cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vətən, yaxud Silistrə (dram)
Məzmunu
Namiq Kamal Avropadan Vətəninə qayıtdıqdan sonra başqaları kimi Qərbə heyranlıq içində onu mədh etmədi. Qərbləşmə, müasirləşmə ideyasından və Osmanlı tarixindən yararlanaraq əsərlər yaratmağa başladı. "Vətən, yaxud Silistrə" əsərində əsərin qəhramanlarından Zəkiyyənin oxuması, bir bəyi sevməsi, sevgisinin ardınca əsgər kimi geyinib döyüşə getməsi, qəhrəmanlıq göstərməsi və s. kimi davranışların kökü qədim türk dastanlarından gəlsə də, bu əsərdə məhz Qərbdən gəlmədir və Qərbləşmə, müasirləşmə ideyasının təbliği, aşılanması kimi qəbul edilə bilər.
O illərdə ədib xalqa Vətən sevgisini, millət sevgisini, milli əxlaq və qəhrəmanlıq duyğularını daha canlı şəkildə tanıdacaq yeni bir vasitə tapmışdı - teatr. Demək olar ki, N.Kamalın ən sevdiyi ədəbiyyat janrı dramaturgiyadır. Hələ Parisdə olarkən atasına yazdıgı məktublarda drama, dolayısı ilə teatra olan sevgisini aşkarca göstərən N.Kamal fürsət tapdıqca istər məqalələrində, istərsə də məktublarında xüsusilə teatr başlıqlı məqaləsi ilə "Müqəddimeyi-Cəlal"da teatrla bağlı düşüncələrini bölüşmüş, onun əhəmiyyətini izah etməyə çalışmışdır. Belə ki, "Müqəddimeyi-Cəlal"in 27 səhifəsini dram janrına, teatr sənətinə ayırmışdır. Yazarın teatrla bağlı bir çox yazıları, düşüncələri vardır. Lakin yalnız aşağıdakıları oxumaqla, onun teatra verdiyi qiyməti və önəmi anlamaq yetərlidir: "Bir millətin gözəl danışıq qüdrəti ədəbiyyatında, ədəbiyyatın da ən canlı ifadəsi teatrda bəlli olur"; "Teatr məram anlatmaqda həm gözə, həm də qulağa xitab etdiyi üçün təsirini iki vasitə ilə birdən icra edir"; "Teatr bir əyləncə vasitəsidir. Fəqət əyləncələrin ən faydalısıdır"; "Teatr eşqə(sevgiyə) bənzəyir. İnsanı qəmli-qəmli ağladar, fəqət verdiyi şiddətli təsirlərdə bir başqa ləzzət vardır"; "Qərb ölkələrində teatr ədəbiyyat növlərinin hamısından üstün hesab olunur" ...
N.Kamalın teatrı niyə romandan, hətta şeirdən üstün tutduğunu anlamaq çətin deyil. O, teatrın Qərb mədəniyyətində oynadığı rolu yaxından təqib etmişdir və məhz buna görə millətini oyatmaq, vətən sevgisini aşılamaq üçün teatrdan faydalanmışdır.
N.Kamal Fransada sürgün həyatı yaşadığı müddətdə Qərb ədəbiyyatını öyrənməklə, tədqiq etməklə yanaşı, fransız ədəbiyyatını örnək almış, romantizmin təsirində qalmışdır. N.Kamalın vətən fikri çağdaş Fransız və Alman vətənpərvərlərinin vətən anlayışlarının təsiri altındadır. Ancaq Namiq Kamalın vətənpərvərliyi oxşadılan, bənzədilən vətənpərvərlik deyil. O, Qərbdən aldığı fikirlərlə türk ruhunda və türk ədəbiyyatında mövcüd olan Vətən sevgisini bütünləşdirən və hərəkətə keçirən yazıçıdır. Namiq Kamala görə Vətən sadəcə üzərində doğulan və yaşanılan bir yer deyil. Vətən övladlarından ibarət insan toplusu arasında dil birliyi, mənfəət birliyi, fikir və sevgi qardaşlığı yaradan müqəddəs bir torpaqdır ki, hər daşı üçün bir can verilib, hər ovuc torpağı "əcdadların vücudundan yadigar qalıb". Namiq Kamala görə, "Osmanlı Vətənini qurtarmaq və fəda olurcasına qorumaq, İslam vətənini isə bir ideal olaraq ürəkdə yaşatmaq gərəkdir."
Namiq Kamalın millətçiliyi də yanlış anlaşıldığı kimi İslam və osmanlı millətçiliyi deyil. Onun əsərlərinin iç aləminə nüfuz edincə, kənardan osmanlı millətçiliyi kimi görünən yazılarının ruhunda bir türkçülük ortaya çıxır. N.Kamalın əsərlərində, xüsusilə də "Vətən yaxud Silistrə" əsərində osmanlı adını çox istifadə etməsinə rəğmən, hər fürsətdə də türk adını işlətməsi, türkün və türklüyün böyüklüyündən söz etməsi gözdən qaçacaq məqam deyil. Onun türkçülüyü Türkiyə hüdudları arasında qalmamış, şair Türkiyədən kənardakı türkləri də hər zaman düşünmüşdür.
Namiq Kamal 33 yaşında ikən ədəbiyyatın müxtəlif sahələrində qələm çalmışdı, amma dram janrını hələ sınamamışdı. O zamanlar "İbrət" qəzetində çalışan ədibi hakimiyyəti və dövrü tənqid edən yazılarına görə yarı sürgünə, yarı vəzifəyə - Geliboluya göndərdilər. Oraya getməzdən öncə məsləkdaşları yazara bu sahədə (dram) qələmini sınamağı məsləhət görmüşdülər, hətta bu mövzuda israr etmişdilər. Namiq Kamal "Vətən, yaxud Silistrə"ni də bu israr və istəklər üzündən məcburən göndərildiyi Geliboluda yazmaga başladı. Vəzifəsindən istefa verib İstanbula qayıtdıqdan sonra əsərini tamamladı. Əsərin yazılışı da, daha sonra çap edilməsi də tələsik başa gəldi. Məhz bu üzdəndir ki, "Vətən yaxud Silistrə"də bəzi dil-üslub qüsurlarına, hətta bəzi tutarsızlıqlara da rast gəlinir.
"Vətən, yaxud Silistrə" çox üstün əsər olmasa da, bir həqiqət var ki, bu əsər Türkiyədə olduğu qədər, ölkədən kənarda da böyük marağa səbəb olmuş və alman, ərəb, fars, fransız və serb dillərinə tərcümə edilmişdir. Bu pyes yazıldığı gündən bu günə qədər Türkiyədə də çox tənqidlərə məruz qalmışdır. Xüsusilə mövzunun və qəhrəmanların həddən artıq xəyali və romantik olması, məlum mövzuların davamlı olaraq təkrarlanması tənqidlərə səbəb olmuşdur. Uzun və eyni məzmunlu monoloqlar - Abdulla çavuş obrazından başqa - qəhrəmanların hamısının sanki Namiq Kamalın diliylə danışmaları da tənqid edilmişdir.
Canlılığı, igidliyi və özünəməxsus danışığı ilə hər kəsin sevimli obrazına çevrilən Abdulla çavuş əslində, çoxlarının sandığı kimi xəyali obraz deyil. Həqiqətən də, Krım müharibələri zamanı Silistrə qalası uğrunda gedən döyüşlərdə böyük igidlik göstərən, qorxmaz bir insan Abdulla adlı çavuş olmuşdur. Rəvayətlərə görə, Abdulla çavuş həyatda da hər sözün sonunda "qiyamət qopmaz ki?" deyərmiş. Belə danışıqlarına və igidliklərinə görə komandirlər, əsgərlər onu çox sevərmiş və hər yerdə çavuşdan danışarmışlar. Deyilənlərə görə, bunu Namiq Kamal da eşitmiş, əsərdə eyni adlı və təsvir edilən kimi bir obraz yaratmış və Abdulla çavuşu ölümsüzləşdirmişdir.
