cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sebastian Kurts
Eyni cinsli evlilik
Həm Xalq Partiyası, həm də Azadlıq Partiyası homoseksualların evliliyinə qarşı çıxdı və Sosial Demokrat Partiyası, NEOS və Yaşıllar tərəfindən təklif olunan, məhkəmə qərarı çıxana qədər onu leqallaşdıracaq qanun layihələrini rədd etdi.
Xarici siyasəti
Xarici İşlər Naziri olaraq Kurts planetdəki bütün nüvə silahlarının məhv edilməsi və istehsalının dayandırılmasını müdafiə etdi və bunları belə şərh etdi: "Nüvə silahları yalnız bütün bəşəriyyət üçün daimi təhdid deyil, eyni zamanda qətiyyətlə aradan qaldırılması lazım olan Soyuq Müharibənin mirasıdır. Tezliklə nüvə silahlarının yayılması nəzərə alınaraq beynəlxalq nüvə tərksilah səylərində paradiqma dəyişikliyi yetişdi." 2014-cü ildə Vyanada nüvə tərksilah mövzusunda beynəlxalq konfransa ev sahibliyi edildi.
İqtisadi siyasəti
2018-ci ilin dekabr ayında Kurts yaxınlaşan böyük vergi islahatını qismən maliyyələşdirmək üçün ümummilli rəqəmsal vergini təqdim etdi. Rəqəmsal vergitutma mövzusu əvvəllər Avropa səviyyəsində müzakirə edilmiş, lakin razılığa gəlinməmişdir.
Sosial siyasəti
Kurts orta və aşağı pensiyaların endirilməsinə qarşı çıxır və pensiya müavinətlərinin ləğv edilməsini dəstəkləyir. Minimum 1.500 avro gəlir və vətəndaşlığı olmayanlar üçün minimum gəlir alanlara xüsusi qaydaları müdafiə edir.
Media siyasəti və mesajlara nəzarət
Kansler olaraq Kurts hökumət və nazirlik qarşılıqlı əlaqələrinin idarə edilməsi və nəzarəti üçün ciddi qaydalar tətbiq etdi. Konsepsiya nazirlər kabinetinin heç bir üzvünün fərdi baxışları və mövqeləri ilə özünü ayırd edə bilmədiyi, hökumətin vahid və demək olar ki, sinxron şəkildə ortaya çıxmasını nümayiş etdirmək məqsədi daşıyır. Jurnalistlər Kurts kabinetini sualları rədd etməkdə və medianın yayımına nəzarət etmək və ya başqa cür təsir göstərmək məqsədi ilə mesajları idarə etmək üçün digər üsullardan istifadə etməkdə günahlandırdılar. Kurts özü nitqini qısa və tez-tez təkrarlanan cümlələrə və açar sözlərə çevirir.
Siyasətdən sonrakı fəaliyyəti
Kurts 2022-ci ilin birinci rübündə Piter Til üçün qlobal strateq kimi işə başlayacağını açıqladı.
Mamakan xatun kilsəsi
Mamakan xatun kilsəsi və ya Vaçar kilsəsi — Qafqaz Albaniyasının Vaçar yaşayış məntəqəsində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. XII-XIII əsrlərin tağtavanlı zal kilsələrinin xüsusiyyətlərini daşıyan abidə, Xaçın knyazı Həsən Cəlalın həyat yoldaşı olan Mamakan xatun tərəfindən inşa etdirilmişdir.
Tarixi
Kilsə XIII əsrdə, Xaçın knyazı Həsən Cəlalın həyat yoldaşı Mamakan xatunun sifarişi ilə inşa edilmişdir. Kilsənin inşaat kitabəsində deyilir: Mən, çariça Mamakan, Cəlal Dövlənin həyat yoldaşı, Baqk çarının qızı ruhumu xilas etmək üçün 700-cü ildə (1251) bu kilsəni tikdirdim və Əlincədə torpaq bəxşiş etdim.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Kilsə binası 9.30 metr uzunluğa və 6.15 metr enə malikdir. Kilsənin arxa hissəsində yerləşən kiçik qapıdan gizli kitabxanaya keçid açılır.
Tağtavanlı zala malik olan kilsənin damı bir ədəd dayaq sütunu tərəfindən saxlanılır. Sütun xeyli qabağa çıxan divar dayaqları üzərində ucaldılır və həmin dayaqlar zalı sanki iki hissəyə bölür. Planda yarımdairəvi formaya malik olan altar hissəsinin hündürlüyü apsidadan bir qədər irəli çıxır. Aşağı yarusa aparan iki pilləkan zalın şərq hissəsinin yarısını tutur. Bu xüsusiyyəti ilə Vaçar kilsəsi Ürəkvəng kilsəsini xatırladır.
Novelda
Novelda — İspaniyada yerləşən bələdiyyə. Bələdiyyə Vinalopo-Mica ərazisinin 75,7 km² hissəsini əhatə edir.
2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 27104 nəfərə çatmışdır.
Arktika körpüsü
thumb|300px|Arktikada olan dəniz yolları Arktika körpüsü [[Şimal dəniz yolu Şimal-Qərb keçidi]] Arktika körpüsü — Şimal Buzlu okean və Atlantik okeanın şimal hissəsəsindən keçən movsümü dəniz yolu. Bu yol dəniz vastəsi ilə Kanada və Rusiyanı bir-birinə birləşdirir. Dəniz yolu Rusiyanın Murmansk (Kola körfəzi) limanından başlayır və Kanadanın Çörçill limanında (Hudzon körfəzi) bitir. Çörçil limanı Kanadanın şimalında yerləşir. Üstəlik dəmiryolu və hava nəqliyyatı vastəsi ilə ölkənin digər əraziləri ilə əlaqələnir. Bu liman Kandananın son dəmir yolu stansiyası olmaqla həm də Kanada prerilərindən toplanan buğdanın Avropa bazarına çıxışın əsas qapısı rolunu oynayır. Murmansk dəniz limanı isə Sankt-Peterburq və Avropanın digər hissələri ilə Oktyabrsk dəmir yolları vastəsi ilə birləşir. Murmansk limanı həm də onu Rusiyanın digər ərazilərini birləşdirən «Kola» avtomagistralının son duracağıdır.
Rusiya Arktika körpüsünün inkişaf etdirilməsində maraqlıdır. İnkişaf edəcəyi halda Avroöpa və Şimali Amerika arasında (Şimal dəniz yolu ilə birlkdə) əsas ticarət yollarından birinə çevrilə bilər. Ottava mətbuatına görə, ticarət marşrutunun açılması Arktika buzunun geri çəkilməsi ilə əlaqədar ortaya çıxmışdır.
«Arktika körpüsü» layihəsi Mərkəzi Çörçil olmaqla kanadalılar tərəfindən 1990-cı illərdə ortaya atılmışdır. 1997-ci ildə Çörçill denverli iri dəmiryolu operatoru olan OmniTRAX şirkətinə satılır. 2004-cü ildə OmniTRAX şirkəti Murkansk ticarət şirkə ilə danışıqlara başlamışdır. Hədəf Arktika körpüsü konsepsiyasını inkişaf etdirmək olmuşdur. Bununla yanşı Kanada Taxıl Şirkəti Çörçil dəmiryolu limanının davamlığını təmin etmək üçün il ərzində 400 min tol taxılı bu yolla satışa çıxarmaq imkanında olduğunu bildirmişdir. Ancaq OmniTRAX bu məsələdə çətinliklər yaşayırdı.
17 oktyabr 2007-ci ildə Murmansks limanında ilk yüklər çörçillə çatdırılır.
