cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əmir bəy Nərimanbəyov
Siyasi fəaliyyəti
Əmir bəy Nərimanbəyov 3 noyabr 1918-ci il tarixindən 1919-cu ilin yaz fəslinədək Araz Türk Cümhuriyyəti Nazirlər Şurasının sədri olmuşdur. Bəzi mənbələrdə Araz Türk Cümhuriyyəti Nazirlər Şurası sədrinin adl Əmir bəy Nərimanbəyov kimi göstərilmiş, bəzilərində isə onun soyadı Vəzirov, Zamanbəyov və Ələkbərov kimi müxtəlif formalarda işlənmişdir. Lakin, Mirzə Bağır Əliyev xatirələrində müstəqillik aktında bu postun hərbi diktator adlandırdıldığını qeyd edib. Həmçinin hərbi diktator postunun da Əmir bəy Nərimanbəyov tərəfindən tutulduğunu yazmışdır.
Trichilia fasciculata
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Zakir Sərdarov
Zakir Həsən oğlu Sərdarov (31 dekabr 1943-14 dekabr 1999) — Azərbaycanlı ictimai-siyasi və dövlət xadimi; tarix elmləri doktoru. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I çağırış deputatı.
Həyatı
Zakir Həsən oğlu Sərdarov 1943-cü il dekabrın 31-də Qərbi Azərbaycanın Qaraqoyunlu mahalının Yanıqpəyə kəndində qulluqçu ailəsində anadan olub. O, 1962-ci ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti) Tarix-filologiya fakultəsinə daxil olub. Yaradıcılıq həvəsi olduğundan gənc yaşlarında "Xəzər dənizçisi" qəzetində əmək fəaliyyətinə başlayıb.
Kral Taejodae
300px|thumb|right|Goguryeo krallığı 476-cı ildə Kral Taejodae (d. 47 – ö. 165) — Goguryeo krallığının altıncı kralıdır. 53–146-cı illərdə hökmdarlıq etmişdir. Hakimiyyəti Kral Mobondan təhvil almışdır. Ondan sonra hakimiyyətə qardaşı Kral Çadae keçmişdir.
Zakir Sərdarov
Həyatı
Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş Zakir Sərdarov bir il Salyan rayonunda müəllim işləyib. Yazıb-yaratmaq həvəsi günü-gündən artan Zakir Sərdarov tezliklə əyalətdən Bakıya gəlib.
Zakir Sərdarov 1999-cu il dekabrın 14-də vəfat edib. Mərhum II Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.
Elmi fəaliyyəti
1969-1971-ci illərdə Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqında ədəbi işçi, eyni zamanda, Bakı Bədən Tərbiyəsi Texnikumunda müəllim işləyib. Jurnalistlər Birliyinin "Qızıl Qələm" mükafatına layiq görülüb.
1971-1984-cü illərdə "Gənc müəllim" qəzetinin redaktoru vəzifəsində çalışıb, daim ictimai problemləri vicdanlı sözlə qələmə alıb, haqqı əzilənin tərəfini verməyib. Daha sonra məzunu olduğu İnsititutda işləməyə başlayıb.
1982-ci ildə "SSRİ-nin Bolqarıstan ilə iqtisadi, elmi-texniki və mədəni əməkdaşlığına Azərbaycan SSR-in töhfəsi" mövzusunda dissertasiya işini müdafiə edərək, tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsini alıb.
Siyasi fəaliyyəti
Zakir Sərdarov Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasında fəal iştirak edib. Zakir Sərdarov həmçinin, 1992-ci ilin dekabr ayının 7-də yaradılan Heydər Əliyevin müdafiə komitəsinin üzvü olub. O, Heydər Əliyevə müraciət imzalamış “91-lər”dəndir. Həyat fəaliyyətindən də məlum olur ki, Zakir Sərdarov Ulu Öndər Heydər Əliyevin dövlətçilik ideyalarına daim sadiq olub. Heydər Əliyev Naxçıvanda olduğu dövrdə dəfələrlə onunla görüşüb, dəyərli məsləhətlər alıb. O, vaxtilə Milli Məclisin qarşısında yaş senzinin aradan qaldırılması üçün keçirilən mitinqlərdə fəal iştirak edib. 1998-ci ildə keçirilən prezident seçkilərində Heydər Əliyevin səlahiyyətli nümayəndəsi olub.
1995-ci ildə Heydər Əliyevin siyasi iradəsi ilə ölkənin Konstitusiyası qəbul edildi, müstəqillik dövründə ümumxalq səsverməsi ilə seçilmiş Milli Məclisin ilk tərkibi bəlli oldu. Zakir Sərdarov da birinci cağırış Parlamentə 24 saylı Nəsimi dairəsindən üzv seçildi. Milli Məclisinin İnsan hüquqları komissiyasının, Azərbaycan-Almaniya Parlamentlərarası Dostluq Qrupunun, SSRİ və Azərbaycan Jurnalistləri İttifaqının üzvü olub.
Ailəsi
Mərhumun Vüsal və Vüqar adlı iki oğlu, Xatirə və Züleyxa adlı iki qızı, on nəvəsi var. Oğlanlarının hər ikisi polis orqanlarında çalışır. Böyük qızı atasının məzunu olduğu Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində müəllim işləyir, kiçik qızı həkimdir.
Xarici keçidlər
•  91-lər”dən olan Zakir Sərdarovun işıqlı ömür yolu
•  Heydər Əliyevlə bağlı müraciəti göstərib dedi ki…” – Zakir Sərdarovun vəfatının ildönümüdür
Ləyaqətli və şərəfli ömür yolu
Vətənini və dövlətini canından çox sevən mərhum millət vəkili – Zakir Sərdarov
Bulbophyllum thwaitesii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio ancashinus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
ƏBOB
Ən böyük ortaq bölən a və b natural ədədlərinin hər ikisinin bölündüyü ən böyük natural ədədə a və b-nin ən böyük ortaq böləni deyilir və ƏBOB(a;b) kimi işarə olunur.
ƏBOB (a;b)-ni tapmaq üçün:
Nümunə
ƏBOB (75, 45)=15
Trichilia florbranca
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ağakişibəyli
Ağakişibəyli — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Şərəfə kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Ağakişibəyli kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 mart 2013-cü il tarixli, 590-IVQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Şərəfə kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Ağakişibəyli kəndinin ərazisindən bələdiyyə mülkiyyətində olan 14,62 ha torpaq sahəsi Masallı şəhər inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Masallı şəhərinin inzibati ərazisinə birləşdirilmişdir.
Tarixi
Ağakişibəyli kəndi Lənkəran ovalığındadır. Etnotoponimdir. Kənd XIX əsrdə təklə tayfasından olan Ağakişi bəyə mənsub ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.
Əhalisi
Əhalisi 1418 nəfərdir.
Çüdülübinə
Çüdülübinə — Azərbaycan Respublikasının Zaqatala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Etimologiyası
Elxan Nuriyevin araşdırmasına görə Çüdülbinənin əsası Qax rayonunun Çüddüllü kəndindən gələnlər tərəfindən qoyulub.
Əhalisi
Əhalinin əsas məşğuliyyəti taxılçılıq, tütünçülük, fındıqçılıq, tərəvəzçilik, bağçılıq və maldarlıqdır.
Çaykənd dəfinəsi
Çaykənd dəfinəsi - Azərbaycan Respublikası Göygöl rayonunun Çaykənd kəndində tapılmış (1935) gümüş sikkə dəfinəsi. Dəfinə (ümumi çəkisi 4830 q) 2297 sikkədən ibarətdir. Sikkələr Osmanlı sultanları II Mehmet və II Bəyazid (1 sikkə), Ağqoyunlu Rüstəm və Məhəmməd (2), Şirvanşah Fərrux Yasar və II Şeyx İbrahim (1930 sikkə), habelə Səfəvi I İsmayılın (354 sikkə) hakimiyyəti dövründə kəsilmişdir. Çaykənd dəfinəsinin XVI əsrin I rübündə basdırıldığı ehtimal olunur. Çaykənd dəfinəsi XV əsrin sonları - XVI əsrin əvvəllərində azərbaycan tarixinin bəzi problemlərini, pul dövriyyəsi maliyyə və çəki sistemini öyrənmək üçün qiymətli mənbədir. Dəfinə Milli azərbaycan Tarixi Muzeyində saxlanılır.
