cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reyhan Müslümova
Vəfatı
2004-cü ildə oğlu tərəfindən "Mən həyatda olmayanda" adlı musiqili diski və konsertlərdə, tele-kanallarda etdiyi çıxışların hamısını DVD-formasında arxivləşdirilib.
Aleks Rou
Karyera
Cennifer Saunders onu məktəbində Ölkəmizin yaxşısı tamaşasında gördükdən sonra ondan özünün çəkəcəyi Cem və Yerusəlim komediyasının kastinqlərinə qatılmağını istəyib. 2009-cu ildə bu istehsalda göründükdən sonra o, daha çox aktyorluq rolları almağa başladı. 2010-cu ildə Rou BBC Two-nun Kəsik yeniyetmə dramında məşhur üzgüçü Elliott Biden rolunu oynadı. 2011-ci ildə isə Holbi Siti-dəKonnor Leyn, Həkimlər-də Mett Qunan, Hollyoaks-da Tobi və Münsiflər Heyəti-ndə məktəbli rolları ilə bu serialların bəzi serialarında qonaq qismində çıxış etdi.
Reyhan Müslümova
Filmoqrafiya
Dəli Kür (film, 1969) - Salatın
Aleks Rou
Karyera
2014-cü ildə Rou ABC Family-nin tennis dram filmi Sökülməmiş-də Lük Holt rolu ilə ABŞ-da ilk televiziya rolunu oynadı. Los-Ancelesə köçdükdən sonra bir sıra Hollivud filmlərində rol aldı. Rou 2016-cı ildə elmi fantastika filmi olan 5-ci dalğa-da Evan Uoker rolunu oynadı, ardınca 2017-ci ildə Zəng qorxu filmində Holt Entoni rolunu oynadı.
Roe Timothée Chalamet ilə birlikdə 2017-ci ilin martında South by Southwest festivalında premyerası olan və 2018-ci ildə buraxılan İsti yay gecələri adlı yetkinlik filmində rol aldı. Həmçinin 2018-ci ildə o, Həmişəlik mənim sevgilim filmində kantri müğənnisi kimi baş rol oynadı və rol üçün oxumağı öyrəndi. 2018-2020-ci illərdə Freeformun Siren serialında Ben Pounall ilə baş rolu oynadı.
Ayaz Kərimov
Ayaz Azər oğlu Kərimov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ayaz Kərimov 12 fevral 2002-ci ildə Salyan rayonunun Çadırlı kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Salyan rayon Kolanı kənd tam orta məktəbində başa vurmuşdur.
Hərbi xidməti
Ayaz Kərimov 2020-ci ilin aprelindən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu idi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Ayaz Kərimov 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Suqovuşanın azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Ayaz Kərimov 14 oktyabr 2020-ci ildə Tərtər rayonunun Talış kəndi istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı qarşı tərəfin minaatan mərmisi nəticəsində həlak olmuşdur. 15 oktyabr 2020-ci ildə doğulduğu Salyan rayonunun Çadırlı kəndində dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ayaz Kərimov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ayaz Kərimov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ayaz Kərimov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Famil Mehdi
Mehdiyev Famil Ağalar oğlu (Famil Mehdi; ) — Azərbaycan şairi, tənqidçi, publisist, 1959-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru (1974), professor (1977).
Həyatı
2003-cü il sentyabrın 29-da Bakıda vəfat etmişdir.
Uçurum (pyes)
"Uçurum" — Azərbaycan şairi və dramaturqu Hüseyn Cavidin 1917-ci ildə yazdığı mənzum pyesi, dörd pərdəli faciə. Pyes ilk dəfə 1926-cı ildə Bakıda Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında çap edilmişdir. Pyes yalnız 1968-ci ildə Cavidin Seçilmiş əsərlərinin birinci cildində yenidən nəşr edilmişdir. Tamaşası ilk dəfə 1922-ci ildə baş tutdu. Belə ki, 1922/23-cü illərin teatr mövsümündə əsər rejissor Abbas-Mirzə Şərifzadə tərəfindən Dadaş Büniyatzadə adına Dövlət Türk (Azərbaycan) teatrının səhnəsində tamaşaya qoyulmuşdur.
Xüsusiyyətləri
Hüseyn Cavidin önəm verdiyi məsələlərdən biri də yüksək əxlaq, ailə münasibətlərində sədaqətlilik prinsipi ümumiyyətlə namus, qeyrət və digər insani dəyərlərdir ki, bu da özünü şairin 1917-ci ildə yazdığı "Uçurum" mənzum pyesində daha qabarıq şəkildə büruzə verir. Bu əsərində o, ailə-məişət məsələlərinə müraciət etdiyindən sadə xalq dilində, daha doğrusu Məmməd Cəfərin "H.Cavidin sənəti haqqında qeydlər"ində vurğuladığı kimi heca vəznində yazmış, məsnəvi, qoşma, bayatılardan istifadə etməklə bərabər on bir, yeddi, səkkiz, on dörd, on beş və on altı hecalı şer formalarına da müraciət etmişdir.
Bu pyesdə romantizmlə realizm iç-içə qoyulmuşdur. Sevgi və eşq şairi, böyük ideyalar dramaturqu, romantrizmin banilərindən olan Cavid bu əsərində bir ailə faciəsini ümumiləşdirərək oxucularına təqdim etmişdir.
Əsərin qəhrəmanı Cəlal gənc bir rəssamdır və eyni zamanda yüksək mədəniyyətə sahib olmaq üçün Avropaya üz tutan və bu yolla "mədəniləşmə" anlayışının mənfi tərəfini təmsil edən, həmin dövr üçün xarakterik bir obrazdır. O, rəssamlıq fəaliyyətini və bu sənətlə bağlı anlayışlarını daha da inkişaf etdirmək məqsədilə Parisə,İtaliyaya getmək istəyir və istədiyinə nail olaraq Parisə gedir. O, qısa bir müddətdə dəbdəbəli bir həyata düşür və hətta özünə Anjel adında bir məşuqə də taparaq onunla eşq həyatı yaşayır. Cəlalı bu həyata cəlb edən də onun çaşqınlıqdan dəyişən psixoloji durumundan istifadə edən Əkrəmdir. Əsərdə Cəlal "mədəniləşmə" anlayışının Avropa ölkələrinə gedib şəhvani zövq girdabına düşərək, gününü eyş-işrətlə keçirib mənasız və səfeh bir həyat keçirtməkdə görən gənclərin bariz nümunəsidirsə, onunla Parisə təhsil almaq arzusu ilə gedən İldırımın ədəbli, namuslu və nümunəvi davranışları isə məqsədyönlü şəkildə öz gələcəyini düşünən ağıllı, dərrakəli gənclərə misal ola bilər.
Cəlal kimi gənclərin məqsədi Avropalı qiyafəsində,onların adətlərini təqlid etmək və onlara bənzəməyə çalışmaqdır. Pyesdə onların doğma yurda, öz ölkələrində olan mənəvi dəyərlər, adət-ənənələr, ailə münasibətləri ilə Avropanın puç, yalançı göz oxşayan "xoşbəxt" həyatı qarşılaşdırılır.
