cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hüquqi fakt
Hüquqi faktların təsnifatı
Qanuni aktlar — insanların iradi prinsipi birbaşa konkret hüquqi nəticələrin ortaya çıxmasına yönəlməmiş mövcud hüquqi münasibətlər çərçivəsində davranışlarıdır. Ən aydın nümunə, hərəkətləri qanuni aktlar ola bilməyən bir iş qabiliyyəti olmayan şəxsin hüquqi aktıdır (belə bir şəxs şüurlu iradi qərar qəbul etmək qabiliyyəti olaraq tanınmadığı üçün), lakin bu şəxsin hərəkətləri hüquqi nəticələrə səbəb ola bilər. Başqa sözlə, yalnız hərəkət hüquqi nəticələrə səbəb olduqda, belə bir hərəkət qanuni sayılır. Beləliklə, stəkandan adi su içmək qanuni hərəkət deyil.
Hüquqi aktlar — hüquq münasibətləri subyektlərinin açıq şəkildə hüquqi münasibətlərin yaranmasına, dəyişməsinə və ya dayandırılmasına yönəlmiş hərəkətləri (şüurlu). Qanuni aktlar kiminsə iradəsinin ifadəsidir və əməliyyatlara və inzibati aktlara bölünür. Əməliyyatlar yalnız mülki hüquqi nəticələrə, inzibati aktlar inzibati nəticələrə də səbəb ola bilər.
Müəyyən bir qanuni münasibətlərin yaranması üçün bir deyil, bir neçə şərt (hüquqi faktlar toplusu) tələb olunduqda, mürəkkəb, mürəkkəb faktlar hüquqi tərkib adlanır.
Qanuni faktlar arasında hüquqi dövlətlər də vardır (hərbi xidmətdə, evli, qohumluqda, axtarışda və s.)
Hüquq strukturları
Hüquqi faktların məcmusu hüquq tərkibi adlanır və hüquq tərkibinin bir hissəsi olan hər bir hüquqi fakt müstəqil mənaya malikdir. Qanuni strukturlar sadə və kompleksə bölünür. Sadə olanlar, hüquqi faktları istənilən ardıcıllıqla ola bilən hüquqi strukturlardır. Mürəkkəb hüquqi strukturlarda hüquqi faktların həyata keçirilməsi xüsusi bir ardıcıllıqla baş verir. Mürəkkəb bir qanuni quruluşun nümunəsi inzibati akt əsasında bağlanmış müqavilədir. Bu qanuni quruluşun ortaya çıxması və mövcud olması üçün bu iki ünsür zəruridir və inzibati akt müqavilənin bağlanmasından əvvəl mütləqdir. Bu kompozisiya növü SSRİ-də bir planlaşdırma və inzibati sistem altında çox inkişaf etmişdir. Başqa bir nümunə, hərracın və bir auksionun nəticəsinə əsasən müqavilənin birləşməsidir.
Çalılıçələbiyanlı (Marağa)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 161 nəfər yaşayır (20 ailə).
Aqronom
Aqronomun əsas vəzifəsi torpağın xassəsləri və kənd təsərrüfatı bitkilərinin tələbi əsasında torpaq münbitliyinin fasiləsiz artımını təmin edən aqrotexniki və meliorativ tədbirlər sistemini həyata keçirməkdir.
Heydər Bulqakov
Bioqrafiya
1956-cı ildə Krım tatarlarının sürgün edilməsindən sonra Özbəkistanda anadan olmuşdur. 1972-ci il Riyaziyyat Olimpiadasında dərəcə əldə etdikdən sonra fizika və riyaziyyat liseyində bitirib Novosibirsk Dövlət Universitetinə daxil olur. 1978-ci ildə Novosibirsk Universitetinin Riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir. 1978-1993-cü illərdə aparıcı tədqiqatçı, əvvəlcə Hesablama Mərkəzində (1978-1980), 1980-ci ildən sonra isə Riyaziyyat İnstitutunda tədqiqatçı vəzifələrini tutur.
Tətbiqi Riyaziyyat kafedrasında əvvəlcə doktorluq (1982), sonra elmlər doktoru (1989) dərəcəsi almışdır. 1976-1993-cü illərdə əvvəlcə tələbəsi, daha sonra həmkar kimi professor Serqey Qodunov ilə birlikdə çalışır. Rusiyada bir kompüter tətbiqi olaraq inkişaf etdirdiyi texnoloji üsullar sənayedə, xüsusilə mühərrik, kimya, avtomobil, aviasiya və hərbi sənayedə tətbiqini tapır. Tədqiqat mərkəzinin koordinatorlarında çalışır. Çoxsaylı milli və beynəlxalq konqreslərdə təşkilatçı və natiq kimi iştirak etmişdir. 1998-ci ilin 9-21 avqust tarixlərində Antalyadakı NATO Elmi Hesablama Yay Məktəbi "Elmi Hesablamada Xəta Nəzarəti və Uyğunlaşma" İnstitutunun direktoru olur. Məktəbinin elmi nəticələrini Kluwer Academic Press və Christoph Senger (Münhen Texniki Universiteti, Almaniya) tərəfindən nəşr olunan "Elmi Hesablamada Xəta Nəzarət və Uyğunlaşma" kitabında tərtib etmişdir. Beynəlxalq elmi jurnallarda çoxsaylı elmi məqalələri dərc edilmişdir. 2000-2003-cü illərdə "Selçuk Jurnalı Tətbiqi Riyaziyyat" beynəlxalq elmi jurnalının icraçı redaktoru vəzifəsində çalışmışdır.
1993-cü ildə alim ailəsi ilə birlikdə Türkiyəyə köçür və Səlcuq Universitetinin Elm və Tətbiqi Riyaziyyat Fakültəsində riyaziyyat professoru olur.
1994-cü ildə Selçuk Universitetində Tətbiqi Riyaziyyat Araşdırma Mərkəzini qurur və 2003-cü ilin sonuna qədər bu mərkəzin direktoru olur. Bu mərkəzdə elmi bir heyət qurur və bu komanda ilə birlikdə kompüter dialoq sistemlərinə əsaslanan yeni tədris prinsipləri təsis edir. Ailəlidir və iki övladı var.
Rus, türk, özbək və ingilis dillərini bilir.
Gözəl Bayramlı
Gözəl Oruc qızı Bayramlı — azərbaycanlı ictimai və siyasi xadim; Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (AXCP) Rəyasət Heyətinin üzvü və sədrinin müavini; sabiq siyasi məhbus.
Həyatı
Gözəl Bayramlı 1962-ci il aprelin 27-də anadan olub.
Fəaliyyəti
Gözəl Bayramlı uzun illər Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (AXCP) Rəyasət Heyətinin üzvü və sədrinin müavini idi.
Həbs edilməsi
Gözəl Bayramlı 2017-ci il mayın 25-də Gürcüstandan Azərbaycana gələn zaman sərhəddə Dövlət Sərhəd Xidməti tərəfindən saxlanılıb.
2018-ci il yanvarın 23-də Qazax Rayon Məhkəməsinin Qərarına əsasən Gözəl Bayramlı 3 il müddətinə azadlıqdan məhrum edildi.
Bayramlı 2019-cu ilin martında əfv sərəncamı ilə azad edilmişdi. O, 7 oktyabr 2020-ci ildə ölüb.
Royan (İran)
Royan — İranın Mazandaran ostanının Nur şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 6,339 nəfər və 1,708 ailədən ibarət idi.
Vaqif İbrahim
Vaqif İbrahim (tam adı: İbrahimov Vaqif Əliyar oğlu) — şair, 1979-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan SSR Lenin komsomolu mükafatı laureatı (1976), M.Qorki adına Ümumittifaq mükafatı laureatı (1978).
