cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İsa Hüseynov (kimyaçı)
Həyatı
1977-ci ildə Ukrayna Respublikasının Lenin komsomolu adına Lenin ordenli Lvov Politexnik İnstitutunun “Üzvi birləşmələrin kimyəvi texnologiyası” fakültəsinə qəbul olumuş və 1982-ci ildə adı çəkilən fakültəni bitrirərək “Aktiv-bioloji birləşmələrin kimyəvi texnologiyası” ixtisası üzrə mühəndis- kimyaçı-texnoloq kvalifikasiyası almışdır.1982-ci ildə təyinat üzrə Azərbaycan EA Aşqarlar Kimyası İnstitutuna işə qəbul olunmuş, 1986-cı ildə AEA-nın Kimya Texnologiyasının Nəzəri Problemləri İnstitutuna keçirilmişdir.
1986-91-ci illərdə adı çəkilən institutun aspiranturasının qiyabi şöbəsində təhsil almış, 1993-ci ilin fevral ayında həmin institutun ixtisaslaşmış elmi şurasında “Kimyəvi kinetika və kataliz” və “Neft kimyası” ixtisasları qovşağında namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. İsa Hüseynov 1991-2005-ci illərdə Bakı şəhərinin müxtəlif kimya müəssisələrində- Bakı kimya əczaçılıq zavodunda sex ustası, texnoloq və istehsalat – texniki şöbənin rəisi, 1 saylı əcza-depoda bioloq, AR Səhiyyə Nazirliyinin Əczaçılıq və Tibb Sənayesi Birliyində kimyaçı-texnoloq, Suraxanı r-n 411 saylı aptekdə kimyaçı-analitik vəzifələrində çalışmışdır.
2005-2015-ci illərdə AMEA akad. M.Nağıyev adına Kimya Problemləri İnstitutunda (indi Kataliz və Qeyri-Üzvi Kimya İnstitutu) böyük emi işçi olmuşdur. 2015-ci ildən AMEA akad. Ə.Quliyev adına Aşqarlar Kimyası İnstitutuna keçmiş və hazırda həmin institutun 2 saylı “Mühərrik yağlarına yuyucu-dispersedici aşqarlar” laboratoriyasında aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışır.
2011-2016-cı illərdə AMEA akad. Ə.Quliyev adına AKİ-nin kimya üzrə elmlər doktoru hazırlığı üçün doktoranturada təhsil almış, doktorluq dissertsiysını tamamlamışdır.
Elmi fəaliyyəti
İsa Hüseynov iştiraki ilə AMEA akad. M.Nağıyev adına KPİ-də işlədiyi laboratoriyanın tematik planına əsasən epixlorhidrinin aminlər, sulfo- və aminsalisil turşuları ilə, aminsirkə turşusunun bir və ya iki əsaslı spirtlərlə reaksiyaları əsasında polifunksional üzvi birləşməlrin, epixlorhidrin əsasında epoksid birləşmələrin sintezi və fiziki-kimyəvi xassələrinin öyrənilməsi üzərində tədqiqat işləri aparmış və sintez edilmiş fenoksi birləşmələrin lipidlərin parçalanmasında aktiv bioloji birləşmələr kimi və β-adrenoblokatorlar qismində istifadə edilməsi öyrənilmişdir.
AMEA akad. Ə.M.Quliyev adına AKİ-də kimya elmlər doktorluğu hazırlığı üzrə doktoranturada təhsil müddətində doktorluq işinin mövzusu ilə əlaqədar izoksazol, oksazol, triazol, pirrol, pirazolpiridinlər və s. kimi birləşmələrin tətbiqi ilə heterotsiklik sulfamid birləşmələrinin yeni alınma üsullarının  işlənib hazırlanması, bioloji-aktiv heterotsiklik sulfamid birləşmələrinin sintezi, onların fiziki-kimyəvi, bio-aktiv, antioksidant,  antikorroziya,  antimikrobvə bakterisid xassələrinin öyrənilməsi və alınan sulfamid birləşmələrinin  sürtkü yağları və sürtkülərə əlavə edilən aşqarlar kimi tədqiqi üzərində çalışmışdır.
Elmi məqalələri
№ 3, с.198.
Varese BK
Varese - Italiyanın eyni adlı şəhərini təmsil edən basketbol klubu.
Tarixi
Varese basketbol komandası 1946-cı ildə Varese şəhərində təşkil olunmuş, ilk vaxtlar öz çıxışı ilə fərqlənməmişdir. İlk böyük uğurunu 1961-ci ildə, İtaliya çempionatının qalibi kimi qeyd etmişdir. 1970-ci ildə isə klub ilk dəfə çempionlar kubokunu qazanmış, sonralar daha 4 dəfə Avropanın bu əsas turnirinin qalibi olmuşdur. Komandanın sonuncu uğuru 1999-cu ildə milli birinciliyin və İtaliya superkubokunun qalibi olmasıdır. Varese basketbol komandası hazırda A seriyası üzrə çıxış edir.
Titulları
thumb|240px|Palasport, Varese komandasının örtülü idman arenası
Kolagirən (Pəmbək)
Kolagirən - Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında, indiki Quqark rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 23 km məsafədə yerləşir. Erməni mənbələrinə görə kəndin əsası 1870-ci ildə qoyulmuşdur.
Kənddə azərbaycanlılarla bağlı qədim qalanın divarları, qəbirstanlığın xarabalıqları indi də durur. Toponim maldarlıqla məşğul olan kolagirən etnonimi əsasında əmələ gəlmişdir. Bu da onu göstərir ki, kənd 1870-ci ildə yox, çox-çox əvvəllər salınmışdır. Belə ki, kolagirən tayfası XVI əsrdə Qarabağda yaşayan tayfalardandır. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 10. IX. 1948-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Antaramut qoyulmuşdur.
Pyer Omidyar
Pyer Omidyar — Dünyanın ən nəhəng onlayn mağazası olan "eBay"ın yaradıcısı
Həyatı
İran əsilli Pyer Omidyar 21 iyun 1967-ci ildə Parisdə həkim ailəsində dünyaya göz açıb. Onun atası Con Hopkins Universiteti yanında tibb mərkəzində çalışmağa başlayanda ailəsini də ABŞ-nin Merilend ştatına aparır.
Pyer məktəb partasından kompüter texnologiyaları ilə maraqlanır. Lap başdan praktik hədəflərdə onu tətbiq etməyə çalışır: onun ilk proqramı məktəb kitabxanasının kitablarının kataloqu idi. Pyer 1988-ci ildə Tafts Universitetinin informatika fakültəsini bitirərək "Apple" korporasiyasının bölmələrindən birində işləyir. O, burada "Macintosh" üçün proqram məhsulları hazırlamaqla məşğul olur. Artıq o zaman Pyer Omidyar internet üzərindən ticarətin inkişafı ideyası haqqında düşünür və onu reallaşdırmaq yollarını axtarırdı.
Pyer 1991-ci ildə üç dostu ilə birlikdə “Ink Development Corp” şirkətinin əsasını qoydu. Həmin şirkət sonra eShop Inc. adlandırılıb. O, şirkətdə proqram təminatı üzrə mühəndis vəzifəsini tuturdu. İnternet vasitəsi ilə satış korporasiyanın əsas fəaliyyət istiqaməti idi. Üç il sonra Omidyar “General Magic” mobil kommunikasiyalar şirkətinə xidmətlərin inkişafı üzrə mühəndis vəzifəsinə keçir. 1996-cı ildə “Microsoft eShop Inc” şirkətini alır, amma Omidyar bütün bu vaxt ərzində internet şəbəkədə hərracın yaradılması ideyasının texniki təcəssümü üzərində işi tərk etmir. Belə ki, insanlar bir-birinə maraqlandıqları predmetləri birbaşa sata bilərdilər.
Pyer Omidyar 1995-ci ilin sentyabrında San-Xosedə (Kaliforniya) öz şəxsi saytında internet-hərrac səhifəsini açır və müvafiq olaraq onu “AuctionWeb” adlandırır. Məhz bu günü – 4 sentyabr 1995-ci il tarixini dünyada tanınmış auksionun yaranması günü hesab etmək olar.