Belə ki, pyesdə Türk ailə münasibətləri, ər və arvadın bir-birinə olan saf eşqi və bu eşqə sədaqəti, əxlaqsız Anjelin zəngin Fransız sevgilisi Edmond ola-ola Cəlalla da eşq həyatı yaşaması, Edmondun bunu bilə-bilə Anjeldən əl çəkməməsi və eyni şəkildə Cəlalın da onu tanıması və yenə də Anjellə münasibətini davam etdirməsi ilə qarşılaşdırılır və Cavidin fransız məişətinə və onun zəminində ailə münasibətləri və adətlərinə tənqidi baxışları açıqca görünür. Türk ailə münasibətləri isə ucaldılır. Bundan başqa Anjelin İrandan, Moskvadan və s. yerlərdən gələn varlı, zəngin gənclərlə tanış olaraq gündə bir sevgili dəyişdirməsi və hər sevgilisindən bahalı hədiyyələr alması onu və bu tərzdə yaşayan fransız qızlarını ifşa edir. Təzə evlənmiş Cəlalın İstanbulda yolunu gözləyən vəfalı, saf, ismətli Göyərçin isə öz namusu və qeyrəti ilə oxucuların gözündə daha da ucalır.
Bütün bu qarışıqlıq içərisində mənasız həyatla yaşayan Cəlalı da ora sürükləyən Əkrəm belə Cəlalla İldırımın Fransaya səyahətindən sonra onlara məhəbbət hissi ilə xatırladığı öz doğma yerləri, əvvəlki həyatını bu cür dilə gətirir.
Səyahətlərdən zövq alan bir Türk üçün.
Qafqaz dağları, Şanlı Türk soyları
Birər sərgidir – seyrinə doyulmaz,
Gənc bir rəssam üçün dəyərsiz olmaz.
Həm nə həqiqi lövhələr, bilsəniz!
öz təsdiqini Hər zövqü, hər qəlbi oxşar şübhəsiz.
Eləcə də, Cəlalın həyat yoldaşı Göyərçinin atası Uluq bəyin Fransa ilə bağlı düşüncələrində də məhz bu fikir öz təsdiqini tapır. Uluq bəy Fransaya gedən gənclərə məsləhət verərək uğurlu yol arzulayır.Eyni zamanda doğma vətənlə onun adət-ənənələri ilə əcnəbi ölkədəki həyat qarşılaşdırılır və bu misralarda da H.Cavidin fransız yaşayış tərzinə olan tənqidi açıq-aşkar hiss olunur.
O,gənclərə başa salır ki,bir çoxları sizin kimi bu yolla getmiş,lakin əziyyətləri hədər olmuşdur.Yəni onlar bilməlidirlər ki,bu yad ellər həm onları arzularına çatdıra bilər,həm də bu arzuları söndürə bilər.Uluq bəyin dili ilə H.Cavid göstərir ki,Avropada işıq da var,zülmət də,kef çəkmək də var,bilik almaq da.O,Avropanı elə bir əngin,qorxunc dənizə bənzədir ki,insan bu dənizə girib həm inci tapar,həm də boğulub ölə bilər.
Buna görə ayıq-sayıq olmalısınız ki, sizi yolunuzdan etməsinlər, başqa bir yola çəkməsinlər. Mətin olun ki, siz ora qarşınızda qoyduğunuz məqsədə çatmağa, elminizi artırmağa gedirsiniz.Uluq bəyin bu sözləri ilə bir daha nəzərə çarpdırılır kı, Avropada elm və mədəniyyətlə yanaşı əxlaqsızlıq və cəhalət dolu bir "dünya" da vardır və Uluq bəy də məhz Avropa elm və həyatının"müsbət cəhətlərini götürüb, mənfi cəhətlərini rədd etməyi" məsləhət görür.
Bundan əlavə Uluq bəyin Ustanbullu gənclər haqqında söylədiyi sözlər də çox maraqlıdır:
"O gün ki, İstanbulda
Genclik Fransızlaştı
Gittikçe Türk evladı
Uçuruma yaklaştı.
Yurdumuzu sardıqça
Düşkün Paris modası,
Herkesçə örnək oldu
Sarhoşluk, iffetsizlik
Sardı bütün gençleri,
Zehirlendi gittikçe
Memleketin her yeri
Kahraman Oğuzların,
Böyük Ertuğrulların
Sarsılmaz halefleri
İmdi hep sapkın, azğın…
Avrupa’dan – fazilet,
Himmet, ciddiyet, vakar
Dururken-yalnız çürük
Bir züppelik aldılar".
H.Cavid bu pyesdə fransız qadını Anjelin əxlaqsız, ərinə xəyanət edərək pozğun bir həyat keçirməsini təsvir edərkən istər istəməz öz millətinə, dininə göstərdiyi hörmət və məhəbbət Türk qadınının vəfası, namusu və öz ərinə sadıqliyini qarşılaşdırdığı zaman üzə çıxır və yüksəldilir. Cəlalın arvadını o, əsl adı Müsəmma olduğu halda öz ərinin yolunu gözləyən bir göyərçinə bənzətdiyi halda, Anjel üçün simvolik olaraq "Şeytan ruhlu bir mələk" və "lətif, ancaq, zəhərli bir çiçək" ifadələrini işlədir. Bu ifadələr şairin əslində Avropalı qadını rədd etməsi kimi başa düşülür.
Pyesin sonluğu ailə faciəsi ilə bitir. Belə ki, dəbdəbə və kef düşgünü olan zəif xarakterli Cəlal Avropanın tiryək kimi şirnikləndirici lakin zərərli, səfalət dolu çürük həyatına təslim olur və mənəviyyatca dəyişir. İstanbula qayıdarkən o, öz məşuqəsi Anjeli də özü ilə bərabər gətirir. Bu da sözsüz ki, ailə münasibətlərinin korlanmasına gətirib çıxarır. Hətta bir gün Cəlal sərxoş halda öz arvadı Göyərçinlə dalaşarkən, arvadının qucağında olan yenicə doğulmuş Menekşe yerə düşür vəölür. Ayılanda öz ailəsinin dağılmasına və öz doğma qızının ölümünə səbəb olduğunu dərk edən Cəlal bu vicdan əzabına dözə bilməyərək özünü uçuruma ataraq intihar edir.
Pyesin sonunda kənd həyatının təsvir edildiyi bir səhnədə özünü uçuruma atmazdan əvvəl Cəlalın söylədiyi sözlərlə Hüseyn Cavid Avropanın aldadıcı dəbdəbəli görüntüsünün bir uçurum olduğunu və Cəlal kimi zəif xarakterli insanları fəlakətə sürüklədiyini bu cür ifadə edir.
Uçurum: qaranlıq, çıxılmaz yolum,
Uçurum: uçurum yaldızlı amal.
Uçurum: çağlayanlar, kəhkəşanlar,
Uçurum: dənizlər, dağlar, ormanlar.
Uçurum: üfüqlər, əngin fäzalar.
Uçurum: uçurum çılğın dähalar,
Uçurum: sürəkli, çoşqun alqışlar,
Uçurum: uçurum süzgün baxışlar,
Uçurum: şu çirkin, şu alçaq häyat,
Uçurum: uçurum bütün kainat!…
Tanınmayan və ya qismən tanınan dövlətlərin siyahısı
thumb|340px|{{legend|#FF0000|Tanınmayan dövlətlər}} {{legend|#FF8484|Qismən tanınan dövlətlər}} {{legend|#FF8040|Mübahisəli statusu olan dövlətlər}} {{legend|#808040|BMT üzvü olan dövlətlər tərəfindən tanınmayan BMT üzvləri}}
Tanınmayan və ya qismən tanınan dövlətlər – əhalisi, ərazi idarəetməsi, hüquq və idarə sistemi kimi dövlətçilik əlamətləri olmaqla yanaşı özünü müstəqil dövlət elan etmiş ancaq eyni zamanda BMT üzvləri tərəfindən heç bir diplomatik tanınmaya malik olmayan regionların ümumi adlandırmasıdır. BMT üzvləri tərəfindən bu ərazilər adətən bir və ya bir neçə BMT üzvü olan dövlətin ərazisi kimi tanınır.
