cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paraqvay müharibəsi
İtkilər
thumb|200px|Paraqvay əsgəri oğlunun cənazəsi üzərində.(Xose İqnasio Qarmendia) Paraqvay müharibənin gedişində ağır insan itkiləri verir. Onun miqyası mübahisə predmeti olaraq qalır ancaq böyük sayda əhali itkisi fakdır. 1871-ci ildəki siyahıya alınmada ölkədə 221,000 insanın yaşaması müəyyən edilir. Bu müharibədən öncə isə ölkədə 525,000 nəfər insan yaşamışdır. Deməli müharibə 300,000 insanın həyatına son qoyduğunu göstərir. Ən ağır zərbə əsasən ölkənin kişi əhalisinə vurulmuşdur.1871-ci il siyahıya alıma ölkədə cəmi 28,000 kişinin yaşadığını müəyyən edir. Bu da onu deməyə imkan verir ki, müharibə Paraqvayın kişi əhalisinin 90% həyatına son qoymuşdur. Bu çur böyük itkilərin səbəbi ölkə əhalisinin Lopesə fanatik sədaqəti ilə bağlanılır. Ölkənin paytaxtı tutulduqdan sonra müharibə partizan müharibəsi xarakteri daşıyır. Bu da itkilərin miqdarını dahada artırır. Bu müharibədə ikinci ən ağır itki verən ölkə Braziliyadır. Braziliyadan 123,000 əsgər bu müharibədə iştirak etmişdir. Bundan 50,000 ölmüşdür. Bu insanların çoxu isə əhalidən toplanan (Matu Qrosu vilayyətindən), könüllü əsgərlər və qullar idilər. Argentina müharibəyə 30,000 əsgər göndərmiş, onunda 18,000 döyüşlərdə ölmüşdür. Bunun da böyük hissəsi Korrentes vilayyətindən yığılan mülki əhali təşkil edirdi. Uruqvay müharibəyə 5,600 əsgər göndərmişdir ki, bununda 3,100 nəfəri Avropadan gələn muzdlu əsgərlər idilər. Hərbi itkilərə nisbətdə mülkü itkilər daha böyük idi. İtkilərin böyük əksəriyyəti xəstəliklər, aclıq və tibbi yardımın zəif olmasıdan irəli gəlirdi. Buna misal kimi Braziliya donanmasında 170 nəfər döyüşlərdə ölmüşdüsə də 107 nəfər adi vəziyyətdə, 1470 nəfər isə xəstəlik nəticəsində vəfat etmişdir. Braziliya ordusunun əsasını ölkənin şimal, şimal-şərq bölgələrindən orduya çağrılan kəndlilər təşkil edirdilər. Onlar cənuba gəldikləri zaman iqlim dəyişiklikləri, bölgə qidaları və yeməklərindəki fərqliliklər ağır nəticələrə gətirib çıxarırdı. Müharibədə ən çox can alan isə virus xəstəlikləri idi.
Nəticəsi
1975-ci ildə Braziliya prezidenti Ernetu Bekman və Paraqvay prezidenti Alfredo Sterssner arasında imzalanan 'Dostluq və əməkdaşlıq' haqqında müqavilənin şərtlərinə əsasən Braziliya müharibədə əldə etdiyi qəniməti Paraqvaya qaytarır.
Braziliya müharibəyə görə çox ödəməli olur. Müharibə faktiki olaraq London bankı və bankir olan Berinq qardaşları tərəfindən maliyyələşirdi. Braziliya müharibənin 5 ilinə daha çox maliyyə ayırırdı nəyin ki əldə edirdi. Buda ölkədə iqtisadi böhrana yol açır. Xariçi ölkələrdən alınan küllü miqdarda borc ölkə iqtisadiyyatına on illiklərə öz mənfi təsirini göstərirdi. Bir çoxlarının fikirinə görə müharibə monarxiyanın devrilməsinə, üstəlik quldarlığın ləğvinə öz təsirini göstərmişdi (1888-ci il). Braziliya ordusu artıq yeni gücə malik olaraq, siyasi rol oynamağa başlayır.
Argentinada müharibə ölkə iqtisadiyyatının modernləşməsinə vəsilə olur. Bir necə on illiklər ərzində o Latın Amerikasının ardıcıl inkişaf edmiş ölkəsinə çevrilir. Yeni torpaqların ələ keçirilməsi onu La Plata hövzəsinin güclüsünə çevrilir.
Mazımqarışan
Mazımqarışan — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. 2009–cu il siyahıyaalınmasına əsasən kənddə əhali yaşamır.
Paraqvay müharibəsi
Nəticəsi
Faktiki bu müharibədə qalib gələn Britaniya olur. Argentina və Braziliya ondan çoxlu miqdarda borc alırlar. Borcun ödənilməsi günümüzdədə davam edir. Braziliya bu borcu Jetuliu Varqasın dönəmində tam öldənilir. Bundan sonra nə Argentina nədə Braziliya Uruqvayın daxili işinə aktiv müdaxilə etmirlər. Uruqvayda Kolorado partiyası hakimiyyətə gəlir və ölkəni 1958-ci ilə qədər idarə edir.
Paraqvaya gəldikdə isə onun ucqalarında yerləşən ərazilər müharibə nəticəsində boşalır və Asunson ətafına köçürlər. Ölkənin əksər bölgələrində əhali natural təsərüffata keçirlər. Ərazilərin böyük hissəsi boşalır. Bu ərazilərın çoxu xariçilərə, xüsusi ilə Argentinaya icarəyə verilir. Ölkədə təsərüffatı darmadağın edildiş, ölkə bazarı Britaniya malları üçün açıq elan edilmişdi. Ölkə tarixində ilk dəfə olaraq daxili bazara ümumi dəyəri 1 milyon Funt sterlinq dəyərində istiqrazlar dövrüyəyə buraxılır. Müharibə Paraqvaya böyük miqdarda borc gətirir. 1876-cı ilə qədər ölkə işğal altında qalır. Yeni qurulan Paraqvay hökuməti demoqrafik bərabərsizliyi aradan qaldırmaq məqsədi ilə çoxarvadlığı qanuni elan etmişdir
Müharibənin incəsənətə təsiri
thumb|right|200px|Xuan Manuel Blanesin Paraqvaylı Qadın tablosu Paraqvay müharibəsi region dövlətlərinin inçəsənət sahələrinə təsirsiz qalmır. Bu müharibənin hərbi əməliyyatlar mövzusunda çəkilmiş tablolar üstünlük təşkil edir. Bu mövzuya argentinalı Kandido Lopes və İqnasio Qarmendiya, braziliyalı Viktor Meyreles, Pedru Ameriku, uruqvaylı Xose Manuel Blanes müraciət edirlər. Müharibə ədəbiyyata da öz təsirini göstərir. Bir çox əsərlər müəlliflərinə dünya şöhrəti qazandırır. Buna misal kimi italyan yazıçısı Emilio Salqarinin "Paraqvay prezitentinin xəzinəsi" əsərini göstərmək olar. Müharibənin bəzi hadisələri Artur Konan Doylın Şerlok Holms haqqında yazdığı "Vesreria Lodjdə baş vermiş hadisələr" adlı povestində San-Pedro adlı uydurulmuş ölkənin timsalında Paraqvayı görmək olar. Salqari əgər paraqvaylılara müəyyən sevgi ilə yanaşır, onları üstün tutursa da, bu povestə Konan Doylya diktatoru San-Pedro ölkəsinin qan tökəni, zalım birisi kimi təsvir edir. Bundan başqa bu mövzuda bir sıra novellalar yazılmışdır.
Müasir kinoya da bu müharibə təcəssüm etmişdir. Belə ki, 2001-ci ildə braziliyalılar "Ruhunu itirmiş Netu" adlı (Netto Perde sua Alma) film çəkilir. Bu filmdə Antonio di Soza Netunun müharibədəki rolu təsvir edilir. Bundan əlavə bölgə xalqlarının kinomatoqrafları bu mövzuya müraciət etmişlər.
