cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vladimirski kilsəsi (Sankt-Peterburq)
Tarix
1848-ci ildə memar Frans Ruska zəng gülləsinə daha bir yarus əlavə edir, 1850—1853-cü illərdə isə o kilsəyə yeni ibadətgah və hasar inşa etdirir.
1865-ci ildən Vladimirski kilsəsinin nəzdinə daxil olan yetimxanaya və qadın düşkünxanasını ehtiva edən xeyriyyəçilik cəmiyyəti fəaliyyət göstərirdi.
1883—1885-ci illərdə memar Aleksandr Holm tərəfindən kilsənin künclərində əlavə tikililər inşa olunmuşdu.
1887—1888-ci illərdə keçirilmiş restavrasiya işlərindən sonra Rusiyanın vəftizliyinin 900 illiyi şərəfinə kilsədə təntənəli şəkildə ilahi nəğmələr oxunmuşdu.
1828-ci ildə Arina Rodionovnanın (Aleksandr Puşkinin dayəsi) ölümü səbəbindən Vladimirski kilsəsində ölü duası oxunmuşdu. Kilsə prixoduna mənsub tanınmış ədəbiyyatçılar sırasında Fyodor Dostoyevskinin adını xüsusilə qeyd etmək olar. Hazırda bu dahi yazıçının xatirəsinə kilsədə hər il panixida oxudulur.
1932-ci ildə Vladimirski kilsəsi bağlanılır, onun yerləşdiyi binada isə «Lenmaşuçyot» fabriki yerləşdirilir.
2000-ci ilin may ayında isə kilsəyə "Kafedral" statusu verilmişdi.
Memarlıq
Beşgünbəzli məbəd özündə barokko memarlıq üslubundan klassisizmə bir keçid təşkil edir və onun daxilinə yuxarı (soyuq) müqəddəs Vladimir və aşağı (isti) müqəddəs İoann Damaskin kilsərini birləşdirir. Hazırda ibadət işləri yalnız yuxarı məbəddə aparılır.
Mərkəzi günbəzin yelkən və ya pandativ adlanan hissəsi yevangelistlərin heykəlləri ilə bəzədilmişdi. Yuxarı məbəddə 1808-ci ildə Aniçkov sarayının kilsəsindən buraya gətirilmiş, XVIII əsrə aid ikonostas qorunub saxlanılır. Aşağı məbədin tavanı bir zamanlar nəfis naxışlarla örtülmüşdür. XX əsrin ortalarında naxışlar ikonostas ilə birlikdə həmişəlik itirilmişdi.
Güləş (mahnı)
Güləş — azərbaycanlı müğənni Aygün Kazımova, Alim Qasımov və Şeron qrupunun duetidir. Azərbaycan Güləş Federasiyasının rəsmi himnidir.
Bakı əhalisinin şəhər bağında gəzintisi (film, 1900)
Bakı əhalisinin şəhər bağında gəzintisi qısametrajlı sənədli filmi rejissor Q. Matye tərəfindən 1900-cü ildə çəkilmişdir. Kinoxronikada indiki Əliağa Vahid bağında bakılıların gəzintisi öz əksini tapmışdır.
Məzmun
Kinoxronikada indiki Əliağa Vahid bağında bakılıların gəzintisi öz əksini tapmışdır.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1900-cü ilin Azərbaycan filmləri 1900-cü illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Senecio armentalis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qaraxitaylar dövləti
Tarixi
1125-ci ildə Cürçenlərin qurduğu Cin sülaləsi tərəfindən dağıdılan Liao sülaləsinin son üzvü Yelü Daşi tərəfindən qurulmuşdur. O 1087-ci ildə doğulmuşdu və sülalənin daha az önəmli olan bir qolundan gəlirdi.
1132-ci ildə Balasaqun hakimi Qaraxani sülaləsindən II İbrahimə köməyə gedən Yelü Daşi Balasaqunu işğal edərək Qaraxaniləri Qaşqar şəhərinə qovdu.Ona Qaraxani ordusunda xidmət edən 16.000 kidan əsgəri də qoşuldu. Məhz həmin il Yelü özünə Gurxan titulunu götürdü. Həyat yoldaşı Çonqde isə imperatriça elan olundu. Ölümündən sonra digər həyat yoldaşı Tabuyan taxtı ələ keçirərək özünü imperatriça elan etmişdi.
İlk dəfə Qara Kitaylar dövründə əsgərlərə maaş verilməsi prosesi başlamışdı. Qarakitaylar artıq Mərkəzi Asiyaya köçsə belə Çin adətlərini saxlayırdılar. İmperiyada əsas dil Kidan dili və Çin dili olmağına baxmayaraq Fars və Uyğur dilləri də istifadə olunurdu.
İmperiyada əsas imperator sülaləsi Yelü sülaləsi olduğu kimi, əsas xatunlar da Hsiao sülaləsindən çıxırdı.Hsiao Tabuyan 1144-cü ildə özünü imperatriça elan etmişdi. İmperiya vətəndaş müharibəsindən yorğun düşdüyü üçün asanlıqla Kuçluq xanın əlinə keçdi və daha sonra da Çingiz xan tərəfinən işğal olundu.Yelü sülaləsindən Büraq Hacib daha sonra Kirman a köçərək burada öz dövlətini qurdu.
Qara dəniz meşə siçanı
Qafqaz meşə siçanı (lat. Apodemus ponticus), (Rodentia) dəstəsindan bir Məməli növü.
Levon Mirzoyan
Levon İsaeviç Mirzoyan sovet — dövlət və partiya xadimi, Azərbaycan SSR Kommunist Pariyası I katibi (1926–1929).
Həyatı
Levon Mirzoyan 1920–1925-ci illərdə Azərbaycan Həmkarlar İttifaqının sədri, sonra Azərbaycan SSR əmək xalq komissarı, Azərbaycan KP Bakı komitəsinin katibi olub. 1925–1929-cu illərdə Azərbaycan KP MK-nin sədri vəzifəsində çalışıb. 1929–1933-cü illərdə dairə komitəsinin katibi, sonra KP Ural vilayət komitəsinin 2-ci katibi işləyib. 1933-cü ildən partiyanın Qazaxıstan vilayəti 1-ci katibi, 1937-ci ildən Qazaxıstan KP MK-nin I katibi vəzifəsində çalışıb. SSRİ MSK üzvü olub. Lenin ordeni alıb.
1939-cu ilin əvvəllərində həbs edilib və həmin ilin 26 fevralında Lefortovo həbsxanasında güllələnib. 1958-ci ildə bəraət alıb.
Oğuz xan
Oğuz xan, Oğuz xaqan və ya Oğuz Kağan — yarı əfsanəvi, yarı həqiqi türk hökmdarı. Bəzi tarixçilər onu Zülqərneyn, bəziləri isə Mete xan hesab edir. Oğuz xan Oğuz türklərinin əcdadıdır. Həyatı haqqında Oğuz xaqan dastanı yazılmışdır.
Oğuz adının mənası və Oğuz Xanın qısa biyoqrafiyası
mənləri) Sonralar "oğuz"  termini  özünün  klкin  anlamını  itirib və  tkrкlərin  əfsanəvi  babası  Oğuzun  adına  çevrilib. Xülasə olaraq(Oğ/Og/Uğ/Ug) kökündən törəmişdir. Mübarək, müqəddəs ayrıca qabiliyyətli, bilikli deməkdir. Ruh mənasına da gəlir. Yaxşı xasiyyətlilik da bildirir.