Həyatı
Vaqif İbrahim 1945-ci il sentyabrın 30-da Şəki şəhərində doğulmuşdur. Burada orta təhsil aldıqdan sonra M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunu bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə jurnalist kimi başlamışdır. Sumqayıt şəhər radio verilişləri redaksiyasında redaktor (1968-1970), məsul redaktor (1971-1975), Əli Kərim adına Sumqayıt gənclik poeziya klubunun sədri (1970-1971), "Ulduz" jurnalı redaksiyasında ədəbi işçi (1975-1976), "Göyərçin" jurnalının məsul katibi (ömrünün sonuna qədər) olmuşdur. Eyni zamanda 1980-1983-cü illərdə Azərbaycan LKGİ MK nəzdində gənc yazıçıların respublika ədəbi birliyinə rəhbərlik etmişdir. Azərbaycan komsomolunun XXX–XXXI qurultaylarında nümayəndə, XXXI qurultayında respublika LKGİ MK-ya üzv seçilmişdir.
Baykal Amur magistralının fəxri inşaatçısı adına layiq görülmüşdü. SSRİ-Bolqarıstan "Drujba" jurnalı redaksiya heyətinin üzvü idi. 1983-cü ildə faciəli surətdə həlak olmuş, Sumqayıtda dəfn olunmuşdur.
SQ3R
SQ3R- Beş mərhələdən ibarət bir oxu anlama metodudur: survey (sorğu), question (sual), read (oxumaq), recite (əzbərdən demək) və review (nəzərdən keçirmək). Metod, Amerikalı təhsil filosofu Fransis P. Robinson tərəfindən 1946-cı ildə yazılmış Effektiv Tədqiqat kitabında tətbiq edilmişdir.
NGC 2487
NGC 2487, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əkizlər bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Vaqif İbrahim
Yaradıcılığı
ANA VƏ KÖRPƏ
Beşik; Yelkənli qayıq, Doğma ev ilk limanı. Anadır bu qayığın özülü: "kapitanı"…
Fumiko Ençi
Fumiko Ençi və ya digər adı ilə Fumiko Ueda – Yaponiya yazıçısı, dramatuqu və klassika tənqidçisi. Əsərlərinin əsas mövzusu qadınlardır.
Rüstəmküla
Rüstəmkola — İranın Mazandaran ostanının Behşəhr şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 11,306 nəfər və 3,055 ailədən ibarət idi.
Fumiko Ençi
Yazıçı kimi 1950-ci illərdə tanınmağa başlayıb. İkinci dünya müharibəsindən öncə isə bir sıra tamaşalar yazmışdır. Yazıçı qadın psixikasına olan yanaşması və müasir dövrün nəqlinə klassik allüziyaları ilə tanınır. Klassik ədəbiyyatın araşdırmaçısı olan Ençi "Gencinin hekayəsi" romanını müasir yapon dilinə tərcümə etmiş, bir çox tənqidi işlərin və esselərin müəllifi olmuşdur. Ən tanınan romanları "Qadın maskaları" və "Gözlənti illəri"dir. 1985-ci ildə fəaliyyətlərinə görə "Mədəniyyət ordeni" ilə təltif edilib.
Həyatı
Yapon dili üzrə mütəxəssis olan Kazutoşi Uedanın ikinci qızı kimi dünyaya gələn Fumiko uşaqlıqdan kitablarla və klassik ədəbiyyatın əhatəsində olub. Tez-tez xəstələndiyindən vaxtının çoxunu yapon klassiklərini, Edo dövrünün yazılarını, müasir dövrün Tanizaki və Naqai kimi müəlliflərin əsərlərini oxumuşdur. Ən böyük marağı teatra, xüsusilə, kabuki və şinqekiyə olub. 16 yaşından sonra təhsilini ev şəraitində davam etdirməyə qərar verib.
1930-cu ildə jurnalist və siyasi şərhçi Yoşimatsu Ençi ilə evlənərək soyadını Uedadan Ençiyə dəyişib. 1932-ci ildə qızı anadan olub. Evi 1945-ci ildə hava hücumu zamanı məhv olub və növbəti il ona uşaqlıq yolu xərçəngi diaqnozu qoyulub. İllərlə yataqda can çəkişib. Lakin uşaqlıqda az əlaqəsi qurduğu anası ilə yaxınlaşması onu həyatda saxlayan aspekt olub.
Müharibədən öncə
21 yaşında ilk tamaşası olan "Doğum yeri" (1926) pyesini yazıb. İki il sonra yazdığı "Təlatümlü bahar" pyesi Tsukiçi teatrında səhnələşdirilib. Onun bu ilk əsərləri quruluşuna və psixoloji yanaşmasına görə bəyənilib. Bundan sonra Fumiko dostları Okada Teiko və Miyake Yukiko ilə birlikdə trio qurub.
Evlilikdən sonra Fumiko hekayə yazmağa başlayıb. İlk hekayələri "Nichireki" və "Jimmin Bunko" kimi tanınmış jurnallarda nəşr olunub. Buna baxmayaraq, İkinci dünya müharibəsindən əvvəl roman yazarı kimi tanına bilməyib, lakin yapon qadının problemlərinə diqqət verməyə başlayıb. 1939-cu ildə "Külək kimi sözlər" adlı qısa hekayələr kolleksiyası, "Qadınların qışı" (1939) və "Yaponiya dağları" (1940) adlı romanları çapdan çıxıb.
Müharibədən sonra
Müharibə dövründə ədəbi fəaliyyəti çox az olub. 1949-cu ilə kimi yazı yazmayan Ençi nəhayət 1951-ci ildə iki bacının çöküşündən bəhs edən "İmperatriça Komyonun portreti" adlı hekayə çap etdirib. Ençinin ilk ciddi uğuru 1953-cü ildə nəşr olunan "Ac illər" adlı əsəri olub. Namərd bir kişi ilə olan evliliyində tələyə düşən bir qadından bəhs edən əsər dərhal diqqət cəlb edib və Ençiyə Qadınların Ədəbi Mükafatını qazandırıb.
1952-1957-ci illərdə yazıçı digər əsas romanı olan "Gözlənti illəri" üzərində işləyib. Ərinin mütləq hakimiyyəti altında yaşamalı olan qadının alçaldılmasını təsvir edən romanı yazarkən ana tərəfdən olan nənəsinin ona danışdığı real hekayələrdən bəhrələnib. Roman strukturuna və dramasına görə çox bəyənilib. Həmin dövrdə yazıçının digər tanınmış hekayəsi olan "Cadugər" (1956) nəşr olunub. Cəmi bir neçə səhifəlik hekayə orta yaşlı bir qadının portretidir. Hekayənin baş qəhrəmanı Çikako əri Keisaku ilə yadlaşsa da, onunla yaşamağa davam edir. Hətta öz pulunu özü qazanaraq evə artırma əlavə edir və ərindən izolyasiya şəraitində yaşayır.
Digər ən tanınan romanı olan "Qadın maskaları" (1958) quruluş, mövzular, personajlar, səhnələr baxımından ən uğurlu işlərindən biridir. Romanın özü 3 hissəli olub hər hissə No teatrından olan bir qadın maskasının adı ilə adlandırılıb. Hekayələr də üç müxtəlif dövrdə cərəyan edir: qədim, keçmiş və indiki. Roman fentezilərlə dolu olsa da, aydınlığına və dəqiqliyinə görə seçilir və "Gencinin hekayəsi"ndəki Rokuco xanımın epizodundan ilhamlanılıb.
Ençinin ədəbi karyerasının zirvəsi Shinchosha nəşriyyatı tərəfindən 1955-1968-ci illərdə nəşr olunan avtobioqrafik trilogiyasıdır: "Qırmızı fırıldaqçı" (1956), "Yaralı qanad" (1960) və "Göyqurşağı və qırğın" (1968). Sevgisiz evliliyə məhkum olan yazıçı qadından bəhs edən trilogiya onun kişilərlə olan münasibətlərini və xərçənglə mübarizəsini araşdırır. O, bu romanların avtobioqrafik olduğunu inkar etsə də, 1984-cü ildə nəşr olunan "Yalanlar və həqiqət: Yetmiş ildən çox" adlı şəxsi hesabatında bu trilogiyanın şəxsi təcrübələrinə söykəndiyi məlum olub. Ençi trilogiyasına görə 1969-cu ildə Tanizaki mükafatına layiq görülüb.
