cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Babaylı (Kəleybər)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 61 nəfər yaşayır (15 ailə).
Kamiabad (Ərdəbil)
Kamiabad — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 563 nəfər yaşayır (128 ailə).
Şaməddin Əliyev
Şaməddin Qafqaz oğlu Əliyev (8 oktyabr 1990; Goranboy rayonu, Azərbaycan SSR — 20 oktyabr 2020; Ağdərə, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Şaməddin Əliyev 1990-cı il oktyabrın 8-də Goranboy rayonunun Balakürd kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şaməddin Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şaməddin Əliyev ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Nurlann
Nurlann — Norveç Krallığının inzibati-ərazi vahidi (fülke). Şimalda Troms, cənubda Nur-Tröndelaq, şərqdə İsveçin Norrbotten leni, cənub-şərqdə Vesterbotten leni və qərbdə Atlantik okeanı (Norveç dənizi) ilə sahilləri yuyulur. Quberniya əvvəllər Nurlannen amt kimi tanınırdı. Fülkenin inzibati mərkəzi Budö şəhəridir. Uzaq Arktika adası olan Yan-Mayen 1995-ci ildən bəri Nordland fülkesinə tabedir. Cənub hissəsində YUNESKO-nun ümumdünya irsi siyahısında olan Veqa arxipelaqı yerləşir. Nurlann, balıq ovundan çox asılı olan bir sahil bölgəsidir.
Coğrafiyası
left|thumb|300x300px|Skömen fyordu, Narvik; may 2009. Nurlann ərazisində saysız-hesabsız fyordlar və onların qolları mövcuddur. Nurlann, Şimali Norveçdə Skandinaviya yarımadasının şimal-qərb sahili boyunca yerləşir. Avropanın sıx məskunlaşdığı yerlərdən çox uzaqlıqda olduğundan, fülke ən az çirklənmiş ərazilərindən biridir. Nurlann Nur Tröndelaqdan Tromsa qədər 500 km məsafədədir. Fülkenin cənubundakı Bindala ilə fülkenin şimal ucundakı Andenesə qədər olan məsafə təxminən 800 km-dir. Çoxlu fyordlarla möhkəm bir sahil xəttinə malikdir.
Cənubdan şimala ən böyük fyordlar Troms fülkesi ərazisində yerləşən Bindalsfyord, Vefsnfyord, Ranfyord, Saltifyord-Skelstadfyord, Folda, Tyusfyord, Ofotfyord (ən uzunu) və Andfyorddur. Ən məşhuru isə, əslində fyord deyil, Lofoten adaları ilə materik arasındakı dənizin açıq bir hissəsi olan Vestfyorddur. Onun da ən məşhur hissəsi olan Trollfyord ilə Rafsandet boğazı, Lofoten adaları və Vesterolen şəhərlərini birləşdirən ən qısa su yoludur. Qitə şelfi Andenesdən qərbdədir və Norveçin heç bir yerində dənizdən bir neçə mil dərinlikdə okean yoxdur. Budönün cənub-qərbində, Salstraumenin qabarma axını meydana gəlir ki, bu da su burulğanı meydana gətirir. Maelström burulğanı Lofoten adalarından cənubda yerləşir.
Niyar (Ərdəbil)
Niyar — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Kerri Kinq
Kerri Rey Kinq  — amerikalı musiqiçi: treş-metal qrupu olan Slayer-in ritm və solo gitaraçısı və onun yaradıcılarından biri.
Kinq ən yaxşı metal gitaraçıları siyahısında yüksək sırada olsa da o, şəxsən yalnız 2008-ci ildə mükafata layiq görülmüşdür ("Qızıl tanrı" nominasiyasında Metal Hammer jurnalının "Qızıl tanrılar mükafatı" ).
Həyatı
Kerri Rey Kinq Los-Anceles, Kaliforniya ştatında anadan olub. Atası təyyarə hissələri üzrə inspektor, anası isə telefon kompaniyasında çalışmışdır. Kinq məktəbdə dərslərini yaxşı oxuyur, riyaziyyatı isə mükəmməl bilirdi. Sonralar sevgiyə başı qarışan Kinqin qiymətləri aşağı düşməyə başlayır. Kinq çıxışlarının birində içki qəbul etdiyini amma heç bir zaman aslılıq yaradan dərmanlardan istifadə etmədiyini etiraf edir.
Peşəsi
Kinqin gitara ilə ilk tanışlığı onun uşaqlıq dövrlərinə təsadüf edir. Hələ yeniyetməlik yaşlarında ikən onun sevdiyi çoxlu qrupları var idi.
Şəxsi həyatı
Kinq 2 dəfə ailə həyatı qurub və onun birinci evliliyindən bir qızı var. Hazırda Ayesha Kinq ilə evlidir.
NGC 2496
NGC 2496, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Köpək bürcü istiqamətində yerləşir. E2 tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Pittak
Həyatı
Pittak Mitilenada on il hakimiyyətdə olub doğma şəhərində qanun qayda yaradaraq hamıyla ədalətlə rəftar etmişdir. On ildən sonra hakimiyyəti könüllü başkasına verib özünün kiçik torpaq sahəsinin gəliri ilə yaşamışdır. Onun müdrikliyi barədə eşidən Lidiya çarı Krezin onun üçün göndərdiyi puldan imtina edərək Pittak demişdir: 'nəyim varsa kifayətdir, hələ bəlkədə artıqdır.
Pittakın oğlu Tirreyi bir dəmirçi balta ilə vurub oldürmüşdü. Camaat canini tutub Pittakın sərəncamına göndərmiş, o isə dəmirçinin ürəkdən peşman olduğunu görüb azad etmişdi.
Azərbaycanda qızıl hasilatı
Tarixi
Böyük Britaniyanın "Anglo Asian Mining Plc" şirkəti 1997-ci ilin avqustunda Azərbaycan hökuməti ilə imzalanmış müqaviləyə əsasən, Azərbaycanın cənub-qərbindəki altı yataqda — Gədəbəy, Ordubad, Qoşa Bulaq, Qızıl Bulaq, Vejnəli və Söyüdlüdə işləmək hüququna malikdir.
Pittak
Həyatı
Məşhur yeddi müdriklərdən biri sayılan Pittak saysız miqdarda dərin kəlamlar söyləmiş, onların bəziləri antik təkzirələrdə və xüsusən Leartlı Diogenin əsərində dövrümüzə qədər gəlib çatmışdır.
Azərbaycanda qızıl hasilatı
Tarixi
Azərbaycan hökuməti ilə Azərbaycan Beynəlxalq Mədən Əməliyyatı Şirkəti arasında 30 il müddətinə imzalanan hasilatın pay bölgüsü haqqında müqavilədə Azərbaycanın pay hissəsi 51 faiz, Böyük Britaniyanın "Anglo-Asian Mining plc" şirkətinin pay hissəsi isə 49 faizdir.
Müqaviləyə əsasən, yataqlardan 400 ton qızıl, 2500 ton gümüş və 1,5 milyon ton mis hasil etmək planlaşdırılır.
İlk qızıl və gümüş 2009-cu ilin mayında "Gədəbəy" yatağından hasil edilib. Şirkət yatağın bütün sahəsi üzrə məsafədən zondlama işləri apararaq orada bəzi potensial anomaliyalar aşkar edib və ərazinin gələcək tədqiqatını 2012-ci ilə planlaşdırıb.
Hasilat
Azərbaycan 2012-ci ildə daha bir yataqda qızıl hasilatına başlayacaq.