Müqəddəs Stepanos kilsəsi (Bazarkənd)
Müqəddəs Stepanos kilsəsi — Kəlbəcər rayonu Bazarkənd kəndi ərazisində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. XII–XIII əsrlərə aid olan abidə birnefli bazilikasına malikdir. Müqəddəs Stepanos kilsəsi Qafqaz Albaniyasının Vaçar adlı yaşayış məntəqəsində saxlanılmış çoxsaylı abidələrdən biridir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Vaçar ərazisində yerləşən birnefli bazilika olan Müqəddəs Stepanos kilsəsinin tağtavanı tağlı kəmərlə möhkəmləndirilmişdir. Relyefin qeyri-hamar olması səbəbiylə giriş qapısı cənub tərəfdə yerləşdirilmişdir.
Kilsənin altarı döşəmə səviyyəsindən yüksəkdə, yarımdairəvi dərinlikdə yerləşdirilmiş, iki tərəfində isə kvadrat formalı nişlər yaradılmışdır. Tikilinin ikiqatlı binəsi yaxşı yonulmuş daşlarla üzlənmişdir.
Çarli Şin
Çarli Şin (əsl adı Karlos İrvin Esteves (, 3 sentyabr 1965, Nyu-York, ABŞ) — ABŞ aktyoru, aktyor Martin Şinin kiçik oğlu.
Çarli Şin karyerasının ilk illərində "Tağım", "İntiqam ruhu" və "Uoll-strit" filmlərində çəkilib. Televiziyada "Spin-Sİti" və 2003-cü ildən 2011-ci ilə qədər çəkildiyi "İki yarım insan" seriallarındakı rollarına görə tanınıb. 2010-cu ildə Şin ən çox pul ödənilən televiziya aktyoru olub. Seriallarda oynadığı hər epizoda görə o, 1,8 milyon dollar alıb. O eləcə də şəxsi həyatında tez-tez baş verən qalmaqallara və narkotiklərdən istifadəsinə görə gündəmə gəlib. 2011-ci il 7 martda CBS və Warner Bros. Television şirkəti tərəfindən serialdan qovulub. Amma buna baxmayaraq yenidən bir neçə filmə rol təklifi almışdır.
NGC 1540
NGC 1540, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. Sa/P tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Dəlikdaş (Göyçə)
Dəlikdaş — İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indi Qaranlıq (Martuni) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 9 km məsəfədə, Dəlikdaş çayının yanında, Göyçə gölünün sahilində yerləşir. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.1728-ci ilə aid mənbədə Göyçə nahiyəsində kənd kimi qeyd olunur
Toponimi
Toponim "dərin, dar çuxur", "mağara" mənalarında işlənən dəlik sözü ilə Azərbaycan dilində "dağ, qaya" mənasında işlənən daş sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Relyef əsasında yaranan mürəkkəb quruluşlu toponimdir. Kəndin adı 1920-ci ildə dəyişdirilib Tsaxkar (Dəlikdaş) qoyulmuşdur. 1728-ci ilə aid mənbədə İrəvan əyalətinin Göycə nahiyyəsində Dəlik Taş kimidir Həmin mənbədə Dəlik Taş adlı digər kəndin İrəvan əyalətinin Qırxbulaq nahiyəsində yerləşdiyi göstərilir. Yaxındakı "Dəlikdaş" qayalı dağın adındandır.
Əhalisi
1948-ci ildə əhalisi Azərbaycana köçürülmüşdür.
Mirzəbəykəndi (Çaroymaq)
Mirzəbəykəndi — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə kənddə 75 nəfər yaşayır (13 ailə).
Lissabon
Lissabon (port. Lisboa), Portuqaliyanın paytaxtı və ən böyük şəhəridir. Avropaın ən rəngli paytaxtlarından biri olan Lissabon Roma və İstanbul kimi yeddi təpə üzərinə qurulmuşdur. 1260-cı ildən bəri Portuqaliyanın paytaxtı olan şəhər XVI əsrdə Portuqaliya İmperiyası zamanında ən ehtişamlı dövrünü yaşamışdır.
İqlim
900px|thumb|center|[[Tejo çayı üzərindəki Vasko da Qama Körpüsü]]
Əhali
Şəhərin əhalisi 564.657 ikən metropoludan bölgənin əhalisi 2. 760.723dür. Lissabon Metropoludan Bölgəsi, Böyük Lissabon və Setúbal Yarımadası altbölgəlerini ehtiva edər. Şəhər içindəki əhali sıxlığı 6.658 adam/km² dir. Lissabon Avropada ən sürətli böyüyən metropoludan sahələrdən biridir və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı təxminlərinə görə 2050-ci ildə əhali 4,5 milyon adama çatacaq.
İdman
Lissabonda ən məşhur idman futboldur. Şəhərin başlıca klubları arasında UEFAnın 5 ulduzlu stadionlar siyahısında olan 65,000 nəfərlik Estádio də Luz (İşıq Stadionu) ilə SL Benfica klubunun adını çəkmək olar. Benfica UEFA Çempionlar Liqasını iki dəfə qazanmış və yeddi dəfə finalda oynamışdır. Klubun məşhur oyunçuları arasında 1960-cı illərdə Eusebio, hal-hazırda da Rui Costa, Nuno Gomes və Simão Sabrosa sayıla bilər.
Sporting Lissabon, şəhərin digər məşhur futbol klubudur. Bu klub öz oyunlarını 52.000 nəfərlik və yenə UEFA-nın 5 ulduzlu stadionlar siyahısında olan Estádio José də Alvalade (José də Alvalade Stadionu) stadionunda keçirir. Sporting Lissabon bir dəfə UEFA Kubok Qalibləri Kubokunu qazanmış və bir dəfə də UEFA Kubokunda final oynamışdır.
Hər il Mart ayında əhalinin kütləvi iştirak etdiyi və dünya səviyyəsindəki bu cür tədbirlərdə ən çox adamın toplandığı qaçışlardan olan Yarı Marafon təşkil edilir.
Bundan başqa, 2006-cı ildən bəri Dakar Rallisinin başlanğıcı Lissabondan götürülür.
Bucaqlar
Lissabon bələdiyyəsi 4 məhəllədə (Por.: Bairro) toplanmış 53 bucaqdan (Por.: freguesia) meydana gələr.
Daxili qulaq
Daxili qulaq ya sümük labirint  gicgah sümüyünün daşlıq hissəsində, daxili qulaq keçəcəyi ilə orta qulaq arasında yerləşmişdir. Vəzifə etibarilə eşitmə və müvazinət üzvlərinin ən əhəmiyyətli hissəsidir. sümük və zarlı labirint hissələrə bölünür. Zarlı labirint sümük labirintin içərisində yerləşir, və forma cəhətcə bir-birilərinə müvafiqdirlər. Orta qulağın içəri divar daxili qulağa söykəndiyi üçün labirint divarı - adlanır. Bunun mərkəzində bir hündürlük - vardır. Bundan aşağı və dala ilbiz pəncərəsi - yerləşmişdirki  bu da ilbiz başlanğıcına açılır və özü də ikinci qulaq pərdəsi -  deyilən zar ilə örtülmüşdür. Həmin hündürlüyün yuxarısında dəhliz pəncərəsi (oval pəncərə) - yerləşmişdir; bu pəncərə dəhliz labirintinə açılır və qulaq sümükcüklərindən üzəngi əsası ilə tutulmuşdur. Dəhliz pəncərəsindən yuxarı və bir qədər dala üz siniri kanalının divarı tərəfindən əmələ gəlmiş hündürlük -  yerləşmişdir.
Zarlı labirint
Zarlı labirint sümük labirintin daxilində yerləşərək, forma cəhətcə ona müvafiqdir. Burada üç yarımdairəvi axacaq, mərkəzi hissə (dəhlizə müvafiq hissə) və ilbiz axacağı ayırd edilir. Zarlı labirintin divarları yarımşəffaf birləşdirici toxuma zarından təşkil olunmuşdur və boşluğu endolimfa- deyilən şəffaf maye (limfa) ilə doludur. Zarlı labirint sümük labirintdən kiçik olduğu üçün perilimfa sahəsi- qalıe; bu da perilimfa- adlanan maye ilə doludur. Perilimfa sahəsinin divarları yastı epitel ilə örtülüdür. Zarlı labirintin mərkəzi iki hissəyə bölünür: bir qədər böyük ellipsəbənzər kisəcik- və bir qədər kişik kürəvi kisəcik-.
