cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İki sahil (qəzet)
“İKİ SAHİL” sosial şəbəkələrdə
Ölkəmizdən və dünyadan ən son xəbərlərlə tanış olmaq üçün bizi izləyin!
Guioa asquamosa
(Guioa asquamosa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mərkəz (şahmat)
Mərkəz — Şahmat termini.
Şahmat taxtasının dörd xanası (a4, e4, e5, d5).
Are Şaron
Are Şaron — İsrailli memar. 1962-ci ildə Memarlıq sahəsində İsrail Mükafatına dəyər görülmüşdür. Şaron növbəti işini təqdim edərkən — 24 noyabr 1966-cı il|thumb İsrailin erkən dövr qurulmasında rol oynayan Şaron dövrün baş naziri David Ben-Quriona da məsləhətlər vermişdir. Dessaudaki Bauhausdda Valter Qropius və Hannes Meyerin şagirdi olan Şaron 1931-ci ildə İsrailə dönmüş və Tel-Əvivi yeni üslubda qurmağa başlamışdır. Xüsusi iqamətgahlar və kino salonlarının layihələri ilə məşğul olan Şaron 1937-ci ildə Tel-Əvivin ilk xəstəxanasının sxemini hazırlamış və peşə həyatı boyunca bir çox tibb mərkəzin tikilməsində iştirak edib.
Mariya İzabel
Mariya İzabel (İspanca:María Isabel; 4 yanvar 1995) — İspaniya müğənnisi, 2004-cü il Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsinin qalibi
2004 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İspaniyanı "Antes muerta que sencilla" mahnısı ilə təmsil etmiş və qalib olmuşdur.
Şmidt burnu (Yapon dənizi)
Şmidt burnu — Rusiya, Primorsk diyarı, Yapon dənizi sahilində yerləşən burun. Burun Ruski adasının cənub-şərqində yerləşir. Bu hündür, qayalı və sıldırımlı burun bitki örtüyündən məhrumdur. Şmidt burnundan 2 km cənub-şərqdə Tobizin burnu yerləşir.
İslam memarlığı
thumbnail|300 px|right|[[Sultan Əhməd məscidi|Sultan Əhməd camisi, İstanbul, Osmanlı memarlığı]] thumbnail|300 px|right|[[Şirvanşahlar saray kompleksi, Bakı, Azərbaycan memarlığı]] İslam memarlığı — islam ölkələrində formalaşmış, fərqli üslublara malik olub dini, mədəni, siyasi xarakter daşıyır. Bu memarlıq nümunələrinə həm dini, həm də dünyəvi müəssisələrin binaları daxildir. İslam memarlığı müxtəlif müsəlman dövlətlərinin ənənələrini özündə cəmləşdirir. Quranın incəsənətin bütün növlərinə, xüsusən memarlığa, böyük təsiri olmuşdur. İslam dünyasının hər bir bölgəsinin memarlığı — Səudiyyə Ərəbistanın, İraqın, Türkiyənin, İranın, Azərbaycanın, Suriyanın, Fələstinin, Misirin, Məqribin, Cənubi İspaniyanın yerli köklərindən yaranırdı. Hər bir islam ölkələrinin özünə məxsus xüsusiyyətləri olmuşdur. Buna görə də Suriyanın abidələri — İraqın və İranın abidələrindən orta əsr Əndəluz-Məqrib reqionundan seçilirdi. Ərəb işğalçıları fəth etdikləri xalqların məbədlərinin (Roma, Yunan və Zərdüştlər məbədlərinin) yerində gözəl məscidlər yaradırdılar.
Tarixi
thumbnail|right|[[Kəbənin planı.Yuxarıdan görünüş]] Məhəmməd peygəmbərin dövründə tikilmiş bir neçə binanı islam memarlığının ilki hesab olunsada, ilk məscid Mədinədə inşa olundu. 632-ci ildə Məkkədə Kəbə yenidən bərpa olundu ve rekonstruksiya olundu. İlk vaxtlarda islam memarlığında daha sadə binalar inşa olunardaı, daha çox peğəmbərin evinin forması təkrarlanardı
İslami bina və qurğuların layihələndirilməsinə ilk dəfə olaraq fəlsəfi konsepsiya gətirən Əl-Fərabi olmuşdur. O göstərir ki, bu proses insanın yaşayış tərzinə uyğun ağıllı prinsiplərlə insan bədəninin quruluşu və kosmik vahidlik qanunlarına əsasən qurulur. Əl-Fərabinin "Əlverişli həndəsi əməliyyatlar" əsəri ilahi-gözəl memarlıq nümunələrinin həndəsi əsasını təşkil etmişdir ki, memar Əcəmi də bundan bəhrələnmişdir
Məscid
thumbnail|right|[[Yuxarı Gövhərağa məscidi]] Məscid (ərəb dilində (مسجد) — "təzim yeri" ) — İslam dinində müsəlmanların Allaha kütləvi və tək ibadətləri üçün nəzərdə tutulmuş memarlıq tikilisi. Məscid namaz qılınan məkanı ifadə edir. Xüsusi ərazidə olan günbəzli və minarəli bina üslubunda tikilir. Bir çox hallarda daxili həyətə malik olur. Minarələrin sayı birdən doqquzacan ola bilər. Daxili ibadət zalının divarları təsvirsiz olmalıdır. Ancaq divarlarda Qurandan ərəb dilində sətirlər yazıla bilər
Məscid tipləri
Kompozisiya baxımından məscidlər aşağıdakı tiplərə bölünür:
Mədrəsə
thumbnail|right|[[Buxara.Uluqbəy mədrəsəsi.]]
Müsəlman ölkələrində orta və ali təhsil verilən müəssisələrin ümumi adı. Mədrəsə sözü ərəbcə dərs (درس) mənasında işlənir. Mədrəsələrdə dərs deyənlərə müdərris (professor), onların köməkçilərinə "muid" (asistent) deyirlər. Mədrəsədə oxuyanlar "danışmənd", "sohta" və ya "tələbə" adlandırılır.
Mədrəsələrin memarlıq üslubu
Mədrəsələr müsəlman dünyasında daha çox X–XII əsrlərdən sonra tikilməyə başladı. Adətən mədrəsə binası ərazisində məsgid, yataqxana və ümumi dinləmə zalı olardı. Bəzi mədrəsə tipində isə məscid ayırı yerləşərdi.
Xanəgah
thumbnail|right|[[Əlincəçay xanəgahı]] Xanəgah,  və ya xangah bir təriqətin bütün təkyələrinin bağlı olduğu və şeyxin yaşadığı təriqətdə ən ali məqamdakı təkyəyə deyilir. Təkyələr əsasən təhsil və tərbiyə məkanları olub ara-sıra məscid vəzifəsini də yerinə yetirirdi. Şeyxin ailəsi ilə birgə qaldığı hissə ümumiyyətlə, təkyəyə bitişik olurdu. Zaman keçdikcə təkyələr memarlıq baxımından da böyük inkişaf yolu keçmişdir. Mükəmməl quruluşlu xanəgahda səmaxana, xəlvətxana, hücrələr-drviş otaqları, kiler-mətbəx, qəhvəxana ocağı, hamam, məscid, axur,şeyx türbələri olur.
Karvansara
thumbnail|right|Türkiyə.Sultanxan karvansarayı. Karvanların dayanacaq yeri. Karvansaralar həmçinin müxtəlif ticarət əməliyyatlarını kecirilməsi üçün ən sərfəli obyektlər idi. Ona görə də karvansaralar, bir qayda olaraq, şəhərin qızğın ticarət gedən "qaynar nöqtələrində" tikilirdi. Etnoqrafik materiallardan aydın olur ki, iri karvansarlarda onun daimi xidmətçilərindən başqa, çoxlu çarvadar və hamballar da olmuşdur.
Mavzoley
thumbnail|right|[[Aqra.Tac Mahal.]] Mavzoley  — от ; на Востоке:  — мазар) — məzar üzərində tikilən böyük memarlıq abidəsi, türbə. Xüsusi kamerda ölmüş insanın nəşi yerləşdirilir. Dünyanın yeni yeddi möcüzəsindən biri hesab olunan Tac Mahal Təbrizdən gətirilən türk memarlarının yaratdığı bir tikilidir.
