cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Möhsün Sədr
Həyatı
1945-ci ilin baharında Məhəmmədrza şah Pəhləvinin dəstəyi ilə baş nazir vəzifəsinə gəlmiş Möhsün Sədr (Sədrəl-əşrəf) öz kabinə üzvləri ilə birlikdə şahın sarayında təşkil olunmuş görüşdə iştirak etmiş, Azərbaycandakı vəziyyət xüsusi müzakirə olunmuşdur. Bu görüşdə Azərbaycandakı siyasi duruma qarşı tədbirlər paketi hazırlanmışdı. Bu tədbirlərdən birincisi bu oldu ki, Azərbaycan xalqına qarşı qəddarlığı və şovinist əhval-ruhiyyəsi ilə fərqlənən Möhtəşəmi Təbrizə vali təyin edildi. Möhtəşəminin Təbrizə gəlişi ilə əlaqədar Təbrizdə və Azərbaycanın digər yerlərində siyasi vəziyyət daha da kəskinləşdi. Dövlət məmurlarının, jandarma və polis qüvvələrinin azadlıq istəyən milli qüvvələrə qarşı zorakılıq və özbaşınalığı həddini aşdı. Qacarlar hakimiyyəti dövründə İranın say-seçmə əyələtləri sayılan Təbriz, Urmiya, Ərdəbil və s. Pəhləvi xanədanlığı dövründə məmləkətin hər cəhətdən geri qalmış ucqarlarına çevrilmişdi.
Çetıryoxstolbovoy (ada)
Çetıryoxstolbovoy — Şərqi Sibir dənizində, Medvejı adaları qrupuna daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Yakutiya ərazisinə daxildir.
Xüsusiyyətləri
Ölçülərinə görə Krestovski adası və Leontev adasından sonra üçüncüdür. Şərqdən qərbə 9,5 km, şimaldan cənuba isə 2,5 km təşkil edir. Adanın hündürlüyü 94 metr təşkil edir. Şimalı nisbətən hündürdür. Cənubunda eyni adlı buxta vardır. Materikdə adaya Şimal maralı, Ayı, Canavar, Tülkü və gəmiricilər keçir. Şərqində Qütb stansiyası 1933-cü ildə istifadəyə verilmişdir.
Tarixi
Çetıryoxstolbovoy adası digər Medvejı adaları kimi 1710-cu ildə Yakov Premyakov tərəfindən kəşf edilmişdir. Adalar isə ilk dəfə 1769-cu ildə. Adanın müasir adı F. Vrangel tərəfindən 1823 ildə verilmişdir.
Ada öz adını onun ərazisində yerləşən dirəklərə görə verilmişdir. Onların hündürlüyü 15 metrdir Qayalıqdan ibarət dirəklər aşınmaya məruz qalır. 1935-ci ildə adada olan Sergey Obruçev burada olarkən üç dirəyin qaldığını müəyyən edir. 1980-ci ildə yalnız iki dirək qalır. 1995-ci ildə isə burada cəmi bir dirək və ikincinin qalığı aşkarlanmışdır.
İsveç kürdləri
İsveç kürdləri (Kurdên Swêdê; Kurder i Sverige) - İsveçdə yaşayan kürd icmasına verilən ümumi ad. İsveç kürdləri əsasən ölkə paytaxtı Stokholm və İsveçin əsas şəhərlərindən olan Uppsalada yaşamaqdadırlar. 1970-ci ildən etibarən kürdlərin İsveçdə müntəzəm olaraq məskunlaşması başlamışdır. Rəsmi məlumatlara görə ölkədə 83.600 nəfər kürd əsilli şəxs yaşayır və bu şəxslərin əksəriyyəti İsveçdə anadan olan yeni generasiyanən nümayəndələridir.
2004-cü ildə yaradılan və Börlenge şəhərini təmsil edən Dalkurd FK futbol klubu ölkədəki yerli kürd icmasının əsas simvollarından hesab olunur. Dalkurd FF 2017-ci il Superettan (əhəmiyyətinə görə ikinci futbol çempionatı) mövsümündə II yeri tutaraq, ölkənin əsas futbol çempionatı olan Allsvenskanda iştirak etmək hüququ əldə edib.
Çərçəli (Meşkinşəhr)
Çərçəli — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Əhər şəhristanının Horand bölgəsinin Yaft kəndistanında, Horand qəsəbəsindən 16 km cənubdadır.
Tripanosomlar
Tripanosomlar — birhüceyrəlilər yarımaləminin sarsarkomastiqoforlar tipinin qamçılılar sinfinə aiddir. Qamçılıların birqamçılı parazit formalarıdır. İnsanda, heyvanlarda, hətta bitkilərdə parazitlik edərək bir sıra xəstəliklər törədir. İsti iqlimi olan zonalarda geniş yayılmışdır. "Yuxu" xəstəliyinin törədiciləridir. Keçiriciləri se-se milçəkləridir. Xəstəlik Afrikanın tropik zonalarında geniş yayılıb.
Baccharis glomerata
Baccharis glomerata Baccharis glomerata Baccharis glomerata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Muldaş (Uçalı)
Muldaş — Başqırdıstan Respublikası nın Uçalı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd İlçəqol kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Grup Yorum
Grup Yorum — protest və folk-rok kimi müxtəlif janrlarda musiqilər yaradan siyasi, inqilabçı türk musiqi qrupudur. 1985-ci ildən indiyədək siyasi baxışlarını musiqi vasitəsilə cəmiyyətə çatdırmağa çalışmışlar. Bu səbəbdən yarandığı vaxtdan bu günə qədər qrup 400 dəfədən çox məhkəməyə verilmişdir. 15 üzvü həbs edilmiş və çıxardıqları 20 albomla 2 milyondan çox satış həyata keçirmişlər. 1987-ci ildən indiyədək 20 albom çıxaran, Türkiyə və Avropada hər il konsert verən qrup, bununla yanaşı, yüzlərlə kütlə hərəkatına, küçə nümayişinə, tətilə, fabrik və universitet işğalına qatılmışdır. Uzun illər konsert keçirmələrinə mane olunmuş, üzvləri nəzarətə götürülmüş, həbs edilmiş və bir çox şəhərlərdə disklərinin satışına qadağa qoyulmuşdur. Albomları mahnılarında cinayət ünsürləri olduğu iddiası ilə rəsmi olaraq yığılmışdır.
Tarixçə
1980-ci ildə Türkiyədə reallaşan hərbi zərbəyə və ondan sonrakı siyasətə müqavimət məqsədilə Mərmərə Universitetinin Beynəlxalq əlaqələr fakültəsinin 4 tələbəsi (Kamal Sahir Gürəl, Tuncay Akdoğan, Metin Kahraman, Ayşəgül Yordam) bir araya gələrək 1985-ci ildə qrupu yaratdılar. Qrup musiqi qrupu olmaqdan əlavə müxalif düşüncənin, hüquq və azadlıqlar uğrunda mübarizənin də öndə gələn adlarından biri olmuşdur. Anadolu və orda yaşayan xalqların səsini inqilabçı-sosialist bir musiqi anlayışıyla eşitdirməyi əsas məqsəd seçmişdir. Qrup yaradılma mərhələsində ilk olaraq Əziz Nesinin hekayələri əsasında qurulan tamaşanın mahnılarını bəstələmiş, sonra isə "Bana Bir Türkü Söyüleyin Yarınlara Uzansın" adlı konsert vermişdir.
