cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Is It a Crime?
Rəylər
AXS-dən Tanya Rena Cefferson, «„Is It A Crime“ — ifadəsini beyninizi mənəvi sevinclə dolduran Smooth caz üslubunda caz mahnısı olduğunu söylədi ("yumşaq caz", "asan caz", "pop caz"). Sade sevginin necə olduğuna inamla oxuyur və o qədər aşiq olduğu üçün sevgilisini bu qədər sevdiyi bir cinayət olduğu təqdirdə heyran qalır. Romantik mahnının qulaqları qəfil rahatlaşma və rahatlıqla dolduran böyük bir temp var. » The Guardian’dan Sofi Hevud şərh etdi: “Şadenin epik nisbətlər baxımından əhəmiyyətsizliyini 1986-cı ildən bəri uzun altı metaforaya qədər olan altı dəqiqəlik təkbaşına təsdiqlədi: burada sevgisi“ Viktoriya gölündən daha geniş ... İmperiya Dövlətinin üstündədir ” və əlbəttə yarısını keçməyə qadirdir dünya».
Mahnı siyahısı
7" sinql (Böyük Britaniya)
12" maksi-sinql (Böyük Britaniya)
Fikrət Məmmədov (kimyaçı)
Fikrət Ələsgər oğlu Məmmədov — kimyaçı alim. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik Ə.Quliyev adına Aşqarlar Kimyası İnstitutunda laboratoriya müdiri, professor, neft-kimya ixtisası üzrə elmlər doktoru.
Həyatı
Fikrət Ələsgər oğlu Məmmədov 1938-ci il avqustun 9-da Gəncə şəhərində tanınmış pedaqoq alim Məmmədov Ələsgər Səməd oğlunun ailəsində doğulmuşdur. 1955-ci ildə Gəncə şəhər 6 saylı orta məktəbi bitirdikdən sonra, həmin ildə Gəncə Pedaqoji İnstitutunun kimya fakultəsinə daxil olmuşdur. İnstitutu fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra 1962-ci ildə Az.EA Y.H. Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prossesləri İnstitutunun aspiranturasına qəbul olmuşdur.
1964-cü ildə Az.EA NKPİ-da kiçik elmi işçi vəzifəsində işləmişdir.
1965-ci ildə yeni yaradılmış Az.EA Aşqarlar Kimyası İnstitutuna keçərək orada kiçik və böyük elmi işçi vəzifələrində çalışmışdır.
1988-ci ildən indiyədək "Metalların korroziyaya qarşı davamlılığını artıran inhibitorların sintezi və tədqiqi" laboratoriyasına rəhbərlik edir.
1966-cı ildə kimya elmləri namizədi dərəcəsini almaq üçün "Alkilfenolların fosforlu törəmələrinin sintezi və sürtkü yağlarına əlavə kimi tədqiqi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını, 1991-ci ildə isə "Fenol və merkaptofenolların törəmələrinin alınması, sürtkü yağlarına aşqar və korroziya inhibitorlarının yaradılması" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1992-ci ildə "Neft-kimya" ixtisası üzrə professor adına laiq görülmüşdü.
Elmi istiqaməti
Onun rəhbərliyi ilə müxtəlif mühitlərdə korroziyanın qarşısını alan inhibitorların yaradılması sahəsində sistematik elmi-tədqiqat işləri aparılaraq, sintez edilmiş birləşmələrin quruluşu ilə onların effektivliyi arasında müəyyən qanunauyğunluq əldə edilmişdir. Aparılan tədqiqatlar nəticəsində neft quyularında istifadə edilən polad məmulatların hidrogensulfid və karbon qazının təsirindən korroziyaya uğramasının qarşısını almaq üçün ИКИПГ, ББФ, АК-3, ИКЛаб və başqa aşqarlar işlənib hazırlanmış və sənayedə istehsal edilərək "Türkmənqaz", "Orenburqqaz", "Saratov", "Neft daşları" və s. şəhərlərdə qaz hasil edən mədənlərdə müvəffəqiyyətlə sınaqdan çıxaraq, xalq təsərrüfatında külli miqdarda vəsaitin qənaət edilməsinə səbəb olmuşdur.
Aparılan elmi-tədqiqat işləri əsasında sənayedə öz tətbiqini tapan və tətbiqə tövsiyə olunan bir sıra yüksək keyfiyyətli yeni aşqar, korroziya inhibitoru və dərman preparatları əldə olunmuşdur. BBF (Bisfenolun barium duzu) – yağların oksidləşməyə davamlılığını artırır. Bu birləşmə həm fərdi, həm də kompozisiya şəklində yüksək təsirə malik aşqar kimi tətbiq üçün tövsiyə edilmişdir. ИХП-401 – motor yağlarına çoxfunksiyalı, yüksək effektli külsüz aşqardır, o aldehidlərin merkaptosirkə turşusunun efirləri ilə reaksiyası nəticəsində alınmışdır. Həmin aşqar hətta ən aşağı qatılıqda (0,1–0,5%) 140 və 2000C-də yağlarda korroziyanın, çöküntünün əmələ gəlməsinin və yağın qatılaşmasının qarşısını alır.
ИК ИПГ – inhibitoru neft və qazçıxarma sənayesində yeraltı avadanlıqların turş mühitdə korroziyaya uğramasının qarşısını almaq üçün istifadə olunur.
AK-3 – əsas etibarı ilə su dövriyyəsi olan sistemdə istifadə edilir, həmçinin xlorsuz mühitdə duzçökmənin və bioörtülmənin qarşısını alır. Bu maddə Saratov şəhərində yerləşən "Nitron" zavodunda yoxlanılmış və sənayedə tətbiq olunmuşdur.
Aminofen – xloramin dezinfektantdan 4–5 dəfə effektlidir və 6 dəfə aztoksikidir. Aminofen yağlayıcı soyuducu mayelərin (YSM) biozədələnməsinin qarşısını alır, onların dəyişmə müddətini artırır və Vazin biosidindən 2–3 dəfə effektlidir. Bundan əlavə, o, yüksək inhibitor xassəsinə malikdir. Aminofen su-dövri sistemlərdə istifadə olunan hipoxloriddən 2 dəfə effektlidir. Aminofenin dezinfektant və antiseptik kimi tibbdə, veterinariyada və neft-kimya sənayesində universal biosid qismində tətbiqi tövsiyə olunmuşdur.
F.Ə. Məmmədovun 4 müəlliflik şəhadətnaməsi istehsalatda tətbiq edilmişdir. O, 173 elmi əsərin, o cümlədən 5 patent və 46 müəlliflik şəhadətnaməsinin müəllifidir.
Professor F.Ə. Məmmədovun rəhbərliyi ilə 5 elmlər namizədi hazırlanmışdır. Onun 11 elmi-tədqiqat işinin nəticəsi Respublika Mendeleyev cəmiyyəti tərəfindən mükafatlandırılmışdır. 2 Elmi elmi-tədqiqat işinin nəticəsi MDB çərçivəsində gümüş və bürünc medala layiq görülmüşdür. 1987-ci ildə F.Ə. Məmmədov "Əmək ixtiraçı" medalına layiq görülmüşdür. Əmək medalı ilə təltif olunub.
Hal-hazırda professor F.Ə. Məmmədov AMEA akad. Ə.M. Quliyev adına Aşqarlar Kimyası İnstitutunda "Metalların korroziyaya qarşı davamlılığını artıran inhibitorların yaradılması" laboratoriyasının müdiri vəzifəsində çalışır.