Müharibəyə müasir baxış
Müharibə indiyənə qədər mübahisə predmeti olaraq qalır. Əsasən Paraqvayda bu müharibə kiçik bir xalqın öz hüquqlarını diktə etmə cədhi kimi qiymətləndirilir. Ancaq nəticədə isə bir xalqın məhvi (Soyqırımı) ilə nəticələnir. Müasir dünyamızda bu müharibə heçdə bir mənalı qarşılanmır. Belə ki, bəziləri müasir dönəmdə o zaman ki Paraqvay dövlət rəhbərini diktator, müharibəni isə həmin totalitar rejimin əməllərinin nəticəsi kimi qiymətləndirir. Digər tərəfdən isə bəziləri Lopesin məqsədinin ölkə iqtisadiyyatının davamlığını artırmaq, qonşu dövlətlərinin və dünyanın o zaman ki nəhəng güçlərindən asıllığı aradan qaldırmaq baxımından ən cəsarətli addım hesab edirlər. Müharibə isə kiçik xalqların soyqırımı kimi anılır. Müharibə Paraqvayın Dünyanın qeyri bərabər, nəhəng dövlətlərinə qarşi çıxmaq cədhi kimi də qiymətləndirilir.
Hal-hazırkı vəziyyət
Müharibənin nəticələri Paraqvayın inkişafına öz mənfi təsirini göstərir. Bu müharibənin nəticəsində Paraqvay dünyanın Beynəlxalq aləmdə hər hansı bir söz sahibi olan ölkələri siyahısından birdəfəlik adını çıxarır. Ölkə bu xaosdan çıxmaq və demoqrafik balansı bərpa etmək üçün uzun zaman sərf etməli olur. Bununla belə bu müharibənin fəsadları günümüzdə belə tam aradan qaldırılmayıb. Belə ki, Paraqvay Latın Amerikasının ən kasıb və iqtisadi cəhətdən geri qalmış ölkəsidir.
İsa bəy Hacınskinin evi (İçərişəhər)
İsa bəy Hacınskinin evi- Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Neftçilər prospekti, 103 ünvanında yerləşir.
Tarixi
Bina 1912-ci ildə tikilib. Zəngin Hacinskilərin şəhərdə bir neçə yerdə mülkləri vardı, məsələn, Bül-Bül prospekti, Füzuli küçəsi ünvanındakıları göstərmək olar. Bunlardan ən əzəmətlisi "Hacinskinin evi" kimi tanınan və Qız qalasının yaxınlığında yerləşən binadır. Bakı bulvarının salınmasında İsa bəy Hacinski çoxlu pul xərcləmişdi, ona görə də mülkünü məhz dəniz kənarında tikdirməyi qərara gəlir. İmarətin girəcəyində, iki tərəfdə mərmərdən yonulmuş aslan heykəlləri var idi. Təəssüf ki, 1918-ci il mart hadisələri zamanı bu aslan heykəlləri atılan düşmən qumbaralarından parça-parça olub. Hətta İsa bəy Hacinski bina tam hazır olduqdan sonra memara vəd etdiyi məbləğdən artıq pul verir, çünki bina onun çox xoşuna gəlir, memarın işindən razı qalır. Məbləğ o qədər böyük olur ki, həmin memar Almaniyanın Berlin şəhərində bu pullara bir imarət ucaldır.
1910-cu ildə Hacınski kinoproyektor gətizdirmişdi və mütəmadi olaraq orada yeni filmlərin nümayişini edirdi.
Tahir Rzayev
Tahir Rzayev — Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi II, III, IV, V və VI çağırış deputatı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru.
Həyatı
Tahir Rzayev 24 fevral 1950-ci il tarixində Ağcabədi rayonunun Xəlfərəddin kəndində anadan olmuşdur. O, Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində və Bakı Ali Partiya Məktəbində təhsil almışdır. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. 20 kitabın müəllifidir. Rus dilini bilir.
1970-ci ildən Ağcabədi rayonunun tikinti idarələrində fəhlə olaraq çalışmışdır.
Evlidir, 3 övladı var.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
Tahir Rzayev 1971-ci ildən Ağcabədi rayonunda çıxan "Sürət" qəzetində ədəbi işçi, 1977-ci ildən rayon Komsomol Komitəsinin ikinci katibi, birinci katibi, 1982-ci ildən Ağcabədi Rayon Partiya Komitəsinin təlimatçısı, 1987-ci ildən Ağcabədi Rayon İcraiyyə Komitəsi sədrinin birinci müavini, Ağcabədi Rayon Partiya Komitəsinin ikinci katibi işləmişdir.
1989−1994-cü illərdə rayon yemçilik birliyində fəhlə, "Ülfət" qəzetində ədəbi işçi, "Aran" qəzetində şöbə müdiri, 1994–1999-cu illərdə Ağcabədi Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının köməkçisi, İcra Hakimiyyətinin şöbə müdiri, 1999–2001-ci illərdə Ağcabədi şəhər bələdiyyəsinin sədri vəzifələrində çalışmışdır.
Yeni Azərbaycan Partiyası üzvüdür.
Parlamentdə
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi II, III, IV, V və VI çağırış deputatı seçilmişdir.
Bulbophyllum schizopetalum
(Bulbophyllum schizopetalum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dəniz kambalası
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Romanizasiya
thumb|150px|[[Çincənin romanlaşdırma]] Romanlaşdırma və ya latınlaşdırma, dilçilikdə fərqli yazı sistemlərinin Latın qrafikasına çevrilməsidir. Romanlaşdırma metodlarına yazılı mətnin tərcüməsi və transkripsiyası, danışılan sözün əvəzedicisi və hər ikisinin birləşdirilməsi daxildir.
Aglaia pleuropteris
(Aglaia pleuropteris) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Güdqum
Tarixi
Erm. SSR AS RH-nin 29. VI. 1949 - cu il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Geğanuş qoyulmuşdur.
Əhalisi
Burada 1897-ci ildə ermənilərlə yanaşı 19 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
XX əsrin əvəllərində, 1905-1906-cı illərdə azərbaycanlılar qovulmuşdur.
Hidayət Qulamov
Hidayət Qulamov — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin II çağırış deputatı.
Lusid yuxu
thumb|Léon d'Hervey de Saint-Denys ([[1822 - 1892) tərəfindən 1867-ci ildə yazılmış olan, lusid yuxu barəsindəki ilk kitabın üzü.]]
Lusid yuxu və ya aydın yuxu — bu cür yuxulara verilən addır ki, insan yuxu görərkən yuxu gördüyünü bilir və yuxu görməyinin fərqindədir. Termin ilk dəfə Oksford Psixofizika İnstitutundan olan parapsixoloq Celia Green tərəfindən istifadə edilmişdir.
Şərqdəki lusid yuxuya önəm verən bəzi mistik məktəblərdə ustad şagirdinə gördüyü psixofizioloji yuxunu istiqamətləndirmək üçün görüntüyə nəzarət üsullarını öyrədir. Bu üsulları tətbiq edə bilən tələbə yuxuda vəhşi bir heyvan tərəfindən təqib edilirsə, yuxusunda şüurlu olur (lusid yuxu vəziyyəti) və təsəvvürünə nəzarət etməsi sayəsində bu dəfə o vəhşi heyvanı yuxunun qalan hissəsində təqib edə bilər.
Bəzi dairələrə görə yuxudan durduqdan sonra yuxuları yazmaq, düşünmək, meditasiya etmək və reallığı sınamaq texnikalarını tətbiq etmək (əlin divar girməsinə çalışmaq, saatı oxumaq) lusid yuxu görməkdə kömək edə bilər.
Uçuş məsafəsi
Uçuş məsafəsi — təyyarələrin təkərlərini yerdən kəsmək üçün lazım olan uçuş-enmə zolağının uzunluğuna verilən addır.