"Gencinin hekayəsi"ni 1968-72-ci illərdə müasir yapon dilinə tərcümə edən Ençi Yaponiyada klassik ədəbiyyat araşdırmalarına da töhfələr verib. Buna görə tələbələr arasında "Ençi Genci" təxəllüsünü qazanıb.
1979-cu ildə yazıçının "Stolsuz ailə" adlı uzun romanı nəşr olunub. Roman 1968-ci ildəki tələbə iğtişaşları zamanı baş verən bir insidentə əsaslanır. Baş qəhrəman böyük bir şirkətin meneceridir və qətllə təqsirləndirilən oğlunun hərəkətlərinə görə məsuliyyət daşımaqdan imtina edir. Romanın mövzusu Ençinin əvvəlki işlərindən fərqli olsa da, Ençinin fərdiçilik konsepsiyasına malikdir.
Oqtay Şamil
Şamilov Oqtay İmanqulu oğlu — şair, 1988-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1988).
Həyatı
Oktay Şamil 1944-cü il fevralın 17-də Ağsu rayonunun Bico kəndində anadan olmuşdur. Burada kənd orta məktəbini bitirmişdir (1950-1960). ADU-nun filologiya fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir (1962-1967).
Əmək fəaliyyətinə Şamaxı rayonu Həmyə kənd səkkizillik məktəbində müəllim kimi başlamışdır (1967-1968). "Yeni Şirvan" rayon qəzeti redaksiyası nəzdində yerli radio verilişləri şöbəsində təşkilatçı müxbir (1968), Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş redaksiyasında incəsənət şöbəsinin əməkdaşı kimi çalışmışdır (1969-1970). Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Şirkətində "Uşaq" və "Gənclik" redaksiyalarında şöbə müdiri və baş redaktor müavini işləmişdir.
İctimai məzmunlu ilk ciddi yazısı "Şamaxı" adlanır (1963). Ədəbi aləmə 1965-ci ildən dövri mətbuatda çap etdirdiyi şeirlərlə daxil olmuşdur. Əsərləri "İstoki" almanaxında, "Molodaya poeziya Azerbaydjana" antologiyasında işıq üzü görmüşdür. "İstək" adlı ilk kitabçası 1970-ci ildə çap olunmuşdur. Türkiyədə Diyanət Vaqfının ilk dəfə təşkil etdiyi micat yarışında xüsusi mükafata layiq görülmüşdür (1991). İran, Türkiyə, Bolqarıstan, Suriya mətbuatında şeirləri dərc olunmuşdur.
Oktay Şamil 1988-ci ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqının (indiki Azərbaycan Yazıçılar Birliyi) üzvüdür. Yazıçılar Birliyində 2 il Şirvan bölgəsinə rəhbərlik etmişdir (2003-2004). Bir il Yazıçılar Birliyi bədii tərcümə mərkəzində tərcüməçi işləmişdir (2005).
Oktay Şamilin sözlərinə bəstəkarlardan Elza İbrahimova, Eldar Mansurov, Tofiq Babayev, Ruhəngiz Qasımova mahnılar bəstələmişlər ("Sevgimiz elə bu qədərmiş", "Qayıt ana", "Yox, mən səni görməmişəm", "Bağışla", "Narıncı dünya", "Suraxanı", "Sevgi nədir bilərsən", "Bəyaz gecələr" və s.). Bu mahnıları xalq artistləri Flora Kərimova, İlhamə Quliyeva, Yalçın Rzazadə, Azər Zeynalov, "Qaya" vokal kvarteti, Səməd Səmədov, Türkiyəli müğənni Hayfı, bolqar müğənnisi Lili İvanova və başqaları ifa etmişlər. Oktay Şamilin mahnıları, eləcə də şeirlərindən ibarət poeziya buketi Azərbaycan radiosunun qızıl fondunda saxlanılır. "Sevgimiz elə bu qədərmiş" mahnısı Flora Kərimovanın ifasında qramofon valına yazılmışdır (1984).
Oktay Şamil 5 şeir kitabının və 1 seçilmiş əsərlər toplusunun müəllifidir.
Doğum günü (dəqiqləşdirmə)
Doğum günü və ya Ad günü bu mənalara gələ bilər:
Təzə İbiş
Təzə İbiş, İbiş — İbiş - Qars vilayətinin Qars qəzasında, indi Amasiya rayonunda kənd.
Tarix
Kənd rayon mərkəzindən 14 km şimal-qərbdə, Türkiyə sərhəddində yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. Kəndin digər adı Ayçınqılı olmuşdur. Kəndin sakinləri yalnız azərbaycanlılar olmuşdur. Erməni mənbələrində kənddə qarapapaqların yaşadığı göstərilir. Qarapapaqlar azərbaycanlılarn etnoqrafik qruplarından biridir.
Toponim şəxs adı əsasında əmələ gəlmiş antropotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Əhalisi
thumb|Ağbaba mahalının xəritəsi Kənddə 1897-ci ildə 118 nəfər, 1906-cı ildə 460 nəfər, 1914-cü ildə 568 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1916-cı ildə azərbaycanlılar qovulmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra kəndin sakinləri öz kəndlərinə qayıtmışdır. 1922-ci ildə kənddə 221 nəfər, 1926-cı ildə 300 nəfər, 1931-ci ildə 275 nəfər, 1970-ci ildə 382 nəfər, 1987-ci ildə 580 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1989-cu ilin yanvarında azərbaycanlılar öz doğma torpaqlarından ermənilər tərəfindən qovulmuşdur. İndi ermənilər yaşayır.
Yuxarı Çanaqbulaq (Marağa)
Yuxarı Çanaqbulaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Boqumil Şveliya
Boqumil Şveliya  — Sorb yevangelist keşişi, leksikoqraf, dilçi, publisist, uzun müddət Macierz Luzickanın sədri və Domovinanın həmtəsisçisi.
Bioqrafiya
thumb|Kottbusdakı Şimal qəbiristanlığı Şveliya ailəsinin məzarı Boqumil Şveliya 5 sentyabr 1873-cü ildə Drebkau şəhəri yaxınlığındakı Şorbus kəndində sorb ictimai xadimi Kito Şvelinin ailəsində anadan olmuşdur. 1896-cı ildə sorb gimnaziyasının şagirdləri üçün "Skhadzovanka" adlı XXII gənclərin yay düşərgəsi-festivalını təşkil etmişdi. 1898-ci ildə Lüteran seminariyasında teoloji təhsilini tamamladı. 1904-cü ildən o, Kottbusdakı vend kilsəsində kurat kimi çalışdı və burada müntəzəm olaraq Aşağı Sorb dilini təbliğ etdi. Onun təyin edilməsi Prussiya hakimiyyəti tərəfindən sorb dili və mədəniyyətinin sıxışdırılmasının ən yüksək həddə çatdığı bir vaxta təsadüf edirdi. 1891-ci ildən yaranmış milli şüurlu Gənc Sorb hərəkatının bir hissəsi kimi hiss edən Şveliya bu əlverişsiz şəraitdə sorbların mədəni maraqları ilə intensiv şəkildə məşğul olurdu. Şveliya 1908-ci ildə şəhəri tərk etməli oldu, çünki o, yalnız alman dilində dualar oxumaqdan imtina etdi. Daha sonra 1913-cü ildə Dissendə pastorluğu qəbul etməzdən əvvəl bir neçə il Nochtendə vikar kimi çalışdı. 1906 və 1911-ci illərdə Boqumil Şveliya iki hissədən ibarət “Aşağı sorb dili dərsliyi”ni nəşr etdirdi. 1912-ci ildə sorb mədəni-ictimai təşkilatı Domovinanın yaradıcılarından biri olmuşdur. Eyni zamanda, o, sorb "Pratyja" və "Nowy Casnik" qəzetlərində məqalələr yazırdı. Sorb kilsələri üçün "Wosadnik" dualar və nəğmələr toplusunu nəşr etdi. Sorb yazıçı və şairlərin əsərlərini dərc edən "Serbska knigłownja"(Sorb kitabxanası) ədəbi jurnalını təsis etdi. İki dünya müharibəsi arasındakı dövrdə o, 1930-cu ildə nəşr olunan Alman-Aşağı sorb lüğətinin nəşri üzərində işləmişdir. 1933-cü ildə nasistlər hakimiyyətə gəldikdən sonra Almaniyadakı slavyan azlıqların ictimai təşkilatlarına və mədəni fəaliyyətlərinə təzyiqlər başladı. 1937-ci ildə Domovina təşkilatının fəaliyyəti qadağan edildi. Boqumil Şveliya Aşağı sorb dilində təbliğ etmək qadağan edildi, bundan sonra Diessendəki xidmətini tərk edib Rudolştadta köçməyə məcbur oldu. Bu müddət ərzində o, Aşağı Sorb mədəniyyətini və ədəbiyyatını qorumaq üçün şairə Mina Vitkoits və jurnalist Frik Latk ilə gizli əməkdaşlıq edirdi. 1946-cı ildə Domovinanın Aşağı Sorb bölməsinin yenidən qurulmasında iştirak edib və 1947-ci ildən Nowy Casnikin redaktoru olub. Boqumil Şveliya 1948-ci il mayın 20-də Rudolştadt dəmiryol vağzalında insultdan vəfat edib.