Qorın çayı
Qorın çayı — Belarus və Ukrayna ərazisindən axan çay. Pripyat çayının sağ qolu.
Aspe
Aspe — İspaniyada yerləşən şəhər və bələdiyyə. Bələdiyyə Vinalopo-Mica ərazisinin 70,9 km² hissəsini əhatə edir.
Qorın çayı
Təsviri
Çayın uzunluğu 659 km, hövzəsinin sahəsi 27700 km², mənsəbdə orta su sərfiyyatı 110 m³/s təşkil edir. Çay öz başlanğıcını Kremenes yüksəkliklərindən götürür. Mənsəbində hündürlük 659 metrdir. Sonradan isə Volın yüksəkliklərində sıldırımlı sahillərə malik ərazidən axır. Bu hissədə onun dərinliyi artır, eni isə azalır. Polesedə isə artıq onun yatağı genişlənir, sürəti azalır. Aşağı axarlarda isə Pinski bataqlığından axır. Çayın mənsəbi 125 metr yüksəklikdə yerləşir. thumb|165px|Qorın çayının hövzəsi
Aspe
2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 20360 nəfərə çatmışdır.
Qorın çayı
Təsviri
Qorın çayının Xmelnis Atom Elektrik stansiyası rayonunda minerallaşması: yazda — 502 mq/dm³; yay-payız — 455 mq/dm³; qış — 567 mq/dm³.
Xmelnis AES susoyutma ərazisində minerallaşma: yazda — 396 mq/dm³; yay-payış — 401 mq/dm³; qışda — 405 mq/dm³. Suyunun tərkibi hidrokorbanat-kalsiumludur.
Ən böyük qolu — Sluç çayı (sağ). Qorın çayı naviqasiya üçün ancaq mənsəbdə 291 km məsafədə açıqdır.
Qorın çayı sahili boyunca yerləşən şəhər və qəsəbələr: İzlaslav, Slavuta, Neteşin, Ostroq, Qoşa, Orjev, Stepan, Dubrovisa, Reçisa, Stolın, David-Qorodok.
Lepesovka kəndi yaxınlığında Çerniyaxov mədəniyyətinə aid Lepesovka arxeoloji tapıntılar aşkarlanmışdır. 1957—1962-ci illərdə burada M. A. Tixanov tərəfindən arxeoloji qazıntılar aparmışdır.
Davudoba
Tarixi
Kəndin yerləşdiyi ərazi əvvəllər Quba rayonunun Yergüc kəndinin sakini Davud adlı şəxsə məxsus qışlaq yeri olmuşdur. Bu ərazidə kəndin yaranması XIX əsrin ortalarına təsadüf edir. Həmin vaxt yergüclülərin bir hissəsi bu əraziyə köçərək, burada daimi məskunlaşmışdırlar. Nəticədə də qışlaq kəndə çevrilmişdir.
Toponimikası
Davudoba oyk, mür. Quba r-nu ərazisində kənd. Düzənlikdədir. Yaşayış məntəqəsi XIX əsrin ortalarında Quba qəzasının Yergüc kəndində Davud adlı şəxsə məxsus qışlaq yerində yaranmışdır. Oykonim "Davuda məxsus oba" mənasındadır.
Əhalisi
Kəndin əhalisinin etnik tərkibini "Şahdağ xalqları"ndan biri olan yergüclülər təşkil edir. 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 656 nəfər əhali yaşayır.
INSEAD
INSEAD ( Institut européen d'administration des affaires ), Fontainebleau, Abu Dabi və Sinqapurda kampusları olan biznes sahəsində ixtisaslaşmış Avropa mərkəzli bir universitetdir. 1957-ci ildə qurulan məktəb. INSEAD, Financial Times tərəfindən 2019-cu ildə Avropa Biznes Məktəbləri arasında 5-ci yerdə qərarlaşmışdır. Məktəbin proqramları AMBA, EQUIS və AACSB beynəlxalq akkreditasiya qurumlarının hər üçü tərəfindən akkreditə olunmuşdur. Məktəbin məzunları arasında Johann Schneider-Ammann, Semih Yalman, Filip Parker kimi adlar vardır.
Xronologiya
1957: INSEAD, ABŞ xaricində ilk biznes məktəbi olaraq quruldu
Mücirabad (Çaroymaq)
Mücirabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
INSEAD
Xronologiya
1959: Fontainebleau-da ilk MBA qəbulu və bir illik MBA proqramı təqdim edən ilk biznes məktəbi
Mücirabad (Çaroymaq)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə kənddə 112 nəfər yaşayır (17 ailə).
INSEAD
Xronologiya
1960: İlk MBA sinif məzunları
1967: Fontainebleau Meşəsinin kənarında (indi 'Avropa Kampusu' adlanır) məktəbin ilk kampusunun açılışı
1971: Fontainebleau'daki INSEAD'ın yanında bir ərazidə Avropa Davamlı Təhsil Mərkəzi olan CEDEP'nin yaradılması
1976: INSEAD Məzunları Fondunun fəaliyyətə başlaması
1980: INSEAD Euro-Asia Center Fontainebleau'da açılır
1983: MBA proqramı ikili qəbuluna başlayır (yanvar və sentyabr aylarında)
1987: INSEAD-Fundação Dom Cabral tərəfdaşlığının elan edilməsi
1989: Doktorantura proqramının başlanması
2000: Sinqapurda açılan Asiya Kampusu ilə bir çox qitədə tam kampusları olan ilk biznes məktəbi
2001: INSEAD-Wharton İttifaqının və ilk MBA iştirakçı mübadilələrinin elanı
2003: İcraçı MBA proqramının başlanması
2012: Maliyyə ixtisası üzrə magistr dərəcəsi
2013: CEIBS ilə MBA iştirakçısı mübadilə müqaviləsi başladıldı
2016: Financial Times 2016 reytinqində MBA, Executive MBA (Tsinghua-INSEAD EMBA) və Single School Executive MBA (INSEAD GEMBA) — reytinqlərdə ‘üçlü birinci’ əldə edən ilk və yeganə biznes məktəbi.
2018: Hoffmann Qlobal Biznes və Cəmiyyət İnstitutu
İqlim Dəyişikliyi üzrə Hökumətlərarası Panel
İqlim Dəyişikliyi üzrə Hökumətlərarası Panel- iqlim dəyişikliyinin qiymətləndirilməsi üzrə beynəlxalq qurumdur. Bu qurum BMT-nin Ətraf Mühit Proqramı (UNEP) və Dünya Meteorologiya Təşkilatı (WMO) tərəfindən iqlim dəyişikliyi və onun potensial ekoloji və sosial-iqtisadi təsirləri haqqında məlumatların mövcud vəziyyəti ilə əlaqədar dünyanı açıq elmi mülahizələrlə təmin etmək üçün yaradılmışdır.
İDHP-i hökumətlərarası və elmi bir orqandır. Hal-hazırda BMT-yə və WMO-ya üzv olan 194 ölkə eyni zamanda İDHP-nın üzvüdürlər və bu ölkələr iqlim dəyişikliyi anlayışına uyğun olaraq dünya üzrə ən son elmi, texniki və sosial-iqtisadi məlumatları nəzərdən keçirir və qiymətləndirirlər. İDHP-nin elmi və hökumətlərarası statusuna görə, bu qurum qərar qəbul edən şəxslərə ciddi və balanslı elmi məlumatlar təqdim etmək üçün unikal bir şərait yaradır. Bu səbəbdən Təşkilatın işi müvafiq siyasətlə bağlı olmaqdan savayı, həm neytral siyasətə və həm də təlimatsız siyasətə əsaslanır.
