cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edge (videooyun)
Tənqidçilərin mövqeyi
"Slide to Play" "Edge" videooyununun idarəetmə sxemasına dair yazdığı hissədə bəzi idarəetmə sxemalarının müəyyən vəziyyətlərdə digər idarəetmə sxemalarından daha yaxşı işlədiyini qeyd etmiş və oyunun ortasında ikən idarəetmə sxemasını dəyişməyə icazə verilməməsini tənqid etmişdir. "Kotaku" bəzi səviyyələri çevirmə və ya toxunma idarəetmə sxemaları ilə tamamlamağın imkansız, lakin D-pad idarəetmə sxemasının çox asan olduğu düşünmüşdür. Kris Uotters qeyd etmişdir ki, oyunun seçilən idarəetmə sxemasından asılı olmayaraq kubun diyirlənmə sürətinə görə qeyri-müəyyən bir yöndəmsizliyi var. Zaxari Miller oyunun kubun kənarlarını hərəkət edən bloklara doğru tarazlaşmış şəkildə dayayaraq onları tutmasını tənqid etmişdir. O həmçinin, mini-xəritənin bəzi vaxtlarda faydasız olduğunu düşünmüşdür.
"Metacritic" videooyun rəy toplayıcısına görə, "Edge Extended" genişləndirməsinin iOS buraxılışı "universal tərif" almışdır. "TouchArcade" yazıçısı Troy Vudfild oyuna qüsursuz xalını vermişdir. "Pocket Gamer" mütəxəssisi Herri Slater genişləndirməyə orijinal epizoda verdiyi "Qızıl mükafat" reytinqini vermişdir. "Slide to Play" səviyyələrin "ağıllı şəkildə tikildiyi"ni demiş, ancaq oyunu günəş altında oynayarkən qaranlıq ətraf mühitləri görməyin çətin olduğunu düşünmüşdür.
Sehen xan
Sehen xan — türk, monqol və altay mifologiyasında müdriklik ilahı. Müdrikliyi və öyrətməyi təmsil edir. İnsanlara nəsihət edər verər və keçmişdə yaşanan hadisələri izah edir.
Etimologiya
(Çeç/Çes/Seh/Ses) kökündən törəmişdir. Yakutcada izah edən deməkdir. Çeçen sözü digər Türk dillərində natiq mənasını verər. Monqolcada Sehe (köhnə monqol Sekege) sözü zəka, anlayış, Çeçen/Sesen/Sise/Titen isə müdrik mənası daşıyır.
Ficus virens
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tereza Franssinetti
Tereza Franssinetti — İtaliyanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Tereza Franssinetti, İtaliya yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Çin yığmasına 8:10 hesabı ilə məğlub olan İtaliya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını altıncı pillədə başa vurdu.
Daha sonra Tereza Franssinetti, İtaliya yığmasının heyətində 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Yeddinci pillə uğrunda görüşdə Birləşmiş Krallıq yığmasını 11:8 hesabı ilə məğlub edən İtaliya yığması, London Olimpiadasını yeddinci pillədə başa vurdu.
Tereza Franssinetti, İtaliya yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə ABŞ yığmasına 5:12 hesabı ilə məğlub olan İtaliya yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasının gümüş medalına sahib oldu.
Con Uintrop Hakett
Con Uintrop Hakett (d. 4 fevral 1848 – ö. 19 fevral 1916) — Avstraliyalı sahibkar və "Qərbi Avstraliya" qəzetinin baş redaktoru; Qərbi Avstraliya Universitetinin yaradıcısı.
Təhsilə qayğısı
Con Uintrop Hakett tərəfindən 1911-ci ildə Qərbi Avstraliya Universitetinin yaradılması təşəbbüsü irəli sürülmüşdür. O, həmin vaxt sahibkar və "Qərbi Avstraliya" qəzetinin baş redaktoru idi. Bundan sonra universitetin yaradılmasında əsas rol oynayan Kral komissiyasının sədri olur. Sonradan Con Uintrop Hakett yeni yaradılmış universitetin kansleri təyin olunur. C.U.Hakett şəxsi büdcəsindən Qərbi Avstraliya Universitetinin inkişafı və Pert şəhərində universitet binalarının tikintisi üçün 425000 funt-sterlinq dəyərində vəsait ayırmışdır.
Darquba
Darquba — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun Kərgəlan inzibati ərazi vahidində kənd.
Con Uintrop Hakett
Xatirəsi
left|thumbnail|Uintrop Holl Hazırda Qərbi Avstraliya Universitetinin kampusunda yerləşən bir çox binalar Con Uintrop Hakettin adını daşıyır.
Darquba
Coğrafi mövqeyi
Darquba kəndi Bəşərü çayının sahilində, Lənkəran ovalığında yerləşir.
Toponimiyası
Kəndin adı XIX əsrə aid sənədlərdə Darğakənd, 1917-ci ildə Darğaoba, 1933-cü ildə isə Darquba variantında qeydə alınmışdır. Talış dilində Daqova kimi tələffüz edilir. Oykonim darğa (etnonim) və oba (el, nəsil, kənd) komponentlərindən düzəlib, "darğalar kəndi" deməkdir. Etnotoponimdir.
Din
Kənddə Darquba kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Formulyar
Formulyar – 1)hər hansı bir qurğu, mexanizm və s. haqqında əsas məlumatlar yazılan, onun işlənməsi, xarab olması, təmiri və s. müntəzəm surətdə qeyd olunan xüsusi dəftər və ya blank; 2)kitabxana kitablarının içinə qoyulan, habelə oxucuların onlardan istifadə etməsi haqqında orada qeydlər edilən uçot kartoçkası. Məsələn, kitabın formulyarı; 3)hər bir kitabxana oxucusu üçün doldurulan və ona verilən kitabların qeyd olunduğu kiçik dəftərçə. Məsələn, oxucunun formulyarı.
Yanğınsöndürmə komandası (film, 1939)
Məzmun
Kinolent əhalinin yanğından qorunması üçün yanğınsöndürən komandanın fəaliyyətindən danışır.
Film haqqında
Film saxlanılmayıb.
Arsak
Arsak (Արցախ) və ya Orxistena (Ὀρχιστηνή) – Cənubi Qafqazda yerləşmiş tarixi vilayət. Antik və orta əsr mənbələrinin məlumatlarına görə tarixi Arsak vilayətinin ərazisi müasir Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər, Tərtər, Xocavənd, Xocalı, Cəbrayıl və Şuşa rayonlarının ərazisini əhatə etmişdir.
Kür çayının sol sahilində yerləşən tarixi Utik vilayəti qərbdən və cənub-qərbdən Sünik vilayəti, şimaldan və şimal-şərqdən Uti vilayəti, cənub-şərqdən isə Paytakaran vilayəti ilə sərhədlənirdi.
Tarixçi-armenoloq Robert Hyusenin fikrincə Uti vilayətinin avtoxton sakinləri qeyri-Hind-Avropa dillərində danışan tayfalar olmuşlar. E.ə. 91-87-ci illərdə Böyük Ermənistan hökmdarı II Tiqranın İberiya və Qafqaz Albaniyasına yürüşləri nəticəsində Qafqaz Albaniyasının Uti, Arsak və Paytakaran əyalətləri, İberiyanın isə sərhədyanı cənub əraziləri Böyük Ermənistanın tərkibinə qatılır. 387-ci ildə Ermənistanın Bizans və Sasani imperiyaları arasında bölünməsindən sonra Qafqaz Albaniyası və İberiyanın tutulmuş ərazilər geri qaytarılır.