Rinə (Mazandaran)
Rinə — İranın Mazandaran ostanının Amul şəhristanının Larican bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 860 nəfər və 259 ailədən ibarət idi.
Konstantin Qlinka
thumb|К. Qlinka, 1927 Konstantin Dmitriyeviç Qlinka (1867–1927) — rus və sovet torpaqşünası, geoloq, professor və SSRİ EA-nın üzvü.
Elmi fəaliyyəti
K. D. Qlinka torpaqşünaslığa dair 1908-ci ildə nəşrdən çıxmış və altı dəfə təkrar nəşr olunmuş fundamental dərsliyin müəllifi olmuşdur. K. D. Qlinka Novo-Aleksandriyski, Voronej və Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) kənd təsərrüfatı institutlarının torpaqşünaslıq kafedralarının müdiri vəzifəsində çalışmışdır. O, V. V. Dokuçayev adına Torpaqşünaslıq İnstitutunun təşkilatçılarından biri olmuşdur. K. D. Qlinka rus və sovet torpaqşünaslıq elminin ideya və metodlarının xarici ölkələrdə populyarlaşdırılmasında görkəmli rol oynamışdır.
NGC 965
NGC 965, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Zərgərməhəllə
Zərgərməhəllə — İranın Mazandaran ostanının Babül şəhristanının Laləabad bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 425 nəfər və 110 ailədən ibarət idi.
Aşağı Çanaqbulaq (Marağa)
Aşağı Çanaqbulaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Qaraağac bölgəsinin Quruçay kəndistanında, Qaraağac qəsəbəsindən 35 km simal-qərbdədir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 83 nəfər yaşayır (16 ailə).
Cobra BMT-2 APC
Cobra BMT-2 (fa: کبرا بی‌ام‌تی-۲‎) 30 mm-lik avtomatik top və ya ZU-23-2 zenit silahı ilə silahlanmış İran istehsalı olan zirehli transportyordur.
Tarix
Kobra, 1996-cı ilin mayında İran Silahlı Qüvvələri ilə səhra sınaqlarına başladı. 1997-ci ilin iyul ayında İran Prezidenti Haşimi Rəfsəncani rəsmi olaraq BMT-2- ilə birlikdə, həmçinin Zülfüqar əsas döyüş tankının və Borag zirehli transportyorlarının istehsalını həyata keçirəcək bir istehsal xətti açdı.
İstifadəçilər
🇮🇷
II Henri Plantagenet
II Henri — Plantagenetlər sülaləsinə mənsub ilk İngiltərə kralı.
Fəaliyyəti
II Henri (1154 – 1189) öz hakimiyyəti altında geniş mülkləri birləşdirir: İngiltərədən başqa, Normandiya, Anju, Men, Turen, Puatu və Akvitaniya ona tabe idi. Bəzən Plantagenetlərin dövlətinə Anju imperiyası deyirdilər. Böyük maliyyə ehtiyatları olan və cəngavərlərə, şəhərlilərə, azad kəndlilərə arxalanan II Henri İngiltərədə feodal pərakəndəliyinə son qoydu, şerif vəzifəsinə isə xırda və orta feodalları təyin etməyə başladı.
Dövlətin mərkəzləşdirilməsində II Henrinin islahatları da böyük rol oynamışdı. Ilk növbədə kral məhkəməsini gücləndirmək üçün o, məhkəmə islahatı keçirir. Islahatın mahiyyəti ondan ibarət idi ki, hər bir azad adam müəyyən ödənc verməklə öz işini malikanə məhkəməsindən kral məhkəməsinə keçirə bilərdi. Malikanə məhkəməsində " Tanrı məhkəməsi" nin köməyilə işə baxılırdısa kral məhkəməsində işə andlılar baxırdı. Nəticədə senyor kuriyalarının nüfuzu aşağı düşür. Kral kuriyası bütün senyor məhkəmələri üçün ali appelyasiya orqanı olur, lakin kral məhkəməsi villanlar üçün deyildi, onlar öz senyorlarının məhkəməsinə tabe idilər.
Kral kuriyasının məhkəmə səlahiyyətlərinin genişlənməsi kralın gəlirlərini xeyli artırdı, lakin əhalinin müəyyən hissəsi kral hakimləri tərəfindən tətbiq olunan cərimələrdən əziyyət çəkirdi. Kral məhkəmələrinin məhkəmə praktikası prosesində ümumi hüquq (common law) – yəni bütün ölkə üçün kral hüququ işlənib hazırlanır; bu hüquq yerlərdə tətbiq olunan hüququ tədricən sıxışdırır.
II Henri həmçinin hərbi islahat da keçirir. Belə ki, kralın xeyrinə feodalların hərbi xidməti xeyli məhdudlaşdırılır (kiçik müddətlə), bunun əvəzində isə onlar xüsusi pul ödənci – " qalxan pulu " verməli idilər. Bu pulla kral cəngavərləri muzdlu xidmətə cəlb edirdi. Bindan başqa kralın göstərişi ilə hər bir azad əmlakına müvafiq silaha malik olmalı idi və kralın çağırışı ilə yürüşə hazır olmalı idi.
II Henrinin kilsə məhkəmələrini dövlətin nəzarəti altına almaq cəhdi uğursuz oldu. Bu zəmində o, ingilis kilsəsinin başçısı, Kentenberili arxiyepiskop Tomas Beketlə toqquşmalı oldu. Bu mübarizə gedişində Beket kralın gizli göstərişilə öldürüldü. Papa məsələyə müdaxilə edəndən sonra II Henri islahatsan əl çəkməli oldu.
İngiltərədə mərkəzi hakimiyyəti möhkəmlədən II Henri İrlandiyanın istilasına başladı. 1169-cu ildə ingilis baronları yürüşə çıxdı. Onların ilk uğurlarından sonra 1171-ci ildə kral özü İrlandiyaya gəldi və yerli klan başçıları onun hakimiyyətini tanıdı, lakin faktik olaraq, ingilislər adanın cənub – şərq sahilboyu torpaqlarını ələ keçirdilər və burada " Peyl " (hərfən cəpərə alınmış) adlı rayon yaratdılar. Buradan ingilis cəngavərləri İrlandiyanın digər vilayətlərinə yürüş edirdilər.
