cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Menecment
Təşkiletmə funksiyası
Təşkiletmə funksiyası fəaliyyətin həyata keçirilməsi ilə əlaqədar hazırlıq işlərinin yerinə yetirilməsidir. Təşkiletmə funksiyası fəaliyyətin planlaşdırma mərhələsindən fəaliyyətin həyata keçirilməsi mərhələsinə keçid mərhələsidir. Təşkiletmə işə başlamaq üçün lazım olan ünsürləri cəlb edir, yerləşdirir, onların gələcəkdə birgə fəaliyyəti üçün qarşılıqlı əlaqəsini təmin edir, işlək vəziyyətə gətirir. Təşkiletmə funksiyası sistemin bütün elementləri arasında daimi və mütərəqqi əlaqələri müəyyən edir, onların fəaliyyətinin qaydalarını və şərtlərini müəyyənləşdirir. Təşkiletmə funksiyasının vəzifəsi istehsal və insan ehtiyatlarını elə qarşılıqlı əlaqəli sistemdə birləşdirməkdən ibarətdir ki, qarşıya qoyulan məqsədə səmərəli surətdə nail olmaq mümkün olsun. Plan tapşırıqlarının ritmik və nəzərdə tutulan həcmdə, vaxtında və keyfiyyətlə yerinə yetirilməsi idarəetmənin təşkiletmə funksiyasının başlıca məsələsidir. Dəqiq tərtib edilmiş plan müəssisənin məqsədinə nail olunması üçün zəruri olan işin detallaşdırılmış təsvirini verir. Növbəti məsələ isə işin plana uyğun təşkilinin təmin edilməsidir. Təşkilatın növbəti vəzifəsi isə işin plana müvafiq təşkil olunmasıdır.
Bexerovka
Bexerovka     (Becherovka, [ˈbɛxɛˌrofka]), ilk adı Karlsbader Becherbitter — 38 %-li möhkəm Çexiya ferneti (liköru). İçki əvvəllər mədə ağrıları üçün bir vasitə kimi istifadə edilirdi.
Menecment
Təşkiletmə funksiyası
Hər hansı bir müəssisə, təşkilat, firma işi təşkil edərkən onu 3 mərhələyə ayırırlar: I mərhələ işin bölüşdürülməsidir.Bu mərhələdə menecer bütün işi o qədər də böyük olmayan tərkib hissələrinə parçalayır.Burada hər bir işçinin öz vəzifəsi olur. İşin həcmini müəyyən edərkən işçi nin ixtisas ını da nəzərə almaq lazımdır ki, işçilərdən biri işi çox və ya az yerinə yetirməsin. Təşkiletmənin II mərhələsi-məntiqi blokda vəzifələrin qruplaşdırılmasıdır. Firmada, təşkilatlarda iki və daha çox şəxsdən ibarət olan qrup lar fəaliyyət göstərir və bu isə firma üçün daha effektli olur.Bir sıra kompaniyalarda qruplaşdırma funksional əlamət üzrə və digər əlamətlər üzrə formalaşdırılır. Təşkiletmənin III mərhələsi-işin kordinasiyasıdır.Kordinasiya münaqişələrin qarşısını almağa,onları tənzimləməyə və beləliklə də təşkilatın strukturunu (qurulu-şunu) möhkəmləndirməyə imkan verir. Kordinasiya 2 yerə ayrılır: Şaquli kordinasiya dedikdə-hesabat verən və tabelikdə olan işçilərə nəzarət edən menecerlər başa düşülür. Üfüqi idarəetmə isə-bir idarəetmə səviyyəsindəki əməkdaşların təmasını nəzərdə tutur.
Bexerovka
Likörun tarixi
Bexerovka Karlovar əczaçısı, alman əsilli Yozef Vitius Bexerin (Josef Vitius Becher) adı ilə bağlıdır. O, bu içkini 1807-ci ildən satmağa başlamışdı. 1841-ci ildə onun oğlu Yohann Bexer artıq sənaye miqyasında içkini istehsal etməyə başlamışdı. Biznes çiçəklənir və ailəvi "Üç torağay" (U třech skřivánek) apteki artıq saysız-hesabsız insan axınını gəbul edə bilmir və buna görə də Yan Karlsbad ətrafında yerləşən Steinberky adlı yerdə yeni fabrik açmağa qərar verir. 1890-cı ildə Yoxanın oğlu Qustav Bexer atasının şərəfinə «Yohann Bexer» adlı ticarət nişanını qeydə almışdı.
Menecment
Motivasiya funksiyası
Motivləşdirmə, birinci növbədə fizioloji və psixoloji tələbatdan irəli gəlir. Ayrı-ayrı müəlliflər bu anlayışı: ehtiyac, məqsəd, arzu, istək, ehtiras, tələbat, sövqetmə, zərurət, mükafatlandırma və s. kimi ifadə edirlər. Qeyd edək ki, «motivasiya» sözü latınca olub «sövqetmə», «maraq oyatma» mənası daşıyır. Hər bir rəhbər başa düşməlidir ki, hətta çox gözəl hazırlanmış planlar və ən kamil struktur belə, icraçı olmadan təşkilatın faktiki işinin yerinə yetirilməsində heç bir əhəmiyyət kəsb etmir. Motivləşdirmə funksiyasının qarşısında duran əsas məqsəd odur ki, təşkilatın üzvləri–hər bir icraçı, tapşırılmış vəzifələrə uyğun və planları anlayaraq qarşıda duran işləri yerinə yetirsinlər. Menecment fəaliyətində ən başlıca amil, işçiləri qarşıya qoyulmuş məqsədin yerinə yetirilməsinə yönəltmək və icranı təmin etməkdir. Tədbiq olunan hər hansı motivasiya metodu müəyyən bir şəxsi motivasiya etdiyi halda, digərlərini eyni işin görülməsinə motivasiya etməyə də bilər. Bu baxımdan tətbiq ediləcək motivasiya metodlarının seçilməsi zamanı hər bir insanın şəxsi keyfiyyətlərindən, onun özünəməxsus gözləntilərə malik olması amilindən çıxş etmık zəruridir. Ümimilikdə, motivasiya metodlarını iki qrupa ayırmaq olar: Maddi motivasiya üsulları, əsasən, aşağıdakılardır: -Əmək haqqının artırılması; -Bonusların verilməsi; -Mənfəətdə iştirak payı; -Pul mükafatları.
Bexerovka
Likörun tarixi
Sovet ordusunun 1945-ci ildə Çexoslovakiya ərazisini alman işğalçılarından azad etməsindən sonra, milliləşdirmə kampaniyası çərçivəsində Bexerlər ailəsi ölkədən sürgün edilmişdi. Firma milliləşdirilildikdən sonra, «Yohann Bexer» adı «Yan Bexer» ilə əvəz edilmişdi
Menecment
Motivasiyanın məzmun nəzəriyyələri
Motivasiyanın məzmun nəzəriyyələrinə aşağıdakılar aiddir:
Abraham Maslou tələbatın iyerarxiya prinsipi üzrə əlaqəli olan aşağıdakı beş növünü müəyyən etmişdir.
Devid Mak-Klelland ilkin hesab edilən fizioloji tələbatın rolunu inkar etməmək şərtilə qeyri-maddi, «ikinci» tələbata üstünlük vermiş, üç yüksək səviyyəli tələbatın daha önəmli olmasını irəli sürmüşdür:
Bexerovka
İstehsal
Becherovka A.S. şirkəti hazırda Becherovka likörunun digər növlərinin itehsalı ilə məşğuldur. Likörun fərqli çeşidləri var ., məsələn:
Eyni zamanda likör toniklə də servis olunur, alınan mikstura "beton" (BEcherovka+TONic) adı ilə tanınır. Tonikın acımtıl dadı Bexerovkanın çiçək və otlardan ibarət aromatını xüsusilə vurğulayır. Beton mükəmməl sərinləşdirici hesab olunur.
İçkinin qəbulu
Bexerovkanı kiçik qədəhlərə tökürlər və adətən nahardan əvvəl və ya axşam saatlarında qəbul edirlər. Onu təmiz şəkildə və ya çay və qəhvəyə əlavə kimi içmək olar. Bexerovka bir çox kokteylin əsasını təşkil edir (qarağat nektarı və tonik qarışığında). Bir çox insanlar liköru pivə ilə parallel içməyi sevirlər. İçkini soyuq halda içmək məsləhət görülür.
