cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Salman Farsi
Mədain hakimi
İndi isə mənim həsir toxumağım və arpa çörəyi yeməyim haqqında: − mənə arpa çörəyi yeməyimi irad edirsən. Mö`min belə işlərdən ötrü məzəmmət olunmamalıdır. And olsun Allaha, həsir toxumaq, arpa çörəyi yeyib başqalarına möhtac olmamaq, kimsənin süfrəsinə göz dikməmək Allah yolunda sevimli və təqvaya ən yaxın bir işdir. Peyğəmbərin (s) arpa çörəyi tapdığı vaxt narahat olmadan onunla qane olduğunu görmüşəm.
Sonra isə mənim maaşım haqqında yazırsan. Mən onu qiyamət günündəki ehtiyaclarım üçün xərcləyirəm. And olsun Allaha, boğazımdan ötürmək üçün dişlərimin üyüdə biləcəyi şey mənim nəzərimdə buğda çörəyi və qoyun ətindən fərqlənmir. Sonra deyirsən ki, mən öz rəftarımla hökuməti zəif və xar etmiş, özümü gücsüz göstərmişəm; bu səbəbdən də Mədain əhli mənim hakimiyyətimdən xəbərsizdir və məni keçib getmək üçün bir körpü, yüklərini daşıtdırmaq üçün hambal qərar vermişlər; bu məsələ ilahi hökumətin zəifliyinə səbəb olmuşdur. Bil ki, Allaha itaət yolunda xarlıq Onu itaətsizlik yolunda izzətdən sevimlidir. Yaxşı bilirsən ki, Allahın rəsulu (s) da xalqla yaxın olmuş, onlarla ünsiyyət saxlamışdır. O, Peyğəmbər (s) və hakim olmasına baxmayaraq, insanlarla isti münasibətdə olmuşdur. Məgər Peyğəmbər (s) sadə xörək yeməmişdirmi, cod paltar geyməmişdirmi, bütün təbəqələrə bir gözlə baxmamışdırmı?!
Ey Ömər, məgər Peyğəmbər (s) buyurmamışdırmı ki, hər kəs yeddi nəfərə rəhbər tə`yin edilsə və ədaləti gözləməsə, Allahın qəzəbinə gələcək?! Kaş mən sənin dediyin xarlıq və zəifliklə Mədain hakimliyindən salamat ötüb-keçəydim. Mən bir şəhərə rəhbərlikdən bu qədər qorxuramsa, Peyğəmbərdən (s) sonra bütün ümmətə rəhbərlik edən şəxs nə qədər qorxmalıdır?! Allah-təala buyurmuşdur: “Axirət evi o insanlarındır ki, yer üzündə fitnə-fəsad törətmirlər...” Bil ki, mənim hakimiyyətim xalq arasında Allahın hədlərini yerinə yetirməkdən ibarətdir. Bu iş alim və agah bir insanın göstərişləri əsasında həyata keçir. Mən həmin şəxsin üsulu əsasında hərəkət edirəm."''
Bu məktubdan Səlmanın öz hakimiyyəti dövründəki ruhiyyəsini və iş üsulu aydınlaşır. Qüdrət və rəyasət onu təvazökarlıqdan uzaqlaşdırmadı, qürrələndirmədi. Səlman hakim olduğu vaxt bir an da unutmadı ki, o quldur. Amma başqasının yox, Allahın qulu!
Salmanın sadə həyat yaşaması və zahidliyi bu rəvayətdən də aydınlaşır:
Bir gün iki müsəlman Səlmana qonaq olur. Səlman süfrəyə bir parça çörək və duz qoyur. "Peyğəmbər (s) qadağan etmiş olmasaydı, daha yaxşı süfrə açardım", deyir. Qonaqlardan biri "bir qədər göyərti olsaydı, yaxşı olardı", deyə Səlmana müraciət edir. Səlman küçəyə çıxır və aftafasını bir dükanda girov qoyub, göyərti alır. Süfrə yığışıldıqda qonaqlardan biri belə dua edir: "Allaha həmd oxuyuram ki, bizi verdiyi nemətlərdən qane etdi." Səlman isə belə deyir: "Əgər qane olsaydın, mənim aftafam girov qoyulmazdı."
Haqqında hədislər
Əli ibn Əbu Talib Peyğəmbərin (s) yaxınları haqqında danışarkən Səlmanın adına çatdıqda buyurur: "Bəh-bəh, Səlman biz Əhli-beytdəndir. Siz Səlman kimisini haradan tapa bilərsiniz?! O, həkim Loğman kimidir, əvvəlin və sonranın elmini bilir, Səlman nəhayətsiz bir dəryadır..."
Əbuzər: "Gördüm ki, Salmanla Bilal Peyğəmbərə tərəf gəlirlər. Birdən, Salman Allahın Peyğəmbərinin (s) ayağına düşüb onu öpməyə başladı. Peyğəmbər onu bu işdən çəkindirib sonra buyurdu: Ey Salman! Əcəmlərin öz padşahları ilə gördüyü işi mənə qarşı etmə! Mən Allahın bəndələrindən biriyəm. Bəndə kimi xörək yeyir və bəndə kimi oturub dururam."
Allahın peyğəmbəri (s) "Əgər ondan üz döndərsəniz, (Allah) yerinizi sizlər kimi olmayacaq başqa bir camaata verəcək" ayəsini oxuyanda soruşdular: "Biz üz döndərmiş olsaq, Allah-taalanın bizim yerimizi verəcəyi camaat kimdir?" Həzrət əlini Salmanın çiyninə vura-vura buyurdu: "Bu kişi və onun həmvətənləri. And olsun canım əlində olana! İman ulduzdan asılmış olsa da farslardan olan kişilər onu əldə edərlər."
Salman Farsinin özü haqqında dedikləri
Geniş bir hədisdə Salman öz həyatını, ömür tarixçəsini belə bəyan edir:
Məsihilərə xəbər göndərdim ki, mən onların dinini qəbul etmişəm. Onlardan xahiş etdim ki, Şamdan karvan gələndə mənə xəbər versinlər. Həmin karvanla Şama getmək qərarına gəlmişdim. Qərarımı həyata keçirdim. Atamın həbsindən qaçıb, Şama üz tutdum. Kilsələrin rəisi və böyük alim, “Usquf” adını daşıyan bir şəxsin yanına getdim. Başıma gələnləri ona danışdım. Usqufun yanında qalıb, ibadət və təhsillə məşğul oldum.
Bir qədər dünyagir Usquf dünyasını dəyişdikdən sonra axirətə rəğbətli bir xadim onun canişini oldu. Mən bu şəxsə daha çox bağlandım. Amma xoş münasibətlərimiz uzun sürmədi. Çünki o da tezliklə vəfat etdi. Ölümündən qabaq soruşdum ki, ondan sonra kimə müraciət edim, kimdən tövsiyə alım? O, məsləhət gördü ki, Mosulda yaşayan bir məsihiyə müraciət edim. Deyilən şəxsi tapsam da, o da bir müddət sonra dünyasını dəyişdi. Dini işlərimdə yardım almaq üçün növbəti abid sorağı ilə Nəsibinə, sonra isə Rum şəhəri Əmuriyyəyə yola düşdüm. Oradakı abidlərdən istifadə etməklə yanaşı, maddi ehtiyaclarımı ödəmək üçün bir neçə inək və qoyun aldım. Sonuncu abiddən soruşdum ki, özündən sonra kimə üz tutmağımı məsləhət görürsən.
Dedi:
- “Elə bir şəxs tanımıram, amma indi İbrahim dinində olan növbəti peyğəmbərin zühuru gözlənilir. Həmin peyğəmbər iki daş-kəsəklik arasında xurma bağları olan bir məntəqəyə hicrət edəsidir. Əgər imkan tapsan, özünü ona çatdır. O peyğəmbərin əlamətlərindən biri budur ki, sədəqə götürməz, amma hədiyyə qəbul edər; onun iki çiyni arasında peyğəmbərlik nişanı var. Onu bu nişanla hökmən tanıyarsan”.