İDHP hər hansı bir tədqiqat apamır və ya iqlimə bağlı məlumatları və amilləri izləmir. Dünyanın hər bir yerindən minlərlə alim könüllülük əsasında İDHP-in işinə yardım edir.
Con Nyumen
Con Nyumen 16 iyun 1990) ingilis müğənni. Böyük Britaniya musiqi siyahılarında birinci sıraya qədər yüksələn Love Me Again adlı mahnısı ilə tanınır.
Rəhman Əlizadə
Həyatı
Rəhman Əlizadə 19 dekabr 1947-ci ildə Bakıda doğulub. 237 saylı orta məktəbdə oxuyub. Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun mədəni-maarif fakültəsini bitirib (1972). 1968-ci ildən 1983-cü ilədək Mərdəkan qəsəbəsindəki Nizami adına mədəniyyət evində bədii rəhbər işləyib. 1983-cü ildən 1993-cü ilədək Mərdəkan Xalq teatrının rejissoru olub.
"Bacıoğlunun nağılı" (hekayə, "Ulduz", 1979) "Yazı masası haqqında" (hekayə, "Azərbaycan", 1979) "Əncir qurusu" (povest, "Azərbaycan", 1981) "Diqqət! Başlayıram" (pyes, "Qobustan", 1980)
Tamaşaya hazırlanmış ilk pyesləri:
"Kəndimizin narları" pyes (Şəki Dövlət Dram Teatrı, 1980) "Doğmalar" pyes (Gəncə Dövlət Dram Teatrı, 1981) "Dadaşbala əməliyyatı" pyes (Dövlət Gənclər teatrı, 1986) "Sabah çoxdan başlanıb" pyes (Gənc Tamaşaçılar teatrı, 1988) "Laləli düzən" pyes (Dövlət Gənclər teatrı, 1991-ci il)
1993-cü ildən 2006-cı ilədək Abdulla Şaiq adına Azərbaycan Dövlət Kukla teatrında baş rejissor vəzifəsində çalışıb. Bu müddətdə dramaturq tək özünün qələmə aldığı "Sindibadın xoşbəxtlik adasına səyahəti", "Tıq-tıq xanım", "Bilqamıs əfsanəsi", "Keçəlin toyu", "Dəli Domrul", "Damdabaca", "Maymaq", "Eramızdan milyon il əvvəl", "Ay dəli", "Ələkbər əmi gülüş planetində", "Dəcəl çəpişlər, belə-belə işlər" pyeslərinə quruluş verməklə "Kuraj ana" (Bertolt Brext), "Pırpız Sona" (Cəlil Məmmədquluzadə), "Qızıl xoruz" (Aleksandr Puşkin), "Göyçək Fatma" (K.Ağayeva) və s. tamaşaları hazırlayıb.
Ümumiyyətlə, 2006-cı ilədək Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrında hazırlanmış 32 tamaşanın quruluşçu rejissorudur.
1983-cü ildən Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının və 1988-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
28 oktyabr 2000-ci ildə Əməkdar İncəsənət xadimi fəxri adı ilə təltiflənib, 2002-ci ildən Prezident mükafatçısıdır.
2006–2009-cu illərdə Azərbaycan Gənclər teatrında baş rejissor işləyib. Orada "Mürafiə vəkilləri" (M.F.Axundov), "İblis" (H.Cavid), "Dünyanın axırı" (R.Əlizadə), "Tülkünün uçuşu" (A.Şaiq), "Saraxatun" (H.Saraclı), "Su pərisi" (F.Mustafa) tamaşalarını hazırlayıb.
2009-cu ilin aprel ayından yenidən Azərbaycan Dövlət Kukla Teatrına baş rejissor təyin olunub. Uilyam Şekspirin "Yay gecəsində yuxu", Nizami Gəncəvinin "Xeyir və Şər" və sairə tamaşalarını hazırlayıb.
Bir dramaturq kimi 25-dən artıq pyesi Dövlət teatrlarında tamaşaya hazırlanıb. Dramaturqların Pitsundada keçirilən ənənəvi Ümumittifaq seminarlarında iştirak edib (1979–1981). 1988-ci ildə dramaturqların Moskvada keçirilən "Zaman və Qəhrəman" müsabiqəsində "Sabah çoxdan başlanıb" pyesi üçüncü mükafata layiq görülüb. 1995-ci ildə Türkiyədə teatr tamaşaları festivalında, 2011-ci il aprel ayında Mərakeşdə "XII Beynəlxalq Teatr Festivalı"nda ("Xeyir və Şər" tamaşası ilə) iştirak edib.
Orxan Şirinov
Orxan Elxan oğlu Şirinov (14 sentyabr 1998; İmişli rayonu, Azərbaycan — 21 oktyabr 2020; Qubadlı rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Rəhman Əlizadə
Həyatı
2008-ci ildə "Komediyalar" kitabı nəşr olunub. Bu kitabda – "Laləli düzən", "Kəndimizin narları", "Dadaşbala əməliyyatı", "Doğmalar", "Dünyanın axırı", "Günah", "Əbləhlərin toyu" pyesləri toplanıb.
Orxan Şirinov
Həyatı
Orxan Şirinov 1998-ci il sentyabrın 14-də İmişli rayonunun Bəhrəmtəpə qəsəbəsində anadan olub. Nişanlı idi.
Rəhman Əlizadə
Həyatı
2009-cu ildə "Pyeslər" kitabı nəşr olunub. Bu kitabda – "Alın yazısı", "Arsız", "Ay, dəli", "Diqqət! Başlayıram", "Don Kixot Abşeronski", "Hamam hamam içində", "İnkiri əvəzedən", "Kişilər qayıdanda", "Məkrlilərin vəkilləri", "Sabah çoxdan başlanıb", "Uzunqulaq", "Vicdansız" pyesləri toplanıb.
Orxan Şirinov
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Orxan Şirinov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın və Qubadlının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Orxan Şirinov oktyabrın 21-də Qubadlı döyüşləri zamanı şəhid olub.
Rəhman Əlizadə
Həyatı
2012-ci ildə "Pyeslər. Tərcümələr" kitabına – "Sindbadın xoşbəxtlik adasına səyahəti", "Tıq-Tıq xanım", "Damdabaca", "Bilqamıs əfsanəsi", "Keçəlin toyu", "Eramızdan milyon il əvvəl", "Dəcəl çəpişlər", "Maymaq", "Əzrayıl", "Qız qalası", "İttiham", "Nuhu kim öldürüb", "Şirinçay", "Xalaqızı", "Xəcalət", "Yay gecəsində yuxu" (V. Şekspir), "Tartüf yaxud Riyakar" (J. B. Molyer) pyesləri və tərcümələri toplanmışdır. "Şeir. Nəsr. Deyimlər" 2013-cü il 30 apreldə işıq üzü görüb. Bu kitaba şeir və deyimlərlə yanaşı "Şairanə gecə və mənim sirsifətim", "Bülbülün nağılı", "Bir dəstə qızılgülün nağılı", "Gənc şair Qarışqa İşgüzarla Cırcırama xanım Cəh-Cəhzadənin nağılı", "Yazı masası haqqında", "Bacıoğlunun nağılı", "Kəklik", "Əncir qurusu" hekayələri toplanmışdır.
Orxan Şirinov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Şirinov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Rəhman Əlizadə
Həyatı
Tərcümələri Rus dilindən K.Marlonun "Böyük Teymurləng" (Şəki Dövlət Dram teatrında hazırlanıb), J.B.Molyerin "Tartüf" (Lənkəran Dövlət Dram Teatrında hazırlanıb), V.Şekspirin "Yay gecəsində yuxu" (Dövlət Gənclər Teatrında hazırlanıb) əsərlərini tərcümə edib.