Zirab
Zirab — İranın Mazandaran ostanının Savadkuh şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 18,216 nəfər və 4,764 ailədən ibarət idi.
II Henri Plantagenet
Fəaliyyəti
II Henri İngiltərənin şimal qonşusu Şotlandiyanı da tabe etdirməyə cəhdlər edirdi. Davamlı sərhəd müharibələri gedişində o, şotland kralı Vilyam Levi əsir götürdü və 1174-cü ildə onu müqavilə imzalamağa məcbur etdi. Müqaviləyə görə Vilyam vassal andı içdi, lakin kifayət qədər feodallaşmış və mərkəzləşmiş dövlət olan Şotlandiya tezliklə vassal asılılığından çıxdı. İngiltərəyə əks olaraq o, Fransa ilə yaxınlaşdı və sonralar (XIII – XIV əsrlərdə) antiingilis ittifaqında birləşdi.
Normandlılar və Fransadan gəlmələr İngiltərə əhalisi ilə dərhal çuğlaşmadı. XII əsr boyu krallar rəsmi aktlarda öz təbəələrinə müraciətdə " fransızlar və ingilislər " deyə müraciət edirdilər, lakin XII əsrin sonuna doğru yerli əhali ilə normand istilaçıları arasında etnik və dil fərqləri faktiki yoxa çıxır. Fransız elementi təşəkkül tapmaqda olan ingilis xalqının etnik tərkibinə daxil olur və vahid əhali tipi yaranır. İngiltərə əhalisinin əsas hissəsinin – kəndlilərin, şəhərlilərin və feodalların böyük bir hissəsinin dili ingilis dili idi. Yalnız əyanlar, kral əshabələri və hüquqşünaslar fransız dilindən istifadə edirdilər. Dövlət idarələrində rəsmi dil latın və fransız dili idi.
Daşbulaqbazar (Marağa)
Daşbulaqbazar — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 270 nəfər yaşayır (55 ailə).
Azərbaycan zadəganlığı
thumb|150px|Qarabağ taxtına iddiaçı [[Cəfərqulu xan Cavanşir]] Azərbaycan zadəganlığı — azərbaycanlılar arasında tarixən zadəganlıq titulları daşıyan şəxslər və onların nəsillərinin təşkil etdiyi zümrə. Xanlıqlar dövründə Bakı xanlığını Bakıxanovlar, Qarabağ xanlığını Cavanşirlər, Şəki xanlığını Qara keşiş nəsli və Xoyskilər, Naxçıvan xanlığını kəngərli Naxçıvanskilər, Gəncə xanlığını Qacar qolu Ziyadoğlular idarə etmişdir.
Azərbaycandilli sülalələr dövrü
XIV əsrin sonlarında yaranan Şəki hakimliyini idarə etmiş Orlat sülaləsi azərbaycanlılaşmış türkdilli monqol sülaləsi idi. XVI əsrdən başlayaraq İran azərbaycan dilində danışan hökmdarlar və hərbçilər tərəfindən idarə edilirdi. Bu zaman fars dilinə idarəçilik, titul adları və hərbi terminologiyada bir çox azərbaycanizmlər daxil olmuşdur. İdarəçilik sahəsində Azərbaycan mənşəli sözlərə yüzbaşı, minbaşı, bəylərbəyi misal göstərilə bilər.
Səfəvi imperiyasında Azərbaycan dili hakimiyyətin, sarayın, qızılbaş hərbi təşkilatının və dini liderlərin dili, dövləti idarə edən sülalənin ana dili idi. Saray dilinin Azərbaycan dili olması nəticəsində paytaxt şəhərlərdə (Təbriz, Qəzvin və İsfahan) bu dilin istifadəsi təşviq edilirdi. Saray mərasimləri də Azərbaycan dilində aparılırdı. Səfəvilər dövründən başlayaraq Azərbaycan dili talış dilini daha güclü şəkildə sıxışdırmağa başladı və talış aristokratiyası Azərbaycan dilinin yayılmasına və tədrisinə dəstək verdi.
Qacarlar dövləti dövründə Azərbaycan dili sarayın və Azərbaycan tayfalarından təşkil edilmiş ordunun dili idi, fars dili ilə birlikdə hər iki sarayda (Təbriz və Tehran) geniş yayılmışdı. Qacar hökmdarları vəliəhd şahzadə olduqları zaman xidmət etdikləri Təbrizdə azərbaycanlıların əhatəsində türk dili, mədəniyyəti və adətlərinə daha çox bağlanır, taxta çıxdıqdan sonra özlərini Azərbaycan türkləri ilə əhatə edirdilər. Bunlardan biri olan Məhəmməd şah Qacar Fars və Şirazda "Əlahəzret Məhəmməd Şah-ı Türk-i Azərbaycan" adlandırılırdı.
Azərbaycan xanlıqları dövrü
200px|thumb|Azərbaycan xanlıqları XVIII əsrdə Azərbaycanda türk mənşəli sülalələrin idarə etdiyi xanlıqlar və sultanlıqlar mövcud olmuşdur. Bakı xanlığını Bakıxanovlar, Qarabağ xanlığını Cavanşirlər, Şəki xanlığını Qara keşiş nəsli və Xoyskilər, Naxçıvan xanlığını kəngərli Naxçıvanskilər, Gəncə xanlığını Qacar qolu Ziyadoğlular idarə etmişdir.
Qarabağ xanlığında bəylər 3 qrupa bölünürdü. Birinci qrupa birbaşa xan ailəsinin üzvləri (xanın qardaşları və onların uşaqları, xanın öz uşaqları və s.) daxil idi. İkinci qrupa Qarabağ xanlarının fərmanları ilə kənd, mahal, məliklik əldə edən şəxslər daxil idi. Birinci və ikinci qrup iyerarxiya baxımından üçüncu qrupdan yuxarıda idi. Azərbaycan xanlıqlarında bəylər, xüsusilə bəy nəslindən gələnlər sosial-iqtisadi həyatda mühim rol oynayır, xanın xəzinəsindən və ya onlara verilmiş xan torpağından gəlir əldə edirdilər. Onlar xana vergi vermədən torpaq ala, ticarətlə, kənd təsərrüfatı və başqa sahələrlə məşğul ola bilərdi. Bəylərin vəzifəsi həmişə xanların xidmətində olmaq idi.
Şahlar tərəfindən İlisu hökmdarlarına verilmiş sultan titulu Azərbaycan iyerarxiyasında xanla bəyin arasında yerləşirdi. Sultandan iyerarxiya baxımından aşağıda sultan ailəsinin nümayəndəsi olan bəylər, digər ailələrdən irsi bəylər, zadəgan irsi daşımadan bəy adlandırılanlar var idi. Sultan və bəylər qismən saxur, qismən türk-azərbaycan mənşəli idi.
XVIII əsrdə Dizaq mahalını idarə etmiş Məlik-Avanyanlar daha sonra İslamı qəbul etmiş və azərbaycanlılaşmışdır. XIX əsrin sonlarında bu nəsil xəttindən azərbaycanlılaşmış sülalələr — Məlikyeqanovlar, Məlikaslanovlar, Məlikabbasovlar gəlmişdir.
Müasir dövr
Azərbaycan tarixçisi Fərhad Nağdəliyev hesab edir ki, Rusiya imperatoru Nikolay Kəngərli süvarilərinin mükəmməlliyini gördükdən sonra konvoyunda Azərbaycan əsilzadə ailələrinin nümayəndələrindən ibarət olan bir müsəlman dəstəsi yaratmağı əmr etmişdir.
1897-ci ildə Rusiya imperiyasında əhalinin siyahıya alınması nəticələrinə görə, əhaliyə düşən zadəgan sayına görə, gürcülər, polyaklar, litvalılar və tatarlardan sonra azərbaycanlılar gəlirdi. Təhkimçilik hüququ ləğv edildikdən sonra, Finlandiya istisna olmaqla, digər qeyri-rus zadəganları öz xüsusi statuslarını itirdilər.
