cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qarabağda erməni vandalizmi (2020)
Kəlbəcər
25 noyabra qədər Kəlbəcəri tərk etməli olan ermənilər aparılması mümkün olan hər şeyi özləri ilə götürür, hətta pəncərə çərçivələrini, unitazları belə aparırlar. Bu addımı isə yaşadıqları evlərdə azərbaycanlıların yaşamaması üçün atdıqlarını deyirlər. Sosial şəbəkələrdə isə erməni vandallığının daha bir görüntüsü yayılıb. Görüntülərdə onların evləri yandırmaqdan əlavə apara bilmədikləri mal-qaranı da kəsərək öldürdükləri görünür.
Ağdam
Kəlbəcərdə yaşanan olarların eynisidə Ağdamda yaşanır. Ermənilərin bir qismi evini, ərzaq dükanlarını, təsrrüfat binalarını yandırırlar. Milli Coğrafiya Cəmiyyətinin tanınan Azərbaycan əsilli fransız fotoqrafı Rza Diqqəti özünün “Facebook” səhifəsindəki paylaşımında bu sözləri bildirib:
Füzuli
Erməni işğalı nəticəsində Füzuli rayonunun Qoçəhmədli kəndindəki XVIII əsrə aid məscid məhv edilib və həmişəki kimi, heyvanlar üçün istifadə edilib.
Tenqu
Tenqu — Yapon inanclarından olan məxluq. Yapon inanclarında tengu teratoloji varlıqdır; qırmızı üzlü, uzun burunlu, bəzən qanadlı nəhəng bir insan şəklində görünür.
Tarixi
thumb|Kobayakawa Takakage Hiko dağının tenqu ilə mübahisəsi, Tsukioka Yoshitoshi|Yoshitoshi. Yapon folklorunun bir çox digər personajları kimi, Tenqu da Çindən gəlir. Çində bu canlılar ağ başlı tülkülər kimi təsvir edilmişdir. Onlar çətinliklərin qarşısını almaq, eləcə də hürərək quldurları qorxutmaq qabiliyyətinə sahib idilər. Bu həm də ayda yaşayan pis bir tanrının adı idi. Nəhayət, eyni söz, şaqqıltı və parıltı ilə düşən xüsusi ulduzları nəzərdə tuturdu. Tezliklə tülkü itinin siması tenqunun uçma qabiliyyətinin təsiri ilə dəyişməyə başladı. XII əsrdə meydana çıxan "Qədim hekayələr toplusu"nda tenqu qoca ağacların taclarında yaşayan şahin şəklində peyda olmuşdur. O, cazibədarlığı ilə insanları hər cür utandırmaq qabiliyyətinə sahib idi. Eyni əsərdə Buddist rahiblərin tenqunun gücündən öz məqsədləri üçün istifadə etməyə çalışdıqlarına dair çoxlu əlamətlərə rast gəlmək olar. Onlardan biri hətta imperatoru sağalda bildi, lakin onun tenqu ilə əlaqəsi üzə çıxanda qovuldu. Hesab olunurdu ki, tenqu kifayət qədər gücə malik olsa da, onların sehrinin gətirdiyi faydalar, şübhəsiz ki, gələcəkdə bəlaya çevriləcək. Buna görə də Buddanın köməyinə müraciət etmək icazəlidir, lakin tengu kimi qaranlıq qüvvələrlə təmasdan çəkinmək lazımdır. Üstəlik, qaranlıq qüvvələrin özlərinə dəstək verən rahiblər insan şəklini almış tenqu sayılmağa başladılar. Tenqunun rahiblərlə eyniləşdirilməsi tipik tenqunun imicinə təsir göstərmişdir. Təxminən 12-ci əsrdən etibarən o, xarakterik papaqlı, arxasında qanadları, əlində əsa və ya qılınc olan, xarakterik sifətli yamabuşi şəklini almışdır. XII əsrdən etibarən görünüşün təkamülü ilə bərabər, tenqunun müsbət rolu artmağa başladı. Onların Yaponiyada ən yaxşı döyüşçülərin müəllimi olduqlarına dair çoxsaylı əfsanələr var idi. Belə bir müəllimin sayəsində döyüşçülər sadə ölümcülləri asanlıqla məğlub etdilər. Tədricən, tenqu, bəzən Buddist təlimlərinin əleyhdarları kimi çıxış edən kami dağlarının təcəssümü hesab olunmağa başladı. Zamanla bu düşmənçilik yox oldu və tenqu hər hansı bir ziyarətgahın, ilk növbədə dağların qoruyucularına çevrildi. Bununla belə, onlar hələ də kiçik uşaqları qorxudurlar.
Ümumi təsviri
Tenqu təmizliyi sevir, insanların yaxınlığına dözmür, dağlarda səyahət edənləri, odunçuları aldadır, gurultulu gülüşlə onları qorxudur. Məşhur inanca görə, ölümdən sonra qəzəbli və ya qürurlu insan tenquya çevrilə bilər. Tenqu fövqəladə fiziki qabiliyyətlərə sahibdir. Ara-sıra layiq bildikləri insanlara, döyüş sənətində və strategiyada mentorlara xidmət edirlər. Həm də nəcib tengu müqəddəs insanların və məbədlərin qoruyucusu kimi çıxış edir. Bununla belə, daha tez-tez tenqu pis, istehza edən, hər fürsətdə insanlara zərər verməyə çalışan canlılardır. Bunlar qəddar fırıldaqçılardır, yanğın törədənlər, müharibələri qızışdırırlar. Tenqu təkəbbürə, qərəzliliyə və boşluğa nifrət edir, xüsusən də söhbət Buddist keşişlərdən və samuraylardan gedirsə. Beləliklə, Kamakura dövrünün sonunda tenqu ruhanilərin günahkarlığını tənqid etmək və ifşa etmək üçün əsas ədəbi vasitəyə çevrilir.
Karl körpüsü
Karl körpüsü ( ) – Çexiyanın Praqa şəhərində, Vltava çayı üzərində yerləşən tarixi körpüdür. Körpünün inşasına 1357-ci ildə Kral IV Kralın himayəsi altında başlanmış, tikinti işləri XV əsrin əvvəllərində tamamlanmışdır. Karl körpüsü 1342-ci il daşqını zamanı ciddi zədələr almış Yudit körpüsünün (1158-1172) yerində inşa edilmişdir. Əsasən Daş körpü (Kamenný most) və ya Praqa körpüsü (Pražský most)  kimi tanınsa da, abidə 1870-ci illərdən Karl körpüsü adlandırılır.
Doktor Haus (teleserial, 2004)
Haus — tibbi dram janrında 16 noyabr 2004 — 21 may 2012-ci il tarixləri arasında 8 sezon yayımlanan ABŞ serialı. Serialın baş qəhrəmanı ağrıkəsici dərman aludəçisi olmasına baxmayaraq Nyu-Cersidəki Prinston-Pleynsboro Tədris Xəstəxanasında diaqnostiklər qrupuna rəhbərlik edən qeyri-ənənəvi, insanları sevməyən tibb dahisi doktor Qreqori Hausdur (Hyu Lori). Serialın əsas ideya müəllifi Pol Attanasiodur. Serialın yaradıcısı kimi tanınan Devid Şor isə əsasən baş qəhrəmanın konsepsiyasına cavabdeh olub.
Karl körpüsü
1841-ci ilə kimi Praqa qəsri ilə Qədim şəhər arasında Vltava çayı üzərindən yeganə əlaqə vasitəsi olan Karl körpüsü mühüm əhəmiyyətə malik olmuşdur. Məhz bu möhkəm əlaqə Praqanın orta əsrlərdə Şərqi və Qərbi Avropa arasında mühüm ticarət məntəqəsi olmasını təmin etmişdir. 16 tağlı körpü 621 m uzunluğa və 10 m enə malikdir. Körpü üç qüllə ilə mühafizə olunurdu ki, bunlardan da ikisi Mala Strana tərəfdə, biri isə Qədim şəhər tərəfdə yerləşir. Qədim şəhər tərəfdəki qüllə bəzən, dünyada ən yaxşı ictimai qotik memarlıq nümunələrindən biri kimi dəyərləndirilir. Körpü boyunca əksəri barokko üslublu 30 heykəl yerləşir ki, 1700-cü illərdə ucaldılmış bu heykəllər də hazırda replikaları ilə əvəz olunmuşdur.