Bir gün ərəb diyarından gəlmiş karvana qoşulub yola düşdüm. Amma onlar məni yolda zorla bir yəhudiyə satdılar. Orada qaldığım müddətdə elə bilirdim ki, axtardığım yer elə oradır. Əslində isə, ora tamam başqa bir məntəqə idi. Bir müddət sonra başqa bir yəhudi məni əvvəlki sahibimdən alıb, özü ilə Mədinə şəhərinə apardı.
Mədinədə sahibimin xurma bağında işləyirdim. Bir müddət sonra Allah öz peyğəmbərini seçdi. Onun peyğəmbərliyə çatmasından bir qədər sonra Mədinəyə hicrət etdiyini eşitdim. Qubada Bəni-Əmr ibn Of tayfasının yanında qaldı. Sahibimin öz əmisi oğlu ilə söhbətlərindən anladım ki, axtardığım peyğəmbər elə odur. Gecə məxfi şəkildə evdən çıxıb, özümü Qubaya çatdırdım. Peyğəmbərin xidmətinə yetişdim. Hüzurunda bir neçə nəfər vardı. Dedim ki, siz bu yerdə qəribsiniz, mənimsə bir miqdar sədəqə azuqəm var, hansınıza verməyim daha yaxşıdır? Peyğəmbər səhabələrinə “Allahın adı ilə başlayın” buyurub, özü süfrəyə əl uzatmadı. Öz-özümə dedim ki, sədəqəyə toxunmaması onun peyğəmbərliyinin nişanəsidir.
Səhəri gün yenə bir qədər azuqə götürüb, onun xidmətinə getdim. Hədiyyə adı ilə bu yeməyi ona təqdim etdim. Səhabələrinə buyurdu ki, Allahın adı ilə başlayın, özü də yeməyə başladı. Öz-özümə dedim ki, hədiyyəni qəbul etməsi də onun peyğəmbərlik nişanəsidir. Onda üçüncü nişanəni axtarırdım. Bir neçə gün sonra onu səhabələri ilə birlikdə “Bəqi” qəbiristanında gördüm. Bir əbanı geyinmiş, o birini çiyninə salmışdı. Onun arxasında durdum ki, peyğəmbərlik möhrünü görüm. O, mənim məqsədimi anlayıb, çiynindən əbanı götürdü və mən həmin peyğəmbərlik nişanını gördüm. Peyğəmbərlik möhrü eynən deyildiyi şəkildə idi. Ayaqlarına düşüb öpdüm və ağladım. Həzrət məndən başıma gələnləri soruşdu, mən də olub-keçənləri nəql etdim. Sonra İslamı qəbul etdim. Amma qul olduğum üçün Bədr və Ühüd döyüşlərində iştirak edə bilmədim. Peyğəmbərin (s) məsləhəti ilə azad olmağım üçün sahibimlə müqavilə bağladım. Müsəlmanların köməyi ilə müəyyən olunmuş məbləği ödəyib azad oldum. Azad müsəlman kimi yaşayıb, Xəndək və sair döyüşlərdə iştirak etdim.
Salman biz Əhli-beytdəndir
SALMAN BİZ ƏHLİ-BEYTDƏNDİR O BİZLƏRƏ MƏHRƏMDİR
Salmana kim əziyyət vermiş olsa Mənə əziyyət vermiş olar deyə Hz Muhəmməd Mustəfa tarix boyu bəlkəmdə heç bir səhabə haqqında belə söz deməmişdi. Salman Farsi Hz Rəsuləllaha sadiq səhabələrdən idi. Elə Peyğəmbərin (s) sözləri bunun təsdiqini tapır. İslam dünyasında məşhur Xəndək döyüşü İslam ordusunun düşmən tərəfindən nisbətən zəif olduğu bir dövrdə Salman Peyğəmbərə bu döyüşdə qalib olmağın yolunu Xəndək qazmasında görür. Çox keçmir ki, Salmanın bu uzaq görənliyi öz təsirini göstərir. İstisna deyil ki, indiki dövrdə səngərlərin qazılması bəlkə də, Salmanın xəndəyinin bir mirasıdır....
Arapaimidae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Arctostaphylos nummularia
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aypara və ulduz rəmzi
Aypara və ulduz — ən qədim din və dövlət rəmzlərindən biridir. Daha çox müsəlman dünyasında yayılmışdır.
Türk-müsəlman simvolikasında aypara-ulduz
Deməli, bu rəmz həmişə müqəddəs sayılıb, sadəcə, zaman keçdikcə məzmununu dəyişərək İslamın da simvoluna çevrilmişdir. Bu proses türk xalqlarının X əsrdən başlayaraq İslamı qəbul edib, müsəlman dünyasında siyasi liderliyi öz üzərinə götürdüyündən sonra baş vermişdir. İlkin İslamda bütün müsəlmanlar tərəfindən qəbul edilmiş bir simvol olmamışdır, lakin XI əsrdən başlayaraq, xristian-müsəlman qarşıdurması şiddətlənmişdir və xristianlar bu qarşıdurmada xaç simvollarından geniş istifadə edirdilər. İspaniyada Rekonkista və Xaçlı yürüşləri zamanı xristianlar üzərində xaçın təsviri olan bayraqlardan, qalxanlardan, dəbilqələrdən istifadə edərək savaşlar aparmışdırlar. Buna qarşı İslam ideyasını əks etdirən bir rəmzin tətbiq edilməsinin zərurəti yaranmışdır. Bu rəmzi də müsəlman dünyasında liderliyi ələ keçirən türklər gətirdilər. Xaçlılara qarşı mərdliklə vuruşan müsəlman türklər öz qədim simvolu olan aypara və ulduzdan istifadə etmişdirlər və bu andan o İslamın rəmzinə çevrilmişdir. Gələcəkdə isə aypara və ulduz rəmzi Osmanlı imperiyasının simvolu olmuşdur. Osmanlıların bütün fəth əməliyyatları bu simvolun altında həyata keçirilirdi. Bundan sonra ayrpara və ulduz rəmzi bütün müsəlman dünyasında istifadə edilməyə başlamışdır.
Tarixi faktlara əsaslanaraq demək olar ki, aypara-ulduz rəmzi qədim türklərin İslamdan öncəki simvolu olmuşdur. Buna dəlil kimi, arxeoloji qazıntılar zamanı Orta Asiyada tapılmış və VI–VII əsrlərdə basılmış Göytürk imperiyasının sikkələrini göstərmək olar. Onların üzərində bu rəmz təsvir olunmuşdur. Bəlkə də bu fakt qədim türklərin şumerlərin nəsli olduğunun daha bir dəlilidir. Bu şəkillərdə diqqəti cəlb edən amil ulduzun altıguşəli olmasıdır.
Bundan sonra da, müxtəlif türk və müsəlman dövlətləri öz simvollarında aypara-ulduzdan istifadə edib və etməkdə davam edirlər. Bəzi hallarda isə ayparalar ulduzsuz da təsvir olunmuşdur. Buna misal olaraq Qızıl Orda (XIII–XIV əsrlər) və Qəznəvilər (X–XII əsrlər) dövləti kimi böyük türk imperiyalarının bayraqlarını göstərmək olar.
Ulduzlarla bağlı simvol Yaxın Şərq ölkələrində müsəlman-türk memarlığında da geniş istifadə olunurdu. Məsələn, Misirdə türk sülaləsi olan Tulunilərin hakimiyyəti (IX əsr) zamanı inşa edilmiş sultan Əhməd ibn Tulun məscidinin günbəzində Quran ayələri ilə birlikdə altıguşəli ulduzun da təsviri həkk olunmuşdur. Qahirədəki bəzi məscidlərin minbərlərində də bu rəmzə rast gəlinir.
Bakının Məhəmməd məscidində ulduzlar
Daha bir misalı Azərbaycan memarlığından gətirmək olar. Şirvanşahlar dövründə (XI əsrdə) Bakıda inşa olunan Məhəmməd məscidinin üstündə beş və altıguşəli ulduzlar həkk olunmuşdur. O dövrdə Şirvan səlcuğ türklərinin təsiri altında olmuş və bu simvol məhz türklər tərəfindən burada yayıla bilərdi.
