cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alıcının sərgüzəşti (film, 1976)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1976-cı ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Almalı (Daşkəsən)
Mədəniyyəti
Kənddə Almalı kənd kitabxana filialı, Almalı kənd klubu fəaliyyət göstərir.
Zaqatala rayonu
İnzibati bölgü və yerli idarəetmə
Rayona Zaqatala şəhəri, Qazangül, Əliabad qəsəbələri və Aşağı Tala, Yeni Suvagil, Mosul, Muğanlı, Yuxarı Çardaqlar, Əlibayramlı, Qalal, Qarqay, Əzgilli, Bəhmətli, Kürdəmir, Göyəm, Çökəkoba, Dardoqqaz, Sumaylı, Gözbaraq, Mamrux, Ələsgər, Cimcimax, Danaçı, Aşağı Çardaqlar, Uzunqazmalar, Car, Kebeloba, Axaxdərə, Zilban, Dombabinə, Mamqabinə, Bozbinə, Mücəkbinə, Masqarabinə, Həsənbinə, Xanmədbinə, Yengiyan, Kəpənəkçi, Qandax, Faldarlı, Lahıc, Sabunçu, Maqov, Yolayrıc, Paşan, Hoytala, Vohtala,Əbaəli, Fındıqlı, Mazıx, Qəbizdərə, Uzuntala, Bərətbinə, Çiçibinə, Muxax, Zəyəm, Çobankol, Qımır, Bazar, Yuxarı Tala, Mişleş, Çüdülübinə, Laqodexbinə kəndləri daxildir.
Almalı (Daşkəsən)
Təhsil
Kənddə Daşkəsən rayon Almalı kənd ümumi orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
56 şagird yerlik modul tipli ümumi orta məktəbin quraşdırılmasına 5 aprel 2018-ci il tarixli "Ağstafa, Daşkəsən, Gədəbəy, Göygöl, Tovuz və Şəmkir rayonlarında təhsil infrastrukturunun inkişafı ilə əlaqədar tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı"na əsasən 262 000 manat vəsait ayrılmışdır.
Zaqatala rayonu
İnzibati bölgü və yerli idarəetmə
Zaqatala rayonu rayon icra hakimiyyəti başçısı, onun ərazi icra nümayəndələri və bələdiyyələr tərəfindən idarə olunur. Rayonda 29 icra nümayəndəliyi və 31 bələdiyyə fəaliyyət göstərir. Ümumiyyətlə mövcud olan 31 bələdiyyənin tərkibində 1 şəhər, 1 şəhər tipli qəsəbə və 59 kənd yaşayış məntəqəsi vardır.
Əhali
1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi təxminə əsasən əhalisi 121.394 nəfərdir, əsasən azərbaycanlılardır. Rayonda azərbaycanlılarla bərabər iyirmidən artıq millət və xalqın nümayəndələri (ruslar, ukraynalılar, gürcülər, laklar, avarlar, saxurlar, udinlər, ingiloylar, ləzgilər, tatarlar, yəhudilər, türklər, yunanlar, osetinlər və digərləri) yaşayır.
Almalı (Daşkəsən)
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Zaqatala rayonu
Əhali
Qeyd : *- Ukrayın və Ruslar birlikdə /**- Saxurlar və digər Dağıstan xalqları /sa.- siyahıya alma /r.t.- 2009-u il sa-nın nəticələri əsasında rəsmi təxmin.
Almalı (Daşkəsən)
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Zaqatala rayonu
İqtisadiyyat
Rayonun iqtisadiyyatının əsasını kənd təsərrüfatı — tütünçülük, baramaçılıq, meyvəçilik, taxılçılıq, heyvandarlıq, həmçinin kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı təşkil edir. Rayonda mebel, tikinti, inşaat materialları, yeyinti, yüngül sənayeni inkişaf etdirmək üçün böyük potensial vardır.
Sənaye
Rayonda yeyinti məhsulları kombinatı, fındıq təmizləmə, tütün fermentasiya, efir-yağlar zavodları, tikiş və mebel fabrikləri vardır. Ümumilikdə 71 iri və orta müəssisə fəaliyyət göstərir.
Kənd təsərrüfatı
Rayonda taxılçılıq (xüsusilə də dənlik qarğıdalı), tütünçülük, meyvəçilik (qoz-ləpəli), tərəvəzçilik və çayçılıq inkişaf etmişdir.
Dərələrin təsnifatı
Dərələrin təsnifatı- dırılırin bir sıra təsnifatı mövcuddur.Morfoloji, genetik, inkişaf mərhələsinə görə və s. Dərələrin təsnifatı aşağıdakı kimi təqdim olunur: 1)ancaq eroziya prosesləri nəticəsində əmələ gələn,dərələr; 2) tektonik strukturlara uyğun gələn, erezion dərələr; 3) digər ekzogen amillərlə yenidən əmələ gəlmiş, erezion dərələr; 4) qalıq dərələr və s.
Zaqatala rayonu
Tarixi və memarlıq abidələri
Rayonun ərazisində Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli 132 saylı qərarına əsasən Dövlət tərəfindən qorunan 100-ə yaxın abidə qeydə alınmışdır.
Aminosirkə turşusu
Aminosirkə turşusu - (H2NCH2COOH) (qlisin, qlikokol, yaxud aminoetan turşusu) amino turşuların ilk nümayəndəsidir.
Zaqatala rayonu
Tarixi və memarlıq abidələri
Bunlardan ən qədimləri Pəriqala, Armatay qalası, Çingizqala, Şeytan qalası, Zaqatala qalası və başqalarıdır. Rayonun kənd yerlərində VI–VIII əsrlərdən qalmış 10-dan çox Alban abidələri mövcuddur.
Aminosirkə turşusu
Alınması
O 1820-ci ildə Brakonno tərəfindən zülal kleyinin hidrolizindən alınıb, hansı ki, 25% qlisin tərkiblidir və özünün şirin, dadlı olmasına görə qlikakol adlandırılıb (yunanca qlikos-şirin, kolla-kleydir). Qlisin heyvanların ən ibtidai tiplərinin əzələlərində rast gəlir.
Zaqatala rayonu
Tarixi və memarlıq abidələri
Rayonun Mamrux (Mamrux kilsəsi), Mazıx, Muxax, Qəbizdərə, Yuxarı Tala (Yuxarı Tala məbədi) və Yuxarı Çardaxlar kəndlərində VI–VIII əsrlərdən qalmış çoxlu Alban abidələri, qalaları vardır ki, maliyyə çətinlikləri üzündən onların yenidən bərpası mümkün olmasa da qismən də olsa qorunması sahəsində müəyyən işlər görülür. Yerlərdə mövcud olan məscidlərin isə hamısında yenidənqurma, bərpa işləri aparılmış, tarixi abidə kimi onların qorunması təmin edilir.
Aminosirkə turşusu
Alınması
Çoxlu sayda (36% ilkin xammalının kütləsindən) ipəyin zülal maddəsinin hidrolizi zamanı əmələ gəlir, kleyin hidrolizindən, su və sulfat turşusu ilə qaynaması zamanı, həmçinin gippur turşusunun hidrolizindən, hazırda isə qlisin sintetik yolla karbon turşularının xlorlaşdırılmasından, sonradan xlorsirkə turşusunun ammonyakla qarşılıqlı təsirindən alınır.
Zaqatala rayonu
Tarixi və memarlıq abidələri
Gözbarax və Qalal kəndlərində XVIII əsrə aid məscidlər, Kebeloba kəndində XV əsrə aid iki qüllə, Mazıx kəndində XII əsrə aid qüllə, Yuxarı Çardaxlar kəndində V əsrə aid Pəriqala, Car kəndində XIV əsrə aid Çingizqala və Zaqatala Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi, Paşan kəndində Alban qülləsi (XIII əsr) və Axaxdərə kəndindəki Alban qülləsi (XII əsr), rayonun müxtəlif kəndlərində, o cümlədən Əliabad, Mosul və Kəpənəkçi kəndlərində XIX əsrdə tikilmiş məscidlər salamat qalmışdır.