Oğuz xan adına bəzi mənbələrdə Uğuz xan və ya Uz xan kimi də rast gəlinir. Bir görüşə görə Oğur (Ogur, Ugur) Xan olaraq da tələffüz edilir. Türklərin atası olan qəhrəmandır. İlk Oğuz Türkmən Dövləti qurucusudur. Bütün həyatı boyunca Göyqurd (Börteçine) özünə bələdçilik etmişdir. Həyatı, daha doğumundan başlayaraq fövqəladə hadisələrlə doludur. Üzünün rəngi maviyə çalar. Gözləri al (qırmızı) rənglidir. Ağızı atəş kimidir. Çox tez böyümüşdür. Doğular doğulmaz yemək yemişdir. Bir dəfə süd əmib sonra çiy ət yemişdir. Gücü işarələyən buynuzlu bir tacı vardır. Atası Kara Xanı öldürər. Tək buynuzlu bir varlıqla vuruşarak onu məğlub edib öldürür. Kərgədan olduğu deyilən bu canlı ehtimalla əslində bir şeytandır. Bir çox boya adlarını o verir (Uyğur, Kanglı, Qıpçaq, Kalaç, Karluk). İki yoldaşından altı dənə oğulu olmuş və bunların uşaqlarından da oğuz boyları meydana gəlmişdir. Ovlanarkən, bir ortasında iştirak edən bir ada tapar. Bu adanın ortasındakı bir ağacın qovuğunda işıqlar saçan çox gözəl bir qız oturmuşdur (Yarsub "Yer-Su" bu qızla simvollaşdırılar.). Saçları axar sular kimi mavidir və dişləri inci kimidir. Onunla evlənər və üç oğlu olur. Aradan illər keçir, bir gün göydən güclü mavi bir işıq düşər və ortasında gözəl bir qız tapar (Göy-Kal "Göy-Hava" da bu qızla simvollaşdırılar). Fövqəladə gözəllikdə olan bu qızın başında qütb ulduzu kimi atəşdən bir işıq dəstəsi vardır. Bu qızla da evlənər və üç uşağı olur. Yuxusunda gördüyü "Gümüş Ok"u tapıb gətirən ilk üç oğuluna bölərək paylaştırır. Eyni şəkildə yuxusunda gördüyü "Qızıl Oxatan"ı da ikinci arvadından olan uşaqlarına paylaştırır. Məşhur tarixçi Rüstəm Paşaya görə Quran-ı Kərimdə adı çəkilən Zülqərneyn (İki buynuz sahibi) adlı müqəddəs adam Oğuz Xan'dır. Çünki çiftboynuzlu tacı ilə tanınmışdır. Lak (Ilak), Rak (Iraq), Zak (Izak) kimi əfsanəvi ölkələrin kağanlarını məğlub edərək buraları fəth edər.
= Oğuz xan və Hz. Zülqərneyn (ə.s.) = Bir çox İslam alimi Hz. Zülqərneyn ilə Oğuz xanı eyni adam sayır. Buna Oğuz xan dastanı ndakı və Kəhf surəsi ndəki eyniliklər dəlalət edir. Ətraflı məlumat üçün baxın: Zülqərneyn və Oğuz xan
Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsi
Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsi — Bakı Dövlət Universitetinin fakültələrindən biri.
Tarixi
Bakı Dövlət Universitetinin peşəkar kadr hazırlığı sistemində jurnalistika təhsilinin öz tarixi yeri və mövqeyi var. Keçmiş SSRİ-nin universitetləri arasında ali jurnalistika təhsilinin əsası ilk olaraq 1928-ci ildə məhz ADU-da qoyulmuşdur. Həmin dövrdə Jurnalizm kafedrası tələbələrinin mətbuat orqanı sayılan «Student-jurnalist» qəzetinə müsahibə vermiş kafedra müdiri S.Sredinski (həmin müsahibəni götürən tələbə Hadi Mirzəzadə sonralar dil tarixi üzrə məşhur alim, BDU-nun professoru olmuşdur) göstərirdi ki, bu vaxtadək Şuralar İttifaqında jurnalistika təhsili iki məktəbdə həyata keçirilirdi: Moskva Jurnalist İnstitutu və Leninqrad Mətbuat Texnikumunda («Student-jurnalist», № l, iyun, 1929).
Müəyyən fasilədən sonra 1945-ci ildən Filologiya fakültəsinin nəzdində yaradılan jurnalistika şöbəsi 25 il bir kafedra – Jurnalistikanın nəzəriyyəsi və təcrübəsi kafedrası ilə təmsil olunmuşdur. Kafedranın ilk müdiri təcrübəli qəzet işçisi, tanınmış dövlət və ictimai xadim Həsən Şahgəldiyev olmuşdur. Onunla birlikdə milli jurnalist kadrlarının hazırlığı işinə o dövrün görkəmli mətbuat işçiləri – İsrafil Nəzərov, Nəsir İmanquliyev, Qılman Musayev (İlkin), Rza Quliyev, Cümşüd Əzimov da qoşulmuşlar. Akademik Məmməd Arif Dadaşzadə, Mir Cəlal, Əli Sultanlı, Feyzulla Qasımzadə, Muxtar Hüseynzadə, Məmmədhüseyn Təhmasib, Hidayət Əfəndiyev, Məmməd Qazıyev gələcək jurnalistlərin ilk müəllimləri olmuşlar. 1950-ci ildə şöbənin birinci buraxılışı olmuşdur. İlk məzunlardan prof. Şirməmməd Hüseynov, publisist Cavad Cavadlı, Saleh Tahirov hər zaman fəal yaradıcı həyat tərzi ilə seçilmişlər.
1969-cu ildə Jurnalistika şöbəsi fakültəyə çevrilmişdir. Onun ilk dekanı professor Nurəddin Babayev (1969-1970) olmuşdur. Sonrakı illərdə professor Şirməmməd Hüseynov (1970-1976), dosent Seyfulla Əliyev (1976-1979), professor Tofiq Rüstəmov (1979-1988), dosent Nəriman Zeynalov (1989), dos. Akif Rüstəmov (1989-1999), professor Yalçın Əlizadə (1999-2012), profesor Şamil Vəliyev (2012-2016), professor Cahangir Məmmədli (2016-2017) dekan vəzifəsində çalışmışlar. 2017-ci ildən isə filologiya üzrə elmlər doktoru, dosent Vüqar Əliyev fakültənin dekanıdır.
Təhsil bakalavr və magistratura pillələri üzrə Azərbaycan (əyani və qiyabi), rus (əyani) və ingilis (əyani) dillərində aparılır.
Strukturu
Fakültədə tədris, elmi-metodik mərkəz kimi 4 kafedra, 2 studiya, 1 elmi tədqiqat laboratoriyası fəaliyyət göstərir: Jurnalistikanın nəzəriyyəsi və təcrübəsi, Mətbuat tarixi və ideoloji iş metodları, Televiziya və radio jurnalistikası, Beynəlxalq jurnalistika kafedraları, Tədris tele-radio studiyası, «İnternet» mərkəzi, Jurnalistika elmi-tədqiqat laboratoriyası.
Beynəlxalq əlaqələri
Jurnalistika fakültəsi beynəlxalq əlaqələr sahəsində öz ənənələrini formalaşdırmışdır. Həmin əlaqələrin əsası ötən əsrin 50-ci illərində Moskva Dövlət Universitetinin (MDU) Jurnalistika fakültəsi ilə qoyulmuşdur. Azərbaycanda jurnalistika üzrə ilk namizədlik dissertasiyasını Mətbuat tarixi kafedrasının professoru Şirməmməd Hüseynov MDU-da müdafiə etmişdir. Sonrakı onilliklərdə MDU-nun Jurnalistika fakültəsi ilə elmi və yaradıcılıq əlaqələri daha da intensiv xarakter almış və həmin əlaqələr bu gün də davam edir. Əvvəlki illərdə Beynəlxalq Jurnalistlər İttifaqı Konfederasiyasının xətti ilə hər il fakültənin bir tələbəsi təhsilini MDU-nun Jurnalistika fakültəsində davam etdirib. ABŞ-nin İndiana və Kolorado universitetləri, Fransanın Lil Jurnalistika Məktəbi, Türkiyə, Macarıstan, Polşa və Gürcüstanın jurnalistika qurumları və təhsil müəssisələri ilə elmi və yaradıcılıq əlaqələri inkişaf etdirilir. Son üç ildə fakültənin 6 müəllimi xarici ölkələrdə (ABŞ, Fransa, Türkiyə, Macarıstan, Polşa) elmi ezamiyyətdə olmuşlar.
Balasağun
Balasaqun və ya Balasağun ; Qırğızıstanın Toxmaq şəhəri yaxınlığında Orta çağ şəhəri.