Aypara və ulduz bayraqlarda
Türk və müsəlman dövlətlərinin bayraqlarında ayparaların yerləşmə tərzi və ulduzların guşələrinin sayı çeşidli ola bilər. Bu simvolu özündə saxlayan rəsmi bayraqların natamam siyahısı:
Başqa mədəniyyətlərdə aypara-ulduz rəmzləri
Lakin, qeyd edilməlidir ki, aypara və ulduz simvolları təkcə türk və müsəlmanlar tərəfindən deyil, həm də başqa millətlər və diniləri nümayəndələri tərəfindən istifadə edilmişdir. Yəni bu simvol qədim Mesopotamiyadan bütün dünyaya yayılmışdır, lakin ondan orta əsrlərdə daha da çox türklər və müsəlmanlar istifadə etmişdirlər. Məsələn, bu cür rəmzlərə Həbəşistan və Yəməndə də rast gəlinir. Aypara-ulduz təsvirləri Eritreyanın Matara kəndində yerləşən, Havulti adlanan obeliskində (Sütun şəklində daş abidədir) və Aksum dövrünün, Xristianlıqdan öncəki dövrlərə aid olan sikkələrinin (şəkilə bax) üzərində çəkilmişdir. Aksum çarlığı II–IX əsrlərdə Həbəşistan (Efiopiya) ərazisində yerləşmişdir. VIII əsrə qədər çox güclü dövlət olmuş və hətta Bizans imperiya ilə rəqabət aparmışdır. Aksum çarları VI əsrdə Xristianlığı dövlət dini elan etmişdirlər. Aksum çarlığı ilə İslamın ilk tarixi də bağlıdır. Məkkə şəhərinə Yəməndən hücum edən aksumlu Əbrəhə və onunla bağlı olan Fil hadisəsi Quran ayələrində (105-ci ayədə) əks olunmuşdur. İlk müsəlmanlara sığınacaq verən nəcaşi (çar) Ashama da Aksum çarı olmuşdur.
Əvvəllər yunan şəhəri olan Bizantiumda (sonra Konstantinipolis, daha sonra İstanbul) Xristianlıqdan öncəki dörlərdə da aypara-ulduz rəmzi ilahə Artemidanı simvolizə etmiş və şəhərin rəsmi simvolu olmuşdur. Bizans imperiyasında Xristianlıq rəsmi dövlət dininə çevriləndən sonar, bu simvolu Həzrət Məryamın adı ilə baqlamışdılar. İstanbulu fəth edən Osmanlılar, şəhərin aypara-ulduz rəmzini saxlamışdıdırlar. Sadəcə, onu Osmanlı imperiyasının rəmzi kimi kimi istifadə etmişdirlər. Ümumiyyətlə bu rəmz Roma imperiyasında da olmuşdur.
Həyat üçün təhlükəlidir! (film, 1985)
Məzmun
Spartak Molodsov heç nəyə biganə qala bilməyən insandır. Buna görə də onun başına həmişə qeyri-adi bir hadisə gəlir. Bir gün səhər o, yolda üstü açıq qalmış yüksək gərginlikli xəttə rast gəlir və insanları oradan uzaqlaşdırmağa çalışır. Elə bu da Molodsovun işə gecikməsinə səbəb olur. Onun işə vaxtında gəlməməsi hər şeyi alt-üst edir. Hətta onun yeni müdiri bürokrat Andrey Pavloviç Peredelkin Molodsovsuz qərar qəbul etməyə cürət etmir. Filmin rejissoru Leonid Qayday bu süjet xəttini bir qədər özünəməxsus şəkildə dinamikləşdirmiş və satiradan ibarət ekssentrik komediya yaratmışdır.
Gymnarchidae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Bala Məşədi
Həyatı
Bala Məşədi 1870-cu il Gəncə şəhərində anadan olmuşdur. Kərbəlayı Qasım kişinin 3 oğlan övladı olmuşdur. Bala Məşədi övladlardan kiçiyi olmuşdur. 1881-ci ildə Kərbəlayı Qasım kişinin ortancıl oğlunu quldurlar öldürür. 11 yaşında olan Bala Məşədi odlu silah əldə edərək, qardaşının qisasını alır və axtarıldığı üçün bir müddət yaxın qohumları tərəfindən gizlədilir. Sonradan Bala Məşədi Gəncədə sayılıb seçilən bir şəxs olur. O dövrdə təşkil olunan cıdır yarışlarında dəfələrlə qələbə çalır. Deyilənə görə, o zaman Gəncənin xanı olan Hüseynqulu xan ona yaxınlaşaraq qələbə münasibətilə təbrik edir və qızlarından birini ona vermək istədiyini bildirir. Lakin Bala Məşədi üzrxahlıq edərək, özünün bir qədər çılğın olduğunu söyləyir və deyir: “Sən xan, mən bəy. Mən söz götürən deyiləm. Qızın mənim qabağımdan qayıdıb söz desə, aramızda inciklik olar, xan”. Bala Məşədinin hərəkəti Hüseynqulu xanın o qədər xoşuna gəlir ki, deyilənə görə, Gəncəbasar ətrafında yerləşən bir neçə kəndi və Kürqırağı meşə zolağının bir hissəsini ona hədiyyə edir. Bala Məşədi qısa bir müddətdə həmin ərazilərdə böyük bir təsərrüfat qurur və yüzlərlə adamın həmin təsərrüfatda işləyib dolanması üçün şərait yaradır. Bununla yanaşı, yaşadığı Gəncə şəhərində böyük qardaşı Hacı Əli Qasımov ilə birlikdə mülklər alıb, imkanlarını daha da genişləndirirlər. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Bala Məşədidən 20 yaş böyük olan Hacı Əli Qasımov eyni zamanda nəslin ağsaqqalı olmuşdur. O, XX-ci əsrin əvvəllərində milli dirçəliş yolunda hərtərəfli fəaliyyət göstərmişdir. Hacı Əli Qasımovun böyük maddi imkanları olmuş və o, sərvətinin böyük hissəsini xalqın və millətin rifahı yolunda sərf etmişdir. Hətta deyilənə görə, Hacı Əli Qasımov həmin dövrdə Bakı şəhərinə şollar suyunun çəkilişinə öz maddi yardımı ilə dəstək vermişdir. Bütün bu işlərdə Bala Məşədi öz böyük qardaşının yaxın köməkçisi olmuşdur. O zamanlar Qərbi Azərbaycandan köçkün düşmüş ailələrə hər cür köməklik göstərmiş, onların Gəncədə yerləşmələri, iş tapmaları, yaşamaları üçün hər cür imkan və şərait yaratmışdır. Qərbi Azərbaycandan köçkün düşmüş əvvəlki nəsillərin xatirələrinə görə, XX-ci əsrin əvvəllərində Göyçə mahalından bir neçə şəxs Bala Məşədinin yanına gələrək şikayət edirlər ki, bir quduzlaşmış erməni dəstəsi Göyçə mahalında azərbaycanlılara göz verib işıq vermirlər hətta, qız-gəlinlərimizi gəlib qaçırıb aparırlar. Bu sözlərdən qəzəblənən Bala Məşədi Göyçəlilərdən bir qədər möhlət istəyir və bir həftə sonra Göyçəyə gedərək həmin erməni dəstəsinin üzvlərinin başlarını kəsib dəsmala bükülmüş vəziyyətdə Gəncəyə gətirir.
