cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əminə Sırtlanova
Əminə (Əminə xanım) Mahmudovna Sırtlanova (frans. Amina Hanum Syrtlanoff, doğulanda Şeyxəliyeva və ya Şeyx Əli soyadını daşıyırdı; ) — ictimai xadim, mərhəmət bacısı, teosof, Le Droit Humain Ordenin 840 nömrəli "Avrora" adlı Paris mason lojasının möhtərəm ustadı.
Bioqrafiya
1884-cü ildə general-mayor Mahmud Maqomedoviç Şeyx Əlinin (Şıxəliyev) və mülkədar Magiparvaz Şeyxəliyevanın (qız soyadı Alkina) ailəsində anadan olub. Fəxri ümdə özdəni, podpolkovnik, Stavropol quberniyası müsəlman xalqlarının baş məhkəmə məmuru Dövlət-Mirzə Şıxəliyevin (Şeyx Əli) qardaşıqızıdı, eləcə də tanınmış ictimai xadimləri İbniamin Alkinin və Seid Girey Alkinin bacısıqızıdı.
III Rusiya Dövlət Dumasının deputatı Galiaskar Syrtlanovın həyat yoldaşı idi. Onun 1912-ci ildə faciəli ölümündən sonra ictimai həyatda fəal iştirak etməyə başlamışdı. "Petroqradsk müsəlman maarifçilik cəmiyyətinin" sədri olub və "Petroqrad və Ufadan olan savadlı müsəlmanlar arasında geniş nüfuza" malik idi.
Birinci Dünya Müharibəsi başlayandan sonra, cəbhəyə kömək üçün müsəlman xeyriyyə cəmiyyətinin birləşdirməyə çalışan Rusiya müsəlman ictimai təşkilatlarının Mərkəzi komitəsinin üzvlərindən biri olub. 1916-cı ilin yayında qabaqcıl mövqeyə göndərilən Rusiya müsəlmanlarının sanitar dəstəsinə başçılıq edib.
Rus İnqilabından sonra Sırtlanova Finlandiyaya mühacirət etdi. Orada yerli tatar icmasının yaradılmasında iştirak etmişdir. Bu müddət ərzində o, Fin teosofları ilə əlaqə saxlayır və Fin mətbuatında musiqi müəllimi kimi xidmətlərini reklam edir. Sırtlanova müxtəlif dərnəklərə İslam dini haqqında təqdimatlar etdi; o, "Məhəmməd peyğəmbərin nüfuzunu şübhəli qərblilərə təmizləmək" istəyirdi".
Sonra o, Fransanın Paris şəhərinə mühacirət etdi.. 1926–1939-cu illərdə rus və fransız teosofiya cəmiyyətlərində məruzələri ilə çıxış edirdi. 1933–1935-ci illərdə idarə heyətinin müavini, 1935-ci ildən sonra Fransada Y. Vrevsikiyin adına Rus mərhəmət bacıları ittifaqının idarə heyətinin üzvü olmuşdur. 1921-ci ildən 1939-cu ilədək Le Droit Humain (İnsan Hüququ) adlı vətəndaş hüquqlarının və qadınların azadlıqlarının müdafiəsi ilə məşğul olan ordeninin üzvü olmuşdur. 1929-cu ildə bu ordenə daxil olan "Avrora" rusdilli mason lojasının möhtərəm ustadı oldu. Almanlar Fransanı işğalı edəndən və ölkənin ərazisində bütün mason lojaların bağlanışından sonraki taleyi məlum deyil.
Brickellia veronicifolia
Brickellia veronicifolia Brickellia veronicifolia Brickellia veronicifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ordabası Çimkənd FK
Ordabası – Qazaxıstanın Çimkənd şəhərinin futbol klubu.
Mirzə Məmmədhəsən bəy Vəliyev
Mirzə Məmmədhəsən bəy Hacı Həsənəli bəy oğlu Vəliyev — quberniya katibi, məmur, aktyor Əbülfət Vəlinin, şair Nəcəfqulu bəy Şeydanin ataları.
Həyatı
Mirzə Məmmədhəsən bəy Hacı Həsənəli bəy oğlu 1820-ci ildə Şuşa şəhərində doğulmuşdur. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra Şuşa qəza məktəbində oxumuşdu. Dövlət idarələrində məmur işləmişdi, quberniya katibi mülki çinini almışdı. Hökumət tərəfindən medalla təltif olunmuşdu.
Ailəsi
Mirzə Məmmədhəsən bəyin Nəcəfqulu bəy, Məmmədtağı bəy, Əbülfət bəy adlı oğulları vardı.
Balkon (tablo)
Balkon — Eduard Mane tərəfindən 1868–1869-cu illərdə çəkilmiş rəsm əsəri.
Tüilridə musiqi (tablo)
Tüilridə musiqi — Eduard Manenin yaradıcılığının ilk dövründə çəkdiyi əsərlərindən biridir. Əsər rəssamın həmin dövrdəki üslubunu əks etdirir.
Tabloda Frans Hals və Dieqo Velaskesin təsiri hiss olunur. Bundan əlavə, sənətçinin ömrünün sonunadək maraq dairəsində olan “boş vaxt” mövzusunun da xəbərçisidir. Bir sıra tənqidçilər bu rəsm əsərini natamam sayırdı. Tabloda o dövrdə Tüilri bağçalarının musiqi və söhbətlə dolu atmosferi müşahidə olunur.
Əsərdə Mane dostlarını, rəssamları, yazıçıları və musiqiçiləri təsvir edib. Bütün bu obrazların arasına öz avtoportretini əlavə etməyi də unutmayıb.
Om qanunu
thumb|right|280px right|thumb|200px|V — gərginlik, I — cərəyan şiddəti, R — müqavimət. Om qanunu — Elektrik dövrəsindəki naqildə gərginlik, cərəyan şiddəti və müqaviməti arasında münasibəti müəyyən edir. Qanun onu kəşf edən Georq Omun şərəfinə Om qanunu adlandırılmışdır.
Om qanunu belədir: :Elektrik dövrəsindəki cərəyan şiddəti həmin hissədəki gərginliklə düz, müqavimətlə tərs mütənasibdir. Başqa sözlə,
,
burada: I — cərəyan şiddəti (А), U — gərginlik (V), R — müqavimətdir (Om).
Kosalar (Qazax)
Kosalar — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Kəndin tarixi haqqında dəqiq məlumat verən mənbə hələ ki yoxdur. Onun tarixi diqqətlə və elmi şəkildə araşdırılmamışdır. Bir neçə fərziyyələr mövcuddur. Kəndin yaşlı və ağsaqqlarının dediyinə görə bu kənd Kosa Əli və onun kiçik qardaşı Canəli tərəfindən salınıb. Ona görə bu kənd hazırda Kosalar, yəni Kosa Alılar, qonşu kiçik kənd isə Canallı (Yəni Canəlidən törəyənlər) adlanır. Hazırda bu iki kəndin evləri tamamilə birləşmişdir.
Toponimikası
Kənd Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir. Yaşayış məntəqəsi kəndin əsasını qoymuş kosalar nəslinin adını daşıyır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Qazax rayonundan 5 kilometr şimal-şərqdə, Qazax-Tiflis yolunun şərq tərəfində yerləşir. Əvvəllər Kosalar kəndi Qazaxla bitişik olmuş, sonradan həmin ərazilər (keçmiş tütün fabrikinin yanı, dəmir yolu körpüsü sahəsi) Qazax rayonuna verilmişdir. Kosalar kəndinin coğrafi mövqeyi elədir ki, təbii fəlakətlərlə heç vaxt üzləşmir. Nə sel, nə tufan, nə güclü yağış bu kəndə zərər vurmur. Ərazisi düzənlik-təpəlikdir. İqlimi orta mötədildir. Kənd bir neçə məhəllədən ibarətdir.
Xosrov və Şirin (Xarəzmi)
Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poemasının dövrümüzə çatmış ən qədim tərcümələrindən biri XIV əsr Qızıl Orda şairi Qütb Xarəzminin çığatay dilinə tərcüməsidir.
Tarixi
XIV əsrin ortalarında yaşamış Qızıl Orda şairi Qütb Xarəzmi təxminən 1341-1342-ci ildə Nizaminin “Xosrov və Şirin” əsərini çığatay dilinə çevirən ilk türk şairi olmuşdur.