Yataqlardan 400 ton qızıl, 2500 ton gümüş və 1,5 milyon ton mis hasil etmək planlaşdırılır. Azərbaycanda qızıl istehsalçısı "Anglo Asian Mining Plc" 2012-ci ilin ikinci yarısında Qoşa yatağında qızıl hasilatına başlamağı planlaşdırır.
Bundan əvvəl şirkət bu yataqda qızıl ehtiyatlarının mövcud olması barədə hökumətə sənəd təqdim edib və sənəd Azərbaycan tərəfindən qəbul olunub.
Yatağın inkişafı və hasilatı proqramının hökumət tərəfindən təsdiq olunması 2011-ci ilin oktyabr ayında gözlənilir.
Letenye
Letenye — Macarıstanın Zala medyesində, Xorvatiya ilə sərhəddə yerləşən rayon. 1989-cu ildə rayon statusunu almışdır.
Tarixi
Letenye qədim Hun qəbilələrinin məskənidir. Rayonun əsası Atillanın ağ cəngavərləri tərəfindən qoyulmuşdur.
Nəqliyyat
Letenye Budapeştdə başlayan Macarıstanın M7 magistral yolunun son məntəqəsidir.
Peterburq Şimal bankının binası
Peterburq Şimal bankının binası — 1903-1905-ci illərdə H.Z.Tağıyev küçəsində tikilmiş Peterburq Şimal bankının Bakı bölməsinin və sonradan Rusiya - Asiya bankının binası. XIX əsrdə Bakıda baş vermiş neft bumundan sonra şəhərdə bir çox bankların filialları və yeni banklar açılır. İlk açılan banklardan biri də Peterburq Şimal bankının filialı olub. 1903-1905-ci illərdə Peterburq Şimal bankının filialı üçün Qorçakovskaya 3 ünvanında tikilən binanın memarı məlum deyil. Binada hazırda Azərbaycan Beynəlxalq Bankının Mərkəz filialı yerləşir.
Hami Mandıralı
Klub komandalarının karyerası
O, 10 yaşında "Trabzonspor"a keçib və, bütün karyerasını (iki mövsüm istisna olmaqla) bu komandada keçirib. İlk peşəkar oyununu 1984–85 mövsümündə 17 yaşında keçirdi. O, son vuruşları və məsafəni bilmədən vurduğu sərt zərbələrlə tanınıb və dövrünün ən yaxşı hücumçularından biri kimi Türkiyə millisinin önəmli oyunçularından birinə çevrilib. O, milli ilə keçirdiyi 56 oyunda 9 qol vurub. O, avrokuboklarda 23 qol vurub. Uzaqdan vurulan bir çox cərimə zərbələri unudulmazlar arasında idi. Hər zaman liqanın ən önəmli oyunçularından biri olan Hami uğurlu karyerasına Türkiyə Liqası çempionluğunu da əlavə edə bilməsə də, Trabzonsporun 1992 və 1995-ci illərdə iki dəfə Türkiyə Kubokunu qazanmasında mühüm payı olub. İki matç üzərində oynanan final matçlarında cəmi dörd qol vurdu. Onun 1992-ci ildə Türkiyə kubokunun yarımfinalında "Beşiktaş" a vurduğu cərimə zərbəsi ilin qolu seçilib.
1998-ci ildə Bundesliqa komandası Şalke 04- ə transfer oldu. 1 mövsüm Bundesliqada oynadıqdan sonra Trabzonspora qayıtdı və Trabzonspordan ayrılana qədər komandasının bombardiri titulunu davam etdirdi. Yubileyini Trabzonsporda keçirə bilməyincə son ilində ayrılmalı oldu və MKE Ankaragücü ilə müqavilə imzaladı. Ancaq orada 8 oyun keçirərək futbolu tərk etdi.
Milli komanda karyerası
84 dəfə milli komandalara çağırılan Hami Mandıralı 84 dəfə Türkiyə millisində, 4 dəfə U-16, 17 dəfə U-18, 7 dəfə U-21, 56 dəfə millidə çıxış edib və 11 qol vurub.
Məşqçilik karyerası
İkinci Fatih Terim dövründə milli komandalarda Türkiyə Ümid Milli Futbol Komandasının Texniki Direktoru vəzifəsində çalışdı.
Trabzonspor (1. Dövr)
Mustafa Reşit Akçay işdən ayrıldıqdan sonra müvəqqəti olaraq Trabzonsporun baş məşqçisi təyin olunub. 2014 FIFA Dünya Çempionatında Əlcəzair millisinin baş məşqçisi Vahid Halilhodzic Trabzonsporun baş məşqçisi təyin olundu və o, bu vəzifəni tərk etdi.
Antalyaspor
15 noyabr 2014-cü ildə Engin Korukırın boşaldığı "Antalyaspor" a baş məşqçi təyin olundu. 23 fevral 2015-ci ildə rəhbərliklə Mandıralı arasında aparılan danışıqlar heç bir nəticə vermədikdən sonra "Antalyaspor" rəhbərliyi tərəfindən müqaviləyə birtərəfli qaydada xitam verilib. Mandıra komandası 12 görüşdə 5 qələbə, 3 heç-heçə və 4 məğlubiyyətlə üzləşib.
Trabzonspor (2. Dövr)
Trabzonspor 2015–16 mövsümünə Şota Arveladzenin rəhbərliyi altında başladı. Pis nəticələrə görə noyabr ayında məşqçi ilə müqavilə qarşılıqlı olaraq ləğv edildi və komanda müvəqqəti olaraq Gəncliyin İnkişafı Texniki Direktoru Sadi Tekelioğlunun rəhbərliyində oynadı. Mandıralı 2016-cı ilin yanvarında "Trabzonspor"la 1 illik opsiya ilə 1,5 illik müqavilə imzalayıb. "Trabzonspor"un baş məşqçisi olduğu müddətdə komandası 15 oyunda 5 qələbə, 9 məğlubiyyət və 1 heç-heçə qazanan Hami Mandıralı mayın 13-də "Antalyaspor"a 7:0 hesablı ağır məğlubiyyət nəticəsində postunu tərk edib.
Bruno Cordano
Bruno Cordano — İtalyalı keçmiş futbolçu. Mərkəz hücumçusu mövqeyində oynayıb. 1978/79 mövsümündə İtaliya çempionatının bombardiri olub. 2013-cü ildən — Askoli klubunun baş məşqçisidir.
Klub
Cordano peşəkar karyerasına karyerasının çox hissəsini keçirdiyi "Latsio" klubunda başlayıb. "Latsio"nun heyətində 1978/79 mövsümündə A Seriyasının bombardiri olub.
1985-ci ildə "Napoli"yə keçir. Cordano burada Maradona və Kareko ilə birlikdə məşhur Ma-Gi-Ka hücum triosunu yaradır. Futbolçu Napoli ilə birlikdə İtaliya çempionluğunu və İtaliya Kubokunu qazanır.
Daha sonra "Askoli" və "Bolonya" klublarında oynayır.
Milli Komanda
21 dekabr 1978-ci ildə İspaniya millisinə qarşı matçda İtaliya millisində debüt etdi. Ümumilikdə, 1 qol vurduğu milli komandada 13 oyun keçirib. Futbolçu yeganə qolunu Yunanıstan millisinə qarşı yoldaşlıq görüşündə vurub.
Məşqçi Karyerası
Oyunçu karyerasını bitirdikdən bir il sonra, 1993-cü ildə İtaliya D Seriyası klubu olan "Monterotondo" klubunun baş məşqçisi təyin olunur. Daha sonra əsasən aşağı liqa klublarına rəhbərlik edərək tədricən məşqçi karyerasında yüksəlir və 2006-cı ildə A Seriyasında çıxış edən "Messina" klubunun baş məşqçisi təyin olur, lakin burada qənaətbəxş nəticə göstərə bilmədikdən sonra istefaya göndərilir.