Zaqatala qalası 1830-cu ildə Zaqatala şəhəri ərazisində tikilmişdir. Qalada toplarla təchiz edilmiş güclü qarnizon saxlanılırdı. Zaqatala qalası Çar hakimiyyətinə qarşı bir sıra kəndli çıxışlarının yatırılmasında əsas dayaq məntəqəsi olmuşdur. Çar hakimiyyəti "Potyomkin" zirehli gəmisinin inqilabçı matroslarını Zaqatalaya sürgün etmiş və onlar Zaqatala qalasında yerləşdirilmişdi.
Zaqatala qalası tarixi abidə kimi dövlət tərəfindən qorunur.
Aminosirkə turşusu
Alınması
2016-cı ilin mayında alimlər qlisinin 67P/ Чурюмова-Герасименко kametin ətrafındakı bulud qazında olmasını elan edilib. Belə ki, aminosirkə turşusunda amino qrupu karboksilinin qonşuluğundakı karbon atomunda yerləşdiyinə görə, bu turşu amino turşulara aiddir.
Zaqatala rayonu
Tarixi və memarlıq abidələri
Zaqatala qalasında saxlanılan matrosların inqilabi fəaliyyəti barədə yazıçı Qılman İlkin "Qalada üsyan" romanını yazmış və həmin əsər əsasında "Yenilməz batalyon" bədii filmi çəkilmişdir
Aminosirkə turşusu
Fiziki xassələri
Aminosirkə turşusu bütün başqa aminoturşulardan fərqli olaraq optiki aktivliyə malik deyildir.Aminosirkə (aminoetan) turşusu xalq arasında qlisin kimi məlum olan ağ və ya açıq-boz rəngli toz halında kristallik, iyi az, sadə alifatik amino turşulara aiddir. Maddə isti suda yaxşı, efirdə, spirtdə və başqa üzvü həlledicilərdə pis həll olur. Aminosirkə turşusu şirin, rəngsiz, kristal halında kristallaşır, 2280C-də tunc rəngini alır, 2320C-də əriyir.
Zaqatala rayonu
Tarixi və memarlıq abidələri
Son dövrlərdə rayonun ərazisində olan tarixi və memarlıq abidələrinin təmiri və bərpası istiqamətində müəyyən işlər görülmüşdür.
Aminosirkə turşusu
Kimyəvi xassələri
Burada təqdim olunan aminosirkə turşusu (qlisin) ən sadə amino turşudur. Belə birləşmə həm turşu, həm də əsasi xassələrə malik olduğu üçün amfoter birləşmə adlanır.
Zaqatala rayonu
Tarixi və memarlıq abidələri
Rayon mərkəzində ümummilli lider Heydər Əliyevin abidəsi ucaldılmışdır.
Aminosirkə turşusu
Kimyəvi xassələri
Qlisin turşu kimi metal ionları ilə mürəkkəb duzlar əmələ gətirir (qlisenatlar, yaxud xelatlar), natrium qlisinat, dəmir qlisinatı, mis qlisinatı, marqans və s.
Tətbiq sahələri
Qlisin bir çox zülalların və bioloji aktiv birləşmələrin tərkibinə daxildir. Qlisindən diri hüceyrələrdə porfirinləri və purinli əsasları sintez edirlər.
Zaqatala rayonu
Turizm
Rayon geniş turizm imkanlarına malikdir. Rayonda 1 mehmanxana, 4 motel fəaliyyət göstərir.
Aminosirkə turşusu
Tətbiq sahələri
Qlisin həmçinin ikili təsirə malik olan neyromediator aminoturşudur. Qlisin resseptorları baş və bel iliyinin çox hissəsində olur Antioksidləşdirici, antitoksik, antidepressiv xassələrinə görə aminosirkə turşusundan bir çox dərmanların tərkibində istifadə olunur;
Serobrolizin çoxlu miqdarda qlisin tərkiblidir. Özünün xeyirli xassələrinə görə idman yeməklərinə daxildir. Aminosirkə turşusu müxtəlif kübrələr, boyalar, sulfat turşusunun və s. alınmasında istifadə olunur. Raket yanacaqlarında oksidləşdirici kimi istifadə edilir. Fotoqrafiya işlərində baha olmayan aydınlaşdırıcı kimi istifadə olunur.
Zaqatala rayonu
Təhsil
Rayonda 48 orta, 14 əsas, 4 ibtidai məktəb, 1 humanitar fənlər gimnaziyası, 39 məktəbəqədər uşaq tərbiyə müəssisəsi, 6 məktəbdənkənar müəssisə, BETM-nin Zagatala filiali, 2 ali məktəbin (Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun və Bakı İslam Universitetinin filialları) filialı, 1 kollec, 1 texniki-peşə məktəbi, 1 musiqi məktəbi, uşaq qənclər idman məktəbi, şahmat məktəbi fəaliyyət göstərir.
Xam sövdələşmə (film, 1986)
Xam sövdələşmə — 1986-cı ildə Con İrvin tərəfindən çəkilmiş ABŞ filmidir.
Zaqatala rayonu
Səhiyyə
Rayonda 10 xəstəxana, 21 kənd həkim ambulatoriyası, 26 feldşer-mama məntəqəsi fəaliyyət göstərir.
İdman
Zaqatala rayonunda 1 Olimpiya İdman Kompleksi, 3 stadion, 1 üzgüçülük hovuzu, 1 şahmat klubu, 71 sadə, 18 kompleks idman qurğusu, 3 aerobika-trenajor zalı fəaliyyət göstərir.
Kütləvi informasiya vasitələri
Rayonun əsas mətbuat orqanı olan "Zaqatala" qəzeti 1923-cü ilin mart ayının 8-də fəaliyyətə başlamışdır. İlk əvvəllər "Zaqatala kəndçisi" adı ilə nəşr olunan qəzet sonralar "Kolxoza doğru", "Kolxozun səsi", "Bolşevik kolxozu uğrunda", 40 ilə yaxın müddətdə "Qırmızı bayraq", 1991-ci ilin oktyabrından isə "Zaqatala" adı altında fəaliyyətini davam etdirir.
Zaqatala rayon yerli radio verilişləri 1950-ci ildən "Qırmızı bayraq" qəzetinin nəzdində fəaliyyət göstərmişdir. 1975-ci ildən müstəqil redaksiya kimi fəaliyyətə başlamış və fəaliyyət bu günə qədər davam edir. Müstəqil "Aygün" televiziyası isə 1994-cü ildən fəaliyyət göstərir.
Karkarpko
Karkarpko — Çukot dənizində yerləşən ada. İnzibati cəhətdən Çukot Muxtar Dairəsinin İultinski rayonu ərazisinə daxildir.
Vankaren laqununun girəcəyində yerləşir. Sahildən 2 km aralıdadır. Burada Vankaren burnu və Vankaren kəndi yerləşir.
Karkarpko adasında Morjların yerləşim yerləri vardır.
Artemisia commutata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia commutata Artemisia commutata Artemisia commutata
İldırımlı yollarla
thumb|right|İldırımlı Yollarla baletinin musiqisindən fraqment thumb|right|İldırımlı Yollarla baletinin musiqisindən fraqment İldırımlı yollarla — böyük Azərbaycan bəstəkarı Qara Qarayevin Piter Abrahamsın romanının motivləri əsasında 1958–1959-cu illərdə yazdığı balet.
Piter Henri Abrahamsın romanı Afrika xalqlarının azadlıq uğrunda çarpışmaları dövrundə yazılıb. Əsər məzmununun ana xətti ağ irqdən Sari adında qızla ağ irqdən olmayan Lenni adlı oğlanın ülvi məhəbbətidir. İrqçiliyin sarsılmaz qanunlarını pozmuş Lenni bütün yerli fermer və varlıların qəzəbinə gəlir. Yeni il gecəsi Sari, nəhayət nifrət bəslədiyi evdən baş götürüb qaçır. Azğınlaşmış təqibçilər öz şəxsi azadlığını və məhəbbətini hər şeydən uca tutan hər iki gənci vəhşicəsinə öldürürlər.