Qütb orijinaldakı minacat və nətin tərcüməsindən sonra öz müasiri, dövrünün hökmdarı şahzadə Tini bəyi və onun arvadı Məleykə xanımı mədh edib, sonra da, kitabın ana dilinə tərcüməsinin səbəbini bildirir. Qütb bu işi Tini bəy və onun atvadı Məleykənin xahişi ilə yerinə yetirdiyini söyləyir.
Sonra şair Nizami haqqında söz açır. Onun yaradıcılığı əsasında hərəkət etdiyini və tamamilə Nizamiyə tabe olduğunu bildirir.
Tədqiqi
Qütbütün tərcüməsi haqqında 1921-ci ildə fransız alimi Jan Deni “Grammaire de la lanque turque” adlı əsərində ilk dəfə fikir söyləmişdir. Jan Deni bu poemanın Nizami Gəncəvi tərəfindən fars dilində nəzmə çəkilməsi və Qütb Xarəzmi tərəfindən “şərq türkcəsinə” (cığatay dilinə) çevrilməsindən bəhs etmiş, əsər haqqında yığcam məlumat vermişdir.
1958-ci ildə Polşa alimi prof. A. Zayançkovski 238 səhifədən ibarət həmin Paris nüsxəsinin foto surətini Varşavada nəşr etdirmişdir. Prof. A. Zayançkovski həmin əsəri qiymətləndirərək xüsusilə əsərin dil xüsusiyyətlərinə diqqət çəlb etmişdir. "“Bu abidənin çoxdan mövcud olmasına baxmayaraq, hər dəfə onu oxuyanda Qütb dilinin gözəlliyi insanı heyran edir və əlbəttə bu abidənin uzun müddət naməlum qalması, ancaq əlyazması fondlarını zənginləşdirməsi türkologiyanın inkişafı üçün böyük bir itki idi.”"
Ancaq bu foto surətin orijinalının özü də avtoqraf olunmamış, 1383-cü ildə, yəni əsərin Qtb tərəfindən tərcümə olunmasından təxminən qırx il sonra Birgə ibn Bəragiz ibn Qandu adlı bir nəfər tərəfindən köçürülmüşdür. Xəttat əsərin axırına yüz misralıq bir hissə əlavə etmişdir ki, orada əsərin köçürülmə səbəbindən, nə vaxt köçürüldüyündən, köçürənin kim olduğundan danışılır.
Tərcümənin xüsusiyyətləri
Qütb Nizaminin əsərini tərcümə edərkən bəzi tərcümələrə yol vermişdir. Lakin, Qütb tərcüməsində əmələ gələn ixtisarlar əsas etibarilə bəzi başlıqlar altında gedən parçaların bütövlükdə tərcümə edilməsindən meydana çıxmışdır. Xüsusən Qütb, əsərin ikinci hissəsindən sonra buna daha artıq yol vermişdir. O, Xosrovla Şirinin məktublarının yalnız bir hissəsini tərcümə etmişdir. Qəsri Şirindəki son görüş əhvalatını çox ixtisarla tərcümə etmiş, sual-cavabların bir neçəsini nəzərdən qaçırmış, əsərin sonunda verilmiş bir çox məsələlərin tərcüməsini lazım bilməmişdir. Qütb, orijinalın poemaya birbaşa aid olmayan parçalarını da tərcümə etməmişdir. Nəticədə, Qütbün tərcüməsində poemanın həcmi ¼ - ə qədərinin ixtisar edilməsinə səbəb olmuşdur.
Bu tərcümədə poemanın həcmi orijinaldan külli miqdarda az olmasına baxmayaraq, başlıqların sayı artıqdır. O, orijinaldakı eyni başlıqları əksərən bir neçə başlıq altında vermiş, eyni epizodu xırdalayıb kiçik-kiçik hissələrə bölmüşdür. Bəzən də bir başlığın misralarını digər başlığın misralarına daxil etmiş, öz zövqünə uyğun olaraq misraların yerini dəyişib, müəyyən başlıqlar altında gedən misraların sayını artıtıb-əksiltmişdir.
Baxmayaraq ki, orta əsrlərdə tərcümə əsasən iqtibas şəklində olurdu, keyfiyyət baxımından Qütb əsasən çalışmışdır ki, orijinala sadiq qalsın. Qütb Nizaminin nəzmə çəkdiyi hər bir misranı olduğu kimi öz dilinə çevirməyə çalışmışdır. Qütb Nizaminin fikirlərini olduğu kimi saxlamışdır, onun tərcümə etdiyi misralar bütün əsər boyu orijinala olduqca yaxındır. Tərcümədə çox az misaya rast gəlinir ki, Qütb orda özündən nəsə artırmış olsun, o, eyniylə orijinalda olanları tərcümə etmişdir.
Qütb tərcümədə mətnə sadiq qalmaq üçün hətta bəzi başlıqları belə öz dili ilə yox, ustadı Nizaminin adı ilə verir: ''“Xosrov oğlu Şiruyə hekayətin bəyan qılur ustad, səh 218”, “Xosrovla Şirin qənində on qız ulturub əfsanə ayıltmışınbəyan qılur ustad, səh. 78”, “Şirindən Xosrov murad tilamısın bəyan qılur ustad, səh. 84”'' və s. Buradan aydın görünür ki, Qütb hətta sərlövhələri belə öz adıyla vermək istəmişdir.
Tərcümənin bədii keyfiyyəti
Q. Beqdeli qeyd edir ki, “Qütb tərcüməsi kifayət qədər dəqiq, gözəl və xoşagələndir.” Şair, orijinalda olduğu kimi, az sözlə, qısa, konkret ifadə ilə dərin məzmun verməyə müvəffəq olmuşdur. Bu məziyyət bütün əsər boyu gözə çarpır. Əgər bəzi tərcüməçilər orijinalın bir misrasını iki misrada verərək çevirdiyi əsərin həcmini süni surətdə şişirtmiş, yaxud da məzmunu və misranın tərcüməsini tamamilə ifadə edə bilməmişdirsə, Qütb çalışmışdır ki, hər misranı bir misrada, özü də orijinalda olduğu kimi yığcam və bədii şəkildə versin. Çox nadir hallarda o, orijinalın bir misrasını iki misrada tərcümə etmişdir. Bütün bu müsbət cəhətlərinə baxmayaraq, tərcümə nöqsansız da deyildir. Mürtəcim bəzən bir çox kəlmənin tərcüməsinə göz yumur, bəzi adları tərcümədə yerləşdirə bilmir. Lakin, bacarıqlı bir mertəcim kimi, Qütb məzmunu, mətləbi tərcümədə əks etdirməklə bərabər, forma gözəlliyini, bədii xüsusiyyətləri də saxlaya bilmişdir.
XIV əsrdə əksərən mənzum əsəri tərcümə şəklində yox, iqtibas formasında digər bir dilə çevirirdilər. Qütbün üstünlüyü burasındadır ki, etdiyi tərcüməyə son dərəcə məsuliyyətlə yanaşmış, Nizaminin əsərini çox dəqiq şəkildə çığatay dilinə tərcümə etmişdir. Qütb özünün bu tərcüməsi ilə özbək dilinin leksikasını zənginləşdirib ona Nizami sənətinin ətrini gətirmişdir.
İlya Sen
İlya İqoreviç Sen (14 yanvar 1999-cu ildə Belarusda anadan olub) — Belarus Premyer Liqası təmsilçilərindən olan BATE Borisov klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Belaruslu futbolçudur.
BATE Borisov
Sen BATE Borisov akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Sen öz peşəkar karyerasında debütünü 11 iyul 2018-ci ildə Energetik–BDU klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 46-cı dəqiqədə Yasse Tuomineni əvəz etmiş və 101-ci dəqiqədə qolla yadda qalmışdır. Belarus Kuboku görüşündə BATE rəqibinə 2–1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 Belarus Superkuboku görüşləri daxildir.
Bulaq
thumb|right|Bulaq thumb|right|Bulaq
Azərbaycan dilində "bulaq" sözü ilə eyni mənada, farscadan gələn "çeşmə" sözü də işlənilir.
Bulaq və çeşmə kəlmələri məcazi mənada da çox işlənilir: "ilham bulağı", "həyat çeşməsi" və s.
