cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kassini aralığı
right|thumb|Kassini aralığı, "Kassini" zondundan çəkilmiş şəkil. Kassini aralığı — Saturn planetini xarici halqaları arasındakı aralıq. Onun eni təxminən 5000 km-dir. İtalyan və fransız astronomu Jan-Dominik Kassini ( it. Gian Domenic Cassini, fr. Jean-Dominique Cassini; 1625—1712)  tərəfindən 1675-ci ildə kəşf edilmişdir.''' '''
Kassini aralığı incəsənətdə
Stanislav Lem in "Araşdırma" adlı hekayəsində Kassini aralığına tədqiqat məqsədli zondların buraxılması insanlarla robotların birgə ekspedisiyasının əsas məqsədidir. Robotlardan biri qəza törədir və göyərtədəki insanları məhv etmək üçün gəmini Kassini aralığına yönəldir.
Fin bağı
250px|Fin bağı|thumb Fin bağı (Fars dili: باغ فین) İranın Kaşan şəhərində yerləşən bağdır. Məşhur Fin hamamı da bu bağda yerləşir. İddialara görə, Nasirəddin şah Qacar öz dövlətinin baş naziri olan Əmir Kəbiri 1852-ci ildə bu bağda öldürüb. Ərazisi 22 min kvadrat metrdən artıq olan bağ Azərbaycan Səfəvilər dövləti dövründə salınmışdır. Mərkəzi hissədə divarlar, istehkam tikililəri və silindirşəkilli qalalarla əhatə olunan həyət xüsusi diqqət çəkir. Bu bağ İranın İsfahan vilayətində yerləşən ən çox turist cəlb edən tarixi məkan hesab olunur. Belə ki, 2018-ci il novruz bayramında Fin bağı ən çox turist cəlb edən tarixi məkan olmuşdur.
Fin bağı 23 noyabr 1935-ci ildə 238 saylı qeydiyyat nömrəsi ilə İranın yerli əhəmiyyətli tarixi memarlıq abidəsi kimi qeydiyyata alınmışdır. Eləcə də bir neçə il öncə Yuneskonun ümümdünya mədəni irs siyahısına salınmışdır.
Tarixi
Bəzi mənbələrdə bağı tarixi Buveyhilər sülaləsinin hakimiyyəti dövründən başladığını qeyd edirlər. Bu mənbələr fikirlərini əsaslandırmaq üçün 1573-cü ildə bağın tamamilə dağılmasına səbəb olan güclü zəlzələyə işarə edirlər. Bu mənbələrdə qeyd edilir ki, köhnə bağın xarabalıqları yeni bağın bir neçə yüz metrliyində yerləşir və “qədim bağ” adı ilə məşhurdur. Qədim bağ ən çox Elxanilər dövlətinin hakimiyyət dövründə genişləndirilmişdir. Bağda yerləşən tikilinin I Şah Abbas tərəfindən Qiyasəddin Cəmşid Kaşaninin layihəsi əsasında tikildiyi qəbul edilir. Lakin akademik qaynaqlar layihə müəllifinin Şeyx Bəhai olduğunu qeyd edirlər.
Bağın genişləndirilməsi və quruculuq işləri I Şah Səfi və II Şah Abbas dövründə də davam etmiş və kulminasiya nöqtəsinə çatmışdır. Giriş portalın üzərində yerləşən tikililər, Səfəvilərə məxsus yay evi və hamamlardan biri qeyd edilən dövrdə tikilmişdir. Səfəvilər dövlətinin hakimiyyətinin son illərindən Zəndlər sülaləsinin hakimiyyətinə qədər olan dövrdə, əfqan və Nadir şahın hücumları ilə eyni zamanda bağ diqqət mərkəzində kənarda qalmışdır. Kərim xan Zəndin hakimiyyəti dövründə ard-arda bir neçə zəlzələnin baş verməsindən sonra bağ və kompleksə daxil olan binalar restovrasiya olunmuş və “Kərim xanın istirahət otağı” tikilərək kompleksə daxil edilmişdir.
Fətəli şah Qacarın hakimiyyəti illərində bir çox abidələr tikilərək, kompleksə əlavə edilmişdir. Bu gün kompleksə daxil olan digər abidələrin hamısı bu dövrün məhsuludur. Lakin Fətəli şahın ölümü ilə bağa qarşı laqeydlik hökm sürmüş və bir hissəsi məhv olmuşdur.
Pəhləvilərin hakimiyyəti dövründə bağ kompleksinə xüsusi diqqət ayrılmış, “Nizaməddin xəlvətxanası”nın xarabalıqlarının yerində İran Milli Muzeyinin binası, eləcə də kitabxana və hamamlar arasında yeni tikili tikilmiş, bir çox abidələrin üzərində isə yenidənqurma işləri aparılmışdır. Son dövrlərdə də kompleksə qarşı diqqətsizlik onun bəzi hissələrinin yararsız hala düşməsinə səbəb olmuşdur.
Fennoskandiya
Fennoskandiya  — Skandinaviya və Kola yarımadalarını, materik Finlandiya və Kareliyanı əhatə edən coğrafi yarımada.
Etimologiya
Fennoskandiya adı latın dilində olan "Fenniya" (Finlandiya) və "Skandiya" (Skandinaviya) sözlərindən gəlir. Termin ilk dəfə Finlandiya arxeoloqu Vilhelm Remzi tərəfindən 1898-ci ildə istifadə edilmişdir.
Xüsusiyyətlər
Fennoskandiya kristalik qalxanlar üzərində düzənliklərdən və Kaledon qırışıqlığında alçaq və orta dağlıqdan ibarət sahədir. Müasir buzlaşma ocaqları, qədim buzlaşmanın izləri, həmçinin buzlaq gölləri, fyord və şxer tipli sahillər xarakterikdir. İqlimi mülayim soyuqdur. Tayqa, meşə-tundra, tundra, qarışıq meşələr, dağ-tundra qurşaqları var.
Azərbaycan–Mozambik münasibətləri
Azərbaycan–Mozambik münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Mozambik Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1995-cü ilin iyun ayının 20-də qurulmuşdur.
Heyva povidlosu
Heyva povidlosu - heyva püresinin şəkərlə bişirilməsindən alınan qida məhsulu.
Adnan Okla
Adnan Okla  — Suriya radikal islamçısı, Mübariz avanqardın lideri. Təşkilat Suriyada uğursuz islamçı qiyamda iştirak edən Müsəlman qardaşlığına bağlı sünni silahlı qruplaşma idi. O, xüsusilə də Mübarizə avanqardının ən xarizmatik və nüfuzlu siması kimi tanınır.
Erkən həyatı
Atası çörəkçi olan Adnan Okla 5 yanvar 1951-ci ildə Suriyada, Qüneytirə mühafəzəsində orta təbəqə bir ailədə anadan olmuşdur. əyalətində orta səviyyəli ailədə anadan olmuşdur. Okla inşaat mühəndisliyi üzrə təhsil almış, həmçinin Suriya Silahlı Qüvvələrində zabit kimi xidmət etmişdir.
Suriyada islamçı qiyamı
Okla 1981-ci ilin yanvarında Mübariz avanqardın Müsəlman qardaşlığından ayrı bir təşkilat olduğu elan etmiş və Suriya hökumətinə qarşı mübarizəni davam etdirdiyini iddia etmişdir.
Okla Suriya hökumətinə qarşı ümumi üsyanın başlanacağını gözləyərək Həmaya getmişdir.
