cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Barbudos
İngilis tarixçisi və yazıçısı Hyu Tomas özünün “Kuba inqilabı” (1986) kitabında qeyd edir: “Barbudoslar içki içmir, qarət etmir, özlərini müqəddəslər kimi aparırlar. Tarixdə heç bir ordu özünü Havanadakı kimi yaxşı aparmamışdı.”
Avstriya Qran-prisi
thumb|right|200px|Red Bull Rinq trası
Avstriya Qran-prisi - Formula 1 avtomobil yarışları üzrə dünya çempionatının mərhələlərindən biri. İlk dəfə 1963-cü ildə keçirilmişdir.
Ümumi məlumat
İlk Avstriya qran-prisi 1963-cü ildə Seltveq trasında keçirilmişdir. 1964-cü ildə isə Formula 1 təqviminə salındı. Ancaq yarışdan sonra həm FİA, həm də komandalar trasdan narazı qaldılar. Əsas tənqidlər yolun darlığı, sərt döngələrin olması, azərkeş tribunlarının kamfortlu olmaması idi. Buna görə qran-pri yeni avtodrom tikilənədək çempionatdan çıxarıldı.
1970-ci ildə yarış yeni Österrayxrinq (Avstriya halqası) trasında bərpa edildi. Avtodrom Ştiriya vilayətinin Şpilberq kəndi yaxınlığında yerləşir. 1987-ci ildə FİA yenidən standartlara cavab vermədiyinə görə qran-prini təqvimdən çıxartdı.
Sonrakı illərdə Österrayxinq trasında yeniliklər edildi. Uzunluğu 6 kilometrdən 4-ə azaldıldı. Döngələrdə və tribunlarda əlavələr edildi, adı A1-Rinq (sonradan Red Bull Rinq) olaraq dəyişdirildi.
90-cı illərin ikinci yarısı və yeni əsrin əvvəllərində Avstriya qran-prisi dünya çempionatının ən maraqlı və gərgin mübarizə şəraitində keçən yarışlardan biri idi.
1998, 2001 və 2002-ci ildə qran-pridə Ferrari komandası ilə bağlı rezonans doğuran hadisələr baş verdi. Beləki müvafiq qolaraq Eddi İrvayn vĕ iki dəfə Rubens Barrikello finiş xəttinə az qalmış boksun qərarı ilə yerlərini komandanın lideri Mihael Şumaxerə buraxırlar. Bu Qran-prinin nüfuzuna böyük zərər vurur. Yarış 2004-cü ildə 3-cü dəfə təqvimdən çıxarılır.
2014-cü ildən etibarən Avstriya halqası dünya çempionatının mərhələləri sırasına qaytarıldı.
Həmçinin bax
"Formula-1" Qran-pri siyahısı
Mali
Mali — rəsmi şəkildə Mali Respublikası. Qərbi Afrikada dövlət, dənizə çıxışı yoxdur. Qərbdə Seneqal, şimalda Mavritaniya və Əlcəzair, şərqdə Niger, cənub-qərbdə Burkina-Faso, cənubda Kot-d'İvuar və Qvineya ilə həmsərhəddir.
thumb|300px|right|Mali
Tarixi
Müasir Mali dövlətinin ərazisi bir neçə min il əvvəl zənci irqinə mənsub xalqlar tərəfindən məskunlaşdırılmışdır. Onlar ovçuluq, balıqçılıq, heyvandarlıqla məşğul olurdular. E.ə. III minillikdə hazırda səhra və yarımsəhraya çevrilmiş ərazilərdə yaşayan əhali əkinçiliklə məşğul olmağa başlamışlar. Mali mədəniyyətinə aid ən qədim abidələr neolit dövrünə aiddir. III əsrdən sonrakı dövrlərdə müasir Mali ərazisində bir-birini əvəz edən 3 imperiya mövcud olmuşdur: Qana İmperatorluğu (III-XI əsrlərdə), Mali İmperatorluğu (XIII-XV əsrlərdə), Sonqay (dövlət) (XV-XVI əsrlərdə) 2012-ci ilin 22 martda Malinin paytaxtı Bamakoda hərbçilər Prezident Sarayını, Dövlət Televiziyası Binasını və Hərbi barakı ələ keçirdi.Hərbçilər Kapitan Amadou Sanogo başda olmaqla Milli Komitə yaradıldığını, demokratiyanın bərqərar olunacağını elan etdilər. Onlar həmçinin Mali prezidenti Amadu Tumani Tureki, devrilmiş rejiminin xarici işlər naziri Sumeylu Bubey Maiqa daxil olmaqla bir sıra nazirlərin həbs edildiyini elan etdilər.Hərbiçilər tezliklə 2012-ci il aprelin 29-da prezident seçkilərinin keçiriləcəyini bildirdilər. Çevrilişin səbəbi hərbçilərin hakimiyyətin Malinin şimalındakı tuareq tayfasının üsyanına göstərdiyi münasibətdən narazı olmalarıdır. Hərbçilər bildirdi ki, üsyanın yatırılması tədbirlər lazımi səviyyədə aparılmır, əsgərlər qida və hərbi sursatla lazımınca təchiz olunmur. 2 Aprel 2012 EKOVAS üzvü ölkələr dərhal Malidə hakimiyyəti ələ keçirən hərbiçilərə qarşı diplomatik, iqtisadi və maliyyə sanksiyalar elan etdi.Onlar Mali arasında diplomatik və  ticarət münasibətlərin dayandırıldığını, ümumi sərhədlərin bağlanıldığını, eləcə də Malinin regional mərkəzi bankındakı bütün aktivlərin dondurulmasını elan etdilər.
2013-cü ilin yanvarında üsyançı qüvvələr ölkənin cənub hissələrini nəzarət altına almağa çalışdıqları zaman müvəqqəti prezident vəzifəsini icra edən Dioncounda Traoré keçmiş müstəmləkəçi Fransadan hərbi yardım istədi. Bu tələb nəticəsində həyata keçirilən Serval Hərəkatı ilə bölgə üsyançılardan xilas edildi və yenidən Mali ordusunun nəzarətinə verildi.
Əhalisi
2007-ci ilin iyul ayında Malidə əhali təxmini 12 milyon və artım sürəti 2.96 % olmuşdur. Mali əhalisini əksər hissəsi kəndlərdə yaşayır və şəhər sakinlərinin payı 39,9 %-dir. Mali əhalisinin 5 %-dən 10 %-ə qədəri köçəri həyat sürür. Əhalinin 90 %-dən çoxu ölkənin cənub hissəsində, xüsusən 1 milyon nəfər əhalisi olan Bamakoda yaşayır.
Mali gənc əhaliyə sahibdir və 2017-ci ilə aid məlumatlara görə 67,01 % əhali 0-24 yaş aralığındadır. Ölkənin yalnız 3.03 %-i 65 yaş və daha böyükdür.
0-14 yaş: 48.17% (kişi 4.330.370 / qadın 4.285.171) 15-24 yaş: 18.84% (kişi 1.604.914 / qadın 1.765.479) 25-54 yaş: 26.26% (kişi 2.171.171 / qadın 2.525.109) 55-64 yaş: 3.7% (kişi 335.023 / qadın 326.910) 65 yaş və daha yaşlı: 3.03% (kişi 270,856 / qadın 270,242)
2017-ci ilin məlumatlarına görə şəhər əhalisinin nisbəti 41.4 %, 2017-ci ilin təxmini məlumatlarına görə əhalinin illik artım tempi 3.02 %-dir.
Mədəniyyəti
Dünyanın çiy kərpicdən tikilmiş ən böyük məscidi Malidə yerləşir. Tikintisi 1907-ci ildə başa çatan Cənnə məscidi dünyanın çiy kərpicdən tikilən ən böyük məscididir. Malidə Bani çayının sahilində yerləşən məscid memarlıq abidəsi kimi, Sahel-Sudenez memarlığının ən böyük müvəffəqiyyətindən biri sayılır. Məscid Cənnə şəhərinin, ümumilikdə isə ölkənin rəmzi kimi inşa edilib. Ümumiyyətlə, bu bölgədə ilk məscid XIII əsrdə inşa edilib. Məscid mali xalqı üçün böyük əhəmiyyət daşımaqla yanaşı, Afrikanın dəyərli simvolu sayılır. Hər il yağış mövsümündən sonra 4 min könüllü çox böyük bir hissəsi suyun təsiri ilə dağılan Cənnə məscidini yenidən inşa edir.
