cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Txaba-Yerdi
Arxeoloji məlumatlar
2008-ci ildə İnquşetiya Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi yanında Arxeoloji Mərkəz Moskva Memarlıq İnstitutunun əməkdaşları ilə birlikdə abidənin ərazisində arxeoloji tədqiqatlar aparmışdır. İnquşetiya Mədəniyyət Nazirliyinin mətbuat xidmətinin məlumatına görə, oyma dekorasiyalı yeni daş plitələr tapılıb, məbədin tikinti texnikasında isə müxtəlif xronoloji dövrlərdə məbədin struktur hissələrinin əvvəllər nəzərə alınmamış dəyişiklikləri aşkar edilmişdir.
Kibron yarımadası
Kibron — Bretan yarımadasının cənubunda, Atlantik okeanın Biskay körfəzi daxilinə hərəkət edən Moriban departamenti ərazisində yerləşən yarımada. thumb|250px|Kibron yarımadasının bir hissəsi «təbii sahil» (La Côte Sauvage)
Kommuna
Yarımada əhalisi iki kommunada yaşayır:
Tarixi
Kibron yarımadası 1795-ci ildə təşkil olunan Kibron ekspedisiyası zamanı tanınmışdır. Burada əhali Vandey üsyanını dəstəkləməyə getmişlər.
Ağcaqala (Borçalı)
thumb Ağcaqala — keçmiş Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasında, indiki Gürcüstan Respublikasının Kvemo Kartli mxaresinin Marneuli rayonunun Quşçu kəndi yaxınlığında yerləşir. Borçalı sultanlığının mərkəzi.
Ağcaqala Tona çayının (gürcücə adı Debeda) sağ sahilində yerləşən qala idi, hazırda xarabalıqdır.
18-ci əsrdə qalanın adı ilə Tiflis əyalətinin bir nahiyəsi də Ağcaqala adlanırdı. Qədim gürcü mənbələrində 15-18-ci əsrlərə aid hadisələrdə çəkilir. Vaxuştinin yazdığına görə Sultan Yaqub tərəfindən tikilmişdir. Səfəvi şahı I Şah Abbas onu gürcü hökmdarı Georgidən almış və borçalıları yerləşdirmişdir. Həmin müəllifə görə keçmişdə Berduc adlanmışdır. Gürcü mənbələrindəki Berduci çay adı da bu qalanın adı ilə bağlıdır.
Doqsuqunq
Doqsuqunq Seul şəhəri Jung-gu Jeong-dongda yerləşən Coson sülaləsi və Koreya imperiyasının sarayı olaraq Cənubi Koreyanın tarixi yerlərindiən biridir və qeydiyyat nömrəsi olaraq 124-dür. Sahəsi 124 63,069m2 -dir. Orijinal sahəsi indikindən daha böyük idi, lakin Yapon müstəmləkə dövründə sahəsi azaldılmışdır.
Əsl adı Gyonqunqunqdur. Erkən Joseon Sejo, ərini matmyeoneuri itirərək saraydan ayrılan Subin Han (əleyhinə arqumentlər), fərdi və bacıları təşkil edən düşdüyünə görə üzr istədi, Han, aktiv siniflər oğlu olan Bowie'nin nümunəsində ən böyük oğlan olmasına icazə verin, böyük oğlum, saray volan ordusu bunu ələ aldı. Imjin sonra əcdadları var wolsan ordu müvəqqəti ev padşahın saray yaşayış yazırdım. 1608-ci ildə əcdadların ölümündən sonra Gwanghae-gun burada taclanaraq, həmin il başa çatan Changdeokgung-a buraxıldı və ona Gyeongun-gung adını verdi. 1623-cü ildə Injo burada taclandı. Ayrıca King Gojong'un imperial olduğu yerdir. 1897-ci ildə (Kojong 34), King Kojong, rus inşaat sahəsindən saraya köçdü və nəhayət, möhtəşəm oymalarla epik saraylara sahib oldu. 1904-cü ildə böyük bir yanğın səbəbindən bütün sarayın çox hissəsi itirildi, lakin 1905-ci ildə dərhal Sukeodang, Gyeonghyojeon və Hamnyeongjeon məbədi yenidən quruldu. 1906-cı ildə Daedaemun təmir edildikdən sonra Daehanmun adlandırıldı və əsas qapı kimi istifadə edildi. Sonra itaət 1907 itaət (King Sunjong 1-ci il), oxatan Gyeongun Sarayı Deoksugung adlandırılmışdır. 1611 üçün 1615, Bu Joseon sarayı (zaman heç bir Gyeongbok Palace var idi) idi, və 1897-ci ilə 1907-ci bu idi Imperial Palace Koreya imperiyasının.
Adı
Deoksugung adı adı, erkən Joseon dövrü idi əl çəkmək üçün bir Taejo soeo Palace (所御宮) və FOREVER edir şəxsiyyət Deoksugung qurmaq bir kök kimi idi. Bundan sonra Taejong Seula qayıdıb hazırkı Changgyeonggung yaxınlığında Taejo sarayını tikəndə Deoksugung adlandı.
Cari Deoksugung ilk idi Sejo ki keunsonja Chapter Crown Prince uigyeong of Sejo olan (懿敬世子暲) böyük oğlu, böyük oğlu wolsan ordusu xüsusi yaşayış edildi. Şahzadə Ui Gyeong-yeong 20 yaşında vəfat etdi, buna görə həyat yoldaşı Su - bin Han ( İnsu ilə müqayisədə) işə getdiyində bu evi ölkədə qurdu və iki oğlu ilə yaşadı.
Wolsandaegunun böyük qardaşı Saulsangun (者 乙 山君) Seongjong'a yüksəldi, anası Han da şəhərə girdi, yalnız Wolsandaegun'u yaşadı.
Haenggung dövrü
İmjin müharibəsi 1592 - ci ildə (25 il əcdad) Wolsan Ordusunun ölümündən 104 il sonra başladı. Wolsan ordusunun evi Uijuroodan qaçaraq 1593-cü ilin oktyabrında Hanseong'a qayıdan atalara qədər müvəqqəti yaşayış yeri olaraq istifadə edildi.
Gvanghaegun dövrü
15 noyabr 1611 -ci ildə Gwanghae-gun (Gwanghae-gun 3 illik aysar 11 oktyabr ) Changdeokgung Sarayı adlandırıldı və Haenggung Sarayı adlandırıldı. Əvvəlcə Heunggyeonggung (興慶宮) olması nəzərdə tutulmuşdu, lakin Gwanghaegun dedi: "Bu əvvəlki nəslin okçulukudur və uyğun görünmür. Bir neçə layiqli tağ yazdım və onları "Raeung-ra" adlandırdım. Gwanghae-gun Changdeokgung-da təxminən iki ay qaldı və sonra ay təqvim ilinin dekabrında Gyeongun-gung-a döndü.
1615 Lunar Yeni ildə Gwanghae silahının Changdeokgung Sarayına köçürüldüyü, Gyeonggungung Sarayı və Changdeokgung Sarayının çox inkişaf etmiş olduğu bir vaxtda, Gyeongungung Sarayı Yeonggeon Korporasiyasından çıxarıldı və yalnız statusunu qorudu. 1618-ci ildə, ögey anası İnmokbi, Gyeongun-gung-də təsdiqləndi və kontrast adını ləğv etdi və Gyeongun-gung Seogung adlandı. Çünki Gyeongun Sarayı qərbdə idi.
Ayrıca, 1620 - ci ildə saray inşa edildi və taxta və dam plitələri Naesa Məbədinə köçürüldü. 1623-cü ildə, Aysal təqvimində Seo In, Lee Gwi və Choi Myung Gil, atalarının nəvəsi Nung Yang-gun'ı izlədi və xalqın adına Gwanghae silahını ləğv etmək üçün anti-siyasət qaldırdı. Neungyang-gun lider olduqda, Injo Inmok xalqı ilə görüşmək üçün Gyeongun-gung Byeoldang'a getdi və dərhal məbəddə bir imperiya mərasimi keçirdi.
İndira Qandi
İndira Priyadarşini Qandi (Hind dili: इंदिरा प्रियदर्शिनी गांधी, d. 19 noyabr 1917 – ö. 31 oktyabr 1984) — Hindistanın məşhur siyasi xadimi. Hindistanda 2 dəfə (1966-77, 1980-84) baş nazir olmuş siyasətçi. Hindistan tarixindəki tək qadın baş nazir olan Qandi, həmçinin ən uzun müddət fəaliyyət göstərən ikinci baş nazir olmuşdur.