Məşhur istehlakçılar
Karlovar spirtli içkisinin ən məşhur pərəstişkarı Çexiya prezidenti Miloş Zemandır. Onun sözlərinə görə, Bexerovka "səhər saat 10-da və axşam vaxtlarında insana əsl zövq verir".
Menecment
Motivasiyanın məzmun nəzəriyyələri
Frederik Hersberq, iki əsas amilin əməyin motivləşdirilməsinə müxtəlif səviyyədə təsir etməsini tədqiq etmişdir:
Motivasiyanın prosessual nəzəriyyələri
Prosesual nəzəriyyələr tələbatların mövcüdluğunu təkzib etmir, lakin hesab edir ki, insanların davranışı təkcə tələbatlarla müəyyən edilmir. Prosesual nəzəriyyələrə əsasən insanın davranışı onun qavrama və gözləmələrinin (situasiya ilə əlaqədar) funksiyasıdır və eyni zamanda seçilmiş davranış ın nəticələrindən asılıdır. Aşağıdakı prosesual motivasiya nəzəriyyələri mövcuddur:
İlk dəfə gözləmələr nəzəriyyəsi 1964-cü ildə amerikan tədqiqatçısı V.Vrum tərəfindən “İş motivasiyası" əsərində verilmişdir. Nəzəriyyənin əsas elementləri aşağıdakılardır:
Motivləşdirmənin ədalət nəzəriyyəsi Vrum modelinin zəifliklərini aradan qaldırmağa istiqamətlənmişdir. Ədalət nəzəriyyəsinin əsasını Steysi Adams qoymuşdur. Ədalət nəzəriyyəsinə görə müqayisə prosesində obyektiv informasiyadan istifadə edilsə də (misal üçün əmək haqının həcmi) insan tərəfindən müqayisə şəxsi qavrayış və davranış həcminin digərlərinin eyni cəhətlərinin müqayisəsi əsasında aparılır.
Amerikan tədqiqatçıları L.Poretr və E.Louler 1968-ci ildə gözləmələr və ədalət nəzəriyyəsini vahid motivasiya modeli çərçivəsində birləşdirirlər. Porter-Louer nəzəriyyəsində mükafatlandırma və nəticə arasında nisbət müəyyən edilir.İnsan öz tələbatlarını əldə edilmiş nəticələrə görə mükafatlandırmaya əsaslanaraq ödəyir.Modelə əsasən işçinin fəaliyyət nəticələri üç dəyişəndən asılıdır:
İdarəetmə üslublarında Duqlas Mark Qreqor tərəfindən təklif edilmiş «X» və «Y» nəzəriyyələri tətbiq edilir. «X» nəzəriyyəsinə görə: «Y» nəzəriyyəsinə görə:
Nəzarət funksiyası
Nəzarət – təşkilat ın öz məqsədlərinə çatmasının təmin edilməsi prosesidir. Nəzarət prosesi standart lar qoyulmasından, faktiki əldə olunmuş nəticələrin bu standartlarla ölçülməsindən və lazım gələrsə düzəlişlər aparılmasından ibarətdir. Əgər əldə olunan nəticələr qoyulan standartlardan (norma və normativlərdən, tapşırıqlardan, layihələrdən və s.) qoyulmuş həddən artıq fərqlənərsə, onda mütləq əlavə tədbirlər görülməsi üçün qərar qəbul edilməli və həyata keçirilməlidir. Deməli, nəzarət qarşıya çıxan problem lərin aşkar edilməsi və həll edilməsi üçün vacibdir. Nəzarət, həmçinin uğurlu fəaliyyət üçün   işçilərin stimullaşdırılması və ya əksinə, uğursuz fəaliyyət üçün onların cəzalandırılması üçün də istifadə oluna bilər.
Nəzarətin üç əsas növü vardır: ilkin, cari və yekun nəzarət. İlkin nəzarət ona görə belə adlanır ki, o faktiki olaraq işlər başlayana qədər həyata keçirilir. İlkin nəzarət, adətən müəyyən siyasət, üsul və qayda lar formasında həyata keçirilir (standartlar hazırlanır, layihələr təsdiqlənir, norma və normativlər müəyyənləşdirilir və s.). İlkin nəzarət, hər şeydən əvvəl əmək, material və maliyyə ehtiyatlarının görüləcək işlərlə mütənasib olaraq təşkil edilməsi imkanlarını dəqiqləşdirmək üçün tətbiq edilir. Cari nəzarət artıq işin getdiyi müddətdə və adətən fəhlənin işinə rəislər tərəfindən nəzarət formasında həyata keçirilir. Cari nəzarət həm texnoloji proseslərə, həm də işçi personala şamil edilir. Yekun nəzarət iş qurtardıqdan sonra və ya ona ayrılan vaxt qurtarandan sonra baş verir. Nəzarət prosesi üç mərhələdən ibarətdir.
Marketinq funksiyası
Marketinq bir elm kimi keçən əsrin əvvəllərində formalaşmağa başlamışdır. Marketinq sözü ingilis dilində ―market sözündən yaranmışdır və mənası ―bazar deməkdir. Marketinq – idarəetmə funksiyası olmaqla bazarda tələb – təklif münasibətlərini araşdırmaq və bu münasibətlərdən doğan zəruri istehsalı aydınlaşdırmaq, istehsalın həyata keçirilməsini təmin etmək, hazır məhsulun satışını həyata keçirmək, son nəticə olaraq gəlir əldə edilməsinə və tələbatların ödənilməsinə yönəldilmiş fəaliyyət formasıdır. Marketinq bir əməliyyat kimi istehsaldan qabaqki proseslərdə xammalın alınması, avadanlıqların əldə edilməsi, kadrların hazırlanması, enerji və təchizat məsələlərinin həll olunması ilə yanaşı istehsaldan sonrakı mübadilə proseslərində satışın təşkili, əmtəə lərin reklam olunması, servis xidmətlərinin təşkili və s. kimi proseslərdə iştirak etməklə müəssisənin strateji planlaşdırma məsələlərini də təmin edir. Marketinqin əsas funksiyası tələb – təklif münasibətlərini araşdırmaqla yanaşı, real bazar üçün hansı məhsulun nə qədər və hansı qiymətə çıxarılmasını təmin etmək, eyni zamanda tələbata uyğun məhsul istehsalını təşkil etmək üçün tövsiyələr verməkdir. Marketinq xidməti, istehsaldan əvvəl və sonrakı bütün amilləri nəzərə almaqla, eyni zamanda təbii mühit və sosial mühit amillərini də mütləq nəzərə almalıdır.
Menecmentin prinsipləri
Menecmentin prinsipi dedikdə, idarəetmə orqanlarının fəaliyyətində zəruri qanunauyğunluqları müəyyən bir çərçivəyə salan qaydalar və davranış sistemini başa düşmək olar. Anri Fayol 20-ci əsrin əvvəllərində, menecmentin 14 prinsipini sistemləşdirib formalaşdırmışdır. Müasir dövrdə isə menecmentdə tətbiq edilən prinsiplərin sayı bir qədər də artmışdır. Anri Fayola görə menecmentin aşağıdakı prinsipləri vardır:
Menecmentin metodları
Metod yunan sözü olub üsul deməkdir. Bütün elmlərdə olduğu kimi idarəetmə elminin də metodları vardır. Bu metodlar idarəetmə elminin öyrənilməsinin, bu elmdən irəli gələn funksiyaların və prinsiplərin həyata keçirilməsinin üsuludur. İdarəetmə metodu idarəetmə subyektinin idarəetmə obyektinə təsir mexanizmidir. İdarəetmə metodunun başlıca məqsədi idaretmə prosesinin düzgün təşkilinə şərait yaratmaq, qarşıya qoyulan məqsədə tam çatmaq üçün müasir texnikadan, əməyin və istehsalın təşkilinin mütərəqqi formalarından səmərəli istifadə etməkdən ibarətdir. İdarəetmə metodu idarə edilən sistemə necə, hansı üsul və vasitələrlə təsir etmək lazım olduğunu bildirir. Menecmentin aşağıdakı əsas metodları vardır:
İqtisadi metod
İqtisadi metod iqtisadi siyasətin və maddi maraq prinsiplərinin tətbiqi ilə işin icrasının yerinə yetirilməsini təmin edir. İqtisadi metodlar aşağıdakı kimi təsnif olunur: Müəssisədaxili iqtisadi metodlar həm müəssisənin iqtisadi maraqlarının, həm də personalının və ya işçilərin sosial-iqtisadi tələbatlarının təmin olunmasına xidmət edir. Müəssisəxarici iqtisadi metodlar təsərrüfatlararası hesablaşmaları, müəssisə və təşkilatın digər müəssisə və təşkilatlarla, alıcılarla, satıcılarla, sifarişçilərlə iqtisadi əlaqələri, əqdlərin bağlanmasını, təsərrüfat, iqtisadi və maliyyə münasibətlərinin formalaşdırılmasını əhatə edir.