Amiqao stadionu
Amiqao stadionu (Estádio Governador Ernani Sátyro) — Braziliyanın Kampina Qrande şəhərində yerləşən stadion. Tamaşaçı tutumu 35,000 nəfərdir. "Treze" və "Kampinense" klubları ev oyunlarını bu stadionda keçirirlər.
Tarixi
Açılışı 1975-ci ildə olmuşdur.
Səfikürdskilər
Səfikürdskilər — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.
Soyun yaranması
Səfikürdskilər Goranboy Rayonun Səfikürd kəndində (XVI əsrdən) yaşamışlar. Səfikürdskilərin babası Bala bəydir. Bala bəyin babaları Xırdapara-Dizaq mahalının Pirəhmədli kəndindən gəliblər. Bala bəyin törəmələri Səfikürdski soyadını daşıyırdılar.
Bala bəyin Aslan bəy, Məmmədhəsən bəy adlı oğulları vardı.
Bulbophyllum nemorale
(Bulbophyllum nemorale) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İkinci simfoniya (Motsart)
Simfoniya No. 5 B Majorda — KV 17 sıralaması ilə bilinən və zun müddət Volfqanq Amadey Motsart tərəfindən yazıldığı güman edilən simfoniya. Hazırda əsərin Volfqanqın atası Leopold Motsart tərəfindən yazıldığı düşünülür. Lüdviq fon Köxel tərəfindən hazırlanmış Motsart əsərləri kataloqunun altıncı nəşrində simfoniya "Anhang C 11.02" nömrəsi ilə qeyd edilmişdir. Sonradan Kliff Eysen tərəfindən nəşr edilmiş kataloqda əsər "Eisen B ♭ 6" kimi qeyd olunub.
Ənənəvi dörd hissəli quruluşa malik olan əsər sürəti-yavaş-minuet-sürətli pattern hissələrə malikdir:
Motsart musiqilərinin ilk toplu nəşri olan Alte Mozart-Ausgabe antologiyasında verilmiş bir neçə qısa qeyd əsərin yarımçıq olduğunu göstərir. Məsələn "Menuetto I" hissəsində yalnız birinci skripka və violonçel/kontrabas partiyaları tamamlanmışdır; ikinci skripka və alt partiyaları isə tamamilə redaktorun əlavələridir.
Hazırda əsərin Motsarta aidliyi tamamilə inkar edilir və o, Neue Mozart-Ausgabe antologiyasına daxil edilməmişdir.
Cənub yukkası
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Təbii halda Meksikada bitir.
Botaniki təsviri
Təbiətdə hündürlüyü 8–10 m olan ağac və ya koldur. Cavan bitkilərin gövdələri zəif olur. Yaşlı bitkilərdə gövdənin diametri 20-60 sm-dək çatır. Yarpaqları gövdədə sıx yerləşir, rəngi tünd yaşıldır, kənarlarında sapları vardır. Yarpağin yuxarı hissəsində şaxələnmiş dərili, qısa yarpaqların uzunluğu 25-30 sm, eni 2-3 sm-ə çatır.
Ekologiyası
Şoran, qələvi torpaqlarda yaxşı bitir. İşıqsevəndir. Abşeronun sərt şaxtalarına davam gətirir.
Azərbaycanda yayılması
Mərdəkan dendrarisində introduksiya olunmuşdur. Bakı, Sumqayıt, Quba şəhərlərində park və bağlarda istifadə olunur.
İstifadəsi
Tək əkinlərdə, zərərvericilərə qarşı mubarizədə, kəndir istehsalında istifadə edilir.
Rəhim Şmidt
Rəhim Şmidt (Rahim Schmidt; ) ౼ Azərbaycan əsilli həkim və alim, alman siyasətçi (Almaniya Xristian Demokratik İttifaqı partiyası ). 2016-cı ilin mayına qədər Reynland-Pfaltsın dövlət parlamentində deputat.
Təhsil və elm
Şmidt orta təhsilini 1978-ci il tarixində başa vurduqdan sonra ali təhsil almaq üçün Almaniya Federativ Respublikasına (AFR) getmişdir. Marbuq və Frankfurt dil kollecində təhsil aldıqdan sonra Qissen-in Justus-Libiq-Universitetində aqrar elmlər üzrə təhsil almışdır. O, molekulyar biologiya ixtisası üzrə təhsilini 1986-cı ildə hüceyrə və toxuma kulturları mövzusunda yazdığı işlə uğurla başa vurmuşdur. İranda mövcud siyasi vəziyyətlə (1979-cu il inqilabı) əlaqədar olaraq ailəsindən dəstək ala bilmədiyi üçün o, təhsil aldığı müddətdə müvəqqəti əlavə işlərlə məşğul olmuşdur.
"İLAR-viruslarının tədqiqatı (Prunus Nekrotik Ringsport virusu) mövzusundakı 1991-ci il tarixli doktorluq işinə və onların mayaotu tərkibləri üzərində artırılması" işinə görə aqrar elmləri doktoru dərəcəsini almışdır. Bu doktorluq işi Qissendə təşkil olunmuş virusologiya üzrə beynəlxalq konqresdə dərc olunmuşdur.
Tibb üzrə ikinci təhsilini 1994-cü ildən etibarən Rostok Universitetində və Frankfurt am Mayn-ın Yohann Volfqanq Höte Universitetində almış və bu təhsili 2003-cü ildə uğurla başa vurmuşdur. Şmidt 2004-cü il tarixindən etibarən həkim kimi praktika keçməyə başlamışdır. Onun psixosomatik tibb üzrə seçdiyi mövzular Vizbadendə keçirilən internistlərin konqresində və 2009-cu ildə keçirilmiş psixologiya üzrə müxtəlif konqreslərdə nəşr olunmuşdur. O, Maynç-ın Johannes Qutenberq-Universitetində "birincili tibbi yardıma ehtiyacı olan xəstələrin yardım ehtiyacları" mövzusunda olan ikinci doktorluq dissertasiyasını 2010-cu ilə təqdim etmişdir. Bu dissertasiyasının müdafiəsindən sonra ona tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsi verilmişdir. Bu iş Reynland-Pfalç-ın Alman ambulator həkimləri birliyi tərəfindən 2011-ci ilin tədqiqat mükafatına layiq görülmüşdür.
Ailəsi
Rəhim Şmidt həkim qadınla evlənmiş və bu izdivacdan bir oğlu var. Siyasi fəaliyyəti ilə yanaşı o, müalicə həkimi kimi fəaliyyətini davam etdirir.
Şorsulu
Şorsulu — Azərbaycan Respublikasının Salyan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhatə etdiyi kəndlər
Boranıkənd kəndi
Tarixi
Kənd düzənlikdədir. Kəndi XIX əsrin ortalarında Kürün Xəzərə töküldüyü Şorsulu adlı ərazidən köçüb gəlmiş ailələr saldığına görə belə adlanmışdır.
İqtisadiyyatı
Kənddə qurbağa ferması yerləşir. Ferma "Azərifrog" MMC tərəfindən yaradılıb. Şirkət özü isə 2015-ci ildə yaradılıb, 2016-cı ilin yayından fəaliyyətə başlayıb.
Foto məlumatlar
Şorsulu kəndi 2012
Çi-Li
Çi-Li — 2005-ci ildə Rusiyada yaranan musiqi qrupu. Elə o zaman qrupun debüt single olan «Преступление» buraxılmışdı. Bundan sonra qrup bir çox yerdə çıxış etmişdi, məsələn 2006-cı ildə Leninqrad adlı klubda.
Çi-Li adını qrupun solisti İrina Zabiyaka qoymuşdu. Onun sözlərinə görə, bu adı o uşaqlıqda almışdı. O zaman onun anası Çili üsyanında itmiş atası haqda danışmışdı.
Videomateriallar
«Хроники преступлений» (2007)
Puerto-Prinsesa Yeraltı Çayı Milli Parkı
Puerto-Prinsesa Yeraltı Çayı Milli Parkı — Sakit okeanda, Filippin adalarında yerləşən milli park. YUNESKO-nun Dünya irsi siyahısındadır.