Meeçkın dili
Meeçkın dili (Мeeskın) — dil 60 km uzunluğa malikdir. Bu göstərici ilə dunyanın ən uzun dillərindən biridir. Faktiki olaraq adadır. Berinq dənizinin Anadır körfəzində yerləşir. Sahəsi 20 km², maksimal hündürlüyü isə 4 metrdir.
İnzibati cəhətdən Çukot Muxtar Dairəsinin İultinski rayonu ərazisinə daxildir.
Çukot dilindən tərcümədə Mııskın  «təpə» anlamışda işlədilir. Dilin şərq qutaracağında Petkın burnu qərarlaşır. Dil materikdən Kаmаnаvıt burnu ilə ayrılır. Qərb qutaracağında eyni adlı burun vardır. Burunda mayak mövcuddur.
Dilin özü və ətraf ərazilər zooloji təbiət abidəsidir. Burada unikal Morj yerləşin yerləri vardlr. Burada yumurta qoyan bir sıra quşlar Rusiyanın Qırmızı kitabına salınmışdır. Üstəlik burada 70 növ bitki bitir. .
MAXE hərbi qulluqçu
Müddətdən Artıq Xidmət Edən Hərbi Qulluqçu — hərbi xidməti keçmiş və müqavilə əsasında işləyən kiçik komandir heyətidir. MAXE hərbi qulluqçuların rütbələri: Baş əsgər, kiçik çavuş, çavuş və baş çavuş hərbi rütbələrdir. Müdafiə Nazirliyi, DİN-in Daxili Qoşunları, Dövlət Sərhəd Xidməti, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti və Fövqəladə Hallar Nazirliyində bu hərbi qulluqçuların xidmətindən müəyyən sahələrdə istifadə edilir.
Starbucks
thumb|300px| [[Tokioda Starbucks şöbəsi]]
Starbucks — 1971-ci ildə ABŞ-də yaradılan fəstfud şəbəkəsi. Mərkəzi Amerika Birləşmiş Ştatlarının Vaşinqton əyalətində Sietl şəhərindədir. İlk Starbucks mağazası 1971-ci ildə müəllim Jerry Baldvin və Zev Siegel ilə yazıçı Gordon Bovker tərəfindən açılmışdır.
1982 ci ildə iş adamı Hovard Schultz mağazanın sahiblərindən biri oldu sonra Starbucksın tək sahibi Shultz oldu.
2003-cü ilin May ayında Starbucksın dünyadakı bütün mağaza sayı 6400 idi. 2015-ci ildə Azərbaycanda ilk mağazasını açmışdır. Hal-hazırda Azərbaycanda 4 mağazası var.
Senecio formosissimus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Alışanlı
Alışanlı — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Şərəfə kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Alışanlı kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 8 fevral 2000-ci il tarixli, 809-IQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Şərəfə kənd inzibati ərazi vahidinin Alışanlı kəndi Birinci Səmədxanlı kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibinə verilmişdir.
Əhalisi
Əhalisi 924 nəfərdir.
Din
Kənddə Alışanlı kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Manqrov
thumb|right|275px|Manqrovlar su üzərində və su altında
Manqrovlar- Əsasən 25 ° N və 25 ° S uzunluq dairəsi arasında tropik və tropik altı şorakət sahildə çöküntü yetişmə mühitiində yetişən və sıx meşələr təşkil edən müxtəlif orta hündürlükdə ağac növləri və kollar və meydana gətirdikləri meşələrə verilən addır.
Canbasqala
Canbasqala - Qaraqalpaq Respublikasının Turtkul rayonu Qızılqum səhrasında e.ə. IV əsr-eramızın I əsrinə aid qala xarabalığı. Canbasqalanın müdafiə divarları düzbucaqlı sahə (200-170 metr) əmələ gətirir, bu, yaşayış tikililəri yerləşən iki böyük məhəllədən ibarətdir. Arxeoloji qazıntılar zamanı (1939) yaşayış binaları və icmaya məxsus od məbədinin qalıqları tapılmışdır. Canbasqala əhalisi əkinçilik və maldarlıqla məşğul olmuşdur. Canbasqalanın yaxınlığında ibtidai icma dövrünə aid düşərgələr, o cümlədən Canbas-4 düşərgəsi aşkar edilmişdir.
Bulbophyllum thrixspermoides
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Trichilia gamopetala
(Trichilia gamopetala) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio anconquijae
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
ƏKOB
Ən kiçik ortaq bölünən — a və b natural ədədlərinin hər ikisinə bölünən ən kiçik natural ədədə a və b-nin ən kiçik ortaq bölünəni deyilir və ƏKOB (a;b) kimi işarə olunur. ƏKOB (a;b)-ni tapmaq üçün
Nümunə
Nümunə: ƏKOB (16;24) = ?
16=2×2×2×2
24=2×2×2×3
ƏKOB(16;24)=2×2×2×3×2=48
42=2×3×6×7×14×21 70=2×7×10×35 ƏKOB(42:70)=210
Xüsusi hallar
Birdən başqa ortaq bölənləri olmayan natural ədədlərə qarşılıqlı sadə ədədlər deyilir.
Qarşılıqlı sadə ədədlərin ən kiçik ortaq bölünəni onların hasilinə bərabərdir.
Ardıcıl tək ədədlər də qarşılıqlı sadə ədədlərdir. Məsələn, ƏKOB (5, 7)=35
Ədədlərdən biri digərinin bölənidirsə, ƏKOB bu ədədlərdən böyüyünə bərabərdir. Məsələn, ƏKOB (9, 3)=9
Mikelancelonun əsərlərinin siyahısı
Məqalədə İntibah dövrünün məşhur heykəltaraş, rəssam, memar və şairi olmuş Mikelancelo Buanarottinin əsərlərinin siyahısı göstərilmişdir. Siyahıya həmçinin sənətkarın itirilmiş və müəllifliyi mübahisəli olan əsərləri haqqında da məlumat əlavə edilmişdir. Mikelancelonun yaradıcılığından dövrümüzə 300-ə yaxın şeir, 600 rəsm əsəri, 1400-ə qədər ona yazılmış və ya onun yazdığı məktublar, həmçinin 300 səhifəyə qədər xüsusi qeydlər (ricordi) çatmışdır.
Heykəl modelləri
Mikelancelonun məşhur heykəllərini yaratmamışdan əvvəl model kimi işlədiyi, təcrübi xarakterli bəzi işləri də dövrümüzə çatmışdır. Onlar sənətkarın yaradıcılığının Florensiya dövrünə (təxm. 1500—1505 illər və təxm. 1513—1534 illər) aiddirlər və Kaza Buonarotti muzeyində saxlanılırlar. Bəzi tədqiqatçılar Mikelancelonun heykəl modellərindən yalnız Kaza Buonarottidə saxlanların həqiqi olduğunu düşünürlər.
Eskizlər
Mikelancelonun bəzi rəsm əsərlərinin eskizləri dövrümüzə çatmışdır ki, bunlarda, rəssamın yaradıcılıq texnikasının tədqiq edilməsi üçün dəyərli mənbə hesab edilirlər. Mikelancelonun kağız üzərində işlədiyi bu eskizlər itirilmiş Kaşin döyüşü əsəri haqqında da təsəvvür yaratmağa imkan vermişdir. Eyni zamanda Adəmin yaradılışı, İsanın doğulması əsərlərinin eskizləri də marağa səbəb olmuşdur.
