cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ales
thumb Ales  — Fransada yerləşən Ales rayonun inzibati mərkəzi.
Soba
Soba - odun, qaz, yağ və kömür yandırmaqla nəzarətli istilik yaratmq üçün tətbiq olunan qurğudur. Sobalar tətbiq sahələrinədn asılı olaraq müxtəlif formalara malik olurlar. Buraya yemək hazırlamaq üçün istifadə olunan sadə sobalardan tutmuş, polad və digər metalların əridilməsi üçün tətbiq olunan domna sobaları daxildir.
Kömür sobaları
Uzun müddət kömür sobaları ən geniş yayılmış sənaye sobaları idilər. kömür sobalarına istənilən ölçüdə rsat gəlmək olurdu. Kömür oduna nisbətən daha yüksək temperaturda yanır. Buna görə də kömür sobalarının konstruksiyası daha istiyə davamlı olurdular. Odun sobalarından fərqli olaraq kömür sobalarını həm odun, həm də kömürlə işlətmk olur. Kömür sobaları torla təchiz olunurlar ki, bu da havanı aşağıdan verməyə şərait yaradır. Alovun altından verilən havanın miqdarı kömürün növündən asılıdır. Boz və linit kömürlərin yanma prosesində antrasitə nisbətn çoxlu yanacaq qazı ayrılır, ona görə də kömürün tam yanması üçün daha çox havaya ehtiyac yaranır. Kömürün tam yanması üçün havanın miqdarı tənzim olunur. Eyni həcmli kömür oduna nisbətn daha çox istilik verir. Son zamanlar daş kömür sobalarının tətbiqi ekoloji problemlərlə bağlı arxa plana keçmişdir.
Konstruksiyaları
thumb|right|Franklin sobası (izahı mətndə). Ilk təkmilləşmiş soba - evin divarında quraşdırılmış, birbaşa bacaya maik olan kamin (lat. caminus — оaçıq ocaq)idi. Kaminin istilik effekti ilk öncə istiliyin şüalanmasına əsaslanırdı. Ən az istilik açıq kamindən gəlir. Yaxşı quraşdırlmış bağlı kamin bütün bir evi qızdırmağa qadir idi. Müasir kaminlər müxtəlif enerji mənbələrindən istifadə edirlər: odun, kömür, qaz, bioyanacaq, elektrik. Bəzi kaminlər hava axınını gücləndirmək üçün ventilyasiya ilə təchiz olunurlar və nəticədə otaq brabər qızır.
1741-ci ildə Benjamin Franklin iqtisadi cəhtdən təkmilləşmiş soba düzəldir. O sobann divarlarını yüksk istilikkeçirmə qabiliyyətinə malik olan çuqundan düzəldir. Be soba hm də eyni zamanda həm yanacaq kamerası, hm də radior (sobanın divarları qızaraq otaqdakı havanı isidirdi) idi. Yanma üçün isti hava xaricdən götürülürdü. Tüstü U-formalı yolla xaric edilirdi. Beləliklə o yanacağa qənaət eməyə nail olmuşdur.
Kərpiç sobalar yanma zamanı hava sərfini tənzimləmək mqsədil işlənirlər. Buarad havanın həcmindən asıl olmayaraq bütün yanacaqların sona qədər yanmaları mümkündür.
Əlabbas Bağırov
Əlabbas Məmmədhüseyn oğlu Bağırov — yazıçı, publisist, esseist. 1990-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, 2016-cı ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.
Həyatı
Əlabbas Bağırov 1957-ci il mayın 5-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Şahbuz rayonunun Nurs kəndində anadan olub. Nurs kənd orta məktəbini bitirmişdir. 1973–1978-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində təhsil almışdır.1978-ci ildə əmək fəaliyyətinə Şahbuz rayonunun Mahmudava kənd orta məktəbində dil-ədəbiyyat müəllimi kimi başlamışdır. 1982-ci ildən sonra isə Bakı şəhər Tramvay-Trolleybus İdarəsinin yataqxanasında tərbiyəçi müəllim, Azərbaycan Dövlət Universitetinin nəşriyyatında korrektor (1985), redaktor, dövri nəşrlər redaksiyasının müdiri (1986–1994), Evraziya Mətbuat Fondunda koordinator (1995), Respublika Uşaq Təşkilatının orqanı "Arzu" qəzetində baş redaktor (1996) işləmişdir. Bakı şəhər metropolitenində mətbuat xidmətinin rəhbəri (1997–1998), on doqquz il(1999–2018-ci illərdə) Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Ticarət və Xidmət Departamentində dövlət qulluqçusu kimi istehlakçıların və sahibkarların məlumatlandırılması bölməsinin müdiri və mətbuat xidmətinin rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır. 2018-ci ildən Azərbaycan Dövlət Metrologiya İnstitutunun mətbuat xidmətinin rəhbəridir.
Ailəsi
Ailəlidir, üç övladı var.
Bədii yaradıcılığı
Çoxşaxəli və əlvan süjet xəttinə malik "Qiyamçı" rəngarəng obrazlar aləmi, lirik psixologizmi, zəngin dili və poetik ruhu ilə dərhal ədəbi ictimaiyyətin diqqət mərkəzinə düşdü. Vətənpərvərlik mövzusunda yazılan ən yaxşı əsər kimi Birinci Milli Kitab Müsabiqəsinin xüsusi mükafatına layiq görüldü. Əsərdə Qarabağ hadisələrindən xeyli əvvəl tərk edilmiş ucqar sərhəd kəndində on il tək-tənha yaşayan, dağlar kimi qalın-qayım, sərt və inadkar Təbrizin – Ağ Gədiyin ramolunmaz bəbirinin başına gələn qəribə əhvalatlardan söhbət açılır. Real bədii zəmini olan yarımifik olaylar müəllifin xarabazara çevrilmiş Əyriqarın timsalında təsvir etdiyi kəndlərə söylədiyi ağıdı.
2000-ci illərin ədəbi məhsulu olan "Qaraqovaq çölləri" romanının əsas qəhrəmanı Əfsunun simasında Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı, döyüşlərdə müstəsna şücaətlər göstərən və son taleyi bu gün də müəmmalı olaraq qalan Natiq Qasımovun obrazı yaradılmışdır. Özünü ədəbi taleyinin və həyat dramının Tanrı ilə həmşərik müəllifi hesab edən Əlabbas bu əsərində yaşamaq haqqı əlindən alınanların müdafiəçisi kimi çıxış edir. Əsər milli-mənəvi dəyərlərimizi məhv etmək yolu tutanlara, Qarabağ müharibəsinin iştirakçılarına nadan, gülünc və amansız münasibət sərgiləyənlərə yazıçı qismində bir ziyalının qaldırdığı etiraz səsidi. Əsər özü ilə həm "mənəviyyatın çölləşməsi" ifadəsini, həm də müəllif barədə sıx-sıx işlədilən Azərbaycan psixoloji nəsrinin ustası və ən parlaq nümayəndəsi fikrini gündəmə gətirdi. Əlabbas tək dil və üslub xüsusiyyətləri ilə deyil, eyni zamanda bədii və ictimai dəyəri ilə seçılən "İkinci oğul" povesti, "Gözəl", "Halal qan", "Gecəyarı hadisə", "Küçə", "Şəhər", "Mərənd ölüsü", "Gəlin", "Qul", "Arvanada dəfn", "Ovçu", "Yük", "Şəbi-hicran", "Tapdıq", "Yolda adam" və digər yaddaqalan hekayələrin müəllifi kimi də tanınır. O həmçinin xeyli sayda kiçik hekayə, esse və müniatürlərin də müəllifidir. Povest və hekayələri türk, özbək, fars, qırğız, rus, gürcü və ingilis dillərinə tərcümə olunub.