Acaena tesca
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Perqam kitabxanası
Perqam kitabxanası — Türkiyə nin Perqam antik şəhərində yerləşən qədim dünyanın ən vacib kitabxanalarından biri.
Perqam şəhəri
Ellinizm dövründən bir müddət əvvəl qurulmuş Perqamum və ya Perqam Anadoluda yerləşən əhəmiyyətli bir qədim yunan şəhəri idi. Bu şəhər artıq müasir Türkiyənin Berqama ilçəsinin ərazisində yerləşir. Attalidlər sülaləsinin idarə etdiyi şəhər Perqam hökmdarı II Eumenesin dövründə inzibati mərkəz olaraq məşhurlaşdı və Makedoniya ilə əlaqələrini kəsərək Roma Respublikası ilə ittifaq qurdu.
II Eumenesin (197-160) hakimiyyəti dövründə Perqam 200 min nəfərdən çox əhalisi olan varlı, inkişaf edən bir şəhər idi. Mədəni olaraq yalnız İsgəndəriyyə və Antioxiya şəhərləri ilə rəqabət aparırdı. Bu zaman heykəltəraşlıq və memarlığın bir çox vacib əsərləri, o cümlədən Böyük Perqam qurbangahı istehsal edildi. II Eumenesin oğlu III Attalusun vəfatından sonra 133-cü ildə Perqam Roma Respublikasına verildi. Konstantinopolun süqutundan sonra Perqam Osmanlı imperiyasının bir hissəsi oldu.
Perqam Əhdi-Cədiddə də vacib bir şəhər idi və Müqəddəs Yəhya tərəfindən Vəhy Kitabında Vəhy Yeddi Kilsəsindən biri olaraq açıq şəkildə xatırlandı. Perqam və onun kitabxanasının qalıqları indi Türkiyənin əsas arxeoloji məkanlarıdandır.
Perqam kitabxanası
Perqam Plutarxın yazılarına görə təxminən 200 min cildlik bir kitabxanaya sahib idi. II Eumenes tərəfindən e.ə. 220-ci il ilə 159-cu il arasında tikilmiş və Akropolun şimal ucunda yerləşən, qədim dünyanın ən vacib kitabxanalarından birinə çevrildi. Mədəniyyətli Perqam hökmdarları kitabxananı İsgəndəriyyə kitabxanasından sonra ikinci olmaq üçün qurdular. Perqamın görkəmli vətəndaşı və bir şəhər məclis üzvünün həyat yoldaşı olan Flavia Melitene kitabxananın kitab ilə təmin edilməsinə kömək etdi. Bundan başqa Adrianın heykəlini kitabxanaya hədiyyə etdi. Kitabxanada müəyyən bir Artemonun ikinci əsr e.ə. də işlədiyi məlumdur onun personajı qaranlıq olsa da, bu gün Perqamdakı heç bir kataloqu mövcud deyil və bu kolleksiyanın həqiqi ölçüsünü, həcmini bilmək mümkün olmur.
Kitabxana dörd otaqdan ibarət idi, çoxlu rəflərlə örtülmüşdü. Kitabxananın qorunması üçün ilk cəhd olan, Anadolunun isti iqlimində kitabxananın həddindən artıq rütubətlənməsinin qarşısını almaq niyyətində olan hava sirkulyasiyasını təmin etmək üçün təxminən 50 santimetrlik boş bir yer qaldı. Parfenononda kı heykəldən sonra modelləşdirilən 3 metrlik Afina heykəli əsas mütaliə zalında qoyuldu.
Perqam, Elinizm dövründə perqament istehsalının inkişaf edən mərkəzi idi. Şəhər ticarətində perqamentin satışı o qədər çoxaldı ki, rəqib İsgəndəriyyə şəhərinin inhisarda olan papirusun istifadəsi azaldı. Ancaq bu bir mifdir; perqament Anadoluda və Perqamın yüksəlişindən xeyli əvvəl başqa yerlərdə istifadə edilmişdir. Perqament, Roma imperiyasının Misir papirusundan asılılığını azaltdı və biliklərin Avropa və Asiyada geniş yayılmasına imkan verdi.
Rəqabət
Perqam kitabxanası İsgəndəriyyə kitabxanasından təxminən bir əsr sonra tikilsə də,, ikisi arasında şiddətli bir rəqabət var idi, çünki kitabxanalar zənginliyi və mədəniyyəti əks etdirmək üçün tez-tez istifadə olunurdu. İki kitabxana perqament, kitab və hətta ədəbi şərh üçün yarışdı. Perqam ayrıca İliada və Odisseyanı araşdıran bəzi Homerist alimləri işə götürdü. Bu, hər kitabxanada Homerin əsərlərinin nüsxələrini əldə etməyə çalışan, ən dəqiq və ən qədim əsərlərə sahib olmağa çalışdığı şiddətli bir rəqabətə səbəb oldu. Rəqabətli maaş təklif edərək daha yaxşı alimləri cəlb etməyə çalışdılar. Nəticədə bu rəqabət hər iki kitabxananı yenilik və təkmilləşməyə məcbur etdi.
Tənəzzülü
Kitabxananın qalıqları Afina Saqutarı və Perqam Akropolunun digər binaları yaxınlığındakı bir təpədə yerləşir.
Nataliya Molçanova
Nataliya Vadimovna Molçanova (8 may 1962, Ufa, Başqırd MSSR, SSRİ — 2 avqust 2015, La-Sabina, Formentera, İbiza, İspaniya) — Başqırd əsilli Rusiya sərbəst-dalışçısı, dünya sərbəst-dayvinq çempionu, Rusiya Sərbəst-Dalış Federasiyasının keçmiş prezidenti, 40-dan çox dünya rekordunun sahibi, nəfəs-tutuma dalışı əsnasında 100 metr işarəsinin qət edən və nəfəsini 9 dəqiqədən çox tutan dünyanın ilk qadını. Molçanova, "Bəlkə də dünyanın ən yaxşı sərbəst-dalışçısı" olaraq xarakterizə edilmişdir.
2 avqust 2015 tarixində bir rusa xüsusi dərs verən zaman itkin düşmüşdür. Axtarış işlərinin ləğv edilməsindən sonra 5 avqustda "vəfat etmiş" hesab edilmişdir.
Şəxsi həyatı
Nataliya Molçanova, 1962-ci ilin may ayının 8-də Rusiya SSR-nın muxtar respublikalarından biri olan Başqırd MSSR-nın paytaxtı, Ufa şəhərində anadan olmuşdur. Molçanovanın bir oğlu (Aleksey) və bir qızı (Aksana) var.
Dünya rekordları
thumb|235px|Nataliya Molçanova və oğlu Aleksey 2007 Sərbəst-Dalış Dünya Çempionatlarında
Bulbophyllum lokonense
(Bulbophyllum lokonense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şıxəliyev
Şıxəliyev — Azərbaycan soyadı.
Pensilvaniya Universiteti
Pensilvaniya Universiteti — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Pensilvaniya ştatının Filadelfiya şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; ölkənin ən qədim universitetlərindən olmaqla ən aparıcı ali təhsil ocaqlarından biridir. Pensilvaniya Universiteti humanitar və texniki elmlər üzrə geniş spektrdə elmi-tədqiqat işləri aparır. Ali təhsil ocağı özəl universitet kimi fəaliyyət göstərir, lakin onu hərdən Steyt-Kollec şəhərində yerləşən Pensilvaniya Ştat Universiteti və Filadelfiya Universiteti ilə səhv salırlar.
Tarixi
Pensilvaniya Universiteti 1740-cı ildə alim, jurnalist, diplomat Bencamin Franklin tərəfindən yaradılmışdır.