1996-cı ilin martında Omidyar öz dostu Skollanı işi genişləndirmək üçün ona qoşulmağa inandırır. Onlar evdə işləməyə davam edirdilər. Həmin ilin yayında Skollun dostu onlar üçün ofis tapır, indiyə qədər də orada işləyirlər.
Əvvəlcə hərrac tamamilə pulsuz idi və şəbəkə istifadəçiləri arasında çox məşhur oldu. İlin sonuna yaxın gün ərzində minlərlə saziş bağlandı. Ancaq artıq 1996-cı ilin fevralında internet-provayder Omidyarı xəbərdar etdi ki, onun saytı həddən artıq çox trafik tələb edir. Onda Omidyar müştərilərdən kiçik ödəmə götürməyə başladı, ilk vaxtlarda bu etirazları doğurdu və müştərilərin sayı azaldı.
"eBay"
Omidyar 1997-ci ildə saytı “Echo Bay Technology Group” adlandırmağa qərar verdi. Buna səbəb onun “Echo Bay Technology Group” konsaltinq firması ilə resursun əlaqəli olmasını istəməsi oldu. Sonra məlum oldu ki, “Echo Bay Mines” korporasiyası “EchoBay.com” domeninə sahibdir. Buna görə də domen adı bu gün bizə məlum olan “eBay.com” kimi qeydiyyata alındı.
Yarandığı ilk dövrlərdən hərrac sürətlə adi “bazardan” istifadəçi hüquqi şəxslərlə yanaşı, fiziki şəxslər olan ciddi “B2C” portala çevrildi. Komissiya haqqının olmaması portalın əsas onun üstünlüyü idi. Başqa hərraclar bu zaman təxminən 30% saziş dəyərindən götürürdü.
1997-ci ildə Omidyar aktiv reklam kampaniyasına başladı. Artıq ilin ortasında gündə təxminən 800000 ticari əməliyyat aparılırdı. İstifadəçilərin sayı bir milyonu keçdi. 1997-ci ilin sonuna Pyer şirkətin kapitalında 3 milyard dollar təşkil edirdi. O, şirkətin İdarə Heyətinin sədri vəzifəsini tuturdu. Bundan başqa, o maliyyə direktoru, icraçı direktor və prezident idi, amma bu postları tədricən tərk edirdi.
Omidyar “eBay” üçün şəffaflıq və düzgünlük kimi əsas prinsipləri müəyyənləşdirdi. Şirkət indiyə kimi bu prinsiplərə sadiq qalıb.
Sürətli inkişafa baxmayaraq şirkətin çətin anları da olmamış deyil. Məsələn, 1999-cu ildə xidmətin işində bir neçə dəfə uzunmüddətli fasilələr müşahidə olunub, onlardan biri, demək olar ki, 22 saat olub. Müştərilərin etibarını qaytarmaq üçün Omidyar hərracın həmin bölməsinin əsas iştirakçılarından telefon vasitəsi ilə üzr istəməyə göstəriş verib, nəticədə təxminən 10 min zəng edilib.
Bidens colimana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Milena Knezeviç
Milena Knezeviç (d. 12 mart 1990) — Monteneqronu təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Milena Knezeviç Monteneqro yığmasının heyətində 2012-ci ildə London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Norveç yığmasına 26:24 hesabı ilə məğlub olan Monteneqro yığması, London Olimpiadasını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.
Naqpur
Naqpur (नागपूर) — Hindistanın mərkəzində, Maxaraştra ştatında şəhər.
Mingəçevir yazıları
Mingəçevir yazıları — Mingəçevir kilsə kompleksində qazıntılar zamanı tapılmış, üzərində Qafqaz albanlarının dilində mətnlər olan kitabələr.
Xaç daşı
Mingəçevir kilsə kompleksi ərazisində arxeoloji qazıntılar zamanı üzərində tovuzquşları və müqəddəs xaç təsviri olan alban yazılı daş aşkarlanmışdır. Daş bəzi araşdırmaşılara görə xaç altlığı, bəzilərinə görə isə qurbangah olmuşdur. Daşın üzərindəki mətni Jost Gippert deşifr etməyi bacarmışdır :
Yoqun şamdanı
Qazıntılar zamanı tapılan bəzi şamdanlardan birinin üzərindəki yazıları Volfqanq Şulze 2003-cü ildə deşifr etməyə çalışmış, Jost Gippert isə daha dəqiq tərcümə təklif etmişdir: Mən Yoq, Tanrının günahkar qulu, bunu ürəyimin ləyaqətli təmsili kimi hazırladım. Jost Gippert bu şamdana "Yoqun şamdanı" adını verib.
Əlifba sıralı şamdan
Azərbaycan Tarix Muzeyinin inventarındakı bir başqa şamdanın üzərindəki yazılar tam oxunsa da müəyyən bir hərfi mənası olmadığı, əlifbanın 16 hərfinin müəyyən bir sırada düzüldüyü qənaətinə gəlinib.
Əl işi şamdan
Şamdanlardan birinin üzərindəki mətn Udi dili ilə oxunulmuşdur:
Feysəlabad
thumb|350px|Feysəlabad Feysəlabad, , ) - Pakistanda şəhər.
Tarixi
Feysəlabad 1895- ci ildə ingilislər tərəfindən salınıb.
Şərqi Antarktida
300px|thumb|right|Şərqi Antarktida sağ tərəfdə
Şərqi Antarktida, və ya Böyük Antarktida olaraq da bilinən bu bölgə, Antarktida qitəsinin üçdə iki hissəsini təşkil edir, qitənin Hind okeanı tərəfində, Qərbi Antarktida Transantarktika dağları var. Hardas bir əsrdən uzun müddətdir ki adı Şərqi Antarktida olaraq adlanır. Qərbi Antarktida daha çox yüksəkliklərdən ibarət olmaqla yanaşı, mərkəzində Gamburtsev Dağları mövcuddur.
Şərqi Antarktida qalıcı buz ilə əhatə olunur. Yalnız yer bitki örtüyü qayalara yapışmış şibyə, yosunlar, nematodlar, ayaqquyruqlar, böcək və heyvanlar da daxil olmağla onurğasızlardan ibarət bir sıra var. Sahilləri yay aylarında, ətrafındakı buz kütləsi üzərində müxtəlif dəniz quşları və pinqvinlər üçün tərəmə sahəsi və dəniz bəbiri, ueddell suitisi, dəniz fili, yengəcyeyən və adi ross suitisi cinsləri vardır.
Proprioseiopsis isocaudarum
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Columba iriditorques
—  cinsinə aid heyvan növü.
Voyislav Stankoviç
Voyislav Stankoviç – Serbiyalı futbolçu. Azərbaycan Premyer Liqası komandalarından Neftçi klubunda oynayır. Stankoviç Neftçi ilə yanaşı Serbiya milli futbol komandasında da çıxış edir. O,1987-ci ildə doğlub. Stankoviç nisbətən ucaboydur.
Multan
Multan - Pakistanda yerləşən bir şəhər.
Tarixi
Dilimizdə işlənən “Moltanı” sözü Pakistanın Multan şəhəri ilə bağlıdır. Orta əsrlərdə dünya ticarət mərkəzlərindən biri olub. Multanlılar bizim ərazilərə (xüsusən Bakıya) ticarət səfəri edər, el arasında onlara multani (moltanı) deyərdilər.
Çubaytal (Avurğazı)
Çubaytal — Başqırdıstan Respublikası nın Avurğazı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Sultanmurad kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə tatarlar (78%) üstünlük təşkil edir.
Tremor
Tremor ( - "əsmə") — qeyri-ixtiyari, ritmik hərəkətlərdir.