Haqqında yazılanlar
Sabir Bəşirov. "Əlabbas: Sözün köhnə kişisi" (ədəbi portret), 2005, "Adiloğlu", 200 səh., tiraj – 300. Monoqrafiyada yazıçının hekayə və povestləri ilə yanaşı, "Qiyamçı" romanı da mövzu, dil, üslub və təhkiyə baxımından araşdırılır.
"Altmışıncı aşırım" (toplu), 2017, "Xan", 284 səh., tiraj – 500. Yazıçının anadan olmasının 60 illiyi münasibətilə işıq üzü görən kitab ədəbi-bədii fikir tariximizdə söz sahibi olan məşhur imzaların təqdimatında yazıçının dil və üslubu, obrazlar aləmi, bədii təsvirdə ustalığı və ədəbi siması haqqındadı.
"Temrin" (ədəbiyyat dərgisi), 2018, İstanbul, Ferfir Egitim Yayıncılıq LTD, 60 səh., tiraj – 1 000. Məqsədi ümumtürk dünyasının tanınmış sənət adamlarını tanıtmaq olan dərgidə (№ 89) Əlabbas Bağırovun tərcümeyi-halı ilə yanaşı, "Bitişik masalar", "Rəzalət", "Qonşu" hekayələri, 60 yaşı ilə bağlı müsahibəsi, ona həsr olunan şeirlər və yazıçı dostlarının ürək sözləri, eyni zamanda ömrünün müxtəlif illərini əks etdirən fotoşəkillər yer alıb.
Kartlis tsxovreba
"Kartlis tsxovreba" ( "Gürcülərin həyatı", yaxud "Kartli həyatı"), VIII əsr ərəfəsində yazılmağa başlamış və zaman-zaman – XIX əsrə qədər, əlavələr edilmiş gürcü əlyazmaları toplosu.
Quruluş
"Kartlis tsxovreba" iki hissəyə ayrılır: "Qədim" Gürcüstanın XIV əsrə qədərki, "Yeni" isə Gürcüstanın XIV əsrdən XVIII əsrə qədərki tarixini əhatə edir. "Qədim Kartlis tsxovreba"nın XV—XVII əsrlərə aid bir neçə siyahısı qalmışdı. XVIII əsrdə çar VI Vaxtanq tərəfindən yaradılmış komissiya (Beri Eqnataşvili rəhbərliyi ilə) Gürcüstanın XIV—XVIII əsrlər tarixini tərtib etdi. XIX əsrdə "Kartlis tsxovreba"ya XVII—XVIII əsrlərə aid bir sıra tarixi mövzularda məqalələr də əlavə edildi.
İçindəkilər
"Kartlis tsxovreba"da başlıca olaraq Gürcüstanın siyasi tarixi təsvir edilir və bir çox hallarda orada yazılanlar qeyri-gürcü tarixçilərinin yazdıqları ilə üst-üstə düşür. "Qədim Kartlis tsxovreba" tarix mövzusunda 10 məqalədən ibarətdir.
İlk dəfə olaraq Qarabağın adı XIV əsrin 20-ci illərinə aid olan Kartli əlqazmalarından birində çəkilmişdir.
Şize dağı
Şize — Krasnodar diyarının Abinski rayonunda yerləşən dağ. Dağ Erivan stansiyasının şimal-qərbindədir. Şize Qruzinka silsiləsinin ən yüksək zirvəsidir. Zirvə forma baxımdan yastıdır, şərqdən qərbə doğru alçalır. Cənub yamacı Abin çayı dərəsinə baxır. Dağda hündürlüyü 80–100 metr, uzunluğu 1,5 km olan qayalıq əraziləri mövcuddur.
Tarixi
Böyük Vətən müharibəsi illərində dağ güclü döyüşlərin getdiyi ərazi olub. Qruzinka silsiləsinin şimal yamaclarından Novorossiysk müdafiə xətti keçirdi. Faşistlərin bu ərazidə xüsusi hazırlıqlı üçüncü dağ diviziyası döyüşürdü. 1942-ci ilin 26 sentyabrında diviziya darmadağın edilmişdir. Bu hadisənin şərəfinə dağda xatirə lövhəsi qurulub.
Bitki örtüyü
Dağ zirvəsində vəhşi armud, alma, zoğal, yemişan və itburnu yetişir. Dağın qayalıq ərazilərində ardıc ağacları üstünlük təşkil edir. Yazın sonunda, yayın başlanğıcında dağ ərazisində qafqaz alışanı çiçək açır. Bitki ilə kontakt zamanı bədəndə bioloji yanıqlar meydana gəlir. Bu bitki ancaq çiçəkləmə dövründə təhlükəlidir.
Heyvanat aləmi
Dağın zirvəsində, eləcə də bütün Qruzinka silsiləsində tez-tez qabana, amerika yenotuna, boz dovşana və nadir hallarda cüyürə rast gəlinir.
Etimologiyası
Dağın adı adıgey mənşəlidir. "Şı" — bir, "Zı" — at. Ad təxminən belə tərcümə olunur:"Tənha at"
Marşrut
Şize dağına gedən turist marşrutunun uzunluğu 7 km, vaxt isə 1,5 saatdır. Erivan stansiyası Krasnodar şəhərindən 100 km məsafədə yerləşir. Erivan stansiyasına kimi avtobusla və ya maşınla getmək mümkündür. Yol asfalt örtüyə malikdir. Yolun davamı artıq daşlıq yoldur. Bu yolu da avtomobillə getmək mümkündür. İlin bütün vaxtlarında getmək mümkündür. Erivan stansiyasından sonra kiçik aşırımı keçdikdən sonra qərb istiqamətində dağa çığır qalxır. Çığırın 10 dəqiqəlik hissəsi düzdür. Daha sonra yol dikləşir. Cığır qayalı ərazidən keçsə də çətinlik yaratmır. Dik yamacdan sonra, təxminən 50 dəqiqə sonra Şize zirvəsinə çatmaq mümkündür. Qruzinka silsiləsinin Vasikov silsiləsi ilə kəsişdiyi ərazidə bulaq var.
Arçil Cordcadze
Arçil Konstantinoviç Cordcadze — Gürcü siyasətçisi, Gürcüstan Sosialist Federalist Partiyasının qurucularından və baş ideoloqlarından biri.
Həyatı
Hərbçi ailəsindədə dünyaya gəldiyindən ailə tezliklə Kutaisiyə köçdü. Arçil Kutaisi şəhərində klassik gimnaziyada təhsil almağa başladı. Sonra təhsilini Tiflisdə davam etdirdi və 1892-ci ildə Birinci Tiflis Kişi Gimnaziyasını bitirdi. Elə həmin il Sankt-Peterburq Universitetinə daxil oldu. Arçil Cordcadze qısa müddət sonra Varşavaya köçdü. Ancaq bir müddət sonra Arçil qayıdıb Təbiət Elmləri Fakültəsində təhsilini davam etdirdi. Tezliklə Paris və London universitetlərində mühazirələrə qatılmaq üçün xaricə getdi. Bu dövrdə sosiologiyaya maraq göstərir, sonradan isə Lev Tolstoyun təlimlərini özü üçün rəhbər tuturdu.
İngiltərədə Tolstoy koloniyasında, Esseks qraflığının Perlivades kəndində yaşamışdır. Arçil Cordcadze 1897-ci ildə Lev Tolstoyun diqqətini çəkən "Əxlaqlı bir həyat üçün bir cəmiyyətin təcrübəsi" mövzusunda kitab nəşr etdirdi.