İnzibati metod
İnzibati üsul idarə edənin idarə olunan obyektə birbaşa və bilavasitə təsir üsuludur. İnzibati üsul məcburedici üsuldur və yüksək tələbkarlıq əsasında insanları fəaliyyətə, icraçılığa, nizama, intizama sövq edir. Müəssisə lərin rəhbər ləri bu cür üsulların tətbiqi üçün əmr etmək, sərəncam lar, göstərişlər, tapşırıqlar vermək səlahiyyətlərinə malikdirlər. İnzibati üsulları aşağıdakı kimi təsnifləşdirmək olar: İnzibatçılıq yüksək idarəetmə bacarığı və qabiliyyətidir. İnzibati təsir metodunun başlıca xüsusiyyətləri aşağıdakılardan ibarətdir: İnzibatçılıq inzibati proses olaraq üç funksiyanı yerinə yetirir.
Sosial-psixoloji metod
Sosial - psixoloji metod müəssisənin və onun personalının sosial və psixoloji maraqlarına təsir göstərmək vasitələrinə əsaslanır. Bu metod kollektivin, qrupun və şəxsiyyətin rolu və statusu, davranışı və qabiliyyəti üzərində qurulur. Bu metod, əsasən iki tərkib hissədən ibarətdir:
Sosial təsir üsullarına aşağıdakı elementlər daxildir:
Psixoloji metod dedikdə, fərdlərin, qrupun və kollektivin davranışı və qabiliyyətindən istifadə olunmaqla tədbirlər hazırlanması və həyata keçirilməsi yolu ilə firmada işçilərin qarşılıqlı münasibətlərinin harmoniyasını təmin etmək və daha münasib psixoloji şərait yaratmaq başa düşülür. Psixoloji təsir üsullarına aşağıdakı elementlər daxildir:
Laçın (qəzet)
Laçın — Azərbaycan Respublikası Laçın Rayon İcra Hakimiyyəti başçısı Aparatının mətbu orqanı.
Menecment
Menecmentin növləri
Menecmentin növləri – menecmentin müəyyən məsələlərinin həlli ilə bağlı olan idarəetmə fəaliyyətinin xüsusi sahələridir. Obyekt in əlamətinə görə: ümumi və funksional menecmenti fərqləndirirlər. Ümumi menecment təşkilatın fəaliyyətinin bütövlükdə və yaxud onun müstəqil təsərrüfat halqalarının (profit-mərkəzlərin) idarə edilməsindən ibarətdir. Funksional və yaxud xüsusi menecment təşkilatın və ya onun halqalarının idarə edilməsindən ibarətdir. Bu baxımdan menecmentin aşağıdakı sahələri fərqləndirilir:
Laçın (qəzet)
Ümumi məlumat
Laçın qəzeti — Sovet dövründə Laçında nəşr olunmuş qəzetdir
Qəzet 1931-ci ildən çıxır.
Ryoko Takara
Ryoko Takara (d. 9 aprel 1990) — Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 3 oyun keçirib.
Yolboyu (Susuz)
Yolboyu — Qars ilinin Susuz ilçəsinin Mərkəz bucağında kənd.
Coğrafiyası
Kənd Qars ilinin inzibati mərkəzi Qars şəhərindən 25 km, Susuz ilçəsinin inzibati mərkəzi Susuz qəsəbəsindən 15 km uzaqlıqda yerləşir.
Əhalisi
31 dekabr 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 553 nəfər daimi əhali yaşayır.
Serafim Veçkanov
Serafim Veçkanov — (tam adı: Serafim Yemelyanoviç Veçkanov, ; 6 avqust 1914, Kakine Qaqinski kəndi, Nijnenovqorod vilayəli — 20 oktyabr 1965, Moskva) — erzyan mənşəlli SSRİ şairi və yazıçısı, SSRİ yazıçılar ittifaqının üzvü.
Bioqrafiyası
Serafim Veçkanov 6 avqust 1914-cu ildə Nijnenovqorod vilayəti, Kakine Qaqinski kəndində, kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Öz doğma kəndində kənd məktəbini bitirdikdən sonra 1928-ci ildə Velikoaratskaya kəndli gənclərin təhsil aldığı məktəbə daxil olur. Bu məktəbdə əsasən mordoviya əsilli uşaqlar təhsil alırdı. Daha sonra regional müəllimlər kursunu bitirərək Lukoyanov rayonu Novoe İvansev kənd məktəbində ibtidai müəllimi işləmişdir. 1932-ci ildə Mordoviya Dövlət Universitetinə daxil olur. Üç kurs oxuduqdan sonra «Erzyan Kommuna» qəzetinin bir ədəbi əməkdaşı olaraq işə başlamışdır. 1936-cı ildə Qırmızı Orduya aktiv hərbi xidmətə çağırıldı. Ordudan 1941-ci ilə buraxıldıqdan sonra Mordoviya kitab nəşriyyatının redaktoru vəzifəsində çalışır. Böyük Vətən müharibəsinin ilk günlərindən etibarən Serafim Veçkanov bir çox başqa Mordovalı yazıçı kimi öz doğma torpaqlarını müdafiyəsinə qatılmışdır. 1944-cü ildə xəstəlik səbəbi ilə ordudan xariç edilir. Saranska qayıtdıqdan sonra ilk olaraq Mordgizin redaktoru təyin edilir. Sonralar isə «Suran tolt» jurnalının ("Sur gecələri") redaktoru və 1959-1964-cü illərdə isə Mordoviya muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Yazıçılar Birliyinin sədri olur. 1938-ci ildən SSRİ yazıçılar ittifaqının üzvüdür.
Fəaliyyəti
Veçkanovun yaradıcılığı 1930-cu illərdən başlayır. İlk şeirləri Lukoyanov rayonunda nəşr edilən «Veysen semyaso» («Tək bir ailədə») qəzetində işıq üzü görür. 1932-ci ildən isə «Erzayn Kommuna» («Erzyan kommunası») və «Syatko» («Qığılçım») qəzetlərində mütəmadi dərc edilir. Müharibədən öncə iki şer topluisu işıq üzü görür. İlk şeir kitabı 1933-cü ildə dərc edilən «Moront uşotkoso» («mahnının əvvəli») adlanır. 1940-cı ildə ikinci "Mon teştem" ("Mənim ulduzum") kitabı məşr edilir. Onun əsərləri kəskin sosial yönüm və aktuallığı ilə fərqlənir. 1946-cı ildə Veçkanov müharibə illərində yazılmış 16 şeirdən ibarət olan "Kaştaz" kolleksiyasını nəşr etdirir. Şeirlər vətən sevgisi ilə doludur, müharibə vəziyyətində bir insanın qəhrəmanlıq xarakterini ortaya qoyur. Onlar incə tərkibi, orijinal poetik tapıntıları və şifahi şeir ənənələrin innovativ istifadəsi ilə fərqlənirlər. Əsl poetik tapıntıları «Qeroy alya» («Qəhrəman») poemasında görmək olar. Burada döyüşçülərin xarakterini göstərmək üçün simvolizm və allegorikadan geniş istifadə edir. Veçkanovun müharibə sonrakı əsərlərində poetik bacarıq, tematik müxtəliflik, obraz parlaqlığı, ideoloji dərinlik hiss edilir. Bu dövrdə erzyan dilində «Maney» («Günəş», 1955), «Çipalı» (1961), «Veçnoy tol» («Əbədi məşəl», 1964), rus dilində isə «Stixi» (1952) və «Solnışko» (1960) şerlər toplusu işıq üzü görmüşdür. Şairin şeirləri həyatın təsdiqlənməsi, insanın sonsuz imkanlarına inam, öz doğma xalqının və dövlətinin gələcəyi üçün məsuliyyət hissi ilə seçilir. Veçkanov lirik qəhrəmanları üçün əməyinin yaradıcı gücünə inam xarakterikdir. Veçkanov özünü rus şeirinin Erzya dilində qabiliyyətli tərcüməçisi kimi göstərdi və şeirləri rus, çuvaş, mari, eston və macar dillərinə tərcümə olundu.