Asılı olduğu xüsusiyyətləri
Uçuş məsafəsinin hesablanması təyyarənin mühərrikinin tam gücü ilə işlədiyi və flap səviyyələri uçuş səviyyəsində olduqda hesablanır. Təyyarənin nə qədər müddət yer üzərində hərəkət etdikdən sonra uçmağa başlaması Təyyarənin bütün xüsusiyyətlərindən asılı olan bir dizayn parametridir. Məsələn, eyni çəkidə daha güclü bir mühərrik bir təyyarəyə quraşdırıldıqda, qanadların təyyarəni qaldıra biləcəyi sürət daha qısa məsafədə əldə edilə bilər. Və ya təyyarənin cari çəkisi uçuş məsafəsinə təsir göstərir. Dizayn parametri olduğundan, təyyarənin ağırlığına, sürütlənməsinə və qalxmasına təsir edən hər hansı bir dəyişiklik bu parametri də dəyişdirəcəkdir.
Bundan başqa, uçuş zolağının nə qədər mükəmməlliyi, hava şəraiti, uçuş-enmə zolağının yerləşdiyi yerin hündürlüyü, küləyin istiqaməti kimi xarici amillər uçuş məsafəsinə təsir edir.
Uçuş
Təyyarə qanadları təyyarənin ağırlığını tarazlayacaq bir qüvvə meydana gətirən kimi uçuş həyata keçirilir. Pilotun simmetrik olmayan qanad profillərinə müdaxiləsi lazım deyildir. Simmetrik olmayan profillərdə isə daşıyıcı qüvvə hücum bucağı ilə meydana gəldiyindən pilot hündürlük sükanı və ya digər uçuş idarəetmə vasitələrindən istifadə edə bilər. Təyyarəyə uçuş əsnasında vaxtından əvvəl hücum bucağı vermək, ya da vaxtından əvvəl qalxmağa cəhd etmək saxlanma itkisinə səbəb ola bilər.
Azərbaycan musiqisi
Azərbaycan musiqisi  — Azərbaycan mədəniyyətinin bir qolu olub, Azərbaycan milli folklorunu təmsil edən, xalq və ya ayrı-ayrı azərbaycanlı bəstəkarlar tərəfindən yaradılmışdır. Azərbaycan musiqisi çoxəsrlik inkişaf yolu keçmişdir. Onun kökləri əsrlərin dərinliklərinə gedib çıxır. Çox qədim zamanlardan – Qobustanda qayaüstü rəsmlərdən (yallı-rəqs) – başlayaraq Azərbaycanda melodiya və ritm zənginliyi ilə fərqlənən çoxlu sayda mahnılar, müxtəlif rəqslər, çobanların tütəkdə çaldığı havalar səslənir.
Klassik musiqi
Azərbaycan klassik musiqisi — klassik musiqinin qollarından biri. XX əsrin əvvəllərində ictimai-siyasi və mədəni yüksəliş şəraitində Üzeyir Hacıbəyov müasir Azərbaycan peşəkar musiqi mədəniyyətinin əsasını qoydu və şifahi ənənəli milli sənətlə bəstəkar yaradıcılığının sintezini yaratdı.
Azərbaycan operası
thumb|˝[[Leyli və Məcnun (opera)|Leyli və Məcnun˝ muğam operası]]
Azərbaycan operası — operanın qollarından biri. 1908-ci il yanvar ayının 12-də ilk milli Azərbaycan operası – Üzeyir Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun" operasının ilk tamaşası, 1913-cü il oktyabrın 25-də isə ilk milli musiqili komediya "Arşın mal alan" operettasının premyerası oldu.
Azərbaycan baleti
Azərbaycan baleti — baletin qollarından biri. Azərbaycan baletinin yaranma tarixi 1940-cı ildən – Əfrasiyab Bədəlbəylinin "Qız qalası" baletinin səhnələşdirildiyi tarixdən hesablansa da, əslində onun rüşeymləri 1920-ci illərin əvvəllərində qoyulub.
Xalq musiqisi
Azərbaycan xalq musiqisi — Azərbaycan və onun Avropa və Asiyada olan keçmiş ərazilərində yaşamış bütün sivilizasiyaların fərqli mədəni dəyərlərini özündə birləşdirir. Onun unikal quruluşuna bir çətir altında regional fərqlər daxildir. Azərbaycan xalqının musiqi-poetik yaradıcılığının ən qədim və önəmli janrlarından olan mahnılarda onun pak, yüksək mənəviyyatı, daxili aləmi, arzuları, ümidləri əks olunmuşdur.
Azərbaycan musiqi alətləri
Azərbaycan musiqi alətləri — Azərbaycanda, ilk növbədə xalq çalğı alətləri ansamblında istifadə edilən musiqi alətləri.
Azərbaycan aşıq sənəti
Aşıq musiqisi — şifahi ənənəli Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin ən qədim sahələrindən biri olan aşıq sənətinin mühüm tərkib hissəsidir. Aşıq sənətində musiqi, poeziya, təhkiyə, rəqs, pantomima, teatr sənəti elementləri üzvi şəkildə birləşmişdir. Aşıq şeirinin janrları olan qoşma, gəraylı, müxəmməs, ustadnamə, qıfılbəndlə yanaşı, qoşmanın təcnis, cığalı təcnis növlərindən ibarətdir.
Aşıq musiqisinin ən geniş yayılmış növlərindən biri sazın müşayiətilə solo oxumaqdır. Sazda çalmaq tarixi inkişaf prosesində tədricən müstəqil bədii әһəmiyyət kəsb etmişdir. 2009-cu ildə Azərbaycan aşıq yaradıcılığı UNESCO-nun Qeyri-maddi mədəni irsin Reprezentativ Siyahısına daxil edilmişdir.
Muğam
thumb|[[Sadıqcanın ansamblı]]
Muğam və ya muğamat — mürəkkəb, ideya, emosional məna daşıyan, dərin və bitkin təfəkkür, bədii həyəcan və müxtəlif musiqi obrazlarının inkişafını ifadə edən musiqi janrı. Muğam yarandığı ən qədim zamanlardan başlayaraq, əsrlər boyu davam edən tədrici inkişaf və təkamül prosesi nəticəsində yetkinləşmiş, formalaşmış və kamilləşmişdir.
Azərbaycanda muğamı adətən, muğam üçlüyün müşayiəti ilə xanəndə ifa edir. Belə ansamblın ifa etdiyi vokal instrumental bütöv muğam dəsgahı adlanır. Dəsgah muğamın küll halında, yəni, onun dəramədinin, bütün şöbə və guşələrinin, eləcə də hər şöbənin təsnif və rəng, yaxud diringələrinin ardıcıl ifa olunması deməkdir. Muğam kompazisiyasına daxil olan şöbələr əsərin musiqi-poetik məzmununu müəyyənləşdirən improvizə reçitavit səpkili vokal melodiyalardan ibarətdir. Bunlar dəqiq ritmə malik mahnı və rəqs epizodları ilə əvəzlənir. Mahnı epizodları təsnif, rəqsinki isə rəng adlanır.
Muğamların monumental, silsilə formaları, eyni zamanda, ən kiçik detalların son dərəcə cilalanması melodiyanın ifadəlilik imkanlarının əks etdirilməsindəki çoxplanlılıqla fərqlənir. Vokal – instrumental muğamdan fərqli olaraq çox vaxt rəngdə ifa edilmir. Muğamın ifası alətdə mükəmməl çalmağı bacarmaqla yanaşı, həm bütün kompozisiyanın quruluşunun qanunauyğunluqlaqrına, həm də şöbədən-şöbəyə keçidin məntiqinə bələd olmağı tələb edir. 2008-ci ildə Azərbaycan muğamları UNESCO-nun Qeyri-maddi Mədəni İrsin Reprezentativ Siyahısına daxil edilmişdir.