X əsrdə Arsak ərazisində Xaçın knyazlığı yaranmışdır. Həsən-Cəlal sülaləsinin idarə etdiyi Xaçın knyazlığı müxtəlif dövrlərdə Şəddadilər dövləti, Gürcüstan çarlığı, Azərbaycan Atabəyləri, Hülakülər, Ağqoyunlular və Səfəvilərdən vassal asılılığında olmuş, lakin varlığını XVI əsrə qədər davam etdirmişdir.
Yerləşməsi və adı
VII əsr mənbəsi olan Aşxaratsuytsa görə Arsak 12 əyalətə bölünürdü: Myus-Haband, Vaykunik, Berdadzor, Mets-Arank, Mets-Kvenk, Harçlank, Muxank, Piank, Parzkank, Sisakan-Voskan, Kust-i-Parnes və Kolt. Lakin, bu vilayətlərin dəqiq yerləşmə sərhədləri bəlli deyil, həmçinin, sonrakı dövrlərə aid mənbələrdə onların bir çoxunun adı çəkilmir. Bəzi mənbələrdə Arsakın vilayətlərinin sayı 13 və ya 14 olaraq qeyd edilir.
Tarixi mənbələrdə Uti vilayəti ilə bağlı müxtəlif məlumatlar saxlanmışdır:
Strabon — e.ə. I əsr - b.e. I əsri:
...Favena, həmçinin Komisena və çoxlu sayda süvari ordu verən Orxistena da Ermənistan əyalətidir.
Ptolemey — B.e. I-II əsrlər:
Böyük Ermənistan şimalda Kolxida, İberiya və Kiros çayı boyunca Albaniya ilə sərhədlənir.
Movses Xorenatsi — B.e. V-VI əsrlər:
Bunun ardınca o, böyük və əzəmətli, əhalisi çox olan şimal-şərq diyarında, geniş düzənliyi kəsən Kür adlı böyük çay boyunca ərazilərə hökmdar təyin edir, müdriklik və ağıl işlərində birinci olan Aranı hakim elan edir. Lakin, Sisak insanları haqqında da bil, çünki, biz bu böyük və adlı-sanlı tayfanı birinci kitabda qeyd etməyi unutmuşuq - onlara Alvan düzənliyi - dağlara dağru uzanan, Erasx çayından Xnarakert adlandırılan qalaya kimi - miras qalmışdır. Ölkə isə onun "Alvaniya" adlandırıldı, çünki onu, xoş xasiyyətinə görə "alu" adlandırırdılar. Onun varislərindən biri, görkəmli və cənur Draya parfiyalı Valarşak tərəfindən hakim-on minbaşı təyin edildi. Deyirlər ki, utilər, Qardman knyazlığı sakinləri, savdeylər və qarqarlar onun nəslindən gələnlərdir.
Moisey Kalankatlı — B.e. VII əsr:
Və hər gün Tanrıya xidmətindən ilham alaraq o, müqəddəslərin xatirəsi üçün ibadət edirdi. Bundan sonra o (III Mömün Vaçaqan), istehkamları çox olan və hakimiyyəti altında olan Arsakın əhalisinə əmr etdi ki, onlar bütlərə ibadətdən, onlara qurban verməkdən və bütpərəst mərasimdən əl çəksinlər.
Tarix
180px|thumb|left|Tunc dövrünə aid [[Xocalı kurqanlarından aşkarlanmış üzərində mixi yazılarla Assuriya kralı III Adad-nirarinin adı yazılmış muncuq. Azərbaycan Tarix Muzeyi]] Geğarkunik mərzinin Aşağı Zağalı kəndindən aşkarlanmış II Sardurinin (e.ə. VIII əsr) mixi yazılı Urartu kitabəsində Geqam gölünün cənub-şərqində Urtexe və ya Urtexini adlı ölkənin yerləşməsi xatırlanır: "Tanrı Haldi öz silahı ilə yürüşə çıxaraq Arkukini ölkəsinə qalib gəldi. Sarduri deyir: hücum edərək Arkukini ölkəsini işğal etdim. Urtexini ölkəsinə kimi çatdım." Erməni tarixçilərinin fikrincə "Urtexini" adı, sonrakı dövrə aid yunan dilli mənbələrdə qeyd edilən "Orxistena" (Ὀρχιστηνή) və qədim erməni dilli mənbələrdə qeyd edilən "Arsak" (Արցախ) toponiminin prototipi ola bilər.
Urartu mixi yazılarında Arsak ərazisində həm də Piruaini ölkəsi xatırlanır ki, tədqiqatçı A. Petrosyan bu ölkənin adını Het panteonundan az bilinən tanrılardan biri Pirva ilə əlaqələndirir. Qarakilsə şəhəri ərazisindən aşkarlanmış Urartu hökmdarı II Argişti (e.ə. VIII-VII əsrlər) dövrünə aid mixi yazılı kitabədə xatırlanan Amuşa şəhərini, italyan urartuşünas Mario Salvini müasir Xankəndi şəhərinin yeri ilə lokallaşdırır. Salvininin fikrincə, Qarakilsə kitabəsi Urartu sərhədlərinin müasir Qarabağ istiqamətinə genişləndiyini göstərir.
E.ə. VI əsrdə ərazi Midiya dövlətinin daha sonra isə Əhəmənilər dövlətinin tərkibinə qatılmışdır. E.ə. VII-VI əsrlərdə Arsak ərazisi Qafqazda skif çarlığı - İşkuzanın tərkibinə qatılmışdır. Cənubi Qafqazda skiflərin məskunlaşdığı ərazilər cənub-şərqdə Midiya, cənubda Manna dövləti, qərbdə Urartu dövləti, şimalda isə, qədim mənbələrdə Çola kimi qeyd edilən, həmçinin qədim dövrlərdən "Qafqazın Qapısı" və ya Masqutlar ölkəsi adlandırılan ərazi ilə sərhədlənirdi. Tədqiqatçıların ortaq fikrinə görə İşkuza ərazisi cənubda Urmiya gölünün şimalından başlamış, şimalda kür çayına kimi uzanmış, ehtimal ki, Mil düzünü də əhatə etmişdir.
R. Hyusenin fikrincə Arsakın yerli əhalisi qeyri-Hind-Avropa dillərində danışan tayfalar olmuşlar. A. Petrosyanın fikrincə Arsakın ilkin əhalisi arasında həm də het və luvi dillərinə yaxın dillərdə danışan tayfalar ola bilərdi. E.ə. I əsrin sonları - b.e. I əsrin əvvəllərində əraziyə sakların axını baş verir.
Movses Xorenatsi və Moisey Kalankatlının verdiyi məlumata görə, e.ə. I əsrdə Parfiya hökmdarı I Vologez Arranı Araz çayından Xunan qalasına kimi geniş ərazinin hökmdarı təyin edir. Arran Arranşahlar sülaləsinin əsasını qoyur və Alban Arşakilərindən I Vaçaqan hakimiyyətə gələnə kimi bu sülalənin 34 hökmdarı Qafqaz Albaniyasında hökm sürmüşdür.
IV əsrin 50-ci illərində Hökmdar Urnayrın rəhbərliyi ilə albanlar Kür çayının sağ sahilində bir sıra vilayətlərdə hakimiyyəti yenidən özlərinə qaytarırlar. V əsrdə yaşamış erməni tarixçi Favstos Buzandın verdiyi məlumata görə, qısa müddət sonra Böyük Ermənistan sparapeti Muşeq Mamikonyan qaytarılmış yürüş edərək yenidən bu əraziləri Böytük Ermənistan hökmdarına tabe edir və "Kür çayını əvvəl olduğu kimi Albaniya və Ermənistan arasında sərhəd edir."