İctimai fəaliyyət, mükafatlar
Veçkanov Sovet İttifaqının XXII qurultayında, Mordoviya MSSR Ali Şurasının (1960 - 1964) deputatı seçilmişdir. Mordoviya MSSR Əməkdar incəsənət işçisi adına layiq görülmüş və 1938-ci ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü olmuşdur.
23 oktyabr 1965-ci ildə Saranskda vəfat etmiş elə oradaca dəfn edilmişdir.
Kilkə
Kilkələr (Clupeonella) — Siyənəkkimilər (Clupeidae) fəsiləsinə aid dəniz balığı cinsi.
Cinsə daxil olan növlər 14,5 sm uzunluğa və 26 q çəkiyə sahib olurlar. Yetkinlik yaşına 1–2 illiyində çatırlar. Orta ömür müddəti 5–6 ildir. Əsasən kiçik zooplanktonlarla qidalanırlar. Xırda balıqlardır. Boğazından anal dəliyinə qədər "kil" olduğuna görə kilkə adlanır. Xəzər dənizində üç növü yaşayır. Ən çox ehtiyata malik olanı ançousabənzər kilkədir. İrigöz kilkə digər kilkələrə nisbətən az miqdarda yayılmışdır. Adi kilkə Xəzər dənizində keniş yayılmış və nisbətən çox tutulan balıqlardandır. Azərbaycanda ilk dəfə kilkə tutulmasına 1929-cu ildə başlanmışdır. İlk zamanlar kilkələri ekspatlarla, sonrakı illərdə isə elektrik işığında konus şəkilli torlarla tuturdular. Son illərdə kilkəni dənizdə, başlıca olaraq, elektrik işığında nasosla sorub gəmilərə tökürlər.
Növləri
Cinsə 7 növ daxildir:
Arazi
Movses Melikoviç Harutunyan (erm: Մովսես Մելիքի Հարությունյան) və ya Arazi (erm: Արազի; ) — erməni yazıçı.
Viyar-Kolmar
Viyar-Kolmar  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Allo-Kolmar kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Kastellan.
Arazi
Həyatı
Movses Harutunyan və ya təxəllüsüylə desək Arazi, 1 aprel 1878-ci ildə indiki Gürcüstan Respublikası ərazisində olan Şaumyani kəndində anadan olmuşdur. 1925-ci ilə qədər bu kəndin adı Şuləver (Şulaver) olmuşdur.
Orta təhsilini Tiflisdə tamamladıqdan sonra, 1898-ci ildə Peterburq Texnologiya İnstitutunda təhsil almağa başlayır. Tələbə hərəkatlarına qoşulduğu üçün həbs edilərək 1901–1905-ci illərdə Şimali Qafqaza sürgün edilir. 1906-cı ildən etibarən isən aktiv olaraq yazıçı kimi fəaliyyətə başlayır.
Viyar-Kolmar
INSEE kodu — 04240.
Arazi
Həyatı
Erməni proletar nəsrinin banilərindən hesab edilən Arazinin "Son yuxu" (1912), "Günəş", "Yaralı quş" (1913), "Qanlı çiçək"(1916) kimi hekayələrində burjua cəmiyyəti tənqid edilir. O, "Yoldaş Mukuç" (1924), "Qorxudulmuş Hanes" (1927), "Minbaşlı" (1931) kimi əsərləri sosializm quruculuğundan bəhs edən əsərlər yazmışdır. Arazinin 1959-cu ildə yazdığı "İsrael Ori" tarixi romanı XVII–XVIII əsrdə ermənilərin azadlıq mübarizəsindən, erməni-rus münasibətlərindən bəhs edir.
Arazinin 1925-ci ildə yazdığı "Düşmənin mahnısı" hekayəsində isə azərbaycanlı kəndlilərinin inqilabdan əvvəlki ağır həyatından bəhs edilir.
Viyar-Kolmar
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 238 nəfər təşkil edirdi.
Arazi
Həyatı
Bundan başqa, 1928-ci ildə Arazinin "Hekayələr"i, 1930-cu ildə "Yaşayanlar" (tərcüməçi Fətəli İsmixanov), 1937-ci ildə isə "Seçilmiş əsərləri" (tərcüməçi Nigar Rəfibəyli, hansı dildən tərcümə edildiyi bilinmir) Bakıda nəşr edilmişdir.
Erməni sovet yazıçısı Arazi 21 dekabr 1964-cü ildə İrəvanda vəfat etmişdir.
Viyar-Kolmar
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 160 nəfərin (15–64 yaş arasında) 107 nəfəri iqtisadi cəhətdən fəal, 53 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 66,9%, 1999-cu ildə 66,2%). Aktiv fəaliyyət göstərən 107 nəfərdən 97 nəfər (57 kişi və 40 qadın), 10 nəfər işsiz (3 kişi və 7 qadın) işləmişdir. Aktiv olmayan 53 nəfər arasında 11 nəfər şagird və ya tələbə, 17 nəfər təqaüdçü, 25nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Hamamelid
Hamamelid —  sinfinə aid bitki yarımsinfi.
Santa Klara adası
Santa Klara adası (Isla Santa Clara) — Xuan Fernandez adalarına daxil olan ən kiçik ada. Ada Robinzon Kruzo adasının cənub qərbində yerləşir.
Coğrafiyası
thumb|left|250px|Santa Klara adası cənubda yerləşir. Robinzon Kruzo adasınıdan 1,5 km cənub-qərbdə yerləşir. Sahəsi 2,2 km²-dir. Yaşayışı olmayan adanın ən hündür nöqtəsi 375 metrdir.
Dillenid
Dillenid —  sinfinə aid bitki yarımsinfi.
Achyrocline gertiana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şirvan (Siirt)
Şirvan (Farsca; سیروان, Türkcə; Şirvan) — Siirt ilinin bir ilçəsidir.
Ümumi məlumat
Şirvan ilçəsi eyni zamanda bəkməziylə də ünlüdür. Dişlinar kəndində becərilən zivzik narı ilə məşhur olub Ormanbağı kəndi bəkməziylə de meşhurdur. İlçədə canlı alabalıq vətəgələri mövcud olub Siirt ili ilə arasındakı məsafə 26 km dir. İki tarixi kilisə sadəcə Şirvan ilçəsi sərhəd-sınırları içərisində olub Mədən kəndində mis mədəni var. Burdan çıxarılan mis xam maddə olaraq xaricə göndərilməkdədir.
Achyrocline glandulosa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Zooloqların ümumi qəbul olunmuş qısaldılmış soyadlarının siyahısı
Zooloqların adlarının ümumi qəbul olunmuş qısaldılmış adlarının siyahısı
Mənsur Həllac
Mənsur Həllac - məşhur sufi.