Tarixi
Balasagun adı Bala və ya Bal və sagun iki sözün birləşməsindən yarandığı sanılır.
Tarixlərdə türk mədəniyyət ocaqlarından biri sayılan Balasaqun Qaraxanlılar dövlətinin mədəniyyət mərkəzi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Uyğurun mərkəzi şəhəri olan həm də Ordu Balık və ya Xan Balık adıyla da məşhur Balasaqın və ya Kara Balasaqun “Kudatqu-Biliğ"in müəllifi Yusif Xass Hacib Balasaquninin vətənidir. Məsnəvi şəklinə yazdığı bu əsərilə əruzu türk şerinə ilk dəfə o tətbiq etmişdi. Quryev şəhərinin əsil tarixi adının tərkibindəki Üzən sözünün türk dillərində mənası "çay, nəhr" deməkdir
Aleksandr Klumberg
Aleksandr Klumberg — Estoniyalı yüngül atlet. Aleksandr Klumberg 1924-cü ildə Paris şəhərində baş tutan VI Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalçısıdır.
Həyatı
Aleksandr Klumberg 17 aprel 1899-cu ildə Estoniyanın Tallin şəhərində anadan olmuşdur.
Karyerası
Aleksandr Klumberg birinci dəfə Yay Olimpiya Oyunlarına 1920-ci ildə qatıldı. 1920-ci ildə Yay Olimpiya Oyunlarında nizə atma yarışlarında Aleksandr Klumberg 5-ci, beş növçülük yarışlarında isə 8-ci yeri tutdu. Aleksandr Klumberg növbəti dəfə Yay Olimpiya Oyunlarına 1924-cü ildə qatıldı. O 1924-cü ildə Fransanın Paris şəhərində baş tutan VI Yay Olimpiya Oyunlarının onnövçülük yarışlarında yalnızca Amerika Birləşmiş Ştatlarının idmançılarından geri qalaraq 1924 Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını qazandı.
Aleksandr Klumberg Daxili İşlər Xalq Komisarlığı tərəfindən 1944-cü ildə həbs edildi. 1956-cı ildə isə azadlığa buraxıldı.
Aleksandr Klumberg 10 fevral 1958-ci ildə 58 yaşında Tallin şəhərində dünyasına dəyişdi.
Uyğur ehramları
Uyğur ehramları — Çin də gizlədilən türk ehramları əslində kurqanlardır. Çin kurqanların araşdırılmasını qadağan edib. "Ağ ehram" (və ya Türk ehramı) adlandırılan kurqanın dünyanın bütün ehramlarından hündür olduğu təxmin edilir.
Ehramlar haqqında
Çin hakimiyyətindəki Şərqi Türkistan sərhədləri daxilində, Sian şəhəri ndən 100 km məsafədə, dağların ətrafında yerləşən irili-xırdalı 100 ədəddən çox ehram ilə yanaşı, 300 metr hündürlüyündə "Ağ ehram" adlandırılan nəhəng tikinti var.
Bəzi iddialara görə, bu ehramların mövcudluğu Qərb elm adamlarına öncədən də məlum olub. "Elm xəbərləri"("Science News") qəzeti İkinci dünya müharibəsi illərində ehramlar haqqında belə bir yazı yayımlayıb: "Bölgədəki ehramlar palçıq və torpaqdan hazırlanıb. Misir ehramlarından çox kurqanlara bənzəyir və bölgə hələ kəşf edilməyib". Bölgədəki amerikalı alimlər Ağ ehramın 300 metr hündürlükdə olduğunu bildirirlər ki, bu, Misir ehramlarından iki dəfə ucadır. Bir nəzəriyyəyə görə, Mu qitəsinin mövcudluğu zamanı qitədə çox təkmilləşmiş bir mədəniyyət hökm sürüb. Bu mədəniyyət qitənin yox olması ilə Cənubi Amerika və Asiyaya yayılan mədəniyyətin bir-birinə bənzəyən texnikadan istifadə ilə tikintilərdə davam edib.
Kazım Mirşan bu günə qədər çözülməyən 184 ədəd Misir heroqlifini qədim türk dilində oxuyub. Oxuduğu mətndə mumiyalama texnikasının e.ə. 3000-ci illərdə Altaylardan gəldiyi ortaya çıxıb. Yaxın dövrdə ehramların içinə girməyi və fotosunu çəkməyi bacaran tək insan olan Oktan Kələşin açıqlamaları tarixə yeni bir ölçü gətirə bilər. Oktan Kələşin araşdırmasına görə, təxminən 5 min illik tarixi olan ehramların inşa və mumiyalama işləri Misirdəkindən daha yüksək səviyyədədir. Oktan Kələş ehramları ziyarət etdiyi zaman türk tarixinin başdan-ayağa dəyişə biləcəyini deyib. Yaşlı bir çinli rəhbər ilə ehramlara gizlicə girən Oktan Kələş ehramın içində türklərə aid simvol, heykəl və lövhələr olduğunu aşkarlayıb. Ehramın içində 2 metr hündürlüyündə 1 mumiya, üzərində qurd başları və ay-ulduz simvolu var. Həmçinin, 3 metr hündürlüyündə Oğuz Xaqanın (Kağan) surəti mövcuddur.
Kəşf olunması
Bəzi araşdırmalardan çıxan məlumatlar belədir. Çinin Sian bölgəsində, 300 metr olduğu deyilən böyük bir ehram və ətrafında cürbəcür boylarda bir çox ehramlar olduğu deyilir. Bu ehramlar Orta Amerikadakı ehramlar kimi düz bir təpəyə malikdir. Bu ehramların 5000-6000 illik olduqları təxmin edilir. Pramidaların ən böyüyü olan "Ağ ehram", 2. Dünya müharibəsi ərəfəsində Amerikalı pilot James Gaussan, Hindistandan Chungkingə ərzaq daşıyanda gördüyünü xəbər etdi. Onların Əhəng daşından tikildiyini təxmin etdiyini dedi.Beləcə, bu bölgədəki böyük ehramların müzakirəsi başladı. Alman araşdırmacısı yazıçı, Hartwig Hausdorf əraziyi şəxsən ziyarət etdi. Bir çox materiyal və məlumat topladı hətta bir neçə şəkil əldə etdi. Ancaq bu şəkillər bir iki dənə və uzaqdan çəkilmişdi. Daha sonra, Çin hakimiyyəti, bu bölgədə araşdırma etməyi həm xarici araşdırmaçılara həm də öz araşdırmaçılarına və arxeoloqlarına  qadağan etdi.
Çinin, bu ehramları gizlətmək üçün üzərinə torpaq töküb ağaclandırdığı da deyilir.
Bəndovan burnu
Bəndovan burnu - Şirvan düzünün Xəzər dənizi içərisinə çıxdığı yerdir. Burnun ərazisində Bəndovan vulkanı yerləşir. Burnun yaranmasın səbəbi vulkanın gilli suxurları səthə buraxması nəticəsində quru səthin genişlənməsinə səbəb olmuşdur. Ən hündür nöqtədi 47,2 metr təşkil edir. Burun hazırda Bəndovan dövlət təbiət yasaqlığı ərazisində yerləşir. Bəndovan burnundan bir qədər şimalda Yuxarı Şirvan kanalı dənizə tökülür. Dənizdən aşkar şəkildə müşahidə edilir. Ərazi inzibati cəhətdən Qaradağ rayonu ərazisinə daxildir.
Bəndovan şəhəri
1970-ci illərdə dəniz suyunun enməsi ilə bəndovan burnu ərazisində yaşayış məntəqələrinin qalıqları aşkarlanmşdır. Sahildə və su altında aparılmış arxeoloji tədqiqatlar zamanı tikililər, dulus kürələri, orijinal şirli və şirsiz qablar, şüşə bəzək şeyləri, əmək alətləri, sikkələr və s. tapılmışdır.
Arxeoloji nateriallar Bəndovanın IX-XIII əsrlərə aid olduğunu göstərir. Tapılmış mis və gümüş sikkələr Şirvanşahlar dövrünə aiddir. Şəhər haqqında Abbasqulu ağa Bakıxanov məlumat vermişdir.