Orta Kolıma ulusu
Orta Kolıma ulusu (Орто Халыма улууһа) — Rusiya Federasiyası, Saxa Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi Srednekolımsk şəhəridir. Ulus mərkəzi respublikanın paytaxtı Yakutskdan quru yolu ilə 2664 km, su yolu ilə 3940 km, hava yolu ilə 1485 km məsafədə yerləşir:
Puerto-Prinsesa Yeraltı Çayı Milli Parkı
Haqqında
Puerto-Prinsesa Yeraltı Çayı Milli Parkı 8,2 km-lik uzunluğu ilə mağaranın içlərinə doğru uzan və qayıqların gedə bildiyi yeraltı çay olan Puerto-Prinsesa çayı ilə məşhurdur. Çayın diqqətə çarpan xüsusiyyəti Cənubi Çin dənizinə birbaşa axmazdan əvvəl mağaradan keçməsidir. Mağarada bir çox möhtəşəm quruluş var. Çayın alt hissəsi isə briz təsiri altındadır. Bu yeraltı çay dünyanın ən uzun yeraltı çayı olması ilə məşhurdur.
Bu milli park biomüxtəlifliyin qorunması üçün əhəmiyyətli bir bölgədir. Ərazinin tam bir hissəsi dağ-çay ekosisteminə daxildir və Asiyadakı ən əhəmiyyətli meşələrdən bəzilərinə malikdir.
Orta Kolıma ulusu
Təbii şərait
Ulus ərazisində düz relyef üstünlük təşkil edir. Ulusun əhəmiyyətli bir hissəsi Kolıma ovalığını əhatə edir. Qərbdə Alazey yaylası, şərqdə Yukaqir yaylası geniş ərazini tutur. Kolıma və Alazey çayları ulus ərazisindən axır. Çoxlu gölləri vardır.
Puerto-Prinsesa Yeraltı Çayı Milli Parkı
Haqqında
2012-ci ildə aparılan səsvermədən sonra milli parkdakı Puerto-Prinsesa yeraltı çayı Dünyanın Yeni Yeddi Təbii Möcüzəsindən biri seçilmişdir.
Orta Kolıma ulusu
Təbii şərait
Yanvar ayının orta temperaturu −38 ° C, iyul +12 ° C-dir. İllik yağıntının miqdarı 150 mm-dən 300 mm-ə (Yukagir yaylasında) dəyişir.
Puerto-Prinsesa Yeraltı Çayı Milli Parkı
Qorunan növlər
Parkda qorunan növ- Mavi boyunlu tutuquşu(Tanygnathus lucionensis)|thumb|left • 4
Əbu Müslim məscidləri
Əbu Müslim məscidi və ya Əbu Müslüm məscidi — Azərbaycanın Quba rayonu nun Xınalıq, Qrız və Cek kəndlərində üç eyniadlı məscid.
Orta Kolıma ulusu
Təbii şərait
Ulusun şimal-şərq hissəsində "Kolıma" təbii parkı yerləşir.
Əbu Müslim məscidləri
Xınalıq kəndindəki məscid
left|thumb|Xınalıqdakı Əbu Müslim məscidi, [[2016-cı il]] Quba rayonunun Xınalıq kəndində yerləşən bu məscid, deyilənlərə görə, Abbasi Xilafətinin banisi Abbasın məşhur sərkərdəsi Əbu Müslim əl-Xorasani tərəfindən təxminən VIII əsrdə tikdirilib. Ehtimal olunur ki, həmin sərkərdə o vaxtlar Azərbaycanın hakimi olmuşdur. Məscid keçmiş SSRİ dövründə anbar kimi istifadə edilsə də, hazırda yerli əhali tərəfindən əvvəlki kimi məscid halına gətirilmişdir. Bu məsciddə hazırda kənd camaatı cümə namazlarını qılır. Xınalıqdakı Əbu Müslüm məscidinin ağac sütunları oyma üsulu ilə müxtəlif formalı nəbati motivlər və göl təsvirləri ilə bəzədilmişdir.
Orta Kolıma ulusu
Tarixi
Ulus 25 may 1930-cu ildə qurulmuşdur. Ulusun mərkəzi olan Srednekolımsk şəhəri 1643-cü ildə rus tədqiqatçıları tərəfindən qurulmuşdur.
Əhalisi
1 yanvar 2012-ci il tarixinə təxminən 20 milləti təmsil edən Orta Kolıma ulusunun əhalisi 7793 nəfərdir, onlardan 3505-i şəhərdə, 4288-i kənd yerlərində yaşayır.
Əbu Müslim məscidləri
Xınalıq kəndindəki məscid
Məscidin girişində, sağ tərəfdə 2 metr yüksəklikdə yerləşən 2 müxtəlif daş üzərində "runa" yazıları həkk olunub. Yazıların təqribən 3-8-ci əsrlər arasında yazıldığını ehtimal etmək olar. Yazıların tam olaraq tərcümə olunmasa da, təxmini mənası Günəşin doğması və yeni tarixin başlanması mənasını daşıyır.
Orta Kolıma ulusu
Yerli özünü idarəetmə
Orta Kolıma ulusu ərazisinə 1 şəhər və 9 kənd inzibati vahidliyinə ümumilikdə 15 yaşayış məntəqəsi daxildir. Ulus ərazisinə daxil olan yaşayış mənttəqələri: Aleko-Kyuyol k., Arqaxtax k., Beryozovka k., Lobuya q., Nalimsk k., Roman q., Svatay k., Soyanqi q., Suççino q., Srednekolımsk ş., Sılqı-Itar k., Urodan k., Xatınqınax k., Ebyax k.
Əbu Müslim məscidləri
Qrız kəndindəki məscid
Eyni adlı məsciddən Qrız kəndi ndə də mövcuddur. Lakin ciddi dağıntılara məruz qalması səbəbindən Qrız kəndindəki məscid hal-hazırda istifadə olunmur.
Orta Kolıma ulusu
İqtisadiyyat
Ulus iqtisadiyyatının əsasını əkinçilik (maldarlıq, atçılıq, şimal maralı və heyvandarlıq), balıqçılıq və xəz ticarəti təşkil edir.
Əbu Müslim məscidləri
Cek kəndindəki məscid
200px|thumbnail|right|Şıxəli Muradov 1988-ci ildə Cek kəndindəki məscidi bərpa etmişdir. Bu yerlərin İslam dini nə möhkəm bağlılığından soraq verən Əbu Müslim məscidinin inşa olunma dövrü, çox güman ki, VIII əsrdə Şirvanı və Dağıstanı işğal edərək İslamı yayan xəlifə Validin qardaşı Əbu Müslim in hakimiyyəti illərinə və yaxud bir qədər ondan sonraya təsadüf edir.
Orta Kolıma ulusu
Nəqliyyat
Srednekolımskda bir hava limanı və çay priçalı vardır.
Əbu Müslim məscidləri
Cek kəndindəki məscid
Sovet hakimiyyəti illərində dağıdılaraq daşından məktəb binası, ağaclarından isə taxıl anbarı tikilən məscid, 1988-ci ildə kənd ağsaqqallarından biri Şıxəli Muradovun təşəbbüsü və kənd sakinlərinin köməkliyi ilə qismən bərpa edilmişdir. Lakin maddi çətinliklər üzündən Əbu Müslim məscidinin inşası hələ ki, lazımı səviyyədə tamamlanmamışdır. Onun ətrafında geniş elmi-arxeoloji və memarlıq tədqiqatlarının aparılması çox vacibdir.
Mənbə
Tərxan Paşazadə. Əbu Müslim məscidi. "Cəmiyyət və Din" qəzeti. [http://scwra.gov.az/upload/Files/Qezet/N29-cem_din.pdf 8-14 avqust 2013, № 29 (215). səh. 9, 15].
Bəndər
Bəndər — kişi adı.
Korduena
thumb|250px|Korduena krallığının xəritəsi. e.ə. 60-cı il.
Korduena və ya Qorduena (, Korçayk;   Kordyini;   Kartigini) — Orta Şərq də, Yuxarı Mesopatamiya da, Türkiyə ilə Suriya sərhədləri arasında qədim tarixi region.