Piraqvam (Ərdəbil)
Piraqvam — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,569 nəfər yaşayır (307 ailə).
Zimə (Üşnəviyyə)
Zimə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 335 nəfər yaşayır (52 ailə).
Pol Bostaf
Pol Stiven Bostaf  — amerikalı treş-metal zərbçisi. Bostafın zərb alətlərində ifaçılıq karyerası 1984-cü ildən başlayır və o, bu zamandan başlayaraq Forbidden (başlanğıcda Forbidden Evil olaraq tanınırdı), Slayer, Testament, Exodus və Systematic kimi qruplarla işləmişdir. Metal-Rules.com saytı Bostafı "əsl professional və treş-metal janrının günümüzdəki ən yaxşı zərbçilərindən biri" adlandırmışdır. Hal-hazırda o, yenidən Slayer qrupunda ifa edir.
2009 FİFA Konfederasiyalar Kuboku Finalı
2009 FİFA Konfederasiyalar Kuboku Finalı — 2009-ci il FİFA Konfederasiyalar Kubokunun qalibini müəyyənləşdirmək üçün keçirilmiş futbol matçı idi. Matç 2009-cü ilin 28 iyun tarixində, CAR-ın Yohannesburq şəhərində yerləşən Ellis Park stadionunda, Braziliya və ABŞ milli komandaları arasında keçirildi. Matçın ilk hissəsində ABŞ millisi 2-0 hesabı ilə irəlidə olsa da moyunun bitməsinə 6 dəqiqə qalmış Lusionun qolu ilə yekunda Braziliya millisi 2-3 hesabı ilə qələbə qazandı.
İlk dəfə kişilərdən ibarət ABŞ milli futbol komandası FİFA-nın keçirdiyi yarışın finalına vəsiqə qazanırdı. Braziliya yığması isə dördüncü dəfə Konfederasiyalar Kubokunun finalına vəsiqə qazanırdı (1997, 1999 və 2005-ci ildən sonra).
Matçdan öncə FİFA 2003 FİFA Konfederasiyalar Kuboku Finalı matçında oyun zamanı həyatını itirmiş Kamerun millisinin yarımüdafiəçisi, Mark Vivyen Foenin adını şərəfləndirdi. Üstəlik onun 3 övladından biri olan Mark-Skot, atasının xatirinə xatirə ismarıcı oxudu.
Emil Əmirov
Emil Zaman oğlu Əmirov (9 dekabr 2000; Mingəçevir, Azərbaycan — 14 oktyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuş, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Emil Əmirov 2000-ci il dekabrın 9-da Mingəçevir şəhərində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Emil Əmirov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Rəziabad (Ərdəbil)
Rəziabad — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 272 nəfər yaşayır (62 ailə).
Gökhan Töre
Gökhan Töre — Türk futbolçusu. "Beşiktaş" klubunun hücumçusudur.
Mormon kitabı
thumb|right|250px|Mormon kitabı Mormon kitabı  — mormonizmin müqəddəs mətnlər toplusu İlk dəfə 1830-cu ildə Cozef Smit tərəfindən nəşr olunmuşdur.
"Mormon kitabı" mormonların əsas kitabıdır. Burada Bibliya və "Mormon kitabı"nın mətnləri müqayisə edilir və ikincinin həqiqət olduğu bildirilir. Kitab on beş fəsildən və beş yüz səhifədən ibarətdir. "Təlimlər və cəmiyyətlər", eləcə də "Qiymətli mirvari" kitablarında mormonların peyğəmbər kimi qəbul etdikləri Cozef Smitin həyat barədə fikirləri cəmlənmişdir.
Torpaqlı (Ərdəbil)
Torpaqlı — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 888 nəfər yaşayır (189 ailə).
Pamela Kosh
Pamela Kosh – İngilis xarakter aktyoru.
Floki Vilqerdarson
Floki Vilqerdarson İslandiya adasında olmuş ilk norveçli. "İslandiyada məskən salma" kitabında "böyük vikinq" adlandırılır. thumb|402px|Şəkildə skandinaviyalıların IX əsrdə İslandiyaya ilk səyahətləri göstərilmişdir.|right
Bədii ədəbiyyatda
İsveçli aktyor Qustav Skarsqord History kanalında yayımlanan Vikinqlər teleserialında Floki xarakterini canlandırır. O, 5-ci mövsümdə İslandiyaya gəlir və Asqardı tapdığını zənn edir.
Siçanlı (Talın)
Sıçanlı - İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Talın rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 25 km şərqdə, Alagöz dağının cənub-qerbində Qafqazın 5verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Erm. SSR AS RH-nin 3 l 1925-ci fərmanı ilə adı dəyişdirilib Avtona qoyulmuşdur.
Zəfər burnu
Zəfər burnu, Andreas burnu  — Kipr adasının nucqar şimal-şərq nöqtəsi. Karpaz yarımadasının qutaracağında yerləşir. Burun Həvari Andreyin şərəfinə adılandırılmışdır.
1974-cü ildən Şimali Kipr Türk Respublikasının de-fakto ərazisidir. İnzibati baxımından İskele rayonu ərazisinə daxildir. Suriyanın Əl-Laziqiyyə şəhəri ilə arasında məsafə 109 km-dir.
Burun yaxınlığında Həvarrai Andrey məbədi yerləşir. Məbəd UNESCO tərəfindfən qorunur.
Zabuton
thumb|Zabutonla təşkil olunmuş yapon stulu. – Yaponiyada istifadə olunan ənənəvi balınclar. Əsasən dördbucaqlı formada hazırlanır, lakin dairəvi formada olan növləri də var. Döşəmədə rahat oturmaq üçün istifadə olunmaqla yanaşı meditasiya sessiyalarında və interyer dizaynında istifadə olunur.
Tarixi
Zabutonun mənşəyi tataminin üzərində oturmaq üçün tikilən kvadratşəkilli kiçik xalçalarla əlaqəlidir. XVII–XIX əsrlərdə dərzilər bu xalçaların içərisini pambıqla doldurmağa başlamış, nəticədə, ilk zabutonlar ortaya çıxmışdır.
İstifadəsi
XX əsrə qədər sumo oyunlarında tamaşaçılar qələbəni qeyd etmək üçün sumoçulara zabuton atırdılar. Bu praktika XX əsrin əvvəllərində qadağan olunmuşdur. Müasir dövrdə zabuton əsasən divanlara, stullara və kreslolara qoyulur.
Hazırlanması
Yaponiyada ən yaxşı zabutonların hazırlandığı yerin Kioto şəhəri olduğu hesab olunur. Xüsusilə, "Takaokaya" şirkəti istehsal etdiyi zabutonlara görə tanınır. Zabutonların hazırlanmasında pambıq, ipək və kətan parçalardan istifadə olunur. Müasir zabutonların hazırlanmasında poliefir saplardan da istifadə olunur. Bu, zabutonun formasını uzun müddət qorumasına şərait yaradır. Zabutonun mərkəzində sampo-toci adlı Y formasında tikiş bəzəyi olur. Bu tikiş bəzəyi zabutonda oturmağın istiqamətini göstərir. Zabutonun hər küncündə qotaz olur. Bu qotazlar uğur simvolu hesab olunur.