Orxan Şirinov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Şirinov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Şirinov ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Rəhman Əlizadə
Həyatı
Rəhman Əlizadə 15 mart 2013-cü ildə, 65 yaşında, ağ ciyər çatışmazlığından vəfat edib.
Ailəsi
AMEA-nın Tətbiqi Fizika İnstitutunun elmi işçisi Fazilə Əlizadə ilə ailə həyatı qurub. İki övladı, 3 nəvəsi var.
Gölkənd (Göyçə)
Gölkənd — İrəvan quberniyasının Yeni Bəyazid qəzasında, indiki Qaranlıq (Martuni) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 8 km məsafədə, Göyçə gölünün sahilində yerləşir. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. Sonradan Gölkənd oykonimindəki kənd coğrafi nomeni ixtisar edilərək, erməni mənbələrində Göl formasında qeyd edilmişdir.
Toponimi
Toponim Azərbaycan dilində "dənizlə bilavasitə əlaqəsi olmayan təbii su hövzəsi" mənasında işlənən göl sözü ilə kənd sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Hidrotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir. Kəndin adı erməni dilinə kalka edilərək Liçk (Göl) qoyulmuşdur.
Əhalisi
Kənddə tarixən azərbaycanlılar yaşamışdır. 1828-ci il Türkmənçay müqaviləsindən sonra Türkiyədən köçürülən ermənilər kənddə yerləşdirilmiş və azərbaycanlılar sıxışdırılmışdır. Burada ermənilərlə yanaşı 1897-ci ildə 23 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1905–1906-cı illərdə baş verən erməni azərbaycanlı münaqişəsi nəticəsində azərbaycanlılar deportasiya olunmuşdur. İndi ermənilər yaşayır.
Mustafakəndi (Çaroymaq)
Mustafakəndi — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə kənddə 98 nəfər yaşayır (18 ailə).
Ağvan (çay)
Ümumi məlumat
Mənbəyini Çınqıldağın yamacından alır. Yerli əhalinin dilində Alvançay variantında işlənir. Keçmişdə Şuşa rayonunun Malıbəyli kəndi ərazisində Ağvan adlı yaşayış məntəqəsi də olmuşdur. Etnotoponimdir. Ağvanlar Azərbaycanın qədim türk mənşəli tayfalarından biri olmuşdur.
Nəbisufi (Çaroymaq)
Nəbisufi — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə kənddə 76 nəfər yaşayır (16 ailə).
Vaçar
Vaçar — Qafqaz Albaniyasında şəhər tipli yaşayış məntəqəsi. Xarabalıqları Kəlbəcər rayonunun Bazarkənd kəndi yaxınlığında yerləşir. Yaşayış məntəqəsi ərazisində müxtəlif dövrlərə aid tarix-memarlıq abidələri dövrümüzə çatmışdır.
Tarixi
Vaçarın xarabalıqları Gəncəsərdən şərqdə, Bazarkənd kəndinin girişində, eyni adlı çayın sahilində yerləşir. Xarabalıqlar arasında çoxlu sayda yaşayış, ustehsalat və ticarət tikililərinin qalıqları, həmçinin bir neçə kilsə binasını görmək mümkündür. Bütün bunlar ərazidə şəhər tipli yaşayış məntəqəsinin olmasını söyləməyə imkan verir.
Vaçar ərazisindəki kilsədən aşkarlanmış kitabədə deyilir: Mən, Vaxtanq və Xorişənin oğlu Həsən, Xaçın hakimi, 678-ci ildə (1229) bu müqəddəs kilsəni inşa etdim.
Hakimiyyəti dövründə Həsən Cəlal tərəfindən Vaçarda dünyəvi xarakter daşıdığına görə fövqəladə əhəmiyyətə malik zərif təsviri xüsusiyyətə malik xaçdaşlar da ucaldılmışdır.
Mamakan xatun kilsəsi
Vaçar ərazisində çoxlu sayda məzar daşları və kilsə saxlanılmış böyük orta əsrlər qəbirsanlığı saxlanmışdır. Yaxşı yonulmuş bazalt daşlarından inşa edilmiş kilsənin cənub divarına bitişik kiçik ölçülü, iki mərtəbəli sovməə də bazalt daşlardan inşa edilmişdir.
Planda düzbucaqlı formaya malik olan bu kilsə tağtavanlı damla örtülmüşdür. Vaçar kilsəsi iki inşaat kitabəsinə malikdir: onlardan biri portalın timpanında, digəri isə qərb fasadında yerləşir.
Xaçın knyaginyası Mamakanın sifarişi ilə inşa edilmiş birnefli kilsə planda düzbucaqlı formaya malik olmaqla tağtavanla örtülmüşdür. Bazilika formasına malik olan kilsənin ibadət zalı və altarı eyni hündürlükdədir. Kilsənin yeganə girişi qərb divarında yerləşir.
Müqəddəs Stepanos kilsəsi
Vaçar ərazisində yerləşən birnefli bazilika olan Müqəddəs Stepanos kilsəsinin tağtavanı tağlı kəmərlə möhkəmləndirilmişdir. Relyefin qeyri-hamar olması səbəbiylə giriş qapısı cənub tərəfdə yerləşdirilmişdir.
Vesyolovskoe su anbarı
Vesyolovskoe su anbarı — Rusiyanın Rostov vilayətinin ərazisində Manıç çayının yatağında yerləşən su anbarı. Su anbarı 1941-ci ildə inşa edilmişdir.
Təsviri
Su anbarı əsasən su nəqliyyatı, enerji əldə edilməsi, balıqçılıq tədərrüfatı və kənd təsərrüfatında istifadə edilir. Sahil xətti 500 km məsafədə parçalıdır. Burada çoxlu sayda körfəz vardır. Buraya axan çaylarım mənsəbində çoxlu adalar meydana gəlmişdir. Şimal qərb sahilləri nisbətən hündürdür. Bəzən hətta 10 metrə çatır. Şərqində hündürlük 1−5 m, şərqində isə 1−3 metr təşkil edir. Aşağı axarlarda ərazisi nisbətən dayazdır və hətta adaları görmək olur. Sahilə yanın ərazilərdə qarğıdalı, günəbaxan hətta çəltik əkilir.
Hidrocoğrafi şəbəkə
Hidrocoğrafi şəbəkə zəif inkişaf etmişdir. Şimaldan Salk-Manıç cərgəsindən, Stavropol yüksəkliyiklərindən və Azov-Manıç su ayrıcısından gələn axarlar ilə qidalanır.
İqlimi
İqlimi mülayim kontinentaldır. Qərbdən şərqə doğru getdikcə yağıntının miqdarı artır. İllik yağıntının miqdarı 522 mm, ancaq su anbarının şərqində Çerpak körfəzində isə illik yağıntının miqdarı 470 mm qədər azalır.
Yaşayış məntəqələri
Sahilində yerləşən qəsəbələr: Vesyolı, Karakaşev, Xirnı, Ruski, Stepnoy Kurqan. Çeprak körfəzinin sahilində Proletarsk şəhəri yerləşir.
Martin Linqs
Martin Linqs və ya Əbu Bəkr Siracəddin (24 yanvar 1909 - 12 may 2005) — İngiltərəli din tədqiqatçısı
Həyatı
Martin Linqs 1909-cu ildə İngiltərənin Mançester şəhərində dünyaya gəlmişdir. Xristian protestant ailədə göz açsa da, gənclik illərində dini mövzudakı suallara qənaətbəxş cavab tapmaması onun ateizmə meyil göstərməsinə səbəb olmuşdur.
Həyatının sonrakı illərində ədəbiyyat sahəsinə marağı artan Linqs Oksford Universitetində ingilis ədəbiyyatı üzrə təhsil almağa başlasa da, daxilindəki mənəvi boşluq iyirmi beş yaşında onu dünya dinlərini tədqiq etməyə istiqamətləndirmişdir. Nəhayət, İslamla yaxından tanış olmağa başlamış və bu sahədə çoxlu ədəbiyyat mütaliyə etmişdir.
