cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qara
Türkçülükdə mənası
Sual oluna bilər ki, nə üçün Oğuzlarla kafirlərin fizionomik quruluşları eynidir. Cavab veririk. Bəzən ifrata varıb "Kitabi-Dədə Qorqud"da "kafir", "asi" olaraq tanıdılanları, hətta nəinki bizə, ümumiyyətlə, türkə düşmən olmuş, olan və olacaqlarla eyniləşdirirlər. Bu, həmin düşmənləri Oğuz ellərində əvvəlcədən var kimi göstərmək səhvidir. Amma həqiqət olan budur ki, Oğuzların yaşadıqları ərazilərdə elə Oğuzların özləri olurlar. Bu yurdlarda özgə qəbilə, tayfa, sonrakı kəsimlərdə formalaşmış etnik tərkib, xalq, millət yoxdur. Burada yaşayanlar, sadəcə olaraq, müsəlman dinini – yəni islamı qəbul edən və etməyən oğuzlardır. Elə abidənin özündə də çox nadir hallarda "yağı", "düşmən" sözlərinə tuş gəlmək olur. Burada daha çox "asi", "kafir" deyimləri işlənir. "Asi" itaət etməyən, "kafir" isə müsəlman olmayanlara, islam dininə inanmayanlara deyilir. Bu kafirlər, asilər də ya xristian, ya da bütpərəstlərdir. Odur ki, müsəlınan Oğuzlar "sasi dinli" kafir Oğuzların xristian məzmunlu kilsələrini uçurub yerində məscid tikirlər.
Beləliklə, qara rəngin yardımı ilə Oğuzların bəzi fizionomik cəhətlərini öyrəndik. Qəti olaraq bildiririk ki, Oğuzlara məxsus "ala göz"ü, "qara göz"ü "qara qaş"ı, "qara saç"ı eynilə yalnız bugünkü Azərbaycan türklərində görürük. Osmanlı (Anadolu da daxil olmaqla), Orta Asiya, Sibir, Uzaq Şərq türklərini bir anlığa göz önünə gətirək və onların saçlarını, qaşlarını, çoxunun monqoloid – qıyıq gözlərini misallar əsasında tanıtdığımız Oğuz kişi və xanımlarının qara, ala gözləri, qara qaşları, qara saçları ilə tutuşduraq, müqayisə edək. Və görəcəyik ki, deyilənləri təsdiq etməkdən başqa çarə yoxdur. Hələ onu demirik ki, biz Azərbaycan türklərində sevilən, dəyərləndirilən "ala göz" çox-çox ayrı türk xalqlarında bunun əksinədir. Misal üçün, uyğurlarda "ala göz" "sevməyən, xoşa gəlməyən, bədxah, pis niyyətli, düşmən" və s. anlamdadır. Özbək dilində "ala göz", "dombalangöz", "qurbağagöz" tək başa düşülür. Türkiyə türkcəsində bir sıra digər mənalarla yanaşı, "ala göz"ün "qorxaq" anlamı da vardır.
Qara rəngin yasla, matəmlə bağlılığı danılmazdır. Yas mərasimlərində dünyasını dəyişənlərin qara paltar geyməsi, qadınların başlarına qara rəngli örtük örtmələri də buna sübutdur. Hətta evlənməmiş, cavan ölənin yas mərasimi də "qara toy" adlanır. Bununla belə, "Qara matəm rəngidir, deyirlər, yox, yalandır // Qaldır kirpiklərini, gözlərinlə inandır" poetik deyimi də vardır. Bütün bu deyilənlər qara rəngin həm mənfi, həm də müsbət anlamda olmasını aşkar edir.
Rənglər insan həyatında
Qara rəngi seçən insanlar həmişə mübarizəyə hazır, alovlu, ehtiraslı olurlar. Bu, qiyam, üsyan rəngidir. Ancaq bu hissləri onları əhatə edən mühit və insanlar yaradırlar. Təəssüf ki, qara rəngi sevənlər çox vaxt situasiyanı düzgün qiymətləndirə bilmədiklərindən uduzur və çox əzab çəkirlər. Onların həyatında intim münasibətlər aparıcı rol oynayır, ehtirasla sevir, sevilməyi də çox xoşlayırlar. Məqsədlərindən asılı olmayaraq həmişə dayanmadan irəliyə doğru gedirlər. Onlarla münasibətdə mütləq idarəolunmaz emosiyalarla rastlaşacaqsınız, hətta vaxtaşırı mübahisələrə də cəlb oluna bilərsiniz.
İnsanın müxtəlif bədən üzvləri, bürcü, doğulduğu il onun xasiyyəti haqqında məlumat verdiyi kimi onun göz rəngi də insan haqqında ətraflı məlumat almağa imkan yarada bilər.
Qara gözlü insanlar çox həyacanlanan, nizam-intizamlı olurlar. Onların sevgisi kimi kinləri də çox güclüdür. Qarşılarındakı insanları daima idarə etmək istəyirlər. Qara gözlər ehtiras, çoşğu əlamətidir. Amma bəzən belə rəngli gözü olan insanlar təsəvvür ediləndən də hiyləgər ola bilər.
Qoca Mustafa Paşa
Qoca Mustafa Paşa  — II Bəyazid və I Səlim dönəmində 6 yanvar 1512 - 23 noyabr 1512 tarixlərində ümumilikdə 10 ay 17 gün Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır.
Həyatı
Həyatının ilk illəri və saraya necə alındığı haqqında məlumat yoxdur. II Mehmed dönəmində Şahzadə Bəyazidin xidmətinə alınmış, Şahzadə Bəyazid taxta çıxdıqdan sonra isə xəzinədarlığa gətirilmişdir. 1487-ci ildə qapıçılar kəndxudası, iki il sonra isə qapıçıbaşı təyin olunmuşdur. Bu vəzifədə ikən Fransadan Romaya göndərilən Cem Sultan üçün ödəniləcək məbləği Papa VIII İnnokentə çatdırmaq üçün vəzifələndirilmişdir. Rodos cəngavərlərinin də köməkliyi ilə 30 noyabr 1490 tarixində İtaliyaya çatan Mustafa ağa II Bəyazidin Papaya və Cem Sultana yazdığı məktubları çatdırdıqdan sonra geri döndü. 1492-ci ildə Ohri sancaqbəyi seçilən Mustafa bəy bu vəzifəsində ikən Sultan Bəyazid in qızlarından Qəmərşah Sultan la nigahlandı. Cem Sultan məsələsi ilə maraqlandı. Hətta kiçik bir donanma ilə İtaliya sahillərinə hücum etdiyi və 80 nəfər əsirlə geri döndüyü bilinir. 1498-ci ildə Rumeli bəylərbəyi təyin olunan Mustafa Paşa bu vəzifədə ikən Moreya səfərinə qatıldı.
