cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Akiba məbədi (Tayto)
Tarixi
1888-ci ildə Akihabara stansiyasının tikilməsindən sonra məbəd indiki yerinə – Taytoya köçürülmüşdür. 1930-cu ildə isə məbədin adı rəsmi olaraq Akiba məbədi olaraq dəyişdirilmişdir. 1945-ci ildə İkinci dünya müharibəsi zamanı məbəd məhv olmuş, 1947-ci ildə isə bərpa olunmuşdur.
Populyar mədəniyyətdə
2009-cu ildə buraxılmış "Steins;Gate" franşizində əsas personajlarından olan Luka Uruşibaranın yaşadığı və bəzi vacib hadisələrin baş verdiyi Yanaqibayaşi məbədinin real həyatda bu məbəddən təsirlənərək yaradıldığı iddia olunur.
Rozenmund reaksiyası
Rozenmund-Zayçev reaksiyasına - aldehid xloridlərin hidrogenlə aldehidlərə selektiv katalitik azaldılması reduksiyasına deyilir. Reaksiya 1872-ci ildə M.M.Zayçev tərəfindən kəşf edildi, klassik dəyişiklik 1918-ci ildə Rosenmund tərəfindən inkişaf etdirildi.
center|300px|The Rosenmund reduction
Katalizator metal paladium (BaSO4, CaCO3, BaCO3, asbest, kömür, diatomlu torpaq), bəzən Pt və Ni götürülür. Aldehidlərin reduksiya olunmasının qarşısını almaq üçün katalizatordan istifadə olunur. Həlledici (benzol, toluen və s.). katalizator, 80-180 °C-də, 150-200 °C-də buxar faza hidrogenləşmə istifadə olunur.. Alkoqollar, karbohidrogenlər və turşular tez-tez yan məhsullar kimi meydana gəlir [spirtlərdən və RC (O) Cl) əmələ gəlir. Əsas aralıq məhsullar - spirtlər, karbohidrogenlər, turşular[spirtlərdən və RC (O) C1) əmələ gəlmişdir. Daha az və daha az miqdarda anhidridlər-t, oliqomerlər və polimerlər əmələ gəlir. Rosemund şərtləri altında, dikarboktsilb turşu xloridlərindən to-t-ə qədər olan reaksiyalar. Çox hallarda dialdehidlər əmələ gəlmir: Trifenilmetan trifenilasetik turşu xloriddən əmələ gəlir: Rozemund reaksiyasının modifikasiyası:
a) karboksilik turşu xloridlərin və ya amidlərin kompleks hidridlərlə azaldılması, məsələn:zəhərlər (fenilizotiyosiyanat, tetrametiltiyoüre, kükürd və s.).
Andi Göysu
Andi Göysu — Gürcüstan (Kaxeti) və Rusiya (Dağıstan) ərazisindən axan çay.
Andi Göysu çayı Sulak çayının sol qoludur. Çayın uzunluğu 144 km-dir.
Toponimiyası
“Göysu” adı türkcə (qumuq) “k'oy suv”– göy su adından götürülmüşdür. XX əsrin ortalarına qədər "Göysu" adını Sulak çayı daşıyırdı.
Relyefi
Andi Göysu çayı Sulak çayının sol qoludur. O, mənbələrini dağlıq ərazi olan Tuşetiyadan götürən Pirikitel Alazani və Tuşeti Alazani çaylarının birləşməsindən əmələ gəlir. Andi Göysu Çirkata kəndindən 6 kilometr şərqdə Avarskoe Koisu çayı ilə birləşərək Sulak çayını əmələ gətirir.
İki çayın qovuşduğu yerdən çayın uzunluğu 144 km (Tuşeti Alazani mənbəyindən –192 km), ümumi enmə 2500 m, su toplama sahəsi 4810 km², orta hündürlüyü 2140 m-dir. Çay hövzəsindəki buzlanma sahəsi 14 km²-dir. Buzlaqlar Boqosski, Piriketelski və Sneqovoy silsilələrinin ən yüksək ərazilərində geniş yayılmışdır.
Andi Göysu çayı hövzəsinin əhəmiyyətli bir hissəsi (84%) dəniz səviyyəsindən 1500 metr yüksəklikdə, o cümlədən 10% 3000 metrdən yuxarıdır.
Botlix rayonu ərazisində, çayın sol sahilində, XI–X əsrlərə aid qədim Ortakolo şəhərinin qalıqları yerləşir. Ortakolo şəhərində ali silkin nümayəndələri xristian dininə, sadə insanlar isə bütpərəst ayinlərə riayət edirdi.
Hidrologiyası
Çay yağış, qrunt suları və qar suları ilə qidalanır. Andi Göysu yaz-yay daşqınları və aşağı su dövrləri olan çaylara aiddir. Çayda daşqınlar əsasən (60-70%) isti mövsümdə (may - avqust) baş verir. Bir qayda olaraq, ən böyük daşqın iyun ayında, ən kiçik daşqın isə fevral ayında baş verir. Çayın orta illik su sərfi 72,0 m³/s, maksimum qeyd olunanı isə 830 m³/s-dir.
Qolları
Andi Göysu çayı hövzəsində ümumi uzunluğu 4020 km olan 874 çay var. Əksər çayların (828) uzunluğu 10 km-dən azdır.
Çayın Əsas qolları:
Çayın tədqiqi
Andi Göysu çayının illik axın rejimini tədqiq etmək üçün onun üzərində 7 elmi stansiya mövcuddur. Bu stansiyalar Şenako, Ağvalı, Botlix, Tlox, Saqra, Çirkota və Aşıltinski körpüsüdür. Hazırda Ağvəli və Çirkota stansiyaları dövlət məntəqəsi kimi fəaliyyət göstərir.
Erol Taş
Erol Taş — Türkiyə kinoaktyoru. Yeşilçamın önəmli simalarından biri. Keçmiş boksçu olan Erol Taş filmlərdə əsasən mənfi obrazlar yaratmışdır. İrili-xırdalı 600-ə yaxın filmdə müxtəlif rollar oynayan Erol Taş oynadığı filmlərin cəmi 6-da baş rolları ifa etmişdir.
Həyatı
Erol Taş 28 fevral 1926-cı ildə Ərzurumda anadan olub. Erol iki yaşında olanda atası vəfat edir, bundan sonra ailə İstanbula köçür.
İbtidai məktəbi bitirdikdən sonra çətin maddi vəziyyətə görə təhsilini yarımçıq qoyaraq erkən işə başlamalı olur. Uşaq ikən boksla məşğul idi. 1947-ci ildə Erol boks üzrə İstanbul və Türkiyə çempionatında ikincilik qazanmışdır. Həmin il hərbi xidmətə yollanıb və üç il hərbi xidmət keçib. Əsgərlikdən qayıtdıqdan sonra Cankurtaranda toxuculuq fabrikində işləməyə başlamışdır.
Karpi FK
Karpi FK - İtaliyanın Karpi şəhərini təmsil edən futbol klubu. Klub 1909-cu ildə təmsil ediyi şəhərin tələbəsi Adolfo Fankoni tərəfindən yaradılmışdır. İlkin adı Jucunditas olan klubunun adı sonralar Associazione Calcio Carpi formasında dəyişdirilmişdir. İtaliya B Seriyasında çıxış edən Karpi 2014–15-ci il mövzsümündə I yeri tutaraq İtaliya A Seriyasına vəsiqə qazanmışdır. İlk dəfə 1919-1920-ci illərdə İtaliya A Seriyasında çıxış edən Karpsi 93 ildən sonra əsas liqaya qayıdan ilk komanda hesab olunur.
Erol Taş
Kino karyerası
Erol Taşın ən məşhur rollardan biri Metin Erksanın "Quru yaz" filmində oynadığı personajdır. Erol Taş digər məşhur rolunu Yücel Çakmaklının "Küçük Ağa" mini serialında canlandırıb.
1980-ci illərin sonu və 1990-cı illərin əvvəllərində yaradıcılığın son dönəmində Erol Taş Türkan Şoray və Mehmet Tanrısevərin filmlərində bir neçə müsbət rollar oynamışdır.
Şəkərli diabetdən əziyyət çəkən Erol Taş 1998-ci il noyabrın 8-də ürək tutmasından vəfat edib.