Fars memarlığı
Fars memarlığı üçün daha çox konusvarı kərpic sütunlar, böyük tağlar xarakterikdir. Adətən belə tağlar bir neçə sütun üzərində dayanır. Tikintidə daha çox ulduzşəkilli və xaçşəkilli piltələrdən istifadə olunurdu
Osmanlı memarlığı
Osmanlı memarlığında Bizans, Suriya və Fars memarlığının təsiri hiss olunur. Bu memarlıq üslubu XV–XVI əsrlərdə Bursa və Ədirnədə ilkin olaraq formalaşdı. Osmanlılar daha çox daxili genişliyə malik tikililər timəkdə mahir idilər. Böyük günbəzlərinin olması osmanlı memarlığının xatakterik cəhətidir. Ümumən Osmanlı memarlığı özündə fərqli üslubları birləşdirir.
Məğrib memarlığı
Kordobada Böyük məscidinin tikintisi Priney yarımadasında və Şimali Afrikada islam memarlığının əsasını qoydu. Qısa zamanda çox əzmətli memarlıq abidələri bu bölgədə inşa olundu. Əlhambra sarayı, Kordoba məscidi, Kutubiyyə məscidi Məğrib memarlığının inciləri hesab olunur.
Xarakterik memarlıq elementləri
İslam memarlığının əsasını aşağıdakii elementlər təşkil edir.
Vörcin (Formula-1 komandası)
Vörcin avtomobil yarış komandası, 2010-2011-ci illərdə Formula 1-də iştirak etmişdir.Bu yarışda iştirak etmək üçün komanda, hüquqları 2009,12 iyunda alır.
Tarixi
Koomandanın prototipi Formula 3 yarışlarında iştirak edən Manor Motorsport idi və komanda 2010-cu il başlanğıc sezonda  Manor Grand Prix adı altında çıxış etməli idi. Lakin komanda Richard Branson tərəfindən alındı və Virgin Racing  adına dəyişdirildi. Komanda Britaniya lisenziyasına sahib idi. Nikola Fomeko rəhbərlik etdiyi Marusya motors komandanın sponsoru idi. Həmçinin Fomenka mühəndislik şöbəsinə rəhbərlik edirdi. 2010 cu ildə komanda bütövlükdə satıldı və Marussia Virgin Racing adına dəyişdirildi. 2012-ci ildə Komanda Rusiya bayrağı altında fəaliyyət göstərdi və ad dəyişilərək Маруся oldu. Vörcin və Marusya komandaları Cosworth mühərriklərindən istifadə edirdi.
Manor Grand Prix
12 iyun 2009-cu ildə FIA 2010 Formula 1 Dünya Kubokunda iştirak etməyi planlaşdıran 13 komandanın siyahısını açıqladı. Bunlardan üçü yeni idi: Team USF1, Campos Meta 1 və Manor Grand Prix.
2010-cu ildə iştirakçılar dərc olunduqdan sonra, Wirth Research, Manor Grand Prix komandasının eksklüziv tərəfdaşı olduğunu təsdiqlədi və bununla birlikdə 2010-cu il çempionatı üçün Formula 1 avtomobilini yaratdı. Cosworth hər üç iştirakçı komandanı mühərrik ilə təchiz etdi. 2009-cu ilə məlum oldu ki Richard Bransonun sahibi olduğu Vörcin, Manor Grand Prix-ə sponsorluq edir və 2010-cu ildə Vörcin və Manor arasında danışıqlar başladı. Komandanın adı dəyişdirildi və Virgin Racing oldu.
2009 12 noyabr Komandanın ilk yarışçısı Timo Glock oldu. Vörcinin texniki direktoru Nik Virt, Virgin VR-01 şassi təqdim etdi. Hazırlanan şassi az sürətə malik idi.
Əlavə olaraq, VR-01 dizayn edərkən, yanacaq tankının həcmini hesablayarkən hesablamalarda bir səhv baş vermişdi. Yarış zamanı yanacaqdoldurma qadağası 2010-cu ildə qüvvəyə girdi, ilk bir neçə Qran pri zamanı, Virgin yarış avtomobilləri yarışa sürətlə hərəkət edərək, finiş xəttinə çata bilmədi. Bütün bunlar Virgin Racing-in 2010-cu il mövsümündə "Formula-1" Konstruktorlar Kubokunda sonuncu yerdə qərarlaşmağına səbəb oldu.
Marussia Virgin Racing
11 noyabr 2010-cu ildə Rusiyanın "Marussia Motors" şirkəti komandanın sahibi oldu və növbəti mövsümdən sonra komanda Marussia Virgin Racing adlandırıldı.
Utrext şəbəkəsi
thumbnail|Loqosu Utrext şəbəkəsi — Avropanın universitet şəbəkəsi. Mənzil-qərargahı Böyük Britaniyanın Kinqston-apon-Hall şəhərində yerləşir. Prezidenti Sabine Pendldır.
Tarixi və fəaliyyəti
1987-ci ildə qurulan bu şəbəkə yay məktəbləri təşkil edir, tələbə və kadr mübadiləsi həyata keçirir və birgə dərəcə ilə ali təhsil beynəlxalq yaradır.
Üzvləri
2015-ci ilin iyul ayına olan məlumata görə şəbəkəyə 27 ölkədən 32 ali məktəb üzvdür.
Alpaka
Xüsusiyyətləri
Bütün dəvə növlərində olduğu kimi alpakalar da nisbilik uzun bədənə sahib olub, incə qıçlar, uzun və incə boyun, kiçik bir baş xarakteristika xüsusiyyətləridir. Bütün Yeni Dünya dəvələri kimi hörgücü tapılmaz. Lamalardan bir az daha kiçik olmaqla birlikdə 55 ilə 65 kq ağırlıqlarıyla onlardan diqqətə çarpan şəkildə daha yüngüldürlər. Rəng, ümumiyyətlə tək rəngli qəhvəyi, qara ya da mavi-boz olub, nadir olaraq ləkəlidir. Diqqət çəkici olan, 50 smə qədər çata bilən uzun tüklərdir.
Həyat şəkli
Hamiləlikləri 240 ilə 345 gün arasında dəyişər və dişi, Cənub Amerikada "Cria" adı verilən bala dünyaya gətirər. Bu bala təxminən altı ilə səkkiz aya qədər əmizdirilər və 12 ilə 24 ay arasında cinsi yetkinluğa çatar.
Tarixçə
Alpakaların evcilləşdirilməsi lamalar kimi təxminən M. Ö. 3000 illərinə uzanar. Lama, Cənub Amerikada yük heyvanı olaraq xidmət edərkən, alpakalar yunları üçün çıxarılmışlar. Alpaka mantosu İnk mədəniyyətində bir rifah işarəsi olaraq qəbul edilmiş, İnklərin irəli gələnləri, böyük alpaka sürülərini güclərinin bir nümayişi olaraq qəbul etmişlər. Bu vəziyyət Perunun İspanlar tərəfindən fəth edilməsiylə dəyişər. İşğalçılar, bərabərində qoyunları gətirər və yerli evcil heyvanların araşdırılmasına maraq/əlaqə göstərməzlər. Beləliklə alpakalar az qala nəsili tükənən bir heyvan olaraq kasıb qırmızıdərili xalqının heyvanı halına gəlir.
Bu gün Avropada alpakaların əhəmiyyəti davamlı artmaqdadır. Məsələn, Almaniya, ölkədəki alpaka lifləri lazım olan keyfiyyətə çatmadığından bu heyvanları idxal etməkdədir. Bu an yalnız Almaniyada 2000 alpaka var.
Bulbophyllum salebrosum
(Bulbophyllum salebrosum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vikunya
Vicuna (lat. Vicugna vicugna), (Artiodactyla) dəstəsindan bir məməli növü.
Cavad bəy Cuvarlı
Cuvarlı Cavad bəy Nəcəf bəy oğlu — müəllim, Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasının məzunu (1906).