Ədəbiyyat
מיכלאנג'לו
Manon Flier
Manon Nummerdor-Flier (d. 8 fevral, 1984, Uithoorn, Niderland) — Niderlandlı qadın voleybolçu.
Karyerası
Manon Flier 2009 Avropa çempionatının gümüş mükafatçısı və ən dəyərli oyunçusudur. 2012-ci ildən Azərreyl Bakının formasını geyinir, 2013-cü ildə isə digər bir Bakı klubu İqtisadçıya transfer olmuşdur.
Dardoqqaz
Dardoqqaz (keçmiş Ulam) — Azərbaycan Respublikasının Zaqatala rayonunun Göyəm inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Dardoqqaz kəndi düzənlikdədir. Keçmış adı Ulam (qəd. türk. "kecid" mənasındadır) olmuşdur. Yaşayış məntəqəsi XVIII əsrdə Dağıstandan gəlmiş avar ailələrinin Dardoqqaz adlı yerdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Toponim dar (keçilməsi çətin olan) və doqqaz (qapı, kecid) sözlərindən düzəlib, "dar kecid" deməkdir.
Əhalisi
Əhalinin əsas məşğuliyyəti taxılçılıq, tütünçülük, fındıqçılıq, tərəvəzçilik, bağçılıq və maldarlıqdır.
Kuyaviyak
Kuyaviyak (Kujawiak) — Polşa xalq rəqsi. Əsas vətəni Polşanın Kuyavi regionudur. Polşanın beş milli rəqslərindən biridir.
Nəhəng tuya
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vətəni Şimali Amerika nın qərb hissəsidir, başlıca olaraq okeanın sahilboyu zolağında, aran yerlərdə, kifayət qədər nəm torpaqlarda yayılmışdır. Yan budaqlar qısa, küt, vəziciksizdir. əlverişli şəraitdə hündürlüyü 40–70 m-ə və diametri 120-240 sm-ə sıx ensiz-piramida formalı çətiri olan ağacdır. Qabığı qırmızı-qəhvəyi rəngdə olub, üzərində çatlar vardır. Şaxələrinin üst tərəfi parlaq tünd-yaşıldır. İynəyarpaqları xaçşəkilli və ya yumurtaşəkillidir, ucu biz, vəziciklidir, üzərində ağımtıl zolaqları vardır. Rəngli formaları kompozisiyalar düzəltmək üçün yararlıdır. Qozaları dərivarı, uzunsov-oval olub, uzunluğu 10-12 sm-dir. Azərbaycan da qışı yaxşı keçirir; küləyə, kölgəyədavamlı, quraqlığa həssasdır. Torpağa az tələbkardır, lakin kifayət qədər rütubətli torpaqlarda daha yaxşı bitir. Toxumla asan, qələmlə çətin çoxalır. Azərbaycada Gəncədə, Naxçıvanda, Astarada, Abşeronda yaşıllaşdırılmada rast gəlinir. 500 ilə qədər yaşayır. Mədəni şəraitdə 1853-cü ildən becərilir.
Aslan Abbasov (dövlət xadimi)
Aslan Məmməd oğlu Abbasov — azərbaycanlı kimyagər alim və siyasətçi, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XII, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin I çağırış deputatı, İnsan Hüquqları Daimi Komissiyasının Sədr müavini (1995–2000), Azərbaycan Texnologiya Universitetinin Prorektoru (2016–2019), Yeni Azərbaycan Partiyası Səbail Rayonu Təşkilatının Siyasi Şurasının üzvü (1996–2021).
Həyatı
Aslan Məmməd oğlu Abbasov 1950-ci il martın 11-də Gəncə şəhərində doğulmuşdur. 1967–1972-ci illərdə Azərbaycan Neft Kimya İnstitutunun Kimya Texnologiya fakültəsində "Kimya mühəndisliyi" ixtisası üzrə ali təhsil almışdır. 1985-ci ildə Azərbaycan Elmi Tədqiqat Olefin İnstitutunda kimya elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır. 11 iyun 2021-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmiş və doğma Gəncə şəhərində ailə məzarlığında dəfn edilmişdir.
Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var.
Rusiya imperatorlarının siyahısı
thumb|right|Şəcərə|150px Rusiya imperatoru titulu 22 oktyabr 1721-ci ildə I Pyotr tərəfindən Senatın xahişi ilə Şimal müharibəsindəki qələbədən sonra qəbul edilmiş 1917-ci il Fevral inqilabına qədər mövcud olmuşdur.
Bu siyahıda Rusiya imperator və imperatriçələrinin adları xronoloji ardıcıllıqla verilmişdir. Siyahıda həmçinin imperatorun adı, atasının adı, portreti, imperatorun dövründə olan dövlət gerbi, hakimiyyətinib başlanğıcı və sonu, tacqoyma tarixi və məlumatların mənbəyi göstərilmişdir.
Siyahıda illər yuli təqvimi ilə verilmişdir.
Allahyarlı (Masallı)
Allahyarlı — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 mart 2013-cü il tarixli, 590-IVQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Allahyarlı kəndi Yeyənkənd kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq Ərkivan qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi öz adını eyvazlılar elinə mənsub allahyarlı nəslinin adından almışdır.
Əhalisi
Əhalisi 295 nəfərdir.
Bulbophyllum thrixspermiflorum
(Bulbophyllum thrixspermiflorum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Trichilia grandifolia
(Trichilia grandifolia) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mazurka
Mazurka-cütlərin dairə yaratmaqla etdiyi adətən canlı tempi ilə üçlük metr Polşa xalq rəqsi.Özünə xas ayaq və topuq vuruşlarıyla, ənənəvi olaraq tuluq zurnası musiqisinin müşayiətində oynanır.
Senecio formosoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kral Çadae
300px|thumb|right|Goguryeo krallığı 476-cı ildə Kral Çadae (d. 71 – ö. 165) — Goguryeo krallığının yeddinci kralıdır. 146-165-ci illərdə hökmdarlıq etmişdir. Hakimiyyəti Kral Taejodaedan təhvil almışdır. Ondan sonra hakimiyyətə ögey qardaşı Kral Sindae keçmişdir.
Qordi düyünü
thumb|200px|Makedoniyalı İsgəndər Qordi düyününü açır. Jan Simon Bartelemenin rəsm əsəri Qordi düyünü — əfsanəyə görə Finikiya dövlətinin hökmdarı Qordion tərəfindən vurulmuş müşkül bir düyün olub Makedoniyalı İsgəndər tərəfindən çözülmüşdür. Buradan da məcazi mənada "Qordi düyününün açılması" ifadəsi meydana gəlmişdir.
Rəvayətə görə Finikiyada Zevs məbədinin kahini xəbər verir ki, ilk kim şəhər qapısından içəri daxil olarsa, o da ölkənin ən möhtəşəm hökmdarı olacaqdır. Şəhərə ilk öz arabasında naməlum kəndli Qordion daxil olur və onu Finikiya hökmdarı elan edirlər. Bu hadisəyə şükranlığını bildirmək üçün Qordion öz arabasını Zevs məbədinə bəxşiş edir. Qordon öz arabasını zoğal ağacının liflərindən hazırlanmış kəndirlə məbədin qurbangahına bağlayaraq elə düyün vurur ki, onu heç kim aça bilməsin. Bunu görən kahin bəyan edir ki, bu düyünü açan kəs bütün Asiyaya sahib olacaqdır. Asiyanı özünə birləşdirib böyük bir imperiya quracaqdır.