Ümumilikdə iki növə ayrılır. Birincisi müstəqil dövlətin ərazisi kimi elan edilmiş torpaqlara tam və ya qismən nəzarət edir və de facto özlərini idarə edir. İkincisi isə meydana gələn bu dövlətə və onun ərazisinə hüququ olduğunu iddia edir və de jure dünya ictimaiyyəti tərəfindən də ikincinin ərazisi kimi tanınır.
Deklarativ nəzəriyyəyə əsasən dövlətin özü-özlüyündə varlığı onun digər dövlətlər tərəfindən tanınmasınından asılı deyil. İkinci doktrina – konstitutiv nəzəriyyəyə əsasən dövlət beynəlxalq hüququn subyekti kimi yalnız digər beynəlxalq birliyin üzvü olan dövlətin tanınmasından sonra olur.
Geosiyası meydanda hər iki nəzəriyyəyə uyğun dövlətlər mövcuddur. De fakto olaraq tam və ya qismən də olsa öz ərazilərini idarə edən, hökuməti və daimi əhalisi olan regionlar var ki, onlar bir və ya bir neçə dövlət tərəfindən tanınmırlar. Bunun səbəbi adətən regional və ya ərazi münaqişələri nəticəsində yaranır və ikinci dövlətin birincini özünün ayrılmaz tərkib hissəsi kimi görür. Başqa hallarda iki və ya daha çox qismən tanınmış dövlətlər eyni ərazi vahidinə iddia və hər ikisi də bu ərazilərin müəyyən hissəsini de fakto suverenlik edə bilər. Misal olaraq Çin Respublikası (Tayvan) ilə Çin Xalq Respublikası və Koreya Xalq Demokratik Respublikası ilə Cənubi Koreya (Koreya) dövlətlərini gətirmək olar. Ölkədə milli azlıq kimi dövlət quran qurumlar adətən deklarativ doktrinaya əsaslanırlar.
Bir çox hallarda dövlətlərin beynəlxalq səviyyədə tanınmamaqları onların ərazisində xarici hərbi bazaların olması və bu üzdən də ölkənin müstəqil olmamasında da asılıdır. Belə olduqda beynəlxalq birlik xarici hərbi qüvvələrin ölkədə mövcudluğunu onun oyuncaq ölkə olması və müstəqilliyin formal xarakter daşıdığını, real suverenliyin isə xarici hərbi qüvvənin (dövlətin) əlində olduğu düşünülür. Misal kimi yapon yönlü olan Mançukuo və ya İkinci dünya müharibəsi zamanı almanlar tərəfindən yaradılmış Slovakiya və Xorvatiya gətirmək olar. İkinci misal kimi Avropa İnsan Haqqları Məhkəməsinin Türkiyəyə qarşı Şimali Kipr ərazisində öz hakimiyyətinin yürüdülməsi iddiasını göstərmək olar.
Dövlətin tanınmamağı yalnız diplomatik səthlə bitmir. Bunun vətəndaş üçün əlavə fəsad və problemləri də var. Belə ki, müəyyən hallarda digər dövlətin məhkəməsi qərar verərkən digər dövlətin hüquqi olaraq mövcud olmadığına əsaslanır. Bir qayda olaraq tanınmamış dövlətlərin pasportları da BMT üzvü olan dövlətlərə getməyə imkan verən sənəd deyil. Eyni zamanda elə hallarda olur ki, dövlətin müstəqilliyi tanınmasa da tanınmış dövlət onun qanunvericiliklə müəyyən edilmiş sənədlərini, pasport və orada qeydiyyatda olan hüquqi şəxslərini tanıyır.
Tanınmamış dövlətlər digər dövlətlər tərəfindən separatist qurum, ayrılmış regionları isə işğal edilmiş torpaqlar kimi qəbul edə bilər. Digər dövlətlər tərəfindən tanınması dəstəklənməyən dövlət və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən qismən tanınmış ölkələr də eynilə bu cür xarakterizə edilir.
Dövlətin tanınmağı yalnız BMT Təhlükəsizlik Şurasının tövsiyəsi ilə Baş Assambleyanın qərarı ilə ola bilər. Qəbul üçün Təhlükəsizlik Şurasının 15 ölkəsindən minimum 9-u lehinə olmalıdır. Ondan sonra məsələ Baş Assambleyaya ötürülür ki, dövlətin üzv olması haqda qətnamənin qəbulu üçün hazırkı üzvlərin üçdə ikisinin lehinə olması gərəkir. Bununla belə nəzərdə tutmaq lazımdır ki, şuranın 5 daimi üzvü — Böyük Britaniya, Çin Xalq Respublikası, Rusiya Federasiyası, Fransa və Amerika Birləşmiş Ştatları əleyhinə səs verərək qərara veto qoya bilər.
Meyarlar
Meyarlara dövlətçiliyin olması, ən azı bir dövlətin tanımaması olmalıdır. Bundan əlavə:
Ümumi vəziyyət
Bəzi dövlətlər yeni yaranmış ölkələrlə heç bir ərazi və ya başqa bir mövzu üzrə mübahisəsi olmasada onlarla tez bir zamanda münasibət qurmur və tanımırlar. Onlar bu qəbildən olan siyahıya aid deyillər. Bəzi ölkələr isə deklarativ meyarlarları yerinə yetirərək, bir çox dövlətlər tərəfindən tanınıb və hətta Birləşmiş Millətlər Təşkilatı üzvü olmasına baxmayaraq ərazi və ya başqa münaqişələrə görə başqa bir və ya daha çox dövlət tərəfindən tanınmır. Bu cür ölkələr siyahıya daxil edilir. Hal-hazırda Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) 193 üzv-dövləti var.
Müasir tanınmayan dövlətlər
Dövlətlərin müstəqilliyini elan etməsi dalğası 1990-cı ilin əvvəlində SSRİ və Yuqoslaviyanın dağılması və bunlarla bağlı etnoərazi münaqişələrin (Dağlıq Qarabağ Respublikası, Dnestryanı Moldova Respublikası, Qaqauziya, Abxaziya, Cənubi Osetiya, Serbskaya Krayina Respublilkası, Serb Respublikası, Kosovo Respublikası) yaranması ilə başladı. Bu cür münaqişələr və ümumiyyətlə dövlətlər olduqca unikal idi və bu üzdən beynəlxalq birlik yeni yaranmış dövlətlərdən parçalanmış əraziləri tanımaqdan imtina edərək "sərhədlərin möhkəmliyi"ni sərt mövqe olaraq ortaya qoydu. Nəticədə statusu müəyyənləşməmiş "tanınmamış postsovet dövlətləri" fenomeni yarandı. Bəzi ekspertlər bu dövlətlərin müəyyən hissəsin əslində əhali tərəfindən kütləvi dəstəyə sahib olub, effektiv dövlət aparatına malik müstəqil dövlətlər olduğunu qeyd edir. Eyni zamanda yetərincə etno-münaqişə mövzusu üzrə mütəxəssis olan ekspertlər bu iddianın əsassız olduğunu deyir.
1995-ci ildə Serbskaya Krayinanın iddia etdiyi torpaqlara Xorvatiya nəzarəti bərpa edib. 1999-cu ildə İçkeriyanın iddia etdiyi ərazilərə Rusiya öz suverenliyini bərpa edir. 2009-cu ildə isə Tamil-İlamın nəzarətdə saxladığı əraziləri Şri-Lanka geniş hərbi əməliyyatlar vasitəsilə yenidən özünə qaytarmağa nail olur. 2008-ci ildə Gürcüstan Cənubi Osetiyaya qarşı analoji addımı atmaq istəsə də bilavasitə Rusiyanın hərbi müdaxiləsi və separatçılara yardımı nəticəsində uğursuz olmuşdu. Nəticədə Gürcüstan Cənubi Osetiya və Kodor dərəsinə nəzarəti tam itirmişdi.