Yaranma səbəbindən asılı olaraq fizioloji, serebellar (beyincik), distonik, essensial, ortostatik, Parkinsonizm, psixogen, alkoholizm, periferik neyropatiya mənşəli ola bilər. Hərəkət və postura bağlılığına görə sakitlik, postural, hərəkət, intensiyon, rubral tremor ayırd edilir.
Apuliya hersoqluğu
Apuliya hersoqluğu - 1059-cu ildə Tankred Hoytvillin oğlu Robert Hoytvill tərəfindən əsası qoyulan hersoqluq. Əvvəllər qraflıq statusunu daşıyırdı. 1193-cü ildə V Rocerin ölümü ilə birbaşa Siciliya krallığına birləşdirildi. Hoytvill sülaləsi tərəfindən idarə olunurdu.
Hersoqlar
List of Counts of Apulia and Calabria
Oliver Ridel
Oliver 'Ollie' Riedel (d. 11 aprel 1971) — Rammstein adlı Alman metal musiqi qrupunun bas gitaristidir.
İlk illəri
Ridel Almaniyanın Şverin şəhərində anadan olmuşdur. Uşaqlıqda Oliver bacarıqlı bir şagird deyildi. Xüsusilə gənclik illərində çok utancaq idi. Dostları tez-tez parti təşkil etsələr də, Oliver daha çox digərləri ilə vaxt keçirirdi.
Musiqi karyerası
1990-cı ildə 19 yaşında The Inchtabokatables adlı qrupda bass gitara çalmağa başlayır. 1994-cü ildə Ridel, Till Lindeman, Rixard Kruspe və Kristof Şnayder, Berlin Senate Metro adlı musiqi yarışmasında qalib gəldilər. Mükafat olaraq peşəkar 4 demo musiqi parçası yazmağa haqq qazandılar. Paul Landers və Kristian Lorenz də qrupda qatıldıqdan sonra Rammstein adlı qrup yaradılır.
II Rocer
II Rocer — Siciliyanın ilk kralı. 1105-ci ildə Siciliya qraflığının III qrafı olmuşdu. 1127-ci ildə isə Apuliya hersoqu olmuşdu. 1130-cu ildə Siciliya krallığının ilk hökmdarı elan edilmişdi. 9 yaşında taxta çıxmışdı.
Gəncliyi
I Rocer və Adelheyd del Vastonun kiçik oğlu idi. 9 yaşında taxta çıxmışdı və anasının qəyyumluğu altında hakimiyyətdə idi. 1110-cu ilin yayında, 14 yaşında ikən Norveç kralı I Siqurd onu ziyarət etmişdi. 1112-ci ildən bəri tək hakimiyyətə başlamışdı. 1127-ci ildə Apuliya hersoqu II Vilyamın ölümündən sonra onun torpaqlarını ələ keçirdi. 1130-cu ilə papalığa namizəd olan Antipapa II Anoklet tərəfindən kral elan olundu.
Krallığı
Antipapa tərəfindən kral olması papa II İnnokenti tərəfindən xaç yürüş başladılmasına səbəb oldu. 1130-cu ildə Amalfi hersoqluğunun üsyanı yatırılmışdı. 1132-ci ildə Bari knyazlığının da üsyanından sonra Rocer knyazı Qrimvaldı devirərək yerinə oğlu Tankredi gətirdi. Eyni hərəkəti Kapua knyazlığını da işğal edərək təkrarlayan Rocer digər oğlu Alfonsonu knyaz təyin etdi. Daha sonra Apuliya hersoqluğunu da işğal edərək hersoqluğa böyük oğlu III Roceri gətirdi. Rocerin işğalçılıq siyasəti qonşu dövlətləri narahat edirdi. Rocer 1136-cı ildən Müqəddəs Roma imperatoru III Lotarın işğalına qarşı mübarizə aparmağa başladı. 1139-cu ildən sonra II İnnokentinin hücumlarına qarşı ölkəni qoruyurdu. Həmin ilin 22 iyulunda Rocerin oğulları tərəfindən əsil alınan papa sülh müqaviləsi imzalamağa məcbur oldu.
Afrikanın işğalı
Rocer ölkəni stabilləşdirdikdən sonra gözünü Afrikaya dikmişdi. 1142-ci ildə donanması ilə Liviya yürüşünə başlayan Rocer 1146-cı ildə Tripolini ələ keçirdi. 1148-ci ildə Mehdiyyə şəhərini tutdu. Həmin il Susa şəhəri döyüşsüz təslim oldu. 11 gün sonra Sfaksşəhəri Normanların əlinə keçdi.
Bizansla döyüşlər
Rocer 1147-ci ildə Bizansla müharibəyə başladı və Korfu adasını işğal etdi. Yunan sahillərini və şəhərlərini yandıraraq davam etdi. Bununla normanların vikinq mədəniyyətindən uzaqlaşmadığı hiss olunurdu. Konstantinopolacan gedib çıxan Siciliya donanması Aralıq dənizinin ən güclü dövləti olmuşdu. II Rocer 1154-cü ildə Palermoda vəfat etdi. Yerinə oğlu gəldi.
Ailəsi
II Rocer 1117-ci ildə Kastiliya kralı VI Alfonsonun qızı Elvira ilə evlənmişdi. Övladları: III Rocer — Apuliya hersoqu I Tankred — Bari knyazı və Taranto knyazı I Alfonso — Kapua knyazı I Vilyam — Siciliyanın növbəti kralı II Rocer 1149-cu ildə II Hüqonun qızı Sibilla ilə evlənmişdi. İki övladı olmuşdu və cavan ölmüşdülər. Digər övladları: Konstansa — VI Henrix ilə evlənmişdi. Simon Hoytvill (II) — Taranto knyazı
Bidens negriana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Dəniz sıfı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Təsviri
Bədəni uzunsov və yanlardan basıqdır. Çənələrində və damaq sümüklərinin üzərində köpək dişləri yerləşir. Qəlsəmə qapağı pulcuqlarla tam örtülüdür. Rostrumu uzun və enlidir. Bədəninin rəngi açıq bozdur, üzərində tünd rəngli 12-13 köndələn ləkə olur. Birinci bel üzgəcində 12-14 şaxəsiz, ikinci bel üzgəcində 1-3 şaxəsiz, 14-16 şaxəli, anal üzgəcində isə 2 şaxəsiz, 11-12 şaxəli şüa vardır. Yan xətt pulcuqlarının sayı 78-84 arasında dəyişir.
Yayılması
Xəzər dənizinin orta və cənub hissələrində yayılmışdır. Həmişə dənizdə yaşayır, şirin suya girmir. Dənizin qərb hissəsində Azərbaycan sularında yayıldığı sahə Sumqayıtdan Astaraya qədərdir. Ən çox Çilov, Pirallahı, Bakı arxipelaqı, Kür daşı adaları sahillərındə yayılmışdır. Dənizin şərq sahillərində isə ən çox Manqışlaqda, Oğurca adasına qədər olan sahələrdə təsadüf edilir.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Dəniz balığıdır, dənizdə oturaq həyat keçirir, ancaq qışlamaq və çoxalmaq üçün sahildən dərinliyə və əksinə yaxın məsafələrə miqrasiya edir. Qışda dənizin 100 m dərinliyinə qədər hərəkət edir və orada daşlar arasında dolanır. Dəniz sıfı oturaq həyat keçirdiyindən müxtəlif rayonlarda (Sara, Çilov, Manqışlau, Tarta) bir-birindən başının əlamətlərinə və üzgəclərin böyüklüyünə görə fərqlənən yerli populyasiyalar əmələ gətirir. Dəniz sıfı cinsi yetginliyə 2-4 yaşında çatır. Uzunluğu 26-47 sm olan balıqlar 13 mindən 126 minə qədər, orta hesabla 45 min kürü verirlər. Kürüsünü aprel-may aylarında dənizdəki qayaların üzərinə tökür. Kürü tökmənin qızğın vaxtında suyun temperaturu 15-16՞ C olur. Kürü tökmə yerlərinin dərinliyi 3-12 m-ə çatır. Kürülər daşlara yapışır və orada inqubasiya dövrünü keçirirlər. 10 ilə qədər yaşayır.
