublikası) Çigirin şəhərində anadan olmuşdur. Milliyyətcə yəhudidir. İbtidai təhsilli olmuşdur. 1938-ci ilin yanvarın 7-dən noyabrın 11-nə qədər Azərbaycan SSR XDİK-nə rəhbərlik etmişdir.
Opera (şirkət)
Opera Software — 30 avqust 1995-ci ildə təsis edilmiş və Opera veb brauzerini inkişaf etdirən Norveç şirkətidir. Firmanın tam adı Opera Software ASA-dır. ASA adı Allmennaksjeselskap-dan gəlir.
Rafael Qovarts
Elmi fəaliyyəti
Rafael Qovarts toxumlu bitkilər üzrə ixtisaslaşmışdır.
Opera (şirkət)
Şirkətin Opera Brauzeri, Opera Neon, Opera GX, Vivaldi, My Opera, Opera Mail və s. məhsulları var.
1995-ci ildə Norveçin Oslo şəhərində yaranıb.
Azərbaycan milli güləşi
Azərbaycan milli güləşi — Azərbaycanın milli idman növü. Bakı və onun ətraf ərazilərində — Maştağa, Nardaran, Buzovna, Zabrat kimi qəsəbələrdə, həm də Azərbaycanın bir çox rayon və şəhərlərində Gəncə, Şəki, Qazax, Salyan, Tovuz, Zaqatala və s. məşhurdur.
Azərbaycan milli güləşi zamanı rəhləvanların görüşdükləri meydan isə zorxana adlanır.
Tarixi
Azərbaycan xalqının bədən tərbiyəsinin ən mühüm vasitələrindən biri qədim zamanlardan xalq güləşi olub. Xalq güləşi üzrə həmişə yerli yarışlar keçirilib. Rəsmi olaraq isə Azərbaycanda 1937-ci ildən həm rayon, şəhər, həm də respublika birinciliyi uğrunda yarışlar keçirilir.
Güləşin tarixinin yenidən yaradılması və güləş qaydalarının sistemləşdirilməsi istiqamətində çoxlu işlər gənc azərbaycanlı alim, Azərbaycan Bədən Tərbiyəsi İnstitutunun dosenti E.Rəhimov tərəfindən aparılmışdır.
Pəhləvanların görüşü, tarixi salnamələrin yazdığı kimi, çox vaxt bütün orduların döyüşünün taleyini həll edirdi. Təbiətcə güclü olan, nəhəng taxta gürzlərlə, hətta diri dəvə ilə məşq edən, bir əli ilə daş plitələri qaldıran, bir neçə güclü kişi ilə döyüşə girən Muştağı kəndindən olan Altı Aylaq haqqında xalq əfsanəsi var.
thumb|left|180px|[[Bakıda Azərbaycan Tarixi Muzeyidə orta əsrlərə aid güləş şalvarları ("tamban")]] Bakıda Qız Qalasının yanında zorxana xüsusi otaqda mendereslər (qoçular) tələbələrlə dərs keçir, pəhləvanlarla döyüşürdülər. . Azərbaycan Tarixi Muzeyində zorxana alətləri sərgilənir. Bu əşyalar ağır idi (zorxana milləri, gürzlər, qalxanlar, yekbargirlər, gildaşlar) və məşq üçün istifadə olunurdu. Yarış başlamazdan əvvəl pəhləvan-güclülər zorxanada isinmə hərəkəti edirdilər ki, bu da daha çox xalq çalğı alətlərinin müşayiəti ilə olurdu. . İdman alətlərinin birində yağlı boya ilə pəhləvanların döyüşü təsvir edilmişdir. Bu rəsmdə Güləşin milli güləşdə döyüşün necə getdiyi, idmançıların hansı paltarları geyindikləri, hansı alət və üsullardan istifadə etdikləri, güləşçilərin hansı fəndlərdənn istifadə etdikləri və s. əksini tapıb.
Kəndlərdə və şəhərlərdə güclü kişilərə hörmət edilirdi, çünki onlar mülki insanları təcavüzkar hücumlarından qoruya bilirdilər. Kənd təsərrüfatı işlərində fasilələr zamanı, Novruz bayramı kimi bayramlarda mütəmadi olaraq güləşçilər arasında yarışlar keçirilirdi.
Maraqlıdır ki, N.Florovski 1836-cı il tarixli "Qafqazdan kənarda rus mülklərinə baxış"da hətta güləş üçün xüsusi evin də olduğu Yelizavetpol (o vaxt Gəncə adlanırdı) sakinlərinin idman fəaliyyəti haqqında məlumat verir:
Milli güləşin adı "Qorxma, mən səninləyəm" filmində çəkilir. Burada Lev Durovun qəhrəmanı San Sanıç məşqə başlamazdan əvvəl məhbuslara deyir: "Yeri gəlmişkən, mən sizin xalqınızın milli döyüşünüz, güləşdən çox şey öyrənmişəm."