Azərbaycanın müstəqilliyi dövründə zadəgan nəslindən gələnlərin şəcərəsini tanıda bilmək və yaddaşlarda saxlamaq məqsədi ilə Əsilzadələr Məclisi yaradılmışdır. Bu ictimai təşkilata Maqsud İbrahimbəyov sədrlik etmiş, Heydər Əliyevin təşkilatın yaradılmasında rolu olmuşdur.
Əyləncə
XVIII əsrin II yarısında bütün Azərbaycan xanlıqlarının ordularının adi insanların "bahadır" adlandırdığı pəhləvanları var idi. Pəhləvanlar arasındakı yarışlar zorxanalarda həyata keçirilirdi. Qarabağ xanı İbrahimxəlil xana (1763–1797) məxsus olan zorxana Xan bağında yerləşirdi. Burada pəhləvanlar idmanın sirlərinə yiyələnir, fiziki formalarını qoruyub saxlamaq üçün məşq və yarışlar keçirirdilər. Qarabağ xanlığında pəhləvan statusu xüsusi fərmanla verilirdi.
Saraylarda ədəbi məclislərin təşkil edilməsi XIX əsrə qədər davam etmişdir. Kərbəlayi Allahi Arif Şamaxı və İrəvan xan saraylarında fəaliyyət göstərmişdir. Qarabağda Cəfərqulu xan öz sarayında xanəndə, sazəndə və şairlərdən ibarət məclis təşkil edirdi. Bu məclislərə hansı şairlərin gələcəyinə şahlar və ya onların təyin etdiyi məliküş-şüəralar qərar verirdi.
XIX əsrə qədər muğam sənəti əsasən feodalların saraylarında inkişaf edirdi və bu da sevgi-lirika və fəlsəfi-tərbiyəvi mövzuların, çox vaxt mistik və erotik obrazların istifadəsi ilə muğamda iz buraxmışdır.
Lotu Qulu Qarabağ xanı Pənahəlinin təlxəyi idi, tarixən mövcudluğu sübut edilən şəxsiyyətlərdəndir. Lotu Qulu Pənahəli xan tərəfindən insanları, hətta xanın özünü yamsılamaq bacarığına görə bəyənilirdi.
Rəqs
250px|thumb|Şamaxı rəqqasəsi. Rəssam [[Qriqori Qaqarin]]
Azərbaycanda hökmdar saraylarında rəqqasların yüksək məharəti ilə məşhur olan ansamblar fəaliyyət göstərirdi. "Turacı" rəqsiylə bağlı əfsanəyə görə Qarabağ xanı Nəcəfqulunun rəqqası xanın oğlunun toyunda rəqs sənətinin çox incə, çox gözəl möcüzələrini nümayiş etdirərkən bu mənzərəyə heyran qalmış xan ucadan demişdir:"Sən lap turac kimi oynayırsan." O vaxtdan bəri həmin rəqqasın oynadığı rəqs "Turacı" adlandırılmışdır.
Tarixən Azərbaycan rəqsi iki müstəqil formadan — xalq rəqsindən və saray rəqsindən inkişaf etmişdir. Saray rəqsi həm zəngin, həm də kasıb ailələrin toylarına tez-tez dəvət olunan yarı professional rəqqasların sənətinə təsir göstərmiş, bunun sayəsində bu sənət xalq xoreoqrafiyasına da təsir etmişdir. Rus tədqiqatçısı P. Vostrikov Yelizavetpol quberniyasında Yallı rəqsinin çox məşhur olduğunu bildirmiş, onun adi insanlara xan saraylarından keçdiyini qeyd etmişdir. Sarayda bu rəqs xanı əyləndirmək və saray xadimlərinin çevikliyini artırmaq üçün istifadə edilirdi.
Fransız yazıçısı Aleksandr Dümanın verdiyi məlumata görə, 1858-ci il noyabrın 24-də Şamaxıda Mahmudağanın təşkil etdiyi qəbul vaxtı, tar, kamança, tütək, nağara və dəmir ayaqcıqlar üstündə qoyulan təbildə çalan beş musiqiçi iki rəqqasəni və bir rəqqası müşayiət edirdi. Rəqqas barmaqları arasında mis kastanyet — zil tutmuşdu.
Titullar
200px|thumb|Naxçıvan azərbaycanlısı olan zadəgan qadın (bəyim)
Menyu
Menyu — ictimai iaşə zallarının işlədiyi bütün vaxt ərzində müəssisədə (restoran, kafe, bar və s.) olan qəlyanaltıların, yeməklərin və içkilərin müəyyən ardıcıllıqla düzülmüş siyahısıdır.
Menyunun növləri
Menyunun aşağıdakı növləri vardır:
NGC 7350
NGC 7350, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. *2 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mqarr
Mqarr (Mġarr) — Maltanın Qozo adasının cənub-şərqində yerləşən bir liman şəhəri.
Tarix
21-ci əsrin əvvəllərində adada 9,3 milyon avro dəyərində bir gəmi terminalı inşa edilir. İnşaat işləri 2001-ci ildə başlayır və tikinti yeddi il çəkir. Terminal 2008-ci ilin fevralında açılır. Terminalın tikintisi başa çatdıqdan sonra liman təxminən 600 sərnişin və 200 avtomobil tutumu olur. Ətraf lanşaft üzərində vizual təsirini azaltmaq üçün yeni limanın dizaynı inşaat zamanı yenidən hazırlanmışdır.
İqtisadiyyat
Mqarr Qozonun ən böyük balıqçı məntəqəsidir. Bərə terminalına əlavə olaraq şəhərdə bir liman da var. Şəhərdə 1749-cu ildə Müqəddəs Yəhya ordeni cəngavərləri tərəfindən tikilən Şaumbray qalası yüksəklikdə yerləşir.
2010-cu ilin may ayında yaxtalar üçün limanı modernləşdirmək niyyətində olan Harbor Management Company Limited şirkətinə veriləcəyi açıqlanır.
Limandakı ilk priçalın yanında olan Qleneaqles barı vardır. 1732-ci ildə bərə sərnişinləri üçün bir yaşayış yeri olaraq inşa edilmişdir. Bu bar özünün misilsiz bir meylli bir damı ilə seçilir.
Nəqliyyat
Mqarr bərə xidməti ilə Çirkevva limanına və Komino adasına bağlanır. Avtobuslar Viktoriya və Marsalforna şəhərlərinə hərəkət gedir.
Beynəlxalq Sülh Bürosu
Beynəlxalq Sülh Bürosu — dünyanın ən qədim barışıq təşkilatı, 1891-ci ildə təsis edilmişdir.
Tarixi
Təşkilat 1891-ci ildə Romada keçirilmiş Beynəlxalq Sülh Konqresinin yekunlarına əsasən yaradılmışdır. Büronun təsisçilərindən biri, həmçinin onun ilk sədri danimarkalı siyasətçi Fredrik Bayer 1908-ci ildə Nobel Sülh Mükafatını aldı. Eli Dyukommen təşkilatın birinci baş katibi idi və 1902-ci ildə Nobel Sülh Mükafatına layiq görülmüşdü. 1906-cı ildə Dyukommen ölümünə qədər qurumun katibi olaraq işi davam etdirdi və yerinə İsveçrə hüquqşünası olan və Nobel Sülh Mükafatçısı Alber Qoba gəldi.
BSB-nun əsas vəzifələri
Beynəlxalq Sülh Bürosunun əsas vəzifələri beynəlxalq konfransların təşkili və keçirilməsi, sülhün təbliği, həmçinin pasifist qrup və müəssisələrin arasında əlaqələrin saxlanması idi. Büro, beynəlxalq hüquq çərçivəsində 7 əsas prinsip tərtib etmişdir.
