cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gürcü-abxaz münaqişəsi
Saakaşvili dövrü
9 iyul 2012-ci ildə ATƏT Parlament Assambleyası Monakoda illik iclasında Gürcüstanın ərazi bütövlüyünü vurğulayan və separatçı Abxaziya və Cənubi Osetiyanı "işğal olunmuş ərazilər" adlandıran bir qətnamə qəbul etdi. Qətnamə "Rusiya Federasiyası Hökumətini və Parlamentini, habelə Abxaziya, Gürcüstan və Cənubi Osetiya, Gürcüstanın faktiki hakimiyyət orqanlarını Avropa Birliyinin Monitorinq Missiyasının işğal olunmuş ərazilərə maneəsiz girməsinə icazə verməyə çağırır." ATƏT Parlament Assambleyası vurğulayır ki, "Gürcüstanın işğal olunmuş ərazilərindəki məcburi köçkünlərin humanitar vəziyyətindən və yaşadıqları yerlərə qayıtmaq hüququnun rədd edilməsindən narahatdır".
Avqust 2008
10 Avqust 2008-ci ildə Rusiya-Gürcüstan müharibəsi Abxaziyaya yayıldı, burada separatçı üsyançılar və Rusiya hava qüvvələri gürcü qüvvələrinə genişmiqyaslı hücumlar etdi. Abxaziyanın Moskva tərəfdarı separatçı prezidenti Sergey Baqapş abxaz qoşunlarının gürcü qoşunlarının hələ də nəzarət etdikləri Kodori dərəsindən çıxartmaq üçün böyük bir "hərbi əməliyyat" başlatdıqlarını söylədi. Bu hücum nəticəsində gürcü qoşunları tamamilə Abxaziyadan qovuldu.
Rusiyanın Abxaziya və Cənubi Osetiyanı tanımasına cavab olaraq, Gürcüstan hökuməti ölkənin Rusiya ilə bütün diplomatik əlaqələrini kəsdiyini və Müstəqil Dövlətlər Birliyini tərk etdiyini açıqladı.
Müharibədən sonra
Müharibədən sonra Gürcüstan və Abxaziya arasında münasibətlər gərgin olaraq qaldı. Gürcüstan Abxaziyaya dəniz mühasirəsi tətbiq etməklə Abxaziyanın təcridini artırmaq üçün hərəkətə keçdi. Gürcüstan Prezidenti Mixail Saakaşvili 2009-cu ilin noyabrında Kiyevdə (Ukrayna) Gürcüstan səfirliyinin yeni binasının açılış mərasimində Cənubi Osetiya və Abxaziya sakinlərinin də binanın imkanlarından istifadə edə biləcəyini bildirmişdi: "Sizi, əziz dostlarımızı əmin etmək istəyirəm ki, bu da sizin evinizdir və burada daima dəstək və anlayış tapacaqsınız ".
Əli Ələkbərov
Əli Ələkbər oğlu Ələkbərov (12 oktyabr 1985; Bozalqanlı, Tovuz rayonu, Azərbaycan — 17 oktyabr 2020; Ağdam rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsinin şəhidi.
Həyatı
Əli Ələkbərov 12 oktyabr 1985-ci ildə Tovuz rayonunun Bozalqanlı kəndində anadan olmuşdur. Sonra Xırdalan şəhərinə köçmüş və orada yaşamışdır. Bakı şəhər 157 nömrəli tam orta məktəbdə orta təhsilini, Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində isə ali təhsilini almışdır.
2020-ci ilin 14 iyul tarixində Tovuz döyüşləri zamanı general-mayor Polad Həşimovun şəhid olmasından sonra səfərbərlik başlamış, Əli Ələkbərov səfərbər olunmuşdur. 21 sentyabr 2020-ci ildə hərbi təlim toplantılarına çağırılmışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Əli Ələkbərov 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü olaraq iştirak etmişdir. Suqovuşanın və Ağdamın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Əli Ələkbərov 15 oktyabr 2020-ci ildə Ağdam rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. 1 ay sonra tapılan nəşi üzərində uzun müddət DNK analizi getdiyindən 21 noyabr 2020-ci ildə təhvil verilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əli Ələkbərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əli Ələkbərov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Maria
Maria — ad.
Qlaukofan
Qlaukofan — mineral, qələvi amfibol, Na2Mg3Al2[(OH,F)|Si4O11]2. Bəzən Mg Fe2+-lə və Al Fe3+-lə əvəz olunur. Qlaukofan -krossit-maqnezioribekit tam izomorf sırası mövcuddur. Qlaukofan aktinolitə və hornblendə keçid növləri müəyyən edilmişdir. Elementar özəyin ölçüləri ilə fərqlənən iki polimorf modifikasiyası məlumdur. Aqreqat: şüavi, lifli, sferolitik. Bozumtul-göy, qara; cizgisi mavi-boz. Qlaukofan başlıca olaraq, şistlər fatsiyasının metamorfizmə uğraması nəticəsində əmələ gəlir. Albitli metasomatitlərdə, dəmirli kvarsitlərdə rast gəlinir. Jadeitin hesabına əmələ gəlir. Növ müxtəlifliyi: qastaldit, psevdoqlaukofan.
Qüdrət Özərsay
Qüdrət Özərsay (16 dekabr 1973-cü il, Larnaka) — Şimali Kipr Türk Respublikasının siyasətçisi, diplomat, beynəlxalq əlaqələr sahəsində alim-mütəxəssis. 2002-2012-ci illərdə və 2014-cü ildə Kipr mübahisəsinin həllinə dair danışıqlarda iştirak etmişdir. 2010-2012-ci illərdə və yenidən 2014-cü ildə danışıqlarda Şimali Kipr Prezidentinin Xüsusi Nümayəndəsi olub. "Toparlaniuruz" hərəkatını qurmuş və rəhbərlik etmişdi. Özərsay Xalq Partiyasının qurucularından biri və hazırkı lideridir. 2020-ci il Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti prezidenti seçkilərinə müstəqil namizəd olaraq qatılmışdır.
Həyatı
1973-cü ildə Larnaka şəhərində anadan olub. Şəhərin yaxınlığındakı Alaminyo kəndində böyüyüb. Alaminyolu inşaat ustası Hüseyin Usta və dərzi Sadiyə Hanımın oğludur. 1974-cü ildə altı aylığında atasının Kipr Hərəkatında şəhid olmasından sonra anası və qardaşları ilə birlikdə Lefkoşanın şimalına köçüb. Burada ilk təhsilini alaraq, sonradan lisey məzunu olub. Ardınca Ankara Universitetində Beynəlxalq Münasibətlər üzrə bakalavr təhsili alıb.
Akademik fəaliyyəti
1997-ci ildə Bosniya və Herseqovinada müharibədən sonra keçirilən ilk seçkilərin demokratik keçməsi üçün nəzarət edən Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatında çalışıb. 1998-ci ildə Ankara Universiteti Siyasi Elmlər Fakültəsi, Beynəlxalq Münasibətlər Bölməsində Türk Boğazlarından keçid hüququ üzrə magistr dərəcəsi alıb. Ardınca elə orda 2002-ci ildə "1959-1960-cı illərdəki Kipr müqavilələrinin beynəlxalq hüquqda etibarlılığı" mövzusunda doktorluq dissetasiyasını müdafiə edib.