Xüsusiyyətləri
Əvvəllər pəhləvan diz çökəndən dərhal uduzurdu. Bunun üçün pəhləvanların dizlərinə kiçik güzgülər bağlanırdı, onu əzmək məğlubiyyət sayılırdı. İndi güləşçilərə körpü üstə durmaq icazəsi verilir. Qələbə yalnız toxunuş edilmədikdə və güləşçi kürəyi üstə qoyulmadıqda xalla verilir. Həm rəqibin döşəyə atışları, həm də döyüşün aparılması zamanı təşəbbüskarlığı nəzərə alınır.
Kolombiana (film, 2011)
Kolombiya: (İngiliscə orijinal adı: Colombiana), 2011 -ci ildə Luc Besson tərəfindən ssenarisi yazılan və istehsal olunan, Olivier Megaton tərəfindən rejissorluğu edilən Fransız döyüş triller filmidir. Filmin ulduzu Zoe Saldana ilə yanaşı, Michael Vartan, Cliff Curtis, Lennie James, Callum Blue və Jordi Molla köməkçi rollarda oynamışdırlar. “Colombiana” Kolumbiyalı qadın deməkdir.
Film, Kolumbiyada ailəsi narkobaronların ağası tərəfindən öldürülən on yaşındakı Cataleya (eyni zamanda orkide cinsi) haqqındadır. On beş il sonra, yetkinlik yaşına çatmış olan Cataleya artıq qisas almaq istəyir.
Film ümumiyyətlə tənqidçilərdən mənfi rəylər alsa da, Saldananın iştirak etmiş olduğu hərəkət səhnələri təriflənmiş və film 40 milyon dollarlıq bir büdcəyə qarşı 61 milyon dollardan bir qədər az gəlir əldə etmişdir.
Süjet xətti
Hadisələr 1992 -ci ildə Kolumbiyada başlayır. 10 yaşlı Cataleya valideynlərinin qətlinin şahidi olur. Öz ölümündən isə güc bəla ilə xilas olr və qanqster olan əmisi Emilio ilə birlikdə ABŞ-yə qaçır. Burada yaşadığı 15 il ərzində, Cataleya əmisi tərəfindən qanqster kimi böyüdülür və öz cinayətlərindən sonra həmişə valideynlərinin qatilləri üçün yalnız bir vizit kartı buraxır: qurbanlarının sinəsində çəkdiyi orkide.
NGC 5586
NGC 5586, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. NF tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tamella Alıyeva
Tamella Alıyeva (d. 1951, Beyləqan şəhəri) — Professor, Türkiyədə Muş Alparslan Universitetinin türk dili və ədəbiyyatı kafedrasının müdiri. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.
Həyatı
Tamella Alıyeva 1951-ci ildə Beyləqan şəhərində anadan olub.
1998-ci ildə Eskişehir Osmanqazi Universitetində Türk dili və ədəbiyyatı bölümündə işə düzəlir.
Tamella xanım həmçinin Azərbaycanda çap olunan “Azərbaycan” və “Savalan” qəzetlərinin, “Yada düşdü” jurnalının Türkiyə təmsilçisidir.
Təltif və mükafatları
2008-ci ildə Eskişehir valiliyi tərəfindən Türkiyə-Azərbaycan arasında qurduğu mədəni əlaqələrə görə mükafatlandırılıb, nümunəvi fəaliyyətinə görə isə 2011-ci ildə Azərbaycan Böyük Elçiliyi tərəfindən “İlin ən yaxşı müəllimi” seçilibdir.
Almaniyada fəaliyyət göstərən N.Gəncəvi adına İnstitutu və Vektor Mərkəzi tərəfindən “Türk Dünyasına Xidmət”, 2014-cü ildə Eskişehir Sənət Dərnəyi tərəfindən “Yunis İmrə Araşdırma”, iki dəfə Azərbaycan Məhsəti Şairləri Dərnəyi tərəfindən “Türk mədəniyyətinə xidmət” mükafatları ilə mükafatlandırılıb.
Sitkinak adası
Sitkinak adası — Sakit okeanın şimalında, Alyaskanın cənub sahillərində, Kadyak adasından cənubda yerləşən ada. Kadyak arxipelaqına daxildir. Tuqidak adası ondan qərbdə yerləşir. Bu iki böyük ada, eləcə də bir sıra kiçik adalar birlikdə Triniti adalarını təşkil edir. İnzibati cəhətdən ABŞ-nin Alyaska ştatının Kodyak-Aylend borosuna aiddir. İlk dəfə 1826-cı ildə rus qütb tədqiqatçısı Sarıçev tərəfindən qeydə alınır. Daha sonra 1827-ci ildə admiral İvan Kruzenştern tərəfindən qeyd edilmiş və nəhayət 1852-ci ildə rus hidroqrafı Tebenkov tərəfindən müasir adla xəritəyə salınmışdır.