1911-ci il Britannika Ensiklopediyası na görə, Korduena Bohtan regionu nun (indiki Şırnak ili) qədim adıdır. Region süryani mənbələrində Bet Kardu adlanır və Ermənistan ilə İran arasında, Van gölü nün cənubundakı dağlıq ərazidə yerləşən kiçik bir vassal dövləti olduğu qeyd edilir. Korduena krallığının Dəclə çayı nın qərb sahillərində də torpaqları var idi.
Krallığın yerli əhalisi karduxi olmuşdur. Korduena krallığının əsası Selevkilər imperiyası nın süqutundan sonra qoyulmuşdur. Korduena krallığı e.ə. 66-cı ildə Roma Respublikası nın vassalına çevrildi və romalılar ilə b.e. 384-cü ilinə müttəfiq qaldı. Karduçilər hürri göy tanrısı olan Teşub a sitayiş edirdilər.
Mənşə
Arşak Safrastyana görə, əntiq yunan ədəbiyyatı nda adları çəkilən midiyalılar və saklar qərəzli şəkildə təsvir edilmişdir. Safrastyan karduxiləri kutilər ilə bərabərləşdirir.
Kürdlər ilə əlaqəsi
Corc Roulinson kimi XIX əsr alimləri Korduena krallığını müasir kürdlər ilə əlaqələndirir, onun qədim "Kürdüstan" olduğunu irəli sürürdülər. Bu nöqteyi-nəzər Korduenanı protokürd və ya müasir Kürdüstanın qədim adı kimi görən yeni akademik mənbələr tərəfindən dəstəklənmişdir. Əlavə olaraq, Kolumbiya Ensiklopediyası nda bu iddianın həqiqətə uyğun olduğu qəbul edilmişdir.
T. A. Sinkler bu təyinetmənin həqiqətə uyğun olmadığını bildirmişdir.
Bu adın tarix boyu çoxlu formaları olub. Buna əsas səbəb x səsinin latın dili ndə təmsil edilməsinin çətin olmasıdır. Karduçoy sözü özü yəqin ki, erməni dili ndən alınıb, çünki -çoy şəkilçisi erməni dilindəki -x cəm şəkilçisi ilə bağlantılıdır.
İnanılır ki, karduxilər hansısa bir qədim İran dili ndə danışırdılar.
Atatürk körpüsü
Atatürk körpüsü — ilk olaraq tikiləndə əsl adı Mahmudiyə körpüsü olmuş, sonralar Unkapanı körpüsü və Karaköy-Eminönü körpüsü olaraq da adlandırılmışdır. Körpüdə keçidlər pulsuz olduğu üçün xalq Hayratiye körpüsü adını vermişdir.İstanbulda tarixi yarımadanı Bəyoğlu yaxasına birləşdirən bir körpüdür. Fatih ilçəsinə bağlı Unkapanı Kiçikkbazar bölgəsi ilə Bəyoğlu ilçəsinə bağlı Azapqapı səmtlərini bir-birinə bağlayır. Aksaray səmtindən başlayaraq Unkapanına gələn Atatürk bulvarının davamı deməkdir.
Tarixi
Körpü 1836-cı ildə Sultan II Mahmudun (1808-1839) əmrilə kapitanı dərya Fevzi Əhməd Paşa tərəfindən tərsanədə tikilib. Körpü 1836-cı ildə tamamlandı və açılışını şəxsən Sultan II Mahmud körpüyə at üzərində keçərək edib. Körpünün uzunluğu təxmini olaraq 400 mt, eni isə 10 mt olmuşdur. Körpünün ortası lazım olanda böyük gəmilərin keçməsi üçün açılırdı.
XIX əsrin sonlarında Körfəzdə yerləşən körpülərin dəyişdirilməsi gündəmə gəlmiş və burada dəmir bir körpü keçirilməsi ideyası ön plana çıxmışdır. Bu barədə xarici şirkətlərlə danışıqlar aparılmışdır.
Bir müddət sonra sökülən Mahmudiyə köprüsünün yerində Fransızlarla anlaşaraq xərci 135 min qızıl olan dəmir bir körpü tikilməsi üçün qərar verildi. Beləliklə 1875-ci ildə İstanbulda ilk dəmir körpü, Unkapanı ilə Azapkapı arasında yeni körpü inşa edildi. 25 barja üzərində qurulan 480 mt boyunda, 18 mt enində olan Unkapanı köprüsü istifadəyə verildi. 1912-ci ilə qədər istifadə edilən körpü 1912-ci ildə söküləndə yerinə Üçüncü Karaköy-Eminönü körpüsü quruldu. 1914-1925-ci illərdə təmir olunan körpü 1936-cı ilə qədər istifadə olundu.
Şiddətli bir fırtına ilə parçalanan Karaköy-Eminönü körpüsünün əvəzinə yeni körpünün tikintisi üçün işlərə başlanmışdır. Yeni körpünün layihəsini Fransa Yollar və Körpülər müfəttişi M. Pigeaud hazırlamış və 1.585.665 lirəyə tender edilmişdir.
Bundan başqa, TBMM-nin daha əvvəl almış olduğu qətnamə ilə körpünün adının "Qazi Mustafa Kamal Paşa körpüsü" olması qərarlaşdırılmışdır. 29 avqust 1936-cı ildə əsası qoyulan Atatürk körpüsü, Cümhuriyyətin 16 illiyində 29 oktyabr 1939-cu ildə İstanbul Vali və Bələdiyyə sədri Dr. Lütfü Kırdar tərəfindən mərasimlə açılıb. 24 barja üzərindəki 477 mt uzunluğunda, 25 mt enində olan körpü 1939-cu il qiymətlərinə görə 2 300 000 lirəyə hazır olmuşdur.
Axund Hacı Ağamirzə Əbdülkərim ağa Badkubi
Hacı Əbdülkərim Ağa 6 ildən bir qədər artıq burada qaldıqdan sonra zəmanənin elm mərkəzi, Əhli-beyt elinin paytaxtı Nəcəfə yola düşür. Orada Mirzə Əbdülkərim ən məşhur müctəhid və mərceyi-təqlidlərdən mərhum ayətullahul – üzmalar Şeyx Məhəmməd Həsən Maməqani (vəf.1906), Seyyid Məhəmməd Kazim Təbatəbai Yəzdi (1832-1919), Seyyid Məhəmməd Təqi Qəzvini (?) və Ayətullah Uzmə Seyyid Əbülhəsən İsfəhani Musəvi (1277-1365). Mirzə Əbdülkərimlə birlikdə Nəcəf şəhərində onun daha iki həmkəndlisi – Şeyx Hüseyn və Axund Mirələkbər də oxuyurdu. O, oxuduğu müddətdə Nəcəfin müəllim və tələbə heyəti arasında böyük hörmət və nüfuz qazanmışdı. Onların hər birinin Badikubiyə verdikləri icazənamələr bu gün də Hacı ağanın şəxsi arxivində mühafizə olunur. İcazənamələrdə onun yüksək əxlaqi keyfiyyətlərindən, islami biliklərə yiyələnər-kən tükənməz marağından, əldə etdiyi elmi nəaliyyətlərindən söhbət açılır və onun artıq bir alim kimi yetişdiyinə etimad göstərilir.
Hacı Əbdülkərim həmişəlik burada qalmağını qərarlaşdırmışdı. Anasaı ara-sıra övladına məktub yazıb vətənə qayıtmağını xahiş edirdi. Xahişini yerinə yetirmədiyini gördükdə  əmr yazdı ki, oğul, məni bundan artıq ayrılıq oduna yandırma. Ömrümün sonuna az qalıb. Mənim dəfnimi biganə əlinə vermə. Əgər bu dəfə də sözümə əməl etməsən, analıq haqqımı sənə halal etmərəm. Ömrünü  ərəb və fars dillərini, zəngin Şərq mədəniyyətini, islam dinini, onun ideoloji, etik və siyasi əsaslarını, müsəlman hüququnu öyrənməyə və öyrətməyə sərf etmiş Hacı Əbdülkərim Ağa Badikubi  bu dəfə anasının təkidini yerə sala bilməyib, ətrafındakı ağalar ilə halallaşıb,1905-ci ildə vətənə qayıdır.