Sayı
Əvvəlki illərdə Azərbaycan sularında ildə 7-10 min sentnerə qədər tutulurdu. Hazırda ehtiyatı son dərəcədə azalmışdır, sənaye ovu aparılmır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Dəniz sıfının yaşayışı dib ilə əlaqədar olduğundan başqa balıqlara nisbətən daha çox xarici təsirlərə məruz qalır. 60-cı illərdə dənizdə neft-seysmik kəşfiyyat işlərinin aparılması və dənizin neft məhsulları ilə çirkləndirilməsi.
Mühafizə tədbirləri
Son illərdə Xəzər dənizində geniş miqyasda aparılan neft-kəşfiyyat işləri, istehsalı və nəqli bütün dəniz balıqları kimi sıfın da ehtiyatının tükənməsi üçün potensial təhlükə yaradır. Odur ki, sıfın yaşayış yerlərinin bundan sonra çirkləndirilməsinə yol verilməməli, bu ərazilər ciddi mühafizə olunmalı, süni artırılması istiqamətində tədbirlər həyata keçirilməlidir.
Cümə məscidi (Qəzvin)
Qəzvin Cümə məscidi – Azərbaycanın ən qədim məscidlərindən biri. Kompleksə məsciddən başqa bir neçə mühüm tikili də daxildir. Qəzvin cümə məscidi Azərbaycan memarlığında özünəməxsus yeri olan abidələrdəndir.
Küncüt yağı
Tərkibi
Küncüt yağı sadalanan yağ turşularından ibarətdir: linoleik turşu (ümumi miqdarın 41%), olein turşusu (39%), palmit turşusu (8%), stearin turşusu (5%) və digərləri az miqdarda.
Cümə məscidi (Qəzvin)
Tarixi
Qəzvin Cümə məscidi uzun formalaşma tarixi olan və iç həyət ətrafında müxtəlif çağlarda tikilmiş bina və yerləşgələr toplusundan ibarət mürəkkəb quruluşlu abidədir. Məscid keçmiş atəşpərəst məbədinin yerində tikilmişdir. Onun ilk özül daşı VIII əsrdə qoyulmuş, son tikinti işləri XX əsrin ortalarında aparılmışdır. Bu tarixlər arasında məscid dəfələrlə genişləndirilmiş, yenidən qurulmuşdur. Qəzvin Cümə məscidi kompleksinə daxil olan abidələrdən ən dəyərlisi sözsüz ki, Əmir Xumartaş Türbəsi, ya da Xumartaş Məqsurəsi adı ilə tanınan səlcuqlu dövrü abidəsidir. Abidə xalq arasında daha çox Xumartaş Günbədi adı ilə tanınır. Orta əsr yazarları Qəzvin Cümə məscidindən danışanda bildirirlər ki:
Küncüt yağı
Tarixi
Tarixən, küncüt 5000 il əvvəl quraqlığa davamlı bir məhsul kimi becərilib və digər məhsulların uğursuz olduğu yerlərdə yetişə bilib. Küncüt toxumu, yağ üçün emal edilən ilk bitkilərdən biri, həm də ən erkən dad əlavələrindən biri idi. Küncüt, Hind vadisi mədəniyyəti dövründə yetişdirilirdi və əsas yağ məhsulu idi. Ehtimal ki, eramızdan əvvəl 2500-cü ildə Mesopotamiyaya ixrac edilmişdi.
İstehsal prosesi
Küncüt toxumu ilk növbədə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə istehsal olunur, genişmiqyaslı, tam avtomatlaşdırılmış yağ hasilatı və emalı texnikasının yaradılmasının məhdudlaşdırılmasında rol oynayan bir amildir. Küncüt yağı mövcud materiallardan və avadanlıqlardan asılı olaraq bir sıra üsullarla çıxarıla bilər. Tanzaniya küncüt yağının ən böyük istehsalçısı olaraq qalır və bu məhsulun qlobal istehlakında da üstünlük təşkil edir. Afrika və Asiya bölgələri ən sürətli inkişaf edən küncüt yağı bazarlarını təşkil edir. Burada müşahidə olunan tələbin davamlı artması artan ev gəlirləri rəqəmlərinə və şəhərləşməyə, eyni zamanda küncüt yağının qida məhsulları və Asiya yeməklərində istifadəsinin artmasına uyğundur. İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə küncüt yağı tez-tez isti su flotasiyası, körpü presləri və ya kiçik miqyaslı yağ presləri istifadə etməklə daha ucuz və əllə intensiv üsullarla çıxarılır. İnkişaf etmiş ölkələrdə küncüt yağı yağ presləri, genişmiqyaslı yağ çıxarma maşınları və ya kimyəvi həlledici ilə basaraq çıxarılır. Bəzi istehsalçılar kosmetik cəhətlərini yaxşılaşdırmaq üçün küncüt yağını həlledici ekstraksiya, zərərsizləşdirmə və ağartma yolu ilə daha da təmizləsə də, keyfiyyətli toxumdan alınan küncüt yağı əvvəlcədən xoş bir ləzzətə malikdir və istehlak edilməzdən əvvəl əlavə təmizlənmə tələb etmir. Bir çox istehlakçı, saflaşdırma prosesinin vacib qida maddələrini aradan qaldıracağına inandıqları üçün təmizlənməmiş küncüt yağını seçirlər.
Cümə məscidi (Qəzvin)
Tarixi
Xumartaş günbədinin indi bayır tutumunu üst-üstə kub, səkkiz üzlü və günbəz yaradır. Sferik səthi lentvari saya bəzəklə örtüldüyündən günbəzin biçimcə qarpıza oxşarlığı var. Xumartaş məqsurəsini Səlcuqlu sultanı Sultan Mahmud zamanında Qəzvin hakimi Xumartaş Abdulla oğlu 1106–1114-cü illər arasında tikdirmişdir. Onun kvadrat planlı ibadət salonu tək günbəzlə (diametri 10, 3 m) örtülüdür.
Küncüt yağı
Küncüt toxumu bazarı
Küncüt yağı bazarı əsasən Asiyada və Orta Şərqdə yerləşir, burada yerli istehsal edilən küncüt yağı istifadəsi əsrlər boyu ənənə halını almışdır.
Çeşidlər
Küncüt yağı bir çox fərqli rənglərdə olur: soyuq preslənmiş küncüt yağı solğun sarı, Hindistan küncüt yağı (gingelly və ya til yağı) qızılı, Şərqi Asiya küncüt yağı isə ümumiyyətlə tünd qəhvəyi rəngdədir. Bu tünd rəng və ləzzət qovrulmuş/qızardılmış küncüt toxumlarından əldə edilir. Küncüt yağı yuxarıda təsvir olunan hər hansı bir formada satılır: Soyuq preslənmiş küncüt yağı Qərb sağlamlıq mağazalarında mövcuddur. Qovrulmamış (soyuq şəkildə preslənməmiş) küncüt yağı ümumiyyətlə Cənubi Hindistan, Orta Şərq, halal bazarlarında mövcuddur və Şərqi Asiya ölkələrində yemək üçün istifadə olunur.
Küncüt yağı Asiyada, xüsusilə Koreya, Çin və Cənubi Hindistanın Karnataka, Andhra Pradeş və Tamilnad əyalətlərində ən populyardır.
Ənənəvi istifadə
Ayurveda təbabətində küncüt yağı masaj üçün istifadə olunur, fərz dilir ki, yağ sürtülən zaman bədən istiliyini aradan qaldırır.
Ağa Axundov
Ağa Əbdülxalıq oğlu Axundov ( — Azərbaycan mühəndisi, energetik.
Həyatı
Ağa Axundov 21 mart 1882-ci ildə Şamaxı şəhərində anadan olmuşdu.