A.Sabuiski təxəllüsü altında "Severny Vestnik" jurnalı ilə əməkdaşlıq etmişdir. İdeyalarını populyarlaşdırmaq və Georgi Dekanozişvili və başqaları ilə birlikdə Avropanın demokratik cəmiyyətinin diqqətini cəlb etmək üçün 1903-cü ilin mayından Parisdə "Sakartvelo" - "La Georgy" qəzetinə fransız əlavəsini nəşr etdirirdi.
Gürcüstanın ilk milli siyasi partiyası olan Gürcüstan Sosialist-Federalist Partiyasının yaradıldığı Gürcüstan Siyasi Partiyaları Konfransını təşkil etmək üçün Cenevrəyə dəvət almışdı. Arçil Cordcadze partiyanın lideri və əsas ideoloqu oldu.
Arçil Cordcadze 21 mart 1913-cü ildə vəfat etmişdir. Didube panteonunda dəfn olunub.
Xatirəsi
Tiflis küçələrindən biri Arçil Cordcadzenin adını daşıyır.
Ədəbiyyat
ზ. ბაბუნაშვილი, თ. ნოზაძე, «მამულიშვილთა სავანე», გვ. 431, თბ., 1994
Elizabet Monro
Elizabet Monro (ing. Elizabeth Monroe; ) — ABŞ siyasətçisi, 5-ci Prezidenti Ceyms Monroun həyat yoldaşı.
Ferrara rəssamlıq məktəbi
Ferrara rəssamlıq məktəbi - 1264 −1597-ci illər arasında Ferrara Hersoqluğunda hökmdarlıq etmiş d'Este hersoqlarının sarayında işləyən çalışmış bir qrup İntibah rəssamına verilən ümumi addır. Bu məktəb, Mantenyanın (Paduya və Mantuya) güclü rəsm və xətt perspektivinin, eləcə də Pyero della Françeskanın (Bolonya) zəngin havalı və parlaq boyalarının təsirinə düşmüşdü. Bunlardan başqa şimal regionlarının rəssamları da Ferrara məktəbinə öz təsirlərini göstərmişdilər. Məktəbin Mantuya, Venesiya, Bolonya, Milan, Florensiya rəssamlarının nailiyyətlərini sintezləşdirən çiçəklənmə dövrü XV–XVI əsrlərə təsadüf edir. Ferrara məktəbinin ən sıx əlaqlələri Bolonya məktəbi arasında idi. thumb|Kozimo Tura. Kalliopa, Belfore Sarayının Studiolosu üçün rəsm. thumb|Qarofalo . Yatan körpə İsa. 1550 ətrafı. [[Luvr muzeyi|Luvr . Paris]] thumb|Lorenzo Kosta . Ölümün zəfəri, Bolonyada San Cakomo Maccore kilsəsinin Bentivolyo kapellası. thumb|Dosso Dossi . [[Yupiter (mifologiya)|Yupiter, Merkuri və Fəzilət. 1524]]
Tarix
Müasirləri arasında məşhurluq qazanmış sənətkarlara Turun şagirdlərindən olmuş Lorenzo Kostanı da misal göstərə bilərik. Həmçinin Ferrara məktəbi öz təsirini Bolonya rəssamları Françesko França və Amiko Aspertiniyə də göstərmişdi. Bu sənətçilərin ən məşhur birgə işi Bolonyadakı San Cakomo Maccore Kilsəsinin freskalarıdır. Ferrara rəssamları iri ölçülü rəsmləri özlərinəxas xüsusiyyətə çevirərək qonşu Emiliya mərkəzlərinə də (Bolonya qədər) nüfuz etmişdilər.
Məktəbin nümayəndələrinin siyahısı
Məktəbin ən görkəmli nümayəndələri arasında Kozimo Tura, Françesko Kossa, Erkole de Roberti, Lorenzo Kosta, Dosso Dossi, Cirolamo da Karpi, Benvenuto Tizi (Garofalo), Nikkolo del Abbateni göstərə bilərik. Əsrlərə görə məktəbin məşhur nümayəndələrinin siyahısı:
Syan Stzinyuy
Syan Stzinyuy — Çin Kommunist Partiyasının (ÇKP) ən erkən qadın üzvlərindən biri, Çin qadın hərəkatının lideri.
Həyatı
Syan Stzinyuy 1911-ci ildə Sinxay inqilabı nəticəsində Tzin sülaləsinin süqutundan sonra Çanşaya gedir. O, özünü Syan Stzinyuy adlandırır və təhslinin burada davam etdirməklə birlikdə dövlət işləri ilə məşğul olur. Stzinyuy təhsilin Çini xilas edə biləcəyini düşünürdü və buna görə də doğma şəhərinə qayıtdıqdan sonra bəzi yerli mütərəqqi insanların dəstəyi ilə Xupuda ibtidai məktəb qurdu. O, bu məktəbin direktoru kimi bəzi mütərəqqi gəncləri müəllim kimi işə götürdü. Onun məktəbinin əksər məktəblərdən fərqi buarada yeni bilik və ideyaların öyrədilməsi idi. Başlanğıcda məktəbdə cəmi bir sinif və onlarla şagird olsa da, daha sonra şagirdlərin sayı sürətlə artaraq 300-ə çatdı.
1918-ci ilin aprelində Mao Tszedun və Çay Xesen tərəfindən Xunanda Yeni Vətəndaşın Akademik Assosiasiyası qurulanda, Syan Stzinyuy xaricdə karyera qurmaq istəyir və Pekinə gedir. Pekində Syan Stzinyuy Çay Xesen ilə görüşür və onunla yaxşı münasibət qurmuş və 1920-ci ildə onunla evlənmişdir.
Kucan (Hurand)
Kucan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 23 nəfər yaşayır (4 ailə).
Hababam sinifi salam
Hababam sinifi salam (türk. Hababam Sınıfı Merhaba) — 2003-cü il istehsalı Türkiyə komediya filmi.
Mövzusu
Hababam sinifinin məzun olmasından illər keçsədə Özəl Çamlıca Liseyində təhsil hələdə davam edir. Məktəbin əvvəlki sahibi Məhərrəm Gür vəfat etdikdən sonra, yerinə oğlu dəli Bədri (Mehmet Əli Ərbil) keçmişdir. Zəmanə Hababamçılar, əvvəlki adətlərini qoruyaraq müəllimlərinə yenə əziyyətlər verirdilər. Dəli Bədri isə onların fəsadlarını bəhanə edərək məktəbi satmaq fikrindədir. Bu vəziyyətdə məktəbin yeni direktoru Fatoş müəllimə (Hülya Koçyiğit), çarəni köhnə Hababamçıdan tapır və güdük Nəcmini (Xalid Ağcatəpə) bələdçi müəllim kimi məktəbə geri gətirir.
Əli Əlizadə (futbolçu)
Əli Əlizadə — İranlı futbol hücumçusudur. Əlizadə 2010-ci ilin iyul ayında Təbrizin Traktor Sazi klubuna qoşulmuşdur. O Traktor Sazi klubuna gələndən öncə Şirazın Fəcr-i Sipasi və Bərq futbol klubları, və Tehranın Persepolis və İstiqlal futbol klublarında oynamışdır. O İran futbolunda, əlləri ilə çox uzun ovt atmaqla qol vurmaq durumu yartamaq için, tanınmışdır.
Çənab çayı
Çənab — Hindistan və Pakistanda axan əsas çay, Pəncab regionunun 5 böyük çayından biri. Hindistanın Himaçal Pradeş ştatının Lahaul regionunda yuxarı Himalay dağlarında yüksələn Çandra və Bhaqa adlı iki çayın birləşməsi nəticəsində yaranmışdır. Çənab Hindistanın Cammu və Kəşmir ştatının Cammu regionundan keçərək Pakistanın Pəncab düzənliklərinə axır və nəticədə Hind çayına tökülür.