Məzmun
Hadisələr Cənubi Afrikada XX əsrin 40-cı illərində baş verir.
Cənubi Afrika, kiçik bir qəsəbə meydanı. Bir qrup tələbə yeməkxanada ziyafət verirlər. Lenni əynində məzun forması bu ziyafətə qoşulur. O xoşbəxtdir, yenicə aldığı universitet diplomunu sevinclə yoldaşlarına göstərir. Lenni "sevimli tələbə" mahnısını oxuyur. Tələbə yoldaşları ilə vida saatı gəlmişdi. Lenny artıq evə qayıdir., Coşğun sevincli gənclər, həyatin sərt reallığıni unudurlar. O isə buna görə onlardan intiqam alır. Mindikləri vaqonda güclü bir zərbə, tələbələrdən birini yerə yıxır – vaqon nəzarətçisi qara dərililərin, ağlar üçün vaqonlara minməsinin qadağan olduğunu, onlarin yadına salır. "Qəm yemə, irəli" tələbə mahnısını, zərbə alan oğlan yavaş səslə oxumağa davam edir. Qatar hərəkətə gəlir.
Uşaqlar yeni xəbəri tez bir zamanda bütün kəndə yayırlar. Anası oğlunu kəndlilərə və uşaqların məktəbdə oxumasını çoxdan arzulayan qoca kənd rahibinə təqdim edir. Lizzi qardaşının boynuna sarılır. Qızlar Lenni üçün rəqs etməyə başlayır. Gözəl Fanni gitara rəqsinə qoşulur. İnsanlar Linninin papağına və mantisinə maraqla baxırlar. Anasının xahişi ilə, o, bu qərib geyimləri insanlara təqdim edir və insanlan onu böyük bir alim sanırlar.
Bu vaxt kənd meydanında mülkədar Gert, onun nəzarətçisi Vildcon və köməkçisi Smit görünür. Kənd əhalisi olların qarşısında baş əyir. Lenni isə baş əyməyərək mülkədarın gözlərinin içinə baxır. Birdən Smit vuraraq Lenninin papağını yerə salır, lakin Lenny yenə papağı başına qoyur. Bu Smiti daha da qəzəbləndirir. Bu zaman Fanni Gert ilə Lenninin arasından keçərək öz gözəl rəqsi ilə Gertin nəzərlərini Lennidən yayındırır. Bununla təhlükə sovuşur.
Cənubi Afrika, kəndin kənarında dalğavarı geniş ərazi. Burada nəfəs almaq kənddəkindən daha rahatdır. Lenni kənddə açacağı məktəb haqqında düşünür. Bu zaman qəfildən onun başına zərbələr vurulur. Lenni yerə yıxılaraq huşunu itirir. Vildconla Smit onun "dərsini" verməyə gəlmişdilər. Qaranlıqda addım səsləri, onları cəzanı davam etməkdən çəkindirir və onlar qaranlıqda gözdən itirlər. Bu zaman əlində fənər olan, mülkədarın qızı Sari görünür. O sərin və sakit gecənin keyfini çıxararaq fənərlə yoluna işıq salir və az qala huşsuz vəziyyətdə yerdə uzanmış Lennini ayaqlayqcaqdı. Sari kömək etmək məqsədilə, fənəri Lenninin üzünə salır. "Zəncidir" – Sari qorxaraq kənara çəkilir. Lenni ağ qızı görüb ayağa qalxmaq istəyir, lakin gücsüzlükdən yenidən yıxılır. Sari şarfını çıxararaq, yazığı gəldiyi zəncinin yarasını sarıyaraq oradan uzaqlaşır.
Məktəbin sinif otağı. Lenni uşaqlarla məşğuldur. Lizzi, qardaşına heyranlıqla baxan qızları başına yığaraq, məktəbdə gətirir. Bu zaman Vildcon gəlir və Lennini mülkədarın evinə aparır. Qonşu kəndin zənci müəllimi Mako bir dəstə şagird ilə ora yaxınlaşır, amma kənd rahibi uşaqların Makonun qara dərili tələbələri ilə yaxınlaşmasına imkan vermir. Mako isə əksinə, qaraların və rəngli dərililərin arasında fərq qoyanların əleyhinədir. Rahib qara uşaqları oradan qovmağa çalışır. Bu vaxt Lenni ora qayıdır. Gertlə görüşdən sonar, o çox fikirli idi. Nə, həyəcanlı uşaqları, nə də tələbə yoldaşı olmuş Makonu sanki görmür.
Mako tələbə mahnısını zümzümə edəndən sonra, Lenni özünə gəlir və onlar qucaqlaşırlar. Uşaqlar da müəllimləri kimi edirlər. Sonra hamı dağılışır.
Sari yavaş-yavaş artıq boşalmış məktəb binasına yaxınlaşır. O məktəbə yenicə qayıtmış Lenni ilə rastlaşır. Uzun müddət onlar bir – birinə baxırlar. Lenni narahat olmağa başlayır. Əgər onları bir yerdə görsələr bu zaman Sari məhv olar. Qoy burdan, qaralar yaşayan kənddən getsin. Sari zəncinin bu sözlərini təhqir kimi qəbul edir və uzaqlaşır. Lenni irqçiliyin əleyhinə çıxarkən, anası onun ayaqlarına düşərək ağ qızı qəlbindən çıxarmasını yalvararaq ona söyləyir. Əks halda onun ailəsinı, kəndliləri ölüm gözləyir. Lenni anasına söz verir.
Orkestr yüksək səslə çalmağa başlayır. Rəngli dərililər hər tərəfdən bura axışırlar. Ağ insanlar qələbə marşı ilə üzərində gülümsəyən rəngli dərili uşağın şəkli olan plakatla addımlayırlar. Onlar provakatorlardır. Onlar guya xalq bayramı keçirərək, əhaliyə yemək və başqa hədiyyələr paylayırlar. rəngli dərililəri qaralara qarşı qızışdırırlar. İçki və pivəyə qonaq olan sadəlövh insanlara bəzək əşyaları, konfet, yorğan paylamaqla öz tərəflərinə çəkərək aranı qatmaqda onlardan istifadə edirlər Belə bir yorğan üstündə, qaraların lideri, bir rəngli dərili ilə əlbəyaxa olaraq onu öldürmüşdü. Mako araqatanların bu işə son qoymalarını qətiyyətlə tələb edirdi. Makonu aradan götürmək istəyən Smit ona atəş açır, lakin güllə yan keçərək qaraların liderinə dəyir, artıq, yerdə iki cəsəd vardı. Rəngli dərili və qaralar qəmə qərq olurlar.
Gertin evinin həyəti. Rəngli dərili qadınlar işləyirlər. İstidən gizlənən Larri səbətin altında mürgüləyir. Lizzi və rəfiqələri onunla əylənmək istəyirlər Yaxinlaşan Gerti görən Fanni onları dayandırır. Ev sahibinin gözünə görünməmək üçün ollar dağılışırlar. Gert bir az kobud şəkildə Fannini tutur və onu qucaqlamaq istədikdə, Fanni onun əlini dişləyir. Tabe olmaq istəməyən qızı Gert təpiyi ilə vurur. Bu zaman Sari gəlir və ara sakitləşir. Ata və qızı gedirlər. Xidmətçilər işə davam edirlər. Lizzi, qardaşı Lenninin papağı başında xidmətçilərə yaxınlaşır. O, Lenniyə bənzəyir. Xidmətçi qızlar zarafatla Lenniyə necə aşiq olduqlarını bəyan edirlər. Bu zaman Larri görünür, o bunları Lenniyə söyləyəcəyini deyir. Qızlardan biri zarafatla yuduğu balınc üzünü unun başına atır. Heç bir şey görməyən Larri qızı tutmaq istərkən, evdən çıxan Sarini qucaqlayır. Bundan hiddətlənən Sari balınc üzünü başından götürüb, onun sifətinə vurur.