1900-cü ildə Bakı Real məktəbini bitirib, Kiyev Politexnik Universitetinə daxil olur. Sonra Hacı Zeynalabdin Tağıyevin ilk təqaüdçülərindən biri kimi Belçikaya gedir, Lyec Universitetini mühəndis-elektrik ixtisası üzrə bitirir. Təhsilini başa vurduqdan sonra Sürixdə Erlikon mexanika zavodunda işləyir. Ağa Axundov Luqanoda ilk Su Elektrik Stansiyasının layihəsinin müəllifi kimi məşhurdur (layihənin müəllifi kimi bu gün də Luqanoda xatirə lövhəsi vardır).
Ağanın orijinal layihələrindən biri də Hollandiyada salınmış körpüdür. Körpü bu gün də turistlərin diqqətin cəlb edir. Cenevrə elmi cəmiyyətinin üzvü, 10 dil bilən poliqlot, Azərbaycanda elektrotexnika elminin, bu sahə üzrə ilk təhsil müəssisəsinin banisi (sonralar texnikum N.Nərimanovun adını daşımışdır), Azərbaycan dilində elektrotexnika dərsliklərinin, elektrotexniki terminlər üzrə ilk türkcə-rusca lüğətin müəllifi, Azərbaycan Sənaye İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) prorektoru, pedaqoji institutda ümumi elektrotexnika kafedrasının müdiri, Azərbaycan Sənaye İnstitutunda özünün yaratdığı energetika fakültəsinin ilk dekanı – bütün bunları o, 1938-ci ilə qədər, Krasnoyarsk düşərgəsinə sürgün olunana qədər görə bilmişdir. O, sürgündə də yorulmaz alim, müdrik filosof kimi çalışır, öyrədir, tətbiq edir, yaradırdı. Ağa həmin düşərgənin texniki şöbəsində rəis müavini işləyirdi. Alimin vəfatından sonra onun ailəsinə Krasnoyarsk düşərgəsinin rəisi tərəfindən başsağlığı göndərilmişdi. Başsağlığında yazılırdı ki, elm aləmi gözəl insan və böyük alimi itirmişdir.
Ağa Axundov 1949-cu ildə vəfat edib.
Ailəsi
Ağa Axundov Tamara Axundova ilə ailə qurmuşdu. Onların Davud Axundov, Fuad Axundov adlı oğulları, Elmira Axundova adlı qızları vardı.
Fəaliyyəti
Ağa Axundov Avropadan təhsildən qayıtdıqdan sonra Aprel inqilabına qədər Bakıda ilk özəl elektrotexniki Lyumer kantorunu açır (Lyumerlərin kiçik qardaşı ilə dostluq xatirəsinə görə kantoru belə adlandırır). İtalyanın Fiat avtomobillərinin satışını təşkil edən ilk firmanı da Ağa Axundov açmışdır. Bu firma sürətlə böyüyüb bütün Zaqafqaziyada Fiatın rəsmi filialına çevrilmişdi. Ona, hətta, Turindəki Fiat zavodunun rəhbərliyini təklif etmişdilər. Lakin o, xanımı ilə məsləhətləşib, həmin təklifi qəbul etməmişdi. 1925-ci ildə Ağa Sovet Zaqafqaziyası tərəfindən Ümumdünya Paris sərgisinə ezamiyyətə göndərilmişdir. Almaniyadan keçərkən o, yolüstü Münhen Universitetinin tibb fakültəsini bitirmiş qardaşı İsmayıl Axundovla görüşmüşdü. İsmayılı tropik xəstəliklər üzrə gözəl mütəxəssis kimi Hamburqda işləməyə dəvət edirlər, orada o, dissertasiya müdafiə edir, Fransada, Əlcəzairdə, İsveçrədə keçirilən simpoziumlarda çıxışlar edir. Lakin 1928-ci ildə İsmayılı təkidlə Bakıya qayıdıb o zaman az qala milli fəlakətə çevrilmiş malyariya xəstəliyi ilə mübarizə aparmağa çağırırlar. O, parlaq karyerasından əl çəkib Azərbaycana qayıdır və tropik xəstəliklərə qarşı mübarizə işlərinə başlayır.
Columba larvata
(Columba larvata) — cinsinə aid heyvan növü.
Piramida sistemi
thumbnail
Piramida sistemi və ya Piramida yolu (tractus pyramidales, PNA) — özündə kortikospinal və kortikobulbar yolları birləşdirir. Piramida yolunun belə adlandırılmasına səbəb yolların uzunsov beynin piramidasından keçməsidir.
Fanaqoriya adası
Fanaqoriya adası — Zed adaları arxipelaq qrupunun ən böyük üçüncü adasıdır. Ada Antarktidanın Cənubi Şetland adalarındakı Livinqston adasında, Zed qrupunun şimal sahillərində yerləşmişdir. Ada buzlaqlardan azaddır və qayalardan təşkil olunmuşdur. Adanın uzunluğu 700 m, eni 500 m, səthinin sahəsi isə 20 hektardır. Ada qonşu adalar olan Esperanto adasından 70 m və Lesidren adasından isə 130 m məsafədə yerləşmişdir. Ada Vilyams zirvəsindən 2.1 km şimalda yerləşmişdir. Ada 19-cu əsrdə ağ sənayeçilər tərəfindən kəşf olunmuşdur.
Ada Böyük Bolqar xanlığının şəhərlərindən biri olan Fanaqoriyanın adını daşıyır.
Yerləşməsi
Fanaqoriya adası -62.43417°N, -60.16278°W koordinatlarında yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə, Çili xəritəsinə 1971-ci ildə Argentina xəritəsinə 1980-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2005 və 2009-cu ildə daxil edilmişdir.
Fındıq
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
Fındıq özünün yüngül, ətirli və dadlılığına görə yeyinti sənayesində geniş istifadə olunur. Axır 20 ildə dünyada fındıqdan istifadə 2 dəfə artmışdır. Fındıq – tam və xırda, qızardılmış və qovurulmuş halda – konfetlərin, şokoladın, şirniyyatların, tortların, piroqların, bişintilərin hazırlanmasında istifadə olunur. [[SS 2 (*
Tərkibi
Fındıq zülalla, mürəkkəb karbohidratlarla, hüceyrəli və doymamış yağlarla zəngindir; tərkibində isə xolesterin yoxdur. Fındığın səhhətə xeyrinin əsas səbəbi tərkibində çox miqdarda xeyirli və doymamış yağların olmasıdır. Fındıq ləpəsinin tərkibində olan yağın 96%-i insan üçün xeyirli olan doymamış turşulardan – olein və linol turşularından təşkil olunmuşdur.
Əhəmiyyəti
Fındıq insan üçün enerji mənbəyidir – 100 q. fındıq ləpəsində 639 kkal enerji malikdir, həmçinin yüksək faizli zülalla da 16%dan 19%a qədər zəngindir. B qrupunun vitaminləri və E vitamini ürək, əzələ, insanın reproduktiv sisteminin normal fəaliyyətinin ayrılmaz hissəsini təşkil edirlər. E vitaminin əsas özəlliyi onun orqanizmdə kanserogen faktorların əmələ gəlməsinə maneə olması bacarığıdır. Yəni, Е vitamini xərçəngə, ürək xəstəliklərinə və əzələ sisteminə qarşı güclü profilaktik üsullardan biridir. Tərkibində yüksək miqdarda olan kalium və kalsium natriumla birlikdə sümük quruluşunun effektiv inkişafına və yüksək qan təzyiqinin qarşısının alınmasına gətirib çıxardır.
Proprioseiopsis jasmini
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Fındıq
Əhəmiyyəti
Fındıqdan istifadə qanda xolesterinin artmasının, qan-damar xəstlikərinin yaranmasının qarşısını alır, həmçinin inkişaf edən orqanizm üçün də çox lazımlıdır. Buna görə də fındıq uşaqların, cavanların, əsasən isə yaşlıların qidasının ayrılmaz bir hissəsini təşkil etməlidir. Sadəcə maraqlıdır ki, bir neçə xeyirli məhsulun əlavə edilməsi çox gözəl dadın alınmasına şərait yaradır.