Bala Məşədi həmçinin 1905-1906-cı illərdə Gəncədə baş vermiş erməni-türk qarşıdurması zamanı gizli fəaliyyət göstərmiş “Difai” təşkilatının fəal üzvlərindən biri olmuş, təşkilata maddi dəstək göstərməklə yanaşı, özü gizli şəkildə bəzi əməliyyatlarda iştirak etmişdir. Gəncə ağsaqqallarının söylədiyinə görə, bir gün Bala Məşədi məlumat alır ki, “Poqos” adlı bir nəfər erməni Xankəndində ermənilərin topladığı pulu Tiflis şəhərinə-qubernatora rüşvət kimi aparır ki, Xankəndinin erməniləşdirilməsini rəsmiləşdirsinlər. Bunu eşidən Bala Məşədi təkbaşına Gəncə şəhərinin yaxınlığında (indiki Nizami Gəncəvinin məqbərəsi ətrafında) həmin erməninin qarşısını kəsərək, onu güllə ilə vurub öldürür. Sonra onun rüşvət kimi apardığı pulları götürüb, üzərinə də bir qədər pul əlavə edir və silah almaq üçün qaçaq Dəli Alıya verir. Sonralar Gəncə şəhərində təşkil olunmuş dəstə məhz, bu silahlarla silahlandırılır. Həmin dəstə o zaman ermənilərin Gəncəyə basqınının qarşısını alır və “Hacı Məlik” düzündə (indiki G.Q.K-nın arxası) 2000-ə yaxın erməni öldürülür.
Ötən əsrin əvvəllərində Türkiyədə quraqlıq və aclıq olan zaman Bala Məşədi öz təsərrüfatından bir neçə vaqon buğda-taxıl qardaş Türkiyə Cümhuriyyətinə göndərmişdir. Dəqiq məlumatlara görə, Mustafa Kamal Atatürk Bala Məşədinin bu hərəkətinə görə, ona təşəkkür məktubu ünvanlamışdır. Lakin Sovet Hakimiyyəti qurulan zaman onun qohumları ehtiyat edərək Bala Məşədinin Atatürklə çəkdirdiyi şəkillərini, sənədlərini yandırmışlar. Yalnız üç il əvvəl, o dövrün Gəncə ziyalıları barədə kitabla əlaqədar material toplanan zaman arxivdən Bala Məşədi, Fətəli xan Xoyski, Əhməd Cavad, Pişnamazzadə qardaşları, Sarı Ələkbər, Dəli Alı, Mirzə Abbas Abbaszadə və digər şəxslərin bir yerdə çəkdirdikləri şəkli tapılmışdır.
Azərbaycanda ilk Demokratik Respublika qurularkən Bala Məşədi könüllü olaraq evlərindən birini istifadə etmək üçün Müsavat Hökumətinə hədiyyə vermişdir.
Azərbaycanda Sovet Hakimiyyəti qurulduqdan sonra isə başlanan repressiyalara Hacı Əli Qasımov, Bala Məşədi və onların ailələri də məruz qalırlar. Onların var-dövlətləri hökumət və digər qüvvələr tərəfindən talan edilir və müsadirə olunur. Sovet Hakimiyyəti qurularkən bir-çoxları Bala Məşədi və qardaşı Hacı Əli Qasımova Türkiyəyə köçməyi təklif etmişlər. Lakin Bala Məşədi və qardaşı Hacı Əli Qasımov ailəsini, Vətənini buraxıb heç yerə getməyəcəklərini bildirmişlər.
1934-cü ildə Bala Məşədini ailəsi ilə birlikdə Qazaxıstana sürgün edirlər.
1937-ci ildə isə Bala Məşədi sürgündən geri qayıtmış, lakin qısa bir müddətdən sonra yenidən qardaşı Hacı Əli Qasımov ilə birlikdə həbs edilərək, 1937-ci il oktyabr ayının 29-da Bala Məşədini 67 yaşında, qardaşı Hacı Əlini isə 81 yaşında Nargin adasında güllələyirlər.
Bala Məşədinin 9 qızı və Aral adlı bir oğlu olmuşdur. Təəssüf ki, oğlu uşaq ikən vəfat etmişdir. Hal-hazırda Bala Məşədinin 3 qızı Gəncə şəhərində yaşayır. Bala Məşədinin Azərbaycanda, eləcə də dünyanın bir çox ölkələrində 80-ə yaxın nəvə, nəticə və kötücəsi vardır ki, onların da böyük əksəriyyəti ziyalı şəxslərdir.
Beləliklə, «Difai»çi Bala Məşədi xalqının, millətinin qorunması, müdafiəsi yolunda əlindən gələni əsirgəməmiş və vətənpərvər bir şəxsiyyət kimi yaddaşlara yazılmışdır.
Yaradıcılığı
ХХ-ci əsrin əvvəllərində erməni-daşnak qüvvələri tərəfindən Azərbaycan türkünə qarşı törədilən qırğın və ixtişaşların cəmiyyətdə vətənpərvər ziyalıların və bəylərin bir masa arxasında birləşməsi zərurətini tezləşdirdi. Məhz belə bir dövrdə xalqı qırğından qorumaq, müdafiə etmək üçün dövrün görkəmli ziyalılarının bir araya gəlməsinin və bir məqsəd altında birləşməsinin artıq zamanı idi. Bunun üçün də 1906-cı ilin yazında ilk demokratik ruhlu siyasi təşkilat olan «Difai» partiyası yaradıldı.
Bu təşkilatın rəhbəri əslən Şuşadan olan türkoloq Əhməd bəy Ağaoğlu idi. Təşkilatın Azərbaycanda bir çox yerli şöbələri fəaliyyət göstərirdi. Gəncə şöbəsinin rəhbəri Ələkbər bəy Rəfibəyli olmaqla, üzvləri Həmid bəy Usubbəyli, Nəsib bəy Yusifbəyli, Mirzə Məhəmməd Axundzadə, Həsən bəy Ağayev, Axund Məhəmməd Pişnamazzadə, Adil xan və İsmayıl xan Ziyadxanlı, Nağı bəy və Məmmədbağır bəy Şeyxzamanlı, üç qardaş Xəlil, Ələkbər və Ələsgər bəy Xasməmmədov, Dəli Alı, Məşədi İsmayıl və Sarı Ələkbər kimi bir çox görkəmli şəxsiyyətlərdən ibarət idi.
Bu şəxsiyyətlər arasında xüsusi xidmətləri ilə seçilən, 1905-ci ildə Gəncədə baş vermiş erməni-türk qarşıdurması zamanı mərdlik göstərən Bala Məşədi Azərbaycanın salnaməsi tarixində dərin bir irs qoymuşdur. O, «Difai» partiyasının ən fəal üzvlərindən biri olmuşdur.
Öpsən (konsert)
Konsert haqqında
20 iyun 2007-ci ildə Aygün Kazımovanın "Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionunda" keçirilən solo konsertidir. Konsertdə Aygün Kazımovanın qızı İlqarə Kazımova və Aygün Kazımovanın duet ortağı Namiq Qaraçuxurluda mahnı ifa etmişdir. Aygün Kazımova ən sevilən hitlərini yeni oranjemanda dinləyicilərə təqdim etmişdir.
Rza Mirkərimi
Həyatı
1966-cı ildə Zəncanda azərbaycanlı ailəsində anadan olub. Tehran Təsviri İncəsənət Universitetini bitirib. İlk dəfə 1987-ci ildə "Onun üçün" adlı qısametrajlı filmini çəkib. Sonradan bir müddət idman mövzulu sənədli filmlər və teleseriallar çəkib. İlk tammetrajlı filmi olan "Uşaq və əsgər" filmi 2000-ci ildə ekranlara çıxıb və çox böyük əks səda doğruraraq müxtəlif mükafatlara layiq görülüb.
Yol maşınları yola çıxır (film, 1990)
Məzmun
Elmi-kütləvi film Mingəçevir Maşınqayırma zavodunda şose yollarının çəkilişində istfadə olunan texnikanın istehsalından bəhs edir.
Film haqqında
Film "Azərbaycan Yol Maşınları" İstehsalat Birliyinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Karl Faberje
Karl Faberje — milliyətcə alman olan tanınmış Rusiya zərgəri, Faberje Evinin rəhbəri və dünya şöhrətli Faberje yumurtasının yaradıcısı.