Populyar musiqi
2010-cu illərdə qloballaşmanın təsiri nəticəsində elektropop, dans-pop, sinti pop və elektrohop, 1980-ci illərində başlayan rəqs, elektronika və pop musiqisinin digər formaları ilə yanaşı Azərbaycan pop musiqisinə təsir etmişdir. 2011-ci ildə Eldar Qasımov və Nigar Camal duetinin ifa etdiyi "Running Scared" adlı mahnı Azərbaycanın ilk qalibiyyəti olaraq Avroviziya tarixinə düşdü.
Azərbaycan cazı
Azərbaycan cazı — caz musiqisinin qollarından biri. 1960-cı illərdə Vaqif Mustafazadə muğamın klassik Amerikan caz musiqisi ilə sintezini yaratmış və bu janrı "caz-muğam" adlandırmşdır. 2000-ci illərdə Bakı Beynəlxalq Caz Festivalı və Qəbələ Musiqi Festivalı kimi caz festivalları Azərbaycanda cazın inkişafında müsbət dönüş yaratdı.
Azərbaycan roku
Azərbaycan roku — rok musiqisinin qollarından biri. Azərbaycanda rok janrı 1960-cı illərdən yaranmağa başlayıb. 1970-ci illərdə "Üç alov" qrupu ilə Azərbaycanda rok-musiqisinin yaranmasında ən əsas rolu peşəkar qruplarla rəqabət aparan iki qrup — "Eksperiment OK" və "Aşıqlar" qrupu oynayıb.
Azərbaycan hip-hopu
Azərbaycan hip-hopu və ya Azərbaycan repi — hip-hop musiqi janrının növü. 1983-cü ildə ildə Çingiz Mustafayev dünyada ilk dəfə olaraq Azərbaycan dilində "Dünənki keçdi" rep janrlı mahnını səsləndirib. 1990-cı illərin ortasında Azərbaycan hip-hopu ölkədə məşhurluq qazanmışdır.
Rusiya Baş naziri
thumb|300px|[[Rusiya Federasiyasının hal-hazırkı baş naziri Mixail Mişustin]]
Azərbaycan musiqisi
Azərbaycan hərbi musiqisi
Azərbaycan hərbi musiqisi — Azərbaycanda yaranan hərbi musiqinin növü. Azərbaycan hərbi musiqisi əsasən hərbi mahnılar və marşlardan ibarətdir.
Azərbaycan dini musiqisi
Azərbaycan dini musiqisi — Azərbaycanda yaranan dini musiqinin növü. Azərbaycan bəstəkarlarının yaradıcılığında həm Qərbdə yaranmış, əsasən Xristianlıqla bağlı dua mətnlərindən (məsələn, "Ave Maria") və janrlardan (rekviyem, misteriya və s.) istifadə olunması, həmçinin, Şərqdə yayılmış qədim dinlərin – Zərdüştiliklə bağlı mövzuların, təriqətlərin (Dərvişlik, Sufilik, Mövləvilik), İslam dininə xas olan dini oxuma və janrların (dua mətnləri, mərsiyə, qəsidə, şəbeh və s.) istifadə olunması nəticəsində bəstəkarların özünəməxsus musiqi üslubu formalaşmışdır. Dini musiqinin bəstəkar yaradıcılığına sirayət etməsi, demək olar ki, bütün sahələrdə — musiqili teatr, vokal-instrumental, xor, simfonik və kamera instrumental musiqi sahələrində özünü müxtəllif cəhətlərdən göstərir.
Məlikzadə (Balakən)
Məlikzadə — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Mazımüstü
Mazımüstü — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunda kənd.
Toponimikası
Oykonim Mazım (hidr.) və üstü sözlərindən ibarət olub, "Mazımçayın üstündə yerləşən kənd" mənasındadır. Kənd coğrafi mövqeyinə görə belə adlandırılmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Alazan-Əyriçay çökəkliyində yerləşir.
Bulbophyllum schmidii
(Bulbophyllum schmidii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
HMS Defence (1763)
Əlahəzrətin gəmisi Defens ( (1763) — Kral donamasına məxsus 74-toplu III ranq xətt gəmisi. Plimut tərsanəsində 15 dekabr 1758-ci ildə sifariş verilmiş və 31 mart 1763-cü ildə suya salınmışdır. . "Defence" ingilis dilindən tərcümədə "müdafiə" mənasını verir.
Böyük Fransa inqilabında
1798-ci ildə Əbukir dəniz döyüşündə iştirak etmişdir.
Məhvi
16 dekabr 1811-ci ildə 150 ticarət gəmisindən ibarət donanma ilə Göteborq yaxınlığındakı Vinqodan HMS Victory (admiral Sumaresin flaqmanı), HMS St.George (admiral Reynoldsun flaqmanı), HMS Dreadnought, HMS Vigo, HMS Cressy, HMS Orion, HMS Hero gəmilərinin konvoyu ilə birlikdə yola düşür. Fırtına qopan zaman admiral Sumares "Hero" və digər kiçik gəmilərə, ticarət donanmasının bir hissəsi ilə geriyə — Vinqoya dönmək əmrini verir. Belt körfəzində Lollan adası yaxınlığında St.George dor ağaclarını itirdiyindən, HMS Defence və Cressy gəmilərinə dəstək üçün ona yaxın məsafədə üzmələri əmr edildi.
5 gün ərzində üç gəmi Şimal dənizində fırtına ilə çarpışmalı olur. Nəticədə 24 dekabrda St.George və Defence Rinqkyöbinq yaxınlığında Yutlandiya sahillərinə atılmış olurlar. Yarım saat ərzində HMS Defence parça-parça olur. 5 dənizçidən və 1 döyüşçüdən başqa bütün heyət batırlar.
Vərziqan şəhristanı
thumb|347x347px|Vərziqanın Coşun kəndində yerləşən Coşun qalası thumb|Vərziqan şəhristanının [[Şərqi Azərbaycan ostanı ndakı yerləşimi|347x347px]] thumb|347x347px|qala yeri. Vərziqan şəhristanı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanı nın 21 şəhristanından biri və bu ostanda inzibati ərazi vahidi. Şəhristanın inzibati mərkəzi Vərziqan şəhəri dir.
2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhristanın əhalisi 46 833 nəfər və 10 766 ailədən ibarət idi.
Kortala
Kortala — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Kəndin adı türk dilindəki kora (təzə doğulmuş quzuların saxlandığı yer) və tala (meşədə açıq sahə)komponentlərindən düzəlib. Kəndin ərazisi keçmişdə maldarların qışlaq yeri olmuş, ona görə də kənd belə adlandırılmışdır.
Kənd ərazisində kənd təsərrüfatı işləri zamanı aparılan kortəbii qazıntılar nəticəsində məlum olmuşdu ki, bu ərazilərdə yaşayış çox qədimlərə gedib çıxır. Belə ki, XX əsrin 50-60-cı illərində Katexçay sahillərində əkin sahələrinin genişləndirilməsi məqsədilə meşələrin qırılması və torpağın şumlanması zamanı torpaqdan çıxan insan və heyvan sümüklərinin qalıqları, həmçinin metal alət və silahlar, saxsı əşyalar üzə çıxmışdır. İnsan və heyvan sümüklərinin dağınıq formada yerləşməsi və həmçinin qədim silahların mövcudluğu sübut edir ki, bu ərazidə böyük hərbi əməliyyatlar getmişdir. Yazılı qaynaqların verdiyi məlumatlara görə Balakən Qədim Albaniya dövlətinin ərazisinə daxil olmuşdur. Onda belə nəticəyə gəlmək olar ki, E.ə. 65-ci ildə Roma və Alban qoşunları arasında Alazan (Qanıx) çayı sahilində baş verən döyüşlərdən biri məhz Kortala kəndi ərazisində olmuşdu. Qaravəlli və Kortala kəndlərinin inzibati sərhəddində, Katexçay sahilində isə qədim qəbiristanliq qalıqları üzə çıxmışdı. Bu da onu göstərir ki, burada yaşayış məskəni ta qədimlərdən mövcud olmuşdur.