Həyatı
İndira Qandi Hindistanın ilk baş naziridir. Dünyada isə ikinci xanım baş nazir hesab olunur. İndira Qandi ölkənin müstəqilliyi yolunda mübarizə aparan qəhrəmanı Cəvahirləl Nehrunun ailəsində anadan olmuşdu.
O, siyasi aləmin içində böyüdüyü üçün gənc yaşlarında təcrübəli siyasətçi kimi formalaşmışdı. Bu da Hindistanın müstəqilliyi tarixində ona dördüncü baş nazir olmaq imkanı vermişdi. Hindistanın Pakistanla münasibətlərinin normallaşdırılmasında önəmli rol oynamış və bununla da qarşıdurmanın bölgə xalqlarına xeyir gətirmədiyini sübut etmişdi. Bir neçə dəfə siyasətdən uzaqlaşdırılsa da, o, siyasi aləmə öz möhürünü vura bilmişdi. O, siyasətlə, siyasi aləmlə o qədər qaynayıb-qarışmışdı ki, bu yolda oğlunu qurban versə də, yenə mübarizəsindən əl çəkməmişdi.
Yeniyetmə ikən Hindistanın əfsanəvi qəhrəmanı, ölüm aclığı keçirən Mahatma Qandinin yatağının başında oturaraq, onun üçün həyəcan keçirən qız uşağı kimi beynəlxalq aləmin diqqətini özünə cəlb etdi. Amma o, Mahatma Qandinin məhrumiyyətlərini öz üzərində hiss edə-edə, onun üçün göz yaşları tökə-tökə daha da mətinləşdi və gələcəkdə ölkəsinin ilk qadın baş naziri oldu. Əvvəlcə demokratiya qəhrəmanı, sonra diktator və bunun ardınca yenidən sivil inkişaf tərəfdarı kimi siyasi səhnədə at oynatdı. Həyata keçirdiyi islahatlarla Hindistanın inkişafına nail olaraq ölkəni aclıq və yoxsulluqdan qurtardı. Super güclərlə mübarizələrdə ortaya qoyduğu çevik siyasət ölkəsini müxtəlif təhlükələrdən xilas etdi. Hiss edəndə ki, başqa dövlətlərə arxayın olmaqla ölkənin təhlükəsizliyini qoruyub saxlamaq mümkün deyil, onda Hindistanı nüvə silahı olan ölkəyə çevirmək üçün cəhdlərə baş vurdu və istəyinə nail oldu. Sui-qəsdin qurbanı kimi ölənədək Hindistan siyasəti onunla nəfəs aldı. O, həqiqətən də, bir siyasət cəngavəri idi. Bu, bütün dünyanın rəğbətini qazanan və müxtəlif dillərdə danışan, milyonlarla insanın sevimlisinə çevrilən azadlıq mübarizi və ünlü siyasətçi İndira Qandi idi. thumb
Uşaqlıq və gənclik illəri
İndira Qandi 1917-ci il 19 noyabrda Hindistanın şimalındakı Uttar Pradeş əyalətinin Allahabad şəhərində görkəmli siyasətçi, azadlıq mübarizi Cəvahir və Kamalanın ailəsində dünyaya gəlmişdi. Bu ailənin siyasi yaşamının əsası baba, tanınmış vəkil Motilal Nehru tərəfindən qoyulmuşdu. Baba Nehru ingilis müstəmləkəçiliyinə qarşı çıxan millətçi Ümumhindistan Milli Konqresinin aparıcı liderlərindən biri idi. İndiranın atası Cəvahirləl Nehru da öz atasının yolu ilə gedərək, Hindistan müstəqillik hərəkatının liderinə çevrilmişdi. İndira anadan olanda atası Cəvahirləl Nehru Mahatma Qandinin rəhbərliyi ilə başlanan müstəqillik hərəkatına qoşulmuş və tezliklə əfsanəvi liderin ən yaxın silahdaşlarından birinə çevrilmişdi. Uşaq ikən evlərində keçirilən siyasi toplantıların şahidi olan İndira o zamanın ən məşhur simalarından olan Mahatma Qandi ilə yaxından tanış olmuş və onun təsiri altına düşərək siyasətə qatılmışdı. Bir az yaşa dolandan sonra o da nəfəs aldığı siyasi həyatın təsiri ilə gənclər arasında "Vanara Sena" hərəkatını qurdu və ona liderlik etdi. Hərəkat üzvləri ölkədə müstəqillik çağırışı ilə siyasi aksiyalar keçirir və bununla da ictimaiyyətin diqqətini özlərinə cəlb edirdilər. Eyni zamanda hərəkat üzvləri Ümumhindistan Milli Konqresi fəallarının polisin təqiblərindən xilas olmalarına yardım edirdilər. Bir dəfə İndira atasının izləndiyini hiss edərək, mühüm bir sənədi çantasında gizlədərək onun ələ keçməsinə imkan verməmişdi. O, 18 yaşında olanda anası vərəm xəstəliyindən dünyasını dəyişdi. Həmin dövrdə o, təhsilini davam etdirmək üçün İngiltərəyə getdi. Elə orada da Ümumhindistan Milli Konqresinin üzvlərindən olan Feroz Qandi ilə tanış oldu. Bir çoxlarının hesab etdikləri kimi, İndira Qandi Mahatma Qandi ilə qohum deyildi. Bu soyad ona əslən fars (oda sitayiş edənlər) icmasından olan həyat yoldaşı Feroz Qandidən miras qalmışdı. Yeri gəlmişkən, fərqli dini təriqətlərə məxsus olduqlarına görə onların arasında rəsmi nikah qeyri-mümkün idi. Ancaq bütün bunlara baxmayaraq, burada da İndira Qandi özünün sərt və dönməz xarakterini göstərərək, 1942-ci ilin martında onunla evlənmişdi. Bir il sonra gənc ailə Mahatma Qandinin rəhbərlik etdiyi "Quit İndia" hərəkatında fəal iştirak etdi. Lakin az sonra həbs edildilər və 243 gün zindan həyatı yaşadılar. 1944-də ilk oğlu Raciv, bir il sonra da Sancay dünyaya gəldi.
Gərgin illər
Beləliklə, SSRİ-nin Hindistanı, Qərbin isə Pakistanı bölgədə yeni qanlı müharibəyə təhrik etmələri öz "bəhrəsini" verdi.1971-ci ildə Pakistanla Hindistan arasında müharibə başladı. ABŞ Pakistana yardım etmək və Hindistanı qorxutmaq üçün özünün 7-ci hərbi dəniz donanmasını Qərbi Pakistanın sahil sularına, (indiki Banqladeşə) Benqal körfəzinə göndərdi. Buna cavab olaraq, Hindistanın simasında gələcək sosialist dövlətini görən Moskva Dehliyə külli miqdarda hərbi yardım etdi. SSRİ-dən alınan hərbi texnikanın yardımı ilə Hindistan bu müharibədə Pakistana ağır zərbələr endirərək onun bəzi ərazilərini ələ keçirdi. Bəzi qeyri-rəsmi məlumatlara görə, həmin dövrdə Hindistan ordusunun tərkibində SSRİ-dən göndərilən canlı hərbi qüvvələr də iştirak edirdilər. Çünki həmin dövrdə SSRİ-nin Hindistana verdiyi hərbi texnikanı idarə etməyə qadir texniki heyət yox idi. SSRİ ilə yaxınlaşma Qandinin həyatında və Hindistanın gələcəyi baxımından xüsusi rol oynadı. Belə ki, Qandi diplomatik məharətini işə salaraq Hindistanın nüvə silahı əldə etməsinin Moskva üçün də önəmli ola biləcəyi barədə SSRİ rəhbərliyini inandıra bildi. O dövrdə İndira ətrafındakılara: "Biz özümüz öz ayaqlarımız üzərində durmağı və təhlükəsizliyimizi təmin etməyi bacarmalıyıq" -demişdi.
Məhz SSRİ-dən aldığı hərbi texniki yardım 1974-cü ildə Hindistana yer altında "Gülümsəyən Budda" adlı nüvə bombasını sınaqdan çıxarmağa imkan verdi.