Müsəlman qardaşlığı ilə əlaqələrini kəsməsinə baxmayaraq, Okla yalnız 1982-ci ilin aprelində Həma qırğınından sonra Mübariz avanqardın lideri vəzifəsindən rəsmi olaraq uzaqlaşdırılmışdır. Müsəlman qardaşlığının siyasi qanadının bir çox liderləri İraqa qaçmışdır. İraq hökuməti bu siyasi liderləri müsbət qarşılasa da, Mübariz avanqardın liderlərinə sığınacaq verməkdən imtina etmişdir. Bəzi məlumatlara görə, Okla 1983-cü və ya 1984-cü illərdə İraqa sığınacaq verilmədikdən sonra gizli şəkildə Suriyaya qayıtmaq istəyərkən həbs edilmişdir. Digər mənbələr onun 1982-ci ildə öldürüldüyünü və ya 1982-ci ilin axırlarında Suriya təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən tutulduğunu göstərir.
Afrika platforması
thumb|right|250px|Afrika platforması dünya xəritəsində. Afrika platforması - Afrikanın Atlas və Kap  istisna olunmaqla əksər hissəsini əhatə edən Kembriyə qədərki platforma. Özülü Nubiya–Ərəbistan, Ahaqqar və başqa qalxanlarda səthə çıxır. Onların arasında Tandenni, Çad, Konqo, Karru və başqa sinklizlər yerləşir. Afrika platformasının şimalı qismən də cənubu kənarları epiplatforma orogenezinə məruz qalmış və Şərqi Afrika dağlıq qurşağı əmələ gəlmişdir. Qurşaq göl və çay dərələrinin inkişaf etdiyi rift-qrabenlər sistemi ilə mürəkkəbləşmişdir.
İtburnu povidlosu
İtburnu povidlosu — itburnu püresinin şəkərlə bişirilməsindən alınan qida məhsulu.
Vsevolod Vorobyov
Vsevolod Mixayloviç Vorobyov — Sovet və Ukrayna pianoçu, pedaqoq, Çaykovski adına Ukrayna Milli Musiqi Akademiyası nın professoru.
Həyatı
Vsevolod Vorobyov 1925-ci il oktyabrın 22-də Gəncə şəhərində anadan olmuşdur, Tbilisi Konservatoriyası nda təhsil almışdır. 1953-cü ildə Çaykovski adına Kiyev Konservatoriyasının xüsusi fortepiano kafedrasında pedaqoji fəaliyyətə başladı və onun bütün yaradıcılıq ömrü orada keçdi.
Svyatoslav Rixter, Dmitriy Başkirov, Tatyana Nikolayeva, Vladimir Nilsen kimi görkəmli pianoçular onun yaxın dostları idilər.
23 iyun 2010-cu ildə Kiyevdə dünyasını dəyişmişdir. Lukyanov qəbirstanlığında dəfn olunmuşdur.
Qazaxıstanda təhsil
1994-cü ildə Qazaxıstanda təxminən 3,5 milyon şagirdin qatıldığı 8,575 ibtidai və orta məktəb (təxminən on birdən on bir sinif), təxminən 222 min şagirdi olan 244 xüsusi orta məktəb var. 1992-ci ildə Qazaxıstanda uyğun uşaqların təxminən 51 faizi 8500-ə yaxın məktəbəqədər müəssisələrdə təhsil alırdı. 1994-cü ildə 272,100 tələbə respublikanın altmış bir ali təhsil müəssisəsinə qəbul edildi. Tələbələrin əlli dörd faizi qazax, 31 faizi ruslar idi.
Qazaxıstanın 1995-ci il konstitusiyasında məcburi, ictimailəşdirilmiş orta məktəb təhsili verilir. Vətəndaşlar ali təhsil müəssisələri üçün yarışırlar. Ölkədə özəl təhsil artır, tələbələrin təxminən 5% -i əsasən özbaşına dövlət nəzarəti altında qalan özəl məktəblərdə oxuyur.
2000-ci ildə Qazaxıstan Hökuməti Qırğız Respublikası və Tacikistan hökumətlərinə və Ağa Xana dünyanın ilk beynəlxalq səviyyədə təsis edilmiş ali təhsil müəssisəsi olan Orta Asiya Universitetini (UCA) yaratmaq üçün qoşuldu. UCA təsis olunan ölkələrin hər birində bərabər ölçüdə və boyda üç kampusa sahib olacaqdır. Qazaxıstan şəhərciyi Jetsu bölgəsindəki Tekeli'de, regional paytaxt Taldykorgan'dan 35 dəqiqə şərqdə və Almatıdan üç saatlıq avtomobildə inşa edilir. UCA Orta Asiyada beynəlxalq səviyyədə tanınan ali təhsil standartını təqdim etmək üçün Ağa Xan İnkişaf Şəbəkəsinin resurslarından faydalanacaqdır. Hal-hazırda Universitetdə qurulan müddətdə Lisans Tədqiqatları Məktəbi və Lisanslı İnkişaf Məktəbi olan Peşə və Davamlı Təhsil Məktəbi (SPCE) fəaliyyət göstərir.
Qazaxıstanda 1999-cu ilə nisbətən kişilər üçün 99,1%, qadınlar üçün 97.7% nisbətinə sahibdir.
Suriyada "Müsəlman Qardaşlığı"
Fəaliyyəti
1950-ci illərdə hərəkatın nümayəndələri Suriya hakimiyyətinə müxalifət olaraq qalaraq parlamentdə yer də qazanmışdılar. "Müsəlman Qardaşlığı"nın Suriya qolu 1970-ci illərin ortalarından əhəmiyyətli dərəcədə radikallaşmışdır. Hərəkatın 1970-ci illərin sonu və 1980-ci illərin əvvəllərində hökumət qüvvələrinə və təşkilatlarına qarşı bir sıra hücumlara görə məsuliyyət daşıdığı qeyd edilmişdir.
Həmada qiyam
1982-ci ilin fevralında "Müsəlman Qardaşlığı" Həmada böyük qiyam təşkil etmişdir. Üsyan prezident Əsədin qardaşı Rifatın komandanlığı altında 8 minlik ordu tərəfindən hava qüvvələri və tank bölmələrinin dəstəyi ilə yatırılmışdır. Bu hadisə Həma qırğını olaraq bilinir. Müxtəlif mənbələrə görə silahlı toqquşmalar zamanı 3 mindən 20 minə qədər insan həlak olmuşdur.
Qiyamın hökumət qoşunları tərəfindən yatırılmasından sonra terrorçuların fəaliyyəti puça çıxmışdır. 1985-ci ildə Adnan Okla və dəstəsinin qalıqları hakimiyyətə təslim olmuşdur. Hərəkatın əsas simaları ölkədən qaçmışdır.
Birinci Dünya müharibəsində qərb cəbhəsi
Qərb Cəbhəsi, Almaniyanın qərbində qalan Avropa torpaqlarında, əsas olaraq Belçika, Fransa və Hollandiyanı əhatə edən cəbhədir.
1914-cü il
Almaniyanın döyüş strategiyası Şliffen planına söykənirdi. Bu plana görə, hərbi səfərbərliyini iki həftədə tamamlayan Fransa 39 günə döyüşdən xaric olunacaq, ardınca Şərq cəbhəsinə qayıdaraq ən az altı həftədə tamamlanacaq Rusiyaya hücum ediləcəkdi. Qərb cəbhəsinin döyüşləri 4 avqust 1914-cü ildə Alman ordusunun Belçikaya hücumu ilə başladı. Amma Belçika ordusu gözlənilməyən bir müqavimət göstərdi. Alman birləşmələri Liq vilayətini planlaşdırdığı kimi 24 saata deyil, 13 günlük mübarizədən sonra ələ keçirib Fransanın içərilərinə doğru irəliləmək məcburiyyətində qaldılar. Fransa torpaqlarına doğru irəliləyən Alman ordusu, Parisə 70 km qalmış Marna çayı sahilində Fransızların sərt müqaviməti ilə qarşılaşdı. 6–12 sentyabr tarixindəki Birinci Dünya Müharibəsinin ən qanlı döyüşlərindən olan Marna döyüşündən sonra Qərb cəbhəsində xətlər bağlanmışdı. Hər iki tərəf səngərlərə yerləşdi və dəfələrlə olunan qarşılıqlı hücumdan heç bir nəticə əldə olunmadı.