Doktor Haus (teleserial, 2004)
Serialın icraçı prodüserləri Devid Şor, Pol Attanasio və onun həmkarı Keyti Yakobs, həmçinin Brayan Sinqer olub. Serial əsasən Los-Ancelesdə, "Century City"-də lentə alınıb və ABŞ-dakı ən yüksək reytinqli seriallardan biri olmuşdur.
Karl körpüsü
Orta əsrlər
230px|thumbnail|left|Yozef Mathauzer - IV Karl tərəfindən yeni körpünün təməl daşının qoyulması. Tarixi boyunca Karl körpüsü bir neçə faciənin və çoxsaylı tarixi hadisələrin şahidi olmuşdur. Çex əfsanəsinə görə körpünün inşasına 9 iyul 1357-ci il saat 5:31-də başlanılmış və ilk təməl daşını IV Karl özü qoymuşdur. Bu rəqəmlər Müqəddəs Roma İmperatoru üçün çox vacib olmuşdur, çünki numerologiyaya inanan kral bu rəqəmlərin (1357 9, 7 5:31) körpünü daha da gücləndirdiyini düşünürdü. İnşasından xeyli zaman keçməsinə baxmayaraq körpünün qorunaraq dövrümüzə çatması imperatorun mövqeyinə inamı gücləndirsə də, tarix böyu körpü bir çox faciələrlə üzləşməli olub.
Doktor Haus (teleserial, 2004)
Serial boyunca Haus tez-tez öz diaqnostika komandası da daxil olmaqla həkim həmkarları ilə mübahisələrdə olur, çünki onun pasiyentlərinin xəstəlikləri haqqında hipotezləri əsasən incə və ya mübahisəli detallara əsaslanır. Xəstəxana qaydalarına əməl etməməsi onu tez-tez onun müdiri, xəstəxana administratoru və tibbi dekan Liza Kaddi (Liza Edelşteyn) ilə münaqişələrə sürükləyir. Hausun yeganə dostu isə xəstəxananın onkologiya departamentinin rəhbəri Ceyms Vilsondur (Robert Şon Lenard).
Karl körpüsü
Orta əsrlər
1432-ci il daşğını zamanı körpünün üç tağı dağılmışdı. 1496-cı ildə suyun təsiri ilə sütunlardan birinin çökməsindən sonra Qədim şəhər tərəfdən üçüncü tağ dağılmış, körpünün bərpa işlərini yalnız 1503-cü ildə tamamlamaq mümkün olmuşdur. Bir il sonra Ağ dağ döyüşündən sonra Habsburqlara qarşı üstanın 27 lideri 21 iyun 1621-ci ildə edam edilmiş və çexlərin gələcək üsyanlarının qarşısını almaq üçün onlar körpünün Qədim şəhər qülləsindən asılmışlar. 1648-ci ildə Otuz illik müharibənin sonunda isveçlilər Vltava çayının qərb sahilini tutaraq Qədim şəhərə soxulmağa çalışırdılar və bu zaman körpünün sağında ən ağır döyüşlər baş tutmuşdur. Döyüş zamanı Qədim şəhər qülləsinin çaya baxan fasadı ciddi dağıntılara məruz qalmış və qotik dekorlar zədələnmişdir. XVII əsrin sonu – XVIII əsrin əvvəllərində barokko stilli heykəllərin ucaldılmasından sonra körpü bu günkü görünüşünü almışdır. 1784-cü il böyük daşqını zamanı körpünün sütunlarından beşi qismən zədələnmiş, tağların dağılmasının qarşısını almaq üçün körpüdə hərəkət uzun müddət dayandırılmışdır.
Doktor Haus (teleserial, 2004)
Serialın ilk üç sezonu boyunca Hausun diaqnostika komandasının üzvləri Robert Çeyz (Cesi Spenser), Ellison Kameron (Cennifer Morrison) və Erik Forman (Omar Eps) olur. Üçüncü sezonun sonunda bu komanda dağılır, lakin Erik Forman yenidən Hausun komandasına qoşulur. Bundan əlavə, Haus komandaya üç yeni üzv seçir: Remi Hadli (Oliviya Vayld), Kris Taub (Piter Yakobson) və Lorens Katner (Kal Penn). Katner 5-ci sezonun sonunda ölür, 6-cı sezonda isə Çeyz yenidən komandaya qoşulur. Remi Hadli 7-ci sezonun əksər hissəsi boyunca komandada olmur və onun yerini tibb tələbəsi Marta Masters (Ember Temblin) doldurur. 8-ci sezondan əvvəl Liza Kaddi və Marta Masters xəstəxananın tərk edir. Belə olduqda Forman Kaddini tibb dekanı olaraq əvəz edir və Cesika Adams (Odett Ennabl) və Çi Park (Çarlin Yi) Hausun komandasına qoşulur.
Karl körpüsü
XIX əsr
right|thumb|250px|Karl körpüsü 1872-ci il daşqınından sonra. 1844-cü ildə Kampa adasındakı orijinal pilləkənlər yeniləri ilə əvəz edilmişdir. Növbəti il böyük bir daşqın olsa da, körpüyə ciddi zədə dəyməmişdir. 1848-ci ilin inqilab günlərində körpü əsasən zədələrdən qorunsa da, bəzi heykəllərə ziyan dəymişdir. 1866-cı ildə balüstradalarda psevdo-qotik qaz işıqları quraşdırılmışdır; daha sonra həmin işıqlar elektrik işıqları ilə əvəzlənmişdir. 1870-ci illərdə ilk dəfə körpü üzərindən ictimai nəqliyyatın (omnibus) hərəkətinə başlanılmış, daha sonradan at qatarı fəaliyyətə başlamışdır. 1874-1883-cü illərdə körpü qüllələri restavrasiya edilmişdir.
Doktor Haus (teleserial, 2004)
Haus 2-ci sezonundan 4-cü sezonuna qədər ABŞ-ın top 10 serialları arasında olmuşdur. Serial həmçinin 66 ölkədə izlənmiş və 2008-ci ildə dünyada ən çox baxılan televiziya serialı olmuşdur. Serial 5 Emmi mükafatı, 2 "Qızıl Qlobus" mükafatı və 9 "Xalqın Seçimi" mükafatına layiq görülmüşdür. 8 fevral 2012-ci ildə Fox serialın 8-ci sezonunun final sezon olacağını açıqlamışdı. Serialın final seriyası isə 21 may 2012-ci ildə yayımlandı.
Karl körpüsü
XIX əsr
2-5 sentyabr 1890-cı ildə Praqada növbəti güclü daşqın baş vermiş və körpü qismən zədələnmişdir. Sel sularının gətirdikləri minlərlə taxta və digər gəmi materialları mörpü yanına gələrək baryer yaratmışdı. Bu daşqın nəticəsində üç tağ və iki sütun dağılmış, digərləri isə zədələnmişdi. Beşinci sütunla birlikdə Ferdinand Brokoff tərəfindən hazırlanmış Müqəddəs Loyolalı İqnati və Müqəddəs Xaviyer heykəlləri də çaya düşmüşdü. Həmin heykəlin yerində Müqəddəs Kiril və Mefodinin Karel Dvorak tərəfindən hazırlanmış heykəli ucaldılmış, sonradan həmin heykəl orijinalın replikası ilə əvəzlənmişdir. Təmir işləri iki il (açılış 19 noyabr 1892-ci ildə olmuşdur) davam etmiş və 665,000 krona başa gəlmişdir.