Həyatı
Vəzifəsi ilə əlaqədar tez-tez kəndlərə getmiş, mədəni-marif işlərinin təşkilinə, xüsusilə qızların təhsil almasına diqqət yetirmişdi. Bununla bağlı o yazırdı: "Hər dəfə məni ən çоx məşğul edən qızların təhsilə cəlb оlunması idi. Yaxşı yadımdadır, günlərin birində Cəbrayıl qəzasının uzaq kəndlərindən оlan Xanlıqdakı məktəbin işini yоxlamağa getmişdim. Sinifdəki uşaqların tərkibinə diqqət yetirdim. Bir nəfər də оlsun qız gözümə dəymədi. Təəccüb edib, bu gün qızların nə üçün dərsə gəlmədiyini sоruşdum. Məktəbin müdiri kədərli halda içini çəkərək təəccüblü ifadələrlə izah etdi ki, qızlardan heç оxuyan varmı, gələ də. Ara-sıra məktəbə bir-iki qız gəlirdi. Bu yaxınlarda оnları da təhsildən ayırmışlar. Qızları оxutdurmaq məsələsində üzümüz qaradır. Burada vəziyyət yaxşı deyil". Cavad Cuvarlı maarif kоmissarlığına verdiyi hesabatında qızların təhsili sahəsində yerli təşkilatların işini tənqid etmiş, bu sahədə əsaslı tədbir görmək barədə məsələ qaldırmışdır.
O, 1931-ci ilə kimi Bakıda texnikumda, 1931-ci ildən 1933-cü ilə kimi fəhlə təhsili kоmbinatında işləmişdi. 1933-cü ildə zəngin müəllimlik təcrübəsindən istifadə məqsədilə оnu Bakıda açılmış Azərbaycan Dövlət Elmi Tədqiqat Pedoqoji İnstitutuna dəvət etmişlər. О, burada "XIX əsrdə Azərbaycan pedaqоgika tarixi üzrə" bibliоqrafiya hazırlamış və Azərbaycan məktəblərinin II və III sinifləri üçün rus dilindən dərslik yazmışdır. Yaşlılar üçün "Qırmızı əkinçi" qramatika kitabını tərtib etmiş, əsgərliyə çağrılan gənclər ücün "Vətən uğrunda" dərsliyini hazırlamışdır. Əlifbayaqədərki dövr üçün leksik dərslər üzrə metоdiki vəsait düzəltmişdir. Rus dilinin öyrənilməsi metоdikasına dair 52 adda 100 çap vərəqi həcmindən çоx məqalələr, kitablar yazmışdır. Оnun 8–10-cu siniflər üçün "Rus dili" dərsliyi bir neçə illər yenidən nəşr оlunmuş və ən yaxşı dərslik kimi istifadə edilmişdir.
1939-cu ildən 1943-cü ilə kimi M.F.Axundоv adına Müəllimlər İnstitutunda və 1943-cü ildən ömrünün sоnuna kimi V.İ.Lenin adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunda rus dili üzrə baş müəllim vəzifəsində çalışmışdır. Onun elmi-pedaqoji faliyyətinə yüksək qiymət verən rus alimi Katarçevski yazırdı: "Cavad müəllim pedaqoji fəaliyyətə 1907-ci ildən başlayan Azərbaycanın ən qоcaman pedaqоqlarından biridir… О, pedaqoji fəaliyyətindən təkcə müəllim kimi deyil, həm də xalq məktəblərinin inspektоru kimi məktəbləri öyrənmiş və zəngin təcrübə tоplamışdır…".
Cavad bəy Cuvarlı həm də bir sıra elmi və metоdiki əsərlərin müəllifidir. Onun elmi-pedaqoji fəaliyyətinə verilən başqa bir yüksək rəy 1944-cü ildə məşhur dilçi, prоfessоr Baqriyə məxsusdur.
Cavad Cuvarlı 1948-ci ildə ali partiya məktəbinin fəlsəfə fakültəsini qurtarmışdı. İkinci dünya müharibəsi dövründə xalq maarifi sahəsindəki fəaliyyəti ilə əlaqədər "1941–1945-ci illərdəki fədakar əməyinə görə" medalı, fəxri fərmanla və V.İ.Leninin 6 cildlik əsəri ilə təltif edilmişdi. O, müəllimlik fəaliyyəti ilə yanaşı həm də bir sıra ictimai işlər aparmışdır. Keçmiş Yelizavetpоl (Gəncə) qəzasının Maarif İşçiləri İttifaqının katibi, Ağamalıоğlu adına Tоrpaqşünaslıq, Maarif İşçiləri Həmkarlar Təşkilatının sədri оlmuşdur.
Ailəsi
Cavad bəy Cuvarlı Hacı Ələkbər bəy Nəsirbəyovun qızı Mələk xanımla ailə qurmuşdu. Soltan xanım adlı qızı vardı.
Musiqişünas Rəşid Şəfəq in xalasının həyat yoldaşı.
Bərdistan
Bərdistan— İranın Buşehr ostanının Dəyyer şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,198 nəfər və 1,135 ailədən ibarət idi.
Ken Tompson
thumbnail
Ken Tompson — Unix əməliyyat sistemini dizayn edən və yaradan, kompüter elmləri üzrə öncü şəxs.
O, 1943-cü il fevralın 4-ü Amerika Birləşmiş Ştatdlarında anadan olmuşdur. Karyerasının çoxunu Bell laboratoriyasında çalışmaqla keçirmişdir.
Cəbr
Cəbr — ərəb sözüdür, icbari, məcburi sözləri ilə kökdaşdır, "əziyyət" anlamında işlədilir. Riyazi elmlərdən olan cəbr fənni də çətin mənimsənildiyindən (əziyyət verdiyinə görə) belə adlanıb. Müxtəlif cəbr sistemlərinin adlarında istifadə edilir. Daha geniş mənada cəbrdə toplamanın və sayların vurulmasının adi əməliyyatlarını ümumiləşdirən bir çox sərbəst təbiətin elementlərinin üstündə əməliyyatların öyrənilməsinə həsr edilmiş riyaziyyatın bölməsini anladır.
Tarixi
Cəbrin mənbələri dərin qədimliyin vaxtlarına gedir. Həqiqi sayların və kəsrlərin üstündə hesab hərəkətləri — ən sadə cəbr əməliyyatlarıdır. Güman edilir ki, məsələlərin həlli yanlış vəziyyətin qaydasına əsaslandırılmışdı.
Babilistan riyaziyyatçıları kvadrat tənlikləri həll edə bilirdi. Onlar yalnız müsbət əmsallarla və tənliyin kökləriylə işləyirdilər, çünki mənfi rəqəmləri bilmirdilər. Babilistanda müxtəlif yenidən qurmalar üzrə işlər bilirdilər. Cəbrin məqsəd və metodları əvvəlcə tənliklərin qurulması və onların həllindən ibarət olmuşdur. Tənliklərin araşdırılması ilə əlaqədar ədəd anlayışı inkişaf etmişdir, mənfi, rasional, irrasional və kompleks ədədlər Cəbrə daxil edilmişdir. Cəbrdə ədədlər üzərində aparılan əməliyyatların xassələrini konkret ədədlərin iştirak etmədiyi formada ifadə etməyə imkan verən hərfi işarələmələr formalaşmışdır. Hərfi ifadələrin müəyyən qayda üzrə (Əməliyyatların xassələri ilə əlaqədar) dəyişdirilməsi klassik Cəbr aparatını təşkil edir. Cəbrin inkişafı riyaziyyatın yeni sahələrinin, xüsusilə riyazi analizin, diferensial və inteqral hesabının inkişafına böyük təsir göstərdi. Cəbr daha geniş, müasir anlamda öz xassələrinə görə ədədlərin toplanması və vurulmasına oxşar cəbri əməliyyatlar adlanan bu və ya digər təbiətli obyektlər sistemi haqqında elm kimi təyin oluna bilər.
Arif Quliyev (neftçi)
Arif Quliyev (Quliyev Arif Mehdi oğlu; d. 15.12.1933, Füzuli rayonu, Gecəgözlü kəndi) — texnika elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü (1989).