Şəxsi həyatı
Erol Taşın ilk həyat yoldaşı Hafizə Taşdan Mətin Tanju, Gülər ​​və Gönül adlı əkiz övladları olub. 1965-ci ildə həyat yoldaşının ölümündən sonra Konyanın məşhur yun istehsalı sahibkarlarından Süleyman Erşanın qızı və eyni zamanda bibisi qızı Elmas Erşanla evlənib. Bu evlilikdən Erol Taşın 1968-ci ildə Müjgan adlı qızı anadan olub.
UEFA Avro 1972 (seçmə mərhələsi, 6-cı qrup)
UEFA Avro 1972-nin seçmə mərhələsinin 6-cı qrupunda Avstriya, İrlandiya, İtaliya və İsveç milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin 1/4 mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan İtaliya millisi qazanmışdır.
Oyunların nəticələri
Oyunların başlama vaxtı - yerli vaxtdır
Aldis Adamovis
Aldis Adamovis — Latviya dövlət və siyasi xadimi, Latviya Seyminin XII (2014—2018) və XIII (2018—) çağırış üzvü.
Fəaliyyəti
Aldis Adamovis «Vahid» Partiyanın üzvüdür.
Deputatlığı dövrü
2014-cü ildə XII çağırış Latviya Seyminə seçkilər baş tutdu. «Vahid» Partiyanın üzvü olan Aldis Adamovis, Latqale ərazisindən Latviya Seyminə üzv seçildi.
2018-ci ildə XIII çağırış Latviya Seyminə seçimlər baş tutdu. Yenə «Vahid» Partiyanın üzvü olan Aldis Adamovis, Latqale ərazisindən Latviya Seyminə üzv seçildi.
NGC 6212
NGC 6212, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. C tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Teləxan (Astara, İran)
Teləxan — İranın Gilan ostanının Astara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 92 nəfər yaşayır (20 ailə).
Füzuli rayonunun abidələri
Füzuli rayonunun abidələri — Füzuli rayonun ərazisi tarixi, mədəniyyət və memarlıq abidələri, mağara və kurqanlar, çoxlu sayda türbə, qəbirüstü abidələr, at, qoç fiqurları, körpülərlə zəngindir.
Köpəkbalığı üzgəclərindən şorba
Köpək balığı üzgəclərindən şorba — əsasən toy və ya ziyafətlərdə süfrəyə verilən Çin mətbəxinin yeməklərindən biri. Şorba əsrlər əvvəl Sonq xanədanında imperatorun ailəsinə və məhkəmə üzvlərinə verilən zaman ortaya çıxdı. Balıqçılıq ticarəti artdıqda şorba dünyada məşhur oldu. 2011-2013-cü illər arasında Çində istehlak 50-70 % azaldı.
Dominika Silahlı Qüvvələri
Dominika ordusu — Dominika Birliyi nin milli hərbi qüvvələr inə verilən ad. Dominika 1981-ci il dən bəri daimi ordu ya malik deyil. Ölkədə hərbi müdafiəni Regional Təhlükəsizlik Sistemi (RTS) təmin edir.
Dominika Polis Qüvvəsini Vətəndaş Birliyinin bir Xüsusi Təyinatlı Vahidi var. Müharibə və ya fövqəladə hal vəziyyətində hakimiyyət tərəfindən elan edilibsə, ölkənin polis qüvvəsi ordu kimi fəaliyyət göstərə bilər.
Şorçay
Şorçay — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonu ərazisində çay.
Haqqında
Şahbuzçayın sağ qoludur. Uzunluğu 7 km-dir. 2700 m hündürlükdən başlanır.
Aqroservis ASC
Aqroservis Açıq Səhmdar Cəmiyyəti — Prezident İlham Əliyevin 2004-cü il oktyabrın 23-də imzaladığı sərəncamla yaradılan səhmdar cəmiyyət.
Səhmlərinin 100 faizi dövlətə məxsus olduğundan yarandığı vaxt Cəmiyyətə İqtisadi İnkişaf Nazirliyi nəzarət edib. 2009-cu il iyulun 21-də isə Prezidentin      sərəncamına əsasən  “Aqrolizinq” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin tabeliyinə verilib.
“Aqrolizinq” ASC-in yaranması zamanı onun qarşısına qoyduğu əsas məqsəd, ölkədə kənd təsərrüfatı texnikası çatışmazlığının aradan qaldırılması, fermerlərə güzəştli şərtlərlə bu cür texnika və avadanlıqların verilməsi idi. Sonradan Prezident 2007, 2008, 2009-cu illərdə verdiyi sərəncamlarla onun funksiyalarını daha da genişləndirib.
Azərbaycan Respublikası Prezidenti cənab İlham Əliyevin 17 avqust 2020-ci il tarixli "Aqrolizinq" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin fəaliyyətinin tənzimlənməsi ilə bağlı bəzi tədbirlər haqqında Fərmanına əsasən Cəmiyyətin adı dəyişdirilərək "Aqroservis" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti adlandırılmışdır.
İstinadlar
<references group="aqroservis.gov.az" responsive="" />
Xarici keçidlər
<references group="https://www.agro.gov.az/az" /> <references group="https://www.agro.gov.az/az" responsive="" /> <references group=""Aqroservis" ASC https://www.agro.gov.az/az" /> <references group=""Aqroservis" ASC / yaranma tarixi https://www.agro.gov.az/az" responsive="" />
Pavel Durov
Pavel Valeryeviç Durov — VKontakte sosial şəbəkəsinin qurucusu və keçmiş CEO-su, Telegram mesajlaşma servisinin ortaq qurucusu olan rus əsilli sahibkar.
Həyatı
Pavel Durov 10 oktyabr 1984-cü ildə Leninqrad (indiki Sankt Peterburq) şəhərində ziyalı ailədə doğulmuşdur. Riyaziyyatçı və kompüter proqramçısı Nikolay Durovun qardaşıdır. Uşaqlığınının böyük bir hissəsi atası Valeri Durovun işi ilə əlaqədar İtaliyanın Turin şəhərində keçib. Orta məktəbi İtaliyada, universitet təhsilini isə Rusiyada bitirmişdir. 2006-cı ildə Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirmişdir.
VKontakte'dən ayrılma
1 aprel 2014-cü ildə Durov istefa ərizəsini idarə heyətinə təqdim etdi, əvvəlcə şirkətin istefa etdiyini təsdiqləməsi səbəbi ilə fevral ayında başlayan Ukrayna böhranı ilə əlaqəli olduğuna inanılırdı. Bununla birlikdə, Durov özü bunun 3 Aprel 2014-cü ildə bir aprel zarafatı olduğunu iddia etdi.
16 aprel 2014-cü ildə Durov açıq şəkildə Ukrayna etirazçılarının məlumatlarını Rusiyanın təhlükəsizlik orqanlarına təhvil verməkdən və Aleksey Navalnının VKontakte-dəki səhifəsini bloklamaqdan imtina etdi. Bunun əvəzinə müvafiq sifarişləri öz VKontakte səhifəsində yerləşdirdi, tələblərin qanunsuz olduğunu iddia etdi.
21 aprel 2014-cü ildə Durov VK-nın baş icraçı direktoru vəzifəsindən azad edildi. Durov daha sonra şirkətin Vladimir Putinin müttəfiqləri tərəfindən effektiv şəkildə ələ keçirildiyini iddia etdi. Durov daha sonra Rusiyanı tərk etdi və geri dönmək planı olmadığını və ölkənin bu anda internet biznesi ilə uyğunsuz olduğunu bildirdi.
Rusiyanı tərk etdikdən sonra
Rusiyanı tərk etdikdən sonra Mərkəzi Amerikadakı Sent-Kits və Nevis ada-ölkəsindən vətəndaşlıq aldı. Vətəndaşlıq üçün ölkəyə 250 min dollar pul yatırdı. İsveç banklarında 300 milyon dollarlıq şəxsi sərvətə də sahibdir. Bu ona əvvəlcə Berlində yerləşən və şifrəli mesajlaşma xidmətinə yönəlmiş növbəti şirkəti Telegram-ı yaratmağa yönəltdi. Daha sonra, Stiv Cobsun dul arvadı Laurene Povell Cobs da daxil olmaqla investorlarla birlikdə 1.7 milyard dollarlıq bir başlanğıc toplayaraq "Gram" kriptovalyutasını və TON platformasını işə salmağa çalışdı. Lakin bu təşəbbüslər federal məhkəmələr tərəfindən dayandırıldı.
