cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İnformasiya müharibəsi
"Kontaktsız müharibə" adlandırılan informasiya müharibələrinin əmələ gəlməsini informasiyanın cəmiyyətdəki rolunun artması ilə bağlayırlar. 1940-cı illərdən tədricən tətbiqinə başlanan informasiya müharibələrinə tam keçidin 2010-cu ildə başa çatacağı proqnozlaşdırılır. Ekspertlərin fikrincə, informasiya tədricən təminedici üsuldan çıxaraq döyüş növünə çevrilir. Yaxın gələcəkdə düşmən üzərində üçtünlük informasiyaların alınması, onlara tez reaksiyanın verilməsi, real vaxt çərçivəsində düşmənin iqtisadi və müdafiə obyektlərinə atəş və informasiya zərbələrinin vurulması ilə əldə olunacaq. Bu baxımdan da analitiklər informasiya mübarizələrini iki hissəyə ayırırlar;
Dəqiq silahlardan fərqli olaraq informasiya qeyd edildiyi kimi daha çox dağıdıcı xarakter daşıyır və bütövlükdə döyüşən strukturları, iqtisadi və sosial sistemləri sıradan çıxarır. İnformasiya mübarizələrinin əsas özünəməxsusluğu isə ondan ibarətdir ki, tərəflər öz informasiya üstünlüklərini lazımi səviyyədə qoruyub saxlamaqla düşmənin informasiya sistemini dağıtmağa çalışırlar. Ekspertlərin fikrincə, informasiya mübarizəsində yüksək dəqiqlikli informaisiya resursları həm aktiv, həm də passiv müdafiə üçün yığcam proqramlardan ibarət sistemə malik olmalıdır. Düşmənin Hava Hücumundan Müdafiə və Raket Hücumundan Müdafiə Sisteminin aktiv və passiv təsir göstərə biləcək informasiyaları təkcə qorumaq deyil, onlara eyni zamanda əks təsir də göstərə bilməlidir.
Mirzə Babayev
Mirzəağa (Mirzə) Əbdülcabbar oğlu Babayev — Azərbaycan-sovet kino aktyoru və estrada müğənnisi, memar və ictimai xadim. Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (1992), "Şöhrət" ordeni laureatı (2002).
Həyatı
Azərbaycan estrada musiqisinin banilərindən biri Mirzə Babayev 1913-cü il iyul ayının 16-da Bakı şəhərinin Maştağa kəndində dünyaya gəlib. Mirzə Babayev İçərişəhərin "ağşalvarlılar" məhəlləsindəndir. Evləri İçərişəhərin M.Ə. Sabir küçəsində olub. Mirzə Babayev bakılı ola-ola, heç vaxt deməzdi ki, "mən bakılıyam". Başqalarına da deyərdi ki, "bakılıyam" deməyin, deyin "Bakıdanam". Çünki tam əsilli-köklü bakılı əslində çox azdı. Mirzə Babayev də həmçinin. Mirzə Babayevin atası- Əbdül Cabbar müasirliyin tərəfdarı olub, vaxtaşırı Parisə gedib-gələrmiş. Yeddi oğlu, bir qızı olub. Uşaqlarının təhsilinə ciddi fikir verib — demək olar ki, hamısı ya Peterburqda, ya da Moskvada təhsil alıb. Mirzə Babayevə musiqiyə maraq, yəqin ki, anasından keçib. Anası Sona xanım Xanlarova rəfiqələrini evə qonaq çağırarkən, onlar üçün qarmon çalarmış. Mirzə Babayev böyük səhnəyə çıxandan əvvəl, 1932-ci ildə təhsil aldığı Sənaye İnstitutunda, indiki AZİ-də, çıxış edirmiş. Natəvan meydanındakı indiki "Sabina" mağazasının yerində "Metropol" restoranı yerləşirdi, orda da çıxış edib. Özü də o vaxt restoranlara mikrofonlar hələ gəlib çatmamışdı, müğənnilər ruporla oxuyurdular. Mirzə Babayev Sənaye İnstitutunu bitirəndən sonra Əzimzadə adına Rəssamlıq Məktəbinə daxil olub. Musiqi ilə ciddi məşğul olmağa başlamazdan əvvəl, həm memar kimi, həm də rəssam kimi çalışıb. Müharibədən qayıdandan sonra (Yeri gəlmişkən müharibə vaxtı Mirzə Babayev Rostovda döyüşüb. Leytenant rütbəsi alıb, 4–5 medalla qayıdıb.) "Vətən" kinoteatrı, Gəncədə, Ağdamda bir neçə inzibati bina onun layihəsi üzrə tikilib. Nizami muzeyinin zallarının tərtibatında da iştirak edib.
M.Əzizbəyov adına Sənaye İnstitutunun memarlıq fakültəsində ali təhsil alıb. Mirzə Babayev Bakıda və Azərbaycanın digər şəhərlərində olan bir çox binaların və muzeylərin layihə müəllifidir. 1948-ci ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasına, məşhur müğənni Bülbülün sinfinə daxil olub. Hətta Bülbül istəyirmiş ki, onu opera müğənnisi kimi hazırlasın lakin Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti Tofiq Quliyevin dediyinə görə, Mirzənin səsi estrada mahnılarının ifası üçün daha uyğundur. Tofiq Quliyevin Daxili İşlər Nazirliyinin nəzdində yaratdığı caz orkestrində də çıxış edib. Mirzə Babayevin ilk estrada ifaçısı olması etiraf olunur amma nədənsə caz ifaçısı kimi qəbul edilmir. Halbuki Tofiq Quliyev musiqimizin bu mərhələsi haqqında danışanda həmişə onun adını çəkirdi. Ümumiyyətlə, Mirzə Babayev Tofiq Quliyevlə yaxın olub. Tofiq Quliyev isə bir çox filmlərin musiqisini bəstələyib. Deyirdi ki, əgər həmin filmdə Mirzə də çəkilirdisə, ssenari üzrə mahnı nəzərdə tutulmayanda da, bir mahnı yazırdım ki, onun ifası bu kino lentində də qalsın. "Dərviş Parisi partladır" filmində də belə olmuşdu. Dərvişin ekranda göründüyü ilk epizodda oxuduğu mahnı ssenaridə yox imiş, o mahnını Tofiq Quliyev, Mirzə Babayevə görə yazıb.
Uzun illər Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında çalışıb. 24 may 1960-cı ildə "Azərbaycan SSR əməkdar artisti", 4 mart 1992-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adlarına layiq görülmüş, iki dəfə "Humay" mükafatı laureatı olmuşdur. 2003-cü il yanvarın 13-də, 89 yaşında vəfat etmişdir.
300px|thumbnail|right|Mirzə Babayevin Səməd Vurğun küçəsindəki barelyefi
Yusifabad (Bostanabad)
Yusifabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Retiya
300px|thumb| Retiya, 117 -ci ildə Roma İmperatorluğunun əyaləti olaraq Retiya  (Retsiya;, ) — İtalyan yeparxiyasının bir hissəsi olan Roma İmperatorluğunun Tuna əyalətlərinin ən qərbində diotsez.
Sədərək nahiyəsi
Sədərək nahiyəsi — İrəvan əyalətinin İrəvan livasının nahiyəsi. Sədərək nahiyəsi 25 kənddən ibarət olmuşdur.
Retiya
Şərqdə Norik və Veneti ölkəsi, cənubda Transpadan Qaul, qərbdə Helvetiya və şimalda Almaniya ilə həmsərhəd idi. Buraya indiki Baden, Vurttemberq və Bavariyanın cənub hissələri, İsveçrənin şimal-şərq və şərq hissələri, Tirol və Lombardiyanın bir hissəsi daxil idi.