Elmi əsərləri
Fikrət Məmmədov 173 elmi əsərin, o cümlədən 46 müəlliflik şəhadətnaməsi və 5 patentin müəllifidir. Onun təxminən 11-i xaricdə çap olunmuşdur. Məmmədov Fikrət Ələsgər oğlu 1967-ci ildən bu günə kimi müxtəlif ölkələrdə elmi-konfrans, simpoziumlarda məruzələrlə çıxış edərək Azərbaycan kimya elmini təmsil etmişdir.
Beynəlxalq konfranslarda iştirakı
Professor, к.ü.e.d. F.Ə. Məmmədov bir çox Beynəlxalq konfranslarda iştirak etmişdir. П.Ладохина.
Baykal
Baygöl (Баай күөл) — Rusiya Federasiyasında göl. Dünyanın ən böyük şirin su mənbəyidir. Rusiyanın cənub-şərqində yerləşir.
Baygöl gölü 600 km-dən artıq məsafədə uzanan çökəkliyi tutur. Gölün eni 25 km-dən 80 km-ə qədərdir. Dünyanın ən dərin gölü hesab olunan Baykalın dərinliyi 1620 metrdir. Bu göl Avrasiyanın ən böyük şirin su anbarıdır. Geniş yayılmış fərziyyələrə əsasən qədim türk dilindən tərcümədə "Bai-kul" yəni, Bəy göl anlamını verir. Gölün şərqində yerləşən Svyatoy Nos yarımadasını materikə Civırkuy bərzəği birləşdirir.
Etimologiyası
Qədim Türklər əsasən Baykal gölü ətrafında yaşamışlar. Oradan uzaqlaşmağa doğru getdikdə, "Bayqal" deyə adlandırmışdırlar. Tərcümə olaraq Bay-Varlı deməkdir. Qal - isə Qalmaq felindəndir.
Yumru buz kütlələri
Baykal gölü üzərində hər qış yaranan böyük yumru buz kütlələrinin necə meydana gəldiyi elm insanlarını tam 128 ildir məşğul edirdi. Ancaq yeddi illik bir çalışma gerçəyi ortaya çıxardı.Yumru buzları ilk dəfə 1882-ci ildə bir Rus alimi gördü. Yumru buz kütlələrinin necə meydana gəldiyini araşdırmağa başlayan Rus alim, o dövrkü məlumatla bir nəticəyə çata bilmədi və bu vəziyyəti "sirrli bir hadisə" olaraq xarakterizə etdi.
Bu hadisədən 121 il sonra 2003-cü ildə Baykal Gölünün peyk fotoşəkillərində eyni yumru buz kütlələrinə rast gəlindi. Kilometrlərcə yumru buz kütlələri meydana gəlmişdi.
Rus alimləri, buzun necə meydana gəldiyini anlamaq üçün bir daha qolları çirmələdi. Bu dəfə işlər 7 il davam etdi. Uzun sürən işlərdən sonra buz kütlələrinin yumru şəkildə meydana gəlməsinə gölün altında olan təbii qaz qaynaqlarının səbəb olduğu ortaya çıxdı.
Qış aylarında suyla qarışan qaz isti buxar meydana gətirir və bu da yumru dalğalara səbəb olur. Bu yumru dalğalar yuxarıya doğru çıxdığında yaxşıca soyuyaraq buz kütləsinə çevrilir. Göl daxilində yerləşən adalarla sahil arasında bir sıra boğazlar vadır: Olxon darvazası.
1 (ədəd)
Bir — say sistemində rəqəm və eyni zamanda ədədlərdən biridir. Saymağa birdən başlayırıq. Bir ikidən əvvəl gəlir.
Riyaziyyatda
Bir ədədi riyaziyyatda bir çox hallarda vahid adlanır. Vahidin aşağıdakı xassələri var:
İnam və etiqadlarda
Mənəvi və maddi mədəniyyətin tərkib hissələrindən bilinən ümumsay kompleksində həm də "tək", "vahid" adları daşıyan çoxmənalı bir sayı mifoloji dünya modelində "Tanrı", "Kosmos" anlayışı ilə hər hansı hadisə və işin, əşyanın ilkliyi, başlanğıcı təsəvvürünü yaratmaqla düşüncəyə, məişətə daxil olmuşdur. Bu daxilolma təfəkkürdə Tanrının birliyi, vahidliyi, təkliyi, şəriksizliyi formulunu yaratmış və sabitləşdirmişdir.
Dünya mədəniyyəti kontekstində bir sayı, həmçinin, ilin, fəsillərin, ayların, həftələrin başlanğıcını, ilk gününü bildirmişdir. Özündən sonrakı saylarla müqayisədə az işlənən bir sayı, eyni zamanda, həm müəyyənlik, həm də qeyri-müəyyənlik bildirir. Azərbaycan dastanlarındakı ustadnamələri ustadlar bir deməyib (bir başlanğıcdır), iki deyib?, iki deməyib, üç deyib, nağıllardakı padşahların çox vaxt aman-zaman bir övladı olması və s. bir sayının müəyyənlik bildirməsini göstərir. "İllərin birində", "ayların birində", "günlərin birində", "bir gün", "biri varmış, biri yoxmuş" və s. deyimlərdə bir bir olaraq qalsa belə, qeyri-müəyyənlik bildirir. Bu məqamlarda bir sayının elə bir mənası da olmur. Olsa-olsa o, təyinedici əlamət olaraq qalır.
Tale rəqəmi bir olan uşaqlar dünyaya gələn andan xarakter göstərirlər. Beş yaşında bunlar artıq enerji topası olur. Həddən artıq müstəqil olan bu uşaqlar valideynlərini elə od qoyurlar ki, onlar vaxtından əvvəl qocalır. "Bir"lərə diş batırmaq çətindir. Daim diqqət tələb edirlər. Əks təqdirdə evin altını üstünə çevirərlər. Sərt davrananda, nəyisə qadağan edəndə özlərindən çıxırlar. Qapalı məkanda qalmağı sevmirlər. Ətraf aləmlə çox ciddi maraqlanırlar. Uğurlarını stimullaşdırmaq lazımdır. Onları liderliyə həvəsləndirin. Səbrli olub onları məhəbbətlə əhatə etsəniz, əvəzini görəcəksiniz.
Bütün xalqaların inancında 1 rəqəmi həm də birincilik, liderlik  deməkdir.
Noyemberyan rayonu
Barana rayonu, Noyemberyan rayonu — Qərbi Azərbaycanda (indiki Ermənistan Respublikası), Dağ Borçalının Loru mahalında rayon.
Qərbi Azərbaycan - Qaraqoyunlu Dərəsinin şimalını əhatə edən Barana mahalının adı Baranlı sülaləsi ilə bağlıdır.
Baranlı sülaləsi Qaraqoyunlular dövlətinin baniləri Qara Mansurun oğlu Bayram Xoca, Qara Yusif (Qaraqoyunlular) və Sultanqulu bəy Baranlı (Qütbşahlılar dövlətinin banisi) kimi nümayəndələri ilə tanınır.
Rayonun Barana adı tarixi mənbələrdə kənd və mahal adı kimi qeyd olunur. V.V.Radlov un fikrincə "barana" türk sözüdür və rus dilindəki "baran" sözü də qədim türklərin dilindən keçmişdir. Barana isə qoyunlu yer anlamındadır. Azərbaycan tarixçiləri isə bu toponimi Ağqoyunlu və Qaraqoyunlu tayfaları ilə bağlayır.
Sözügedən yer 1938-ci ildən Noyemberyan kəndi adlanmış, 1971-ci ildə qəsəbə olmuşdur. 1937-ci ildən bəri rayonun inzibati mərkəzidir.