İlk vaxtlar xeyriyyə məktəbi kimi fəaliyyət göstərən təhsil müəssisəsi 1755-ci ildə kollecə çevrilir və B.Franklin Pensilvaniya Kollecinin prezidenti olur. Franklin ictimai qulluq və ticarət üçün yararlı, klassikaya əsaslanan təhsil proqramını təbliğ edirdi. O zamankı siyasi xadimlərin çoxunun adı bu təhsil ocağı ilə bağlıdır: Kontinental konqresin 24 nümayəndəsi, "Müstəqillik haqqında Deklarasiya" mətninin altında imzası duran 9 tanınmış sima - Bencamin Franklin, Corc Klaymer Fitzsimons, Frensis Hopkinson, Tomas Makkin, Robert Morris, Vilyam Paca, Corc Ross, Bencamin Raş və Ceyms Vilson; ABŞ Konstitusiyasının mətnini imzalayan 10 şəxs - Bencamin Franklin, Corc Klaymer Fitzsimons, Cared İngersoll, Rufus Kinq, Tomas Mifflin, Qouverner Morris, Robert Morris, Corc Vaşinqton, Hyu Vilyamson və Ceyms Vilson bu kollecin məzunları olublar.
1779-cu ildə kollecə universitet statusu verilib. Pensilvaniya Universiteti ABŞ-də ilk universitet statusu almış ali məktəbdir. 1765-ci ildə burada tibb məktəbi (Şimali Amerikada ilk tibb məktəbi), 1874-cü ildə universitetin ilk baza xəstəxanası, 1881-ci ildə ilk biznes məktəbi (dünyada məşhur və prestijli Uorton Biznes Məktəbi), 1896-cı ildə dünyada ilk psixoloji yardım klinikası, ilk Amerika tələbə təşkilatının binası Hyuston Holl, 1946-ci ildə ABŞ-də ikinci baytarlıq tibb məktəbi açılıb. 1946-cı ildə universitetdə bütöv bir elektron kompüter - ENİAK, kütləvi elektron hesablama maşınları istehsal edilib.
Müasir vəziyyəti
Kampusun ərazisində bakalavr hazırlayan 4 məktəb yerləşir:
Burada, eyni zamanda magistr hazırlayan 12 təhsil müəssisəsi fəaliyyət göstərir:
Səbihə Gökçən
Səbihə Göyçən — dünyanın ilk qadın qırıcı təyyarə pilotu və ilk türk qadın pilotu. Mustafa Kamal Atatürkün qızlığa götürdüyü övladlarından biridir.
Pensilvaniya Universiteti
Müasir vəziyyəti
Pensilvaniya Tibb Məktəbi tibb bacısı, təbabət, stomatologiya və baytarlıq, biomühəndislik (Mühəndislik məktəbi) və səhiyyənin idarəolunması (Uorton Məktəbi) proqramları üzrə tələbə hazırlayır. Burada tibbi tədqiqatlara böyük məbləğdə maliyyə sərf olunur.
Səbihə Gökçən
Həyatı
O, 22 mart 1913-cü ildə dünyaya göz açmış və 2001-ci ilin eyni günündə - martın 22-də dünyasını dəyişmişdir. O, Atatürkün Sabiha Gökçen adı ilə tanınmış mənəvi qızı idi. Onun atası Bursa vilayətinin baş katibi Mustafa Hafiz İzzət bəy, anası isə Xeyriyyə xanım idi. Sabiha özü də Bursada dünyaya gəlmişdi. Valideynlərini hələ balaca ikən itirmiş və böyük qardaşının himayəsi altında böyüyüb boya-başa çatmışdır. 1925-ci ildə 12 yaşının olmasına baxmayaraq, Bursanı ziyarət etməyə gələrək Hünkar adlı köşkdə qonaq qalan Atatürklə əlaqə yaradaraq təhsil almaq istəyini ona çatdırmağı bacarmışdır. Atatürk Sabihanın qardaşının icazəsi ilə onu öz himayəsinə götürmüş və özü ilə birlikdə Ankaraya gətirmişdi. Sabiha Çanqaya ibtidai məktəbini bitirdikdən sonra Üsküdar qızlar kollecində təhsilini davam etdirmişdi. Xəstəliyi üzündən təhsilini yarımçıq qoyaraq Heybeliada və Vyanada müalicə olunmuşdu. Fransız dilini daha da yaxşı bilmək üçün bir müddət Fransada yaşamışdı. 1934-cü ildə soyadlar haqqında qanun çıxandan sonra Atatürk ona Gökçen soyadını verdi. Sabiha Gökçen 1935-ci ildə “Türkquşu”-nun açılış mərasimində göstərilən uçuşlara heyran olur və o andan etibarən hava yolları və uçuşlar barədə maraqlanmağa başlayır.
Pensilvaniya Universiteti
Müasir vəziyyəti
Təhsil və tədqiqat proseslərinin bölünməməsi Pensilvaniya Universitetinin əsas xüsusiyyətidir. Burada oxuyan tələbələr ikinci kursdan başlayaraq, laboratoriya və institutlarda işləyə bilərlər.
Səbihə Gökçən
Həyatı
Atatürkün dəstəyi ilə 1935-ci ildə Türk Hava Birləşmələrinin Tük Hava Yolları məktəbinə daxil olur və Ankarada bir sıra təcrübələrdən keçir. İlk qadın döyüşçü-pilot olan Sabiha 7 kişi tələbə ilə birlikdə Krımdakı Koktebel Ali Planer məktəbinə göndərilir və 6 aylıq təhsil müddətində oranı uğurla başa vurur. O, Moskvada motorlu təyyarə dərsləri almaq istəyir, ancaq mənəvi bacısı Zəhranın ölüm xəbərini eşidən kimi Türkiyəyə geri qayıdır. Bacısının ölümü ona pis təsir edir və o, bir müddət heç nə ilə məşğul ola bilmir. Ancaq Atatürkün israrından sonra O, Eskişehir Havayolu məktəbində Sami Uçan və Mühitdin bəyin sayəsində uçuş dərslərində olur, onlardan çox şey öyrənir. 1936-cı ilin fevral ayının 25-də ilk dəfə olaraq təyyarə sürməyə başlayır. Atatürkün razılığı və özünün istəyi ilə o, dünyanın ilk qadın döyüşçü-pilotu olmaq istəyir və bu yolda əzmlə addımlayırdı. O zamanlarda qızları əsgəri hazırlıq məktəblərinə götürmürdülər. Ona görə də ona bir uniforma hazırlanaraq Eskişehir Uçuş məktəbinə göndərilmişdi. O, həmin məktəbdə 11 ay (1936-1937) xüsusi dərs alır. Təlimini bitirdikdən sonra isə Eskişehirdəki birinci uçuş alayında 6 ay işləyir. Bu 6 ay ərzində Sabiha Ege və Trakya ərazisindəki uçuşlarda iştirak edir. 1937-ci ildə Tunceli hərəkatına qatılır və bu hərəkat sayəində dünyanın ilk qadın döyüşçü-pilotu oldu. Bu hərəkatdan sonra ona Türk Hava Yollarının medalı verilir. 1937-ci il avqustun 30-da əsgəri uçuş diplomunu alır. 1938-ci ildə Balkanlarda 5 günlük uçuşu sayəsində onu bütün dünya tanıyır. Ankarada olan Balkan paktının üzvləri Sabiha ilə görüşmüş və ona Balkanlara getmək təklifi etmişdilər. Bu təklifdən sonra o, Balkanlara getmiş və öz bacarığını bir daha sübut etmişdi. Gökçen bu uçuşu ərzində təyyarəyə heç bir əlavə pilot qəbul etməmiş və tək uçmuşdu. Çünki bunu ondan Atatürk istəmişdi. "Vultee" tipli təyyarə ilə İstanbuldan havaya qalxıb, Afinaya, sonra isə Sofiya və Belqrada uçuşları həyata keçirmişdi. Yuqoslaviyanın baş naziri onu “Ağ qartal” medalı ilə təltif etmişdi. İnsanların istəyini nəzərə alaraq Buxarest üzərində də uçuş həyata keçirir və 6 gündən sonra İstanbula qayıdır. Bu uçuşdan sonra hamı ona “göylərin qızı” deyə müraciət etməyə başlamışdı.