Qütb gündüzləri
Qütb dairələrində gündüzlər təqribi 6 ay davam edir. Şimal qütbündə bu hadisə 18 martdan 26 mart tarixlərində, Cənub qütbündə isə 21 sentyabrdan 23 mart tarixlərində baş verir.
Qütb gündüzləri və Qütb gecələri haqqında ilk elmi məlumatı qədim yunan astronomu Aderli Bion vermişdir.
Yusifabad (Bostanabad)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 233 nəfər yaşayır (52 ailə).
Bulbophyllum annamense
(Bulbophyllum annamense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İvan Şodoyev
İvan Vasilyeviç Şodoyev (Иван Васильевич Шодоев, ) — Altay yazıçı və jurnalisti, Altay Respublikasının Xalq yazıçısı.
Bulbophyllum annamense
Arealı
Bulbophyllum annamense növü Vyetnam üçün endemik növdür.
Sədərək nahiyəsi
Tarixi
Nahiyə XVIII əsrin əvvəllərində osmanlıların idarəsində olan İrəvan əyalətinin nahiyələrindən biri hesab edilir. 1728-ci il tarixli "İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri"ndə Sədərək nahiyəsi haqqında məlumatlar verilmişdi.
İvan Şodoyev
Həyatı
İvan Vasilyeviç Şodoyev indiki Dağlıq Altay Respublikasının Biysk qəzasının Ust-Kan aulunda kəndli ailəsində anadan olmuşdur. O, dövrün əksər gəncləri kimi, əmək fəaliyyətinə erkən başlamışdır. Artıq 14 yaşından komsomol işinə cəlb olunmuşdur.
1931-ci ildə orduya çağrılmış, xidmətdən sonra əvvəlcə regional "Oyrottın Komsomolı", sonra "Qızıl Oyrot" qəzetində çalışmışdır. Daha sonra Yaboganski zavodunun komsomol təşkilatının katibi işləmiş, "Jarlıkçı" qəzetinin redaktoru olmuşdur. Onun yaradıcılıq istedadı bu dönəmdə formalaşmışdır.
Sədərək nahiyəsi
Tarixi
1728-ci il tarixli "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə Sədərək nahiyəsində dümbülü əşirətinin Xatunkəhriz, Molla Xəlil, İsaxan, Dərəbəy, Yaqutxan, Söyüdlü, Hacı İslam, Bəy, Öküzbatır kəndlərində yaşadığı qeydə alınmışdır (1831-ci və 1842-ci illər)
İvan Şodoyev
Həyatı
Gələcək yazıçı bir müddət "Natsmen" kolxozunun komsomol təşkilatının katibi vəzifəsində çalışmış, Odessada Uşaq Kommunist Hərəkatı məktəbində oxumuşdur. İvan Şodoyev daha sonra çoxtirajlı "Komsomol Oirotii" qəzetinin (sonralar - "Krasnaya Oyrotia", ardınca - "Altaidın Çolmonı") redaktoru olmuşdur.
Sədərək nahiyəsi
Əhalisi
"İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri"ndə 23 yaşayış məntəqəsini əhatə etdiyi qeyd olunur və həmin ərazidə cəmi 178 ailə yaşamaqda idi. Əhalisi etnik mənsubiyyətinə görə deyil, dini mənsubiyyətinə görə quruplaşdırılmışdı; böyük əksəriyyəti müsəlmanlar (azərbaycanlılar) idi.
Gəliri
Sədərək nahiyəsinin illik gəliri həmin dövrün əskinasıyla 60 660 ağça təşkil edirdi.
İvan Şodoyev
Vəfatı
İvan Şodoyev 2006-cı ilin dekabrında ömrünün 93-cü ilində vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
İvan Şodoyev bədii yaradıcılığa uşaq hekayələri, nağıllar, xalq əfsanələrinin və rəvayətlərinin qələmə alınması ilə başlamışdır: "Koyonok", "Al-tyn Sume", "Bilirsinizmi?", "Irbizek", "İlk addımlar", "Karas" və s.
İvan Şodoyev sonrakı yaradıcılıq axtarışlarında real faktlara və hadisələrə arxalanaraq orijinal əsərlər yaratmışdır. Onun əsərləri milli tarixin dönüş nöqtələrini əks etdirir. Altay dilində iyirmidən çox bədii əsər, bir çox oçerk, publisistik məqalələr onun qələminə məxsusdur.
Yazıçının ilk romanı olan “Çətin illər” («Кызаланду jылдар») 1967-ci ildə nəşr olunmuşdur. Roman Altay xalqının XVII əsrdə Cungar hökmranlığına qarşı apardığı mübarizəyə həsr olunmuşdur, qəhrəmanları xalqın çoxəsrlik yaddaşında qorunub saxlanan əsl tarixi şəxsiyyətlərdir. Roman Altay xalqı arasında popul-yarlıq qazanmış və üç dəfə (1967, 1972, 1984) yenidən yayınlanmışdır.
“Dan işığında” («Тан алдында») romanı Dağlıq Altayda vətəndaş müharibəsindən və Sovet hakimiyyətinin qurulmasından bəhs edir. Romanın qəhrəmanları Ust-Kan kəndində yaşamış real insanlardır. Doğma kənd tarixindəki bu çətin dövr həmçinin "Keçdiyim yolun xatirələri" və "Qırmızı komendant" povestlərində avtobioqrafik cizgilərlə təsvir olunur.
“Kaçuk” (“Katerina”) povestini sevimli həyat yoldaşı Yekaterina Grigoriyevnaya həsr etmişdir.
İvan Şodoyev 2004-cü ildə Altay Respublikasının Xalq Yazıçısı adına layiq görülmüşdür.
İvan Şodoyevin bütün yaradıcılığı doğma yurduna və xalqına olan məhəbbətlə doludur. Yazıçının əsərləri Altay tarixini izləmək üçün zəngin material verir. Buna görə də o, haqlı olaraq Altay tarixi nəsrinin banisi hesab edilir.
Uummannak fiordu
Uummannak fiordu — Qrenlandiyanın qərb sahillərində yerləşən fiord. Fiord 70,57 ° ş. e., 53 ° q. u. yerləşir.
Ununluğu 160 km, eni isə 24 – 45 km arasında dəyişir.
Tektonik çuxurun dəniz suyu ilə dolması sayəsində meydana gəlmişdir. Oktyabrdan iyuna qədər buzla örtülü olur. Fiordda çoxlu sayda ada vardır.
Asfiksiya
300px|thumb|right|Boyunda, arteriya damarları da daxil olmaqla, sıxılmaya qarşı həssas olan bir neçə obyekt var. Asfiksiya ( — — nəbz; hərfən — nəbzin yoxluğu), və ya boğulma — kəskin tənəffüs çatışmazlığının ən ağır formasıdır. Bu zaman orqanizmə oksigen daxil olmur. Asfiksiyanın bir növü udma zamanı boğulma, ki xüsusi ilk yardım tələb edir (aşağıya baxın).
Ümumi məlumat
Asfiksiya qazlar mübadiləsinin pozulması, hipoksik və hiperkapnik sindromun inkişafı ilə gedən, tənəffüs və qan dövranı pozulmalarına gətirib çıxaran həyati təhlükəli vəziyyətdir. Patologiyanın əsasında tənəffüs mərkəzinin disfunksiyası, ağciyərlərə havanın daxil olmasına mexaniki maneə, tənəffüs əzələlərinin zədələnməsi durur. Səbəbindən asılı olmayaraq asfiksiyanın bütün növlərində və formalarında təxirəsalınmaz (bəzən həm də reanimasion) tədbirlərin həyata keçirilməsi tələb olunur. Çünki kəskin oksigen aclığının başlanmasından bir neçə dəqiqə sonra ölüm baş verə bilər. Tibbdə asfiksiya problemi noenatologiya, pulmonologiya, travmatologiya, toksikologiya, reanimatologiya və başqa sahələrdə aktualdır.