Bu hadisə beynəlxalq aləmdə böyük şok əmələ gətirdi. Nüvə silahını əldə etməklə Hindistan Pakistandan və başda ABŞ olmaqla Qərb dövlətlərindən, həmçinin Çindən gələn təhlükəni birdəfəlik aradan qaldırmış oldu.
Siyasi cəhdlər
Nüvə silahını əldə etmək Hindistana həm də Pakistana təzyiq göstərərək onu Kəşmirdən əl çəkməyə və bu məqsədlə adıçəkilən ölkəni danışıqlar stolu arxasında oturmağa məcbur etməyə imkan verdi. Nüvə silahından dərhal şantaj məqsədi ilə istifadə etməyə başlayan İndira Qandi təhdidedici bir şəkildə Pakistanın Baş naziri Zülfüqar Əli Bhuttonu danışıqlar aparılması və iki ölkə arasında davam edən mübahisəli ərazi məsələlərini aradan qaldırmaq üçün Simla şəhərinə dəvət etdi. Bhutto İndiranın bu təklifini rədd edə bilmədi. Çünki Pakistanın Hindistan tərəfindən nüvə hücumuna məruz qalacağından ehtiyat edirdi. Simalda iki ölkə arasında bir həftədən artıq davam edən danışıqlardan sonra Qandi və Bhutto Kəşmir probleminin yalnız dinc danışıqlar yolu ilə həll etmək barədə anlaşma imzaladılar. Bu, Qandiyə Pakistandan gələn təhlükəni aradan qaldırmağa imkan verdi. Anlaşma həm də iki ölkə arasında yeni bir səhifə açdı və bölgədə bir müddət sabitlik və sülh bərpa edildi.
Qandi həm də Hindistanın aclıqdan qurtarması üçün bütün cəhdlərini işə salaraq, SSRİ-dən aldığı yardımlarla kənd təsərrüfatını inkişaf etdirdi. Ərzaq təhlükəsizliyi proqramının uğurla həyata keçirilməsi Hindistanı idxalatçı ölkədən ixracatçı dövlətə çevirdi. Xalq arasında sevilməsi və qısa müddətdə Hindistanı nüvə ölkəsinə çevirməsi bu qadının beynəlxalq aləmdə də nüfuzunu xeyli artırdı. Artıq onunla beynəlxalq səviyyədə geridə qalmış, aclıq və yoxsulluq içərisində boğulan bir ölkənin dövlət başçısı kimi deyil, nüvə silahına malik qüdrətli bir ölkənin siyasi xadimi kimi davranırdılar.
İslahatlar
Parlamentdə böyük səs çoxluğuna malik olan İndira ölkənin Konstitusiyasına dəyişikliklər etdi və daxili siyasətdə inqilabi təsir bağışlayan islahatlar həyata keçirdi. O, ölkənin federal subyektlərinə verilən müstəqillikləri məhdudlaşdırdı və onları mərkəzi hakimiyyətdən tam asılı vəziyyətə saldı. Qandi ölkə Konstitusiyasına milli azlıqların mübarizəsinin qarşısının sərt şəkildə alınmasını və bu zaman hərbi gücdən istifadə edilməsini nəzərdə tutan müddəalar əlavə etdirdi. Bununla da gələcəkdə ölkənin parçalanmasına imkan verə biləcək amillərin qarşısı alındı. Amma bu, ölkə daxilindəki müxalifət qüvvələrini hərəkətə gətirdi. Onlar Qandini avtoritar rejim qurmaqda, demokratiyadan geri çəkilməkdə günahlandırdılar. Bu qüvvələrə qarşı mübarizə isə İndiranı ölkədə həyata keçirilən iqtisadi və siyasi islahatları yarımçıq qoymağa məcbur etdi. Bu da öz növbəsində daxildə inflyasiyanın sürətlə artmasına, korrupsiyanın çiçəklənməsinə və xalqın maddi vəziyyətinin ağırlaşmasına gətirib çıxardı. Bundan istifadə edən müxalifət xalq kütlələrini küçələrə çıxardı. 1973-cü ildən başlayaraq, Qandiyə qarşı xalq etirazları dayanmırdı. Belə bir vəziyyət Qandi üçün xoşagəlməz hadisələrə səbəb oldu. 1975-ci ilin iyun ayında Allahabadda Ali Məhkəmə son seçkilərdə korrupsiya hallarına yol verildiyini iddia edərək, Qandini deputat mandatından məhrum etdi. İndira məhkəmənin bu qərarına yenidən baxılmasını tələb etdi. Ancaq müxalifət onun istefa verməsini israrla tələb edirdi. Eyni zamanda Qandidən narazı kütlələr onun Dehlidəki evini və parlamenti mühasirəyə alaraq hakimiyyətdən getməsini istəyirdi. Necə deyərlər, bir anın içində hər şey İndira Qandinin əleyhinə çevrilmişdi.
Bu vəziyyətlə barışa bilməyən və istefaya getmək istəməyən Qandi Prezident Fəxrəddin Əli Əhmədə təzyiq göstərərək onu ölkədə fövqəladə vəziyyət elan edilməsi barədə sərəncam imzalamağa məcbur etdi. Bunun ardınca müxalifətin öndə gələn bütün nümayəndələri, o cümlədən müstəqilliyin əldə edilməsində xüsusi rolları olan liderlər həbs edilərək həbsxanalara atıldılar. Eyni zamanda Qandi polisə etiraz aksiyalarını amansız şəkildə yatırmaq üçün geniş səlahiyyətlər verdi. Beləliklə, ölkədə diktatura rejimi quruldu. Bu diktaturaya rəhbərlik edən isə dünənə kimi demokratiya donuna bürünən və buna görə də yüz minlərlə hindistanlının rəğbətini qazanan İndira Qandi idi. Yanız bundan sonra Qandi yeni seçkilərin keçirilməsinə razılıq verdi. Çünki artıq müxalifət aradan qaldırılmışdı və Qandinin bu seçkilərdə qələbə çalmasına mane ola biləcək qüvvələr yox idi. Seçkilər 1977-ci ildə keçirildi. Lakin seçkilərdə iştirak edən xalq "Artıq yetər, söz millətindir!" şüarını irəli sürərək müxalifətdə olan Canata Partiyasına səs verdi. Beləliklə, hakimiyyətə Desainin rəhbərlik etdiyi Canata Partiyası gəldi.
İndira seçkilərdə məğlub olsa da ruhdan düşmədi. Hakimiyyətə gələn qüvvələrin xalqın etimadını doğrulda bilməmələri Qandinin xeyrinə işləyən amilə çevrildi. 1979-ci ildə keçirilən seçkilərdə Qandi yenidən qələbə çaldı. Hakimiyyətə qayıdan Qandi bu dəfə Pəncab əyalətində yaşayan əhalinin əksəriyyətini təşkil edən siqhlərin mərkəzdən ayrılma cəhdlərinin qarşısını almalı oldu. Siqhlər 1981-ci ildə bölgədəki Qızıl məbədini ələ keçirərək əyalətə nəzarəti ələ aldılar. Bunu görən Qandi ordunu Pəncab üzərinə yeridərək bölgədəki xalq hərəkatını qan içində boğdurdu. Siqh lideri Jarnail Sinqh ordu tərəfindən öldürüldü. "Mavi Ulduz" əməliyyatı adı verilən xüsusi planın yerinə yetirilməsi zamanı 492 nəfər pəncablı öldürüldü. Bu döyüşlərdə eyni zamanda 72 əsgər də həlak oldu. Pəncabda həyata keçirilən qanlı əməliyyatlar dünyada Qandini nüfuzdan saldı. Bu əməliyyatlar zamanı Qandiyə nifrət edənlər arasında onun iki mühafizəçisi - əslən Pəncabdan olan Satvant Sinqh və Beant Sinqh də vardı.