Bioqrafiyası
Peter Karl Faberje Rusiya imperiyasının Sankt-Peterburq şəhərində alman ailəsində dünyaya gəlmişdir. Onun atası Qustav Faberje Estoniyada doğulsa da əsli Fransa almanlarından idi. Onun anası Şarlotta Yunqştadt danimarkalı rəssamın qızı olmuşdur. 1842-ci ildə Böyük Faberje Sankt-Peterburqda zərgərlik firmasını yaradır. Faberje ailəsinin tarixi Favri soyadı altında XVII əsr Fransasına qədər gedib çıxır. Favrilər ailəsi Fransanın şimalındakı Pikardiya əyalətində yaşamışlar. 1685-ci ildə onlar Fransanı dini ayrı-seçkilik ucbatından tərk etməli olurlar. İlkin sənədlərə əsasən ailə öz soyadını Fabri, sonralar isə Fabryer, 1825-ci ildən isə Faberje olaraq dəyişmişdir. O da məlumdur ki, XVIII əsrin ortalarında Jan Favri tütün plantajı sahibi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Karl Faberje Avropanı səyahət edərkən Drezden şəhərində zərgərlik sənətinin öyrənərək onun incəliklərini mənimsəyir. Daha sonra o, Frankfurt şəhərində zərgərlik ustası Yozef Fridman yanında çalışaraq onun sənətinin sirrlərinə yuyələnir. Daha sonra Rusiyaya dönən 24 yaşlı Karl 1870-ci ildə atasının işini öz əlinə alır. 1882-ci ildə Moskvada Ümumrusiya bədii-sənaye sərgisində onun firması iştirak edərkən, III Aleksandrın diqqətini çəkmiş olur. Peter Karl çar ailəsinin xeyir-duası ilə "İmperator Həzrətləri və İmperator Ermitajının zərgəri" rütbəsinə layiq görülür.
Çar ailəsindən Avropanın bir çox monarx ailələri (Böyük Britaniya, Danimarka, Yunanıstan, Bolqarıstan) Faberjenin istehsalı olaan zinyət əşyalarından hədiyyələr alırlar. Faberje firması Avropada getdikcə məşhurlaşır. 1900-cü ildə Parisdə Faberje "Paris zərgər ustalarının gildiyası " rütbəsini alır. O, həmçinin "Fəxri Legion" ordeni ilə təltif edilir. 1899–1900-cü illərdə Sankt Peterburqun mərkəzində memar Karl Şmidtin layihəsilə Faberje Evi inşa edilir. Birinci mərtəbəsində dükan və emalatxana, yerdə qalan hissələrdə Faberje ailəsi yerləşmiş olur. İnqilabdan sonra sovet hökuməti FaberjeninPetroqrad, Moskva, Odessadakı fabrik və dükanlarını milliləşdirir. Petroqradda demək olar ki Faberje Evinin bütün qiymətli qaş-daşlar və metal ehtiyatları, hazır zərgərlik məmulatları bolşeviklərin əlinə keçir və əvəzində heç nə ilə kompensasiya olunmur. Ancaq Yevgeni faberjenin Fillandiyaya apara bildiyi kiçik bir varidat xilas edilmiş olunur. 1925–1939-cu illərdə hərraca çıxarılmış bəzi zinyətəşyaları, o cümlədən altı pasxa yumurtası Evinin nümayəndəsi  tərəfindən alınmış olur. 1918-ci ilin sentyabr ayında həbs olunmaqdan qorxan Karl Faberje Petroqradı xarici səfirliklərin birinin kuryeri adı altında tərk edərək qatarla Riqaya gəlir. Latviyaya Sovet Rusiyasının soxulmasından sonra Karl Almaniyaya qaçır. Berlində yerləşən Karl inqilablar fonunda oranı da tərk etməli olur. Frankfurt, Hamburq və nəhayət Visbadenə yerləşmiş olur.
1920-ci ildə onda ürək tutması baş verir. Səhhəti bir qədər düzəldikdən sonra ailəsi onu İsveçrəyə, Jeneva gölünə gəlirlər. 24 sentyabr 1920-ci ildə İsveçrənin Lozanna şəhərində vəfat edir. Karl Faberjenin məzarı Kannda Qran Jas qəbirsatanlığındadır.
Faberje yumurtası
Faberje yumurtası — Faberje Evi tərəfindən 1885–1917-ci illər ərafəsində Rusiya çarları üçün hazırlamış olduğu silsilə şəkilli zərgərlik məmulatı. Faberje yumurtalarından 71 nüsxəsi məlumdur ki, bunlardan 52-si imperator yumurtası sayılır. "Faberje yumurtası" söz birləşməsi çar sarayının ümumiyyətlə Rusiya imperiyasının dəbdəbə və zənginlik embleminin sinoniminə çüvrilmişdir. Karl Faberje 1885-ci ildə ilk olaraq "Toyuq" adlanan yumurtanı hazırlayır. Bu yumurta imperator III Aleksandr tərəfindən pasxa sürprizi olaraq arvadı Mariya Fyodorovna üçün sifariş olunmuşdur. "Toyuq" adlanan bu yumurta klassik yumurta şəklində hazırlanmışdır. Onun içərisindəki sarıısı gözləri yaqut qaşı ilə işlənilmiş toyuq formasında olub, qızıl külcısindın hazırlanmış, onun içərisində isə yaqut daşlı tac yerləşdirilmişdir.
UEFA Avro 2004 (seçmə mərhələsi, 2-ci qrup)
UEFA Avro 2004-ün seçmə mərhələsinin 2-ci qrupunda Danimarka, Norveç, Rumıniya, Bosniya və Herseqovina və Lüksemburq milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan Danimarka millisi qazanmışdır. 2-ci yeri tutan Norveç millisi final mərhələsinə vəsiqə qazanmaq uğrunda İspaniya millisi ilə pley-off oyunu oynamışdır.
Faris bəy Vəkilov
Faris bəy Vəkilov (tam adı: Vəkilov Faris bəy İbrahim ağa oğlu; ) — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrünün ictimai-siyasi xadimi, mühəndis, diplomat, ADR-in Gürcüstanda diplomatik nümayəndəsi. İbrahim ağa Vəkilovun oğlu.
Həyatı
Faris bəy İbrahim ağa oğlu 1886-cı ildə Tiflisdə anadan olmuşdur. Peterburq Texnologiya İnstitutunu bitirib (1914), 1917-ci ilədək Petroqraddakı Putilov və "Feniks" zavodlarınun baş mühəndisi, həmin ildən isə Tiflisdə Qafqaz Su Təsərrüfatı idarəsində işləmişdir. Rus, gürcü, türk, fransız dillərini mükəmməl bilirdi. İxtiralarına görə bir sıra patentlər almışdır.
Faris bəy Vəkilov 1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti parlamentinə üzv seçilən Məmmədyusif Cəfərovun yerinə Azərbaycanın Gürcüstanda diplomatik nümayəndəliyinə rəhbərlik etmişdir. O, Azərbaycan-Gürcüstan əlaqələrinin qurulmasında mühüm rol oynamış, bəzi qərb ölkələrinin nümayəndələri ilə görüşlər keçirərək, Azərbaycan hökuməti adından bir sıra mühüm sənədləri imzalamışdır.
Fariz bəy Vəkilov Böyük Britaniya bolşevik təhlükəsi qarşısında müdafiə bacarığını gücləndirmək üçün Qafqaz respublikaları arasındakı münaqişələrə son qoymağa çalışırdı. Bu məqsədlə 23 fevral 1920-də Britaniyanın Zaqafqaziyadakı ali komissarı Oliver Uordropun Tiflisdəki mənzilində Fransa nümayəndəsinin iştirakı ilə Azərbaycan və Ermənistan nümayəndələrinin müşavirə keçirilmişdi. Bu görüşdə Azərbaycanı Gürcüstandakı diplomatik nümayəndə Fariz bəy Vəkilli və Ermənistandakı diplomatik nümayəndə Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev təmsil ediblər.
Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra ixtisasını təkmilləşdirmək üçün Parisdəki "Reno" zavoduna göndərilmiş və arvadı Liya (Mir)kazım qızı Vəkilova/Talışinskaya (1891–1965) ilə birgə 1927-ci ilədək orada yaşamışdı.