Məzun və doktorantura təhsili aldığı təqaüdlər ilə London Universitetinin Hüquq Araşdırmaları İnstitutunda araşdırma aparıb. 2008-ci ildə qazandığı təqaüdlə bir müddət Oksford Universiteti Hüquq Fakültəsində saathesabı professor olaraq işləyib. 1996-2002-ci illər arasında Ankara Universitetində akademik (tədqiqatçı köməkçi) olaraq çalışıb. 2003-cü ildə Şərqi Aralıq dənizi Universitetinin Siyasi Elmlər və Beynəlxalq Münasibətlər Bölməsində müəllim-akademik olaraq işə başlayıb və bir müddət bu kafedranın müdiri olaraq da işləyib.
Kipr üzrə danışıqlarda iştirak
Qüdrət Özərsay 2002-ci ildə Prezident Rauf Denktaş dövründə Kipr mübahisəsinin həlli ilə bağlı danışıqlarda iştirak etməyə başlayıb. Sonra isə o, növbəti prezident Mehmet Əli Tələtin komandasının bir üzvü olub. Özərsay 2002-2003-cü və 2003-2004-cü illərdə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Müqavilə Komitəsinin üzvü olmuş və təşkilatı rəhbəri Kofi Annanın irəli sürdüyü "Annan Planı" danışıqlarında Şimali Kipr türk tərəfinin danışıqlar komitəsində iştirak etmişdir. İsveçrənin Bürgenstok şəhərində keçirilən danışıqlara, Şimali Kipr danışıqlar qrupu üzvü kimi beynəlxalq hüquq mütəxəssisi olaraq qatıldı.
8 Fevral 2014-cü ildə Dərviş Əroğlu Qüdrət Özərsayı yenidən Kipr üzrə danışıqlar qrupunun rəhbəri təyin etdi. Lakin Özersay 2015-ci il prezident seçkilərinə namizədliyini elan etdikdən sonra Əroğlu onu 8 oktyabr 2014-cü ildə bu vəzifədən uzaqlaşdırdı.
Siyasi və ictimai fəaliyyəti
Qüdrət Özərsay insan hüquqlarınə müdafiə edən Şimali Kipr Türk İnsan Haqları Vəqfinin üzvüdür. Bundan əlavə, 2012-2014-cü illər arasında "Toplanıyoruz" Hərəkatının (Təmiz Cəmiyyət Dərnəyi) qurucu üzvü və Dərnəyin prezidenti kimi fəaliyyət göstərib. Hazırda onun fəal üzvlərindəndir. "Təmiz cəmiyyət, təmiz siyasət və öz iradəmizə əsaslanan bir gələcəyə" əsaslanan vətəndaş cəmiyyəti fəaliyyətlərini həyata keçirən Hərəkat, ŞKTR-də demokratiya, qanunun aliliyi, korrupsiya və rüşvətalma ilə mübarizədə qabaqcıl təşəbbüslər göstərir.
Özərsay 2015-ci il seçkilərində Şimali Kipr prezidentliyinə namizəd oldu və seçkiləri üçüncü sırada tamamladı. O, ilk turda seçki yarışından çıxdı. Bununla belə, seçkilərdə səslərin 21,3%-ni aldı. Hansı ki, dörd əsas namizədin də aldıqları səs sayə 20%-30% arasında idi. Səsvermədə iştirak etməsi gözlənilməz bir müvəffəqiyyət olaraq qiymətləndirildi. Xxüsusən də heç bir siyasi partiya tərəfindən dəstəklənmədiyi və o dövrdə ictimai siyasətdə uzun müddət iştirak etmədiyi nəzərə alınaraq bu nəticə onun üçün böyük uğur sayıldı. .
6 yanvar 2016-cı ildə Özərsay, bir sıra müttəfizləri ilə birlikdə Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti Xalq Partiyasını qurdu. Bundan sonra "Toparlaniyoruz" hərəkatının rəhbərliyini tərk etdi. . Qüdrət Özərsay partiyanın hədəfinin korrupsiyaya əsaslanan köhnə siyasi idarəetməni məhv etmək olduğunu bildirdi. .
NGC 4962
NGC 4962 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. E4 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 6131
NGC 6131, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şimal Tacı bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Əfşin Əmiri Cəcin
Əfşin Əmiri Cəcin — azərbaycanlı yazıçı.
Həyatı
Əfşin Əmiri Cəcin 1982-ci ildə İranın Ərdəbil şəhərində doğulub. Odiologiya, dilçilik və rehabilitasiya bölümündə fəlsəfə elmlər doktoru dərəcəsini alıb. 2010-cu ildə İranın "Gənclər" milli festivalında ədəbiyyat nominasiyasının qalibi olub. Odiologiya sahəsində dünyada ilk dəfə olaraq "Sırğa və yumşaq" model eşitmə cihazları ixtira edib.
UEFA Avro 1968 (seçmə mərhələsi, 8-ci qrup)
UEFA Avro 1968-in seçmə mərhələsinin 8-ci qrupunda İngiltərə, Şimali İrlandiya, Uels və Şotlandiya milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin 1/4 mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan İngiltərə millisi qazanmışdır.
8-ci qrupun cədvəli
* Seçmə mərhələsinin 8-ci qrupunun nəticələri Böyük Britaniya Ev Çempionatının 1966/67 və 1967/68 mövsümlərinin nəticələrinin kombinəsi yoluyla formalaşdırılmışdır.
Kedorlaomer
Kedorlaomer (, Kedor-Laomer; , Xodolloqomor) və ya Kudur-Laqamar (, Kudur-Laomar) — Əhdi-ətiqdə personaj, Elam hökmdarı, patriarx İbrahimin müasiri. Yaradılış kitabının məzmununda təcəssüm edir. O, indiki Ölü dənizin yerində olan beş şəhərin (Sodom, Qomorra, Adma, Sevoim və Bela ) üsyankar padşahlarını cəzalandırmaq üçün Orta Şərqin digər üç padşahı ilə ittifaqda Fələstinə qarşı yürüşə başlamışdır.
Kedorlaomerin adı sırf elamcadır və tanrı Laqamarın adı ilə əlaqələndirilir.
Kilit dili
Kilit dili - Bu ölmüş dil Hind-Avropa dil ailəsinin İran dil qrupunun şimal-qərb alt qrupunda sinifləndirilmişdir. Adını XX əsrin əvvəllərinə qədər mövcud olmuş Naxçıvanın Kilit sahəsi Ordubad rayonunun Kilit kəndindən gəlir. Kilit dili indi ölmüş İran dil qrupu Aşarın nəslindən və müasir talış dilin in ən yaxın qohumu idi.
Cümhuriyyət Xalq Partiyası
Cümhuriyyət Xalq Partiyası — 9 sentyabr 1923-cü ildə Mustafa Kamal Atatürkün rəhbərliyi ilə qurulan və Türkiyədə fəaliyyət göstərən siyasi partiyadır. Partiyanın nizamnaməsinə görə, onun rəsmi abreviaturası “CHP”dir. Onun simvolu Altı Oxdur. Türkiyə Böyük Millət Məclisində 133 deputatla ana müxalifəti təmsil edən partiyadır. Onun sədri Kamal Kılıçdaroğludur.
Kilit dili
Bu dildən istifadə Sovet dönəmində kəskin olaraqda azalmışdır. 1992-ci ildə Dağlıq Qarabağ müharibəsinin başlaması ilə birlikdə kəndin Ermənistan respublikası ilə sərhəd ərazidə yerləşməsi və ermənilərin etdikləri basqınlar nəticəsində kənd əhalisinin digər ərazilərə köçməsi bu dilin tamamilə yox olmasına gətirib çıxarmışdır.