Qızlar sahibənin qəzəblənəcəyini düşünərək çox qorxurlar. Sari isə Lezziyə baxaraq, Lenni haqqında düşünür. O, işarə ilə xidmətçiləri ordan uzaqlaşdırır. Uzaqdan çalınan gitaranın səsi Sariyə, gönlündən keçən adamı xatırladır. Gecə. Lenni həyətdə təkdir, o Sarini gözləyir? Ya onunla görüşməkdən qaçır? Sari ona yaxınlaşır, Lennini sevdiyini etiraf etmək istəyir. Onlar bir – birinə baxırlar. Lenni əlləri ilə gözlərini örtür. Ona, ağ qıza baxmaq qadağandır. Hətta onu həyatından artıq sevsə belə. Sari onun əllərini gözündən çəkməyə çalışarkən, bunu Mako görür. Mako bu hadisənin başqasının görməsindən nələr baş verəcəyindən çox qorxur. Kiminsə keyfli səsi həyətdəki sakitliyi pozur. Mako Lennigili görməsin deyə, onların başını qatmağa çalışlr və buna nail olur, lakin ağ keyli adamlar onu yaxşıca döyürlər. Mako ayaq üstə güclə dayanır. Linni əlini onun çiyninə qoyur. Mako dik baxışla Sariyə baxir. O bu cütlüyün sirrini artıq bilir, amma bunu kimsəyə deməyəcəyinə Sari inanır.
Gertin evində yeni il şənliyidir. Qonaqlar rəqs edirlər, Sarinin fikri isə burdan uzaqlarda, Lenninin yanindadır. Saatin zəngi səslənir. Sarrinin həyəcanı bir az da artır, Lenni ilə qaçmağın vaxtı çatmışdı. Sari oradan uzaqlaşır. Bunu görən Vildcon, Gertə xəbər verir ki Sari evdən qaçdı. Vildcon və Gert Sarini qaytarmağa tələsirlər.
Gertin bağı, pəncərədən rəqs edənlərin silueti görünür. Lenni ehtiyatla bağa girir, Sarri ona tərəf qaçır. Onlar qucaqlaşırlar. Fanni onları xəbərdar etmək istəyir, ancaq gecdir. Artıq Smit bağin çıxış yolunu kəsmişdi. Evdən çıxan Vildcon və Gert, Linni ilə Sarini eyni kəndirlə bağlayırlar. Gert Sarrinin üzünə şillə vurur. Qonaqlar evdən bağa çıxırlar, və nifrətlə Sariyə baxırlar. Kişilər Lennini yerindəcə cəzalandırmaq istəyirlər. Qucaqlaşmış Lenni və Sari qəzəblənmiş insanlara baxirlar, amma onları heç nə ayıra bilməz hətta ölüm belə. Gert, onları özü cəzalandırmaq istəyir. Qonaqları evə göndərir.
Gertlə Lenni əlbəyaxa olurlar. Sari Lennini atasının əlindən xilas etməyə çalışır, lakin atası onu kənara itələyir. Savaş davam edir. Gert bu saat Lennini öldürəcək. Birdən Fanni bıçaqla Gertə zərbə vurur, Gert yerə yıxılır. Vildconun çağırdığı silahlılar Lenni ilə Sarini əhatəyə alırlar.
Kənddə ocaqlar tüstülənir. Lenninin yerlə suruklənmiş anası oğlunun mantisinı sinəsinə sixmışdı. Rahib insanları dua etməyə çağırır. Mako Lenni ilə Sarinin məhəbbətindən danışır, onun səsi getdikcə sərtləşir. Qaralar və rəngli dərililər onun əhatəsinə toplaşır. Onların qarşısında Afrikanın geniş və sonsuz çölləri canlanır. Üfüqdəki qara buludlar getdikcə seyrəkləşir. İldırımlar, əl-ələ, çiyin-çiyinə vermiş qəzəbli rəngli dərili və qaralarin qarşısından çəkilməyə başlayır.
AMEA prezidentlərinin siyahısı
200px|thumb|[[AMEA-nın ilk prezidenti Mirəsədulla Mirqasımov]]
AMEA prezidentləri — 1945-ci il martın 31-də akademiyanın həqiqi üzvlərinin ilk ümumi iclasında ilk prezident Mir Əsədulla Mirqasımov seçilmişdir. AMEA-nın sonuncu prezidenti – 2022-ci ildən akademik İsa Həbibbəylidir.
Tarixi
SSRİ Xalq Komissarları Sovetinin 1945-ci il 23 yanvar tarixli qərarı ilə filial Azərbaycan EA-na çevrildi. Bu vaxt akademiyanın 4 bölməsi, 16 elmi-tədqiqat institutu, elmi-tədqiqat şöbəsi, 3 muzeyi, mərkəzi elmi kitabxanası, Naxçıvan, Gəncə, Xankəndi və Qubada elmi bazaları var idi. Həmin il Azərbaycan EA-na 15 həqiqi üzv seçildi. Onun ilk heyətində Ü.Hacıbəyov, S.Vurğun, M.İbrahimov, Y.Məmmədəliyev, M.Qaşqay, A.A.Qrossheym, S.Dadaşov, İ.Q.Yesman, M.Mirqasımov, Ş.Əzizbəyov, Ə. Əlizadə, M.Topçubaşov, M.Hüseynov, H.Hüseynov və İ.İ. Şirokoqorov daxil oldu. 1945-ci il martın 31-də akademiyanın həqiqi üzvlərinin ilk ümumi iclasında Mir Əsədulla Mirqasımov prezident seçildi. Sonrakı illərdə Yusif Məmmədəliyev (1947-1950, 1958-1961), Musa Əliyev (1950-1958), Zahid Xəlilov (1961-1967), Rüstəm İsmayılov (1967-1970), Həsən Abdullayev (1970-1983), Eldar Salayev (1983-1997), Fəraməz Maqsudov (1997-2000), Mahmud Kərimov (2001-2013) Akademiyanın prezidenti olmuşlar.
Aşağıdakı siyahıda Azərbaycan Elmlər Akademiyasının yarandığı gündən bu günə kimi bütün prezidentlərinin siyahısı verilmişdir.
Akademik Akif Əlizadə AMEA-nın – 2013-cü ildən - 2019-cu ilədək prezidenti olmuşdur.
TRİZ
TRİZ və ya TRIZ (, eynən:"İxtiraçılıq probleminin həlli nəzəriyyəsi") "qlobal patent ədəbiyyatında ixtira nümunələrinin öyrənilməsi nəticəsində yaranan problem həll etmə, təhlil və proqnozlaşdırma vasitəsi"dir. TRİZ texnikası, 1946-cı ildən başlayaraq rus ixtiraçısı və elmi-fantastik müəllif Genrix Altşuller (1926–1998) və həmkarları tərəfindən hazırlanmışdır.
Artemisia compacta
İstinadlar
Artemisia compacta Artemisia compacta
Zərif üzvi sintez
Zərif üzvi sintez – çoxmərhələli reaksiyalar sxemi üzrə az miqdarda reaktivlərlə mürəkkəb quruluşa malik birləşmələrin sintez üsuludur.
Zərif üzvi sintezin əsas üzvi sintezlə müqayisəsi
Onların arasında bir sıra fərqlərin olduğunu aşkara çıxarır.. Əsas üzvi sintezin məhsullarından fərqli olaraq zərif üzvi sintezin məhsulları çox diqqətlə təmizlənməlidirlər. Zərif üzvi sintezin istehsallarının həcmi əsas üzvi sintezinki ilə müqayisədə çox da böyük olmur. Zərif üzvi sintezin məhsulları öz çeşidinə görə çoxsaylı və rəngarəngdir, məhsulların dəyəri isə nisbətən yükskdir. Adətən bu sənaye sahəsini “Kiçik tonnajlı kimya” adlandırırlar.