XX əsr
180px|thumbnail|left|15 mart 1939-cu ildə Praqanın işğalından sonra alman silahlı qüvvələrinin Karl körpüsü üzərindən keçidi. XX əsrin başlanğıcında Karl körpüsü sıx nəqaliyyat yollarından biri olmuşdur. Körpüdə at nəqliyyatının istifadə olunduğu son gün 15 may 1905-ci il olmuşdur, həmin gündən sonra körpüdə elektrik qatarı, daha sonra isə 1908-ci ildən avtobus hərəkətinə icazə verilmişdir. İkinci Dünya Müharibəsinin sonunda Qədim şəhər qülləsində barrikadalar qurulmuşdur. Müxtəlif elmi və mədəni tədqiqat institutlarının iştirakı ilə baş tutmuş bərpa işləri 1965-1978-ci illəri əhatə etmişdir. Sütunların stabilliyi təmin edilmiş, bütün sınmış daşlar əvəzlənmiş və körpü üzərinə salınmış asfalt təbəqəsi tamamilə təmizlənmişdir. Restavrasiya işlərindən sonra körpüdə bütün növ nəqliyyat vasitələrinin hərəkəti qadağan edilmiş və abidə yalnız piyadaların hərəkəti üçün açılmışdır. Ümumilikdə restavrasiya işləri 50 milyon krona başa gəlmişdir.
1960-cı illərdən başlayaraq bəzi adamlar körpüdə aparılmış restavrasiya işlərini tənqid edərək bərpanın davam etdirilməli olduğunu qeyd edirlər. Yeni minillikdən başlayaraq, əksər tədqiqatçılar aparılmış bərpa işlərinin qüsursuz olmadığını etiraf etsələr də, körpüyə müdaxilə edilməsi təklifi ilə razılaşmırlar. Lakin, 2002-ci il daşqınlarından sonra (bu daşqınlar körpüyə cüzi zədə vurmuşdu) körpü boyunca əlavə dəstək sisteminin qurulması qərarlaşdırıldı. Körpünün Mala Strana tərəfindən iki sütunun (8 və 9-cu sütunlar) bərpa və stabilləşdirilməsi işləri işləri aparılmışdır. Onlar 1890-cı il daşqınlarından sonra təmir edilməmiş yeganə su sütunları idi. Bərpa işləri uzun müddət davam etmiş, lakin körpü hərəkətə tamamilə bağlanmamışdır. 2008-2010-cu illəri əhatə edən bərpa işləri sütunların möhkəmləndirilməsi və körpünü tamamilə mühafizə edən yeni hidroizalyasiya sisteminin inşası ilə tamamlanmışdır. Bərpa işləri zamanı körpünün fasadlarındakı bir çox daşlar dəyişdirilmişdir ki, restavratorların bu yanaşması da mübahisələrə səbəb olmuşdur. Bərpanın nəticələri Avropanın hər tərəfindən ən nüfuzlu konservatorların tənqidinə məruz qalmışdır. Çünki körpüyə montaj edilmiş onlarla yeni daşlar yanaşı yerləşdirildiyi tarixi daşlarla uyğunluq təşkil etməyərək xeyli fərqli görünür.
Heykəlləri
Körpü boyunca balüstradalarda düzülmüş, əsasən barokko üslublu otuz heykəl körpünün ümumi qotik görünüşünün formalaşmasında mühüm rol oynayır. Heykəllər əsasən 1683-1714-cü illərdə ucaldılmışdır. Heykəllərdə həmin dövrdə yad edilən müqəddəslər və patron müqəddəslər təsvir edilmişdir. Həmin dövrlərin ən məşhur Bohemiya heykəltəraşları Matiaş Braun, Yan Brokof, onun oğlanları Mixal Brokof və Ferdinand Brokof körpünün dekorasiyasında iştirak etmişlər.
Diqqət
Diqqət — psixi fəaliyyətin müəyyən obyekt üzərinə yönəlməsi və mərkəzləşməsi.
Karl körpüsü
Heykəlləri
Ucaldılmış heykəllərin arasında ən məşhur olanları Müqəddəs Lutqard, Müqəddəs Xaç və Qolqof, Yan Nepomutskidir. İki yüz il sonra ucaldılmasına və əsas meydanda yerləşməməsinə baxmayaraq cəngavər Brunvikin heykəli də məşhurdur.
Diqqət
Diqqət idrak proseslərindən fərqlidir. Diqqət fəaliyyət zamanı insanın idrak proseslərinə qoşulur, onların daha müvəqqətiyyətli cərəyanı üçün zəmin yaradır. Çünki bütün idrak prosesləri seçici xarakter daşıyır, müəyyən obyektə yönəlmiş olur. Bu mənada diqqət cisim və hadisələrin əksi olmayıb, psixi fəaliyyət obyektinin aydın əks olunmasını təmin edir. Deməli diqqətin əsas vəzifəsi insanın şüurlu fəaliyyətinin seçici xarakter daşımasını təmin etməkdir.
Karl körpüsü
Heykəlləri
1965-ci ildə sistematik olaraq bütün heykəllər replikaları ilə əvəz edilmiş, orijinallar isə Milli Muzeyə köçürülərək lapidariumda sərgilənməyə başlamışdır.
Diqqət
Diqqətin funksiyaları
Diqqət mürəkkəb psixi hadisə kimi xarakterizə olunur.
Seçmək funksiyası
Mövcud fəaliyyətə uyğun gələn təsirlər seçilir, digər ikinci dərəcəli kənar təsirlərə əhəmiyyət verilmir.
Saxlama funksiyası
İdrak fəaliyyəti başa çatana qədər psixi fəaliyyət həmin obyekt üzərində mərkəzləşdirilir.
Nəzarət etmə funksiyası
Fəaliyyətin gedişini tənzimləyib, ona nəzarət edilir.
Diqqətin növləri
Diqqət insan fəaliyyətinin bütün sahələrina xidmət edir.
Qeyri-ixtiyari diqqət
Heç bir xüsusi məqsədlə, niyyətlə bağlı olmayan və iradi cəhd tələb etməyən diqqətə qeyri—ixtiyari diqqət deyilir. Qeyri—ixtiyari diqqət heyvanlarda da vardır. Çünki qeyri—ixtiyari diqqət bilavasitə cisim və hadisələrin təsiri nəticəsində əmələ gəlir. Qeyri—ixtiyari diqqət cisim və hadisələrin bilavasitə təsirindən asılı olsa da, onu heç də ətrafda baş verən hər bir qıcıqlandırıcı əmələ gətirmir. Qeyri—ixtiyari diqqətin əmələ gəlməsi üçün təsir edən qıcıqlandırıcılar bir sıra xüsusiyyətlərə malik olmalıdır.
Qıcıqlayıcının qüvvəsi və gözlənilmədən təsiri
Qüvvətli səs, güclü işıq, kəskin iy diqqəti qeyri—ixtiyari olaraq cəlb edir. Onların təsiri bilavasitə qıcıqlayıcının mütləq qüvvəsindən deyil, nisbi qüvvəsindən asılıdır. İki qıcıqlayıcıdan hansı daha qüvvətlidirsə, diqqəti o cəlb edəcək. Əgər qıcıqlayıcıların qüvvəsi bərabərdirsə, onda diqqət gah bu, gah da başqa qıcıqlayıcıya yönəlir.
Qıcıqlayıcının yeniliyi
Yeni əyani vəsait, yeni maşın modeli, sinifdə yeni şagirdin olması və s. qeyri—ixtiyari sürətdə diqqəti cəlb edir. Ətraf aləmdə baş verən yeniliklər dərhal bələdləşmə refleksi əmələ gətirir.
Obyektin hərəkətdə olması
Hərəkətsiz cisimlər, adətən diqqəti ya cəlb etmir, ya da xüsusi məqsəd olduqda diqqəti həmin obyekt üzərinə yönəlir. Hərəkətin başlanması və ya kəsilməsi də diqqəti cəlb edir. Qeyri—ixtiyari diqqət həm də insanın emosional vəziyyətindən asılı olaraq əmələ gəlir. Buraya insanın sağlamlıq dərəcəsi, əhvalı, təlabatı, maraqları və s. aiddir.