Ogüst Monferran
Ogüst Monferran və ya Avqust Avqustoviç Monferran  Fransa mənşəli Rusiya memarı, dekarator və rəsm ustası.
Cümhuriyyət Xalq Partiyası
22 may 2010-cu il tarixində CXP-nin XXXIII qurultayında CXP sədri Kamal Kılıçdaroğlu seçilmişdir. Onun namizədliyini 1200 qurultay nümayəndəsi dəstəkləmişdir ki, bu da CXP üçün rekord rəqəmdir. Qurultaydan əvvəl mətbuatın dili ilə ona "Qandi Kamal" ləqəbi verilmişdir. CXP-nin 3 – 4 fevral 2018-ci ildə keçirilən XXXVI qurultayında Kamal Kılıçdaroğlu 1266 qurultay nümayəndəsinin 790-ının dəstəyi ilə 5-ci dəfə CXP-nin Sədri seçilmişdir.
Ogüst Monferran
Həyatı
Ogüst Monferran 24 yanvar 1786-cı ildə Fransanın paytaxtı Paris şəhərində anadan olmuşdur. O, 1816-cı ildən Rusiyanın Peterburq şəhərində (indiki Sankt-Peterburq) işləmişdir. Rusiyada klassisizmdən eklektizmə keçid dövrü Monferranın yaradıcılığında öz əksini tapmışdır. O, 10 iyul 1858-ci ildə Rusiyanın Peterburq şəhərində vəfat etmişdir.
Cümhuriyyət Xalq Partiyası
Atatürkçülük və sosial demokratiya görüşlərini mənimsəyən və sol mərkəzçi siyasi partiyadır. Partiyanın nizamnaməsində və proqramında qeyd olunan bu fikirlərlə yanaşı, demokratik sosialist və sosial liberal meylləri də özündə ehtiva edir. Türkiyə Cümhuriyyətinin qurucu və ilk qanuni siyasi partiyası olma xüsusiyyətlərini daşıyan Cümhuriyyət Xalq Partiyası 1923-cü ildən 1950-ci ilə qədər davamlı olaraq hakimiyyətdə qalmış və 1946-cı ilə qədər ümumilikdə təkpartiyalı üsul-idarəni həyata keçirmişdir. Türkiyədə ən uzun iqtidarda olan siyasi partiyadır. Atatürk tərəfindən "Xalq Partiyası" adıyla Anadolu və Rumeli Hüquqlarını Müdafiə Cəmiyyətinin davamı olaraq olaraq qurulan partiyanın adına 10 noyabr 1924-cü ildə "Cümhuriyyət" sözü əlavə edildi. 1935-ci ildə keçirilən 4-cü Qurultayda "fraksiya" sözü yerinə xarici aləmə daha çox uyğun gələn sözə üstünlük verilməsi qərara alındı ​​və bugünkü adı — “Cümhuriyyət Xalq Partiyası” qəbul edildi.
Ogüst Monferran
Əsas işləri
Peterburqda İsaaki kilsəsi, Aleksandr sütunu, Qış sarayının Feldmarşal və Pyotr zallarının bəzək işləri, Dairəvi zalın inşası, Qaqarinanın evinin yennidən tikintisi və s.
Cümhuriyyət Xalq Partiyası
12 sentyabr çevrilişindən sonra o vaxt Bülənt Ecevitin sədri olduğu Cümhuriyyət Xalq Partiyası buraxıldı; sonra 3821 saylı qanuna əsasən 9 sentyabr 1992-ci ildə yaradılmasının 69-cu ildönümündə yenidən fəaliyyətə başlamışdır.
CHP həm də qurucusu və ilk sədri Mustafa Kamal Atatürkün öz vəsiyyətində əmanət hüquqlarını CHP-yə buraxdığı Türkiyə İş Bankının bir hissəsinin sahibidir. CHP-nin əmanət hüququna malik olduğu bu bankın səhmlərinin 28,1%-nin mənfəəti Türk Dil Qurumuna və Türk Tarix Qurumuna keçir.
Təsis edilməsi
Cümhuriyyət Xalq Partiyasının institusional ortaya çıxması Sivas konqresində keçmiş İttifaqçı kadrların bəzi üzvlərinin iştirakı ilə baş tutdu. CHP-nin 1-ci Konqresi olaraq da qəbul edilən, 4-11 sentyabr 1919-cu il tarixlərində keçirilən Sivas Konqresində Türkiyənin müxtəlif bölgələrində işğallara müqavimət göstərmək üçün qurulan hüquq müdafiə cəmiyyətləri Anadolu və Rumeli Hüquq Müdafiə Cəmiyyəti (Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti) adı altında birləşdirilmişdir. 23 aprel 1920-ci ildə toplanan Türkiyə Böyük Millət Məclisi ARMHC nümayəndələrindən ibarət idi, lakin 1922-ci ildə Məclis Birinci Qrup və İkinci Qrup olaraq iki qrupa bölündü.
Milli mübarizənin qələbəsindən sonra Mustafa Kamal Paşanın başçılıq etdiyi Birinci Qrup ölkə miqyasında siyasi təşkilata başladı və 28 iyun 1923-cü ildə keçirilən seçkilərə vahid siyahı ilə daxil olaraq millət vəkillərinin birindən başqa hamısını qazandmışdı.
Lozanna müqaviləsinin qəbulu ilə bağlı Məclisdə başlayan gərgin müzakirələr üzərinə Mustafa Kamal Paşa 9 sentyabr 1923-cü ildə Dokuz Ümdə adlı siyasi proqramı açıqladı və iki gün sonra Daxili İşlər Nazirliyinə təqdim etdiyi ərizə ilə ona bağlı millət vəkillərindən ibarət Xalq Partiyasını qurdu. (Xalq Partiyasının rəsmi yaranma tarixi 11 sentyabr 1923-cü il olsa da, partiyanın yaranma tarixi partiyalaşmaq qərarının qəbul edildiyi 9 sentyabr 1923-cü il tarixi qəbul edilir. ) Partiyanın təsisçiləri: Refik Saydam, Cəlal Bayar, Sabit Sağıroğlu, Münir Hüsrev Göle, Cəmil Uybadın, Kazım Hüsnü, Saffet Arıkan və Mehmet Zülfü Tiqrel, birinci baş katib isə Rəcəb Pekər olub.
Mustafa Kamal Atatürk dövrü
29 oktyabr 1923-cü ildə Xalq Partiyasından olan 158 millət vəkili Cümhuriyyəti elan edərək Mustafa Kamal Paşanı prezident seçdi. Qarşıdakı aylarda xilafətin ləğv edilməsi və 2-ci dövr Türkiyə Böyük Millət Məclisində müxalifət deputatlarının sayının azaldılması kimi bəzi məsələlərdən narahat olan Milli Mübarizənin lider və ziyalı kadrılarından Kazım Qarabəkir, Rauf Orbay, Adnan Adıvar, Əli Fuad Cəbəsoy, Hüseyn Avni Ulaş, Cəfər Təyyar Əyilməz, Refet Bele, Bəkir Sami Kunduh və Hüseyn Cahit Yalçın kimi bəzi millət vəkilləri parlamentdə ayrı bir qrup quraraq 17 noyabr 1924-cü ildə Tərəqqiçi Respublika Partiyasını (tr. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası) qurdular. Bu hadisədən bir həftə əvvəl Xalq Partiyasının adı dəyişdirilərək “Cümhuriyyət Xalq Partiyası” oldu. TCF-nın Şeyx Səid üsyanından sonra 5 iyun 1925-ci ildə bağlandıqdan və tanınmış üzvlərinin edam edilməsi və ya siyasətdən uzaqlaşdırıldıqdan sonra 1946-cı ilə qədər CHF/CHP parlament seçkilərində tək partiya olaraq iştirak etdi.