Zərif üzvi sintez üsulunun tətbiqi
Zərif üzvi sintez üsulu ilə ilk dəfə sintetik üzvi birləşmələr toxuculuq sənayesində tətbiq olunmuşdur. XIX əsrin axırlarında ilk sintetik dərman preparatı (E.Fişer) və sintetik boyaq maddəsi (U.Perkin) alındı və kimya-əczaçılıq sənayesi yarandı. XX əsrin ortalarındatəbii maddələrin nümayəndələri (vitaminlər, antibiotiklər) sintez olundu və tətbiq sahəsi tapdı. Sonralar zülallar, nuklein turşuları, lipidlər, karbohidratların ayrı-ayrı nümayəndələri və fraqmentləri sintez olundu. Bu nəinki biomolekulların quruluşunu müəyyən etməyə, eyni zamanda onların funksional fəallığını da izah etməyə imkan yaratdı. Zərif üzvi sintezin inkişafı ilə paralel olaraq mürəkkəb üzvi birləşmələrin, mikroorqanizmlərin istifadə olunmaqla əlınmasına əsaslanan yeni üsulların və eləcə də hüceyrələrin alınmasının – biotexnologiyanın əsası qoyuldu.
“Kiçik tonnajlı kimya”nın inkişafı
“Kiçik tonnajlı kimya”nın inkişafı xalq təsərrüfatının polimer materiallar, kimyəvi əlavələr, dərman preparatları, konservantlar, katalizatorlar, sintetik liflər və boyaqlar, yuyucu vasitələr, texniki məqsədlər üçün piy və bitki yağlarının əvəzləyiciləri, xüsusi təmizlikli kimyəvi material və reaktivlər və nazik polimer örtüklərə olan tələbatını ödəmək məqsədi daşıyır.
Zərif üzvi sintezin əsas istiqamətləri
Zərif üzvi sintezin əsas istiqamətləri aşağıdakılardır:
Genrix Altşuller
Genrix Sauloviç Altşuller(Ге́нрих Сау́лович Альтшу́ллер)-Tanınmış rus mühəndis, ixtiraçı, yazıçı və TRİZ-in (İxtira məsələlərinin həlli nəzəriyyəsi) banisi.
Sultan Hümayun
Sultan Humayun — Böyük Moğollar sülaləsinin 2-ci və 10-cu padşahı.
Həyatı
Atası Sultan Baburun ölümündən sonra taxta çıxan Humayun Böyük Moğol imperiyası taxtında 25 il səltənət sürdü. Ancaq səltənətinin hələ ilk illərində taxtına göz dikənlərə və atasının məğlub etdiyi düşmənlərlə mübarizə etmək məcburiyyətində qaldı. 6 qardaşı vardı. Onlara və başqa qohumlarına geniş ərazilər və başqa hədiyyələr verərək taxtını qorudu.
Eol relyef
Xarici keçidlər
Coğrafiya terminləri lüğəti Bakı, “Altun kitab”, 2016 2156 leksik vahid
Sultan Hümayun
Siyasi fəaliyyəti
Hakimiyyətinin ilk illərində Sultan Humayun ciddi təhlükələrlə qarşılaşdı. Ludi hökmdarı Mahmud Ludi əfqan əmirləri və bəzi racələr ilə birləşərək Humayuna qarşı hərəkət etdi. Qucerat hökmdarını da hərəkət üçün təhrik etdi. Lakin Humayun şah ikisini də məğlub etdi. Ancaq çox keçmədən Humayun şah və qardaşları arasında da qovğa başlandı. Qucerat valisi olan qardaşı Əsgəri paytaxt Aqra üzərinə yürüş etdi. Sonda barışsalar da qardaşlar arasında birliyi mühafizə etmək mümkün olmadı.
thumb|right|250px|Sultan Hümayunun türbəsi
Humayun şahın ölümü və Əkbər şahın taxta çıxması
Əkbər hələ 14 yaşındaydı amma sadiq sərkərdələri və qüdrətli atabəyi Bayram xan sayəsində uğur qazanmışdı. Humayun şah atası qədər qüdrətli olmasa da, onun kimi divan müəllifi, yaxşı bir şairdi. Dehlidə gözəl bir türbəsi vardır.
Vaqif Axundov
Vaqif Əlibala oğlu Axundov — Azərbaycan hərbi xadimi, general-polkovnik, Azərbaycan Respublikası Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin rəisi (2003–2020).
Həyatı
Vaqif Axundov 1950-ci il sentyabrın 16-da Astara şəhərində anadan olmuşdur. 1968–1972-ci illərdə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunda, 1989–1994-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetində, 1999–2002-ci illərdə isə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında təhsil almışdır. İxtisasca iqtisadçı-mühəndis, hüquqşünasdır.
Əmək fəaliyyətinə 1971-ci ildə Kuybışev şəhərində qazma-balta zavodunda tornaçı kimi başlamışdır. 1972–1975-ci illərdə Sovet Ordusu sıralarında zabit kimi hərbi xidmətdə olmuşdur. Hərbi xidmətdən qayıtdıqdan sonra Bakıda leytenant Şmidt adına Maşınqayırma Zavodunda normalaşdırıcı, böyük mühəndis, iqtisadçı işləmişdir.
1975-ci ildə Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyində növbətçi hissə üzrə növbətçi köməkçisi, 1975–1978-ci illərdə Bakı şəhər Daxili İşlər İdarəsində komsomol komitəsinin katibi, 1978–1991-ci illərdə DİN-də şöbə rəisinin müavini, şöbə rəisi işləmişdir.
1992–1993-cü illərdə Azərbaycan Ali Dövlət Hakimiyyəti və İdarəetmə Orqanları Mühafizə İdarəsinin rəisi, 1993-cü ildən isə Ali Dövlət Hakimiyyəti və İdarəetmə Orqanları Baş Mühafizə İdarəsinin rəisi vəzifələrində çalışmışdır.
2 iyun 2003-cü ildən Azərbaycan Respublikası Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin rəisidir.
Azərbaycan SSR Ali Sovetini Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı, "Azərbaycan Bayrağı" ordeni və medallarla təltif edilmişdir. 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin sərəncamı ilə Vətənə xidmətə görə 1-ci dərəcəli ordenlə təltif edilmişdir.
Ailəlidir, 1 övladı var.
Fədai Təbrizi
Fədai Təbrizi-XVI əsrdə yaşamış Azərbaycan şairi.Ehtimal ki,şair Təbrizdə anadan olmuşdur.Amma əsərlərində eyni zamanda Şirvana məhəbbət də əks olunmuşdur.Lakin ədəbiyyatçılar şairin Təbrizdə anadan olmasını məqbul sayır.Şairin nə vaxt anadan olması,vəfatı və vəfat yeri məlum deyil.Ədəbiyyatımızda "Bəxtiyarnamə" əsərinin müəllifi kimi məşhur olmuşdur.Şairin bizə çatan yeganə əsəri də budur.
Mənbə
1.Fədai Təbrizi "Bəxtiyarnamə".Bakı,"Şərq-Qərb",2005
Adnalı (Şamaxı)
Adnalı — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 27 iyun 2003-cü il tarixli, 493-IIQ saylı Qərarı ilə Şamaxı rayonunun Adnalı kəndi Çarhan kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Adnalı kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Ələt-Ləngəbiz silsiləsinin şimal yamacında, rayon mərkəzindən 7,5 km cənub-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Kənd əhalisi 941 nəfərdir ki, onun da 467 nəfəri kişi, 474 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.
İqtisadiyyatı
Kənddə 175 təsərrüfat var.
Mədəniyyəti
Kənddə klub və kitabxana var.
Təhsil
Kənddə tam orta məktəb və uşaq bağçası fəaliyyət göstərir.
Din
Kənddə Adnalı kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Səhiyyə
Kənddə tibb məntəqəsi mövcuddur.
Beykoz sarayı
Beykoz "Məcidiyə" sarayı — İstanbulun Beykoz ilçəsində inşa edilən tarixi bir saraydır. Yalıköy səmtində Padşah estakadası olaraq tanınan sahənin cənubunda yerləşir.
Beykoz qəsri Boğaziçində qərb üslubunda inşa edilən ilk binadır. Tikintisində istifadə edilən daş İtaliyadan idxal edilmişdir. Bundan başqa yerli ağ mərmər də istifadə edilmişdir. Misir valilərinin zənginliyini əks etdirən qəsr, Avstriya İmperiyasının İtaliya hissəsində tez-tez rast gəlinən bir memarlıq üslubuna malikdir. İonyen və Korint sütunlu cəbhəsi və salon quruluşu ilə Yeniköydəki Avstriya Yazlıq Sefartinə çox bənzəyir.