İxtiyaridən sonrakı diqqət
İxtiyaridən sonrakı diqqət şüurlu məqsədlərlə bağlıdır, yəni niyyətli olaraq baş verdiyinə görə həmin diqqəti qeyri—ixtiyari diqqətlə eyniləşdirmək olmaz. Digər tərəfdən, onu ixtiyari diqqətlə də eyniləşdirmək olmaz, çünki artıq burada diqqəti saxlamaq üçün sonrakı proseslərdə iradi cəhd tələb olunmur. İxtiyaridən sonrakı diqqət ixtiyari olaraq baş verir və qeyri—ixtiyari davam edir.
Diqqətin xüsusiyyətləri
Diqqətin hər bir xüsusiyyəti ayrı-ayrı adamlarda özünəməxsus şəkildə təzahür edir.
Diqqətin mərkəzləşməsi
Yalnız bir obyektə yönəlmiş diqqət mərkəzləşmiş diqqət hesab olunur. Diqqətin mərkəzləşməsi hər hansı bir fəaliyyətə, işə, obyektə dərin və fəal maraqla bağlıdır. Müəyyən bir obyekt, bir fəaliyyət üzərində diqqət nə qədər qüvvətli mərkəzləşsə, onu daha aydın dərk etmək və fəaliyyəti müvəqqətiyyətlə icra etmək olar.
Diqqətin paylanması
Diqqətin paylanması eyni vaxtda iki müxtəlif və daha artıq işi yerinə yetirmək bacarığı ilə xarakterizə olunur. Diqqətin paylanması icra olunan işlərin bir-birilə nə dərəcədə sıx əlaqədə olmasından da asılıdır. Əgər görülən işlər eyni bir fəaliyyətin tərkibinə daxil olub bir sistem əmələ gətirirsə, diqqətin paylanması asanlaşır. Diqqətin paylanması yaşdan da asılıdır.
Diqqətin davamlılığı
Diqqətin davamlılığı onun ümumi bir məqsədə tabe olan obyektlər üzərində uzun müddət və fasiləsiz olaraq saxlanmasında ifadə olunur. Diqqət müəyyən fəaliyyətin ümumi istiqamətindən kənara çıxmırsa, davamlı diqqət sayılır. Diqqətin davamlılığı təsir edən obyektlərin və icra olunan işlərin rəngarəngliyindən, yeniliyindən, zənginliyindən, dinamikliyindən asılıdır. Diqqətin davamlılığı fəaliyyət prosesində insanın fəallığından asılıdır. Diqqətin davamlılığına insanın marağı, yorğunluq dərəcəsi və s. təsir edir.
Diqqətin tərəddüdü
Diqqətin tərəddüdü insan şüurunun əsas obyektdən kənar obyektə keçməsi və yenə də əsas obyektə qayıtmasında ifadə olunur. Diqqətin tərəddüdü adətən, hər 2-3 saniyədən bir baş verir. Diqqətin nəzərə çarpan tərəddüdü olmadan 20-25 dəqiqə, bəzən daha artıq müddətə gərgin diqqətlə eyni bir iş üzərində çalışmaq olar.
Diqqətin keçirilməsi
Diqqətin keçirilməsi onun şüurlu surətdə bir obyektdən başqa obyektə və ya fəaliyyətdən başqa fəaliyyətə yönəldilməsidir. Bu, fəaliyyətin ümumi istiqamətinin dəyişməsi ilə əlaqədardır.
Diqqətin yayınması
Diqqətin yayınması onun hazırda qarşıda duran məqsədlə əlaqəsi olmayan cisim və hadisə üzərinə yönəlməsində ifadə olunur.
Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyası
Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyası — İctimai Birliyi, qeyri-kommersiya təşkilatıdır, ümumi maraqlar əsasında birləşmiş, üzvlərin hüquqi bərabərliyi prinsipləri əsasında yaradılan qeyri-hökumət təşkilatıdır. Fəaliyyəti Azərbaycan Respublikasının ərazisini əhatə edir.
Tarixi
“Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyası” 12 avqust 2011 tarixində Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin 1111-Q37-2974 nömrəli qərarı ilə "İctimai Birlik" kimi qeydiyyatdan keçib.
26 iyul 2022 tarixində “Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyası” İctimai Birliyinin idarə heyəti növbəti iclası keçirib. Toplantıda İTK müttəxəssisi Elvin Abbasov birliyə yeni rəhbər seçilib. Birliyin yeni dövr üçün fəaliyyəti “Texnologiya bütün sahələri birləşdirən dəyər zənciridir” şüarı ətrafında tənzimlənəcək. Birliyin misyası; İKT sektorunun davamlı inkişafı vǝ rǝqabǝt qabiliyyǝtini artırmaq, qlobal rǝqabǝtçiliyǝ yüksǝlmǝk. Vizyonu; Müasir elm vǝ texnoloji nailiyyǝtlǝrǝ ǝsaslanan innovasiya vǝ yüksǝk texnologiya sahǝlǝrində inkişaf etmiş ən güclü ölkəyə verilmək. thumb|"Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyası" İctimai Birliyi—Şəhadətnamə
Fəaliyyət
Birliyin fəaliyyət pridmeti və məqsədi Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən informasiya-kommunikasiya infrastrukturunun təkmilləşdirilməsinə və inkişafına dəstək vərmək, onların sosial-iqtisadi, məlumat və digər inkişaf proqramlarını inkişaf etdirmək və bu sahədə elmi bilgiləri artırmaqlarına köməklik göstərmək. Ölkəmizdə fəaliyyət göstərən yerli və xarici şirkətlərin həmcinin İKT sahələri üzrə peşə fəaliyyətləri ilə məşqul olan şəxslərin kütləviləşməsinə şəraət yaratmaq, Birliyin bir digər məqsədi Azərbaycanı İKT sahəsi üzrə beynəlxalq formlarda layiqincə təmsil etmək, bu sahədə həyata keçirilən dövlət siyasətinə uygun fəalliyyət göstərməkdədir.
Birlik fəaliyyət göstərdiyi müddətcə qurumlarla sıx əməkdaşlıq əlaqələri inkişaf etdirir, İKT qanunvericiliyinin təkmilləşdirilməsi, İKT sektorunda fəaliyyət göstərən şirkətlər arasında beynəlxalq əlaqələrin qurulması, İKT mühitinin münbitləşməsi məqsədi ilə dövlət qurumlarından müxtəlif imtiyazlar yaradılması, hökumət və Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi tərəfindən aparılan islahatlarının dəstəklənməsi istiqamətində mühüm işlər görülməsi nəzərdə tutulur. Birlik ölkədə fəaliyyət göstərən yerli və xarici təşkilatlarla birlikdə İKT sektorunun inkişafı ilə bağlı bir sıra konfranslar, seminarlar və dəyirmi masalar təşkil edəcəkdir.
Birlik öz fəaliyyətini Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, “Qeyri-hökumət təşkilatları (ictimai birlik və fondlar) haqqında” Azərbaycan respublikasının Qanunu, digər normativ-hüquqi aktlar və Nizamnaməsi əsasında həyata keçirir. Birliyin baş qərargahı, üzərində adı yazılmış möhürü, ştampı, Azərbaycan respublikasının banklarında hesablaşma hesabı və digər rekvizitləri mövcutdur. Birliy hazırda fəaliyyətini uğurla davam etdirir.
Məqsədlər
Birlik yaradılarkən onun məqsədlərindən biridə qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyətlərində, ictimai və beynəlxalq təşkilatlarda üzvlərinin maraqlarının fəal müdafiəsi, onların biznes xidmətlərinə və yardıma ehtiyaclarının ödənilməsi, habelə onların fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi olmuşdur.
Logo
"Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyası" İctimai Birliyi-nin loqosu ağ fon üzərində göy (mavi) Buta, Butanın üzərində ki naxışlar elektron sxem olaraq təsvir edilmişdir.