Respublika idarəsini yaradan mühüm islahatların bir çoxu 1927-ci il oktyabrın 15-də keçirilən II Qurultaydan əvvəl həyata keçirilmişdir. İkinci Qurultayda Qazi Mustafa Kamal Böyük Nitqini oxudu. Qurultayda qəbul edilən nizamnamədə CHF-nin cümhuriyyətçi, xalqçı və milliyyətçi bir siyasi cəmiyyət olduğu, partiyanın dəyişməz Baş sədrinin Qazi Mustafa Kamal olduğu yazılmışdı. Millət vəkil İsmət İnönü isə qərərgah rəisi təyin edilib.
1929-cu ildəki Böyük böhrandan sonra Türkiyə dövlətçi iqtisadi inkişaf siyasətinə əl atdı. Qərara alınıb ki, dövlət tərəfindən mühüm investisiyalar qoyulsun. 1930-cu ildə iqtisadi böhran dərinləşəndə və cəmiyyətdə ciddi iğtişaşlar başlayanda Mustafa Kamal yaxın dostu Fəthi bəyə müxalifət partiyası yaratmağı tapşırır. 1930-cu il avqustun əvvəlində Sərbəst Cümhuriyyət Firqəsi yaradıldı. İlk mərhələdə CHF-dən olan 15 deputat SCF-yə keçdi. Yeni partiya bütün ölkədə böyük ruh yüksəkliyi ilə qarşılandı. Sentyabrın 5-də keçirilən İzmir Toplantısı Egey bölgəsində rejimə qarşı ümumi üsyana çevrilmə meyli göstərdi. Oktyabr ayında keçirilən bələdiyyə seçkilərində SCF-nin səslərin əksəriyyətini topladığını, lakin CHF-nin seçki qutularını saxtalaşdırmaqla qazandığı barədə şayiələr yayıldı. Bu seçkidə SCF-ni seçdiyi üçün Silifke ilçəyə çevrildi. Dekabr ayında Menemen hadisəsi nəticəsində SCF özünü ləğv etdi.
SCF eksperimentinin uğursuzluğundan sonra CHF-nin təkpartiyalı hakimiyyəti kök saldı. 1931-ci ildə çağırılan III Qurultayda əsasnamə yeniləndi və partiyanın proqramı müəyyən edildi. Bu qurultayda; Cümhuriyyətçilik, dünyəvilik, millətçilik, dövlətçilik, populizm və inqilabçılıqdan ibarət altı prinsip partiyanın əsas proqramı kimi müəyyən edildi.. Xalqevləri adı altında CHF-yə bağlı yerli təşkilatın yaradılması qərara alındı.
CHP-nin altı prinsipini simvolizə edən altı oxlu emblem İsmayıl Hakkı Tonquç tərəfindən hazırlanmış və 1933-cü ildə istifadə olunmağa başlamışdır. 1934-cü ildə Birinci Beşillik Plan qüvvəyə mindi. Dövlət tərəfindən ağır sənayenin yaradılmasını nəzərdə tutan plan üçün tələb olunan pul resursu əsasən sovet kreditləri hesabına təmin edilirdi. Dəmir yolunun tikintisinə önəm verildi.
1935-ci ilin may ayında 384 millət vəkili və 160 əyalət nümayəndəsi ilə toplanan IV Qurultayda Dil İnqilabının gətirdiyi yeni anlayışa uyğun olaraq partiyanın adı Cümhuriyyət Xalq Partiyası olaraq dəyişdirildi. Kamalizm sözünün ilk dəfə partiya proqramına daxil edildiyi bu qurultayda məhz “dövlətçilik” öz damğasını qoydu. “İnsanın edə bilmədiyi işləri dövlət görür” anlayışı əvəzinə “özəl sahibkarlığa nəzarət” mənası verilən etatizm prinsipi dərhal reaksiyalara səbəb oldu. Əskişəhərli böyük torpaq sahibi Emin Sazak dövlətçiliyin köhnə mənasının bərpasını tələb edəcək, baş katib Rəcəb Peker isə dövlətçiliyin ən sərt ifadələrini işlədəcəkdi.
1936-cı ilin iyununda nəşr olunan sirkulyarla bütün vilayətlərdə partiyanın əyalət sədrliyi qubernatorluqla birləşdirildi və daxili işlər naziri rəsmi olaraq partiyanın baş katibi adını aldı. 1937-ci ilin fevralında edilən konstitusiya dəyişikliyi ilə CHP-nin “Altı ox”u Türkiyə Cümhuriyyətinin Konstitusiyasına rəsmi olaraq daxil edildi. Bununla da “Tək Partiya”nın dövlətlə eyniləşdirilməsi prosesi başa çatmış oldu.
Atatürk dövründə üç böyük kürd üsyanı — Şeyx Səid üsyanı, Ağrı üsyanı və Dersim üsyanı baş verdi və üsyanlar hərbi əməliyyatlarla yatırıldı.
Atatürk dövründə qurulan CHP hökumətləri:
Bakı marafonu
Bakı marafonu — Azərbaycanın Bakı şəhərində hər il ənənəvi formada təşkil olunan qaçış marafonu. Marafon ilk dəfə 2016-cı il mayın 1-də Bakıda keçirilib.
Tarixi
Marafon ilk dəfə 2016-cı il mayın 1-də Azərbaycanın Bakı şəhərində keçirilib. Marafonun məqsədi idmanın inkişafına dəstək göstərmək, sağlam həyat tərzini təbliğ etmək, insanları xeyirxah məqsədlə bir araya gətirməkdir. 2016-cı ildə keçən marafon Dövlət Bayrağı Meydanından başlayaraq Bakı Olimpiya Stadionuna qədər 21 km məsafəni əhatə edib. Marafonun iştirakçıları arasında tanınmış ictimai-siyasi xadimlər, idmançılar da olub. Marafonda 7000-dən çox iştirakçı qeydiyyatdan keçib. Tələbələrin iştirakı ilə bağlı vəsait Heydər Əliyev Fondu tərəfindən qarşılandığından, onlar qeydiyyat zamanı ödəmə etməyiblər.
Bundan əlavə, marafon günü Bakı Olimpiya Stadionunda hər kəs üçün açıq olan fan-zonalar təşkil olunub. Burada iştirakçılar üçün müxtəlif əyləncə, konsert və şənlik, oyunlar, lotereyalar keçirilib. Uşaqlar və böyüklər üçün 20-dən çox əyləncə növü – futbol, lotereya oyunları, mini sirk, animatorlar və konsert təşkil edilib. Fan-zonanın hər bir ziyarətçisi marafonun finişinə çatanları şəxsən qarşılamaq və qalibləri təbrik etmək imkanı qazanıb. Ziyarətçilərin rahatlığı üçün xüsusi marşrut təşkil edilib. Fan-zona bütün yarış günü ərzində fəaliyyət göstərib.