Şərq dünyasının məşhur sufilərindən olan Həllac Mənsur miladi tarixi ilə 848-ci ildə (hicri 244) İranın Bəyza şəhərində doğulmuşdur. Əsl adı Hüseyn ibn Mənsur, ləqəbi "Həllac"dır. Rəvayətə görə, ləqəbi bir həllacın (yun təmizləyənin) dükanında göstərdiyi kəramətlə əlaqədardır. Deyilənə görə, o, bir dəfə köhnə tanışı həllacın yanına gəlib və ona bir iş tapşırır. Həllac tapşırığı yubatmış və Mənsura işini vaxtında başa çatdıra bilməyəcəyindən şikayətlənmişdir. Mənsur isə ona kömək edəcəyini bildirərək, yunlara dərhal təmizlənməyi əmr etmişdir. Yunlar möcüzəvi şəkildə özbaşına təmizlənməyə başlayıblar. Bu barədə xəbər tezliklə bütün şəhərə yayılmış, bundan sonra o, "Həllac" adı ilə tanınmışdır. Digər rəvayətə görə isə, onun adı əcdadlarının həllaclıq sənətinə sahib olmaları ilə izah edilmişdir. O, Tüstərdə sufi Səhl ibn Abdullanın yanında iki il tələbə olmuşdur. Müəlliminin ölümündən sonra - 18 yaşında Bəsrəyə gedərək, Amr ibn Osmanın dərslərinə qatılmış, iki ilə yaxın orada qalmışdır. Sonra isə müəlliminin etirazına baxmayaraq, məşhur sufi Əbu Yusif əl-Aqtanın qızı Ümmü Hüseynlə evlənmişdir. Həllacın bu seçimi sufilər arasında ikitirəlik yaratmış və o, haqsız tənqid və təhqirlərə məruz qalmışdır. Məhz buna görə də, Bəsrədən getmək istəmişdir. Həmin ərəfədə, o, sufilərin başçısı və piri sayılan Cüneyd əl-Bağdadi ilə tanış olmuşdur. Cüneyd ona öyüd-nəsihət verərək, səbir tövsiyə etmişdir. Fəqət, Həllac bu təhqirlərə dözməyərək Bəsrədən Məkkəyə köçməli olmuşdur. Məkkədə sufi üsulu əsasında nəfsini tərbiyə etmiş, ruhunu meraca yüksəltmək məqsədilə tərkidünyalığa çəkilmişdir. Bu müddət bir il çəkmişdir. Həmin bir il ərzində onun Kəbənin ətrafında oturduğu, oradan yalnız dəstəmaz almaq və Kəbəni təvaf etmək üçün ayrıldığı, gündə çörəyin dörddə-biri və bir neçə qurtum su ilə dolandığı bəzi sufilər tərəfindən rəvayət edilmişdir.
Sufiliyə dair yeni düşüncələri, insanların marağını cəlb edən hərəkətləri, ağıllı söhbətlərinə görə getdiyi hər yerdə ətrafına çox sayda insan toplaşan Həllacı, müxtəlif əqidəli insanlar müdafiə etmişlər. Həllac Mənsur 908-ci ildə (h. 280) baş verən Hənbəli üsyanında iştirakda ittiham olunmuşdur. Bundan beş il sonra isə bir qadının xəbərçiliyi ilə Əbul Həsən Əli ibn Əhməd ər-Rasimbi tərəfindən həbs edilərək, səkkiz il zindanda saxlanılmışdır. Bağdada aparılmış və qazı Əbu Ömər Həmmadinin fitvası, Abbasi xəlifəsi Müqtədirin əmri ilə 922, bəzi məlumatlara görə isə, 919-cu ildə Bağdadda edam edilmişdir. Onun edamı haqqında rəvayətlər bir-birindən xeyli fərqlənir. Bəzi məlumatlara görə, yüz, yaxud min şallaq vurulduqdan sonra Həllacın əlləri, ayaqları, dili, daha sonra da başı kəsilmişdir. Başqa qaynaqlarda isə bildirilir ki, o, əvvəlcə asılmış, daha sonra cənazəsi yandırılaraq, külü Dəclə çayına atılmışdır. Onun həyatda olduğu kimi, edamı zamanında da çoxlu kəramət və möcüzə göstərdiyi, hətta külünün çayda "Ənəl-Həqq" deyə qışqırdığı haqda müxtəlif sufi mənbələrində məlumatlar qeydə alınmışdır.
Həllac Mənsurun düşüncələri, əsasən, iki cür yozulmuşdur. Birinci düşüncəyə görə, onun yolu İnsan-Allah-Varlıq mövzusu ətrafındadır. O, varlığın birliyini müdafiə etmişdir. Həllacın fikrincə, əsl olan "Bir"dir-bu da Allahdır. Ancaq kainat və insan da bu "Bir"in xaricində deyil, daxilindədir. Allahın bütün özəllikləri insanda, insanın bütün özəllikləri də Allahda mövcuddur. Kainatda, dünyada bərabərlik, bütünlük vardır. Hər şəxsin həyatı ölümündə, ölümü isə həyatındadır. Buna görə də, insanın "Ənəl-Həqq" deməsi doğrudur. Başqa izahlara görə isə, Mənsur Həllac Allahı zikr etdiyi zaman ondan başqa hər şeyi, hətta öz nəfsini də unudaraq belə bir ekstaz hallarından (sufilikdə buna səkr halı deyilir) birində, "sən kimsən? ", - deyə soruşanlara "Ənəl-Həqq" cavabını vermişdir. Çünki bu sözün əsl mənası "Mən yoxam, yalnız Haqq vardır" deməkdir. Bu vəziyyətdə isə insanın ruhu Allaha qovuşur və sufilikdə mövcud olan ən yüksək mövqeyə ucalır. Bu fikrə görə, Həllac Mənsur çox böyük bir vəlidir və tam mənası ilə müsəlman sufilərindəndir. Bu görüşü dəstəkləyənlər arasında İbn Ata, Fəxrəddin Razi, Əbu Abdulla Hafif, Şibli, Əbul Qasım Nasrabadi, Şeyx Əbu Səid Əbul Xayr, Əbul Qasım Gürgani, Əbu Əli Fərmədi və Yusif Həmədani kimi böyük şəxslər vardır. Bəzi mənbələrə görə, Mənsur Həllac böyük şair İmadəddin Nəsiminin sələfidir. Çünki "Ənəl-Həqq" sözünü ilk işlədən məhz Həllacdır. Üstündən min ildən çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, Mənsur Həllacın həyatı və fəaliyyəti hələ də geniş maraq doğurur.
Rozidlər
Rozidlər —  sinfinə aid bitki yarımsinfi.
Saki Ueno
Saki Ueno (d. 20 noyabr 1994) — Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Vedrə
thumb|250px Vedrə — maye və qırıntı materiallarının saxlanması və kiçik məsafələrə nəql olunması üçün istifadə olunan qab.
İlk dəfə vedrələrdən Bibliyada istifadə olunmuşdur.
Achyrocline guerreroana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Böyükçataq
Böyükçataq — Qars ilinin Susuz ilçəsinin Mərkəz bucağında kənd.
Coğrafiyası
Kənd Qars ilinin inzibati mərkəzi Qars şəhərindən 41 km, Susuz ilçəsinin inzibati mərkəzi Susuz qəsəbəsindən 21 km məsafədə yerləşir.
Əhalisi
31 dekabr 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 916 nəfər daimi əhali yaşayır.
Uqanda prezidentlərinin siyahısı
Uqanda prezidenti — Uqanda Respublikasının dövlət başçısı.
Membran
thumb|362x362px Hüceyrə membranı, sitoplazmik membran, plazma membranı - canlı hüceyrənin daxili hissələrini onu əhatə edərək xarici mühitdən ayıran bioloji membran, dəri. Membran ion və üzvi birləşmələrin hüceyrə içinə, eləcə də daxildən xaricə keçidini dəqiq şəkildə tənzimləyir. Hüceyrə membranının ana funksiyası huceyredaxili strukturları xarici təsirlərdən qorumaqdır. Proteinləri əhatələyən cüt fosfolipid təbəqəsindən ibarətdir. Hüceyrə membranı toxumada fərdi hüceyrələrin bir-birinə birləşməsi, ion mübadiləsi, hüceyrə divarı, qlükokaliks, hüceyrədaxili sitoskelet kimi bir sıra xarici quruluşun dayaq nöqtəsi olan platformadır.
Həyati proseslərin bir çoxu membranlarda baş verir. Bu proseslərin pozulması bir sıra patologiyaıarın yaranmasına səbəb olur.
Membran biofizikası hüceyrə membranını öyrənən əsas sahələrdən biridir.