Bütün tənqidlərə, bəzi bölümlərdə hədsiz mübaliğələrə, İslam bəy, Sidqi bəy obrazlarının şişirdilmiş təsvirinə və davranış tərzinə baxmayaraq, əsərdə elə bir sonsuz vətən sevgisi və coşqusu, elə bir igidlik var ki, "Vətən, yaxud Silistrə" texniki, dil-üslub qüsurları yönündən daha sonra yazacağı beş səhnə əsərindən zəif olsa da, ən çox səs-küy gətirən, yazıçının simvolu halına gəlmiş, Namiq Kamal dedikdə ağla gələn ilk əsəri "Vətən yaxud Silistrə" olmuşdur. Hətta tanınmış tarixçilərdən Əbdürrəhman Şərəf bəy "Tarix müsahibələri" adlı kitabında "Vətən, yaxud Silistrə"nin ilk dəfə səhnəyə qoyulmasını təsvir edərkən tamaşaçıların alqış sədalarından az qala salonun yıxılacağını və tamaşa bitdikdən sonra kütlənin İstanbul küçələrində gecəyarıyadək "Yaşasın Kamal !" deyə hayqırdıqlarını yazırdı. Lakin Namiq Kamalın xalqın sevgisindən, istədiyi nəticəni əldə etməsindən dolayı duyduğu sevinc çox da uzun sürmədi, yazar ertəsi gün həbs edilib Kiprdəki Magosa adasına sürgün edilir. Yaxın dostu vəliəhd Y Muradın hakimiyyətə gəlməsiylə sürgündən azad edilən Namiq Kamalın, hakimiyyətin dəyişməsiylə İstanbuldan çıxarılıb sürgünə göndərilir və bir daha İstanbula dönə bilmədən 2 dekabr 1888-ci ildə vəfat edir.
Biyan
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Biyan qiymətli texniki bitkilərdən biridir. Biyan latın dilində "qlisseraza" adlanır,"şirin kök" mənasını verir. Biyan bitkisinin dünyada 18 növü yayılmışdır. Azərbaycanda onun 8 növünə təsadüf olunur. Şirinbiyan Azərbaycan çöllərində heç bir qulluq, qayğı görmədən külli miqdarda yetişir. Bu bitki Azərbaycanın Kür-Araz, Samur-Dəvəçi ovalıqlarında, Xəzərsahili düzənliklərdə, Muğanda, Qobustanda, Abşeronda, Alazan-Əyriçay vadisində, Kürdəmirdə, Ucarda,Qazaxda, Bərdədə, Böyük Qafqazın şimal-şərqində, Kiçik Qafqazın mərkəzi və cənub hissələrində, Naxçıvanın düzənliklərində yayılmışdır.
Naxçıvan orta tunc dövrü mədəniyyəti
Naxçıvan orta tunc dövrü mədəniyyəti — E.ə. 3-2-ci minilliklərdə Naxçıvanda yayılan arxeoloji mədəniyyət. E.ə. 3-cü minilliyin sonunda Azərbaycanın cənub rayonlarında baş verən sosial-iqtisadi dəyişikliklər Naxçıvanı da əhatə etmiş və bu ərazidə boyalı qablarla xarakterizə edilən yeni bir mədəniyyət formalaşmışdır.
Euphorbia bemarahaensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ozan (rok qrupu, 2007)
Ozan — 2007-ci ildə Bakı şəhərində yaranmış Azərbaycan rok qruplarından biri.
Qrupun tarixi
Qrup 2007-ci ildə Bakı şəhərində Nurlan Kərimov tərəfindən yaradılmışdır.
Bir dəfə rok forumlardan birində Nurlan Kərimov Orxan Culfayevlə tanış olur. Onlar yeni rok qrup yaratmaq qərarına gəlirlər. Beləliklə 2005-ci ilin oktyabrında Nurlan (vokal, gitara), Orxan Culfayev (gitara) və Teymur Xıdırov (baraban) görüşüb məşqlərə başlayırlar. Amma təxminən 2 ay keçdikdən sonra Səttarxan adına mədəniyyət evində məşq edən qrup yaradıcılıq ilhamı çatışmazlığına görə dağılır. Ancaq, Ferrum qrupunun ilk bass gitaristi olan Nurlan Kərimov qrupu yenidən yaratmaq qərarına gəlir. Buna qədər bir çox rok qruplarda zərb ifa eliyən Teymur Xıdırov, solo gitarist Orxan Culfayev və qrupa yeni gələn bass gitarist Rena Lav EQUINOX adını alaraq öz geniş fəaliyyətlərinə başlayırlar. Rok qrup klassik rok mahnılarının cover versiyalarını işləyib hazırlayır. Bunun nəticəsində rok qrup bir çox tədbirdə çıxış etməyə başlayır.
Qrup daha çox folk roka üstünlük vermişdir. Məhz elə bu tərzdə ifa etdikləri üçün Equinox ( Qrupun köhnə adı ) adını dəyişib daha etnik bir ad, yəni Ozan adını qrup üçün daha düzgün görüblər. Qrupun ən önəmli cəhətlərindən biri mahnılarını Azərbaycan dilində ifa etməsidir. Bu da Azərbaycan dilindəki Azərbaycan rokunu inkişaf etdirmək istəyən Ozan qrupunun çox hörmət bəslənəcək bir yönüdür.
Lotus ononopsis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yatıqqanqal
Üçbarmaq, yatıqqanqal —  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Elektron nəqliyyatı
Elektron nəqliyyatı - istehsal edilən elektrik enerjisinin istehlakçılara çatdırılmasına xidmət edən nəqliyyat növü.
Geriyə baxmağa dəyər... (film, 1985)
Məzmun
Portret-oçerk Azərbaycanın xalq yazıçısı, görkəmli dramaturq İlyas Əfəndiyevin həyat və yaradıcılığına həsr olunmuşdur.
Elektron nəqliyyatı
Haqqında
Təsərrüfat obyektlərini və əhalini fasiləsiz elektrik enerjisi ilə təmin etmək üçün Azərbaycanda 1954-cü ildə Vahid enerji şəbəkəsi yaradılmışdır. Bu sistem Rusiyanın və Gürcüstanın ereji şəbəkəsinə son vaxtlarda isə İran və Türkiyənin enerji sisteminə birləşmişdir. Azərbaycandan Gürcüstana enerji verilir. İrn və Türkiyədən isə Naxçıvan üçün enerji alınır.
Bakı, Yevlax, Gəncə, Şirvan, Ağstafa, Kürdəmir, Culfa, Ləki, Hacıqabul, Xaçmaz Azərbaycanın əsas nəqliyyat qovşaqlarıdır.
İbrahim Şinasi
İbrahim Şinasi (1826 - 13 sentyabr 1871) — Osmanlı dövləti zamanında İstanbul şəhərində doğulan jurnalist, şair və dramaturq. Şinasi XIX əsr yeni türk ədəbiyyatının yaradıcılarındandır. O, eyni zamanda Türkiyədə jurnalistikanın qabaqcıl nümayəndələrindən, fransız dilindən olunan mənzum tərcümələrin, ilk səhnə əsərlərinin müəlliflərindən biridir.
Həyatı
İbrahim Şinasi 1824-cü ildə İstanbul ətrafında yerləşən Topxanada anadan olmuşdur. Atası 1828-ci ildə rus-türk müharibəsində həlak olmuşdur. Bundan sonra ailənin bütün qayğısını çəkmək Şinasinin anasının üzərinə düşür. O, oğlunun təhsilinə xüsusi maraq göstərir. Buna görə də İbrahimi Topxanadakı məhəllə məktəbinə qoyur. Təhsilini başa vurduqdan sonra atasının dostları Şinasini Topxanada dövlət dairələrindən birində yazı işləri bürosuna işə düzəldirlər. Bura avropasayağı bir yer idi. Məmurların əksəriyyəti fransızlar idi. Şinasi burada yüksək rütbəli dövlət və mədəniyyət adamları ilə tanış olur, onlardan çox şeylər öyrənir. Məsələn, o, İbrahim Əfəndinin köməyi ilə Şərq elmi-fəlsəfi dəyərlərini və mədəniyyətini yaxından mənimsəyə bilir.