10 iyun 1499 tarixində Rumeli ordu qüvvələri ilə öndən irəliləyən Mustafa Paşa İnəbaxdı qalasının təslim edilməsi ilə vəzifələndirildi. 28 avqustda qala təslim edildi. Qalanın bərpası və mühafizəsi ilə məşğul olan Mustafa Paşa ardından 5 iyul 1500 tarixində Modon mühasirəsinə qatıldı. Moreya səfərinin ardından 22 yanvar 1502 tarixində qübbə vəziri oldu. Bir il sonra isə ikinci vəzirliyə yüksəldi. Mustafa Paşa II Bəyazidin yanından ayrılmamış, onun son illərindəki taxt mübarizəsində önəmli rol oynamışdır. Belə ki, Mustafa Paşa padşahın böyük oğlu Şahzadə Əhmədi dəstəkləyirdi. Hətta 1511-ci ilin sentyabrında toplanan divan məclislərinin birində II Bəyazidin oğlu Şahzadə Əhmədin lehinə taxtdan əl çəkməsi barədə müzakirələr aparmışdır. Ancaq bu vəziyyət Şahzadə Səlimi dəstəkləyən yeniçəriləri narazı saldı və 21 sentyabr 1511 tarixində yeniçərilər ayaqlanaraq Şahzadə Əhməd tərəfdarlarının evlərinə hücum etdilər. Bu əsnada Mustafa Paşanın da evinə hücum edildi. Özü qaça bildi ancaq xanımı və ailəsi üsyançıların əlinə keçdi. Yeniçərilər Mustafa Paşa başda olmaqla, Anadolu başqazısı Əbdürrəhman Əfəndi, Rumeli bəylərbəyi Həsən Paşa, Nişançı Cəfər Çələbi kimi şəxslərin paytaxtdan uzaqlaşdırılmalarını tələb etdi. Ancaq II Bəyazid Mustafa Paşanı vəzifədə saxladı, hətta 6 yanvar 1512 tarixində sədrəzəmliyə gətirildi. Bütün bu hadisələr əsnasında Mustafa Paşa Şahzadə Əhməddən üz döndərərək Şahzadə Səlimi dəstəkləməyə başlamışdır. Hətta divan məclisindəki digər paşaların da dəstəyilə II Bəyazidi taxtdan çəkilməyə razı salmışdır. Buna görə də Sultan Səlim səltənətinin əvvəllərində vəzifəsini qoruya bilmişdir. Ancaq yeni qurulan divan məclisi heyətində hələ də Anadoluda taxt üçün mübarizə aparan Şahzadə Əhmədin keçmiş dəstəkçisi olan Mustafa Paşaya yer yox idi. Buna görə də Şahzadə Əhmədin üzərinə gedərkən Mustafa Paşa Bursada gözlənilmədən edam edildi və dəfn olundu. 120 min axcalıq mal-mülkü ələ keçirilərək xəzinəyə təhvil verildi.
Bir çox yerdə xeyriyyə işləri olan Mustafa Paşa İstanbulda məscid, mədrəsə, məktəb və imarətdən ibarət bir külliyə, bir məscid, Rumelidə imarət, indiki Bolqarıstan ərazisində məscid və məktəb inşa etdirmişdir. Külliyənin kitabələrində Hundi Xatun adlı bir qızı olduğu qeyd olunur.
Cahidə Sonku
Cahidə Sonku (d. 27 dekabr 1919, Yəmən, Osmanlı İmperiyası – ö. 18 mart 1981, İstanbul, Türkiyə) — Türkiyə kino aktrisası ; türk kinosunun ilk qadın ulduzu, ilk qadın kinorejissoru və ilk qadın prodüsseri.
Həyatı
Əsl adı Cahidə Sərab olan bu aktrisa 27 dekabr 1919-cu ildə Yəməndə anadan olmuşdur.
Hələ uşaq vaxtlarından sənətə həvəsli olmuşdur. Əvvəl xalq evlərində, sonra isə İstanbul şəhər teatrında fəaliyyət göstərmiş, epizodik rollarda çıxış etmişdir. Uilyam Şekspir, Lev Tolstoy, Anton Çexov kimi məşhur yazıçıların əsərlərinin səhnə quruluşunda rol almışdır.
1933-cü ildə rejissor Muhsin Ərtoğrulun "Yeddi kəndin Zeynəbi" tamaşasındakı rolu ilə özünün nəyə qadir olduğunu göstərə bilir. Ərtoğrul gənc qızın potensial imkanlarını qiymətləndirərək, onu filmdə çəkilməyə dəvət edir. Elə həmin il ekranlara çıxan "Söz bir, Allah bir" filmində rol alan bu sarışın aktrisa kinoda ilk addımını atır. Onun ilk rolundan razı qalan rejissor Muhsin Ərtoğrul tezliklə Cahidəni daha bir filmə dəvət etdi. 1934-cü ildə çəkilən və türk kino tarixində kənd mövzusunda çəkilmiş ilk kino lenti kimi tanınan "Bataqlı damın qızı Aysel" filmindəki oyunu ilə aktrisa tamaşaçıların sonsuz sevgisini qazanır; belə uğurlar ilə özünə olan inamı artır.
Özünü kinorejissorluqda da sınayan Cahidə "Fədakar ana" filmi ilə adını türk kino tarixinə ölkənin ilk qadın kinorejissoru kimi yazdırmışdır.
Qazandığı uğurlardan ruhlanan Cahidə 1950-ci ildə "Sonkufilm" şirkətini yaradır. Keçmiş həyat yoldaşı Tələt Artemel və Sami Ayanoğlu ilə birlikdə "Vətən və Namik Kamal" filmini ekranlaşdırır. 1951-ci ildə "Ulduz" jurnalının keçirdiyi müsabiqədə həmin əsər "Ən yaxşı film", Cahidə isə "Ən yaxşı aktrisa" seçilir.
1953-cü ildə çəkilən "Gözlənilən mahnı" filminin rejissoru da Cahidə özü olmuşdur. Filmdə Cahidə Sonku müğənni Zəki Mürənlə çəkilmişdir. Belə ki, həmin vaxtlar sənətdə ilk addımlarını atan, hələ tanınmayan gənc tələbə Zəkini baş rola Cahidə özü dəvət etmişdir. Hər iki sənətkarın oyunu uğurlu alınıb, onlar öz oyunlarıyla bir-birlərini tamamlaya bilmişlər. Amma həyatın sonrakı axarı göstərdi ki, bu film Zəki Mürənin yaradıcılığında şöhrətə aparan yolun davamı, Cahidə Sonkunun həyatında isə sonun başlanğıcı idi.
Ailə həyatındakı uğursuzluqları və "Sonkufilm" şirkətinin 1963-cü ildə yanaraq, məhv olması nəticəsində müflis olan Cahidənin həyatı tamamilə dəyişdirir. Depressiyaya düşən Cahidənin içkiyə aludəçiliyi onu yavaş-yavaş sevdiyi işindən ayırırdı.
1966-cı ildə rejissor Osman Sədən ilk dəfə "Çalıquşu" filmini çəkərkən baş rola Yaşılçamda yeni parlayan ulduz olan 21 yaşlı Türkan Şorayı dəvət etmiş; Cahidə Sonkuya isə kiçik, epizodik rol verilmişdir. thumb|Zincirlikuyu qəbiristanlığındakı məzarı Ömrünü İstanbul küçələrində səfil bir qadın olaraq başa vurmuşdur. O, 18 mart 1981-ci ildə, 64 yaşında ikən vəfat etmişdir. Zincirlikuyu qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Ailəsi
1937-ci ildə aktyor Talat Artemel ilə olan ilk nikahı uğursuz olub. Dövrünün tütün kralı adlandırılan milyonçu İhsan Dorukla evliliyi aktrisanın ikinci nigahı da çox sürmür, onlar ayrılırlar, amma bir neçə illik ayrılıqdan sonra yenidən birləşirlər. Onların bu nikahdan 1953-cü ildə Ender adlı bir qız övladları dünyaya gəlmişdir. Həyat yoldaşı İhsan Dorukdan ikinci dəfə də ayrılmış; daha sonra isə bir qeyri-rəsmi uğursuz evlilik həyatı yaşamışdır.
Qızı Ender uzun illər Londonda yaşamış; lakin imkansızlıq üzündən təhsilini bitirə bilməyərək bir müddət ucuz restoranlarda işləmiş, daha sonra isə itkin düşmüşdür.
Uğurları
1979-cu ildə Kino Yazıçılar Dərnəyinin xidmət mükafatını almışdır.
Xatirəsi
1989-cu ildə TRT 1-də "Cahide" adlı 5 hissədən ibarət teleserial yayımlanmışdır.
Tədqiqi
Tanınmış kinoşünaslardan Atilla Dorsay, Agah Özgüc və digərləri aktrisanın həyat və yaradıcılığını araşdırmışlar.
Eme Antuanetta Kamus
Eme Antuanetta Kamus — Fransa botaniki.
Pentacalia albi-panquei
Pentacalia albi-panquei Pentacalia albi-panquei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cəfər Cəmilov
Cəmilov Cəfər İsaq oğlu — hərbçi, şəhid.
Həyatı
25 may 1958-ci ildə Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kəndində anadan olmuşdur. 1965–1975-ci illərdə Yeni Daşkənd kənd orta məktəbində, 1975–1980-ci illərdə isə Çingiz İldırım adına Azərbaycan Politexnik İnstitutunun Elektrotexnika fakültəsində oxumuşdur.