Funksiyası
Hüceyrə membranının yerinə yetirdiyi funsiyalardan əsasən üçünü qeyd etmək olar: Əsas funksiyalardan başqa biomembranlar energetik biopotensialların əmələ gəlməsi və otürülməsi, reseptor kimi funksiaları da yerinə yetirirlər.
Achyrocline hallii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Natara çayı
Natara çayı — Lena çayının sağ qolu. Yakutiya çayı.
Əsas xüsusiyyətləri
left|thumb|Lena çayı hövzəsi Çayın uzunluğu 187 km -dir. Hövzəsinin sahəsi isə 5730 km²-dir. 551 km yüksəklikdə Lena çayına tökülür.
Ellef-Rinqnes
Ellef-Rinqnes adası — Kanada Arktik arxipelaqının Sverdrup adaları qrupuna daxildir. Adada daimi yaşayış məntəqəsi yoxdur. Şimal-qərbdə 1948-ci ildən meteostansiya və aeroport fəaliyyət göstərir. 1994–2001-ci illər ərzində Şimal maqnit qütbü yerləşirdi. İnzibati cəhətdən Nunavut ərazisinin Kikiktani regionuna daxildir.
Coğrafiyası
thumb|left|Ellef-Rinqnes adası. Nasa şəkili. Adanın sahəsi 11 295 km² təşkil edir. Bu göstəriçi ilə Adaların dünyada sahəsinə görə sıralamasında 69-cu, Kanadada isə 16-cı yerdə gedir. Sahil xətdinin uzunluğu 1027 km təşkil edir. .
Tarixi
Ada 1901-ci ilin mayında Sverdrup ekspedisiyasının iki üzvü — Qunnar İsaksen və Sverre Hаssеl tərəfindən kəşf edilir. "Ellef-Rinqnes" adını Otto Sverdrup ekspedisiyanı maliyyələşdirən iki viyvəçi qardaşların şərəfinə adlandırılıb.
1902-ci ilə qədər Norveçin ərazisi hesab edilirdi. 1929-cu ildə adanı Kanadaya güzəştə getmuşdir.
Keçili (Susuz)
Keçili — Qars ilinin Susuz ilçəsinin Mərkəz bucağında kənd.
Coğrafiyası
Kənd Qars ilinin inzibati mərkəzi Qars şəhərindən 40 km, Susuz ilçəsinin inzibati mərkəzi Susuz qəsəbəsindən 20 km uzaqlıqda yerləşir.
Əhalisi
31 dekabr 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 67 nəfər daimi əhali yaşayır.
Qırxbuğumçiçəklilər
Qırxbuğumçiçəklilər (Polygonales) — sinfinə aid bitki sırası.
Junkers Ju 87
Junkers Ju 87 digər adıyla Stuka (Sturzkampfflugzeug), Junkers firması tərəfindən İkinci dünya müharibəsi zamanı Alman Hava Qüvvələri üçün istehsal edilən yüngül bombardman təyyarəsi.
Konstruksiya
thumbnail|left|300px|Junkers Ju 87-lərin hücum tərzi Stukalar İldırım döyüşü (Blitskriq) zamanı üçün istehsal edilmişdir. Başlıca vəzifəsi Alman zirehli vasitələrinin sürətli irəliləyişini təmin etmək üçün düşmən zirehli vasitələrini və toplarını, tanksavar kimi müqavimət nöqtələrini məhv etməkdir. Stuka təsirli və məqsədəuyğun bir təyyarə olmasına qarşı yavaş, zırehsiz və düşmən qırıcılarına qarşı müdafiəsiz idi. Bunun üçün çox vaxt qırıcı təyyarələrinin qoruması altında uçurdular. Stukalar döyüş boyunca davamlı inkişaf etdirilmişdilər. Ju 87G modelində sirenalar çıxardılmış onun yerinə 37mm'lik toplar qoyularaq bir tanksavar təyyarəsinə çevrilmişdir.
Stukalar hədəfə hücum etmədən əvvəl yüksəkdən uçmaq və hədəf göründükdən sonra 90 dərəcəyə yaxın bir bucaq ilə hədəfə şığıyıb bombalarını buraxmaq üzrə nəzərdə tutulmuşdur. Hücum əsnasında aviators yüksək yer çəkilişi gücünə məruz qaldıqları üçün müqavimətini itirə bilirdi və bu təyyarənin yerə dəyməsinə yol açırdı. Bundan ötəri Stuka'lar hücum əsnasında yerə çox yaxınlaşdıqları zaman özlərini düzəltmə qurğusuna sahib idilər.
Rie Azami
Rie Azami (d. 11 yanvar 1989) — Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Oğuz səsi (qəzet)
Oğuz səsi — Şahbuz rayonunda nəşr olunan qəzet.
Tarixi
Qəzet 1936-cı ildə "Sosializm maldarlığı" adı ilə nəşr olunmağa başlayıb. Yarandığı ilk günlərdən rayonun ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi, mədəni həyatı ilə bağlı olub. Qəzet o dövrkü sovet cəmiyyətində sosializm ideyalarının təbliğinə, sosialist iqtisadiyyatının yaranmasına, yeni mənəvi-əxlaqi dəyərlərin meydana gəlməsinə xidmət edib. 1963-cü ildə Şahbuzun bir rayon kimi ləğv edilməsinə qədər "Sosializm maldarlığı" adı ilə nəşr olunan qəzet 3 il sonra – rayon yenidən yaradılanda "Qabaqcıl" adı ilə nəşr olunmağa başlayıb. 1991-ci ilin sentyabrından isə yeni ictimai-siyasi vəziyyətlə – yəni sovet quruluşunun ləğv olunması ilə qəzetin adı dəyişdirilərək "Oğuz yurdu" qoyulmuşdur, 1992-ci ildə isə qəzetin adı müəyyən səbəblərdən yenidən dəyişdirilmiş və "Oğuz səsi" adı ilə nəşrinə başlanılmışdır.
Qəzetin ilk redaktoru Rəzzak Babayev, sonrakı redaktorları Abbas Rəcəbli, Müseyib Mehdiyev, Mənaf Xudiyev, Bayram Qurbanov, Əsəd Quliyev, Əhməd Əhmədov, Aslan Bağırov, Elşən Məmmədov, Tahir Fərzəliyev, İmran Məmişov olmuşdur. Bir vaxtlar rayonda savadsızlığın ləğv olunması uğrunda ciddi mübarizə aparan qəzetin sonradan böyük müəlliflər ordusunun yaranmasında, alimlərin, şairlərin, yazıçıların yetişməsində özünəməxsus rolu olmuşdur. Allahverdi Həziyev, Güllü Məmmədova, Xeyrulla Abbasov, Əhməd Məmmədov, Xanlar Səfərəliyev, Çərkəz Məhərrəmov, Şirzad Quliyev, Şəhla Nəbiyeva, Bağdagül Əsgərova, Minayə Abdullayeva və başqaları qəzetin ən tanınmış yazarlarıdır.
Uzun illər qəzetin tərkibində "Qönçə", hazırda isə "Məmməd Araz" adı ilə fəaliyyət göstərən ədəbi birlikdə onlarla şair yetişmiş, onların şeirləri xüsusi almanaxlarda dərc edilmişdir. 2003-cü ildə tədqiqatçı Əbülfəz Muxtaroğlunun redaktorluğu ilə nəşr olunan "Zorbulağın zümzüməsi" ədəbi almanaxında "Oğuz səsi" qəzetində fəaliyyət göstərən "Məmməd Araz" ədəbi birliyində toplaşan şahbuzlu yazarların şeirləri toplanmışdır.
Bundan əlavə 1986-cı ildən başlayaraq görkəmli ziyalı və aqronom-fenoloq Qaşdar Əliyevin qəzetdə "Təbiət və biz" sərlövhəsi altında dərc olunan yazıları Şahbuz rayonunun zəngin təbiətini bütün Azərbaycana tanıtmışdır. Jurnalistikanın "Qəzetdə qəzet" janrını 20 il "Oğuz səsi" qəzetində əks etdirən "Təbiət və biz" səhifəsinin 2006-cı ildə yubileyi olmuşdur.
Vilmü
Vilmü  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azür regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Reyan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.
INSEE kodu — 04241.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 157 nəfər təşkil edirdi.