Robinia boyntonii
—  cinsinə aid bitki növü.
Güllütəpə
Güllütəpə — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 2246 nəfərdir.
Toponimiyası
XIX əsrin 70-ci illərində rayonun Xallıcalı kəndindən və Cənubi Azərbaycandan gəlmiş ailələrin Güllütəpə adlı yüksəklikdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Toponim "güllü, çiçəkli təpə" mənasındadır.
Coğrafiyası və infrastrukturu
Masallı rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində yerləşən bu kənd Burovar silsiləsinin ətəyində yerləşir. Güllütəpə kəndində XIX əsrə aid Əmir türbəsi var.
Həmçinin bax
Jindi
Kıncıvo
Monidigah
Harald Tammer
Harald Tammer — Estoniyalı ağır atlet. Alfred Şmidt 1924-cü ildə Paris şəhərində baş tutan V Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalçısıdır. Harald Tammer həmçinin 1922-ci ildə Tallində baş tutan Dünya Çempionatının qızıl medalçısıdır.
Karyerası
Harald Tammer birinci uğurunu 1922-ci ildə qazandı. Harald Tammer Tallin şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında qızıl medal qazandı. Harald Tammer bu uğurdan 2 il sonra Yay Olimpiya Oyunlarında uğur qazandı.
Harald Tammer 1924-cü ildə Fransanın Paris şəhərində baş tutan VI Yay Olimpiya Oyunlarının ağır atletika yarışlarında iştirak etdi. Harald Tammer 497.5 kq. nəticə ilə VI Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalını qazandı.
Harald Tammer 6 iyun 1942-ci ildə 43 yaşında Tallin şəhərində dünyasına dəyişdi.
Qarağac (Qubadlı)
Qarağac — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Qaracallı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Qubadlı rayonunun Sarıyataq kənd Sovetinin Qarağac kəndi Qaracallı kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Tarixi
28 aprel 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süquta uğramasından və bolşeviklərin işğalına məruz qalmasından sonra, 1923-cü ilin iyulunda Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir və Zəngəzur qəzalarının bir hissəsindən Kürdüstan mahalı (sonradan qəza) təsis edilmişdir. Qarağac kəndi mahalın bir hissəsi olmuşdur. Kürdüstan qəzası ləğv edildikdən sonra Qarağac Qubadlı rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir.
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. Kənd 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.
Əhalisi
1856-cı il "Qafqaz təqvimi"nə görə, əhalisi kürd dilində danışan şiə kürdlərdən ibarət olmuşdur.
Qaraqoyunlu (Qubadlı)
Toponimikası
Yerli məlumata görə, təqribən XVIII əsrdə Xanqaraqoyunlu kəndindən (indiki Bərdə rayonundakı Qaraqoyunlu kəndi) ayrılmış ailələr əvvəlcə Şayıflı kəndinin (Zəngilan rayonu) yaxınlığında, Xanyeri deyilən yerdə məskunlaşmış, sonra isə indiki yerə köçərək Qaraqoyunlu kəndini salmışlar.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
Şelkovnikov su kutorası
Şelkovnikov su kutorası (lat. Neomys teres və ya Neomys schelkovnikovi), (Eulipotyphla) dəstəsinə, Yereşənlər (lat.Soricidae) fəsiləsinə aid olan məməli növüdür. Bütün Qafqaz və Kiçik Asiyanın ona həmsərhəd olan ərazisi üçün endemikdir.
Qısa təsviri
Ən iri yereşəndir. Kütləsi 12-26,5 q, bədəninin uzunluğu 71-102 mm, quyruğu 53-75 mm, pəncələri 15-22 mm-dir. Tükləri başqa kutorlardakından uzundur. Gözləri tükün içində gizlənmişdir. Pəncələrində tükdən üzmə çıxıntıları yaxşı inkişaf etmişdir.
Yayılması
Bütün Qafqazda və güman ki, Türkiyə və İranın qonşu ərazilərində yayılmışdır. Bu intrazonal növ Azərbaycanın bütün təbii vilayətlərində qeydə alınsa da, dağlarda daha  adidir. Böyük Qafqazda d.s. 1000m-dək (Qax rayonu, İlisu kəndi ətrafında) Kiçik Qafqazda 2000m-dək (Laçın və Şuşa rayonları) hündürlükdə qeydə alınmışdır.
Həyat tərzi
Bütün landşaftların, o sıradan yarımsəhraların suvarılan bağların su kənarı biotoplarında  yaşayır. Sayı o qədər də yüksək deyildir. Əldə edilmiş heyvanların 3-5 və 8 balası olmuşdur. Apreldən sentyabra qədər çoxalır. Cücülər, molyusklar, qurbağalar, balıq kürüsü və körpələri ilə qidalanır.
Xarici keçidlər
http://www.iucnredlist.org/details/29659/0 Neomys teres
Senecio glastifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yapon andızı
(Inula japonica) - cinsinə aid bitki növü.
Beynəlxalq Könüllülər Günü
BMT Baş Assambleyası 1985-ci ildə hökumətlərə hər il iqtisadi və inkişaf naminə 5 dekabr tarixini Beynəlxalq Könüllülər Günü kimi qeyd etməyi təklif edib.
Helli Berri
Heli Mariya Berri (14 avqust 1966 ) — ABŞ aktrisası və keçmiş model.
Bakı bazarlarının tipləri (film, 1907)
Bakı bazarlarının tipləri ― rejissor Vasili Amaşukeli tərəfindən 1907-ci ildə çəkilmiş qısametrajlı sənədli film. Kinosüjet Bakı həyatından bəhs edir. Film günümüzə qədər gəlib çatmayıb.
Filmin üzərində işləyən
Rejissor: Vasili Amaşukeli Operator: Vasili Amaşukeli
Həmçinin bax
1900-cü illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Hacıtəpə
Əhalisi
Əhalisi 1323 nəfərdir.
Toponimiyası
Tədqiqatçılara görə, oykonim təhrifə uğramış Haçatəpə oronimindən olub, ərazidəki haça (qoşa zirvəli) toponin adından yaranmışdır.
Həmçinin bax
Jindi
Kıncıvo
Monidigah
Telafisi yok (mahnı)
Telafisi yok  — azərbaycanlı müğənni Aygün Kazımova mahnısıdır. Mahnının söz və musiqisi Elif Nura aiddir. Mahnı "Dokuz Sekiz Müzik" şirkəti tərəfindən hazırlanıb. Mahnı 2015-ci ildə "Dokuz Sekiz Müzik" şirkəti tərəfindən satışa çıxarılan "25 Hüzünlü Şarkı" albomuna daxil edilmişdir. Klip Aygün Kazımovanın 2013-cü ildə "Malibu" sahillərindəki etdiyi fotosessiyadan hazırlanmışdır.
Rzaqulu xan Qasımlı-Avşar
Həyatı
Rzaqulu xan Məhəmmədmusa xan oğlu Urmiya şəhərində doğulmuşdu. Müкəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Кərim xan Zəndin yanında girov saxlanılırdı. Bacısı Кərim xanın arvadlarından biri idi. Onun və Avşar ağsaqqalarının məsləhəti, Mömün xan Qasımlının xahişi ilə 1768-ci ildə Urmiyanın xanı təyin olmuşdu. O, az müddət ərzində qiyamçı və asiləri yatırdı. Millətə və istiqlala qarşı çıxanları tutub, öldürdü. Onun haкimiyyəti dönəmində bütün sərhədlər saкitləşdi. Adamlar əmniyyətdə yaşamağa başladılar. Rzaqulu xan qurucu və xеyirxah adam idi. Urmiyadıкı qədim məscidlərdən olan, islamın ilк illlərindən inşa еdilən Camе məscidini təmir еtdirmişdi. Üstəliк də tələbələr üçün xеyli hücrələr tiкdirmişdi. Camе məscidinin кümbəzini mеmarlar vasitəsilə yеnidən qurdurmuşdu. Yеnidənqurmaya xеyli vəsait xərcləmişdi. (Bax: Mirzə Rəşid Ədibüşşüara, Tarixi Əfşar, Təbriz, "Şəfəq", səh 174, farsca).