Tərz
Qrup Yorum təkcə türkcə yox, eyni zamanda Anadoluda danışılan digər dillərdə - kürd, laz, ərəb, çərkəz dillərində də mahnılar səsləndirir. Mahnılarında mey, bağlama, qaval kimi yerli musiqi alətlərilə yanaşı, gitara başda olmaqla skripka, trampet, violençel və obua kimi yerli olmayan bir çox musiqi alətlərindən də istifadə etmişlər. Qrupun mahnılarının sözləri anti-imperialist mübarizə, həbsxana qətliamları, imperializm müharibələri, ölüm, sevgi və azad bir dünyaya duyulan həsrət kimi mövzularla zəngindir. Qrup Yorum 25-ci ilini 12 iyun 2010-cu ildə İnönü Stadionunda verdiyi konsertlə qeyd etdi. Konsertdə Suavi, Əli Primera, Yasəmən Göksu, Tuncəl Kurtiz, Nejat Yavaşoğulları və başqa bir çox sənətçilər Yoruma dəstək oldular. Bu konsert Türkiyədə biletlə təşkil olunan ən kütləvi konsert kimi tarixə düşdü. Bundan başqa, Qrup Yorum 17 aprel 2011-ci ildə pulsuz təşkil etdiyi "Tam Bağımsız Türkiye" adlı xalq konsertində 150 min tamaşaçı qarşısında çıxış etmişdir.
Qrup haqqında yazılmış əsərlər
Haqqında bir çox araşdırma yazıları və kitablar çap olunan Qrup Yorumu mətbuat "Həbsxana musiqiçiləri", dinləyicilər isə "Qar maşını" adıyla xatırlayırlar. Qrup haqda 2 kitab çap olunub:
Analitik kimya
Analitik kimya — maddələrin tərkibinin tədqiqat metodları haqqında elm. Analitik kimyanın predmeti analiz metodları işləyib hazırlamaq, onların praktiki həyata keçirilməsini müəyyənləşdirməklə yanaşı bu metodların nəzəri əsaslarını yaratmaqdan ibarətdir. O iki müxtəlif bölmədən ibarətdir: keyfiyyət analizi (vəsfi analiz) və miqdari analiz. Vəsfi analiz üsullarının köməyi ilə bizi maraqlandıran maddənin hansı kimyəvi komponentlərdən təşkil olunduğunu müəyyən etmək olar. Miqdari analizin məqsədi analiz olunan maddənin tərkibinə daxil olan kimyəvi elementlərin miqdarca nisbətini müəyyən etməkdir. Eləcə də analiz olunan nümunənin vahid həcminə və ya kütləsinə daxil olan elementin və ya digər tərkib hissəsinin kütləsini və ya qatılığını bilmək çox vacibdir.
Növləri
Kimyəvi analiz sırasıyla kalitatif (keyfiyyət) və kantitatif (nicel) olmaq üzrə iki şəkildə tətbiq olunur. Bir maddənin hansı komponentlərdən (element və ya mürəkkəblərdən) meydana gəldiyini tapmağa yarayan analiz növünə kalitatif; bu komponentlərdən hər birinin nə formada olduğunu tapmağa yarayan analiz növünə də kantitatif analiz deyilir.
Kantitatif analiz, metodlar cəhətdən klassik və müasir olmaq üzrə ikiyə ayrılar. Klassik metodlar maddənin ağırlıq və həcm xüsusiyyətlərinə söykənən metodlardır. Maddənin ağırlığı göz önünə alınaraq edilən analizə gravimetrik, həcm göz önünə alınaraq edilənə də volumetrik analiz deyilir. Gravimetrik və volumetrik analizlərin hər ikisi də indiki vaxtda çox istifadə edilməkdədir. Xüsusilə fən və şəhərçiliyin inkişafıyla, mədəniyyəti təhdid etməyə başlıyan ətraf məsələlərinin təsbiti işləri bu metodların əhəmiyyətini bir qat daha artırmışdır.
Müasir metodlara İnstrumental metodlar (enstrümental analiz) də deyilməkdə olub, 1930-cu ildən sonra sürətli olaraq inkişafa başlamışdır. Bu metodlar, maddənin işıq absorbsiyonu, işıq emisyonu, magnetik, elektrik, radyoaktiflik kimi xüsusiyyətləri üzərinə qurulmuşdur. Bu gün yalnız bir xüsusiyyət üzərinə qurulmuş olan metodlar dərilərlə kitab doldurulacaq qədər çoxalmışdır. İnstrumental analiz klassik analizdən daha həssas, daha az zaman alıcı və daha asan olmaqla birlikdə, nəticələndirərinin qiymətləndirilməsi baxımından mütəxəssis kimyaçılara ehtiyac göstərər.
Bir analiz üçün tətbiq olunacaq analiz metodu maddə miqdarına bağlı olaraq dəyişər. 50 mgdən daha çox maddə miqdarı ilə edilən analizə makro analiz, 10–50 mg arasındakı miqdarla edilən analizə yarı-mikro analiz, 1–10 mg arasındakı miqdarla edilən analizə mikro analiz, 0,001–1 mg arasındakı miqdarla edilən analizə ultra-mikro analiz və 0,001 mgin altında qalan miqdarla edilən analizə də sub-mikro analiz deyilir. Mikro, ultra-mikro və sub-mikro analizlərə elmi işlərdə müraciət edilər.
Analiz metodları
Qeyri-üzvi maddələri analiz etdikdə hər şeydən əvvəl kimyəvi elementlər və ionlar təyin edilir. Üzvi təbiətli materiallar və ya maddələri təyin edərkən element və molekulyar analiz çox geniş tətbiq sahəsinə malikdir. O, mühüm təsərrüfat və elmi-texniki məsələlərin həll edilməsində çox vacibdir. Əridilmə zamanı poladın tərkibinin analizi metallurgiya prosesininin lazımi şəraitdə aparılmasına kömək edir. Suyu və havanı çirkləndirən qarışıqların qatılığını təyin etmədən ətraf mühitin vəziyətinə nəzarət etmək olur. Dağ mədənlərinin və filizlərinin kimyəvi analizi qiymətli mineralların axtarışının və kəşfiyyatının mühüm tərkib hissəsidir. Kosmik tədqiqatların məqsədi isə kosmik obyektlərin – Veneranın atmosferindəki qazların, Marsdakı dağ mədənlərinin Aydakı qruntların kimyəvi analizidir.
Tarixi
Analitik kimya böyük inkişaf yolu keçmişdir. XVIII əsrdə və XIX əsrin başlanğıcında bütün kimya xeyli dərəcədə analitik kimyaya meylli olmuşdur. Həqiqətən də müxtəlif təbii birləşmələrin tərkibinin öyrənilməsi, yeni elementlərin kəşfi, maddələrin keyfiyyət tərkibinin müəyyən edilməsi müxtəlif analitik məsələlərin həlli ilə həyata keçirildi.
Kimyəvi analiz termini XVIII əsrdə ingilis Robert Boyl təklif etmişdir. XVIII əsrdə və XIX əsrin başlanğıcında Karl Vilhem Şeyele, Antuan Lavuazye, Q.Devi, Yens Yakov Bertselius görkəmli analitiklər olmişdular. Analitik kimya ilə ən çox məşğul olan İsveç elimi T.Berqman olmuşdur. Onu ilk peşəkar analitik-kimyaçı hesab etmək olar. Kimyəvi analizin əhəmiyyətini başa düşərək M.V.Lomonosov öz tədqiqatlarında ondan istifadə etmişdir.
XIX əsrdə klassik analiz metodları – qravimetrik, titrimetrik, qaz analiz metodları inkişaf etdi. XIX yüzilliyin sonunda V.Ostvald məhlulda ionların tarazlığına əsaslanaraq analitik kimyanın nəzəri əsaslarını yaratdı.