Evlər üçün hazırlanan zabutonların ölçüsü 55 x 59 sm olur, məbədlər üçün hazırlananlar isə daha böyük – 59 x 63 sm olur. Əsas formada dördbucaqlı olsa da, ocami adlı zabuton növü dairəvi formada hazırlanır. Ocami zabutonu daha qalındır, üzərində dəniz dalğalarının naxışları olur. Bu, yaxşı uğurun simvolu hesab olunur.
Balabəyli (Kəleybər)
Balabəyli - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 82 nəfər yaşayır (14 ailə).
İlkin Fərəcov
Həyatı
İlkin Fərəcov 1992-ci il aprelin 13-də Füzuli rayonunun Bala Bəhmənli kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan İlkin Fərəcov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. İlkin Fərəcov oktyabrın 16-da Füzuli döyüşləri zamanı Kürdlər kəndi istiqamətində şəhid olub. Füzuli rayonunun Bala Bəhmənli kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlkin Fərəcov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlkin Fərəcov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
The Astronomical Journal
Bencamin Quld tərəfindən 1849-cu ildə təsis edilmişdir. 1896-cı ildə ölümünə qədər ilk baş redaktor olmuşdur. 1861–1886-cı illərdə vətəndaş müharibəsi və onun nəticələrinə görə jurnal nəşr olunmamışdır. 1909-cu ildən 1941-ci ilə qədər redaksiya Albanidə yerləşirdi, eyni ildə nəşr Amerika Astronomiya Cəmiyyətinə verilmişdir.
1998-ci ilin yanvarında jurnalın ilk nömrəsi elektron formada yayımlanmışdır. Çap və elektron versiyalarının bir-birindən tamamilə müstəqil olduğu azsaylı nəşrlərdən biridir.
Mbvana Samatta
Mbvana Samatta — Tanzaniyalı futbolçu. "Fənərbaxça" klubunun hücumçusudur.
Riskə münasibət
Riskə münasibət — zəmanətli nəticə ilə risklə əlaqəli nəticə arasında seçim edərkən onun davranışını xarakterizə edən iqtisadi agentin üstünlüklərinin xüsusiyyəti.
Riskdən qaçan şəxs eyni gözlənilən gəliri nəzərə alaraq, riskə əsaslanan (risk-aversed) gəlirdən daha çox müəyyən sabit gəlirə üstünlük verir. Riskli neytral olan şəxs eyni gözlənilən dəyərə malik müəyyən və qeyri-müəyyən gəlir arasında seçimə biganədir. Riski sevən insan, qeyri-müəyyən gəlirin gözlənilən dəyəri müəyyən gəlirdən az olsa belə, müəyyən gəlirdən qeyri-müəyyən gəlirə üstünlük verir.
Tərifi
Riskə münasibət müəyyən bir ehtimalla qazanc və ya itki baş verdikdə qeyri-müəyyənlik şəraitində agentin davranışını xarakterizə edir. Neoklassik iqtisadiyyatda risk və qeyri-müəyyənlik anlayışları eynidir. Bütün mümkün nəticələrin və onların baş vermə ehtimallarının əvvəlcədən məlum olduğu güman edilir. Nəticələr toplusu onların baş vermə ehtimalı ilə birlikdə lotereya adlanır. Əgər vahid ehtimalla hansısa nəticə baş verirsə (əmin), o zaman o, həm də zəmanətli uduşlu degenerativ lotereya hesab edilə bilər.
Nümunə
Quyruq 100 azn, qartal isə 100 azn qazanırsa, simmetrik sikkə atmaq lotereyadır. Hər tərəf 0,5 (50%) ehtimalı ilə düşür. Gözlənilən orta gəlir sıfırdır:
Əgər agent riskdən çəkinirsə, o zaman gözlənilən gəliri müəyyən qədər artırmaq olar ki, o, riskə getməyə hazır olsun. Bu artım risk mükafatı adlanır. Neytral agentin heç nə ödəməyə ehtiyacı yoxdur. Risk sevən agent riskin əvəzini özü ödəməyə hazırdır.
Formal tərifi
burada U — fon Neymann-Morqenştern kommunal funksiyasıdır; x_i — uduş məbləği; p_i — qalib gəlmə ehtimalıdır. x_i udmaq əvəzinə, onun u(x_i) faydasını nəzərdən keçirmək olar. u(\cdot) funksiyası Bernoulli köməkçi funksiyası adlanır. Sonra:
Zəmanətli ödənişin faydası fayda gözləntisindən çox, az və ya ona bərabər ola bilər. Bərabərsizlik əlamətindən asılı olaraq riskə münasibət müəyyən edilir. Sonra:
Paolo Rossi
Paolo Rossi — İtaliyalı keçmiş peşəkar futbolçu, 1978–1986-cı illərdə İtaliya millisinin hücumçusu olub.
Bioqrafiya
Paolo Rossi 23 sentyabr 1956-cı ildə Toskanın Prato şəhərində anadan olub.
1979-cu ildə, "Peruca"da oynayarkən, Paolo Rossi, mərc oyunları ilə əlaqəli fırıldaqlarda iştirak etdiyi üçün iki il diskvalifikasiya edilir. Buna görə bir neçə aylıq azadlıqdan mərhum edilir.
Karyera
Karyerasına "Yuventus" klubunda başlayıb. Ancaq orda möhkəmlənə bilmədiyinə görə əvvəlcə "Komo" klubuna icarəyə verilir, daha sonra isə "Peruca" klubuna transfer olunur.
1981-ci ildə təkrar "Yuventus" klubuna keçərək, Mişel Platini və Zbignev Bonek ilə birlikdə Turin komandasının hücum üçlüyünü qurur.
NGC 6655
NGC 6655, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Qalxan bürcü istiqamətində yerləşir. *2 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Paolo Rossi
Karyera
Meksikadakı 86 Dünya Kubokuna aparılsada orada heç bir oyunda meydana çıxmır.
FIFA 100 siyahısına və World Soccer jurnalına görə 20-ci əsrin ən böyük futbolçularının siyahısına daxildir.
İdmandan ayrıldıqdan sonra və həyatının son gününə qədər Rossi RAİ kanalında futbol mütəxəssisi olaraq çalışır.
9 dekabr 2020-ci ildə 64 yaşında ağciyər xərçəngindən dünyasını dəyişir. Futbolçu Vicenza şəhərində dəfn edilmişdir.
Komanda
"Viçentsa"
Yuventus
İtaliya Millisi
Tromsö
Tromsö — Norveçdə şəhər və kommuna, Troms fülkesinin inzibati mərkəzi.
Tarixi
Tromsö ərazisindəki yaşayış məskənləri son buzlaşma dövründən və Dəmir dövründən bəri mövcuddur. Tromsödəki ilk kilsə 1252-ci ildə inşa edilmişdir. Orta əsr salnamələrində indiki Norveçin şimal-şərqini əhatə edən sahil torpaqlarından qorunmaq üçün qala adlandırılır.
Tromsö şəhər statusunu 1794-cü ildə almışdır. XIX əsrdə yepiskop kafedrasının yaradılması (1834), təhsil kollecinin açılışı (1848) və gəmiqayırma zavodu (1872) ilə şəhərin əhəmiyyəti artdı. İkinci Dünya müharibəsi zamanı Norveç hökuməti müvəqqəti olaraq şəhərdə yerləşmişdir. Alman döyüş gəmisi Tirpits şəhərin yaxınlığında su altında qalmasına baxmayaraq, təxminən 1000 alman dənizçisinin burada həlak olmasına baxmayaraq Tromsö müharibədən sarsılmamışdı. 1964-cü ildə hava limanı, 1972-ci ildə isə şəhərdə universitet açılmışdır.