1980-ci ildə Ağdam İslah Əmək Kaloniyasında leytnant kimi kalon briqadiri olmuşdur.
28 may 1992-ci ildə Bərdə RHK-ndan Milli Orduya çağırılmışdır. Baş leytenant, 708-ci hərbi hissənin taqım komandiri Cəfər Cəmilov 18 sentyabr 1993-cü ildə Ağdam rayonunda həlak olmuşdur. Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kəndində dəfn olunmuşdur.
1984-cü ildə ailə həyatı qurmuşdur. Övladı olmamışdır.
Aleks Ferqyuson
Ser Aleksandr Çepmen Ferqyuson — keçmiş Şotlandiya futbolçusu və baş məşqçisi. O, ən çox 1986-2013-cü illərdə "Mançester Yunayted"in baş məşqçisi kimi tanınır. O, bir çoxları tərəfindən futbol tarixinin ən yaxşı baş məşqçilərindən biri sayılır   və futbol tarixində heç bir məşqçi ondan daha çox titul qazanmayıb. Ferqyusonun daha bir fərqli xüsusiyyəti kimi onun gəncləri dəyərləndirməsi göstərilir, xüsusən də 1990-cı illərdə klubun dünyanın ən zəngin və ən uğurlu komandalarından birinə çevrilməsinə töhfə verən "Class of '92" adlanan qrup oyunçular bu kateqoriyaya şamil edilir.
Ferqyuson "Danfermlin Atletik" və "Reyncers" də daxil olmaqla hücumcu kimi müxtəlif Şotlandiya klublarında çıxış edib. "Danfermlin" klubunda keçirdiyi 1965–66 mövsümdə o, Şotlandiya çempionatının bombardir siyahısına başçılıq edirdi. Oyunçu karyerasının sonuna yaxın o, həm də məşqçi kimi çalışırdı, sonra məşqçilik karyerasına "İst Sterlinqşir" və "Sent-Mirren" komandalarında başladı. Ferqyuson daha sonra Aberdin klubunun baş məşqçisi kimi çox uğurlu bir dövr keçirdi, həmin klubla o, üç Şotlandiya liqa çempionluğu, dörd Şotlandiya Kuboku və 1983-cü ildə UEFA Kuboklar Kubokunu qazandı. Con Steynin vəfatından sonra qısa müddət ərzində Şotlandiya millisinə başçılıq etdi və 1986 Dünya Kubokunun final mərhələsinə yüksəldi.
Ferqyuson 1986-cı ilin noyabrında “Mançester Yunayted”in baş məşqçisi təyin edildi. "Mançester Yunayted"də keçirdiyi 26 il ərzində o, 38 kubok, o cümlədən 13 Premyer Liqa, 5 Federasiya Kuboku və 2 UEFA Çempionlar Liqası titulunu qazandı. O, futbol oyunu üzrə xidmətlərinə görə 1999-cu ildə kraliça ona "Cəngavər" adını verdi. Ferqyuson 19 dekabr 2010-cu ildə ser Mett Basbinin rekordunu geridə qoyaraq, "Mançester Yunayted"in ən uzun müddət çalışmış baş məşqçisi oldu. O, son mövsümündə Premyer Liqanın qalibi olmaqla 2012-13 mövsümünün sonunda baş məşqçi postundan istefa verdi.
Karyerası
Ferqyuson məşqçilik karyerasına 1974-cü ildə – 32 yaşında başladı. East Stirlinqşir klubunda həftəlik 40 funt-sterlinq qarşılığında çalışan şotlandiyalının bu macərası uzun sürmədi və 4 ay sonra başına keçdiyi Sent Mirreni 1974–1978-ci illərdə çalışdırdı. Bu klubda ilk dəfə çempionluq sevinci yaşayan Ferqyuson daşa sonra ölkənin ən köklü klublarından olan Aberdeenə təxminən 9 il rəhbərlik etdi və kluba tarixinin ən uğurlu dönəmini yaşatdı. Daha sonra isə Şotlandiya millisinin rəhbərliyinə keçdi. Və milli komanda karyerasının ardınca – 6 noyabr 1986-cı ildə həm özünün, həm də futbola bağlı bir çox insanın taleyini dəyişən imzanı atdı. İngiltərənin ən köklü klubu Mançester Yunayted ilk vaxtlar gözlənilən uğurları qazana bilməyən şotlandla yoluna davam etməkdə israr etdi və Ferqyuson sonradan qazandığı nəticələrlə onların nə qədər haqlı olduğunu bütün dünyaya sübut edə bildi. Ferqyusonlu Mançester Yunayted ilk 6 mövsümdə Premyer Liqanı ikinci sırada başa vurdu. Ancaq 1992–1993 mövsümü 52 yaşlı mütəxəssis üçün dönüş nöqtəsi oldu. Səbrlə gözlənilən uğurlar üçün doğru zamanın yetişdiyini hər kəs anlayırdı. Həmin il Premyer Liqada ilk çempionluğunu qazanan şotland mütəxəssis Mançester Yunaytedin çempionluqlarının sayını 8-ə yüksəltdm. Bu tarixdən sonra oturuşmuş sistemin "meyvələri"nin toplanması prosesi başlanacaqdı. Bundan əvvəl sadəcə bir dəfə – 1967–1968 mövsümündə Avropanın bir nömrəli kubokunu muzeyinə aparan "qırmızı şeytanlar" uzun müddətdən sonra "şeytanın qıçını qırdı". Ferqyuson və yetirmələri Nou Kampdakı finalda "Bavariya"nı 2:1 hesabı ilə yenərək, Çempionlar Kubokuna sahib çıxdı.
Böyük uğurlarla adını tarixə yazdıran Ferqyuson 2012–2013 mövsümdə də komandanı çempion edərək, istefa qərarını açıqladı.
Nailiyyətləri
Ferqyuson başçılıq etdiyi Mançester Yunayted Premyer Liqanın (13 dəfə), Federasiya Kubokunun (5), Liqa Kubokunun (4), Super Kubokun (10), UEFA Çempionlar Liqasının (2), UEFA Kuboklar Kubokunun (1), UEFA Super Kubokunun (1), UEFA İntertoto Kubokunun (1) və klublararası dünya çempionatının (1) qalibi olub.
Rumıniya Dövlət Televiziyası
TVR (Televiziune Română) Rumıniyanın rəsmi dövlət kanalı. Bu kanalda milli yarışlar və beynəlxalq xəbərlərdə göstərilir. Kanalın mərkəzi Buxarest şəhərində yerləşir.
thumb|300px|1986-cı ildəki Propaqanda TV proqramı, [[Nikolae Çauşesku|Nicolae Ceauşescu Vaxtı.]]
thumb|300px|1989-cu il Rumıniya İnqilabının qurbanlarına həsr olunmuş Rumıniya Dövlət Televiziyasında memorial. Bina həm də Rumıniya Dövlət Televiziyasının əsas binasıdır.
thumb|300px|Rumıniya Dövlət Televiziyasının regional studiyaları
thumb|300px|Rumıniya Dövlət Televiziyasının [[Buxarest şəhərində yerləşən əsas binası (2006-cı il noyabr ayı).]]
Komronşox Ustopiriyon
Komronşox Ustopiriyon (7 yanvar 1993) — Tacikistanlı cüdoçu. Komronşox Ustopiriyon Tacikistanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Komronşox Ustopiriyon birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 90 kq çəkidə, 1/16 final mərhələsində Gürcüstanın nümayəndəsi Varlam Liparteliani ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Komronşox Ustopiriyon rəqibinə 0:100 hesabı ilə uduzdu.
Köcəkli
Köcəkli — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
İqtisadiyyatı
Əkinçilik və maldarlıq.