822-ci ildə alban hökmdar sülaləsi olan Mehranilərin son nümayəndəsi II Varaz Trdatın ölümündən sonra Aranilər sülaləsindən olan Səhl ibn Sunbat Yuxarı Arsak – Xaçın ərazisini ələ keçirir, qısa müddətdə isə Arranın böyük hissəsini özünə tabe edir. Səhldən sonra ərazidə onun nəslindən gələn Hovannes, Atrnerseh və Qriqor Hammam hakimiyyətdə olmuşlar. "Albaniya knyazı" titulunu qəbul etmiş Qriqor Hammam hakimiyyəti dövründə keçmiş Qafqaz Albaniyası ərazisinin böyük bir hissəsini, o cümlədən Uti, Şəki və Kambisena ərazilərini də özünə tabe etmişdi. X əsrdə Arsak ərazisində xristian feodal dövləti olan Xaçın knyazlığı yaranır.
Qərbi Avstraliya Universiteti
Qərbi Avstraliya Universiteti — Avstraliyanın Qərbi Avstraliya ştatının Pert şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; ölkənin ən aparıcı ali təhsil ocaqlarından biridir.
Tarixi
Qərbi Avstraliya Universiteti 1911-ci ildə ştatın ilk universiteti olaraq yaradılmışdır. Ştatda universitet yaradılması təşəbbüsü ilk dəfə sahibkar və "Qərbi Avstraliya" qəzetinin baş redaktoru Con Uintrop Hakett tərəfindən irəli sürülmüşdür. O, universitetin yaradılmasında əsas rol oynayan Kral komissiyasının sədri idi. Sonradan Con Uintrop Hakett yeni yaradılmış universitetin kansleri təyin olunur. Con Uintrop şəxsi büdcəsindən Qərbi Avstraliya Universitetinin inkişafı və Pert şəhərində universitet binalarının tikintisi üçün 425000 funt-sterlinq dəyərində vəsait ayırmışdır.
Universitet yaradıldığı dövrdə Pert şəhərinin əhalisi 121000 nəfər idi və onun iqtisadiyyatı kənd təsərrüfatı və dağ-mədən sənayesinə əsaslanırdı. Bunun nəticəsi olaraq universitet müəllim seçimində kənd təsərrüfatı, dağ-mədən sənayesi və maşınqayırma, geologiya, riyaziyyat və fizika, kimya, tarix və iqtisadiyyat, biologiya və ingilis dili üzrə mütəxəssislərə üstünlük verir. Həmçinin ali məktəbdə klassik və qədim tarix, fransız, alman dilləri, psixi və əxlaq fəlsəfəsi, baytarlıq, eləcə də digər sahələr üzrə müəllimlər işə cəlb olunurlar. Universitetdə 3 fakültə (Mühəndislik, Dəqiq elmlər və İncəsənət) fəaliyyətə başlayır.
Artıq 1913-cü ildə universitet tələbələrinin sayı 184 nəfərə çatır. Universitetin yeni binalarının tikintisinin ləngiməsi səbəbindən həmin tələbələrə dərslər İrvin küçəsindəki taxta binada keçilir.
Birinci Dünya müharibəsinin başlanması universitetin inkişafını xeyli ləngidir. Bir çox tələbə və müəllim könüllü olaraq müharibəyə yollanır və universitetin fəaliyyətində durğunluq yaşanır. Müharibə bitdikdən sonra ali məktəb inkişaf yoluna qədəm qoyur, universitetin çoxlu sayda binalarının tikintisinə başlanılır. 1927-ci ildə bu ali təhsil müəssisəsinin sayca dördüncü olan Hüquq fakültəsi açılır. 1931-ci ildə universitetin qotik üsluba aid Sent Corcs Kolleci, 1932-ci ildə isə Hakett Holl və inzibati binaları inşa olunur. 1925-ci ildə Qərbi Avstraliya Universitetinin Krouli kampusunun tikintisinə başlanılır və tikinti işləri 1932-ci ildə başa çatdırılır.
Universitetin inkişafını donduran digər hadisə İkinci Dünya müharibəsi olur. Müharibədən sonra tezliklə universitet bərpa olunmağa başlanır. 1946-cı ildə Stomatologiya, 1956-cı ildə isə Tibb fakültələri yaradılır. 1947-ci ildə Pedaqogika, 1954-cü ildə İqtisadiyyat fakültələri İncəsənət fakültəsindən ayrılır və müstəqil fəaliyyət göstərməyə başlayır, 1950-60-cı illərdə iqtisadi sıçrayış ali məktəbə tələbə axınını sürətləndirir. 1962-ci ildə artıq ali məktəbin tələbələrinin sayı 3800-ü ötür, əməkdaşların sayı isə 1966-cı ildə 91-dən 247-yə yüksəlir. 1999-cu ildə kənd təsərrüfatı üzrə təhsil və tədqiqatların həyata keçirilməsi məqsədi ilə universitetin Olbani Mərkəzi yaradılır. 2005-ci ildə Kurtin Texnologiya Universiteti Olbani Mərkəzi ilə birləşdirilir. 2009-cu ilin mayında ali məktəbin Biznes Məktəbi açılır və tibbi tədqiqatların aparılması üçün yeni binanın tikintisinə başlanılır.
Müasir vəziyyəti
thumbnail|Uintrop Holl Qərbi Avstraliya Universiteti Pertdə ən böyük əraziyə sahib müəssisələrdən biridir. Universitetin 65 hektar ərazidən ibarət olan Krouli kampusu Suon çayının sahilində Pert şəhərinin mərkəzindən 5 km aralıqda yerləşir. Burada tikilmiş universitet binalarının əksəriyyəti, xüsusilə roman üslubuna aid Uintrop Holl əhəng daşından inşa edilib. Binalar Batmış Bağ və Tropik Ağaclıq meşəlik ərazisində, yaşıllıq və bağların arasında yerləşir. Kampusun əsrarəngiz gözəlliyi buranı toyların keçirildiyi ən populyar məkana çevirib. Şəhərcikdəki diqqətçəkən tikililərdən biri də İncəsənət fakültəsinə aid Fortuna Yeni Teatr binasıdır. Pert zooparkı da universitetin tanınmış məkanlarındandır. Berndt Antropologiya Muzeyi aborigenlərin mədəniyyət və tarixinə aid materialların saxlandığı ən zəngin muzeydir. thumbnail|İrvin küçəsi tikililərindən biri Hazırda universitetin kampusunda yerləşən əsrarəngiz binaların əksəriyyəti Con Uintrop Hakettin ayırdığı vəsait hesabına tikilib və kampusdakı bir çox binalar həmin səxavətli şəxsin adını daşıyır. Con Uintrop Hakettin tikdirdiyi binalara qədər Pert şəhərinin mərkəzindəki İrvin küçəsində, Hey və Sent Corcs Terras küçələri arasında universitet binaları yerləşirdi. Bu binalar 1932-ci ildə universitetin Krouli ərazisinə köçürüldüyü vaxtadək universitet şəhərciyi rolunu oynayıb. Həmin tikililər bu günümüzədək qorunub saxlanır və hazırda yerləşdiyi yerə görə "İrvin küçəsi tikililəri" adlandırılır.
Qərbi Avstraliya Universitetinin Nedlends ərazisində Stirlinq şosesi boyu bir-biri ilə yeraltı keçidlərlə birləşdirilmiş müəssisələri mövcuddur. 2005-ci ildə Qərbi Avstraliya Universiteti Edit Kouen Universitetinin Klermont ərazisində yerləşdiyi bir sıra obyektini əldə edib. Bu ərazi universitetin əsas kampusu olan Kroulidən 5 km qərbdə yerləşir və universitet tərəfindən kampus deyil, "QAU (Qərbi Avstraliya Universiteti) Klermont" adlandırılır.