1927-də Bakıya dönüb və o zamankı Şmidt zavodunda işləyib.
1942-də repressiya olunaraq Karaqanda, Maqadan və Sibirdə 18 il məşəqqətli sürgün ömrü yaşayıb.
1960-cı ildə bəraət alaraq Vətənə qayıtmış Faris bəy Vəkilov 1978-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.
Ailəsi
Faris bəy Liya Mirkazım qızı Vəkilova/Talışinskaya ilə ailə qurmuşdu. thumb|209x209px|Liyabəyim xanım Talışınskaya
Qədir Tərtərli
Qədir Tərtərli — azərbaycanlı şair.
Həyatı
Qədir Hüsü oğlu Allahverdiyev 1936-cı ildə Tərtər rayonunun Əskipara kəndində anadan olmuşdur. Öz doğma kəndlərində ibtidai məktəbi, 1953-cü ildə Tərtər şəhər 1 saylı orta məktəbini bitirib, həmin ili Bakı Dövlət Universitetinə daxil olmuş, 1958-ci ildə jurnalist ixtisası üzrə universiteti bitirmişdir. "Azərbaycan gəncləri" qəzetində ədəbi işçi, Tərtər, Bərdə, Zaqatala rayon qəzetlərində məsul katib, Kəlbəcərdə çıxan "Yenilik" qəzetində redaktor vəzifələrində çalışmışdır.
1971-1973-cü illərdə Moskvada – Sov.İ.K.P MK yanında Ali Partiya Məktəbində təhsil almışdır. 1973-1975-ci illərdə Tərtər rayon Xalq Nəzarəti Komitəsinin sədri, 1975-1983-cü illərdə Tərtər rayon Partiya Komitəsinin ideoloji işlər üzrə katibi, 1983-1991-ci illərdə Tərtər rayon İcraiyyə Komitəsinin sədr müavini vəzifəsində işləmişdir. 1992-ci ilin avqust-oktyabr aylarında "Ağdərə" qəzetinin redaktoru olmuşdur.
1994-1996-cı illərdə "Nizami Gəncəvi" jurnalı və "Şəhriyar" qəzetlərində şöbə mudiri, "Kirpi" jurnalının bölgə müxbiri vəzifələrində çalışmışdır. 1996-cı ilin noyabr ayından Tərtər rayon mətbuatyayımı şöbəsinin rəisidir.
1963-cü ildən SSRİ Jurnalistlər İttifaqının, 1991-ci ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür 1977-ci ildə "Şərəf nişanı" ordeni, ayrı-ayrı illərdə isə bir sıra medal və fəxri fərmanlarla təltif olunmuşdur.
Bədii yaradıcılıqla 1953-cü ildən məşğuldur. Uzun illərdir ki, respublika dövri mətbuatında şerləri, publisistik və problematik məqalələri dərc olunur. Bir sıra əsərləri səhnələşdirilmişdir. İlk şerlər kitabı "Yadına düşəcəyəm" 2002-ci ildə "Ozan" nəşriyyatı, "Bənövşələr tez solur"romanı 2005-ci ildə "Hüquq ədəbiyyatı" nəşriyyatı tərəfindən buraxılmışdır.
Qay (dastan)
Qay — Altay xalq ədəbiyyatında sinə və qırtlaqdan çıxarılan səslərlə oxunan dastan.
Mormirlər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Qay (dastan)
Xüsusiyyətləri
Altay türklerinde qəhrəmanlıq dastanlarına "qay" (qaylab) adı verilər. Dastan izahçısına da "qayçı" deyilir. Bu terminlərin törədiyi 'qay' sözü isə insanın sinəsindən çıxan səs deməkdir. Tuvaların Kömey (Hömey) (Monqol: Хөөмэй) adı verilən qırtlaq mahnılarını xatırladır. Dastan söyləmək də "qaylamaq" feliylə istifadə edilər. Qaylar iki min ilə səkkiz min misra arasında dəyişən mənzum əsərlərdir. Deyilmələri bəzən dörd, beş gün və ya bir həftə qədər sürər. Qayçılar xüsusilə; uzun ov gecələri, bayramlar, toylar və əyləncələrdə qay söyləyərlər. Altay qayçıları dastan danışarkən üz ifadələrini və davranışlarını da istifadə edərlər. Yəni bir mənada izah etdikləri qəhrəmana çəvrilərlər. Qayçılar izah etdikləri dastanda insanlarla bərabər at, maral və quş kimi müxtəlif heyvanların yerinə də keçə bilərlər. Bundan başqa müxtəlif vasitələri istifadə edərək döyüş səhnələrini birlik qarşısında təqdim edərlər. Hətta qayçı nümayişinin inandırıcı olmasını artırmaq üçün makiyaj belə edə bilər.
Qayçılık ənənəsi iki yerə ayrılır;
Hər varlığın "eye" (iye) adı verilən bir qoruyucu ruhu olduğuna inanan altay türkləri dastanın da "qay iyəsi" deyilən bir qoruyucu ruhu olduğunu söyləyərlər. Bu iye izahçıyı, uzun müddət qaylamadığında çağırar.
Qayçı dastanı söylərkən oğurladığı musiqi alətinin və özünün səsini qay iyəsinin və bunlarla birlikdə "Altay Quday"ın dinlədiyine inanar.
Qayçı ümumiyyətlə dastana başlamadan əvvəl giriş qisimində özünü dinlədiyinə inandığı Altay iyəsine minnetlerini təqdim edər, oxuyacağı qay üçün ondan kömək diləyər. Altay qayçıları, eynilə Anadolu aşiqləri kimi bu sənəti ümumiyyətlə bir ustanın yanında öyrənirlər.
Qayçı olmanın bir başqa yolu da yuxu ilədir. Türkiyədəki aşiq ənənəsində gördüyü bir yuxuda Pir, Xıdır və ya Yar əlindən badə içilər. Altaylarda isə gördüyü bir yuxu ilə qayçı olanlara "eyelü kayçı" adı verilər. Qayçının yuxusunda "Arjan Eyezi" (su iyəsi) və ya "Tayga Eyezi" (dağ iyəsi) özünə görüner. Altay dastan izahçıları tarixi müddət içində xalqın və əsgərlərin əfvallarını yüksəltmək kimi funksiyaları da yerinə yetirmişlər. Eynilə aşiq kimi qayçı da eyni gəzintiçi bir sənətçidir. Bundan başqa keçmişdə yalnız sənətlərini icra etmək surətiylə dolanışığını təmin edən qayçıların var olduğu bilinməkdədir. Qaylar musiqi alətlərinin hər hansı biriylə (ki bu ümumiyyətlə topşurdur) və mütləq musiqi ilə icra edilir. Qayçı dastana başlamadan əvvəl bir müddət topşur çalar. Qaylar ezgi (melodiya) ilə birlikdə Kojon (Koşon) adı verilən mənzum mətnlərdən (şeirlərdən) ibarətdir.
Arctostaphylos osoensis
(Arctostaphylos osoensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İmam Hüseyn Universiteti
İmam Hüseyn adına Universitet Kompleksi (həmçinin "İHU" və ya "İmam Hüseyn Universiteti" də adlandırılır; rom. Daneşgahi Emam Hossein) — hərbi və mülki mütəxəssislərin təlimi, təhsili və inkişaf etdirilməsi üçün peşə təhsili müəssisəsidir. İranın paytaxtı Tehran şəhərinin şimal-şərq hissəsində yerləşir. Üçüncü şiə İmamı Hüseyn ibn Əlinin adını daşıyır.
İmam Hüseyn Universiteti, 1986-cı ildə İranın paytaxtı Tehranın şimal-şərqində qurulmuş dövlət nəznində bir ali təhsil müəssisəsidir. Universitet daxilində akademik fakültələr; hərbi elmlər fakültəsi, sosial elmlər fakültəsi, dəqiq elmlər fakültəsi və mühəndislik fakültəsi mövcuddur. Universitetdə 6000 tələbə təhsil alır.