Ölümü
1984-cü ilin oktyabr ayının 31-i idi. İndira Dehlidəki Safdarjunq küçəsindəki baş nazirliyin binasında İngiltərədən onunla müsahibə götürməyə gələn dramaturq, aktyor və telejurnalist Peter Ustinovu qarşılamağa hazırlaşırdı. Ustinov Satvant və Beant Sinqhlər tərəfindən mühafizə edilən qapıdan keçərək içəri daxil oldu. Qandi qonağı qarşılamaq üçün ayağa qalxdı. Bu zaman hər iki mühafizəçi silahlarını Qandiyə çevirərək ona atəş açdılar. Nəticədə, Qandi 33 güllə yarası alaraq yerindəcə can verdi. Qandinin cənazəsi noyabrın 3-də Mahatma Qandinin xatirəsinə ucaldılan Raj Qal abidəsi önündə yandırıldı. Bunun ardınca Pəncab əyalətinə hücum edən hindlilər 20 mindən artıq yerli sakini qətlə yetirdilər, onların məbədlərini isə yandırdılar. Baş verən hadisələrlə əlaqədar hökumətin hər hansı bir iş görməməsi ilə bağlı suala cavabında Qandinin oğlu belə cavab vermişdi: "Böyük ağac yıxılanda yer titrəməyə məcburdur…".
Vilhelm Hauff
Vilgelm Qauf — Alman yazıçısı.
Həyatı
Vilgelm Qauf 29 noyabr 1802-ci ildə Ştutqard şəhərində anadan olmuşdur. Onun 7 yaşı olanda Xarici İşlər Nazirliyində katib işləyən atası qəflətən dünyasını dəyişmiş və 4 uşaqla qalan anası Tübingen universitet şəhərciyinə atasının evinə köçmək məcburiyyətində qalmışdır. Demək olar ki, Qaufun gənclik illəri babasının zəngin kitabxanasında keçib və ele burada da o, ilk təhsilini alıb. 18 yaşında Universitetə daxil olan Vilgelm 4 ildən sonra onu fəlsəfə və teologiya doktoru kimi başa vurur. Bir qədər sonra o, müdafiə naziri, baron fon Högelin ailəsində repetitor kimi işə başlayır. Bu ailə ilə birgə gənc yazıçı Fransaya səyahət etmiş, böyük maraqla Almaniyanın şimal və mərkəzi hissələri tanış olmuşdur.
Onun ilk dəfə 1826-cı ildə dərc olunmuş sehrli nağılları məhz baron fon Högelin uşaqları üçün yazılmışdır. "Balaca Muk", "Karlik burun cırtdan", "Yalançı şahzadə" kimi sevilən nağılları qısa ömür sürmüş bir insanın adını əbədi olaraq dünya ədəbiyyatı tarıxınə yazmışdır.
Valter Skottun romanlarından ilham alan Qauf XIX əsrin bu janrda yazılmış ən yaxşı romanı sayılan "Lixtenşteyn" romanını yaradır.
1827-ci ildə, 25 yaşında soyuqdəymədən vəfat edən yazıçının həyat yoldaşı ölümündən sonra onun nağıl almanaxı və bir neçə romanını dərc etdirir.
Bayrsbronda "Vilgelm Qaufun nağıl muzeyi" yerləşir.
Yaşar Xudayev
Yaşar Əli oğlu Xudayev (1 noyabr 1999; Quba, Azərbaycan — 27 sentyabr 2020; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Yaşar Xudayev 1999-cu il noyabrın 1-də Quba şəhərində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Yaşar Xudayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Yaşar Xudayev sentyabrın 27-də Murovdağ döyüşləri zamanı şəhid olub. Quba şəhərində dəfn olunub.
Osman Sarıvəlli
Osman Sarıvəlli (əsl adı Osman Abdulla oğlu Qurbanov; ) — Azərbaycan şairi, 1937-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan SSR xalq şairi (1977), Azərbaycan EA Nizami adına Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun müdir müavini.
Həyatı
Osman Sarıvəlli 1905-ci il dekabrın 17-də Qazax rayonunun İkinci Şıxlı (Sarıvəlli) kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Qazax Müəllimlər Seminariyasında aldıqdan sonra bir müddət Göyçay rayonunun Qaraməryəm və Bığır kənd məktəblərində müəllim işləmişdir (1926–1929). Təhsilini artırmaq məqsədilə Moskvaya getmiş və burada Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində oxumuşdur (1929–1932). 1937-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqına üzv olmuşdur. Bakı Pedaqoji texnikumunda müəllim (1932–1935), Bakı Teatr texnikumunda müdir (1939–1940), Azərbaycan EA Nizami adına Dil və Ədəbiyyat İnstitutunda müdir müavini, "Ədəbiyyat qəzeti"nin redaktoru, Uşaqgəncnəşrdə redaktor, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqında şeir üzrə məsləhətçi vəzifələrində işləmişdir.
1990-cı il iyulun 2-də Bakıda vəfat etmiş və doğulduğu kənddə dəfn edilmişdir.
Yaradıcılığı
Osman Sarıvəlli ədəbi yaradıcılığına 1933-ci ildə başlamışdır. Həmin ildə "Gənc işçi" qəzetində "Ayaqsız" adlı ilk şeiri çap olunmuşdur. Osman Sarıvəllinin "Dəmir sətirlərim" adlanan birinci kitabı 1934-cü ildə çap olunmuşdur.
Parazit (film, 2019)
Parazit (寄生蟲, Parasite) 2019-cu il 30 may böyük ekranda göstərilən Koreya qara komediya və saspens filmidir. Rejissor BongJoon-honun
yeddinci uzunmetrajlı filmidir. Filmin ssenarisini Han Cin-vin ilə birlikdə yazmışdır. Filmdə (Song Kang-ho) Son Kanqho, Lee Sun-gyun, (Jo Yeo-jung) Li Yucun, (Hyejin Jang) Hyecin Canq, (Lee Jung-eun) Li Cun-un, (Choi Woo-sik)Çoi Vuşik, Pak So-dam və Pak Myon-hun və s. aktyor və aktrisalar yer alır.
Koreya Respublikasında 20 milyondan çox tamaşaçıya nümayiş olunmuş və 72-ci Cannes kinofestivalına rəsmi müsabiqə kateqoriyasına dəvət almışdır. 21 Mayda Cannes şəhərində yerləşən Lumier Teatrında rəsmi nümayiş olunmuş və Qızıl Palma Budağına layiq görülən 2013-cü il istehsalı olan "Adelin həyatı" filmindən sonra yekdilliklə mükafat alan qazandığı ilk Koreya filmi olmuşdur. 30 may 2019-cu ildə CJ Entertainment distribütorluğu ilə Koreyada nümayiş etdirilmişdir. Film tənqidçilər tərəfindən bpyük rəğbət qazanmış və 2019-cu ilin ən yaxşı filmlərindən biri olaraq seçilmişdir. Bu günə qədər kassa mənfəətindən 244.64 milyon dollar qazanc əldə edərək ən gəlirli filmlərdən biri, Koreyada üçüncü ən çox qazanc gətirən film olmuşdur.
Çox sayda mükafat siyahısında Parazit üç kateqoriyaya namizəd göstərildi: Əsərlər Mükafatı, Rejissor Mükafatı və 77-ci Qızıl Qlobus Mükafatında Xarici Dili Film Mükafatları və Xarici Dili Film Mükafatını alan ilk Koreya filmi idi. Amerikalı aktyorlar gildiyası mükafatlarında (SAG) tökmə ansambl mükafatını qazanan ilk ingilis olmayan film oldu. 73-cü İngilis Film Akademiyası Mükafatlarında dörd kateqoriyaya namizəd oldu: Əsərlər Mükafatı, Rejissor Mükafatı, Ssenari Mükafatı və Xarici Dili Mükafatı və Ssenari Mükafatı və Xarici Dili Mükafatı. Koreyada ilk dəfə British Academy Film Mükafatlarında mükafata namizəd olmaqdır. 92-ci Akademiya Mükafatlarında (Oscar) altı kateqoriyaya namizəd göstərildi: Əsərlər, Rejissorlar və Ekran əsərləri, Beynəlxalq Film Mükafatları, Redaksiya Mükafatları və Art Mükafatları namizəd olan ilk Koreya filmi oldu. Film tənqidçilər tərəfindən çox bəyənilib və dörd mükafat qazandı: iş mükafatı, beynəlxalq film mükafatı, rejissor mükafatı və ssenari mükafatı və mükafatlandırma mərasimini qazanan ilk ingiliscə olmayan film oldu.