1994-cü ilin sonlarında Qaqauziya Respublikası Moldovanın tərkibinə muxtariyyət əsasında sülh ilə daxil olsada 2000-ci illərdən yenidən münaqişə alovlanmağa başlamışdır.
2001-ci ildə keçmiş SSRİ ərazisində olan tanınmamış dövlətlər özlərinin Tanınmamış dövlətlər birliyini yaradır.
Tanınmayan və ya qismən tanınan dövlətlərin siyahısı
Tanınmayan dövlətlər
Şaori qalası
Şaori qalası (შაორის ციხე) — Gürcüstanın cənub bölgəsində, Samtsxe-Cavaxeti diyarının Axalkalaki bələdiyyəsində tunc dövrünə aid meqalit tikili.
Quru hörgü texnikası ilə tikilmiş siklop tikili qeyri-adi tərtibata malikdir. Almaz formalı dairəvi boşluqlara malik qala eyniadlı qayalı dağda, dəniz səviyyəsindən 2752 metr yüksəklikdə, Kiçik Qafqaz dağlarında, Paravani gölünün şimal-qərbində yerləşir. Qala Gürcüstanın Milli Əhəmiyyətli Daşınmaz Mədəni abidələri siyahısına daxil edilib.
Memarlığı
Şaori qalası heç bir tikinti materialı qarışımından istifadə edilmədən böyük bazalt bloklarından tikilmişdir. O, hər biri sıldırım zirvənin üstündə yerləşən iki hissədən ibarətdir. Mərkəzi hissəsi planda nizamsız düzbucaqlıdır və ən hündür ərazidə tikilmişdir. Qalanın eni 1 metr, hündürlüyü 1,3 metr olan şərq darvazasından içəri girmək mümkündür. Şaori qalasının yerləşdiyi yer və məkan onun şəhər həyatının mərkəzi kimi istifadə olunması ehtimalını azaldır. Qalanın dini məqsədlər üçün istifadə edilməsi göstərilən ehtimallardan biridir.
Tarixi və arxeologiyası
Şaori qalası coğrafi yazılı mənbələrdə ilk dəfə XVIII əsrin əvvəllərində yaşamış gürcü alimi Vaxuşti Baqrationi tərəfindən qeyd edilmişdir. Levon Melikset 1938-ci ildə Gürcüstanın, o cümlədən Şaorinin monolit abidələrini sistemli şəkildə öyrənən ilk şəxs olub.
Şaoridə ətraflı arxeoloji qazıntı aparılmamışdır, bu da ərazinin dəqiq tarixini və ya hər hansı bir mədəniyyətə aid edilməsini çətinləşdirir. Tikinti texnikası və materialında Trialeti kurqanları ilə oxşarlıqlar qeyd edilmişdir ki, bu da qalanın tikintisinin mümkün dövr kimi e.ə.II minilliyin birinci yarısına aid olduğunu göstərir.
Siklopik qalaların yayılması, Cənubi Qafqazda tunc dövrünün ortalarından sonlarına qədər sosial diferensiallaşmanı və yeni güc elitalarının meydana gəlməsini əks etdirən sosial dəyişikliklərin arxeoloji sübutudur. Bu istehkamlar adətən dağların sıldırım yamaclarında tikilirdi. Yaşayış yerlərinin genişlənməsi və mədəni materiallar onu deməyə əsas verir ki, bu dağ qalalarını saxlayanlar əkin sahələrinə və sərvətlərə nəzarət edirdilər. Bundan başqa, onlar öz daxili əraziləri üçün iqtisadi və müdafiə funksiyalarını da yerinə yetirə bilirdilər.
Tut arağı
Tut arağı — Zaqafqaziyanın bir sıra regionları üçün ənənəvi olan güclü spirtli içkidir. Bu fermentləşdirilmiş tut şirəsinin distillə məhsuludur.
Alkoqolun miqdarı 40–80% arasındadır. İçkinin bəzi növləri bir neçə il çəlləkdə saxlanılır.
Coğrafiyası və istehsal tarixi
Tut arağı Zaqafqaziya regionunun böyük bir hissəsi, xüsusən Azərbaycan üçün ənənəvi içkidir. Tarixən Qarabağ tut meyvəsindən arağın ən aktiv istehsal olunan ərazilərindən biri olmuşdur: tut arağının xeyli sayda sənaye və ev istehsalı növləri var ki, burada istehsal olunur. Tut arağının hazırlanma tarixi əsrlərlə ölçülür. Onun istehsalının həcmində bir qədər azalma 19-cu əsrdə rus arağının o vaxta qədər Rusiya imperiyasının tərkibinə daxil olan müvafiq Zaqafqaziya ərazilərində geniş yayılmasından sonra baş verdi. Buna baxmayaraq, həm Ermənistanda, həm də Azərbaycanda tut ağacından hazırlanan ənənəvi güclü içki çox geniş yayılmışdır. Maraqlıdır ki, bu ölkələrin sakinləri çox vaxt ona müalicəvi xüsusiyyətlər aid edirlər.
Tut arağının yüksək populyarlığına istinadlar, xüsusən 19-cu əsrin ortalarına aid rus sənədli və jurnalist mənbələrində var. Belə ki, 1846-cı ildən nəşr olunan "Kavkaz" qəzeti özünün ilk nömrələrindən birində müasir Şəki şəhəri olan Nuxada "ağ tut arağı" istehsal edilməsindən xəbər verir. Yelizavetpolda — indiki Gəncədə bu içkinin istehsalı və istehlakı haqqında daha ətraflı məlumat Qafqaz qubernatorluğu tərəfindən 1854-cü il üçün nəşr olunan "Qafqaz təqvimi"ndə yer almışdır:
Tut arağı Azərbaycan və Ermənistan əhalisinin ənənəvi həyatını təsvir edən bədii əsərlərdə və memuarlarda da yer alır. Bu yerlərinin sakinləri üçün həmin içkinin dini əhəmiyyəti barəsində də yazmışdır. right|thumb|288x288px| Evdə hazırlanmış tut arağı adətən xarakterik sarımtıl rəngə malikdir.
Sovet dövründə tut arağının hazırlanması təcrübəsi də onun yayılmasının tarixi ərazisindən kənarda mənimsənilirdi. Bu, xüsusən, 1961-ci il RSFSR Cinayət Məcəlləsində, RSFSR Ali Sovetinin qərarlarında və evdə istehsalı qadağan edilmiş spirtli içkilər arasında digər hüquqi aktlarda görünməsi ilə sübut olunur. 20-ci əsrin sonu və 21-ci əsrin əvvəllərində tut arağının kommersiya istehsalının inkişafı ilə onun ixracı ənənəvi istehlak ölkələrindən kənara çıxdı. Hətta tut arağı partiyalarının, xüsusən də Əfqanıstan ərazisinə qaçaqmalçılıq yolu ilə aparılması məlumdur.
İstehsal texnologiyası
left|thumb|321x321px| Sənaye istehsalı olmayan tut arağı şəffaf olur Tut arağının istehsalı üçün xammal tut ağacı kimi tanınan tut meyvəsidir. Həm qara, həm də ağ tutun giləmeyvələrindən istifadə olunur — bu növlərin hər ikisi Zaqafqaziyanın müvafiq ərazilərində geniş şəkildə becərilir.