2010-cu ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu Kortala kəndində “Xəncər itən Qobu” adlanan ərazidə arxeoloji kəşfiyyat işləri aparıb. Aparılmış qazıntılar nəticəsində Kortala kəndinin “Xəncər itən Qobu” adlanan hissəsində eramızdan əvvəl VII-IV yüzilliklərə aid bir neçə nekropol üzə çıxarılıb. Arxeoloji qazıntı aparılan 2 nekropoldan hər birində Qafqaz Albaniyasının antik dövr mədəniyyətini, sənətkarlığını əks etdirən onlarla saxsı qablar aşkar edilib. Burada dəfn kremasiya üsulu ilə həyata keçirilib. Dəfn edilənlər bükülmüş vəziyyətdədir, nekropolda aşkarlanan qablar isə buta və ay şəklində düzülüb. Dəfn edilənlərin üzərində misdən və müxtəlif daşlardan hazırlanmış çoxlu sayda zinət əşyaları aşkar edilib.
Hal-hazırda dövlət tərəfindən tarixi abidə kimi kənd məscidi qeydiyyata alınmışdır. Həmin məscid 1905-ci ildə inşa edildiyi göstərilır. Həmçinin kənddə XX əsrin 50-60-ci illərinə aid poçt binası (hal-hazırda baxımsız vəziyyətdədir, Kortala kəndi uşaq baxcası (Kənd Soveti idarə binası olmuşdur), Kənd xəstəxanası (Kortala kənd orta məktəbi olmuşdur).
Kənd ərazisində mədəniyyət evi, kitabxana, klub, tam orta təhsil məktəbi, uşaq bağçası, poçt, aptek, elektron telefon stansiyası, həkim məntəqəsi və digər məişət-iaşə obyektləri fəaliyyət göstərir.
Mədəniyyəti
Kənd ərazisində öyrənilməyə ehtiyac duyan bir cox qədim abidələr mövcuddur. Məsələn, Qarahacılı ərazisində əkin sahəsində qədim tunel mövcuddur. Kənd sakinlərindən bəziləri bu tunelə düşmüş, oradan saxsı məmulatları tapıb çıxarmışlar. Lakin, tunelin dərin olması onun dərinliklərinin kəşfinə maneəçiliklər törədir.
Digər bir araşdırılmaya ehtiyac duyan abidə isə, hazırda kənd mərkəzində ailə kəndli təsərrüfat torpağında yerləşən kirəncdən tikilmiş, eni 1 metr olan, uzunu isə hələ məlum olmayan divardi. Kənd əhalisi kortəbii olaraq qazıntılar aparsa da, bu işi yarımçıq qoymaq məcburiyyətində qalmışdılar. İlkin məlumatlara əsaslanaraq onu demək olar ki, bu divar hansısa böyük ölçülü tikilinin bir hissəsidir.
Başqa bir arxeoloji predmet isə, kəndin cənubunda meşəlik sahədə üzərində qaya parçası olan qəbirdir. Bu qəbirin əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, qəbirdə mövcud olan insan sümüklərinin qalıqları arasında kəllə sümüyü tapılmamışdır.
Lyperosomum schikhobalovi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Kortala
Coğrafiyası və iqlimi
Kortala kəndi Katexçayın sahilində Alazan-Əyriçay çökəkliyindədir.
Lyperosomum schikhobalovi
Xarici quruluşu
Bədənin uzunluğu 6,9-10 mm, eni 0,5-0,7 mm-dir. Qarın sormacı böyükdür, diametri 0,77х0,90 mm, ağız sormacı isə girdə formadadır, diametrи 0,43-0,51 mm olub, bədənin ön qurtaracağından 1,29-1,67 mm məsafədə yerləşir. Sormaclar arasında məsafə 0,86-1,16 mm-dir. Farinks demək olar ki,girdədir, diametri 0,25 mm-dir. Bağırsaq şaxələri bədənin arxa qurtaracağına çatmır. Toxumluqlar, yumurtalıqlar və qarın sormacları arasında yerləşir. Onlar demək olar ki, dairəvi formadadırlar. Toxumluqların diametri 0,21-0,30, arxa 0,25-0,34 mm-dir. Yumurtalıq bütöv kənarlıdır, diametri 0,34-0,47 mm olub, arxa toxumluğun arxasında yerləşib. Qarın sormacından 0,81-1,59 mm məsafədə yerləşir. Cinsi dəlik bağırsağın şaxələnmiş səviyyəsində yerləşir. Cinsi bursanın uzunluğu 0,45 mm, eni isə 0,30 mm-dir. Balalıq bədənin arxa hissəsini bütövlükdə örtür. Sarılıqlar bərabər əsivyyədə arxa toxumluğun ön kənarlarından başlayıb, müxtəlif səviyyədə qurtarırlar. Yumurtalıqların uzunluğu 0,032 mm, eni isə 0,024 mm-dir.
Kortala
Əhalisi
Əhalisi 2996 nəfərdir. Əhalinin etnik tərkibi müxtəlifdir. Kənd əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılar (muğallar-) və avarlardan ibarətdir. Kortala kəndinin əhalisi etnik baxımdan azərbaycanlılar (muğallar-türkləşmiş moğollar) üstünlük təşkil etməsinə bamayaraq, həmçinin, avarlar, buxadarlar və ingiloylar da məskunlaşmışdılar. Kortala kəndi Car-Balakən camaatlığında (Car, Balakən, Katex, Tala, Muxax və Cənik) "heç bir icmaya mənsub olmayan və bu icmalarda heç bir tabe kəndi olmayan" daha doqquz kənddən (Katex, Matsex, Qaracalı və b.) biri idi. Buna baxmayaraq kənd əhalisinin əksəriyyəti Katex (Gadıx) camaatlığı ilə birbaşa əlaqəlidir. Kortala kəndi Abbasovlar, Şirbidovlar, Eminlər, Butdaylar, Nəsiblər, Maxaralar, Duquşlar,Əlibəylər, Şirinlər, Gondollar, Hodoşlar, Kosalar, Nağılar, Qanzaylar, Şiblilər, Ziyadlar və s. nəsillərindən ibarətdir.
Lyperosomum schikhobalovi
Həyat tərzi
Azsaylı növdür, növdaxili müxtəlifliyi politipdir, Parazit orqanizm olub quşların (Alectoriskakelik və Phasianus cachicus) qara ciyərdə yaşayır. Mürəkkəb həyat tərzi keçirir. Nəsillərin növbələşməsi və sahiblərin dəyişilməsi ilə müşayiət edilir. Qara ciyər toxumları ilə qidalanır. Düşmənləri yoxdur. Hermafrodit orqanizmdir. Cinsi çoxalması yumurta qoyma (nəsil dəyişkənliyi) və qeyri-cinsi çoxalma (partenogeniz) formasında olur. Ontogenezi məlum deyil. Reproduktivliyi və Xromosom göstəriciləri öyrənilməmişdir. Üçüncü dərəcəli konsumentdir. İnsan həyatına təsiri məlum deyil. Mühafizəsinə ehtiyac yoxdur.
Ərəb ölkələrində xristianlıq
Misirdə
Ərəb sözü olan kopt yunan mənşəlidir. Koptlar özlərini ilk misir xristianlarının nəslindən hesab edirlər. Misirdə xristianlığın yaranma yeri Iskəndəriyyə hesab olunur. Bu şəhərdən başlayaraq rahibə icmaları şəklində bütün ölkəyə sürətlə yayılmışdı. Koptların fikrincə, İsa peyğəmbərə yalnız ilahi xüsusiyyətlər məxsusdur. Insani xüsusiyyətlər yox. Kopt kilsəsinin başında patriarx dayanır. Onun iqamətgahı İskəndəriyyədə yerləşir. Dini fanatizmdə müsəlmanlardan geri qalmırlar. Xristian dinini seçənlərin sayında artım özünü göstərir. Bu da kilsələrə gedən əhalinin sayını təbii olaraq artırır. Onların dini ayinləri pravoslav ənənələrinə bənzəyir. Koptlar dini ayinlərini mütəmadi olaraq yerinı yetirirlər(ət və süd məhsullarından imtina ediblər).