Alyaska Milli Dəniz Qoruğunun bir hissəsidir. Adanın sahəsi 235,51 km²-dir. Ən yüksək nöqtəsi dəniz səviyyəsindən 61 m yüksəklikdədir. Daimi əhali yoxdur.
Kazımova
Kazımova — Azərbaycanda daha çox işlədilən Kazımov soyadının qadın cinsinə aid forması.
Saqra
2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 465 nəfərə çatmışdır.
Əyalət paytaxt şəhərindən 88 km uzaqlıqda yerləşir.
Avstriya 2015 Avropa Oyunlarında
Avstriya — 12 iyun-28 iyun tarixləri arasında Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində keçirilən 2015 Avropa Oyunlarındaki iştirakı. Avstriya 2015 Avropa Oyunlarında 2 idmançı ilə 1 idman növündə təmsil olundu. Avstriya 2015 Avropa Oyunlarında 2 qızıl, 7 gümüş və 4 bürünc medal qazanaraq ümumilikdə 13 medal ilə medal sıralamasında 20-ci yeri tutdu.
30x30pxBədii Gimnastika
Qadınlar
Emil Oqust Jozef De Vildeman
Emil Oqust Jozef De Vildeman — Belçika botaniki.
Elmi fəaliyyəti
Emil Oqust Jozef De Vildeman bitkilər toxumlu bitkilər, mikologiya və qıjıkimilər üzrə ixtisaslaşmışdır.
Sheila Scott
Həyatı
Sheila Christine Hopkins, Worcester, Worcestershire, İngiltərədə doğulmuşdur o bir acınacaqlı uşaqlıq idi və Alice Ottley School yaxşı bir şey etməyib, təxminən bir neçə dəfə çıxarıldı. İkinci Dünya Müharibəsi dövründə dəniz hövzəsində bir tibb bacısı olaraq xidmətlərə qatılıb.
Əmək fəaliyyəti
1943-cü ildə aktrisa kimi karyerasına başladı. O, özünü Sheila Scott adlandırdı.
1958-ci ildə dokuz ay təlimdən sonra Thruxton Aerodromunda solo gedəcəyini öyrəndi. Onun ilk təyyarəsi 1959-1964-cü illərdə olan Thruxton Jackaroo (çevrilmiş Tiger güvəsi) G-APAM idi. 1966-cı ilin aprelində o, Piter Comanche 260B G-ATOY'u Mif Too adına alıb, orada doksan dünya rekordunu təyin etdi. 1966-cı il mayın 18-də Londondakı Heathrow şəhərində ilk solo uçuşu keçirdi. 34 iyun 1966-cı ildə, 49.890 km (189 saat) sonra uçan bitirmişdir. 1969-70-ci illərdə o, eyni təyyarədə ikinci dəfə dünyada solo uçdu. Bu təyyarə 1979-cu ildə (1971-ci ildə satdıqdan sonra) ciddi şəkildə ziyan gördü və qalıqlar Milli Uçuş Muzeyi, Şərq Fortune, East Lothian, İskoçya kolleksiyasında nümayiş etdirildi. Daha sonra daha çox qeydiyyatdan keçmək üçün borclu Piper Comanche 400 N8515P istifadə etdi.
Affiliations
Amelia Earhart tərəfindən yaradılan lisenziyalı qadın pilotları üçün doksan Nines Britaniyanın filialının təsisçisi və birinci qubernatoru idi. Beynəlxalq Lisenziyalı Qadınlar Pilotları Assosiasiyasının üzvü idi.
Mükafatlar
1968-ci ildə Britan imperiyasının əmri (OBE) vəzifəsinə təyin edildi. Worcester Universitetindəki tədris binalarından biri onun adını daşıyır.
1967-ci ildə Scott Harmon Beynəlxalq Aviasiya Trofeyinin qalibi oldu. 1965, 1967, 1968-ci ildə Brabazon of Tara mükafatını aldı. 1968-ci ildə İngiltərənin Royal Aero Club Britannia Trophy,  Qızıl Medalını 1971-ci ilə qəbul etmişdir.