1986-cı ildə İran Elm, Tədqiqat və Texnologiya Nazirliyi tərəfindən İmam Hüseyn Kolleci olaraq təsis edilmişdir. 1987-ci ildə universitet olaraq tanınıb. 1987-ci ildə açılan Tibb Fakültəsi 1994-cü ildə universitetdən ayrılıb.
Əsasları
Açıq Universiteti aşağıdakı ixtisaslar üzrə magistratura pilləsinə qəbul imtahanlarının nəticələrinə əsasən tələbələri qəbul edir: elektrik mühəndisliyi, kompüter mühəndisliyi, maşınqayırma, mülki mühəndislik, aerokosmik mühəndislik, sənaye mühəndisliyi, informasiya texnologiyaları, riyaziyyat (tətbiqi), fizika, kimya, molekulyar hüceyrə biologiyası və mikrobiologiya, aviasiya, siyasi coğrafiya, hərb elmi, mülki müdafiə, hüquq, sənayenin idarəedilməsi, iqtisadiyyat, logistika, bədən tərbiyəsi və idman, siyasi elmlər.
Universitetin İranın nüvə proqramında iştirakı haqqında məlumatlar mövcuddur.
Çikalo
Çikalo (Ирæфи (Æрæфы) район) — Rusiya Federasiyası, Şimali Osetiyanın İrafski rayonu ərazisində yerləşən kənd. İnzibati cəhətdən İrafski rayonunun və Çikalo kənd sovetliyinin mərkəzidir. Çikalo kənd inzibati vahidliyinin yeganə yaşayış məntəqəsidir.
Coğrafiya
Kənd İrafski rayonunun şimal hissəsində, Urux çayının sağ sahilindən biraz kənarda, eyni adlı Çikola çayının hər iki sahilində (Zmeyka) yerləşir. Vladikavkazdan 70 km şimal-qərbdədir.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir :
Din
Məscid. 1990-cı illərdə bərpa edilmişdir.
Tanınmış şəxsləri
Temirov qardaşları — Böyük Vətən Müharibəsi illərində Temirovlar ailəsindən şəhid olmuş qardaşlar.
Biçilov Ramazan Rəhman oğlu (1949-2009) — sərbəst güləş üzrə RSFSR-in əməkdar məşqçisi (1990), SSRİ idman ustası. İlk məşqçi Arsen Fadzayevdir.
Qatsalov Hadimurat Soltan oğlu (1982) - sərbəst güləş üzrə əməkdar idman ustası, olimpiya çempionu, Dünya və Avropa çempionatının dəfələrlə qalibi.
Dedeqkaev Kazbek İssa oğlu (1944-2016) - sərbəst güləş üzrə Rusiyanın əməkdar məşqçisi (1992), SSRİ idman ustası.
Dedeqkaev Kazbek Magomed oğlu (1945) - Rusiya və SSRİ-nin əməkdar sərbəst güləş məşqçisi, idman ustası.
Cacayev Miron Taimurazoviç (1977) - Rusiya sərbəst güləşçisi, yeniyetmələr arasında Avropa çempionu (1997), Rusiya çempionatlarının üçqat qalibi (1999, 2000, 2001). Sərbəst güləş üzrə beynəlxalq idman ustası.
Carasov Soltan Safarbiev oğlu (1928–2015) - rus iqtisadçısı, 1996-98-ci illərdə Rusiya Sosial-Demokrat Partiyası (RSDR) həmsədri.
Zoloev Tatarkan Maqomed oğlu (1905-1985) - neft geoloqu. SSRİ Dövlət Mükafatı laureatı (1946, 1959). Rusiya Federasiyasının əməkdar elm və texnologiya işçisi (1957), SSRİ-nin fəxri neftçi (1975).
Makoyev Əlixan Amurxan oğlu (1922-1981) - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı.
Facayev Arsen Suleyman oğlu (1962) - sərbəst güləş üzrə əməkdar idman ustası və Rusiyanın əməkdar məşqçisi, iki qat olimpiya çempionu, altı qat dünya çempionu və dördqat Avropa çempionu.
Xataqov Tasoltan Magomed oğlu (1953-2016) - Sovet sərbəst güləşçisi, SSRİ-nin sərbəst güləş üzrə iki qat çempionu və SSRİ Xalqlarının Spartakiadasının qalibi.
Arşiyev Soslanbek Arsenoviç (2006) - futbolçu, "Dinamo Stavropol" klubunun qapıçısı.
Qəzzə zolağı
Qəzzə zolağı — Aralıq dənizinin şərq sahilində torpaq zolağı. Misir və İsrail ilə həmsərhəddir. Ərazi — 365 km2, əhali — 1,7 milyon.
Fruzsina Bravik
Fruzsina Bravik — Macarıstanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Fruzsina Bravik, Macarıstan yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Avstraliya yığmasına 11:12 hesabı ilə məğlub olan Macarıstan yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını dördüncü pillədə başa vurdu.
Albert Nobbs (film, 2011)
Albert Nobbs — rejissor Rodriqo Qarsiyanın 2011-ci ildə çəkdiyi film. Əsas rolları Qlenn Klouz, Mia Vasikovska və Aaron Teylor ifa edirlər.
Məzmun
Filmdə hadisələr 19-cu əsrdə cərəyan edir. 40 yaşlı qadın, nikahdankənar və kasıb xidmətçinin qızı, 20 ildən çoxdur ki, kişi qiyafəsində "Morrison" mehmanxanasında ofisiant işləyən Albert Nobbsun həyatı haqqındadır.
Rollarda
Qlenn Klouz — Albert Nobbs Mia Vasikovska — Helen Douz Aaron Teylor-Conson — Co Canet Maktir — Hyubert Peyc Polin Kollins — missis Beyker Brendan Qlison — həkim Holloran
Kotonu
Kotonu — Beninin ən böyük şəhəri.
Qurumba
Qurumba (əvvəlki adı: Quruba) — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun Rvo inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 2001-ci il tarixli, 191-IIQ saylı Qərarı ilə Lənkəran rayonunun Rvo kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Quruba kəndi Qurumba kəndi adlandırılmışdır. 25 oktyabr 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Qurumba və Narbağı kəndləri Rvo kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, mərkəzi Qurumba kəndi olmaqla Qurumba kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.
Kotonu
Əhalisi
Əhalisi 761 min nəfərdir (2006).
Qurumba
Toponimikası
Bu oykonimin Qunınba variantın da qeydə alınmışdır. Bəzi tədqiqatçılara görə, oykonim talış dilində ku (dağ, təpə), ron (yol) və bə (qapı) komponentlərindən düzəlib, "dağ yolunun qapısı" deməkdir. Digər mülahizəyə görə isə, oykonim qronbə sözündən olub, mənası "qəbirlər qapısı" deməkdir.
Kotonu
Təhsil
Şəhərdə Benin Estam Universiteti fəaliyyət göstərir.
Qurumba
Əhalisi
Əhalisi 937 nəfərdir.
Paramore
Paramore — ABŞ pank rok qrupu, 2004-cü ildə Frenklin, Tenesidə qurulub. Qrup hal-hazırda, vokalist Heyli Viliams, bassist Ceremi Deyvis və gitarist Teylor Yorkdan ibarətdir. İlk albomları All We Know Is Falling adı ilə 2005-ci ildə çıxardılıb. Onların 2007-ci ildə çıxarılan Riot! adlı ikinci albomu ABŞ, İrlandiya, Birləşmiş Krallıq, Avstraliya, Kanada və Yeni Zellandiyada Platinium sertifikatına layiq görüldü. Qrup, 2009-cu ildə çıxmış Brand New Eyes adlı üçüncü albomu ilə İrlandiya və BK-da platinium, ABŞ, Kanada, Yeni Zellandiya və Avstraliyada isə gold sertifikatı alaraq yüksəliş dövrünü davam etdirdi. Paramore`nin 2013-cü ildə öz adlarını daşıyan dördüncü albomu isə Billboard charts USA`da 1-ci sıraya qalxdı. Bu albom həmçinin Birləşmiş Krallıq, Yeni Zellandiya, Braziliya, Argentina və Meksikada 1 nömrəli albom seçilib.