Rzaqulu xanın Urmiyada inşa еtdirdiyi binalardan biri də dördguşəli qaladır. Bu qalanın hər guşəsində bir bürc vardı. Xanın əziz qonaqları bu qalada qəbul еdilirdi. Sonraкı dönəmdə Кərim xan Zənd, еləcə də Iranın böyüк şəxsiyyətləri bu binada qonaq qalmışdılar. Babizmin banisi Sеyid Məhəmmədəli bu imarətdə məhbus кimi saxlanmışdı. (Bax:Məhəmməd Təmməddün, Tarixе-Rzaiyyе, Urmiya, "Təməddün", 1350, hicri-şəmsi, səh. 54, farsca).
Rzaqulu xan 1771-ci ilə qədər Urmiyaya başçılıq еtmişdi.
Ailəsi
Rzaqulu xanın Imamqulu xan, Məhəmmədqulu xan, Qasım xan adlı oğulları vardı.
Anaa
thumb|200px|left|Atollun kosmosdan təsviri. Anaa (Anaa) — Tuamotu arxipelaqına daxil olan atoll (Fransa Polineziyası). Taitidən 350 km şərqdədir.
Coğrafiya
Yuvarlaq fornaya malikdir və 11 adacıqdan ibarətdir. Uzunluğu 29,5 km, eni isə 6,5 km təşkil edir. Atollun sahəsi 38 km²-dir. Daxilində laqun vardır.
Tarixi
Tahanea ilk dəfə 1769-cu ildə ingilis dənizçisi Ceyms Kuk tərəfindən kəşf edilmişdir. XIX əsrin əvvəllərindən Pomare sülaləsinin idarəsi altında olmuşdur. 1850-ci illərdə burada kopra hazırlamaq və mirvari toplamaq inkişaf etməyə başlayır. 1878-ci ildəki siklona qədər Tuamota arxipelaqının mərkəzi Anaada yerləşirdi. XIX əsrdə adanın əhalisi 2 min nəfərə çatırdı. Ancaq mormonlar və katolik misionerlərdə toqquşmalar nəticəsində əhalisinin sayında azalma baş vermişdir.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Anaa, Faaite, Motutunqa və Tahanea atolları birlikdə Anaa kommunasını əmələ gətirir. Oda Tuatomu-Qambe inzibati bölgüsünə daxildir.
Əhali
2007-ci il məlumatına görə adada 461 nəfər yaşayır. Yeganə yaşayış məntəqəsi — Tukuhora
İqtisadiyyat
Əhalinin əsas məşquliyyəti balıqçılıq, kopra istehsalı, mirvari toplamaqdır.
Təbiət hadisələri
Adada tez-tez fırtınalar baş verir. Ən güclü fırtınalar 1878 (bundan sonra paytaxt Fakaravaya köçürülür) və 1906-cı illərdə baş vermişdir.
Dağıstan dağ keçisi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Dağıstan dağ keçisi Baş Qafqazda endemik növdür. Bu heyvanlar yüksək dağlıq şəraitə yaxşı uyğunlaşmışdır. Dağıstan dağ keçiləri dəniz səviyyəsindən 2000-dən 4200 metrə yüksəklikdə Şərqı Qafqazda yayılmışdır. Dağıstan dağ keçiləri əsasən sürü şəklində yaşayırlar. Bəzi erkək fərdlərlər isə tək yaşayır. Bu keçilərin eşitmə, görmə və iy duyma hisləri çox gözəl inkişaf etmişdir. Onlar qışın əvvəllərində cütləşirlər. Dişi fərdlərin hamiləlik dövrü 150-160 gün sürür. Doğumdan əvvəl ana keçilər sürüdən ayrılıb vəhşi heyvanların çata bilməyəcəyi yerlərdə bir, bəzi hallarda iki bala doğur. Dişi keçilər balalara çox həssadırlar. Bəzi hallarda başqasının balasını da südlə yemləyirlər.
Rigel
Riqel ulduzu Beta Orion bürcünün ulduzu kimi təyin olunmuşdur, gecə səmasında 17-ci parlaq ulduzdur və eyni zamanda Orion bürcünün ən parlaq ulduzudur. Görünən ulduz ölçüsü 0.13-dür, parlaq ulduz Yerdən təxminən 863 işıq ili qədər uzaq məsafədədir.
Ulduz əslində Yerdən 3 və ya 5 ulduzdan ibarət misilli ulduz sistemi kimi görünür, əsas ulduz Riqel A xüsüsiyyətlərini hesablamaq üçün istifadə olunan üsuldan asılı olaraq hər yerdə 120,000 −279,000 Günəş parlaqlığı dəfə parlaq olan mavi-ağ rəngli ifratnəhəng olduğu hesab edilir. Nüvəsindəki hidrogen tükənmişdi və 79–115 Günəş radiusuna kimi artır. Kvazi-perodikliyə pulsasiya edir və dəyişən Alfa Siqney ulduzuna təsnif edilir. Digər komponenti olan Riqel B-nin parlaqlığl Riqel A-dan 500 dəfə zəifdir və ancaq teleskop vasitəsilə görünür. Riqel B özünü spektroskopik qoşa sistem kimi aparır, 2 əsas ulduzdan spektral sinfi B9V olan kütləsi Günəş kütləsindən 3.9 və 2.9 dəfə böyük açıq mavi ulduzlardan ibarətdir. Riqel Bb özü də qoşa ulduz ola bilər. Riqel B demək olar ki, eyni görünüşdə olan Riqel C-nin çox yaxın qoşa ulduzu kimi görünür.
Terminalogiya
2016-cı ildə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı, ulduzların adlarını kataloqlaşdırılması və Standartlaşdırma üçün Star Names (WGSN) üzərinə bir Əmək Qrupu təşkil etdi. WGSN'nin iyul 2016-cı ildəki ilk bülletenində WGSN tərəfindən təsdiqlənən ilk iki ad siyahısı toplandı; Rigel bu ulduz adı ilə IAU Star Names kataloquna daxil edildi.
Müşahidəsi
Rigelin görünən ulduz ölçüsü 0.13-dür, bu da orta hesabla göy sferasında Günəşdən başqa Kapelladan isə daha zəif yeddinci ən parlaq ulduzdur. Görmə sahəsi 0.05–0.18 arasında dəyişən nizamsız titrəşən bir dəyişəndir. Rigelin Bayer adı "beta" olsa da, hardasa daim Alfa Oriondan (Betəlqeyzə) daha parlaqdır. Rigel Deneb və Bətəlqeyzədən sonra təbii olaraq ən parlaq üçüncü böyük ulduzdur. Rigel'in rəng indeksi (B-V) −0.03, yəni ağ və ya açıq mavi-ağ rəngdədir.
12 dekabr gecəsi 12 yanvarda və 24 yanvarda saat 09:00-da başa çatacaq olan Rigel şimal yarımkürəsində qış axşamları və cənubda yaz aylarında ən diqqətə çarpandır. Cənub yarımkürəsində Rigel, bürcü yüksələrkən görülən ilk Orionu parlaq ulduzudur.
Quruluşu və Sistem
Rigel Friedrich Georg Wilhelm von Struve tərəfindən müşahidəsindən bu yana, 1822-ci ildən etibarən vizual qoşa ulduz olaraq tanınır.
Rigel Bb özü, 9.86 gündə bir bir-birlərini izləyən iki baş ardıcıllıq ulduzundan ibarət bir spektroskopik qoşa sistem ola bilər. Ulduzların ikisi də B9 spektral sinfinə aiddir. Bu iki ulduz, B və ya C-dən vizual ikitərəfli komponentlərini meydana gətirmədiyi üçün, B alt sistemi üçlü bir ulduz ola bilər, ancaq bunların düzgün sxemləri naməlumdur.