Lyperosomum schikhobalovi
Yayılması
Dünyada 30, Qafqazda 4, Azərbaycanda 9 növü yayılıb. Əsasən Bolqarıstan, Özbəkistan, Ermənistan мэ Azərbaycanda (Qəbələ rayonu) yayılmışdır.
Ərəb ölkələrində xristianlıq
Mərakeşdə
Islamdan əvvəl xristianlığın yayıldığı yerlərdən biri də Mərakeş olmuşdur. Roma imperiyasının tabeçiliyində olduqda ilk dəfə xristianlıq burada yayılmağa başlamışdı. islamdan sonra isə xristian əhalinin sayı azalmağa başladı. 19-cu əsrin əvvəllərində ispan və fransız müstəmləkəçiliyi dövründə katolisizm yayılmağa başladı. Ispan və fransız əsilli mərakeşlilər bugün də azsay da olsa da mərakeşdə yaşayırlar. Protestant anglikan icmasına mənsub olan britaniyalılara öz kilsələrini tikməyə icazə verilib. Müqəddəs Endrü kilsəsi buna missal ola bilər.
Kortala
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisinin əksəriyyəti əkinçilik və maldarlıqla məşğul olur. Əkinçilik sahəsində əsasən dənli bitkilər (buğda, qarğıdalı, arpa), həmçinin tərəvəz və bostan bitkilərinə üstünlük verilir. Azərbaycanda torpaq islahatlarının keçirilməsi ilə əlaqədar keçmiş kolxoz və sovxoz əraziləri pay torpağı şəklində bölünərək fermer təsərrüfatları yaradılmışdı.
Ərəb ölkələrində xristianlıq
Mərakeşdə
Son illərdə saxara səhrasında yaşayan afrikalılar mərakeşə miqrasiya edirlər. bu afrikalılar uzun müddət fransız müstəmləkəçiliyində yaşayan katoliklərdir. Dövlətin ciddi təqiblərinə və cəzalar tətbiq etmələrinə baxmayaraq, Ölkənin ucqar yerlərində və cənubi dağlıq bölgəsində yaşayan müsəlmanlar amerikalı protestantlar tərəfindən xristianlığı qəbul edirlər. bəzi mənbələr mərakeş əhalisinin 1%-nin xristian olduğunu göstərir.
Kortala
İqtisadiyyatı
Kənd təsərrüfatının əsas hissəsini də, maldarlıq və arıçılıq tutur. Əsasən iri buynuzlu heyvanların yetişdirilməsinə üstünlük verilir. Buna baxmayaraq kənd təsərrüfatında xırda buynuzlu heyvanların da xüsusi çəkisi vardır. Sovet dövründə kənddə baramaçılıq və tütün bitkisi becərilməsi də mövcud idi.
Ərəb ölkələrində xristianlıq
Əlcəzairdə
Katolik kilsəsi Əlcazairdə ən böyük xristian kilsəsidir. Roma papasının tabeçiliyindədir. Burada 4 eparxiya və bir arxiyepiskop eparxiyası var. Fransanın tabeliyində olduğu dövrdə bir milyona yaxın katolik var yaşayırdı. Ölkə müstəqillik qazandıqdan sonra onların sayı azaldı, əksəriyyəti ölkəni tərk etdi. Bugün də onların sayı çox azdır.
Fransanın müstəmləkəsi olduğu dövrdə protestantizm yayılmağa başladı. reformist kilsəsinin ilk sinodu 1843-cü ildə təsis edilmişdi. 1883-cü illərdə fransız metodistləri missionerlik fəaliyyətinə başladılar. 1914-cü ilə kimi amerikan metodistləri də Əlcəzairdə məskunlaşdılar. Ölkə müstəqillik qazandıqdan sonra xristanlar ölkəni tərk etməyə başladılar. 1970-ci ilə kimi missionerliklə məşğul olan məktəblər milliləşdirildi.
Əlcəzair protestant kilsəsi reformist və metodist ənənələri üzərində qurulan protestant kilsələrini özünd ehtiva edir, 1972-ci ildə Əlcəzairdə əsası qoyulub. əlcəzair hökuməti tərəfindən Əlcəzair Protestant Kilsəsi Assossiyasiyası adı altında rəsmi olaraq tanınır. Onların dəqiq sayı məlum olmasa da təxminən 100.000-dən 150.000-ə qədər olduğu ehtimal olunur. əsasən ölkənin şimal sahillərində məskunlaşıblar.
Liviyada
Xristianlıq Liviyada orta əsrlərdən bəri mövcuddur. 1645-ci ildə Santa Maria Kilsəsi indiki Tripoli şəhərində əsası qoyulmuşdur. 1858-ci ildə isə Osmanlı imperiyasının icazəsi ilə Bengazidə kilsənin əsası qoyulmuşdur.
Liviya katolik kilsəsi ümumdünya katolik kilsəsinin tabeliyindədir və roma papasının rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərir. ən böyük xristian qrupu kopt ortodoks qrupudur. Təxmini sayı 300.000-dir. Kopt kilsəsinin dərin tarixi kökləri vardır. Pravoslav icmalarına rus, serb, yunan pravoslavları daxildir. Tripolidə bir anglikan konqreqasiyasi mövcuddur. Tərkibinə Tripolidə işləyən afrikalı miqrantlar daxildir, bu miqrantlar misir anglikan eparxiyasına mənsubdurlar. Liviyanın anqlikan baş keşişinin iqamətgahı Qahirədədir. Liviyalı ərəb və bərbərlər içərisində xristianlığı qəbul edənlərin sayı artmaqdadır. Xristianların dini fəaliyyətinə qadağalar mövcuddur. Müsəlmanıarın xristianlığa dəvət olunması, onlara xristianlığın təbliği qadağan olunur. qeyri müsəlman kişi müsəlman qadınla evlənmək istədikdə islamı qəbul etməlidir. Digər dinlərin dini ədəbiyyatının yayılması da qadağan olunur.
Liviyada yaşayan katoliklər ümumi əhalinin 1%-dən az hissəsini təşkil edir. Katoliklər içərisində italyan və malta əsilli liviyalılar var. 2-ci dünya müharibəsindən əvvəl liviyada katoliklərin sayı artmışdı, bu, liviyanın italiya koloniyası olması ilə bağlı idi. Ölkə müstəqillik qazandıqdan sonra isə 1920-ci illərdə tikilən tripoli katolik kilsəsi məscid kimi fəaliyyət göstərməyə başladı. (Qəddafi zorla onları ölkədən çıxardana qədər) katoliklər içərisində italyanlar çoxluq təşkil edirdilər.
Azərbaycan bəstəkarlarının siyahısı
Azərbaycan bəstəkarlarının siyahısı
thumb|upright=1|[[Arif Məlikov]] thumb|[[Asəf Zeynallı]] thumb|upright=1|[[Cahangir Cahangirov]] thumb|upright=1|[[Emin Sabitoğlu]] thumb|[[Qara Qarayev]] thumb|[[Niyazi]] thumb|[[Tofiq Quliyev]] thumb|[[Üzeyir Hacıbəyov]]
Kvint Fabi Maksim Kunktator
Kvint Fabi Maksim Kunktator ( Kunktator lat. astagəl, ləng, ehtiyatlanan) - II Pun müharibəsi zamanı Hannibalın ordusuna qarşı vuruşan diktator. Hannibalın ordusunu həlledici döyüşdə məğlub etmək cəhdləri bir neçə dəfə romalılar üçün faciyəvi məğlubiyətlə bitdiyinə görə, Kvint Fabi çox ehtiyatlı taktika seçmişdir, o Hannibalı kiçik toqquşmalarla yormağı düşünürdü. Ancaq bu siyasət Romada narazılıqla qarşılandı, çünki müharibənin uzanması, senatın fikrinə görə Romaya baha başa gəlirdi. Nəticədə Kvint Fabinin səlahiyətləri yeni seçilmiş konsullara Terrensi Varrona və Emili Pavelə verilir. Onların Hannibalı həlledici döyüşdə məğlub etmək niyyəti romalılar üçün çox baha başa gəlir. Kann yaxınlığında (Kanna döyüşü) Hannibal Roma ordusunu mühasirəyə salır və demək olar ki tamamilə məhv edir. Bundan sonra romalılar məcburən ehtiyatlı taktika variantına qayıdırlar.