Yarışın finiş xətti və medal təltifetmə mərasimi Bakı Olimpiya Stadionunda olub. Marafonda kişilər arasında finişə birinci Namiq Əsədov (Azərbaycan), ikinci Georqi Dameniya (Gürcüstan) və üçüncü Tural Sadıxlı (Azərbaycan) çatıb. Qadınlar arasında Rahidə Aslanova (Azərbaycan) birinci, Nataşa Pitersen (Böyük Britaniya) ikinci, Rəqsanə Rəcəbli (Azərbaycan) isə finişi üçüncü keçib. Təşkilatçılar tərəfindən birinci yerin qalibi 3 min, ikinci yerin qalibi 2 min, üçüncü yerin qalibi isə min Azərbaycan manatı məbləğində mükafat və hədiyyələrlə təltif olunub.
Bakı marafonu ikinci dəfə 2017-ci il aprelin 30-da keçib. Yarışın başlandığını bildirən atəşi Olimpiya çempionu, stend atıcılığı üzrə dünya çempionu Zemfira Meftahətdinova açıb. Yarış marafon məsafəsinin - 21 kilometrin qət edilməsinə maksimum 4 saat 30 dəqiqə vaxt verilib. "Bakı Marafonu - 2017"də isə kişilər arasında Türkiyə vətəndaşları Veysi Aslan birinci, Üzeyir Söyləməz ikinci, rusiyalı Vladislav Demyanov üçüncü yerə çıxıb. Qadınlar arasında isə finişə Türkiyə vətəndaşı Yayla Kılıc birinci, ukraynalı Valentina Poltovska ikinci və iranlı Parisa Arab üçüncü çatıb.
Bakıda 2016-cı və 2017-ci il marafonları ilə "Küləyə qalib gəl" şüarı altında keçirilib.
2018-ci il mayın 13-də Bakıda üçüncü dəfə marafon yarışı keçirilib.
Zunuz
Ümumi məlumat
thumb|250px|Zunuzun təbiəti Zunuz Mərənd şəhristanına bağlıdır. 2006-cı il məlumatına görə əhalisi 2.618 nəfərdir. Əyalətin şimalında yerləşir. Təbrizə 100 km. uzaqlıqdadır. Xalqı Türküdür.
Şəhər və dövrəbərinin güzəran qaynağı əkinçilik, heyvandarlıqdır. Xüsusilə alması və kərə yağı məşhurdur.
Qərbi Estoniya arxipelaqı
Coğrafiyası
Estoniyanın ərazisindədir. 4 böyük (Saaremaa, Hiyumaa, Muhu, Vormsi) və 500-dən çox kiçik adadan ibarətdir. Sahəsi 4,000 km2, hündürlüyü 54 metrə qədərdir. Ərazisinin çox hissəsi meşələr və çəmənlərlə örtülüdür. Sahillərində qum dünləri var.
İqtisadiyyatı
Balıqçılıq, əkinçilik və heyvandarlıqla məşğul olunur. Mühüm şəhəri Kingiseppdir (Saaremaa adası).
Pedro Manfredini
Pédro Valdemár Manfredini — Argentinalı keçmiş futbolçu. Mövqeyi hücumçu olub. 1961-ci ildə "Roma" klubu ilə Yarmarkalar kubokunun qalibi olub.
Karyera
Manfredini karyerasına Avelyanedanın "Rasinq" klubunda başlayıb. Burada meydanda olduğu 39 matçda 28 qol vurur.
1959-cu ildə yeddi mövsüm keçirdiyi İtaliyanın "Roma" komandasına keçir. "Roma"da oynayan zaman 1962/63 mövsümündə A Seriyasının bombardiri olub (Harald Nilsen ilə birlikdə 19 qol vurur) və 1963/64 mövsümündə İtaliya Kubokunu qazanır. "Roma" da 130 oyun keçirib və 76 qol vurub.
1965-ci ildə "Breşiya" klubuna keçir. "Breşiya"da bir mövsum keçirdikdən sonra "Venesiya" klubuna keçir. "Venesiya"da iki mövsum keçirir və karyerasını orada bitirir. Daha sonra İtaliyada məşqçi kimi çalışır.
Xəzər Rəsulov
Həyatı
Xəzər Rəsulov 1987-ci il oktyabrın 7-də Yevlax rayonunun Xanabad kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Xəzər Rəsulov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşan qəsəbəsinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Xəzər Rəsulov oktyabrın 8-də Ağdərə istiqamətində şəhid olub. Yevlax rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xəzər Rəsulov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xəzər Rəsulov ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Amalaka
thumb|Bhubanesvarda Linqaracın üstündəki amalaka/ Amalaka — Hindistanda orta əsr məbədi binalarının simvolik şəkildə şərh edilən memarlıq detalları. Sanskrit dilindən "lotus meyvəsi" kimi tərcümə olunur. Yastıladılmış nahamar disk formasına malikdir. Bu, Şimali Hindistanın məbədi qüllələrini – şikharaların baş hissələrində olurdu. Dərin mənasıya malik amalakanın kökü buddizmdən əvvəlki inanclara qədər gedib çıxır. Kainatın modelini simvollaşdırır.
David
David — kişi adı və təxəllüs
NGC 2982
NGC 2982, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Yelkən bürcü istiqamətində yerləşir. III1p tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Hizan (Germi)
Hizan — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 314 nəfər yaşayır (57 ailə).
Alkidamas
Alkidamas — Qədim Yunanıstanlı sofist və ritorik filosof. E.ə. IV əsrdə yaşayıb.
Tükənmişlik sindromu
Tükənmişlik sindromu (Emosional yanma) — Bu sindrom, işçilər arasında müşahidə edilən yorğunluq, xəyal qırıqlığı və işdən soyuma ilə xarakterizə olunan bir vəziyyəti təsvir etmək üçün ortaya çıxmışdır. Bu gün bunlara söykənərək yanma sindromunun işçilər arasında böyük bir problem olduğu bilinir. Görülən işlər yanmanın iş itkisindən ailədaxili ünsiyyət problemlərinə, psixosomatik xəstəliklərdən spirt,maddə,siqaret istifadəsinə və hətta yuxusuzluq,depressiya kimi ruhi xəstəliklərə qədər uzanan ciddi nəticələrin olduğunu göstərir. Bu səbəblə, yanma anlayışı fərqli iş sahələrində daha tez-tez görülür.
270px|thumb|right|Tükənmişlik sindromu (Emosional yanma)
Tükənmişlik sindromunun (Emosional yanma) təsiri
Yanmanın əsas xüsusiyyətləri enerji itkisi,motivasiya əksikliyi, digərlərinə qarşı mənfi münasibət və aktiv olaraq digərlərindən geri çəkilməyi ehtiva edir. Yanma duyğusal tükənmə, laqeydləşmə və fərdi müvəffəqiyyət ölçüləri ilə araşdırılır. Duyğusal tükənmə, insanın etdiyi işə görə duyğusal olaraq özünü həddindən artıq yüklənmiş, tükənmiş hissetməsidir və burn-out sindromunun ən əhəmiyyətli simptomudur. Laqeydləşmə,şəxsin xidmət göstərdiklərinə qarşı bu insanların fərd olduqlarını nəzərə almadan, duyğudan məhrum şəkildə davranışlar göstərməsidir. İnsana obyektiv olaraq meyli əks etdirir. Fərdi müvəffəqiyyət əksikliyi isə problemin müvəffəqiyyət ilə öhdəsindən gəlməmək və özünü qeyri-kafi görmə kimi təyin olunur. Fərdin işə qarşı motivasiyası aşağı olur, idarə əksikliyi və çarəsizlik hiss edir. Fərddə tükənmə, duyğusal tükənmə ilə laqeydləşmənin artması, fərdi müvəffəqiyyətin və müvəffəqiyyət duyğusunun azalması ilə ortaya çıxır.