Asfiksiyanın təsnifatı
Boğulmanın (tənəffüs funksiyasının və hemodinamikanın pozulması) inkişaf sürətindən asılı olaraq kəskin və yarımkəskin asfiksiya ayırd edilir. Əmələgəlmə mexanizminə görə asfiksiyalar aşağıdakı növlərə ayrılır :
Udma zamanı boğulma (və onun ilk yardımı)
Udma zamanı boğulma yemək yaxşı çeynəmədikdə baş verir və yoldan çıxır və tənəffüs yollarını bağlayır.
Bəzi əl üsulları boğulma problemini həll edə bilər (aşağıda oxuyun).
Bundan əlavə, bazarda bəzi "anti-boğulma" cihazlar var (LifeVac və Dechoker).
Adi qurbanlara ilk yardım
Birinci hissə öskürəkdir.
Qurban öskürə bilmirsə, iki texnikanı əl ilə istifadə edin (aşağıdakı hər iki şəkilə baxın).
Daha yaxşı nəticə əldə etmək üçün onları növbə ilə birləşdirin: hər texnikanı təxminən 5 dəfə edin və digər texnikaya doğru dəyişin və bu növbələri davamlı olaraq təkrarlayın.
Hamilə və obez insanlar bu əl texnikalarının varyasyonlarına ehtiyac duyurlar (aşağıda oxuyun).
Körpələrin (1 yaşdan kiçik) bu əl texnikalarının dəyişməsinə ehtiyacı var (aşağıda oxuyun).
Boğulma davam edərsə, təcili tibbi yardım çağırın.
Hamilə və ya həddindən artıq obez insanlar üçün ilk yardım
Qurban öskürə bilmirsə, iki texnikanı əl ilə istifadə edin (aşağıdakı hər iki şəkilə baxın).
Daha yaxşı nəticə əldə etmək üçün onları növbə ilə birləşdirin: hər texnikanı təxminən 5 dəfə edin və digər texnikaya doğru dəyişin və bu növbələri davamlı olaraq təkrarlayın.
Boğulma davam edərsə, təcili tibbi yardım çağırın.
Qurban bir müddətdən sonra huşunu itirə bilər (aşağıda oxuyun), istifadə edərək: "ürək-ağciyər reanimasiyası, boğulmağa-qarşı". left|thumb|220x220px|"Arxaya şillələr": Adi qurbanlara gəlincə. Qurbanı bir əlinizlə dəstəkləyin (effektivliyi artırmaq üçün), və qurbanın bədənini mümkün qədər əymək. Sonra digər əlinizlə möhkəm sillələr vurun. center|thumb|380x380px|Boğulma əleyhinə sinə təzyiqləri: onları sinə sümüyünün aşağı yarısına güclə tətbiq edin.
Körpələr üçün ilk yardım (1 yaşa qədər)
Bu iki texnikanı körpələr üçün əl ilə istifadə edin (aşağıdakı hər iki şəklə baxın).
Daha yaxşı nəticə əldə etmək üçün onları növbə ilə birləşdirin: hər texnikanı təxminən 5 dəfə edin və digər texnikaya doğru dəyişin və bu növbələri davamlı olaraq təkrarlayın.
Boğulma davam edərsə, təcili tibbi yardım çağırın.
Qurban bir müddətdən sonra huşunu itirə bilər (aşağıda oxuyun), istifadə edərək: "ürək-ağciyər reanimasiyası, boğulmağa-qarşı, körpələr üçün" (1 yaşa qədər). center|thumb|400x400px|Solda: "Arxaya şillələr" ya vurur', körpə bir az başıaşağı əyilmişdir. Sağ: "Sinə təzyiqləri", iki barmaq sinə ortasının aşağı yarısına basır.
Qurban huşsuz olduqda
Müraciət edin: "ürək-ağciyər reanimasiyası, boğulmağa-qarşı" (normal, körpələr üçün deyil)
atau "ürək-ağciyər reanimasiyası, boğulmağa-qarşı, körpələr üçün" (1 yaşa qədər). (Aşağıda oxuyun).
Ürək-ağciyər reanimasiyası, boğulmağa-qarşı, normal
right|thumb|220x220px|Ürək-ağciyər reanimasiyasının sinə sıxılması. right|thumb|220x220px|Ürək-ağciyər reanimasiyasının ventilyasiyaları (xilas nəfəsləri). Körpələrdə körpənin ağzını və burnunu eyni vaxtda örtmək üçün ağızdan istifadə edin. Təcili tibbi yardım xidmətinə zəng etmək lazımdır.
Qurbanı üfüqi vəziyyətdə, üzü yuxarı qoyun.
Qurbana davamlı olaraq reanimasiyası edin:
Birincidən (30 sıxılma) başlayaraq bütün bu addımları davamlı olaraq təkrarlayın.
Ürək-ağciyər reanimasiyası, boğulmağa-qarşı, körpələr üçün (1 yaşa qədər)
Təcili tibbi yardım xidmətinə zəng etmək lazımdır.
Körpəni üfüqi vəziyyətdə qoyun, üzü yuxarı. Körpənin başı həmişə düz olmalıdır, irəli baxır.
Körpəyə davamlı reanimasiyası edin:
Birincidən (30 sıxılma) başlayaraq bütün bu addımları davamlı olaraq təkrarlayın.
Müxtəlif növ asfiksiyanın müalicəsi
Kompleks təxirəsalınmaz tədbirlər asfiksiyanın səbəblərinə və fazasına əsasən müəyyənləşdirilir. Mexaniki boğulmalarda, ilk növbədə havaaparıcı yolların keçiriciliyi bərpa olunmalıdır: toplanmış selik, qan, su, qida kütlələri, yad cismin traxeal aspirasiya, bronxoskopiya, xüsusi üsulların köməyilə kənarlaşdırılması; boyunda təzyiq göstərən ipin boşaldılması, dilin boğaza getməsinin qarşısının alınması və s. həyata keçirilir.
Sərbəst tənəffüs hərəkətləri və ürək fəaliyyəti dayandıqda ürək-ağciyər reanimasiyasına keçilməli, süni tənəffüs, ürəyin qapalı massajı icra olunmalıdır. Göstərişlər və texniki imkanlar olduqda traxeostomiya və ya traxeyanın intubasiyası tətbiq oluna, pasiyent sonradan ASV aparatına keçirilə bilər. Mədəcik fibrilyasiyasının inkişafı elektrik defibrilyatorundan istifadəyə əsas verir.
Asfiksiyanın mərhələləri
Asfiksiya zamanı hipoksiya, hiperkaphiya və asidoz müşahidə edilir.
Asfiksiyanın inkişaf etməsi 4 mərhələdə gedir.
Asfiksiyanın proqnoz və profilaktikası
Asfiksiyanın profilaktikası boğulmaya səbəb ola biləcək vəziyyətlərin yaranmasına yol verməməkdir: potensial təhlükəli xəstəliklərin erkən müalicəsi, döş qəfəsi travmalarının, mayelərin və yad cisimlərin aspirasiyasının, suisidlərin qarşısının alınması; toksik maddələrlə kontaktın istisnası (o cümlədən toksikomaniya və narkomaniyanın müalicəsi) və s. Keçirilmiş asfiksiyadan sonra pasiyentlərə bir çox klinik hallarda hərtərəfli qulluq və onların uzun müddət mütəxəssis nəzarətində olması tələb olunur.