Atatürkün ölümündən sonra qadınların orduda xidmət etməsi haqda qərar qəbul olunmadığı üçün ordudan ayrılır və 1955-ci ilə qədər "Türk quşu" uçuş məktəbində baş müəllim işləməyir. Türk Hava Yollarının İdarə Heyətinin üzvü olur və həyatı boyu cəmi 22 müxtəlif yüngül bombardman təyyarə ilə uçuş həyata keçirir. Gökçen 1940-cı ildə dərs dediyi məktəbdə coğrafiya və topoqrafiya dərsi deyən Kamal Eşiner ilə ailə həyatı qurur və yoldaşına öz soyadını verir. Ancaq 3 ildən sonra - 1943-cü il yanvar ayının 12-də həyat yoldaşı dünyasını dəyişir. 1953 və 1959-cu ildə Türk cəmiyyəti və türk qadınlarını təmsil etmək üçün ABŞ-yə dəvət edilir və orada bir sıra uçuşlar həyata keçirir. Gökçen sonuncu dəfə 1996-cı ildə 83 yaşında fransız pilot Daniel Akton ilə birlikdə "Falkon 2000" təyyarəsi ilə səmaya qalxır. 1996-cı ildə pilotluq karyerasının ən dəyərli mükafatını alır. Amerika Hava Yolları kollecində məzunlar üçün hazırlanmış mərasimdə xoşməramlı qonaq kimi iştirak edir və “Maxwell Hava Üssü”-dəki tədbirdə “Dünya tarixinə adını həkk edən 20 pilotdan biri” seçilir. O bu mükafata layiq görülən ilk və yeganə qadın pilot idi. Sabiha Gökçen 22 mart 2001-ci ildə doğum günündən bir gün sonra 88 yaşında "Gülhanə" xəstəxanasında dünyasını dəyişir. Son illərdə Sabiha Gökçenin erməni əsilli olduğunu iddia edənlər olsa da, bu iddiaları sübut edən heç bir sənəd və sübut yoxdur. Bu sözlər boş bir iddia olaraq qalır.
Pensilvaniya Universiteti
Yataqxanaları
Pensilvaniya Universitetində tələbələrin qalmaları üçün hər şərait yaradılıb. Kampusda Dyubua, Fişer Hassenfeld, Qriqori, Harnvell, Harrison, Hill, İngiltərə Kral Məhkəməsi, Riep, Rodin, Sensom Şərq/Qərb, Stoufer, ərzaq tələbə yataqxanaları-kollec evləri (rezidensiyalar) mövcuddur. Vaxtlarını səmərəli keçirmələri üçün tələbələrin istifadəsinə parklar, restoranlar, idman, oxu zalları, kinoteatrlar və s. verilib.
Xarici əlaqələri
Universitet ABŞ-nin səkkiz ən nüfuzlu ali məktəblərini birləşdirən Sarmaşıq Liqasına daxildir.
Bu təhsil müəssisəsinə dünyanın texniki universitetlərindən daha çox tələbə qəbul edilir.
Məşhur məzunları
Buranın məzunu olan məşhurlardan misal olaraq aşağıdakıların adlarını çəkmək olar:
Brickellia viejensis
Brickellia viejensis Brickellia viejensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Atam və oğlum (film, 2005)
Məzmun
Türkiyədə 1980-ci il hərbi çevrilişi vaxtı anasını itirən Dəniz (çevrilişdən sonra bir çox valideynin övladına edam olunan Dəniz Gəzmişin xatirəsinə verdiyi ad) yeddi il sonra atası ilə birlikdə Ege bölgəsində yaşayan babasını görməyə gedir. İllərdir babasını görməməyinin səbəbi atasıyla babasının bir-birinə küsülü olmasıdır. Dənizin babası Hüseyn Əfəndi (Çetin Tekindor) oxumaq üçün göndərdiyi oğlunun siyasi hadisələrə qarışdığını eşidəndə onu oğulluqdan silir. Uzun müddət atası ilə küsülü olan Sadıq ata evinə oğlunu atasına əmanət etmək üçün qayıdır. Çünki Sadıq artıq oğlu Dənizdən ayrılmağa məcburdur.
Rollarda
Çetin Tekindor, Hümeyra Akbay, Fikret Kuşkan, Özge Özberk, Ege Tanman, Yetkin Dikinciler, Erdal Tosun, Nergis Çorakçı, Mahmut Gökgöz, Halit Ergenç
Mənbə
Babam ve Oğlum filminin rəsmi saytı
Nik Yanqquest
Nik Yanqquest (doğ. tarixi 28 iyul 1983 Sidney, Yeni Cənubi Uels) — avstraliyalı peşəkar reqbi liqasının futbolçusu, Castleford Tigers komandasında oynayır. O əvvəllər Crusaders RL, Gateshead Thunder, Cronulla, Illawarra Dragons, Penrith Panthers və Bulldogs klublarında oynayırdı. O sağ cinahda oynayır. Nik həmçinin avstraliyalı model hesab olunur. 2006-cı ildə o digər oyunçularla birgə təqvim üçün çılpaq şəkillər çəkmişdir. Şəkillərdən yığılan gəlir döş xərçənginin tədqiqinə istifadə edilmişdi. Ancaq bu idman arenalarında bir sıra mübahisələrə səbəb olduğundan, Nik öz çılpaq fotosessiyalarını davam etdirdi, onun homoseksual jurnallarda çəkdirdiyi bir çox şəkilə görə onu hətta gey-ikona adı da verilmişdir.
2007-ci ilin sonunda, Yanqquest Wests Tigers komandası ilə bir illik kontrakt imzaladı, bu onun 6 il ərzində artıq 4-cü klubu idi
Həyatı
Nik Yanqquest Sidneydə, Yeni Cənubi Uels ştatında anadan olmuşdu. Valideynləri isveç köklüdür.
Mili Reqbi Liqasında peşəkar həyatına qədər o debütant şəklində Cronulla Sharks komandasında oynayırdı. Bu komanda ilə o bir mövsümdə hər 5 oyunda qol vuraraq önə keçir. 2007-ci ildə o Penrith Panthers komandasında oynayırdı. 2007-ci ilin sonunda o artıq Avropada oynamağa başlayır. İlk olaraq o FransanınSalanque Méditerranée komandasında oynamışdı.
Avstraliya liqa matçları
Mənbə:
İngiltərə liqa matçları
Mənbə:
Model karyerası
2006-cı ildə Döş Xərçəngi Milli Fondunun xərçəngin tədqiqatı maliyyələşdirilməsi üçün Nik illik təqvimdə daha 12 oyunçu ilə birgə çılpaq fotosessiya etmişdir. Fotossesiyalarda şəkillərin tam çılpaq olması Milli Reqbi Federasiyasında mübahisələrə səbəb oldu.
Qadınlara həsr olunmuş bu təqvim, gey-icmanın da böyük marağına səbəb oldu. Bu səbəbdən onu hətta gey-ikona ləqəbi də vermişdilər. Model biznesində belə böyük maraq onu həm idman, həm də model biznesində işləməyə sövq etdi. Və artıq 2009-cu ildə o Nyu Yorkda özünün ilk genişmasştablı fotosessiyasına başladı.
Fotosessiyalar
Nik bir çox brend jurnallar və təqvimlər üçün fotosessiyalar etmişdir. Bunların içərisində:
Şəmsəddin Bağırov
Bağırov Şəmsəddin Mirzəli oğlu - texnika elmləri doktoru (1970), professor (1982).
Həyatı
Bağırov Şəmsəddin Mirzəli oğlu 25 may 1929-cu ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. O, 1950-ci ildə Moskva Avtomobil Yolu İnstitutunu bitirmişdir. Ş.Bağırov 1954-1982-ci illərdə Azərbaycan Sənaye İnstitutunda (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) assisent), dosent, dekan, 1982-1994-cü illərdə Azərbaycan Politexnik İnstitutunda (indiki Azərbaycan Texniki Universiteti) işləmiş, 1994-cü ildən professor vəzifəsində çalışmışdır.
Elmi fəaliyyəti
Şəmsəddin Bağırovun tədqiqatları maşın və mexanizmlərin mexanika və nəzəriyyəsinə dair məsələlərin həlli sahəsidir. Alim 100-ədək elmi əsərin, o cümlədən 1 monoqrafiyanın müəllifidir. Elmi kadrların hazırlanmasında xüsusi xidmətləri vardır.
Müqəddəs Mixail lüteran kilsəsi
Müqəddəs Mixail lüteran kilsəsi – Peterburqun mərkəzində, Vasilyev adası, Orta prospekti 18 saylı binada yerləşən yevangelik-lüteran kilsəsi.
Memarlıq ənənələri
Binanın fasadı 1886-cı ildə, memar R. B. Bernhard tərəfindən layihələndirilmişdi. Bu binagünümüzə kimi əlavəziyyətdə qorunub saxlanılmışdı.