Tükənmişlik sindromunun (Emosional yanma) 4 mərhələsi var
Burn-out sindromu 4 mərhələ ilə ifadə olunur. Bu təsnifatlandırma emosional yanmanı başa düşməyi asanlaşdıran bir dünyagörüşü təmin edir, lakin əslində yanma insanın bir mərhələdən digərinə keçdiyi dəhşətli bir proses deyil, davamlı bir faktdır.
İkinci mərhələ
İkinci mərhələ — Durğunluq mərhələsi: Bu mərhələdə artıq istək və ümiddə müəyyən dərəcədə azalma olur. Peşəsini tətbiq edərkən qarşılaşdığı çətinliklərdən, daha əvvəl əhəmiyyətsiz yanaşdığı bəzi məqamlardan gedərək narahat olmağa başlayır. Tələb olunan işdən əlavə heç bir şey edə bilmir. Çünki, artıq peşəsi nəzəri və praktik bütün tərəfləri ilə insanın mövcudluğunu tamamilə əhatə edə bilmir.
Üçüncü mərhələ
Üçüncü mərhələ — Maneə mərhələsi: Başqa insanlara kömək və xidmət etmək üçün işə başlamış olan şəxs, insanları,sistemi, mənfi iş şəraitini dəyişdirmənin nə qədər çətin olduğunu anlayır. Davamlı bir maneəçilik duyğusu yaşayır. Bu nöqtədə 3 yoldan biri seçilir.
Bunlar adaptiv müdafiə və həll etmə strategiyalarını hərəkətə keçirmə, maladaptif müdafiələr və həll etmə strategiyaları ilə emosional yanmaya təhrik etmə, vəziyyətdən özünü çəkmə və ya boyun qaçırmadır.
Dördüncü mərhələ
Dördüncü mərhələ — Laqeydlik mərhələsi (Apatiya-süstlük): Bu mərhələdə, çox dərin emosional qopma, dərin bir inancsızlıq və ümidsizlik müşahidə edilir. Peşəsini iqtisadi və sosial təminat üçün davam etdirir, ondan zövq almır. Belə bir vəziyyətdə iş həyatı fərd üçün bir doyum və özünü reallaşdırma sahəsi olmaqdan çox, insana yalnız çətinlik və bədbəxtlik verən bir sahə olacaq.
Tükənmişlik sindromunun (Emosional yanma) əsas kriteriyaları
İnsanda emosional yanma vəziyyətində ortaya çıxacaq əsas kriteriyalar aşağıdakılardır:
Psixofizioloji simptomlar
Psixofizioloji simptomlar: yorğunluq və tükənmə hissi, enerji itkisi, xroniki soyuqluq hissi, xroniki baş ağrıları və yuxu pozuntuları, qastrointestinal pozuntular və çəki itirmə,tənəffüs çətinliyi, psixosomatik xəstəliklər, koroner ürək narahatlığı sıxlığında artma.
Psixoloji simptomlar
Psixoloji simptomlar: duyğusal tükənmə, xroniki əsəbilik, tez hirslənmə, müəyyən dövrlərdə koqnitiv bacarıqlarda yaranan çətinliklər, xəyal qırıqlığı, aşağı duyğu halı, anksiyetə, səbirsizlik, eqoda qiymətləndirmənin aşağı düşməsi, dəyərsizlik, tənqidə qarşı həddindən artıq həssaslıq, qərar vermədə çatışmazlıq, süstlük,boşluq və mənasızlıq hissi, ümidsizlik.
Bihevioral simptomlar
Bihevioral simptomlar: səhvlər etmə, bəzi şeyləri təxirə salma və ya ertələmə, işə gec gəlmə, icazəsiz olaraq ya da xəstəlik səbəbi ilə işə gəlməmə, işi buraxmağa meyl göstərmə, xidmətin xüsusiyyətində pozulma, işdə və iş xaricindəki əlaqələrdə pozulma, qəza və yaralanmalarda artım, kolleqalara və xidmət verilən şəxslərə, peşəyə və s. qarşı qeyri-ciddi davranış, işlə maraqlanmaq yerinə başqa vasitələrlə zaman keçirmə, şirkətə qarşı marağın itməsi.
Səbəblər
Bu mövzuda edilən araşdırmalara baxıldıqda, ilk təcrübi işlər birbaşa şəxsiyyətlə əlaqədar olduğu istiqamətindəykən, son illərdə görülən işlər ümumiyyətlə, təşkilati faktorların səbəb olduğu emosional yanma üzərinə yönəldilir. Bu mövzuda digər bir fikir həm təşkilati və həm də fərdi problemlərin bu sindroma səbəb olduğu və yanmanın çox ölçülü kompleks bir fenomen olduğu istiqamətindədir.
Burn-out sindromu, fərqli bir formada, işə yeni başladıqda çox daha həyəcanlı və istəkli olan şəxslərdə daha çox müşahidə edilir. Bu vəziyyət,mütəxəssislər tərəfindən həmin insanların ilk həyəcanlarıyla daha çox enerji istifadə edərək qısa müddətdə tükəndiklərinə bağlanar. Emosional yanma sindromunun meydana gəlməsində olduqca təsirli 3 vəziyyət diqqəti çəkir:.
Rol konflikti
Rol konflikti: Bir-biriylə üst-üstə düşməyən məsuliyyətləri daşıyan insan,prioritetlər qoyaraq məsuliyyətlərini sıralamaq yerinə, hər şeyi eyni səviyyədə yaxşı etməyə çalışır. Bu vəziyyətdə müəyyən müddətdən sonra yorğunluq yaranır və nəticə burn-out sindromu olur.
Rolun qeyri-müəyyənliyi
Rolun qeyri-müəyyənliyi:İşçi özündən yaxşı bir karyera portreti çəkməsinin gözlənildiyini bilir;amma özünə model seçəcəyi biri olmadığından bunu necə edəcəyindən əmin olmur. Bu səbəbdən faydalı olacaq heç bir şeyi bacara bilmədiyi qənaətinə qapılır.
Həddindən artıq yüklənmə
Həddindən artıq yüklənmə: Heç kimə "xeyr" deməyərək öhdəsindən çətinliklə gələcəyi məsuliyyət ilə yüklənən şəxs nəticədə tükənmə nöqtəsinə gəlib çıxır.
İş mühitində yaranmış problemlərin əsasları
Bunların xaricində iş mühitiylə əlaqədar bəzi problemlər də stressə və şəxsin özünü etdiyi işdə bədbəxt hiss etməsinə səbəb ola bilər. Bu problemlərdən əsasları:
Burn-out sindromunun yaranma səbəbi yalnız iş yerindəki şərtlər deyil. İş yeri şərtləri qədər çalışanlara aid xüsusiyyətlər də bu sindromunun ortaya çıxmasına təsir edir. Emosional yanma sindromu özündən, həyatdan və digər insanlardan gözləntiləri yüksək olan, insanlara əhəmiyyət verən, onların ehtiyaclarını qarşılamağa çalışan, insanlara dəyər verən, işini ən yaxşı şəkildə etməyə çalışan, həyatda yüksək hədəfləri və yüksək idealları olan, etdiyi işə gəlir gətirən bir hadisə olması ilə yanaşı başqa mənalar da yükləyən, yaşadığı hər problemdə özünü günahlandırmağa və özünü mənfi qiymətləndirməyə meyilli, çatışmazlıq duyğularına sahib, asanlıqla mənəvi pozuntu yaşayan insanlarda daha çox görülür. Həmçinin insanın iş həyatı, ailə həyatı və sosial həyatı kimi birdən çox sahədə stress yaşadan hadisə ilə qarşı-qarşıya qalması və stress yaşamağa uyğun bir şəxsiyyət quruluşuna sahib olması da bu sindromunun ortaya çıxmasını asanlaşdırır.