Logoda istifadə edilən Buta ― Azərbaycanın tanınmış nişanəsidir. Olduqca çox sirli tərəflərə malikdir. Buta bir çox qədim əsərlərimizdə də adı çəkilən bir nişanədir, onda tariximizin izi var. Butanın sirləri arasında Qız Qalası da gizlənir. Görünür bu səbəbə görə, xalqımız Butanı Azərbaycanın milli rəmzi hesab etmişlər. Buta yuxarıdan baxdıqda 6 rəqəminə bənzəyir. Dünyada 6 rəqəmini xatırladan ən məşhur üç tikili vardır: Bunlardan biri Misirdə, biri Mesopatomiyada, digəri isə Bakıda yerləşən Qız Qalasıdır. Buta bizim tariximizin bir hissəsidir. Çünki bütün qədim xalçalarımız, memarlıq abidələrimiz buta nişanəsi ilə bəzədilmişdir. Butanın izahlı lüğətlə olan tərcüməsi belədir: qönçə və parçaların üzərində badamabənzər xırda naxış, xırda gril şəkli.
“Azərbaycan İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları Sənayesi Assosiasiyası” Butanı rəsmi logosunda istifadə edərək milli mənsubiyyətini, məfkurəsini, təfəkkürünü və bir çox xarakteriskasını Buta simvolu ilə ifadə edir həmçinin təşkilatın adı 6 kəlmədən ibarətdir, bu isə Butanın 6 rəqəmini ifadə etdiyi digər xüsusiyyətlərdən biridir. Butanın naxışlarının elektron sxemə bənzədilməsi isə təşkilatın İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları sahəsində fəaliyyətini ifadə edir.
Logoda istifadə edilən göy (mavi) rəng əbədilik, sadiqlik rəmzidir. təmizliyi, ağlı və incəliyi tərənnüm edir. Mavi sülhü, sevgini ifadə edir. Bu rəng dünyagörüşünün artırması, səyahət etmək, həyatı sevmək, qalib gəlmək və uğur qazanmağ kimidə xarakterizə olunur, Bu rəng təbiət ilə harmonyadadır, Tarixi mənbələrdə Azərbaycan xalqı göy (mavi) rəng başqa mənalarla yanaşı, həm də sevincin, şadlığın, xoş xəbərin simvolu kimidə qəbul edir.
Logonun fonunda istifadə edilən Ağ rəng qalibiyyət mənasını əks etdirir, həmcinin ağ sakitləşdirici təsirə malikdir, ağ rəng cavanlığı, təmizliyi, nöqsansızlığı təmsil edir və insanın enerji sistemini tarazlaşdırır. Yaradıcılıq hisslərini büruzə verir, uğur, xoşbəxtlik, paklıq, düzlük, ehtiramı bildirir.
Mia Rodriges
Mia Rodriges — avstraliyalı müğənni-bəstəkar. O, karyerasına TikTok-da koverlər və digər məzmunlar yerləşdirməklə başlayıb, 2019-cu ildə ilk mahnısını yayımlayıb.
Karyerası
Rodriges 2019-cu ilin sonunda Maykl Çaqqın leyblı City Pop Records ilə müqavilə bağladı. Həmin ilin dekabr ayında o, leyblın ilk buraxılışı olaraq ilk sinqlı "Emotion"u buraxdı. Musiqi videosu YouTube-da 850.000-dən çox baxış topladı. Onun növbəti sinqlı "Psycho" 2020-ci ilin aprelində buraxıldı. İlin sonuna onun klipi YouTube-da 6.000.000-dan çox baxış toplayıb. O, həmçinin aprel ayında Sidneydə qurulan Lime Cordiale dueti ilə canlı debüt etdi.
Onun üçüncü sinqlı "Beautiful & Bittersweet" lirik videosu ilə birlikdə 2020-ci ilin avqustunda buraxıldı. Mahnının prodüserlyini Deyv Hammer (Lime Cordiale) etmişdir. NME Avstraliyadan Greta Brereton, sənətçinin TikTok-da 2 milyon izləyicisi olduğunu bildirdi. Musiqi videosu iki ay sonra, 2020-ci ilin oktyabrında yayımlandı. Müğənni virtual mərasim şəklində keçirilən 2020 ARIA Musiqi Mükafatlarının aparıcısı olub.
Şəxsi həyatı
Rodriges Qərbi Sidneydə böyüyüb. O, panseksualdır və cinsəlliyi eləcə də ekssentrik şəxsiyyətinə görə uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə zorbalığa məruz qalıb.
Qaraçay-Çərkəz bayrağı
Qaraçay-Çərkəz Respublikasının bayrağı (Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм и нып; Къарачай-Черкес Республиканы байрагъы) — Rusiya Federasiyasının Qaraçay-Çərkəz Respublikasının dövlət simvoludur. Qaraçay-Çərkəz Xalq Məclisi (Parlament) tərəfindən 3 fevral 1994-cü ildə qəbul edilmişdir.
Tarixi
Qaraçay-Çərkəz muxtar vilayəti 12 yanvar 1922-ci ildə təşkil edilmişdir. Muxtar vilayət kimi 12 yanvar 1922-ci il — 26 aprel 1926-cı il və 9 yanvar 1957-ci il — 30 yanvar 1990-cı il tarixlərində mövcud olmuşdur. 30 noyabr 1990-cı il tarixindən 1991-ci il iyul tarixinədək Rusiya SFSR tərkibində Qaraçay-Çərkəz Muxtar Sovet Sosialist Respublikası adı ilə mövcud olmuş, 3 iyul 1991-ci il tarixindən isə Rusiya Federasiyası tərkibində inzibati subyekt Şimali Qafqaz Federal Dairəsinin daxilində Qaraçay-Çərkəz Respublikası adı ilə mövcuddur. Bu illər ərzində respublikanın qırmızı rəngdə bayrağı olmuşdur.
1991-ci ildə Qaraçay-Çərkəz Respublikası yaradılsa da, onun rəsmi dövlət atributları mövcud olmamışdır. Belə ki, ilk illər Qaraçay-Çərkəz Respublikası bayrağı üçrəngli rus bayrağı ilə təmsil olunurdu. Respublika yeganə Şimali Qafqaz subyekti idi ki, müstəqil bayrağı yox idi. Yalnız 1993-cü ildən Rusiya Federasiyası Ali Soveti binasının qarşısında muxtariyyət bayraqları sırasında Qaraçay-Çərkəz Respublikası bayrağı da dalğalanmağa başlamışdır. Bu Qaraçay-Çərkəz Xalq Məclisi (Parlament) tərəfindən qəbul edilmiş qərardan sonra mümkün olmuşdur.
Təsviri
Qaraçay-Çərkəz Respublikası Ali Şurasının 3 dekabr 1994-cü il tarixli 76-XXI saylı qərarı ilə Qaraçay-Çərkəz bayrağı qəbul edildi:
26 iyul 1996-cı ildə bayrağın təsvirinə təsir etməyən dəyişikliklər edildi:
Simvolu
Qaraçay-Çərkəz Respublikasının Dövlət bayrağının üzərindəki rənglərin mənası aşağıdakılardır:
Qeyri-rəsmi açıqlamaya görə, bayrağın rəngləri Qaraçay-Çərkəz Respublikası əhalisinin əsas etnik qruplarını əks etdirir:
Bələdiyyə bayraqları
1 yanvar 2020-ci il tarixində Qaraçay-Çərəkəz Respublikasında 100 bələdiyyə: 2 şəhər dairəsi, şəhərlərarası bölgüsü olan 10 şəhər, 5 şəhərətrafı rayon, 7 şəhər qəsəbəsi və 83 kənd var idi.
Somatik sinir sistemi
Somatik sinir sistemi — Somatik sinir sistemi (SSS) və ya könüllü sinir sistemi, skelet əzələləri vasitəsilə bədən hərəkətlərinin könüllü nəzarəti ilə əlaqəli periferik sinir sisteminin bir hissəsidir.
Somatik sinir sistemi bədəndən mərkəzi sinir sisteminə (MSS) hissləri çatdıran afferent sinir liflərini daşıyan hiss sinirlərindən və əzələ daralmasını stimullaşdırmaq üçün MSS-dən motor əmrlərini çatdıran efferent sinir liflərini daşıyan motor sinirlərdən ibarətdir. A- afferent və e- efferent prefikslərinə uyğundur.