O, 1854-cü ildə Türkiyəyə qayıdır. İlk illər Topxanada, sonra isə Məclisi –Maarifdə çalışır. Şinasi Avropadan gəldikdən sonra yeni üslubda yazdığı bədii əsərlərini çap etdirir. 1859-cu ildə fransızcadan tərcümə etdiyi mənzum əsərlərdən ibarət bir toplusu işıq üzü görür. Bu əsərlər onun Avropa ədəbiyyatına doğru ilk addımı hesab olunur.
Şinasi Türkiyədə geniş planda fəaliyyət göstərir. O, Türkiyədə Avropa standartlarına cavab verə biləcək bir qəzetin çap olunmasını istəyirdi. O, ilk yeni türk qəzetçiliyinin əsası hesab olunan Tərcümani-əhval (1860) qəzetində məqalələr çap etdirdi. Qəzetin 24-cü sayından sonra bu qəzet ilə əlaqəni pozmuş və təkbaşına Təsviri-əfkar (1862) adlı qəzet buraxmışdır. Təsviriəfkar qəzetçilik sahəsində özündən əvvəlki Tərcümaniəhvaldan daha çox iş gördü və böyük problemlərə toxundu.
Qəzet yeni türk ictimai fikir və ədəbiyyatı tarixində yeni mərhələ hesab olunur. Bir çox ictimai və digər məsələlərin ciddiliyi, ziddiyyət və narahatlıqların son həddə çatması Şinasinin qəzeti Namiq Kamala təhvil verərək Parisə yola düşməsinə səbəb oldu.
1864-cü ildə Parisə gələn Şinasi qələmi yerə qoymamış, böyük bir türk lüğəti hazırlamaqla məşğul olmuşdur. Onu da qeyd edək ki, Namiq Kamalın Parisə getməsindən sonra isə Təsviri-əfkar qəzetini Ricaizadə Əkrəm çap etdirmişdir. Sultan Əbdüləzizin 1867-ci ildə Parisə gəlişi zamanı Şinasinin dostu və himayədarı Fuad Paşa onunla görüşür və Şinasini Türkiyəyə geri dönməyə razı salır. Şinasi Türkiyəyə qayıtsa da, təkrar olaraq iki dəfə yenidən Parisə dönür.
Bu illərdə o, fəaliyyətində bədii yaradıcılıqla bərabər, qəzetçiliyə də xüsusi yer verir. Şinasi 1871-ci ildə vəfat etmişdir.
Euphorbia benoistii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rəsul Mirzayev
1986-cı ildə Dağıstanın Qızlar şəhərində anadan olmuşdur. Dəfələrlə Pankration və Döyüş Sambosu üzrə Rusiya və beynəlxalq yarışların qalibi həmçinin Qarışıq döyüş sənəti (MMA) üzrə keçirdiyi döyüşlərdə məğlub olmamışdır.
Həbsi
13 avqust 2011-ci ildə "QARAJ" adlanan klubda Rusiya Polis Akademiyasının tələbəsi olan İvan Aqofonov və Rəsul Mirzayev arasında baş vermiş kiçik mübahisə sonradan ikincinin boksda "bakavoya"(yandan zərbə) adlandırılan zərbə ilə İvanın çənə nahiyəsinə xəsarət yetirməsi ilə nəticələnmişdir. Boyu 190 sm olan İvan Aqofonov aldığı zəbədən yerə sərilmiş, nakaulta düşmüş bir qədər sonra isə ətrafdakıların və dostlarının köməyi ilə özünə gəlmiş və yaxınlığdakı 1 nömrəli Şəhər Kliniki Xəstəxanasına çatdırılıb. Həkimlərin ilkin diaqnozuna görə zərərçəkmiş baş-beyin travması almışdır. Bir müddət həkim nəzarətində müalicə alan İvan onların səyinə baxmayaraq 18 avqust gecəsi düşdüyü komadan ayılmamış və vəfat etmişdir.
Bu hadisədən sonra şübhəli qismində saxlanılan Mirzayev məhkəmənin qərarı "Ehtiyatsızlıqdan ölümə səbəb olma (RF CM 109-cu maddəsi)" maddəsinə əsasən 15 il müddətə azadlıqdan məhrum edilir və 100.000 rubl cərimə edilir.
27 noyabr 2012-ci ildə yenidən ekspertiza təşkil edildi və bu həbs qərarına bir daha baxıldı və bəzi qaranlıq məqamlara aydınlıq gəlir və iki il təcdirxana həyatı yaşayan Mirzayev 21 yanvar 2013-cü ildə sərbəst buraxılır.
Bərabərayaqlılar
Bərabərayaqlılar (lat. İsopoda)-xərçəngkimilərin ən müxtəlif və çoxsaylı qruplarından biri.
Xarici görünüşü
Bərabərayaqlı xərçəngkimilərin bədəni uzunsov və ya çox yastılanmış, nadir hallarda oxlovvari formada olur. Bədəni baş, döş və qarıncıqdan ibarət olur. Ətrafları ayaqçənələrə çevrilmiş birinci döş seqmenti də başın tərkibinə daxil olur. Bəzən ikinci döş seqmenti də başla bitişmiş olur. Gözləri oturaq, mürəkkəb, fasetdir, sayı iki yüzdən bir neçə yüzədək olur. Çox vaxt gözləri reduksiyaya uğramış olur və ya olmur. Baş iki cüt bığcıq və ağız çıxıntıları ilə təchiz olunmuşdur. Arxa antenalardan adətən qısa olan ön antenalar həmişə yeganə olub, 3 buğumlu saplaqdan və qamçıdan ibarət olur. Arxa antenalar bir qayda olaraq 5 buğumlu saplaqdan və çoxbuğumlu qamçıdan ibarət olur. Bəzən antenalar reduksiyaya uğramış olur. Ağız dəliyinin yanlarında yerləşmiş mandibullar cisimdən, diş çıxıntısından, lövhədən və qısqacdan ibarətdir. Parazit və bəzi yırtıcı formalarda ağız hissələrinin gəmirici funksiyası deşici və sorucu funksiyalara çevrilmiş, buna görə də qismən reduksiyaya uğramışdır.
Döş şöbəsi (mezosoma) adətən birşaxəli ayaqcıqlarla təchiz edilmiş yeddi seqmentdən ibarət olur. Parazit formalarda ayaqlar çox vaxt qismən və ya tamamilə reduksiyaya uğramışdır.
Daxili quruluşu
İzopodun daxili strukturunda tipik ali xərçənglər planından demək olar ki, əhəmiyyətli sapmalar müşahidə edilmir. Həzm sistemi yaxşı inkişaf etmişdir. İfrazat orqanları-maksillyar vəzlərdir. Parazit formalarda daxili üzvlər əhəmiyyətli dərəcədə deqradasiyaya uğramışdır. İzopodların böyük hissəsi ayrıcinslidir, hermafrodit formalarına da rast gəlmək olur. İnkişafı adətən birbaşa olub yumurtlama kisəsində, nadir hallarda daxili kisələrdə baş verir. Çox növdə embrion inkişafı pereopodların -oostegitlərin yarpaq tipli əlavələrindən yaranan bir çanta içərisində baş verir.
Həyat tərzi
İzopodların əsas yaşayış sahəsi dənizdir və burada formaların əsas müxtəlifliyi nümayiş etdirilir. Dəniz izopodları əsasən bentik heyvanlardır. İzopodlar arasınfa detritofaqlar, bitkiyeyən və yırtıcı formalar aşkar edilir. Bəzi formaların sürfələri və dişiləri xərçəngkimilərin və ya balıqların parazitidir.