Fakültə və məktəbləri
Qərbi Avstraliya Universiteti 9 fakültədən ibarətdir:
Qərbi Avstraliya Universitetində 9 əsas fakültə ilə yanaşı, Yerli Əhali Tədqiqatları Məktəbi fəaliyyət göstərir. Məktəbin məqsədi aborigenlərə və Torres körfəzi adaları sakinlərinə bərabər və ədalətli ali təhsil verməkdən ibarətdir.
Tələbələr
Ali məktəbdə təhsil alan tələbələrin sayı isə 20000-dən çoxdur. Tələbələrin 15000-dən çoxunu bakalavr, 5000-ə qədərini isə magistrant və doktorantlar təşkil edirlər. Universitetdə təhsil alan tələbələrin əksəriyyəti Qərbi Avstraliya ştatından və Pert şəhərindən olan gənclərdir. Universitetdə dünyanın bir sıra ölkələrindən 4000-ə yaxın tələbə oxuyur. Əcnəbi tələbələr arasında Cənub-Şərqi Asiyanı təmsil edən gənclər çoxluq təşkil edirlər.
Yataqxana
Qərbi Avstraliya Universiteti tələbələr üçün geniş imkanlara malik yataqxana təklif edir. Krouli kampusundakı Karri Holl, Triniti, Sent Katerina, Sent-Tomas Mor, Sent Georq yataqxana kolleclərində 1000-dən çox tələbə məskunlaşa bilər. Hazırda universitetin bu kampusunda 1150-dən çox tələbə yaşayır. Yataqxanada qalmaq tələbəyə zəngin həyat təcrübəsi bəxş edir, yuxarı kurs tələbələri və müəllimlərlə yaxından tanışlıq onların təhsildə irəliləməsinə səbəb olur.
Xarici əlaqələri
Universitet müəllim, tələbə, tədris materialı və metodu mübadiləsi, birgə tədqiqat layihələrinin həyata keçirilməsi üzrə dünyanın 44 müəssisəsi ilə əməkdaşlıq edir. Sinqapur, Malayziya, İndoneziya, Filippin və s. kimi ölkələrdə universitet bir neçə proqramını tədris edir.
Hazırda Qərbi Avstraliya Universiteti Avstraliyanın "Səkkizlik Qrupu"nun, Cənub-Şərqi Asiya Ali Təhsil Müəssisələri Assosiasiyasının (ASAIHL), Beynəlxalq Universitetlər Şəbəkəsinin (WUN) üzvüdür.
2010-cu ilin mayından Qərbi Avstraliya Universiteti Dartmut Kolleci (ABŞ), Darem (Böyük Britaniya), Kuins (Kanada), Otaqo (Yeni Zellandiya), Tübingen (Almaniya) və Uppsala (İsveç) universitetləri ilə birgə əməkdaşlıq çərçivəsində Matariki Universitetləri Şəbəkəsinə qoşulub.
Büdcəsi
2010-cu ildə Qərbi Avstraliya Universitetinin ümumi gəlirləri 750290000 Avstraliya dolları olub. Həmin gəlirlərin 341948000-ni Avstraliya hökumətinin maddi yardımı, 43661000-ni Qərbi Avstraliya ştatı hökumətinin yardımı, 33930000-ni müxtəlif tədqiqat qrantları və sazişlər, 112435000-ni təhsil haqqı və digər yığımlar, qalanlarını isə digər vasitələr hesabına əldə olunan gəlirlər təşkil edib.
Ali məktəbin xərcləri həmin ildə 697374000 Avstraliya dolları olub. Xərclərin 441428000-ni əməkdaşların əməkhaqqı, 40037000-ni tələbələr üçün xərclənən vəsait, 29696000-ni xammal və müxtəlif materiallar, 36486000-ni amortizasiya və qiymətdən düşmə, 11141000-ni təmir və texniki xidmət, qalanlarını isə digər məsrəflər təşkil edib.
Təhsil haqqı
Qərbi Avstraliya Universitetində təhsil haqqı tələbənin oxuduğu fakültədən asılı olaraq dəyişir. Əcnəbi tələbələrin təhsil haqqı bakalavriatura səviyyəsində ildə 24000-27000 (İncəsənət, humanitar və sosial elmlər fakültəsi), 24500-27500 (Biznes Məktəbi), 22350-26000 (Pedaqogika fakültəsi), 27000-29000 (Mühəndislik, hesablama və riyaziyyat fakültəsi), 24500-27000 (Hüquq fakültəsi), 26000-28500 (Həyat və fiziki elmlər fakültəsi), 27500-46000 (Tibb, stomatologiya və səhiyyə fakültəsi), 26400-28500 Avstraliya dolları (Təbiət və kənd təsərrüfatı elmləri fakültəsi), magistratura və doktorantura səviyyələri üzrə 11500-46000 Avstraliya dolları arasında dəyişir.
Qərbi Avstraliya Universitetində oxuyan tələbənin illik xərcləri onun qənaətcil olub-olmamasından asılıdır, lakin istənilən həyat tərzinə üstünlük verən tələbəyə ildə orta hesabla 19200-24000 Avstraliya dolları kifayət edir. Bu məbləğə təhsil haqqı, tibbi sığorta, dərslik və aviabilet xərcləri daxil edilmir. Ailəli tələbələr üçün universitetdə təhsil almaq ildə minimum 34000 Avstraliya dollarına başa gəlir.
Universitetdə oxuyan tələbələrə bir sıra təqaüdlər təklif olunur. Tələbələr üçün universitetdə müxtəlif məbləğli AMEC Minproc Mühəndislik (ildə 3000 Avstraliya dolları), Acergy Avstraliya Mühəndislik (ildə 10000 Avstraliya dolları), Aqed Kare Tibb bacısı (1 semestr ərzində 5000 Avstraliya dolları), Apaçi Enerji Geoelmlər (ildə 5000 Avstraliya dolları), Alkoa Avstraliya Mükafatı (1000 Avstraliya dolları), Olbani Ticarət-Sənaye Palatası (1000 Avstraliya dolları) və s. 203 təqaüd mövcuddur. Eyni zamanda universitetdə maddi durumu çətin olan, əlil, aborigen, region və kəndlərdən olan tələbələrə xüsusi təqaüdlər verilir.
Reytinqi
Müxtəlif transmilli proqramların həyata keçirilməsi Qərbi Avstraliya Universitetinin, həqiqətən, beynəlxalq nüfuza malik elmi-tədqiqat müəssisəsi olduğunu sübut edir.
Qərbi Avstraliya Universiteti şəxsiyyətə yönəldilmiş yüksək səviyyəli universitet təhsili və məhsuldar tədqiqatları ilə beynəlxalq aləmin diqqətini özünə cəlb edə bilən ali təhsil ocağıdır. Universitetin idarəetmə keyfiyyəti və planlı təhsili dünya tərəfindən müsbət dəyərləndirilib. Qərbi Avstraliya Universitetinin beynəlxalq reytinqlərdə yüksək yerləri tutması, mükafat və qrantlara layiq görülməsi bütün bu sadalananların sübutudur. Ali məktəbin verdiyi tədris və təhsil Avstraliya Universitetləri Keyfiyyət Agentliyi tərəfindən yüksək qiymətləndirilib.