Struktur
İnsan bədənində sinirlərin 43 seqmenti vardır. Hər seqment ilə bir cüt hissiyyat və motor sinir gəlir. Bədəndə onurğa beynində 31, beyin sapında isə 12 sinir seqmenti vardır. Bundan əlavə, bədəndə minlərlə assosiativ sinir də mövcuddur.
Beləliklə, somatik sinir sistemi iki hissədən ibarətdir:
Funksiya
Somatik sinir sistemi bədəndəki bütün könüllü əzələ sistemlərini və könüllü refleks qövsləri prosesini idarə edir.
Efferent somatik sinir sistemindəki sinir siqnallarının əsas marşrutu presentral girusda (birincili motor korteksinə yaxın olan) yuxarı motor neyron hüceyrə orqanlarında (yuxarı motor neyronları) başlayan ardıcıllığı əhatə edir. Presentral girusdan gələn stimullar yuxarı motor neyronlarından kortikospinal traktdan aşağı beyin sapında və onurğa beyninin ventral buynuzlarında aşağı motor neyronlarına (alfa motor neyronlarına) keçir: yuxarı motor neyronları aksonal sonluqlardan glutamat adlı bir neyrotransmitter buraxır. , aşağı motor neyronlarının glutamat reseptorları tərəfindən qəbul edilən: oradan asetilkolin alfa motor neyronlarının aksonlarının uclarından sərbəst buraxılır və əzələlərin postsinaptik reseptorlarına (nikotinik asetilkolin reseptorları) daxil olur və bununla da daralma stimulunu ötürür. əzələ liflərindən.
Refleks qövsləri
Refleks qövsü, sensor giriş və müəyyən bir motor çıxışı arasında az və ya çox avtomatik əlaqə yaradan sinir dövrəsidir. Refleks dövrələri mürəkkəbliyə görə dəyişir — ən sadə onurğa refleksləri insan bədənində yalnız biri olan, monosinaptik refleks də adlanan iki zəncirli zəncir vasitəsilə vasitəçilik edir (qövsdə iştirak edən iki neyron arasında yalnız bir sinaps var). Monosinaptik refleksin yeganə nümunəsi patellar refleksdir. Növbəti ən sadə refleks qövs onurğa beynində interneyronları aktivləşdirən, sonra isə motor neyronlarını aktivləşdirən duyğu neyronlarından başlayaraq üç elementdən ibarət zəncirdir. İsti səthə toxunduqdan sonra əli geri çəkmək kimi bəzi refleks reaksiyaları qoruyucudur, lakin digərləri, məsələn, patellar vətərinə toxunmaqla aktivləşən patellar refleksi ("diz sıçrayışı") adi davranışı təşviq edir.
Digər heyvanlar
Onurğasızlarda sərbəst buraxılan nörotransmitterdən və onun bağladığı reseptorun növündən asılı olaraq, əzələ lifindəki reaksiya həyəcanverici və ya tormozlayıcı ola bilər. Bununla belə, onurğalılarda skelet zolaqlı əzələ liflərinin nörotransmitterə — həmişə asetilkolinə (ACh) reaksiyası yalnız həyəcanverici ola bilər.
Rəştabad-i Qədim (Əhər)
Rəştabad-i Qədim — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 528 nəfər yaşayır (121 ailə).
Türkiyə Respublikasının Konstitusiyası
250px|thumb|right|[[Türkiyə gerbi|Türkiyə Respublikasının Gerbi]] Türkiyə Respublikasının Konstitusiyası və ya 1982-ci il Konstitusiyası — 7 noyabr 1982-ci ildə ümumxalq səsverməsi ilə qəbul edilən Türkiyənin ən yüksək normativ hüquqi aktı. 12 sentyabr hərbi çevrilişindən sonra hərbi rəhbərliyin əmri ilə Məşvərət Məclisi tərəfindən hazırlanmış və 23 sentyabr 1982-ci ildə Məşvərət Məclisi və 18 oktyabr 1982-ci ildə Milli Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən qəbul edilmişdir. Konstitusiya referendum nəticəsində 91,37% lehinə olmaqla qəbul edilmişdir.
Konstitusiyanın ilk üç maddəsinin dəyişdirilməsi və ona dəyişiklik təklif edilməsi dördüncü maddə ilə qadağandır. Bu günə qədər Konstitusiyaya iyirmi bir dəfə 1987-ci, 2007-ci, 2010-cu, 2017-ci illərdə dəyişiklik edilib. Konstitusiyada 7 bölmə, 177 maddə və 16 müvəqqəti maddə var.
Tarixi
250px|thumb|right|İlk Osmanlı Parlamentinin (Meclis-i Umumi) açılışı, 1877.
1921 və 1924-cü il konstitusiyaları
Osmanlı imperiyası dövründə və Türkiyə Cümhuriyyəti qurulduğu andan ölkənin bir neçə konstitusiyası olmuşdur. Türkiyə dövlətçiliyinin ilk Konstitusiyası Osmanlı imperiyasında qəbul edilən 1876-cı il Konstitusiyası sayılır. 1876-cı ildə Yeni Osmanlılar tərəfindən elan edilən Osmanlı imperiyasının konstitusiyası, rəsmi olaraq ləğv edilməsə də, 1878-ci ildə Sultan II Əbdülhəmid tərəfindən parlamentin buraxılması ilə əslində fəaliyyətini dayandırmışdı.
Osmanlı imperiyasının süqutundan sonra yaranan Türkiyə Cümhuriyyətində keçmiş konstitusiyadakı problemləri aradan qaldırmaq, bunu müasir Türkiyəyə uyğunlaşdırmaq üçün 20 yanvar 1921-ci ildə yeni konstitusiya qəbul edilir. Yeni konstitusiyanı 23 aprel 1920-də qurulan Türkiyə Böyük Millət Məclisi (TBMM) tərtib etmişdi. Bu konstitusiya 23 maddəyə sahib olub, 1876-cı ildə qəbul edilmiş konstitusiyanı ləğv etmir. Onun əvəzinə, keçmiş konstitusiyanın yeni konstitusiyaya zidd olan hissələrini ehtiva etmirdi. Bunlara nümunə olaraq, yeni konstitusiyada hakimiyətin millətə məxsus olduğu qeyd edilməsi, məclisli dövlət sisteminin mənimsənildiyi, suverenliyin məclisdə olduğu bildirilməsi, məclisin missiyalarının, eləcə də vilayət-qəza-nahiyə bölgüsünün dəqiqləşdirilməsini göstərmək olar. Digər ölkələrdən fərqli olaraq, qanunverici və icraedici qüvvə TBMM-nin əlində toplanmışdır.
Bu konstitusiya ilə hakimiyyətin mənbəsi millətə verilmiş və bunu istifadə etməl səlahiyyətinə malik tək qurumun məclisin olduğu göstərilmişdir. Bu konstitusiyada xəlifəlik və sultanlıq sistemi tamamilə ləğv olunmuşdur. Buna baxmayaraq, yeni konstitusiyanın sahib olduğu problemləri aradan qaldırmaq üçün 1923-cü ildə qurulan cümhuriyyət 20 aprel 1924-cü ildə tərtib edilən yeni bir konstitusiyanı qəbul edir. Baxmayaraq ki, 1921-ci il konstitusiyasını ləğv edir, bu konstitusiya sadəcə eyni sistemin daha yaxşılaşdırlmış formasıdır. Bu konstitusiyada üstün iradə olan milləti heç cür məhdudlaşdırılmamışdır. Buna görə də konstitusiyada məclisi və höküməti sərhədləyən heç bir maddəyə yer verilməmişdir. Hətta haqq və azadlıqları müəyyənləşdirən maddələr arasında dövləti bunlardan qoruyacaq heç bir cümlə qeyd edilməmişdir. Konstitusiya vətəndaşlara onların təməl azadlıqlarını bildirir, sosial-iqtisadi haqlar haqqında heç bir məlumat vermirdi.