Amerika və Avropada fındıq yağı böyük populyarlıqdan istifadə edirlər – onu hər evdə tapmaq mümkündür. Amerikalılar sendviçin və digər desertlərin hazırlanmasında fındıq yağından geniş istifadə edirlər.
Fındığın tərkibindəki xeyirli maddələr ürək xəstəliklərinin əmələ gələ bilmə ehtimalını azaldır, damarlara xeyirli təsir göstərir, beyin fəaliyyətini yaxşılaşdırır, yorğunluğu aradan qaldırır, güc və gümrahlığı bərpa edir, mədə bağırsaq vəzlərinin fəaliyyətini yaxşılaşdırır və digər növ xəstəlikləri müalicə edir. Qənnadı məhsullarında fındıqdan hazırlanan məhsullarla yalnız sağalmaq yox, hətta tibb tərəfindən müalicəsi olmayan xəstəliklərdən də şəfa tapmaq olar. Diabet xəstələrinin sağalma prosesində fındıq ləpəsi faydalıdır.
OK!
OK! — Britaniyada nəşr olunan həftəlik maqazin jurnalı.
Azərbaycan versiyasi
Azərbaycanda "OK! Azerbaycan" adinda jurnalin yerli versiyasi nəşr edilmişdir. Azərbaycan versiyasin baş redaktoru Zəhra Bədəlbəyli olmuşdur.
Apuliya qraflığı
Qraflar
List of Counts of Apulia and Calabria
Vəkillik
Vəkilliyin əsas vəzifələri fiziki və hüquqi şəxslərin hüquqlarının, azadlıqlarının və qanunla qorunan mənafelərinin müdafiə edilməsindən və onlara yüksək keyfiyyətli hüquqi yardımın göstərilməsindən ibarətdir.
Etimologiya
Ərəb dilindən götürülmüş "vəkil" sözü "başqasının işini görmək üçün tapşırıq almaq" anlamına gəlir. Latıncadan "advakatus" sözü isə "yardıma çağırıram" mənasını verir.
Kolagirən (vağzal)
Kolagirən — Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasının ərazisində, indi Quqark rayonunda vağzal.
Toponimi
1948-ci ildə kənd ermənicə Antarmut, 1978-ci ildə Dzoraqet adlandırılmışdır. Kolagirən türk tayfasının adını əks etdirir. 1588-ci ilə aid türkcə mənbədə qışı Bərdə sancağının "Qəsəbə" nahiyəsində maldar həyat tərzi keçirən Kolagirən tayfasının adı qeyd olunmuşdur Qədim türk mənşəli kol tayfasının adından və kuran "düşərgə" sözündən ibarətdir. Orta əsrlərdə Anadoluda yaşamış Danişmandlu-Turkmən tayfasının 24 boyundan biri Kolagirən adlanırdı Kolangirən qolunun özü də bir sıra tirələrdən (Xocalı, Həsən Abdallu, Əyyublu, Çikdamlu, Çölməkçi, Darğalı, Dadulu, Darblu, Dür-Həsənli və b.) ibarət idi.
Tarixi
Yaşayış məntəqəsi kimi 1920-ci ildən sonra fəaliyyət göstərmişdir. Yəni 1918–1920-ci illərdə Türkiyədən köçürülən ermənilər həmin ərazidə yerləşdirilmişdir. Vağzalın adı (daha sonra yaşayış məntəqəsi) kolagirən türk tayfasının adını əks etdirir. Erm. SSR AS RH-nin 25.l.1978-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Dzoraket (Dərəçay) qoyulmuşdur.
Əhalisi
XIX əsrin ortalarında Türkiyədən gəlmə ermənilər də yerləşdikdən sonra əhalinin əksəriyyətini ermənilər təşkil etmişdir. 1918-ci ildə kəndin əhalisi qovulmuş və 1920-ci ildə Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir.
İlay Uollak
Eli Vallax (, (d. 7 dekabr 1915, Nyu-York — v. 24 iyun 2014, Nyu-York) — ABŞ aktyoru.
Həyatı
Kino karyerasına 1956-cı ildə Baby Doll adlı filmlə başladı. Bu film ilə ən yaxşı çıxış aparan aktyor kimi BAFTA mükafatını qazandı.
Kino karyerasındakı ən böyük çıxışı isə Tuco xarakteriylə "Yaxşı, pis, zalım" filmində etdi.
24 iyun 2014-cü ildə vəfat etmişdir.
Cənub adası (Vstreçnıye adaları)
Cənub adası — Şimal Torpağı arxipelaqı ərazisinə daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə yerləşir.
Yerləşməsi
Vstreçnıye adaları qrupuna daxil olan ada qrupun cənubunda yerləşir. Yerləşdiyi mövqeyi ilə əlaqədar adlandırılmışdır Laptevlər dənizini ərazisində, Şimal Torpağı Arxipelaqının şərq hissəsində, Axmatov körfəzinin şimal-şərqində yerləşir. Bolşevik adasında 1,5 km aralıda yerləşir. Bolşevik adasından Nenametnıy boğazı ilə ayrılır. Cənub adasının şimalında yerləşən bir necə ada vardır: Lişniy adası (2,2 km), Şimal adası (300 m) və adsız ada (450 metr). Cənub adasından 700 metr aralıda Ostrıy, 500 metr aralıda isə Nizkiy adası yerləşir.
R6 (Azərbaycan)
R6 — H.Z.Tağıyev–Sahil yolu respublika əhəmiyyətli yoldur. Ümumi uzunluğu 40 km olub, Bakı-Quba-Rusiya yolunu Ələt-Astara-İran yolu ilə birləşdirir. Əsasən yük daşıması üçün əhəmiyyətlidir. Respublikanın cənub və qərb bölgələrindən gələn nəqliyyat vasitələrinin şəhərə daxil olmadan Bakı-Quba-Rusiya yolunun 36-cı kilometrinə çıxışını təmin etməklə hər iki istiqamətdə məsafəni 50 km qısaltmışdır. Gələcəkdə ödəniş tətbiq ediləcək yollar sırasına bu yol da daxildir.
Yenidən qurulması
2010-cu ilin aprel ayında “Azəryolservis” ASC-sinin sifarişi ilə uzunluğu qovşaqlar da daxil olmaqla 48 kilometr, torpaq yatağının eni isə 15 metr olan yolun yenidən qurulmasına başlanıldı. Tikinti işlərini “Azərinşaatservis” MMC həyata keçirmişdir. Layihənin ümumi dəyəri 65,633,110.00 ABŞ dollarıdır. Layihəni Azərbaycan Respublikası və Dünya Bankı maliyyələşdirib. Layihəyə əsasən bir gediş və bir gəliş olmaqla iki hərəkət zolağından (hər birinin eni 3,75 metr) ibarətdir. II dərəcəli avtomobil yolu olaraq tikintisi nəzərdə tutulan bu yolun yenidənqurulması zamanı 11 yeni körpünün, 45 suötürücünün və 4 keçidin inşası başa çatdırılmışdır. Yolun üstündə 8 ədəd avtobus dayanacağı da inşa edilib. Əsaslı şəkildə yenidən qurulmuş Tağıyev-Sahil avtomobil yolunun açılışını 28 may 2014-cü il tarixində İlham Əliyev etmişdir.
Bidens collina
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Babadağ
Babadağ — Türk dilindən, "Baba" və "Dağ" sözlərindən yaranmışdır.
Hücum (film, 1989)
Məzmun
Film-pritçada torpaqlarımıza hücum edən ermənilərlə müdafiədə duran azərbaycanlıların arasındakı münaqişənin ilkin rüşeymləri, insanlar arasında ədavətin, düşmənçiliyin mənasız olması açılıb göstərilmişdir.
Film haqqında
Film rejissor Rövşən Almuradlının kinoda ilk işidir.
Film operator İsrafil Ağazadənin quruluşçu operator kimi kinoda ilk işidir.
Film rəssam Adil Azayın quruluşçu rəssam kimi kinoda ilk işidir.
Film aktyor Möhsün Hüseynxanlının kinoda ilk işidir.