Din
Kənddə Köçəkli kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Bayram Rüstəmov
Həyatı
Rüstəmov Bayram Nizam oğlu 29 aprel 1954-cü ildə Bakı şəhərində anadan olmuş, 1971-ci ildə Azərbaycan Respublikası Şamaxı (İndiki Qobustan) rayonunun Nərimankənd kənd orta məktəbini bitirmişdir. 1971-1976-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (İndiki Bakı Dövlət Universiteti) Fizika fakültəsinin Astrofizika ixtisası üzrə ali təhsil almışdır. 1976-cı ildə təyinatla AMEA N.Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında elmi fəaliyyətə başlamış və həmin vaxtdan hal-hazıra kimi ŞAR-da elmi tədqiqatla məşğuldur.
1977-ci ildə SSRİ (indiki Rusiya) E.A. Krım astrofizika rəsədxanasında praktik astrofizika ixtisası üzrə ixtisaslaşma kursu keçmişdir. 2003-cü ildə "T Buğa tipli ulduzların və FUOR-ların spektral tədqiqi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş və Fizika Riyaziyyat Elimləri Namizədi adını almışdır. 2004-cü ildən AMEA N.Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasıda "Səma cisimlərinin fotometriyası və polyarimetriyası" şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləyir.
AAK-ın 19.11.2014-cü il tarixli qərarı ilə astrofizika və ulduz astronomiyası ixtisası üzrə dosent elmi adı almışdır.
Astrofizika sahəsində ixtisaslaşmış xarici və yerli elmi jurnallarda 36 məqalə və tezisi dərc olunmuşdur.
2004-cü ildən ŞAR Elmi Şurasının üzvüdür.2013-cü ildən  AMEA N.Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında  yaradılmış FD 01.241 FƏLSƏFƏ DOKTORU Dissertasiya Şurasının üzvü təyin olunmuşdur.
Elmi maraq dairəsi
Cavan ulduzların spektral və fotometrik tədqiqi; müasir işıqqəbuledicilərinin - CCD matrislərin fotometrik müşahidələrdə tətbiqi, rəqəmli astronomik təsvirlərin alınması və işlənməsi metodikaları
"Astrofizika və ulduz astronomiyası" ixtisası üzrə iki f.ü.f.d. dissertasiya işində ikinci rəhbər, iki f.ü.f.d. dissertasiya işində isə rəsmi opponent olmuşdur.
Əsas fəaliyyət istiqamətləri
Orta  və kiçik kütləli  cavan ulduzların və fəal nüvəli qalaktikaların (AQN) CCD fotometriyası və polyarimetriyası. Modern işıqqəbuledicilərinin. CCD matrislərin fotometrik müşahidələrdə istifadəsi  və rəqəmsal astronomik təsvirlərin işlənməsində müasir proqram paketlərinin tətbiqi.
Keylogger
Keylogger, Keystroke logging və ya Klaviatura ələ keçirmə ( — açar və  — qeydiyyat qurğusu) — kompyuterin klaviaturasında düymələrin basılmasını fayla yazan proqramdır. Bu kəşfiyyatçı proqramın köməyi ilə gizli məlumatların toplanmasını həyata keçirirlər.
Keylogger proqramları Spyware proqram təminatlarına aid edilirlər.
Proqramların özləri qanuni olsa da, bir çoxu işəgötürənlərə kompüterlərinin istifadəsinə nəzarət etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur, keyloggerlər ən çox parolları və digər məxfi məlumatları oğurlamaq üçün istifadə olunur.
Keylogging həmçinin düymələrin vuruş dinamikasını və ya insan-kompüter qarşılıqlı əlaqəsini öyrənmək üçün istifadə edilə bilər. Aparat və proqrama əsaslanan yanaşmalardan tutmuş akustik kriptoanalizə qədər bir çox keylogging metodları mövcuddur.
Tarix
1970-ci illərin ortalarında Sovet İttifaqı yazı maşınlarını hədəf alan aparat keyloggeri hazırladı və tətbiq etdi. "Elektrik səhvi" adlandırılan o, IBM Selectric yazı maşınlarının çap başlığının hərəkətlərini çap başlığının fırlanması və hərəkəti nəticəsində yaranan regional maqnit sahəsinə incə təsirlər vasitəsilə ölçdü. Erkən keylogger Perry Kivolowitz tərəfindən yazılmış və Usenet xəbərlər qrupunda net.unix-wizards, net.sources 17 noyabr 1983-cü ildə yerləşdirilmişdir. /dev/kmem Bu yerləşdirmə Unix sistemlərində girişi məhdudlaşdırmaq üçün həvəsləndirici amil kimi görünür. İstifadəçi modu Unix nüvəsində yığılmış simvol siyahılarının (müştərilərin) yerləşdirilməsi və atılması ilə idarə olunan proqram.
1970-ci illərdə casuslar ABŞ-nin Moskvadakı səfirliyi və konsulluğunun binalarında düymələri basmaq üçün tənzimləyicilər quraşdırırdılar. Onlar səhvləri Selectric II və Selectric III elektrik yazı maşınlarında quraşdırdılar.
Yaddaş (film, 2010)
Məzmun
Birinci Qarabağ müharibəsinin başlanğıcı… Dörd dost – Əli (İlqar Musayev), Həsən (Pərviz Məmmədrzayev), Hüseyn (Anar Heybətov) və Azər (Şövqi Hüseynov) sonuncunun Arzu (Rada Nəsibova) adlı qızla nişanı üçün Qarabağa yollanırlar. Mərasim günü erməni-rus hərbi birləşmələri məclisin keçirildiyi kəndə hücum edir. Əfqanıstan müharibəsindən çıxan bu dörd dost kəndin müdafiəsinə qalxır və şiddətli müqavimət göstərərək düşməni darmadağın edir. Amma, bu savaş müdafiəçilər üçün də itkisiz ötüşmür – Arzu yaralanır, Azər komaya düşür…
19 ildən sonra dostlar və nişanlılar qeyri-adi şəraitdə yenidən görüşür…
Dramatik triller janrında çəkilən və keçmişdən gələcəyə nüfuz edən YADDAŞ bizi baş qəhrəmanla bərabər həqiqətə – gözlənilməz bir sonluğa aparır.
Film haqqında
Filmin həm də 5 seriyadan ibarət teleserial variantı mövcuddur.
Film "Xatirələri yaşadan ən yaxşı film" nominasiyası üzrə qalib olub.
Filmin çəkilişləri 2009-cu ilin dekabrında başlamışdı.
Film Azərbaycan şəhidlərinə, o cümlədən Çingiz Mustafayevə ithaf olunmuşdur.
Kinorejissor Eldar Quliyev filmlə bağlı müsahibəsində qeyd edir:
2017-ci ildə Balans Studiyası tərəfindən Vahid Mustafayevin BakıFilm Kinostudiyası ANS TV ilə birlikdə çəkdiyi Yaddaş Bədii Filmini yenidən yaradıb. Filmin süjet xəttində bir sıra dəyişikliklər edilib, ölçüsü Balans Studiyasının DVS Texnologiyası vasitəsi Full HD (1920x1080) formatına çevrilib, Tam şəkildə Rəng Korreksiyası və Ayarlamaları işlənilib və səs Dolbi Digital 5.1 formatında hazırlanıb.
Lixtenşteyn sarayı (Mala Strana)
Malostran meydanındakı Lixtenşteyn sarayı və ya sadəcə Lixtenşteyn sarayı (Lichtenštejnský palác na Malostranské náměstí) — Praqanın köhnə şəhərində, Mala Strana rayonun "Malostran meydanı" № 258/13-də yerləşən gözəl saray. Binanın tikintisi o zaman çox populyar olan barokko və daha sonra klassisizm üslublarında inşa etdirilmişdi. Saray Çexiya Respublikasının mühüm mədəniyyət abidəsi kimi qorunur. Saray Malostran meydanının bütün qərb hissəsini tutur və qonşuluqda yerləşən Hartiqov sarayı ilə ümumi tikinti, rabitə və kommunikasiya əlaqələrinə malikdir - Lixtenşteyn sarayında İncəsənət və Musiqili Rəqs Akademiyası, Hartiqov da isə Akademiyanın rəhbərliyi yerləşir.