Qara Bulaq-i Pəncə (Qürvə)
Qara Bulaq-i Pəncə — İranın Kürdüstan ostanı Qürvə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 539 nəfər yaşayır (114 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Sakslar
290px|thumb|right|Sakslar [[Reyn və Oder arasındakı ərazidə. V əsr.]] Sakslar və ya Saksonlar — qədim german tayfaları, III–IV əsrlərdə iki hissəyə ayrılmış və bir hissəsi cənuba – Almaniyaya, digər hissəsi isə qərbə getmişlər. Onlar eyni zamanda tarixdə skiflər və sarmatlar adlanmışlar. Saksların adlarından Almaniyada Saksoniya tarixi ərazisi adlanır. Britaniyada sakslar anqllar və yutlarla birlikdə ingilis etnosunun yaradılmasında iştirak etmişlər.
NGC 5542
NGC 5542, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Antirevizionizm (marksizm)
Antirevizionizm — Marksizm-Leninizm daxilində Stalin, Mao Tszedun və Ənvər Xocanın yaradıcılığı ilə əlaqəli nəzəri və praktik xətti müdafiə edən siyasi hərəkat. O, marksist revizionizmin və Eduard Bernşteynin ideyalarının əleyhdarıdır və Nikita Xruşşovun başlatdığı destalinizasiya prosesini pisləyir. Antirevizionizm tərəfdarları hesab edirlər ki, Stalin dövründə SSRİ-də Marks və Engels tərəfindən düşünülmüş və Lenin tərəfindən həyata keçirilən “elmi sosializm” həyata keçirilirdi. Antirevizionizmin tənqidçiləri bunu çox vaxt Stalinizmlə əlaqələndirirlər.
Tarixi
Antirevizionizm 1920-ci illərdə Stalinin Marks, Engels və Leninin nəzəriyyələrinin sintezi yolu ilə əsasını qoyduğu ideologiya olan marksizm-leninizm ideyaları ilə sıx bağlıdır. Məhz Stalin özünün “Leninizmin əsasları” kitabında leninizmi “imperializm və proletar inqilabı dövrünün marksizmi” kimi təyin etdi və bu prinsip marksizm-leninizmin əsasını təşkil etdi. O, həmçinin Marksın nəzəriyyəsinə əsaslanır ki, kapitalizm cəmiyyəti iki sinfə ayırır: burjuaziya (aristokratlar) və proletariat (işçi sinfi).
Antirevizionizm 1950-ci illərdə proletariat diktaturasını dəstəkləyən Marksizm-Leninizmi Stalinin şərhi, qısa müddətdə əhəmiyyətli iqtisadi dəyişikliklər, sənayeləşmə və kollektivləşmə üçün ideoloji manipulyasiyadan istifadə edilməsi və Kommunist Partiyasının bu cür təfsirinə əsaslanaraq düzgün inkişaf etmişdir. həmkarlar ittifaqları və digər əmək birliklərinin bütün sisteminin mərkəzi. Xruşşovun gəlişi və destalinizasiya ilə Stalinpərəst marksist-leninistlərin formalaşdırdığı antirevizionizm meydana çıxdı. Onun nümayəndələri SSRİ-nin kapitalizm və imperializm yoluna qədəm qoyduğuna inanaraq rəhbərliyini rədd edirdilər. Sonralar Alban və Çin antirevizionist hərəkatları da meydana çıxdı.
Digər ölkələrdə
Şimali Koreya İşçi Partiyası sovet tərəfdarı olsa da, Cənubi Koreya və ABŞ-la mübarizə apararaq antirevizionizmdə də iştirak edirdi. Kuba və Vyetnam kommunist partiyaları da sovetpərəst əhval-ruhiyyəyə baxmayaraq, antirevizionistlərdən dəstək aldı; xüsusilə Kuba Kommunist Partiyası Amerikanın antirevizionist Qara Pantera Partiyası ilə fəal qarşılıqlı əlaqədə idi.
Çində antirevizionizm dünya sosialist hərəkatlarının Çin millətçi hərəkatları ilə müttəfiq ola biləcəyini müdafiə edən və “bütün dünyanı Amerika imperializminə qarşı mübarizəyə” çağıran Maonun təlimləri ilə populyarlıq qazandı; bəzi antirevizionistlər hətta maoizmi leninizmin son təcəssümü hesab edirdilər. Lakin 1960-cı illərin əvvəllərində baş verən Çin-Sovet parçalanmasından sonra Çin antirevizionizmi ideologiyası sovet ideologiyasından kəskin şəkildə uzaqlaşdı.
Çindən başqa antirevizionizmin əsas mərkəzlərindən biri də Ənvər Xocanın dövründə Albaniya idi.
Kyuduno
Kyuduno — İtaliyada kommuna. Lombardiya bölgəsində, Berqamo əyalətində yerləşir. Milanın təxminən 60 kilometr (37 mil) şimal-şərqində və Berqamodan təxminən 15 kilometr (9 mil) cənub-şərqdə, Berqamo düzənliyi ilə Valkalepio arasında orta yolda yerləşir.
Poçt kodu — 24060.
Telefon kodu — 035.
Demoqrafiya
Əhalinin artımı:
Sinifsiz cəmiyyət
Sinifsiz cəmiyyət — müəyyən sosial-iqtisadi sinifləri olmayan cəmiyyət; kommunizmin məqsədlərindən biri. Həmçinin bu termini ibtidai icma cəmiyyətlərinə şamil etmək olar. Marksist nəzəriyyədə mühüm konsepsiya.
Marksist tərif
Marksist nəzəriyyədə ovçu-yığıcı qəbilə cəmiyyəti, ibtidai kommunizm sinifsiz idi. Hamısı bir qəbilə üzvləri kimi əsasən bərabər idilər və ibtidai istehsal üsulunun müxtəlif funksional istifadələri, nə qədər sərt və təbəqəli olsalar da, sadəcə öz saylarına görə sinfi cəmiyyət yarada bilməzdilər və yarada bilməzdilər. Kənd təsərrüfatına keçidlə məhsuldar qüvvələrin inkişafı prosesində artıq məhsul istehsal etmək, yəni təcili tələbatı ödəmək üçün lazım olandan artıq istehsal etmək imkanı yarandı. Marksizmə görə, bu həm də sinfi cəmiyyətin inkişafını mümkün edirdi, çünki artıq məhsul istehsalla məşğul olmayan hakim sinfi qidalandırmaq üçün istifadə oluna bilərdi.
Zinkeş (Bostanabad)
Zinkeş — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Capsella puberula
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Teymurlu (Üskü)
Teymurlu - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Üskü şəhristanı, İlxıçı bəxşi ərazisinə daxil olan kənd. Teymurlu kəndi Şahı adasında yerləşir.
Şərq quşəppəyi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kommunist cəmiyyəti
Marksizmdə kommunist cəmiyyəti və ya kommunist sistemi — yalnız qlobal miqyasda və ya dünya sosialist inqilabı tərəfindən kapitalizmin qlobal şəkildə məhv edilməsi nəticəsində əldə edilə bilən, prinsipin həyata keçirilməsi ilə xarakterizə olunan bir cəmiyyət və iqtisadi sistem növüdür. hər kəsdən qabiliyyətinə görə, hər kəsə ehtiyacına görə”, istehsal vasitələrinə ictimai mülkiyyət, planlı iqtisadiyyat, istehlak mallarına sərbəst çıxış, sinifsiz cəmiyyət, habelə dövlətin olmaması və əmtəə-pul münasibətləri onların mövcudluğuna ehtiyacın olmamasına, habelə cəmiyyətin hər bir üzvünün yaradıcılıqla həyata keçirilməsi üçün hərtərəfli imkanlara nail olmağa imkan verən şəraitlə əlaqədardır.