Bərabərayaqlı xərçəngkimilərin praktik əhəmiyyəti o qədər də böyük deyil. Onların bəzi nümayəndələri (Limnoria, Sphderoma) dənizdə ağac qurğularını dağıtmaqla, Hemilepistus rachvatkini isə çəmən bitkilərini yeməklə inasana ziyan vurur. Hemilepistus və Armadillidium cinslərinin nümayəndələri torpaqların münbitliyində böyük rol oynayırlar.
Platyseiella acuta
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Silent Circle
Silent Circle — Almaniyanın Avro disko janrında ifa qrupudur.
Tarixi
"Silent Circle" musiqi qrupu 1979-cu ildə Martin Tihsen, Aksel Braytunq və Yurqen Berens tərəfindən yaradılmışdı. Lakin qısa müddətdən sonra qrup dağılır. 1985-ci ildə köhnə triolar yenidən birləşir və "Hide Away — Man Is Coming!" mahnısını ifa edirlər. Həmin ildə "Touch in the night" mahnını ifa edərək Almaniya hit-paradının 15-ci mövqesində yer tuturlar. 1993-cü ildə "Best Of Silent" adlı kompilyasiyada əvvəlki ifa etdkləri mahnılarının remiks formasını çıxarırlar. 1994-cü ildə "Back" albomunda yeni mahnılar buraxılır. 2010-cu ildə isə qrupun son albomu olan "25 Years – The Anniversary Album" adlı albomu çıxır.
Sevgi (pyes)
Sevgi — M. Seyidzadə tərəfindən 1940-cı ildə, Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poeması əsasında yazılmış beş pərdəli dramdır. Dramın əsas qəhrəmanları Fərhad, Şirin, Xosrov, Məryəm, Məhinbanu və Şapurdur.
Tarixi
İkinci Dünya Müharibəsi ərəfəsində geniş xalq kütləsi içərisində vətənpərvərlik ruhunu qüvvətləndirmək üçün qəhrəmanlıq mövzusunda dram əsərinin yazılması lazım idi. Azərbaycan şairi Mirmehdi Seyidzadə dövrün tələbini dərk edib “Sevgi” adlı dram əsərini yazmış, lakin bu əsər o zaman səhnələşdirilməmiş, 1957-ci ildə şairin “Seçilmiş əsərləri”nə daxil edilmişdir.
Filoloji təhlili
M. Seyidzadənin əsərində Şirin səhayətə çıxdığı zaman memar Fərhadla görüşür. Şair onları çox səmimi danışdırır. Elə o gündən Fərhad Şirinə vurulur, ixtiyarı əldən verir. Onun hərəkətləri Şirinin adamlarında təəccüb doğurur, nədimə Sevinc isə Fərhadın danışıq və hərəkətlərinə baxaraq onun Şirinə vurulduğunu yəqin edir.
Şirin Xosrovla əhd-peyman bağlamış və sonra məktubla Xosrova müraciət edib öz ilqarına vəfadar olduğunu bildirsə də, memar Fərhada da vurulur. Fərhad öz eşqini ona elan etdikdə Şirin bu hisslərə cavab verir, bununla da onların arasındakı münasibətlər başa çatır. Hadisələr bir növ Nizaminin poemasında olduğu kimi, Fərhadın ölümünə şərait yaradır. Şirin isə Fərhadın cənazəsi üzərinə gələrək özünü öldürür.
M. Seyidzadənin “Sevgi” dramından sonra Səməd Vurğun da eyni mövzuda “Fərhad və Şirin” adlı dram əsəri yazır. S. Vurğunun əsərindən fərqli olaraq, M. Seyidzadə Xosrovun kəndlilərə zülmündən danışır, eləcə də, Məhinbanunun saray xadimlərinin kəndlilərə təzyiqindən söz açır, hakim təbəqənin geniş xalq kütləsinin hüququna təcavüz etməsini pisləyir.
Yağışölçən
alt=Yağışölçən|thumb|329x329px|Standart yağışölçən. Yağışölçən— atmosfer yağıntılarının miqdarını ölçmək üçün cihazın bir qədər dəyişdirilmiş variantı yağıntıölçən adlanır. Cihaz hündürlüyü 40 sm, en kəsiyinin sahəsi 500 sm2-ə qədər olan silindrşəkilli vedrədən və onun içərisinə tökülən yağışı ölçmək üçün işlədilən xüsusi stəkandan ibarətdir.
Giriş qurğusu
thumb thumb thumb
Giriş qurğusu (en. input device ~ ru. устройство ввода ~ tr. giriş aygıtı) – verilənləri və / və ya komandaları kompüterə daxil etmək üçün qurğu, çox zaman klaviatura və siçan. Bu qurğular daxil edilən informasiyanı rəqəmli formaya çevirir ki, sonradan onu kompüterdə emal etmək və saxlamaq mümkün olsun.
Qrafik verilənləri daxil etmək üçün qrafik planşetlərdən, oyunlarda isə coystiklərdən istifadə olunur. Fotoqrafiyalar və şəkillər skanerlər vasitəsilə daxil edilir, skanerdə daranmış mətnlər isə OCR vasitələrinin köməyilə fayla çevrilir. Getdikcə nitqin mikrofon vasitəsilə daxil edilməsi populyarlaşır. Cib kompüterlərində, adətən, stilus (qələm) vasitəsilə daxiletmədən və əlyazısının tanınması vasitələrindən istifadə olunur. Ağır istismar şəraitində çox zaman sensor ekranlar tətbiq edilir. Müxtəlif növ diskret və analoq sensorlar giriş qurğuları ola bilər. Jestlərin tanınması, istifadəçinin baş hərəkətinin və baxışının istiqamətinin izlənməsi qurğuları işlənib hazırlanır.
Lotus pedunculatus
(Lotus pedunculatus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bretten
Bretten — Almaniyanın Baden-Vürtemberq torpağının Karlsruhe inzibati dairəsində şəhər. Sahəsi 71.12 km2, əhalisi 28095 nəfərdir (2008).
İvan Bebek
İvan Bebek — Xorvatiya futbol hakimi. Hal-hazırda Riyeka şəhərində yaşayır.
UEFA Çempionlar Liqasının iki qrup oyunlarını idarə etmiş yeganə xorvat hakimdir. (2007/2008 sezonunda Latsio FK-SV Werder Bremen və 2008/2009 sezonunda Bordeaux-CFR Cluj). O, həmçinin bu liqanın 2013/2014 sezonunda 1/8 final mərhələsində Paris Saint-Germain – Bayer Leverkusen oynunda hakimlik etmişdir. UEFA Avropa Liqasının 2015/2016 mövsümündə 1/8 final mərhələsi oyunu olan Fənərbaxça – Braqa matçını yönətmişdi. Bu oyunu yönətmə ilə bağlı bir neçə futbol azərkeşindən tənqidlənmişdir. Hətta bir azərkeş İvanın bu qərarını indiyə qədər futbolda olunan 'ən pis hakim qərarı' olaraq adlandırıb. Türkiyə klubuna 8 sarı və 3 qırmızı kard göstərildikdən sonra oyun Portuqaliya klubunun 4–1 qələbəsi ilə başa çatmışdır.
2007-ci ildə Cənubi Koreyada keçirilən 17 yaşlıların və 2009-cu ildə Misirdə təşkil edilən 20 yaşlıların Dünya Çempionatındada oyunları idarə etmişdir. Avro 2008-də dördüncü hakim kimi fəaliyyət göstərmişdir.
İvan Bebek Hindistan çempionatından iş üçün dəvət almışdır. 2010 FİFA Dünya Çempionatının perspektiv hakimlər siyahısına salınmışdır.
Nəm milçəkləri
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Hazırda 4000 növü məlumdur. Onlardan Xəzər dənizində isə Culicoides cinsinə aid növlər qeydə alınmışdır.
Süfələr şirin sularda və nəm torpaqda yaşayırlar.
Nəm milçəkləri Antarktidadan başqa bütün qitələrdə yayılmışdır.