Tarix
thumb|left|260px|Sarayın Konsert zalı. Praqanın köhnə şəhəri ilə gəzişərkən, Malostran meydanındakı müqəddəs Nikolay kilsəsinin qarşısında yerləşən nəhəng bir sarayı görmək olar. Bəzən Ledeburq adı ilə də tanınan Lixtenşteyn sarayı rahatlıqla ən azı beş adi evi yerləşdirə biləcək olduqca böyük bir sahəni tutur və Praqa şəhərində barokko üslubunda inşa edilmiş ilk böyük bina sayılır. Sarayın binası hazırkı nəsli Mərkəzi Avropanın Lixtenşteyn Knyazlığına məxsus Karl Lixtenşteyn tərəfindən XVI əsrin əvvəllərində inşa edilmişdir. Karl "qanlı knyaz" nüfuzuna malik idi. Məhz o, Ağ dağ ətrafında qedən döyüşdə məğlub olduqdan sonra, 1621-ci ildə Köhnə Şəhər meydanında üsyan edən şəhər sakinlərinin 27 liderini ölüm cəzasına məhkum etmişdir. O zaman knyaz xeyli sərvəti müsadirə etmişdir. Üsyançılar məhz indiki sarayın yerində edam olunmuşdur. Lixtenşteynli şahzadə Yozef Çexiya kralı II Leopoldun tacqoyma mərasimindən öncə öz sarayını yenidən tikdirir. Beləliklə sarayın binasında əzəmətli pilləkən və böyük bir salon meydana qəldi.
Lixtenşteyn sarayı 1742-ci ildən 1791-ci ilə kimi poçtamt kimi fəaliyyət göstərirdi. 1753-cü ilə qədər bura Praqanın poçt vasitəsilə göndərilən məktubların yeganə kumulyativ mərkəzi sayılırdı. 1827-ci ildə sarayda ikinci Sənaye Sərgisi keçirilmişdir. Əsrlər boyu, saray dəfələrlə hərbi qərargah olaraq xidmət etmişdir.
1918-ci ildə Lixtenşteyn sülaləsi Praqadakı bütün mülkiyyətindən məhrum edilmişdir və 1989-cu ilə aid restitusiya qanununa əsasən, qədim nəsil yalnız 1948-ci ildən sonra dövlət tərəfindən müsadirə edilmiş əmlakları geri qaytarmaq hüququna malik idilər.
Eucalyptus scias
(Eucalyptus scias) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Smolensk boğazı
Smolensk boğazı — Cənubi Şetland adalarına daxil olan Desepşen adasını Livinqston adasından ayıran boğaz. Boğazın eni 18.4 km-dir.
Boğazın adı tarixi vilayətin adındfan götürülmüşdür. Belə ki, 6 fevral 1821-ci ildə Birinci Rus Antarktika ekspedisiyasının rəhbəri olmuş Faddey Bellinshauzen amerika sənayeçisi Nataniel Palmerin gəmisinə rastlaşır. Bu zaman Livinqstoun adasının cənubunu xəritərə salaraq onu Smolensk dğyüşünün şərəfinə Smolensk adlandırır.
Soyuq (film, 2016)
Soyuq — İranda Ərk qardaşları tərəfindən çəkilmiş ilk müstəqil Türkcə (Azərbaycanca) film. 2016-cı ilin Fevralın 2-sində Təbrizdə nümayiş olunan film, ən yaxşı rejissor işi və ən yaxşı qadın roluna görə İran uşaq filmləri mükafatı olan “Qızıl Kəpənək” -yə (Pərvane-e Zərrin) layiq görülüb.
Məzmunu
Filmdə ailəsinin yoxsulluğu üzündən stress altında olan 8 yaşında məktəbli uşağın hekayəsindən bəhs olunur. Uşaq məktəbdə həmişə altını isladır. Evə qayıdanda anasının çadrasının altında gizlənərək qayıdır. Anası onun bu vərdişini tərgitmək qərarında gəlir, amma uşağın fərari atasına görə o, başqa problemlərlə rastlaşır.
Yaponiyada buddizm
Yaponiyada buddizm — Yaponiyada ən geniş yayılmış, əhalinin əksər hissəsinin sitayiş etdiyi din. Yaponiyada buddizmin meydana gəlməsini ənənəvi olaraq 552-ci illə bağlasalar da, müasir tədqiqatçılar daha erkən tarixi – 538 -ci ili göstərməyə üstünlük verirlər. Buddizmin əleyhdarları nüfuzlu Nakatomi və Mononobe nəsilləri ilə tərəfdarları – sonda qalib gələn Soqa nəsli arasında gedən mübarizə şəraitində bərqərar olmuşdur. Buddizminin yayılmasında şahzadə Şotoku Tayşi (574–622) böyük rol oynamışdır; o konfusiçi və buddist təlimləri elementləri ilə şinto milli dinini özündə birləşdirən ilk yapon yazılı abidəsi – “17 maddədə nəsihətlər” əsərinin müəllifidir. Üç buddist sutrasının, o cümlədən Lotos sutrasının Yaponiyada ilk şərhinin müəllifliyini də ona aid edirlər. İmperator Şomu (724–749) zamanında buddizm dövlət dini kimi qəbul edildi.
Yapon buddist məktəbləri
left|thumb|[[Qızıl məbəd (Yaponiya)]]
Buddizm ilkin olaraq sinto dininin stereotipləri çərçivəsində dövləti müdafiə edən və xəstəliklərdən qoruyan xüsusi magiya forması kimi qavranılırdı. Buddist fəlsəfi fikrinin təşəkkülündə başlanğıc mərhələ olan Nara dövründə (710–794) fəaliyyəti monastır divarları daxilində Buddizmin sxolastik öyrənilməsi ilə məhdudlaşan və yalnız aristokratiya arasında az sayda ardıcılları olan altı məktəb var idi. Yaponiyaya keçən ilk buddist məktəbi Sanron-şu (onun Çin proobrazı – Sanlun-zun) oldu. Hoso-şu məktəbi Çində Syuanszandan dərs almış rahib Dosyo tərəfindən 657 il -də yaradıldı. Yaponiyaya 660-cı ildə rahib Titsu tərəfindən Çindən gətirilmiş Kuşa-şu (çincə – Cuyşelun-dzun) məktəbi hinayana Buddizminə aid idi və əsas diqqətini Vasubandhunun “Abhidharma-koşa” (“Kuşa-ron”) traktatının öyrənilməsinə yönəldirdi. Cocitsu-şu məktəbi 673-cü ildə Sanronun qolu kimi meydana gəldi. Yaponiyaya 674-cü ildə gəlmiş çinli rahib Cancen tərəfindən yaradılan Rissyu-şu məktəbində (çincə –Lyuy-szun) əsas diqqət rahib intizamı məcəlləsi (Vinaya) ehkamlarına praktiki riayət olunmasına yönəldilirdi. Çinli rahib Daosyuan tərəfindən 736-cı ildə gətirilən Keqon-şu  (çincə– Xuayan-dzun) məktəbinin təlimi “Avatam saka-sutra”ya (“Keqon-qyo”) əsaslanırdı. left|thumb|Keqon-şu məktəbinə məxsus məbəd
Heyan dövründə (794–1192) heç bir hind analoqu olmayan, VIII–XII əsrlərdə yapon fəlsəfi fikrinin inkişaf istiqamətini müəyyənləşdirən, Yaponiya üçün yeni olan iki mahayanist məktəb – Ten dayşu (çincə – Tyantay-dzun) və Şinqon-şu  (çincə – Cenyan-dzun) ən çox nüfuz qazanmışdı. Tenday məktəbinin ilk patriarxı Sayço (767–822) Lotos sutrasına əsaslanırdı. Şinqon məktəbi (banisi Ku -kay) Tendayın qolu olan Taymitsu məktəbi ilə birlikdə “gizli” təlim (yaponca – mikkyo) statusuna malik tantrik Buddizmin (vacrayana) dəyişdirilmiş yapon variantı idi. Nara dövrünün məşhur hind və Çin məktəblərinin çoxundan fərqli olaraq, Şinqon və Tenday istisnasız bütün varlıqların mövcud olduqları cisimlərində (yaponca –sokusin) bu dünyada və bu həyatda Budda vəziyyətinə ani yetişməsinin (yaponca – sokusin cobut -şu) mümkünlüyünü təbliğ edirdilər.