İqlimi
thumb|alt=The Northern Lights in Tromsø|Tromö yaxınlığında [[qütb parıltısı]] Tromsö şəhərinə adətən qışda çoxlu qar düşür, baxmayaraq ki, ildən-ilə dəyişir. 1996/1997-ci ilin qışında Tromsö meteoroloji xidməti qar örtüyü rekordunu qeydə aldı, belə ki, aprelin 29-da 240 sm-ə çatdı. Temperaturun minimumu −18.4 °C, yanvarın orta temperaturu −4.4 °C-dir. Bu enliklərdə belə mülayim iqlim Körfəz axınının yaxınlığı ilə izah olunur. Yaz olduqca sərin, iyulda orta gündəlik temperatur 12 °C-dir; gündəlik temperatur bir qədər yüksəkdir və 9 ilə 25 °C arasında dəyişir. 1972-ci ildə +30 °C səviyyəsində bir temperatur qeydə alınmışdır.
Botanik-təsnifatçıların siyahısı
Botanik-sistematiklərin siyahısı — Bitkilərin binominal elmi adlarında qeyd olunması üçün işarələnmiş botaniklərin qısalmış adlarının siyahısı.
Mənbə: International Plant Names Index (IPNI) saytı.
Siyahıda hansısa qısaldılmış müəllif adlarına rast gəlməmisinizsə, IPNI saytında axtarış apara bilərsiniz:
Zorxana 2017 İslam Həmrəyliyi Oyunlarında
Zorxana IV İslam Həmrəyliyi Oyunları çərçivəsində 20-22 may tarixləri arasında Baкı Kristal Zalında baş tutacaq.
Respublika Olimpiya Mərkəzi
Respublika Olimpiya Mərkəzi — Bakı şəhərinin mərkəzi hissəsində - Nərimanov rayonunda, metronun “Gənclik” stansiyasının yaxınlığında yerləşir. Mərkəz bir tərəfdən Azərbaycan Respublikasının Gənclər və İdman Nazirliyi ilə, digər tərəfdən də Milli Olimpiya Komitəsi ilə əhatə olunub. 1982-ci ildən istifadədədir. Lakin 2007-ci ildə tam təmir olunaraq yenidən qurulub.
Ümumi ərazisi 0,22 hektar olan mərkəzin yüngül atletika manejinin uzunluğu 96 metr, eni isə 30 metrdir. Manejin ətrafında 6 qaçış zolağı olan yeni cığırlar (3 dairəvi və 3 düz) quraşdırılıb. Dairəvi zolaqlar müvafiq olaraq 200, 207 və 217 metrdir. Düz qaçış zolaqlarının uzunluğu 100 metrdir.
Manej həmçinin baryerlər, şüvüllə və hündürlüyə tullanma üçün müasir avadanlıqlarla təchiz olunub. Mərkəzin hava təmizləmə və işıqlandırma sistemləri yeni quraşdırılıb və müasir standartlara cavab verir.
Bakıda qadın qiyamı
1916-cı ildə Bakıda ən vacib ərzaq mallarının qiymətləri xeyli bahalaşmışdı. Altı nəfər möhtəkir ət ticarəti məqsədilə sindikat yaratmışdı. Bu sindikat Türkmənistandan qoyun gətirib, bazarlarda baha qiymətə satırdı. Qıtlıq başlamış, bazarda qiymətlər 4–5 dəfə artmışdı. 1916-cı ildə çörəyin qiyməti 1914-cü ilə nisbətən 266 faiz artmışdı. Un, düyü, çörək, ət, toyuq, yumurta, göyərti və başqa ərzaq mallarının qiymətləri yüksək idi. Südün qiyməti 305 faiz, ətin qiyməti 327 faiz, düyünün qiyməti 355 faiz, ərinmiş yağın qiyməti isə 520 faiz artmışdı. Şəhərdə əhalinin yoxsul təbəqələri içərisində acından ölmə halları da çoxalmışdı. Buğda olmadığından şəhərdə dəyirmanların çoxu işləmirdi. Nəticə də 1916-cı ilin fevral ayının 14-də Bakıda aclıqdan təngə gələn qadınların güclü çıxışı – məşhur "Babiyi bunt"- qiyamı baş verdi. Bu, Zaqafqaziyada qadınların ilk çıxışı idi. (İxtişaşlarda müsəlman qadınlar iştirak etməmişdi) Manaf Süleymanovun "Eşitdiklərim, oxuduqlarım, gördüklərim" adlı əsərində qiyamın ümumi mənzərəsi barədə yazılır: : ''Bir qadın Aleksandro- Nevski bazarında kartof alarkən qiymət üstündə dükançı ilə höcət edir, qəzəblənib dolu torbanı yerə çırpıb, günəbaxan tumu olan qutunu vurub dağıdır və başlayır tapdalamağa. Elə buna bənd imiş kimi Hüsü Hüseynov küçəsindəki yüzlərlə qadın başlayır qarışıqlıq salmağa, hücum edib meyvə, tərəvəz, baqqal, bəzzaz, çörəkçi, qəssab dükanlarını talan etməyə. Qarışıqlıq Quba meydanında və Balaxanı küçəsindəki dükanlara sirayət edir.'' Hadisə yerinə altı polis və yanğın dəstələri göndərilsə də izdiham yatırıla bilmir. Qəzetlərdə qeyd olunur ki, şəhərdə hərbi qüvvələrin azlığına görə (270 nəfər piyada, 160 nəfər atlı soldat) əməliyyatlar uğursuzluqla nəticələnir. Əməliyyata rəhbərlik edən Martınovun əmri ilə Kaspi (L.Şmidt) küçəsindəki böyük şərab anbarına hücum edən qadınlara 2 dəfə yayılım atəşi açılır. Atlı kazaklar Qaraşəhər körpüsünün yanında 1000 nəfərlik qadın izdihamını dağıdırlar. Bu zaman 4 nəfər həyatını itirir. Bakı şəhər rəisliyinin təhrif edilmiş məlumatına görə 64 nəfər adam iğtişaş vaxtı ölüb və yaralanmışdı; onlardan 40 nəfəri fevralın 14-də, 17 nəfəri fevralın 15-də, 17 nəfəri isə fevralın 16-da. Martınovun yazdığı raportda qadınlar qiyamı zamanı şəhərə 2 milyon 957 min manat ziyan dəydiyi göstərilirdi.
Mətbuatda
"Açıq söz" qəzeti özünün 1916-cı il 2 mart tarixli nömrəsində qiyam haqqında belə yazırdı : ''Yekşənbə günü (fevralın 28-də) Bakıda iğtişaşlar başladı. Ərzağın, xüsusilə kartofun bahalanması ilə əlaqədar olaraq iğtişaş göyərti dükanlarından başlamış, baqqal, bəzzaz dükanlarına da yayılmışdır. Düşənbə günü arvad və uşaqlar şəhərin mərkəzində olan mağazaları yarmağa başladılar. Çərşənbə günü un dəyirmanlarını (Skobelevin dəyirmanını), un anbarlarını (Tağıyevin) yarmağa başladılar. Polis və jandarma da uzaqda durub tamaşa edirdi. Onlar əksinə,  camaatı  qızışdırırdılar. Sonra qradonaçalnikin tədbiri ilə iğtişaşçı dəstələr dağıdıldı və hətta atəş açıldı. Ölən və yaralanan da oldu. Bu iğtişaş Moskvadakı iğtişaşların təkrarı idi. Sonra polis məmurları evləri axtarıb, oğurlanmış malları geri qaytarmış və mal oğurlayanlar həbs edilmişlər». Elə həmin günlərdə jurnalist Lev Trotski "Tarixin ironik çırtması" adlı məqaləsini yazır və Bakı hadisələrini təhlil edir: "Həqiqətən də, inqilabi problem — yeni "namuslu" nazirlərin seçimində yox, hakimiyyətin yeni mahiyyətindədir. Bakıdakı hadisələr göstərir ki, köhnə hakimiyyət hansı azğınlıqla öz mövqelərinin müdafiəsinə qalxacaq. Bu Bakı qiyamı öz mənalılığında Dumadakı bütün müzakirələrdən daha parlaq və aydındır!" "Naşe Slovo" qəzeti 1916-cı ilin 13 martında yazırdı:
NGC 5634
NGC 5634, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdir. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. IV tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Solar System Research
Solar System Research (ingilis dilindən – "Günəş sistemi tədqiqi") — ABŞ elmi jurnalı. Günəş sistemindəki obyektlərə diqqət yetirir. Jurnal "Nauka" tərəfindən "Springer Science+Business Media" vasitəsilə nəşr olunur. Bu, ilk dəfə 1967-ci ildə nəşr olunan Rusiya nəşri "Astronomiçeskii vestnik"in (mənası – "Astronomiya xəbərçisi") ingiliscə versiyasıdır. İngilis versiyası fəaliyyətə 2000-ci ildə 34-cü cildlə başladı.