Bu ifadə əsasında dilimizdə "Qordi düyünü" işlənilir
2010 İslam Həmrəyliyi Oyunları
İslam Həmrəyliyi Oyunları — 2010-cu ildə keçiriliməsi nəzərdə tutulan idman oyunları. İdman oyunu baş tutmamış, təxirə salınmışdır. II İslam Həmrəyliyi Oyunlarının 2009-cu ilin oktyabrında Tehranda (İran) keçirilməsi planlaşdırılırdı. Lakin 2009-cu ilin mayında məlum oldu ki, Fars körfəzinin adı ilə bağlı mübahisə yarandığından İran onların keçirilməsini 2010-cu ilin aprel ayına qədər təxirə salmağa məcbur olub. Belə ki, oyunlar barədə çap məhsullarında "Fars körfəzi" sözunun işlədilməsindən sonra, Səudiyyə Ərəbistanı və bir sıra digər ərəb ölkələri bu ifadənin istifadəsinə etiraz ediblər. Onlar bunun əvəzinə “Ərəb körfəzi” və ya sadəcə “Körfəz” ifadəsinin işlədilməsini təkid edirdilər. Tərəflər razılığa gəlmədiyi üçün 2010-cu il yanvarın 17-də II İslam Həmrəyliyi Oyunlarının keçirilməyəcəyi açıqlandı.
Kainatın Fridman modeli
Fridman nəzəriyyəsi (A.A.Fridman) - kainatın inkişaf istiqamətinin təyini üçün istifadə olunan nəzəriyyədir. Bu nəzəriyyəyə əsasən Kainatın sıxlığının verilmiş qiymətində Kainat ya məkana görə sonsuz, ya da sonlu ola bilər.
Tarixi
1916-cı ildə A.Eynşteyn ümumi nisbilik nəzəriyyəsində zaman və məkan xassələrinin Kainatda materiyanın paylanması və hərəkətindən asılı olduğunu isbat etdi. Bununla da, zaman-məkan xassələrinin Nyuton mexanikasında təsvir edildiyi qədər də sadə və bəsit olmadığı müəyyən edildi. Yeni nəzəriyyəyə əsasən kütləsi böyük olan cazibə mərkəzləri yaxınlığında zamanın sürəti yavaşıyır. A.Eynşteyn, nisbilik nəzəriyyəsinin müddəalarını Kainatın izotrop, bircins və stasionar modelini qurmaq üçün tətbiq edir. Sonuncu model səhv olduğundan Eynşteyn bir nəticə ala bilmir. 1922-ci ildə rus riyaziyyatçısı A.A.Fridman isbat etdi ki, ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə əsasən Kainatın zamana görə dəyişən qeyri-stasionar modelini almaq mümkündür. Bununla da, Fridman müasir kosmoloji nəzəriyyələr üçün riyazi özül yaradır.
İzahı
Ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə görə böyük miqyaslarda məkanın xassələri maddənin orta sıxlığından asılı olur. Deməli, məkan və zamanın xassələri materiya ilə sıx əlaqədardır. Fridman modelinə görə, Kainatın taleyi materiyanın orta sıxlığından asılıdır. Orta sıxlığın qiymətinə uyğun Kainat üçün iki cür model təklif olunur:
Aşurlu
Aşurlu — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Masallı rayonunun Bədəlan kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Aşurlu kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir.
Əhalisi
Əhalisi 1956 nəfərdir.
Yaqub Qurbanov
Yaqub Ziyəddin oğlu Qurbanov — Azərbaycan Respublikasının baş terapevti, Azərbaycan Tibb Universitetinin "Terapevtik və pediatrik propedevtika" kafedrasının professoru, kardioloq.
Həyatı
Yaqub Qurbanov 1970-ci ildə ATU-nun müalicə-profilaktika fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, həmin ildən Elmi Şuranın qərarı ilə professor T. Ə. Əliyevin rəhbərlik etdiyi "Fakültə terapiyası" kafedrasına kliniki ordinator vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1973-cü ildən isə "I Daxili xəstəliklərin propedevtikası" kafedrasına müsabiqə ilə assistent secilmiş, sonradan dosent, professor, 1992-ci il tarixdən 11. VII.2013-cü il tarixə kimi "I Daxili xəstəliklərin propedevtikası" kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
Azərbaycan Tibb Universitetinin Elmi Şurasının 24 iyun 2013-cü il tarixli 10 saylı qərarına əsasən "I Daxili xəstəliklərin propedevtikası", "II Daxili xəstəliklərin propedevtikası" və "Uşaq xəstəliklərinin propedevtikası" kafedraları birləşdirilərək onların bazasında "Terapevtik və pediatrik propedevtika" kafedrası yaradılmış və müsabiqə yolu ilə 8. X.2013-cü il tarixdən kafedrada professor vəzifəsinə seçilmişdir.
1983-cü ildə "Ürəyin işemik xəstəliyinin (ÜİX) inkişafı və onun gedişində litium mikroelementinin rolu" mövzusunda namizədlik dissertasiyası, 1995-ci ildə isə "Ürəyin limfadrenajının tənzimlənməsi və onun ÜİX-nin patogenezi və müalicəsindəki əhəmiyyəti" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
Fateh binu Xaqan
Fateh binu Xaqan(tam adı: Əbu Məhəmməd Fateh b. Xaqan bin Əhməd bin Ortac Ət-Türki; d. ? – ö. 861) — xəzər nəslindən gəlmiş şair.
Yaqub Qurbanov
Həyatı
2010-cu ildə Respublikanın "Əməkdar həkimi" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Fateh binu Xaqan
Mənşəyi
Türk (xəzər) xaqanlarının nəslindəndir, və xəlifə Mötəsimin yaxın adamlarından biri olan Xaqan bin Ortacın (Əhməd) oğludur. İbn Taqriberdi Fatehin atası barədə aşağıdakı məlumatı verir: "Fatehin atası xəlifə Mötəsimin ayrılmaz dostu idi. Türk zadəgan ailəsindəndir və xəlifə onu çox yüksək dəyərləndirirdi. Fateh isə xəlifənin sarayında onun uşaqları ilə birgə böyüyüb və tərbiyə alıb"
Həyatı
Guman ki Fateh Səmərrada doğulub. Hesab olunur ki, onun bütün uşaqlığı, onda hərtərəfli bacarıqlar görən xəlifənin himayəsi altında keçib. əl-İsfahaninin sözlərinə görə, xəlifə onun atasının razılığı ilə hətta onu "oğulluğa götürüb". Xəlifələr Mötəsim və Mütəvəkkilin vaxtında Fateh bin Xaqan xəlifənin daxili və xarici kəşfiyatına başçılıq edib. Qaynaqlara görə, böyük ağıl və bilik sahibi olan Fateh cəsur, xeyirxah idi. O nəinki dövlət adamı kimi həm də istedadlı şair, yazıçı, xətib və kitabsevər kimi özünü birüzə verib.
Yaqub Qurbanov
Həyatı
Rəhbərliyi altında 2 nəfər tibb üzrə fəlsəfə elmləri doktoru adı almış və hal-hazırda 5 nəfər fəlsəfə elmləri doktoru, 1 nəfər isə doktorluq dissertasiyası üzərində çalışır.
Fateh binu Xaqan
Fəaliyyəti
Buna görə onun evi, dövrün məşhur alimlərinin və şairlərinin görüşdüyü mədəni salon kimi idi ki, burada islam və islamdan əvvəlki dövrlərin ədəbiyyat xəzinəsi yığılmışdır. Bu səbəbdən onun bu kitabxanası bir çox müsəlman alimləri üçün yaxşı xidmət göstərib. Ö dövrün bir çox alimləri(Cahiz, Əbu Cəfər Məhəmməd b. Həbib, əl-Buhturi, Məhəmməd b. Harik və b.) öz əsərlərini Feth b. Xaqana həsr edərək yazırdılar. Məsələn Cahiz öz məşhur "Fəzail ül Ətrak"(Türklərin fəzilətləri) əsərini onun üçün yazıb. Türklərin İran dünyasının şimal şərqinə erkən gəlişinin tərəfdarları bu prosesin sübutu kimi Cahizin Fateh bin Xaqan üçün  yazdığı həmin bu  Risalə fi mənakib əl-ətrak va'ammat cunud əl -xilafə adlı türklərin fəzilətləri haqqında  traktatını misal gətirirlər. Xəlifələrin dövründəki türk qvardiyası artıq 9-cu əsrdə, məsələn İraqda dolaşan ərəb xalq poeziyasında əks olunan çılğınlığı ilə o qədər də xoşagələn ad qazanmamışdı. Cahiz türklərin bu obrazını və onlara qarşı bu münasibəti yumşaltmaq istəyirdi, onlara layıqli yer və, ola bilsin, F.Qabriyeliinin ehtimalı etdiyi kimi, onları Xilafətdə ərəblərlə farsların arasında "üçüncü qüvvə" etmək istəyirdi. Cahiz öz məqsədini ta'lif əl-kulub və ittifaq əl-əsbab("ürəkləri barışdırmaq" və "əlaqələri bərkitmək") kimi təsvir edir. Öz traktatının bir yerində o türkləri və xorasanlıları, mahiyətinə görə, eyni xalq hesab edir, eyni xassiyətlərə malikdirlər və bitişik yerlərdə yaşayırlar.