İnfanta Eulaliya
4 yaşında ikən anasıyla birlikdə Parisə sürgünə getdi və ilk təhsilini burada aldı. III Napoleonun devrilməsindən sonra sürgündəki ailəsiylə birlikdə Cenevrəyə köçdü. 1875-ci ildə İspaniyada monarxiyanın bərpa edilməsi və qardaşı XII Alfonsonun taxta çıxmasıyla o və bacıları Madridə qayıtdı. Burada geri qalan təhsili böyük bacısı İzabellanın nəzarəti altında tamamlandı.
6 mart 1886-cı ildə xalası oğlu Orleanlı Antonio Filipplə evləndi. Əslində bir il öncə planlaşdırılan toy mərasimi Eulaliyanın qardaşı XII Alfonsonun ölümü səbəbilə təxirə salındı. Cütlüyün bu nigahdan 2 oğlu dünyaya gəldi. İkinci oğlunun doğumundan sonra cütlük ayrıldı və Eulaliya qalan ömrünü İspaniya və Parisdəki mülklərində keçirdi.
1893-cü ilin mayında Eulaliya ABŞ-yə səyahət etdi. Burada prezident Qrover Klivlend tərəfindən Ağ evdə qarşılandı və ABŞ-nin müxtəlif əyalətlərinə səfər etdi. 9 fevral 1958-ci ildə keçirdiyi ürək tutmasının ardından Eulaliya 8 martda vəfat etdi.
Qarnıyarıq (Çaypara)
Qarnıyarıq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaypara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə nə qədər əhalinin yaşaması barədə məlumat yoxdur.
Stepan Yemelyanov
Stepan Federoviç Yemelyanov — Azərbaycan KP BK-nın Dzerjinsk rayon komitəsinin birinci katibi, Azərbaycan SSR xalq daxili işlər komissarı.
Həyatı
1902-ci il dekabrın 13-də Tatarıstan Respublikasının Takanış rayonunun Taşliyar kəndində anadan olmuşdur. Milliyyətcə rusdur.
1915-ci ildə kənd məktəbini bitirdikdən sonra təsərrüfat işləri ilə məşğul olan S. Yemelyanov 1919–1923-cü illərdə texniki məktəbdə təhsil almış, 1925-ci ildə "Azneft"in oksigen-karbit zavodunda işə qəbul olunmuşdur. 1928-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Xalq Komissarlığının məhkəmə aparatında çalışdıqdan sonra Bakı Birləşmiş Məhkəməsində xalq hakimi vəzifəsində işləmişdir. 1931–1936-cı illərdə Bakı Sənaye İnstitutunda təhsil almışdır.
1939-cu ilin fevralından 1953-cü il avqust ayınadək Azərbaycan SSR təhlükəsizlik orqanlarına rəhbərlik etmişdir. Daha sonra həbs olunmuş, 1956-cı ildə əmlakı müsadirə olunmaqla və cəzasını islah-əmək düşərgələrində çəkməklə 25 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir. 1970-ci ilin may ayında əfv olunmuşdur.
NGC 4583
NGC 4583, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Vanuatu Qırmızı Xaç Cəmiyyəti
Vanuatu Qırmızı Xaç Cəmiyyəti — 1992-ci ildə yaradılmışdır. Baş qərargahı Port Vila şəhərində yerləşir.
Gərvis (Sərdəşt)
Gərvis - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 158 nəfər yaşayır (31 ailə).
Aerokirşə
250px|thumb|right|"RF-8" markalı aerokirşə. [[İkinci Dünya müharibəsi illərində hazırlanmışdır.]]
Aerokirşə — hava vintinin yaratdığı dartı qüvəsi ilə qar və ya buz üzərində hərəkət edən kirşə. Aerokirşə üç və ya dörd xizək üzərində dayanan gövdə, arxa hissəsindəki hava vintləri və onları hərəkətə gətirən mühərrikdən ibarətdir. Amfibiya-aerokirşədə xizək və onun üzərindəki kuzov xizəkşəkilli qayıqla əvəz edilmişdir ki, bu da buz üzərində, dayaz göl, bataqlıq, donmayan çay və s.-də hərəkət etməyə imkan verir. Qayıq-xizək arxa hissədəki şaquli sükanlarla idarə olunur. Mühərrikinin gücü 190 klovat olan aerokirşə və amfibiya-aerokirşənin sürəti qar üzərində 100 kilometr/saatdan çox, suda isə 80 kilometr/saata (amfibiya-aerokirşə) qədərdir.
Azadlıq abidəsi (İstanbul)
Azadlıq abidəsi — 1909-cu il 31 mart hadisəsində əks çevriliş əsnasında Osmanlı İmperiyası parlamentini monarxist qüvvələrdən qoruyaraq şəhid olan əsgərlərin şərəfinə inşa edilən abidə. İstanbulun Şişli bələdiyyəsi ərazisində yerləşir.