1988-ci ilə kimi azərbaycanlıların yaşamağa davam etdikləri və həmin il tərk etməyə məcbur olduqları yaşayış məntəqələri: Ləmbəli, Yuxarı Körpülü, Aşağı Körpülü, Ayrım qəsəbəsi.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin müxtəlif fərmanları ilə Barana rayonu üzrə dəyişdirilmiş tarixi yer adları:
Ligularia konkalingensis
Ligularia konkalingensis Ligularia konkalingensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bernar Verber
Bernar Verber (18 sentyabr 1961, Tuluza, Fransa) — müasir fransız yazıçısı, publisisti, filosofu.
Uşaqlıq illəri
Bernar Verber 1961-ci ildə Tuluzada yəhudi ailəsində dünyaya gəlmişdir. Gələcək yazıçının uşaqlığı nisbətən sakit keçmiş, beş yaşından o, rəsmə marağı ilə seçilmişdir. Onun bu marağını görən müəllimi uşağa xüsusi tədris mühiti yaradaraq rəssamlıqla məşğul olmasına şərait yaratmışdı.
Hələ yeddi yaşında olanda Bernar sərbəst mövzu kimi özünün ilk əsərini - Birənin sərgüzəştlərini yazır. Burada birənin dilindən onun insan bədənində başına gələn hadisələrdən danışılırdı. Maraqlıdır ki, bu yaşlarında fransız ədəbiyyatı istisna olmaqla o, digər fənlərdə elə də uğur əldə etmirdi. Xüsusilə də Bernar çoxsaylı düsturları və mətnləri yadda saxlamaqda çətinlik çəkirdi. Yadda saxlamaqla bağlı olan bu problem yazıçını sonralar da təqib edir və bu, orijinal bir əsərin — Nisbi və mütləq biliklər ensiklopediyasının yaradılması ilə nəticələnir. Əsərdə elmi məlumatlar uydurmalarla, fizika metafizika ilə, riyaziyyat mistika ilə sintez olunur.
Səkkiz yaşı olanda Bernar növbəti - Sehrli qəsr əsərini yazır. Burada insanları özündə məhv edən qəsrdən danışılır. O özü üçün artıq yeni janr kəşf edir və sərbəst şəkildə insanı gərginlikdə saxlayan süjet hazırlamağı öyrənir. Anasının təkidilə Bernar həm də pianoda ifa etməyi öyrənir, lakin tezliklə ona maraqsız gələn bu işdən uzaqlaşaraq elektrogitaraya meyl edir. O, yazıçılığı davam etdirərək özü üçün yeni sərhədlər tapır. Məktəb təhsili isə yenə də əvvəlki kimi qaydasında getmir. Məktəbdən kənarda Bernar onu həqiqətən də maraqlandıran mövzuları - elektronikanı, aviamodelləri, Mayya hindularının və Pasxa adası sakinlərinin sivilizasiyasını öyrənir. Böyük həvəslə astronomiyanı öyrənən gənc hətta Tuluza Astronomik Mərkəzində Günəş ləkələrini sistemli şəkildə tədqiq edir. Qiraəti davam etdirən Bernarın yaradıcılığına xüsusilə Jül Vernin Sirli ada əsəri ciddi təsir edir.
Yaradıcılıq axtarışları
Lisey illərində məktəbin Eyforiya adlı qəzetinin redaksiyasına qoşulan Bernar komikslər üçün ssenarilər yazmağa başlayır. Bunun sayəsində o, keçən əsrin 60-cı illərində amerikan elmi-fantastikası və barokko-fantastika janrı ilə tanış olur. Əsasən onu Lavkraft, Ayzek Azimov, Van Voqt, Oldos Haksli, Boris Vian kimi yazıçıların əsərləri cəlb edir. Musiqi sahəsindəki maraqlarında da dəyişikliklər başlayır. Əvvəllər yeganə nümunəvi rok-qrup hesab etdiyi The Beatlesdan sonra o, Genesis, Yes, Pink Floyd, Nursery Crime kimi musiqi kollektivlərinin də əsərlərinə qulaq asmağa başlayır.
1978-ci ildə litseyi bitirən Verber Qarışqalar romanını yazmağa başlayır. Əslində ideya hələ redaksiyadan həmkarı olan Fabritsio Koje ilə birgə hazırladığı yeddi səhifəlik komiks ssenarisini davam etdirməkdən ibarət idi. Lakin süjetin imkanlarını dəyərləndirən yazıçı əsl roman yaratmaq qərarına gəlir. O andan etibarən Berbar özü üçün çox ciddi bir rejim qurur: heç bir şeydən, hətta tətildən belə asılı olmayaraq hər səhər 8.00-dan 12.00-a qədər dörd saatlıq yazı işi yerinə yetirilməli idi. İş rejiminin bu cür müəyyənləşdirilməsi yazıçı üçün yaxşı ideya olur və elə bu vaxtlarda o, hüquq təhsili üçün Tuluza Universitetinə daxil olur. Lakin universitetdə hər şey qaydasında getmir və nəticədə ilk sessiya uğursuz alınır. O, Eyforiya üçün yazılarını davam etdirir. Bu illərdə o, Frenk Herbertin Dyunlar silsiləsini özü üçün kəşf edir. Əsərin təsirilə Verberdə öz romanlarını yazarkən onların arxitekturasını qurmaq, həndəsi sxemlərdən istifadə etmək meylləri yaranır.
1980-cı ildə Tuluza kriminalogiya institutunun kurslarına yazılır. O, özünün detektiv hekayələrinə mövzu tapmaq üçün tez-tez Tuluza dairə və andlı məhkəmələrinin iclaslarına gedir.
Universitet illərində Bernar teatr truppasına qoşulur. Truppanın tərkibində o, Hiçkokun pyeslərini tamaşaya qoymağa çalışsa da, bir nəticə ortaya çıxmır. Həmin ildə o, ABŞ-a səyahət edir, Nyu-Yorkdan Los-Ancelesə qədər bir çox şəhərlərdə olur. Maraqlıdır bu səyahət yazıçının özünün də gözləmədiyi kimi ekstremal alınır: Nyu-Yorkda onu və dostunu kart fırıldaqçıları aldadır və nəticədə onlar bir ay ancaq 2000 frankın hesabına dolana bilirlər.
1982-ci ildə Bernar Verber hüquq təhsilini atır və jurnalist ixtisasına yiyələnmək üçün Parisə köçür. Bu illərdə Filip Dikin əsərləri ilə tanış olur və bu onun əvvəlki yaradıcılıq etalonlarına ciddi zərbə vurur: ''Azimov mənə elmi fantastikanın intellektini, Herbert mistikasını, Dik isə dəliliyini nümayiş etdirmişdi. Və bu dəliliklə o digər ikisini üstələmişdir. Dik elmi fantastikadan deyil, o, insan beynini parçalayan fəlsəfənin fantastikanın nümayəndəsidir''. Onu təəccübləndirən yeganə digər yazıçı Salambo əsərinin müəllifi Qüstav Flober olur. O hesab edirdi ki bu əsər həqiqətən də təkmildir və kinematoqrafiya üçün yararlıdır. Öz axtarışlarından ruhlanan Verber Qarışqalar əsəri üzərindəki dörd saatlıq səhər yazılarını davam etdirir. Maraqlıdır ki o bu əsərini 18 dəfə təzədən yazmalı olur. 1982-ci ilin sentyabrında artıq Qarışqalar min səhifədən çox həcmə malik bir əsər idi.