Yaqub Qurbanov
Həyatı
214 elmi işin, o cümlədən 9 ədədi dərs vəsaiti və dərslik, 13 metodik tövsiyənin müəllifidir.
Fateh binu Xaqan
Fəaliyyəti
Fateh özü də, bir şair olaraq, öz həmkarlarına kömək edirdi. Belə ki, onun töfsiyəsi ilə, sonralar ərəb-müsəlman aləminin ən məşhur şairi olan əl-Buhturi xəlifə Mütəvəkkilin sarayına düşdü.Fatehi öz qardaşı kimi sevən əl-Buhturi, ona özünün 30 parlaq qəsidəsini həsr etmişdi. Fatehin sonu faciyəli oldu. O,10 dekabr 861-ci ildə saray çevrilişi nəticəsində xəlifə Mütəvəkkillə birgə öldürülmüşdür. O xəlifəni bədəni ilə örtərək xəlifənin oğlu Müstənsirin başçılıq etdiyi sui-qəsdçilərin ilk zərbəsini öz üzərinə götürdü. İbn Taqiberdi xəbər verir ki: " Mütəvəkkillə Fətehin cəsədlərini müsəlman adəti olmadan tələsik suqi-qəsdçilər tərəfindən eyni xalçaya bükülüb bir məzarda basdırıldılar."
Yaqub Qurbanov
Həyatı
Prof. Y. Z. Qurbanovun həkimlərin kliniki müayinələri yüksək səviyyədə aparılmasına, eləcə də diaqnostikanın və həkimlərdə kliniki təfəkkürün inkişafına və s. kimi mövzulara həsr olunmuş əsərləri xüsusi yer tutur. Onlardan son dövrlərdə "Daxili xəstəliklərin propedevtikası"na aid dərc edilmiş fundamental dərsliklər daha böyük əhəmiyyət kəsb edir. "Klinik təbabətin öyrənilməsində propedevtikanın rolu" (2007-ci ildə); "Daxili xəstəliklərin propedevtikası- Ürək-damar sistemi" (2009-cu ildə); "Daxili xəstəliklərin propedevtikası — Tənəffüs sistemi" (2009-cu ildə); "Daxili xəstəliklərin propedevtikası — Həzm və sidikçıxarıcı sistemlər" (2010-cu ildə); nəhayət 2012-ci ildə "Daxili xəstəliklərin diaqnostikasında instrumental və laborator müayinə üsulları" adlı 2 cilddən ibarət kitab cap edilmişdir. Bundan əlavə prof. Y. Z. Qurbanovun xəstənin kliniki müayinəsinin aparılmasını dolğun, səmərəli etmək və "xəstəlik tarixi"nin daha düzgün tərtib olunmasına həsr edilmiş "Klinika — həkimliyin ali məktəbidir", həmçinin diaqnostik prosesi asanlaşdırmaq və konkretləşdirmək məqsədilə çap olunmuş "Daxili xəstəliklərin klinikasinda tətbiq edilən laborator müayinə üsulları" adlı kitabları özünəməxsus əhəmiyyət kəsb edir. 1992-ci ildən professor Y. Z. Qurbanovun rəhbərliyi altında kafedrada müasir kardiologiyanın ən aktual problemlərindən biri olan ÜIX-nin patogenezi və müalicəsi, şəkərli diabet və onun ağırlaşmaları tədqiq edilir, bu sahədə araşdırmalar davam etdirilir. Bununla yanaşı hazırda kafedrada "Metabolik sindrom — diaqnostik kriteriləri, bu zaman rast gəlinən bir sıra mübadilə pozğunluqları və metabolik sindrom zamanı ÜİX-nin patogenezinin, kliniki gediş xüsusiyyətlərinin, rastgəlmə tezliyinin və müalicə prinsiplərinin öyrənilməsi" adlı elmi- tədqiqat işləri uğurla davam etdirilir.
Fateh binu Xaqan
Ədəbi irsi
Fatehin ədəbi irsi barədə biz təəsüf ki ancaq onun əsərlərinin adılarından xəbərdarıq: '''Kitab Əhlaq əl-Mülük; Kitab's Sayd və'l Cəvahir; Kitabü'l -Rövze və'z -Zühr; Divanu'ş-Şiir; Kitabü'l-Bustan. Qeyd etmək lazımdır ki, Kitabü'l -Rövze və'z -Zühr''' Fatehin öz şeirlərindən ibarət idi, Kitabü'l-Bustan isə onun ədəbiyyat nəzəriyəsi barədə əsəri idi. Bu barədə Məsudi xəbər verir.
Qrız körpüsü
Tarixi
Körpünün inşasına 2009-cu ildə başlanılmışdır. Kənd sakinlərinin və yerli bələdiyyənin maliyyə vəsaiti hesabına inşa edilən körpü 2012-ci ilin noyabr ayında istifadəyə verilmişdir.
Rayon mərkəzindən 38 km uzaqlıqda yerləşən Qrız kəndi Qubanın dağ kəndlərindən olduğu üçün ərazidə körpünün olmaması sakinlərin rayona gediş-gəlişində problemlər yaradıb. Qrızlılar xüsusilə, qış fəslində böyük çətinliklərlə qarşılaşırdılar. Kənd sakinləri bu yol ötürücüsünün açılışına qədər təhlükəli vəziyyətdə və ibtidai formada kustar üsulla inşa olunmuş körpüdən istifadə edib.
Göstəriciləri
Körpünün uzunluğu 20 metr, eni isə 3,5 metrdir.
Körpü dəniz səviyyəsindən 2500 metr, Qudyalçayın yatağından isə 38 metr yüksəklikdə inşa olunmuşdur.
Karolina Herşel
Karolina Herşel ( 16 mart 1750, Hannover — 9 yanvar 1848, Hannover) — ingilis-alman əsilli astronom.
Həyatı
Karolina Herşel hərbi musiqiçi ailəsində anadan olmusdu. 1772-ci ildə böyük qardaşı, Uilyam Herşelin dəvəti ilə İngiltərəyə gəldi və həyatının qalan qırx ilində onun ayrılmaz köməkçisi oldu.
İlk səkkiz ildə Uilyam musiqi ilə məşğul oldugu vaxt Karolina bir müğənni kimi onun bütün musiqi əsərlərini ifa edirdi. Uilyam musiqi ilə yanaşı astronomiya ilə də maraqlanırdı. Karolina isə ona araşdırmalarında kömək edirdi. Boş vaxtlarında Karolina göy üzünü müşahidə edirdi və 1783-cü ildə üç yeni dumanlıq aşkar etdi. 1786-cı ildə Karolina yeni komet kəşf etdi. Bu komet bir qadın tərəfindən aşkar edilən ilk komet idi.
1822-ci ildə Uilyamin ölümündən sonra Karolina Hannoverə qayıtdı. 1828-ci ildə o, qardaşının müşahidə apardığı 2500 ulduz dumanlıqları haqqında olan elmi işi sona çatdırdı. Buna görə Böyük Britaniyanın astronom cəmiyyət Krallığı onu qızıl medalla mükafatlandırmış və 1835-ci ildə onun fəxri üzvü seçmişdir. O, tarixdə alim kimi maaş alan ilk qadın olaraq tarixə keçmişdir. Karolina İngiltərədə hökumət vəzifəsi tutan ilk qadındır.