Kvadrat planlı, 2 mərtəbəli bina uzununa üç yerə bölünmüşdür. Ortadakı iki mərtəbəli dəhliz bir kənardan digərinə uzanır. Mərtəbənin hündürlüyü isə 8 mt-ə qədərdir. Qəsrin hər iki yanında tinlərdə bir otaq var. Bunların arasında bir tərəfdə oval plana oturdulmuş qoşa pilləkən dəhlizi, qarşı tərəfdə yenə oval bir salon yerləşir. Dəniz və quru cəbhələrinə isə 4 kolon üzərində daşınan düzbucaqlı planlı geniş eyvanlar əlavə edilmişdir. Qəsrə dəniz tərəfdəki hissədən girilir. Xüsusilə daxili hissədə, rəngli somaki və mərmərlər istifadə edilmiş, qəsrin divarlarına böyük güzgülər yerləşdirilmişdir. Beykoz qəsrinin gecələmək üçün düşünülmədiyi bəllidir, çünki quruluşda mətbəx və hamam kimi xidmət məkanlarına yer verilməmişdir.
Qoruq içində yayın istisindən qorunmaq üçün düzəldilmiş bir "grotto" yerləşir. Dar və dolanbac bir yol ilə girilən bu süni mağaranın, günbəzli iki balaca otağı vardır. Divarları bəzədilmişdir və üst tərəfindən davamlı olaraq su axır. XVIII əsr Avropa bağça arxitekturasında bu süni mağaralara tez-tez rast gəlinir. Bir əsr xarab vəziyyətdə olan qəsr, əvvəl bir Darüleytam (Uşaq Əsirgəmə Təşkilatı) sonra traxoma xəstəxanası kimi xidmət vermişdir. Bir müddət miqrantlar tərəfindən məskunlaşdırılan bina, daha sonra ordunun istifadəsinə verilmişdir. 1953-cü ildə Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən təmir olunaraq klinika kimi istifadə edilməyə başlanan qəsr, 1963-cü ildə Beykoz Prevantoryumuna çevirilmiş, boşaldıldığı 1997-ci ilə qədər isə Beykoz Uşaq Döş Xəstəlikləri Xəstəxanası kimi istifadə edilmişdir. Bu prosesdə qəsrin daxili quruluşunda dəyişikliklər də meydana gəlmişdir. 1997-ci ildə Milli Saraylar Kollegiya Sədrliyinə təsis edilən Beykoz qəsri, 1999-cu ildə boş olaraq təhvil alınmışdır. 2005-ci ildə qəsrdə genişmiqyaslı bir bərpa başlanmış və bu işlər 2011-ci ildə başa çatdırılmışdır. Qəsrin ərasindəki işlər isə hələ də davam edir.
Gardenia anapetes
(Gardenia anapetes) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Saturnun halqaları
350px|thumbnail|Saturnun halqalarının görünüşü. Saturnun halqaları – Saturn planetini əhatə edən qaya, toz və buz hissəciklərindən ibarət olan halqalardır. Saturnun halqaları ilk dəfə 1610-cu ildə Qalileo Qaliley tərəfindən müşahidə olunmuşdur. Buna baxmayaraq onların halqa olması 1655-ci ildə Xristian Hüygens tərəfindən müəyyən olunmuşdur. Halqaları meydana gətirən qaya, toz və buz hissəcikləri Saturn və onun peyklərinin cazibə qüvvəsinin təsirinə məruz qalaraq, öz formasını qoruyan dinamik sistem əmələ gətirirlər.
Mirzə Əli Təbrizi
Abdulla Seyrafi Təbrizi - Azərbaycan miniatür sənətinin görkəmli nümayəndəsi.
Saturnun halqaları
Ümumi quruluş
250px|thumbnail|[[Voyager 2 tərəfindən çəkilmiş Saturn planeti.]] Saturnun halqaları planetin buludlarından bir az aralıdan başlayıb, azı 16 peykin də orbitini əhatəsinə alaraq Saturnun mərkəzindən 480000 km uzaqlığa qədər yayılır. Halqalar Saturnun ekvator xəttinə paralel yerləşir və planetlə birlikdə 27° meyilliyə sahibdir. Yerdən müşahidə oluna bilən Kassini aralığı və Enke aralığından başqa, kosmik gəmilərdən əldə olunan şəkillərdə müşahidə olunan minlərlə dairəvi boşluq və halqacığın ardıcıl düzülməsi nəticəsində meydana çıxan qarışıq bir quruluş olduğu aşkarlanmışdır. Halqaların parlaqlığı planetin mərkəzindən uzaqlaşdıqca kəskin fərqliliklərlə müşahidə olunur. Buna səbəb kimi halqalardakı maddələrin sıxlığı, onların ölçüləri və kimyəvi tərkibi göstərilir. Yüksək sıxlıqda buz hissəciklərindən meydana gələn B halqası 0,8 dərəcəlik ağlığa sahibdir. Halqaların işığı keçirməsi də maddələrin sıxlığına görə dəyişir. Saturn planeti Yerdən baxan müşahidəçi üçün ulduzların önündən keçərkən, müxtəlif parlaqlıqdakı ulduzlar halqalarla örtünmə zamanı onların arxasından müşahidə olunur.
Mirzə Əli Təbrizi
Mirzə Əli Təbrizinin "Hindistan elçilərinin qəbulu","Xosrov Bərbədin musiqisini dinləyir", "Sarayda musiqi məclisi", Müzəffər Əlinin ov və döyüş səhnələri tabloları şərq miniatür sənətində müstəsna yer tutur. .
Saturnun halqaları
Tərkibi
Halqaların çoxlu rəngdə əks etdirdiyi Günəş şüaları və örtülmə müddətində halqaların arxasından görünən ulduzların spektrlərinin ölçülməsi nəticəsində, onların kimyəvi tərkibləri haqqında məlumat əldə olunmuşdur. Ən əhəmiyyətli maddə donmuş halda olan sudur. Karbon və silisium kimi yüngül maddələri Günəş nebulası göstəricilərinə görə daha zəngindir. Varlığı yeni müşahidə olunan yüksək miqdardakı atomik oksigen təbiətdə sərbəst şəkildə müşahidə olunmur və bu yaxın zamanlarda baş verən şiddətli toqquşmadan xəbər verir. Bu göstəricilər halqaların aktiv təkamül yolu keçdiyini göstərir. Buna baxmayaraq, halqaların bölmələri arasındakı rəng fərqliliyi, halqa bölmələri arasında maddə mübadiləsinin çox sürətli olmadığını göstərir.
Orbit xüsusiyyətləri
Halqaları meydana gətirən kiçik hissəciklərin hər biri Kepler qanunlarına uyğun olaraq, öz orbitində hərəkət edir. Buna uyğun olaraq, Saturna daha yaxın olan halqalar daha sürətlə, daha uzaq olan halqalar isə nisbətən aşağı sürətlə hərəkət edirlər. Bu fərqlilik halqaların spektrlərinin ölçülməsi zamanı müşahidə olunan Dopler xətlərində fərqli qırmızı yerdəyişmə nisbətləri ilə sübut olunmuşdur. Hissəcik orbitlərinin ekssentrik və orbit əyriliklərindəki kiçik fərqlər orbitlərin kəsişməsinə və toqquşmalara səbəb olur. Bu toqquşmalar Roş limitinin daxilində baş verdiyi halda hissəciklərin birləşərək daha böyük cisimlər və yeni peyklər formalaşdırma ehtimalı olduqca azdır. Buna baxmayaraq toqquşmalar nəticəsində standartlara uyğun olmayan orbitlərin getdikcə cilalandığı və bu gün müşahidə olunan halqa quruluşunun qorunduğu düşünülür. Halqaların qeyri-adi dərəcədə incə olması da bununla izah olunur. Halqaların düzülüşündən sadəcə 100 metr kənarlaşacaq şəkildə əyri orbitə sahib olan hissəciyin hər dövrədə halqa düzülüşünü bir dəfə aşağıdan yuxarıya, bir dəfə də yuxarıdan aşağıya ən azı 1 metr/saniyə sürətlə keçməsi hesablanarsa, ehtimal olunan toqquşmaların belə bir orbitin uzunömürlü olmasına imkan verməyəcəyini müəyyən edir.