Həyatı
Quliyev Arif Mehdi oğlu 1933-cü ildə Azərbaycanın Füzuli rayonunun Gecəgözlü kəndində anadan olmuşdur. 1957-ci ildə "Neft yataqlarının işlənilməsi və istismarı" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mədən fakültəsini fərqlənmə ilə bitirərək, "Balaxanıneft" mədənlərində əmək fəaliyyətinə başlamışdır. Sonralar Azərbaycan EA-nın Neft Ekspedisiyasında baş laborant, elmi işçi olub. 1958-1960-cı illərdə isə AzETNÇİ-da "Yeraltı hidrodinamika" laboratoriyasında kiçik elmi işçi, böyük mühəndis kimi çalışmışdır. 1963-cü ildə "Qaz-neft layının hidrodinamikasının bəzi ünsürləri" mövzusunda namizədlik, 1974-cü ildə isə "Çoxlaylı neft və qaz yataqlarının işlənilməsinin qazhidrodinamiki hesabatı üsulları" mövzusunda doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir.
1960-2003-cü illərdə Azərbaycan EA DNQYPİ-da böyük elmi işçi, şöbə rəhbəri işləyib. 1989-cu ildə Quliyev A.M. Azərbaycan MEA-nın müxbir üzvü seçilmişdir. 2003-cü ildən indiyə qədər Azərbaycan MEA-nın Geologiya və Geofizika İnstitutunda "Neft yataqlarının işlənilməsi və neft-qaz hasilatının proqnozlaşdırılması" şöbəsinin rəhbəridir.
Elmi fəaliyyəti
Quliyev A.M. neft və qaz yataqlarının işlənilməsi sahəsində tanınmış alimdir.
Elmi tədqiqatların sahəsi: neft-qaz yataqlarının işlənilməsi; yeraltı hidrodinamika; lay və quyuların tədqiqi; iqtisadi-riyazi modelləşdirilmə; karbohidrogen resurslarının mənimsənilməsi proseslərinin optimallaşdırılması və optimal idarəetmə; neftveriminin artırılması və neft hasilatının intensivləşdirilməsi.
Quliyev A.M. 200-dən artıq elmi məqalənin, 3 monoqrafiyanın və 1 kitabın, 6 təlimatın və metodik rəhbərliklərin müəllifidir. Onun rəhbərliyi altında neft hasilatı terminlərinin izahlı lüğəti (3 dildə) hazırlanmışdır. İxtiralara görə 8 müəlliflik şəhadətnaməsi alıb. 3 elmlər doktoru, 13 elmlər namizədi hazırlamışdır.
1985-ci ildə Quliyev A.M. bir qrup alimlə birgə "Mürəkkəb dağ-geoloji şəraitlərdə çoxlaylı neft yataqlarının öyrənilməsinin dağ-geofiziki və hidrodinamiki üsullar kompleksinin yaradılması və tətbiqi" mövzusunda işə görə akad. İ.M.Qubkin adına mükafata layiq görülüb. "SSRİ-nin ixtiraçısı" döş nişanı ilə mükafatlanmışdır.
Elmi əsərləri
1.Методы гидрогазодинамических расчетов разработки многопла-стовых месторождений нефти и газа. Баку: Элм, 1976. -204 с. (Соав-тор: М.Т.Абасов)
2.Инструкция по комплексному исследованию газовых и газоконденсатных скважин и пластов. Москва: Недра, 1980. - 301 с. - Гл. IV, п.5, 6; Гл. V, п.5,6. (Соавторы: М.Т.Абасов, З.С.Али¬ев и др.)
3.Birgə istismar olunan layların hidrodinamiki tədqiqat məlumatlarının interpretasiya üsulları. Bakı: AzTU-nun mətbəəsi, 2007. -204 s. (Həmmüəlliflər: B.Z.Kazımov, R.M.Əfəndiyev, M.A.Hacıyev)
4.Разработка методов комплексной интерпретации данных гидротермодинамических исследований нефтяных и газоконденсатных скважин. Баку: Элм, 2009. -328 с. (Соавторы: В.Н.Аллахвердиев, Н.В.Касумов)
6.Enerjidaşıyıcılar: imkanlar, perspektivlər. Bakı: Nafta-Press, 2006. -297 s. (Həmmüəlliflər: F.N.Məmmədov, K.M.Nəbiyev, X.M.Nəbiyev)
7.Neftqazçıxarma terminlərinin izahlı lüğəti (rusca-ingiliscə-azərbaycanca). Bakı, 2001. -392 s. (Həmmüəlliflər: M.A.Hacıyev, R.M.Əfəndiyev)
Ali Qapı
Ali Qapı (:,  Ali Kapu) hal-hazırda İranın İsfahan şəhərində yerləşən Səfəvilər dövrünə aid saraydır. Dünyanın ən böyük meydanlarından biri olan Nəqşi Cahan meydanının qərbində yerləşir. Bu saray qırx səkkiz metr hündürlükdə, 6 mərtəbəlidir.
Mərasim yeri olan Ali Qapı, kompleksin qapalı quruluşu ilə meydanın ictimailiyi arasında simvolik keçid rolunu oynayırdı. Ali Qapının bir hissəsi olduğu Dövlətxana Saray Kompleksi bir-birinə bağlı olan və müxtəlif funksiyalar üçün istifadə edilən çoxlu binalardan ibarət idi. Bu kompleksin tikintisinə I Şah Abbas ın dövründə başlanmışdır; Şah Səfi dövründə yeni bölmələr əlavə edilmiş və bütün tikinti  II Şah Abbas tərəfindən sona çatıdırlmışdır. Kompleks dövlətxanə, hərəmxana, dəftərxana, səfirlərin qəbul olunduğu Talar-e Tavile adlı kiçik pavilyon və Ali Qapı Sarayı da daxil olmaqla bir sıra binadan ibarətidi. Səfəvi saraylarının ən fərqləndirici xüsusiyyətlərindən biri də odur ki, onların ətraflarında qalın divarlar və ya qalalar olmur. Görünürlük və açıqlıq Səfəvi şahlarının və dövlətin təmsil olunduğu saray memarlığının səciyyəvi xüsusiyyətləri idi. Səfəvi paytaxtının mərkəzində yerləşən Ali Qapı sarayı qalın və hündür divarlarla əhatə olunmuş intruziv Osmanlı və Moğol saraylarından fərqli olaraq şəhərin ən canlı ticarət və dini mərkəzlərindən birinin tərkib hissəsi kimi tikilmişdir. Səfəvi şahları öz müasirlərindən fərqli olaraq, yer üzündə imamların nümayəndəsi olmaq iddiasından çıxış etmiş, təvazökarlıq və səxavət məfhumlarına daha çox önəm vermiş, onları mərasim və memarlıq fəaliyyətlərində də göstərməyə çalışmışdırlar. Ali Qapı Sarayı ilə meydan arasında vasitəsiz vizual və məkan əlaqəsi də bu memarlıq mədəniyyətinin təzahürüdür. İranın 20.000 rial əskinasının arxa tərəfində saray təsvir edilmişdir. Saray 1953-cü il tarixli İran 20 rial əskinaslarının arxa tərəfində də təsvir edilmişdir.
Adının etimologiyası
Sarayın adı “Ali” farsca “yüksək” “görkəmli”, qapı isə Azərbaycan tükcəsindən götürülmüşdür. Mənası yüksək qapı deməkdir. Bu saray on yeddinci əsrdə Şah I Abbasın fərmanı ilə inşa edilmişdir. Saray bu dövrdə əyanları və xarici səfirləri əyləndirmək üçün istifadə olunmuşdur. Şah ilk dəfə burada 1597-ci ildə Novruz bayramını qeyd etmişdir.
Sarayın konstruksiyası
Ali qapı sarayı Nəqşi Cahan meydanının qərbində, Şeyx Lütfullah məscidi nin qarşısında yerləşir. Saray Səfəvi şahlarının rəsmi iqamətgahı olmuşdur. Meydanın dördüncü monumental abidəsi qərb fasadının ortasında yerləşən və Dövlətixanə Saray Kompleksinin giriş hissəsində təşkil edən Ali Qapı Sarayıdır. Saray Teymur dövrünə aid bina olsa da, sonralar 1597-ci ildə Şah Abbas tərəfindən yeni inşa edilmiş, II Şah Abbas dövründə isə yeni mərtəbələr və balkon əlavə edilmişdir. Sarayın hündürlüyü 48 m olub, 6 mərtəbədən ibarətdir. Binaya qarşıdan tamaşa edildikdə iki mərtəbəsini, sağ və sol tərəflərdən baxdıqda bina 3 mərtəbəsini arxadan baxdıqda isə 5 mərtəbənin hamısını görmək mümkündür. Musiqi otağının yerləşdiyi 6-cı mərtəbə çöldən görünmür. İlk əvəllər 2 mərtəbə kimi inşa ediən saraya sonradan Şah II Abbas, Şah Süleyman və Sultan Hüseynin hakimiyyəti illərində yeni əlavələr edilmişdir.