Bütün ikiqanadlı həşəratlar kimi nəm milçəklərində inkişafı 4 mərhələdən ibarətdir: yumurta, sürfə, pup, yetkin fərd. Bu zaman yetkin fərdən başqa bütün mərhələlərdə yaşayış ya su hövzələrində, ya da ki, yarı su-torpaq mühitində davam edir. Nəm milçəklərinin saprofaq, yaxud yırtıcı olan sürfələri su və ya torpaqda yaşayan orqanizmlər, yaxud onların qalıqları ilə qidalanır. Yetkin fərdlərin qidalanması müxtəlifdir. Fəsiləyə aid müxtəlif cinslərin nümayəndələri saprofaq, fitofaq yaxud yırtıcıdır. Nəm milçəklərinin dişiləri heyvanların — məməlilərin, quşların, suda-quruda yaşayanların qanını içir, eyni zamanda dişi və erkəkləri çiçəkli bitkilərin nektarı ilə qidalanır.
Ağaverdili (Germi)
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Germi bölgəsinin Əngut kəndistanında, Germi qəsəbəsindən 32 km qərbdə, Germi-Ərdəbil avtomobil yolunun 17 kilometrliyindədir.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 8 nəfər yaşayırdı. Əhalisini azərbaycan türkləri təşkil edirdi.
Euphorbia berorohae
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bidens andongensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Elektrostatik plotter
Elektrostatik plotter – görüntünü kağız üzərində qələmlə cizgilər çəkmək yolu ilə deyil, nöqtəli rastr əsasında formalaşdıran plotter növü. Standart plotterlər məlum koordinatlar üzrə cizgilər çəkən vektor qurğular olsalar da, elektrostatik plotterlər görüntünü elektrostatik örtüklü kağıza köçürür (vurur). Bundan sonra, boyaq hissəcikləri vurulmuş nöqtələr özlərinə cəzb olunmaqla kağız boyaq maddəsində emal olunur və görüntünün yaranması başa çatır. Bu anlamda elektrostatik plotterlər funksional olaraq ənənəvi plotterlərdən daha çox lazerli printerlərə oxşayır. Elektrostatik plotterlər iri, mürəkkəb şəkilləri qələmli plotterlərdən təxminən 50 dəfə tez yarada bilir, buna görə də, onlar bahalıdır.
"Şah İsmayıl" ordeni
"Şah İsmayıl" ordeni — Azərbaycan Respublikasının ali hərbi ordeni.
Statusu
"Şah İsmayıl" ordeni aşağıdakılara görə verilir:
Təsviri
"Şah İsmayıl" ordeni düzgün səkkizguşəli ulduzşəklindədir, gümüşdəndir. Ulduzun mərkəzində, üzü qızıl suyuna çəkilmiş və minalanmış, səkkiz bərabər küncü olan lövhə fonunda Şah İsmayılın əksi profildən təsvir edilmişdir. Arxa tərəfi hamar səthlidir, ortasında "Şah İsmayıl" yazılmışdır, ondan aşağıda ordenin nömrəsi həkk olunmuşdur.
Təltif dəstinə aşağıdakılar daxildir:
"Şah İsmayıl" ordeni poçt markası üzərində
right|thumb|200px|2011-ci ildə buraxılmış poçt markası 2011-ci ilin sentyabr ayının 5-də Bakı şəhərində Azərbaycan Respublikası Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin "Azərmarka" şirkəti tərəfindən Azərbaycan ordenlərinə həsr olunmuş yeni poçt markaları təqdim edilmişdir. Qiyməti 60 qəpik, tirajı isə 5000 ədəd olan həmin markalardan biri "Şah İsmayıl" ordeninə həsr olunmuşdur.
Tamaşa Əliyeva
Həyatı
Tamaşa Əliyeva 15 may 1921-ci ildə Ağdam rayonunun Alıbəyli kəndində anadan olmuşdur. Pambıqçılıq sahəsində yüksək naliyyətlər əldə etdiyinə görə ona Sosialist Əməyi Qəhrəmanı fəxri adı verilmişdir.
Tamaşa Əliyeva rayonun bir cox təsərrüfatlarında kolxoz sədri işləmiş, rayon partiya komitəstnin büro üzvü olmuş, SSRİ Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri Sərgisinin iştirakçısı olmuş, SSRİ Ali Soveti plan büdcə komissiyasının üzvü olmuşdur. Onun adına çoxlu oçerklər yazılmış, Teymur Elçinin sözlərinə Əşrəf Abbasovun bəstələdiyi "Qarabağın qızları" mahnısı həmin dövrlərdə dillər əzbəri olmuşdur.
O Lenin ordeni, bir çox orden və medallarla təltif olunmuş, SSRİ Ali Sovetinin və Azərbaycan SSRİ Ali Sovetinə dəfələrlə deputatı seçilmişdir.
Ağaziyarət (Ərak)
Ağaziyarət — İranın Mərkəzi ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Ərak şəhristanının Fərmihən bölgəsinin Yuxarı Fərəhan kəndistanında, Fərmihən qəsəbəsindən 18 km şimal-qərbdədir.
Seysmoqraf
thumb|left|200px|Seysmoqraf
Seysmoqraf — seysmik dalğaların bütün tiplərinin ölçülməsi üçün istifadə olunan xüsusi cihaz.
Adətən seysmoqraf yaylı bərkitmə üsulu ilə bərkidilmiş yükə malikdir və zəlzələ vaxtı hərəkətsiz qalır. Ancaq cihazın qalan hissəsi (dayaq, korpus) hərəkətə gəlir və yük nisbətən yerini dəyişir. Bir sıra seysmoqraflar horizontal hərəkətlərə həssasdır, qalanları isə — vertikal hərəkətlərə həsasdır. Dalğalar hərəkət edən kağız lentində titrəyən qələmlə qeyd edilir. Elektron seysmoqraflar (kağız lentsiz) mövcuddur.
Can-Hen seysmoqrafı
thumb|left|200px|Can-Hen seysmoqrafının nüsxəsi. "Can-Hen seysmoqrafı" eramızın 132-ci ilində çinli Can-Hen tərəfindən düzəldilmişdir. Bu seysmoskop üzərinə bir-birindən eyni məsafədə olan 8 əjdaha fiquru yapışdırılmış bürünc qabdan və hər əjdahanın qarşısında onlardan bir qədər aşağıda qoyulmuş 8 qurbağa fiqurundan ibarətdir. Qabın içərisində tarazlığı sabit olmayan (astatik rəqqas) və əjdahalarla əlaqədar linglərə söykənən metal mil qoyulmuşdur. Zəlzələ zamanı metal mil linglərdən birinin üstünə düşür. Həmin ling əlaqədar olduğu əjdahanın ağzını açır və orada olan metal kürə əjdahanın qarşısındakı qurbağanın ağzına düşür.
Yəhudi gəlini (tablo)
Yəhudi gəlini — Rembrandtın həyatının sonlarında çəkdiyi ən sirli rəsmlərindən biri. Qırmızı və qızılı-qəhvəyi tonlarda işlənmiş bu rəsm Rembrandtın son dövrlərinə aiddir və 1665-ci ildə çəkildiyi güman edilir.
Rembrandtın bioqrafı Kristofer Vayt yazır ki, bu rəsm incəsənət tarixində “mənəvi və fiziki məhəbbətin qovuşmasının ən böyük ifadələrindən biri kimi qalmışdır”.
Rəsmin tarixi və ad problemi
Rəsmdə hansı süjetin təsvir edildiyi barədə vahid fikir yoxdur. “Artakserks və Zefir”, “Yakov və Rahil”, “Avraam və Sarra”, “Booz və Ruf” kimi versiyalar (ən azı 12 versiya) irəli sürülürdü.
“Yəhudi gəlini” adını rəsmə 1825-ci ildə amsterdamlı kolleksiyaçı Van der Noor vermişdir. O səhvən güman edirdi ki, rəsmdə qızına toy hədiyyəsi qismində boyunbağı verən yəhudi ata təsvir edilmişdir. Rembrandtın yəhudi icması ilə sıx münasibətlər qurması və tez-tez yəhudilər üçün sifarişli rəsmlər çəkməsi də bu gümanın xeyrinə idi.