Çənabın suları Hind Suları müqaviləsinin şərtlərinə əsasən Pakistana verilmişdir. Hindistanda enerji istehsalı kimi qeyri-istehlakçı istifadələrə icazə verilir. Çənab çayı Pakistanda suvarma üçün geniş istifadə olunur. Onun suları da çoxsaylı keçid kanalları vasitəsilə Ravi çayının kanalına ötürülür.
Tarixi
Çay hindlilərə Vedalar dövründə məlum idi. E.ə. 325-ci ildə Makedoniyalı İsgəndər Hind çayı ilə Pəncab çaylarının (hazırda Pəncnad çayı kimi tanınır) birləşdiyi yerdə Hind İsgəndəriyyəsi şəhərini qurduğu iddia edilir.
Sahib Şirəliyev
Sahib Yusif oğlu Şirəliyev (18 oktyabr 1995; Masallı rayonu, Azərbaycan — 8 noyabr 2020; Şuşa rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin baş leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Sahib Şirəliyev 1995-ci il oktyabrın 18-də Masallı rayonunun Ərkivan qəsəbəsində anadan olub. 2013-2017-ci illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (AAHM) ali hərbi təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun baş leytenantı olan Sahib Şirəliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Xocavəndin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Sahib Şirəliyev noyabrın 8-də Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub. Masallı rayonunun Ərkivan qəsəbəsində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sahib Şirəliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olan, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərən, vəzifə borcunu ləqayətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sahib Şirəliyev ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sahib Şirəliyev ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Koreya Xalq Demokratik Respublikası coğrafiyası
Koreya Xalq Demokratik Respublikası (KXDR, Şimali Koreya) Şərqi Asiya regionunda, Koreya yarımadasının şimalında yerləşən dövlət. Şimal-şərqdən Rusiya ilə sərhədlənir. İki ölkəni Tumannaya çayı ayırır. Şimal və şimal-qərbdən isə Çinlə sərhədə malikdir. Burada iki ölkə arasında təbii sərhəd rolunu Yaluszyan çayı oynayır. Cənubdan isə Cənubi Koreya ilə sərhədlənir. Olkənin şərq sahillərini Yapon dənizi, qərb sahillərini isə Sarı dəniz yuyur.
Quru sərhədləri və sahil xətti
Ölkənin quru sərhədlıri cəmi 1673 km təşkil edir. Çin ilə 1416 km, Cənubi Korera ilə 238 km, Rusiya ilə isə 19 km sərhədə malikdir.
Sahil xəttinin uzunluğu isə 2495 km təşkil edir.
Ərazi suları
KXDR sahillərindən 12 mil uzağa qədər olan əraziləri (22,224 km) öz ərazisi elan etmişdir. Üstəlik sahildən Yapon dənizinin daxilinə 92,6 km və Sarı dənizin 379,4 kilometrlik sahəsinə heç bur gəmi və uçaq aparat daxil ola bilməz. Sarı dənizdə Cənubi Koreya ilə olan sərhəd ABŞ tərəfindən XX əsrin 50-ci illərində müəyyənləşdirilmişdir. Ancaq bu sərhədi rəsmi olaraq Şimali Koreya tanımır.
Topoqrafiya və Su sistemi
thumb|right|300px|Koreyanın səmadan görünüşü KXDR demək olar tam dağlıq ölkədir. Ərazi dağarası vadilərdən ibarətdur. Sahil hissəsində düzənliklər olsada ancaq qərb sahillərində geniş düzənliklər əmələ gəturə bilir.
Ən hündür və ən alçaq nöqtələri
Bölgəyə gəlmiş ilk avropalılar ərazini görərkən onu güçlü fırtınası olan dəniz olaraq adlandırırfılar. Səbəb isə ölkə ərazisin 80 % dağlıq olması idi. Dağlıq hissələrdə insanlar düzən hissələrə nisbətdə olduqca az yaşayır.
Pektusan dağı Çinlə sərhəddə yerləşir. Bu dağ vulkanik xüsusiyyətə malikdir. Bazalt qatı yer səthinə 1 400-2 000 metr qalxır. Kımqansan dağı 1638 metr hündürküyə malikdir. Onun gözəlliyi hətta Cənubi Koreyada yaşayan turistləri belə özünə cəlb edir.
İqlimi
thumb|right|300px|Koreyada qar uçqunu Şimali Koreya musson iqliminə malikdir. İldə dörd fəsil müşahidə edilir. Qışı quru və soyuqdur. Yanvar ayının orta temoeraturu Pxenyanda −3 °C gündüz, −13 °C gecə müşahidə edilmişdir. Avqust ayının isə orta temperaturu gündüz 29 °C, gecə isə 20 °C olur. Yağıntının böyük qismi iyun-sentyabr ayları düşür. Yaz və payız yumşaq keçur. Əsasən quru olur.
Təbii ehtiyyatları
Ölkədə çıxarılan təbii ehtiyatlar: daş kömür, sink, volfram, qrafit, dəmir, mis, qızıl, duz və s.
İstifadə edilən torpaqlar
Əkilən toroaqların ümumi sahəsi: 14,600 km² təşkil edir.
Bitki örtüyü
Ümumilikdə Koreya yarımadasında 3400 borulu bitki növü vardır. Onlarsan təkcə 100 növ bambuk Şimali Koreyada bitir. Yuxarıdan aşağı endikcə tundra, kollar, tayqa, qarışıq meşələr, enliyarpaq meşələr bir-birini əvəz edir.
Ərazisində çoxlu liana növləri bitir. Giləmeyvə kolları sıx kolluqlar əmələ gətirir
Umar Beksultanov
Umar Axmatsultanoviç Beksultanov (d. 20 oktyabr 1937, Çeçen-Aul, Qroznı rayonu, Çeçen-İnquş MSSR, RSFSR, SSRİ - 6 dekabr 2014, Qroznı, Çeçenistan, Rusiya Federasiyası) — bəstəkar, pedaqoq, Çeçen-İnquş MSSR-in Əməkdar incəsənət xadimi, Çeçenistan Respublikasının Əməkdar incəsənət xadimi, Çeçenistan Respublikasının dövlət himninin musiqisinin müəllifi.
Həyatı
Çeçen-Aul kəndində anad olub. Atası traktorçu, anası isə evdar qadın olub. 23 fevral 1944-cü ildə deportasiya vaxtı anası əri və uşaqları tərəfindən tərk edildi. Umar anasını yalnız 1960-cı ildə axtardı. Umar atası və kiçik bacısı ilə Qırğızıstana getdi. Atası tezliklə silikozdan vəfat etdi. Uşaqlar Belovodsk kəndində uşaq evinə yerləşdirildi. 1946-cı ildə Umarı Panfilovka kəndində yerləşən uşaq evində yerləşdirdilər.
Umar məktəb orkestrində trubada ifa etməyə başladı. 1953-cü ildə məktəbi bitirdikdən sonra Frunze şəhərində musiqi-xoreoqrafiya məktəbində S.M.Vayndorfun truba sinfinə daxil oldu. Bir il sonra sağlamlığına görə truba sinfindən zərb alətləri sinfinə keçirildi. 1956-cı ildə bəstəkar və pianist tərəfindən təşkil edilən dairədə bəstəkarlıqla məşğul olmağa başladı.