1915-ci il
Səngərdən səngərə qarşılıqlı hücumlar 1915-ci il boyu davam etdi. Hər iki tərəf ağır itkilər versə də, önəmli dəyişikliklər olmamışdı. 1915-ci il Qərb cəbhəsi döyüşlərinin ən önəmli tərəflərindən bri də budur ki, ilk dəfə zəhərli qazdan istifadə olunmuşdu.
1916-cı il
Rusiyanın hərbi gücünün zəifləmişolduğunu düşünən Alman Baş Qərargah rəisi Erik von Falkenhayn gücləndirdiyi orduyla Verdendən hücuma başladı. 21 fevral 1916-cı ildə başlayan Verden döyüşü 24 km-lik cəbhə xəttində şiddətli bombardımanla başladılmışdır. Başlanğıcda Fransız ordusunda dağılmalar olsa da, Marşal Peten yeni yollar açdıraraq cəbhəyə daimi olaraq hərbi sursat dəstəyi vermişdi. Fransız topçu batalyonunun daimi və güclü atəşi almanların irəliləməsini çətinləşdirib və sonda qarşısının alınmasında önəmli rol oynamışdır. Birinci dünya müharibəsinin ən qanlı döyüşlərindən olan Verden döyüşündə hər iki tərəfdən cəmi 650 nəfər həlak olmuşdur. Bu döyüş tarixdə "Verden qəssabxanası" adı ilə qalıb.
1917-ci il
1916-cı ildəki müvəffəqiyyətsizlikdən sonra R.G.Nivelli Fransız Ordusu idarəçiliyinə təyin olundu. Nivelli, Fransız ordusunun baş rol oynayacağı bir ümumi əks-hücumla almanları Fransa torpaqlarından çıxarmağı nəzərdə tutan bir döyüş planı təklif etmişdir. Bu plana görə, İngilis ordusu cəbhənin qanadlarından, daha sonra isə Fransız ordusu cəbhənin mərkəzindən hücüm edəcəkdi. Plan barədə İngilis ordusuyla yalnız aprel ayının sonunda razılaşmaya gəlmək olardı. Həmin vaxt Almanlar mərkəzi gücləndirdilər və bir az geri çəkilərək boşaltdıqları ərazini minaladılar. Nəticədə Fransızların hücumu ağır itkilərlə uğursuz olmuşdu.
İyun ayında İngilislərin başlatdıqları hücumlar cəbhə xəttində nəzərə çarpacaq dəyişiklik aratmadı və 250 min itkiylə nəticələndi. General Petenin apardığı hücumlar isə bəzi strateji nöqtələrin ələ keçirilməsi ilə nəticələnmişdir.
1918-ci il
Antanta Dövlətləri üçün 1918-ci ilin ilk aylarındakı əsas problem, ABŞ ordusu qitəyə çatana qədər Almaniyanın Şərq cəbhəsinə yerləşdirdiyi qüvvəyə müqavimət göstərə bilmək idi.
Alman hücumu 21 mart 1918-ci ildə başladılmışdı. Bəzi uğurlarla nəticələnən alman hücumları, Fransız ordusunun tanklarla etdiyi əks-hücumlar nəticəsində dayanmış, daha sonra isə alman ordusu geri çəkilmişdir.
Sentyabr ayında ABŞ ordusunun da qatıldığı bir hərəkat planlaşdırılmışdı. Bu plana görə, Antanta orduları dörd qoldan hücuma keçərək alman cəbhəsinin geri bağlantısını kəsəcəkdi. Müxtəlif səbəblərdən bu məqsədinə çatmamışolmasına qarşı hərəkat Alman Baş Qərargahında döyüşün gələcəyi ilə bağlı ümumi bir ümidsizlik yaratmışdır.
Emil Məmmədov
Emil Məmmədov — Azərbaycanlı peşəkar kikboksçu, 2 qat dünya çempionu, EMT Promosyon proyektinin yaradıcısı. Rusiyada ParaBox fedrasiyasının qurucusu.
Həyatı və karyerası
Emil Məmmədov 11 may 1987-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 7-ci sinfə qədər ümumtəhsil məktəbində oxumuşdur. Sonra Kadet Korpusunda təhsilinə davam etmişdir. Dərbənd Humanitar İnstitutunun qiyabi şöbəsini bitirib. Universiteti bitirdikdən sonra hərbi xidmətini yerinə yetirmişdir. Erkən yaşlarından idmanla məşğul olumağa başlamışdır. Emil dərslərində və karyerasında dəstəyi atası tərəfindən almışdır. Gənclik illərində şəhər çempionu olmuş və ilk uğurunu taekvondoda qazanmışdır. Daha sonra boksla məşğul olmağa başlamışdır. Dinamo klubu çərçivəsində keçirilən yarışlarda iştirak etmişdir. Daha sonra kikboksinqlə məşğul olmağa başlamışdır. 2007-ci ildə 64 kq çəkidə Azərbaycan hərbçiləri arasında çempion olmuşdur. 2008-ci ildə ikinci yeri tutaraq Qafqaz Kubokunu qazandı. 2009-cu ildə Qafqaz çempionu oldu. Daha sonra Rusiya Federasiyasında yaşamaq üçün icazə almışdır. 2011-ci ildə həvəskar karyerasını başa vurdu və ailə səbəbləri ilə üç il rinqə çıxmadı. 2012-ci ildə karyerasına geri döndü. 2014-cü ilin aprelində 70 kq çəki dərəcəsində peşəkar kikboksinq rinqində debüt etdi. Emil Məmmədov "EMT (Emilio Motivation Team)" layihələrin yaratdı. Lipovoy GYM döyüş klubu şəbəkəsinin vitse-prezidenti olmuşdur. Milli Narkotiklə Mübarizə Birliyində bir idman kuratoru olaraq çalışmışdır. Stopnarkotik proqramında iştirak etmişdir. Televiziya çəkilişlərində, radio yayımlarında fəal iştirak etmişdir. Ayrıca, 2015-ci ildə Rusiyada ParaBox federasiyasını qurdu.
8 noyabr 2015-ci ildə Nicholas Kravchuku ikinci turda nokaut etdi.
20 dekabr 2015-ci il tarixində Məmmədov Bolqarıstanlı rəqibi Alexander Novakovu ilk raundun əvvəlində nokauta salmışdır.
NGC 3513
NGC 3513, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kasa bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Elbrus İsayev
Elbrus Saleh oğlu İsayev — Naxçıvan Dövlət Universitetinin rektoru, "Beynəlxalq münasibətlər" kafedrasının dosenti, tarix üzrə fəlsəfə doktoru.
Həyatı
Ailəlidir, iki övladı var.
Fəaliyyəti
•1998–2001-ci ilərdə Naxçıvan Dövlət Universitetinin Gənclər Təşkilatının sədri vəzifəsində çalışmışdır.
•2000–2001-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində redaktor vəzifəsində işləmişdir.
•2000–2008-ci illərdə Naxçıvan Dövlət Universitetinin Azərbaycan tarixi kafedrasında müəllim, baş müəllim vəzifələrində çalışmışdır.
•2008–2012-ci illərdə Naxçıvan Dövlət Universitetinin Beynəlxalq münasibətlər və xarici dillər fakültəsinin "Beynəlxalq münasibətlər" kafedrasında baş müəllim vəzifəsində çalışmışdır.