Neftlə çirklənmiş torpaqlar
Neftlə çirklənmiş torpaqlar - neftin, qazın çıxarılması, nəqli və emalı nəticəsində münbit torpaq qatı neftli tullantılarla çirklənmiş, pozulmuş və basdırılmış neft mədən yerləridir. Neftli tullantılarla çirklənmiş yerlər ən çox buruq ətrafı istismar meydançalarında rast gəlinir və burada geniş ərazini əhatə edir.
Neftlə çirklənmiş torpaqların profilinin genetik morfologiyası
Neft mədəni yerlərində neft yataqlarının istismarı zamanı torpaqların səthinə uzun müddət ərzində tökülən neft və neftli axar suların torpaqların səthində toplanması və profil çatlar üzrə aşağıya doğru miqrasiyası ilə neftlə çirklənmiş torpaqlara məxsus profilin morfologiyasıdır.
Torpaqların səthinə tökülən neft kütləsi torpaq səthinin kələ-kötür olduğu üçün üfuqi istiqamətdə axını ləngiyir və nəticədə torpağın səthində müəyyən zaman ərzində və müəyyən qalınlıqda aşağıdakı sxem üzrə örtük əmələ gəlir.
Mazutlaşmış-bitumlaşma-takırlaşmış bitum.
Digər tərəfdən torpağın səthinə tökülən neft kütləsinin çox hissəsini torpaqların profilində aşağıya hərəkət etməklə neftogen torpaq profilinin formalaşmasına səbəb olur.
Neftlə çirklənmiş torpaqların fitomeliorasiya üsulu ilə bərpası
Fitоmeliоrasiya – bitki örtüyünün köməyi ilə ixtiyarı ərazinin təbii şəraitinin köklü dəyişdirilməsi üçün tətbiq оlunan tədbirlər sistemidir
Fitomeliorasiyanın əhəmiyyəti
Fitоmeliоrasiya benzin, dizel yanacağı və digər neft karbоhidratları da daxil оlmaqla bir sıra təhlükəli tullantıları daha tez və sərfəli təmizləyir. Sahədə aparılan fitоmeliоrasiya tədbirləri aşağıdakılara səbəb оlur: Mahiyyət etibarı ilə fitоmeliоrasiya tоrpağın təbii bərpa edilməsi müddətlərinin aralıq dövrü оlaraq, insanlar tərəfindən çirklənmiş sahələrin təbii bərpasında istifadə edilən bir prоsesdir. Fitоmeliоrasiya ətraf mühitin, mikrооrqanizmlərin və bitkilərin təbii sinerqid qarşılıqlı əlaqələrindən asılı оlub geniş mühəndisi-texniki tədbirlərin həyata keçirilməsini tələb etmir. Təmizlənən sahələrdə müvafiq mikrооrqanizm mühitinin yaradılması və ya aqrоtexniki və aqrоmeliоrativ tədbirlərin (şumlama, suvarma gübrələrin verilməsi və s.) tətbiqi zamanı insanların müdaxiləsi təbii deqradasiyaya səbəb оla bilər. Lakin ekоlоji baxımdan bu, ərazidə təhlükəli pоzuntu yarada bilməz. Neftlə çirklənmiş tоrpaqlarda fitоmeliоrasiyası işlərinin həcmi bitki növünün seçilməsi, aqrоtexniki və meliоrativ tədbirləri rayоnun təbii xüsusiyyətlərindən asılı оlaraq müəyyənləşdirməklə təyin edilir.
Achyrocline hirta
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Oksitaniya (region)
Oksitaniya — Fransanın cənub bir bölgəsidir. Mərkəzi Tuluza şəhəridir.
Adı
Qanunun mətni Langedok və Russilyon ,Pireney Dağları  tarixi bölgələrinin adlarını və bölgənin Fransanın xəritəsi (Cənub;) üzərində yerləşdiyini, bölgənin müvəqqəti adını,  tirelə ayrılmışdır. Regional kapitalın daimi adı və yeri 2016-cı il iyulun 1-dən əvvəl Regional Şura tərəfindən müəyyənləşdirilmişdir və 2016-cı il oktyabrın 1-dək Fransanın Dövlət Şurası tərəfindən təsdiq edilmişdir. .
Coğrafiya
Ümumi sahəsi 72,724 km² olan bölgə, Fransanın böyük şəhərlərindəki ikinci böyük şəhərdir. Ölkənin cənubunda yerləşir, qərbdə və şimal-qərbdə Yeni Akvitaniya, şimal-şərqdə Overn-Rona-Alp, şərqdə Provans-Alp-Kot-d'Azur bölgəsi ilə sərhəddə yerləşir. Cənubda, bölgə İspaniya və Andorra ilə məhdudlaşır. Cənub-şərqdən Aralıq dənizi bölgəsi yerləşir.
Region ərazisində Fransanın beş Böyük Riversindən - Qaronna çayı axır. Cənubdan, bölgə, Pireney dağları tərəfindən İspaniyadan ayrılır.
Tarix
1941-ci il iyunun 30-da Marşal Petayn hökuməti bölgə mükəmməlliyi ilə bölmələri birləşdirdi. Onlar 1946-cı ilə qədər mövcud idi və 1960-cı ildə yenidən yaradılıblar. Bu struktur 2015-ci ilə qədər dəyişməz qaldı.
İnzibati bölməsi
Əhalisi 5,683,878 nəfər olan 72 724 km²-dən çox ərazini əhatə edir. Əhalinin sıxlığı (2013-ci ildən) 76,64 nəfər / km²-dir. Müvəqqəti inzibati mərkəzi Tuluza, son inzibati mərkəzin qərarı, 2016-cı ilin iyun ayının sonuna qədər regional məclis tərəfindən qəbul edilmişdir.
Müəllif
Müəllif (auctor) - yaradıcılığı nəticəsində əsər yaranan fiziki şəxs.
İstedad, ağıl və zəhməti ilə əsər yaradan şəxs və ya şəxslər qrupu. Müəllif müəssisə və ya təşkilat da ola bilər, bu halda materiallar həmin təşkilatın adından dərc edilir.
Tarixi
Müəlliflik hüququ və ondan irəli gələrək müəllif anlayışı Avropada XIX əsrdə özünə tərəfdarlar tapmağa başladı. Almaniya İmperatorun 11 iyun 1870- ci il tarixli fərmanı ilə müəlliflik hüququna Urheberrecht adı verildi. Rusiyada XX əsrin əvvəlində müəlliflik hüququ dedikdə ədəbi yaradıcllıq nəzərdə tutulurdu.
XX əsrdə bu anlayış daha geniş başa düşülərək intellektual mülkiyyət anlayışına çevrildi.
Achyrocline hyperchlora
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kazuarinçiçəklilər
—  sinfinə aid bitki sırası.
Achyrocline latifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Oqo-Unquoxtax çayı
Oqo-Unquoxtax çayı — Lena çayının sağ qolu olub, Yakutiyanın Jiqan rayonunun çayıdır.
Hikari Nakade
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Terror hadisələrinin siyahısı (1970)
Terror hadisələri syahısı 1970-ci ildə 1970-ci ildə törədilmiş terror aktlarının siyahısı
Qozçiçəklilər
Qozçiçəklilər —  sinfinə aid bitki sırası.
Şəki (qəzet)
"Şəki" — 1921-ci ildən nəşr edilən və nəşri davam edən qəzet.