Band members
Cari üzvlər
Əvvəlki üzvlər
Touring members
Mükafatlar
Digər mükafatlar arasında, Paramore 4 dəfə Grammy Mükafatlarına namizəd olub, 1 dəfə qalib olmuşdur.
Notopteridae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Santa-Barbara Kaliforniya Universiteti
Fəaliyyəti
Santa-Barbara Kaliforniya və Los-Anceles Kaliforniya universitetlərinin birgə əməkdaşlığı nəticəsində 2000-ci ildə nanotexnologiyalar üzrə innovasiya lideri olan Kaliforniya Nanosistemlər İnstitutu yaradılıb.
Yol yoldaşları (film, 2003)
Məzmun
Film bir qatar sərnişinlərinin başına gələn məzəli əhvalatlardan bəhs edir.
Stepan Burnaşov
Həyatı
O, Krım xanlarının nəslindən idi və Rusiya dövlətinə xidmət edirdi. S. D. Burnaşov 1768–1774-cü və 1787–1791-ci illər rus-türk müharibələrinin iştirakçısı olmuşdur. S. D. Burnaşov 1783-cü ilin may ayında knyaz Q. A. Potyomkin Tavriçeski tərəfindən Kartli-Kaxetiyaya – II Iraklinin və I Solomonun sarayına Rusiya dövlətinin səlahiyyətli nümayəndəsi kimi göndərilmişdi. O, sarayda 1787-ci ilin oktyabr ayına qədər qulluq etmişdi.
Predmet
Predmet – elmin əsas götürdüyü sahə, alimlərin əsas diqqət etdikəri sahə, konkret elmin nüvə nöqtəsi. Elmin bir neçə predmetinin olması mümkündür.
Stepan Burnaşov
Həyatı
2017-ci ildə "Azer-Globe" İctimai-Siyasi Araşdırmalar İnstitutunun nəzdindəki Qafqaz Tarixi Mərkəzi tərəfindən çapa hazırlanan və TEAS PRESS Nəşriyyat Evi tərəfindən rus dilində nəşr edilən "Кавказ XVIII века глазами русского тайного агента " ("XVIII əsrin Qafqazı rus gizli agentinin gözü ilə") kitabında S. D. Burnaşovun reprint olarağ əsərləri çap olunub. Bu reprint nəşrə S. Burnaşovun Qafqaza dair üç əsəri daxil olub: "Описание областей Адербижанских в Персии и их политического состояния" ("İrandakı Aderbijan vilayətlərinin və onların siyasi vəziyyətinin təsviri", 1793), "Картина Грузии или описание политического состояния царств Карталинского и Кахетинского" ("Gürcüstan mənzərəsi, yaxud Kartalin və Kaxetiya çarlıqlarının siyasi vəziyyətinin təsviri", 1793) və "Описание горских народов" ("Dağ xalqlarının təsviri", 1794).
Predmet
Predmet – obyektin mahiyyətidir. O, obyektiv inkişaf qanunlarını və müəyyən sistemin fəaliyyətini göstərir. Elm predmetinin mənası onun mahiyyətini dərk etmək üçün vacibdir. "Predmet" anlayışına müəyyən məzmun və eyni zamanda obyektin özünün spesifikası verilir və bu obyekt, alman filosofu Q.V.F.Hegelin təyin etdiyi kimi, nə isə konkret, özlüyündə bitmiş və müstəqil bir şeyi ifadə edir: "Obyekt … ümumiyyətlə tam (özlüyündə hələ müəyyən olunmayan) vahiddir, ümumiyyətlə obyektiv aləm, Allah, mütləq obyektidir". Müasir alimlər elmin obyektinə müstəqil mövcud olan bütöv sistem kimi baxırlar; bu müstəqilliyə və inkişaf qabiliyyətinə malik gerçəkliyin bir parçasıdır.
Arctostaphylos pajaroensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Los-Anceles Kaliforniya Universiteti
Los-Anceles Kaliforniya Universiteti — ABŞ-nin Kaliforniya ştatının Los-Anceles şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; ölkənin ən aparıcı ali təhsil ocaqlarından biridir.
Tarixi
1881-ci ilin martında Kaliforniya ştatının qanunvericilik orqanı Los-Anceles şəhərində Kaliforniya Ştatı Normal Məktəbinin (sonradan San-Xose Ştat Universiteti adlandırılır) cənub filialının yaradılması haqqında qərar verir. 1882-ci il avqustun 29-da Los-Anceles şəhərində Kaliforniya Ştatı Normal Məktəbinin filialı açılır və 1887-ci il avqustun 29-da təhsil müəssisəsinə Los-Anceles Ştatı (Dövlət) Normal Məktəbi adı verilir.
1914-cü ildə məktəb Hollivud rayonunun Vermont avenyu ərazisində yaradılan yeni kampusa köçür. 1917-ci ildə Soutlendi təmsil edən yeganə regent (naib) Edvard Dikson və Normal Məktəbin direktoru Ernest Keroll Mur Kaliforniya Universitetinin Berklidən sonra ikinci filialını - cənub kampusunu yaratmaq məqsədi ilə fəaliyyətə başlayırlar. Berkli Universitetinin məzunları - ştatın qanunvericilik orqanının nümayəndələri və 1899-1919-ci illərdə Kaliforniya Universitetinə rəhbərlik etmiş Bencamin Uiler bu ideyaya qarşı çıxırlar. Kaliforniya Universitetinin yeni prezidenti Devid Preskott Barrouz isə filialın yaradılmasına razılıq verir. 1919-cu il mayın 23-də Kaliforniya ştatının qubernatoru Uilyam Stivens Kaliforniya Universitetinin Cənub filialının yaradılması haqqında sənədi imzalayır. Həmin ilin 15 sentyabrında açılan ali məktəbdə filologiya və pedaqogika ixtisasları üzrə ikiillik bakalavr təhsili almaq mümkün olur.
Cənub filialının tələbələrinin sayı tez bir zamanda sürətlə artır və 1920-ci ilin ortalarında ali məktəb Vermont avenyudakı ərazisini xeyli genişləndirir. 1925-ci ildə ali təhsil müəssisəsi Beverli Hillsdə Beverli-sayt adlı yeni ərazi əldə edir. 1926-cı ildə Kaliforniya Universitetinin Cənub filialının idman komandası Sakit okean sahili Konfransına daxil olur və "Bruins" adlandırılır. 1927-ci ildə bu ali təhsil ocağına Los-Ancelesdə yerləşən Kaliforniya Universiteti adı verilir.
1929-cu ildə Los-Anceles Kaliforniya Universitetində bakalavrlar üçün 5500 nəfərlik korpus inşa edilir. Berkli Universitetinin müqavimətinə baxmayaraq, Los-Anceles Kaliforniya Universitetinin rəhbərliyi, müəllimləri və məzunlarının təkidi ilə burada 1933-cü ildən magistr, 1936-cı ildən isə doktorluq dərəcələri verilir.
1950-ci ildə Los-Anceles Kaliforniya Universiteti artıq ciddi və nüfuzlu elmi-tədqiqat mərkəzinə çevrilir. Kaliforniya Universitetinin prezidenti Robert Qordon Sproul Los-Anceles Kaliforniya Universitetini və Berkli Universitetini "Kaliforniya Universitetinin iki ayağı" adlandırırdı. 1951-ci ildən başlayaraq Los-Anceles Kaliforniya Universitetinə kansler seçilir və bununla da ali məktəb muxtariyyət əldə edir. 1960-cı ildə universitetə kansler seçilmiş Franklin Devid Merfinin səyi nəticəsində təhsil müəssisəsi sürətli inkişaf yoluna qədəm qoyur, burada müxtəlif fakültələr açılır. Los-Anceles Kaliforniya Universiteti Kaliforniya Universitetinin bir qolu deyil, müstəqil mövqeyə malikdir. Bu dəyişikliklər kansler F. Merfinin təşəbbüsü ilə aparılır.