Araq istehsalı üçün tut meyvələrinin toplanması adətən iyul ayında aparılır — bu zaman giləmeyvə şəkər tərkibinin zirvəsinə çatır (təxminən 15% şəkər). Şirəsi maya və ya şəkər əlavə edilmədən açıq qablarda bir neçə gün mayalanan giləmeyvədən sıxılır. Ənənəvi yeməkdə fermentasiya üçün karas — böyük ellipsoid saxsı qablar, sənaye yeməklərində — emaye ilə örtülmüş metal qablar istifadə olunur. Nəticədə püresi mis stendlərdə distillə edilir — nisbətən aşağı güclü bir içki əldə etmək üçün tək və ya daha yüksək spirt konsentrasiyasını təmin etmək üçün ikiqat olur. .
Tut arağı turş dadı və azca tut ətirli şəffaf mayedir. Ev istehsalında, adətən, sarımtıl-yaşıl tonların nəzərə çarpan bir kölgəsinə malikdir, sənaye istehsalında isə tamamilə rəngsizdir. Distillələrin sayından asılı olaraq, araqda 40% -dən 80% -ə qədər spirt ola bilər. İçki distillə edildikdən dərhal sonra qablaşdırıla bilər və ya daha da yaşlanmaya məruz qala bilər — sonuncu adətən daha güclü növlərlə baş verir. Ənənəvi olaraq, qocalmış tut arağı üçün eyni tut ağacının ağacından hazırlanmış çəlləklər istifadə olunur, daxili səthi əvvəllər yandırılır. Ekspozisiya müddəti adətən bir ildən beş ilə qədərdir. Tamamlandıqdan sonra araq adətən şüşə qablaşdırmadan əvvəl su ilə seyreltilir. Yaşlı tut sortları çox zəngin rəngə malikdir — qızılıdan tünd qəhvəyi rəngə qədər, o cümlədən odunsu və bitki mənşəli notlar və güclü tələffüz edilən tort aroması ilə daha zəngin və mürəkkəb dada malikdir.
Tut arağının sənaye istehsalının inkişafına baxmayaraq, onun evdə istehsalı təcrübəsi xüsusilə kənd yerlərində çox geniş yayılmışdır. Çox vaxt fərdi içki reseptləri müxtəlif texnoloji xüsusiyyətlərə malikdir.
Azərbaycanın ekologiya və təbii sərvətlər nazirlərinin siyahısı
Azərbaycan ekologiya və təbii sərvətlər nazirlərinin siyahısı — 18 oktyabr 1991-ci ildən sonra ölkədə müstəqillik elan edilmişdi, bu vaxtdan başlayaraq Azərbaycanın ekologiya və təbii sərvətlər nazirləri bu siyahıda göstərilib. Bu məqalədə Azərbaycanın ekologiya və təbii sərvətlər nazirləri (müxtəlif dövrlər və müxtəlif titullarla) sıralanmışdır.
Unbiunium
Unbiunium (Unbiunium, Ubu) — Mendeleyev dövri cədvəlində yer alan kimyəvi element. Cədvəldə sıra nömrəsi 121 olaraq göstərilir. Beynəlxalq abbreviaturası Ubu şəklindədir. Bu element superaktinidlərin birincisi,kimyəvi elementlərin dövri sistemi periodunun 8-cisi dövri sistemin 3-cü qrupuna daxil olan elementlərin 5-cisi və keçid metallarının beşinci üzvüdür.
Böyük Andaman
Böyük Andaman —  Andaman adalarına daxil olan adalar qrupu. Qrupa 5 ada daxildir. Arxipelaqın sahəsi - 4606,5
Şimaldan cənuba:
3 ada qrupun ən iri adaları sayılır. İnzibati baxımdan Hindistanın Andaman və Nikobar adaları ərazisinə daxildir. Arxipelaqın inzibati mərkəzi Cənubi Andaman adasının cənub-şərqində yerləşən Port Bler şəhəridir.
Böyük Andaman Kiçik Andaman adalarından cənubda yerləşir. Qrplar bir-birindən Dunkan boğazı ilə ayrılır.
Hacı Rəhim ağa Dilbazov
Hacı Rəhim ağa Dilbazov  — XIX əsrdə yaşamış Azərbaycan şairi.
Bakıda qəbiristanlıqların siyahısı
Bakıda qəbiristanlıqların siyahısı — Bakıda dəfn üçün ayrılmış xüsusi yerlər. Siyahıya Bakıda yerləşən və Bakı qəsəbəsi ərazisində olan qəbiristanlıqlar, eləcə də bir zamanlar şəhər və onun ətrafında yerləşən qəbiristanlıqlar daxildir.
2017-ci ilin IV rübündən etibarən Bakı şəhərinin əhalisinə mülki xidmətlərə baxan trestin nəzdində 32 qəbiristanlıq var. Onlardan ən böyüyü və ən qədimi Yasamal qəbiristanlığıdır. Bəzi qəbiristanlıqlar müxtəlif bələdiyyələrə tabedirlər.
Siyahı
Dağıdılmış qəbiristanlıqlar kursiv ilə yazılıb.
NGC 5358
NGC 5358, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Hüseyin Türkmen
Trabzonspor
Trabzonsporda ilk matçına 12 dekabr 2017-ci ildə keçirilən Trabzonspor-Ərzurumspor matçında çıxıb. Matç Trabzonsporun 5–1 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. Trabzonsporda ilk qolunu 9 fevral 2022-ci ildə keçirilən Dənizlispor-Trabzonspor matçının 8-ci dəqiqəsində vurub. Matç Trabzonsporun 1–2 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.
Uğurları
=== Klub === Trabzonspor
Armando Broya
Armando Broya — İngiltərə Premyer Liqasında çıxış edən Çelsinin albaniyalı futbolçusu.
Gümüşü daban balıq
Gümüşü daban balıq (Carassius gihelio)
Morfoloji əlamətləri
Balığın bədəninin yanları gümüşü rəngdədir, elə buna görə də həmin adı almışdır. Uzunluğu 26,5 sm, kütləsi 650 q olur. Bədəninin uzunluğu 26,5 sm-ə, kütləsi 650-q-a çatır.
Çoxalması
Çoxalmanın nadir forması - kinogene bu balıq üçün səciyyəvidir. Bu zaman dişi və erkək fərdlərin cinsi hüceyrələrinin nüvələri qovuşmur, spermatozoid rolunu isə yumurta hüceyrəsinin inkişaf üçün aktivləşdirilməsi oynayır. Maraqlıdır ki, bu yumurta hüveyrəsi yaxın növlərin (qızılı dabanbalığı, çəki, karp və b) spermatozoidini də cəlb edə bilər. Onlar 3-4 yaşında cinsi yetişkənliyə çatır. Suda temperatur 10-23 °C olduqda kürü tökürlər. Hər bir dişi balığın verdiyi kürünün miqdarı 56,8-250,7 min ədədə çatır.Gümüşü daban balıqlarının vətəgə əhəmiyyəti yoxdur, əksinə başqa qiymətli balıqlarla qida rəqabətində olurlar. Odur ki, onların su hövzələrində sayı daima tənzim olunmalıdır.
Turnon-sür-Ron (rayon)
Turnon-sür-Ron  — Fransanın Ron-Alp regionun rayonlarından biri. Departamenti — Ardeş (departament). Suprefektura — Turnon-sür-Ron. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 131 292 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 71 nəf / km². Rayon sahəsi — 1858 km².
İon Besoiu
İon Besoiu (11 Mart 1931-ci ildə anadan olub, Sibiu - 18 Yanvar 2017-ci ildə vəfat edib, Buxarest ) — Rumıniyalı film aktyoru.
O, Kommunist dövrünün ən mühüm Rumıniya filmlərin bəzilərində müxtəlif rollarda çıxış etmişdir: "Furtuna", "Neamul Şoimareştilor", "Haydukii", "Raskoala", "Mihai Viteazul", "Kiprian Porumbesku", "Pakala", "Blestemul pamantului, blestemul iubirii", "Ultima noapte de draqoste", "Lumini şi umbre" və "Ce neagra e mama" və "Stefan Besi Mihai"Toate pânzele sus!". Besoiu 2017-ci ildə Buxarestdə vəfat etmişdir.