Trichilia hispida
(Trichilia hispida) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Doktor (elmi dərəcə)
Doktor (, "müəllim") — elmi dərəcə.
Braziliya imperiyası
Braziliya imperiyası (Portuqalca: Império do Brasil) — XIX əsrdə mövcud olmuş, indiki Braziliya və Uruqvay ərazisini əhatə edən imperiyadır.
Ayıuhaz (Əbyəlil)
Tarixi
Kənd 1866-cı ildən sonra Tamıyan Volostu Akimbetov kəndinin sakinləri tərəfindən salınmışdır. 1891-ci ildə 46 evdə 242 nəfər yaşayırdı. Kənd təsərrüfatı, heyvandarlıqla məşğul olurdular. Bir məscid fəaliyyət göstərirdi.
Əhali
2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası Ayıuhaz kənd ərazisin milli tərkibi: başqırdlar — 98 %. .
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Senecio andersonii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Pizza Hut
Pizza Hut — 1958-ci ildə ABŞ-də yaradılan fəstfud şəbəkəsi.
BMW muzeyi
BMW muzeyi rəqəmlərdə
Hər il muzeyə 250.000-dən çox insan baş çəkir. Belə kiçik davamiyyət reklamın praktiki olaraq tam yoxluğuyla izah olunur.
İnqelqer
İnqelqer — İlk Anje vikontu, Orlean vikontu və Anju qrafı, İnqelqer sülaləsinin banisi. Tertullus və Petronilyanın oğlu idi.
Ədədi silsilə
1) 2; 5; 8; 11; 14; ..., 2) – 1; 3; 7; 11; 15; ... , 3) 3; 1; – 1; – 3; – 5; ... , ədədi ardıcıllıqlarından (1)-də ikincidən başlayaraq hər bir hədd özündən əvvəlki hədlə 3-ün cəminə, (2)-də ikincidən başlayaraq hər bir hədd özündən əvvəlki hədlə 4-ün cəminə, (3)-də ikincidən başlayaraq hər bir hədd özündən əvvəlki hədlə (– 2)-nin cəminə bərabərdir. Bu növ ədədi ardıcıllıqlar ədədi silsilə adlanır.
İnqelqer
Hakimiyyəti
877-ci ildə atasından Anjeni irsən aldı. Güclü hərbi lider kimi tanınırdı. II Luis tərəfindən Orlean vikontu təyin olunmuşdu. Orleanda Ambuaz ailəsindən olan Adela ilə evlənmiş və onun qohumları sayəsində qraf titulunu əldə etmişdi. 888-ci ildə vəfat etmişdir.
Ədədi silsilə
İkincidən başlayaraq hər bir həddi özündən əvvəlki hədlə eyni bir ədədin cəminə bərabər olan ədədi ardıcıllığa ədədi silsilə deyilir. Başqa sözlə, istənilən natural n üçün
Ədədi silsilənin bu tərifindən görünür ki, ikincidən başlayaraq hər bir həddən özündən əvvəlki həddi çıxsaq, eyni bir d ədədi alınar. d ədədinə ədədi silsilənin fərqi deyilir:
Ədədi silsilə o zaman verilmiş hesab edilir ki, onun a_1 - birinci həddi və d - silsilə fərqi verilmiş olsun. Yəni a_1 və d verilsə a_n ədədi silsiləsinin istənilən həddini
Ədədi silsilənin xassələri
Ədədi silsilənin n-ci həddinin düsturunun tətbiqi ilə onun aşağıdakı xassələri alınır:
1. Sonlu ədədi silsilədə uclardan eyni uzaqlıqda duran hədlərin cəmi kənar hədlərin cəminə bərabərdir. Yəni, a_1;a_2;a_3;...;a_{n-1};a_n ədədi silsiləsində bu düstur alınır:
2. Ədədi silsilədə indekslərinin cəmi bərabər olan hədlərin cəmi bərabərdir. Yəni, n+m=k+l olarsa, olar.
3. olduqda, ədədi silsilədə  olur.
5. a_n ədədi silsiləsində n>m olduqda, bərabərliyi doğrudur.
6. n>m olduqda, a_n ədədi silsiləsi üçün bərabərliyi doğrudur, d ədədi silsilənin fərqidir.
a_n ədədi silsiləsinin ilk n həddinin cəmi, yəni a_1+a_2+a_3+...+a_n cəmi bu düsturla hesablanır:
'''7. Ədədi silsilənin k-cı həddi məlum olduqda onun ilk (2k-1) sayda həddinin cəmi
'''8. Ədədi silsilənin ilk n həddinin cəmi S_n-in ifadəsi məlum olduqda onun hər hansı k nömrəli həddini
Hayao Miyazaki
Hayao Miyazaki — Yaponiya film rejissoru, prodüseri, ssenari müəllifi, animasiyaçısı, yazıçısı və manqa rəssamı. Film və animasiya studiyası Studio Ghiblinin həmtəsisçisidir. O, usta hekayəçi və anime bədii filmləri yaradan rejissor kimi beynəlxalq bəyənmə qazanmışdır və ən böyük animasiya rejissorlarından biri olaraq qəbul edilir.
Tokionun Bunkyo şəhərində anadan olan Miyazaki, erkən yaşlarında animasiya və manqaya marağını ifadə edərək, 1963-cü ildə Toei Animation şirkətinə qatıldı. Şirkətdə ilk illəri əsnasında rəssamlarla birgə çalışmış və sonralar rejissor İsao Takahata ilə əməkdaşlıq etmişdir. Miyazakinin şirkətdə işlədiyi zamanlar çəkilmiş görkəmli filmlərə "İtlər martı" və "Qulliverin aydan başqa səyahəti"  daxildir. O, 1971-ci ildə Shin-Ei Animation şirkətinə keçməzdən əvvəl, Toei Animationda "Çəkməli pişik" və "Heyvan xəzinəsi adası"  filmlərinə, daha sonra isə Takahata ilə birgə "Üçüncü Lupin: Birinci hissə"  filminə quruluş vermişdir. 1973-cü ildə Miyazaki Zuiyō Eizō (Daha sonralar Nippon Animation adı ilə tanınmışdır) şirkətinə qatılmış, burada "Dünya şahəsər teatrı" filminin animasiyaçısı olmuş, "Kanon — gələcək oğlan"  televiziya serialına rejissorluq etmişdir. 1979-cu ildə Miyazaki Telecom Animation Film/Tokyo Movie Shinsha şirkətinə qatılmışdır və elə həmin ildə ilk bədii filmi olan "Kaqliostro qalası" filminə, 1984-cü ildə "Küləklər vadisindən Navsikaya"  filminə, eləcə də "Şerlok Hond"  televiziya serialına rəhbərlik etmişdir.
Miyazaki 1985-ci ildə Studio Ghibli şirkətini təsis etdi. Onun bu şirkətdə quruluş verdiyi çoxsaylı filmlərə, 1986-cı ildə "Səma qəsri Laputa", 1988-ci ildə "Mənim qonşum Totoro" , 1989-cu ildə "Kikinin çatdırma xidməti" , 1992-ci ildə "Porko Rosso" filmləri daxildir. Filmlər Yaponiyada kommersiv və tənqidi müvəffəqiyyətlərlə qarşılandı. Miyazakinin "Şahzadə Mononoke" filmi ilk animasiya filmi olaraq Yaponiya Akademiyası İlin Filmi Mükafatını qazandı və 1997-ci ildə buraxıldıqdan sonra Yaponiyada ən yüksək gəlirli film oldu. Filmin Qərb dünyasında nümayiş etdirilməsi Studio Ghiblin şirkətinin nüfuzunu artırdı və Yaponiyanın xaricində təsiri oldu. Onun 2001-ci il istehsalı "Ruhlarla sovrulanlar" cizgi-filmi Yaponiya film tarixində ən yüksək gəlirli filmə çevrilərək 75-ci Akademiya mükafatlarının Ən yaxşı anime filmi nominasiyasında Oskar mükafatını qazandı və son onillik ərzində ən yüksək film hesab edildi. Miyazakinin digər filmləri də — "Haulun yeriyən qəsri", "Ponyo" və "Rüzgarlar yüksəlir"  kommersiv və tənqidi müvəffəqiyyətlər qazandı. "Rüzgarlar yüksəlir" filminin nümayiş etdirilməsindən sonra Miyazaki bədii filmlərdə öz istefasını bildirdi, buna baxmayaraq, o, bu işə dönərək 2016-cı ildə yeni bədii film üzərində işləməyə başladı.