Birinci Dünya müharibəsi zamanı fəaliyyətini dayandıran təşkilat öz işini yenidən davam etdirək, qeyri-hökumət təşkilatlarının humanitar fəaliyyətinə diqqət yetirmişdir. Müharibədən sonra qurum sülh siyasətində həlledici rol oynaya bilmədi.
1924-cü ildə təşkilatın katibliyi Cenevrəyə köçdü, konfranslarda iştirak azaldı. İkinci Dünya müharibəsinin başlaması ilə Beynəlxalq Sülh Bürosu yenidən fəaliyyətini dayandırdı.
Cərrahi maska
thumb|right|Cərrahi maska
Cərrahi maska ― Tibbi üz maskası olaraq da bilinən bir maska.Səhiyyə işçiləri tərəfindən səhiyyə prosedurları zamanı istifadə edilmək üçün hazırlanmışdır. İstifadəçinin ağzından və burnundan maye damcı və aerozollara tökülən bakteriyaları tutaraq xəstələrdə və müalicə işçilərində infeksiyaların qarşısını almaq üçün hazırlanmışdır.
Tibbi maska
Xəstəliklərə qarşı istfadə olunan əşya
Efremov atamanlarının sarayı
Memarlıq
Malikanənin fasadı Moskva və Sankt-Peterburq zadəganlarının malikanələrində də olduğu kimi klassik üslubda dizayn edilmişdir. Mərkəzi rizalitin üçbucaq altlığı dördü tək və ikisi cüt olan hamar yarım sütunla dəstəklənir. Birinci və ikinci mərtəbələr arasındakı döşəmə kolonnada üzərində yerləşir. Binanın pəncərələri ölçücə olduqca müxtəlifdir: alt mərtəbədəki pəncərələr ölçücə kiçik, formaca isə yastıdır və açardaşları Juxenkov kazaklarının evlərinin pəncərələrindəkinə bənzəyir; ikinci mərtəbənin pəncərələri isə daha böyük və daha yüngüldür, yüngül bir çərçivəyə malikdir və binaya saray görünüşü verir. Efremov sarayı yaxınlığındakı kilsə ilə eyni vaxtda tikilmişdir.
Xüsusilə 1848-ci ildə baş vermiş yanğından sonra aparılan çoxsaylı yenidənqurma işləri binanı olduqca dəyişdirmişdir. Binanın orijinal görünüşü İmperator I Aleksandrın "isti sularındakı müxtəlif ehtiyacların tənzimlənməsi və təsviri üçün" Qafqaza və Krıma göndərdiyi memar Nikolay Lvov tərəfindən 1803-cü ildə hazırlanmış Çerkassk panoramasının eskizində qorunub saxlanışmışdır. Bu plana əsasən bina üfüqi istiqamətdə uzanaraq layihəsinin simmetriyasını qoruyub saxlayırdı.
1836-cı ildə daş divarla əhatə olunmuş yeni bir monastırın inşası ilə binanın ön fasadı həyətə doğru irəliləmişdir.
Tarix
Efremovlar ailəsi Donun ən seçilən və ən varlı sülalələrindən biri idi. Sülalənin banisi Moskva taciri Efrem Petrovun oğlu idi və o, 1670-ci ildə Çerkasskaya (indiki Staroçerkasskaya) köçərək burada uğurla ticarətlə məşğul olmuş və usta rütbəsinə yüksəlmişdir.
Efremov 1756-1761-ci illərdə həyətlərində Tanrı Anasının Don İkonu adına müqəddəs bir ev kilsəsi tikdirdi.
Muzey
Efremov sarayı Staroçerkassk muzey-qoruğunun əsas obyektidir. Köşkün geniş mənzillərində Çerkası və Don kazaklarının tarixinə dair müxtəlif sərgilər mövcuddur. Eksponatlar arasında kazakların Konstantinopoldan gətirdiyi 16-cı əsrə aid mərmər günəş saatları, 17-ci əsrə aid Azov qənimətləri və Don kazaklarının müxtəlif silahları var. 2014-cü ildə aparılan yenidənqurma işlərindən sonra sarayın ikinci mərtəbəsi ziyarətçilər üçün açışlmışdır və indi burada Efremovlar ailəsinə və kazak mədəniyyətinə həsr olunmuş bir sərgi var.
2015-ci ildə Rostov vilayətinin Əmlak və Torpaq Münasibətləri Nazirliyi binanı Rus Pravoslav Kilsəsinə təhvil verməyi təklif etsə də, bölgə məhkəməsi köçürmə niyyətini qanunsuz elan etmişdir və bu səbəbdən muzey kompleksi hələ də dünyəvi bir qurum olaraq qalmaqdadır.
Zamanbek Nurkadilov
Zamanbek Kalabaevich Nurkadilov — Sovet və Qazaxıstanın siyasi və ictimai xadimi.
Tərcümeyi-hal
15 yanvar 1944-cü ildə Çin ilə sərhəddə, Almatı vilayətinin Uyğur rayonunun Ketpen kəndində anadan olub. Ağsaqqal Cüzün Alban tayfasının Konyrborik qəbiləsindən gəlir.
1961-ci ildə Almatıya gəldi və Qazaxıstan Politexnik İnstitutunun inşaat mühəndisliyi fakültəsinin tələbəsi oldu və sonra oranı bitirərək iyirmi ilə yaxın şəhər və rayon inşaat təşkilatlarında çalışdı, ən uzun — məşhur "Kazselezashchita" da. Bunlar Medeo-da nəhəng bir bəndin inşası (1966–1970) və 1973-cü ilin iyul ayında güclü bir sel seqmenti ilə inşa edilmiş strukturun sınaqdan keçirildiyi illər idi. 70-ci illərin sonlarında Nurkadilov Kazselezaşchitanın, sonra Glavalmaatastroy şöbəsinin və 1985-ci ilin noyabrında Almatı şəhər icraiyyə komitəsinin sədri oldu.
1990-cı ilin martında Nurkadilov, Alma-Ata bələdiyyə başçısı olaraq ilk dəfə qismən alternativlik və rəqabət şəraitində seçilən XII çağırış Ali Sovetinin deputatı oldu. Bir il sonra, 1991-ci ilin yazında, Nurkadilov şəhər Xalq Deputatları Sovetinin sədri və eyni zamanda Kommunist Partiyası şəhər komitəsinin birinci katibi oldu (məlum olduğu kimi, tarixində sonuncusu). Avqust putçundan və KPSS-nin dağılmasından sonra Sovdep sədri vəzifəsini qorudu və 1992-ci ilin baharında regional, şəhər və rayon idarələri rəhbərləri institutunun yaradılmasından sonra Nurkadilov paytaxtın rəhbəri təyin edildi rəhbərliyi, 1994-cü ilin iyun ayının sonuna qədər hansı vəzifədə çalışdı.
Almatı şəhər administrasiyasının rəhbəri vəzifəsindən yüksək səslə istefadan bir il yarım sonra, 1995-ci ilin dekabrında Nurkadilov özünü birinci çağırış məclis seçkilərinə namizəd göstərdi və yeni parlamentin üzvü oldu. hökuməti və hakim rejimi bir bütün olaraq tənqid etməyə başlayır. Nurkadilov bir müxalifətçi millət vəkili olaraq Azamat Vətəndaş Hərəkatı və Nəsil Təqaüdçülər Hərəkatının liderlərinə yaxınlaşır, 1996-cı ilin dekabr ayında Çokan Vəlixanov meydanındakı etiraz mitinqlərində çıxış edir və 1997-ci ilin yanvarında Prezidentə açıq məktub yazır siyasətini kəskin tənqidlə ölkə. Məcililər Astanaya köçəndə Nurkadilov keçmiş paytaxtı tərk etməkdən imtina edir və gözlənilmədən keçmiş Almatı və Taldy-Kurgan bölgələrinin ərazilərini mənimsəmiş genişlənmiş Almatı vilayətinin başçısı vəzifəsinə təyinat alır.