Məzmunu
Ki-taek (Son Kanqho) — ring altında yaşayan Baeksu ailəsidir. Wi-Fi-nı növbəti qapıdan oğurlayır və qonşuluqdakı bir qutu dükanında part-time parter kimi işləyirlər. (Ki-vu böyük oğlu Çoi Vuşik) onun nüfuzlu universitet şagirdi Min-Hyuk (ilə görüşüb Park Seo-joon) və bahalı ilə təqdim olunur böyük sərvət və içkilər gətirən. Minhyeok, qlobal bir İT şirkətidir, CEO gecələrinin prezidenti (Lee Sun-kyun) qızı dahye (dayandırılan mal-qara yieoteuna İngilis tərbiyəçisi) bir mübadilə tələbəsi olaraq xaricə oxumağa getdi və bir jugetdaneuna yeni bir müəllim təqdim etmək üçün bir təklif verdi. Kiçik qardaşı Ki-Jungun (Park So-Dam) köməyi ilə, nüfuzlu bir kollec şagirdi olaraq gizlənən Ki-Wu, Parkın evinə girib birinci sinfini bitirir və Parkın həyat yoldaşı Yeon-Jeong (Jo Yeo- Jung) ilə görüşür. Prosesdə Giwoo, Parkın kiçik oğlu Dasong'un (Hyunjun Joon) şəkil müəllimi bir neçə dəfə dəyişdiyini öyrənir və kiçik qardaşı Gijeong'u Dasong'a yeni bir şəkil müəllimi olaraq təqdim edir. Ki-Jung, İnternetdə oxuduğu sənət terapiyası haqqında bir məlumatdır və Dasong Song İbtidai məktəbinin birinci sinifində evdə gördüyü xəyallardan zədələndiyini təxmin edərək məktəbdən etimad qazanır.
Parkın minik avtomobili aldıqdan sonra evə gedən Ki-Jung, cəngavərin xeyrinə sarsılır və külotları avtomobildə buraxır. Prezident Park bunu kəşf etdi və Yoon'un maşınında ciddi bir şey etdiyini təxmin etdi və sonra onu atəşə tutdu. Məktəbə yeni bir sürücü təklif edir. Üç nəfər, yerli köməkçi Moon Kwang (Lee Jung-eun) şaftalı allergiyasından istifadə edərək, möminə Moon Kwang'ın vərəmdən əziyyət çəkdiyinə inandığını və daha sonra Moon Kwang'ın evdə Moon Kwang'ı tərk etməsini təmin etmək üçün istifadə edir. Ki-taek, Prezident Park-a saxta vasitəçi təqdim edir və Hi-gyo Ki-taek-in həyat yoldaşı Chung Sook (Jang Hye-jin) -ni yerli köməkçi kimi işə götürür.
Dasong-un doğum günü münasibətilə, Parkın ailəsi düşərgəni tərk edərək evi boşaldıqda, salondakı ailə otağındakı parkın içkisini içir və mənim evim kimi görünür. Yağışın yağdığı bir vaxtda sirli bir qapı səsi eşidilir və atəşə tutulan Moon Kwang, çirkin üzünü İnterfon vasitəsilə parlayır. Moon Kwang'ın 'tələsik bir şey geridə qaldı' deyərək evə girməsini istəməsi ilə Chungsuk istəmədən qapını açır. Moon-gwang zirzəmiyə tərəf gedir və şkafı açmaq üçün çox çalışır və arxasındakı gizli keçidə girir. Dərin pilləkənlərin altında yeraltı bir yer vardı və təəccübümə görə Moon Kwang'ın əri Keun-se orada gizləndi. Bu bir növ sığınacaq ilk ev inşa memar tərəfindən inşa və prezident Park hərəkət əvvəl yerli köməkçi kimi işləmiş Moon Kwang, gizli qalmaq əri gətirdi. Məlum olub ki, Dasongun gördüyü xəyal, gecənin ortasında yemək oğurlamaq üçün son qiyamın da şahidi olub.
Moon Kwang Chung-suk'a çox mükafat verəcəkdir, buna görə ərindən qayğı göstərməsini xahiş edir. Ancaq gizli şəkildə izləyən Ki-taek, Gi-woo və Jeong-gi'nin səhvləri, dörd adamın əslində bir ailənin olduğunu ortaya qoydu və bu vəziyyəti tərsinə çevirdi. Ailə və Moongwang neçə arasında qarşıdurma sonunda müasir yaş zirzəmi boru borcludur və Moongwang zirzəmi pilləkənlər off düşür və bir səbəb sarsıntı. Bir sığınacaqda qalan həyat yoldaşının arasında olan Geun-se, işıq düyməsinə baş vuraraq Morse kodunda bir xilasetmə siqnalı göndərir, amma heç kim xəbər vermir. Parkın ailəsi düşərgəni şiddətli yağışla ləğv edib evə qayıdır. Chung-sook, heç bir şey olmamış kimi təsadüfən cavab verərkən, ailənin qalan ailələri gizlətmədən evlərindən qaçır. Ancaq gözlənilməz bir vəziyyət mükəmməl görünən inkişafa gəldikdə, üç nəfər gələcəkdə nə edəcəyimiz barədə çox qarışıq oldular.
Ertəsi gün Dasong'un doğum günü ziyafəti keçirilir və ailənin işçiləri həddən artıq iş adı altında partiyaya gətirilir və yorğun bir görünüşlə yenidən toplanır. Başçını su basmış evdən çantada gətirən Kiwoo, rəisi götürüb hava müdafiəsinə qalxır. Bu vaxt Giwoo təsadüfən tutduğunu aşağı saldı. Bundan sonra, Moon Gwang vəziyyətinə baxdı və birdən qanlı bir üz gəldi, Giu'nun boynunu iplə bağladı, Giu qaçaraq qaçdı, rəisi götürdü, başını aşağı vurdu, heyrətləndi və dəfələrlə onu yıxdı. Çıxan Geun-se mətbəxdən bıçaq götürərək ad günü partiyasının səhnəsinə çıxır. Bir andan sonra doğum günü partiyası Asurajang olur və müasir çağ hətta sadiqləri öldürmək üçün qarşı-qarşıya gəlir. Düşən və qanayan ölüm ruhunu görəndən sonra ev çaxnaşır və Prezident Parkın qarşısına bir avtomobil açarını atır, ancaq dəmir şaqqanaq vurub yıxılmış bir cəsədin üstünə düşür. Geun-se "President Lee's Spec" in istəyi ilə ölür, amma kim olduğunu da bilməyən Park avtomobilin açarlarını bədəninin altına almağa çalışır. Prezident Park müasir çağının qoxusu ilə iyrənc olduğunu ifadə edərkən, Ulmin'in Chi Min Ki-taek bıçaq qaldıraraq Parkı bıçaqlayır. Sonra, Abi Kyu-hvan sahəsini tərk edərək bir yerdə yox olur.
Rollarda
thumb|22 aprel 2019-cu ildə Parazit filminin hesabat görüşü. Soldan, Choi Woo-sik, Jo Yeojung, Hyejin Jang, Sodam Park, Seongyun Li və Kang-ho Song.
İstehsalı
thumb|Koreya Kino Muzeyində Parazit filminin çəkiliş zamanı səhnələri
İnkişaf mərhələsi
"Parazit"in ideyası 2013-cü ildə, Snow Country Train'də işləyərkən, Bong Joon-ho ailəsinə söykənərək varlı və kasıbların hekayəsini xatırladı. 20 yaşlarında Seulda varlı bir ailənin oğlunun ev müəllimi idi və təcrübəsini səhnə istehsalına çevirməyi düşünürdü. aprel 2015 bir Barunson və bu gwaksinae nümayəndəsi etmək üçün bir filmin ideyasını xatırlatdı, Bong ' Decalcomania ' adlı A4 adlı zamanında 15 səhifəlik bir müalicə təqdim etdi. 《 Okja'ı bitirdikdən sonra Bong Joon-ho, 2017-ci il sentyabrın ortalarından etibarən yalnız başında gizlənmiş əşyaları ssenari olaraq yazmağa başladı. Hekayə bir ay əvvəl tamamlandı və üç aylıq işdən sonra ilin sonunda Kvak Shin-ae-yə çatdırdı. Han Jin-qaz həmmüəllif olaraq qatıldı. Bong Joon-ho "parazitlər" ierarxik konfliktləri şaquli bir quruluşda təsvir etdiyini söylədi. Hər bir yer pilləkənlərə aparır. Buna pilləkən kinoteatrı, pilləkən filmi deyirdik. O, həmçinin pilləkənlərin çox sevdiyi bir parçanı da oynadı. O, rejissor Kim Ki-gəncdən ən böyük ilham aldığını da açıqladı: "Mən pilləkənlərin görüntüsünü Kim Ki-yanın" qulluqçusu "ya da" chong-yeom "dan gətirdim. Kim Ki-gənc rejissorun pilləkənlərindən enerji almağa çalışdı. "
Musiqi
Bu filmin musiqisini Koreyalı bəstəkar Jeong Jae-il, Jeong Jae-il isə Ok-Ja Bongun 2017 Okja filminə mahnı bəstələmişdir.