1938-ci ildə Şimali Afrikada səfərdə olarkən orada böyük sufi şeyxi Əhməd Ələvi əş-Şazəli ilə görüşmüşdür. Məhz bu görüş onun həyatının dönüş nöqtəsi hesab edilir. Martin İslamı qəbul edərək Əbu Bəkr Siracəddin adını almış, bir ildən sonra isə Misirə gələrək, Qahirə Universitetində ingilis ədəbiyyatından, əsasən, Şekspirin yaradıcılığından dərs deməyə başlamışdır.
1948-ci ildə İngiltərəyə qayıdan Martin Linqs London Universitetində ərəb dili üzrə mütəxəssis diplomuna yiyələnmiş, 1955-ci ildən başlayaraq uzun müddət Britaniya muzeyinin Şərq əlyazmaları (əsasən ərəbdilli mətnlər) şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmış və bu sahədə çoxlu tədqiqatlar aparmışdır.
Həyatı boyu İslam dəyərlərinə, müsəlman mədəniyyətinə xüsusi bağlılığı ilə seçilən Martin Linqs (Əbu Bəkr Siracəddin) 2005-ci ilin may ayında 98 yaşında İngiltərədə vəfat etmişdir.
Əsərləri
Şair ruhlu yaradıcı insan olan Martin Linqsin iki şeir kitabı da işıq üzü görmüşdür. Yazdığı məqalələr isə "Müqayisəli din tədqiqatları", "Rüblük İslam" dərgilərində, həmçinin "Yeni İslam ensiklopediyası" və "Britannika" ensiklopediyasında dərc olunmuşdur.
İkinci Nügədi
İkinci Nügədi — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Eyniadlı bələdiyyənin tərkibindədir.
Tarixi
Kolxozlaşma dövrünə qədər vahid kənd olan Nügədi, idarəetmənin asanlaşdırılması üçün 1-ci və 2-ciyə bölünmüşdür. Hal-hazırda da 1-dən 5-ə qədər məhəllələr 1-ci Nügədi ərazisində 6-dan 9-a qədər məhəllələr 2-ci Nügədinin ərazisindədir. 2-ci Nügədinin məhəllələri 6-cı, 7-ci, 8-ci və 9-cu məhəllələrdir. Kəndin əsl adı Nügdi olmuş, daha sonradan Nügədi kimi səsləndirilmişdir. 1970–80-ci illərə qədər yaşlı adamlar bu kəndi Nügdi (1-ci və 2-ci Nügədilər birlikdə) adlandırmışlar. Kəndin əhalisinin əsasən Dərbənd yaxınlığındakı Nügdi kəndindən köçərək gəldiyi hesab edilir.
Toponimikası
Kənd Qaraçayın sahilində, dağətəyi ərazidədir. Yaşayış məntəqəsi r-nun ərazisində nisbətən yeni salınan kəndlərdəndir. Nügədi tat dilində "yeni kənd" deməkdir. Oykonimin birinci komponenti fərqləndirici xüsusiyyətə malikdir.
Mədəniyyəti
3 məktəb, 2 məscid, 1 şadlıq sarayı var. Əhalinin bir çoxu dövlət işlərində çalışır. Əsasən müəllimlik sahəsində irəliləyiş güclüdür. Kənddə üç orta məktəb və bir məktəbəqədər təhsil müəssisəsi fəalliyyət göstərir.
Coğrafiyası və iqlimi
İçməli su əsasən arteizan quyularından alınır. Hava qışda soyuq, nəm, rütubət yüksək, yayda sərin olur. Yaz və payız aylarında çoxlu yağışlar yağır. thumb|250px|Çənlibel gölü
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 8774 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
İkinci Nügədi kəndi Qubanın ən qədim meyvəçilik ənənələri olan kəndlərindəndir. Əhali əsasən meyvəçilik (alma, armud, gaval, gilas və digər çəyirdəkli meyvələr, heyva, əzgil, qoz, fındıq) ilə məşğul olur.
Nalbəndlik
Nalbəndlik — peşə.
Tarixi
Dəmirçi aşağıdakı alətlərlə işləyir:
Böyük çəkicin çəkisi 2–16 kq, əl çəkicləri isə 0,5–2 kq arasında olur.
Horn — Metalı qızdırmaq üçün açıq sobadır.
Zindanlar buynuzsuz, bir buynuzlu və ya iki buynuzlu olurlar. Kəlbətinlər və başqa alətlərdən istifadə olunur.
Dəmirçilik sənətinə, misgərlik sənətini də əlavə etmək olar. Belə ki, bu sənət də keçmişlərin yadigarıdır. Arxeoloji qazıntılar zamanı tapılan qədimi əşyaları bu sənətlə məşğul olan sənətçilər yenidən bərpa edirlər.
Kevin Kostner
Kevin Kostner — ABŞ aktyoru.
Həyatı
Kevin Maykl Kostner 1955-ci il yanvarın 18-də Kaliforniya ştatında ortabab bir ailədə doğulub. Anası Şaron Kostner səhiyyə işçisi, atası Vilyam isə çilingər idi. Kevin Kostner yeniyetmə illərində xarici görünüşünə görə çox utanırdı: kök, 1,85 metr boyuna görə belini əyib gəzən, böyük burnunu eynəyin altında gizlətməyə çalışan yöndəmsiz oğlan məktəbdə gülüş hədəfi idi. thumb|200px|left|2010-cu ilin iyulunda pop konsertdə iştirakı zamanı, mahnı ifa etməsi. Onun qız dostu da yox idi. Nəhayət ki, dərdini atasına açır. O, isə oğluna güclü bədənə sahib olmaq üçün idmanla məşğul olmağı məsləhət görür. Həmin gündən qonşu qızlar hər səhər pəncərədən tövşüyə-tövşüyə qaçan Kevinə tamaşa edib gülürdülər. Həddən artıq təvazökar və hissiyatlı Kevin pərtliyini gizlədib, bəxtinin üzünə güləcəyi günü gözləyirdi: Yəqin, yaxşı iş tapandan və böyük bir evim olandan sonra məni sevən tapılacaq deyə düşünürdü.
Film karyerası
Kevin "Aktyorlar cəmiyyətinə" yazılır. Sonra isə Los-Anceles teatr studiyasında çalışmağa başlayır. Hələ də böyük kino şöhrətindən əsər-əlamət yox idi. İndi o, 3 uşaq atası idi. Sindi stüardessa, Kevin isə gah yük maşını sürücüsü, gah da balıqçı işləyirdi. Onun cibində cəmi 20 dollar pul qaldığı vaxt müəllimi ona "soft-porno" janrında olan "Sizzle Beach" filminə çəkilməyi təklif etdi.
Uğursuzluq onu o qədər sarsıtdı ki, o, çəkiliş meydanına düz 7 il qayıtmadı. "Nəhayət ki, mənə uğur gətirəcək filmə imza atdım" deyən Kostner əslində "Böyük titrəyiş" filmini nəzərdə tuturdu, lakin rejissor montajda onun rolunu elə kəsib doğradı ki, ortada bir şey qalmadı. Aktyoru pərt edən rejissor Lourens günahını yumaq üçün Kevini "Silverado" filminə baş rola çəkdi və bununla da geniş kino kütləsi onu tanıdı. Böyük triumfu gözləməkdən yorulan Kevin borca girib, ilk rejissor işini ekranlaşdırır: "Canavarlarla rəqs". Vestern janrında çəkilən 3 saatlıq filmdə Kevin hindu qəbiləsinə əsir düşən leytenant Dunbar rolunu oynayır.