Bamyan vilayəti
Bamyan vilayəti — Əfqanıstan İslam Respublikasının 34 vilayətindən biri.
Əhalisi
Vilayət əhalisinin 20%-i şəhərlərdə, 80%-i isə kəndlərdə məskunlaşıb. Əhalisi əsasən həzaralardan ibarətdir. Həmçinin vilayətdə az sayda tacik (15%), tatar (kompakt halda Şebar rayonunda) və puştunlar yaşayır. 24 kənddə 5 mindən artıq puştun məskunlaşıb. Bütün vilayət əhalisinin 96%-i, vilayətdəki kənd əhalisinin 98%-i daricə danışır.
Vilayət inzibati cəhətdən 7 rayona bölünür: Bamyan, Şebar, Saighan, Kahmard, Yakavlang, Pəncab, Varas.
Durnaotu
(Erodium) - fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
İstinadlar
thumb|280px|Erodium lebelii
X Window sistemi
400px|thumb
X Window sistemi - (ing. X Window System) – 1984-cü ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunda (Massachusetts Institute of Technology, MIT) yaradılmış və UNIX əməliyyat sistemində işləyən pəncərələrin idarəolunması sistemi. X Window istifadəçiyə imkan verir ki, proqramı şəbəkənin başqa kompüterlərində başlatsın, sonra isə nəticəni öz kompüterinin ekranında alsın.
400px|thumb|center|X11 və KDE istifadə edərək, bir qrafik istifadəçi interfeysi müasir nümunəsidir.
Mariya Yovanoviç
Mariya Yovanoviç (d. 26 noyabr 1985) — Monteneqronu təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Mariya Yovanoviç Monteneqro yığmasının heyətində 2012-ci ildə London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Norveç yığmasına 26:24 hesabı ilə məğlub olan Monteneqro yığması, London Olimpiadasını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.
Daha sonra Mariya Yovanoviç Monteneqro yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan beş oyunun hamısında məğlub olan Monteneqro yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasını 11-ci yerdə başa vurdu.
Bidens nobilioides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qönçəbəyim
Qönçəbəyim  və ya Qönçəbəyim Naxçıvanski (təqr. 1827, Naxçıvan, Naxçıvan xanlığı -?) — Naxçıvan xanları ailəsindən olan Azərbaycan şairə si. Naxçıvan ın sonuncu xanı olan Ehsan xan ın qızıdır.
Həyat və yaradıcılığı
"Naxçıvanın sonuncu xan"ı olan Ehsan xanın qızıdır. 1827 ildə Naxçıva nda açılmış rus məktəbinə daxil olmuş, rus və fars dillərini öyrənmiş, Şərq ədəbiyyatına maraq göstərmişdir. "Qönçeyi-ülfət" ədəbi məclisinin iştirakçılarından olmuşdur. "Bəyim" təxəllüsü ilə lirik şerlər yazmışdır. "Şahzadə İbrahim" dastanına daxil edilən və Bəyimin dilindən deyilən şerlərin bir qisminin ona aidliyi ehtimal olunur. Ehsan xanla tanış olan gürcü şairi Nikolaz Barataşvili Naxçıvanda ikən onunla görüşmüş (1845), yaradıcılığı ilə maraqlanmış, ona şeir həsr etmiş ("Qoncabəyimin nəğməsi"), bir şerini gürcü əlifbası ilə köçürərək, tərcümə olunmaq üçün Tiflisə göndərmişdi. O, həmin şerin məclislərdə oxunması üçün xanəndə Səttara və şəkili Cəfərə verilməsini məsləhət görmüşdü. İ.K.Yenikolopovun yazdığına görə, Barataşvili nin ondan tərcümə etdiyi bir şeri xanəndə Səttar gürcü dilində ifa edirmiş.
Ailəsi
Xanlığın Rusiya tərəfindən işğal edilməsindən sonra ailə soyadını Naxçıvanski olaraq dəyişdirmişdir. Qönçəbəyim xanımın iki qardaşı İsmayıl xan Naxçıvanski və Kəlbəli xan Naxçıvanski Rusiya imperiyasınnı məşhur generallarından olmuşdurlar. Həmçinin bu qardaşların bir neçə övladı da hərbçi olmuşdur. Bunlardan ən məşhuru isə Hüseyn xan Naxçıvanskidir.
Taranto knyazlığı
Taranto knyazlığı - Taranto qraflığının statusunun yüksəldilməsi nəticəsində yaradılmışdı. İlk knyazı həm də Antakiya knyazlığının hakimi olan Tarentli Bohemund idi.
1564
Doğumlar
thumb|150px|left|[[Vilyam Şekspir]] thumb|150px|[[Qalileo Qaliley]] Həmçinin bax: Kateqoriya:1564-cü ildə doğulanlar
Vəfatlar
thumb|150px|left|[[Mikelancelo]] thumb|150px|[[Jan Kalvin]] Həmçinin bax: Kateqoriya:1564-cü ildə vəfat edənlər
Lesidren adası
Lesidren adası (остров Лесидрен, ‘Ostrov Lesidren’ 'os-trov 'le-si-dren) — Zed adaları arxipelaq qrupunun ikinci ən böyük və ən cənubdakı adasıdır. Ada Antarktidanın Cənubi Şetland adalarında, Varna yarımadasının Livinqston adasının şimal sahillərində yerləşmişdir. Ada buzlaqlardan azaddır və qayalardan təşkil olunmuşdur. Adanın uzunluğu 800 m, eni 600 m, səthinin sahəsi isə 33 hektardır. Ada qonşu ada olan Fanaqoriya adasından 130 m və Koşava adasından 140 m məsafədə yerləşmişdir. Ada 19-cu əsrdə ağ sənayeçilər tərəfindən kəşf olunmuşdur.
Ada Bolqarıstanın şimal şəhərlərindən olan Lesidrenin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Lesidren adası -62.43611°N, -60.14861°W koordinatlarında yerləşmişdir. Vilyams zirvəsindən 1.53 km şimalda yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə, Çili xəritəsinə 1971-ci ildə Argentina xəritəsinə 1980-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2005 və 2009-cu ildə daxil edilmişdir.
Balaca ev (film, 2012)
Balaca ev qısametrajlı cizgi filmi rejissor Aleksandra Şirinova tərəfindən 2012-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. "Azanfilm" animasiya studiyası nda istehsal edilmişdir. Köhnə bina-kitabxana ilə yeni tikililər arasında dialoq baş verir. Onlar bu köhnə binanı ələ salırlar, ona lağ edirlər. Lakin vaxt gəlir bu balaca ev bərpa olunur və yenidən insanların xidmətinə verilir.
Məzmun
Köhnə bina-kitabxana ilə yeni tikililər arasında dialoq baş verir. Onlar bu köhnə binanı ələ salırlar, ona lağ edirlər. Lakin vaxt gəlir bu balaca ev bərpa olunur və yenidən insanların xidmətinə verilir.
Film haqqında
Filmin ssenarisi Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən 2011-ci ildə keçirilmiş uşaq cizgi filmləri üçün ssenari müsabiqəsində I yerin qalibi olub.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Lalə Rüstəmova Rejissor: Aleksandra Şirinova Rəssam: Kəbirə Həşimova Bəstəkar: Mobil Babayev
Həmçinin bax
Azərbaycan cizgi filmlərinin siyahısı 2012-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Hücumçu həmişə irəlidədir (film, 1968)
Məzmun
Film məşhur futbolçu və məşqçi, cörd dəfə Sovet İttifaqı çempionu, SSRİ əməkdar idman ustası, SSRİ və Azərbaycan əməkdar məşqçisi Ələkbər Məmmədova həsr edilmişdir.
Festivallar və mükafatlar
Film 1968-ci ildə Leninqradda (indiki Sankt-Peterburq) keçirilən televiziya filmləri festivalında mükafata layiq görülmüşdür.
