Vasili_Klyuçevski
Tarix
Qışqırıqlı metropoliten həyatı eyni zamanda əyalət tələbəsini çağırır və qorxudurdu. Siyasi dairələrdən, mitinqlərdən və digər tələbə “ asudə vaxtlarından ” uzaq durmağa çalışırdı. Klyuçevski bacılarını və anasını qidalandırmaq üçün müəllim kimi işləyirdi. 1864-1865-ci illərdə oğlan universitetdə təhsilini başa vurdu. Onun fəlsəfə doktoru işi “ Moskva dövləti haqqında əcnəbilərin nağılları ” adlandırılmış və yüksək qiymətləndirilmişdir. Qızıl medal alan məzun professor vəzifəsinə hazırlaşmaq üçün kafedrada təqaüdçü kimi qalıb. Klyuçevski magistrlik dissertasiyasını qeyri-adi və maraqlı mövzuya həsr etdi " Müqəddəslərin köhnə rus həyatı tarixi mənbə kimi ". Tarixçi əsər üzərində 5 il işləmiş, minə yaxın mövzü tədqiq etmiş, 6 elmi araşdırma aparmışdır. 1871-ci ildə parlaq müdafiədən sonra o, universitetlərdə dərs demək hüququ qazanır. Gənc tarixçinin ilk işi məşhur müəllimi Sergey Solovyovu əvəz edərək yeni dünya tarixinin kursunu tədris etdiyi Aleksandr Hərbi Məktəbi oldu. Paralel olaraq o, Moskva İlahiyyat Akademiyasının Tarix kafedrasında və Qadınlar üçün Ali Kurslarda, 1879-cu ildən isə Moskva Universitetində mühazirələr oxuyub. Klyuçevskinin natiqlik istedadı elmi işlədiyi illər ərzində daha da güclənir: o, elə həvəslə mühazirələr oxuyur ki, tələbələr axınını toplayır, hətta növbəyə də dayanırlar. Tarixçi gözlənilməz misallar gətirir, qəbul edilmiş fikirləri mübahisələndirir, sitatlar və aforizmlərlə səpilir, suallara canlı cavab verir. Çıxışlarında mühazirəçi rus monarxlarının təsvirləri də daxil olmaqla tarixi portretlərin bütün qalereyalarını qurdu. Məsələn, onun imperatriçalar Yelizaveta Petrovna və II Yekaterina haqqında ironik ifadələri məlumdur, o zaman tarixçi qeyd edir ki, “Böyük Pyotr zamanından bəri Rusiya taxtında çoxlu möcüzələr olub”. Əslində Klyuçevski ilk dəfə rus monarxiyasının nümayəndələrini bəşəri zəifliklərə yad olmayan adi insanlar kimi danışırdı. 1882-ci ildə Vasili Osipoviç "Qədim Rusiyanın Boyar Duması" adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə etdi və dörd təhsil müəssisəsində professor oldu. Gənc professorun nailiyyətləri və nüfuzu dövlətin birinci şəxslərindən də yan keçməyib. 1890-cı illərin sonlarında o, bir sıra böyük tarixi əsərlər yazır “ XVI-XVIII əsrlərin rus rublu. İndiki ilə münasibətində” (1884), “Rusiyada təhkimçiliyin mənşəyi” (1885) “ Yevgeni Onegin və onun əcdadları ” (1887) və s. 1893-1895-ci illərdə Klyuçevski imperator III Aleksandrın oğlu Böyük Hersoq Georgi Aleksandroviçə tarixdən dərs deyir. Bu statusda o, suverenin şəxsi xassəsinə malik idi, kral ailəsinə yaxın idi və onların cəmiyyətində idi. Məşğul olmasına baxmayaraq, o, tədqiqat işini davam etdirir, Qədim Rusiyanın Boyar Dumasının üçüncü nəşri olan Müasir tarixə dair qısa bələdçi nəşr edir. Artıq 1900-cü ildə Moskva Universitetinin tarix-filologiya fakültəsinin dekanı, bu universitetin prorektoru, habelə Rusiya Tarixi və Qədim Əsərlər Cəmiyyətinin sədri vəzifəsində çalışan professor həm də AMEA-ya üzv seçilir. İmperator Elmlər Akademiyası. Yeni əsrin əvvəlləri Klyuçevskinin 5 hissədən ibarət “ Rusiya tarixinin kursu ” adlı möhtəşəm əsərinin nəşri ilə əlamətdar oldu. Deyə bilərik ki, bu, onun bütün həyatının işidir: kitabın hazırlanmasına 30 ildən çox vaxt sərf olunub. Burada professor dörd tarixi dövrün nəzəriyyəsini inkişaf etdirir: Dnepr Rusı (iqtisadiyyatının əsasını ticarət), Yuxarı Volqa Rusu (dövlət hakimiyyəti knyazın əlinə keçdi), Böyük Rus (çarların və boyar dumasının idarəsi), İmperator. Rusiya (hakim sinif - zadəganlar, istehsal iqtisadiyyatının inkişafı). 1906-cı ildə Klyuçevski tələbələrin etirazına baxmayaraq, 36 il işlədiyi İlahiyyat Akademiyasını tərk edir. İndi müəllim bir çox istedadlı rəssamların tələbələri olduğu Moskva Rəssamlıq, Heykəltəraşlıq və Memarlıq Məktəbində mühazirələr oxuyur. Vasili Osipoviç nəinki geniş biblioqrafiya, həm də görkəmli tarixçi olmuş görkəmli tələbələrin bütün nəsillərini geridə qoyub. Onların arasında Pavel Milyukov, Matvey Lyubavski, Aleksandr Kizevetter, Mixail Boqoslovski, Sergey Baxruşin var.