Kinotənqidçilər filmin uğursuzluğuna proqnoz verirdilər, amma film 7 Oskar mükafatı aldı və milyonlarla dollar gəlir gətirdi, Amerika Kinoakademiyasının "Qızıl şedevrlər" siyahısına yazıldı. Kevin Kostner isə Hollivudun ən yaraşıqlı, ən arzulanan və ən bahalı aktyorları cərgəsinə keçdi. "Mühafizəçi" filmindən sonra isə Kevin dünyanın ən yaraşıqlı və cazibədar kişi titulunu qazandı.
"Mən özümü uşaqlarsız və Sindisiz qanadı qırılmış quşa bənzədirəm" deyən Kevini nümunəvi ər, ehtiraslı kişi və yaxşı ata kimi misal çəkirdilər, amma Amerika psixologiyasında belə bir termin var: "40 yaş krizisi". Kişi normal həyatını yaşayır, işi, ailəsi, evi, maşını hər bir şeyi var. Onu xoşbəxt hesab etmək olar, amma birdən o dəyişir, qəddarlaşır. 30 yaşına qayıtmaq istəyir. Kevinlə də bu baş verə bilərdi, əgər o, bir teoremi artıq isbat etməsəydi. 12 yaşında vurulduğu məktəb sevgisinə qəlbini yalnız 5 il sonra aça bildi. Qızı evlərinə yola saldı. Gecəni onlarda keçirdi. Bütün gecəni ona romantik şeirlər deyə-deyə yuxuya gedən Kevin səhər qızın qışqırığına oyandı. Və qəbul etdi: "Bir qadının nə istədiyini ona verməyincə ondan incəlik və sədaqət gözləmə". Məşhur aktyor bunu özü üçün aksioma edəndə 17 yaşında idi. Ancaq 54 yaşında da bu onun həyat devizidir.
Tənbəlkimilər
Tənbəlkimilər (Rinobatikimilər)-Rhinobatiformes dəstəsini müəlliflər növlərinin sayı 50-yə yaxın olan bu balıqları akulaquyruq skatlar, gitara və ya tənbəli skatlar fəsilələrinə ayırır. Bədən formasına görə bunlar akulalarla skatlar arasında keçid mövqe tutur. Uzunluqları 60 sm-dən 3,0 m-ə qədər dəyişilir. Quyruq gövdəsi ilə bədən arasında sərhəd yox kimidir. Bunların quyruq gövdəsi bədənə sərhədsiz keçir. Üzgəcləri gödək və enlidir, burun uzundur.
Tropik və subtropik sularda sahil həyatı keçirirlər. Zəif üzürlər. Dib onurğasızlarını- bentosu, xırda balıqları və s. daha çox yeyir. Yumurta-diridoğandır, sənayə əhəmiyyətəri demək olar ki, yoxdur.
Həmçinin bax
Onurğalılar
Qığırdaqlı balıqlar
Köpəkbalığı
Skatlar
Tənbəlkimilər
Dmitri Saleh
Həyatı
Dmitri Saleh 1989-cu il noyabrın 3-də anadan olub. Dmitri Salehin qardaşı Roman Saleh də üzgüçüdür.
Karyerası
Dmitri Saleh 2008-2012-ci illərdə Belarusu Paralimpiya Oyunlarında təmsil edib.
Dmitri Saleh 2008-ci ildə baş tutan XIII Yay Paralimpiya Oyunlarında mübarizə apardı və 100 metr məsafəyə batterflay üsulu ilə üzmə turnirində qızıl medala sahib oldu. Daha sonra Dmitri Saleh 2012-ci ildə baş tutan London Paralimpiadasında mübarizə aparsa da, medala sahib ola bilmədi.
2016-cı il Paralimpiadası
2016-cı ildə baş tutan XV Yay Paralimpiya Oyunlarında isə Dmitri Saleh və qardaşı Roman Saleh Azərbaycanı təmsil elədi. Sentyabrın 8-də 100 metr məsafəyə batterflay üsulu ilə üzmə turniri baş tutdu. Təsnifat mərhələsinin "B" qrupunda mübarizə aparan Dmitri Saleh 58.82 saniyə nəticə göstərdi və 7 idmançı sırasında 2-ci pillənin sahibi oldu. "C" qrupunda mübarizə aparan Roman Saleh isə 58.40 saiyə nəticə göstərdi və qrupu 7 üzgüçü sırasında 3-cü pillədə başa vurdu. Nəticədə həm Dmitri Saleh, həm də Roman Saleh final mərhələsinə adladı. Final mərhələsində Roman Saleh 58.11 saniyə nəticə göstərdi və dördüncü pillədnin sahibi oldu. Dmitri Saleh isə 58.16 saniyə nəticə göstərdi və turniri beşinci pillədə başa vurdu.
Sentyabrın 10-da isə 200 metr məsafəyə qarışıq üsulla üzmə turniri baş tutdu. Bu turnirdə çıxış edən Roman Saleh təsnifat mərhələsində 2:18.36 dəqiqə nəticə göstərdi və üçüncü pillənin sahibi oldu. Bu nəticəyə əsasən Roman Saleh final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi. Dmitri Saleh isə 2:16.30 dəqiqə nəticə göstərdi və qrupu birinci pillədə başa vurdu. Bununla da Dmitri Saleh final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Final mərhələsində isə Dmitri Saleh 2:12.82 dəqiqə nəticə göstərdi və 8 üzgüçü sırasında 4-cü pillənin sahibi oldu.
Sentyabrın 12-də 400 metr məsafəyə sərbəst üsulula üzmə turniri baş tutdu. Təsnifat mərhələsində mübarizə aparan Roman Saleh 4:12.82 dəqiqə nəticə göstərdi və üçüncü pillənin sahibi oldu. Bununla da Saleh final mərhələsinə adladı. Final mərhələsində isə Roman Saleh 4:18.34 dəqiqə nəticə göstərdi və 8 üzgüçü sırasında 7-ci pillənin sahibi oldu.
Sentyabrın 13-də isə 100 metr məsafəyə brass üsulu ilə üzmə turniri baş tutdu. Təsnifat mərhələsində mübarizə aparan Dmitri Saleh 1:08.68 dəqiqə nəticə göstərdi və birinci pillənin sahibi oldu. Bu nəticəyə əsasən Saleh final mərhələsinə adladı. Final mərhələsində isə Dmitri Saleh 1:08.80 dəqiqə nəticə göstərdi və 8 üzgüçü sırasında Belarus nümayəndəsi Uladzimir İzotaudan sonra turniri 2-ci pillədə başa vurdu. Bununla da Dmitri Saleh Rio-de-Janero Paralimpiadasının gümüş medalına sahib oldu. Kişi üzgüçülərdən heç biri Azərbaycanın Paralimpiya Oyunları tarixində medala sahib ola bilməmişdi. Bu göstəricidə Dmitri Saleh birinci idmançı oldu.
Sentyabrın 15-də 100 metr məsafəyə sərbəst üsulla üzmə turniri baş tutdu. Təsnifat mərhələsində Roman Saleh 54.32 saniyə, qardaşı Dmitri Saleh isə 52.82 saniyə nəticə göstərdi. Bu nəticələrə əsasən sadəcə Dmitri Saleh final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Dmitri Saleh final mərhələsində uğurlu nəticə göstərə bilmədi. Saleh 54.72 saniyə nəticə göstərdi və 8 üzgüçü sırasında sonuncu, 8-ci pillənin sahibi oldu.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 21 sentyabr 2016-cı il tarixli Sərəncamına əsasən XV Yay Paralimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Dmitri Sergeyeviç Saleh 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi.
2020-ci il Paralimpiadasında isə Dmitri Saleh yenidən Belarusu təmsil elədi. Dmitri Saleh həmin turniri medalsız başa vurdu.
Bəzirgan (aşırım)
Bəzirgan aşırımı — Qarabağ silsiləsində aşırım. Hün. 1633 m.