Yaponiyada buddizimin çiçəklənmə dövrü
Yapon buddizimin çiçəklənmə dövrü Kamakura mərhələsi (1192–1333) kontinental analoqları ilə əlaqəsi olmayan ən orijinal təlimlərin yaranması ilə əlamətdar idi. Bu mərhələnin buddist məktəbləri “islahatçı” məktəblər adlanır, çünki dini təcrübənin ənənəvi formalarını daha sadə formalar əvəzlədi. XII əsrin sonlarından buddizim kütləvi dinə və yapon cəmiyyətinin ruhi həyatında müəyyənləşdirici amilə çevrildi. Heyan dövrü Buddizminində mütləq varlığın metafizik konstruksiyalarını yaratmaq səyləri, Kamakura dövrü Buddizminində isə nicat problematikası üstünlük təşkil edirdi. Yeni tipli Buddizmin parlaq nümayəndəsi Xok -ke-şunun (“Dharma çiçəyi məktəbi”) yaradıcısı Nitiren olmuşdur. Tenday məktəbinin ehkamlarına dayaqlanan Nitiren, Sayyonun ardınca dini və siyasi həyatın eyniləşdirilməsi əsasında teokratik buddist dövləti modelini qurmuşdu: insan və dövlət qarşılıqlı əlaqədə olan qurtuluş objekti kimi nəzərdən keçirilirdi.
Amidaizm
Kamakura mərhələsində amidaizm məktəbləri geniş yayılmışdı. Onlar “kənar qüvvə”nin (yaponca – tariki), yəni budda Amida qüvvəsinin köməyi ilə nicat haqqın da təlimi ön plana çəkirdilər; bu zaman Amidanın xilasedici qüvvəsinə və mərhəmətinə inamdan (sindzin) savayı başqa şəxsi səylər tələb olunmurdu.
Kostroma
Kostroma — Rusiya Federasiyasının Kostroma vilayətində şəhər.
Pentacalia albotecta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şəhidlər (mahnı)
Şəhidlər — azərbaycanlı müğənni Aygün Kazımovanın mahnısıdır. Mahnının söz və musiqisi Vüsal Qurbanova aiddir. Mahnı "Birinci Qarabağ" və "20 yanvar" şəhidlərinə həsr olunmuşdur. Klip "Şəhidlər Xiyabanı" və "Şəhidlər məscidin"də çəkilmişdir.
Yeni Həyat (Xaçmaz)
Yeni Həyat — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
Yollar
19 dekabr 2014-cü ildə səkkiz min nəfər əhalinin yaşadığı 6 yaşayış məntəqəsini birləşdirən Xaçmaz rayonunun Qusarçay-Pirquluoba-Yeni Həyat avtomobil yolunun tikintisi məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasının 2014-cü il dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Xaçmaz Rayon İcra Hakimiyyətinə 4,0 (dörd) milyon manat ayrılması üçün Azərbaycan Respublikası Prezidenti sərəncam imzalamışdır.
Nəqliyyatçı QVK
Nəqliyyatçı VK — 2005-ci ildə yaradılmış Azərbaycanın qadın voleybol klubudur. 2 dəfə Azərbaycan Superliqasında bürünc mükafat qazanmışdır. Klub 2008-ci ildə fəaliyyətini dayandırmışdır.
Eucalyptus saxatilis
(Eucalyptus saxatilis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pentacalia almorzana
Pentacalia almorzana Pentacalia almorzana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kondensasiya
thumb|Hörümçək torunda şeh thumb|Butulkada soyuq suyun kondensasiyası thumb|İçərisində isti su olan fincanın üzərində su buxarının kondensasiyası
Kondensasiya — qaz halında olan bir maddədin kimyəvi tərkibini saxlamaqla maye damcıları şəklində şəkildəyişdirməsidir.
Izahı
Kondensasiya molekulların hərəkət intensivliklərinin azalması nəticəsində qarşılıqlı olaraq digər molekullarla cazibə nəticəsində bir araya yığılıb nisbətən sıx molekulyar qəfəs formalaşdırması ilə izah olunur.Kondensasiya prosesində buxardan enerji ayrılır.
Kondensasiya buxarın mayeyə toxunmadığı halda da baş verə bilir. Buna misal buludların əmələ gəlməsidir: Yer səthindən qalxan su buxarının molekulları atmosferin nisbətən soyuq təbəqələrində qruplaşaraq kiçik su damcıları yaradır. Bu damcılar isə səmada “süzən” buludları əmələ gətirir.
Sublimasiya və desublimasiya
Məsələn, şaxtalı havada pəncərə şüşələrində qırovun əmələ gəlməsi: qırov havada olan su buxarının birbaşa buza çevrilməsindən yaranır.
Qaz kondensasiya qazanları
Qaz kondensasiya qazanları yalnız qazın yanması vaxtı ayırılan istilikdən deyil, həm də buxarın kondensasiyası vaxtı yaradılan istilikdən istifadə edir. Belə döşəmə və divar qazanlarının iş prinsipində yanacağın maksimal qənaətli işlənməsini təmin edir. Əgər bu avadanlığı alıb və onu aşağıtemperatur sisteminə qoşsaq, onda qazın istehlakının azalması olacaq (ildə təxminən 20%). Həmçinin döşəmə və divar qaz kondensasiya qazanlarının əhəmiyyətli üstünlüyü onların ekoloji olmasıdır.Kondensasiya həmçinin təbiətdə də baş verir.Əvvəlcə Günəş dənizlərdəki və ya okeanlardakı suyu buxarlandırır,beləcə maye halındakı su kiçilərək xırda yağıntı topalarını əmələ gətirir. Buxaralanan su göy üzündə buludları əmələ gətirir.Daha sonra buludlarda toplanan su yağıntı halında heç bir maye ilə təmasda olmadan yenidən YER üzünə qayıdır və beləcə "Təbii Kondensasiya" hadisəsi baş verir.
Selio Dias
Selio Dias (8 fevral 1993) — Portuqaliyalı cüdoçu. Selio Dias Portuqaliyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Selio Dias birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 90 kq çəkidə, 1/16 final mərhələsində Beninin nümayəndəsi Seltus Dossou Yovo ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə İbrahim Xələf rəqibinə 1:100 hesabı ilə uduzdu.
Fotorezistor
Fotorezistorun həssaslığı
Fotorezistorun həssaslığı tətbiq olunmuş gərginlikdən asılıdır. Ona görə də müxtəlif növ fotorezistoru qiymətləndirərkən mənbə gərginliyinin təsirini aradan götürmək üçün xüsusi həssaslıqdan istifadə edirlər. Bu inteqral həssaslığın vahid gərginliyə nisbətidir; Ki=If/ФUa.
Bəzi fotorezistorların spektral xarakteristikaları infraqırmızı sahədə maksimum həssaslığa malikdirlər. Belə fotorezistorlar əsasən pirometriyada zəif qızdırılmış cisimdə temperaturu ölçmək, infraqırmızı texnikada-gecə görünən cihazlarda, istilik pelenqatorlarda və s. işlədilir. Digər fotorezistorlar spektrin görünən hissəsində maksimal həssaslığa malikdirlər. Bunlar görünən işığa reaksiyaverən qurğularda işlədilir. Fotorezistorın mənfi cəhətləri qaranliq cərəyanının nisbətən böyük, işıq xarakteristikalarının  qeyri –xətti   olması, cihazın  işinin   temperaturdan asılılığı, ətalətliyi və s.
Yunko
Junco — Sərçəkimilər dəstəsinə Vələmir quşları fəsiləsinə aid cins. Bu cinsin nümayəndələri əsasən Şimali Amerika ərazisində yayılmışdır. Şimali Amerikanın iynəyarpaqlı meşələrindən tutmuş mərkəzin enliyarpaqlı meşələrinə kimi ərazilərdə yayılmışdır. Adətən cənuba miqrasiya edirlər. Bir qismi oturaq həyat sürür.