Kilsə Psevdoqotika üslubunda tikilmişdi. Bina sidri şatr ilə hündür baraban üzərində yerləşir və nəfis qotik ayna və pinakllar ilə bəzədilib. Kilsənin divarları qumdaşı ilə üzlənib.
2002-ci ildə binada başlanan restavrasiya işləri 2010-cu ildə təntənəli şəkildə bitmişdir.
Freqat
Freqat — qaleranın bir növü olub, Aralıq dənizinə məxsus, sərbəst hərbi əməliyyat apara bilən  kiçik döyüş gəmisi.
İrtış Pavlodar FK
İrtış Pavlodar FK – Qazaxıstanın futbol klubu.
Krakatau vulkanının püskürməsi (1883)
thumb|right|220 px|Krakatau vulkanının püskürməsi 1883-cü il Krakatau vulkanının püskürməsi — Krakatau vulkanında püskürmələr 1883-cü ilin may ayında başlasa da 26-27 avqust 1883-cü idə ardıcıl güçlü partlayışla müşahidə ediləm püskürmələr baş vermişdir. Nəticədə Krakatau adasının böyük qismi dağılmışdır. Bölgədə seysmik aktivlik 1984-cü ilin fevralına qədər davam etmiçdir.
Bu püskürmə dünya tarixinə ən dağıdıçı və insan tələfatı baxımından ən böyüyüdür. Püskürmə nəticəsində ən azından 36417 nəfər həlak olmuşdur. Seysmik aktivlik nəticəsində isə 165 şəhər və yaşayış məntəqəsi dağılmış, 132-si isə böyük zərər görmüşdür. Püskürmənin nəticəsi bütün dünyaya öz təsirini göstərmişdir.
Təsviri və sonrakı vəziyyət
thumb|150px|1883-cü ildən indiyənə kimi vulkanın fəaliyyəti Krakatau vulkanının uzun zamandan sonra (1681) ayılması haqqında ilk məlumat 20 may 1883-cü ilə aiddir. Bu zaman vulkanın kraterindən böyük həcmdə tüstü çıxmağa başlayır. Vulkandan çıxan səsin dalğası 160 km radiusunda pəncərələrin silkələnməsinə səbəb olmuşdur. Püskürtməzamanı atmosferə tonlarla kül və pemza yayılmışdır. Nəticədə yaxınlıqda olan adaların üzərini qalın kül örtüyü basmışdır. Yay mövsümündə püskürmə gah güçlənir gah da zəifləyirdi. 24 iyunda ikinci və üçüncü krater meydana gəlir.
23 avqustdan etibarən püskürmə güçlənməyə başlamışdır. 26 avqust saat 1 radələrində püskürmənin dümanı 17 mil (28 km) səmaya qalxır. güçlü partlayışlar hər 10 dəqiqədən bir təkrarlanlrdı. 27 avqustda vulkan kül buludunun işində aydın seçilirdi. Vulkandan 10 kilomrtrlərlə uzaqda olan gəmilərin kompasları sıradan çıxmışdı.
Püskürmənin kuliminasiyası 27 avqust yerli vaxtla 5.30, 6.44, 9.58 və 10.52 radələrində baş verir. Şahidlərin dediklərinə görə 3-cü partlayış ən güçlü olur. Hər partlayışdan sonra atmosferə tonlarla kül atılırdı. Sunami və dalğalar yaxınlıqdakı adaların sahil ərazilərini yuyurdu. Vulkandan 250 km məsafədə yerləşən Bandunq adasına qədər əraziləri qaranlıq bürümüşdür. Hətta vulkan partlayışlarının səsi 4800 km aralıda yerləşən Rodriqes adasında belə eşidilmişdir. Sonraki günlərdəki araşdırmalar onu göstərmişdir ki, səs dalğası bütün dünyaya yayılmışdır. 27 avqust 11:00 etibarən vulkanın aktivliyi azalır. zəif partlayış səsləri 28 avqust 2:30 radələrində belə eşidilir.
Vulkan materialları 500 km məəsafədə yayılmışdır. Səmanın isə 55 km hünbdürlüyünə qalxmışdır. Duman isə 70 km məsafədə görə qalxmışdır. Okean Hind okeanının 4 milyon km² ərazisinə kül və vulkan materialları düman yaymışdır. Püskürmənin güçü Xirosimaya atılan atom bombasından 10 min dəfə güçlü olmuşdur. Güçü 200 meqa ton tratil olaraq qiymətləndirilir. Nəticədə adanın şimal hissəsi tamamən yoxa çıxmış və yerində Rakata, Serqun, Rakata-Keçil adaları meydana gəlmişdir. Krakataudan şərqdə 12 km uzunluğunda çat əmələ gəlmişdir.
Püskürmə nəticəsində meydana gələn sunami 30 metr hündürlüyündə dalğa əmələ gətirmişdir. Sunami 36 min insanın həyatına son qoymuşdur. Dəniz dsahilində olan 295 şəhər yer üzündən silinmişdir.
Əbülfət Vəli
Əbülfət bəy Məmmədhəsən bəy oğlu  Vəliyev (1871-1918) — azərbaycanlı aktyor.
Həyatı
Əbülfət bəy Məmmədhəsən bəy oğlu 1871-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olub. Şuşa realnı məktəbini bitirmişdi. Əbülfət Vəli yüksək istedadlı, mütərəqqi düşüncəli bir aktyor, bacarıqlı rejissor və təşkilatçı idi; xalq arasında teatr sənətinin təbliği sahəsində böyük əhəmiyyətə malik iş görürdü.
XIX əsrin sonlarından başlayaraq 1918-ci ilə qədər Azərbaycan teatrının göstərdiyi tamaşaları Əbülfət Vəlisiz təsəvvür etmək qeyri-mümkündür. Həmin illərin dövri mətbuatı məlumat verir ki, Əbülfət Vəli teatr truppasının, demək olar ki, bütün tamaşalarında iştirak etmiş, müxtəlif, bir-birindən həm janr, həm də xaraktercə fərqlənən obrazlar yaratmış, gənc, həvəskar aktyorların yetişməsində böyük zəhmət çəkmiş, eyni zamanda da bir rejissor kimi gərgin fəaliyyət göstərmişdir. Məşhur faciə aktyorumuz Hüseyn Ərəblinskinin istedadının üzə çıxarılmasında, onda mütərəqqi ideyalara meylin güclənməsində Əbülfət Vəlinin də böyük xidməti olmuşdur. H. Ərəblinskinin bir sənətkar kimi yetişməsində Əbülfət Vəlinin təsiri həmişə duyulmuşdur.
Əbülfət Vəli və Hüseyn Ərəblinski həmişə yekdil olmuşlar. Qəzet səhifələrində "Ərəblinski, Ə. Vəli… cənabları "Nicat" cəmiyyətindən üz döndərib yeni teatr truppası yaradıblar", "…Ə. Vəlizadə, Ərəblinski birgə tamaşa göstərdilər", "Bu tamaşada Ərəblinski və Ə. Vəli yerli həvəskarlarla birlikdə çıxış etdilər" və s. yazılar, tamaşalar haqqındakı məqalələr, xatirələr sübut edir ki, Azərbaycan səhnəsinin bu iki görkəmli sənətkarı həmişə birgə fəaliyyət göstərmişlər. Ancaq sonralar onlar bir-birindən ayrılmışlar. H. Ərəblinskinin həyatı, yaradıcılığı və sənəti haqqında bir sıra tədqiqatlar aparıldığı, məqalələr yazıldığı halda, Əbülfət Vəlinin fəaliyyəti nədənsə tamamilə unudulmuşdur, halbuki bu iki peşəkar aktyor arasındakı fikir və sənət birliyini görkəmli dramaturq və teatr xadimi Ə. B. Haqverdiyev də görmüş, duymuş, özünün "Sənət qurbanı" və "Ac həriflər" adlı əsərlərində onların surətini yaratmışdır.
Fəaliyyəti
Azərbaycan aktyorlarının  Lənkarana  ilk  qastrolu  zamanı  Əbülfət  Vəli  truppanın  rejissorluğunu  etmişdir;  sonrakı  qastrol  tamaşalarında  da  truppanın  müdiri,  rejissoru  olmuş,  teatrın  yaradıcı  və  təşkilati  işində   çalışmışdır.