Rigel, 21±3 Günəşin kütləsi kütləyə, 109±12 Günəş radiusu radiusa malik, ömrünün sağlam dövrlərini yaşayan mavi ifratnəhəng ulduzdur. Diametri, Günəşinkindən təxminən 80 qat böyük, səth istiliyi isə 12 min dərəcəyə qədərdir. Ulduz bu sahəsi və səth istiliyi sayəsində Günəşdən təxminən 120 min qat çox enerji şüalandırır. İfratnəhəng ulduz olduğu üçün, parlaqlığı dəyişənlik göstərə bilər. Bunun səbəbi ulduzun çıxardığı çox böyük miqdarda enerjinin xarici qabığını şişməyə məcbur etməsi və bu vəziyyətin da nüvədə çıxarılan enerjinin miqdarını dəyişdirməsidir.
Bütün O-B tipli nəhəng ulduzlar kimi Rigel da olduqca qısa ömürlüdür deyə bilərik. Sürətli yaşayıb gənc ölən bu mavi nəhəng ulduzlar, ömürləri boyunca çıxardıqları böyük enerjinin yanında özlərini də çoxca sıxışdırıb paylayırlar. Elə ki, göy alimlərin etdikləri hesaba görə, bu anda 8 milyon yaşında olduğunu təxmin etdiyimiz Rigel, əslində keçmişdə 21 deyil, 24 Günəş kütləsinə sahib bir ulduzdur. 8 milyon illik həyat müddəti içində, özünü meydana gətirən maddənin 3 Günəş kütlesindeki bir miqdarını ulduz küləkləri və güclü partlayışlarla kosmos boşluğuna savurmuşdur.
Xüsusiyyətləri
Rigel A nüvəsində hidrogen yanacağını yandırıb bitirmiş, baş ardıcıllığı tərk edən və Hersşprunq-Ressel diagramında irəlilədikcə genişlənən, parlaq mavi ifatnəhəng ulduzdur. Przybilla hesab edir ki bu ulduz 7–9 milyon il əvvəl 24 ± 3 Günəş kütləsi kütləyə malik olmuş, həyat dövrü ərzində 3 Günəş kütləsi kütlə itirmişdir.
Rigelin dəyişkənliyi mürəkkəbdir və Alfa Siqni döyünən ulduz sinfinin prototipi olan Denebinkilərə bənzər ulduz pulsasiyalarından qaynaqlanmaqdadır. Rigelin radial sürət dəyişmələri ən az 19 radial olmayan rejimdə olmaqla, təxminən 1.2 ilə 74 gün arasında dəyişən periyotlarla baş verdiyi aşkarlanmışdır. Zərbələri ən azından qismən konvektiv olmayan bir hidrogen yaxan kabuktaki nüvə reaksiyaları ilə gücləndirərkən, ulduz ayrıca nüvəsində heliumun yandırdığı üçün, mavi super ulduzlar arasında diqqət çəkicidir. Rigel 1998-ci ildə Kristofer Valkens və həmkarları tərəfindən Alpha CYGNE dəyişənlerini aid olduğu təsbit edildi.
Senecio arniciflorus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yapışqanlı ağ akasiya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kamoeş İnstitutu
Kamoeş İnstitutu (port: Instituto Camões) - Portuqal dili və portuqal mədəniyyətini xarici ölkələrdə təbliği üçün Portuqaliya hökuməti və Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən yaradılmış qurum.
Yapışqanlı ağ akasiya
Təbii yayılması
Şimаli Аmеrikа, Şimаli Kаrоlinаdаn Аlаbаmаyа qədər оlаn ərаzilərdə və Аllеqаn dаğlаrındа bitir.
Botaniki təsviri:
Hündürlüyü 6-10 m-ə qədər, cаvаn budаqlаrı, yаrpаqlаrı, mеyvələri, pаxlаsı yаpışqаnlı, vəzili tükcüklərlə örtülü, еnli çətirli аğаcdır. Yаrpаqlаrı təklələkvаri оlub, 20 sm-ə qədər uzunluqdа, 11-25 ədəd uzunsov-yumru və yа yumurtаvаri yаrpаqcıqlаrdаn ibаrətdir. Yаrpаqcığın uzunluğu 2-5 sm, еni 1-2 sm-dir. Yаrpаqаltlıqlаrı qısа, uzunluğu 4-5 mm оlаn bizvаrı tikаnlаrа çеvrilmiş, bəzən yаrpаqаltlığı yоxdur. Çiçəkləri çəhrаyı, iri, dikdurаn sаlxımlаrdа tоplаnmışdır. Mаy-iyun аylаrındа çiçəkləyir. Pаxlаsı yаpışqаn ifrаz еdən tükcüklərlə örtülüdür. Tоxumlаrı uzunsov, hаmаr və pаlıdı rəngdədir. Mеyvələri аvqustdа yеtişir.
Kamoeş İnstitutu
Həmçinin baxın
Luiş di Kamoeş
Yapışqanlı ağ akasiya
Еkоlоgiyаsı
Tоrpаğа аz tələbkаr, istisеvən bitkidir.
İstifаdəsi
Dеkоrаtiv bitki оlduğundаn yаşıllаşdırmаdа tək və qrup əkinlərində istifаdə оlunur.
İncəsənət Muzeyi (Budapeşt)
İncəsənət Muzeyi — Budapeştdə, Qəhrəmanlar Meydanının şimalında yerləşən bir incəsənət muzeyi. 1900-1906 illəri arasında, memar Albert Şikekdanz və Fülöp Hersoqun planları əsasında inşa olunan muzey binası Eklektik-neoklasik tərzdədir. Muzey hər il yarım milyondan çox ziyarətçi qəbul edir. Macarıstanın ən çox ziyarət edilən 10 məkanından biridir.
2006-ci ildə, təşkilatının 100 illiyini qeyd edən muzey, 2015-2018 illəri arasında geniş təmir-bərpa işləri keçirmiş və 31 oktyabr 2018-ci ildə yenidən xalqa açılmışdır.
Kolleksiyalar
thumb|[[Muzeyin xaricdən görünüşü.]] Muzey kolleksiyası 6 hissədən ibarətdir: Misir incəsənət kolleksiyası, Klassik Qədim Dünya kolleksiyası, Ustalar kolleksiyası, Qədim heykəl kolleksiyası, Təzyiq və rəsm kolleksiyası, 1800-cü illər sonrası sənət kolleksiyası.
Misir incəsənət kolleksiyası
1934-cü ildə Macar Milli Muzeyi və Etnoqrafiya Muzeyindəki əsərlərin bir araya gətirilməsi ilə yaradılmışdır. Macar Milli Muzeyinin rəsmi müdiri Eduard Mahler tərəfindən yaradılan bu müxtəlif kolleksiyada təxminən 4000 eksponat yer alırdı. Boyalı mumiya sarkofaqları kolleksiyanın ən mühüm tərkib hissələrindən biridir.
Klassik Qədim Dünya kolleksiyası
Muzeyin bir başqa daimi kolleksiyadır. Ümumilikdə 5000 hissədən ibarət kolleksiyada, Etrusk, Roma, Yunan və Yunan-Roma incəsənətinin nümunələri yer alır. Macarıstanda, Qədim Dünya dövrünü əks etdirən vahid kolleksiya olma xüsusiyyətini daşıyır.
Ustalar kolleksiyası
thumb|Axşam mənzərəsində muzeyin xaricdən görünüşü. XIII — XVIII əsrlər arası Avropa rəsm sənətini əks etdirir. 700 rəsmdən ibarət kolleksiyada, 3000-dən çox eksponat var. İtalyan, Holland, Alman, Flamand, Fransız, İngilis və İspan incəsənətinin toplandığı bu kolleksiyada, El Qreko, Tisian Veçellio, Raffaello, Fransisko Qoyya, Dieqo Velaskes, Rembrandt və Böyük Piter Breygel kimi rəssamların əsərləri yer alır.
Qədim heykəl kolleksiyası
İntibah və Barokko dövrünə aid heykəllərin nümayiş olunduğu bu kolleksiya 2013-cü ildə daimi olaraq xalqa açılmışdır. Bürünc heykəllərlə birlikdə ağac heykəllərin də olduğu kolleksiya, Leonardo da Vinçinin məşhur əsərini də özündə saxlayır.