Malo Qusto
Malo Qusto — Fransa Liqa 1-də çıxış edən Lionun futbolçusu.
Akif Məmmədov (həkim)
Akif Alış oğlu Məmmədov (d. 17 aprel 1928; Şuşa, Azərbaycan SSR, SSRİ - ö. 1 oktyabr 1985; Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) - azərbaycanlı həkim, tibb elmləri doktoru (1968), professor (1970).
Həyatı
1928-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuş və Azərbaycan Dövlət Tibb İnistitutunun müalicə-profilaktika fakültəsini 1952-ci ildə bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə elə məzun olduğu il Xəzər Dəniz Hərbi Donanmasında həkim kimi başlamışdır. 1954-1964-cü illərdə Azərbaycan Virusologiya, Mikrobiologiya və Gigiyena İnistitutunda elmi işçi kimi çalışmış, 1964-cü ildən 1969-cü ilə kimi virusların biokimyası laboratoriyasının müdiri olmuşdur. Tibb elmləri namizədliyi üzrə dissertasiya işini 1963-cü ildə Professor Luryenin rəhbərliyində bioloji kimya üzrə tamamlamışdır. 1967-ci ildə tibb elmləri üzrə doktorluq dərəcəsini virusologiya üzrə etmişdir. Elmi rəhbəri Moskvada yerləşən Bax adına Bioloji Kimya İnistitutundan professor Gostev olmuşdur. 1969-cu ildən 1973-cü ilə qədər Azərbaycan Dövlət Tibb İnistitutunun bioloji kimya kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır. 1973-1975-ci illərdə Azərbaycan Parazitologiya və Epidemologiya İnstitutunun şöbə müdiri, 1975-1985-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutunda bioloji kimya kafedrasının müdiri vəzifələrində çalışmışdır. 1970-ci ildə Akif Məmmədova Moskvada yerləşən Ali Attestasiya Komitəsi tərəfindən bioloji kimya üzrə professor adı verilmişdir. Onun rəhbərliyi altında 16 elmlər namizədi hazırlanmışdır. 90-dan çox elmi əsərin müəllifi və 1985-ci ildə çap edilmiş “Biloji Kimya” dərsliyinin tərtibçisi olmuşdur.
İranəq (Bostanabad)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 2,616 nəfər yaşayır (602 ailə).
Sərab-i Şeyx Həsən (Qürvə)
Sərab-i Şeyx Həsən — İranın Kürdüstan ostanı Qürvə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 257 nəfər yaşayır (57 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Drona (film, 2008)
Drona — Abhishek Bachchan, Priyanka Chopra, Kay Kay Menon və Jaya Bachchanın baş rollarda oynadığı 2008-ci ildə rejissor Qoldie Behl tərəfindən çəkilmiş hind dilində super qəhrəman filmidir. Drona filminin xüsusi effektli çəkilişləri Çarlz Darbi və Devid Buşun rəhbərlik etdiyi EyeQube tərəfindən işlənib hazırlanmışdır. Filmdə Kalaripayattu, Chhau, Gatka kimi hind döyüş sənətləri və qılınc döyüşü səhnələri mövcuddur. Film Praqa, Bikaner, Maharaştra, Racastan və Namibiyada çəkilib.
Nort Texas FK
Nort Texas FK — Amerika futbol sisteminin üçüncü diviziyası sayılan ABŞ Birinci Liqasında çıxış edən peşəkar ABŞ futbol klubu. Klub MLS təmsilçilərindən olan "Dallas" klubunun ehtiyat komandası kimi fəaliyyət göstərir. Əsas komanda Texas ştatının Frisko şəhərində oynasa da, bu klub 2020-ci ildən etibarən Arlinqton şəhərində öz oyunlarını keçirir. Klub ev oyunlarını bir zamanlar "Texas Reyncers" beyzbol klubunun ev sahibliyi etdiyi Qloub Layf Park in Arlinqton stadionunda keçirir. Klub 2 noyabr 2018-ci ildə Birincli Liqanın qurucu üzvlərindən biri olaraq yaradılmışdır.
Tarixi
2 noyabr 2018-ci ildə "Dallas" klubu 2019-cu ildə yeni yaradılacaq futbol sisteminin üçüncü diviziyası sayılan ABŞ Birinci Liqasında çıxış etmək üçün bu klubu yaratdıqlarını açıqlamışdır. 6 dekabr 2018-ci ildə klub öz adının Nort Texas olacağını açıqlamış və klubun loqosunu təqdim etmişdir. Klub ilk mövsümündə heyətində "Dallas" klubunun gənc akademiya futbolçularının oynamasına baxmayaraq, liqanı çempion olaraq başa vurmuşdur. Həmçinin klub oktyabr ayında növbəti mövsümdə artıq "Dallas" klubunun ev oyunlarını keçirtdiyi Toyota stadionunda oynamayacaqlarını açıqlamışdır. Hal-hazırda klub amerikan futbolu komandası olan "Dallas Reneceyds" komandasının stadionu olan Qloub Layf Park in Arlinqton stadionunda ev oyunlarını keçirir.
Meksika quşəppəyi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum argoxanthum
(Bulbophyllum argoxanthum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum argoxanthum növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Kəndül (Bostanabad)
Kəndül — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə yaşayşı yoxdur.
Sübhi Bərəkat
Sübhi Bərəkat — Fransanın mandatı dövründə ilk Suriya prezidenti (1922–1925).
Capsella lycia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çizano Berqamasko
Çizano Berqamasko — İtaliyada kommuna. Lombardiya bölgəsində, Berqamo əyalətində yerləşir.
Əhalisi 5606 nəfər, əhalinin sıxlığı 801 nəfər/km²-dir.
Sahəsi 7 km² ərazini tutur.
Poçt kodu — 24034.
Telefon kodu — 035.
İsmayıl Şıxlı
İsmayıl Qəhrəman oğlu Şıxlı — Azərbaycanlı nasir, ədəbiyyatşünas, publisist, yazıçı, pedaqoq, ssenarist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1949), Azərbaycan SSR xalq yazıçısı (1984), Azərbaycan SSR komsomolu mükafatı laureatı (1976), filologiya elmləri namizədi (1954), Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı (1986, 1990), Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının sədri (1986–1987), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Ağsaqqallar Şurasının sədri (1991), M.F.Axundov adına ədəbi mükafat laureatı (1991).
Həyatı
İsmayıl Şıxlı 1919-cu il martın 22-də Qazaxın İkinci Şıxlı kəndində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. 1928-ci ildə Qazax rayonunun Kosalar kənd orta məktəbinə daxil olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1934–1936-cı illərdə Qazax Pedaqoji Texnikomunda oxumuşdur. Texnikomda təhsil alarkən 1935-ci ildə Lenin komsomolu sıralarına daxil olmuşdur. Qazax Pedaqoji Texnikomunu bitirdikdən sonra 1936–1937-ci illərdə Kosalar kənd orta məktəbində müəllimlik etmişdir. Daha sonra 1937-ci ildə V.İ.Lenin adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun dil və ədəbiyyat fakültəsində oxumuş və 1941-ci ildə ali təhsilini bitirmişdir.