Üçüncü mərtəbədə  sarayın ən maraqlı hissələrindən biri olan, 18 nazik və zərif sütun üzərində yüksələn terras yerləşir. Sütunların hər biri 12 metr hündürlükdə olan çinar ağaclarından hazırlanıb. Balkonun tavanı sadə taxta oymalarla bəzədilib. Ortadakı hovuz mis və qurğuşundandır. Bir vaxtlar kral ailəsi meydandakı bütün fəaliyyətləri, şənlikləri, polo oyunlarını buradan seyr edirmiş. 18 sütunlu bu balkon II Şah Abbas dövründə inşa edilmişdir.
Bu zalın üzərində sarayın 2 ara mərtəbəsi yerləşir.
Abidənin 6-cı mərtəbəsində Tonq Bori adlanan musiqi zalı vardır ki, onun divarlarında akustik dəyəri olan dərin dairəvi boşluqlar yerləşir. Şah Abbas qonaqları və xarici səfirləri əyləndirmək üçün burada konsertlər verirdi. Bu bölmə tamamilə suvaqdan hazırlanmış unikal dizayn və müqərnəs işləri ilə bəzədilib. Əgər bu musiqi zalının mərkəzində dayanaraq əl çalsanız səsin heç bir əks-səda vermədiyiniə şahid olacaqsınız. Belə iri ölçülü və həcmli bir otaqda bu dizaynın məqsədi şah və qonaqlarının musiqini aydın və təhrif edilmədən eşitməsini təmin etməkdir.
Dekorasiya
Ali Qapı sarayının dekorasiyasına suvaq işi, kafellər, güzgülər, rəsmlər, Girih kirəmitləri, taxta üzərində rəsmlər, qabartma və kərpic işləri eləcədə işıqlandırmalar daxildir. Dekorativ naxışların tədqiqi ilə müəyyən edilir ki, dizaynlar tikinti statikliyinə uyğun istifadə olunub. Məsələn, divardan dama qədər çəkilən qüvvə xətlərində naxışlar forma və rəng baxımından ritmikdir. Girişdəki günbəzin daxili səthində mərkəz hissədə günəş dizaynı yerləşir. Onun ətrafındakı Arabesk naxışları böyükdən kiçiyə doğru ritmlə və tamamilə bu sferik məkana uyğun tərtib edilmişdir.
Ali Qapu malikanəsinin girişindən musiqi zalının ən hündür hissəsinə qədər bina Səfəvi rəssamlarının sənət əsərləri ilə bəzədilib. Ali Qapı malikanəsinin hər mərtəbəsində suvaq işlərinin izlərini və gözəl rəsm əsərlərini görmək olar.
Gümrü müqaviləsi
Gümrü müqaviləsi, – Türkiyə ilə Ermənistan arasında 1920 – ci il dekabrın 2 dən 3-nə keçən gecə imzalanmış sülh müqaviləsi.
Ali Qapı
Dekorasiya
Ali Qapı sarayının üçüncü mərtəbəsində güzgü ilə bəzədilmiş taxta sütunlar yerləşir. Sarayın eyvan tavanı da taxta relyef və bədii oymalarla bəzədilmişdir. Eyvanın arxasında divarlardakı rəsmlər binanın gözəlliyini artırır. Günümüzdə güzgü və bir sıra bəzək motivləri dağıdılmışdır. Daxili dekorasiyada Səfəvi rəssamı Rza Abbasinin rəsmləri də var. Bu əsərlərin bəzilərinə ciddi ziyan dəysə də,  bu zədələr onların dəyərini azaltmır. Ali Qapı sarayının interyerində başqa bir xüsusiyyət kimi naxışlı xalçalar diqqət çəkməkdədir. Sarayda İslam tarixi binalarının əsas xüsusiyyətlərindən olan moqran bəzəkləri çoxdur. Səfəvi padşahları rəsm və rəssamlıqla maraqlanırdılar və Ali Qapı sarayında  günümüzə qədər gəlib çatann əsərlərin bir çoxu İsfahanın ən mühüm tarixi incəsənət nümunələri hesab edilir. Sarayın divarlarındakı bir çox rəsmin altında rəssamın adının və çəkilmə tarixinin olmaması rəssamı müəyyənləşdirməkdə çətinlik yaradır.
Gümrü müqaviləsi
Bü müqavilə Türkiyə Böyük Millət Məclisi nin bağladığı ilk beynəlxalq müqavilədi.
Bu müqavilə 1920-ci ilin sentyabr-dekabr ayları arasında türk ordusu ilə erməni silahlı birləşmələri arasında baş verən hərbi əməliyyatlara son qoymalı idi. Müqavilə 18 maddədən ibarət idi.
Ali Qapı
Dekorasiya
Ali Qapı sarayının kitabə və yazılarında Şah Sultan Hüseyn in dövründə sarayın bəzi hissələrinin bərpa olunduğu qeyd olunmuşdur. Ali Qapı malikanəsinin divarlarında, tağlarında və tavanlarında da qızılla işləməyə rast gəlmək olar.
Gümrü müqaviləsi
Müqavilənin şərtlərinə əsasən Ermənistan hökuməti Türkiyə torpaqlarına iddiasından əl çəkməli, Ermənistan ərazisindən qovulmuş müsəlmanların qayıtması üçün şərait yaratmalı idi. Müqavilə həmçinin Ermənistan respublikası ilə Türkiyə arasında sərhəddi də müəyyən edirdi.
Bu müqavilənin şərtlərinə əsasən Ermənistan sayı 1500 nəfərdən çox olmayan bir orudya malik olmalı və bu ordu 8 ədəddən çox topa malik ola bilməzdi, pulyemyotların isə maksimal sayı 20 dən çox ola bilməzdi.
Ermənistan “Sevr müqaviləsi”nin qüvvədən düşməsini qəbul edərək öz nümayəndə heyətlərini Avropadan və ABŞ – dan qeri çağırmağı öz üzərinə götürürdü.
Türkiyə Ermənistan dəmir yollarının nəzarətini öz əlinə alırdı və Ermənistan ərazisində “hərbi tədbirlər görmək” imkanını əldə edirdi.
Müqavilənin taleyi
Dekabrın 4-də İrəvana Sovet Rusiyasının ordu hissələri daxil olur. Ermənistanda qurulan sovet hökuməti Gümrüdə imzalanmış müqaviləni tanımaqdan imtina edir və onu qüvvədən düşmüş elan edir.
Dino Jelusic
Dino Jelusic (4 İyun 1992) - Xorvatiya müğənnisi.
İlk dəfə keçirilən Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində Xorvatiyanı "Ti si moja prva ljubav" mahnısı ilə təmsil etmiş qalibi olmuşdur.
Guioa bicolor
(Guioa bicolor) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bəndər Siraf
Bəndər Siraf və ya Tahiri— İranın Buşehr ostanının Kəngan şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 3 500 nəfər və 722 ailədən ibarət idi.
Angiologiya
Angiologiyanın əsası 17-ci əsrdə böyük və kiçik qan dövranı, limfa sistemi təsvir edildikdən sonra qoyulmuşdur. Müasir angiologiyanın vəzifələri damarların elastikliyini, bu və ya digər orqana birləşdirilmiş damarların əvəzetmə qabiliyyətini aydınlaşdırmaqdır. Angiologiyanın tədqiqat obyektləri damar borucuqları, onların divarı, qan və limfa cərəyanı, damarların paylanması, onların quruluşu və anastomozlarıdır. Angiologiyanın tədqiqində funksional və klinik istiqamət mövcuddur. Damarlar yarılma, inyeksiya, rentgenoloji, korroziya, işıqlandırma yolu ilə müayinə olunur. Klinik angiologiya daxili xəstəliklər elminin bir sahəsidir. O, qan və limfa damarları xəstəliklərinin etiologiyasını, patogenezini, simptomatologiyasını, gedişini öyrənir, onların diaqnostika, müalicə və profilaktika üsullarını işləyib hazırlayır.