Lakin ən inandırıcı görünən versiya odur ki, bu rəsmdə İsaak və Rebekka təsvir edilmişlər, çünki Rembrandtın belə adlanan və oxşar kompozisiyası olan təsviri var (1662-ci il, Nyü-York, Özəl kolleksiya). Kompozisiya da bu versiyanın tərəfindədir. İncildəki əfsanəyə uyğun olaraq, İsaak filistimlilərin yanında Rebekkanı bacısı kimi qələmə verir və ancaq təklikdə qalanda ona toxuna bilirdi.
“Yəhudi gəlini”ndə bəzi tədqiqatçılar Maqdalena van Loonun cizgilərini görürlər.
Rəsmin rentgenoqramması göstərir ki, ilkin olaraq rəsmdə əlavə detallar da olmuşdur (məsələn, qızın əlində güllə dolu səbət var idi).
Vinsent Van Qoq bir dəfə demişdi ki, ancaq bir buxanka çörəklə kifayətlənib iki həftə bu rəsmin qarşısında oturmaq imkanına həyatının 10 ilini verməyə hazırdır.
Gəmilərin təmiri zamanı texniki təhlükəsizlik (film, 1965)
Məzmun
Film gəmilərin təmiri zamanı texniki təhlükəsizlik tədbirləri haqqındadır.
Africoseiulus namibianus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Jatropha cathartica
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bidens insolita
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Australiseiulus angophorae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Toxumlu bitkilər
thumb|Toxumlu bitkilər Toxumlu bitkilər — ali bitkilərin toxum əmələ gətirən bitkilər qrupu. Çiçəkli bitkilər və çılpaqtoxumlular bu qrupa aiddirlər.
Jatropha chamelensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Orijinal-maket
Orijinal-maket (camera-ready)– nəşriyyat sistemlərində: sənədin hazırlanmasının elə mərhələsidir ki, onda bütün mətbəə elementləri, qrafik görüntülər öz yerlərində olur və çap xidmətinə verilə bilər. Çap xidməti orijinal-marketin fotoşəklini çəkir və bu fotoşəkillərdən çap formalarının hazırlanmasında istifadə edir. Bəzi səhifə bağlama proqramları elementləri əl ilə düzməklə və quraşdırmamaqla sənədi icra edilməyə tam hazır vəziyyətə imkan verir.
Ədəbiyyat
İsmayıl Calallı (Sadıqov), “İnformatika terminlərinin izahlı lüğəti”, 2017, “Bakı” nəşriyyatı, 996 s.
Xarici keçidlər
camera-ready
Lotus pinnatus
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gəmilər tarlaya çıxır (film, 1975)
Məzmun
Film Azərbaycanın adlı-sanlı pambıq ustası, mexanizator Sərdar İmrəliyev haqqındadır.
Jatropha curcas
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Marşrutlama alqoritmləri
Kanal vəziyyəti alqoritmi (Link State routing)
Məsafə vektoru alqoritmi KV(kanal vəziyyəti) alqoritmi onu əvəz etməzdən əvvəl 1979-cu ilə kimi ARPANET-də istifadə olunurdu.Bu alqoritmin istifadəsinin azalmasına səbəs isə şəbəkə topologiyası dəyişdikdə alqoritmin yığılması üçün çox zaman tələb olunması idi.Nəticədə bu alqoritm KV alqoritmi ilə əvəz olundu.KV alqoritminin geniş şəbəkələrdə və bu gün istifadə etdiyimiz internetdə istifadə olunan İS-İS və OSPF növləri var.
Bu alqoritmin əsasında 5 əsas ideya durur.Marşrutlayıcı bu alqoritm ilə işləməsi üçün aşağıdakı idayaları tətbiq etməlidir.- Bu yolla bütün topologiya marşrutlayıcıları tanıyır.Dijkstra alqoritmi marşrutlayıcılar arasında olan ən qısa yolu tapmaq üçün istifadə olunur.Aşağıda dediklərimizi genişləndirək-
Qonşuların öyrənilməsi
Marşrutlayıcı işə başlayan zaman ilk olaraq qonşuları haqqında məlumatları öyrənir.Bu hər bir p-t-p xətti ilə xüsusi "SALAM" paketini göndərməklə olur.Sonra isə sonda olan marşrutlayıcının adını bildirdiyi cavab məktubunun göndərilməsini gözləyir.
İki və ya daha çox marşrutlayıcı genişyayımlı rabitəyə qoşulubsa,onda hal bir qədər daha mürəkkəb olur.Şəkil a-da A,C və F marşrutlayıcıları genişyayımlı lokal kompüter şəbəkəsinə birləşib.Və bu marşrutlayıcılar həmdə özləri də başqa marşrutlayıcılarla da əlaqədədirlər.Genişyayımlı lokal kompüter şəbəkəsi hər bir əlaqədə olan marşrutlayıcılara rabitəni təmin edir.Amma belə modelləmədə p-t-p əlaqələri topologiyanın ölçüsünü artırır və əsassız və lazımsız məktub və ya paketlərin göndərilməsinə səbəb olur.Lokal kompüter şəbəkələ modellərindən biri də onu özü daxilində bir düyüm kimi qəbul etməkdir.Biz şəkil b-də A,C və F düyünlərinə birləşmiş yeni və süni N düyününü yaradırıq.Və N burada marşrutlama protokolunda lokal kompüter şəbəkəsi rolunu oynayır.Və hər bir marşrut bu N düyümündən keçir.Misal üçün A-dan C-yə ANC xətti marşrutdur.
Rabitənin qiymətləndirilməsi
KV alqoritmini hər bir rabitə üçün ən qısa yolu və metrik qiymətini tələb edir.Bu qiymət avtomatik qeyd olunmalıdır və ya şəbəkə operatoru tərəfindən qiymətləndirilirməlidir.Adətən bu burada qiymət rabitənin zolaq genişliyinin tərs qiyməti kimi qeyd olunur.Misal üçün 1Gbit/s Ethernet 1 metrik, 100 Mgps isə 10 metrik qiymətləndirilir.Bu halda isə yüksək həcmli xətlər daha yaxşı seçim olur.
Əgər şəbəkə coğrafi olaraq müxtəlif yerlərdə yayılıbsa,rabitə gecikməsi qiymətləndirməyə təsir edir və bu zaman qısa xətlər daha yaxşı seçim ola bilər.Bu gecikməni müəyyənləşdirmək üçün bu xətt üzərindən ECHO paketi göndəmək lazımdır.Bu paketin geri dönüş vaxtını bu zamanı ikiyə bölməklə tapmaq olar.
KV paketlər düzəltmək
thumb|429x429px İlk olaraq informasiyanın alınıb verilməsi üçün bu informasiyanın toplanması lazımdır.Sonraki addımda hər bir marşrutlayıcının informasiyasından ibarət paket düzəltmək lazımdır. Paket göndərənin ilə başlayır və sıra nömrəsi,yaşı və qonşuların siyahısı ilə davam edir.Həmçinin qonşuya verilən qiymət də verilir.Misal olaraq aşağıdakı şəbəkəni göstərmək olar.KV paketlər düzəltmək asandır.Esas hissə onları nə zaman düzəltməyi müəyyən etməkdir.Bir variant sabit intervallarda periodik olaraq paketlərin düzəldilməsidir.Başqa bir variant isə informasiya bir xətt və ya qonşuya göndərilərkən və ya xüsusiyyətlərini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişərkən paketləri yaratmaqdır.
Paketlərin paylanması
Alqoritmin ən maraqlı hissəsi isə paketlərin paylanmasıdır.Marşrutlayıcı hər bir paketi sürətli və düzgün bir şəkildə qəbul etməlidir.Əgər marşrutlayıcılar müxtəlif topologiya versiyalarını istifadə edirlərsə,onda bu marşrutlayıcılarda əlaqənin pozulması və digər problemləri yarada bilər.