Şahruddin Qapurov
Şahruddin Aydiyeviç Qapurov (Гапуров, Шахьрудин Айдиевич;) — Çeçenistan tarixçisi, alimi, tarix elmləri doktoru (2004), professor (2006), Çeçenistan Elmlər Akademiyasının akademiki və prezidenti (2006-cı ildən). Çeçenistan Respublikasının əməkdar elm xadimi, Rusiya Puqvaş Komitəsinin Qroznı şöbəsinin üzvü.
Həyatı
Şahruddin Qapurov 6 yanvar 1951-ci ildə çeçenlərin və inquşların deportasiyasından sonra Mərkəzi Asiyayada sürgün zamanı Qırğızıstan SSR-in Taş-Kumır şəhərində anadan olub. Atası öləndə onun təxminən iki yaşı vardı. Uşaqları saxlamaq üçün anası kömür mədəninə işləməyə getmişdi.
1958-ci ildə Taş-Kumırda məktəbə getmişdir. Amma rus dilini zəif bildiyi üçün dərslər yaxşı getmirdi. 1958-ci ilin noyabrında ailə vətənə qayıtdı. Şahruddin təhsilini Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Naji-Yurt rayonunun Bulqat-İrzu kəndində davam etdirib. Tədris çeçen dilində aparılırdı və Şahruddin ən yaxşı şagird oldu. Beşinci sinifdən bədii ədəbiyyat oxumağa aludə olmuşdu. Doğma kəndində kitabxana olmadığından kitab almaq üçün qonşu kəndlərə getmək məcburiyyətində qalırdı. 1966-cı ilin fevralında mədəndə iş nəticəsində yaranan vərəm xəstəliyindən Şahrudinin anası vəfat etdi.
Doğma kəndimdə cəmi səkkizillik məktəb olduğu üçün təhsilimi Beno-Yurt kəndindəki orta məktəbdə davam etdirməli oldu. 1968-ci ildə məktəbi qızıl medalla bitirmişdir. 1972-ci ildə Çeçenistan Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə məzun oldu.
1972-ci ildə Qapurov “Ümumi tarix” ixtisası üzrə Rostov Dövlət Universitetinin əyani aspirantura şöbəsində oxumğa başlamışdır. Onun Hindistanın müasir tarixi üzrə namizədlik dissertasiyası yazmaq istəyi Şimali Qafqazda hindistanlı mütəxəssislərin olmaması ilə baş tutmadı. Bu səbəbdən Qapurov Moskva Dövlət Universitetinə getməyə məcbur oldu. Onun elmi məsləhətçisi vəzifəsinə SSRİ Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunda Hindistan və Pakistan şöbəsinin müdiri işləmiş məşhur vətəndaş müharibəsi iştirakçısının oğlu Qriqori Qriqoryeviç Kotovski təyin edildi. Mənbələrin əksəriyyəti ingilis dilində olduğundan (Qapurov isə alman dilini öyrənirdi), o bu dili təkbaşına öyrənməyə məcbur qaldı.
Əmək fəaliyyəti
1976-cı ildə Qapurov aspiranturanı bitirib. 1978-ci ildə “1959-1969-cu illərdə Hindistanda aqrar məsələ üzrə ideoloji və siyasi mübarizə” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək Şimali Qafqazda ilk hindşünas oldu.
1977-ci ildə Çeçen-İnquş Universitetində Asiya və Afrika ölkələrinin tarixindən dərs deməyə başladı. 1987-ci ildə Çeçen-İnquş Universitetinin Ümumi tarix kafedrasının müdiri və universitetin Elmi Şurasının ən gənc üzvü olmuşdur.
1999-cu ildə təcrübə keçmək üçün Moskvaya getdi. Birinci Çeçenistan müharibəsi səbəbindən o, 2000-ci ilin may ayına qədər orda qalmaq məcburiyyətində qaldı. O, bu vaxtdan istifadə edərək XIX əsrin Qafqaz müharibəsi və bu müharibədə çeçenlərin rolu ilə bağlı materiallar topladı. Qapurov bu materialdan istifadə edərək 2002-2009-cu illərdə yeddi monoqrafiya nəşr etdirmişdir.
Şaxrudin Qapurov 200-dən çox elmi məqalənin müəllifidir. 2006-cı ildə o, Çeçenistan Respublikası Elmlər Akademiyasının prezidenti seçilib.
NGC 3319
NGC 3319, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Kotentin yarımadası
Kotentin — Fransanın şimal-qərbində, Manş departanentində, Sen-Malo körfəzi ilə Sena körfəzi arasında yerləşən yarımada. Sonucunda Nornandiya sahillərində yerləşir. Hündürlüyü 191 metrdir. Öz adını Kutans şəhərindən götürnüşdür. Şəhər isə öz növbəsində Konstansiya Xlorun şərəfinə adlanmıdlr. Ən iri yaşayış məntəqəsi Şber-Oktevil-dir.
Novruzabad (Qəzvin)
Novruzabad — İranın Qəzvin ostanının eyniadlı şəhristanının Kuhin bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı ildə əldə edilən məlumatına görə, kənddə 65 nəfər yaşayır (17 ailə).
Gizli cəmiyyətlər
Gizli cəmiyyətlər — Fəaliyyətini gizli formada təşkil edən klub, təşkilat və cəmiyyətlərə verilən ad. Gizli cəmiyyətlərin toplumdan gizli və ya aşkar fəaliyyət göstərməsi hər bir cəmiyyətdə müxtəlif olmuşdur.
Azərmaş
Azərmaş Açıq Səhmdar Cəmiyyəti - 6 avqust 2016-ci il tarixində Azərbaycanda yaradılmış avtomobil istehsalının təşkili üzrə müəssisədir.
İlk olaraq, Neftçala Sənaye Məhəlləsində İran Khodro avtomobillərin istehsalı zavodu qurulmuşdur. Bu işin məntiqi davamı olaraq Özbəkistan istehsalı olan avtomobillərin (Ravon) yığılması zavodu, Rusiya istehsalı olan GAZ qrupu kommersiya avtomobillərinin yığılması zavodunun və gələcəkdə digər ölkə avtomobil markalarının istehsalı zavodlarının, lokallaşdırma, servis və satış (həm də ehtiyat hissələrinin) nöqtələrinin artırılması, utilizasiya proqramı, ixtisaslaşdırılmış kadr hazırlığı, hazır məhsul və ehtiyat hissələrinin ixrac imkanlarının reallaşdırılması da nəzərdə tutulmuşdur.
Tərəfdaşlar
Neftçala Sənaye Məhəlləsindəki ən böyük müəssisələrdən biri  “AzKron” MMC avtomobil istehsalı zavodudur. İllik istehsal gücü 10 min avtomobil olan Azərbaycan-İran birgə müəssisəsində birinci mərhələdə - 2019-cu ilin sonunadək 6 min avtomobil istehsalı planlaşdırılır. Müəssisənin ildə 2 min avtomobilin ixracı nəzərdə tutulur. Müəssisədə 300 nəfər işlə təmin edilmişdir.
2019-cu ilin sonlarından etibarən bu avtomobillərin ehtiyat hissələrinin böyük hissəsinin Azərbaycanda istehsalının nəzərdə tutulur.
Müasir texnologiyalar əsasında qurulan “AzKron” MMC avtomobil istehsalı zavodunda "Khazar","Peugeot", "Renault" kimi avtomobil modelləri istehsal olunacaq.
Eyni zamanda Ravon və QAZ şirkətləri ilə tərəfdaşlıq mövcuddur.