Abidə 1911-ci ildə, 31 mart hadisəsinin ikinci ildönümündə açılmışdır. Kompleksdə qalıqları sonradan buraya köçürülmüş dörd görkəmli Osmanlı yüksək rütbəli məmurunun qəbirləri də var. Bu gün Türkiyədə müasirlik, demokratiya və dünyəviliyin rəmzi kimi qəbul edilən abidə bəzən rəsmi mərasimlər və kütləvi toplantılar üçün bir yer kimi xidmət edir.
Təsviri
Abidə İstanbulun Şişli bələdiyyəsində Əbədi Azadlıq Təpəsi olaraq bilinən ən yüksək təpədə (dəniz səviyyəsindən 130 m yüksəklikdə) yerləşir. Bu gün Şişli və Çağlayanı birləşdirən üç əsas magistral yolla həmsərhəd olan üçbucaqlı bir ərazidədir.
Cazibə nöqtəsi
Bu yer İstanbulda demokratiya və vətəndaş hüquqları üçün nümayişlərin keçirildiyi bir məkan olaraq xidmət edir. Həmkarlar ittifaqları tərəfindən təşkil edilən Əmək bayramı nümayişləri, 1977-ci il Taksim Meydanında baş verən qətliam hadisəsindən sonra illərdir abidənin ətrafında baş verir.
Şişli bələdiyyəsi loqosu
Abidənin təsviri səlahiyyətlilərinin istifadə etdiyi Şişli bələdiyyəsinin loqosunda göstərilir [1].
Riyazül-Qüds
Riyazül-Qüds — Azərbaycan yazıçısı və mütəfəkkiri Abbasqulu ağa Bakıxanovun Kərbəlada baş verən hadisələrə, şiələrin əsas müqəddəslərinin həyat və əməllərinə həsr olunmuş nəsr dini şeiri. Tədqiqatçı Ənvər Əhmədov əsərin Bakıxanovun həyatının Quba dövrünə aid olduğunu qeyd edir. Əsər 1820-ci ilin payızında şiə sakinlərin xahişi ilə Azərbaycan dilində yazılıb (müəllifin sözlərinə görə o, bu əsəri hicri təqvimi ilə 1236-ci ildə Qubalı şiə təəssübkeşləri üçün yazmışdır). Əsər Hz. Əlinin oğlu İmam Hüseynin faciəli taleyi və Kərbəla hadisəsinə həsr olunub. Şiələrin zülm olunan haqqı qələmə alınıb.
"Riyazül-Qüds" Bakıxanovun ilk nəsr əsərlərindən biri sayılır və xronoloji olaraq onun ilk böyük epik əsərlərindəndir. "Riyazül-Qüds" on dörd fəsildən ibarətdir. Hər bir fəsildə müəyyən hadisə təsvir olunur. Fəsillər bir-biri ilə bağlı və bir-birini tamamlayan müstəqil novellalar kimi təqdim olunur. Həmçinin qeyd etmək lazımdır ki, əsərin nəsr mətninə şeirlər də daxil edilib.
Əsər əlyazmasının "Kitabi Riyazül-Qüds" adlı yeganə siyahısı Bakıda Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Əlyazmalar institutunda saxlanılır.
Tahirabad (Çaypara)
Tahirabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaypara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlimatına görə kənddə 226 nəfər yaşayır (39 ailə)
İnfanta Mariya de la Paz
6 yaşında ikən anasıyla birlikdə Parisə sürgünə getdi və ilk təhsilini burada aldı. III Napoleonun devrilməsindən sonra sürgündəki ailəsiylə birlikdə Cenevrəyə köçdü. 1875-ci ildə İspaniyada monarxiyanın bərpa edilməsi və qardaşı XII Alfonsonun taxta çıxmasıyla o və bacıları Madridə qayıtdı. Burada geri qalan təhsili böyük bacısı İzabellanın nəzarəti altında tamamlandı.
1880-ci ildə bibisi oğlu Bavariyalı Lüdviq Ferdinandla evlənməsinə qərar verildi. Üstəlik bibisi İnfanta Amaliya onun xaç anası idi. Ancaq həmin ilin sonunda baş tutan görüşdən sonra Mariya Paz bəy namizədini bəyənmədi. Buna baxmayaraq danışıqlar davam etdi və cütlük 2 aprel 1883-cü ildə Madrid kral sarayında evləndi. Əri Lüdviq Ferdinand həm Bavariya kralı II Lüdviqin əmisi oğlu, həm də onun ən maliyyə müşaviri idi. Buna baxmayaraq cütlük sarayın qarışıq və intriqa dolu həyatından uzaq qaldı.