1957-ci ildən 1959-cu ilə qədər Qırğız xalq alətləri orkestrində zərb alətlərində ifa etmişdir. Bu orkestrin dirijoru Boris Veniyaminoviç Feferman oldu, eyni zamanda Q.Q.Okunyevlə birgə bəstəkarlıqla məşğul olmağa başladı. 1959-cu ildə Q.Q.Okunevanın məsləhəti ilə Roma-Korsakova adına Leninqrad Dövlət Konservatoriyasının nəzəri-bəstəkarlıq fakültəsində, O.A.Yevlaxovun bəstəkarlıq sinfində təhsil almışdır. Təhsilini başa vurduqdan sonra 1964-cü ildə Respublika Musiqili Məktəbində dərs demişdir, daha sonra həmin müəssisənin direktoru olmuşdur. 1966-cı ildən 1970-ci ilə qədər Çeçen-İnquş dövlət filarmoniyasının bədii rəhbəri olub. 1996-cı ildən Çeçen Dövlət Pedaqoji İnstitutunda "Musiqi təhsili" kafedrasının dosentidir.
1967-ci ildə SSRİ Bəstəkarlar İttifaqının Üzvü olur. 1974-cü ildən "Çeçen-İnquş MSSR-in Əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adına layiq görülür. 2012-ci ilin noyabrında Çeçen Resublikasının Mədəniyyət Nazirliyinin "Yüksək xidmətə görə" medalı ilə təltif edilmişdir. 2 mart 2013-cü ildə "Çeçen Respublikasının Əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adına layiq görülmüşdür.
2018 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi
2018 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi — sayca 16-cı ənənəvi Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsidir. Müsabiqə 25 noyabr 2018-ci il tarixində "#LightUp" devizi altında Belarusun paytaxtı Minsk şəhərində keçiriləcəkdir. Bu Belarusun Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsinə ikinci ev sahibliyi olmuşdur. Müsabiqəyə Yevqeniy Perlin, Zinaida Kupriyanoviç və 2017 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində Belarusu təmsil etmiş Helena Meraai aparıcılıq etmişdir.
Minskdə keçirilən 2018 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində "Anyone I Want To Be" mahnısı ilə Polşa təmsilçisi Roksana Veqel qalib gəldi. Bu Polşanın müsabiqədə ilk qalibiyyəti oldu.
Keçirildiyi yer
18 mart 2018-ci il tarixində paytaxt Minskdə baş tutacaq müsabiqənin 15,000 nəfər izləyicini qəbul edə biləcək olan Minsk Arenada keçiriləcəyi açıqlandı.
İştirakçılar
25 iyul 2018-ci il tarixdə Avropa Yayım İttifaqı 19 ölkənin müsabiqədə iştirak edəcəyini təsdiqləmişdir. İlkin olaraq maliyyə problemlərini səbəbindən Ukraynanın müsabiqədə iştirak etməyəcəyi bildirilsədə, daha sonra AYİ Ukrayna ilə birlikdə 20 ölkənin yer aldığı iştirakçı ölkələr siyahısını təqdim etmişdir. Bu iştirakçı sayına görə müsabiqə tarixindəki rekord göstəricidir.
Digər ölkələr
Aşağıda adları göstərilən ölkələr daha öncə Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində iştirak etsələr də, 2018-ci ildə müsabiqədə iştirak etməmişdirlər.
Xəritə
thumb|400px|center|JESC 2018 Map|İştirakçı ölkələrin xəritəsi|{{legend|#22b14c|İştirak edən ölkələr}}{{legend|#ffc20e|İştirakdan imtina edən ölkələr}}
Müjdə xristian incəsənətində
400px|thumbnail|right|[[Leonardo da Vinçi - Müjdə, təxm. 1472, Uffitsi qalereyası]] Müjdə xristian incəsənətində ən çox müraciət olunan mövzulardan biridir. Müjdə mövzusu hələ erkən xristianlıq dövründən məşhur olmuş və bu mövzuda məlum olan erkən dənət nümunəsi Romadakı Prisilla katakombasındakı IV əsrə aid freskodur.
Orta əsrlər və intibah
Orta əsrlər və intibah dövründə məşhur olan Müjdə mövzusuna həmin dövrlərin ən məşhur və nüfuzlu sənətkarları müraciət etmişlər. Bakirə Məryəm və arxangel Cəbrayıl Roma-Katolik Marian incəsənətinin ən sevilən mövzularından biri olmuşdur. Sandro Botiçelli, Leonardo da Vinçi, Karavacco, Duçço di Buininsenya, Yan van Eyk, Bartolome Esteban Murillo və başqa minlərlə ustad sənətkarlar bu mövzuya müraciət etmişlər. Romadakı Santa Mariya in Trastevere (1291) kilsəsində Pyetro Kavallini, Padovadakı Skroveni kapellasında (1303) Cotto, Florensiyadakı Santa Mariya Novella kilsəsində (1486) Domeniko Girlandayo tərəfindən işlənmiş mozaikalar, Florensiyadakı Santa Kroçe bazilikasında (1435) Donatellonun qızıl suyuna çəkilmiş heykəli bu mövzuya həsr edilmiş məşhur sənət əsərləridir.
Müjdə səhnələrinin təsvir kompozisiyası adətən bir-birinə oxşar idi; Məryəmin solunda dayanmış Cəbrayıl ona müjdəli xəbəri verərkən Məryəm oturmuş, daha sonrakı təsvirlərdə isə diz çökmüş halda göstərilirdi. Tipik olaraq Cəbrayıl daha yaxından, Məryəm isə bir qədər onun fonunda verilir. Orta əsrlər incəsənətində bir qayda olaraq Məryəm qapalı məkan və ya dəhlizdə göstərilirsə, intibah incəsənətində o, bağda və ya ağacların əhatəsində verilir. Təsvirlərdə göstərilən bina bəzən Bakirənin evi, bəzən də Yerusəlim məbədi hesab edilir. Orta əsr əfsanələrində savadlı olması qeyd edildiyinə görə bakirə bəzən kitab oxuyarkən və ya tikmə işi ilə məşğul olarkən göstərilir ki, bu da, Məryəmin Yerusəlim məbədinin pərdələrini tikən bakirələrdən biri olması haqqında başqa bir əfsanəyə əsaslanır. Son orta əsrlər şərhçiləri Məryəmin Cəbrayılın qəfil peyda olmasına reaksiyası və yeni xəbəri qəbul etməsini bir qədər fərqli şərh edirdilər. Həmin şərhlər Məryəmin duruşunda və üz ifadələrində öz əksini tapmışdır.
Son orta əsrlər və erkən intibah təsvirlərində bir qayda olaraq Məryəmin üstünə günəş şüalarını xatırladan şüalar düşür ki, bu da bakirənin hamilə qalması nəzəriyyəsini ifadə edir. Bəzən səmada günəş mənbəyi kimi Tanrı ata və ya Müqəddəs ruhun simvolu olan kiçik göyərçin də göstərilir. Şimali Avropa rəssamlarının əsərlərində Cəbrayıl dyakon vestmenti və kappa maqna ilə təsvir edilir. Xüsusilə Erkən Niderland təsvirlərində çox mürəkkəb kompozisiyaların qurulmasına, liturgik əhəmiyyəti olan obyektlərin ətrafda yerləşdirilməsinə üstünlük verilirdi. Bu cür sənət əsərlərinin ən gözəl nümunələri kimi Rober Kampinin “Merode altarı” və Yan van Eykin “Müjdə” tablosudur.
Şərq Ortodoks
Orta əsrlər Şərq Ortodoks ikonaları Qərb kilsəsinin rəsmlərindən fərqli olaraq daha ardıcıl və sadə olurdular. Bir qayda olaraq həmin ikonalarda Məryəm sağ tərəfdə, ayaq üstə və ya binanın (altarın) qarşısında qoyulmuş taxtda oturmuş vəziyyətdə təsvir edilir; Cəbrayılın arxasında da həmişə bina görünür. Bu stil qərbdə də uzun müddət təkrarlanmış, XIII əsrdən başlayaraq isə, müxtəlif dini məzmunlu mürəkkəb kompozisiyaların qurulmasına başlanmışdır.