Top
Kəndlər
Digər
Sem Anderson
Sem Anderson - ABŞ aktyorudur. Həyat yoldaşı Barbara Andersondan əkiz uşaqları vardır.
Şahzadə Henri ordeni
Şahzadə Henri ordeni — Portuqaliyanın Portuqaliyanın milli cəngavər ordenidir. Portuqaliya Milli Ordeni olan Şahzadə Henrix 2 iyun 1960-cı ildə yaradılmışdır, Portuqaliya Kralı İnfant Henri Naviqatorunun ölümündən sonra, beşinci oğlu I Con və onun kraliçası, Philippa of Lancaster 1962 və 1980-cı illərdə ordenin nizamnaməsində cüzi islahatlar  aparmışlar
Roslin kapellası
Müqəddəs Matvey adına Roslin kapellası kilsəsi (Collegiate Church of St Matthew) — Şotlandiyanın midliotian Roslin kəndində son dövr qotik kilsəsi. Roslin qəsri yaxınlığında XV əsrdə Sinkler tayfasının məzarlığı kimi tikilib. Tikintinin təşəbbüskarı kimi 3-cü Orkney qrafı Uliyam Sinkler olub (1410—1484).
Tampliyer-mason məbədi
İngiltərənin Edinburq şəhəri yaxınlığında "Rosslyn Kapellası" kimi tanınan kilsə tampliyerlərin bütpərəst inanclarının simvolu kimi qəbul edilir. Bu binanı tampliyerlərin davamçıları olan masonlar və gül-xaçlılar tikərək, dörd bir tərəfinə öz fəlsəfələrini ifadə edən simvollar yerləşdiriblər. Türk masonlarının "Memar Sinan" dərgisində kapellanın mason mənşəyi və bütpərəst ünsürləri belə izah olunur: Şotlandiyada tampliyer-mason birliyinin ən əsas sübutlarından biri Edinburqun 10 km. cənubunda yerləşən qədim Tampliyer mərkəzi Balantradoxdan 15 km. uzaqdakı Midlotiandakı Roslin (Rosslyn) kəndində yerləşən qala və kapelladır. Bölgədə və qalada xüsusilə 1312-ci ildən sonra Müqəddəs Kler baronlarının himayəsi altında tampliyerlər məskunlaşıblar. Bu kapella 1446-48 illərdə təkcə Şotlandiyada yox, bütün Avropada dövrün ən məşhur və hörmətli adamlarından sayılan Ser Uilyam Kler tərəfindən inşa edilib. Binanın tikintisində masonlar və gül-xaçlılar iştirak ediblər. Ser Uilyam Kler Avropanın hər yerindən tanınmış memarları kapellamn tikintisinə dəvət edib. Kapellanın yanındaca yeni evlər qurulub və loja açılıb. Kapella plan və dekorasiya baxımından fərqlənir. Nə Şotlandiyada, nə də Avropada bənzəri var. O, müəyyən qədər İrod Məbədinə oxşadılıb və hər tərəfi mason simvollarıyla bəzədilib. Simvolların arasında Hiram və qatilinin başlarının barelyefləri, həmçinin pərgar və künyə təsvirləri diqqət çəkir. Həmçinin bəzi mason mərasimlərinin təsvirləri də yer alıb. Kapellanın Misir, İbrani, Qotik, Norman, Kelt, Skandinaviya, Tampliyer və Mason mədəniyyətlərinin memarlıq xüsusiyyətlərini daşımasıyla yanaşı, ən maraqlı cəhətlərindən biri də sütunların üzərindəki çeşidli bitki fiqurlarun arasında kaktus və Misir motivlərinin olmasıdır. Kapellanın içində paqan (bütpərəst) bəzəkləri o qədər çoxdur ki, 1589-cu ildə Rosslin baronu oranı müqəddəs ayinlərin yerinə yetirilməsi üçün uyğun yer saymayıb. 31 avqust 1592-ci ildə isə Rosslin baronu Oliver Klerə göstərilən təzyiq nəticəsində kapelladakı bütpərəst nişanələrinin əksəriyyəti ləğv edilib.
Qrup nəzəriyyəsi
ödənərsə, onda G çoxluğu qrup adlanır.
Əgər G qrupunun hər hansı H kompleksi qrup əmələ gətirərsə, onda o G qrupunun altqrupu adlanir.
Qrupun kompleksi onun elementlərindən düzəldilmiş ixtiyari çoxluqdur.
Əgər yarımqrup özünde vahid element saxlayarsa belə yarımqrup monoid adlanır.
Özünde vahid element saxlayan yarımqrup monoid adlanır.
Aydındır ki, çoxluq kimi monoid yarımqrupun alt çoxluğudur
Povorotnı burnu
Povorotnı burnu — Rusiya, Primorsk diyarı, Böyük Pyotr körfəzi sahilində yerləşən burun. Bu hissədən Primorsk vilayətinin şərq sahili boyunca soyuq Primorsk cərəyanı keçir.
Povorotnı burnu Keyp Kod yarımadasına bənzəyir. Bircəı onlar arsında fərq suyunun temperaturunun fərqli olmasıdır. Burunda № 110 artileriya batareyası yerləşir.
1941-ci ilin iyulunda yengəc ovlayan "Tunqus" gəmisi sovet sualtı minasına toxunur və nəticədə 22 nəfər ekipaj üzvü həlak olur.
14 iyun 1973-cü ildə burun yaxınlığında K-56 atom sualtı qayığı ilə "Akademik Berq" gəmisi toqquşmuşdur. Nəticədə 27 nəfər həlak olmuşdur. .
Burada ilboyu fəaliyyət göstərən mayak vardır. Mayaka xidmət edən personal mayak yaxınlığındakı qəsəbədə yaşayır. Qəsəbə Naxodkinski rayonu ərazisinə daxildir.
Quraç (Baltas)
Quraç — Başqırdıstan Respublikasının Baltas rayonunda yerləşən kənd. Kənd, Nijnekarışev kənd şurasının tərkibindədir. 2010-cu ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndin əhalisi 226 nəfərdir.
Coğrafi mövqe
Kənd, rayon mərkəzindən 33 kilometr, ən yaxın dəmiryolu stansiyasından isə 98 kilometr uzaqlıqdadır.
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə ruslar (97%) üstünlük təşkil edir.
Şahin Rüstəmov
Şahin Rüstəmov (tam adı: Şahin Hakim oğlu Rüstəmov; ) — Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Erkən illəri
Şahin Rüstəmov 1973-cü il iyunun 14-də Lənkəran rayonunun Gərmətük qəsəbəsində anadan olub. 1979-cu ildə Lənkəran rayon Gərmətük qəsəbə tam orta məktəbinə daxil olmuşdur. 1988-ci il mayın 25-də orta məktəbi bitirib. Daha sonra 114 saylı orta ixtisas məktəbinə daxil olmuşdur. Burada qaz qaynağçısı ixtisası almışdır. 1991-ci ildə hərbi xidmətə çağırılmışdır.
Hərbi illəri
Şahin Rüstəmov 1991-ci ildə Lənkəran rayon Hərbi Komissarlığı tərəfindən həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb. O, 1991-ci ildən Mingəçevir şəhəri "N" saylı Hərbi hissəsində xidmət edib. Şahin Rüstəmov Ağdərə şəhərində və ətrafında gedən döyüşlərdə fəal iştirak etmişdir. Ş.Rüstəmov Tərtər rayonunda 1992-ci il avqustun 7-də şəhid olmuşdur.
Dəfn olunduğu yer
Şəhid Şahin Rüstəmov Gərmətük qəsəbə məzarlığında dəfn olunub.
Bulbophyllum saltatorium
(Bulbophyllum saltatorium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Orta əsrlər Azərbaycan tərcümə sənəti
Orta əsrlər Azərbaycan tərcümə sənəti — Azərbaycan şairləri tərəfindən XV-XVI əsrlərdə əsasən farsca və ərəbcə əsərlərin Azərbaycan dilinə tərcüməsi.