Baxışları və inancları
Pavel Durov libertarist siyasi baxışlara sadiqdir, vegeteriandır. Rusiya təhsil sistemində islahatların aparılmasının tərəfdarıdır; məlumat sahəsində vergilərin ləğvi; viza sisteminin ləğvi, qeydiyyatı və hərbi xidmətə çağırılması; gömrük rüsumlarının azaldılması; bölgələrin tam muxtariyyətlə təmin edilməsi; həm də münsiflərin açıqlığı üçün. O, Ernesto Çe Qevara və Stiv Cobsdan ilham alır və dini inanclarına görə, bəzi mənbələrə görə pastafaryanizm, digərlərinə görə dzen məktəbinin tərəfdarıdır.
10 oktyabr 2017-ci il tarixində, Pavel Durov ad günündə uzun illər əvvəl imtina etdiyi və fikrincə şüuru mənfi təsir edən yeddi şeydən danışdı: alkoqol; heyvan əti; tabletlər və istənilən əczaçılıq məhsulları; nikotin və digər dərmanlar; qəhvə, qara və yaşıl çay, energetik içkilər; fastfud, şəkər, qazlı içkilər; televiziya və onun analoqları.
2011-ci ildə 27 yaşı mübasibətilə Vikimedia Fonduna 1 milyon dollar bağışladı.
Tərifləri və təltifləri
2014-cü ilin avqust ayında Durov 30 yaşınadək ən perspektivli Şimali Avropa lideri seçildi.
21 iyun 2018-ci ildə Qazaxıstan Jurnalistlər Birliyi "senzuraya və dövlətin vətəndaşların pulsuz onlayn yazışmalarına müdaxiləsinə qarşı prinsipial mövqeyinə görə" Durovu mükafatlandırdı.
2018-ci ildə Fortune jurnalı Durovu "40 yaşın altındakı 40" siyahısına daxil etdi, bu da illik ən nüfuzlu gənclərin reytinqidir.
Şahbuzçay
Şahbuzçay — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonu ərazisində çay.
Çeştəçi Əli Paşa
Çeştəçi Əli Paşa (ö. 1626) — I Mustafa və IV Murad səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.
Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Yeniçəri ocağı nda təlim-tərbiyə edildikdən sonra zağarcı və yeniçəri kəndxudası oldu. Ardından 1623-cü ilin avqustunda yeniçəri ağası, 9 oktyabr da isə vəzir rütbəsilə Misir bəylərbəyi təyin edildi. Ancaq sələfi Qara Mustafa Paşa nın tərtiblədiyi hərbi ayaqlanmayla bölgəyə buraxılmadı və geri dönməyə məcbur oldu. Sultan Murad ın 11 yaşlı uşaq olması, dövlət idarəsinin isə dövlət təcrübəsi olmayan Validə Kösəm Sultan ın əlində olması səbəbilə bu məsələnin üzərinə gedilmədi. 16 fevral 1624-cü il tarixli fərmanla Əli Paşa Anadolu da çıxan üsyanları yatırmaqla vəzifələndirildi. Misir əyaləti isə yenidən Mustafa Paşa ya həvalə edildi. Əli Paşa isə haqqında gəzən şayələr və əsgərlər üzərindəki sərt tədbirləri səbəbilə 1626-cı ildə edam edildi.
Virmuni (Astara, İran)
Virmuni — İranın Gilan ostanının Astara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 2,151 nəfər yaşayır (612 ailə).
Bafomet (heykəl)
Bafomet – Şeytan məbədi tərəfindən 2015-ci ildə ABŞ-nin Miçiqan ştatının Detroyt şəhərində təqdim edilmiş, Bafometi təsvir edən 2.7 metr hündürlüyə malik tunc heykəl. Məbəd ardıcılları heykəlin Oklahomadakı On qüsurlu hərəkət monumenti yaxınlığında ucaldılmasını istəyirlər. Bir ton ağırlığa malik olan heykəldə insan bədəni, keçi başı və ayaqları, həmçinin qanadı olan Bafomet sağ tərəfində oğlan, sol tərəfində isə qız uşaqları ilə təsvir edilmişdir.
Tarixi
2014-cü ildə Satana məbədi Oklahoma Ştat Kapitolunda nümayiş etdirilməsi nəzərdə tutulan Bafomet və iki uşağı təsvir edəcək heykəlin hazırlanması üün “Indiegogo” saytında kraudsorsinq işinə başlamışdır. İyanə səhifəsinə bildirilirdi ki, heykəl Oklahoma təmsilçisi Mayki Ritzin təşəbbüsü ilə 2012-ci ildə yaradılmış On qüsurlu hərəkət monumentinə cavab olaraq, onun yaxınlığında ucaldılacaq. 25 iyul 2015-ci ildə heykəl Satana məbədi tərəfindən Detroytda təqdim edilmiş və şəhərdə dini təşkilatların etirazı ilə qarşılanmışdır. “Mərasimə mane olmaq istəyən etirazçıların qarşısının alınması üçün” mərasim zamanı 700 iştirakçı ruhunu Satanaya satmışdır.
“Time” jurnalının məlumatına görə, ''“qrup birbaşa Satanaya inamı təbliğ etmir. Onların məntiqinə görə Satana abstraksiyadır, ədəbi forma kimi qəbul edilən Satana rasionallıq, skeptisizm, böyük şəxsi itkilərlə başa gəlsə belə, hakimiyyətə qarşı həqiqətləri dilə gətirməyi tərənnüm edir.” Jurnalın məlumatında deyilir ki, “Bunu Libertarian qotikası və ya Ayn Randın azad seçimə qarşı səlib yürüşünün daha qaranlıq təqdimatı da adlandırmaq olar. Məbəd ardıcıllarından biri isə açıq şəkildə şəxsi azadlığa iddia edir. Bafomet heykəli Satana məbədinin qalmaqallı çağırış məşqidir.”''
Arkanzas Ştat Kapitolu sərgisi
16 avqust 2018-ci ildə heykəl, bir neçə saat ərzində Arkanzas Ştat Kapitolu qarşısında saxlanmış axtomobilin üstündə nümayiş etdirilmişdir. Satana məbədi ardıcılları bu sərginin artıq çoxdan açılışı baş tutmuş On qüsurlu hərəkət moumentinə etiraz xarakteri daşıdığını bildirmişlər.
Populyar mədəniyyətdə
2018-ci ilin noyabrında heykəlin oxşarının, müəllif hüquqları nəzərə alınmadan “Sabrinanın ürək donduran macəraları” teleserialında istifadə edilməsinə görə Satana məbədi Netflixi məhkəməyə vermişdir.
NGC 482
NGC 482, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Feniks bürcü istiqamətində yerləşir. Sab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
I Love (telekanal)
I Love — qərargahı Bombey şəhərində yerləşən Hindistan dövlət televiziya kanalı. Telekanal 2018-ci ildən hindi və qucarat dillərində yayım edir. Telekanalın sahibi "Pen İndia Limited" şirkətidir. Telekanalda Bollivud musiqilərini, köhnə klassik Bollivud, yeni Hind və Qucarat filmlərini yayımlayır. Cənubi Hindistan istehsalı olan "Mahabharat" kimi serialları da bu telekanalda izləmək mümkündür. Bollivud aktrisası Canvi Kapur TV kanalı Dehlidə də açmışdır.
Aziz Yıldırım
thumb|Əziz İldırım
Aziz Yıldırım və ya azərbaycanlılaşdırılmış formada Əziz İldırım (tr. Aziz Yıldırım) — Fənərbaxça klubunun prezidentidir. 1998-ci ildən etibarən bu klubun prezidentidir.
Dördqat Sovet İttifaqı Qəhrəmanı
250px|right|Dörd "Qızıl Ulduz" medalı - Dörd dəfə Sovet İttifaqı qəhrəmanına verilir.