Məşhur məzunları
Qərbi Avstraliya Universiteti dünyaya yüzlərlə alim, iş adamı, Rods və bir neçə Nobel mükafatı laureatı bəxş edib. Buranın məzunu olan məşhurlardan misal olaraq aşağıdakıların adlarını çəkmək olar:
Lagorchestes hirsutus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yəhya Paşazadə
Yəhya Paşazadə (tam adı : Paşayev Yəhya İsfəndiyar oğlu; 1955,Ağcabədi) — şair, publisist, jurnalist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, "525-ci qəzet"in xüsusi müxbiri.
Həyatı və təhsili
12 mart 1955-ci ildə Ağcabədi şəhərində anadan olub.Ağcabədi şəhər 1 saylı orta məktəbini bitirib.1976-cı ildə Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirib.
Əmək fəaliyyəti və uğurları
Əvvəllər partiya–sovet orqanlarında, ADPU Şuşa filialinda çalışıb,1998-ci ildən "525-ci qəzet"in xüsusi müxbiri vəzifəsində çalışır.2001-ci ildən Azərbayca Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.2013-cü ildə Prezident təqaüdünə layiq görülüb. 2018-ci ildə AYB-nin təşkil etdiyi "Uluslararası misra yarışı"nın qalibi olub.
Publisistik və elmi fəaliyyəti
Uşaq yaşlarından şeir yaradıcılgı ilə məşğuldur."Çölllərimizdə”adlı ilk şeiri 1970-ci ildə “Sürət” qəzetində işıq üzü görüb. Respublika mətbuatında şeir və məqalələrlə müntəzəm çıxış edir.              Əsərləri “Ulduz”,  "Kirpi”, ”Azərbaycan”, ”Multikulturalizm” jurnallarında ,”525-ci qəzet”,”Ədalət”,”Kaspi”,”Aran” və s.qəzetlərdə  çap olunub. Y.Paşazadənin elmi fəaliyyəti də vardır : "Şah qapısı sirrini açır", "Bir sözün izi ilə", "Talesiz şair","Qalatəpənin sirri açılacaqmı?" adlı məqalələri "Aran" və "525-ci qəzet"də,"Adlar da doğulur" məqaləsi isə "Kitabi-Dədə Qorqud" dastanının 1300 illiyi münasibəti ilə nəşr olunan yubiley toplusunda dərc edilib. Şairin sözlərinə bəstəkar Məhbubə Bəşirqızı "Ağcabədinin" mahnısını bəstələyib.
Xarici keçidlər
Yəhya Paşazadənin şeirləri
Yəhya Paşazadənin yaradıcılığına dair,
Yəhya Paşazadənin kitabı barəsində,Əbülfət MƏDƏTOĞLU ,"Ədalət",25 iyun 2014,Səh.,6.
Qışlaq Müqəddəmşabandeh (Xudafərin)
Qışlaq Müqəddəmşabandeh - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 285 nəfər yaşayır (59 ailə).
Tərp
Tərp, Terp, Saravan — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indiki Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonu ərazisində kənd.
Daşdalıqcar
Daşdalıqjar — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tərp
Tarixi
«Tərp kəndi, XIII əsrdə tarixi mənbələrdə adı çəkilən Derb kəndidir».
Kənd XIV əsrdə xarabalığa çevrilmiş, XVII əsrdə yenidən bərpa edilmişdir. Tərpçayın yaxınlığında yerləşirdi.
Toponim Azərbaycan dilində «kiçik təpə» mənasında işlənən tərp sözü əsasında əmələ gəlmişdir. Tərp sözü ərəb dilində dərb kimi «dağ keçidi, aşırım, dərə» mənasında işlənir.
Orotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 96 nəfər, 1873 - cü ildə 192 nəfər, 1886-cı ildə 86 nəfər, 1897-ci ildə 187 nəfər, 1904 - cü ildə 223 nəfər, 1914 - cü ildə 245 nəfər, 1916-cı ildə 281 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.
1918-ci ildə kənd erməni təcavüzünə məruz qalaraq sakinləri qırğınlarla qovulmuşdur. Yalnız indiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra sağ qalanlar öz ata-baba torpaqlarına dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 67 nəfər, 1926-cı ildə 86 nəfər, 1931-ci ildə 191 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.
SSRİ hökumətinin xüsusi qərarı ilə kəndin sakinləri - azərbaycanlılar 1947-ci ildə zorla Azərbaycana köçürülmüş və kənd ləğv edilmişdir. İndi xaraba kənddir.
Kənd əhalisinin böyük əksəriyyətinin köçürüldüyü ərazi Salyan rayonunun Qarabağlı kəndi'dir. Hal-hazırda Qarabağlı kəndində onların sayı 1300-1500 nəfər arasında olduğu təxmin edilir.
Lagorchestes leporides
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yaddaş banklarının kommutasiyası
thumb thumb Yaddaş banklarının kommutasiyası — Prosessorun fiziki ünvan fəzasının məhdudiyyətlərini aradan qaldırmaq üçün iki yaddaş bankı arasında keçidlər etməklə operativ yaddaşın (RAM) tutumunun genişləndirilməsi üsulu. Bir bankdan başqa banka belə keçid, adətən, bankın nömrəsinin, yaxud kodunun (onlar bir neçə ola bilər) yaddaşa erişim kontrollerinin portuna yazılması ilə həyata keçirilir.
İş prosesi
Prosessor hər an yalnız bir bankla işləyir və banklar kommutasiyanın yerinə yetirilməsinə qədər başladılan eyni bir yaddaş sahəsindən növbə ilə istifadə edir. Bank aktiv olmayanda həmin yaddaş sahəsindəki verilənlər saxlanılır. Əməliyyat sistemi və ya proqram başqa bir bankı aktivləşdirmədən öncə aparat vasitələrinə kommutasiyanı aparmaq komandası verir.
Ficus sycomorus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Beynəlxalq Nəzəri və Tətbiqi Kimya İttifaqı
right|thumb|İYUPAK-ın emblemi Beynəlxalq Nəzəri və Tətbiqi Kimya İttifaqı (İYUPAK, ) — kimya sahəsində tərəqqiyə dəstək verən beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatı. Milli təşkilatlardan ibarətdir. Kimyəvi elementlərin adlandırılması və standartlarının hazırlanması üzrə nüfuzlu təşkilat hesab edilir. Elm üzrə Beynəlxalq Şuranın üzvüdür.
Tarixi
1919-cu ildə yaradılıb.
Qışlaq Yusifli (Xudafərin)
Qışlaq Yusifli - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 56 nəfər yaşayır (10 ailə).
Vallabi-dovşan
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Qışlaq Yüzquyu (Xudafərin)
Qışlaq Yüzquyu - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 66 nəfər yaşayır (13 ailə).
Ficus maxima
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Baham adalarında təhsil
Baham adalarının əhalisi az olduğuna görə ali məktəbləri yoxdur. (2003-ci il məlumatlarına görə 297,48 min nəfər). 1964-cü ildə ada hökuməti Yamaykadakı Vest-Hind Universiteti ilə razılığıa gələrək Nassau adasında onun qiyabi filialının açımasına nail oldu. Əhalinin bir hissəsi ABŞ, Böyük Britaniya və Kanadada ali təhsil alır. Əhalinin 98% -i savadlıdır.
Yüksək səviyyəli domenlər
150 px|right|Top Lavel Domain
Yüksək səviyyəli domenlər ( — DNS iearxiyasında ən yuxarı səviyyədə olan domenlərdir. Top - level domenlər aşağı səviyyədəki domenlərin tərkib hissəsidir. Məsələn, www.example.com domenində .com top level domendir.