Miyazakinin yaradıcılığında bəşəriyyətin təbiət və texnologiya ilə əlaqəsi, təbii və ənənəvi naxışların vəhdəti, incəsənətin və sənətkarlığın əhəmiyyəti, zorakı dünyada pasifist etikanın saxlanılması çətinliyi mövzularının təkrarlanması xarakterizə olunur. Onun filmlərində baş qəhrəmanlar çox vaxt güclü qızlar və ya gənc qadınlar olur və bir neçə filmlərində isə antoqonistlər şübhəli xarakterlərlə təmsil olunur. Miyazakinin əsərləri yüksək səviyyədə qiymətləndirilmiş və müxtəlif mükafatlara layiq görülmüşdür. 2012-ci ilin noyabrında o, mədəni töhfələrinə görə Mədəniyyət adamı fəxri adına uyğun görülmüş, 2014-cü ilin noyabrında isə animasiya və film sahəsində təsirinə görə Fəxri Akademiya Mükafatına layiq görülmüşdür. 2002-ci ildə Amerikalı kino tənqidçisi Rocer Ebert, Hayaonun filmlərinin dərinliyini və sənətkarlığını yüksək qiymətləndirərək, Miyazakinin tarixdə ən yaxşı animasiya film istehsalçısı ola biləcəyini bildirmişdi.
Erkən həyatı
Hayao Miyazaki 5 yanvar 1941-ci ildə Tokionun Bunkyo şəhərinin Akebono-ço kəndində, dörd övladın ikincisi olaraq dünyaya gəldi. Onun atası Katsuyi Miyazaki ( 1915 – 18 mart 1993), İkinci Dünya Müharibəsi ərzində döyüş təyyarələrinə sükan çarxı istehsal edən "Miyazaki təyyarəsi" şirkətinin rəhbəri idi. Bu iş Miyazakinin erkən yaşlarında ailəsinin zəngin olmasına imkan yaratmışdır. Müharibə əsnasında Miyazakinin üç yaşı olarkən, ailəsi Utsunomiyaya evakuasiya edildi. 1945-ci ilin iyulunda Ustonomiyanın bombalanmasından sonra, Miyazakinin ailəsi Kanumaya evakuasiya olundu. Ustonomiyanın bombalanması dörd yaşlı Miyazakinin yaddaşında, silinməz təəssüratlar yaratmışdı. 1947–1955-ci illərdə Miyazakanin anası onurğa vərəmi xəstəliyindən əziyyət çəkirdi. O, ilk bir neçə ilini xəstəxanada keçirtdi. Miyazakinin anası ciddi və ziyalı bir qadın idi. O, 1983-cü ilin iyulunda 71 yaşında vəfat etdi.
Miyazaki 1947-ci ildə Utsunomiyada ibtidai məktəbə başladı, birinci sinifdən üçüncü sinifə qədər burada oxudu. Sonralar onun ailəsi Suqinamiyə geri döndükdən sonra, Ōmiya İbtidai Məktəbində dördüncü sinifi və Eifuku İbtidai Məktəbində beşinci sinifi bitirdi. Eifuku məktəbində məzun olduqdan sonra, o, Ōmiya Orta Məktəbində təhsilini davam etdirdi. Miyazaki erkən yaşlarında manqa sənətkarı olmaq istədi, lakin o, insan şəkli çəkə bilmirdi. Bir neçə ildən sonra o yalnız təyyarələr, tanklar və döyüş gəmiləri çəkə bilirdi. Miyazaki bu mövzuda manqa sənətkarları Tetsuyi Fukuşima, Soyi Yamakaua və Osamu Tezukadan təsirlənmişdi. Miyazaki ilk işlərinin çoxunu məhv etmişdi. Buna səbəb olaraq o düşünürdü ki, bu, Tezukanın stilinin kopiyalanmasının "pis versiyası" idi və bu da onun bir sənətkar kimi özünü inkişaf etdirməsinə maneə olurdu. Ōmiya Orta Məktəbini bitirdikdən sonra, Miyazaki Toyotama Orta Məktəbinə qatıldı. Üç il ərzində, Miyazakidə animasiyaya qarşı marağı 1958-ci ildə istehsal edilmiş "Panda və sehrli ilan" filmi doğurdu. O, filmin baş qəhrəmanına "aşiq oldu" və bu film onda güclü bir təəssürat yaratdı. Toyotoma məktəbini bitirən Miyazaki, Qakuşin Universitetinə qəbul oldu və orada o dövrlərdə komiks klublarına ən yaxın mahiyyətə malik "Uşaq Ədəbiyyatı Araşdırması" klubunun üzvü idi. Asudə vaxtlarında Miyazaki, orta məktəbdən olan incəsənət müəllimini ziyarət edər və onun emalatxanasında eskiz çəkər, burada 2 şəxs içki içər, "siyasətdən, həyatdan və digər mövzulardan danışardılar." Miyazaki 1963-cü ildə Qakuşin Universitetinin siyasi elm və iqtisadi nəzəriyyə fakültələrini bitirdi.
Mövzular
Miyazakinin işləri envayromentalizm, pasifizm, feminizm, sevgi və ailə kimi mövzuların təkrarlanması ilə xarakterizə olunur. Onun hekayələrində qəhrəmanın xoşagəlməz antaqonistə qarşı döyüşməsinin olmaması nəzərə çarpır.
Miyazakinin filmlərində çox zaman çevrəçilik və Yer kürəsinin zərifliyi şişirdilir. Marqaret Talbot qeyd etmişdir ki, Miyazaki müasir texnologiyaya nifrət edir və inanır ki, müasir mədəniyyət çox "nazik, dayaz və saxtadır", həmçinin o, "yüksək mərtəbəli binaların" olmayacağı zamanı səbirsizliklə gözləyir. Miyazaki 1955–65-ci illərdə Şova dövründə böyüdüyü üçün məyus olmuş, bunun isə əsas səbəbi təbiətin — dağların, çayların iqtisadi inkişaf adına məhv edilməsi olmuşdur.
Şəxsi həyatı
Miyazaki 1965-ci ilin oktyabrında gənc animasiyaçı Akemi Ota ilə ailə həyatı qurmuşdur. Cütlüyün iki oğlu var: yanvar 1967 təvəllüdlü Qoro və aprel 1969 təvəllüdlü Keisuke. Miyazakinin öz sənətinə bağlılığı səbəbindən tez-tez yoxa çıxması Qoro ilə münasibətlərinə pis təsir göstərmişdir. Qoro atası ilə nadir hallarda ünsiyyət qurduğuna görə atasının işlərini izləyərək onu anlamağa çalışırdı. 2006-cı ildə "Dünya dənizindən nağıllar" filminin istehsalı zamanı Qoro atasına bir ata kimi sıfır, lakin bir rejissor kimi isə tam qiymət verdiyini söyləmişdir.