Dördqat Sovet İttifaqı Qəhrəmanı — 2 nəfərə verilmiş SSRİ-nin qəhrəmanlıq medalı.
Dördüncü dəfə Sovet İttifaqı qəhrəmanı adı verilən şəxslərə dörd dəfə "Qızıl Ulduz" medalı verilir.
Peter Palotaş
Peter Palotaş — MTK Budapeşt klubu və Macarıstan millisinin heyətində hücümçü mövqeyində çıxış etmiş macar futbolçu. 1950-ci illərdə Qüdrətli macarlar adlanan komandanın ikinci dərəcəli üzvü olmuş və Ferents Puşkaş, Zoltan Tsibor, Şandor Koçiş və Nandor Hideqkuti kimi oyunçularla birgə çıxış etmişdir. Palotaş dərin mərkəz hücumçusu mövqeyində oynayan ilk oyunçulardan idi və 1955-ci ildə o, Çempionlar Kuboku turnirinin oyununda ilk het-trik edən oldu. 1959-cu ildə ürək xəstəliyinə görə oyunçu karyerasını başa vurdu. 17 may 1967-ci ildə həmən səbəbdən vəfat etdi.
Klub karyerası
Palotaş karyerası boyunca təkçə MTK Budapeştin şərəfini qorudu. Lakin bu müddət ərzində klub bir neçə dəfə adını dəyişdirmişdir. 1949-cu ildə Macarıstan kommunist dövlətə çevriləndə MTK gizli polisin əlinə keçdi və klubun adı "Textiles SE" oldu. Sonradan klubun adı ilk öncə "Bástya SE", sonra "Vörös Lobogó SE" oldu və nəhayət yenə köhnə MTK adına qayıtdı. Bu qarışıqlığa baxmayaraq 1950-ci illər klub üçün uğurlu dövr kimi keçdi və məhz "MTK"-nın heyətində Palotaş Nandor Hideqkuti və məşqçi Marton Bukovi ilə birgə dərin mərkəz hücumçusu mövqeyini təcrübədə tətbiq etmişdi. Mixay Lantoş və Yojef Zakariaşın da daxil olduqları MTK klubu ilə Peter üç dəfə Macarıstan çempionatı, bir dəfə Macarıstan kuboku və bir dəfə Mitropa Kubokunu qazandı. 1955-ci ildə "Vörös Lobogó SE" adı altında çıxış edən MTK Budapeşt ilk dəfə təşkil olunan Çempionlar Kubokunda iştirak etdi. 7 sentyabr 1955-ci ildə Nepştadion stadionunda keçirilən və 6–3 hesabı ilə bitən birinci raundun ilk oyununda Anderlext klubunun qapısına üç qol vuraraq, Çempionlar Kuboku turnirinin tarixinə keçdi. O, ikinci oyunda da fərqlənə bilmişdir və oyun 4–1 hesabı ilə tamamlanmışdır. Reyms klubu ilə dörddəbir final mərhələsinin qarşılaşmasında daha 2 qol vurmağı bacarsa da, klubu ümumi hesabda 8-6 məğlub oldu. O, turniri 6 qolla başa vurdu.
Başməhəllə-i Ləvəndəvil (Astara, İran)
Başməhəllə-i Ləvəndəvil — İranın Gilan ostanının Astara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Peter Palotaş
Milli komanda karyerası
Macarıstan milli futbol komandasının heyətində çıxdığı 24 oyunda 18 qol vurmuşdur. 24 sentyabr 1950-ci ildə o, millisinin heyətində, 12–0 hesabı ilə bitən Albaniya komandasına qarşı oyunda debüt etmiş və 2 qol vurmuşdur. 1952-ci ildə dörd dəfə fərqlənərək o, Macarıstana Olimpiya Oyunlarında qalibiyyət gətirdi. Həmin qolların ikisini 3–0 qələbə hesabı ilə bitən İtaliya komandasına qarşı oyunda vurmuşdur. O, həmçinin 2 avqust 1952-ci ildə Yuqoslaviyaya qarşı keçirilən final oyununda da iştirak etmişdir. 17 may 1953-cü ildə o,Stadio Olimpiko stadionunda İtaliyaya qarşı keçirilən və 3–0 qələbə hesabı ilə bitən oyunda 2 qol vuraraq ölkəsinə Mərkəzi Avropa Göre Kubokunu qazanmağa yardım etmişdir.
Başməhəllə-i Ləvəndəvil (Astara, İran)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,299 nəfər yaşayır (298 ailə).
Peter Palotaş
Milli komanda karyerası
MTK-da komanda yoldaşları olan Palotaş və Nandor Hideqkuti millinin heyətinə düşmək baxımından bir-birilərin rəqibləri idilər. 1953-cü ilə qədər Hideqkuti Macarıstanın heyətində dərin mərkəz hücumçusu mövqeyi üçün birinci seçim olduğunu sübut etmişdir və nəticədə Palotaş İngiltərəyə qarşı prestijli iki yoldaşlıq oyunundan kənar qaldı. İlk oyun üçün İngiltərəyə yollansa da, ehtiyat oyunçular skamyasında qaldı. Bu uğursuzluğa baxmayaraq 1956-cı ilədək Macarıstanın heyətində mütəmadi olaraq oynamağa davam edirdi. 1954 FİFA Dünya Kuboku zamanı Cənubi Koreya komandasına qarşı 2 qol vuraraq 9–0 hesablı qələbədə pay sahibi oldu, bundan başqa Uruqvaya qarşı yarımfinal oyununda da meydana çıxmışdır. 19 may 1955-ci ildə Finlandiya komandası ilə qarşılaşmada het-trik etdi və 9 iyun 1956-cı ildə keçirilən Portuqaliya ilə oyunda o, millinin heyətində sonuncu dəfə çıxış etdi.
Klub
MTK Budapeşt
Beynəxalq
Macarıstan
Horner-Vadsvort-Emmons reaksiyası
Horner-Vadsvort-Emmons reaksiyası - Horner qrupunda aşkarlanan və altmışıncı illərin əvvəllərində Emmons qrupu tərəfindən inkişaf etdirilən reaksiya son illərdə çox populyarlıq qazandı. HVE reaksiyası- karbonil birləşmələrin (aldehidlər, bəzi ketonlar) alkilfosfan turşuların dialkil efirləri ilə  qüvvətli əsasların iştirakında qarşılıqlı təsirindən  alınan  olefinlərin istehsalı deməkdir. Reaksiya yüksək seçiciliklə əvəz olunmuş trans-akril turşularının alınmasına imkan verir.
Bu reaksiyanın üstünlüyü ondadır ki, yüksək dərəcədə stabil və asanlıqla əldə olunan beşvalentli fosfor birləşmələrindən istifadə olunur. Fosfonatlardan alınan karbonionlar, Vittiq reaksiyasında istifadə olunan fosfor ilidlərdən daha çox nükleofil və reaksiya qabiliyyətlidir. Aralıq məhsullar kimi reaksiya nəticəsində yaranan dialil fosfonatlar su ilə işlədikdə asanlıqla xaric olunur. Sxem və mexanizm:
saslar = BuLi, NaH, tert-BuOK, LiCl, NaNH2 ilə DBU.
həlledicilər = THF, benzol, asetonitril, 1,2-dimetoksietan (DME).
Elektron stereoelektivlik reaksiya şərtlərindən asılı olaraq çox dəyişir və aşağıdakı aralıqlarda artır:
Aldehid üzərində əvəzedicilərin artması ilə Artan temperaturla (23 ° C> -78 ° C) Li> Na> K duzu DME> THF Reaksiya mexanizmi yaxşı anlaşılmamışdır. Bütün mərhələlərin əhatə edildiyi güman olunur: bir fosfonatdan anionun yaranması, bir karbonil birləşməsinə əlavə edilməsi, ardınca fosfetana qədər aralıq tsikliləşmə və son olaraq bir alkenə aparan diaklil fosfonatın xaric edilməsi (Vittiq reaksiyasına bənzər).
Uinnipesoki (göl)
Uinnipesoki  — Nyu-Hempşir ştatın ən böyük gölü, ABŞ.
Ümumi məlumat
Gölün ölçüləri təxminən 34 km və eni 1,6-15 km-dir. Su səthinin sahəsi 180 km², maksimal dərinliyi 64,6 m-dir.