•2008–2012-ci illərdə Naxçıvan Dövlət Universitetinin Magistratura üzrə dekanı vəzifəsində çalışmışdır.
Afrika mədəniyyəti
thumb|right|250px|Afrika mədəniyyətin təmsil edən və [[Afrika rəqslərində geniş istifadə olunmuş Qabon maskası.]] Afrika mədəniyyəti — XIX əsrin sonunadək Afrika xalqlarının incəsənəti lazımınca öyrənilməmişdir. Benin İngiltərə tərəfindən 1897-ci ildə zəbt edildik dən sonra xeyli miqdarda tunc və fil sümüyündən ibarət kolleksiya əldə edilmişdi. XX əsrin əvvəllərində Fro Benius Afrika incəsənətini elmi cəhətdən öyrənməyə başladı. Dövrümüzədək çatmış petro-qliflər və qayaüstü rəngkarlıq Cənubi Afrikada Əjdaha drında Ukhalambada Lesotoda, Namibiyada Brandberq və Tvifelfonteyn, Botsvanada Teodilo, Zimbabvedə Matopos, Malavidə Dedza-Çonqoni, Zambiyada Kasama; Tanzaniyada Kondoa-İranqi, Mozambikdə Manika əyaləti; Əlcəzairdə Böyük Səhra Atlası, Tell-Atlas, Tassilin-Adcer, Malidə Adrar-İforas ən qədim incəsənət nümunələridir.
Elbrus İsayev
Fəaliyyəti
•2012-ci ildən Naxçıvan Dövlət Universitetinin Beynəlxalq münasibətlər və xarici dillər fakültəsinin "Beynəlxalq münasibətlər" kafedrasının dosenti vəzifəsində elmi-pedoqoji fəaliyyətini davam etdirir.
Afrika mədəniyyəti
Cənubi Afrikanın ən qədim qayaüstü təsvirləri 27,5 min il əvvələ, sonuncuları isə 20 əsrin əvvəllərinə aiddir. Təsvirlər, əsasən, Cənubi Afrikanın cənub-şərqində, cənubunda və cənub-qərbində, petro-təsvirlər yaranmış, kompozisiya mürəkkəbləşmiş, nəqlilik inkişaf etmişdir. İnsan və heyvan fiqurları düzxətli və əyrixətli üslubda işlənmişdir. Bəzi fiqurlar şərti işarə səciyyəsi daşıyır. Təsvirlər Liviya və ərəb yazıları ilə müşayiət olunmuşdur. Ən qədim heyvan təsvir ləri birrənglidir, sonradan iki və çoxrəngli, sxematikləşən Səyyar ovçuluq və yığıcılıqla məşğul olan xalqlarda, Şərqi və Cənubi Afrikanın maldarlıq və əkinçiliklə məşğul olan xalqları ara sında kiçik əşyalar (dəvəquşu yumurtaları və s.), fiqurlu keramika, dəri maskalar və qalxanlar üzərində naxışvurma sənəti geniş yayılmışdır. Tropik Afrikada kalebasların düzəldilməsi, hörmə və toxuma sənətləri inkişaf etmişdir.
Elbrus İsayev
Fəaliyyəti
•2013-cü ildə Naxçıvan Özəl Universiteti Humanitar elmlər kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
•2014–2018-ci illərdə "Naxçıvan" Universiteti İdarəetmə fakültəsinin dekanı vəzifəsində çalışmışdır.
•2014–2018-ci illərdə "Naxçıvan" Universiteti Beynəlxalq münasibətlər kafedrasının dosenti vəzifələrində çalışmışdır.
•2014–2018-ci illərdə "İstedad-XXI əsr" MMC-nin təsisçisi və direktoru olmuşdur.
•2018–2019-cu illərdə Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun rektoru vəzifəsində çalışmışdır.
•2019-cu ildən Naxçıvan Dövlət Universitetinin rektoru təyin edilmişdir.
Təltifləri
•2019-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyevin Sərəncamı ilə "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı ilə təltif edilmişdir.
•2019-cu ildə Azərbaycan Respublikası Təhsil nazirinin əmri ilə "Bakı Dövlət Universitetinin 100 illiyi (1919–2019)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı ilə təltif edilmişdir.
•1997-ci ildə Naxçıvan Dövlət Universiteti Elmi Şurasının qərarı ilə Heydər Əliyev adına təqaüdə layiq görülmüşdür.
•2001-ci ildə təhsil sahəsindəki uğurlarına görə Naxçıvan Muxtar Respublikası Gənclər, İdman və Turizm Nazirliyi və YAP Gənclər Birliyi tərəfindən "İlin ən yaxşı gənci" adına layiq görülmüşdür.
•2007-ci ildə Gənc nəslin təlim-tərbiyəsi sahəsində səmərəli fəaliyyətinə və Naxçıvan Dövlət Universitetinin 40 illik yubileyi münasibətilə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Fəxri fərmanı ilə təltif olunmuşdur.
•2008-ci ildə Azərbaycan Həmkarlar İttifaqı Konfederasiyası İcraiyyə Komitəsinin qərarı ilə yubiley medalı ilə təltif olunmuşdur.
•2012-ci ildə Sosial şəbəkələrdə fəallığına, Naxçıvan tarixinin tədqiqi və təbliğinə görə təltif olunmuşdur.
Üzvü və rəhbəri olduğu elmi qurum, nəşr və təşkilatlar
2020-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyası Naxçıvan Muxtar Respublika Təşkilatının İdarə Heyətinin üzvüdür.
2020-ci ildən Naxçıvan Muxtar Respublikası Basketbol Federasiyasının sədridir.
2019-cu ildən Naxçıvan Dövlət Universiteti Elmi Şurasının sədridir.
2019-cu ildən Naxçıvan Dövlət Universiteti "Elmi Əsərlər" jurnalının baş redaktorudur.
2018–2019-cu illərdə Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu Elmi Şurasının sədri olmuşdur.
2018–2019-cu ildən Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu "Elmi Əsərlər" jurnalının baş redaktoru olmuşdur.
2014–2018-ci illərdə "Naxçıvan" Universiteti Elmi Şurasının üzvü olmuşdur.
2014-cü ildən "Naxçıvan" Universiteti "Elmi Əsərlər" jurnalının redaksiya heyətinin üzvüdür.
2012-ci ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür.
1997–2012-ci illərdə Naxçıvan Dövlət Universiteti Elmi Şurasının üzvü olmuşdur.
Kitablar
150px|thumb|left 250px|thumb|right
'''1. Böyük İpək yolu və Naxçıvan. (Monoqrafiya)'''
Monoqrafiyada Böyük İpək yolunun xalqların, ölkələrin tarixi, mədəni-iqtisadi həyatında oynadığı roldan və bu yol üzərində yerləşən Azərbaycanın qədim və orta əsrlər dövründə ticarət və diplomatik əlaqələrindən bəhs olunur. Monoqrafiyada əsas tədqiqat obyekti olaraq qədim Azərbaycan ərazisi olan Naxçıvan götürülmüşdür. Əsərdə Naxçıvan Böyük İpək yolu üzərində əhəmiyyətli məntəqə kimi öyrənilmiş, bölgədə bu yola xidmət edən bir sıra tarixi abidələr ilk dəfə tədqiq olunaraq elmi dövriyyəyə daxil edilmişdir. Əsər geniş oxucu kütləsi və elmi tədqiqat aparan şəxslər üçün nəzərdə tutulur.