XX əsr analitik kimyanı çox effektiv analiz metodları ilə zənginləşdirdi. Müasir analitiklər öz işlərində kimyəvi, fiziki-kimyəvi, fiziki və hətta bioloji tədqiqat üsullarından istifadə edirlər. Ən dəqiq analiz metodlarından biri radiaktivasiya metodudur. Bu üsul nümunədə kimyəvi elementin milyonda bir faizini müəyyən etməyə imkan verir. Bunun üçün müasir cihazlar yaradılır, sənayedə cürbəcür analitik reaktivlər istehsal olunur.
İstifadə olunduğu sahələr
Elmin, texnologiyanın, klinikaların ehtiyaclarına görə müxtəlif cihaz və metodlar inkişaf etdirilmişdir. Məsələn: şəkər fabriklərində nizamlanmış polarimetreler köməyiylə şəkər çuğundurundakı şəkər nisbəti ölçülə bildiyi kimi, klinikalarda qan və sidikdəki törə, şəkər, azot; nizamlı vasitələrlə təyin edilə bilməkdədir.
Azad Novruzov
Novruzov Azad Sevindik oğlu — Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun rektoru, pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent.
Həyatı
Azad Novruzov 1965-ci il 1 iyun tarixdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Şahbuz rayonunun Aşağı Qışlaq kəndində anadan olmuşdur.
1982–1989-cu illərdə Yusif Məmmədəliyev adına Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Fizika-Riyaziyyat fakültəsində təhsil almışdır.
1983–1985-ci illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur.
Elmi və pedoqoji fəaliyyəti
1989-cu ildən etibarən ixtisası üzrə əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 1995-ci ildən 2018-ci ilədək Naxçıvan Dövlət Universitetinin Riyaziyyat kafedrasında baş laborant, müəllim, baş müəllim, dosent vəzifələrində çalışmışdır.
2004–2018-ci illərdə Naxcıvan Müəllimlər İnstitutunun Pedaqoji fakültəsinin dekanı vəzifəsində çalışmışdır.
2000-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində "Ali pedaqoji məktəblərin "Riyazi analiz" kursu ilə orta məktəbin "Cəbr və analizinin başlanğıcı" kursu arasında qarşılıqlı əlaqənin elmi-metodiki əsasları" mövzusunda dissertasiyası müdafiə etmişdir.
2006-cı ildə Riyaziyyat və informatika kafedrası üzrə dosent elmi adı almışdır.
Təltif və mükafatları
2015-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əməkdar müəllimi fəxri adına layiq görülmüşdür.
Alfred de Müsse
Alfred de Müsse (d. 11 dekabr 1810, Paris, Fransa – ö. 2 may 1857, Paris, Fransa) — fransız yazıçısı, şairi, dramaturqu. Fransa Akademiyasının üzvü (1852).
Xəzər Universitetinin Təbiət elmləri və mühəndislik fakültəsi
Xəzər Universitetinin Təbiət Elmləri və Mühəndislik fakültəsi - Xəzər Universitetinin Təbiət Elmləri və Mühəndislik fakültəsi
Alfred de Müsse
Həyatı
300px|thumbnail|Alfred de Müssenin büstü [[2013-cü il]]
Xəzər Universitetinin Təbiət elmləri və mühəndislik fakültəsi
Haqqında
Azərbaycanın indiki inkişaf səviyyəsinə əsasən mövcud elm tutumlu sənaye müəssisələrində istehsal proseslərini təşkil etmək və innovativ texnologiyalarla işləmək bacarığına malik mütəxəssislərin hazırlanması, yüksək biliyə malik müəllimlərin yetişdirilməsini nəzərə alaraq, 1 fevral 2019-cu il tarixindən Təbiət elmləri və Mühəndislik fakültəsi, Mühəndislik və Tətbiqi elmlər fakültəsinin əsasında yaradılmışdır.
Alfred de Müsse
Həyatı
Alfred de Müsse 11 dekabr 1810-cu ildə Fransanın Paris şəhərində anadan olmuşdur.
Xəzər Universitetinin Təbiət elmləri və mühəndislik fakültəsi
Haqqında
Mühəndislik və Tətbiqi elmlər fakültəsi 1991-ci ildə Xəzər Universiteti yarandığı vaxtdan fəaliyyətə başlamışdır. Fakültə öz fəaliyyəti dövründə müxtəlif mühəndislik ixtisasları üzrə mütəxəssislər hazırlamış və mövcud beynəlxalq standartlara uyğun tədris proqramları, dərslərinin hazırlanıb təqdim edilməsindəki keyfiyyət ilə həm ölkədə, həm də xaricdə nüfuz qazanmışdır. Hal-hazırda fakültə ali təhsilin bakalavr, magistratura və doktorantura pillələri üzrə proqramlar təklif edir.
Alfred de Müsse
Həyatı
Alfred de Müsse 2 may 1857-ci ildə Fransanın Paris şəhərində vəfat etmişdir.
Xəzər Universitetinin Təbiət elmləri və mühəndislik fakültəsi
Haqqında
Fakültənin professional akademik heyəti öz analitik bacarıq, yaradıcılıq və elmi tədqiqatlarından istifadə edərək, gələcəyin mühəndislərinin daha yaxşı bir dünya yaratmaları üçün onları istiqamətləndirir.
Alfred de Müsse
Yaradıcılığı
Məşhur "Gecələr", "May", "Dekabr", "Avqust", "Oktyabr" (1835–1837) poemalarında tənhalıq və kədər motivləri güclüdür.
Xəzər Universitetinin Təbiət elmləri və mühəndislik fakültəsi
İxtisaslar
Mühəndislik və Tətbiqi Elmlər fakültəsi aşağıdakı ixtisaslar üzrə bakalavr (BS), magistr (MS) və doktor (PhD) dərəcələri üzrə mütəxəssislər hazırlayır:
Alfred de Müsse
Yaradıcılığı
Alfred de Müsse romantik teatrın yaradıcılarındandır. "Mariannanın şıltaqlığı" (1833), "Lorentsaçço" (1834), "Şamdan" (1835) dramları vardır. Pyesləri ilk dəfə Rusiyada tamaşaya qoyulmuşdur. "Əsrin övladının etirafı" (1836) romanı Avropa nəsrində əhəmiyyətli yer tutur.
Xəzər Universitetinin Təbiət elmləri və mühəndislik fakültəsi
İxtisaslar
1.	Neft-qаz mühəndisliyi (BS, MS, PhD)
Alfred de Müsse
Yaradıcılığı
"May gecəsi" şeirini Abbas Səhhət Azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir.
Xəzər Universitetinin Təbiət elmləri və mühəndislik fakültəsi
İxtisaslar
3.	Kompüter elmləri (BS, MS, PhD)
4.	İnşaat mühəndisliyi (BS)
5. Elektronika, telekommunikasiya və radiotexnika mühəndisliyi (BS, MS)
6. Mexanika mühəndisliyi (BS)
7. Kimya mühəndisliyi (BS)
8. Dizayn (BS)
10. Analiz və funksional analiz (PhD)
11. Diferensial tənliklər (PhD)
12. Sistemli analiz, idarəetmə və informasiyanın işlənməsi (PhD)
Həyat elmləri Departementi
Həyat Elmləri departamenti 2019-cu ilin fevral ayından Bioloji Elmlər departamentinin əsasında yaradılaraq Təhsil fakültəsinin tərkibindən Mühəndislik və Təbiət Elmləri fakültəsinin tərkibinə daxil edilmişdir. Bioloji Elmlər departamenti isə öz növbəsində ilk dəfə Tibb fakültəsinin tərkibində 1992-ci ildə yaradılmış və 2010-cu ildən Bioloji Elmlər departamenti qeyd edilən fakültədən ayrılaraq Təhsil fakültəsinin tərkibinə daxil edilmişdi.Həyat elmləri elmin çox maraqlı bir sahəsidir. Bizim departament yalnız yüksək keyfiyyətli tədris və mükəmməl təhsilin elmli və təhsilli ictimaiyyəti inkişaf etdirə və tənqidi düşünən vətəndaşlar yarada biləcəyini nəzərdə tutur. Bununla məzunlar gələcək nəsillərin əhəmiyyətli uğurlar qazanmasında elmin, xüsusilə biologiyanın vacib rolunu başa düşəcəklər.