1961-ci il konstitusiyası
250px|thumb|left|TBMM gerbi 27 may 1960-cı il tarixində ordu dövlət çevrilişi edib hakimiyətə gəlir. Buna səbəb olaraq isə Demokrat Partiyanın (DP) səlahiyyətlərindən və millətdən sui-istifadə etməsi göstərilir. Bu çevrilişdən sonra 9 iyul 1961-ci il tarixli yeni konstitusiya qəbul edilir. Bu konstitusiya tərtib edilərkən çoxpartiyalı sistemin ehtiyaclarını daha yaxşı qarşılayacağı və millətdən sui-istifadəyə son veriləcəyi düşünülmüşdü. Bu konstitusiya xalqın seçimi ilə qəbul edilən ilk konstitusiya olmuş, 60% lehinə səs ilə qüvvəyə minmişdir. Yeni konstitusiyanın əsas xüsusiyəti dövləti məhdudlaşdırması idi. Bir tərəfdən əvvəlki konstitusiya kimi hakimiyətin mütləq şəkildə millətin olduğunu bildirilir, əlavə olaraq isə bu qüvvəni istifadə edə biləcək qurumların konstitusiyada göstərilən orqanlar olduğu irəli sürülürdü. Bununla da parlament artıq tək qalmır, qüvvə icraedici, qanunverici və məhkəmə qolları arasında bölüşdürülürdü. Məhkəmə sisteminin müstəqilliyinə düzəlişlər edilir, icraedici və qanunverici orqanların bütün qərarlarına nəzarət edəcək orqanın məhkəmə olduğu göstərilirdi. Qanunların konstitusiyaya uyğun olub-olmadığına nəzarət edən "Anayasa Mahkemesi" yaradılır. İnsan hüquqları ilə bağlı maddələrə ümumi dəyişikliklər edilir və toxunulmazlıq verilir. Digər tərəfdən məclisdə çoxluğu təşkil edən partiya bu səlahiyyətdən sui-istifadə etməsin deyə məclis "Millet Meclisi" və "Cumhuriyet Senatosu"na bölünür. Beləliklə, palatalar bir-birini tənzimləyə biləcəkdilər. İqtidarın gücünə xalqın nəzarət etməsi üçün universitetlərin və Türkiyə Radio və Televiziya Qurumunun (TRT) azad fəaliyyət göstərməsinə təmin edilir. TRT-də hər hansı bir senzuraya qadağan qoyulur. Ali qanunda əsası Atatürk tərəfindən qoyulmuş ordu və dövlətin təhlükəsizlik prinsipləri də gözlənilirdi.
1982-ci il konstitusiyası
250px|thumb|right|Türkiyə Konstitusiya Məhkəməsinin Ankaradakı binası. 1980-ci il hərbi çevrilişinin əsas "səbəbi" olaraq dövlətin zəifliyi göstərilir. Buna görə də tərtib edilən yeni konstitusiyanın əsas məqsədi dövləti gücləndirmək, onu müxalifətdən qorumaq olmuşdu. Çevrilişçilərin qurduğu Milli Məclis ilə hazırlanmış olan yeni konstitusiyaya "Milli Güvenlik Konseyi" tərəfindən bəzi dəyişikliklər edilib, hazır vəziyyətə gətirilmişdir. 1982-ci il konstitusiyası, əsasən, 12 sentyabr 1980-ci il tarixindən əvvəl ortaya çıxan problemləri aradan qaldırmaq və qanunların icrası zamanı ortaya çıxan narahatlıqlara son vermək üçün hazırlanmış konstitusiyadır. Dövlətin güclənməsi onun icraedici gücü ilə əlaqələndirilmiş, hətta dövlətin fövqəladə hallarda konstitusiyaya zidd qanunlar qəbul etməsinə belə icazə verilmişdir. İcraedici orqanların qərarlarına mühakimə orqanı nə qədər nəzarət etsə də, hökumətin hətta insan hüquqlarına qarşı olan qərarlar qəbul etməsinə də şərait yaradılmışdır. Ona görə də haqqında danışılan dəyişikliyin hüquqi dövlət anlayışına zidd olduğu açıq-aşkar məlumdur.
1982-ci il konstitusiyası forma və sistem cəhətdən 1961-ci il konstitusiyasından çox da fərqlənmirdi, lakin 1961-ci il konstitusiyasında dövlət qarşısında şəxslərin hüquqlarını qorumaq önə çıxırdısa, 1982-ci il konstitusiyasında dövlətin gücünü qorumaq daha ön planda idi. Buna görə də 1961-ci il konstitusiyasında məhdudiyyətlər istisna, azadlıq isə qayda olaraq yer alırdısa, 1982-ci il konstitusiyasında əksinə –məhdudiyyətlər daha önəmli yer tutmuşdur. Yeni konstitusiya təşkilatlanmağa da böyük məhdudiyyətlər gətirmişdi. 1980-ci ildən əvvəl dövlətin gücsüzlüyü baş verən hadisələrə səbəb kimi qəbul edildiyi üçün yeni konstitusiya bu problemləri aradan qaldırmaq məqsədilə vətəndaşların dərnək və həmkarlar ittifaqlarını nəzarət altına almağa, onların siyasiləşmələrinə yol verməməyə çalışmışdır. Beləliklə, demokratiyanın prinsipləri pozulmuşdur.
Məzmunu
Giriş, Ümumi Prinsiplər, Əsas hüquq və vəzifələr, Cümhuriyyətin Əsas İdarəetmə Orqanları, Maliyyə və İqtisadi Müddəalar, Müxtəlif Müddəalar, Müvəqqəti Müddəalar və Yekun Hökmlər olmaqla ümumilikdə yeddi bölmədən ibarətdir.
Ümumi qiymətləndirmə
Suverenliyin həyata keçirilməsi heç bir halda heç bir şəxsə, qrupa və ya sinfə həvalə edilə bilməz. Heç bir şəxs və ya orqan mənbəyini Konstitusiyadan götürməyən bir dövlətin gücünü həyata keçirə bilməz. Konstitusiyanın müddəaları qanunverici, icraedici və məhkəmə orqanlarını, inzibati orqanları və digər qurumları və şəxsləri bir-birinə bağlayan əsas hüquqi qaydalardır. Qanunlar Konstitusiyaya zidd ola bilməz.
Qanunverici orqan Türkiyə xalqı adından Türkiyə Böyük Millət Məclisinə məxsusdur və bu səlahiyyət başqasına verilə bilməz. Qanunvericilik hissəsində, 1961-ci il sistemi ilə tətbiq edilən ikiqat palatalı parlament sistemi ləğv edildi və parlament təkpalatalı sistemə keçdi.
İcra hakimiyyəti həm də dövlət başçısı olan Prezidentə verilir.
Məhkəmə hakimiyyəti Türkiyə xalqı adına müstəqil və qərəzsiz məhkəmələr tərəfindən həyata keçirilir.
Konstitusiyada dövlət demokratik, dünyəvi və sosial bir hüquqi dövlət olaraq təyin olunur. Dövlətin formasını, dilini, paytaxtını və rejimin əsas xüsusiyyətlərini təyin edir. 5 -ci maddə dövlətin əsas məqsəd və vəzifələrini aşağıdakı kimi müəyyən edir;
Fövqəladə vəziyyət rejimini tənzimləyən maddədə (Fövqəladə Hallar, maddə 119) nəzərdə tutulan şərtlər daxilində qanunvericilik hakimiyyətinin prezidentin fərmanları ilə qismən prezidentə verilməsi nəzərdə tutulur.
Bundan əlavə, müvəqqəti 15-ci maddə, xunta dövründə edilən təcrübələrin və Konstitusiyaya uyğunluğu baxımından qəbul edilən hüquqi tənzimləmələrin nəzarətini qadağan etdi. Bu maddə 2010-cu il Türkiyə Konstitusiya Dəyişiklikləri Referendumu ilə ləğv edildi.