Ədəbi yaradıcılığı
İlk mətbuat əsəri "Quşlar" şeiri 1938-ci ildə "Ədəbiyyat" qəzetində dərc olunmuşdur. Ədəbi yaradıcılığa 1947-ci ildə "İnqilab və mədəniyyət" jurnalında çap etdirdiyi "Həkimin nağılı" hekayəsi ilə başlamışdır. Bundan sonra dövri mətbuatda müntəzəm çıxış etmişdir. Əsərləri keçmiş SSRİ və xarici ölkə xalqlarının dillərinə tərcümə olunmuşdur.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
İctimai işlərdə fəal çalışmışdır. Bakı zəhmətkeş deputatları Sovetinin deputatı (1967–1969, 1983), Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı (1986–1995), Azərbaycan KP Bakı şəhər komitəsinin (1968–1970), Azərbaycan KP MK-nın (1986–1990), Azərbaycan Həmkarlar Şurası rəyasət heyətinin, SSRİ Yazıçılar İttifaqı idarə heyətinin üzvü seçilmişdir.
26 noyabr 1991-ci ildə təşkil edilən Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Milli Şurasının tərkibinə daxil edilmişdir.
Xidmətlərinə görə "Qızıl Ulduz" (1945), "Şərəf nişanı" (1971), "Qırmızı əmək bayrağı" (1979), II dərəcəli "Böyük Vətən müharibəsi" (1985) ordenləri və medallarla təltif edilmişdir. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Fəxri Fərmanını (1973) və Azərbaycan Respublikasının "Şöhrət" ordenini almışdır (04.07.1994).
Vəfatı
1995-ci il iyulun 26-da Bakıda vəfat etmiş, Fəxri xiyabanda dəfn olunmuşdur.
Xatirəsi
28 yanvar 2019-cu ildə Azərbaycan prezidenti İsmayıl Şıxlının 100 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında sərəncam imzalamışdır.
Tərcümələri
(türkcə və ruscadan)
Urmiya gölü körpüsü
Urmiya gölü körpüsü, Cənubi Azərbaycanda Urmiya gölü üzərində yerləşən bir körpüdür.
Gölün iki sahilini Şərqi Azərbaycan ostanı ilə Qərbi Azərbaycan ostanını arasında yerləşən köprü 1.276 m. uzunluğundadır və 2008-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Körpü Cənubi Azərbaycanın ən uzun körpüsüdür.
Silsilə (Qürvə)
Silsilə — İranın Kürdüstan ostanı Qürvə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 539 nəfər yaşayır (128 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Mətənəq (Bostanabad)
Mətənəq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 498 nəfər yaşayır (115 ailə).
Çizerano
Çizerano — İtaliyada kommuna. Lombardiya bölgəsində, Berqamo əyalətində yerləşir. Milanın təxminən 35 kilometr (22 mil) şimal-şərqində və Berqamodan təxminən 14 kilometr (9 mil) cənub-qərbdə yerləşir.
Əhalisi 5270 nəfərdir (2004-cü ilə görə), əhalinin sıxlığı 985 nəfər/km²-dir.
Sahəsi 5 km² ərazini tutur.
Poçt kodu — 24040.
Demoqrafiya
Əhalinin artımı:
Capsella grandiflora
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Abdulla Ələkbərov (bioloq)
Abdulla Mustafa oğlu Ələkbərov — Biologiya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Abdulla Ələkbərov 1912-ci ildə anadan olmuş, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində ali təhsil almışdır. A.Ələkbərov 1946–1967-ci ildə illərdə AMEA-nın Zoologiya İnstitutunda baş elmi işçi vəzifəsində çalışmış, namizədlik və doktorluq dissertasiyalarını Leninqrad Dövlət Universitetində müdafiə etmişdir. Abdulla Ələkbərov 1967-ci ildən ömrünün sonlarınadək Bakı Dövlət Universitetində tədris işləri üzrə prorektor, Biologiya fakültəsinin dekanı, Onurğasızlar və onurğalılar zoologiyası kafedralarının müdiri vəzifələrində çalışmışdırvə Şərəfsidir
Elmi yaradıcılığı
Abdulla Ələkbərovun əsas tədqiqat sahəsi herpetologiyadır. Onun "Azərbaycanın suda-quruda yaşayanları və sürünənləri" (1978) adlı monoqrafiyası (rus dilində) nəşr olunmuşdur. A.Ələkbərov 80-ə qədər elmi məqalənin müəllifidir, 10 nəfər biologiya elmləri namizədi hazırlamışdır. Abdulla Ələkbərov "Qırmızı ulduz", "Şərəf nişanı" ordenləri və bir sıra medallarla təltif olunmuşdur.
Bərmə Təpə (Qürvə)
Bərmə Təpə — İranın Kürdüstan ostanı Qürvə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 361 nəfər yaşayır (75 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Qaraziyaəddin
Qaraziyaəddin — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının şəhərlərindən və Çaypara şəhristanı şəhristanının paytaxtıdır. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 22,489 nəfər və 5,558 ailədən ibarət idi.
Burjua demokratiyası
Burjua demokratiyası — "solda", xüsusən də marksist sosial elmdə burjuaziyanın real hökmranlığı altında demokratiya, azadlıq və vətəndaşların bərabərliyi prinsiplərinin bəyan edilməsinə əsaslanan siyasi sistemin formasının təyini.
V. İ. Leninə görə, burjuaziyanın sinfi hökmranlığının forması — fərdi hüquq və demokratik azadlıqları yalnız sözlə elan edən, reallıqda isə formal siyasi bərabərliklə faktiki sosial-iqtisadi bərabərsizlik arasında ziddiyyətlə səciyyələnən burjuaziyanın diktaturasıdır. vətəndaşların, insanların istismarı və zülmü. Lenin daha publisistik üslubda burjua demokratiyasını:  "dar, kəsilmiş, yalançı, ikiüzlü, varlılar üçün cənnət, istismar edilənlər, kasıblar üçün tələ və hiylə" kimi xarakterizə edirdi.
Burjua demokratiyası proletariat diktaturasına və ya bütöv xalq dövlətinə əsaslanan "sosialist demokratiyası", "proletar demokratiyası", "xalq demokratiyası"na qarşıdır. Buna baxmayaraq, burjua demokratiyası marksistlər tərəfindən istismarçı cəmiyyətdə demokratiyanın ən inkişaf etmiş tarixi növü kimi tanınır.
Hazırda sosial elmdə üstünlük təşkil edən dildə yaxın və ya eyni anlayış "liberal demokratiya" termini ilə işarələnir.
Capsella × gracilis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum ascochilum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum ascochilum növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Myanma coğrafiyası
thumb|Myanmanın xəritəsi Myanma qərbdə Hindistan(1463 km) və Banqladeş lə(193 km), şimal-şərqdə Çinlə(2185 km), şərqdə Laosla(235 km) və cənub-şərqdə Tailandla(1800 km) həmsərhəddir. Cənubdan və cənub-qərbdən onun sahillərini Benqal körfəzinin, Moutama körfəzinin(Martaban) həmçinin Andaman dənizinin suları yuyur. Daxil olan adalarla birlikdə ölkənin sahəsi 678 min km² təşkil edir. Sahil xəttinin uzunluğu isə 1930 km bərabərdir.