Laçın və Şuşa rayonları sərhədində, Bəzirgansu çayının (Həkəri çayının qolu) mənbə hissəsindədir. Yamacları meşəlikdir. Bəzirgan orta əsrlərdə şərq ölkələrində ticarətlə məşğul olan adamlara verilən addır. Farsca bəzərgan "tacir, sövdəgər" deməkdir. Çox güman ki, vaxtilə bu aşırım karvan yolunun üstündə olmuş və ticarətə xidmət etdiyindən bu adı almışdır.
Kəsikbaş
Kəsikbaş - İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indiki Qaranlıq (Martuni) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 10 km məsafədə Mədinə kəndinin yanında yerləşirdi.
Toponim kəsikbaş tayfa adı əsasında əmələ gələn etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 7. XII. 1945-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Lernakert qoyulmuşdur.
Kendis Sveynpol
Kendis Sveynpol — Cənubi Afrika modeli.
Həyatı
Kendis Sveynpol tünd açıq sarısaçlı Cənubi Afrika modelidir. 1988-ci il oktyabrın 20-də dünyaya göz açıb. Hələ uşaq vaxtlarından ətrafındakılar onun gözəlliyindən bəhs edirdilər. 15 yaşında Durban bazarında kəşf olunan Kendis Sveynpol bir il sonra artıq gününə 5000 avro qazanırdı. Həyat üzünə gülməyə başlayarkən məşhurluq da Kendis Sveynpolun qapısını döyür. Tanınmış firmaların simasına çevrilir. Reklam çarxlarında rol almağa başlayır. Artıq bütün dünya onu tanıyırdı.
2005-ci ilin oktyabrında "Vogue" jurnalının Yunanıstan distribüterinə qapaq oldu. Eyni zamanda, model agentliklərində işləməyə başladı. 2007–2008-ci illərdə "Victoria's Secret"in moda şoularında iştirak etdi. Hazırda şirkətin fəxri mələklərindən biridir.
Son dövrün ən məşhur modellərindən Kendis Sveynpol 2010-cu ildə "Aqua Bendita" kataloqu üçün kamera qarşısına keçdi. Bir-birindən rəngli poza verən model gözəlliyiylə göz qamaşdırdı.
Aviofobiya
Aviofobiya - uçmaqdan qorxma. Bu fobiyanın daşıyıcıları təyyarənin, yaxud digər hava nəqliyyatı vasitəsinin havada qəzaya uğramasından və ölməkdən qorxurlar. Çox geniş yayılmış fobiyalara aid edilir. Həm uşaqlarda, həm də yetkin insanlara görülə bilər. Bu fobiyadan əziyyət çəkən insanlardan biri də məşhur türk aktyor Kemal Sunal olmuşdur.
Aviofobiya hündürdən qorxma (akrofobiya) ilə səhv salınmamalıdır. Hündürdən qorxmayan insanlar belə uçmaqdan qorxa bilər.
Naçitkuranlı (Çaroymaq-i Mərkəzi dehistanı)
Naçitkuranlı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə kənddə 153 nəfər yaşayır (23 ailə).
Əliməmmədoba
Əliməmmədoba — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Hacıhüseynli bələdiyyəsinin tərkibindədir.
Toponimikası
Əliməmmədoba oyk, mür. Quba r-nunun Hacıhüseynli i.ə.v.-də kənd. Qusar maili düzənliyindədir. Yaşayış məntəqəsi Küsnət kəndindən olan Əliməmməd adlı şəxsə məxsus oba yerində salınmışdır. Oykonim "Əliməmmədə məxsus oba" mənasındadır.
121-lər manifesti
121-lər manifesti (, tam başlıq:,, ) - 121 ziyalı tərəfindən imzalanmış, 6 sentyabr 1960-cı ildə Vérité-Liberté jurnalında dərc edilmiş açıq məktubdur. Fransız hökümətini, Qollçu Mişel Debreni və ictimaiyyətini Əlcəzair İstiqlaliyyət müharibəsini qanuni istiqlaliyyət müharibəsi olaraq tanımağa çağırmışdır. Fransız ordusunun işğəncələrini qınayan, Fransa dövlət məmurlarını vicdani rəddə (siyasi, əxlaqi və ya dini səbəblərə görə hərbi xidmətdən boyun qaçırmaq) hörmət etməyə dəvət edən açıq məktubdur.
İhsan Ketin
İhsan Ketin — Türkiyə alimi, geoloq, professor. Türkiyədə “Geologiyanın atası” kimi tanınan geologiya professoru İhsan Kətin 1948-ci ildə Şimali Anadolu fay xəttinin quruluşunu kəşf etməsi ilə tanınır.
Həyatı
1914-cü ildə Kayseridə doğulan İhsan Ketin orta və liseyi internat-təqaüdlə Kayseridə oxuyub. Daha sonra Atatürkün inkişaf üçün başlatdığı xaricə təqaüd üçün müraciət edən Ketin təqaüdü qazanaraq 1932-ci ildə Almaniyaya gedib. Ketin iki illik dil təhsilindən sonra 1934-cü ildə Berlin Universitetində geologiya üzrə təhsil almağa başlayır. Berlindəki siyasi qarışıqlıq və müəllimləri arasında yaranan fikir ayrılıqları səbəbindən Berlin Universitetini Bonn Universitetinə dəyişir.
Elmi fəaliyyəti
Ərzincan zəlzələsi və sonrakı il 33.000 insanın ölümü nəticəsində zəlzələlər üzərində işləməyə başlayan Kətin ölkənin müxtəlif bölgələrində baş verən irili-xırdalı çoxsaylı zəlzələlərin tədqiqi ilə məşğul oldu. 1939-cu ildən apardığı tədqiqat işlərini 1948-ci ildə "Anadolu Bloku" adı ilə nəşr etdirərək dünya miqyasında tanınmağa başladı. Şimali Anadolu fay xətti”nin varlığını sübut edən bu əsər xüsusilə təhsil aldığı Almaniyada böyük diqqət çəkmiş və bu səbəbdən Ketin geologiyada yüksək səviyyəli mükafat sayılan “Qustav Steinmann Medalı”na layiq görüldü.
1950-1951-ci illər arasında ABŞ-a gedən Ketin, qayıtdıqdan qısa müddət sonra İstanbul Texniki Universitetinə keçdi və iki universitet (İstanbul Universiteti və İstanbul Texniki Universiteti) arasında uzun və hələ də davam edən rəqabətə başladı.
1953-cü ildə o, San Andreas və Şimali Anadolu qırılmalarının məşhur müqayisəsini nəşr etdirdi. Ketin, 1960-cı ildə nəşr olunan "Avropanın Beynəlxalq Tektonik Xəritəsi"nə dörd əsas məqalə ilə töhfə verib. O burada Türkiyəni şimaldan cənuba yığılmış dominant asimmetrik bir orogen kimi təsvir edib. Onun tektonik və kinematik baxışları Türkiyədə bir çox irimiqyaslı tektonik modellərin əsasını təşkil edir.
Şəxsi həyatı və ölümü
1942-ci ildə Bedia Hanımla evliliyindən ilk övladı Əlini 1,5 yaşında ikən (1943) itirən Ketin, 1969-cu ildə appendisitin vaxtında düzgün diaqnozu qoyulmaması və partlaması səbəbindən ikinci oğlu 1946-cı il təvəllüdlü Mehmeti itirdi.
Ketin böyük yaddaş qabiliyyətinə malik idi. Tələbələrindən Cəlal Şəngör, onun Quran ayələrinin hamısını ərəb və türk dillərində oxuya bilən bir hafiz olduğunu söyləyir.
Əsərləri
Seçilmiş əsərləri
Şahismayıl İsmayılov
Şahismayıl Namaz oğlu İsmayılov – Tarixçi, araşdırmaçı alim, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent. Azərbaycan Dillər Universitetinin və Azərbaycan Universitetinin Siyasi elmlər kafedrasının baş müəllimi.