İlk olaraq paylanma alqoritmlərinin sadə xüsusiyyətlərindən danışaq.Marşrutlayıcılardan KV paketlərin göndərilməsinin fundamental ideyası onları dalğa şəklində göndərməkdir.Dalğaları nəzarətdə saxlamaq üçün hər paket göndəriləndə sıra nömrəsi bir vahid artır .Marşrutlayıcı bildikləri paket və xəttləri yadda saxlayırlar və əgər eyni paket və ya onun sürəti gələrsə,onda bu paket qəbul olunmur.Əgər yeni paket gələrsə,onda gəldiyi xətt çıxmaqla bütün xəttlərə ötürülür. Əgər paket ən yüksək sıra nömrəsindən aşağı sıra nömrəsi ilə gələrsə,bu zaman köhnə verilən kimi qəbul olunub rədd edilir.
Ağbiraz (Əhər)
Coğrafi yerləşməsi
Əhər şəhristanının Horand bölgəsinin Çahardangə kəndistanında, Horand qəsəbəsindən 16 km şimalda, Əhər-Kəleybar avtomobil yolunun 30 kilometrliyindədir.
Marşrutlama alqoritmləri
Paketlərin paylanması
Alqoritmin bəzi problemləri də vard.Amma bu problemlər nəzərə alınmaqla idarə oluna bilir.İlki əgər sıra nömrəsi nəzərə alınan ən böyük ədədə bərabər olarsa,onda problem yaranacaq.Bunun üçün 32 bitlik sıra nömrəsindən istifadə etmək lazımdır.Belə halda belə şəraitin baş verməsi üçün 137 il lazım olacaq.
Üçüncü problem isə sıra nömrələrində xəta ola bilər və qarışa bilər.Bu zaman nəzərə alınan sıra nömrəsi gələnə qədər paketlər köhnə verilən kimi rədd olunacaq. thumb|389x389px Bu problemlərin həlli isə hər sıra nömrəsində sonra hər paketin yaşına daxil olub onu saniyədə bir vahid azaltmaqdır.Əgər yaş sıfra bərabər olarsa,onda marşrutlayıcı gələn informasiya rədd olunur.İlkin dalğa  prosesində hər bir marşrutlayıcı tərəfindən yaş sahəsi azaldılır, belə olduqda heç bir paket itə və ya zamanı qeyd edilməmiş paket qəbul oluna bilməz
Şəkildə B marşrutlayıcısının verilənlər strukturu təsvir edilmişdir.Hər bir sətir son gələnlər və tam emal olunmamış olan paketlərə uyğundur.Cədvəldə paketin mənbəyi,sıra nömrəsi,yaşı və verilənləri qeyd olunub.Göndərmə bayrağı paketin hara göndərildiyini,ACK bayrağı isə onun hansı marşrutlayıcılarda tanınmalı olduğunu bildirir.
İerarxik marşrutlama alqortimi
Şəbəkənin ölçüsü böyüdükcə onun marşrutlama cədvəli də onunla birlikdə genişlənir.Ancaq marşrutlayıcının yaddaşını artırmaq sərfəli olmaya bilər.Verilənlərin yoxlanılması üçün CPU-nun yoxlama vaxtı artır.Status hesabatları üçün daha geniş zolaq genişliyi lazımdır.Müəyyən genişlənmədən sonra şəbəkələri telefon şəbəkələri kimi ierarxik hissələrə bölmək lazım gəlir.
İerarxik marşrutlamada biz marşrutlayıcıları region adlandıracağımız qruplara bölürük.Fərqli şəbəkələr bir-birinə qoşulduqda, şəbəkədə marşrutlayıcıları digərlərinin topoloji quruluşunu bilməkdən azad etmək üçün hər birini ayrı bir regiona aid etmək olar.Hər bir marşrutlayıcı öz regionu daxilində olan məlumatları bilir.
İki səviyyəli ierarxiyada region bölgülərə,bölgülər zonalara, zonalar qruplara bölünür.Çoxsəviyyəli şəbəkəyə Berkeley,Kariforniyadan marşrutlaşdırılan Malindi,Kenya paketini misal göstərmək olar. Berkeley marşrutlayıcısı məlumatı Los-Anceles marşrutlayıcısına göndərir.Sonra Nyu-York marşrutlayıcısına yönləndirilir. Nayrobi şəhərində olan marşrutlayıcıya bütün trafikləri yönləndirmək üçün New York yönləndiricisi proqramlaşdırılmış olur. thumb|324x324px Şəkildə beş regionu olan ikisəviyyəli ierarxik şəbəkə göstərilmişdir.Burada ierarxiyadan istifadə etdikdə 17 marşrut sayı 7-yə düşür.Və Region 2-nin marşrutları 1C-3B və 1B-2A xətti üzrə paylanır.Amma marşrut sayının azalması yolun uzanmasına gətirib çıxara bilir.Misal üçün 1A -dan 5C-yə olan yol 1C-3B xətti ilə gedir.Amma 1B-2A daha qısa yoldur.Səbəbi isə marşrutllayıcıların çox hissəsinin 1C-2B yolundan istifadə etməsidir.Çünk burada bir regiondan söhbət gedir və daha çox marşrutlayıcı bu xəttdən istifadə edir.
Sual oluna bilər ki,şəbəkə böyüdükdən sonra neçə ierarxiyaya bölünməlidir.Bu marşrutlayıcıların sayından asılıdır.720 marşrutlayıcıdan ibarət şəbəkədə ierarxiya yoxdursa,bu zaman hər bir marşrutlayıcı üçün 720 cədvəl qurulmalıdır.Əgər 30 bölgüdən ibarət 24 regiona bölünsə,onda 53 marşrutlama cədvəli qurulmalıdır.Və optimal ierarxiya sayının düsturunu Kleinrock və Kamoun vermişdir- lnN.Burada N - marşrutlayıcıların sayıdır.
Genişyayımlı marşrutlama
Bir çox tətbiqetmədə hostlar məlumatı bütün digər hostlara da göndərməlidir.Bütün hostlara eyni zamanda paketləri göndərmək genişyayımlı marşrutlama adlanır.Genişyayımlı marşrutlama üçün bir çox metod var.
İstifadə olunan mənbə
Andrew S. Tanenbaum, David J. Wetherall, Computer Networks, 5th edition, 2010.
İquiqe zəlzələsi (2014)
Çili zəlzələsi — Çilinin şimal sahillərində 8,2 bal gücündə baş vermiş zəlzələ.
Zəlzələ 1 aprel 2014-cü ildə yerli saatla 20.46-da, liman şəhəri olan İquiqenin 99 kilometr şimal qərbində baş verib. Zəlzələ 2 metrlik sunami dalğaları yaradıb. Zəlzələdən sonra sahil qəsəbələri boşaldılıb. Zəlzələdən sonra şəhərdəki həbsxanalardan birindən 300 məhbus qadın qaçıb.
Zəlzələ dənizin 10 kilometr dәrinliyindә olub. İlk dalğalar 45 dəqiqə әrzindә Çilinin Şimal sahillərinə çatıb. Peru, Ekvador, Kolumbiya, Panama, Kosta Rika və Nikaraqua sahilləri isә təhlükə altındadır.
Chanteius apoensis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Fazil Rzayev
Fazil Rzayev — Azərbaycanlı voleybol mütəxəssisi.
Həyatı
1956-cı ildə Azərbaycan komandasının heyətində SSRİ kubokunu qazanan Rzayevin Azərbaycanda voleybolun inkişafında böyük rolu olub. O, həmçinin Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasında voleyboldan dərs deyib.
Fazil Rzayev qadınlardan ibarət Azərbaycan milli komandasının baş məşqçisi Faiq Qarayevin və kişilərdən ibarət yığmnın sabiq baş məşqçisi Oqtay Musayevin də müəllimi olub.