Əbdülkərim Ağa 1907-ci ildə xalası qızı Məşhədi Hökumə xanımla ailə həyatı qurmuşdur. 1908-ci ildə həcc ziyarətinə gedir, qayıdandan sonra ona Hacı ağa deyə müraciət edirlər. 1910-1920-ci illərdə Hacı Mirzə Əbdülkərim Ağa Maştağa kəndindən əlavə Bakı şəhərində də işləyirdi. Bakı camaatı onu İçəri şəhərdəki Hacı Şeyx Əli və Təzəpir məscidlərində moizələr oxumağa dəvət edirdi. O zaman rus hökumətinin Maştağada təyin etdiyi dörd nəfər “molla” adlandırılan kəslər kəndin bəzi başçılarını öz tərəflərinə çəkib onu məhv etmək  üçün hər vasitəyə əl atırdılar. Nəhayət onun dövlətə və millətə bədxah bir şəxs olduğunu, ondan böyük fəsadlar gözlənildiyindən məhvinin labüdlüyünü israr edən bir ərizə yazıb imzalayaraq hökumət mərkəzinə təslim etdilər. Bundan sonra bir-birinin ardınca vilayət əhlinin zərbələrinə düçar olur. İş o yerə çatır ki, 1908-ci ildə Tiflisə gedib Şeyxülislamın yanında komissiyanın qarşısında 11 fəndən ibarət imtahan verir. Çox uzun çəkən imtahandan sonra ona ali dərəcədə olduğunu təsdiqləyən vəsiqə verirlər. Bundan sonra gəlib öz yerində qərar tutur. O moizələrində bəzi fanatik ruhanilərin şəriətə  zidd əməlləri ca-maat arasında yaymasına qarşı ciddi mübarizə aparırdı. Milyonçu və tacirləri zəkat verməyə  kasıblara əl tutmağa, qoçuları isə xalqın əmlak və namusuna ehtiram göstərməyə çağırırdı.
20-ci illərdə sovet rejimi gücləndikdən sonra dinə qarşı hücumlar kəskinləşir. Bu təzyiqlər Hacı ağadan da yan keçmir. 1927-ci ildən etibarən Mirzə Əbdülkərim məscidlərdən uzaqlaşdırılır. Repressiya illərində Hacı ağanı «qolçomaqlar» siyahısına salıb səsvermə hüququndan məhrum edirlər. Saysız-hesabsız təqiblər zamanı özünün bir çox sənədlərini məhv edir. Nəhayətdə ev-eşiyindən sürgün edilərək, 1933- 1936-cı illərdə ailəsi ilə birlikdə Xırdalanda kirayənəşin kimi yaşamaq məcburiyyətində qalır. Maştağaya qayıtdıqdan sonra ev dustaği kimi guşənişin həyat keçirən Hacı ağa saysız əziyyətlərdən sonra 1961-ci il iyun ayının 20-də vəfat edir. Öz vəsiyyətinə görə Maştağa kəndinin «Seyyidlər» məhəlləsindəki qəbristanlıqda dəfn edilib və qəbrinin üzərin-də məqbərə ucaldılıb. Məqbərədə 1965-ci ildə dünyasını dəyişmiş xanımı Hökumə xanım və  oğlu Əhmədağa Əhmədovla yanaşı uyuyur.
Hacı ağanın iki oğul, iki qız övladı olub. Təbii ki başçısına “qolçomaq” damğası vurulmuş bir ailənin uşaqlarının sovet məktəblərində təhsil almasına icazə verməzdilər. Odur ki, təhsildən uzaqlaşdırılan Bəhiyyə və Ətiyyə adlı qızlarının ilk müəllimi Ağa özü olub. Sonralar təhsillərini öz evlərində açılmış kursda davam etdirmişlər. Böyük qızı Bəhiyyə xanım 1974-cü ildə xəstəlikdən dünyasını dəyişib. Kiçik qızı Ətiyyə xanım isə ömrünün  92-cı baharını yaşayır. Bacıların təhsil al-mamasına baxmayaraq, sanki övladları onların da hayıfını çıxaraq hamı ali təhsil almış və respublikanın müxtəlif sahələrində bacarıqla çalışırlar.
Hacı ağanın kiçik oğlu Əliağa da ilk təhsilini atasından alıb. Son dərəcə təqvalı olan bu gənc orta məktəbi bitirdikdən sonra az müddət Maştağa Cümə məscidində açılmış tikiş fabrikində çalışıb. O vaxt dini ibadətlərə əməl etmək qadağan idi. Sovet müəssisəsində çalışmasına baxmayaraq, üzərində nəzarət olmasını bildiyi halda, ibadətindən qalmayır, oruc tutur, namaz qilirdı. Çalışırdı ki, bunu rəhbərlik duymasın. Sağlam düşüncəli, qəlbi saf arzularla döyünən Əliağanı çox keçmir ki ordu sıralarına çağırırlar. II Dünya müharibəsinin qızğın vaxtı idi. O, müharibədən qayıtmayır.
Əbdülkərim Ağanın böyük oğlu Əhmədağa Əhmədovu bu gün nəinki respublikamızda, onun hüdudlarından kənarda belə, tanıyırlar. Texniki elmlər namizədi olan görkəmli alim öz ixtisas sahəsi ilə yanaşı, ədəbiyyat və ilahiyyata dair əsərləri ilə də tanınmaqdadır. Belə ki, o, “Nizami-elmşünas”, “İslamın əsasları”, “İslam əxlaqı”, “Nikatül-Quran”, “İslam təlimi”, “Ərəb əlifbası”, “Allahın hüccətləri”, “Dürəfşan kəlamlar”, “Camei-Əbbasi” (Farscadan tərcümə) və s. kimi 20-dən artıq əsərin müəllifidir. Görkəmli alim, gözəl, xeyirxah insan, el ağsaqqalı, hamının məsləhətçisi, şəriətimizin bilicisi Əhmədağa Əhmədov ata-baba ocağının çırağını yandıran sonuncu sakin idi. 2008-ci il mart ayının 21-də sübh azanının bitdiyi vaxt o öz haqq dünyasına qovuşdu.
Axund Hacı Əbdülkərim Ağanın yaradıcılığı onun ömrünün son mərhələsinə təsadüf edir. Bunun da səbəbləri vardır. Başlıcası odur ki, o gəncliyini təhsilə sərf etmişdir. Vətənə qayıtdıqdan sonra rus hökumətinin təyin etdiyi «dindarlar» onun ruhani kimi fəaliyyətini həmişə nəzarət altında saxlayırdılar. Odur ki, burada elmi yaradıcılıqla məşğul olmaq qəti mümkün deyildi. Məscidləri fabriklərə, anbarlara çevirən sovet hökuməti qurulduqdan sonra ruhanilərə tutulan divan daha amansız oldu. Hökumətə can-başla qulluq edənlər öz fəaliyyətlərini daha qabarıq nəzərə çatdırmaq üçün «Allahsızlar» cəmiyyəti yaratmışdılar. Bu cəmiyyətin başlıca vəzifəsi dinə və dindarlara qarşı mübarizə aparmaq idi. Belə bir dövrdə ev dustağı olan Əbdülkərim Ağa müxtə-lif dini mövzuları əhatə edən altı əsər yazmış, bir əsəri isə tərcümə və şərh etmişdir. Bunlar aşağı-dakılardır:
1.Lisanül-müstəğisin – (Allahdan kömək istəyənlərin dili) 1946;
2. Halləlül-müşkilat –(Çətin anlaşılanların açıqlanması) 1948;
3. İrşadüş-şəbab –(Gənclərin (doğru yola) istiqamətləndirilməsi) 1949;
5. Sıratül-müstəqim –(Düz yol) 1955;
6.İrşadül-mütəhəyyirin– (Tərəddüdlülərin istiqamətləndirilməsi) 1954;
7. Mənəzilüs-salikin –(tərcümə) (Yolçuların dayanacaqları) 1947.
Bunlardan başqa Hacı Əbdülkərim Ağa uşaqlar üçün “Adabül-ətfal”, “Şəriətül-ətfal” və “Əqaidüs-sibyan” adlı kiçik həcmli dərsliklər də yazmışdır ki, onların yeganə əlyazma nüsxələri müəllifin sağlığında itmişdir. Hacı ağanın Azərbaycan, ərəb və farsca yazdığı bir neçə mərsiyə, qəzəl və rübaisi onun gözəl şer təbindən xəbər verir.