Kompüter elmləri Departementi
Kompüter Elmləri və Kompüter Mühəndisliyi departamenti Riyaziyyat departamentinin əməkdaşlığı ilə 2009-cu ildən Riyaziyyat və Kompüter Təhsili bakalavr proqramına başlamışdır.
Departamentin strategiyası əla təhsil və elmi-tədqiqat potensialı ilə yüksək standartlara nail olmaqdır.
Kompüter Elmləri departamenti Kompüter Elmləri və Kompüter Mühəndisliyi sahəsində elastik və innovativ bakalavr, magistratura və fəlsəfə doktorluğu pillələri üzrə proqram təklif edir.
Departamentin əsas məqsədi kompüterlərin nəzəriyyə və prinsiplərini komputer sistemlərinin layihələndirilməsi, yaradılması, qiymətləndirilməsi və təkmilləşdirilməsi üçün müasir komputer vasitələrindən istifadə edilməsi təcrübəsi ilə birləşdirən kurrikulum təmin etməkdir.
Departament iki bölmədən (istiqamətdən) ibarətdir:
Fizika və Elektronika Departementi
Fizika və Elektronika departamenti 2010-cu ildə yaradılmışdır. Tədris tələbələr üçün uyğun ixtisas təhsilini təmin etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Əsas elmi kursları başa vurduqdan sonra, tələbələrə sırf ixtisas kursları təklif olunur. Praktiki təcrübə dərəcəsi tələb olunur və müvafiq olaraq, tələbələrdən yay təcrübəsi keçmək tələb olunur. Seçmə fənlər tələbələrin spesifik sahələrdə öz biliklərini inkişaf etdirmək üçün imkan yaradır.
İnşaat mühəndisliyi Departementi
İnşaat mühəndisliyi depatamenti inşaat mühəndisliyi sahəsində hərtərəfli və əhatəli ali təhsil verir. Departament əsasən şəhərlər, binalar və sənaye məhsullarından ibarət olan təbii və süni sistemlərin öyrənilməsi ilə məşğul olur.
Müre-le-Şato
Müre-le-Şato  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Marsiyak-Vallon kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
Xəzər Universitetinin Təbiət elmləri və mühəndislik fakültəsi
Neft mühəndisliyi Departementi
Neft və Qaz Mühəndisliyi Departamenti 1991-ci ildə yaradılmışdır. Аzərbаycаn çох zəngin və qədim tаriхi ənənələrə mаlik böyük nеft sənаyеsi оlаn ölkədir. Departamentin yaradılmasında əsas məqsəd neft və qaz resurslarına olan təlabatın artması və həmin resursların axtarışı və mənimsənilməsini daha effektiv və səmərəli həyata keçirmək üçün neft sənayesini müasir və yüksək ixtisaslı mühəndis kadrlarla təmin etməkdir. Departamentin əsas vəzifəsi - neft və qaz yataqlarının axtarışı, qazılması, işlənməsi və istismarında innovativ texnologiyaları tətbiq edə bilən, öz bilik və bacarıqlarını effektiv istifadə edə bilən yüksək ixtisaslı peşəkar neft mühəndisləri hazırlamaqdır.
Müre-le-Şato
INSEE kodu — 12165.
Xəzər Universitetinin Təbiət elmləri və mühəndislik fakültəsi
Mexanika mühəndisliyi Departementi
Mexanika mühəndisliyi, kiçik hissələrdən və cihazlardan (məslən, mikroölçülü sensorlar, mürəkkəb-şırnaqlı çap qurğusu ucluqları) böyük sistemlərə qədər (məsələn, kosmik gəmi, maşın alətləri) hər şeyi layihələndirən və istehsal edən bir sahədir. Mühəndis-mexanikin rolu hər hansı məhsulu ideyadan reallığa çevirməkdir. Bunu həyata keçirmək üçün birçox bacarıq tələb olunur. Bu səbəbdən mühəndis-mexanik xüsusi bacarılar və bilik əldə etməlidir. Bir məhsulu funksional, estetik və məruz qalacağı qüvvələrə və termal mühitə davamlı şəkildə layihələndirmək, onun istehsalının ən yaxşı yolunu müəyyən etmək və qüsursuz işləməsindən əmin olmaq üçün mühəndis-mexaniklərə, bu məhsulun, onun hissələrinin yaxud alt sistemlərinin qarşılaşacağı qüvvələri və termal mühiti başa düşmələri vacibdir. Bəlkə də, mühəndis-mexaniklərin xüsusi malik olduqları bacarıq hərəkətli obyektlərin və sistemlərin təhlil və layihələndirilməsi qabiliyyətidir.
Riyaziyyat Departementi
Riyaziyyat Departamenti 1 oktyabr 1993-cü ildə təsis edilmişdir. Departament riyaziyyat və tətbiqi riyaziyyat sahəsində Magistratura və Doktorantura pilləsində təhsil almağa imkan verən proqramlar təklif edir.
Müre-le-Şato
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 316 nəfər təşkil edirdi.
Xəzər Universitetinin Təbiət elmləri və mühəndislik fakültəsi
Riyaziyyat Departementi
Departamentin riyaziyyat sahəsində öz maraqlarını digər istiqamətlərlə birləşdirmək istəyən tələbələr üçün riyaziyyat çərçivəsində bir sıra departamentlərasrası proqramları mövcuddur.
Müre-le-Şato
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 192 yaşdan yuxarı (15-64 yaş arasında) 154 nəfər iqtisadi fəal, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici - 80,2%, 1999-cu ildə 80.3%). Fəal 154 nəfərdən 145 nəfər (78 kişi və 67 qadın) işləyir, 9 nəfər işsizdir (4 kişi və 5 qadın). 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 16 nəfər təqaüdçü, 11 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Xəzər Universitetinin Təbiət elmləri və mühəndislik fakültəsi
Riyaziyyat Departementi
Departament Xəzər Universitetinin bütün fakültələrində pre-calculus, ümumi və ali riyaziyyat, diferensial tənliklər, xətti və tətbiqi cəbr, əməliyyatlar tədqiqi, ümumi statistika, habelə biostatistika və biznes statistikası, iqtisadiyyat və biznes riyaziyyatı və s. kurslarını tədris edir.
Departament 2009-cu ildən riyaziyyat və kompüter təhsili sahəsində bakalavr proqramları təklif edir. Riyaziyyat və kompüter təhsilinin bakalavr dərəcəsi proqramı Riyaziyyat Departamenti və Kompüter Elmləri Departamenti tərəfindən birgə təklif olunan bir departamentlərarası proqramdır.
Bütün proqramları və kurs işləri riyazi elmlərin nəzəri və tətbiqi sahələrində istiqamətlər spektrni özündə geniş əks etdirir. Mövzu baxımından oxşar, lakin səviyyəsi müxtəlif olan kurslar seçiminə imkan yaradılır.
Riyaziyyat fakültəsinin cari tədqiqat sahələrinə daxildir: funksional analiz, operatorlar nəzəriyyəsi, adi və xüsusi törəməli diferensial tənliklər, riyazi fizika, cəbr, riyazi iqtisadiyyat, ehtimal nəzəriyyəsi və riyazi statistika. Bu sahələrə əlavə olaraq, kurs işləri riyazi optimallaşdırma və əməliyyat tədqiqatı, həqiqi və kompleks analiz, ədədi üsullar, riyaziyyatın tarixi və fəlsəfəsinə həsr olunur. Xəzər Universiteti Nəşriyyatı tərəfindən nəşr olunan Khazar Journal of Mathematics jurnalının mənzil qərargahı Riyaziyyat Departamentidir. Departamentdə təşkil olunan seminarlarda müəllim və tələbələrin müxtəlif mövzulara həsr olunmuş ən son elmi nəticələri məruzə olunur.