Münhendə yaşadığı illər ərzində xeyriyyəçiliklə məşğul olan Mariya Paz qardaşı XII Alfonsonun vəfat etməsinin ardından kral naibəsi olan gəlinləri Mariya Kristina ilə yaxın münasibətlər qurdu. Üstəlik daha sonra hakimiyyəti ələ alan qardaşı oğlu XIII Alfonso da bibisinin ölkədəki nüfuzunu qorudu. Birinci Dünya Müharibəsinin bitməsi və Bavariya krallığının parçalanmasının ardından Mariya Paz və ailəsinin Nimfenburq sarayında yaşamalarına icazə verildi. Ailə gəlirlərinin əlindən alınmasına baxmayaraq Mariya Paz İspaniya infantası idi və vətənindən aldığı gəlirlə yaşamağa davam etdi. Ancaq qardaşı oğlunun 1931-ci ildə devrilməsindən sonra bu gəlirləri də əlindən alındı. Üstəlik Adolf Hitlerin Almaniyada hakimiyyətə gəlməsi ilə monarx ailəsinin digər üzvləri kimi onun da həyatı çətinləşdi. Buna baxmayaraq o və ailəsi nasistlərin hakimiyyətinə qarşı çıxmadılar. Bu səbəblə 1945-ci ildə bölgəyə girən Amerikan ordusu tərəfindən evi axtarıldı və evində tapılan bəzi cəvahirat əşyaları alındı. 1946-cı ildə evindəki pilləkandan yıxılaraq yaralandı və bir neçə saat sonra vəfat etdi.
Köhnə ingilis dili
Köhnə İngilis dili (Köhnə İngiliscə Anglo-Saxon və ya Anglo-Saksonların özlərinin adlandırdığı kimi Englisc) indiki İngiltərə və Cənubi Şotlandiyanın bəzi hissələrində V əsrin ortalarından XII əsrin ortalarına qədər danışılmış ingilis dilinin qədim formasıdır. Bu dil Qərbi German dillərindən biri idi və buna görə də Köhnə Friz və Köhnə Sakson dilləri ilə yaxından əlaqəli idi. Bundan əlavə, dil Şimali German dil qrupu olan qədim norveç dilinin də böyük təsiri altında olmuşdur.
İnkişafı
Köhnə İngilis dili statik bir dil deyildi və V əsrdə İngiltərəni meydana gətirən Anglo-Sakson miqrasiyalarından 1066-cı ildə dili böyük ölçüdə dəyişdirən Norman istilasına qədər 700 il ərzində istifadə edilmişdir. Bu ilk dövrlərdə dil, Kelt dilini və Danelaw kimi tanınan İngiltərənin şərqində və şimalında geniş ərazilərdə hökmranlıq edən vikinqlərə hücum edərək Qədim Norveç dilini mənimsəmişdir.
German mənşəyi
Köhnə İngilis dilini formalaşdıran ən mühüm qüvvələrdən biri onun german lüğəti, cümlə quruluşu və Avropa qitəsindəki qardaş dilləri ilə paylaşdığı qrammatik strukturudur. Bu xüsusiyyətlərin bəziləri Qərbi German dil ailəsinə aid olsa da, bəziləri bütün german dillərinin kökü sayılan proto-german dil ailəsindən miras qalmışdır. Həmçinin, bütün obyektlərə, o cümlədən hərəkətsiz obyektlərə də cins verilmişdir: məsələn, sēo sunne (Müasir ingilis dilində: Sun “günəş”) dişi olarkən, se mōna (Müasir ingilis dili: Moon “ay”) isə erkək sayılır. (Müasir Alman dilində də belədir. Məsələn die Sonne, der Mond...)
Latın dillərinin təsiri
Savadlı və oxuma-yazma bacaran əhalinin əksəriyyəti (kahinlər və s.) Avropada dövrün lingua francası sayılan Latın dilində yüksək bacarıq sahibi idilər. Bəzən latın sözünün köhnə ingilis dilinə daxil olduğu təxmini vaxtı linqvistik variasiyadan təxmin etmək olar. Latın dillərinin köhnə ingilis dilinə təsiri 3 zaman dilimində öyrənilir. Birincisi, sakslar Avropanı tərk edərək İngiltərəyə gedəndə baş verir. İkincisi, anqlo-saksların xristianlığı qəbul etmələri və latındilli kahinlərin geniş yayılması ilə başlayır. Son və ən mühüm Latın mənşəli sözlərə keçid 1066-cı ildə Norman işğalı dövründə baş verir. Hər nə qədər Norse dilinin sözlərinin əhəmiyyətli bir hissəsi köhnə ingilis dilinin leksikonuna daxil olmuşdusa da, bu Oïl dilinin sözlərinin əksəriyyəti klassik Latın dilindən götürülmüşdür. Dildə böyük dəyişikliklərə səbəb olan bu Norman işğalı həm də Köhnə İngilis dilinin sonu və Orta İngilis dilinin başlanğıcı hesab olunur.