"Journal Citation Reports"a görə, jurnalın 2020-ci ildə impakt faktoru 0,706 olmuşdur.
Kvareli
Kvareli — Gürcüstanın şərqində, Kaxeti bölgəsində şəhər. 1964-cü ilə qədər qəsəbə statusunu daşıyırdı, o ildən sonra şəhər statusu verildi. Kaxetinin Kvareli bələdiyyəsinin mərkəzidir.
Şəhər Alazan-Həftəran vadisində yerləşir.
Kvareli şəhərinin sənayesi regionun kənd təsərrüfatı məhsullarını emal edən müəssisələrdən ibarətdir. Bundan başqa yerli xammalla işləyən kərpic zavodu da mövcud idi.
İlya Çavçavadze, Konstantin Marcanişvili və Nikolay Çavçavadze kimi Gürcüstanın görkəmli şəxsləri bu şəhərdə anadan olmuşdular.
Şəhər əhalisi getdikcə azalır, 2014-cu ilki siyahıyaalınmaya görə şəhərdə 7739 nəfər yaşayırdı, 1970-ci ildə bu rəqəm 9500-ə bərabər idi.
Evklid həndəsəsi
Evklid həndəsəsi (və ya elementar həndəsə) — e.ə. III əsrdə Evklid tərəfindən elmə ilk dəfə daxil edilmiş, aksiom sisteminə əsaslanmış həndəsi nəzəriyyə.
Əsas məlumatlar
Elementar həndəsə - yerdəyişmələr toplumu (izometriya) və oxşarlıq toplumları ilə təyin olunan həndəsədir. Ancaq elementar həndəsənin məzmunu bu formadəyişmələr ilə məhdudlaşmır. Belə ki, elementar həndəsə həmçinin inversiya, sferik həndəsə məsələləri, həndəsi elementlərin quruluşu, həndəsi kəmiyyətləri ölçmə nəzəriyysi və digər suallar da aid edilir.
Elementar həndəsəni çox vaxt "evklid həndəsəsi" adlandırırlar, çünki onun təməli nizamlı olmasa da "Evklid elementləri"ndə təsvir olunmuşdu. İlk dəfə olaraq olaraq elementar həndəsənin aksiomatikası 1899-cu ildə David Hilbert tərəfindən işlənmişdir. Elementar həndəsə orta təhsil məktəblərində tədris olunur.
Aksiomatika
Elemntar həndəsənin tamam aksiomlaşdırılması problemi həndəsnin Qədim yunandnda yaranmış problemlərindən biridir. O zamanlar bu problem Evklid həndəsəsinin təsdiqlənməsinin aksiomlar əsasında, heç bir cizgiyə ehtiyac olmadan məntiqi olaraq alınmasına edilən cəhdin tənqidi əsasında yaranmışdr. Evklidin "Elementlər" nəzəriyyəsində aşağıdakı aksimatika verilmişdir:
XIX əsrin ikinci yarısında Evklid aksiomalar sisteminin araşdırlması onun natamamlığını göstərdi.
1899-cu ildə Hilbert ilk dəfə olaraq evklid həndəsəsinin ilk ciddi akisomatikasını təklif etmişdir. Ona qədər Morits Paş, İssay Şur, Cuzeppe Peano və Cuzeppe Veroneze də bu probelemlə mşğul olmuşlar, amma onlar Hilber qədər uğurlu olmamışlar.
Özbək xan məscidi
Özbək xan məscidi — Ukraynanın Krım yarımadası, Starıy Krım şəhəri ərazisində yerləşən tarixi tikili. Məscid məqsədli olaraq inşa edilmişdir. Yarımadanın ən qədim günümüzdə belə qalıqları qalmış məscidlərindən biridir.
Tarixi
XIII−XIV əsrlərdə Kırım və ya Solxat Qızıl Ordaya daxil olan yurdlardan birinin inzibati mərkəzi olmuşdur. Bu şəhərin adından irəli gələrək bütün yarımadanı Krım olaraq adlandırmışlar. Bu iri şəhər zəngin ticarət mərkəzi idi. Əhalisinin yarısı müsəlman olan şəhərdə erməni, yunan, italyan və zəngin qaqauzlarda yaşayırdı. Onlar əsasən Feodosiya və Sudak şəhərlərində tacirlik edirdilər. Mallar Rusiyadan tutmuş Avropaya daşınırdı.
Məscidin quruluşu sadədir. Dördbucaqlı formaya malikdir. Damı ikitərəflidir. Minarəsi çıxışda yerləşir. Məscid daxilində dirəklər vardır. Əsas girişin yuxarı hissəsində ərəbcə yazılar vardır. Kitabədə məscidin inşa tarixi qeyd olunmuşdur. Portal və mehrab oymalar və yazılarla bəzədilib. Məscid hazırda da fəaliyyətdədir. Bununla belə turistlərin ziyarətinə icazə verilir.
Dərslərin keçirildiyi mədrəsənin əsas salonu qara mərmərlə işlənmişdir. Sütunlar 15 metr yüksəkliyə çatırdı. Salonda zəngin bir kitabxana var idi. Zəngin bir şəkildə gravürlərlə bəzədilmiş Quran xüsusi əhəmiyyətə malik idi (indi ermitajda saxlanılır.). Ekspertlər məscidin ən maraqlı elementini mehrabı hesab edirlər. Naxışlı çərçivəyə, daş üzərində oymağın yüksək sənət nümunəsi, Quranı-Kərimin 255 ayəsi və 2 surəsi yazılmışdır. Tikilidə Anadolu memarlıq məktəbinin elementlərini müşahidə etmək olar.
Zakir Mehdiyev
Həyatı
Zakir Mehtiyev 1948-ci il 4 oktyabrda Gəncə şəhərində dünyaya gəlib. 1965-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Əzim Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Məktəbinə daxil olmuş və 1969-cu ildə bitirmişdir. Həmçinin Surikov adına Moskva Dövlət Rəssamlıq İnstitutunun məzunudur. SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının aspiranturasını bitirmişdir. 1979-cu ildən SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü olub.