Hacı ağa Badikubi gözəl xəttat olub. Bu onun əlyazmalarından da görünür. O, otuz cüz Öur’anı iki dəfə ayrı-ayrı cüzlər halında tam köçürtmüşdür. Bu gün onun kitabxanasında yalnız bir nüsxə mövcuddur. Birbaşa, qaralamasız yazdığı əsərlərinin qələmini də, mürəkkəbini də özü hazırlayırdı. “Gülzarı-Hüseyni”nin müqəddiməsində yazır: “Sabiqdə olan qələm bu zamanda ələ gəlməyib. Hər ələfdən qələm tərtib verib bir kəlmə yazınca, islanıb xətt zaye olar. Xülaseyi-maqsud budur ki, hər yerdə xələl gördün, qüsura aid etgilən.”
Donyana Milli Parkı
Donyana Milli Parkı — İspaniyada yerləşən milli park.
Haqqında
Donyana Milli Parkı Quadalkuivir çayı deltasında köçəri quşlar üçün əhəmiyyətli su sahəsindədir. Park Afrikaya köç edən quşların yolu üzərindədir və 360 növ quşa ev sahibliyi edir. Xüsusilə qışlayan quşların sayı 500 000 olaraq təsbit edilmişdir.
Park eyni zamanda nəsli tükənməkdə olan İspan vaşağı, Adalbert qartalı, Mərmər çamurcun və Dikquyruk ördək üçün əsas yaşayış sahəsidir.
Bölgəyə 2005-ci ildə Vest Trianql, Flud Playn of the Partido Strim və Los Karakols bölgələri daxil edilərək genişlənmişdir.
Sinәm Kobal
Sinəm Kobal (14 avqust 1987, İstanbul, Türkiyə) — Türkiyə aktrisası.
İlk illəri və karyerası
Əslən Rizə, həmşinli bir ailənin qızıdır. Atası inşaat mühəndisi, anası ev xanımıdır. "Selena" serialında Atacan Baybars adlı obrazı canlandıran Kərəm adında bir qardaşı var.
Star TVdə "Hürrəm Sultan" serialında Ayşə obrazını canlandırmışdır.
Sinəm Kobal dörd yaşında "Alper" balet məktəbində başladığı balet təhsilini səkkiz il davam etmişdir. Royal Akademiyasından diplom almışdır. "İstəf" Fondu Xüsusi Badamlı Liseyini 2001-ci ildə bitirmişdir. Sinəm Kobal məktəbdə şagird ikən voleybolda ikinci, stepdə birinci yer tutmuşdur. İndi isə latın rəqsləri və aykido idmanı ilə məşğuldur.
Qafqaz üstüzəni
Üstüzən (Leucaspius delineatus delinecatus)  —  öz cinsinin yeganə yarımnövüdür. Az saylıdır.
Xarakterik morfoloji əlamətləri
Başı böyükdür, bədən uzunluğunun 26.0%-nə qədərini təşkil edir. Pulcuqları bədənə möhkəm yapışıb. Ağız başın ucunda yerləşir. Bel üzgəci bədənin nisbətən geri hissəsində yerləşir. Bədənin yanları uzunu tünd rəngli zolaq gedir. Pulcuqların dal kənarlarında sıra ilə tünd nöqtələr yerləşir. Xırda balıqdır, uzunluğu 40 mm-ə, kütləsi 820 mq-a qədər olur.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Göl tipli, zəif sürətlə axan, dibi lili, su bitkiləri ilə zəngin su hövzələrində yaşayır. Yarımpelegial həyat tərzi keçirən oturaq balıqdır. Əksər fərdləri 1 il yaşayır, kürütökmədən sonra tələf olurlar. Fərdi inkişaf forması tam çevrilmə ilə gedir. Həyat sikli kürü, sürfə, körpə, yaşlı fərd şəklində olur.
Yayılması
Azərbaycanda bir yarımnövü (Leucaspius delineatus delinecatus) yayılmışdır. Üstüzənin (Leucaspius delineatus) bir yarımnövü vardır. Azərbaycanda Aşağı Kür hövzəsində, Kiçik Qızılağac körfəzində və ona tökülən çayların (Qumbaşı və Viləşçay) mənsəb hissələrində rast gəlinir.
Cinsi statusu və çoxalma xüsusiyyətləri
Çoxalma kürütökmə yolu ilə olur. Kürütökmə aprelin axırlarından başlayır avqustun sonuna qədər davam edir. Kürülərini hissə-hissə tökür. 1 dəfə, orta hesabla 247 ədəd kürü verir.
Rasionu
Başlıca olaraq plankton canlılarla, rotatorilər, kopepodlar və qismən detridlə qidalanır. Nisbətən iri fərdləri havadan suya düşən cücüləri də yeyir.
Biomüxtəliflikdə rolu
Biomüxtəlifliyin bir kompanentidir. Onurğasız heyvanlarla qidalanır, özləri isə digər yırtıcı balıqların, sürünənlərin və balıqyeyən quşların qidasını təşkil edir.
Düşmənləri
Yırtıcı balıqlar (sıf, naxa, durnabalığı və s.), sürünənlər, balıqyeyən quşlar və balıq parazitləri.
İnsan həyatına təsiri
Vətəgə və təsərrüfat əhəmiyyəti yoxdur. Vətəgə əhəmiyyətli balıqların qida şəriki olmaqla müəyyən qədər ziyan verir.
Corc Roulinson
Corc Roulinson — Böyük Britaniya alimi, tarixşünası, xristian teoloqu
Həyatı
Corc Roulinson 23 noyabr 1812-ci il tarixində Böyük Britaniyanın Oksfordşir qraflığının Çadlinqton kəndində anadan olmuşdur. O, Avraam Tisek Roulinsonun oğlu, məşhur Assurioloq Ser Henri Roulinsonun kiçik qardaşı idi. O, ibtidai və orta təhsilini İlinq məktəbində, ali təhsilini isə Oksford Universitetində almışdır. O, 1838-ci ildə oradan məzun olmuşdur. O, 1842-ci ildən 1889-cu ilə qədər müəllimlik və professorluq etmişdir.
O, 1846-cı ildə Ser Robert Aleksandr Çermsaydın qızı Lüiza Çermsayd ilə evlənmidir.
Corc Roulinson 6 oktyabr 1902-ci il tarixində Böyük Britaniyanın Kent qraflığının Kenterberi şəhərində, 89 yaşında vəfat etmişdir.
Həqiqət Rzayeva küçəsi
Həqiqət Rzayeva küçəsi — Bakının tarixi küçəsi. İçərişəhər tarixi rayonunda yerləşir.
Tarixi
Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan SSR Xalq Artisti Həqiqət Rzayevanın şərəfinə layiq görülmüşdür. Köhnə adı - Varvarinskaya, Sovet dövründə (1939-cu ildən 1992-ci ilədək) Menjinskoqo adını verilib.
1860-cı ildə qədim şəhərin dəniz kənarından olan qala divarı sökülüb və azad meydanlar yeni evlərlə tikilmişdir.
1967-ci ildən 1996-cı ilədək Azərbaycan Musiqi Mədəniyyəti Dövlət Muzeyi köhnə karvansarada (ev 9) yerləşmişdir.
Tikili
thumb|ev 3
Bulbophyllum nematorhizis
(Bulbophyllum nematorhizis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Butterfly
Butterfly — L'Arc~en~Ciel qrupunun albomu. O, 2012-ci ilin fevralın 8-də çıxmış, sonra isə P'unk~en~Ciel adlı L'Arc~en~Ciel qrupunun alter eqo qrupun P'unk Is Not Dead albomu ilə birlikdə satılırdı.
Azərbaycan–Estoniya münasibətləri
Azərbaycan–Estoniya münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Estoniya arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr. Hər iki ölkə bir müddət Rusiya imperiyasının və SSRİ-nin bir hissəsi olmuşdur. Azərbaycanın Tallin şəhərində səfirliyi mövcuddur. Amma, Estoniya Azərbaycan ilə Estoniyanın Ankaradakı (Türkiyə) səfirliyi vasitəsilə əlaqə saxlayır. Hər iki ölkə Avropa Şurası-nın və ATƏT-in tam hüquqlu üzvüdür. Azərbaycan Gürcüstan ilə birlikdə Estoniyanın Cənubi Qafqazda müttəfiqidir. Estoniyada təxminən 2500 azərbaycanlı yaşayır.