Mustafa Zəririn “Sirətün-Nəbi”si və “Fütuhüş-Şam”ı
XIV əsr Azərbaycan şairi Mustafa Zərir VIII əsr müəllifi İbn İshaqın “Sirətün-Nəbi” əsərini ərəb dilindən tərcümə etmişdir. O, Məhəmməd peyğəmbərin həyatından bəhs edən bu əsərin quruluşunu dəyişmədən tərcümə etmişdir. 1388-ci ildə tamamlanan “Sirətün-Nəbi” əsəri türk xalqları arasında Məhəmməd peyğəmbər haqqında yazılmış ilk dini dastan hesab edilir, bir neçə əlyazması Konyanın (Türkiyə) Mövlana muzeyində saxlanılır. Mustafa Zərir həmçinin IX əsr ərəb tarixçisi Vəqidinin “Fütuhüş-Şam” əsərini 1393-cü ildə nəsrlə tərcümə etmişdir. Mövzü müsəlmanların Suriyanı işğal etməsidir.
Şirazinin “Gülşəni-raz”ı
Sufi şairi Şeyx Əlvan Şirazi Şeyx Mahmud Şəbüstərinin "Gülşəni-raz" əsərini azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir. XIV yüzilliyin ortalarında Şirazdan Osmanlı imperiyasına köçmüş Şeyx Əlvan “Gülşəni-raz” əsərini 1426-cı ilin yazında bitirmiş və onu Osmanlı hökmdarı Sultan II Murada həsr etmişdir. Bu tərcümə fəlsəfi məzmun daşıyır və sufi həyat tərzini təbliğ edir.
Təbrizinin “Əsrarnamə”si
Şeyx Fəridəddin Əttarın “Əsrarnamə” əsəri Əhmədi Təbrizi tərəfindən farscadan türk dilinə tərcümə edilmişdir. Əhmədi Təbrizi bu tərcüməni Ağqoyunlu hökmdarı Sultan Xəlilə ithaf etmişdir. Digər bir fikrə görə isə əsərin ithaf edildiyi şəxs Sultan Yaqubun əmirül-ümərası, təsəvvüfə olan marağına görə Sufi Xəlil olaraq məşhurlaşmış Xəlilullahdır. Əsər 1865 beytdir, 1479-cu ildə Təbrizdə tamamlanmışdır. Əsrarnamə əsas xətlərilə köhnə Anadolu türkcəsinin xüsusiyyətlərini daşıyır. Təbrizdə yazıldığı üçün Azəri ləhcəsinə aid xüsusiyyətlər görülür. Fars dilindən tərcümə edildiyi üçün fars dilinin cümlə quruluşunu ehtiva edir.
Əhmədinin tərcümə yoxsa orijinal əsər olması dəqiq deyil, həcmcə Əttarın “Əsrarnamə”si Əhmədinin əsərindən iki dəfə böyükdür. Hər iki əsərdə Davud və Musa peyğəmbərin həyatından kiçik hekayələr verilir. Əhmədinin hekayələrindən yalnız üçü Əttarın əsərində də var. Məmmədağa Sultanova görə bəzi hekayələr Cəlaləddin Ruminin məsnəvisindən götürülmüşdür.
“Əsrarnamə” tərcüməsi bədiilik baxımından Şirazinin “Gülşəni-raz tərcüməsi”ndən geri qalır. Fuad Köprülünün fikrincə buna səbəb həmin dövrdə əsərlərin sufizmi xalq arasında yaymaq üçün sadə dildə yazılması idi. Əhmədi Təbrizi tərcüməsində çoxlu ərəb və fars sözləri olsa da xalq danışıq dilinə yaxındır. “Əsrarnamə” əsərində işlənmiş türk mənşəli sözlərin müəyyən bir hissəsi hazırda Azərbaycan dilində olmasa da, belə sözlərə “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanında, Azərbaycan şairləri İmadəddin Nəsimi, Kişvəri, Şah İsmayıl Xətai və Qövsi Təbrizinin şeirlərində rast gəlinir.
Məqsudinin “Möcüznamə”si
“Möcünamə” əsəri XVI əsrdə Məqsudi isimli şair tərəfindən yazılmışdır. XVIII əsrə aid iki əlyazması AMEA-ın Əlyazmalar institutunda saxlanılır. 6160 beyti olan tərcümə əsəri 1515-ci ildə yazılmışdır. Fars dilindən tərcümə edilmişdir. Əsər İslamda müqəddəs olan şəxsiyyətlərin həyatlarında baş vermiş möcüzəli hadisələr haqqında olduğu üçün adı “Möcüznamə”dir. Əsərin farsca hansı əsərin tərcümə olduğu bəlli deyil. Məqsudi Əhmədi Təbrizinin yolundan gedərək Fəriddədin Əttar və başqa farsdilli müəlifflərin əsərlərindən tərcümə edib, kitab şəklinə salmışdır.
Sadıq bəy Avşarın “Məsnəvi” tərcüməsi
Səfəvilər dövlətinin hökmdarı Şah I Abbasın dövründə saray kitabxanaçısı olmuş Azərbaycan şairi Sadıq bəy Əfşar Mövlana Cəlaləddin Ruminin "Məsnəvi"sini farscadan azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir.
Amor fati
Amor fati — latınca tale sevgisi və ya birinin taleyinə duyduğu sevgi kimi tərcümə olunan ifadə. Bu ifadənin özündə ehtiva etdiyi yanaşma tərzinə əsasən həyatda insanın başına gələn hər bir şey, hətta iztirab və itki belə mühüm əhəmiyyət daşıyır. Amor fati Nitsşenin ədəbi təkrarlanma adı verilən konsepsiyası ilə bağlıdır. Onun fikrincə, hər şey sonsuz bir zaman müddətində sonsuz sayda yenidən təkrarlanır. Buradan da o, özünə ucsuz-bucaqsız zaman ərzində eyni həyatı olduğu kimi təkrar-təkrar yenidən yaşamaq arzusunu aşılayır (...bu əbədi təsdiqlənmədən və damğadan başqa heç nəyi belə atəşli dərəcədə arzulamamaq).
Nitsşe
Bu ifadəyə Nitsşenin başqa əsərlərində də rast gəlinir. "Şən elm" əsərinin 276-cı hissəsində o, həyata olan ümumi münasibətini belə ifadə edir:
Nitsşe "hə" deyən ifadəsini hər hansı siyasi və ya sosial vəziyyətlə bağlı işlətmir. O, burada xoşagəlməz reallığı qəbul edə bilən insana istinad edir.
İztirab
Nitsşenin taleyə olan sevgisi onu əzabın real olduğu gerçəyi ilə radikal şəkildə qarşı-qarşıya qoyur. Həyatdakı yaxşı şeylərlə yanaşı, pisləri də sevmək öz-özlüyündə yetərli deyil. Vacib olanı sevmək bizdən eyni zamanda onların bir-birinə ayrılmaz şəkildə bağlı olduğunu qəbul etməyimizi tələb edir. Nitsşe "Şən elm" əsərinin ön sözünün 3-cü hissəsində yazır: Nitsşe əzabın özünü yaxşı bir şey kimi qələmə vermir. Sadəcə olaraq, onu yaxşılığın ilkin şərti hesab edir. Yaxşılığın "tək bir anı" pisliyin sonsuzluğuna haqq qazandırır, lakin onların biri olmazsa, digəri məna kəsb edə bilməz. O, "Güc istəyi" əsərində qeyd edir:
Müasir yanaşma
Fransız filosofu Albert Kamyu asanlıqla yanaşı, çətinliyi də qəbul etmək, hətta onu sevmək istəyindən danışır. Çətinliyi sevməsək belə, ən azından ona əhəmiyyət verməli olduğumuzu bildirir. "Sizif mifi" adlı əsərində ("Tipasaya qayıdış") belə yazır:
Nitsşe kimi Kamyu da tale ideyasını həm fəlsəfəsinin, həm də həyatının mərkəzinə qoymuşdu. "Tipasaya qayıdış"dakı sözləri ilə həyata olan ümumi mövqeyini ortaya qoyan Kamyu daha sonralar bu sözləri işlətmişdir:
İlya Qrişunin
İlya Qrişunin (d. 17 fevral 1989) — Azərbaycanı təmsil edən Rusiya əsilli batut gimnastı. İlya Qrişunin 2015-ci ildə I Avropa Oyunlarında bürünc medal qazanıb. İlya Qrişunin 2015-ci ildə həmdə "Tərəqqi" medalına layiq görülüb.