150px|thumb|left
2. V–XV əsrlər beynəlxalq ticarət və Azərbaycan
(Magistr hazırlığı üçün dərs vəsaiti)
Dərs vəsaitində Azərbaycan diplomatiya tarixinin mühüm tərkib hissəsi olan beynəlxalq ticarət əlaqələrindən bəhs olunur. Xronoloji çərçivə olaraq V–XV əsrləri əhatə edən dərs vəsaitində mövzunun vəzifələri, Azərbaycanın beynəlxalq ticarət mövqeyinin mahiyyəti, eyni zamanda ticarət əlaqələri nəticəsində formalaşmış mədəni münasibətlərin tarixi kimi məsələlər öz əksini tapmışdır. Vəsait magistrantlar, ali məktəb müəllimləri və gənc tədqiqatçılar üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Freeware
Freeware (ingilis dilindən tərcümədə Free və Software sözlərindən əmələ gəlib). Freeware kompüter proqram təminatının bir növüdür. Bu tip proqramlar müəllif tərəfindən pulsuz olaraq internetdə paylaşılır və gəlir qazanmaq məqsədi daşımır.
Alessandro Kostakurta
Alessandro Kostackurta — İtaliyalı keçmiş futbolçu. İtaliyanın "Milan" klubunda və İtaliya milli komandasında mərkəz və cinah müdafiəçisi kimi çıxış edib.
Oyunçu karyerasını başa vurduqdan sonra bir mövsüm "Mantova" klubunu çalışdırıb, Sky Sport Italia telekanalında aparıcı işləyib, 1 fevral 2018-ci ildən İtaliya Futbol Federasiyasının (FIGC) vitse-komissarı seçilib.
Jives gölü
Jives gölü (Jezioro Żywieckie), həmcinin Jives su anbarı olaraq tanınır (Żywiecki Zbiornik Wodny) və ya Tresna su anbarı (Zbiornik Wodny Tresna) — Polşanın Jives şəhəri yaxınlığında, Sola çayının yatağında təşkil olunmuş su anbarı. Su anbarı Kiçik Beskidlər silsiləsi ilə Jives çökəkliyi arasında yerləşir. 1966-cı ildə bir neçə kəndin su altında qalması ilə təşkil olunmuşdur: Zajeçe, Tresna, Zadzele və Starı-Jives.
Coğrafiyası
Gölün əsas göstəriciləri:
Su anbarının normal ölçülərdəki göstəriçiləri:
Jives su anbarı Sola çayının qarşısına atılan bənd sayəsində meydana gəlmişdir. Bəndin uzunluğu 310 m, hündürlüyü 39 metrdir.
İstifədə edilməsi
Bənd 21 МВт enerji verən SES bir hissəsini təşkil edir. Çayın anbara gətirdiyi lil sayəsində su anbarının həcmi 70 il ətrzində 50% azalmışdır. 2015-ci ildə quraqlıq səbəbindən su anbarının səviyyəsi 2 metrə qədər azalmışdır. Bu isə su anbarının dibini daha yaxşı görməyə imkan vermişdir.
Tahir Abasov
Tahir Dadaş oğlu Abasov (d. 15 mart 1975; Xaçmaz, Azərbaycan - ö. 1993; Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, I Qarabağ müharibəsinin şəhidi.
Həyatı və hərbi xidməti
1993-cü ildə hərbi xidmətə yollanan Tahir Abasov, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri qismində I Qarabağ müharibəsinin bir sıra döyüşlərinə qatıldı. O, 1993-cü ildə şəhid oldu.
Əmin Abid Gültəkin
Əhmədov Əmin Mütəllib oğlu — tənqidçi, ədəbiyyatşünas, şair. 1934-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
thumb|Əmin Abid GÜLTƏKİN|left|307x307px
Əmin Abid Gültəkin 1898-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. İlk təhsilini burada almışdır. Türkiyəyə səfər etmişdir (1919). Türkiyədə pedaqoji məktəbi bitirdikdən sonra İstanbul Universitetinin ədəbiyyat fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir (1919–1926). İlk gənclik dövründən sərbəst və heca vəznində şeirlər yazmışdır. "Yeni Qafqaz", "Azəri-türk", "Odlu yurd" və digər jurnallarda Gültəkin təxəllüsü ilə dərc etdirdiyi şerlərində Azərbaycan Milli Demokratik Cümhuriyyətinin bolşevik ordusu tərəfındən vəhşicəsinə işğalına, Sibirə sürgünlərə, təqib və təhqirlərə qarşı etirazla yanaşı, sabaha — üç rəngli ay-ulduzlu bayrağın müstəqil Azərbaycan üzərində dalğalanacağı günə inamı güclü idi. Ona görə də mühacirətdə yaşayan Azərbaycan gənclərinin konfrans və toplantılarında oxunmuş, hamını birliyə, mübarizəyə ruhlandırmışdır. Onun Türkiyədə qələmə aldığı şeirlər siyasi mühacirlərin köməyi ilə "Buzlu cəhənnəm" adı altında ayrıca kitabda nəşr edilmişdir. 1919-cu ildə Azərbaycana qayıtmış, Bakı Dövlət Universitetində çalışmışdır. Tələbəlik dövründə "Azərbaycan türklərinin ədəbiyyat tarixi" monoqrafik əsərini qələmə almışdır. Təhsildən sonra doğma Bakıya qayıtmış, burada qəzet və jurnallarda müasir və klassik ədəbiyyata, şifahi xalq yaradıcılığına dair ədəbi-elmi məqalələrlə çıxış etmişdir. Azərbaycan Proletar Yazıçıları Cəmiyyəti nəzdində açılan ədəbiyyat seminariyasında müəllimlik etmişdir. Eyni zamanda Bakı darülfununda, eləcə də Bakı maarif evi ədəbiyyat dərnəyində "Oğuznamə", "Azərbaycan ədəbiyyatının başlanğıcı" mövzusunda məruzələr etmişdir (1927–1928).
1937-ci il cəza tədbirlərinin qurbanı olmuşdur.thumb|305x305px| Gültəkinin İstanbulda nəşr olunmuş kitabı, 1948
Şərqi Avropa düzənliyi
Şərqi Avropa düzənliyi və ya Rus düzənliyi — Şərqi Avropada geniş düzənlik, Avropa düzənliyinin bir hissəsi.
Düzənlik Baltik dənizi sahillərindən Ural dağlarına, Barens və Ağ dənizlərdən Qara, Azov və Xəzər dənizlərinə qədər uzanır. Şimal-qərbdə Skandinaviya dağları, cənub-qərbdə Sudet və Mərkəzi Avropanın digər dağları, cənub-şərqdə Qafqaz, qərbdə isə Visla çayı düzənliyin şərti sərhəddi rolunu daşıyır.
Dünyanın ən böyük düzənliklərindən biridir. Şimaldan cənuba düzənliyin ümumi uzunluğu 2,5 min kilometrdən çox, qərbdən şərqə isə 1 min kilometrdir.
Belarus, Latviya, Litva, Estoniya və Moldova tamamilə, Rusiya, Qazaxıstan, Ukrayna, Finlandiya, Polşa və Rumıniya isə qismən düzənlik ərazisində yerləşir.
Xüsusiyyətləri
Şərqi Avropa düzənliyi platforma bünövrəsi üzərində qədim düzənlikdir. Şimal-qərbində qədim buzlaşma izləri qalmışdır. Şimalda tundra, cənub-şərqində səhra və yarımsəhra var. Meşə və çöl landşaftı üstündür.
Ömər Lütfi Argeşo
Ömər Lütfi Argeşo — Türk əsgəri və siyasətçisi.
Hərbi fəaliyyəti
Hərbi Akademiyanı bitirdikdən sonra Hamburqda Hərbi Məktəbə getdi. 2 fevral 1901-ci ildə oranı leytenant rütbəsi ilə bitirdi. Hərbi Akademiyadan 4 yanvar 1904-cü ildə kapitan rütbəsi ilə məzun oldu. 1909–10911-ci illərdə Almaniyada hərbi təlimlərdə iştirak etdi. Alman dilini öyrəndi.