Maqauz
Maqauz, Novruzlu — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indiki Qafan rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 19 km məsafədə yerləşir. Erməni mənbələrində Moqes formasında qeyd edilir. Kəndin başqa adı Novruzlu olmuşdur.
Toponimi
Toponim muq (muğ) türk etnoniminin fars dilində işlənən forması olan maq etnonimi ilə türk dilində "mənsəb", "dərə", "dağ keçidi" mənasında işlənən auz sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir. Maku toponimindən və Uz tayfasının adındandır. Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 29. VI.1949-cu il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Kaxnut qoyulmuşdur.
Əhalisi
XVIIəsrdə İrəvan əyalətinin Maku nahiyəsindən gəlmiş ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.
Yılmaz Vural
Yılmaz Vural — Türkiyəli baş məşqçi.
Futbolçu karyerası
1970-1974-cü illər ərzində həvəskar futbolçu olan Yılmaz Vural, 1974-1975-ci illər mövsümündə "Sivasspor"da peşəkar karyerasına başlamışdır. Daha sonra isə, Türkiyə 3-cü liqasında çıxış edən "Təkirdağspor" və "Hacəttəpə"də forma geyinmişdir. 1978-1979-cu illər mövsümünün sonunda Türkiyə 3-cü liqasında çıxış edən "Ankara Dəmirspor" komandasında peşəkar karyerasını bitirərək məşqçiliyə başlamışdır.
Məşqçilik karyerası
Hal-hazırda Türk futboluna baş məşqçi kimi xidmət edir. Okan Universitetində futbol dərsləri tədris etməkdədir. 20 fevral 2014-cü ildə Türkiyə 2-ci liqasının qırmızı qrupunda mübarizə aparan "Bayrampaşa" klubunu satın almaq istədiyini açıqlamışdır .
Antalyaspor
2005-2006-cı illər mövsümündə ikinci dəfə "Antalyaspor"un baş məşqçilik postuna gətirildi. 2-ci liqa komandasında ilk üç matçından qalib ayrılmışdır. Mövsümün gedişatında 5 matçlıq qalibiyyət seriyası əldə etməyi bacarmışdır. Lider "Bursaspor"un ardından ikincilik uğrunda "Altay" ilə mübarizədən qalib ayrılaraq Türkiyə Super Liqasına birbaşa vəsiqə qazandı. 2006-2007-ci illər mövsümündə 8 qələbə və 15 heç-heçə əldə etdi. Bu qalibiyyətlərdən dördünü üst-üstə almışdır. "Fənərbağça" da daxil olmaqla 4 rəqibini də 1-0 hesabı ilə məğlub etməyi bacarmışdılar. 26-cı tur etibarı ilə 9-cu pillədə qərarlaşan komanda, bu turdan sonra qələbə qazana bilmədi. Son tura isə liqada qalmaq uğrunda mübarizə aparan komandalardan olan "Çaykur Rizəspor" ilə eyni xalda girsə də, "Gənclərbirliyi"nə 3-1 hesabı ilə məğlub olaraq aşağı liqaya düşdülər. Mövsümün sonunda isə komanda ilə yolları ayrıldı.
Konyaspor
15 fevral 2011-ci ildə yenidən "Konyaspor"un baş məşqçisi təyin olundu. Komanda 21-ci tur etibarı ilə 17-ci pillədə yer alırdı. İkinci "Konyaspor" karyerasına "İstanbul Başakşəhər" ilə heç-heçə edərək başlasa da, tək qələbəsini 17 aprel 2011-ci ildə "Kayserispor"u 3-1 hesabı ilə məğlub edərək əldə etmişdir. 31-ci turda "Kasımpaşa" ilə 2-2 heç-heçə edərək rəsmi olaraq aşağı liqaya düşməsi təsdiq olundu. Həmin mövsümün əvvəlində "Kasımpaşa"da məşqçilik edən Yılmaz Vuralın çalışdırdığı hər iki komanda aşağı liqaya düşmüşdür.
Kocaəlispor
27 sentyabr 2008-ci ildə ilk beş turda yalnızca bir heç-heçə əldə edərək liqanın son sırasında yer alan "Kocaəlispor"un məşqçisi vəzifəsinə gətirildi. O da ilk beş matçda yalnızca bir heç-heçə əldə etsə də, 15 noyabr 2008-ci ildə "Dənizlispor"u son dəqiqədə vurulan qol ilə məğlub edərək ilk qələbəsini əldə etmiş oldu. Ümumilikdə 11 turda komandanı çalışdıran Yılmaz Vural yalnızca 2 qələbə alaraq komandanı sonuncu pillədən azad edə bilməmiş və vəzifəsindən azad edilmişdir. "Kocaəlispor" isə mövsümün sonunda liqanı tərk etmişdir
Kasımpaşa
3 sentyabr 2009-cu ildə ilk 4 turda məğlub olan və liqanın son pilləsində olan "Kasımpaşa"nın məşqçisi təyin olunmuşdur. Gəldikdən 4 tur sonra ilk qələbəsini əldə etmişdir. Mövsümün gedişatında öz meydanında "Trabzonspor"u və "Şükrü Saracoğlu Stadionu"nda "Fənərbağça"nı məğlub edərək diqqətləri çəkmişdir. Türkiyə Kubokunda isə "Beşiktaş"ı "İnonü Stadionu"nda 3-1 məğlub etməyi başarmışdır. 10-cu turda artıq "Kasımpaşa"nı son üç sıradan xilas etməyi bacarmışdır. Mövsümü isə 12-ci pillədə tamamlamışdır.
Elazığspor
10 oktyabr 2012-ci ildə "Elazığspor"un baş məşqçisi təyin olunmuş və klubda əldə etdiyi nəticələrlə qısa müddətdə aşağı liqaya düşmə xəttindən uzaqlaşdırmışdır. 19 may 2013-cü ildə isə müqavilə müddəti başa çatdığı üçün komandadan ayrılmışdır.
Mərsin İdman Yurdu
"Mərsin İdman Yurdu" Hakan Kutlu ilə yollarını ayırdıqdan sonra məşqçilik postuna Yılmaz Vuralı dəvət etmişdir. 6 mart 2014-cü il saat 14:30-da rəsmi müqaviləni imzalayaraq işə başlamışdır.
Karabükspor
"Karabükspor" Yılmaz Vural ilə 24 fevral 2015-ci ildə mövsümün sonunadək müqavilə imzalamışdır.
Gənclərbirliyi
23 dekabr 2015-ci ildə "Gənclərbirliyi" ilə 1 il 6 ay müddətinə müqavilə imzalamış, lakin,komandada yalnız 6 gün qalmışdır. 29 dekabr 2015-ci ildə vəzifəsindən imtina etmişdir.
Göztəpə
22 mart 2017-ci ildə "Göztəpə" ilə razılıq əldə edərək baş məqçi kimi fəaliyyətinə başlamışdır.
Girəsunspor
8 fevral 2018-ci ildə "Girəsunspor" ilə razılıq əldə etmişdir. Komandada 15 gün qalmışdır. 23 fevral 2018-ci ildə klubdan ayrılmışdır.