Layihələr
Fevralın 9-da Hacıqabul Sənaye Məhəlləsində Azərbaycan və Rusiyanın birgə layihə üzrə kommersiya və xüsusi təyinatlı avtomobillərin istehsalı zavodunun təməli qoyulmuşdur. Təməlqoyma mərasimində Azərbaycanın iqtisadiyyat naziri Şahin Mustafayev, Rusiyanın iqtisadi inkişaf naziri Maksim Oreşkin və “Azərmaş” ASC-nin idarə heyətinin sədri Emin Axundov iştirak etmişdir.
Kommersiya və xüsusi təyinatlı avtomobillərin istehsalı zavodu “Azərmaş” ilə Rusiyanın “Qaz Qrup” şirkətinin birgə layihəsidir. Zavodda kiçik tonnajlı avtomobillərin istehsalı nəzərdə tutulur. Layihənin investisiya dəyəri 14 milyon manat təşkil edir. İlkin mərhələdə zavodda 100 nəfər işlə təmin olunması nəzərdə tutulur.
Zavodun illik istehsal gücü 1000 avtomobil təşkil edir. Tikinti işləri 2021-ci ildə başa çatdırılib. Zavodda “Qazel”, “Qazel Biznes”, “Qazel Next” avtomobillərin modelləri və xüsusi təyinatlı texnika istehsal edilir.
Bundan basqa zavodda Ozbekistanin UzAvto sirketi ile birlikde Chevrolet avtomobilleride istehsal edilir. 2023-cu ilin Mayinda baglanmis muqavileye esasen Hacıqabul Sənaye Məhəlləsində, Boya ve Qaynaq Fabriklerinin tikintisi-nin temeli qoyulmusdur. Bundan sonra 2025-ci ilde avtomobil istehsalinin hecmi 30,000-edede cixarilmasi planlasdirilir. Müəssisədə 1200-dən çox iş yeri yaradılacaq. İstehsal olunacaq avtomobillər daxili bazarla yanaşı, xarici bazarlara çıxarılacaq.
Nəhrəvan döyüşü
Nəhrəvan döyüşü (معركة النهروان, Ma’rakat an-Nahrawān) — 658-ci il iyulun 16-da xəlifə Əli ibn Əbu Talibin ordusu ilə “xarici” üsyançı qrup arasında baş vermiş döyüş.
Bu döyüş, Əli ilə Suriyanın üsyançı valisi Müaviyə ibn Əbu Süfyan arasında olan Birinci Fitnə zamanı məsələni sülh yolu ilə həll etmək cəhdinin nəticəsi idi. Beləki ki, Əlinin ordusundakı bir sıra döyüşçülər xəlifəni Allah yolunda xəyanət etməkdə ittiham edərək qiyam qaldırır. Sonralar bəzi mənbələrə görə, “xaricilər”, yəni “gedənlər” ləqəbli bu döyüşçülər dinc əhaliyə qarşı zorakılıq hərəkətləri edərək Əlini əsas qüvvələrini üsyanı yatırmağa yönəltməyə məcbur etmişlər. Əlinin ordusundan say baxımından xeyli az olan üsyançılar onun qoşunları tərəfindən mühasirəyə alınaraq tamamilə məğlub edilirlər. Onların əksəriyyəti döyüşdə öldürülür.
Döyüş öncəsi
656-cı ildə xilafətin başçısı kimi əvvəllər qəbul edilmiş mübahisəli qərarlara görə üsyançılar üçüncü saleh xəlifə Osmanı öldürdülər. Mədinə sakinləri və Osmanın İraqdakı bəzi keçmiş sadiq təbəələri Məhəmməd peyğəmbərin kürəkəni və əmisi oğlu Əli ibn Əbu Talibi onun varisi elan etdilər. Lakin belə bir varislik peyğəmbərin bəzi səhabələrinin, xüsusən də Təlhə ibn Ubeydullah və Zübeyr ibn Əvvamın və Aişənin etirazına səbəb olur. Osmanın keçmiş müttəfiqi, əməvilər nəslindən olan Suriya valisi Müaviyə ibn Əbu Süfyan da Əlini xəlifə kimi tanımaqdan imtina edir və ondan sui-qəsdçilərin təhvil verilməsini tələb edir.
Əli ibn Əbu Talibin ilkin işi Təlhə, Zübeyr və Aişənin üsyanını yatırmaq olur. 656-cı ildə Cəməl döyüşündə onların ordusunu məğlub edilir. Növbəti il Əli Siffində Müaviyə ilə qarşılaşır. Döyüş dalana dirəndikdə, Əli danışıqlara başlamaq qərarına gəlir və Quran ayələrinə istinad edərək, müsəlmanların bir-birini öldürməməli olduğunu deyərək məsələni hakimlərin qərarı ilə çözülməsini təklif edir. Bəzi sərkərdələrin Əlinin müqəddəs kitaba təkrar-təkrar istinad etməsinin sadəcə örtük və hiylə olduğuna inandırmağa çalışsalar da, Əlinin qüvvələri döyüşü dayandırır. Əli məhkəmə təşkil edir ki, onun qarşısına duran məsələ ixtilafı Quran əsasında həll etmək vəzifəsini qoyulur. Bu səbəbdən onun ordusunda parçalanma başlayır. 12 min nəfər əsgərdən ibarət qüvvə ordudan qaçaraq paytaxtdan çox uzaq olmayan Harura şəhərində cəmləşir.
Yuxarı Reyn dairəsi
Yuxarı Reyn dairəsi (Oberrheinischer Reichskreis) 1500-cü ildə keçmiş Yuxarı Lotaringiya hersoqluğu, Şvabiyanın Elzas bölgəsi və Burqundiyanın Savoyya hersoqluğu da daxil olmaqla Qərbi Frankoniyanın böyük hissələrinin ərazisində yaradılmış Müqəddəs Roma İmperiyasının İmperiya dairələrindən bir idi. Dairənin Reyn çayının qərbindəki bir çox əyalətləri 1678/79 Nimveqen müqavilələri ilə Kral XIV Lüdovik dövründə Fransa tərəfindən ilhaq edilmişdi.
Nəhrəvan döyüşü
Hazırlıq
Əlinin hakim məsələsinə razılığı onun Müaviyə ilə bərabər mühakimə olunacağı anlamına gəlirdi və bu Müaviyəyə Əlinin müsəlman icmasının lideri olması iddiasını rədd etməyə imkan verirdi. Hakim hadisəsinin təfərrüatları müxtəlif mənbələrdə geniş şəkildə dəyişir. Aydın olan budur ki, Əlinin müsəlman cəmiyyətindəki mövqeyi ciddi şəkildə zəifləmişdir. Xariclərin Əliyə qarşı açıq çıxması ordunun Suriyaya onlarsız getməsi ilə nəticələnir. Eyni zamanda bütün tayfa başçıları onun tərəfində qalır. Əlinin bəzi sərkərdələri və müşavirləri üsyançıların hərəkətlərindən narahat olduqlarını bildirir, lakin xəlifə Müaviyə ilə müharibənin birinci dərəcəli vəzifə olduğunu bəyan edir və qoşunlarına Suriyaya getməyi əmr edir.
Təxminən eyni vaxtda xaricilər dinc sakinlərin yaşadığı məskunlaşmalara gələrək yerli əhalini Əlinin siyasəti ilə bağlı fikirlərini sorğu-suala tutmuş, bununla razılaşmayanların hamısını edam etmişlər. Sünni tarixçisi Əli əs-Sallabi iddia edir ki, onlar Abdullah ibn Həbabın zadəgan yoldaşının hamilə cariyəsinin qarnını yırtırlar. Suriyaya gedərkən Əli dinc əhaliyə qarşı zorakılıq xəbərləri alır və adamlarından birini vəziyyəti araşdırmaq üçün ora göndərir. Lakin o da xaricilər tərəfindən öldürülür. Bundan xəbər tutan ordunun üzvləri ailələrinin təhlükəsizliyindən ehtiyat edərək Kufəyə getməyi və üsyançılardan gələn təhlükəni zərərsizləşdirməsi üçün xəlifəyə yalvarmağa başlayırlar. Əli razılaşır və ümumi sayı elmi mübahisələrə səbəb olan bir ordu ilə şəhərə daxil olur.