İlk dəfə olaraq ICANN təşkilatı tərəfindən yüksək səviyyəli 250 domen yaradılmışdır. Bunlardan 243-ü ölkələrə məxsus yüksək səviyyəli milli domenlər və 7-si yüksək səviyyəli ümumi istifadəli domenlərdir. Domenlər ingilis hərflərindən, rəqəm və defisdən ibarət ola bilər. Defis adın əvvəlində və axırında gələ bilməz, domen adın minimum uzunluğu zonadan asılı olaraq 2-3-simvol, maksimal uzunluğu isə 63 olmalıdır.
Hazırda milli domenlərin ümumi sayı 250-dir. Onların sayı ISO 3166-1 beynəlxalq standartı kimi qəbul edilən dövlətlərin iki hərfli koduna uyğun gəlir. ccTLD kateqoriyasından olan domenlərə ölkələrin İnternet kodları tətbiq edilir. Hər ölkə öz domen kodu üçün qaydalar təyin edir. AZ domeni ISO 3166-1 beynəlxalq standartına müvafiq olaraq Azərbaycan Respublikasının rəsmi iki hərfli kodudur.
2005-ci ildən sponsorlaşdırılan yüksək səviyyəli 10 domen (sTLD) ICANN tərəfindən razılıq əldə etdi. Bunlara TRAVEL, JOBS, CAT, ASIA, MOBI, TEL, MUSEUM, AERO, COOP aiddir. Zonalar və icazə verilən domen adları haqqında məlumatı www.ICANN.org/tlds/ ünvanından əldə etmək olar. gTLD, sTLD və məhdud istifadəli yüksək səviyyəli domenlərin siyahısı cədvəl 2, 3 və 4-də verilmişdir.
Xətai xalçaları
Xətai xalçaları — Təbriz xalçaçılıq məktəbinə aid Azərbaycan xalçaları.
Təbriz xalçaçılıq sənəti
Təbriz xalçaçılıq sənətinin çiçəklənmə dövrü XII–XVI əsrlərə aiddir. Təbriz məktəbinin XVI əsr qızıl dövrünün 200-ə qədər şah əsəri miniatür rəssamlıq sənəti ilə toxuculuğun harmonik birləşməsi, peşəkar rəssam və xalçaçıların yüksək ustalığı ilə səciyyələnir. Təbriz xalçaları arasında saray üçün toxunan iri xalılar daha məşhur olub. Sərdabə ləri, məqbərələri bəzəmək üçün böyük ölçüdə xalçalar toxunub. Hətta xalçaların toxunmasında ipək dən, bahalı daş-qaşdan da istifadə olunub. Xalça üzərində əks olunan hər bir ornamentin özünün simvolik mənası olub. Alimlər illərdir bunun tədqiqatı ilə məşğul olurlar.
Təbriz xalçaları  kompozisiya baxımından mürəkkəbliyi, naxışlarının incə və nəfisliyi, ən başlıcası isə dinamikliyi ilə göz oxşayır. Bu xalça qrupu incə naxışlı kompozisiyalarla yanaşı, həm də süjetli xalçaların toxunması ilə seçilir (“Leyli və Məcnun”, “Ovçuluq”, “Dörd fəsil”, Dərvişlər” və s.).
Təbrizdə “Dörd fəsil” ənənəvi təsvirli xalçalar istehsal olunurdu (Ilin dörd fəsli). Bu xalçalarda mövzu dəyişməz olaraq qalırdı, kompozisiya isə rəssasmın zövqü və baxışlarına uyğun dəyişirdi. Kompozisiyasına görə orta sahə hər biri ilin bir fəslini simvolizə edərək ənənəvi dörd yerə ayrılır. Xalçaların ən dəyərlisi onun ilmələrinin həm sayca, həm də çalarca zəngin olmasıdır ki, bu sahədə Təbriz xalçaları birinciliyini bu günə qədər qoruyub saxlayır.
Təbriz xalçaçılıq məktəbi "Bağ-behişt xalçası", "Bağ-meşə xalçası", "Balıq xalçası", "Buta xalçası", "Dərviş xalçası", "Kətəbəli xalçası", "Gördəst xalçası", "Göllü-guşəli xalçası", "Güldanlı xalçası", "Leyli və Məcnun xalçası", "Məşahir xalçası", "Mun xalça sı", "Namazlıq xalçası", "Nəcaqlı xalça sı", "Sərvistan xalça sı", "Sərdari xalç ası", "Səhənd xalça sı", "Silsiləvi ləçək xalçası", "Fərhad və Şirin xalçası", "Xəyyam xalçası", "Xətai xalçası", "Həddad xalçası", "Çərxi-gül xalçası", "Ceyranlı xalçası" və s. klassik kompozisiyaları ilə  məşhurdur.
Oleksandra Qridasova
Oleksandra Sergeyevna Qridasova (d. 5 iyul 1995, Xarkov, Ukrayna) — Ukraynanı təmsil edən bədii gimnast. Oleksandra Qridasova 2016-cı ildə Ukraynanı Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Qridasova həmdə I Avropa Oyunlarında bir gümüş və bir bürünc medal, Universiada Oyunlarında isə bir qızıl, üç gümüş və iki bürünc medal qazanıb.
Karyerası
Oleksandra Qridasova 2016-cı ildə Ukrayna bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Olena Dmitraş, Yevgeniya Qomon, Valeriya Qudim və Anastasiya Voznyak ilə birgə final yarışlarında 34.282 xal topladı və 7-ci yeri tutaraq mübarizəni dayandırdı.
Yumru qargiləmeyvə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. Şimali Amerikada bu bitki hind qarağatı, qırmızı giləmeyvə adlanır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 2-3 m-dək olan, nazik, qonur və ya qırmızımtıl zoğlu, yarpağıtökülən koldur. Yarpaqları qarşı-qarşıya düzülmüş, yumurtavarı, yumru, kənarları bütövdür. Yarpaqların üst tərəfi tünd-yaşıl, alt tərəfi göyümtül, açıq-göyümtül və tükcüklüdür. Payızda qırmızı rəngə boyanır. Çiçəkləri xırda, zəngvarı, çəhrayı-ağ yarpağın qoltuğunda qısa salxımlara yığılmışdır. İyulun əvvəlindən avqustun axırınadək təxminən 50 gün çiçəkləyir. Meyvələri yarımşarşəkilli al-qırmızı, göyümtül çöküntülüdür, diametri 4-7 mm, yeməli deyil, sentyabrda yetişir, uzun müddət tökülmür. Vegetasiyası aprelin axırlarından oktyabrın axırlarınadək davam edir. 3 yaşından hər il bol çiçəkləyir və meyvə verir. Toxumların həyat qabiliyyəti 79 %, cücərməsi 20%-dir.
Azərbaycanda yayılması
Zaqatalada, Altıağac qoruğunda rast gəlinir.
İstifadəsi
Dekorativ bitkidir. Payızda bu kol çox gözəl olur; nazik zoğları al-qırmızı yarpaqları ilə bütün uzunluğu boyunca qırmızı meyvələrlə örtülür. Canlı çəpərlərdə dekorativ bitki kimi istifadə edilir.
Dendrolagus inustus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
XVI Lüdovik
XVI Lüdovik — Fransa kralı. 1774-1791-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur. Köhnə stillə sonuncu Fransa monarxı. Böyük Fransa inqilabı nəticəsində devrilmişdir.
İri arıquşu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Ağac vallabisi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Ficus albert-smithii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yuxarı Qurtluca (Xudafərin)
Yuxarı Qurtluca - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 606 nəfər yaşayır (117 ailə).
İsveç Kral Elmlər Akademiyası
İsveç Kral Elmlər Akademiyası — 1739-cu ildə İsveç Kralı I Fridrix tərəfindən əsası qoyulmuş elm müəssisəsi. İsveç kral Elmlər Akademiyası xüsusilə təbiət elmləri və riyaziyyat sahəsində ixtisaslaşmış müstəqil bir qurumdur. Akademiya eyni zamanda fizika və kimya sahələrindəki Nobel mükafatlarının laureatlarını müəyyən edir.