Göldə 253 ada var, yarısı 1 km²-dən azdır. Uinnipesokinin dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 153 m'dir. Eyni adlı çay göldən qaynaqlanır, göldən axın Leykport anbarı tərəfindən tənzimlənir.
Xüsusiyyətləri
Uinnipesoki Boston və Nyu-York üçün ən məşhur tətil yerlərindən biridir. Bu yerlərin gözəlliyi üçün hindular gölə "Böyük ruhun gülüşü" və "Yüksək yerdəki gözəl su" kimi adlar verdilər. Tanınmış xarici qonaqlar arasında 2007-ci ildə göldə istirahət edən Fransa prezidenti Nikola Sarkozini də qeyd etmək lazımdır.
1872-ci ildə Meredit şəhərində bir gölün sahilində, təməl çuxur qazarkən yerli cazibədar yerlərdən biri olan Meredit daşı adlanan bir əsər tapıldı.
Silisiumlu üzvi birləşmələr
Silisiumlu üzvi birləşmələr - tərkibində Karbon - Silisium rabitəsi olan birləşmələrə deyilir. Bəzən onları Silikonlar adlandırırlar.
Yaylım atəşi
Yaylım atəşi — hərbi ehtiram göstərilməsi üçün boş patronlarla açılan atəşdir. Xüsusi hallarda toplardan yaylım atəşi açıla bilər. Yaylım atəşi zamanı boş partonlarla 3 dəfə atəş açılır.
Subotiça sinaqoqu
Subotiça sinaqoqu ― Serbiyanın Subotiça şəhərində yerləşən macar modern tərzində sinaqoq. Bura Avropada ikinci ən böyük sinaqoqdur. Sinaqoq Macarıstan krallığının (Avstriya-Macarıstanın bir hissəsi) rəhbərliyi dövründə, 1901–1902-ci illərdə Marsell Komor və Dezsö Yakabın daha kiçik və daha az işlənmiş köhnə sinaqoqun əvəz edilməsi ilə bağlı hazırladıqları plana əsasən tikilmişdir. Subotiça sinaqoqu modern üslubda tikilmiş ən yaxşı dini memarlıq nümunələrindən biridir.
Subotiça sinaqoqu dünyada qalan yeganə Macar modern üslublu Yəhudi ibadətgahıdır. 1901–1903-cü illər arasında 3000-ə yaxın şəxsdən ibarət olan firavan bir Yəhudi icması tərəfindən inşa edilən bu sinaqoq krallıqdakı macar-yəhudi kimliyini vurğulayır.
Sinaqoq əsasən Macarıstan və Serbiya hökuməti tərəfindən maliyyələşdirilən çox milyonluq təmir layihəsi ilə tam təmir edilmiş və 2018-ci ilin mart ayında açılmışdır.
Memarlıq
Yakab və Komor Subotiça sinaqoqunun inşası ilə Macarıstanda yeni bir sinaqoq memarlığı konsepsiyası yaratdılar. Əsasən günbəzi olan və ya günbəzsiz bir nef və iki koridorun yer aldığı bazilikaya bənzəyən dövr sinaqoqlarından fərqli olaraq, bu sinaqoq günbəzin zirvə nöqtəsində qızıl rəngə boyanmış, çadır formalı mərkəzi məkana sahibdir.
Bir çox digər sinaqoqlar yüngül quruluşlardan istifadə etsələr də, adətən ənənəvi tağları və sərdabələri təqlid edirlər. Bu sinaqoqun yeni üslubu yəhudilərin müasir quruluşunu və ümumilikdə müasirliyi nümayiş etdirir.
Balina alleyası
thumb|Balina alleyasının görünüşü. Balina alleyası — Qədim zamanlarda Eskimosların müqəddəs məbədi və ya ibadətgahıdır. Çukotka Muxtar Dairəsinın ərazisinə daxil olan İttiqran adasında yerləşir. Bu arxeoloji kompleks Qrenlandiya balinasının sümüklərindən təşkil olunub. İlk dəfə bu tapıntı SSRİ Etnoqrafiya Universitetinin üzvü M.A.Clenov tərəfindən tətqiq edilir.
Şurudçay
Şurudçay — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Culfa rayonu ərazisində çay.
Haqqında
Qaradərəçayın sağ qoludur. Uzunluğu 16 km-dir. Hövzəsinin sahəsi 65 km²-dir. 1000 m-dən hündürlükdə Qaradərə çayına tökülür. Əsasən, yaz-yay və payız aylarında yağan yağışlar və yeraltı sularla (40%-ə qədər) qidalanır. Qar suları az rol oynayır (10%). Suvarmada istifadə edilir.
Rəşid ağa Cavanşir
Rəşid ağa Cavanşir (Tam adı: Rəşid ağa Azad ağa oğlu Cavanşir; d.1899, Şuşa - ö.14 yanvar 1938) — Repressiya qurbanı. Behbud xan Cavanşirin qardaşı Qarabağ xanlığının əsasını qoymuş Pənahəli xanın nəticəsi, Azad xanın oğlu.
Həyatı
Məşhur Cavanşir nəslindən olan Rəşid ağa Cavanşir 1889-cu ildə Cavanşir qəzasının Qaraqoyunlu kəndində Azad ağanın ailəsində dünyaya gəlmişdi. Behbud xanın qətlindən sonra qardaşları Cəmşid ağa və Surxay ağanın təkidinə baxmayaraq, İstanbula getməyib Bakıda qalmışdı. Azərittifaqda mühasib işləyirdi.
Ailəsi
4 qardaş olmuş Rəşid bəy Cavanşirin Surxan bəy, Cümşüd bəy adlı qardaşları Türkiyəyə mühacirət etmiş, digər qardaşı Əkbər Ağa isə Bakıya qaçmışdır. Rəşid bəy Cavanşirin iki qızı olmuşdur. Zəminə Cavanşir və Bəturə Cavanşir
Fəaliyyəti
Rəşid Ağa Cavanşir 1920-ci ildə məşhur Tərtər üsyanının iştirakçısı və təşkilatçılarından biri olmuş, öz dəstəsi ilə birlikdə Qızıl Ordu hissələrinə qarşı vuruşmuşdur. Üsyan yatırıldıqdan sonra Rəşid Ağaya məxsus bütün mal-qara, torpaq, əmlak müsadirə olunmuş, Rəşid Ağa isə bir müddət Qarabağda yaşasa da, sonra Bakıya gələrək şəhərdə bir kontorda işə düzəlmişdir.
Özbəkistan–Rusiya münasibətləri
Rusiya–Özbəkistan münasibətləri — Özbəkistan Respublikası ilə Rusiya Federasiyası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. Özbəkistanla Rusiya arasında diplomatik əlaqələr 20 mart 1992 -ci ildə qurulmuşdur. 15 may 1992 -ci ildə Daşkənddə kollektiv təhlükəsizliyə dair müqaviləsi imzalanmışdır. 30 may 1992 -ci ildə Moskvada Rusiya Federasiyası ilə Özbəkistan Respublikası arasında dövlətlərarası münasibətlərin, dostluğun və əməkdaşlığın əsasları haqqında Saziş imzalanmışdır. bu sənəd ikitərəfli münasibətlərin hüquqi əsasını qoyur.
Rusiya ilə Özbəkistan arasında ticarət-iqtisadi əlaqələri tənzimləyən əsas sənəd 13 noyabr 1992-ci il tarixli ticarət əlaqələri haqqında dövlətlərarası sazişdir.
Özbəkistanın Rusiyaya borcu
10 dekabr 201-cü ildə Özbəkistanın Rusiyaya borcu tamamilə silinmişdir. Beləki Moskva Daşkənin 890 milyon dollar borcunu bağışlayır, yerdə qalan 20 milyon dolları isə Mərkəzi Asiya respublikası həmin gün ödəyir.
İqtisadi əməkdaşlıq
Özbəkistanın xarici ticarətinin təxminən 20% -nə sahib olan Rusiya, bu ölkənin ən əhəmiyyətli ticarət və iqtisadi tərəfdaşıdır. 1995-2009-cu illərdə iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi 1,713 milyon dollardan 2,540 milyon dollara yüksəlmişdir. Rusiya statistikasına görə, 2016 -cı ildə iki ölkənin ticarət dövriyyəsi 2,726,0 milyon dollar, o cümlədən Rusiyanın Özbəkistana tədarükü - 1,965,0 milyon dollar olur. Bu rəqəmlər Özbəkistanın Rusiya mallarının satış bazarı olduğunu göstərir.