Runik (futork və ya fuþork) əlifbasından latın əlifbasına keçidlə dil daha çox dəyişikliyə məruz qalır. Bu da dil üzərində inkişaf üçün təzyiqi artırdı. Qədim ingilis dilində sözlər oxunduğu kimi yazılırdı; Müasir ingilis dilində tələffüz edilməyən “knight”dakı “k” səsi kimi tələffüz olunmayan səslər əslində köhnə ingilis dilində tələffüz olunurdu. Bu dəyişikliyin əks təsirlərindən biri sözlərin fonetik tələffüzünün dəyişməsi idi. Bir söz müəllifin ləhcəsini əks etdirirdi. Söz bir müəllifdən digərinə, hətta eyni müəllifin bir əsərindən digərinə dəyişə bilər. Məsələn, “and” bağlayıcısı “and” və ya “ond” kimi tələffüz edilə bilərdi.
Buna görə də Köhnə İngilis dilinin orfoqrafiyası Müasir İngilis dilindən daha mürəkkəb görünə bilər, baxmayaraq ki, bunun ən azı bəzi mövcud tələffüzləri əks etdirdiyi iddia edilir, lakin bir çox hallarda Müasir İngilis dilində bu hal müşahidə edilmir. Bu gün Köhnə İngilis dilini öyrənənlərin əksəriyyəti əvvəlcə dili sadələşdirilmiş formada görüb dilin əsas xüsusiyyətlərini öyrəndikdən sonra müxtəlif orfoqrafiyaları öyrənə bilirlər.
Edvard Gibbon
Edvard Qibbon — ingilis tarixçi və millət vəkili.
Həyatı
Qibbon Böyük Britaniyada fəaliyyət göstərmiş Viqlər partiyasının millət vəkili olmuşdur. Tarix sahəsində etdiyi araşdırmaları ilə məşhurdur. Əsas məşhur əsərlərindən biri olan Roma imperiyasının geriləməsi və çöküş tarixi 1776–1788-ci illərdə 6 cild formasında çap olunmuşdur. Roma tarixinin fundamental formada yanaşan kitabda təkcə tarix yox, eyni zaman dönəmin ironiyası və şüur altı vəziyyətidə peşəkar şəkildə əks olunmuşdur. Qibbon tərəfindən bilinən fikirlərdən biri də xristianlığın yüksəlik səbəblərindən bəhs edən eyni adlı kitabdır. Kitabda, tarixçi xristianlıq dinin yüksəlişini beş təməl faktorla əsaslandırır:
Edvard Qibbon tərəfindən edilmiş tarixi araşdırmalar təkcə Roma imperiyası və Xristianlıq mövzuları ilə məhdudlaşmır. Tarixçi tərəfindən Şərq tarixi ilə bağlı bir sıra araşdırmalar edilmişdir. İran və Çin tarixi ilə bağlı bəzi yazıların müəllifidir. Qibbonu digər qərb tarixçilərindən fərqləndirən əsas cəhətlərindən biri şərq tarixinə qərbin təsiri altında qalmadan müstəqil şəkildə yanaşmasıdır. Qibbon xüsusi ilə İslam dinin hakim olduğu ölkələrdə hərbi nizam-intizamla bağlı heyranlığını ifadə etmişdir.
İslamla bağlı fikirləri
Edvard Qibbon Ərəb Xilafətinin və Raşidi xəlifələrin dördüncü xəlifəsi olmuş Əli ilə bağlı aşağıdakı fikirləri səsləndirmişdir:
İlkin Qəhrəmanzadə
İlkin Qəhrəmanzadə (İlkin Ramis oğlu Qəhrəmanzadə; 10 mart 1985, Birinci Şahsevən kəndi, Beyləqan rayonu) — Vətən müharibəsi iştirakçısı.
Həyatı
İlkin Qəhrəmanzadə 10 mart 1985-ci ildə Beyləqan rayonunun Birinci Şahsevən kəndində anadan olubdur. 2002-ci ildə Birinci Şahsevən Gəray Əsədov adına 1 saylı tam orta məktəbi bitirmişdir. İlkin Qəhrəmanzadə Azərbaycan Universitetinin hüquq fakültəsi, hüquqşünaslıq ixtisası üzrə 2007-ci il məzunudur. 2007-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrinin Təlim Tədris Mərkəzinin zabitlərin hazırlıq kursuna daxil olubdur. Həmin kursu 2007-ci ilin oktyabr ayında bitirərək leytenant hərbi rütbəsi almışdır və N saylı hərbi hissədə Murov dağında xidmət etmişdir. 2009-cu ildə xidmətini başa vurduqdan sonra Beyləqan rayonunun Pambıq zavodunda işləmişdir. 2013-cü ildə Dövlət Qulluğunun müsabiqə və müsahibə mərhələllərini keçdikdən sonra Füzuli Hərbi Məhkəməsində Hakim köməkçisi vəzifəsinə təyin olunmuş və hal-hazırda orda çalışır.
Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var.
Vətən müharibəsində iştirakı
Vətən müharibəsinə leytenant hərbi rütbəsində könüllü iştirak etmişdir. Döyüşlərdə iştirakına görə Baş leytenant rütbəsi verilmişdir.
Mükafatları
İlkin Qəhrəmanzadə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin imzaladığı sərəncamlarla “Cəbrayılın azad olunmasına görə” və “Qubadlının azad olunmasına görə” medalları ilə təltif olunub.
Reyunyon nəhəng tısbağası
Reyunyon nəhəng tısbağası — nəhəng quru tısbağalarına daxil olan, nəsli kəsilmiş növ. Hind okeanında yerləşən Reyunyon adasının (Maskaren adaları) endemik canlısı olmuşdur. Balalarının və yumurtalarının ev donuzu və ev pişikləri tərəfindən yeyilməsi ilə nəsli tükənmişdir.
Avropalılara 1611-ci ildə məlum olmuşdur. Artıq yüz ildən sonra isə nadir növə çevrilir. 1728-ci ildə onlara ancaq adanın qərb sahillərində rast gəlinirdi. Artıq 1773-cü ildən onları aşkarlayan olmur. Bundan sonra adaya digər növlərdən olan tısbağalar gətirilir.
Ramsar konvensiyası
Ramsar Konvensiyası — xüsusilə su quşlarının yaşayış yeri olduğu üçün beynəlxalq əhəmiyyətə malik bataqlıq ərazilərin qorunması və davamlı istifadəsi üçün beynəlxalq müqavilədir. Su-bataqlıq əraziləri haqqında Konvensiya kimi də tanınır. 1971-ci ildə Konvensiyanın imzalandığı İranın Ramsər şəhərinin adını daşıyır.
Hər üç ildən bir konvensiyanı imzalamış tərəflərin nümayəndələri konvensiyanın işinə rəhbərlik etmək və onun işini yaxşılaşdırmaq barədə qərar (qətnamələr və tövsiyələr) qəbul edən və konvensiyanın siyasət aparan orqanı olan "Razılığa gələn Tərəflərin Konfransı" (COP) olaraq toplaşırlar. Tərəflər öz məqsədlərini həyata keçirə bilirlər. COP12 2015-ci ildə Uruqvayın Punta del Este şəhərində, COP13 isə 2018-ci ilin oktyabr ayında Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Dubay şəhərində keçirilmişdir.
Beynəlxalq əhəmiyyətə malik bataqlıq ərazilərin siyahısı ("Ramsar siyahısı")
2,331 ərazinin daxili olduğu və 2.1 milyon km2 ərazini əhatə edən "Beynəlxalq Əhəmiyyətli Bataqlıqlar siyahısı" 2018-ci ilin may ayında hazırlandı. Siyahıda ən çox əraziyə malik olan ölkələrə 175 ərazi ilə Birləşmiş Krallıq və 142 ərazi ilə Meksika daxildir. Siyahıya salınmış bataqlıq ərazilərin ən geniş olduğu ölkə təxminən 148,000 km2 ərazi ilə Boliviyadır.
Ceyms Kemeron
Karyerası
Kameronun çəkdiyi filmlərdən səkkizi dünya prakatında 5,5 milyard dollardan çox gəlir gətirib.
Onun atası mühəndis, anası isə rəssam olub. Bəlkə də, ona görə hər iki xüsusiyyəti özündə cəmləyib. Ailədə 5 uşaqdan ən böyüyü olub. Cameron Amerika montajçılar cəmiyyətinin üzvüdür.
Lightstorm Entertainment prodüsser şirkəti ona məxsusdur. Bu şirkəti Larri Kasanoffla birlikdə 1990-cı ildə açmışlar. Şirkət Terminator 2: Axirət günü, Titanik , Avatar kimi filmlərə prodüserlik edib.
Cameronun dediyinə görə ona işlərində yaxşı mənada təsir edənStanley Kubrick olub.
Ceyms Kemeron ateistdir. Ondan soruşanda ki, dünyadan köçmüş insanlardan kimlə görüşmək istərdiniz? Cavabı belə verir: ''"İsa peyğəmbərlə. Ondan soruşmaq istəyirəm ki, bütün bu işləri necə edib. Bu ideologiyanı bu qədər insanın beyninə necə yeridib." ''