Macarıstan Konstitusiya Məhkəməsi
Macarıstan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsi — Macarıstan Parlamentinin aktlarına məhkəmə nəzarətini həyata keçirən, Macarıstanın xüsusi məhkəməsi. Budapeştdə yerləşir. 2012-ci ilədək Esterqomda fəaliyyət göstərib.
1 sentyabr 2011-ci ildən Konstitusiya Məhkəməsi 15 hakimdən ibarətdir (əvvəllər 11 hakimdən ibarət olub). Məhkəmənin üzvləri daha sonra gizli səsvermə ilə öz üzvləri sırasından Məhkəmənin sədrini seçirlər. Sədr tərəfindən təyin edilən bir və ya iki sədr müavini hər hansı səbəbdən sədr olmadıqda onu əvəz edirlər. Konstitusiya məhkəməsi qanunların konstitusiyaya uyğunluğuna dair qərarlar qəbul edir; bu qərarlardan şikayət edilə bilməz. Konstitusiya Məhkəməsi konstitusiyanın qorunması ilə bağlı fəaliyyət göstərən başlıca orqandır. Onun vəzifəsi qanunların konstitusiyaya uyğunluğunu nəzərdən keçirmək, konstitusional qaydanı və konstitusiya ilə zəmanət verilmiş əsas hüquq və azadlıqları qorumaqdır. Konstitusiya Məhkəməsi öz funksiyalarını müstəqil icra edir. Öz büdcəsi və Parlament tərəfindən seçilmiş hakimləri ilə Konstitusiya Məhkəməsi adi məhkəmə sisteminin bir hissəsini təşkil etmir.
Tarixi
19 oktyabr 1989-cu ildə Macarıstan parlamenti Konstitusiya məhkəməsinin yaradılması haqqında qərar qəbul etmişdir. Halbuki onun təşkilatlanması və səlahiyyətləri daha əvvəl siyasi sistemin demokratik transformasiyasını hazırlayan üçtərəfli siyasi dəyirmi masa müzakirələri çərçivəsində müəyyən edilmişdir. Konstitusiya Məhkəməsi haqqında başlıca müddəalar 1989-cu ilin oktyabrında Parlament tərəfindən Konstitusiyaya düzəliş etmək yolu ilə qəbul edildi (Maddə 32/A). Məhkəmə hüququn aliliyini təmin edən dövlətin qurulması və konstitusional qaydanı və konstitusiya ilə zəmanət verilmiş əsas hüquq və azadlıqları qorumaq məqsədilə yaradılmışdı. Konstitusiya Məhkəməsi haqqında 32 nömrəli Akt Parlament tərəfindən 19 oktyabr 1989-cu ildə qəbul edildi və Məhkəmə öz işinə 1 yanvar 1990-cı ildə başladı.
2011-ci il Konstitusiyası ilə edilən dəyişikliklər
Konstitusiyanın 24-cü maddəsi "Konstitusiya Məhkəməsi" adlanır. Buna əsasən, Konstitusiya Məhkəməsi konstitusional müdafiəni həyata keçirən əsas orqandır.
O, aşağıdakı aktların konstitusiyaya uyğunluğunu yoxlayır:
Konstitusiya Məhkəməsi qanunvericiliyin beynəlxalq müqavilələrlə ziddiyyəti məsələsini gözdən keçirir və beynəlxalq müqavilələrə zidd olan qanunları və hüquq normalarını ləğv edir. O, Konstitusiyada və ali hüquqi qüvvəyə malik qanunlarda müəyyən edilmiş digər səlahiyyətləri icra edir. Konstitusiya Məhkəməsi konstitusiyaya zidd hesab etdiyi qanunları, digər hüquq normalarını və məhkəmə qərarlarını ləğv edir.
Konstitusiya Məhkəməsi dövlət büdcəsi və onun tətbiqi, mərkəzi vergilər, güzəştlər və gömrük rüsumları, pensiya və səhiyyə xidmətləri, habelə yerli vergilər haqqında qanunların konstitusiyaya uyğunluğunu yalnız ərizə müstəsna olaraq yaşamaq hüququ və insan ləyaqəti, şəxsi məlumatların qorunması hüququ, fikir, vicdan və din azadlığına və ya Macarıstan vətəndaşlığı ilə əlaqədar hüquqlara istinad etdikdə; və qanunun qəbul edilməsi və açıqlanması üçün müəyyən edilmiş şərtləri ödəmədikdə nəzərdən keçirir.
Konstitusiya Məhkəməsi parlament üzvlərinin üçdə iki səs çoxluğu ilə on iki il müddətinə parlament tərəfindən seçilmiş 15 üzvdən ibarətdir. Parlament üzvlərinin üçdə iki səs çoxluğu ilə məhkəmənin sədri seçilir. Sədrin səlahiyyət müddəti hakimin səlahiyyət müddəti ilə məhdudlaşır. Konstitusiya Məhkəməsinin üzvləri siyasi partiyaya üzv ola bilməz və hər hansı siyasi fəaliyyətlə məşğul ola bilməzlər.
Entoni Kuinn
Entoni Kuinn (ing. Anthony Quinn; ) — Amerika aktyoru.
Həyatı
1950-ci illərin ortalarında Entoni Kuinn artıq İtaliyada tez-tez çəkilməyə başlayır. Onun İtaliyada çəkildiyi filmlərdən birinciləri Federiko Fellininin 1954-cü ildə çəkdiyi "Yol" və Jan Delannuanın 1956-cı ildə çəkdiyi "Paris Notrdam kilsəsi" əsərləri olur. 1960-cı illərdə aktyor xarakterik rollara müraciət etdi. Onun "Navaron adasının topları" (1961), "Ərəbistalı Lourens" (1962) və "Yunan Zorba" (1964) filmlərindəki rolları kino tənqidçiləri tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. Sonrakı iki onillikdə aktyor "Blef" (1976), "Səhra aslanı" (1981) kimi filmlərdə uğurlu rollar oynamışdı.
1990-cı illərdə Entoni Kuinnin fəaliyyəti zəifləsə də o, yenə bir çox filmlərdə çəkilirdi. 1992-ci ildə "Qanqsterlər" filmindəki roluna görə "Qızıl moruq" antimükafatına namizəd olmuşdur.
Şəxsi həyatına nəzər salsaq, Entoni Kuinn 3 dəfə ailə qurmuşdur. Onun ilk arvadı Sesil B. De Millin qızlığı Katerin olmuşdur. Bu nikahdan 5 övlad dünyaya gəlmişdir. Boşanmadan sonra Kuinn 1966-cı ildə İolande Addolori ilə evlənmiş və onların 3 övladı olmuşdur. Kuinnin üçüncü və sonuncu həyat yoldaşı onun keçmiş katibəsi Keti Benvin idi. Onların iki övladı olmuşdur. Son övladı dünyaya gələndə Entoni Kuinnin artıq 81 yaşı var idi.
Entoni Kuinn maddi olaraq, xəyalarını gerçəkləşdirmişdi. Yüz milyonlarla dollarlıq mülkü, dəyərli tabloları var idi. Amma o, xoşbəxt deyildi. Adamların çox olduğu yerlərdə, jurnalistlər qarşısında gülümsəyir, lakin evində yaxınları ilə birlikdə ikən küskün olurdu. Qocalıq illəri gəlib çıxmışdı. Bütün o sərvəti qoyub gedəcəyini fikirləşdikcə, yuxuları qaçırdı.