1982-ci il Konstitusiyası hər şeyi qaydalar və qanunla və təfərrüatı ilə həll edən ali normativ hüquqi aktdır.
Dəyişikliklər
Türkiyə Respublikasının Konstitusiyasına müxtəlif dəyişikliklər edilmişdir. Belə ki, Giriş mətn; 17 may 1987-ci il tarixli 3361 nömrəli qanunla, 8 iyul 1993 -cü il tarixli 3913 saylı qanunla, 23 iyul 1995-ci il tarixli 4121 nömrəli qanunla, 18 iyun 1999-cu il tarixli 4388 saylı qanunla, 3 avqust 2001-ci il tarixli 4446 saylı qanunla və 4709 saylı qanunla, 21 noyabr 2001-ci il tarixli 4720 saylı qanunla, 27 dekabr 2002-ci il tarixli 4777 nömrəli qanunla, 7 may 2004-cü il tarixli 5170 saylı qanunla, 21 iyun 2005-ci il tarixli 5370 saylı qanunla, 29 oktyabr 2005-ci il tarixli 5428 nömrəli qanunla, 13 oktyabr 2006 -cı il tarixli 5551 saylı qanunla, 10 may 2007-ci il tarixli 5659 nömrəli qanunla, 31 may 2007-ci il tarixli 5678 nömrəli qanunla, 9 fevral 2008-ci il tarixli 5735 saylı qanunla, 5 Konstitusiya Məhkəməsi may 2008 tarixli və 2008/16 nömrəli qərar, 2008/116 saylı qərar, 7 may 2010-cu il tarixli 5982 nömrəli qanun, Konstitusiya Məhkəməsinin 7 iyul 2010 və 2010/49 nömrəli qərarı, qərar 2010/87, 20 may 2016 21 yanvar 2017-ci il tarixli 6718 nömrəli Qanuna 21 yanvar 2017-ci il tarixli 6771 saylı Qanun da daxil olmaqla ümumilikdə iyirmi bir dəfə dəyişiklik edilmişdir.
Rəvəscan (Əhər)
Rəvəscan - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 866 nəfər yaşayır (203 ailə).
Baqramda təyyarə qəzası (6 iyul 2011)
Məlumat
Yük tutumu 40 ton olan təyyarə 2005-ci ildə hazırlanıb və 2011-ci ilin fevralında tam texniki baxışdan keçib. 2011-ci ilin iyununda o, növbəti texniki baxışdan keçib.
Bakı-Baqram marşrutu ilə hərəkət edən və 5 iyul 2011-ci il tarixində, saat 21:26-da (yerli vaxtla) havaya qalxan təyyarənin göyərtəsində Heydər Əliyev adına beynəlxalq hava limanından qəbul etdiyi 18 ton yük olub. Baqrama uçuşdan qabaq həmin gün təyyarə Küveyt-Bakı marşrutu üzrə uçuş yerinə yetirib və hər hansı nasazlıq qeydə alınmayıb.
Azərbaycan Mülki Aviasiya Administrasiyasından bildiriblər ki, İL-76 4K-AZ 55 yük təyyarəsinin göyərtəsində 9 nəfər heyət üzvü olub. Təyyarənin kapitanı 1969-cu il təvəllüdlü Kuzmin Sergey Viktoroviç 4576 saat uçuş həyata keçirmiş təcrübəli pilotdur.
Əfqanıstanın Hava Məkanının İdarə Edilməsi Xidmətinin məlumatına görə, iyulun 6-da saat 00:10-da (Bakı vaxtı ilə saat 02:10) Baqram aeroportu yaxınlığında yerə enməli olan Azərbaycanın "Silk Way" aviaşirkətinin İL-76 4K-AZ 55 yük təyyarəsi ilə əlaqə kəsilib və təyyarə radarlardan itib. Eyni zamanda, təyyarənin uçuşunu idarə edən dispetçer Kabil aeroportundan təxminən 25 kilometr məsafədə 4 kilometr yüksəlikdə alov gördüyü barədə məlumat verib.
Əlaqə kəsilənədək hava gəmisindən nasazlıq və ya qəza vəziyyəti ilə bağlı hər hansı məlumat daxil olmayıb.
"Taliban" hərəkatının nümayəndəsi Zəbibulla Mücahid Əfqanıstan KİV-inə bildirib ki, "Azərbaycan Hava Yolları"nın təyyarəsini "Taliban" vurub. Kabil Beynəlxalq Hava Limanının nümayəndəsi Azərbaycan təyyarəsinin “Taliban” tərəfindən vurulması barədə xəbərləri təkzib edib. Hava limanının vitse-prezidenti Cəlal Vahab xəbəri təsdiqləmək üçün əlində kifayət qədər informasiya olmadığını bildirib: ''“Mənə bununla bağlı artıq müraciət ediblər. Lakin mən onu təsdiqləyə bilmərəm. Hələlik heç kim bu təyyarənin qəzaya uğramasına görə məsuliyyəti üzərinə götürməyib”.'' Azərbaycanın Pakistan və Əfqanıstandakı səfiri Daşqın Şikarov Azərbaycan təyyarəsinin "Taliban" hərəkatının üzvləri tərəfindən vurulduğunu deyib. "Azərbaycan Hava Yolları" QSC-nin baş direktor müavini İlham Əmirov bildirib ki, hava gəmisinin "Taliban" hərəkatı tərəfindən vurulması əsas versiyalardan biridir.
Heyət
Təyyarənin 9 nəfərlik gəmi heyəti qəza nəticəsində ölüb. Onlardan 4-ü Azərbaycan, 3-ü Özbəkistan və 2 nəfər də Rusiya vətəndaşıdır. Həmin şəxslər aşağıdakılardır :
Lebu
Lebu - Çili şəhəri. Əhalisi 25.096 nəfərdir (2002).
Alisson
Alisson Meker — İngiltərə Premyer Liqasında çıxış edən Liverpulun qapıçısı.
MC-70 sürtküsü
Xarici görünüşü və tərkibi
Qəhvəyi rəngli hamar yumşaq mazdır. Sabunlu-karbohidrogen sürtkülərinə aid olub və barium və aluminium sabunların və serizinin qarışığı ilə qatılaşdırılır.
Tətbiq şəraiti
MC-70 sürtküsünün damcıdüşmə temperaturunun aşağı olması və dispersiya mühitinin yüksək buxarlanması səbəbindən onun tətbiq temperaturu 650C-dən yuxarı olmur. Yaxşı aşağıtemperatur xassələri sürtkünü mənfi -450C-də, daha güclü mexanizmlərdə isə mənfi -500C-yə qədər temperaturlarda müvəffəqiyyətlə istifadəsinə imkan verir. MC-70 sürtküsünün fərqli xüsusiyyətlərindən biri onun suya qarşı davamlığı və yüksək mühafizə xassəsinə malik olmasıdır. Bu sürtkü daima dəniz suyu ilə təmasta olan mexanizmlər üçün, o cümlədən sualtı qayıq və dəniz gəmilərinin avadanlıqları və mexanizmləri üçün nəzərdə tutulur. Həmçinin, yüksək mühafizəedici qabiliyyət və eyni zamanda şaxtaya davamlıq tələb edən yerüstü maşınlarda da kifayət qədər geniş tətbiq edilir. MC-70 sürtküsünün saxlanma müddətində stabilliyi qənaətbəxşdir. MC-70 sürtküsünü yelləmə və sürüşmə diyircəklərində, müxtəlif ötürücülərdə, sürtünmə səthlərinin işinin təmin edilməsində və s. istifadə edilə bilər. Tərkibində olan barium stearat bahalı olmasına baxmayaraq        MC – 70 dəniz sürtküsünün qiymətli istismar xassələri onun geniş tətbiq sahəsinə malik olmasına səbəb olur. Zamanında bu sürtkünü MЗ sürtküsü əvəz edə bilər.
MC – 70 sürtküsünün fiziki-kimyəvi göstəriciləri
sürətinin orta qradientinin10C1Па*c(П),çox olmamalı  - 1500 (15 x 103)