1983-cü ildə Kot-d’İvuarda yaşayan qarışqa növlərindən biri haqqında reportajına görə Bernar Verber News Fondunun Ən yaxşı gənc reportyor nominasiyasının qalibi olur. Daha sonra yeddi il o, elə də seçilməyərək jurnalların birində kosmos, tibb, suni intellekt, sosiologiyaya dair elmi məqalələr yazır. Yazıçının başına gələn bu uğursuqlar onu yorur. Durğunluqdan bezən Verber Ali Ssenaristlər kursuna yazılır. Artıq o Qarışqalar əsərini də yarımçıq qoymaq haqqında düşünürdü. Təsadüfən bu vaxt o gələcək naşiri ilə tanış olur və o, Verberdən əsərin həcmini 1463 səhifədən 350-yə qədər azaltmağı təklif edir.
İlk nəşrləri
1991-ci ildə yazıçının ilk romanı olan Qarışqalar nəhayət ki, nəşr olunur. Lakin gözlənilənin əksinə olaraq əsər oxucular arasında xüsusi diqqət toplamır. Digər tərəfdən tənqidçilər də onu qiymətləndirmir. 1992-ci ildə gözlənilmədən Qarışqaların davamı olan Qarışqanın günü romanı işıq üzü görür. Verber sanki qarışqaların dili ilə tənqidçilərə öz fikilərini çatdırmağa çalışır. Lakin onlar əvvəlki fikirlərində qalsalar da, əsər oxucu marağını getdikcə daha çox özünə cəlb edə bilir. «Qarışqanın günü» Elle jurnalının oxucu mükafatına layiq görülür.
Fəal yazıçılıq dövrünün başlanması
thumb|Bernar Verber [[2009-cu ildə, Monpelye şəhərində]] 1993-cü ildə Verberin 13 yaşından 19 yaşınadək yığdığı qəribə və maraqlı məlumatlar əsasında yazdığı Nisbi və mütləq biliklər ensiklopediyası nəşr olunur. Həmin ildə yazıçı Cənubi Koreyaya səfər edir və ilk baxışdan bi ölkəyə vurulur. Bu ölkədə onun Qarışqalarını Qərbi Avropadan fərqli olaraq fantastika janrı nümunəsi kimi deyil, poetik əsər kimi görürdülər.
1994-cu ildə Tanatonavtlar romanını nəşr etdirən Verber sübut edir ki, o təkcə qarışqalar haqqında yazmır. Əsər avantürist tədqiqatçıların Cənnəti fəth etməsindən, ölümdən və ondan sonrakı dünyadan bəhs edir. Bu əsər də tənqidçiləri hərəkətə gətirmir. Verber depressiyaya düşür və bunu rəssamlıqla unutmağa çalışır. Lakin tezliklə öz ideyalarını çatdırmağın başqa yolunu bilməyən yazıçı özünü ələ alaraq 1995-ci ildə Qarışqalar trilogiyasının yekunu olan Qarışqaların inqilabı əsərini yazır.
Psixoanaliz və özünühipnoz proseslərini tədqiq edən yazıçı 1997-cı ildə Səyahətlər kitabı əsərini yazır.
1998-ci ildə çap olunan Atalarımızın ataları romanı oxucular üçün tamamilə gözlənilməz olur. Romanı antropoloji detektiv də saymaq olar. Burada Verber ilk dəfə özünün Şerlok Holms və doktor Vatsonunu yaradır. Sonralar yazıçı onlardan Sonuncu sirr romanında da istifadə edir. Verberin Şerlok Holmssu Paris ətrafındakı su nasosu binasında yaşayan İsidor Katsenberq adlı kök elmi jurnlalist, həssas qəhrəmandır. Doktor Vatson isə həyat eşqi ilə dolu olan, yetim və keçmiş oğru, fikirləşmədən hər işə baş vuran Lukretsiya Nemro adlı gənc və miniatür jurnalist qızdır.
Yazıçı 1999-cu ili tamamilə öz əsərlərinin ekranlaşdırılmasına həsr edir. 2000-ci ildə isə onun Mələklər imperiyası romanı çapdan çıxır. Əsər mahiyyət etibarilə Tanatonavtlar ın davamı olsa da, onu müstəqil roman kimi də oxumaq mümkündür. Burada yazıçı öz qəhrəmanları olan Raul Razorbakla Mişel Pensonu yenidən qarşılaşdırır. Əsər Jül Vern mükafatına layiq görülür. Yazıçının əsərləri 2002-ci ilə qədər bestseller siyahılarında dəfələrlə yüksək yerlər tutur.
2003-cü ildə Verberin çoxdankı arzusu həyata keçir prodüseri Stefani Krauş olduğu qısametrajlı Bizim dostlarımız insanlardır filmi çəkilir. Bir neçə filmdə ssenarist və rejissor kimi özünü yoxlayan Verber İtən şir (2003) və Dəmir yolu romanı (2007) filmlərində rol da oynayır.
2004-cü ildə eyniadlı trilogiyanın ilk hissəsi olan Biz tanrılarıq romanı çapdan çıxır. Burada Tanatonavtlar ın və Mələklər imperiyasının baş qəhrəmanı olan Mişel Pensonun sonrakı macəralarından bəhs olunur. 2005-ci ildə trilogiyanın ikinci hissəsi olan Tanrıların nəfəsi romanı, 2007-ci ildə üçüncü kitab — Tanrıların sirri çapdan çıxır. Burada hələ trilogiyanın ilk hissəsində irəli sürülən tanrı olmaq nədir? sualının cavabı yolundakı pərdə ortadan qaldırılır. 2008-ci ildə Ulduz kəpənəyi romanı işıq üzü görür.
Yaradıcılıq prosesi
thumb|Bernar Verber, [[Brüssel, 2010-cu il]] Bernar Verber əsəri yazanda, o həmişə onun necə bitəcəyini qabaqcadan bilir. O, oxucunu sonluğa tədricən aparır. Yazıçının bütün kitablarında mütləq gizli struktur mövcuddur. Öz novellalarında həndəsi formalardan, məsələn spirallardan və ya üçbucaqlardan istifadə edir. Bununla da Verber öz oxucularını kamilliyə və yaxşılığa yaxınlaşdırır: Çünki yaxşı kitab insanı dəyişdirə bilər.
Verberin romanları fransız dilinin strukturu və özünəməxsusluqları ilə incə şəkildə bağlıdır. Bu səbəbdən də onun əsərlərinin digər dillərə tərcüməsi zamanı çox şey itir. Verber öz personajının prototipi kimi əsərlərinin bütün qəhrəmanlarını görür. Özünün yazı prosesindəki əhvalı haqqında belə yazır: ''Mən yazanda, gülürəm. Oxucunun xoşbəxt olması üçün sevinc içində yazmaq lazımdır. Kitab — istirahətdir, burda əsas məsələ insana oxuyanda əziyyət verməməkdir. Mən oxucunu lap əvvəldən kitaba yönəltməyə çalışıram. Səhər yuxudan oyananda yazmağa oturmazdan öncə evimin qabağındakı kafeyə gedir, əhvalımı korlayan jurnallar oxuyuram. Məhz bunun qarşılığında mən əsərlərimi işıqla doldurmaq üçün yazıram''.
Mən özümü heç bir yazıçı ilə eyniləşdirmirəm və heç bir ənənəni davam etdirmirəm. Mən tamamilə azad, tənha, yaradıcı insanam. Mənim fikkrlərim ancaq öz şəxsi düşüncə mənbəyim əsasında formalaşır. Kənar təsirlərsiz də düşünmək, yaratmaq mümkündür.
Verberin romanları fransız dilində qəribə durğulara malikdir. Bunu müəllif yazarkən musiqiyə qulaq asması ilə izah edir. O, nida işarəsini sevmədiyindən bacardığı qədər nöqtələrdən istifadə etməyə çalışır. Bu isə cümlələri qısa etdiyindən yazı stilinə rahatlıq gətirir və əsas süjetdən uzaqlaşmağa imkan vermir.