Saturnun peyklərinin cazibə təsirləri halqaların quruluşuna önəmli təsir edir. Kassini aralığının Saturna ən yaxın böyük peyki olan Mimasın təsiri nəticəsində formalaşdığı düşünülür. Halqalardakı bu aralıq Mimasla 2:1 nisbətində rezonansda olan orbitə uyğun gəlir. Burada olan hissəciklər dövr etmə periodu Mimasın periodunun yarısı qədər olması səbəbindən, hər dövrdə Saturn və Mimasla eyni xətt üzərinə gəlirlər və bu iki cismin birləşən cazibə təsirləri nəticəsində orbitlərindən kənarlaşırlar. Prometey və Pandoranın çoban peyk rolunu yerinə yetirərək F halqasını bir-birinə çox yaxın orbitləri ətrafında sıx şəkildə tutduğu müşahidə olunmuşdur. Panın A halqası içində qalan orbiti boyunca hissəciklərindən təmizlənmiş bir boşluq vardır. Eyni şəkildə Kiler aralığının formalaşmasına səbəb olan peyk Kassini kosmik gəmisi tərəfindən müşahidə olunmuşdur. Bu peykin Kiler aralığının hər iki tərəfində yerləşən halqalarda cazibə təsiri ilə bağlı dalğalanmalara səbəb olduğu da müşahidə olunmuşdur. Saturn və peyklərinin təsirlərinin birləşməsi nəticəsində minlərlə kiçik halqalardan təşkil olunmuş qarışıq quruluş meydana çıxır.
Fiziki xüsusiyyətlər və halqaların meydana gəlməsi
thumbnail|300px|Halqaları təşkil edən maddələrin təmsili rəsmi. Fransız astronom və riyaziyyatçısı Eduard Roş tərəfindən 1847-ci ildə meydana çıxan Roş limiti anlayışı bir göy cisminin böyük göy cisminə olan uzaqlığı müəyyən bir limitdən daha az olduqda cazibə qüvvəsi nəticəsində bütövlüyünü qoruya bilməyərək parçalandığını iddia edir. Buna əsasən bir göy cismi ətrafında təqribən radiusunun 2,5 qatı qədər olan məsafəsində yerləşən maddələrin birləşərək böyük cisimlər meydana gətirməsi mümkün deyil. Bütün bunları nəzərə alaraq Saturnun halqalarının meydana gəlməsi haqqında fərqli düşüncələr meydana çıxmışdır.
Halqaların spektrlərinin ölçülməsi yaşlarının əsasən bir neçə yüz milyon ildən çox olmadığını göstərir. Bu da halqaların Saturnun formalaşması ilə eyni dövrdə yaranması ehtimalını azaldır. Digər xarici planetlərin halqalarının da müşahidə olunması nəticəsində, halqaların meydana gəlməsində hər üç yanaşmanın da iştirak edə biləcəyi düşüncəsi üstünlük qazanmışdır.
Halqa sisteminin parlaqlığı ən çox və işıq keçiriciliyi ən az olan bölməsi B halqasıdır. Daha kənardakı A halqası sıxlığına görə ondan sonra gəlir. B halqası bütünlükdə halqa sistemi kütləsinin dörddə üçünü, A və B halqası isə onda doqquzunu təşkil edir. Radio dalğaları ilə aparılan ölçmələr nəticəsində, bu iki halqanın ölçüləri bir millimetrdən kiçik hissəciklərdən onlarla metrəcən dəyişən hissəciklərə qədər bütün ölçülərdəki hissəciklərdən təşkil olunduğu müşahidə olunmuşdur. İçindən keçən Günəş şüalarının aydınlatması nəticəsində, A və B halqalarını ayıran Kassini aralığının mütləq boşluq yox, hissəciklərin sıxlığının çox az olduğu bir yer olduğu məlum olmuşdur. A halqasının xarici hissələri və C halqası kiçik hissəciklərlə zəngindir. Ən içdə yerləşən D halqasının kütləsi ilə olduqca azdır. A halqasından daha kənarda yerləşən F halqası isə əsasən duman olaraq da adlandırıla biləcək hissəciklərdən meydana gəlmişdir. F halqasından kənarda yerləşən G halqasının sıxlığı isə daha azdır və eyni yüzlərlə kilometr olan bulud quruluşundadır. Ən kənarda yerləşən E halqasının Enkeladla sıx bağlı olduğu və onun üzərindəki qeyzerlərdən atılan sudan meydana gəldiyi düşünülür.
Halqaların istiliyi −200 °C −180 °C arasında dəyişir.
Tədqiqatının xronologiyası
250px|thumbnail|Kassini kosmik gəmisi tərəfindən çəkilmiş [[Saturn (planet)|Saturn planeti.]] thumbnail|250px|Halqaların qaranlıq üzü.
Herakl Nyu-Yorkda (film, 1969)
Herakl Nyu-Yorkda — 1969-cu ildə Artur Allan Seydelman tərəfindən çəkilmiş ABŞ filmidir.
Ali neft, qaz və neft-kimya təhsili (film, 1978)
Ali neft, qaz və neft-kimya təhsili qısametrajlı sənədli filmi rejissor Vyaçeslav Mixaylov tərəfindən 1978-ci ildə çəkilmişdir. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Kinolentdə Məşədi Əzizbəyov Adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun fəaliyyətindən, yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanmasından bəhs olunur.
Məzmun
Kinolentdə Məşədi Əzizbəyov Adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun fəaliyyətindən, yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanmasından bəhs olunur.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Rəfael Şik Rejissor: Vyaçeslav Mixaylov Operator: Köçəri Məmmədov, Azər Salayev
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1978-ci ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
İnqilab Əhmədov
Əhmədov İnqilab  Ağacan oğlu  - professor, Xəzər Universitetinin İqtisadiyyat və menecment fakültəsinin dekanı, Avrasiya  Hasilat Sənayesi Bilik Mərkəzinin direktoru
Həyatı
Əhmədov İnqilab 1960–cı il  oktyabrın 23-də  Lənkəranda anadan olmuşdur. 1982-1987-ci illərdə Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsində təhsil almışdır. 1987-1990-cı illərdə Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin aspirantura pilləsini tamamlamışdır. 2000-ci ildə Sankt–Peterburq Dövlət İqtisadiyyat və Maliyyə Universitetində iqtisad elmləri doktoru elmi dərəcəsini almışdır. 2008-ci ildə “Chevening” təqaüd proqramı nəzdində  İngiltərənin  Reading Universitetində “Enerji Iqtisadiyyatı”  kursunu keçmişdir.
1991-ci ildə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında müəllim vəzifəsində çalışmışdır. 1993-cü ildə Beynəlxalq Strateji Araşdırmalar Mərkəzində elmi işçi vəzifəsində çalışmağa başlamışdır. 1997-1999-cu illərdə İqtisadiyyat Nazirliyində nazir məsləhətçisi olmuşdur. 1995-2004 cü illərdə  “Trend”  analitik informasiya agentliyinin baş direktoru, 2004-2010 cu illərdə  İctimai Vəsaitin Monitorinqi Mərkəzində direktor vəzifəsində çalışmışdır. 2010 - cu ildən Xəzər Universitəsində Avrasiya Hasilat Sənayesi Bilik Mərkəzinin direktorudur.
Elmi fəaliyyəti
10-dan çox kitabın və 50-dən çox elmi,analitik və publisistik məqalələrin müəllifidir.
İnqilab Əhmədovun elmi axtarışları neft – qaz gəlirlərinin iqtisadiyyata təsiri, resursla zəngin ölkələrin davamlı iqtisadi inkişafa nail olması problemlərinə həsr olunub.