Relyefi
left|thumb|[[İravadi çayı]] Myanma ərazisində olan yüksək dağların çox hissəsi keçilməz silsilələrdən ibarətdir. Nal formasında ölkənin, qərb, şimal və şərq sərhədləri boyu yüksələn dağlar şimalda maksimum yüksəkliyə malikdir. Ölkənin qərb hissəsində, Himalay dağlarından şimalda cənuba doğru Rakhayn Yoma (Arakan) və Baqo Yoma dağ silsilələri uzanır. Şərqdə isə Şan dağları formalaşmışdır. Dağlar ölkə ərazisinin böyük qismini əhatə edir. Dağ silsilələri və Şan yaylası məhsuldar Mərkəzi düzənlikləri iki hissəyə bölür. Çin sərhəddində, qərbi dağ sisteminin şimal hissəsində Myanmanın, eləcə də Cənub-Şərqi Asiyanın ən yüksək zirvəsi Kxakaborazi (5881 m) ucalır. Şan dağlarının orta hündürlüyü 900 metrdir. Şan dağlarının ən yüksək zirvəsi isə Pannon dağıdır (2563 m). Şan yaylasından bir neçə vulkanik silsilə keçir. Qərb bölgəsində isə palçıq vulkanları üstünlük təşkil edir. Ən böyük sönmüş vulkan Poupadır (1518 m). Benqal körfəzi sahilləri boyu ensiz Rakhayn duzüənliyi uzanır. Benqal körfəzində və Andaman dənizində yerləşən adalar qərb dağlıq sisteminin davamıdır.
Qızılcameydan (Bostanabad)
Qızılcameydan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Myanma coğrafiyası
İqlimi
Myanmada il mussonların təsirindən asılı olaraq üç mövsümə bölünür: rütubətli (noyabr-fevral), qızmar (mart-may) və yağışlı (iyun-oktyabr). Fevral ayından temperatur yüksəlməyə başlayır və daxili rayonlarda atmosfer təziqi düşür. Bu bölgələrdə toz fırtınıları müşahidə olunur. Oktyabr ayı üçün ölkə üzrə orta temperatur +26-dir. Ən soyuq ay yanvardır. Şan yaylasında yanvarda temperaturun göstəricisi sıfırdan aşağı düşür. Şimalda, dağlıq ərazilərdə 2-3 həftə qar müşahidə olunur. Qış mussonu yağıntı gətirmir və may ayına kimi quraqlıq olur.
Hidrologiyası
Əsas çaylar öz mənbəsini dağlardan götürür. Çaylarda suyun maksimum səviyyəsi musson yağışları zamanı müşahidə olunur. Bu mövsümdə daima daşqınlar qeydə alınır. Digər vaxtlarda bir çox çayların səviyyəsi düşür və ya quruyur. Sahil boyu ərazilərdə bataqlaşmış düzənliklər üstünlük təşkil edir. O üzdən dənizin qabarması bəzən 100 km məsafədən belə hiss olunur. Myanmanın böyük çayları: İravadi, Mekonq, Saluin, Sitaun və Çinduin. Gölləri azdır. Ən böyük gölü Şan yaylasında yerləşən İnledir. Ölkə çaylarının hamısı Hind okeanı hövzəsinə aiddir.
Qızılcameydan (Bostanabad)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,054 nəfər yaşayır (279 ailə).
Çividate al Piano
Əhalisi 4882 nəfər, əhalinin sıxlığı 542 nəfər/km²-dir.
Sahəsi 9 km² ərazini tutur.
Poçt kodu — 24050.
Telefon kodu — 0363.
1191-ci ildə kommuna ərazisində Cremona tərəfindən dəstəklənən Berqamo və Milanın dəstəklədiyi Brescia kommunaları arasında Rudiano döyüşü baş verib.
İtalyan tenor Eliodoro Bianki 1773-cü ildə Çividate al Pianoda anadan olub.
Səidabad (Bostanabad)
Səidabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bostanabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 3,199 nəfər yaşayır (913 ailə).
Avstriyalı Marqarita
Avstriyalı Marqarita (d. 10 yanvar 1480 — ö. 1 dekabr 1530) — Müqəddəs Roma imperatoru Maksimilyanın yeganə qızı. Habsburq Niderlandiyasının ilk qadın naibəsi.
Müqəddəs Roma imperatoru Maksimilyan və xanımı Burqonlu Mariyanın qızı olan Marqarita hələ 2 yaşında ikən anası vəfat etdi. 1496-cı ildə atasının istəyilə Kastiliya kralı Ferdinand və xanımı Kastilyalı İzabellanın oğlu və varisi Conla evləndirildi.
Bağça (Mahnişan)
Bağça - İranın Zəncan ostanının Mahnişan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 309 nəfər yaşayır (64 ailə).
Katalitik krekinq
Katalitik kreking- neft fraksiyalarının, yüksək oktan ədədli benzin, yüngül qazoyl və doymamış yağlı qazlar almaq üçün, katalitik termiki emalıdır.
Soyuq günəş (film, 2020)
Soyuq Günəş — 2020-ci ildə çəkilmiş Ləzgi filmi. Filmdə Yarmət və Yarqunatın inanılmaz sevgi hekayəsindən bəhs olunur. Ssenari və prodüserinin müəllifi olan Sədaqət Kərimova, filmi şəxsi vəsaiti hesabına yaradılıb. Layihə ləzgi xalqının ilk tammetrajlı bədii filmi hesab olunur. Filmdə ləzgi xalqının qədim adət-ənənələri və həyat tərzləri haqqında təsvirlər verilib.
Katalitik krekinq
Ümumi məlumat
Katalitik kreking- neftin dərin emalını təmin edən əsas proseslərdən biridir. Katalitik krekingin sənayeyə tətbiqi (20-ci əsrin 30-cu illərində ABŞ-da) (E. Qudri, 1936 il) uzunmüddətli istismara malik olan alümosilikat əsasında katalizatorların yaranmasına təsir göstərdi. Bu prosesin əsas müsbət cəhəti- onun böyük istismar çevikliyinə malik olmasıdır: propilen, izobutan və butilenlə zəngin olan yüksək oktan ədədli benzin və qazın alınması ilə neftin müxtəlif fraksiyalarının emalının mümkünlüyüdür: diqər proseslərlə əvəz olunmasının asanlığı, məs.: alkilləşmə, hidrokreking, hidrotəmızləmə, deasfaltlaşma və s. Neftin emalında krekingin belə universal olmağı onun neft emalında böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini göstərir.
Cavid Xaspoladov
Cavid Xaspoladov (Cavid Cavad oğlu Xaspoladov; 5 oktyabr 1959,Göyçay) — "Əməkdar jurnalist", Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, polis polkovniki, DİN Mətbuat Xidmətinin rəis müavini, "Mübariz keşikdə" qəzetinin və "Asayişin keşiyində" jurnalının redaktoru.
Katalitik krekinq
Xammal
Hal-hazirda katalitik kreking üçün xammal vakuum  qazoyludur –qaynama temperaturu 350-500 °C olan birbaşa qovulan fraksiya. Qaynamanın sonu xammalın tərkibində metalın qalması və kokslaşması ilə (0,3%-dən artiq olmamalıdır) təyin olunur. Fraksiya, kükürdlü birləşmələri yox etmək və kokslaşmanı azaltmaq  üçün əvvəldən hidrotəmizləməyə uğrayır. Bəzi (UOP, İFP) kimi kompaniyalarda ağır fraksiyaların katalitik krekinqi üçün bir sıra işlənib-hazırlanmış proseslər var –məs. Mazutun( 6-8% kokslaşmaya qədər). Xammal kimi hidrokreking qalığı da istifadə olunur, burada həmçinin xammal kimi deasfaltlardan, petrolatumlardan istifadə etmək olar.
Cavid Xaspoladov
Həyat və fəaliyyəti
Cavid Xaspoladov 1959-cu ildə oktyabrın 5-də Göyçay şəhərində müəllim ailəsində doğulub.
Ayrı-ayrı illərdə "Xalq qəzeti", "Azərbaycan", "Respublika" qəzetlərində xüsusi müxbir, şöbə müdiri, redaktor müavini, AzərTac-ın baş redaktorunun müavini vəzifələrində çalışıb.