Rüfət Əhmədov
Rüfat Əhmədov{{{DVTY}}-Azərbaycan premyer Liqasında Qəbələnin mudafiəçisi kimi çixiş edən futbolçu.
klub
23 avqust 2020-ci ildə Əhmədov Azərbaycan Premyar Liqasında "Qəbələ"nin "zirə"ilə oyununda debüt etdi.
Klub
Klub,mövsüm və rəqabətə görə görünüşlər və məqsədlər
Bald and Bankrupt
Bald and Bankrupt  — Benjamin Riç (Benjamin Rich) və ya Mister Bold (Mr. Bald) kimi tanınan britaniyalı videoblogerin apardığı ingilis və rusdilli yutub kanalı. 2018-ci ilin iyun ayında açılmış kanalda əsasən postsovet məkanı və Hindistan yarımqitəsi ölkələrindən bəhs olunur. 2022-ci ilin mart ayına olan göstəriciyə əsasən 3,48 milyon abunəçiyə və 489 milyon baxışa malikdir.
2019-cu ilin iyul ayında podkast zamanı yutub-bloger Pyudipay bildirib ki, Bald and Bankrupt onun sevimli yutub kanalıdır.
Lüsonit
Lüsonit — mineral
Haqqında
Lüsonit - Cu3AsS4 - fasiləli lüsonit-famatinit izomorf sıranın kənar üzvü. Sb:As nisbəti 1:1-dir. Tetraedr. İkiləşmə polisintetik. Aqreqat dənəvər. Rəngi çəhrayı-boz, poladı-boz bənövşəyi çalarlı. Cizgisi qara. Parıltısı metallik. Sərtliyi 3-4. Xüsusi çəkisi 4,5. Misin orta temperaturlu hidrotermal yataqlarında Cu-sulfidlər və Cu-sulfoduzlar ilə birlikdə rast gəlir.
Çattadı
Çattadı — Azərbaycanın milli rəqsi. Şəki-Zaqatala zonasında yaranmış çox qədim rəqslərdən biridir. Aram, asta tempdədir, onu əsasən qadınlar, nadir hallarda kişilər oynayardı.
Seymur Vəzirov
Seymur Vəzirov — dövlət xadimi.
Reqressiya
Reqressiya —   dənizin tədricən sahillərdən geri çəkilməsi, qurunun qalxması və ya okean dibinin enməsi. Qapalı su hövzələrində iqlim şəraitinin dəyişməsi təsirindən hövzələrdə su həcminin azalması ilə əlaqədardır. Dünya okeanı hövzəsində su həcminin azalması (məs., Buzlaq epoxalarında) nəticəsində baş verir. Qapalı su hövzələrində (Xəzər dənizi və s.) Reqressiya iqlim şəraitinin dəyişməsi təsirindən hövzələrdə su həcminin azalması ilə əlaqədardır. Xəzər dənizi dəfələrlə Reqressiyaya məruz qalmışdır.
Ümumi məlumat
Dəniz reqressiyası – transqressiyanın əksidir, bu zaman dəniz səviyyəsi quruya nisbətən düşür və sahil xətti keçmiş dəniz dibinə doğru yerini dəyişir. Çökmə süxurların fasiyasının (litoloji və üzvü tərkibinin) dəyişməsi dəniz transqressiyası və reqressiyasının sübutlarıdır.
Pleystosen dövründə Azərbaycan ərazisində Xəzər dənizi ilə əlaqədar üç transqressiya və üç reqressiya hadisəsinin baş verdiyi bildirilir (A.V.Məmmədov, B.D.Ələsgərov, 2002). Xəzər dənizində baş vermiş bütün transqressiya və reqressiyalar Rus düzənliyinin buzlaşmaları ilə əlaqədardır.
Reqressiv əlamətlər
Proqressiv və reqressiv inkişafın əlamətləri.
BMT baş katibinin müavini
BMT baş katibinin müavini — Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Baş katibinin müavinidir. Büro Baş Katibin bir çox inzibati funksiyalarını həyata keçirmək, Katibliyin fəaliyyətinin idarə olunmasına kömək etmək və fəaliyyət və proqramların ardıcıllığını təmin etmək üçün yaradılmışdır. Bu vəzifə 1997-ci ilin sonunda Baş Məclis tərəfindən rəsmi olaraq təsis edilmişdir.
Nigeriyalı Əminə Ceyn Məhəmməd, o zaman Baş Katib Antoniu Quterreş tərəfindən Baş katibin müavini təyin edildi. Məhəmməd, Quterreşin prezidentlik müddətinə 1 yanvar 2017-ci il tarixində başladığı gün başladı.
Məsuliyyətləri
Normalda Baş Katib tərəfindən Baş Katibin müavininə həvalə olunan vəzifələrə aşağıdakılar daxildir:
Baş katib müavininin ofisinin direktoru Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnkişaf Qrupunun daimi müşahidəçisidir.
Tarixi
3 mart 2006-cı ildə İngiltərədən Mark Mellok Braunun Luiza Freşettyi 1 aprel 2006-cı ildə Baş Katib Köməkçisi olaraq alacağı açıqlandı. Braun, Kofi Annanın 31 dekabr 2006-cı ildə Baş Katiblik vəzifəsini tərk etməsi ilə eyni vaxtda vəzifəsindən ayrıldı.
500px|thumbnail|center|Ölkə vətəndaşının Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Baş katibinin müavini vəzifəsini icra etdiyi ölkələr.
Mark Ayşem
Həyatı
Mark Ayşamın valideynləri musiqi ilə birbaşa əlaqəli idi. Anası Patrisiya Ayşamın (Hammond) skripkaçı idi və atası Hovard Fuller Ayşam musiqidən dərs deyirdi. Mark uşaqlıqdan fortepiano, truba və skripka çalmağı öyrənmişdir.
Mixal Qornik
Mixal Qornik  (Michał Hórnik, Michael Hornig; ) — Sorb alimi, din xadimi və 19-cu əsr Sorb ədəbiyyatının ən mühüm himayədarlarından biri.
Bioqrafiya
thumb|left|Bautzendəki Nikolay qəbiristanlığında Mixal Qornikin məzarı thumb|Mixal Qornikin abidəsi Mixal Qornik 1833-cü ildə Kamenets yaxınlığındakı Vorkletsy kəndində anadan olub. Qornik 1847-ci ildə Bautzendə orta məktəbi bitirdikdən sonra Praqadakı Sorb seminariyasına daxil olub. Qornik həmçinin Lesser Town Gimnaziyasında və Çarlz Universitetinin İlahiyyat fakültəsində təhsil alıb. Praqada oxuyarkən Sorbia seminariyasında fəaliyyət göstərən "Serbovka" tələbə dərnəyinin üzvü, sonra isə rəhbəri olub. 1852-ci ildə "Tydźeńske Nowiny" qəzetində ilk ədəbi əsəri olan "Brançeleji" nəşr etdirdi. Praqada tələbə olarkən o, Serbovka qardaşlığı tərəfindən nəşr olunan "Kwětki" ədəbi jurnalında 40-a yaxın şeir və tərcümələrini, o cümlədən "İqorun kampaniyası haqqında nağıl"ın Yuxarı Sorb dilinə tərcüməsini dərc etdirib. 1856-cı ildə vətənə qayıdır və 24 sentyabr 1856-cı ildə keşiş təyin edilir. 1871-ci ildə Bautzendəki Müqəddəs Məryəm kilsəsinin rektoru təyin edilir. O, 1890-cı ilə qədər bu vəzifədə olub. 1890-cı il oktyabrın 24-də o, Müqəddəs Pyotr Katedralinin fəslinin konstruksiya və kanonunun qiymətləndiricisi təyin edilib. 1860-cı illərdən Qornik serblərinin mədəni və ictimai həyatında fəal iştirak etmişdir. 1859–1894-cü illərdə Bautzendəki Katolik Pedaqoji Məktəbində Yuxarı Sorbiada dərs demişdir. 1858-ci ildə "Matitsa Serbian" Sorb milli mədəni-maarif cəmiyyətinin katibi oldu. 1873-cü ildən sədr müavini, 1882-ci ildə isə cəmiyyətin sədri seçilib. 1868–1894-cü illərdə "Časopis Maćicy Serbskeje" jurnalının redaktoru, 1880–1882-ci illərdə isə aşağı sorb dilində "Pratyja" ədəbi jurnalının redaktoru olmuşdur. 1889-cu ildə o, katolik kilsələrində istifadə etmək üçün Yuxarı sorb dilində dualar və ilahilər toplusunu nəşr etdirdi "Wosadnik". O, 1894-cü il fevralın 22-də Bautzendə vəfat etmişdi.