Hərbi fəaliyyətinə 2 fevral 1901-ci ildə başladı və 18 may 1914-cü ildə bitirdi. Lakin Birinci Dünya müharibəsinin başladığı ərəfədə o, 16 oktyabr 1914-cü ildə yenidən hərbi fəaliyyətinə davam edərək 65-ci alayın tabur komandiri vəzifəsinə təyin edildi.
1916-cı il mayın 14-də 23-cü Hərbi Komandanlığa təyin edildi. 22 oktyabr 1918-ci ildə döyüş şəraitində əsir götürüldü. 1919-cu ildə Yunanıstanın işğalının əvvəllərində Salehlidə, daha sonra isə Afyonqarahisarda yerləşən 23-cü şöbənin komandiri oldu.
17 mart 1920-ci ildə İstanbula geri döndü və daha sonra isə 27 may 1920-ci ildə Kuva-yi Milliyeyə qatıldı.
Siyasi fəaliyyəti
Türkiyə Böyük Millət Məclisinin I dövründə Afyonqarahisarın millət vəkili oldu. II İcraiyyə Komitəsinin nümayəndəliyində vəzifə sahibi olmuşdur. 10 avqust 1923-cü ildə ordudan təqaüdə çıxdı.
Cümhuriyyətin elan edilməsindən sonra siyasi fəaliyyətini sona yetirərək təqaüdə çıxdı. 16 noyabr 1942-ci ildə vəfat etdi.
Maksimian
Mark Avreli Valeri Maksimian Herkuli, Roma tarixşünaslığında daha çox Maksimian Herkuli — 285–305-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Roma imperatoru, 306–308 və 310-cu illərdə qəsbkar.
İlliriyalı bir kəndlinin oğlu olmuş, hərbi xidmətə getmişdir. Diokletian 285-ci ildə Maksimianı sezar elan etmiş, 286-cı ilin avqustunda isə Roma imperiyasının qərbinə komandanlığını ona təhvil vermiş, onu həmimperator elan etmişdir. Maksimian 285-ci ildə Qalliyada baqaudların üsyanını yatırtmış, Reyndə german tayfalarının hücumunu dəf etmişdir. 293-cü ildə Diokletian öz hakimiyyətini möhkəmləndirmək üçün tetraxiya tətbiq etmiş, Maksimian isə öz ögey qızı ilə evlənən I Konstansini seçmiş, Qalliya və Britaniya üzərində nəzarəti ona vermişdir. Maksimian Afrikadakı mavr tayfalarının üsyanlarını yatırtmış, Diokletianla birlikdə Reyn və Dunayda germanlara qarşı uğurla vuruşmuşdur. Maksimian Diokletian tərəfindən başladılan xristianlara qarşı təqibləri dəstəkləmişdir. Onun əsas qurbanları orduda xidmət edən və qurban verməkdən imtina etdikləri üçün nizam-intizamı pozduğu hesab edilən xristianlar idi. 305-ci ildə taxtdan əl çəkmişdir.
Nəsrulla Nəsrullayev
Nəsrulla Hidayət oğlu Nəsrullayev — Azərbaycan ictimai-siyasi xadimi və alimi, Azərbaycan SSR yüngül sənaye naziri (1975–1978) və Azərbaycan SSR rabitə naziri (1969–1975).
Həyatı
Nəsrulla Nəsrullayev 1920-ci ildə anadan olmuşdur. 1927-ci ildə təhsilinə başlayaraq əvvəlcə Bakı şəhərində 9 nömrəli məktəbdə, sonra isə Azərbaycan Sənaye Politexnikumunun elektrik texnikası şöbəsində, Azərbaycan Sənaye İnstitutunun energetika şöbəsində təhsil almış və buranı 1941-ci ildə bitirmişdir. Texnika elmləri namizədi, dosent olmuşdur.
Nəsrulla Nəsrullayev əmək fəaliyyətinə 1936-cı ildə tələbə olarkən başlamış, Azərbaycan Energetika İdarəsi sistemində növbətçi texnik vəzifəsində işləmişdir. Xəzər Neftdaşıma Gəmiçiliyi İdarəsinin fabrik-zavod məktəbində və Bakı Neft Maşınqayırma texnikumunda pedaqoji fəaliyyət göstərmiş, müəllimlik etmişdir. 1941–1944-cü illərdə zavodda mühəndis, sex rəisi, baş energetik vəzifələrində işləmişdir. 1945–1947-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin əvvəlcə elektrik stansiyaları və elektrik sənayesi şöbəsində, sonra isə neft sənayesi şöbəsində təlimatçı olmuşdur.
1947–1960-cı illərdə Nəsrulla Nəsrullayev Bakı elektrik maşınqayırma zavodunun direktoru olmuşdur. 1960–1961-ci ildə Azərbaycan SSR Xalq Təsərrüfatı Şurasının Elektrotexnika Sənayesi İdarəsinin rəisi təyin edilmiş, 1961–1966-cı illərdə Azərbaycan KP Bakı Şəhər Komitəsinin birinci katibi işləmişdir. 1966–1969-cu illərdə isə Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsi sədrinin müavini, 1969-cu ildən 1975-ci ilə kimi Azərbaycan SSR rabitə naziri, 1975-ci ildən ömrünün son günlərinədək Azərbaycan SSR yüngül sənaye naziri olmuşdur.
Nəsrulla Nəsrullayev uzun sürən ağır xəstəlikdən sonra 26 aprel 1978-ci ildə vəfat etmişdir. 27 apreldə Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.
Nəsrulla Nəsrullayev Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyat naziri və Hesablama Palatasının ilk sədri Namiq Nəsrullayevin atasıdır.
Xatirəsi
1999-cu ildə haqqında "Nəsrulla Nəsrullayev" filmi çəkilmişdir.
19 oktyabr 2005-ci ildə Azərbaycan Prezidenti tərəfindən Nəsrulla Nəsrullayevin xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə yaşadığı binaya xatirə lövhəsinin vurulması haqqında sərəncam imzalanmışdır. 1 aprel 2006-cı ildə xatirə lövhəsinin açılışı olmuşdur.
Suriyada islamçıların üsyanı
Suriyada islamçıların üsyanı ("Müsəlman Qardaşlığı" üsyanı) — 1976–1982-ci illərdə Suriyada baş vermiş, əsasən "Müsəlman Qardaşlığı" təşkilatının üzvləri olan islamçı sünnilər tərəfindən bir sıra silahlı etirazlar. İslamçıların hücumları əsasən hakim Bəəs Partiyasına, eləcə də nüseyri müsəlmanlarına qarşı yönəlmişdir. Ölkə prezidenti və dövlətin bir çox məsul şəxsləri, o cümlədən Bəəs Partiyası, Suriya təhlükəsizlik xidmətlərində vəzifəli şəxslər bu icmanın nümayəndələri idi. Üsyanın ən tanınan epizodu hökumət qoşunlarının Həma şəhərinə basqın etməsi idi. Hadisə nəticəsində müxtəlif hesablamalara görə 2 mindən 40 minə qədər insan həlak olmuşdur.
"Müsəlman Qardaşlığı" ilə Bəəs arasında ilk toqquşmalar sonuncunun 1963-cü il dövlət çevrilişi nəticəsində hakimiyyətə gəlməsindən az sonra başlamışdır. 1964-cü ildə ölkədə "Müsəlman Qardaşlığı"nın fəaliyyəti qadağan edilmişdir.