Özbəkistana Rusiya ixracatı: neft məhsulları (17%), qara və əlvan metallar (təxminən 17%), mexaniki və elektrik avadanlıqları (15%), ağac və kağız (15%).
Özbəkistanın Rusiyaya tədarükü: təbii qaz (32%), tekstil məhsulları (təxminən 20%), təzə və emal olunmuş meyvə -tərəvəz (4,5%).
Bu rəqəmlər ən böyük təbii qaz ixracatçılarından biri olan Rusiyanın xarici bazarda satmaq üçün Özbəkistandan qaz aldığını göstərir.
Rusiyadakı özbək əmək miqrantları
Özbəkistandan çoxlu sayda əmək miqrantı 2010 -cu illərdə Rusiyada işləmişdir. Onlar Özbəkistan iqtisadiyyatına əhəmiyyətli töhfə verirlər. Təkcə 2016-cı ildə, Rusiya Federasiyası Mərkəzi Bankının məlumatına görə, Rusiyadan Özbəkistana 2.74 milyon ABŞ dolları məbləğində pul köçürmələri olmuşdur.
İkitərəfli əlaqələrin inkişafı çərçivəsində Rusiya təhsil müəssisələri Rusiya Federasiyasında çalışan Özbəkistan vətəndaşlarını rus dili və peşə bacarıqları öyrətməyə cəlb edəcək.
Moskva, Sankt-Peterburq, Kazan, Yekaterinburq və Novosibirskdə əlavə bilik mərkəzləri yaradılacaq.
Hindistan keçidi
Hindistan keçidi — XX əsrdə Hindistanda, Mumbayda inşa edilən memarlıq abidəsidir. Bu abidə 1911-ci ildə kral V Georq və kraliça Mariya Tekin Apollo Bunderinindən Hindistanı ziyarət etmələrini əbədiləşdirmək məqsədilə inşa edilmişdir.
Hind-Sarakenik üslubda tikilmiş Hindistan keçidinin təməl daşı 1911-ci il martın 31-də atılmışdır. Tağın strukturu bazalt daşındandır və hündürlüyü 26 metrdir. Corc Vittetin təqdim etdiyi son dizaynı 1914-cü ildə qəbul edilir və abidənin inşası 1924-cü ildə tamamlanır. Keçid sonralar Vitse krallıq və Mumbay rəhbərliyi üçün simvolik giriş mərasimi üçün istifadə edilir. Keçid Hindistana daxil olmaq üçün istifadəyə verilmişdir.
Hindistan keçidi Mumbayın cənubundakı Çatrapati Şivaci Marqın sonunda yerləşən Apollo Bunderinin sahilindədir və Ərəbistan dənizinə tərəf baxır. Abidə həmçinin Mumbayın Tac Mahalı adlandırılır və şəhərin turistlər tərəfindən ən çox ziyarət edilən hissəsidir.
Tarix
thumb|right|280px|Hindistan keçidi, [[Mumbay, 1924]] thumb|right|280px|Hindistan keçidi üzərinə yazılan yazı, "Zati-Aliləri kral V Georq və kraliça Mariya Tekin Hindistanı ziyarət etmələri münasibəti ilə yaradılan xatirə abidəsi. 2 Dekabr MCMXI" Hindistan keçidinin tikilmə səbəbi 1911-ci ilin dekabrında kral V Georq və kraliça Mariya Tekin Dehli Darbardan öncə Mumbayı ziyarət etmələri idi. Abidənin təməl daşı 1913-cü il martın 31-də Mumbay qubernatoru cənab Corc Sidenham Klark tərəfindən atıldı və Corc Vittet tərəfindən hazırlanan dizayn 1914-ci il martın 31-də təsdiq edildi.
Keçidin inşa edildiyi ərazidə əvvəllər balıqçılıq buxtası kimi istifadə edilmiş, sonralar ingilis qubernatorlar və digər tanınmış adamların istifadəsinə verilmişdir. Bura həmçinin əvvəllər Mumbayı ziyarət etməyə qayıqla gələnlərin istifadəsinə verilmişdi.
1915 - 1919-ci illər arasında ərazidəki vəziyyət yaxşılaşdırmaq və yeni dəniz divarı inşa etmək məqsədilə Apollo Bunderindəki işlər genişləndirilmişdi. Əsas işlər 1920-ci ildə, ümumi tikinti işləri isə 1924-cü ildə tamamlandı. Keçidin açılışı 1924-cü il dekabrın 4-də vitse kral Ayzeks Rufus tərəfindən həyata keçirildi.
Hindistandakı sonuncu Britaniya hərbi birliyi olan Somerset Yüngünlzirehli Piyada taboru, ölkə müstəqilliyini qazandıqdan sonra 1948-ci ilin fevralında Hindistandakı İngiltərə hökmranlığının bitməsi şərəfinə keçirilən tədbirdə özünəməxsus şəkildə Hindistan keçidindən keçərək ölkəni tərk etdilər.
Memarlıq tərtibatı
Hindistan keçidi tağ memarlıq üslubunda inşa edilmişdir və hündürlüyü 26 metrdir. Abidə sarı bazalt daşından və möhkəm betondan inşa edilmişdir. Hindistan keçidinin struktur quruluşu Hind-Sarakenik üslubdadır. Həmçinin bu abidənin memarlıq üslubunda müsəlman memarlıq üslubunun izlərini görmək də mümkündür. Abidənin mərkəzi qübbəsinin diametri 48 fut, ümumi hündürlüyü isə 83 futdur. Qarışıq şəbəkələr vasitəsilə inşa edilən 4 kiçik qüllə Hindistan keçidinin ən görkəmli xüsusiyyətidir. Keçid tağının arxasında Ərəbistan dənizinə enən pilləkanlar vardır.
Dizayn və arxitektura
Mərkəz qübbəsinin ən hündür nöqtəsinin diametri 15 metr, hündürlüyü isə 25 metrdir. Limanın sahili planlaşdırılmış esplanadaya uyğum olması üçün şəhərin mərkəzinə qədər uzadılmalı idi. Tağın hər iki tərəfində 600 nəfərin yerləşə biləcəyi bpyük salonlar var. İnşaatın maliyyəti 2 milyon rupi (31000 dollar) idi və bu məbləğ Hindistan İmperial İdarəsi tərəfindən ödənildi. Ayrılan məbləğin azlığı keçidə qədər yol çəkilməsi üçün kifayət eləmədi və bu yol çəkilmədi.
Yeri və əhəmiyyəti
center|Hindistan keçidinin yuxarıdan görünüşü
Hindistan keçidi Mumbay şəhərini təmsil edən "simvolik abidə" kimi qəbul edilir. thumb|right|Hindistan keçidinin qarşısındakı Tac Mahal Oteli
Taj Mahal Palace & Tower otelinin qarşısında yerləşən keçid, Hindistana gələn britaniyalılar tərəfindən Britaniya imperiyasının güc və qüdrət rəmzi kimi qəbul edilir. Kral V Georqun 1911-ci ildəki Hindistan ziyarəti şərəfinə inşa edilən keçid, Britaniya Hindistanı və Britaniya imperiyası üçün önəmli abidə idi və Hindistanda Britaniya hökmranlığını təmsil edən xatirə abidəsidir. thumb|left|Hindistan keçidinin yaxınlığındakı Şatrapati Şivaci Maharacın heykəli
Keçidin qarşısında Maratxa imperiyasını qurmaq üçün XVII əsrdə Şadyari dağında gerilla müharibəsi aparan və Maratxanın "qürur və cəsurluq" rəmzi olan Maratxa hökmdarı Şatrapati Şivaci Maharacın heykəli vardır. Heykəlin açılışı 1961-ci il 22 yanvarda Hindistanın Respublika günündə qeyd olundu. thumb|left|Hindistan keçidi yaxınlığında Svami Vivekanandanın heykəli Keçidin ətrafındakı heykəllərdən biri də hindistanlı heykəltaraş Sitaram S. Art tərəfindən yaradılan Svami Vivekananda heykəlidir.