Yer üzərində qidalanırlar. Quşlar sürülər halında yaşayırlar. Tum və həşaratlarla qidalanırlar. Yuvanı əsasən yerdə qururlar.
Cinsə dörd növ daxildir:
Qalanın dibində
Qalanın dibində - Azərbaycan xalq mahnısı. Bu mahnı əsasında rus bəstəkarı Mixail Qlinka öz "Ruslan və Lüdmila" operası üçün xor bəstələmişdi. Azərbaycan bəstəkarı Üzeyir Hacıbəyov bu mahnını öz "Arşın mal alan" operettasında istifadə etmişdir.
Pircana
Pircana — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 2001-ci il tarixli, 191-IIQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Pircana kəndi Musakücə kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, Lürən kəndi mərkəz olmaqla Lürən kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Toponimikası
Pircana Lürən kəndinin yanında yerləşən bir məhəllədir. Kənddə Cənubi Azərbaycandan gəlmə seyidlər məskunlaşmışlar. Oykonim kəndin ərazisindəki eyni adlı pirin adı ilə bağlıdır.
Əhalisi
Əhalinin sayı 521 nəfərdir.
Nurəddin Süleymanov
Nurəddin Əmirхan оğlu Sülеymanоv — Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
1981-1988-ci illərdə Daşkənd orta məktəbində oxumuş 1988-ci ildə Göyçə mahalından məcburi köçkün olaraq Azərbaycana Bakı şəhərinə pənah gətirmişdir. 1988-ci ildən 1992-ci illərdə Bakı şəhəri Nəriman Nərimanov rayonu 177 nömrəli tam orta məktəbi bitirmişdir.
25 avqust 1992-ci ildə Bakı şəhəri Nərimanov RHK-dan hərbi xidmətə çağırılmışdır.
08.1992-02.1993-cü illərdə Türkiyədə hərbi təlimdə olmuşdur. 701-ci hərbi hissənin avtomatçısı olmuşdur.
Sülеymanоv Nurəddin Əmirхan оğlu 4 aprel 1993-cü ildə Kəlbəcər rayonunun Murov dağı uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur.
Bakı şəhərindəki Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Tver knyazlığı
Ərazisi
Knyazlıq Xəzəri Baltik dənizi ilə birləşdirən Volqa ticarət yolunda idi. Diqqətəlayiqdir ki, XI əsrin əvvəllərində Murom knyazı Gleb Vladimiroviç, Kiyevdə atası xəstə olduğundan, tələsərək, 1015-ci ildə birbaşa olmayan (azadlıq sevən vyatiçlərin torpaqları ilə) dolanbac və izdihamlı bir ərazidə - Volqa çayından çayınadək olan ərazidə, Volqadan Tıma çayınadək və oradan cənuba Smolensk vasitəsilə birləşən yolu seçdi.
Şimalda, Novqorod torpaqları tverichi tərəfindən dəfələrlə tutulan Torjok və Bejetsk şəhərləri ilə knyazlığı birləşdirdi; qərbdən -  Smolensk knyazlığı (Rjev şəhəri uzun müddət Tverə məxsus deyildi); cənubdan və şərqdən - Pereyaslavl, Moskva və Rostov mülkləri. Tver təxminən 300 verst uzunluğunda və eni 60 ilə 100 verst arasında cəmi 25 min kvadrat metr sahəni əhatə edirdi.
Tverdən əlavə, knyazlığın tərkibində bir çox şəhər var idi; bunlardan daha əhəmiyyətli, öz şahzadələrinə sahib olanlar, Kaşin, Mikulin, Zubtsov, Ksnyatin, Teliatyev qorod, Kholm, Dorogobuzh, Çernyatin, Bely Gorodok və Klin idi. Kaşin ən güclü miras idi, bəzən Tverin özü ilə primitivlik üçün mübahisə edirdi; Xolmski və Mikulinski knyazları da əhəmiyyət kəsb etdilər, ancaq Kaşinsky'lərdən çox uzaqlaşdılar, nəticədə qalanları ilə bərabər şəkildə 'kiçik, gənc qardaşlar' adlandırıldı.
Tarixi
XII və XIII əsrin əvvəllərində Tver (1135-ci ildə ilk qeyd) Pereyaslavl-Zalesski knyazlığının tərkibində idi. Güman ki, knyazlığın ayrılması Böyük knyaz ordusundakı Yaroslav Vsevolodoviçin qətlindən (1246) sonra varisi böyük knyaz Svyatoslav Vsevolodoviç Tver'i mərhum Yaroslav Yaroslaviçin oğluna (1230-1272) təhvil verdikdən sonra meydana gəldi.
Yaroslav Tverskoy, böyük qardaşlarının Vladimir, Aleksandr Nevski və Andrey Suzdalsky'nin taxt uğrunda mübarizəsində yaxından iştirak etdi və Yaroslav'ın ailəsi üçün xüsusilə çətin olan Yaroslav'ın müttəfiqi oldu: onun tatarları (İskəndərin müttəfiqləri) Pereyaslavlını tutduqda, arvadı öldürüldü; oğulları əsir götürüldü. Sonra Yaroslav bir müddət Pskovda (1254) və Novqorodda (1255) padşahlıq etdi. Aleksandr Nevskinin ölümündən sonra qardaşı Andrei'nin rəqibi olur, Qızıl Ordaya gedir, burada böyük hökmdarlıq üçün bir etiket alır (1263). Vladimir'nin Böyük Dükü olaraq, Rus tarixşünaslığı Yaroslav Yaroslavich olaraq adlandırılmışdır. Yaroslav Yaroslavich, Rakovors döyüşünə və 30 il ərzində onunla daha sonra barışıqa səbəb olan Novqoroda kömək üçün qoşun göndərərək Livonian ordeni ilə əlaqəli siyasətini davam etdirir. Veliky Novqoroddakı hakimiyyəti dövründə Novqorodiyalılara qarşı müxtəlif uğurlarla mübarizə apardı: 1270-ci ildə Novqorodlular Yaroslavı qəbul etdilər, ancaq onları "bütün iradələri ilə" idarə etmələrini istədi. O, mirasın böyük hökmranlığını idarə edən ilk Böyük knyaz idi.
Tverdə Tver Knyazlığının qurulması ilə eyni vaxtda, Rostovla birlikdə Suzdal Rus'un yepiskop şöbəsi quruldu. Yaroslav Svyatoslavın oğlu (1271–1282 və ya 1286, bu, bəlli deyil) Tver Knyazlığı sakit idi və knyazlıq adətlərində az iştirak edirdi. Svyatoslavın ölümündən sonra (1282 və ya 1286), qardaşı Mixail hakim oldu (1318).
Əvvəlcə Mixail litvalıların basqınlarını uğurla dəf etdi; sonra Böyük knyaz Dmitri Alexandroviçə itaət etmək istəməyərək tatarlarla ittifaqda sonuncu dağıdıcı basqını dəf etdi. 1293-cü ildə tatar şahzadəsi Taxttamer Tverdən Horde'ya gəldi, "insanlara çox yük verdi". Elə həmin il Mixail Rostov-Yaroslavl knyazlarının müttəfiqi oldu, Andrey Alexandrovich böyük qardaşı Dmitriyə qarşı mübarizədə güvəndi. Sonra Mixail Yaroslaviç Moskva və Pereyaslavl ilə ittifaqda Andreyə qarşı çıxdı. Mixailin Rostov Şahzadəsi Dmitrinin qızı Anna ilə (daha sonra Müqəddəs Anna Kaşinsky) evlənməsi səbəbi ilə Kaşinski mirası Tverə birləşdi.
1295-ci ildə Tver və Novqorod "ya tatarlar, ya da başqasından" müdafiə ittifaqı qurdular - bu, rus şahzadəsinin tatarları dəf etmək üçün ilk cəhdi idi.