1976-cı ildə Suriyanın Livanı işğal etməsindən qısa müddət sonra yüksək rütbəli nüseyri suriyalılara qarşı bir sıra sui-qəsdlər baş vermişdir. Hökumət qətllərdə "Müsəlman Qardaşlığı"nı günahlandırmışdır. "Müsəlman Qardaşlığı"nın üzvləri 1979-cu ildə Hələbdəki hərbi akademiyada onlarla nüseyri kursantları öldürmüşdür. Bu hadisələr Bəəs və nüseyrilərə qarşı yönəlmiş genişmiqyaslı terror fəaliyyətinin başlanğıcı idi. Təkcə Hələbdə 1971–1981-ci illər arasında əksəriyyəti nüseyri və Bəəs üzvləri olan 300 nəfər öldürülmüşdür.
1980-ci ilin martında kütləvi küçə etirazları dalğası bütün Suriyanı bürümüşdür və bu aksiyaların çoxunda polislə toqquşmalar baş vermişdir. Nümayişlərdə həm islamçılar, həm də sekulyar təşkilatlar iştirak etmişdi. Hakimiyyət etirazları zirehli texnika və helikopterlərin dəstəklədiyi qoşunların köməyi ilə yatırmışdır.
Mühafizəkar və islamçı hisslərin əsas qalası Həma şəhəri idi. 1982-ci ildə hökumət qoşunları əhalisi qiyam qaldıran şəhəri ələ keçirmişdir. Həmanın ələ keçirilməsindən sonra Müsəlman Qardaşlığı"nın fəaliyyəti tədricən dayanmışdır.
Nağı Həşimov
Həyatı
Nağı Həşimov 1998-ci il avqustun 20-də Gəncə şəhərində anadan olub. 2005-2013-cü illərdə Gəncə şəhər İ.Qayıbov adına 1 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb. 2013-2015-ci illərdə Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseydə orta təhsilini davam etdirib. 2015-ci ildə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinə qəbul olub. 2019-cu ildə ali hərbi məktəbi “yerüstü artilleriya bölmə, hissə və birləşmələrin döyüşə tətbiqi” (Mülki ixtisası: Xüsusi təyinatlı texnika və sistemlər) ixtisasıyla bitirib.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Nağı Həşimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Nağı Həşimov sentyabrın 29-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Gəncə şəhərinin Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nağı Həşimov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nağı Həşimov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Salankamen Döyüşü
Salankamen döyüşü — Osmanlı ordusu ilə Habsburq ordusu arasında 9 avqust 1691-ci ildə meydana gələn və Osmanlı Müqəddəs İttifaq döyüşlərinin bir hissəsi olan müharibədir.
Döyüşün inkişafı
Sədrəzəm olan Köprülü Fazil Mustafa Paşa Avstriya üzərinə hərbi səfərə 15 iyun 1691-ci ildə Ədirnədən başladı.Ordu başında Sofiyaya yaxınlaşanda Sultan II-ci Süleymanın ölüm xəbərini və padşahlıq taxtına balaca qardaşı II-ci Əhmədin çıxdığı xəbərini aldı.Yeni padşah möhürü humayununu Sofiyaya göndərib Fazıl Mustafa Paşanı sədrəzəm və sərdari-əkrəm olaraq vəzifələrində saxlamışdır.
Fazil Mustafa Paşa Sofiyadan keçib Belqrada çatanda bir döyüş məclisi qurub ordu və dövlət adamları ilə müşavirə keçirdi. Krım xanın qubernatorları və ya onun nümayəndələri və bir neçə əyalət qüvvələrinin komandirləri olan yox idi, çünki bu müharibə şurası hələ Belqrada çatmamışdı. Müşavirə üzvlərinin əksəriyyəti ordunun Belqradda qalmasını və Krım xan ordusunu və əyalət qoşunlarını gözləmələrini istədi. Ancaq Sədrəzəm bu qərara qulaq asmadı və ordunu Belqrad yaxınlığındakı Sava çayı üzərində qurulan körpüdən Zemun tərəfinə keçirdi.
Təxminən 100.000 nəfərlik Avstriya ordusu Baden Margravenın Lüdviq Vilhelm komandanlığı altında Varadinin yaxınlığında idi.Fazıl Mustafa Paşa komandanlığı altında olan Osmanlı ordusu Salisamen (Szalankamen) palankası ilə Varadin arasında, Belqraddan 60 km şimal-qərbdə və Karlofçanın cənub-şərqində, Tisza çayının Dunayla qarışdığı əraziyə yerləşdirdi. Ancaq Krım qüvvələri hələ də yolda idi və Osmanlı ordusuna qoşulmamışdılar. Burada Krım qüvvələrinin gəlib orduya qoşulmasını gözləmək istədi.
Avstriya ordusunda yüksək güclü piyada və döyüş silahları var idi, Osmanlı ordusu isə say baxımından üstün idi. Bu vaxt, Krım xanının ordusu Osmanlı ordusu ilə birlikdə müharibəyə qoşulmaq üçün irəliləyirdi.
Fazil Mustafa Paşa üst səviyyə komandirlərin sözünü dinləyərək Kırım Tatar ordusunu və köməkçi qüvvələri gözləmədən mövqelərindən hücuma keçmək istədi. Osmanlı qüvvələri Dunayda ələ keçirdikləri 800 qayıq dolusu düşmən ərzağını yandırdılar. Şahzadə Lüdviq, hərbi ərzaq çatışmazlığına baxmayaraq, Varadin yolunun bağlandığını nəzərə alaraq dərhal döyüşə başlamağa razı oldu. Toqquşmalar 1691-ci il avqustun 19-da günortadan sonra başladı.Güclü toqquşmalar nəticəsində Avstriya ordusunun ilk parçalanmalar başladı.Avstriya ordusu son böyük hücum cəhdini etdi və 30.000 əsgərlə Osmanlı ana xəttinə hücum etdi. Bu münaqişə tarazlıq içində davam edərkən, mərkəzə hücum edən Avstriya qüvvələrinə qarşı hərbçiləri cəsarətləndirmək üçün irəli gələn Mustafa Paşa, alnından bir güllə alaraq şəhid oldu. Bu, Osmanlı xətlərinin dağılmasına səbəb oldu. Habsburq qüvvələri Osmanlı ordusunun sarsıldığını gördü və hücuma başladı. Sədrəzəm olmadan qalan Osmanlı ordusu parçalandı və geri çəkildi.
Osmanlı ordusunun ağırlığı avstriyalıların əlinə keçdi. Krım xan müharibə yerinə gələndə dağılmış Osmanlı ordusu ilə qarşılaşdı. Bütün axtarışlara baxmayaraq, Fazil Mustafa Paşanın cəsədi tapılmadı.
NGC 6534
NGC 6534, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. NF tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ölüm gəmisi (film, 1980)
Ölüm gəmisi  — Elvin Rakoff tərəfindən 1980-cı ildə çəkilən filmdir. Filmin premyerası ABŞ, Kanada, Avstraliya, Fransa və Yaponiya ölkələrinin teatr səhnələrində 1980-cı ildə, Türkiyədə isə 1982-ci ildə verilmişdir. Filmin büdcəsi qiymətləndirməylə $4,500,000 Kanada dollarıdır. Bu isə təxminən $4.121.550 ABŞ dollarına bərabərdir.
Məzmun
İkinci dünya müharibəsinin sonu. Səyahət gəmisi başqa gəmi ilə toqquşduqdan sonra suya qərq olur. Dənizçi olan Trevor Marşall, ailəsi və Kapitan Aşland gəmidən xilas olub, hərəkət halındakı başqa gəmiyə sığınırlar. Həmin gəmidə birdənədə olsun adam tapmırlar. Gəmidəki bütün mexanizmlər öz-özünə işləyir. Lakin Bu gəmiyə sığınanlar qısa müddətdə təhlükənin sona çatmadığını başa düşürlər. Bu gəmi daha əvvəl Üçüncü Reyxin Dəniz Qüvvələri olan Kriqsmarinə xidmət etmiş işgəncə gəmisi və toplama düşərgəsidir. Gəminin içində qarabasmalar var və gəmi qurban axtararkən səyahət gəmisinə qəsdlə toqquşmuşdur...