Şəxsi həyatı
İndiki gündə də Bernar Verber özünütəsdiqləmiş subaydır. Özünün qadınlarla münasibətləri haqqında belə deyir: "Məhəbbət — mürəkkəb məsələdir. Hətta Tanrıya məhəbbət belə, çoxlu problemlər doğurur. Daha sadə münasibətlərə ehtiyac var. Dostluq bütün ömür boyu sürə bilirsə, məhəbbət isə əksinə, nə vaxtsa bitən bir hissdir. Mən öz qadın dostlarımla ən az 20 il münasibətdəyəm, sevgililərimlə isə bir neçə gorüş olur, vəssalam. Bununla belə, mən sevgi münasibətlərini daha emosional yaşayıram. Amma bu bitəndə, tərəflərdən biri bədbəxt olur. Bundan fərqli olaraq dostluqda hər iki tərəf uzun müddət xoşbəxt sayılır. Öz dostlarımı yaxşı tanısam da, sevgililərim haqda eyni sözləri deyə bilmərəm. Buna gorə də dostluğun məhəbbətdən daha güclü olmasını təkrarlamaqdan yorulmuram. Bu daha təmiz hissdir".
Yazıçının incəsənətdə, ədəbiyyatda və ümumiyyətlə həyatda sevimli obrazı Keyt Buşdur, çünki bu qadın oxuyur, oynayır, xoreoqrafiyası əladır. Eləcə də Codi Foster, Merilin Monro onunçün ideal qadın obrazlarıdır. Çünki onlar isterikdirlər və bu, qadınlarda yazıçıları ən çox cəlb edən xüsusiyyətdir. Verber yazır: "Qadın isteriyası roman yazarları üçün xüsusilə maraqlı fenomendir. Personaj nə qədər çox isterikdirsə, bir o qədər maraqlıdır."
Yazıçının mənzilinin yeganə sakini qarışqa yuvasının əvəzinə gəlmiş pişikdir.
Verber: sevdikləri və sevmədikləri
''Zorakılığı sevmirəm. Rəisləri, əmr edənləri sevmirəm. Öz fikrini müdafiə edə bilməyənləri sevmirəm. Qadınları isə çox sevirəm. Və kişi enerjisinə əlavə olunan qadın enetjisini xüsusən. Başqalarının etdiyini təkrarlamağı sevmirəm. Müasir siysəti sevmirəm. Dəyişmək istəməyən insanları sevmirəm. Öz oxucularımı sevirəm. Yaradıcı insanları sevirəm. Özünə həddindən artıq əmin olanları sevmirəm. Öz-özünə sual verən insanları sevirəm. Səhv edəndən sonra üzr istəməyi bacaranları sevirəm. Siqareti sevmirəm (son 15 ildə). Köynəklərdə üzərində "cotton — 100%" yazılan, lakin insanı çox narahat edən və boyun dərisini cızan neylon etiketləri heç sevmirəm. Özünə implant saç əkdirən insanları sevmirəm. Əgər sən dazsansan, deməli belə də olmalıdır! Hər şeyi olduğu kimi qəbul etmək lazımdır. Bərkdən danışanları sevmirəm. Özünə diqqəti cəlb etmək üçün üzərinə ətir çox səpən qadınları sevmirəm. Daim deyinənləri sevmirəm. Başqalarının onların problemlərini həll edəcəklərini gözləyənləri sevmirəm. Hamını narahat edən səs-küylü uşaqlarını öz arxasınca hər yerə aparan valideynləri sevmirəm. O cümlədən sahiblərinin yaxşı tərbiyə etmədiyi və saxlamadığı itləri sevmirəm. Bunu edə bilmirsənsə, it saxlama! Hamının yanında mübahisə edən və bu səbəbdən ayrılmayan cütlükləri sevmirəm. Ən yaxşısı boşansınlar və mübahisəni uzatmasınlar! Neon işığını, yağışı sevmirəm, küləyi və günəşi sevirəm. Mənim kimi düşünməyən insanları sevirəm. Tanımadığım insanları sevirəm, çünki onlar mənim üçün bir sirdirlər. Risk etməyi sevənləri sevirəm! Bu qədər. .
Bu qədər? Xeyr, unutdum: bir tikə tortla kofeni çox sevirəm. Eyni vaxtda! Fransada bunları bir araya gətirmək çətindi. Bizdə əvvəl desert verilir, sonra isə tort. Bu isə düzgün deyil. Bax indi, vəssalam.
Və bir də mən diktatura və kodud insanların qalib gələcəyindən qorxuram, deyəsən bu qaçılmazdır, çünki axmaqlığa və terrorizmə qarşı duran bir qüvvə hələ ki mövcud deyildir.''
"Səyahətlər kitabı"
(1997)
"Mümkünlük ağacı"
(2002)
"Bizim dostumuz insanlardır"
(2003)
"Sifarişlə cənnət"
(2008)
"Kassandranın güzgüsü"
(2009)
Vahid Novruzov
Vahid Tapdıq oğlu Novruzov — Azərbaycan alimi, iqtisad elmləri doktoru, professor (2000); Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatasının sədri (1996–); Beynəlxalq Ekoenergetika Akademiyasının həqiqi üzvü.
Həyatı
Novruzov Vahid Tapdıq oğlu 7 yanvar 1950-ci ildə Qərbi Azərbaycanın Allahverdi rayonunda qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. 1964-cü ildə ailəsi ilə birlikdə Bakı şəhərinə köçmüşdür. 1966-cı ildə Bakı şəhəri 31 №li orta məktəbi bitirmiş və həmin il Azərbaycan Dövlət Universitetinə daxil olmuşdur. 1971-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini, 1999-cu ildə isə Bakı Asiya Universitetini bitirmişdir.
1978-ci ildə Q. V. Plexanov adına Moskva Xalq Təsərrüfatı İnstitutunda "Xidmət sferasının maddi-texniki təchizatının planlaşdırılmasının normativ bazasının təkmilləşdirilməsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi, 1990-cı ildə isə həmin İnstitutda "Müttəfiq respublikalarda sosial-məişət infrastrukturunun inkişaf problemləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək iqtisad elmləri doktoru alimlik dərəcəsinə layiq görülmüşdür.
1972–1992-ci illərdə Dövlət Plan Komitəsi yanında Elmi-Tədqiqat İqtisadiyyat İnstitutunda laborant, iqtisadçı, kiçik elmi işçi, bölmə müdiri və şöbə müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
1979–1981-ci illərdə Əhaliyə Məişət Xidməti Nazirliyi yanında Layihə Konstruktor Texnologiya İnstitutunda elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsində işləmişdir.
1992–1996-cı illərdə Milli Məclis Aparatının İqtisadi Qanunvericilik şöbəsində bölmə müdiri, şöbə müdirinin birinci müavini və şöbə müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
Vahid Novruzov 1996-cı ilin aprel ayından Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi tərəfindən Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatasına sədr vəzifəsinə təyin olunmuşdur. İşlədiyi müddət ərzində onun rəhbərliyi və iştirakı ilə Azərbaycanda audit sisteminin inkişafına və tənzimlənməsinə dair bir sıra xüsusi ədəbiyyat, metodik göstəriş, tövsiyə və standartlar işlənib hazırlanmış və audit praktikasında tətbiq edilməkdədir. Bunlara misal olaraq "Auditin əsasları", "Audit (izahlı lüğət)", "Audit. Qanunvericilik və normativ sənədlər" toplusunu, "Audit" tədris vəsaitini, "Daxili audit" tədris-praktika vəsaitini, 30-dan artıq normativ sənədi göstərmək olar.