Kompozisiyada iki fiqur nəzərdə tutulduğuna görə Müjdə ikonaları adətən diptix formasında olurdu. Şərq Ortodoks Kilsələrində Müjdə təsvirləri ilə adətən Müqəddəs qapılar (nefdən müqəddəs yerə aparan qapı) bəzədilirdi, Qərbdə isə bu iki fiqur poliptixlərin xarici panellərinin bəzədilməsi, skiniyaların qapılarının dekorasiyası, illüminasiyalı əlyazmalarda və müxtəlif altar rəsmlərində istifadə olunurdu.
Elnur İbrahimov (əsgər)
Elnur Məhiyəddin oğlu İbrahimov (29 noyabr ) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri. 2014-cü ilin 1-3 avqust tarixləri arasında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində baş verən döyüşlər zamanı şəhid olub, ölümündən sonra "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edilib.
Həyatı
Elnur İbrahimov 29 noyabr 1995-ci ildə Quba rayonunun Vladimirovka kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Elnur İbrahimov ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikası Müdafiə Naziri general-polkovnik Zakir Həsənovun sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Rüfət Fətəlizadə
Fətəlizadə Rüfət Nazim oğlu (17 fevral 1995; Ağsu rayonu, Azərbaycan – 9 avqust 2014, Tovuz rayonu Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, şəhid.
Fətəlizadə Rüfət Nazim oğlu
17 fevral 1995 Ağsu rayonunun Padar kəndində anadan olub
Kep1er
Kep1er (Kepeulleo) CJ E&M tərəfindən 2022 Mnet reallıq müsabiqəsi Girls Planet 999 şousu vasitəsilə yaradılmış Cənubi Koreyalı qız qrupudur. Qrup doqquz üzvdən ibarətdir: Kim Çeyon,Huyunin Bahiyih, Çoyi Yucin , Kim Deyon ,So Yonyun ,Kan Yeso , Hikaru Ezaki, Maşiro Sakamoto və Şen Şaoti. Qrupu Swing Entertainment və Wake One Entertainment idarə edir. Kep1er ilk genişlənmiş EP-si "1st Impact" ilə 3 yanvar 2022-ci ildə rəsmi debüt etdi.
Rüfət Fətəlizadə
Xidmət illəri
Fətəlizadə Rüfət Nazim oğlu 2014-cü ilin yanvar ayında Ağsu rayonundan həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb. 2014-cü ilin avqustunda cəbhənin Tovuz rayonu istiqamətindəki Azərbaycan-Ermənistan qoşunlarının təmas xəttində erməni təxribatının qarşısını alarkən qəhrəmancasına şəhid olub. Ölümündən sonra “Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə” 3-cü dərəcəli medalı ilə təltif edilib. Padar kəndində şəhidin barelyefi qoyulub, adına bulaq çəkilib.
Təltifləri
"Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı
Kep1er
Adı
"Kep1er" Naver veb-saytı vasitəsilə şou izləyiciləri tərəfindən təklif edilən və yaradılan bir ad idi.Bu söz Yohannes Kepler və onun planetlərin hərəkət qanunlarından irəli gələn "Kepler" deməkdir. Kepler 16–17-ci əsrlərdə alman astronomu, riyaziyyatçısı idi və o vaxtdan bəri bir çox başqa şeylərin eponiminə çevrildi.
Bu ad həmçinin şounun adından kosmosla əlaqəli mövzunu davam etdirərək Girls Planet 999 ilə əlaqəlisini saxladı.
Girls Planet 999 vasitəsilə formalaşma
Kep1er 2021-ci il avqustun 6-dan oktyabrın 22-dək yayımlanan Mnet realiti şousu Girls Planet 999 vasitəsilə yaradılmışdır. Şou çoxmillətli qız qrupunda debüt etmək üçün Çin, Yaponiya və Cənubi Koreyadan olan 99 iştirakçını gətirdi. İlkin olaraq 99 iştirakçıdan yalnız ilk doqquz iştirakçı final debüt sırasına daxil olacaqdı.
Şou başlamazdan əvvəl, final qrupunun bir neçə üzvü artıq əyləncə sənayesində fəal idi. Çoyi Yu-cin Cube Entertainment qız qrupu CLC-də 19 mart 2015-ci ildə qrupun ilk genişlənmiş EP-si "First Love" ilə debüt etdi, lakin o, hazırda orada fasilədədir.2010-cu ildə Kan Ye-so 2019-cu ildə Busters-a qoşulmazdan əvvəl CutieL uşaq qız qrupunun üzvü idi. O, 2020-ci ilə qədər Busters-də qaldı.
Şen Şaoti və Kim Da-yon əvvəllər digər sağ qalma şoularında iştirak ediblər. Kim Da-yon 2018-ci ildə CNC Entertainment-i təmsil edən Produce 48-də, Şen Şaoti isə Top Class Entertainmenti təmsil edən Produce Camp 2020-də iştirak etdi. Hər ikisi öz şoularında 70-ci və 80-ci yerləri tutaraq ilk turda mübarizədən kənarlaşdırıldı. Maşiro Sakamoto Mnet realiti-sağlama şousunun Stray Kids-in ilk epizodunda qadın stajyerlər komandasının bir hissəsi kimi göründü, lakin ilk epizoddan kənarlaşdırıldı.
Şen Şaoti həm də Şanxayda keçirilən müasir rəqs idman yarışmasında qızıl medal mükafatı qazanmış, həmçinin Britaniya yarışmasında dünya miqyasında altıncı yeri tutmuş, rəqabətədavamlı müasir rəqqasə idi.
Produce 48-in ardınca Kim Da-yon CNC Entertainment-dən ayrıldı və Stardium Entertainment ilə müqavilə imzaladı, ancaq debüt planları iflasa uğradıqdan sonra bir daha ayrıldı.Maşiro Sakamoto 2016–2018-ci illərdə JYP Entertainment-də stajçı idi.
2021-indiki:Debüt
Kep1er ilkin olaraq 29 noyabrda başlayan ilk EP First Impact ilə 14 dekabr 2021-ci ildə debüt etməli idi.Bununla belə, qrup üzvlərindən birinin COVID-19 üçün müsbət test verməsi səbəbindən qrupun planlaşdırılan debütü 3 yanvar 2022-ci il tarixinə təxirə salındığı açıqlandı.Dekabrın 14-də qrup üzvləri Maşiro və Şaotinin COVID-19 testinin müsbət çıxdığı məlum oldu.Dekabrın 26-da Kep1er agentliyi Şaotinin və Maşironun COVID-19-dan tam sağaldığını elan etdi. 3 yanvar 2022-ci ildə Kep1er başlıq treki kimi xidmət edən "Wa Da Da" ilə debüt EP "First Impact"-ı buraxdı.10 yanvar 2022-ci ildə Çe-hyon, "Cravity"-dən Minhee ilə birlikdə SBS MTV-nin "The Show" musiqi proqramının yeni ortaq aparıcıları kimi elan edildi.13 yanvar 2022-ci ildə Kep1er "Wa Da Da" ilə M Countdown-da ilk musiqi proqramı mükafatını qazandı.