Döyüş
Xaricilərlə qarşılaşan Əli onlardan cinayəti törədən qatillərin təhvil verilməsini və onun şərtləri ilə sülhün qəbul edilməsini tələb edir. O, itaət olunacağı təqdirdə onları təqib etməyib Suriyaya gedəcəyini bəyan edir. Xaricilər meydan oxuyaraq bəyan edirlər ki, Əlinin tərəfdralarının qətlində cinayət görmürlər, çünki onların sıralarında bu hərəkət qanuni idi. Bundan əlavə, onlar xəlifənin öz xəlifə vəzifəsini qanuni olaraq tutduğuna bir vaxtlar şübhələndiyi üçün bunun əksinə əməli olaraq əmin olduqlarını bildirirdilər. Qısa bir münaqişədən sonra üsyançı liderlər öz ordularına imanları və Cənnətdə Allahla görüşmək üçün ölümə hazırlaşmağı əmr etdilər. Hər iki tərəfdə qoşunlar düzülmüşdü. Əli onun tərəfinə keçən və ya silahını yerə qoymuş hər kəsi rəsmən bağışlamağa hazır olduğunu bildirir və mərhəmət bayrağı ilə birlikdə Xaricilərə bir dəstə göndərir. 1200-ə yaxın adam onun təklifini qəbul edir, bəziləri Əlinin ordusuna qoşulur, bəziləri əl-Kufəyə qayıdır, bəziləri dağlara şəkilir. Üsyançıların tərəfində yalnız 2800 döyüşçü qalır.
Xaricilərin əksəriyyəti piyadalardan ibarət idi, Əlinin ordusu isə piyada, süvari və oxçulardan təşkil olunmuşdu. Xəlifə öz süvarilərini piyada qoşunların önünə qoyur. Əli öz ordusuna düşmənin çaydan keçməsini gözləməyi əmr edir. Hicr ibn Ədi sağ cinahı, Şəbəsə ibn Ribi ət-Təmimi isə sol cinahı idarə edir. Süvarilərə Əbu Əyyub əl-Ənsari, piyadalara isə Əbu Qatada əl-Ənsari başçılıq edirdi. Üsyançılar Əlinin qüvvələrinə qəzəblə hücum edərək süvari xəttini poza bilir və effektiv şəkildə onu iki hissəyə bölürlər. Lakin sonra oxatanlar onlara oxlar yağdırır. Bundan sonra piyada döyüşə girərək qılınc və nizə ilə düşmənə hücum edir və süvarilər yenidən toplanaraq düşmənin arxasına zərbələr endirir. Xaricilər əlinin ordusuna sayda çox uduzurdular, ona görə də tez mühasirəyə alındılar, əzildilər və öldürüldülər. Döyüşdə 2400 nəfər onların xarici öldürüldü, qalan 400 nəfər yaralandı və ya əsir götürüldü. Döyüş başa çatdıqdan sonra onlar ailələrinin yanına göndərildi. Xəlifənin döyüşçüləri ölülərin silahlarını və atlarını götürür, qulları və qab-qacaqları qanuni varislərinə təhvil verirdilər. Müxtəlif ərəb mənbələrinə görə, Əlinin tərəfində 7-dən 12-yə qədər insan şəhid olmuşdur.
Əli döyüşün sonuna qədər xaricilərə həqiqi müsəlman kimi yanaşır, xüsusən də yaralananları döyməyi, qaçanları qovmağı qadağan edirdi. Amma eyni zamanda, əs-Səllabinin fikrincə, Əlinin bu döyüşə münasibəti əvvəlkilərdən heyrətamiz şəkildə fərqlənirdi. Cəməl döyüşündən sonra ağlayıb, Siffeyn döyüşündən sonra isə ölülər üçün səmimi qəlbdən yas tutmuşdusa, Nəhrəvan döyüşündən sonra “Allaha şükür əlaməti olaraq səcdə etmişdir”.
Döyüş sonrası
Sünnilər və şiələr iddia edirlər ki, qələbə doğru olduğu kimi, Müslim ibn əl-Həccacın hədisində Məhəmmədin peyğəmbərliyini yerinə yetirməsi səbəbindən Əlinin tərəfində olub: “Müsəlman bir dəstədan üsyankar bir qrup çıxacaq və haqqa daha yaxın olan o dəstə onu öldürəcək”. Əslində bu qələbə Əli üçün nəinki həlledici ola bilərdi, həm də onun təsirini gücləndirməyə kömək edəcəkdi. Ancaq qələbə onu daha da sarsıdır. Əlinin təsiri ilə mübarizədən sonra “Quran oxuyanlar” simasında güclü və barışmaz müxalifət ortaya çıxır. Nəticədə xəlifənin hakimiyyətindən narazı olan çoxlu insanlar toplanır. Məhz onların arxasında “Xaricilər” adı güclənir ki, bu da əvvəlcə xəlifəni tərk edən hər hansı bir döyüşçü mənasını verirdi, baxmayaraq ki, vaxtaşırı gələcəkdə ilkin mənasında işlədilirdi. Döyüşdən sonra Əli dərhal Suriyaya köçmək niyyətində idi, lakin ordunun əksəriyyəti yorğun olduqları üçün kampaniyanı tərk edir. Onlar xəlifədən güclərinin bərpası üçün üçün bir müddət istəmişdilər ki, sonralar yenə də Müaviyəyə qarşı yürüşə çıxsınlar. Əli razılaşır və bu dəfə döyüşçülərə ailələrini ziyarət etməyə icazə verərək şəhərdən kənar Nuheyləyə köçür. Lakin zaman keçdikcə onun döyüşçüləri bu hərəkata daha az bir həvəsli olmağa başlayırlar və tezliklə düşərgə demək olar ki, boşalır. Əli planlarından əl çəkməli olur. Onun keçmiş müttəfiqlərinin və dindar müsəlmanların qətliamı Əlinin vahid icmanın xəlifəsi kimi mövqeyini sarsıdır. Nəhayət Əli 661-ci ildə bir xarici Əbdürrəhman ibn Mülcəm tərəfindən öldürülür.
Xaricilərin əsas qüvvələri məğlub olsa da, onların faktiki üsyanı daha bir neçə il davam edir və döyüş yalnız onlarla müsəlman icmasının qalan hissəsi arasında uçurumu gücləndirir. Bir çox üsyançılar şəhərlərdə yaşamaqdan imtina edərək, həm Əlinin, həm oğlunun, həm də qısa müddətli varisi Həsənin dövründə, həm də Müaviyənin (661-680) hakimiyyəti illərində çoxsaylı quldur hücumları edərək yaşayış məntəqələrini talanlar həyata keçirdilər. İkinci Fitnə zamanı onlar Ərəbistan və İranın çox hissəsini nəzarətdə saxladılar, lakin sonralar nəhayət İraq valisi Həccac ibn Yusif tərəfindən tabe edildilər. Yalnız X əsrdə Abbasilər nəhayət ki, “xarici təhlükəsi”nin öhdəsindən gələ bildilər.
Miyanqala yarımadası
Miyanqala yarımadası — Xəzər dənizinin cənub-şərq sahilində İranın Mazandaran ostanı ərazisində yerləşir. Yarımada şərqdən-qərbə doğru 55 km uzanır və Xəzərdə Astrabad körfəzini əmələ gətirir. Minimal eni 800 m, maxsimal eni isə 3,7 km təşkil edir. Miyanqala yarımadası ərazisində Aşurada, Qəzələ-Mehdi və Qəzələ-Samalı kəndləri vardır. Ərazidə qoruq yaradılmışdır. Əsasən bölgədə yaşayan quşlar qorunur. Turistlərin bölgəyə axını quşlar üçün böyük təhlükə hesab edilir. 1668-ci ildə Stepan Razin Miyanqala yarımadasında torpaq və taxtadan divar tikməyi əmr etmişdir. 1669-cu ildə rusların bölgəni tərk etməsi ilə farslar istinadgahı “Orus-qala” olaraq adlandırdılar.
26 iyul 1781-ci ildə Marko Voynoviçin rəhbərlik etdiyi eskadra Astrabad körfəzinə daxil olmuşdur. Voynoviçin əsgərləri 1781-ci ilin sentyabrında Stepan Razinin inşa etdirdiyi istinadgahdan bir qədər aralıda limanın inşasına başlayırlar. Ancaq Voynoviç Ağa Məhəmməd şah Qacara əsir düşür. Astrabad faktoriyası ruslar tərəfindən 1782-ci ildə Aşur adasında təşkil edilmişdir.
Sakarya Universiteti
Sakarya Universiteti — Türkiyənin Sakarya ilində yerləşən universitet.