Mollaqışlaq
Mollaqışlaq və ya Güllüdərə — İrəvan quberinyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Quqark rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 22 km məsafədə, Kirovakan şəhərindən 78 km cənub-şərqdə, Pəmbək çayının sahilində yerləşir.
Toponim dini məna bildirən molla sözü ilə «qış vaxtı heyvanların saxlandığı yer, otlaqlı qışlama yeri», «qış yaşayış yeri, kənd əhalisinin daimi yaşayış yeri» mənasında işlənən qışlaq sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Relyef əsasında əmələ gələn toponimdir.
Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 25. I. 1978-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Güllüdərə qoyulmuşdur.
Əhalisi
Kənddə 1916-cı ildə 167 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1918-ci ildə azərbaycanlılar ermənilər tərəfindən qırğınlarla qovulmuşlar. 1920-ci ildə indiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra azərbaycanlılar öz kəndlərinə qayıda bilmişlər.
1988-ci ilin noyabr-dekabr aylarında azərbaycanılar son nəfərinə kimi Ermənistan dövləti tərəfindən qırğınlarla tarixi-etnik vətənlərindən qovulmuşlar. İndi burada ermənilər yaşayır.
Kaspi yarımtipi
Kaspi tipi (Xorasan, Şərq, Xəzər tipi və ya Şərqi-Aralıq dənizi tipi ) — Avropoid irqinin növlərindən biri. Daha çox Hind-Aralıq dənizi irqinin, yaxud Hind-İran irqinin yarımtipi hesab edilir.
Kaspi yarımtipi Qafqaz Albaniyasında yayılmış antropoloji tiplərdən biridir. Hal-hazırda Cənubi Qafqazda yaşayan xalqlardan azərbaycanlılar,  kürdlər, tatlar-müsəlmanlar, saxurlar və bəluclar, Şimali Qafqazda isə qumuqlar antropoloji cəhəddən bu yarımtipdədirlər.
Bəxtiyar Quliyev (idmançı)
Bəxtiyar Quliyev 17 dekabr 1975-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur.Ailənin ilk övladı olmuşdur. Uşaqlıqdan oxumağa böyük marağını görən Bəxtiyarın müəllimləri ailəyə onu H.Mahmudbəyov adına 2№-li texniki-humanitar elmlər litseyində təhsilinin davam etməsini tövsiyə etmişdir. Orta təhsilini bu litseydə başa vuran Bəxtiyar eyni zamanda idmana da böyük maraq göstərirdi. Litseyi başa vurandan sonra Azərbaycan Texniki Universitetinə qəbul olmuş və  müvəfəqiyyətlə başa vurmuşdur. İçindəki İdmana olan  sevgisi onu məhz bu sahəyə daha da cəlb edirdi. Həmin illərdə o Pauerliftinq üzrə Azərbaycan çempionatlarında iştirak etmiş və artıq Çempion adını qazanmışdır. O bu illərdə Ədliyyə orqanlarında çalışmağa başlayır. Hazırda Ədliyyə Mayorudur. İllər keçdikcə İdmançımız Dünya və Avropa arenalarında öz sözünü demiş və ölkəmizi fəxrlə təmsil etmişdir. Hətta Amerika Birləşmiş Ştatlarının Las Vegas şəhəribdə keçirilən yarışlarında birində Dünya rekorduna imza atmış və bu haqqda Amerikada dərc olunan "powerliftingusa" jurnalının Fevral2011 buraxılışında məqalə dərc olunmuşdur. (https://www.powerliftingusa.com/)thumb Bəxtiyar Quliyev —  indiyə qədər 8 qat dünya 8 qat Avropa cempionu və Dünya rekordçusu adını qazanmışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən mənzil və Prezidentin Fəxri diplomu ilə təltif olunmuşdur. İllər keçdikcə Quliyevin içindəki idmana olan bu sevgisi onu bu sahədə ölkəmizi beynəlxalq arenalarda təmsil etməsi üçün gənc nəsil yetişdirmək arzusunu formalaşdırmışdır. Arzusunu həyata keçirmək üçün lazimi qurumlara müraciətlər etmişdir. Azərbaycan Milli Olipiya Komitəsinin verdiyi müsbət rəy məhz Bəxtiyar Quliyevin bu sahədə atdığı uğurlu addımların nəticəsi idi. O, Azərbaycanda Güc İdman Növlərinin inkişafına dəstək verən Azərbaycan Strongmen federasiyasinin prezidenti oldu. idmanın bu növü ölkədə yeni yaranmasına baxmayaraq çox tez populyarlaşdı. istər keçirilən yarışların yüksək səviyyəsi istərsədə yarışda qaliblərə verilən pul mükafatı və dəyərli hədiyyələri sayəsində İdmanın Qeyri olimpia növləri arasında seçilməyə başladı. Bəxtiyar Quliyevin atdığı bu addımlar ölkədə hüdudlarından kənarda da qiymətləndirildi. Belə ki, Dünya Strongmen Federasiyasının Latviyalı rəhbəri Quliyevi Dünya Strongmen Federasiyasına Vitse Prezident təyin etdi.
Eyni zamanda o Dünya Strongmen Federasiyasında "StrongFit" komitəsinə də rəhbərlik edir.
Bəxtiyar Quliyevin tək məqsədi Ölkədə sağlam gənc nəsil yetişdirməyə dəstək olmaqdır.
Həyatı
Bəxtiyar Quliyev 1975-ci il dekabrın 17-də Bakı şəhəri Biləcəri qəsəbəsində anadan olub.
Şəxsi həyatı
Evlidir, 2 övladı var.
Apokalipsis (film, 2006)
Apokalipsis 2006-cı ildə Mel Gibsonun rejissorluğu ilə çəkilmiş amerikan filmi.
Proprioseiopsis kopaeus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Ümum-Rusiya əhalinin siyahıyaalınması (2002)
2002-ci il ümumrusiya əhalinin siyahıya alınması — 9 oktyabr 2002-ci il tarixdə Rusiya Federasiyasında keçirilmiş əhalinin siyahıyaalınması. Siyahıyaalma bütün Rusiya ərazisində saat 00:00 radələrində başlamışdı.
Şərəfxanlı məhəlləsi
Şərəfxanlı məhəlləsi — Gəncə şəhərinin məhəllələrindən biri. "Gəncənin tarix yaddaşı" kitabının müəllifi Fərrux Əhmədova görə məhəllənin XIV ya da XVI əsrdə yaradıldığı ehtimal olunur.
Haqqında
Şərəfxanlı məhəlləsi Şəhristanın hüdudlarında salınıb. Şimaldan Şaxsöyən və Noraşen, qərbdən Quru qobu, Aşağı Qaraməmmədli, Tapqışlaq, cənubdan Qazaxlar, Şabanlı, Xan bağı, şərqdən isə Ozan və Qaramanlı məhəllələri ilə əhatələnib. Məhəllənin yaranması ilə bağlı bir neçə fərziyyə mövcuddur. Bəzi mənbələrə görə məhəllənin keçmiş sakinləri Teymurləng in qız nəvəsi, Çingiz törəməsi Şərəf xanın nəslindən olublar. Belə olduğu halda məhəllənin salınma tarixi XIV əsr ə ola bilər. Başqa ehtimallara görə isə məhəllənin adı XVI əsrin ikinci yarısında Naxçıvan hakimi olmuş Şərəf xanın adı ilə bağlıdır. O, gəncəli İmamqulu xan Ziyadoğlu, irəvanlı Tomax Əliqulu xanla birlikdə osmanlı qoşunlarına qarşı mübarizə aparıb məğlub olmuşdu. Ehtimal ki, Naxçıvan dakı mülkünü itirdikdən sonra Şərəf xan öz tirəsi ilə birlikdə Gəncə də məskən salmışdır. Üçüncü bir ehtimala əsasən isə məhəllə Səfəvi-Osmanlı müharibələri zamanı İrəvan vilayətinin Şuragəl mahalı ndakı Şərəfxana mülkündən (Gözəldərə yaxınlığında) Gəncəyə köçmüş tayfanın adı ilə adlandırıla bilər.