Arxipelaq dənizi
Arxipelaq dənizi (Fin dili Saaristomeri, İsveç dili Skärgårdshavet) — Baltik dənizinin bir hissəsi olub, Botnik körfəzi, Fin körfəzi və Aland dənizi arasında yerləşir və Finlandiyanın ərazi sularına daxildir. Bu dənizdə adalarının sayına görə dünyanın ən geniş arxipelaqlarından biri yerləşir, lakin bu adalar sahəsinə görə çox kiçikdir və bir-birilərinə çox yaxın yerləşmişdir. Orta dərinliyi 23 metrdir
Arxipelaq suları
Beynəlxalq hüquqda – arxipelaq-dövləti təşkil edən adaların arasında yerləşən və dənizin digər hissələrindən birbaşa çıxış xətləri ilə ayrılan sular; bu xətlər arxipelaqın ən uzaq adalarının və riflərinin ucqar nöqtələrini birləşdirir. Xətlərin uzunluğu 100 dəniz milindən çox olmamalı və onların ümumi sayının yalnız 3%-i 125 dəniz mili uzunluğunda ola bilər. Xətlərin çəkilməsi zamanı arxipelaqın ümumi konfiqurasiyasının nəzərəçarpan pozulmasına yol verilmir. Xətlər daxilində suyun sahəsi ilə qurunun sahəsi arasında nisbət 1:1-dən 9:1-ə qədər olmalıdır. Arxipelaq sularının hüquqi rejimi BMT-nin Dəniz Hüququna dair Konvensiyası 1982-ci ilə nizamlanır. Arxipelaq sularını müəyyən etmək hüququ arxipelaq-dövlətlərə verilmişdir. Arxipelaq suları arxipelaq-dövlətlərin suverenliyi altındadır. Arxipelaq keçidi, yəni normal gəmiçilik və UA-ların normal uçuşu hüquqları sahilyanı dövlətin müəyyən etdiyi xüsusi dəniz koridorları ilə, yaxud Arxipelaq sularında beynəlxalq gəmiçilik və ya Arxipelaq suları üzərindən beynəlxalq uçuş yolları kimi istifadə olunan adi keçidlərlə həyata keçirilir. Müəyyən olunmuş dəniz koridorları, yaxud adi gəmiçilik yollarından başqa, arxipelaqdan dinc keçid hüququ da fəaliyyət göstərir ki, bu da ərazi sularından ümumi qəbul olunmuş dinc keçiddən fərqlənmir.
Arxipelaq sularının statusu qonşu dövlətlərin maraqları ilə hesablaşmağı nəzərdə tutur: arxipelaq çıxış xətləri sistemi tətbiq olunarkən, digər dövlətin ərazi dənizi açıq dənizdən, yaxud müstəsna iqtisadi zonadan ayrı düşməməlidir.
Reyçel Cekson
Reyçel Cekson (ing. Rachel Donelson Robards Jackson; ) — ABŞ siyasətçisi, 5-ci Prezidenti Endryu Ceksonun həyat yoldaşı.
NGC 5204
NGC 5204, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Sm tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Yəzd Beynəlxalq Hava Limanı
Yəzd-Şəhid Ayətullah Sadooghi adına Hava limanı (fa: فرودگاه شهید آيت‌اللّه قدوقی یزد) (IATA: AZD, ICAO: OIYY) İranın Yəzd şəhərindəki bir hava limanıdır. Hava limanı Yəzd şəhər mərkəzindən 10 kilometr uzaqlıqda yerləşir, ostana və ətrafdakı bütün şəhristanlara xidmət göstərir. Shahid Sadooghi Hava Limanı, eyni zamanda İran İslam Respublikası daxilində mühüm Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizinin bir hissəsi kimi xidmət edir. İnzibati və siyahıyaalma məqsədi ilə İranın Yəzd ostanının Yəzd şəhristanının mərkəzi bəxşindəki Fəcr kənd bölgəsində bir kənd kimi tanınır. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına görə, əhalisi 33 ailədə 127 nəfər idi.
Hava limanı 1970-ci ildə 575 hektar ərazidə qurulmuşdur. Hava limanının beynəlxalq statusu olmasa da, ara sıra çarter reysləri ilə yanaşı İraq və Suriya kimi qonşu ölkələrə planlı sərnişin xidmətləri də verilir. Bundan əlavə, hava limanı, hər il Həcc mövsümü üçün Səudiyyə Ərəbistanındakı Ciddə və Mədinəyə rutin beynəlxalq xidmət göstərir.
40-50 % həcmində işləməsinə baxmayaraq, 2012-ci ildə ümumilikdə 431.500 sərnişin Şəhid Sadooghi hava limanından keçərək səyahət etmiş və bu da onu sərnişin axını və uçuş əməliyyatlarının sayına görə İranın ən işlək XI hava limanı halına gətirmişdir.
Solsberi kafedralı
Müqəddəs Bakirə Məryəm kafedralı - Viltşir qraflığının cənubundakı Solsberi şəhərində yerləşən anqlikan kilsəsi və eyniadlı yeparxiyasının yepiskop iqamətgahıdır. Kafedral Müqəddəs Bakirə Məryəmin şərəfinə təqdis olunduğu üçün onu həmçinin qeyri-formal olaraq "Məryəm kafedralı" da adlandırırlar. Kafedral yeparxiyasının tabeçiliyində olan torpaq sahəsi Dorset ilə Uayltşirin kifayət qədər geniş ərazisini əhatə edir, kafedrala həmçinin çoxsaylı drenaj və suaşıran sahələr də məxsusdur, prixod mənsublarının ümumi sayı isə 750 000 nəfərə yaxındır.
Kafedral çox qısa bir zaman içərisində, daha doğrusu cəmi 38 ilə inşa edildiyi üçün Early English adlanan erkən ingilis qotika üslubunun ən təmiz və zamanla digər üslubların təsirinə uğramayan yeganə dini tikili nümunələrindən biri hesab edilir. Tez bir zaman çərçivəsində inşaat işlərinin tamamlanması üçün həlledici amillərdən birisi, geniş və azad torpaq sahəsinin mövcudluğu və kral III Henrinin külli maliyyə dəstəyi idi.
XIV əsrin başlanğıcında bitkin şəklə salınmış olan kafedral kilsəsinin 123 metr hündürlüyə malik mərkəzi xaçvari zəng qülləsi Böyük Britaniyanın ən hündür kilsə nöqtələrindən biri hesab edilir. Həmin qüllə, sakral tikilini Kenterberi və Linkoln kafedralları, eləcə də Vestminster abbatlığı ilə yanaşı bütövlükdə Orta əsr kilsə inşaatçılığının ən mühüm eksponentlərindən və ingilis qotikasının əsas quruluşlarından birinə çevirir.
Əvvəlki kilsə
170px|thumb|left|Kafedralın qərb fasadında 1220-ci ildən etibarən kafedralın inşasına nəzarət etmiş yepiskop Riçard Purun heykəli. Yepiskop əlində kafedralın modelini tutur. İngiltərə torpaqlarının normand qoşunları tərəfindən istila edilməsindən sonra, kral Fateh I Vilhelm tərəfindən 1066-cı ildə imzalanan göstərişinə uyğun olaraq, hakim şəxslərə məxsus bütün ingilis iqamətgahları, eləcə də yepiskopluq mərkəzləri istehkamlı mühafizə ərazilərinə köçürülməli idi. Beləliklə Şerborn yeparxiyasının yepiskopluq mərkəzi 1072-1075-ci illər arasında Köhnə Sarum adlanan yaşayış məntəqəsinə köçürülür və yeni ərazidə Motti-beyli ilə birlikdə yeni kafedralın əsası qoyulur (Mott və beyli - çəpərlə ətrafına çəkilmiş həyəti özündə təşkil edən erkən Orta əsr qalasının xüsusi tipidir. Onun içərisində və ya bilavasitə yaxınlığında adətən donjon adlanan baş qalailə tamamlanmış hündür təpə yerləşir. Şerborn yeparxiyasının adı daha sonralar Solsberi diosezi şəklində dəyişdirilmişdir. Əslən Köhnə Sarumdan olan normand yepiskopu Osmundun üzrərinə kral Vilhelm tərəfindən olduqca məsuliyyətli məsələ qoyulmuşdur; o, "Qorxunc məhkəmə" adlı kitabı tərtib etməli idi (1085—1086-ci illər arasında tərtib edilmiş olan bu kitab, Orta əsr Avropasının ilk ümumi torpaq siyahıyaalınmasının məcəllə külliyyatı idi). 1107-ci ildən başlayaraq, düz 1139-cu ilə kimi yepiskopluq fəaliyyətini icra etmiş, daha sonralar isə İngiltərə lorkansleri və baş xəzinədarı vəzifələrinə təyin edilən Rocer Le Poerin sifarişi ilə 1120/25-ci illər arasında Köhnə Sarum kafedralının genişmiqyaslı rekonstruksiya işləri yerinə yetirilmişdir.