Təzyiq və rəsm kolleksiyası
Görkəmli bir rəsm və qravür məzmununa malikdir. İtalyan İntibahı və Barokko ustalarının əsərləri, Leonardo da Vinçi, Rafaello, Koreggio, Rembrandt və Fransisko Qoyya kimi sənətkarlara aid işlərdən ibarətdir. Kolleksiya, istifadə edilən materialların işığa qarşı həssaslığı səbəbi, sadəcə müvəqqəti sərgilərdə xalqa açılır.
Mahmızcayarpaq andız
(Inula linarifolia) - cinsinə aid bitki növü.
İncəsənət Muzeyi (Budapeşt)
1800-cü illər sonrası kolleksiyası
XIX və XX əsr sənətini əhatə edir. Kolleksiyada Eduard Mane, Pol Qogen, Qustav Kurbe və Klod Mone kimi rəssamların əsərlərinin yanaşı, Ogüst Rodenin düzəltdiyi heykəllər də var.
Muzey rəhbərləri
1906-cı ildən bəri muzeyin işlərinə baxan rəhbərlərin siyahısı:
Daş-kömür daşınması (film, 1907)
Daş-kömür daşınması — 1907-ci ildə çəkilmiş qısametrajlı sənədli film.
Məzmun
Kinosüjet Bakı həyatından bəhs edir.
Film haqqında
Filmi çəkən Vasili Amaşukeli gürcü kinosunun yaradıcılarından biridir. Əvvəllər Bakıda kinomexanik işləyən kinooperator, sonradan Gürcüstana köçüb ömrünün sonuna kimi Tbilisidə işləmişdir.
Qaralar (Qubadlı)
Qaralar — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Qaralar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 25 may 1991-ci il tarixli, 123-XII saylı Qərarı ilə Qubadlı rayonunun Qaralar kəndi Ulaşlı kənd Sovetindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Qaralar kənd Soveti yaradılmışdır.
Etimologiyası
Tədqiqatçılara görə, oykonim Qara şəxs adından və -lar cəm şəkilçisindən ibarət olub, "Qaranın nəslindən olanlar" mənasını bildirir. Yerli məlumata görə, qaralar İranın Kəbirli kəndindən gəlmiş nəslin adıdır.
Tarixi
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdi. Kənd 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Əhalisi
Məhəmmədhəsən Baharlının məlumatına görə, kəndin əhalisi kürdlərdən ibarət olmuşdur.
Coğrafiyası
Kənd Yazı düzündə yerləşir.
Xoakin Feniks
Xoakin Rafael Feniks — Amerika aktyoru. İlk dəfə 1982-ci ildə sitkomda çəkilmişdi. 2006-cı ildə Qızıl Qlobus, növbəti ildə Qremmi mükafatı qazandı.
Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsi
Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsi — Bakı Dövlət Universitetinin fakültələrindən biri.
Senecio glaucophyllus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Rio-de-Janeyro Texnoloji Təhsil Federal Mərkəzi
Rio-de-Janeyro Texnoloji Təhsil Federal Mərkəzi (Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca və ya qısaca Cefet-RJ) – Braziliyanın Rio-de-Janeiro şəhərində yerləşən dövlət universiteti.
İriyarpaq andız
(Inula macrophylla) — cinsinə aid bitki növü.
Baqrat Ulubabyan
Baqrat Arşaki Ulubabyan (9 dekabr 1925 — 19 noyabr 2001) – erməni yazıçısı və tarixçisi. Ulubabyanın araşdırmalarının və əsərlərinin böyük hissəsi Qarabağ mövzusuna həsr olunub. 1980 – ci illərin sonunda Ermənistanda “Qarabağ hərəkatı” baş qaldıranda Ulubabyan bu hərəkatın başlıca ideoloqlarından biri idi.
Bioqrafiyası
Baqrat Ulubabyan 9 dekabr 1924 – cü ildə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Martuni (indiki Xocavənd rayonu) rayonunun Müşkapat kəndində anadan olub. 1944 – cü ildə Şuşa Pedaqoji İnstitutunu bitirir, iki il sonra Bakıdakı Pedaqoji İnstitutda erməni dili və ədəbiyyatı üzrə elmi ad alır. 1949-1967 – ci illərdə DQMV-də yaşayıb vilayətin yazıçılar birliyinin sədri olub, həmçinin erməni dilində nəşr olunan “Sovetakan Qarabağ” (Sovet Qarabağı) qəzetində məqalələri nəşr olunub. Ulubabyan Muxtar Vilayətin Ali Sovetinin deputatı olub. 1968–ci ildə Ulubabyan İrəvana köçür və Ermənistan Milli Elmlər Akademiyasının Tarix bölməsində baş elmi işçi vəzifəsində çalışır.
1965–ci ildə o, 30 nəfər erməni elm xadimi və alimi ilə birlikdə DQMV-nin Ermənistan SSR ilə birləşdirilməsi haqqında Sovet rəhbərliyinə yönəlmiş müraciəti imzalayır. Ulubabyan 1980 - ci illərin sonunda İrəvanda Dağlıq Qarabağı Ermənistana birləşdirmək tələbi ilə keçirilən nümayişlərdə tez-tez millətçi nitqlərlə çıxış edir.
Baqrat Ulubabyan 19 noyabr 2001–ci ildə vəfat edir.
Elmi işləri və tənqidi
thumb|150px|right|Ulubabyanın "Erməni tarixi haqqında söhbətlər" kitabı Ulubabyanın ilk əsərləri poeziya ilə bağlı olur. 1991 – ci ildə o aqressiv millətçi ruhda yazılmış “Sardarapat” romanını dərc etdirir.
1970–ci illərdən etibarən Ulubabyan öz əsərlərində Qarabağ mövzusunu qabartmağa başlayır. 1975 - ci ildə onun Xaçın knyazlığının tarixinə və mədəniyyətinə həsr edilmiş "Xaçın knyazlığı X - XV əsrlərdə" monoqrafiyası nəşr edilir. 1979-cu ildə o, "Qızıl Zəncir" - Moisey Kalankatlı dövründən Qarabağ knyazlıqları dövrünə kimi tarixi oçerklərini nəşr etdirir. Bir neçə il sonra, 1981 - ci ildə o, "Ermənistanın şərq əyalətləri haqqında tarixi oçerklər (V - VII əsrlər)" və "Qandzasar" monoqrafiyalarını nəşr etdirir. 1994 - cü ildə "Başlanğıcdan bizim günlərə kimi Artsak tarixi" kitabı nəşr edilir. Qədim erməni dili qrabar üzrə mütəxəssis olan Ulubabyan orta əsrlər erməni tarixçisi Lazar Parpetsinin iki əsərini - "Ermənistan tarixi" və "Vahan Mamikonyana ismarış" əsərlərini müasir erməni dili olan aşxarabara tərcümə edir.
Bəzi beynəlxalq elmi dairələr Baqrat Ulubabyanı Qafqazşünaslıq üzrə mütəxəssiz hesab edir. Erməni əsilli amerikalı Qafqazşünas Robert H.Hyusen və erməni əsilli fransalı Qafqazşünas Patrik Donabedyan özlərinin Qafqaz Albaniyası haqqında olan elmi işlərində Baqrat Ulubabyanın bu mövzuda yazdığı elmi işlərə istinad edirlər. Faktiki olaraq erməni əsilli qərb Qafqazşünasları Ulubabyanı qərb elmi aləminə etibarlı və ciddi mənbə kimi qələmə verməyə çalışırlar.
Rusiyalı alim Viktor Şnirelman öz elmi işlərində Ulubayanı kəskin tənqid edərək onu miflər yaratmaqda və yaymaqda ittiham edir. Xüsusən bu miflər utilərin mənşəyinə və Kür - Arazın arasındakı ərazilərin ermənilərə məxsus olması haqqındakı iddia ilə bağlıdır. Şnirelman Ulubabyanın mülahizlərəinin və fikirlərinin tamamilə yanlış və uydurma olduğunu bildirir.