Tarixi
İlk olaraq "Şəki fəhləsi" adı ilə nəşrə başlamış, daha sonra "Nuxa işçisi", "Nuxa fəhləsi" adlanmışdır. 8.05.1962-ci il − 30.06.1965-ci il tarixləri arasında nəşri dayandırılmış, onun bazası əsasında Azərbaycan KP MK-nın və Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Nuxa məhəlli kolxoz-sovxoz istehsalat idarəsi yanında rayonlararası qəzet kimi "Lenin bayrağı" adlı qəzet nəşrə başlamışdır. Daha sonra "Lenin bayrağı" qəzetinin 175-ci sayından (17.03.1963) 457-ci sayınadək (17.01.1965) həmin qəzet Vartaşen Kolxoz-Sovxoz İstehsalat İdarəsi Partiya Komitəsinin, Nuxa Şəhər Partiya Komitəsinin, Vartaşen Rayon və Nuxa Şəhər Sovetləri İcraiyyə Komitələrinin orqanı olmuş, o dövrlərin rayon qəzetləri kimi həftədə cəmi 3 dəfə çıxmışdı. "Lenin bayrağı" qəzetinin 30 iyun 1965-ci il tarixli 525-ci sayından sonra, həmin qəzet bir daha çap edilməmişdir. Əvəzində, 2 iyul 1965-ci il tarixdə "Nuxa fəhləsi"nin nəşri bərpa edilmişdir. Bundan sonra "Vartaşen kolxozçusu" qəzeti "Lenin bayrağı" adlandı və Sovet dövrünün sonuna qədər həmin ad altında nəşr olundu. 18 mart 1968-ci ildə Nuxa şəhərinin və Nuxa rayonunun adları müvafiq olaraq “Şəki şəhəri” və “Şəki rayonu” olaraq dəyişdirildikdən sonra "Nuxa fəhləsi" qəzetinin adı da "Şəki fəhləsi" olaraq dəyişdirildi. 1991-ci ildən sonra isə qəzet "Şəki" adı ilə nəşr edilir.
Kiçikçataq
Keçili — Qars ilinin Susuz ilçəsinin Mərkəz bucağında kənd.
Əhalisi
31 dekabr 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 450 nəfər daimi əhali yaşayır.
Sverdrup adaları
Adaların ümumi sahəsi 66 000 km² təşkil edir. Ən iri adaları: Aksel-Heyberq (43 178 km²), Ellef-Rinqnes (11 295 km²), Amund-Rinqnes (5 255 km²). Aksel-Heyberqdə hündürlük 2211 metrdir, adada sahəsi 12 500 km² olan buzlaq vardır. Fiordlarla zəngindir. Ellef-Rinqnes adasında aeroport və meteostansiya fəaliyyət göstərir.
Adlar qrupu Norveçli qütb araşdırmaçısı Otto Sverdrupun (1898-1902) şərəfinə adlandırılmışdır.
Çəkic
thumb|210px|İbtidai daş çəkic thumb|210px|Geoloji çəkic
Çəkic (və ya toxmaq) — mismar vurmaq, metal döymək və başqa bu kimi işlərdə istifadə olunan taxta və ya metal dəstəkli müxtəlif formalı metal alət. Çəkic — insan tərəfindən istifadə edilən ən qədim alətlərdən biridir.
Çəkic yığcam kütləyə malikdir. Adətən iki hissədən ibarətdir: zərbə başlığı; dəstək hissəsi — çəkicin dəstəyi müxtəlif materiallardan — metaldan, ağacdan və ya plastmasdan hazırlana bilər.
Çilingər çəkici müxtəlif zərbə başlığına malikdir: bərabər ölçülü, daralan. Dülgər çəkici iki hissəyə ayrılmışdır ki, əlavə hissə mismarların çıxarılması üçün istifadə edilir. Bəzən, detala zərər vurmamaq üçün zərbə hissəsi yumşaq materialdan (rezin, mis, qurğuşun) istehsal edilmiş, çəkiclərdən istifadə olunur.
Türkiyə Respublikası Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahı
thumb|200px|Türkiyə Respublikası Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının binası, [[Ankara]] Türkiyə Respublikası Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahı - Türk Silahlı Qüvvələrinə komandanlıq edən və idarə edən Ankara,Çanqayadakı,ən yüksək hərbi birlik olan Türkiyə Respublikası Baş Qərargah rəisi,Silahlı Qüvvələrin komandanı olaraq,Prezident tərəfindən Türkiyə Respublikasının Konstitusiyasının 117-ci maddaəsinə əsasən təyin olunur. Vəzifə borcuna görə Milli Müdafiə Nazirliyi qarşısında cavabdehdir. Baş Qərargahın binası, 29 oktyabr 1931-ci ildə (Cümhuriyyətin 8-ci il dönümündə) Atatürkün də qatıldığı bir mərasimlə açıldı. Hal-hazırkı Baş qərargah rəisi 10 iyul 2018-ci ildən bəri general-polkovnik Yaşar Gülərdir.
Vəzifələri
Baş Qərargah rəisi Silahlı Qüvvələrin Komandanıdır və aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirir:
Vəzifə müddəti
Baş Qərargah rəislərinin səlahiyyət müddəti 4 ildir. Türkiyə Quru Qoşunları məktəbi 1962 və 1963-cü illər üsyanında iştirak etdiyi üçün 1963 və 1964-cü illərdə məzun verə bilmədi. Bunun təsiri 2000-ci illərdə komandanlıq səviyyəsində özünü göstərdi,komandirlər yaş həddi səbəbiylə vəzifələrində daha qısa qaldılar. Yaşar Böyükanıt və İlkər Başbuğ iki il Baş Qərargah rəisi vəzifələrini icra etdilər. Növbəti Baş qərargah rəisi İşık Koşanər üç il vəzifəsini davam etdirməli oldu və 2013-cü ildən sonra yaş həddi problemi aradan qaldırıldı. Ancaq general-polkovnik İşıq Koşanər,Balyoz çevriliş planının nəticəsində həbs olunmalara qarşı reaksiya göstərmək üçün üç gün sonra 29 iyul 2011-ci il tarixində keçiriləcək Türkiyə Respublikası Silahlı Qüvvələri Ali Hərbi Şurası önündəki bütün qüvvələrin komandirləri ilə birlikdə istefa verdi. Elə həmin gün bütün qüvvə komandirlərinin istefası ilə ən yüksək dərəcəli general-polkovnik Nejdət Özel ilk olaraq Quru Qoşunları Komandanlığı və Baş qərargah Başçısının müavini, 4 avqust 2011-ci ildə isə Baş Qərargah rəisi təyin edildi. General-polkovnik Nejdət Özəl təqaüdə çıxdıqdan sonra general-polkovnik Hulusi Akar,4 avqust 2015-ci il tarixində Ali Hərbi Şurada Baş Qərargah rəisi oldu. 2018-ci ildə Türkiyə Quru Qoşunları komandiri general-polkovnik Yaşar Gülər,Prezidentin fərmanı ilə Baş Qərargah rəisi təyin edildi.
Türkiyənin müdafiə təşkilatları
Prezidentin 1 saylı fərmanına əsasən,Baş qərargah rəisi və Ordu,Hava və Dəniz Qüvvələri komandirləri ayrıca Milli Müdafiə Nazirinə tabedir və məsuliyyət daşıyırlar.
Şərurun səsi (qəzet)
Şərurun səsi — Şərur rayonunda nəşr olunan qəzet.
Tarixi
"Şərurun səsi" adlanan Şərur rayon qəzeti 1931-ci ilin oktyabrında ilk sayı ilə oxucularla görüşmüşdür. Qəzetin ilk adı "Pambığa doğru" olmuşdur. Qəzetin nəşrə başladığı ilk vaxtlar Naxçıvan şəhər sakini Qasım Tağıyev redaktor, sədərəkli Qədim Qədimov isə ədəbi işçi idi. Bir neçə nömrə çapdan çıxandan sonra Qasım Tağıyevi rayon partiya komitəsinə şöbə müdiri vəzifəsinə irəli çəkirlər. Boş qalan redaktor vəzifəsinə isə Qarabağlar kəndinin sakini olan Nemət Əhmədov təyin edilir.
Qəzetin birinci nömrəsində "Qəzetin qarşısında duran vəzifələr", "Su kanalı çəkilişi işini sürətləndirməli", "Rayon İcraiyyə Komitəsi sessiyasının qərarı" və başqa sərlövhəli yazılar verilmişdi. Bu yazılar qəzetin məqsəd və vəzifələrini, hansı məsələlərdən daha ətraflı yazacağını çox aydın göstərirdi.
Rayon həyatının elə bir sahəsi yox idi ki, "Pambığa doğru" qəzeti ora yol açmamış olsun. Qəzet sosializm quruculuğundakı müvəffəqiyyətləri işıqlandırmaqla yanaşı israfçılığa, bürokratizmə, bir sözlə bütün mənfi hallara qarşı kəskin mübarizə aparırdı.