Mükafatlar və namizədliklər
Miyazaki 1979-cu ilin istehsalı "Kaqliostro qalası", 1984-cü ilin istehsalı "Küləklər vadisindən Navsikaya" , 1986-cı ilin istehsalı ildə "Səma qəsri Laputa" , 1988-ci ilin istehsalı "Mənim qonşum Totoro" filmlərinə görə Mayniti film mükafatlarından Ōfuji Noburō mükafatını, 1989-cu ilin istehsalı "Kikinin çatdırma xidməti" , 1992-ci ilin istehsalı "Porko Rosso" , 1997-ci ilin istehsalı "Şahzadə Mononoke" , 2001-ci ilin istehsalı "Balina ovu" və "Ruhlarla sovrulanlar" filmlərinə görə isə Mayniti film mükafatlarından Ən yaxşı animasiya filmi mükafatını qazanmışdır. "Ruhlarla sovrulanlar" filmi həmçinin Ən yaxşı animasiya filmi nominasiyasında Oskar mükafatını, 2004-cü ilin istehsalı "Haulun yeriyən qəsri"
Böyük Bəhmənli
thumb|300px|Cəbrayıl qəzası 1 Yanvar 1903-ci illər xəritəsi. Bəhmənli Böyük Bəhmənli — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Böyük Bəhmənli Füzüli rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Quruçayın (Arazın qolu) sahilində, düzənlikdədir. 1917-ci ildə Böyük Bəyimanlı Şəklində qeydə alınmışdır. Etnotoponimdir. Bəhmənlilər Qarabağ xanlığının həyatında muhum rol oynamış Cavanşirlərin bir qoludur. Böyük sözü kəndin adına onu eyniadlı oykonimdən fərqləndirmək üçün əlavə edilmişdir.
Tarixi
Pənahəli xanın kötükcəsi, tarixçi Əhməd bəy Cavanşir doğma yuvalarından danışarkən yazır: "Onun əcdadı olub, Araz çayının sahilində, Bəhmənli kəndinin yaxınlığında Alaqarğı  oymağında yaşayan Məhəmmədxan adlı birisi ceyran dərisindən qayırılmış perqament üzərində yazılan bir qəbaləyə əsasən Kürəkçay, Kür, Araz, Əlincəçay və Göycə gölü arasındakı 200 verstə qədər uzunluğu və bu qədər də eni olan bütün Qarabağ torpaqlarını satın almış və uzun müddət bu yerdən müstəqil surətdə istifadə edərək, hələ sağlığında oranı üç oğlu arasında bölüşdürmüşdü." Mehdiqulu xan Cavanşir 1827-ci ildə Irandan dönəndən sonra Qarabağ komendantı tərəfindən qeyri-qanuni olaraq torpaqlarını pay-bölüş edilmiş gördü. Haqqını qaytarmaq üçün ədliyyə orqanlarına baş vurdu. Özəl mülkü haqqında məhkəməyə təqdim etdiyi arayışlarda Alaqarğı barəsində də bilgi var. Mehdiqulu xan dədə-baba torpaqları Alaqarğının sınırlarını belə cızır: "Alaqarğı—gündoğandan Köndələnçay, günbatandan Sarısu arxı, güneydən Arazla sınırlanan bir torpaqdır. Quzeydən Quruçay bu torpağı ikiyə bölürdü. Bir hissəsi podpolkovnik Məhəmmədqasım ağanın idi. Bir hissəsində isə xəzinəyə bağlı Bəhmənli, Seyidmahmudlu, qışda Hacılı və Yağləvənd  obaları əyləşirdilər". Bu gün Böyük Bəhmənli kəndində 40-a yaxın tayfa və tirələr mövcuddur. Bunlardan ən böyükləri kimi Kəbirli, Qarçığay, Məmmədli, Qurbanlı, Zeynallı,Abdullalar, Lələli, Qara Qasımlı və s. göstərmək olar. Birinci Qarabağ müharibəsinin ağrı acısını yaşayan Böyük Bəhmənli kəndi 1993-cü ilin noyabr ayından 1994-cü ilin yanvar ayının 5-dək Ermənistan ordusunun işğalı altında olub. İşğal nəticəsində kənddə 80-dən artıq ev, həmçinin xəstəxana və bir məktəb binası yandırılıb və ya dağıdılıb. Müharibə nəticəsində kənd 52 şəhid verib ki, onlardan 25 nəfəri mülki, 27 nəfəri isə hərbçilər olub. Böyük Bəhmənli uğrunda gedən döyüşlərdə Azərbaycan ordusunun 50-dən artıq əsgəri şəhid olub. Düşmənin 10-dan artıq zirehli texnikası vurulub, 50-dən artıq canlı qüvvəsi məhv edilib. Kənddə yerli şəhidlərə və Azərbaycan Daxili Qoşunlarının qəhrəmanlıq göstərərək şəhid olmuş əsgərlərinin xatirəsinə abidə ucaldılıb. 1993-cü ilin dekabrında Füzuli rayonunun Böyük Bəhmənli kəndi uğrunda gedən qanlı müdafiə döyüşlərində düşmən tankı ilə əlbəyaxa döyüşə atılan Daxili Qoşunların 5 əsgəri mövqelərindən geri çəkilməyərək həlak olub. Həmin vaxt Daxili Qoşunların artilleriyaçıları Böyük Bəhmənlidə ermənilərin 1 ədəd "PDM-1" markalı döyüş maşınını heyətini məhv edib.
Toponimikası
Kənd Quruçayın (Arazın qolu) sahilində, düzənlikdədir. 1917-ci ildə Böyük Bəyimanlı şəklində qeydə alınmışdır. Etnotoponimdir. Bəhmənlilər Qarabağ xanlığının həyatında mühüm rol oynamış cavanşirlərin bir qoludur. Böyük sözü kəndin adına onu eyniadlı oykonimdən fərqləndirmək üçün əlavə edilmişdir.
KFC
KFC-nin 11 şəfalı otu və sousu
KFC firmasının menyu sirləri 1930-cu illərdə benzin doldurma məntəqəsini işlədən Harland Sandersin müştərilərinə satdığı toyuqlardan qaynaqlanır. O, 1936-cı ildə müharibə zamanı əsgərə getməməsinə baxmayaraq, uğurlarına görə əyalətindən medal belə alıb. Bu sahədəki uğurlarını davam etdirən Sanders bir restoran zənciri qurmağa başlayır. Amma şirkətin ən böyük uğurlarından biri 11 şəfalı ot və özəl sousları olur. Bu menyunun sirrini isə Coca Cola firmasında olduğu kimi sadəcə 2 idarəedici bilir. KFC-nin baş ofisində sirr saxlanılır. Baş ofisdə üstdəki mühafizə şefinin açıqlamasına görə, sirrin qorunduğu məkanın 2 metr qalınlığında divarları var. Həmin otaqda hər yer kameralarla təchiz edilib və 7 gün 24 saat mühafizə edilir. 2 fərqli açarları, 2 fərqli pin şifrəsi var. Bəli bunlar bir toyuq üçün edilir amma dünyanın ən çox toyuq satan firması olduğu düşünəndə o qədər də qəribə görünmür.
Böyük Bəhmənli
Mədəniyyəti
Böyük Bəhmənli kəndində 20 ilə yaxındır musiqi məktəbi fəaliyyət göstərir. Bu məktəbə yarandığı gündən Hüseynqulu Əliyev rəhbərlik edirdi. Məktəbi bitirənlər arasında sonradan respublikanın ali mədəniyyət ocaqlarının məzunu olmuş onlarla şəxs var. Böyük Bəhmənli kəndində hazırda bir məscid mövcuddur. SSRİ qurulmazdan öncə kənddə iki məscid olub. Kollektivləşmə illərində məscidlərdən biri mağazaya, digəri isə dərman anbarına çevrilib. XIX əsrdə inşa edilmiş məscidin binası uzun illər kimyəvi praparatlar saxlanıldığından sıradan çıxıb. Hazırda həmin məscidin yaxınlığında yeni tikilmiş məscid mövcuddur.
KFC
Dünyadakı şöbələri
thumb|300px|Meksikada KFC • 3