Aktyor ömrünün son illərini Bristolda – Rod-Aylend ştatında keçirirdi. Entoni Kuinn 3 iyun 2001-ci ildə sətəlcəm, nəfəs çatışmazlığı və boğaz xərçəngindən 86 yaşında dünyasını dəyişmişdir.
Çınqıllıtəpə dağı
Çınqıllıtəpə dağı – Babək rayonu ərazisində dağ (hünd. 826,3 m). Naxçıvan dağarası çökəkliyinin tərkib hissəsi olan Naxçıvan düzünün cənub-şərqində, Naxçıvançayın mənsəbində, Nehrəm kəndindən 4 km-ədək şimal-qərbdə, Araz su qovşağı su anbarının şərq sahilindədir. Orta Miosenin Konka regiomərtəbəsinə aid Tumbul lay dəstəsinin çökmə süxurlarından təşkil olunmuş erozion-denudasion mənşəli günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Naxçıvan qoyulma çökəkliyinin cənub-qərb cinahında yerləşir.
Aşağı Qurtluca (Xudafərin)
Aşağı Qurtluca - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 590 nəfər yaşayır (119 ailə).
Dorstenia appendiculata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yer saatı
thumb|Yer saatının loqosu thumb|Yer saatı çərçivəsində İtaliyadakı Kolizeydə işıqlar keçirilib. 2008-ci il Yer saatı — Ümumdünya vəhşi təbiət fondu tərəfindən hər il keçirilən beynəlxalq tədbir. Hər ilin mart ayının axırıncı şənbə günü keçirilir və hər kəsi, dövlət və kommersiya təşkilatlarını həyati əhəmiyyət daşımayan bütün elektrik cihazlarını bir saatlığa keçirməyə çağırır. Bununla da dünyada iqlimin dəyişməsinə diqqət ayırmağa çalışır. İlk dəfə bu tədbir (WWF) tərəfindən The Sydney Morning Herald qəzeti ilə birgə 2007-ci ildə Avstraliyada keçirilib. Artıq gələn il dünyada tərəfdarları tapıldı, 2009-cu ildə isə geniş hərəkata çevrildi. WWF-nin məlumatına görə onu hər il 1 milyard əhali keçirir.
Azərbaycanda
Azərbaycan rəsmi olaraq 2011-ci ildən "Yer saatı" kampaniyası qeyd edilir. Elə həmin il keçirilən ilk tədbirdə Bakıda Qız Qalasının ışıqları 1 saat müddətinə söndürülüb. IDEA İctimai Birliyi 2014, 2015, 2017 və 2018-ci illərdə Dünya Vəhşi Təbiət Fondunun (WWF) "Yer saatı" beynəlxalq kampaniyasının (www.earthhour.org) Azərbaycan üzrə rəsmi koordinator statusunu əldə etmişdir. Koordinator qismində IDEA İctimai Birliyinin təşkilatçılığı, “Cavan” Gənclər Hərəkatı İctimai Birliyi və WWF Azərbaycan nümayəndəliyinin dəstəyi ilə  "Yer saatı" kampaniyası çərçivəsində ölkəmizdə kütləvi aksiya və tədbirlərin keçirilir. IDEA İB-nin təşəbbüsü ilə Bakı şəhəri üzrə məşhur binaların fasad işıqları yerli vaxtla saat 20.30-da bir saatlıq söndürülür və bu rəmzi hərəkətlə aksiya iştirakçıları enerjiyə qənaəti təşviq edirlər. IDEA İctimai Birliyi tərəfindən 2017-ci ildə 10 illiyini qeyd edən "Yer saatı" kampaniyası çərçivəsində ölkəmizdə təşkil edilən genişmiqyaslı aksiyaya 300 nəfərdən çox gənc qoşulmuşdur. IDEA-nın təşkilatçılığı ilə “Yer saatı” kampaniyası çərçivəsində veloyürüş, məşhur rəqs qruplarının “Yer saatı” konsepsiyasına uyğun qeyri-adi rəqsləri, əyləncəli flaşmoblar, hədiyyəli müsabiqələr, tədbir müddətində fasiləsiz musiqi və gənclərin marağına səbəb olacaq digər sürprizlər təşkil edilir.
Tənqid
thumb|[[2010-cu ildə Kuritiba Nəbatat bağı (cənub Braziliya).]] Hərəkatın ciddi tənqidçiləri də vardır. Beləki, bir saatdan sonra eyni vaxtda işıqların yandırılması və elektrik cihazlarının işə salınması elektrik xətlərində ani anda yükün çoxalmasına və qəzaya səbəb ola bilir.
Sədallah əl-Cabiri
Bacısı Fayzə əl-Cabiri, Livanın iki qat baş naziri Riyad Sülh ilə evləndi.
Daştatük
T
Coğrafi mövqeyi
Kənd Talış dağlarının ətəyindən ətəyində yerləşir. Biləsər kəndindən 8 km aralı. Hirkan milli parkının ərazisinə daxildir.
Əhalisi
Əhalisi 901 nəfərdir. Məşğulluq sahəsi əkinçilik və maldarlıqdır.
Tarixi
Bəzən Daşdatük variantında da qeydə alınan bu oykonimin düzgün variantı Daştətükdür. Kəndin adı talış dilindəki daşt (çöl, düzən) və tük (çəltik sahəsi) sözlərindən düzəlib (-ə bitişdirici saitdir), "çəltik əkilən düzənlik" deməkdir. Keçmişdə çəltik həyətyanı, yaxud da kəndin kənarında əkinə yararlı sahələrdə becərilirdi. Əhali belə sahələri daştətük adlandırırdı. Tədricən həmin əkin sahəsi yaşayış məntəqəsinə çevrilmiş və kənd də əkin sahəsinin adı ilə adlandırılmışdır.
Din
Kənddə Daştatük kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Digah (Lənkəran)
Digah — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun Şiləvar inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 19 may 1993-cü il tarixli, 611 saylı Qərarı ilə Lənkəran rayonunun Kərgəlan kənd sovetinin Digah kəndi Şiləvar kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Toponimiyası
Kəndin ərazisi XIX əsrdə Şiləvar kəndinin obası olmuşdur. 1870-ci ilə aid sənədlərdə burada üç ev olduğu haqqında məlumat verilir. Oykonim tat dilindəki di (kənd) və gah (yer) sözlərindən düzəlib, "kənd, kənd yeri" mənasındadır.
Əhalisi
Əhalisi 2445 nəfərdir.
Din
Kənddə Digah kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Squeak
Squeak  — Smalltalk-80 proqramlaşdırma dilinin ən dinamik inkişaf edən, çarpaz-paltformalı (Windows, Linux, Macintosh), obyekt-yönlü reallaşmalarından biri. 1996-cı ildə Den İnqalls və Alan Key tərəfindən işlənib hazırlanıb. Hazırda istənilən istifadə üçün tamamilə ödənişsiz yayımlanır. Bundan başqa, Squeak dilinin ilkin kodu da tamamilə açıqdır.
Dendrolagus lumholtzi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Sarıbəyli (Xudafərin)
Sarıbəyli - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 230 nəfər yaşayır (41 ailə).
Arıquşu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Dorstenia arifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dendrolagus bennettianus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Əhməd xan Dünbili
Əhməd xan Mürtəzaqulu xan oğlu Dünbili (1745-1786) — Xoy xanlığının hakimi (1763-1786).
Həyatı
Dünbili tayfası tamamiylə türkləşmiş Kürd əsilli tayfadır. Əhməd xan 1786-cı ildə qardaşı Şahbaz xanın övladları tərəfindən öldürüldü.