1978-ci ildə bu institutun heykəltaraşlıq fakültəsini bitirdikdən sonra Mehdiyev Bakıya dönüb. 1983–2000-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində heykəltaraşlıq tədris etmişdir. 2000–2016-cı illərdə Türkiyədə M.K. Atatürk Universitetində dosent və kafedra müdiri vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir
Gəncə Olimpiya İdman Kompleksi
Gəncə Olimpiya İdman Kompleksi — Kompleksin l korpusu 2002-ci ildə tikilib istifadəyə verilib. 2006-cı ildə kompleksin ll korpusu inşa olunub.
Ümumi sahəsi 3 hektar olan kompleksin əsas binasında 2 zal var: tamaşaçı tutumu 900 nəfər olan idman zalı (48x22 m) və 220 nəfərlik güləş zalı (32x22 m). Örtülü üzgüçülük hovuzu (ölçüsü 25×15 m, tamaşaçı tutumu 120 nəfər), 10 geyinib-soyunma, 1 köməkçi və 1 məşqçi-müəllim otaqları, 1 məşq zalı (ölçüsü 9x15m), 1 konfrans zalı (ölçüsü 18x6m), 2 kafe, inzibati otaqlar və qarderob (tutumu 1000 nəfər) fəaliyyət göstərir.
Kompleksin ərazisində açıq basketbol meydançası (tamaşaçı tutumu 160 nəfər) da inşa edilib. Hal-hazırda kompleksdə idmanın 12 növü üzrə 28 bölmə fəaliyyət göstərir. Gün ərzində kompleksdə 700-ə yaxın idmançı məşğul olur. Kompleksdə 18 məşqçi-müəllim müqavilə əsasında fəaliyyət göstərir.
Texniki əvəzetmənin marjinal dərəcəsi
Texniki əvəzetmənin marjinal dərəcəsi (MRTS, ) — iqtisadiyyatda istifadə olunan istehsal amillərinin bir-birini əvəz etmə qabiliyyətinin ölçüsü, hasilatın dəyişməz qalması üçün amillərdən birinin neçə vahid azaldıla biləcəyini, digərini isə bir amil artıra biləcəyini göstərir.
Formal tərifi
Y — çıxış olsun, — isə hasilatı təyin edən istehsal amilləri toplusu olsun. Sonra iki istehsal amili üçün x_i, x_j, x_i amilinin x_i faktoru ilə əvəzlənməsinin marjinal dərəcəsi belə müəyyən edilir:
Həndəsi olaraq, MRTS verilmiş nöqtədə izokvant xəttinə toxunan mailliyidir (əyilmə bucağının tangensi).
Bəzi istehsal funksiyası verilsin. Tərifə əsasən, biz iki x_i və x_j istisna olmaqla, bütün amilləri sabit hesab edirik və bu amillər bir-birindən asılı hesab olunur. Yəni istehsal funksiyasını nəzərdən keçiririk. Sonra
Tərifinə görə amillər dəyişməlidir ki, nəticə dəyişməsin, yəni bərabərlik
Buradan
yəni amillərin texniki əvəzlənməsinin marjinal dərəcəsi onların marjinal məhsuldarlığına (marjinal məhsullar) nisbətinə bərabərdir.
İstehsal amillərinin maya dəyəri ilə əlaqəsi
Mükəmməl rəqabət şəraitində istehsal amillərinin qiymətləri ekzogen şəkildə müəyyən edilir və firmanın tələbi onlara təsir etmir. Müəyyən bir giriş üçün çıxışı maksimuma çatdıran və ya müəyyən bir məhsul üçün girişi minimuma endirən firma. İstehsal amillərinin texniki əvəzlənməsinin marjinal dərəcəsi bu istehsal amillərinin qiymətlərinin nisbətinə bərabər olduqda optimala nail olunur:
Dəli Domrul
Duxa Qоca oğlı Dəli Domrul— Kitabi-Dədə Qorqudda obraz. V boyda işlədilmişdir. "Duxa" "Kitabi-Dədə Qorqud"un antroponimiyasına daxil olan, lakin müasir antroponimiyamızda işlənməyən adlardandır. Bu antroponimik vahiddən bəhs edən Ş.Cəmşidov və E.Əlibəyzadə onun formalaşmasında zahiri səslənmə-alliterasiya, yaxud poetiklik yaratma keyfiyyətlərini əsas götürmüşlər. Deli Dumrul əhvalatı Türk xalq inancında "Aylanu" motivinin ən gözəl və ən mükəmməl olaraq törədildiyi yerdir.
"Domrul" antroponimi Mirəli Seyidov, Tofiq Hacıyev, Arif Acalov, Osman Mirzəyev və başqa müəlliflərin diqqətini cəlb etmişdir. Onun leksik-semantik xüsusiyyətləri, antroponimik vahid kimi formalaşmasında "nəsil verən", "həyat başlanğıcı" kimi keyfiyyətin əsas olması həmin müəlliflər tərəfindən təsdiqlənmişdir.
"Duxa Qoca" antropоnimik vahidi isə araşdırmalardan kənarda qalmışdır. Mövcud tədqiqatlarda "Duxa" antroponiminin yalnız yunanlardakı "Duka" şəxs adından olduğu göstərilir.
Göründüyü kimi, "Duxa" antroponiminin leksiksemantik xüsusiyyətləri, onun yaranması üçun əsas olan apelyativin tarixi-linqvistik baxımdan araşdırılması, həmçinin həmin vahidin adyaratma üçün seçilmə, yaxud motivləşmə səbəbi müəyyənləşdirilməmişdir.
S.Əliyarov göstərir ki, Duxa Qoca ilkin şəkildə "Dukak" və ya "Tokak" variantında işlənmişdir. "Tokak" variantı daha qədimdir. Çünki cingiltiləşmə, konkret desək, "d"laşma, yaxud "t"nın "d" ilə əvəzlənməsi türk dillərinin nisbətən sonrakı inkişafi ilə bağlıdır. Zahirən elə görünə bilər ki, "tokak" vahidi "toxtaq" vahiddən törəmədir və semantik cəhətdən "Qoca" antroponimini təyin edir. Lakin türk dillərində bu cür quruluşlu vahidlərdə "t"nın düşməsi müşahidə olunmur. Deməli, Tokak-Dukak, Toxa-Duxa antroponiminin formalaşması üçün əsas olan vahidin ilk hissəsi müəyyənləşdirilərkən "tok-tox" fonetik variantlı vahid əsas götürülməlidir.
M.Kaşğarinin lüğətində "tok" sözü "toki" (vur, döy) mənalarında işlənmişdir. Y.Məmmədov "tok" sözünü Azərbaycan dilində də asemantikləşmiş, ancaq qədim türk yazılı abidələrində ayrıca lüğət vahidi kimi işlənən sözlər sırasında qeyd etməklə bərabər, onun "toqquş", "toqquşma" vahidlərində izinin qaldığını da göstərir.