Həyatı
İlya Qrişunin 1989-cu il 17 fevralda Rusiyanın Tolyatti şəhərində anadan olub. 1997-ci ildən idmanla məşğul olan İlya Qrişunin ali təhsilini Kuban Dövlət Bədən Tərbiyəsi, İdman və Turizm Universitetində alıb.
Karyerası
İlya Qrişunin 2015-ci ildə Azərbaycanı Bakı şəhərində keçirilən I Avropa Oyunlarında təmsil etdi. Sinxron hərəkətlərdə İlya Qrişunin və Oleq Piunov 54.400 xal ilə təsnifat mərhələsində 10 idmançı arasında 9-cu yeri tutdu. Fərdi hərəkətlərdə isə İlya Qrişunin 58.765 xal ilə finalda 6 idmançı arasında 3-cü yeri tutdu və I Avropa Oyunlarının bürünc medalını qazandı..
İlya Qrişunin 29 iyun 2015-ci ildə 2015 Avropa Oyunlarında qazanılmış yüksək nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanının inkişafında böyük xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.
Ceyn Seymur
Ceyn Seymur (; ) — İngiltərə kralı VIII Henrinin üçüncü qadını və VI Eduardın anasıdır. Sir John Seymour və Marqaret Wentwort`un qızıdır.
Gənclik illəri
Uşaqlıq və gənclik illəri ilə bağlı məlumat çox azdır. VIII Henrinin digər qadınlarıyla müqayisədə çox az təhsil almış, yazı yazmağı belə çox zəif olmuşdur. Buna baxmayaraq kasıb ailədə böyüməsi səbəbilə əl işi, ev işləri barədə çox qabiliyyətli olmuş, hətta bəzi əl işləri illər boyunca İngiltərə saraylarında saxlanmışdır.
İngiltərə kraliçalığı
30 may 1536 tarixində Kral VIII Henriylə evləndi və İngiltərə kraliçası elan olundu. Ancaq tacqoyma mərasimi olmadığı üçün rəsmi kraliça hesab edilmədi. O dönəmdə ölkədə Anqlikan hakimiyyəti olsa da, saf katolik inancını daim qorudu. 1537-ci ilin ilk aylarında hamilə olduğu öyrənildi və 12 oktyabr 1537 tarixində VIII Henrinin yeganə vəliəhdi VI Eduard dünyaya gəldi. Doğuş çox çətin keçmiş, oğlunun xaç suyuna salınma mərasimində belə iştirak edə bilməmişdir. Beləliklə, doğuşdan 12 gün sonra 24 oktyabr 1537 tarixində kraliça Hampton sarayında vəfat etdi. Kralın ən çox sevdiyi qadını olmuş, hətta VIII Henri vəfat etdikdən sonra Jane Seymour`un yanına dəfn olunmuşdur.
Guioa discolor
(Guioa discolor) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bəhai məbədləri
thumb|right|250px|[[Türkmənistanın paytaxtı Aşqabad şəhərində tikilmiş bəhai məbədi dünyadakı ilk mašriqu-l-'aḏkār hesab olunur. Tikintisinə 1902-ci ildə başlanılan (1908-ci ildə tamamlanmışdır) məbədin tikinti işləri Bəhaullahın 19 həvarisindən biri olan Vəkilüd-Dövlənin rəhbərliyi altında aparılmışdır. Ətrafında məktəb, xəstəxana, bağlar və müsafirxana olan məbəd 1928-ci ildə sovet hökuməti tərəfindən özəlləşdirilmiş, 1948-ci ildə baş vermiş Aşqabad zəlzələsi nəticəsində yararsız vəziyyətə düşmüşdür.]]
Bəhai Məbədləri bəhai ədəbiyyatlarında mašriqu-l-'aḏkār  olaraq adlandırılan Bəhai dininə məxsus dünyanın müxtəlif ölkələrində yerləşən ibadət və duaların oxunması üçün nəzərdə tutulmuş məbədlər. Mašriqu-l-'aḏkār ifadəsinin ərəb dilindəki tərcüməsi Allahın xatırlandığı, yad olunduğu yer mənasında işlədilir. Hər bir İbadət Evinin öz tərtibatı vardır, lakin onlar bir sıra memarlıq tələblərinə də uyğun olmaldırlar ki, bu da onlara vahid bir məzmun verir. Bütün Bəhai Məbədləri doqquz guşəli və bir günbəzli olmalıdır.
Qərbdə ilk İbadət Evi 1953-cü ildə ABŞ-da, İllinoys ştatında, Çikaqonun yaxınlığında, Miçiqan gölünün sahilində tikilmişdi. Onun memarlıq həlli şərqin və qərbin memarlıq üslublarını birləşdirir və hər il milyonlarla ziyarətçi qəbul edir. Dünyada hazırda 123 yer gələcək məbədlər üçün ayrılmışdır. Gələcəkdə hər bir yerli Bəhai icmasının öz məbədi olacaqdır. Aşqabaddakı İbadət Evi kimi, hər biri icmanın ruhani həyat mərkəzi, həmçinin sosial, elmi, təhsil və humanitar xidmətlərin cəmləşdiyi bir mərkəz kimi fəaliyyət göstərəcəkdir.
2016-cı ildə Çilinin paytaxtı Santyaqo şəhərində tikilən sonuncu məbədlə qitə məbədlərinin tikintisi tamamlanmışdır. Qitə məbədlərindən sonra hər biri ölkədə ən azı bir ədəd olmaq şərti ilə lokal məbədlərin tikintisinə başlanılmışdır. Yeni məbədlərin tikintisi Ümumdünya Ədalət Evinin nəzarəti altında aparılır və yeni məbədlər tikilən zaman həmin ölkədə təşkil edilən dua məclislərinin sayı nəzərə alınır.
Təsviri
Bəhai Məbədlərinin adı Bəhai dinin ən müqəddəs kitabı hesab olunan Kitab-ı Aqdasın 30-cu ayəsində Mashriqu'l-Adhkár formasında çəkilmişdir. Məbədlərin tikilməsinin əhəmiyyəti dinin peyğəmbəri Bəhaullah və onun oğlu, dinin sonrakı rəhbəri Əbdül-Bəha Abbas tərəfindən qeyd olunmuşdur. Bəhai ədəbiyyatlarında hər bir ölkə və şəhərdə ən azı bir məbədin tikilməsinin vacibliyi qeyd olunur və həmin məbədlər inanclı olub-olmamasından və dini mənsubiyyətindən aslı olmayaraq hər bir şəxsin üzünə açıq olmalıdır. Bəhai qanunlarında ibadət evlərində hər kəsin öz ana dilində dua edə biləcəyi də göstərilir.
Bəhai dinin vəlisi Şövqi Əfəndi yazılarında məbədlərin təkcə bir binadan ibarət olmamaq şərti ilə yaxınlığında yardımcı kompleks-təhsisatlarında tikilməsinin vacibliyini qeyd etmişdir. He also describes the future interaction between the Ma sh riqu'l-A dh kár (worship) and its dependencies (service) as "capable of removing the ills that have so long and so grievously afflicted humanity". Belə ki, məbədlərin yaxınlığında xəstəxana, məktəb, qocalar evi, müsafirxana və bağlar olmaqla müxtəlif humanitar təsisatların tikilməsinin önəmi göstərilir. Bu baxımdan tikinti işlərinə 1902-ci ildə Türkmənistanın paytaxtı Aşqabad şəhərində başlanılmış və dünyanın ilk mašriqu-l-'aḏkār-ı olan Türkmənistan məbədi unikallıq təşkil edir. Türkmənistan məbədinin tikinti Bəhaullahın 19 həvarisindən biri olan Vəkilüd-Dövlənin rəhbərliyi altında aparılmışdır. Ətrafında məktəb, xəstəxana, bağlar və müsafirxana olan məbəd 1928-ci ildə sovet hökuməti tərəfindən özəlləşdirilmiş, 1948-ci ildə baş vermiş Aşqabad zəlzələsi nəticəsində yararsız vəziyyətə düşmüşdür. Məbədin yerləşdiyi ərazi hal-hazırda ictimai park kimi fəaliyyət göstərməkdədir.