Katalitik krekinq
Prosesin şərtləri
Katalizatorun xammala olan  sirkulyasiya nisbəti;-10:1-dir ( lift- reaktor qurğusu üçün), temperatur -510-540 °C, təzyiq- 0,5-2 atm. Temperatur-650-730 °C, təzyıq- 1-3atm.
Soyuq günəş (film, 2020)
Çəkiliş yerləri
• Filmin çəkilişi Qusarın Həzrə kəndində olmuşdur.
Cavid Xaspoladov
Həyat və fəaliyyəti
Sovet dönəmində SSRİ Jurnalistlər İttifaqına, müstəqillik illərində Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinə üzv seçilib. Mətbuatda jurnalistikanın müxtəlif janrlarında minlərlə yazısı, "Müxbir", "Universitetin elmi xəbərləri" və "Jurnalistika" məcmuələrində elmi məqalələri dərc olunub. C.Xaspoladov hazırda təqaüddədir.
Katalitik krekinq
Katalizator
Keçmiş nəsl qurğularında amorf,  kiçik kürəcik  katalizatorlardan istifadə olunurdu. Bunlar səthinin sahəsi 200 m2/g olan 3–5 mm-lik kürəciklərdir. Hal-hazirda seolittərkibli mikrosferik katalizatorlardan  istifadə olunur.( hissəciklərin ölçüsü. – 35-150 mkm-dir).Səthinin sahəsi 300-400 m²/q-dır. Bu, amorf alümosilikat matrisanın üzərinə çəkilmiş seolit komponentidir. Seolitin tərkibi 30%-dən çox deyildir. Seolit komponenti kimi ultrastabil Y seolitindən, bəzən benzinin oktan ədədini artırmaq üçün ZSM-5 seolitindən istifadə olunur. Bəzi şirkətlər katalizatorları hazırlayarkən seolitin tərkibinə komponent kimi nadir torpaq metalları da əlavə edirlər.Kreking katalizatorlarında katalizatorun yeyilməsini  azaldan əlavələr, koksun yandırılması zamanı regeneratorda əmələ gələn CO-nun sona qədər, yəni CO2-yə qədər yanmasını təmin edən promotorlar da olur.
Soyuq günəş (film, 2020)
Problemlər
2020-ci il martın 16-da filmin ləzgi və Azərbaycan dilində premyerası olacaqdı, lakin pandemiya səbəbindən premyera təxirə salınır. Film yaradıcıları pandemiyanın bitməsini real görmədikləri üçün, filmi YouTube platformasına yerləşdirməyi qərara alırlar.
Cavid Xaspoladov
Mükafatları
"Qızıl qələm" və "Araz" ali media mükafatlarına, "Kamil sənətkar" diplomuna layiq görülüb. 2002-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin sərəncamı ilə "İgidliyə görə" medalı ilə təltif olunub. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə 2008-ci ildə "Əməkdar jurnalist" fəxri adına layiq görülüb.
Katalitik krekinq
Reaktorun tipləri
Qurğular aparılan proseslərə görə fərqlənirlər.
Soyuq günəş (film, 2020)
Həmçinin bax
• Həzrə
Cavid Xaspoladov
Ailəsi
Ailəlidir, 2 övladı, 2 nəvəsi var.
Katalitik krekinq
Fasiləsiz regenerasiya qurğuları
Fasiləsiz regenerasiya qurğuları müxtəlif növlərə ayrılır:
Qızdırılmış xammal xüsusi girəcəkdə dispersləşir və burada çıxan katalizator seli ilə qarışır. Bundan sonra kreking məhsulu ilə katalizator garışığı xususi konstruksiyalı separatorun qaynayan qatında ayrılır. Qalıq məhsullar desorberdə buxarla desorbsiya olunurlar. Xammalla katalizizatorun kontakt müddəti  bir-neçə saniyə təşkil edir. Qurğu tipi- G-43-107.
Millisaniyə
Burada prosesin əsas xüsusiyyəti- lift reaktorunun olmamasıdir. Katalizator reaktora azalan sel axını ilə daxil olur, və katalizatorun hərəkəti istiqamətinə perpendikulyar olaraq xammal buxarları sovrulur. Reaksiyanın ümumi vaxtı bir neçə millisaniyə təşkil edir, bu da ( katalazator: xammal nişbətini artırmaqla) benzin fraksiyasının 60-65%-qədər artırılmasına imkan verir. Indiki zamanda lift-reaktorlar  ən mükəmməl hesab olunurlar. Burada oktan ədədi 91-92,5 olan benzinin çıxımı 50-55% təşkil edir, qaynayan qat təbəqəsi olan reaktorlarda  isə   oktan ədədi 91-92,5 olan benzinin çıxımı 49-52% təşkl edir.
Benzin
Katalitik krekingin 200-270 °C-dəki fraksiyası yüngül qazoyl hesab olunur. Bunun tərkibini onu aşağı setan ədədinə gətirən(bir qayda olaraq 20-25-dən yuxarı olmayaraq) böyük miqdarda –aromatik k/h təşkil edir. Bundan başqa, əvvəldən xammalın hidrotəmizlənməsi şəraitində, yüngül qazoylda müəyyən miqdarda (0,1-0,5%) kükürdlü birləşmələr olur.. Bu səbəbdən yüngül qazoyl böyük miqdarda dizel yanacaqlarının alınması üçün istifadə oluna bilməz. Dizel yanacaqlarında onun təklif olunan miqdarı 20%-ə gədərdir ( o da əgər yanacaqlarda kükürd və setan ədədinə görə ehtiyat varsa). Yüngül qazoylun bundan başqa tətbiq sahəsi-soba yanacaqlarının, gəmi yanacağının özlülüyünün azalması və hisin istehsalıdır.
Katalitik krekinq prosesi zamanı yüksək oktan ədədli benzin alınır.Bu benzinin tərkibində1% benzol və 20-25% aromatik karbohidrogenlər var,bu da ondan Avropa İttifaqının normalarına müvafiq(Evro-4,Evro-5)benzin almaq üçün istifadə etməyə imkan verir. Katalitik krekinqin ən böyük çatışmayan cəhəti tərkibində doymamış karbohidrogenlərin (30%-ə qədər) və kükürdün(0,1-0,5%) olmasıdır.Bu, yanacağın stabilliyinə mənfi təsir göstərir. Benzin tərkibində olan olefinlərə görə tez bir müddətdə polimerləşir və oksidləşir və buna görə digər benzin fraksiyaları ilə qarışdırılmadıqda istifadə oluna bilməz.
Katalitik krekinqin 200-2700C-dəki( daha az 200-350) fraksiyası yüngül qazoyl hesab olunur.Onun tərkibində çox miqdarda aromatik k/h-lərin olması setan ədədinin kiçik olmasına gətirib çıxarır( bir qayda olaraq 20-25). Bundan başqa tərkibində müəyyən miqdarda kükürd olduğundan(0,1-0,5%)ondan böyük miqdarda yanacaq hazırlanmasında istifadə etmək olmur.
Katalitik krekinqin  ağır qazoylu-270 °C-dən yuxarı temperaturda qaynayan fraksiyadır(320,350 daha az-az). Bu fraksiya tərkibində politsiklik aromatik k/h olmasına görə, (S-in müəyyən miqdarında) yüksək keyfiyyətli iynəvari koks almaq üçün kokslaşma prosesində gözəl xammaldır. Bu fraksiyanı bu üsulla istifadə etmək mümkün olmadıqda ondan soba yanacaqlarında istifadə edirlər.
Hüseyn Hüseynov (bioloq)
Hüseyn Əlipənah oğlu Hüseynov - Biologiya elmləri namizədi, professor