O.Mirzəyev qəhrəmanlıq dastanlarımızın dilində "tox" sözünün vur, vurmaq mənalarında işləndiyini göstərərək fikrini "...nə"rə çəkib özünü düşmən ləşkərinə toxudu" nümunəsi ilə təsdiqləyir. Qeydlərdən belə məlum olur ki, "tok-tox" sözünün semantikasında igidlik çalarları vardır. Bizcə, Tokak - Dukak, Toxa-Duxa antroponiminin ilk hissəsi vurmaq, döymək anlamlı "tok" felidir və onun şəxs adı kimi motivləşməsində igidlik keyfiyyəti əsas olmuşdur. Əlavə edək ki, M.Adilov və O.Mirzəyev də "Tokay", "Tokər" antroponiminin yaranmasında vurmaq, döymək anlamlı "tok" vahidini əsas götürürlər. "Tok" əsaslı antroponim "Orxon-Yenisey" abidələrində də müşahidə olunur. Məsələn, Tok bögüt. Qeyd etdik ki, "Kitаbi-Dədə Qоrqud"da "Duka" şəklində olan antroponimin ilkin forması "Tokak"dır və onun ilk hissəsi "vur", "döy" anlamlı asemantik "tok" felidir. Bu şərhlərlə yanaşı, "Tokak" antroponiminin son hissəsi olan -ak sözdüzəldici şəkilçisinə də diqqət yetirmək lazımdır. Məlum olduğu kimi, -aq, -ək şəkilçisini fel köklərinə artırmaqla xasiyyət və keyfiyyət bildirən sifətlər düzəlir: qorxaq (adam), ürkək (at). Həmin şəkilçi barədə S.Cəfərov yazır: -aq, -ək, -q, -k şəkilçisi öz mənşəyi etibarı ilə ən qədim şəkilçilərdəndir. Bu şəkilçi vasitəsi ilə substantiv və ya atributiv isimlər əmələ gətirilir. Məsələn, yataq, çataq, qaçaq, ürkək və s. Buradan belə nəticəyə gələ bilərik ki, "Tokak" antroponiminin sonundakı -ak şəkilçisi semantik cəhətdən xasiyyət, keyfiyyət funksiyasını yerinə yetirir.
Tokak - Dukak antroponiminin sonundakı "k" səsi düşmüş, örtülü - qapalı hecadan örtülü - açıq hecaya keçid olmuş və beləliklə, Toka-Toxa, Duka-Duxa variantı formalaşmışdır. Bu da dilimiz, o cümlədən digər türk dillərinin tarixi inkişafi baxımından xarakterik haldır.
"Tokak" antroponiminin "Duxa" şəklinə düşməsində, yəni fonetik tərkibcə dəyişməsində bir neçə fonetik hadisənin baş verməsi müşahidə olunur. Bunu belə ümumiləşdirmək olar: t-d, o-u, k-x səs əvəzlənmələri və söz sonunda "k" səsinin düşməsi. Bir sıra müəlliflər Duxa Qoca oğlı Dəli Domrul antroponiminin formalaşmasında zahiri səslənməni - alliterasiyanı əsas götürmüşlər. Lakin burada ata adı ilə oğul adı arasında zahiri səslənmə oxşarlığı ilə yanaşı, ata adının semantik tutumu ilə oğul adının semantik tutumu arasında da yaxınlıq vardır. Belə ki, hər iki adın, yəni "Qoca" və "Domrul" antroponimlərinin əvvəlində işlənən ləqəblər ("Duxa" və "Dəli") igidlik, məğrurluq, qorxmazlıq rəmzlərini daşıyır. Deməli, "Duxa Qoca oğlı Dəli Domrul" antroponimində ata adı ilə oğul adı həm zahiri səslənmə, ahəngdarlıq, həm də semantik tutum baxımından bir-birini tamamlama vardır.
İstehsal funksiyası
Məcmu istehsal funksiyası bütövlükdə milli iqtisadiyyatın məhsulunu təsvir edə bilər.
İstehsal amillərinin müəyyən vaxtda və ya müxtəlif dövrlərdə məhsulun həcminə təsirinin təhlilindən asılı olaraq istehsal funksiyaları statik və dinamik. Xətti vurma gücü (, amillərdən biri olmadıqda belə funksiyalar yox olur).
Neoklassik istehsal funksiyası
Əgər Y — çıxış,  — istehsal amilləri olsun (adətən K — kapital və L — əmək). Y=F(x) istehsal funksiyası aşağıdakı şərtlər yerinə yetirildikdə neoklassikdir :
1) Faktorların müsbət və azalan marjinal məhsuldarlığı:
2) Xətti vahidlik və ya miqyasda sabit gəlirlər:
Buradan xüsusilə belə nəticə çıxır ki, istehsal funksiyası kimi təqdim edilə bilər, xüsusən də iki amil - kapital və əmək üçün adətən aşağıdakı kimi təmsil olunur: Y/L=f(K/L), yəni əmək məhsuldarlığının onun kapital-əmək nisbətindən asılılığı kimi. Bundan əlavə, eynicinsli funksiyalar haqqında Eyler teoremi yerinə yetirilir:.
Əvəzetmənin marjinal nisbəti
Mikroiqtisadiyyatda əvəzetmənin marjinal nisbəti — istehlakçının digər əmtəəni bir ədəd artırmaq üçün imtina etməyə hazır olduğu əmtəənin kəmiyyətini müəyyən edən kəmiyyət. Bu halda, bir məhsul digəri ilə əvəz olunur və əvəzetmənin intensivliyi sadəcə əvəzetmənin marjinal sürətini göstərir. Əvəzetmənin marjinal dərəcəsi MRS ilə işarələnir (İngiliscə marjinal əvəzetmə nisbətindən) və düsturla hesablanır :
NGC 4632
NGC 4632, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Əvəzetmənin marjinal nisbəti
Həmçinin, x və y əmtəələrinin marjinal faydalılıqlar münasibətləri vasitəsilə (faydalılıq nəzəriyyəsinə kəmiyyət (kardinal) yanaşma ilə) marjinal əvəzetmə dərəcəsi müəyyən edilə bilər:
Əgər fərqsizlik əyrisi anlayışına (istehlakçının laqeyd olduğu seçimdə iki əmtəənin bütün kombinasiyalarını göstərən xətt, yəni bütün bu birləşmələr ona eyni faydalılıq səviyyəsini gətirir) etibar etsək, onda marjinal əvəzetmə dərəcəsi. laqeydlik əyrisinin mailliyi kimi qəbul etmək olar. Yəni hesab edilir ki, əldə edilmiş faydalılıq səviyyəsini saxlamaq üçün istehlakçı başqa bir əmtəənin müəyyən miqdarını istehlak etməklə eyni miqdarda ümumi faydalılıq əldə etmək üçün hər hansı bir maldan imtina edə bilər. Həndəsi olaraq, MRS əks işarə ilə götürülmüş verilmiş nöqtədə laqeydlik əyrisinin tangensinin yamacının tangensinə bərabərdir.
Nümunə
Məsələn, istehlakçı aşağıdakı dəstlər arasında seçimə biganə yanaşır: üç alma və bir portağal - birinci dəst və iki alma və iki portağal — ikinci dəst. Bu iki nöqtədən birmənalı şəkildə laqeydlik əyrisi çəkilə bilməsə də, portağalların alma ilə əvəzlənməsinin marjinal nisbətini aşağıdakı kimi hesablamaq olar:
burada x almaların sayı, y müvafiq olaraq portağalların sayıdır, \Delta x alma istehlakının ikinci hissəsindəki dəyişiklikdir. Birinciyə nisbətən çoxluq, \ Delta y — ikinci çoxluqdakı portağal istehlakının birinciyə nisbətən dəyişməsidir. Yəni bu misalda portağalların alma ilə əvəzlənməsinin marjinal nisbəti birə bərabərdir və istehlakçı almanın istehlakını bir azaldıb portağal istehlakını bir dəfə artırmağa hazırdır ki, bu meyvələrin tərkibi dəyişmir, istehlakdan məmnun olsun.
Ancaq bəzi iki malın 10:2 çoxluğundan 8:3 çoxluğuna keçdikdə, bu nöqtələr eyni laqeydlik əyrisində yerləşdiyi təqdirdə, birinci əmtəənin ikinci ilə əvəzlənməsinin marjinal nisbəti ikiyə bərabər olacaqdır, MRS = 2.
İtaliya A Seriyası 2023/2024
İtaliya A Seriyası 2023-24 Seriya A'nın 122-ci mövsümüdür.