Cura te ipsum
Cura te ipsum (özün özünü müalicə et; ing. Physician, heal thyself) ifadəsi Latın dilində olsa da ona ilk olaraq Luka İncilində rast gəlinir. Luka (yevangelist) özü də yəhudilər tərəfindən həkim olaraq tanınırdı. Tarixçilərin açıqlamalarına görə, ifadə hələ İsanın peyğəmbər kimi qəbul edilmədiyi dövrdə Nazaret əhalisi tərəfindən onu tənqid etmək məqsədilə işlədilirdi.
İfadənin yaranması
Luka 4:23. Və o dedi: "Şübhəsiz ki siz mənə bu sözləri deyəcəksiniz:'Həkim, əvvəlcə özünü sağalt' - yəni, 'Kapernaumda göstərdiyin möcüzələri öz doğma şəhərində də göstər.'" İfadənin latın versiyası olan Cura te ipsum Stridonlu İyeronim tərəfindən hazırlanmış İncilin latın tərcüməsi olan Vulqatadan sonra məşhurlaşmışdı və daha geniş olan Medice, cura te ipsumun qısaltması idi. Bəzi fərziyyələrə görə bu məsəl peyğəmbər xaça çəkilən zaman hələ də ona inanmayan, lağ edən insanların təhqirlərinin əks sədasıdır.
Qədim yunan dramaturqu Esxilin Zəncirlənmiş Prometey əsərində ifadənin oxşar forması mövcuddur. Xor Prometeyə səslənir: Xəstələnmiş pis bir həkim kimi / Ümidsizsən və tapa bilmirsən / Ki hansı dərmanlarla sən özünü sağalda bilərsən.
Tümən (pul vahidi)
Tümən (və ya "toman"),  — İran İslam Respublikası nın rəsmi pul vahidi.
Etimologiya
Fars dilindəki تومان‎ (tumân) sözü, qədim türk və ya monqol dilində "on minlik" mənasına gələn түмэн (tümen) sözündən keçmişdir. Qədim monqol-tatar hərb sistemində 10 min əsgərdən ibarət ordu birləşməsinə tümən deyilmişdir.
Tarix
XVII əsrdən 1927-ci ilə qədər Qacar hakimiyyəti dönəmində İran ərazində rəsmi pul vahidi tümən adlandırılmışdır. Bir tümən 10 min dinara bərabər olub.
Əskinaslar İran İmperiya Bankı tərəfindən dövriyyəyə buraxılıb.
1932-ci ildə İranda pul islahatları aparılıb və tümən 1:10 nisbətində İran rialına dəyişdirilib. 2020-ci ilə qədər dövlət valyutasının adı rial olsa da, pərakəndə ticarətdə qiymətlər bir qayda olaraq tümənlə göstərilmiş və xalq arasında da pulun adı tümən olaraq qalmağa davam etmişdir. Güman edilir ki, bu, rahatlıq üçün edilmiş və hesablamalarda əlavə sıfırı atmağa imkan vermişdir.
Atom bombalarının dağıdıcı təsirləri
right|400px|thumb|Nevada ([[1953)]] Radiasiya kosmosda saniyədə 200.000 km-ə yaxın sürətlə hərəkət edən qamma şüaları, neytronlar, elektronlar və daha bir neçə subatom zərrəciklərdən ibarətdir. Bu zərrəciklər insan bədəninə asanlıqla təsir edir və bədəndəki hüceyrələrə zərər verir. Bu zərər ölümcül xəstəliyin – xərçəngin ortaya çıxmasına səbəb ola bilər və ya çoxalma hüceyrələrinə təsir edə bilər. Bu da gələcəkdə genetik dəyişikliyə gətirib çıxarır.
Bütün dünya İkinci Dünya Müharibəsində Xerosima və Naqasakiyə atılan atom bombalarının nə qədər böyük qüvvəyə malik olduğunun şahidi olub. Atılan hər iki bomba yüz minlərlə insanın həyatına son qoyub, bir çox insanda isə bir ömür boyu bərpa olunmayan fiziki qüsurlara gətirib çıxarıb.
Bir neçə saniyə ərzində yüz minlərlə insanın ölməsinə səbəb olan atomun daxilindəki bu böyük gücün necə ortaya çıxdığını araşdıraq.
Nüvə partlayışı enerjisinin təqribən 50% – zərbə dalğasının, 35% –işıq şüalanmasının, 10% – ərazinin radioaktiv çirklənməsinin, 4% – nüfuzedici radiasiyanın və   1% – elektromaqnit impulsunun yaranmasına sərf olunur.
Partlayış anı
sağ|thumb|200px|ABŞ tərəfindən 1951-ci ildə Nevada da həyata keçirilmiş olan atom bombasının test anı.
Bir atom bombasının Xerosima və Naqasakidə olduğu kimi 2.000 metr yüksəklikdə partladığını fərz edək. İlk nüvəni parçalayan neytron kütlə daxilində zəncirvari reaksiyalar meydana gəlir. Yəni, ilk parçalanan nüvədən çıxan neytronlar başqa nüvələrlə toqquşur və bu nüvələri də parçalayır. Beləliklə, bütün nüvələr sürətlə zəncirvari şəkildə parçalanır və çox qısa zaman ərzində böyük partlayış baş verir. Neytronlar elə sürətlə hərəkət edirlər ki, saniyənin milyonda biri qədər kiçik zamanda bomba təxminən 1.000 milyard kilokalorilik enerji meydana gətirir. Bombanın çevrildiyi qaz kütləsinin istiliyi bir anda bir neçə milyon dərəcəyə və qaz təzyiqi də bir milyon atmosferə yüksəlir.
Partlayışdan saniyənin mində biri qədər sonra
Partlayan qaz kütləsinin diametri böyüyür və ətrafa müxtəlif şüalar yayılır. Bu şüalar “başlanğıc parıltı”sını meydana gətirir. Bu parıltı onlarla kilometr uzaqda olan hər hansı bir insanda korluğa səbəb ola bilər. Belə ki, bu parlaq işıq Günəş səthindən yayılan işıqdan yüzlərlə qat daha böyükdür. Partlayış anından başlayaraq keçən zaman elə qısadır ki, partlayışın yaxınında olan adam gözlərini qırpmağa belə vaxt tapa bilmir.
Şokun təzyiqi ilə elektrik qüllələri, iki hissədən ibarət olan körpülər və şüşə-polad konstruksiyalı göydələnlər də dağılır. Partlayışın yaxınlığında pudraya bənzər incə toz kütləsi havaya qalxır.
Partlayışdan 1 saniyə sonra
Parlayan kütlə və onu əhatə edən hava alov topu meydana gətirir. Səthi çox isti və Günəşdəki qədər hətta ondan da parlaq olan bu alov topundan yayılan istilik 4–5 km sahədəki bütün yana bilən maddələri alovlandırmağa kifayət edir. Alov topunun parlaqlığı da gözlərə bərpa edilməyən zərər verə bilər. Burada alov topunun ətrafında çox böyük sürətlə yer dəyişdirən şok dalğası olur.
Partlayışdan 6 saniyə sonra
Bu anda şok dalğası yerə dəyir və ilk mexaniki zərərlərə səbəb olur. Dalğa şiddətli hava təzyiqi yaradır və bu təzyiqin şiddəti partlayış mərkəzindən uzaqlaşdıqca azalır. Bu yerdən təxminən 1,5 km uzaqda belə təzyiq normal atmosfer təzyiqindən təxminən iki qat artıq olur. Bu təzyiqdə insanların sağ qalma ehtimalı 1%-dir.