2001-ci ilin əvvəlində, Almatı vilayətinin inzibati mərkəzinin Taldikorqana köçürülməsi qərarından sonra Nurkadilov yenidən Qazaxıstan Respublikası Fövqəladə Hallar Agentliyinin sədri təyin olunaraq Alma-Atada qaldı.
Üç il bu vəzifədə çalışdıqdan sonra 2004-cü ilin yazında Nurkadilov 11 martda mətbuat konfransı çağırdı və burada Nursultan Nazarbayevə yeni açıq məktubunu oxudu. Orada ifadə olunan bir çox kəskin tənqidi keçidlər arasında, xüsusilə 90-cı illərin əvvəllərində Almatı Bələdiyyəsi Bələdiyyəsi və Fövqəladə Hallar Agentliyi rəhbərliyi üçün Nurkadilovun öz fəaliyyət sahələrindən götürdüyü materialları xüsusilə vurğulamaq olar. əvvəlki üç il. Keçmiş Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi və Qazaxıstan SSR Nazirlər Sovetinin ölkə sanatoriyalarının və istirahət evlərinin özəlləşdirilməsindən, daha sonra Astanaya köçürülən nazirliklərin və respublika idarələrinin binalarından, piyadalı almanın taleyindən bəhs etdilər. Almatı aportunun bağları, dağ yamaclarının və dərələrinin malikanələrlə inkişaf etdirilməsi, ətraf mühitə zərər verməsi və təbii fəlakətlər halında sakinləri üçün təhlükəli olması.
Prezident seçkiləri ilə əlaqədar olaraq, bir çox müşahidəçi, siyasətçinin 11 Mart 2004-cü il tarixli sensasiyalı bəyanatında niyyətini dilə gətirdiyi zamanın prezidentliyə namizədliyini irəli sürəcəyini gözləyirdi. Ancaq onun tərəfindən belə bir açıqlama verilmədi.
Ölüm
12 noyabr 2005-ci ildə Zamanbek Nurkadilov üç güllə yarası ilə evdə ölü tapıldı, iki sinəsindən, biri başından atəş edildi. Hadisənin rəsmi versiyası intihardır. Alma-Atada Kensai qəbiristanlığında dəfn edildi.
Xərc-fayda analizi
Xərc-fayda analizi (XFA)  — qərar qəbul edərkən istifadə olunan iqtisadi qiymətləndirmə metodu və pul vahidi ilə müəyyən bir layihə və ya siyasətlə əlaqəli üstünlükləri (faydaları) və çatışmazlıqlarını (xərclərini) müəyyən etməyə imkan verir. .
XFA-nın iki əsas tətbiqi vardır :
XFA maya səmərəliliyi təhlili ilə əlaqədardır. XFA-də fayda və xərclər pul ifadəsində ifadə olunur və pulun vaxt dəyəri üçün düzəldilir; zaman ərzində bütün fayda və xərc axınları, fərqli dövrlərdə çəkilməsindən asılı olmayaraq ümumi cari dəyəri ilə ifadə olunur. Bununla əlaqəli digər metodlar arasında maliyyət faydası analizi, risk-fayda təhlili, iqtisadi təsir analizi, maliyyə təsiri analizi və investisiya gəliri (SROI) analizi yer alır.
Xərc-fayda təhlili, təşkilatlar tərəfindən müəyyən bir siyasətin məqsədəuyğunluğunu qiymətləndirmək üçün tez-tez istifadə olunur. Hər hansı bir alternativin və status-kvonun hesabı daxil olmaqla gözlənilən fayda və xərclər balansının təhlili. XFA, bir siyasətin faydalarının digər alternativlərə nisbətən maliyyətlərindən (və nə qədər) çox olub olmadığını proqnozlaşdırmağa kömək edir. Bu, alternativ siyasətlərin xərc-fayda nisbəti baxımından sıralanmasına imkan verir. Ümumiyyətlə, dəqiq mənfəət-analiz təhlili, faydacı baxımdan rifahı artıran seçimləri müəyyənləşdirir. Dəqiq bir XFA götürsək, ən aşağı xərc-fayda nisbətinə sahib alternativi tətbiq edərək status-kvonu dəyişdirmək Pareto səmərəliliyini artıra bilər. XFA ən yaxşı alternativin məlumatlı bir qiymətləndirməsini təklif edə bilsə də, indiki və gələcək bütün xərclərin və faydaların mükəmməl qiymətləndirilməsi çətindir; iqtisadi səmərəlilik və sosial rifah baxımından mükəmməlliyə zəmanət verilmir.
Xərc-fayda analizinin dəyəri fərdi xərc və fayda təxminlərinin dəqiqliyindən asılıdır. Müqayisəli tədqiqatlar Pareto və Kaldor-Hicks səmərəliliyinin yaxşılaşmasına mane olan bu cür təxminlərin çox vaxt səhv olduğunu göstərir. Faiz qrupları nəticələrə təsir göstərmək üçün təhlilə əhəmiyyətli xərcləri daxil etməyə (və ya istisna etməyə) cəhd edə bilərlər.
Tarixi
thumb|alt=Small, blue-tinted picture of Jules Depuit|Fransız mühəndis və iqtisadçı [[Jül Düpüi, Xərc-fayda analizi banisidir]] XFA konsepsiyası 1848-ci il tarixli Jül Düpüinin məqaləsindən irəli gəlir və Alfred Marshallın sonrakı əsərlərində rəsmiləşdirilmişdir. Jules Dupuit, əvvəlcə "bir yol və ya körpü inşaatı kimi bir layihənin sosial gəlirliliyini" hesablayaraq bu yanaşmaya öncülük etdi Buna cavab vermək üçün Dupuit, kommunal istifadəçilərinin layihədən qazanacaqlarına baxmağa başladı. Faydalılığın ölçülməsinin ən yaxşı metodunun insanın bir şey ödəməyə hazır olduğunu öyrənmək olduğunu müəyyənləşdirdi.
Hər bir istifadəçinin ödəmə həvəsinin cəmini götürərək Dupuit əşyanın (körpü və ya yol və ya kanal) sosial faydasının ölçülə biləcəyini göstərdi. Bəzi istifadəçilər, demək olar ki, heç bir şey ödəməyə hazır ola bilər, bəziləri isə daha çox, lakin bunların cəmi onun faydasına işıq tutacaqdır. Dupuitin hökumətin mükəmməl qiymət ayrı-seçkiliyi etməsini və hər istifadəçidən tam olaraq nə ödəmələrini tələb etməsini təklif etmədiyi bir daha təkrarlanmalıdır. Əksinə, ödəmək istəkləri, bir layihənin ictimai dəyərinə və ya faydasına nəzəri bir zəmin yaratdı. Layihənin dəyərinin hesablanması çox daha sadə oldu. Sadəcə materialdan və əməyin cəmini götürmək, sonrakı baxımdan əlavə birinə xərc verərdi. İndi layihənin xərcləri və faydaları dəqiq bir şəkildə təhlil edilə bilər və məlumatlı bir qərar verilə bilər.
Nəqliyyat investisiyası
Nəqliyyat investisiyaları üçün XFA İngiltərədə M1 avtomobil yolu layihəsi ilə başladı və daha sonra London Metrosunun Victoria xətti də daxil olmaqla bir çox layihədə istifadə edildi. Qiymətləndirməyə Yeni Yanaşma (NATA) daha sonra Nəqliyyat, Ətraf Mühit və Bölgələr Departamenti tərəfindən tətbiq olundu. Bu, balanslaşdırılmış maliyet-fayda nəticələri və ətraf mühitə təsirin ətraflı qiymətləndirmələrini təqdim etdi. NATA ilk dəfə 1998-ci il Yollarının İcmalında milli yol sxemlərinə tətbiq olundu və daha sonra bütün nəqliyyat rejimlərinə təqdim edildi. Nəqliyyat Departamenti tərəfindən qorunub saxlanılan və 2011-ci ildə İngiltərənin nəqliyyat qiymətləndirməsinin təməl daşı olmuşdur.