Coğrafiya və Ətraf mühit Departementi
Ətraf Mühit Elmləri sahəsində əsas tədqiqatların həyata keçirilməsi üçün Ətraf Mühit Araşdırmaları Mərkəzi (ERCKU) 2007-ci ildə yaradılıb. ERCKU yarandığı gündən etibarən Təhsil və Ətraf Mühit Elmləri sahəsində fəal araşdırma aparır. 2010-cu ildə Xəzər Universitetində yeni Tarix və Coğrafiya ixtisasına əlavə olaraq yeni ixtisaslar geniş palitrası açılmışdır. Bu ixtisanın əsas tələblərinə cavab vermək üçün GEN qurulub. GEN'in məktəbə nisbətən yeni bir olmasına baxmayaraq, şöbənin heyəti uzun illər birləşmiş peşə təcrübəsi ilə uzun müddətli tədqiqat və təhsil təcrübəsinə malikdir.
Coğrafiya və ətraf mühit şöbəsi yaxınlarda yeni bir Coğrafiya tədris proqramını təqdim etdi. Bu kurikulum son standartlara əsaslanır və işəgötürənlərin tələblərini əks etdirir.
Əməkdaşlıq Proqramları
Fakültə müxtəlif əməkdaşlıq proqramları ilə dünyanın bir sıra qabaqcıl universitetləri ilə əməkdaşlıq edir, o cümlədən: BP neft şirkətinin dəstəyi ilə Heriot-Watt Universiteti (Edinburq, Şotlandiya) ilə əməkdaşlıq proqramı müəllim mübadiləsini, müxtəlif treyninqləri, neft mühəndisliyi ixtisası üzrə maqistr hazırlığı proqramlarını əhatə edir; StatoilHydro şirkətinin dəstəyi ilə Norveçin Bergen və Stavanger Universitetləri ilə əməkdaşlıq proqramı tələbə-müəllim mübadiləsi, elmi-tədqiqatlarda əməkdaşlıq və bu universitetlər arasında ikili dərəcə proqramlarını nəzərdə tutur; Xəzər Universiteti və Asiya Texnologiya İnstitutu akademik və elmi fəaliyyət, tələbə mübadiləsi, vahid bakalavr-maqistr və ikili dərəcə proqramlarını həyata keçirmək üzərində çalışırlar. Xəzər Universiteti 23 Avropa ali məktəbindən ibarət konsorsiumun üzvü kimi hal-hazırda elektronika və bio-tibbi mühəndislik ixtisasları üzrə kadr hazırlığına başlamaq üçün fəaliyyətdədir.
Çimərlik
Çimərlik — su obyekti sahilində düzən relyefə malik ərazi. Çimərliklər əsasən su və küləyin eroziya fəaliyyəti nəticəsində meydana gəlir. Çimərlikdə akkumlyativ çöküntülər bir ərazilə yığılır. «Çimərlik» termini həmdə insanların kütləvi istirahət, çimmək və günəş vannasının qəbul olunduğu məkan kimi də işlənir.
Çimərliyin növləri
thumb|300px|[[Dars çimərliyi Almaniya]] thumb|90-mil çimərliyi [[Avstraliya]]
Çimərlik səht örtüyünə görə qum, balıqqulağı, Çınqıl, mərcan və s. ibarət olur.
Çay çimərliyi
thumb|Volqa sahilində çimərlik
Bu tip çimərliklər çayların hər iki sahili boyunca meydana gələ bilir. Xüsusi ilə Meandrlı çaylarda müşahidə edilir.
İstifadəsi
Çimərliklər insanlar tərəfindən istirahət, çimmək və qaralmaq məqsədi ilə istifadə edilir. Üstəlik burada üstəlik insanlar tərəfindən inventarlar quraşdırılır. Məsənələn iri gün çətirləri, duş kabinaları və ayaqyolu yerləşdirilir. Bu inventarların olub-olmaması baxımından «mədəni» və «təbii», çimərliyə bölünür. «Mədəni» çimərliklərdə adəti üzrə xilasetmə stansiyası və ilk tibbi yardım məntəqəsi olur. Bu tip çimərliklərin bir qismi pulludur. Naturizm düşüncəsinə malik insanlar üçün Naturst çimərliklər mövcuddur. Toples çimərliklərində isə qadınlar üst çimərlik geyimlərini geymədən çimir və günəş vannası qəbul edirlər.
İdman
Bir çox idman növləri məhz çimərlik şəraitinə uyğunlaşdırılmışdır: Çimərlik voleybolu, Çimərlik futbolu, Çimərlik həndbolu və s.
Ekoloji faktor
Təbii sürətdə formalaşan çimərlik sahili güçlü dalğalardan qoruyur. Dünyada insan səhəti üçün ən təhlükəli çimərlik Ripals-Beydir.
Çərçili (Marağa)
Çərçili — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Miyandab bölgəsinin Mərhəmətabad kəndistanında, Miyandab qəsəbəsindən 9 km şimal-qərbdədir.
İsrail–Türkiyə münasibətləri
İsrail–Türkiyə münasibətləri — İsrail Dövləti və Türkiyə Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli münasibətlər.
İsrail və Türkiyə dövlətləri arasındakı münasibətlərin əsası 1949-cu ilin mart ayında qoyulmuşdur. Türkiyə İsrailin müstəqilliyini tanıyan ilk müsəlman ölkəsidir. Hər iki ölkə bir-biri ilə hərbi, strateji və diplomatik sahələrdə əməkdaşlığa sahibdir. 1990-cu illərdə tərəflər arasında əldə olunmuş razılaşmaya əsasən İsrail Hərbi Hava Qüvvələri Türkiyə ərazisində uçuş praktikası həyata keçirir, qarşılığında İsrailli silah mütəxəssisləri Türkiyə HHQ-nə məxsus döyüş təyyarələrinin modernizasiyası işləri ilə məşğul olurdu.
Türkiyədə Rəcəb Tayyib Ərdoğan ölkənin baş naziri vəzifəsinə təyin olunduqdan sonra İsrail və Türkiyə arasındakı münasibətlərdə zəifləmə baş vermişdir. Ərdoğanın İsrailə ilk səfəri 2005-ci ilə təsadüf edir. İki ölkənin münasibətləri xüsusilə 2008-2009-cu illərdə baş vermiş Qəzzə müharibəsi və 2010-cu ildə Qəzzə bölgəsinə humanitar yardım aparan gəmilərə hücum nəticəsində daha da pisləşmişdir. 2013-cü ilin mart ayında İsrail hökuməti hücuma görə üzr istəmiş və diplomatik əlaqələrin yenidən bərpa olunması ilə bağlı cəhd etmişdir. ABŞ-nin da bu sahədə olan dəstəyinə baxmayaraq, 2013-cü ilin sonlarına doğru tərəflər arasındakı münasibətlər hələ də gərgin olaraq qalırdı. 2013-cü ilin oktyabrında İranda olan İsrail xüsusi xidmət orqanlarına xidmət edən əməkdaşların aşkara çıxarılmasında Türkiyənin də rolunun olması İsrail və Türkiyə arasındakı əlaqələrə ciddi zərbə vurmuşdur.
2015-ci ilin dekabr ayında Türkiyə və İsrail dövlətləri əlaqələri yenidən bərpa etmək məqsədilə gizli danışıqlara başlamışdır. 27 iyun 2016-cı il tarixində iki dövlət əlaqələrin normallaşdırılması məqsədilə razılığa gəlmişdir.