Böyük knyaz Andrey Aleksandroviçin ölümündən sonra (1304), Vladimir'nin böyük bir padşahlığı üçün bir etiket almış Mixail Yaroslaviç Tversky ilə Moskvadan Yuri Daniloviç arasında bir mübarizə başladı. Mübarizə taleylər uğrunda (Pereslavl-Zalessky 1305, Kostroma 1305, 1317, Qorodets və Nijni Novqorod 1311–1312), Novqoroddakı nüfuz üçün (1312-ci ildə Torjokda bir qida mühasirəsi təşkil etmiş və 1314-cü ildə Novqorodun özünə qarşı uğursuz bir kampaniya etmiş), kilsə ilə ittifaq üçün (1305-ci ildə Metropolitan Maksimin ölümündə, Qalisiya iyerarxı Peter metropol oldu, Tver deyil - Gerontius). Mixail iki dəfə (1305 və 1308) Moskvaya getdi, lakin götürə bilmədi. Bir dəfə Tverichi moskvalıları və tatarları məğlub etdi (1317, Bortenev döyüşü) və bir dəfə Volqanın iki sahilində (Kostroma yaxınlığında, 1317) onlarla birlikdə dayandı. Bir dəfə Tverich Novqorodyalıları məğlub etdi (Torjok yaxınlığında, 1314) və iki dəfə Volqanın iki sahilində (Tver yaxınlığında, 1314, 1317) dayandı. 1318-ci ildə həyat yoldaşı Agafyanın (Konçaki) Tver əsirliyindəki ölümdən faydalanaraq, Özbək xanın bacısı Yuri Daniiloviç, qoşun içərisindəki xana göründü və Mixaili ölümündə günahlandırdı. Ağrılı işgəncələrdən sonra qoşun içərisinə çağırılan Mixail, Yuri Daniiloviç və tatarlar tərəfindən öldürüldü.
1319-cu ildə Mixailin iradəsi ilə Tver knyazlığının torpaqları dörd oğlu arasında bölüşdürüldü. Böyük oğlu Dmitri Qroznı Oçi Tverdə oturdu, Aleksandr Xolmski və Mikulinsky şahzadəsi oldu, Konstantin Dorogobujun şahzadəsi oldu, ən kiçik oğlu Vasili Kaşini qəbul etdi.
Moskvalı Yuri Daniloviç Böyük knyaz oldu (1319), Tver Knyazlığından xan üçün xərac toplayır (2000 qrivni), lakin onu Orda göndərmədi. Mixailin oğlu Dmitri Dəhşətli Gözlər, Yuri'ya qarşı xərac verməklə xana tərəf döndü və etiket aldı (1322). 3 ildən sonra Yuri xanın qabağında öldürüldü, bir il sonra özü Orda edam edildi (1326) və Vladimir'nin böyük hakimiyyəti qardaşı Aleksandr Mixayloviçin ixtiyarına verildi, eyni zamanda Novqorodla müqavilə bağladı.
İqtisadiyyatı
Tver knyazlığı sənətkarlıq və ticarətin çiçəkləndiyi yer idi; Tver qərbdən və şərqdən gələn malların mübadilə mərkəzi idi; "İpək mahnısı" nda (XIV əsr) Tver "zəngin" adlanır. XV əsrdə tver taciri Afanasi Nikitin Hindistana ticarəti etmişdir. Ruhanilərin böyük təsiri var idi.
İdarəetmə
Knyaz administrasiyası, məhkəmə, hərbi işlər və maliyyəyə (zərb edilmiş sikkələr: gümüş - "Grivna" və mis - "hovuzlar") cavabdeh idi. Şahzadənin dəstəsi böyüyə (boyarlara) və cavanlara (qulluqçular və zadəganlar) bölündü. Əhalinin qalan hissəsi "Zemski", "sadə", "qara", "ağır" və s. kimi adlandırılırdı. Şəhərdəki "ağır" əhali yüzlərə bölündü, "minlər" in "Sotski" tabeliyində olanlar tərəfindən idarə edildi; salnamələrdə veçe ilə əlaqədar bəzi göstərişlər də var ("veçe" də, Çolxan tatarlarının öldürülməsi qərara alındı); mahallar volostlara, düşərgələrə və kənarlara bölündü. Torpaq çara, ruhanilərə və dəstəyə məxsus idi.
Torpağı becərən kəndlilər, vəziyyətdən asılı olaraq, daha çox və ya daha çox torpaq mülkiyyətçisindən asılı idilər. Müəyyən vaxtlarda (Yuri günü) kəndlilərin əksəriyyəti bir mülkiyyətçidən digərinə, bir knyazlıqdan digərinə keçə bilər; zaman keçdikcə sayları artan azad insanlar da yox idi, xüsusən şahzadənin torpaqlarında, şahzadələrə bəzi torpaq mülkiyyətçilərinə kəndlilərə icazə verilməməsi və torpaqlarında yaşayanları mühakimə etmək hüququ verildi, "qətl və soyğunçuluq" istisna olmaqla.
Trep
INSEE kodu — 38515. Kommunanın 2006-cı il üçün əhalisi 1785 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 420 km cənub-şərqdə, Lion dan 38 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 65 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Payız sonatası (film, 1978)
"Payız sonatası" (Höstsonaten) — rejissor İnqmar Berqmanın filmi.
Məzmun
Kənd pastorunun arvadı Eva artıq yeddi ildir görüşmədiyi anası Şarlottanı öz evlərinə qonaq çağırır. Onun anası dünya şöhrətli, istedadlı, dəlisov, yaşlı pianoçudur. Eva fortepianoda pis çalmadığına baxmayaraq, anası kimi o qədər də istedadlı deyildi. Lakin ən əsası onun evdar qadın, həyat yoldaşı, ana və sevimli bacı olmağa meyili idi. Buna baxmayaraq onun həyatında hər şey uğursuz idi: ərinə böyük hörmət edir, amma əslində onu sevmir, onların oğlu dörd yaşında batmışdır və sağalmaz yara əvvəlki kimi yenə də rahatlıq vermirdi. Hətta Şarlotta da heç vaxt Evanı o istədiyi kimi istəməmişdi. Eva özünü ələ almaq üçün xəstəxanadan iflicdən əziyyət çəkən bacısını götürür. O, yer üzündə öz tənhalığını başa düşür.
Böyük bacının evində kiçiyin olması ananı şoka salır. O, özünün xəstə, yad saatlarını Evanın ifasında Şopenə qulaq asmağa sərf edir. Və bu əsəri özü də necə çalmaq lazım olduğunu düşündüyü kimi ifa edir. Öz şəxsi avtomobilini qızına bağışlamaq fikrinə düşür. Buna görə də o, evə təyyarə ilə qayıtmalıdır. Yeni maşının alınmasında da heç bir problem olmayacaq. Gecə Şarlotta pis yuxudan ayılır: ona elə gəlir ki, Eva onu boğur. Qadın durur, qonaq otağına keçir və orada Evanı görür. O da yatmayıb.
Ana və qızı yaşadıqları həyatı yada salaraq münasibətlərinə aydınlıq gətirirlər. Evanın əri pastor bu isterikanı eşidir, lakin bu söhbətə qarışmır. Bu qalmaqalı xəstə qız da eşidir. O, çarpayıdan çıxır, pilləkənlə Eva və Şarlottaya doğru sürünür və "Ana, yanıma gəl!" deyib çağırır.
63-ün tutqun payızı (film, 2003)
63-ün tutqun payızı qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Orman Çingizoğlu tərəfindən 2003-cü ildə çəkilmişdir. Film Lider televiziyası nda istehsal edilmişdir. Film 1963-cü ildə Sumqayıtdakı anti-sovet mitinqindən bəhs edir.
Məzmun
Film 1963-cü ildə Sumqayıtdakı anti-sovet mitinqindən bəhs edir.
1963-cü il noyabrın 7-də Oktyabr inqilabının növbəti ildönümünə həsr edilmiş nümayiş zamanı Boru Prokat Zavodunun bir qrup fəhləsi əsas dəstədən ayrılaraq şəhər rəhbərliyinin dayandığı tribunaya sarı getmiş, mədəniyyət evinin fasadından Nikita Xruşşovun böyük portretini qopararaq ayaqlar altına atmışdılar. 600-800 nəfərə qədər adam 3 gün ərzində Sumqayıtı bir-birinə qatmışdı.