Əli Yaqubov (kimyaçı)
Həyata
Əli Yaqubov 1952-ci il noyabr 8-da Hamamlı rayonunda anadan olmuşdur. 1969-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) Kimya fakültəsinə qəbul olunmuşdur. DU bitirdikdən sonra ilk elmi əsərini cap etdirmişdir. Əli Yaqubov 1974-cü ildə BDU bitirərək indiki Kataliz və Qeyri Üzvi Kimya İnstitutuna isə qəbul olunmuşdur. 1976ci ildə həmin İnstitutda aspiranturaya qebul olmuşdur. 1986-cı ildə kimya üzrə fəlsəfə doktoru, 2012 ildə isə kimya elmlər doktoru elmi dərəcəsi adını almışdır.
Azərbaycan–Estoniya münasibətləri
Tarixi
Hər iki ölkə SSRİ-nin tərkibində müttəfiq respublika olmuşlar. Elə həmin dövrdə də onlar arasında iqtisadi və mədəni əlaqələr formalaşmışdır. SSRİ dağıldıqdan, postsovet məkanında müstəqil dövlətlər yarandıqdan sonra bu münasibətlər daha da inkişaf etməyə başlamışdır.
Əli Yaqubov (kimyaçı)
Elmi fəaliyyəti
1974-cü ildən Azərbaycan EA Qeyri-üzvi və Fiziki Kimya İnstitutunda (indiki Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutu) laborant, mühəndis, böyük mühəndis, kiçik elmi işçi, elmi işçi və böyük elmi işçi, qrup rəhbəri və laboratoriya müdiri vəzifələrində çalışmışdır. 1995-2003-ci illərdə laboratoriya müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
Azərbaycan–Estoniya münasibətləri
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin aprel ayının 20-də qurulmuşdur.
Əli Yaqubov (kimyaçı)
Elmi fəaliyyəti
Əli Yaqubov 1990-2003-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin Neft və qaz yataqlarının istismarı və emalı kafedrasında əvəzçiliklə dosent vəzifəsində işləmişdir. 2002-ci ildən Bakı Dövlət Universitetinin rəhbərliyinin dəvətilə “Fiziki və kolloid kimya” kafedrasında professor vəzifəsində çalışır.
Azərbaycan–Estoniya münasibətləri
Siyasi münasibətlər
Azərbaycanın Estoniya Hökumətinə birinci səfəri 1996-cı ildə baş tutmuşdur. Səfərdən bir neçə gün əvvəl Estoniyanın Xarici İşlər Naziri Siym Kallas Azərbaycana rəsmi səfər etmişdir və bir sıra bəyanatlar imzalamışdır. 2000-ci ildə Azərbaycanın Milli Məclisində Azərbaycan-Estoniya parlamentlərarası işçi qrupu yaradılmışdır. Estoniya Azərbaycanın Avropa Şurasında iştirakını və Avro-Atlantik strukturuna Azərbaycanın inteqrasiyasını dəstəkləyir. Estoniya prezidenti Tomas İlves 2009-cu ildə Azərbaycana rəsmi səfər etmişdir. 2010-cu ildə isə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Estoniyaya səfər etmişdir. Estoniya Dağlıq qarabağla bağlı olan məsələləri dəstəkləyir və danışıqların sülh yolu ilə həll olunmasının tərəfdarıdır. Estoniyanın keçmiş Xarici İşlər Naziri Kristina Oyland bildirir ki, Dağlıq Qarabağ azərbaycanın ayrılmaz bir parçasıdır. Azərbaycan Estoniya ilə viza rejimini ləğv etmişdir. Estoniya həmçinin NATO-nun sülh missiyaları çərçivəsində Azərbaycan ilə əməkdaşlıq edir. Azərbaycan yüksək səviyyədə siyasi dialoqları genişləndirir.
Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Estoniya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 7 mart 1997-ci il tarixində "Azərbaycan-Baltikyanı ölkələri (Latviya, Litva, Estoniya) parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu" adı ilə yaradılmış və ilk rəhbəri Yusif Vəkilov olmuşdur. Bu işçi qrupu indiki adla 5 dekabr 2000-ci il tarixindən adlandırılmışdır. 4 mart 2016-cı il tarixindən Hacı Salayev işçi qrupunun rəhbəridir.
Viza
Estoniyaya gedən ümumi pasportlara, həmçinin xidməti və xüsusi pasportlar malik Azərbaycan vətəndaşları üçün Şengen vizası tələb edilir. Diplomatik pasportlar üçün 90 günə qədər viza tələb edilmir.
İqtisadi əməkdaşlıq
Son illərdə iqtisadi münasibətlər o qədər də əhəmiyyət kəsb etmir, amma onlar böyük potensiala malikdirlər. Hər iki ölkə İnformasiya texnologiyaları və bank işi sahəsində yaxından əməkdaşlıq edir.
Əli Yaqubov (kimyaçı)
Elmi fəaliyyəti
Dispers sistemlər sahəsində effektiv sorbentlərdən istifadə etməklə axıntı sularının zərərli üzvi və qeyri üzvi maddələrdən təmizlənməsinə nail olunmuşdur. Müəyyən edilmişdir ki, monokation formalı sorbentlərdə sorbsiya prosesi daha intensiv gedir və mübadilə kationları sorbentin adsorbsiya aktivliyinə əsaslı təsir göstərir. Neft və qaz quyularının qazılması prosesində işlədilən gil məhlullarının stabilliyini, axıcılıq və tiskotropluğunun quyu divarlarına su vermə qabiliyyətini, quyu daxili təzyiqin tənzimlənməsini və s. xüsusiyyətlərini təmin edən bir sıra yeni effektiv kimyəvi reagentlər hazırlanmış və sənaye miqyasında sınaqdan kecirilmişdir. Dərin neft quyularının qazılması zamanı quyu dibi temperaturun tədricən artırılmasını nəzərə alaraq 0-200oS temperatur intervalında bentonit, kaolinit və seolit əsaslı suspenziyaların stabilləşməsi, onların kolloid kimyəvi və sturuktur-mexaniki xassələrinin mövcud olan və laboratoriya tərəfindən təklif edilən yeni reagentlər vasitəsilə tənzimlənməsi prosesi tədqiq edilərək kaolinit və seolit əsaslı dispers sistemlərin daha yüksək termostabilliyə malik olması aşkar edilmişdir. Tullantı sularının üzvi və qeyri-üzvi maddələrdən təmizlənməsinin optimal şəraiti təyin edilmişdir. Beləliklə, prosesin gedişində kinetik və hidrodinamik amillərin rolu analiz olunmuş və sorbsiya prosesinin dinamik şəraitdə aparılması qanunauyğunluqları işlənib hazırlanmışdır. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, ilk dəfə olaraq tullantı sularının neft məhsulları və kationaktiv boyalardan təmizlənməsinin sorbsiya-koaqulyasiya üsulu işlənib hazırlanmışdır.
Tullantı sularının neft məhsulları və kationaktiv boyalardan sorbsiya-koaqulyasiya üsulu ilə təmizlənməsinin effektivliyi, onların formalaşması şəraitindən və təbiətindən asılılığı qanuna uyğunluqları işlənib hazırlanmışdır. Bu prosesdə istifadə olunan “Gəncə” flokoaqulyantı asılqan hissəciklərin flokulyasiya və koaqulyasiyasına səbəb olur və onların çökməsini sürətləndirir. Model tullantı sualarının neft məhsullarından və kationaktiv boyalardan təmizlənməsinin təcrübi nəticələrinin analiz nəticəsində bir sıra parametrlərin optimal qiymətləri təyin edilmiş və təmizləmə prosesinin prinsipial sxemi verilmişdir.