Mükafatları
1889-cu ildə Sakson Kralı Albert Mixal Qorniki 1-ci dərəcəli Cəngavər Xaçı ilə təltif etmişdi. .
Xatirə
1956-cı ildə Rekelvits sakinləri Mixal Qornikə abidə ucaltdılar, Bautzen və Krostvitsdəki küçələrə onun adı verildi.
İtaliya–Türkiyə münasibətləri
İtaliya–Türkiyə münasibətləri — İtaliya və Türkiyə Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli münasibətlər. Ölkələr NATO-nun və Aralıq dənizi Birliyinin üzvüdür. Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Ümumdünya poçt ittifaqı, BMT-nin Təhsil, Elm və Mədəniyyət məsələləri üzrə Təşkilatı, Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı, BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatı və Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının üzvü olaraq hər iki ölkə bu təşkilatlar səviyyəsində bir-biri ilə əməkdaşlıq edir.
Tarixi
1856-cı ildə Osmanlı İmperiyası İtaliyada (krallığın qurulmasına az qalmış) ilk diplomatik nümayəndəliyini açaraq səfir Rüstəm Paşanı ora göndərir. O vaxtdan bəri Türkiyəni Romadakı səfirliyi, Milan və Neapoldakı konsulluqları vasitəsi ilə İtaliyada daima təmsil olunur. Hal-hazırda İtaliya Türkiyədəki maraqlarını Ankaradakı səfirlik, İstanbuldakı baş konsulluq, İzmirdəki konsulluq, ayrıca Antalya, Bursa, Qaziantep, İskəndərun, Nevşehir və Eskişehirdəki fəxri konsulluqlar vasitəsi ilə həyata keçirir.
2019-cu ildə İtaliyanın Xarici İşlər Naziri Luici Di Mayo Türkiyənin Suriyanın şimal-şərqindəki hücumunu qınamış və oradakı kürd qüvvələrinə qarşı hücumu "qəbuledilməz" olduğunu bildirmişdir. Üstəlik hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılmasına çağırmışdır. İtaliya əvvəllər Avropa İttifaqı ölkələri arasında bu ölkəyə əsas silah tədarükçüsü olmasına baxmayaraq, Türkiyəyə silah embarqosuna qatılmışdır.
Mədəni təsir
İstanbul İtalya Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən açılan İtalya Mədəniyyət İnstitutlarından birinə ev sahibliyi edir. İnstitut digər mədəni fəaliyyətlərlə yanaşı, Ankara və İstanbul Universitetində də tədris olunan italyan dilində kurslar təklif edir.
İzmir və Ankarada "Carlo Goldoni" İtalyan Mədəniyyət Mərkəzi və "Casa Italia" İtalyan Dostluq Dərnəyi yerləşir. Hər iki mərkəz İtalya mədəniyyətini təbliğ edən tədbirlərin və italyan dilinin tədrisi kurslarının təşkilində iştirak edir.
İmmiqrasiya
2009-cu ildə İtaliyada 30–40.000 türk yaşadığı təxmin edilir.
Diplomatik nümayəndəliklər
İtaliyanın Ankarada səfirliyi var.
Şalon-an-Şampan
Şalon-an-Şampan, 1998-ci ilə qədər Şalon-sür-Marn — Fransanın Qrand Est regionunda şəhər. Marna departamentinin inzibati mərkəzidir.
Çalpapaq
Çalpapaq — Azərbaycanın milli rəqsi. Belə papağı daha çox qocalar qoyardılar. Rəqs də onlara həsr olunub. Onu qocalar, yaşlı kişilər və qadınlar oynayırlar. Rəqs ağır templi gedir. Hərəkətlər ritmikdir, bir qədər mübaliğəli tərzdədir.
Sanela Cenkins
Sanela Cenkins (Sanela Jenkins ) — bosniyalı sahibkar və Kaliforniyada yaşayan xeyriyyəçi.
Karyerası
Sarayevoda yaşayan, orta sinif boşnak ailəsində anadan olur. Ailədə iki uşaqdan birincisidir. Atası iqtisadçı, anası mühasib olur. Uşaqlığını Sarayevoda keçirir. Sarayevo Universitetində iqtisad ixtisası üzrə təhsil alır. Lakin müharibə başlayandan sonra Sanela ölkəsini tərk edərək əvvəl Xorvatiyaya, sonra Londonda gedir və burada təhsilini davam etdirir.
Tələbə olaraq Melissa Odabash çimərlik geyimləri xəttini əldə edir. Debor Andersonun şəkilləri olan "23 Otaq" kitabını buraxır. Kitabda fotoşəkilləri olan insanlar arasında Corc Kluni və Elton Con da vardı. Kitabın satışından əldə olunan gəlir xeyriyyəçiliyə sərf olunur.
2009-cu ildə Cenkins təkrar emal edilmiş materiallardan hazırlanan paketlərdə təbii şirələr olan Neuro içkilərini təqdim edir. Məhsullar ABŞ-da paylanır və Target Corporation, Walgreens, Safeway Inc və Seven Eleven tərəfindən satılır. İçkilər gün ərzində güc və dözümlülüyü bərpa etmək üçün istifadə olunur və Passion, Sleep, Sonic, Trim, Daily və Bliss adları altında buraxılır. 2012-ci ildə "D Empire Əyləncə" səsyazma studiyasını qurur, qrupdan Rayan Tedder ilə birlikdə OneRepublic, Chris Brown, Sean Kingston və Asher Monroe əməkdaşlıq edir.
2010-cu ilin avqust ayından bəri mərkəzi Sarayevoda olan Cenkinsə məxsus TV1 (İngilis dili) adlı bir özəl televiziya kanalı Bosniyada yayımlanır.
Ailəsi
1999-cu ildə Sanela bankir Robert Cenkins ilə evlənir. Cütlük ilk həyat yoldaşından boşandıqdan sonra Cenkinsin yaşadığı Barbikanda (London) idman salonunda bir araya gəlir. Evlilikdən iki uşaqları doğulur. Cütlük 2011-ci ildə boşanır, Sanela boşandıqdan sonra 150 milyon funt sterlinq alır. 2011-ci ildə Sanela boşanmasını ən xoşbəxt addım adlandırır, çünki bunun sayəsində 2012-ci ildə Böyük Britaniyanın 500 ən varlı adamından biri olur.
İslam Namazov
İslam İbrahim oğlu Namazov — "Aşqarların texnologiyası" laboratoriyasının sabiq müdiri, texnika elmlər namizədi.Akademik Ə. Quliyev adına Aşqarlar Kimyası İnstitutunda sabiq elmi işlər üzrə direktor müavini, Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1970).