Santyaqo Kalatrava
Santyaqo Kalatrava — ispan neo futurizm memarı, layihə mühəndisi, heykəltaraş və rəssam. Onun Nyu Yorkda, Dohada və Sürixdə emalatxanaları var.
Həyatı
Santyaqo Kalatrava İspaniyada, Valensiyada Benimamet bölgəsində anadan olub. Valensiya İncəsənət Məktəbi və Valensiya Memarlıq Məktəbində təhsil alıb. 1975-ci ildə məzun olduqdan sonra İsveçrənin Sürixdə yerləşən İsveçrə Federal Texnologiya İnstitutuna inşaat mühəndisliyi üzrə doktorantlıq müdafiəsi üçün qəbul oldu. 1981-ci ildə "On the Foldability of Space Frames" doktorantlıq işini verdikdən sonra memarlıq və mühəndislik sahəsində fəaliyyətə başladı.
Karyerası
Kalatravanın ilk işləri daha çox körpü və dəmiryolu stansiyaları dizaynını özündə əks etdirir. Bu layihələri ilə inşaat mühəndisliyi layihələrinə dünya miqyasında nüfuzu qazandırmışdır. 1992 Yay Olimpiya Oyunlarının keçirildiyi Barselonada yerləşən Montjuiç Radio Qülləsi karyerasında dönüş nöqtəsi olmuşdur. Bu əsərin ona qazandırdığı şöhrət ona bir çox ölkədə və müxtəlif layihələrdə fəaliyyət göstərmək şansını əldə etmişdir.
Kalatravanın ABŞ-dakı ilk əsəri Milvauke İncəsənət Muzeyində nümayiş etdirilən 2001-ci ildə hazırladığı Quadracci Pavilyonudur. İsveçin Malmö şəhərində yerləşən 2005-ci ildə tamamlanan Turning Torso adlanan 54 mərtəbəli göydələn Kalatravanın yaradıcılığındakı ilk yüksək mərtəbəli qüllədir.
Nyu Yorkda yerləşən Dünya Ticarət Mərkəzi binasının yanında yerləşən Dünya Ticarət Mərkəzi Çatdırılma Mərkəzi Kalatravanın inşasına davam etdiyi işlərindən biridir.
Kalatravanın tərzi inşaat mühəndisliyi ilə memarlıq arasında körpü olaraq qeyd edilir. Bu baxımdan o, modern ispan memarlar Feliks Kandela və Antoni Qaudinin yolunu davam etdirir.
Yeni işləri
thumb|200px|right|[[Puente del Alamillo, Sevilya, (1992)]] thumb|200px|[[Auditorio de Tenerife|Tenerife Opera Salonu, Kanar adaları]] Son dövrlərdə layihələndirdiyi göydələnlərdən digəri Nyu York şəhərində yerləşən 80 South Streetdir. Bu göydələn hər biri ayrı bina olan 10 kubun üst-üstə yerləşdirilməsi ilə layihələndirilmişdir. Bu kubların hər biri tikilinin ortasında yerləşən ana sütuna bağlıdır və nərdivan kimi bir-birinin üstündə yerləşməsi nəzərdə tutulmuşdur. Hər kubun öz damı olacaq. Bu səs-küylü layihədə planlaşdırılan hər kubun 30 milyon dollara satılması nəzərdə tutulub. Amma 2008-ci ildən etibarən iqtisadi böhran səbəbindən heç bir təklifin gəlməməsinə görə bu layihə ləğv olundu.
ABŞ-da layihələndirdiyi tikililərdən digəri Çikaqoda yerləşən Çikaqo Spire göydələnidir. İrlandiyalı investor Qarret Kelleherin 2006-cı ilin iyul ayında ərazini alması və Çikaqolu investor Xristofer Karleyin maliyyələşdirməsiylə layihənin inşaatına 2007-ci ilin avqust ayında başlanıldı. 2011-ci ildə təhvil verilməsi gözlənilən göydələn 2000 feet hündürlüyü ilə Şimali Amerikanın ən hündür göydələni olacaq.
Texasın Dallas şəhərində yerləşəndən Tritini çayı üzərində inşa edilməsi planlaşdırılan körpünün də layihəsini Kalatrava hazırlamışdır. Layihə üçün maddi yardım edən Marqaret Hunt Hillin şərəfinə adlandırılan körpünün inşaatı layihənin xərcinin çox olması və kifayət qədər tənqidlərə məruz qalması səbəbi ilə gecikmişdir. Bu layihə tamamlanacağı halda Dallas şəhərində də Niderlandın Haarlemmermeer şəhərində olduğu kimi Kalatravanın layihələndirdiyi üç körpü olacaq.
Kalatravanın son dövrdəki layihələrindən biri də Kanadanın Alberta bölgəsində yerləşən Kalqari şəhərindədir. O, buradakı 130 metr uzunluğunda Sülh körpüsünü layihələndirib. 2009-cu ilin yanvar ayında Şəhər Şurası körpünün tikintisinə icazə verdi. Körpünün 24.5 milyon dollara başa gəlməsi gözlənilirdi. Layihənin 2010-cu ilin payızında tamamlanması gözlənilirdi. 28 iyul 2009-cu il tarixində körpünün son layihəsi hazırlandı və ictimaiyyətə təqdim edildi. Velosiped və piyadalar üçün ayrı yolların olacağı körpüdən gün ərzində 5000 nəfərin istifadə etməsi gözlənilirdi. Körpü 2012-ci ilin mart ayında istifadəyə verildi.
16 iyun 2009-cu ildə Kalatravanın Florida ştatının Lakeland Florida bölgəsində yerləşən Cənubi Florida Universiteti Politexnik Kampusunda növbəti layihəsini həyata keçirəcəyi açıqlandır. İnşa ediləcəyi təqdirdə bu, Kalatravanın ABŞ-nin cənub-qərb bölgəsində hazırlayacağı ilk layihəsi olacaq.
Rəssam və heykəltaraş kimi
Memarlıq və inşaat mühəndisliyindən əlavə Kalatrava həmçinin rəsmlər çəkir və heykəllər də hazırlayır. 2003-cü ildə Nyu Yorkda yerləşən Metropolitan İncəsənət Muzeyi "Santyaqo Kalatrava: Heykəltəraşlıqdan Memarlığa" adı altında sərgi təşkil etdi. Kalatravanın əsərləri Almaniya, İngiltərə, İspaniya, İtaliya və başqa ölkələrdə də sərgilənir.
Tamamladığı layihələr
175px|thumb|Stadelhofen Dəmiryolu Stansiyası, [[Sürix, İsveçrə]] thumb|175px|right|Sundial Köprüsü, [[Redinq, Kaliforniya]]
Konrad Tsuze
Konrad Tsuze — alman tikinti mühəndisi, ixtiraçısı və iş adamı.
Fəaliyyəti
1941-ci ildə düzəltdiyi Z3 hesablama maşını ilə o proqramlaşdırıla bilən kompyuterin və yüksək dilli proqramlaşdırmanın ixtiraçısı sayılır.
Tsuze Berlində təyyarə zavodunda mühəndis kimi fəaliyyət göstərirdi. O, təyyarələrin statik hesabatları və riyazi məsələlərin həlli zamanı bu işlərin avtomatlaşdırılması üzərində düşünməyə başlayır. Tsuzenin ideyası dişli çarxlar və ştanqalardan imtina etmək və dual say sistemindən istifadə etməklə yeni bir məntiqə əsaslanan hesablama maşını düzəltməkdən ibarət idi. Artıq 1938-ci ildə, o, özünün ilk sınaq maşınını-Z1-i nümayiş etdirir. Bu maşın öz məntiqinə və yaddaş prinsipinə görə mexaniki maşınlara oxşayırdı. Maşında verilənləri daxil etmək, yaddaş, idarə etmək və xaric etmək üçün ayrıca proqramlar nəzərdə tutulmuşdur. Çusenin maşını hesablama əməliyyatlarını sırf düal məntiq əsasında yerinə yetirirdi. Burada "inkar etmək", "və", "yaxud" kimi əməliyyatların da aparılması mümkün idi. Sonra Tsuze öz hesablama maşınında telefon relelərindən istifadə edərək Z2-ni düzəldir.