Keçidin ətrafında beş buxta vardır. Birinci buxta Atom Araşdırma Mərkəzinə məxsusdur. İkinci və üçüncü buxtalar ticarət əməliyyatları üçün istifadə edilir. Dördüncü buxta bağlı, beşinci buxta isə Mumbay Royal Yaxta Klubuna məxsusdur. İkinci və üçüncü buxtalar qayıqlarla 50 dəqiqəlik məsafədə yerləşən Elefanta mağara turları üçün başlanğıc nöqtəsi rolunu oynayırlar. Alibag və Mandva turları da bu buxtaların fəaliyyətlərinə daxildir. Bu turların məşhurluğu həddindən artıq sərnişin daşımalarına səbəb olur.
Turizm
Hindistan keçidi Mumbaydakı əsas turizm mərkəzi və yerli xalqın, satıcıların, fotoqrafların ən çox toplaşdıqları yerdir.
2012-ci ildə Maharaştra Turizm İnkişaf Mərkəzi əhali sayının nəzərə alaraq "Elefanta musiqi və rəqs festivalını" Elefanta mağaralarından (artıq 23 il idi ki burada qeyd olunurdu) deyil Hindistan keçidi tərəfdə qeyd etdi. Elefanta mağaraları 700 - 800 nəfərlik qrupları qəbul etdiyi halda keçid 2000 - 2500 nəfərlik qrupları qəbul edə bilir.
Fateh Sultan Mehmed
II Mehmed və ya Fateh Sultan Mehmed ( Mehmed-i Sani; ) — 7-ci Osmanlı padşahı. II Mehmed, 21 yaşında İstanbulu fəth edərək 1000 illik Bizans imperiyasına son verdi və bu hadisə bir çox tarixçi tərəfindən Orta Çağın sonu Yeni Çağın başlanğıcı olaraq qəbul edildi. Fəthdən sonra Fəthin Atası mənasını verən "Əbül-Fəth" (Osmanlı türkcəsi ilə ابو الفتح), daha sonrakı dövrlərdə isə "Çağ Açan Hökmdar" və "Kayser-i Rum" (Roma imperatoru, Osmanlı türkcəsi: قیصر روم) ünvanları ilə anıldı.
Şahzadəliyi və ilk səltənəti
Sultan Mehmed eyni zamanada böyük bir daxili böhranla da qarşı-qarşıya qalmışdı. Həmin ilin yayında paytaxtda paşalar arasındakı rəqabət və çəkişmə, Ədirnədə qorxuya düşən əhalinin Anadoluya köç etməsi, qanlı hürufi ayaqlanması (22 sentyabr 1444) və Ədirnəni yerlə-yeksan edən böyük yanğın daxili böhranın başlıca səbəbləri olmuşdu. Kiçik yaşdakı padşah vəziyyəti ələ ala bilmirdi. Sultan Murad dövləti daha çox qocaman vəziri Çandarlı Xəlil Paşaya təhvil vermişdi. Ancaq digər dövlət adamları, xüsusilə də Çandarlı Xəlil Paşanın keçmiş rəqibi Rumeli bəylərbəyi Şəhabəddin Paşa ilə Sultan Mehmedin lələləri Nişançı İbrahim Əfəndi və Zağanos Paşa Çandarlıya qarşı gənc sultanın ətrafında toplanmışdı. Həmin ilin yayında Bizansın himayəsində olan Osmanlı şahzadəsi Orxan Çələbi taxtı ələ keçirmək üçün Konstantinopoldan yola düşmüş, özünə tərəfdar toplaya bilməyib yenidən Konstantinopola qaçmışdı.
left|thumb|316x316px|II Varna döyüşü Səlib ordusu 18–22 sentyabrda Dunay çayını keçdi. Bu orduda ən önəmli düşmən isə Valaxiya çarlığı idi. Xüsusi hazırlanan bir donanma isə İstanbul boğazına gəlmiş, Anadoludan gələ biləcək hər hansı bir dəstəyin qarşısını almışdı. Çandarlı Xəlil Paşa və tərəfdarları isə Sultan Muradın yenidən dövlət idarəsinə gəlməsini istəyirdi. Bursaya göndərilən Qəssabzadə Mahmud bəyin təkidləri nəticəsində Sultan Murad dərviş həyatına son qoyub Ədirnəyə gəldi. Şəhabəddin Paşa və Zağanos Paşa II Mehmedi ordunun başına gətirmək və atasını Ədirnədə saxlamaq istəyirdi. Nəticədə Sultan Murad idarəsindəki Osmanlı ordusu səlib ordusu ilə Varnada qarşılaşdı və səlibçilər məğlub edildilər. Çandarlı Xəlil Paşa, Varna qələbəsindən sonra yenidən siyasi gücünü qazanan Sultan Muradı əsl padşah olaraq görür, onun yenidən dövlət idarəsinə gəlməsi üçün fəaliyyətə başlamışdı. Sultan Murad isə dövlətdə ikibaşlılıq yaratmamaq üçün oğlunu taxtdan endirmədi və Ədirnədə bir neçə gün qaldıqdan sonra Manisaya çəkildi. Gənc sultanın Konstantinopolu işğal etmək planları Bizans və serbləri qorxutduğu qədər Qaraman və Kastamonu bəylərini də narahat edirdi. Bu səbəblə Manisada olan Sultan Murada elçilər göndərərək gənc sultandan şikayətlənmiş, Sultan Murad isə oğlunu və onu təşviq edən vəzirləri danlayaraq vəziyyəti sakitləşdirmişdi.
Manisa dövrü
Yeniçərilərə arxalanan Çandarlı Xəlil Paşa, Sultan Muradı taxta geri qaytarmaq üçün fəaliyyətlərini sürətləndirdi. Sultan Murad da oğlunu taxt mübarizəsinə qurban verməmək və vətəndaş müharibəsinin qarşısını almaq üçün hakimiyyəti ələ almaq fikrinə düşmüşdü. O əsnada Ədirnədə böyük bir yeniçəri ayaqlanması baş verdi. Tarixdə baş verən ilk böyük həcmli yeniçəri üsyanı olan Buçuktəpə üsyanında yeniçərilər, II Mehmedin sarayında gizlənən Şəhabəddin Paşanın sarayını ələ keçirib yağmaladı. Üsyançıların bir hissəsinin Konstantinopolda olan Orxan Çələbini dəstəkləməsi və onu taxta dəvət etməsi vəziyyəti daha da ağırlaşdırdı. Üsyan yeniçərilərə paylanan ülufələrin artırılması və tabe olmayanların əhalinin də yardımıyla edam edilməsi ilə yatırıldı. Beləliklə, II Mehmedin dövləti idarə edə bilmədiyi ortaya çıxdı. Çandarlının göndərdiyi gizli məktubla 5 may 1446 tarixində yola çıxan Sultan Murad Ədirnədəki üsyan səbəbilə bir müddət Bursada gözlədi və avqust ayında Ədirnəyə gələrək yeniçərilərin dəstəyi ilə yenidən taxt çıxdı. II Mehmed isə dərhal Manisaya göndərildi. Zağanos Paşa və Şəhabəddin Paşa isə ona lələ olaraq təyin edildi.