Əbülfət Vəli N. Nərimanovun "Dilin bəlası" əsərinin tamaşasındakı Niyaz bəy rolunda da böyük müvəffəqiyyətlə çıxış etmişdir. Aktyor öz yaradıcılıq üslubuna uyğun olaraq obrazın müsbət cəhətini şişirtməkdən qorxmamış və bu yolla mütərəqqi ideyalarla tərbiyələnmiş: namuslu, təvazökar, xeyirxah bir insan surəti yaratmışdı.
Nəriman Nərimanovun  "Nadir  şah"  əsərində Cavad  rolunu  oynayan  Əbülfət  Vəlinin  yaratdığı  obraz  əsərin  müəllifi tərəfindən bəyənilmiş,  ona  heyran  olduğunu  bildirmişdir. Sonralar N.Nərimanov  Tiflis  səhnəsində  Cavad  rolunu  oynamağa  hazırlaşan  M.Mərdanova  obrazın  xarakter  xüsusiyyətlərindən  danışarkən  Ə.Vəlinin  bu  roldakı  ifa  tərzini  nəzərdə  tutmuş,  aktyora  bir  sıra  məsləhətlər  vermişdi. Ə.Vəlinin  qüvvətli,  yapışıqlı  ifasını  alqışlayan   "İrşad"  qəzeti (26  noyabr 1906-cı il)  yazırdı  ki,  "...Cavad – Əbülfət  Vəli  cənabları  layiqincə  rollarını  bilmələri  ilə  binöqsan  oynadı".
Ə. Vəlinin "Nadir şah" əsərinin tamaşasında yaratdığı Nadirin dayısı Cavad obrazı bu baxımdan diqqəti daha çox cəlb etmişdi. Həcmcə kiçik olan bu rol Əbülfət Vəlinin ifasında məzmunu və mahiyyəti etibarilə çox əhəmiyyətli idi. Aktyor obrazın ifasında tamaşanın ideyasını, mübarizə pafosunu xeyli qüvvətləndirirdi.
1907-ci ildə  Ə.B.Haqverdiyev  və  H.Ərəblinskinin   rejissorluğu  ilə  göstərilmiş  "Ağa  Məhəmməd  şah  Qacar"  əsərinin  tamaşasında  Əbülfət  Vəli   əvvəl  Murtuzaqulu  xan  rolunu,  sonrakı  tamaşalarda  isə   İkinci  İrakli  surətini  yaratmışdır. İlk dəfə  3  dekabr  1907-ci  ildə  göstərilmiş  "Ağa  Məhəmməd  şah  Qacar"    tamaşası  görünməmiş  bir  müvəffəqiyyətlə  keçmişdi. Əbülfət Vəli   H.Ərəblinski  ilə  birlikdə  tamaşanın  tam  hazırlıqla  keçməsi  üçün  çalışmışdı. O, özü qrimlənir,  digər  aktyorların  da  qrimlənməsinə, geyiminə  kömək  edir, səhnənin  qaydaya  salınmasına  nəzarət  edirmiş. Tamaşanın üstün  cəhətlərindən  biri  qüvvətli  aktyor  ifası  idi  ki,  burada  Əbülfət  Vəlinin   Murtuzaqulu  xan   rolundakı  çıxışı  xüsusi  qeyd  edilməlidir.
İnqilab Kərimov Əbülfət  Vəli  haqqında  yazdığı  "Realist  və  humanist  sənətkar"  adlı  məqaləsində  ("Ədəbiyyat  və  incəsənət"  qəzeti,  1  fevral  1969-cu  il)  göstərmişdir:   "Bu  vaxta  qədər  Ə.Vəlinin  vəfat  etdiyi  il  məlum  deyildi,  onun  "harada  isə  itkin  düşdüyü"  fikri  söylənilirdi.  İndi  isə  dəqiqləşdirilmişdir  ki,  Ə.Vəli  1918-ci  il  dekabr  ayının  3-də  Göyçay şəhərində  vəfat  etmişdir.  "Azərbaycan"  qəzeti  artistin  vəfatı  münasibəti  ilə  həmin  tarixli  nömrəsində  başsağlığı  vermişdir".
Ürkməzli
Ürkməzli — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Ürkməzli oyk., sadə. Qazax r-nunun Dəmirçilər i.ə.v.-də kənd. Kiçik Qafqaz dağlarının ətəyindədir. Yaşayış məntəqəsini vaxtilə ürkməzli nəslinə mənsub ailələr saldığı üçün belə adlandırılmışdır.
Rəcəb Paşa
Kürəkən Rəcəb Paşa (ö. 1726) — Osmanlı sultanı III Əhməd dönəmində müxtəlif vəzifələrdə xidmət etmiş dövlət xadimi.
Əslən alban olub, saraydakı qohumları vasitəsilə Əndərun a alınmışdır. Ardından saray xəzinədarı olaraq xidmət etdikdən sonra 1707-ci ilin sentyabrında vəzir liklə Diyarbəkir, 1710-cu ildə Van, 1711-ci ildə Sivas, 1712-ci ildə Trabzon valisi təyin edildi. Bu vəzifədə ikən 1712-ci ildə Sultan Mustafa nın qızlarından Əminə Sultan la nigahlandı.
1713-cü ildə Təkə, 1714-cü ildə Qüds, 1716-cı ildə Şam, 1717-ci ilin iyulunda Vidin, 1719-cu ilin fevralında Hələb, 1720-ci ildə Misir bəylərbəyi oldu. Ancaq bir il sonra vəzifədən alındı və çox keçmədən yenidən Hələb ə təyin olundu. Daha sonra 1724-cü ilin martında Tiflis, 1725-ci ilin mayında Diyarbəkir, 1726-cı ildə İrəvan bəylərbəyi oldu. Ancaq həmin il vəfat etmişdir.
Bulbophyllum lonchophyllum
(Bulbophyllum lonchophyllum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İbn Həkim Xinaluqi
İbn-Həkim Əl-Xinaluqi və ya Həkim ibn İbrahim ibn Həkim əl-Xınalıqi Dərbəndi — XII əsrin ən məşhur xınalıqlı tanınmış müsəlman qanunşünası, hüquqşünası, müəllimi və alimi; şafi məzhəbinə mənsub fəqih idi.
Böyük Şərq alimlərindən (X. Təbrizi, əl-Qəzali və b.) dərs almış, hüquq, hədis, dini və dünyəvi mədəniyyət bilicisi kimi şöhrət qazanmışdı. Buxarada müəllim işləmiş və yüzlərlə gəncin elmi, fikri oyanışında misilsiz rol oynamışdır. Quba qəzasının əhatəsindəki üç qədim yaşayış bölgəsinin (Qrız, Xınalıq, Dərbənd) adını təxəllüsündə birləşdirən Qubalı alimin yaradıcılığı Cənubi Dağıstan və Şimali Azərbaycanla daha çox bağlı olmuşdur.
O, görkəmli alim İbrahim Qrızinin oğludur. 1144-cü ildə vəfat etmişdir.
Motal
Ümumi məlumat
Pendir, yağ və şor maldar əhali arasında əsasən motallarda saxlanılır. Azərbaycanda bir-birinə oxşar iki motal növü var:
Xırdabuynuzlu heyvan dərisinin iyidilərək yunu yonulur və duzlanaraq qurudulur. Sonra dəri yenidən yumşaldılaraq içəri tərəfə çevrilir. Dərinin qolları iplə möhkəm bağlanır. Motala pendir yığılanda onun içərisinə bir qədər üzlü süd, dələmə və ya qaymaq tökülür ki, pendir həm yaxşı qalsın, həm də yağlılığı və dadı artsın. Ağzı bağlanan motalı uzun müddət saxlamaq olur. Xalq arasında buna Qarabağ motalı deyilir.
Qazax motalı adı ilə tanınan digər motal Azərbaycanın qərb zonasında geniş yayılmışdır. Bu növ motalı hazırlamaq üçün yenə də dəri duzlanır və günün altında möhkəm qurudulur. Dəri duzu aldıqdan sonra yenidən yumşaldılıb yunlu tərəfi içəri qatlanır. Duzlanmış yağ, pendir vəya şor motala doldurulur. Möhkəm sığanır və ağacla bərk basılır ki, içəridə hava qalıb motalın içərisindəki məhsulu xarab eləməsin.