Həmin roman (həmçinin normand) üslublu kilsə binasının üçaşırımlı transepti, həmçinin 3 ədəd nefi və fligeri vardı. Kafedral qərb tərəfdən ikiqülləli fasada, şərq tərəfdən bir qədər uzadılmış olan xor evi və düzbucaqlı kapellalara, şimal tərəfdən üstüörtülü qalereyalara, "reflektorium" adlandırılan monastır yeməkxanasına və həmçinin portallı cənub vestibülünə malik idi. Bundan başqa şimal tərəfdəki köndələn binada monastırın baş xəzinə və saxlanc yeri yerləşirdi. Kafedralın şərq qanadı daxilə doğru yarımdairəvi, xaricə doğru isə düzvə aksial divarlarla əhatələnən kapella tikililəri ilə tamamlanmışdır. Bundan başqa, ilkin kafedralın kapitel başlıqları, eləcə də heyvani qrimaslar ilə bəzədilmiş olan müxtəlif ornametlər günümüzdə Solsberi şəhərinin bələdiyyə idarəsinə məxsus "Kral evi" muzeyində sərgilənir; bununla belə bu eksponatların bir qismi həmçinin kafedral məhəlləsinin həyətində (ziyarətçilərə giriş bağlıdır) və üstüörtülü qalereyada da yerləşdirilmişdir.
Kafedralın genişləndirilməsi istiqamətində aparılan yenidənqurma işlərinin uğurlu olmasına baxmayaraq, kafedrala məxsus boş ərazilərin sahəsi tədricən azalır və Köhnə Sarumun qonaqsevməz yüksək təpələrinə daha da yaxınlaşırdı. Kafedralın genişlənərək, təpələrə doğru bilavasitə yaxınlaşması nəticəsində, ruhani icması ilə kral qəsrinin heyəti arasında olan münasibətlər gərginləşməyə başlayır. Münaqişənin baş verməsinə başlıca səbəb olaraq, təpə ərazisində olan su ehtiyatlarının artıq iki icma tərəfindən istifadəsi və onun kəskin şəkildə azalması göstərilir. Vəziyyətin stabilləşməsi üçün əsasən böyük mehtərlərə toplanaraq, çarvadarların köməyi qəsrə daşınılan su ehtiyatları müqabilində, zəngin lordlar kompensasiya kimi monastıra xüsusi vergi ödəməyə razılaşırlar. Bunun mənfi tərəfi isə, suyun artıq bir qədər əlçatmaz olması idi; belə ki, suya imkanı olan insanların sayı (suyu həmçinin yerli sakinlər də əldə etməyə çalışırdılar) kəskin şəkildə məhdud idi və qəsrə giriş ancaq yazılı icazə əsasında mümkün idi.
Yerli lordlarla mübarizədən yorulan Sarum yepiskopu Herbert Pur, 1194 və 1217-ci illər arasında kafedralın yeni əraziyə köçürülməsi barəsində layihələr hazırlamağa başlayır. 1217-ci ildə onun vəfatından sonra, qardaşı Riçar Pur (1217–1228) yepiskopluğun idarə edilməsi vəzifəsini öz üzərinə götürməyi qərara aldı. O, gənc yaşlarında Paris şəhərinin Sorbonna Universitetində Stiven Lenqtonun rəhbərliyi altında mükəmməl ilahiyyat fənnini mənimsəmiş və daha sonralar öz müəlliminin ən etibarlı silahdaşına çevrilmişdir. Lenqtonun özü geniş şəkildə hələ 1215-ci ildə Magna Carta adlı sənədin tərtibatına cəlb edilmişdir (bəzi tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, Vilhelm Fatehin İngiltərəni işğalından sonra məhz bu Xartiyanın qəbulu prosesində İngiltərə özünü vahid şəkildə göstərdi. Xartiyada ilk dəfə olaraq əhali normandiyalılara və yerlilərə bölünməyərək vahid xalq — ingilislər kimi göstərilməyə başladı. İngiltərə qanunları hamıya şamil edilirdi). Magna Carta sənədinin dörd salamat qalmış orijinal vərəqlərindən birisi bir neçə onilliklər ərzində kilsədə saxlanılırdı. Riçard Pur kafedrala rəhbərlik etdiyi dövrdə kapitul üzvləri olmuş kanoniklər barəsində Roma Papası III Honoriyə şikayət məktubu yazmış və ondan, kafedralın su ilə dolu düzənliyə daşınılmasına dair icəzə verməsini xahiş edirdi. Roma Papasının yazılı icazəsindən bir ildən sonra, şəhər şurası Eyvon çayının (de) sahilində inşaat üçün yeni torpaq sahəsini seçir.
Yeni kafedralın tarixi
250px|thumb|right| XVII əsr [[Çexlər|çex rəssamı Vatslav Hollar tərəfindən çəkilmiş qravürdə Solsberi kafedralı təsvir edilib. ]] İngiltərənin bir çox kafedral kilsələri kimi, Solsberi kafedralının tarixi də öz kökləri ilə normand dövrünə aid edilirdi, lakin o, roman üslubunda inşa edilmiş ilkin dini tikilinin üzərində yenidənqurma işlərinin köməkliyi ilə təkrarən ucaldılmamışdır, o, bunun əksinə olaraq Yeni Sarum adlandırılan mənzərəli əraziyə köçürülmüşdür (XVI əsrdən etibarən bura özünün müasir Solsberi adını əldə etmişdir). Qotik üslublu digər kafedrallardan fərqli olaraq, Solsberi kafedralı belə demək mümkün olarsa, sıfırdan boş və kimsəsiz bir yaşıl çəmənlik sahəsində öncədən planlaşdırılmış ahəngdar layihə əsasında inşa edilmişdir. Yeni kafedralın inşası 1220-ci ildə başlanmışdır; həmin iin aprel ayının 28-də binanın təntənəli təməlqoyma mərasimi baş tutmuşdur. Kafedralın tikintisi ilə paralel olaraq geniş və hər tərəfdən çəpərlənmiş xüsusi ruhani ərazi yaradılmışdır (bu cür ərazilərin yaradılması, o dövrün ingilis kafedralları üçün olduqca xas idi).
Qrunt sularının yüksək səviyyəsinə görə, yeni kafedralın dörd futa (təxminən 1,30 metrə) bərabər olan qalın bünövrəsi torpaqda dərinləşdirmə metodu ilə möhkəmləndirilmişdir. Artıq 1225-ci ildə Müqəddəs Üçlük kapellasında yerləşdirilmiş üç altarın bəzədilmə işləri tamamlanmış və ruhani şəxslər tərəfindən müqəddəsləşdirilmişdir. Möhtəşəm təqdisetmə mərasiminə öncədən dəvət olunmuş Kenterberi və Dublin arxiyepiskopları, eləcə də İngiltərənin məşhur ilahiyyatçı alimi və siyasətçisi Stefan Lenqton və o dövrün sözükeçər salnaməçilərindən biri olmuş Anri de Lundr da təşrif buyurmuşdular.