Vahid Novruzov müəlliflər qrupu ilə birlikdə 1998-ci ildə "Heydər Əliyev və Azərbaycan iqtisadiyyatı" kitabını işləyib hazırlamış və çap etdirmişdir. Bundan əlavə o, "Tikintidə mühasibat uçotu və audit" və "Auditin əsasları" fənlərinin tədris proqramını da işləyib hazırlamışdır.
Vahid Novruzov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1998-ci il 29 dekabr tarixli "Azərbaycan Respublikasının dövlət idarəetmə sistemində islahatlar aparılması üzrə Dövlət Komissiyasının yaradılması haqqında" Fərmanına uyğun olaraq yaradılmış Audit sisteminin islahatı üzrə İşçi Qrupunun tərkibinə daxil edilmiş və onun rəhbərliyi altında "Azərbaycan Respublikasında audit sisteminin konsepsiyası" işlənib hazırlanmışdır.
Vahid müəllim elmi konfrans və seminarlarda fəal iştirak edir. 100-dən artıq əsərin müəllifidir.
2000-ci ildə professor elmi adı almışdır. Audit və bazar iqtisadiyyatı infrastrukturunun problemləri üzrə dissertant və magistrlara elmi rəhbərlik edir.
Vahid Novruzov ABŞ-nin Daxili Auditorlar İnstitutunun Azərbaycanda yaradılmış "Audit-Azərbaycan" bölməsinin prezidenti və Müsahiblərin və Auditorların "AVROASİYA" Regional Federasiyası Şurasının idarə heyətinin üzvüdür. 1994-cü ildə Beynəlxalq Ekoenergetika Akademiyasının həqiqi üzvü seçilmişdir.
2020-ci ildə Azərbaycan Respublikasında auditor xidməti sahəsində uzunmüddətli səmərəli fəaliyyətinə görə Vahid Novruzov "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib. .
Syzygium microphyllum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çay ağacı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Ordu generalı (SSRİ)
Ordu generalı — SSRİ-də Ali hərbi rütbə. SSRİ-də bu rütbəni ilk dəfə Georgi Jukov alıb.
gif|thumb|[[1943-1955-ci illərdə Ordu generalı poqonu|100px]] gif|thumb|[[1955-1974-cü illərdə Ordu generalı poqonu|100px]]
SSRİ ordu generalları
1. Georgi Jukov
2. Kirill Meretskov
3. İvan Tyulenov
4. İosif Apanasenko
5. Dmitri Pavlov
7. Rodion Malinovski
9. İvan Konyev
10. Markian Popov
11. Aleksey Antonov
12. Andrey Yeryomenko
13. Vasili Sokolovski
14. Fyodor Tolbuxin
15. İvan Petrov
16. Andrey Xrulev
17. Hovannes Baqramyan
18. Leonid Qovorov
20. Georgi Zaxarov
21. İvan Maslennikov
22. Maksim Purkaev
23. Nikolay Bulqanin
24. Matvey Zaxarov
25. Vsevolod Merkulov
26. Vladimir Kurasov
27. Vasili Çuykov
28. Sergey Ştemenko
29. Sergey Biryuzov
30. Andrey Qreçko
.rs
.rs — Serbiyanın internet kodu.
Ordu generalı (SSRİ)
SSRİ ordu generalları
31. Mixail Malinin
32. Kirill Moskalenko
33. Nikolay Krılov
35. Kuzma Qaliçkin
36. Aleksandr Qorbatov
37. Aleksey Jadov
38. Aleksandr Luçinski
39. İvan Serov
Bağ-i Məruf (Təbriz)
Bağ-i Məruf — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 7,961 nəfər yaşayır (2,033 ailə).
Onurğasızlar
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Termin olaraq, Jan-Batist Lamark tərəfindən irəli sürülmüş və bu ad bütün həşəratları və qurdları özündə birləşdirir. Onurğasızların əksi isə Onurğalılardır ki, bu qrupa bütün Balıqlar, Quşlar və Məməlilər daxildir.
Bu gün ki dünyamızda yeni sistematikada onurğasızlar tam hüquqlu takson hesab edilmir. Səbəb isə bu taksonun sanki bir elmi töküntü taksonu görünüşü yaradırdı. Bura bütün onurğasız heyvanlar daxil edilmişdi.
Buna baxmayaraq onurğasızlar termini alim-zooloqlar arasında öz əhəmiyyətini itirməmişdir. Hal-hazırda onurğasızlarla bağlı çoxlu sayda zooloji kafedralar və departamentlər fəaliyyət göstərir.
Ligularia lamarum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
.me
.me — Monteneqronun internet kodu.
Axvax rayonu
Axvax rayonu – Rusiya Federasiyasının subyekti olan Dağıstan Respublkasının rayonlarından biri.
Coğrafiyası
Rayonun sahəsi 291,1 km², inzibati mərkəzi Karata kəndidir.
Süleyman Şah
Süleyman Şah və ya Süleyman Şah Qaya Alpoğlu — Qaya Alp ın oğlu, Ərtoğrul Qazinin atası, Osman Qazinin babasıdır. Oğuzların Qayı boyundandır. Doğum yeri və tarixi haqqında dəqiq məlumatlar yoxdur. XII əsrin sonlarında doğulduğu və Qayı boyunun rəisi olduğu bilinir. Monqol hökmdarı Çingiz Xanın Orta Asiyadakı istilası zamanı, XIII əsrdə Türküstandan qərbə doğru köç etməyə qərar vermişdir. Türküstandan 50 min nəfərlə Şimali Qafqaz üzərindən Şərqi Anadoluya gələrək, 1214-cü ildə Ərzincan və Ahlat bölgəsində yerləşdi. Eyni boya mənsub bəzi tayfalar da Diyarbəkir, Mardin və Urfaya yerləşdilər.
Ölümü və məzarı
Süleyman Şah Qayı boyundan bir neçə bəy ilə Cabere gedərkən Fərat çayında boğulub. Ölümündən sonra Caber qalasının Fərat çayı hövzəsinin şimalında (Türkiyəyə quş uçuşu 30 km qədər cənubda) bir günbəzdə dəfn olunub. Məzarın yerləşdiyi region, I Dünya müharibəsi sonrasında Suriya Osmanlı Dövlətindən ayrılanda, Fransız Suriya Mandatı sərhədləri içərisində qalmışdır. Ancaq Ankara müqaviləsi və Lozanna müqaviləsinə əsasən Türkiyənin torpağı sayılmışdır. Günümüzdə Süleyman Şahın məzarının yanında yerləşən türbəsində Türk əsgəri keşik çəkir.
Oğulları
Süleyman Şahın Sunqur Təkin, Gündoğdu, Dündar Bəy və Ərtoğrul Bəy adında dörd oğlu vardı. Sunqur Təkin və Gündoğdu, qəbilələri ilə birlikdə qədim yurdlarına qayıtdı. Dündar Bəy və Ərtoğrul Qazi, 400 çadırlık ailə efradıyla birlikdə yeni bir yurd axtarmaq üçün Pasin düzü ilə Sürməliçuxur bölgəsinə getdilər.
Türkiyə ordusunun “Şah Fırat” əməliyyatı
21 fevral 2015-ci tarixində Türkiyə silahlı qüvvələri xüsusi əməliyyatla Süleyman Şah türbəsini yeni əraziyə köçürdü.
Türkiyənin dövlət sərhədlərindən kənarda yerləşən yeganə ərazi vahidi (eksklav) olan,Suriya ərazisində yerləşən Süleyman Şah Türbəsini qoruyan hərbi birlik ötən gün xüsusi bir əməliyyatla Türkiyəyə gətirilib.