İbn Həkim Xinaluqi
Xınalıqlı Həkim ibn İbrahim əd-Dərbəndi də şəhərdə Qəzzalidən fıqh dərsi almış, hədisləri dinləmişdir. O, uzun müddət Buxarada yaşamış və 1143/4-cü ildə orada vəfat etmişdir.
Başqa bir mənbəyə görə isə, o, ömrünün son iki ilini Buxarada yaşamış və hicri 538-ci il şəvval ayının 12-si (17 aprel 1144) orada vəfat etmişdi.
İstinadlar
Elnur Nəsirov, Orta əsrlərdə yaşamış Azərbaycanlı Alimlər, Bakı 2011. https://ia600709.us.archive.org/27/items/Azeri-Alimleri/Orta%20Esrlerde%20Yasamis%20Azerbaycanli%20Alimler%20ELNUR%20NASIROV.pdf
Bakı platosu
Bakı platosu — Abşeron yarımadasının cənubunda sinklinal plato.
Ərazisi
Bakı platosu Bakı mildasını əhatə edir. Plato cənub-şərqdən Bakı buxtası, qərbdən Yasamal dərəsi -Xocasən gölü, şimaldan Böyükşor gölü, şərqdən Bülbülə və Zığ gölləri ilə sərhədlənir. Bakı platosunun sahəsi təqribən 180 kvadrat kilometr, hündürlüyü 236 metrədəkdir (Badamdar dağında).
Tektonik quruluşu
Tektonik cəhətdən Qərbi Abşeron sinklinal zonasının törəmə Bakı muldasına uyğundur; əsasən Abşeron yaşlı gilli əhəngdaşlarından təşkil olunmuşdur. Plato Bakı buxtasına tərəf yönəlmiş amfiteatr formasındadır. Kənar yamacları sıldırım və qismən terraslı, daxili yamacları isə maili və daha yaxşı terraslaşmışdır. Bibiheybət, Bayıl, Badamdar, Yasamal, Alatava, 1–9-cu mikrorayonlar, 8-ci kilometr, Əhmədli, Günəşli, Zığ yaşayış massivləri Bakı platosu üzərində salınmışdır.
Brickellia villarrealii
Brickellia villarrealii Brickellia villarrealii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Avrokubok 2016/2017
Azərbaycan klubları Avrokuboklarda - 2016/17.
Hər il olduğu kimi bu ildə də Azərbaycan Çempionlar Liqasında 1, Avropa Liqasında isə 3 komanda ilə təmsil olundu. Çempion Qarabağ FK 1 nömrəli turnirdə iştirak etdiyi halda, Qəbələ FK, Neftçi PFK, Kəpəz PFK isə qitənin sayca ikinci mötəbər turnirində iştirak edirdi. Avropa Liqasında hər 3 klubumuz 1-ci təsnifat mərhələsindən mübarizəyə başladı. Qarabağ FK isə ikinci mərhələdən Çempionların Liqasına qoşuldu. Gəncə Şəhər Stadionunda vəziyyət qənaət bəxş olmadığından klub Avropa Liqası çərçivəsində keçiriləcək oyunlarını Dalğa Arenada oynadı. Qəbələ FK və Neftçi PFK ev oyunlarını Bakcell Arenada oynadığı halda, Qarabağ FK ev oyunlarını ənənəvi olaraq Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionuda keçirdi.
Qazaxıstanda neft sənayesi
Qazaxıstanda neft sənayesi zəngin təbii ehtiyatları və oradakı əlverişli liberal rejimi ilə burada çoxlu investisiyaların cəlb olunmasına səbəb olmuşdur. Qazaxıstan kəşf olunmuş dünya neft ehtiyatlarına görə 13-cü, qaz və kondensat ehtiyatlarına görə 15-ci, neft hasilatının səviyyəsinə görə 28-ci yeri tutur. Burada təkcə Tengiz neft yatağında 2-3 milyard ton neft-qaz ehtiyatlarının olması güman edilir. Hətta bəzi ölkədaxili mənbələrdə Qazaxıstanın neft ehtiyatlarının miqyasının liderlər sırasında ən qabaqçıl mövqedə olması səslənməkdədir. Lakin böyük neft ehtiyatları bu ölkənin müvafiq resurslarının ixracı məsələsində əngəllər törədir. Bu məqsədlə Qazaxıstan dövləti yeni neft kəmərlərinin inşasında maraqlıdır. O, bu kəmərləri Avropaya, Rusiya, Xəzər dənizi, İran vasitəsilə çıxarmağa və hətta Çinə nəql etməyə belə hazırlaşır. Neft hasilatı burada hazırda 55 yataqda təmin edilir. Bunlardan da Mangistaun və Atırau vilayətlərində ümumi neftin 60%-i hasil edilir. Ölkənin quru sahələrində 7,8 milyard ton neftin olması güman olunur və bunun da 65-70%-i Xəzər hövzəsinin payına düşür. Daha iri ehtiyatların, 13 milyard ton şərti-yanacağın Xəzər dənizinin Qazaxıstan sektorunda olması ehtimal edilir. Dünyanın nəhəng 9 neft şirkəti Xəzərin Qazaxıstan sektorundakı şelfində seysmik göstəricilərə əsaslanan axtarış kəşfiyyat işləri aparır. Kaştana neft yatağınınn ölçülərinin «Tengiz» yatağından 2 dəfə böyük olması güman edilir. Kommersiya dəyərindən daha çox siyasi əhəmiyyət daşıyan bu layihə regional potensiala sürət verəcək və böyük dövlətlərin Xəzərə olan siyasətində dəyişikliklərə gətirəcəkdir. Ölkə həm də mühüm daş kömür ehtiyatlarına malikdir. Qazaxıstan hökuməti iqtisadiyyatın, xüsusən də neft sənayesinin yenidən təşkili üçün çox mühüm addımlar atmışdır. Aparılan islahatlar neft sənayesində köklü dəyişilliklərə səbəb olmuşdur. Burada ehtiyatların istismarı üçün lisenzision kontrakt sistemi müvəffəqiyyətlə həyata keçirilir. 90-cı illərdə bu ölkənin neft-qaz sənayesinə 3 milyard dollardan çox xarici sərmayə qoyulmuşdur. Qazaxıstan 2015-2020-ci illərdə hətta ən pis mütəxəssis rəyinə görə belə illik neft hasilatını 120 milyon tona çatdıracaqdır ki, bunun da yarısı dəniz yataqlarında hasil ediləcəkdir. Qazaxıstan 2013-cü ildə dəyər ilə ifadə edildikdə neft ixracından $55,2 milyard gəlir əldə edib. Qazaxıstan Respublikasının Milli Fonduna daxil olmuş vergilər və ödənişlər isə $22,1 milyard təşkil edib. 2013-cü ildə Qazaxıstan 81.8 milyon ton neft hasil edib.
Qlen Pauer
Qlen Yozef Pauer - İrland bəstəkar.
Pauer 1978-ci il İyulun 5-də İrlandiyanın paytaxtı Dublində anadan olub. Özünün də dediyinə görə uşaq vaxtlarında The Beatles, The Who , U2 kimi rok qruplarının mahnılarını dinləyər və oradakı zərb ritmlərinə böyük diqqət yetirərmiş və bu böyük sevgisi onu 2001-də The Script rok qrupunun zərbçisi edir. Danny O'Donoghue və Mark Sheehan ilə tanış olan Glen qrupun əsasını qoyur. Bu qrupla onlar 3 studiya albomuna müvəffəq olurlar. 2012-ci ildə Avropanın ən yaxşı rok qrupu adını da alırlar. Facebookda 6 milyondan çox fanatı olan The Script bugün ən sayılıb seçilən rok qruplarındandır. .
İstiqlaliyyәt salonu
İstiqlaliyyәt salonu Tomas Cefferson un 1776-cı il 4 iyulda ABŞ istiqlal bəyannaməsi ni yazdıgı yer. 100 dolların arxasında İstiqlaliyyәt salonunun tәsviri vardır.
Məhəmməd Xinaluqi
Məhəmməd Xinaluqi — XV əsrdə yaşamış xınalıqlı tarixçi-alim.