Tarix
Türkiyə ərazisində çox qədim tarixlərdən etibarən yəhudi xalqının yaşadığı məlumdur. 1491-ci ildə 200,000 nəfərdən çox yəhudi İnkvizisiya tərəfindən İspaniyadan çıxmağa məcbur olduqdan sonra onların əksər hissəsi Osmanlı İmperiyası ərazisində məskən salmışdır. Bu tarixdən etibarən yəhudilər Osmanlı tarixində çox vacib rol oynamağa başladılar. Xüsusilə də XVI əsrdə yəhudilər Osmanlı sarayında həkim, diplomat və başqa vəzifələri tutmuşdur. Bu tarixdən sonra yəhudilərin saraydakı təsirləri azalsa da, Osmanlı tarixi boyunca ticarət, sənaye və bankçılıq kimi sahələrdə həmişə ön planda qaldılar.
1923-cü ildə Türkiyə Respublikası müstəqillik əldə etdikdən sonra da türk və yəhudi xalqları arasındakı mövcud münasibətlər daha da inkişaf etdirildi. thumb Türkiyə ilə İsrail arasında diplomatik münasibətlər 1949-cu il mart ayının 28-i qurulmuşdur. Həmin vaxt Türkiyə İsrail dövlətini tanıyan yeganə müsəlman ölkəsi idi. Atılmış bu addım iqtidarda olan elitanın yalnız siyasi düşüncələri ilə izah olunurdu. O dövrdə Türkiyədə ictimai fikrin ümumi əhval-ruhiyyəsi bütövlükdə islam dünyasının mövqeyi ilə üst-üstə düşürdü. Məhz bu səbəbdən uzun müddət iki dövlət arasındaki münasibətlər formal olaraq qalırdı.
İlkin dövrlər
Türkiyə-İsrail siyasi-diplomatik münasibətlərinin qurulmasını şərtləndirən əsas amil həmin dövrdə hərbi-siyasi blokların formalaşması idi. Türkiyə Qərbyönümlü blokda aktiv yer tutmağa ümid edirdi. Burada əsas faktorlardan biri Türkiyəyə qarşı kommunizm təhlükəsi idi. İsrail isə ABŞ-nin dəstəyindən açıq şəkildə istifadə edirdi. Diplomatik münasibətlərin qurulması eyni cəbhədə olan dövlətlərin bir növ “öhdəliyi” kimi də qiymətləndirilə bilər. Beləliklə, “Soyuq müharibə dövründə Türkiyə-İsrail münasibətlərinin qurulması birbaşa Türkiyənin ABŞ və NATO ilə münasibətlərindən asılı idi. İsrail tərəfi Türkiyə ilə əlaqələrin möhkəmləndirilməsində Ərəb dünyasına qarşı potensial bir müttəfiq qazanmaq niyyəti güdürdü. İsrailin ilk baş naziri David Ben-Qurion Türkiyəni İsrailin ərəb düşmənlərini arxadan əhatə edən dövlətlər sırasında görürdü. İslam dünyasından təcrid olunmaqdan çəkinən Türkiyə üçün isə xarici siyasətin hər iki istiqaməti ayrılmaz idi. Bu məqamda onu da qeyd edək ki, ABŞ və NATO Türkiyə ilə İsrail arasındakı əlaqələrdə bir vasitəçi rolunu oynamağa üstünlük verirdi.
Ankara tərəfindən yəhudi dövləti tanındıqdan sonra Türkiyə-İsrail münasibətlərində ilk ən yaddaqalan hadisə 29 avqust 1958-ci ildə İsrailin baş naziri David Ben-Qurionla Türkiyənin baş naziri Adnan Menderesin məxfi görüşü idi. Bu görüşdə iki ölkə arasında kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi, bir-birinin hərbi inkişafına dəstək, həmçinin ölkələr arasında mümkün ola biləcək ittifaqın yaradılması istiqamətində müsbət ictimai rəyin formalaşdırılması üçün hər iki ölkədə təbliğat işlərinin aparılmasını nəzərdə tutan “periferiya paktı” adlı sənədə dair razılıq əldə olundu.
Bu hadisə bütövlükdə Türkiyə-İsrail əlaqələri üçün bir neçə səbəbdən mayak rolunu oynayır. Birincisi, məhz həmin vaxt dövlətlərarası əməkdaşlığın daha perspektivli inkişaf sahələri (hərbi və kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi) müəyyən edilmişdi. İkincisi, hər iki baş nazirin elə birinci görüşündə ikitərəfli münasibətlərin əsas problemi hər iki ölkə əhalisi, xüsusən də müsəlman Türkiyə tərəfindən bu ittifaqın qəbul edilməməsi idi. Görüşün məxfi və qeyri-rəsmi keçirilməsi də bunu sübut edir. Hər iki rəhbər başa düşürdü ki, əsas maneəni ləğv etmədən əlaqələrin inkişafı mümkün deyil.
Türkiyədə baş vermiş sonrakı hadisələrin inkişafı ittifaqın qurulmasının ilk cəhdinin uğursuzluğunu nümayiş etdirdi. Buna əsas səbəb məhz Menderes hökumətinin siyasəti ilə ictimai rəyin mövqeyi arasındakı fərq idi. 1960-cı ildə Türkiyə ilk dəfə həddən artıq Qərbyönümlü və İsrailə sərfəli siyasi kursun təhlükəsini hiss etdi. Mayın 27-də ölkədə dövlət çevrilişi baş verdi.
Ərəb dünyası ilə əlaqələrin normallaşdırılması xəttindən çıxış edərək, Türkiyə hökuməti “altı günlük müharibədə İsrailin uğurlarını ittiham etdi və işğal olunmuş ərazilərin tərk edilməsi tələbini irəli sürdü. 1967-ci ilin iyun ayında isə Türkiyə hökuməti Ərəb dövlətləri birliyinə qoşuldu. Lakin Türkiyə birliyə qoşulmaq haqqında sənədə imza atarkən İsraili “işğalçı dövlət” kimi tanıyan maddənin imzalanmasından imtina etdi. Türk diplomatiyası formalaşmış şəraitdə manevr qabiliyyətini qoruyub saxlamaq xəttinə sadiq qaldı.
Bu hadisələr İsrail rəhbərliyi üçün Türkiyə ilə ikitərəfli əməkdaşlığın yenidən qurulmasının istisna olmadığını göstərdi. Türkiyə rəhbərliyi İsraillə əlaqələrin tam kəsilməsini zəruri bilmədi. Bununla da Türkiyə İsrailin potensial müttəfiq hesab etdiyi “ikinci dairə” ölkələrinə aid edilən daha perspektivli ölkə hesab edildi. Növbəti dəfə bu fakt öz təsdiqini 1969-cu il hadisələrində tapdı. Həmin il Mərakeşin paytaxtı Rabatda keçirilən İslam Konfransı Təşkilatının sessiyasında Türkiyə rəsmi olaraq İsraillə diplomatik əlaqələrin ləğvinə çağırış edən qərarı rədd etdi.
Bütün bunlara baxmayaraq, Türkiyə-İsrail münasibətlərinin inkişafında növbəti mərhələyə start verilmədi. İki ölkə arasında əlaqələrin ümumi səviyyəsi çox aşağı idi. İqtisadi, maliyyə və ticarət sahələrindəki əlaqələrdə inkişaf yox idi. Hərbi-siyasi əlaqələr və kəşfiyyat orqanlarının dialoqu Türkiyədə daxili-siyasi həyatın qeyri-sabitliyi səbəbindən kəsilmişdi. 1970-ci illərin əvvəllərində də əlaqələr əvvəlki dövrlərdə olduğu kimi qalmışdı. İsrail hökuməti ölkədaxili siyasi dəyişikliklərdən asılı olmayaraq, Türkiyə ilə ilk növbədə təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın inkişafına maraq göstərirdi. Türkiyə rəhbərliyi isə İsrail tərəfi ilə əlaqələri qoruyub saxlayır, amma bununla belə əlaqələrin gücləndirilməsindən qaçır və şəxsi təşəbbüslərlə çıxış etmirdi.