Türkiyə baş Qərargahının şərti olaraq “Şah Fırat” adı verdiyi əməliyyat nəticəsində türbədə xidmət edən, onu qoruyan 40 nəfərlik hərbçi qrup və Süleyman Şahın nəşi Türkiyəyə gətirilib.
Bu barədə baş nazir Əhməd Davudoğlu Twitter hesabında məlumat verib.
“Əcdadımızın əmanəti Süleyman Şahın nəşi Suriya ərazisindəki yeni məkanına müvəqqəti olaraq köçürülməsi üçün ölkəmizə gətirilib. Bu günə qədər böyük bir qürurla xidmət edən Süleyman Şah postunun hərbi xidmətçiləri də silahlı qüvvələrin “Şah Fırat” əməliyyatı ilə ölkəmizə qaytarılıb”.
Müdafiə naziri İsmət Yılmaz və baş qərargah rəisi Necdət Özəl də əməliyyat barədə ictimaiyyəti məlumatlandırıb. Məlum olub ki, ötən gecə saat 21 radələrində “Şah Fırat” şərti əməliyyat başladılıb. 39 tank, 57 zirehli maşın, 100 avtomobil və 572 hərbçinin iştirak etdiyi xilasetmə əməliyyatı 3,5 saat davam edib və gecə saat 00.30-da hərbçilər türbəyə çatıb.
Syzygium manii
(Syzygium manii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ərəstun Əliyev
Ərəstun Cəfər oğlu Əliyev - Azərbaycanın tanınmış xanəndəsi.
Həyatı
Ərəstun Əliyev 1957-cı il yanvarın 11-də Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun Mirzəcəfərli kəndində anadan olub. Xanəndəlik ona atasından keçmişdir. Atası, Cəfər Adıgözəl oğlu Əliyev hələ 1939-cu ildə Bakıda Azərbaycan Dövlət Radiosunda Qarabağ şikəstəsinin ilk ifaçılarından olmuşdur, Xan Şuşinski, Şövkət Ələkbərova və Tükazban İsmayılova ilə birlikdə oxuyurdu. İkinci Dünya Müharibəsinin başlanması ilə əlaqədar Bərdə rayonuna qayıtmışdır. Ərəstun Əliyevin 5 qardaşı (Zöhrab, Möhnət, Adıgözəl, Ələddin, Cavanşir) və 4 bacısı (Sücayət, Həqiqət, Ədalət, Narınc) var.
Fəaliyyəti
Qarabağ el məclislərində Şahmalı Kürdoğlu, Arif Babayev, Könül Xasıyeva ve digərləri ilə birlikdə dəfələrlə iştirak etmişdir. Hal-hazırda xanəndəlik peşəsini davam etdirir.
Ailəsi
Həyat yoldaşı - Tahirə Əliyeva. 4 qız atasıdır - Günel, Lalə, Sevinc, Səidə.
Xacə Dizac (Təbriz)
Xacə Dizac — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Təbriz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,581 nəfər yaşayır (415 ailə).
Osmanlıda oxatma
Osmanlıda oxçuluq məktəbinə yazılmaq üçün oxu ən azı 594 m uzağa atmaq lazım idi.Tarixdə ən yaxşı oxçu isə Tozkoparan İskəndər olub,oxu 826 m-dən hədəfə vurub.Halhazırda isə dünyadakı ən yaxşı oxçular ən yaxşı halda 500 m-dən hədəfi vura bilirlər.
Osmanlıda oxçu ox və yayı qaytaranda ustadları onların qulaqlarına "Kamankeş Sirri"ni fısıldayardı. Amma bu sirr başqa heç kesə açıqlanmazdı. Osmanlı imperiyası dağıldıqdan sonra bu sirr də üzə çıxdı. Bu sirr Ənfəl surəsinin 17-ci ayəsi idi: "Atdığın zaman onu sən atmadın, Allah atdı".
Oxçular yayı bəzən elə möhkəm çəkərdilər ki, bel sümükləri qırılmasın deyə zireh geyenlər olurdu. Yay ən güclü olan baş barmaqla çəkilirdi və bu zaman barmağa zərər gəlməsin deyə "Zihkir" adlı üzük taxılırdı.
Lesli Pedli
Lesli Pedli — Avstraliya botaniki.
Elmi fəaliyyəti
Lesli Pedli toxumlu bitkilər üzrə ixtisaslaşmışdır. . Он занимается изучением растений рода Акация.
Quri hökmdarlarının siyahısı
Quri hökmdarlarının siyahısı — 1148-1206-cı illərdə Əfqanıstanın Qur əyalətində hökmranlıq etmiş sülalə. Onlar müxtəlif zamanlarda Əfqanıstan, İran, Hindistanın müəyyən hissələrini özlərinə tabe etmişdilər.
Ligularia lanipes
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şahtaxtı (Kəngərli)
Şahtaxtı — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunda kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 mart 2003-cü il tarixli, 423-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Şahtaxtı kəndi Qıvraq kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Şahtaxtı kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Etimologiyası
Vaxtilə bir ucu Araz çayına gəlib dirənən və "Qarahasar" deyilən böyük qala divarlarının əhatəsində yerləşmiş bu qədim yaşayış məskəninin sonralar niyə "Şahtaxtı" adlandırılması haqda hazırda yerli əhali arasında bir neçə maraqlı rəvayət, elm adamlarının, ərazidən keçmiş məşhur səyyah və tədqiqatçıların əsərlərində isə konkret fikir və mülahizələr var. Məsələn, Şahtaxtıda daha çox yayılmış rəvayətlərdən birində deyildiyinə görə, bu ad kəndə sonralar – Azərbaycan Səfəvi dövlətinin banisi Şah İsmayıl Xətainin 1501-ci ildə Təbrizdə taxta çıxmasından sonra verilib. Bildirilir ki, Şirvanı ələ keçirən İsmayıl Ağqoyunlu hökmdarı Əlvənd Mirzənin Naxçıvana 30 min nəfərlik qoşunla yürüş etdiyi xəbərini alır və dərhal özünün 7 minlik seçmə qızılbaş süvarisiylə Naxçıvan istiqamətinə hərəkət edir. İndiki Şahtaxtına yaxın yerdə – "Şərur düzü"ndə qarşılaşan Səfəvilər özlərindən 4 dəfə artıq ağqoyunlulara qalib gəlirlər və bununla da qızılbaşların Təbrizə yolu açılır. 1501-ci ilin payızında Arazı keçərək Təbrizi tutan qızılbaşlar İsmayılı taxta çıxararaq, onu şah elan edirlər və bununla da Azərbaycan Səfəvi dövlətinin əsasını qoyurlar.
Şahtaxtıda əsrlərdir dildən-dilə keçən rəvayətə görə, İsmayıl Şirvandan Naxçıvana gələndə də və "Şərur düzü"ndəki qələbəsindən sonra da bu kəndin kənarında indi "İydəli Pir" adlandırılan, əsasən iydə ağaclarından ibarət meşəlikdə düşərgə salmış və buna görə də kənd sonralar "Şahı taxta çıxaran yer" – "Şahtaxtı" adlandırılmışdır…
Başqa rəvayətlər isə Şah Abbasın, Nadir Şah Əfşarın və Ağa Məhəmməd Şah Qacarın Azərbaycanın cənubunu Arazın məhz bu hissəsindən keçərək şimal istiqamətində hərəkət etmələri və müvəqqəti dayanacaq kimi Şahtaxtı ərazisini seçmələri ilə bağlıdır. Demək olar ki, hər üç şahla bağlı rəvayətlər mahiyyət etibarilə eyni məzmunu ifadə edir və kəndin adı da şah taxtlarının müvəqqəti olaraq bu ərazidə qurulması ilə izah olunur.