Voleybol üzrə Azərbaycan milli komandasının sabiq baş məşqçisi Fazil Rzayev 2010-cu ilin may ayında 77 yaşında vəfat edib. Yasamal qəbiristanlığında dəfn edilib.
Çimnaz Salmanova
Çimnaz Qafar qızı Salmanova — Azərbaycan alimi, AMEA akad. Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun “Spektroskopik analizi” laboratoriyasının baş elmi işçisi, kimya üzrə elmlər doktoru.
Ümumi məlumatlar
Salmanova Çimnaz Qafar qızı, 1948-ci il fevral ayının 20-də Göyçay şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1955-ci ildə Göyçay şəhərindəki 1 saylı orta məktəbə daxil olmuş və 1966-cı ildə həmin məktəbi medalla bitirmişdir. Həmin ildə S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin kimya fakültəsinə daxil olmuş və 1971-ci ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
1971-ci ildən 1975-ci ilə qədər Göyçay şəhərindəki 7 saylı orta məktəbdə kimya müəllimi vəzifəsində çalışmışdır.
1975-ci ildən hal-hazırkı dövrə qədər Azərbaycan Respublikası Milli Elmlər Akademiyasının Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsindən baş elmi işçi vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. 1985-ci ildə Azərbaycan MEA-nın NKPİ-in nəzdində aspiranturaya qəbul olmuş, 1990-cı ildə “Neft kimyası” ixtisası üzrə “Katalitik krekinqin ağır qazoylu fraksiyasından alınmış lüminoforların fotooksidləşmə çevrilmələri və stabilləşməsi” mövzusunda namizədlik dissertasiyasınını müdafiə etmişdir.
2002-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə böyük elmi işçi adını almışdır.
2011-ci ildə “Ağır neft qalıqları komponentlərinin fotooksidləşməsi və onların antioksidləşdirici xassələri” mövzusunda “Neft kimyası” və “Fiziki kimya”ixtisasları üzrə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Əsas elmi nailiyyətləri
Neftin təkrar emal proseslərinin qalıq məhsulları əsasında sənaye miqyasında tətbiqini tapmış, iqtisadi cəhətdən səmərəli olan fotostabil neft lüminoforlarının, fotosensibilizator və antioksidantların alınması prosesinin işlənib hazırlanması, müasir fiziki cihazların köməyilə neft və neft emalı məhsullarında fotoşüaların təsiri ilə gedən proseslərin öyrənilməsi, ətraf mühiti çirkləndirən neftli torpaqların ekoloji əlverişli təmizlənmə üsullarının müəyyən edilməsi və bu torpaqlarda baş verən fotokimyəvi proseslərin tədqiqi, günəş şüalarının və neft mənşəli fotosensibilizatorların suya təsiri nəticəsində hidrogenin alınması və bu prosesin mexanizminin öyrənilməsi.
Qamçıdaşıyanlar
Qamçıdaşıyanlar – sarkomastiqoforlara aid sinif.
Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlığı
Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlığı (APEC) — Asiya-Sakit okean regionu boyunca azad ticarət və iqtisadi əməkdaşlığı inkişaf etdirməyə çalışan 21 üzv ölkənin təşkil etdiyi forumdur.
Yaranma tarixi
Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlığı təşkilatı (APEC — Asia-Pacific Economic Cooperations) 1989-cu ildə Asiya-Sakit okeanı regionunun iqtisadiyyatının daha da müstəqilləşməsinə cavab olaraq yaradılmışdır.
Məqsədləri və fəaliyyət istiqamətləri
ASOİƏ-nin məqsədləri bunlardır:
ASOİƏ-nin fəaliyyəti üç geniş miqyasda aparılır:
Fəaliyyəti
Hər il nazirlər səviyyəsində görüşlər keçirilir və təhsil, elektrik enerjisi, ətraf mühit və davamlı inkişaf. əmək ehtiyatlarının inkişafı, elm və texnologiyada əməkdaşlıq, kiçik və orta biznesin təşkili, telekommunikasiya və informasiya sənayesi, ticarət və nəqliyyat mövzularının müzakirəsi aparılır. Həmçinin on işçi qrup balıqçılıq məsələləri ilə, əmək ehtiyatları ilə, texnologiya və işləmə, dəniz ehtiyatlarının mühafizəsi, elektrikləşdirmə, telekommunikasiya, turizm, ticarət, investisiya və nəqliyyat sahəsində regional əməkdaşlıq məsələləri ilə məşğul olur.
Üzvləri
ASOİƏ-yə Avstraliya, Bruney, İndoneziya, Kanada, Çin, Malayziya, Meksika, Yeni Zelandiya, Papua Yeni Qvineya, Peru, Koreya Respublikası, Rusiya, Sinqapur, Amerika Birləşmiş Ştatları, Tayland, Tayvan, Filippin, Çili və Yaponiya daxildir. ASEAN-ın katibliyi, Sakit okean iqtisadi əməkdaşlıq şurası (uyğun olaraq ing. PECC) və Cənubi Sakit okean forumu (uyğun olaraq ing. SPF) müşahidəçi statusuna malikdirlər. İcraiyyə direktorunun rəhbərlik etdiyi ASOİƏ-nin katibliyi Sinqapurda yerləşir.
Episentr
Episentr — zəlzələ hiposentrinin Yer səthindəki proyeksiyasıdır. Episentrin vəziyyəti seysmik stansiyalar tərəfindən qeyd edilən titrəyişlərin tədqiqi əsasında müəyyənləşdirilir Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası\4\ səh.75 Güclü zəlzələlərdə Episentr əsasən Yer səthində ən çox dağılmış yerlər hesab edilir.
Zəlzələlərin intensivliyinə görə təsnifatı
Hələ zəlzələlərin alət (instrumental) üsulu ilə müşahidəsi olmayan dövrlərdə müxtəlif zəlzələləri bir-biri ilə intensivliklərinə görə müqayisə etmək üçün onların Yer səthindəki təzahürlərini (dağıntıları, zədələri və s.) əsas götürürdülər AMEA nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzi. XIX əsrin ortalarından başlayaraq zəlzələləri insan hissiyatına, fiziki obyektlərə vurduğu ziyana, ətraf geoloji mühitə vizual təsirinə görə təsnifləşdirməyə cəhdlər edilirdi. Həmin əsrin sonlarında İsveçrədə və İtaliyada tərtib olunmuş Rossi-Forel (RF) zəlzələ intensivliyi şkalası geniş yayılmışdı. Bu cədvəldə seysmik titrəyişlər intensivliklərinə görə on dərəcəyə bölünürlər. 1902-ci ildə İtaliyada Cüzeppe Merkalli tərəfindən yeni, 12 ballıq intensivlik şkalası tərtib edildi. 1931-ci ildə amerikalı alimlər Q. Vud və F. Nyumen, 1956-cı ildə isə Çarlz Rixter həmin şkalada müəyyən dəyişikliklər etmişlər və hazırda bu şkala "Modifikasiya olunmuş Merkallı şkalası (MMİ)" adlanır. 1964-cü ildən Şərqi Avropada, o cümlədən Azərbaycanın da daxil olduğu keçmiş SSRİ-də rəsmi olaraq 12 ballıq MSK-64 şkalası qəbul edildi. Şkalanın adı onu tərtib edən seysmoloqların soyadlarının baş hərflərindən ibarətdir: S. V.Medvedyev (SSRİ), V. Şponhoyer (ADR) və V. Karnik (Çexoslavakiya). Bir-birindən az fərqlənən MMİ və MSK-64 şkalalarından əlavə 12 ballı Avropa makroseysmik şkalası (EMS, 1998), həmçinin Yaponiyada 1951-ci ildən tətbiq edilən Yaponiya meteoroloji agentliyinin (JMA) 7 ballı şkalası mövcuddur.
Seysmik intensivlik şkalası
I bal — Zəlzələ hiss olunmur.
II bal — Çətinliklə hiss olunur. Titrəyişlər yalnız evdə, xüsusilə də yuxarı mərtəbələrdə sakit halda olan insanlar tərəfindən hiss olunur.