Beləliklə, 1970-ci illərin əvvəllərində elə bir vəziyyət yaranmışdı ki, Türkiyə ilə İsrail arasında nəzəri olaraq mümkün ittifaqın yaranmasına böyük potensial olduğu halda, praktiki cəhətdən belə bir ittifaqın formalaşması mümkün deyildi. Belə bir vəziyyət iki ölkə arasında əlaqələr üçün tarix boyu xarakterik olub.
Gələcəkdə Türkiyənin Yaxın Şərqdəki rolu ikili xarakter daşıyacaqdı. Bir tərəfdən, Türkiyə rəhbərliyi hakimiyyətə hansı partiyanın gəlməsindən asılı olmayaraq, artıq Ərəb dövlətlərinə münasibətdə birtərəfli ehtiyatsız siyasət aparmırdı. Türkiyə rəhbərliyinin Ərəb dünyası ilə əlaqələrini normallaşdırmaq istəyi 1980-ci il dövlət çevrilişindən sonra özünü daha aydın büruzə verməyə başladı. Həmin vaxt türk-ərəb münasibətlərinin daha da gücləndirilməsi üçün İsraillə diplomatik əlaqələr ən aşağı səviyyəyə endirilmişdi.
1970-80-ci illərdə iki ölkə arasındakı böhran yenidən dərinləşdi. Buna əsas səbəb Yasir Ərəfatın 1979-cu ildə Ankarada Fələstin Azadlıq Təşkilatının nümayəndəliyini açması oldu. Bu addım İsrail-Türkiyə münasibətinə yeni gərginlik gətirdiyi üçün İsrail hakimiyyətini narahat etməyə bilməzdi. Ankara islam ölkələrində baş qaldırmış anti-İsrail mövqeyinə loyallıq nümayiş etdirmək məcburiyyətində idi. 1980-ci il dekabr ayının 3-də Türkiyə İsraildəki d iplomatik nümayəndəliyinin səviyyəsinin “simvolik'' dərəcəyə endirilməsinə qərar verdi. Nümayəndəlik fəaliyyətini ikinci katib səviyyəsində davam etdirməli idi. Səbəb kimi İsrailin Yaxın Şərq siyasəti ilə bağlı barışmaz mövqe tutduğu göstərilirdi.
Münasibətlərin yenidən bərpası
Şübhəsiz, bu addım tarix boyu İsrail-Türkiyə əlaqələrinə dəymiş ən böyük zərbə idi. İran İslam İnqilabı, İran-İraq müharibəsi və Misir prezidenti Ənvər Sədatın öldürülməsi kimi proseslər də İsrail-Türkiyə əlaqələrinə təsir göstərirdi. Lakin regionda vəziyyətin tədricən normallaşmasına paralel olaraq, Türkiyə-İsrail münasibətləri də bərpa edilirdi. 1982-ci ildə Livanda baş vermiş müharibə əlaqələrin davamlı soyuqlaşmasına təkan vermədi və münasibətlərin tamamilə kəsilməsinə səbəb olmadı. Bundan sonra böhranın kritik nöqtəsinin öhdəsindən gəlmək üçün danışıqlara imkan yarandı. Əlaqələrin bərpası diplomatik münasibətlərin faktiki olaraq keçmiş səviyyəyə qayıtması ilə başlandı. 1985-ci ildə İsrail Ankaradakı səfirliyinin müvəqqəti işlər vəkili vəzifəsinə müşavir rütbəsində diplomat göndərdikdən sonra Türkiyə 5 sentyabr 1986-cı ildə Tel-Əvivdə 2-ci katib vəzifəsinə səfir rütbəsində diplomat təyin etdi.
Sentyabr ayının 6-da İstanbul şəhərində yerləşən sinaqoqda terror aktı baş verdi. Bu hadisə ikitərəfli əlaqələr üçün yeni təhlükənin yaranması haqqında xəbərdarlıq idi. Eyni zamanda terror qruplaşmalarının silahlanmasına istiqamətlənmiş yeni mübarizə üsulu idi. Terror aktı nəticəsində 20 nəfəri qətlə yetirildi. Buna baxmayaraq, Türkiyə ilə İsrail arasındakı münasibətlərin vektoru dəyişməz qaldı. İstanbulda təşkil edilmiş terror aktı bu hadisənin təşkilatçılarının gözlədiyi təsirə səbəb olmadı.
Bununla yanaşı, ikitərəfli münasibətlərin tarixində ilk dəfə olaraq əlaqələrin möhkəmləndirilməsi faktoru kimi daha çox sahələri əhatə edən qarşılıqlı sərfəli əməkdaşlığa üstünlük verilməyə başlandı. 1986-cı ildə bu əməkdaşlıq Türkiyə və İsrail arasında birbaşa hava əlaqəsinin açılması ilə reallaşdırıldı. Əldə olunmuş razılaşmalar əməkdaşlığın bütün fəaliyyət sahələrinə təsir göstərdi. İki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsinin birdən-birə əhəmiyyətli dərəcədə artması bunun bariz nümunəsi idi.
1987-ci ilin sentyabr ayında hər iki ölkənin xarici işlər nazirləri BMT-nin Baş Assambleyasında görüşdülər. Bununla da, təxminən 30 il əvvəl iki ölkənin dövlət nümayəndələri arasındakı kəsilmiş birbaşa əlaqələr yenidən bərpa olundu.
1987-ci ilin dekabr ayında başlanmış birinci Fələstin intifadası (fələstinlilərin İsrail işğalına qarşı başlatdığı müqavimətin adı) yenicə möhkəmlənən əlaqələrə müəyyən dərəcədə öz təsirini göstərdi. Türkiyə hökuməti Fələstin xalqını dəstəkləyən və İsrail ordusunun güc tətbiq etməsini tənqid edən bəyanatlarla çıxış etdi. Buna baxmayaraq, Fələstin məsələsi Türkiyə-İsrail münasibətlərinin inkişafına mane ola bilmədi. İqtisadi, hərbi-texniki və digər sahələrdə əlaqələrdə artım müşahidə olunurdu.
İsrail dövlətini tanıyan ilk dövlətlərdən olan Türkiyə 15 noyabr 1988-ci ildə həm də birtərəfli şəkildə elan edilmiş Fələstin dövlətini tanıdı. Ancaq İsrail hökumətinin etirazından sonra Türkiyə hakimiyyəti Fələstin nümayəndəsinə hərtərəfli diplomatik status verməkdən çəkindi. Türkiyənin İsraillə əldə olunmuş uğurları daha da inkişaf etdirmək istəməsi əsas səbəb idi.
1990-cı il üçün ölkələrarası ticarət dövriyyəsi 100 milyon dolları keçmişdi. Bu göstərici ticari və iqtisadi əlaqələr üzrə ilkin tədbirlərin uğurlu olduğunun göstəricisi idi.
1991-ci ildə İsrail dövləti ilə Türkiyə Respublikası arasındakı diplomatik əlaqələr bütövlükdə bərpa olundu. Bu andan etibarən hər iki ölkə arasındakı əlaqələr yeni impulslar almağa başladı.