Tədqiqatçılar – Naxçıvan ərazisinin toponimlər sistemini araşdıran AMEA-nın Naxçıvan bölməsinin İncəsənət, Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun "Onomastika" şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru hörmətli Adil Bağırov isə "Naxçıvanın oykonimləri" adlı kitabında Şahtaxtı kəndinin həm xalq, həm də elmi etimologiyasını verib. O, xalq etimologiyasında "Şahtaxtı" sözünün "şahın taxtı", "şahın oturduğu yer" mənasında işləndiyini, elmi etimologiyada isə "hündür, uca yer" anlamını verdiyini yazıb. Tanınmış alim Q.Qeybullayevin "Şahtaxtı" sözünün farsca "şah" və Azərbaycanca "taxt" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib, "dağ döşündə çıxıntı", "dağ döşündə düzənlik" kimi işləndiyi fikrinə istinad edən A.Bağırov yekunda özünün "hündür yerdə olan taxt, düzənlik" variantı üzərində dayandığını qeyd edib. O, fikrini belə əsaslandırıb ki, "Əlincəqala"nın zirvəsindəki düzənliyə də "Şahtaxtı" deyilir.
Digər tanınmış alim – hörmətli akademik Hacı Qadir Qədirzadə isə Babək rayonunun Cəhri kəndində "Şahtaxtı" adlı yerin olduğunu və Cəhridəki yerin daha çox Nadir şahın burada daş üzərinə çıxıb qoşununa müraciət etməsiylə bağlı rəvayətə əsaslandığını yazıb.
Bəlkə də elə ziddiyyətli məqamların çoxluğundandır ki, nə "Şahtaxtı"nın "dağ döşündə düzənlik" kimi izahını verən tədqiqatçılar yazdıqlarının həqiqət olduğunda israr ediblər, nə də xalq etimologiyasına əsaslanaraq "Şahtaxtı"nın "Şah taxtının qurulduğu yer" mənasında işləndiyi arqumenti üzərində duranlar söhbətin hansı şahdan getdiyini dəqiqləşdiriblər. Halbuki, indiyə qədərki elmi mənbələrdə adları çəkilən şahların Qafqaz istiqamətindəki marşrutları və düşərgə yerləri haqda kifayət qədər geniş məlumatlar, hətta xəritələr olsa da, hələlik onların sırasından yalnız Səfəvi Şahı İsmayılın "Şərur düzü"ndəki döyüş öncəsi Şahtaxtı kəndinə yaxın ərazidə düşərgə qurması faktı qeydə alınıb.
"Şahtaxtı" adının mənşəyi və tarixi haqda daha əsaslı, fundamental araşdırmalara aparıb çıxaracaq və indiyə qədərki rəvayətlərdən fərqli məlumata isə xüsusən İran tarixinin mükəmməl araşdırıcısı sayılan məşhur rus hərbi tədqiqatçısı Nikolay Konstantinoviç Smirnovun 1934-cü ildə yazılmış "Naxçıvan diyarının tarixi və etnoqrafiyasına dair materiallar" kitabında rast gəlinir. Sonralar hərbi kəşfiyyatçı olduğu üzə çıxan N.K.Smirnov bu kitabında "Şahtaxtı" adının Şah İsmayıldan daha əvvələ – əsası XIV əsrdə qoyulmuş "Nemətullahi" dərvişlərinə gedib çıxdığını və kəndin adının da məhz özünü "Şah" adlandıran dərvişin təkyəsinin burada yerləşməsi ilə bağlı olduğunu göstərib. O, həmçinin kəndin yanında "Şah bağı" adlı yerin və Arpaçayından Böyük-Düz istiqamətində "Şah arxı" adlı köhnə kanalın olduğunu da yazıb və bütün bunların hamısının eyni kökdən qaynaqlandığı fikri üzərində durub.
Təəssüf ki, rus tədqiqatçısının, daha doğrusu, nəyi qeydə almağın vacibliyini çox yaxşı bilən bu hərbi kəşfiyyatçının gözəl bir elmi tədqiqat mövzusu olacaq qiymətli fikirləri müstəqillik dövründə belə, hansısa səbəblərdən Azərbaycan alimlərinin diqqətindən kənarda qalıb və əslində, Naxçıvanın və Şahtaxtının orta əsrlər dövründə İslam dəyərlərinin təbliğində tutduğu çox vacib əhəmiyyətə işıq salan olduqca mühüm bir faktın üzərindən sükutla keçilib.
Qeyd edək ki, biz də elə Şahtaxtının adının mənşəyi ilə bağlı daha çox məhz N.K.Smirnovun üzərində durduğu və indiyədək araşdırılmamış variant istiqamətində axtarışlar aparmaq qərarına gəldik və xeyli maraqlı tarixi hadisələrlə, faktlarla rastlaşdıq.
Tanınmış arxeoloq Qəhrəman Ağayev 1979–1987-ci illərdə Şahtaxtı arxeoloji abidələr kompleksində tədqiqatlar aparmış, bu abidənin daha qədim dövrlərə aid olması qənaətinə gəlmişdir. 2007-ci ildən sonra başlayan arxeoloji qazıntılarla onun bu fikri təsdiqləndi.
Tarixi
İlk məskunlaşma dövrü keçən bir kəndin maraq və heyrət dolu tarixi…
Son vaxtlar istər Azərbaycanda, istərsə də Azərbaycandan kənarda Naxçıvan Muxtar Respublikasının Kəngərli rayonunun Şahtaxtı kəndi haqda geniş məqalələr, kitablar yazılır. Daha çox Şahtaxtıdan çıxan tanınmış şəxslərin özləri, ata-babaları barədə xatirə üslubunda yazılan bu məqalə və kitablarda, təəssüf ki, əksər məqamlarda kəndin özünün tarixi və adının mənşəyi ilə bağlı doğru olmayan, səthi xarakterli mülahizələr üzərində dayanılır, tədqiqatçıları yanlış istiqamətə yönəldən fikirlərə rəvac verilir. Halbuki, Azərbaycanın elmi-mədəni, ictimai-siyasi həyatında fövqəladə rol oynayan şəxsiyyətlər yetişdirməsiylə diqqət çəkən bu kənd həm də Naxçıvanın mühüm tarixi hadisələrə şahidlik edən ən qədim yaşayış məskənlərindən biri olub. Elə məhz qədim ənənələrə, deməli, həm də sağlam kökə, özülə sahibliyi səbəbindəndir ki, Şahtaxtı kəndinin adı Azərbaycanın, o cümlədən onun ayrılmaz hissəsi olan Naxçıvanın tarixində silinməz izlər qoyan yurd yeri kimi indi də seçilir, fərqlənir.
Araşdırmalar göstərir ki, tarixən bu kənd Naxçıvandan İrana, İrandan Naxçıvana gedib-gələn qədim karvan yolunun üzərində yerləşən əsas məntəqələrdən sayılıb. Üzərində taxta və dəmir körpülər tikilənədək, at və dəvə karvanları Araz çayının məhz bu hissəsindən – indiki Şahtaxtı kəndinin cənubundan suyu rahat şəkildə adlaya bilir, o tay-bu taya keçirdilər. Kəndin yaşlı nəsil nümayəndələrinin söylədiklərinə görə, Türkiyənin Bingöl dağlarından, təxminən, 3 min metr yüksəklikdən başlayan Araz çayının suyu Şahtaxtının cənubundan keçən hissəsində aramlaşar, xüsusən yay və payızın ilk ayında isə heç atların dizlərinə də çatmazmış.