Həyatı
Namazov İslam İbrahim oğlu 1928-ci il 5 yanvar tarixində Gəncə şəhərində anadan olub. 1943-cü il Azərbaycan Sənaye Universitetinə daxil olub, 1949-cu ildə mühəndis, kimyaçı-texnoloq ixtisasını bitirmişdir. 1949-cu ildə Bakı Neftayırma zavodunda operator, daha sonra qurğu rəisi, 1950-ci ildə mühəndis, 1952-ci ildə böyük mühəndis, 1952-ci ildə baş texnoloq, 1955-ci ildə zavodun Baş mühəndis müavini, 1965-ci ildən AMEA Aşqarlar Kimyası İnstitutunda elmi işlər üzrə direktor müavini, 1972-ci ildən " Aşqarların texnologiyası" laboratoriyasının müdiri vəzifələrində işləmişdir. 1960-cı ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Elmi fəaliyyəti
O, Aşqarlar Kimyası İnstitutunda sintez olunmuş CБ-3, СК-3, БФК-1,БФКу, ИХП-21, ИХП-101, AKİ-114 və AKİ-130 aşqarlarının istehsala tətbiqi üçün texnoloji proseslərin işlənib hazırlanmasında və eləcə də onların istehsalata tətbiqində yaxından iştirak etmişdir. O, institutda yaradılan effektli aşqarların istehsalı üçün fasiləsiz işləyən texnoloji proseslərin üzərində çalışmışdır.
Elmi əsərləri
İ. Namazov 123 elmi əsərin, 3 kitabın və 30 müəlliflik şəhadətnaməsinin müəllifidir.
Daşbulaq (Takab)
Daşbulaq — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Tikantəpə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 415 nəfər yaşayır (83 ailə)
Tokio məscidi
– Yaponiyanın paytaxtı Tokio şəhərinin Şibuya rayonunda, Oyama məhəlləsində yerləşən türk məscidi. Yaponiyadakı ən böyük məsciddir. Məscidin əsası Oktyabr inqilabı nəticəsində Rusiyadan gəlmiş başqırd və tatar immiqrantlar tərəfindən 12 may 1938-ci ildə qoyulmuşdur. Əbdürrəşif İbrahimov (həm də məscidin ilk imamı) və Məhəmməd Qabdulxay Qurbanqaliyevin başçılığı altında tikilmişdir.
Əbdürrəhman ağa Dilbazov
Əbdürrəhman ağa Hacıkərim ağa oğlu Dilbazov (d.1859-v.1917) —
Tokio məscidi
Tarixi
Məscid 12 may 1938-ci ildə istifadəyə verilib. Məscid türk müsəlmanların və yerli yaponların dəstəyi hesabına tikilib. Açılış mərasimində Yəmən şahzadəsi, Səudiyyə Ərəbistanın Londonda olan və kral tərəfindən göndərilən səfiri, Misir kralı tərəfindən göndərilmiş səfir, Mitsuru Toyama, general İvare Matsui, təhsil naziri, Tokioda yaşayan yüzlərlə tatar müsəlmanlar və yaponlar iştirak ediblər. Məscidin tikintisi üçün 120.000 yen toplanılıb və bu məbləğin 20 mini Mitsubishi Bank prezidenti Kiyoşi Seşino tərəfindən verilib. Karnesaburo Yamaşita məscidin ərazisi üçün 1,655 m2 torpaq bağışlayıb. Tikinti işləri 1937-ci ilin oktyabrında Ivlorota Construction şirkəti tərəfindən başladılıb.
Əbdürrəhman ağa Dilbazov
Həyatı
Əbdürrəhman ağa Dilbazov 1859-cu ildə anadan olmuşdur. Atadan və anadan yetim qaldıqdan sonra analığı Xanımqızın nəzarətində böyüyür. Xanımqız onu evləndirir və atasının mal-mülkündən ona çatasını ayırıb sərəncamına verir. Onunla atabir-anabir bacı olan Güləndam xanım da ərə verilir. Mirvarid xanım yazır ki, çox nəcib bir gənc olan Əbdürrəhman ağa da ömrünün sonuna qədər ona ana kimi hörmət edir və onun əmisindən olan kiçik Paşaya böyük qardaş münasibəti bəsləyir.
Tokio məscidi
Tarixi
1986-cı ildə məscid ağır vəziyyətinə görə sökülmüşdür. Türkiyə Dini Əlaqələr Direktorluğunun dəstəyi ilə 1998-ci ildə yenidən tikilməyə başlamışdır. Bu dəfə tikilinin memarı Muharrem Hilmi Senalp olmuşdur və Osmanlı dini memarlığına xas ornamentlərdən istifadə edilmişdir. Tikintidə 70-ə qədər türk sənətçi iştirak etmiş, mərmərin böyük miqdarı Türkiyədən gətirilmişdir. Tikinti 2000-ci ildə başa çatmış və 1,5 milyar yen sərf olmuşdur. Açılış mərasimi 30 iyun 2000-ci ildə baş tutmuşdur.
Haqqında
Məscidin sahəsi 734 m² təşkil edir. Bir zirzəmi mərtəbəsi, üç yuxarı mərtəbəsi var, ümumilikdə isə otaqlarının sahəsi 1477 m²-dır. Əsas günbəz 23,25 hündürlüyündədir və 6 sütunla dəstəklənir. Minarəsi 41,48 metr hündürlüyündədir.
Əbdürrəhman ağa Dilbazov
Həyatı
Əbdürrəhman ağa doğma kəndi Xanlıqlarda maldarlıq yə qoyunçuluqla yanaşı, atçılıqla da yaxından məşğul olmuşdur. Vəli ağa Dilbazinin yazılı xatirəsində də anıldığı kimi, Əbdürrəhman ağanın ilxısı açıq boz rəngli Dilbaz atlarından ibarət idi. Xatırlandığına görə, keçən yuzilin əvvəllərində ən çox sayda cins Dilbaz atları onun atçılıq təsərrüfatında olmuşdur. Bundan başqa, onun Aslanbəylidə Dərviş adlı şəxşə bu atlardan damazlıq verdiyi və həmin adamın o kənddə bu cins atların sayını artıra bildiyi söylənir. Bundan başqa Əbdürrəhman ağanın Qazax şəhərində də ev və həyətyanı sahədən ibarət mülkü vardı.
Görməsi zəif olduğu üçün eynək taxdığına görə adına el arasında "Kor Əbdürrəhman ağa" da deyilmişdir.
Əbdurrəhman ağanın ən yaxın dostları məşur Qazax bəyləri — Yuxarı Salahlıdan Alinaq bəy Alinaqov və Qıraq Kəsəmənli İsrafil ağa Kərbəlayev idi. Onların hər üçünün bir yerdə çəkilmiş fotoşəkli bizim gunlərədək qalmışdır və bu fotoda Əbdürrəhman ağa eynəkdədir.
Nəvəsi Museyib Dilbazinin söhbətlərinə əsasən, Əbdürrəhman ağa xarakteri etibarı ilə xeyirxah və səxavətli adam imiş. Bir dəfə kənddə Merə Həmid deyilən çoxuşaqlı bir kişinin nə üçün bunların sünnətini etdirmədiyini soruşur. "Ay ağa, nəyim var, nə ilə etdirim?" — deyə Həmid kasıblıqdan şikayətlənib. Əbdürrəhman ağa Deyir: Bədbəxt oğlu, evdə ol, bir yana getmə Ağköynəkdən bir aşıq. Məşədi Ayvazalını da götürür, onun sünnət məclisini təşkiI edir və uşaqIara yavanlıq olsun deyə, ailəyə bir sağmaI inək bağışIayir.