İsrail Ankara ilə münasibətində öz siyasətini, demək olar ki, dəyişməmişdi. Bu siyasət David Ben-Qurionun qoymuş olduğu prinsiplərə əsaslanırdı. Hər bir yeni hökumət Türkiyə ilə əməkdaşlıqda maraqlı olduğunu gizlətmirdi. İsrail Türkiyə ilə birbaşa əlaqələrini ABŞ-la razılaşdırmaqla həyata keçirirdi.
1949-1992-ci illərdə hər iki ölkənin əlaqələrini sabitləşdirən əsas faktor kimi Türkiyəyə münasibətdə İsrail rəhbərliyində mövcud olan yanaşmanı hesab etmək olar. İkitərəfli əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə, Türkiyənin problemlərinin İsrail hakimiyyəti tərəfindən anlayışla qəbul edilməsinə məhz bu yanaşma kömək edirdi. Söhbət gedən dövrü analiz edərək, belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, bu əlaqələrdən ən çox qazanan tərəf İsraildir. Eyni zamanda, qarşılıqlı layihələrin böyük bir hissəsinin həyata keçirilməsi təşəbbüsü ilə İsrail çıxış edirdi.
Bütün bunlara baxmayaraq, “Soyuq müharibə'' başa çatanadək iki ölkə arasında hərbi-siyasi əlaqələrdən başqa, demək olar ki, heç bir sahədə əməkdaşlığın ciddi şəkildə genişləndirilməsi müşahidə olunmadı. Bunun əyani sübutu kimi iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsinin səviyyəsini göstərmək olar. Türkiyə qonşu müsəlman dövlətlərini qıcıqlandırmamaq üçün İsrail ilə əlaqələrində daha ehtiyatlı davranırdı.
Yakob Qrimm
Yakob Qrimm (Tam adı: ; ) — alman ədəbiyyatçı və yazıçısı. 4 yanvar 1785-ci ildə Hanauda anadan olmuş, 20 sentyabr 1863-cü ildə Berlində vəfat etmişdir. Yakob Qrim ixtisasca hüquq sahəsində fəaliyyət göstərsə də ədəbiyyatla da məşğul olurdu. Yakob Qrimm alman ədəbiyyatının və alman arxeologiyasının qurucusu sayılır.
Artemisia rubripes
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Pterophyllum altum
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Qəhvəyi, bürünc rənglərə malikdir. Bədəni diyinə 3 lent kəsər. Bu lentlər daha tünd qəhvəyidir. Biri göz üzərində, digəri ortada və üçüncüsü alt və üst üzgəci tamamlayan lentdir. Altımları digər mələklərdən ayıran xüsusiyyətsə, ağız qisiminin üzərindəki girinti. Yuxarıda saydığımız bu xüsusiyyətlər, çoxu akvariumçu tərəfindən bilinən sabit məlumatlardır.
Alancıq (Mərənd)
Alancıq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,408 nəfər yaşayır (333 ailə).
Li Ki-Son
Li Ki-Son (d. 15 avqust 1966) — Cənubi Koreyanı təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Li Ki-Son Cənubi Koreya yığmasının heyətində 1988-ci ildə Cənubi Koreyanın Seul şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan üç oyunun birində məğlub olan Cənubi Koreya yığması, Seul Olimpiadasını 1-ci yerdə başa vurdu və qızıl medal qazandı.
Divlər sarayı (film, 1968)
Məzmun
Elmi-kütləvi filmdə Azərbaycan arxeoloqları tərəfindən aşkar edilmiş Azıx mağaralarından bəhs olunur. Bu mağaralar öz böyüklüyünə və tarixi əhəmiyyətinə görə dünyada üçüncü, sabiq SSRİ-də isə birinci böyük mağaradır.
Arxeoloji qazıntılar zamanı tapılmış nadir əşyalar və insan sümükləri 500-600 min il bundan qabaq həmin mağaralarda qədim insanların yaşadığını bir daha sübut edir. Əsrlərdən yadigar qalmış bu təbii mağaralar müasir və gələcək nəsillərə hələ çox sirr açacaqdır.
Çərəli (Təbriz)
Çərəli — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Təbriz şəhristanının Səriskənd bölgəsinin Səriskənd qəsəbəsindən 12 km şimaldadır.
PRoMete
Pərviz Ramiz oğlu İsaqov və ya PRoMete — Azərbaycanlı reper və prodüser.
H. O. S. T Alliance-nin yaradıcılarından biri və HOST prodakşnın təsisçilərindəndir. Hal-hazırda PicMus MMC-nin və mikpro MMC-nin təsisçisi və direktorudur. Peşəkar rep karyerasına SRB-də (Sumqayıt Rep Birliyi) başlayıb.
Həyatı
1986-cı ildə Siyəzən Rayonunda dünyaya gəlib. Ailəsi – atası, anası və bacısı ilə yaşamışdır. Atası Ramiz əvvəllər dəmiryolçu, sonralar isə dülgər işləyib. Anası evdar qadın idi. Orta məktəbi 2-ci sinfə kimi Sumqayıt şəhər 13 saylı orta məktəbində, 3-cü sinifdən etibarən isə həmin şəhərdə yerləşən "Təfəkkür" liseyində təhsil almışdır. Uşaqlığı və ilk gənclik illəri Sumqayıtda keçib. Məktəbi bitirdikdən sonra 2004-cü ildə Azərbaycan Dövlət Memarlıq və İnşaat universitetinə qəbul olaraq, 2008-ci ildə "Sığorta işinin təşkili" fakültəsini bitirmişdir. Məktəb yaşlarından Ədəbiyyata həvəsli olan Mete aşağı siniflərdən başlayaraq şeirlər yazırdı. O vaxtlar yeni tərz olan repin Azərbaycandakı nümunələrini çox həvəslə izləyirdi. Anar Nağılbaz, Dəyirman qrupu, Elşad Xose ilə yanaşı digər Azərbaycan və xarici reperlərinin ifasını dinləmək və yenilikləri izləmək üçün daim pul toplayır və onların kassetlərini alırdı. 2000-ci ildən rep yazmağa, 2004-cü ildən peşəkar şəkildə replə məşğul olmağa başlayır. 2012-ci ildə evlənmişdir.
SRB (Sumqayıt Rep Birliyi) (2004–2006)
2004-cü ildə Space TV-də yayımlanan "Mən də varam" verilişinin iştirakçılarından olan Vüsal Jordan yaşadığı Sumqayıt şəhərində repin inkişaf etməsi istəyilə bir neçə nəfərlə görüşür. İlk olaraq MC Virusla və Samir adlı bir gənclə görüşən Jordan, o vaxtlar Sumqayıtda məşhur olan EIRA CAPOEIRA qrupunun üzvlərindən birinin vasitəsilə Mete ilə əlaqə qurur. İlk dəfə dörd nəfər birlikdə 2004-cü il noyabrın 1-də Sumqayıt Şəhər Cəfər Cabbarlı adına mədəniyyət sarayında toplaşırlar və SRB-nin yaranması günü kimi həmin gün qəbul olunur.
Məhz bu birliyin tərkibində 2005-ci ilin mart ayında ilk yazılışa gedərkən Mete öz istedadı ilə studiya rəhbərliyinin diqqətini cəlb edir və həmin yazılışın səhəri günündən o studiyanın işçisi olmağa dəvət alır.
Başladıqları ilk gündən Mete ilə Jordan çox yaxşı anlaşırlar və təşkilatçılıqla maraqlanmağa başlayaraq 2005-ci ilin aprel ayının 17-i ilk konsertlərini təşkil edirlər. Bu konsertdə "Mən Də Varam" 1 proyektinin bütün üzvləri SRB ilə bir səhnəni bölüşür. Bu konsertdən sonra onlar bir solo konsert də verirlər və Jordan yayda hərbi xidmətə gedir. Bununla da SRB-nin heyəti dağılır.