Əskişəhərspor
6 aprel 2018-ci ildə ikinci dəfə "Əskişəhərspor"un baş məqçisi təyin olunmuşdur. Liqanın sonuna 5 tur qalmış vəzifəsini icra etməyə başlamışdır. Bu 5 tur ərzində 3 qələbə, 1 heç-heçə və 1 məğlubiyyət əldə edərək komandanı liqada saxlamağı bacarmışdır. Mövsümün sonunda isə klubdan ayrılmışdır.
Adana Dəmirspor
21 noyabr 2018-ci ildə "Adana Dəmirspor"da baş məşqçilik vəzifəsini icra etməyə başlamışdır. 3 fevral 2019-cu ildə isə komandadan ayrılmışdır. Hal-hazırda heç bir klubu çalışdırmır.
2038-ci il problemi
right|Zaman sayğacının necə sıfırlanacağını göstərən rəms 2038-ci il problemi — hesablama texnikasında 19 yanvar 2038-ci ildə müəyyən proqram təminatlarında baş verməsi gözlənilən ciddi bir proqramlaşdırma xətası. Bu problem zamanın POSIX standartı (UNIX-zaman) ilə təsvir olunduğu proqram və sistemlərdə baş verəcək.
Demək olar ki, Unix bənzəri bütün 32-bitlik əməliyyat sistemlərində bu problemin yaşanacağı gözlənilir. Bundan başqa 32-bitlik Windows əməliyyat sistemləri və MySQL verilənlər bazası ilə çalışan web-layihələr üçün eyni problem aktual xarakter daşıyır.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, 32-bitlik prosessor və əməliyyat sistemləri üçün bu ehtimal olunan problemin sadə həlli mövcud deyil. Odur ki, yaxşı olardı ki, risk halıyla qarşılaşmadan 2038-ci ilə qədər 32-bitlik bu sistemlər 64-bitlik sistemlərlə əvəz edilsin.
2038-ci il problemi — (ing. Year 2038 problem, ru. проблема 2038 года – 2038-ci ilin yanvar ayının 19-da kompüterlərin proqram təminatında gözlənilən sıradançıxmalar. Bu problem zamanın göstərilməsi üçün POSIX (UNIX-zaman) standartından istifadə olunan proqramlar və sistemlərlə bağlıdır. Bu standartda zamanı göstərmək üçün 1 yanvar 1970-ci il tarixindən keçən saniyələrin miqdarı götürülür.
32-bitlik sistemlərin əksəriyyətində saniyələri signed int (32-bitlik işarəli tam ədəd) şəklində saxlamaq üçün time_t verilənlər tipindən istifadə olunur. POSIX standartında belə formatla veriləbilən ən son zaman Ümumdünya zamanına (UTC) görə 2038-ci ilin yanvar ayının 19-u, çərşənbə axşamı, saat 03:14:07 olacaq. Bundan sonrakı zamanda time_t dəyişəninin qiyməti mənfi olacaq ki, proqramlar mənfi ədədi ya 1970-ci, ya da 1901-ci il kimi qəbul edəcək (reallaşdırmadan asılı olaraq). Bu da yanlış hesablamalara, yaxud nəticələrə səbəb ola bilər. Prosessorların və əməliyyat sistemlərinin mövcud kombinasiyası üçün 2038-ci il probleminin sadə həlli yoxdur. time_t tipini 64 bitlə təyin etmək proqramların, mövcud saxlanılabilən verilənlərin və verilənlərin binar şəkildə göstərilməsindən istifadə olunan hər şeyin binar uyğunluğunu poza bilər. time_t tipini işarəsiz tam ədədə çevirmək isə zaman fərqini hesablayan proqramın işini korlaya bilər. 64-bitlik arxitekturalı əməliyyat sistemlərinin əksəriyyətində artıq time_t 64-bitlik ədəd kimi verilir. Bu arxitekturaya keçid başlayıb və bəziləri onun 2038-ci ilədək sona çatacağını gözləyirlər. Buna baxmayaq, indi də yüz minlərlə 32-bitlik sistemlər istifadəyə verilir və onların 2038-ci ilədək əvəz olunacağı şübhə doğurur.
64-bitlik formata keçid isə təxminən 290 milyard ildən sonra, daha dəqiqi, 292277026596-cı ilin dekabr ayının 4-də, bazar günü saat 15:30:08-də problem yaradacaq.
Hacılar (Gədəbəy)
Tarixi
Yaşayış məntəqəsi qızılbaşların zülqədər tayfasının hacılar tirəsinə mənsub ailələrin məskunlaşması nəticəsində yarandığı üçün belə adlandırılmışdır. Etnotoponimdir. Gədəbəy rayonunun Hacılar kəndi. Dağətəyi ərazidədir. Yerli məlumata görə, yaşayış məntəqəsinin İmamverdi oğlu Hacı Həzrətqulu adlı şəxs saldığı üçün belə adlanır. Hacının babası Qüdrətqulu xan iranın Güney kəndindən gəldiyi üçün kəndin adı el arasında Güneykənd kimi də işlədilir.
Səkinəxanım məscidi
Səkinəxanım məscidi — 1854-cü ildə Azərbaycanın Quba şəhərində tikilmiş tarixi-memarlıq abidəsi.
Hacılar (Gədəbəy)
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Səkinəxanım məscidi
Abidə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.
Haqqında
Səkinə xanım məscidi Azərbaycan yazıçısı və tarixçisi Abbasqulu ağa Bakıxanovun xatirəsini əbədiləşdirmək üçün həyat yoldaşı Səkinə xanım Bakıxanova tərəfindən tikdirilmişdir. Səkinə xanım Bakıxanova 1853-cü ildə dünyasını dəyişib. Məscidin tikintisi onun ölümündən sonra 1854-cü ildə bitib.
Sovet işğalında
Sovet işğalından sonra rəsmi sürətdə 1928-ci ildən dinlə mübarizəyə başladılar. Həmin ilin dekabrında Azərbaycan KP MK-i bir çox məscid, kilsə və sinaqoqları maarifləndirici istiqamətlərdə istifadə üçün klubların balansına verdi. Əgər 1917-ci ildə Azərbaycanda 3.000 məscid var idisə 1927-ci ildə bu rəqəm 1.700, 1933-cü ildə isə 17 idi.
İşğaldan sonra 1930-cu illərdə dinə qarşı aparılan mübarizə tədbirləri çərçivəsində məscid bağlanmış ətrafındakı mədrəsə və köməkçi binalar sökülərək dağıdılmışdır. İlk illər məscidin binasından anbar daha sonra isə tikiş sexi kimi istifadə edilib.
Məkkə döyüşü (1916)
Məkkə döyüşü  — 1916-cı ildə Haşimilər sülaləsinin qurucusu olan, Məkkə şərifi Şərif Hüseynin rəhbərlik etdiyi Osmanlı qüvvələri ilə Hicaz-Ərəb üsyançı qüvvələri arasında olmuş döyüş. Məkkə döyüşü Birinci Dünya Müharibəsinin bir hissəsi olan Ərəb üsyanının bir hissəsidir.
Səkinəxanım məscidi
Müstəqillikdən sonra
Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra, 1992-ci ildə məsciddə təmir işləri aparılıb və məscid insanların istifadəsinə verilib. Məscidin ətrafına hasar çəkilib, su, kanalizasiya, işıq, qaz xətləri bərpa edilib. 1990-1993-cü illərdə dəstəmazxana və baş köməkçi binalar tikilib.
Məkkə döyüşü (1916)
Arxa plan
Məkkə şərifi Şərif Hüseyn, Ədəndən Hələbə qədər uzanan vahid bir ərəb dövləti qurmağı planlaşdırırdı. Bu məqsədlə o, Britaniyalılardan kömək istədi.
Səkinəxanım məscidi
Müstəqillikdən sonra
Abidə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.