Son dövrlərdə ionogen və qeyri-ionogen üzvi boyaların hidrofoblanmış gil minerallarında sorbsiyasına dair işlər aparılır. Gil mineralının kationaktiv üzvi maddələrlə qarşılıqlı təsiri zamanı onun səth xassəsinin nəzərə çarpacaq dərəcədə dəyişilməsi müəyyənləşdirilmişdir. Belə ki, üzvi radikal gil mineralının paketlər arası boşluğunu genişləndirir və onun hidrofoblaşmasına səbəb olur, nəticədə su mühitində üzvi çirkləndiricinin çıxarılmasına səbəb olur.
Bentonitin həm yayılma yataqları, həm də tətbiq sahəsi çox böyükdür. Belə ki, ondan kənd təsərrüfatında, neft, toxuculuq sənayesində, qazma işlərində, keramik və saxsı qabların alınmasında geniş istifadə olunur. Bu baxımdan bentonitin tərkibində olan radioaktiv elementlərin yataqlarda və yerin müxtəlif qatlarında müəyyənləşdirilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bentonitin xarakteristik xüsusiyyətləri, həmçinin onun tərkibindəki radioaktiv elementlərin miqdarı müəyyənləşdirilmişdir.
Hal-hazırda bentonit əsaslı nanokompozitlərin alınmasının elmi praktiki əsasları, neftin texnoloji hazırlanmasının istifadəsinə, sorbsiya prosesləri üçün laylı mineral polimer əsasında alınmış yeni hibrid nanokompozitlərdə nanostrukturlaşdırılmış effektin yaradılmasına aid tədqiqat işlərini davam etdirilir. Bu müddət ərzində 155 (75-i xaricdə) məqalə, 55 (9-u xaricdə) tezis dərc olunmuş, 4 patent alınmış, bir dərslik çapdan çıxmış, 2 nəfər fəlsəfə, doktoru hazırlanmışdır.
Elmi əsərləri
Əli Yaqubov 210 elmi əsərin (onlardan 100 xarici ölkələrdə), o cümlədən 4 müəlliflik şəhadətnaməsi və patentin, 1 tədris-metodik vəsaitin müəllifidir.
Elmi məqalələri
Professor Əli Yaqubov məqalələrinin 75-dən çoxu xaricdə dərc olunub. Son illərdə Beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrdən bir qismi aşağıdakılardır:
Müəllif şəhadətnamələri və patentləri
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının M.F.Nağıyeva adına Kataliz və Qeyri-Üzvi Kimya İnstitutunun laboratoriya müdiri k.e.d Əli Yaqubovun 4 müəllif şəhadətnaməsi və patenti var. Bunlardan bəziləri aşağıdakılardır:
Beynəlxalq konfranslarda iştirakı
O, Rusiyada (1981-2014), Bolqarıstanda (1979, 1983, 1991), Macarıstanda (1986), Xarkov (2007), Minsk (2008), Hannover (2010), Badan (2014), Dubai (2017), keçirilən Beynəlxalq konqress, simpozium və konfranslarda elmi məruzəçi kimi bilavasitə və ya qiyabi iştirak etmişdir.
Elmi-təşkilati fəaliyyəti
Akademik M.Nağıyev adına Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutunun, BDU elmi şurasının nəzdində fəaliyyət göstərən seminarın üzvü, Naxcıvan elmi mərkəzində fəaliyət göstərən dissertasiya müdafiə üzrə Dissertasiya Şurasının Üzvü
Elmi redaktə işləri, rəyçi və məsləhətçi olduğu əsərlər
Mahnur Möysün qızı Cəfərlinin “Diaion CR-11,Dowex M-4195, KU-2x8 və KB-4P-2 ionitləri ilə məhlullardan Zn2+ və Pb2+-ionlarının sorbsiyası” monoqrafiyasına elmi rəyçi və redaktor olmuşdur.
Dissertantlara elmi rəhbərlik və opponent
Əli Yaqubov rəhbərliyi ilə 2 fəlsəfə doktoru hazırlanmışdır. Bir elmlər doktoru, 3 fəsəfə doktoru işlərinə opponent olmuşdur.
Pedaqoji fəaliyyəti
Əli Yaqubov 1978-ci ildə BDU-nun nəzdində fəaliyyət göstərən hazırlıq kurslarında Müəllimlik etmiş. 1991-2000-ci ilərdə indiki Neft Sənaye Universitetinin Neft və qaz yataqlarının istismar vəemalı kafedrasında dosent vəzifəsində calışmışdı.2002-ci ildən isə BDU Fiziki və kolloid kimya işləyir və hal-hazırda həmin kafedranın professorudur.
Turandot
Opera ilk dəfə 25 aprel 1926-cı ildə Milanda La Skala opera evində səhnəyə qoyulmuşdur. Puççininin vəfat etməsi səbəbindən operanı tamamlamaq ona qismət olmur. Buna görə də "Turandot" Puççininin qaralamaları əsasında Franko Alfanonun yazdığı sonuncu duet və final ilə yekunlaşır.
Yaranma tarixi
Puççinidə operanın ideyası 1919-cu ildə Maks Reinholdun teatrında Qoççinin nağıl hekayəsinin tamaşasına baxdıqdan sonra yaranır. Librettoçular Adami və Simoni ilə razılığa gəldikdən sonra musiqi üzərində işə başlayır. Putççini musiqi üzərində çalışmaqla yanaşı librettoçulara məzmun haqqında göstərişlərini vermişdir. Bu haqda o, öz əlyazmalarında çoxlu sayda qeydlər etmişdir. Libretto tənqidçiləri əsərdə Qoççidən başqa Şiller və Şekspir irsinin təsirlərinin olduğunu da qeyd edirlər. Opera üzərində bəstəkarın çalışmaları 1920-ci ilin yayından, onun ölümünə 1924 cü ilə qədər davam etmişdir. Bu müddət ərzində o, operanın dörddə üç hissəsini tamamlaya bilir. Lyunun ölümündən sonrakı III pərdənin “xoşbəxt sonluq” səhnəsi - Turandot və Kalfa dueti bitməmiş qalır. 25 aprel 1926-cı ildə, primyerada Lyunun dəfn mərasimindən sonra Toskanini dirijor çubuğunu endirərək, üzünü tamaşaçılara çevirərək: “Oper burada bitir, çünki bu an mayestro vəfat etmişdir”. Hal-hazırda tamaşaya qoyulan opera onun dostu Franko Alfano tərəfindən Puççininin qaralamaları əsnasında yekunlaşdırılmış variyantıdır.
Süjeti
Operada hadisələr əfsanəvi dövrlərdə, Çin də baş verir.
280px|left|thumb| Bəhram qırmızı sarayda (Slavyan gözəlinin yanında). Kalliqraf Mahmud. [[1431. Ermitaj, Sankt-Peterburq]] thumb|255px|right|Fresk [[Tyepolo Covanni Battista]]
Qısa məzmun
"Turandot" operasının mövzusuna əsasən qədimdə Çin imperatorunun Turandot adlı çox gözəl bir qızı varmış. Lakin bu qız kişilərə nifrət edir və ərə getməmək üçün onu almaq istəyən oğlanlara cavab tapılması çətin olan 3 sual verir. Bu suallara cavab verə bilən şəxs şahzadə ilə evlənmək haqqı qazanır, cavab verə bilməyənlər isə boynu vurularaq edam edilir. Naməlum şahzadə Kalaf ilk baxışdan Turandota aşiq olur və onun hər üç sualına düzgün cavab verir. Buna baxmayaraq, Turandot Kalafla evlənmək istəmir və bu zaman Kalaf ona təklif edir ki, şahzadə Turandot sabah səhərə qədər onun əsl adını tapsın. Əgər düz taparsa, onda Kalaf öz boynunun vurulmasına razı olur, lakin əgər tapa bilməsə, onda Turandot Kalafa ərə getməyə razı olmalıdır. Turandot bu təklifi qəbul edir, amma fərman verir ki, onun bütün təbəələri gecəni yatmasınlar və şahzadənin adını tapmağa çalışsınlar. Əgər tapa bilməsələr, onda hamı edam olunacaq.
Sonuncu aktın əvvəlində Kalaf sarayın Ay işığı ilə işıqlanmış həyətində tək-tənha dayanıb. O, uzaqda carçıların şahzadənin fərmanını elan etmələrini eşidir. Kalafın ariyası məhz bu məqamda, carçıların sədaları altında Turandot haqqında düşüncələrdən başlayır.
Personajlar
Librettoda