Sindromun terapiyası
Ümumiyyətlə fərdi, təşkilati və hətta sistemdən qaynaqlanan faktorların birlikdə rol oynaması ilə ortaya çıxan yanma, bir sindrom və sistem problemi olaraq qəbul edilməlidir. Təsirli müdaxilə, həm fərdi həm də təşkilati zəmində olmalıdır. Ən əhəmiyyətlisi əvvəldən yaradıcı faktorların aradan qaldırılması, bu olmasa erkən dövrdə diaqnoz qoyularaq sürətlə müdaxilə edilməsidir. Emosional yanmanın qarşısını almaq və onunla mübarizə aparmaq üçün görüləcək işlər təşkilati və fərdi səviyyədə nəzərə alınmalıdır.
Tripanasoma Persale
Tripanasoma Persale  -Mastigophora tipinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Bədən iri, uzunsov, ilanvari, öndən yastı, arxa kör çıxıntılı ensiz titrək membranlıdır. Qamçının sərbəst ucu nisbətən kiçikdir. Ön tərəfdə yerləşən dairəvi nüvənin eni bədənin enindən azdır. Kinetoplast bədənin arxa hissəsinə yaxın yerləşib. Bədədnin uzunluğu 22.0- 61.4, eni – 2.0-8.0, titrək membranın eni 0.5-0.9, qamçının  sərbəst hissəsinin uzunluğu 3.4-17.0, kinetoplastdan  arxa qutaracağa qədər olan məsafə  0.2- 2.0, kinetoplastdan  nüvəyə - 6.8-18.5, nüvədən ön qutaracağadək – 7.0-15.0, nüvəni uzunluğu 2.4- 6.1, nüvənin eni – 2.0- 6.8 mkm-dir.
Həyat tərzi
Parazit həyat tərzi keçirir. Xanı balığının spesifik parazitidir. Sahibi:xanı balığıdır.
Ferens Dyurçan
Həyatı
4 iyul 1961-ci ildə Macarıstanın Papa şəhərində orta təbəqəyə mənsub bir ailədə anadan olmuşdur. Atası bir neçə dəfə müxtəlif səbəblərə görə həbs edilmişdir. Orta məktəbi Budapeşt də bitirdikdən sonra Papa şəhərinə geri qayıdır. 1979-cu ildə Peç Universiteti nin iqtisadiyyat fakültəsinə daxil olur. 1988-1989-cu illərdə Macar Gənc Kommunist Partiyası nın universitet və kolleclərdəki komitələrinə rəhbərlik edir. 1990-1992-ci illərdə "Creditium Financial Consultant Ltd"-də çalışır. 2002-ci ildə Macarıstanın ən varlı insanları siyahısına daxil olur.
Siyasi karyerası
Siyasi karyerasına Piter Medyeşinin Baş nazir seçilməsi ilə başlayır. 2003-cü ilin May ayından etibarən yeni yaradılan hökumətdə İdman naziri vəzifəsini yerinə yetirir. 2004-cü ilin yanvar ayından sentyabr ayına qədər Macar Sosialist partiyası nın rəhbəri olur. Piter Medyeşinin koalisya ortağı ilə münaqişəsindən sonra istefaya getməsi ilə 25 avqust 2004-cü ildə Ferens Dyurçan baş nazirlik postu üçün öz namizədliyini irəli sürür. 29 sentyabr 2004-cü ildə Macarıstan Milli Məclisi ndə aparılan seçkilər nəticəsində 197 səs toplayaraq Macarıstanın baş naziri seçilir. 2006-cı ildə keçirilən seçkilərdə də qalib gələn Dyurçan Baş nazirlik vəzifəsini davam etdirir. 14 aprel 2009-cu ildə bu postu Qordon Bonyayi yə ötürür.
Azərbaycana səfəri
2008-ci il noyabrın 14-də Azərbaycana səfər edən Ferens Dyurçan Prezident İlham Əliyev lə görüşür. Görüşdə Azərbaycanla Macarıstan arasında münasibətlərin genişlənməsindən məmnunluğunu ifadə edən Baş nazir əlaqələrin möhkəmlənməsində yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlərin mühüm rol oynadığı bildirir. Bundan başqa Bakıda keçirilən Enerji Sammitinin önəmi, enerji sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafında bu tədbirin əhəmiyyəti xüsusi vurğulanır. O bildirir ki, Avropa İttifaqı enerji əməkdaşlığının genişləndirilməsində maraqlıdır və Bakı sammiti enerji sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafında xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
İstibağça (Germi)
İstibağça — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 235 nəfər yaşayır (44 ailə).
Dramaturgiya
Dramaturgiya — dram sənəti və dramatik əsərlər yazma nəzəriyyəsi.
Ümumi məlumat
Dram nəzəriyyəsinin öyrənilməsi tarixinin kökləri qədim yunanlara gedib çıxır. Bu kiçik xalqın bəşəriyyətin tarixində xidmətləri misilsizdir. Yunan xalqı bəşəriyyətə Homer, Evripid, Sofokl, Aristofan, Esxil kimi onlarca mədəniyyət, elm və sənət xadimləri yetişdirmişdir. İlk dram əsərləri təxminən XVIII–XIV əsrlərdə yazılmışdır. Yunan elmi və fəlsəfəsinin ən böyük dühalarından biri də Aristoteldir. O, dünya mədəniyyəti xəzinəsinə "Analitika", "Metafizika". "Etika", "Politika", "Ritorika" "Poetika" kimi samballı, bu gün də öz əhəmiyyətini itirməyən, tədqiqatçılara maraq doğuran elmi əsərlər bəxş etmişdir. Mənbələrin verildiyi xəbərə görə eramızdan iki əsr əvvələdək İskəndəriyyə kitabxanasında Aristotel tərəfindən yazılmış 400 kitab saxlanılırdı.
Aristotel eyni zamanda da dram nəzəriyyəsinin atası sayılır. Onun "Poetika" əsəri qədim Yunanıstanın dramatik sənətinin nəzəriyyəsini özündə birləşdirən ilk elmi əsər kimi bizə gəlib çatmışdır. Dünyada dramaturgiya ilə məşğul olan ən məşhur şəxs kimi Uilyam Şekspir tanınır. Azərbaycanda isə dramaturgiyanın banisi Mirzə Fətəli Axundovdur.
Mərənd xanlığı
Mərənd xanlığı (1747–1828) — mərkəzi Mərənd şəhəri olmaqla Azərbaycan xanlıqlarından biri. Şimaldan Gərgər mahalı, şərqdən Qaradağ xanlığı, cənubdan Təbriz xanlığı, qərbdən Xoy xanlığı ilə həmsərhəd idi.
Tarixi
Xanlığın yaradıcısı Məhəmmədrza xandır. Məhəmmədrza xan Nadir şahın ölümündən sonra Mərəndin hakimi olmuşdu. Hakimiyyət uğrunda əslən Yekan mahalından olan Mir Qılınc Baba xanın törəmələri ilə Xoydan olan Dünbili elinin nümayəndələri mübarizə aparırdılar.