Mühzəbəddin Təbrizi
Mühzəbəddin Təbrizi - XII əsrdə Təbrizin tanınmış həkimlərindən
Artemisia conaensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Komitet 300: Dünya hökumətinin sirləri
Üçyüzlər Komitəsi: Dünya hökumətinin sirləri — Con Koulmanın 300-lər Komitəsindən bəhs edən didaktik kitabı.
Kitabın yazarı, Böyük Britaniya Xüsusi Xidmətinin keçmiş zabiti Con Koulman yazır: "Həqiqət isə ondan ibarətdir ki, biz müstəqil ölkə və müstəqil xalq deyilik və heç vaxtda müstəqil olmamışıq, çünki bizi həmişə gözəgörünməz hökumət - Komitet 300 idarə edib"
Məzmun
Təxribatın miqyası dəhşətə gətirir: dövlət, maliyyə-iqtisadi, təhsil və digər ictimai institutların hamısı ələ keçirilmiş və sərt nəzarət altındadır. Üstəlik, total nəzarət təkcə ictimai miqyasda həyata keçirilməyib, həm də hər bir şəxsin fərdi şüurun nəzarət səviyyəsinə çatdırılıb.
Kitab, sadaladığı faktlarla oxucunu dəhşətə gətirir, bu gün dünyada baş verən qlobal hadisələri, içində olduğumuz prosesləri anlamaq üçün ona yeni imkanlar yaradır. Çıxış yolu isə sirli və qara niyyətli "Komitet 300" təşkilatının birbaşa öz nəzarəti altına almağa çalışdığı bizlərin hər birimizin öz əlindədir.
Xəbərdarlığın sonu
Lahmacun
Lahmacun Türkiyə fast food yeməyidir.
Hazırlanması
Əvvəcə xəmiri hazırlayın. Bir qabda maya, şəkər və 1/2 stəkan ilıq suyu maya həll olana qədər qarışdırın. Qoyun isti yerdə 10 dəqiqə, üstü köpüklənənədək qalsın. 1 stəkan unu iri qaba ələyin. Üstünə mayalı qarışığı əlavə edib, qarışdırın. Qabın üstünü sellofanla örtüb 30 qədiqəlik isti yerə qoyun ki, qarışıq gəlsin və süngər (qubka) kimi olsun. Sonra qalan unu da bu qarışığa əlavə edin. Duzu və qalan 1 1/4 stəkan suyu da əlavə edib, yaxşıca qarışdırın.
Xəmiri 10 dəqiqə ərzində yoğurun. Hazır xəmir elastik olmalı və ələ yapışmamalıdır. Xəmiri iri qaba qoyub üstünü dəsmalla örtün. 1 saatlıq isti yerə qoyun ki, xəmir gəlsin.
İçi hazırlayın. Bunun üçün içə ayrılan ərzaqları bir qaba qoyub, yaxşı qarışanadək yoğurun.
Sobanı 230Cdək qızdırın. İri dəyaz formanı tərs çevirin (şəkilə bax) və üstünü bir az unlayın. Kənara qoyun.
Gəlmiş xəmiri bir az un səpilmiş yerə qoyun və əlinizlə ona uzunsov şəkil verin. İti bıcaqla 8 hissəyə bölün. Hissələri kündələyib ovcunuzla üstlərinə basaraq, bir az yastıladın. Sonra isə bu kündələrin üstünü sellofan və ya dəsmalla örtüb, 20 dəqiqəlik isti yerə qoyun ki, dincəlsinlər.
Sonra isə kündələrin birini unlanmış yerdə 25 sm-lik çox nazik dairə əldə edənədək oxlovla açın və unlanmış formaya qoyun. Dairənin üstünə içdən yayın. Lahmacunu istinmiş sobada ət bişənədək, təxminən 7 dəqiqə bişirin. Bişən lahmacunu sobadan çıxardan kimi, kənarlarındakı xəmirə yağ sürtün (bu, kənarlarını yumuşaldacaq). Bir lahmacun bişənədək, digər kündələri də eyniylə açıb, içdən yayıb, bişirin. Lahmacunu isti-isti süfrəyə verin. Üstünə limon sıxıb, cəfəri qoyub yeyin. Süfrəyə ayran da verilir. Ayran içməyi isə yaddan çıxarmayın.
Ayranın hazırlanması
Ərzaqları üstü köpüklənənədək çalın. Əgər qatığınız suludursa, suyun miqdarını az edin. Yox əgər çox qatıdırsa, onda suyu çoxaldın.
Yemək müharibəsi
Rusiyada erməni restoranlarının lahmacun təqdim etməsi Türkiyə-Ermənistan düşmənçiliyi səbəbindən etirazlarla qarşılanıb.
Erməni əsilli amerikalı modeli Kim Kardaşyan İnstaqram səhifəsində "Lahmacunu kim tanıyır? Bu bizim erməni pizzasıdır", "Atam həmişə pendir qoyur, sonra sobaya yerləşdirir və çox xırtıldayan olur" sözlərini paylaşıb. Bu, türk sosial media istifadəçilərinin qəzəbinə səbəb olmuş və lahmacunu “erməni pizzası” kimi qələmə verdiyinə görə onu tənqid atəşinə tutmuşdu.
Qranuloretikulosea
Qranuloretikulosea (Granuloreticulosea) — İbtidailərin Leptomyxida dəstəsinə daxil olan sinifdir.
Quruluşu
Nazik, zəif dənəvərləşmiş və ya qialin retikulopodiyaları, ya da seyrək xırda tumurcuqlu qranulyar, ancaq anastomozlaşmamış psevdopodiləri var.
Yayılması
Azərbaycanda ancaq foraminiferlərin nümayəndələri tapılmışdır.
Üç dəstəyə bölünür
Həmçinin bax
Tubulinalar
Leptomiksidlər
Apikompleksa
Asılay (Uçalı)
Asılay — Başqırdıstan Respublikası nın Uçalı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Mindyak kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (98 %) üstünlük təşkil edir.
Salxımçiçək dovşanalması
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hündürlüyü 40-100 sm olan, kiçik budaqlanmış koldur. Cavan budaqları sıx keçə-tüklüdür, bir-ikiillikdir, qonur-qəhvəyi rəngdədir və çılpaqdır.
Yarpaq
Yarpaqlarının uzunluğu 5-25 (40) mm-dir, dəyirmi, yumurtaşəkilli və ya enli ellipsşəkillidir, üst tərəfdən göyümtül-yaşıl rəngli, səpələnmiş və ya sıx basıq tüklüdür, alt tərəfdən sıx ağımtıl və sarımtıl nazik keçə tüklüdür; saplaları qısa, uzunluğu 2-4 (5) mm və keçə tüklüdür.
Meyvə
Meyvələri parlaq-qırmızı rəngdədir, şarşəkillidir, diametri 8-10 mm-dir, iki, bəzən bir çəyirdəklidir. Meyvə verməsi iyul ayına təsadüf edir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqaz (BQ) Quba, BQ şərq, BQ qərb, Qobustan, Abşeron, Kiçik Qafqaz (KQ) cənub, KQ mərkəzi, Naxçıvan dağları, Lənkəran dağları, orta, bəzən yuxarı dağ qurşağına qədər.
Yaşayış mühiti
Daşlı və qayalı yamaclarda, kollar arasında və işıqlı meşələrdə. Qrup halında və tək-tək rast gəlinir.
Acıdərə (Şamaxı)
Tarixi
Acıdərə çayının sahilində, Ləngəbiz silsiləsinin ətəyindədir. Kəndin ərazisi keçmişdə Şamaxı qəzasında yaşamış çıraqlı tayfasının qışlaq yeri olmuşdur. 1896-cı ildə çıraqlıların bir hissəsi Acıdərədə xidmət evi olan poçt (çaparxana) ətrafında məskunlaşmışlar. Yaşayış məntəqəsi yerləşdiyi ərazinin adı ilə adlandırılmışdır.
Əhalisi
Әһalisi 1 nəfərdir, 3 təsərrüfatı var (2009).