Rəsmi olaraq Mehmed Çələbi Sultan ünvanıyla anılan Mehmedin o zamankı vəziyyəti, əvvəlcədən padşah olduğu üçün digər şahzadələrdən fərqlənirdi. Egey dənizində Venesiyalıların əlində olan adalara qarşı tərtiblənən 1446–1449 tarixli səfərlər Mehmed Çələbi Sultanın idarəsindəki torpaqlardan başlamışdı. Üsyançı İsgəndər bəyə qarşı çıxılan səfərə qatılmaq üçün Mehmed Çələbi Sultan xüsusi olaraq çağırıldı (1448). Yanoş Hunyadiyə qarşı tərtiblənən II Kosova müharibəsində mənbələrin yazdığı kimi "Mehmed xan" sağ cinahda vuruşurdu. 1450-ci ildə Sultan Muradın İkinci Albaniya səfərinə də qatıldı. Akçahisar yaxınlığındakı məğlubiyyətin təsiri isə Ədirnədə heç hiss olunmadı. Belə ki, bu əsnada Ədirnədə Mehmed Çələbi ilə Dulqədiroğlu Süleyman bəyin qızı Sitti Xatunun toy mərasimi keçirilirdi (noyabr-dekabr 1450). alt=Fatih Sultan Mehmed Türbəsi, 2022|thumb|Fatih Sultan Mehmed Türbəsi
İkinci səltənəti
thumb|Sultan Mehmedin [[Ədirnədəki cülus mərasimi (1451)]]
Sülhün təmin edilməsi
II Mehmedin gəlinlə Manisaya getməsindən qısa müddət sonra Çandarlı Xəlil Paşa göndərilən gizli məktubla Sultan Muradın vəfat etdiyini və Mehmed Çələbinin dərhal paytaxta gəlməsini bildirdi (10 fevral 1451). II Mehmed sürətlə Gəliboluya gəldi. O əsnada atasının ölüm xəbəri yayılmış və Ədirnədə yeniçərilər ayaqlanmışdı. Çandarlı Xəlil Paşa dərhal qapıqulu əsgərlərindən bir dəstəni üsyançıların üzərinə göndərdi və yeni padşahın adından yeniçərilərə cülus vəd etdi. Yeniçərilər Çandarlı Xəlil Paşaya olan hörmətlərindən və bağlılıqlarından üsyanı dayandırdılar. II Mehmed 18 fevral 1451 tarixində 19 yaşında ikinci dəfə Osmanlı taxtına çıxdı. Manisada keçirdiyi 5 il onu daha da gücləndirmiş, dövlət idarəsindəki təcrübəsi artmışdı. Keçən bu illərdə siyasi vəziyyət də yaxşılaşmışdı.
II Mehmedin cülusu düşmənləri ümidləndirdi. İlk səltənəti əsnasında dövlətin düşdüyü vəziyyəti xatırlayanlar Osmanlı dövlətinə yeni bir zərbə endirməyi planlaşdırırdılar. Balkanlarda və Anadoluda Osmanlıya tabe olan dövlətlər, hətta yalnız İstanbulla məhdud olan Bizans imperiyası sərhəd bölgələrinə hücumlar edirdilər. Anadoluda Qaramanoğlu İbrahim bəy Həmid elindəki bəzi qalaları ələ keçirmiş, Gərmiyanda, Aydında və Məntəşədə keçmiş bəylərin sülaləsindən olanlar siyasi rəqabətə başlamışdı. Bu çətin vəziyyəti göz önünə alan II Mehmed yeniçərilər üzərində güclü nüfuzu olan Çandarlı Xəlil Paşanı sədrəzəm olaraq saxladı. Ancaq Anadolu bəylərbəyliyinə İshaq Paşanı göndərdi, Şəhabəddin Paşa ikinci vəzir oldu, Saruca Paşa və Zağanos Paşa da divana girdilər.
II Mehmed atasının serblər və Bizanslılarla bağladığı sülh müqavilələrini təsdiqlədi. Anadoludakı siyasi vəziyyət səbəbilə Serb hakimi Corc Brankoviçə bəzi torpaqlar ilhaq edildi. Bizans imperatoru Konstantin isə Çorluya qədər olan bəzi torpaqları ələ keçirmiş, əsirlikdə saxlanılan Şahzadə Orxan Çələbi üçün illik 300 min axca vergi verilməsini tələb edirdi. II Mehmed bir macar hücumunun qarşısını almaq üçün Rumeli bəylərbəyi Qaraca Paşanı Sofyaya göndərdi və may ayında özü də orduyla birlikdə Anadoluya keçdi. Akşəhərə gələndə Bizans elçilərini qəbul etdi və Bizanslılar Orxan Çələbi üçün yeni tələblər irəli sürdülər. left|thumb|293x293px|Sultan Mehmed tərəfindən inşa edilən [[Rumeli Hasarı|Rumeli hisarı]] Yeni padşah Qaramanoğullarına Alaiyə qalasını ilhaq edərək sülhü təmin edib Ədirnəyə qayıtdı. Yolda yeniçərilər qənimətdən pay istədilər. 10 kisə axca paylansa da, Çandarlı Xəlil Paşanın yaxın adamı olan yeniçəri ağası Qurdçu Doğan vəzifədən alındı və yeniçərilər sərt cəzalandırıldılar. Ədirnəyə döndükdən sonra yeniçəri ocağı əsaslı şəkildə yenidən quruldu. Padşah Çandarlı Xəlil Paşaya Anadolu hisarının qarşısında yeni bir qalanın tikilməsi əmrini vermiş, Zağanos Paşanın səyləri nəticəsində 1452-ci ilin fevralında hisarın ilk qalası yüksəldilmişdi. 26 martda padşah ordu və donanma ilə gələrək qüllələrin və qala divarlarının inşasını izlədi. Avqust ayının sonlarında tamamlanan Rumeli hisarı Konstantinopolu Qara dəniz ticarət yolundan məhrum edəcək, Anadolu və Rumeli arasında əsgərlərin daşınmasını təhlükəsizləşdirmişdi. Məhz bu əsnada II Mehmed imperatora Konstantinopolu təslim etməsini, əks halda müharibəyə hazırlıq işlərinin başlayacağını bildirərək müharibə elan etdi.
Konstantinopolun fəthi
Usta bir diplomat və dövlət adamı olan Çandarlı Xəlil Paşa hələ 15 sentyabr 1451 tarixində Venesiya ilə bağlı keçmiş əhdnaməni yeniləmiş, buğda ixracatı məsələsində mülayim siyasət yeritmişdi. Yenə sədrəzəmin təşəbbüsü ilə macarlarla 20 noyabr 1451-ci ildə böyük itkilərlə 3 illik bir atəşkəs bağlandı. II Mehmed isə Konstantinopolun fəthi ilə bağlı hazırlıqlarla məşğul olurdu. Bu yoldakı ən böyük mane isə Çandarlı Xəlil Paşa idi. Çandarlı Xəlil Paşa Konstantinopolun fəth ediləcəyi təqdirdə bütün siyasi gücünü itirəcəyini bilirdi. Bu səbəblə bütün gücüylə fəthin qarşısını almağa çalışırdı. Ancaq Zağanos Paşa və Şəhabəddin Paşaların təsirində olan II Mehmed Konstantinopolun fəthini iqtidarın ilk şərti olaraq görürdü. Padşah Ədirnədə böyük bir məşvərət məclisi topladı və şəhərin fəthi məsələsini müzakirəyə qoydu. Bu məşvərətdə dövlət adamları iki qrupa ayrılsalar da, azlıq çoxluğa tabe oldu və şəhərin fəthi üçün rəsmi hazırlığa başlandı.
6 aprel — 29 may 1453 tarixləri arasında 54 gün davam edən Konstantinopol mühasirəsi əsnasında bu iki qrup yenidən qarşı-qarşıya gəldi. Mayın dördüncü həftəsində macarların və yeni bir səlib donanmasının Konstantinopola köməyə gəlməsi xəbəri ordugahda yayıldı. Padşahın şəhəri sülhlə almaq istəməsi də ordunu səbirsizləşdirirdi. Toplanan hərbi məclisdə Çandarlı Xəlil Paşanın qərb dünyasını təşviq etmənin nələrlə nəticələnə biləcəyi haqqında çıxışı Zağanos Paşa tərəfindən cavablandırıldı. Ümumi hücumun nə vaxt olacağı isə Zağanos Paşaya tapşırıldı. Həm Osmanlı, həm də Bizans mənbələrində toplarla qala divarlarının dağıdılması, Bizanslılarla katoliklər arasındakı razılığın pozulması və şəhərin mühafizəsi ilə vəzifələndirilən baş komandir Giovanni Giustiniani-Longonun yaralanaraq mühasirəni yarımçıq qoyması şəhərin ələ keçirilməsində önəmli rol oynayan amillər kimi qeyd olunur. Ümumi hücum Ədirnəqapı istiqamətinə 5–10 əsgərin qala divarlarına çıxaraq bayraq sancması ilə başladı. Ancaq əsas ordu Topqapı və Yalıqapı arasında açılan oyuqdan şəhərə girdi.