Xanlığın inzibati qurluşu
Xanlıq Mərənd, Culfa, Zunuz və Yekan mahallarına bölünürdü.
Filippo Tommaso Marinetti
Filippo Tomasso Marinetti (22 dekabr 1876 - 2 dekabr 1944) İtalyan şair, ədəbiyyatda futurizm cərəyanının banisi. Marinetti keçmişi xatırladan hər şeyi, muzeylər və kitabxanalar da daxil olmaqla, məhv etməyin tərəfdarı olan, inqilabçı bir sənəd olan Futurist Manifestini hazırladı. Manifest, 20 fevral 1909-cu ildə Fransız qəzeti Le Fiqaroda dərc olundu. Marinettiyə görə, "sənət şiddət, zülm və ədalətsizlikdən başqa bir şey deyil"."İşləmə, zövq və üsyanla coşan kütlənin mahnısı oxunmalıdır". Marinetti, Faşizm tərəfdarı idi və İtalyan Faşist partiyasının ilk üzvlərindən biri idi.
Uşaqlıq və yetkinlik dövrü
Emilio Angelo Carlo Marinetti (bəzi sənədlər adını "Filippo Açille Emilio Marinetti" kimi verir) həyatının ilk illərini, atası (Enrico Marinetti) və anası (Amaliya Grolli) birlikdə daha yaşadığı Misirin İsgəndəriyyə şəhərində keçirdi. evlidirsə). Enrico Piedmont'dan bir vəkil idi və anası Milandan gələn bir ədəbiyyat professorunun qızı idi. 1865-ci ildə Khedive Isma'il Paşanın dəvəti ilə Misirə, onun modernləşdirmə proqramında iştirak edən xarici şirkətlərə hüquqi məsləhətçi kimi gəlmək üçün gəlmişdilər.
Kədxudalı (Germi)
Kədxudalı — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Filippo Tommaso Marinetti
Uşaqlıq və yetkinlik dövrü
Onun ədəbiyyata olan sevgisi məktəb illərində inkişaf etmişdir. Anası poeziyanı həvəslə oxuyurdu və gənc Marinetti İtalyan və Avropa klassiklərinə tanıtdı. On yeddi yaşında ilk məktəb jurnalı olan Papyrus-a başladı; İesuitlər məktəbdəki Émile Zolanın qalmaqallı romanlarını ictimailəşdirdiyinə görə onu qovmaqla hədələdilər.
Kədxudalı (Germi)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 274 nəfər yaşayır (50 ailə).
Filippo Tommaso Marinetti
Uşaqlıq və yetkinlik dövrü
Əvvəlcə Misirdə, daha sonra Parisdə, 1894-cü ildə Sorbonnada və İtaliyada bakalavr diplomu alaraq 1899-cu ildə Pavia Universitetində hüquqşünaslıq kursunu bitirmişdir.
Vəkil olmaqdansa, ədəbi karyera qurmaq qərarına gəldi. Hər cür ədəbiyyatı (şeir, povest, teatr, sərbəstlikdəki sözlər) sınağa çəkdi, hər şeyə "Filippo Tommaso Marinetti" imzaladı.
Dövlət sosializmi
Dövlət sosializmi iqtisadi təlimlər və politologiya tarixində  —  özəl islahatlar, dövlətin iqtisadiyyata və ictimai münasibətlərə fəal müdaxiləsi, istehsal vasitələrinin milliləşdirilməsi və s. yolu ilə həyata keçirilən sosializmə keçid nəzəriyyələrini islah edilmiş sistemin əsaslarında, dəyişikliyi qəbul etmədən özündə birləşdirən təsnifat qrupu.
Siyasi və iqtisadi doktrinalarda
Alimlərin hər birinin bütün əsərlər toplusunun sosial-iqtisadi fikrin bu və ya digər ümumi istiqamətinə aid edilməsi kontekstində formalaşdırdıqları dövlət sosializmi ideyalarını nəzərə alsaq, iki variantı ayırmaq olar.
Terminoloji ziddiyyət
Bir əsrdən artıqdır ki, “dövlət sosializmi” anlayışı elmdə XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərindəki spesifik düşüncə cərəyanlarının, məktəbləri və doktrinalarının adı (və formal analitik dildə və mümkün ümumilik kimi) kimi formalaşmışdır. XX əsrin ikinci yarısının İsveç sosializm modeli kimi doktrinalar qrupunun adı). “Dövlət sosializmi” termininin əslində “ümumilikdə sosializm” və üstəlik “sosialist ölkələrinin iqtisadiyyatı”nın sinonimi kimi işlədilməsi elmi baxımdan tam düzgün deyil. Tamamilə fərqli sosial-iqtisadi sistemlər, elmi əsaslar, iqtisadi siyasətin aparılması alətləri və formaları ilə bağlı anlayışların çaşqınlığı terminoloji ziddiyyətə səbəb olur və tarix və siyasət elminin yoxlanılmış kateqoriya aparatına qeyri-müəyyənlik gətirir.
Mütalib Xudiyev
Mütalib Ələsgər oğlu Xudiyev (3 mart 1993; Bəydövül, Göyçay rayonu, Azərbaycan — 7 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Kilit
Kilit — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunda kənd.
Mütalib Xudiyev
Həyatı və hərbi xidməti
Mütalib Xudiyev 3 mart 1993-cü ildə Göyçay rayonunun Bəydövül kəndində anadan olmuşdur. Subay idi.
Mütalib Xudiyev orta təhsilini aldıqdan sonra 2011-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra mülki işlərdə çalışmışdır.
Kilit
Coğrafi mövqeyi
Rayonun mərkəzindən 16 km cənub şərqdə, Naxçıvan-Bakı dəmir yolunun sol tərəfində, Zəngəzur silsiləsinin ətəyindədir.
Tarixi
Zaqafqaziya MİK-in 1929-cu il 18 fevral tarixli qərarına əsasən Ordubadın Qorçevan kəndində Naxçıvan MSSR-in 9 kəndi sırasında əkin yerləri və otlaqları ilə birlikdə qanunsuz olaraq Ermənistan SSR-ə birləşdirildi. Bundan əlavə Qorçevan ermənilərin hələ 1921-ci ildən icarəyə götürdükləri, 1923-cü ildən zorakılıqla sahibləndikləri Kilit kəndi torpaqlarının bir hissəsi də bu respublikaya qatıldı. 1992-ci ildə erməni silahlı quldurlarının basqınları nəticəsində əhalisi Ordubad rayonunun müxtəlif yerlərinə köçmüşdür. Hər tərəfdən sıldırım yamaclı dağ və dərələrlə əhatə olunan Kilit kəndinin cənub şərqində karst mağarası mövcuddur (mağaranın dəhliz və salonlarında stalaktik və stalaqmitlər var). Mağaraların girəcəyində aşkar edilmiş mədəni təbəqə qalıqları onların qədim insan məskənləri olduğunu göstərir. Kilit yaxınlığında Ül dərəsi adlı yerdə orta əsrlərə aid yaşayış yerinin qalıqları və qəbir abidələri aşkar edilmişdir.
Mütalib Xudiyev
Həyatı və hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Mütalib Xudiyev 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü olaraq iştirak etmişdir. Cəbrayılın, Füzulinin, Zəngilanın, Qubadlının, Xocavəndin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Mütalib Xudiyev 7 noyabr 2020-ci ildə Şuşa istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mütalib Xudiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mütalib Xudiyev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mütalib Xudiyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mütalib Xudiyev ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mütalib Xudiyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.