cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İmre Nad
İnqilab
Macar inqilabı Sovet qoşunları tərəfindən yatırıldıqdan sonra İmre Nad bir necə nəfərlə Budapeştdəki Yuqoslaviya səfirliyinə sığındı. Macarıstanın yeni rəhbəri Yanoş Kadarın təhlükəsiz keçid üçün yazılı zəmanət verməsinə baxmayaraq, İmre Nad Rumıniyanın Snaqov şəhərinə keçmək üçün səfirlikdən çıxdıqdan sonra Sovet qüvvələri tərəfindən həbs edildi.
Gizli məhkəmə və edam
Həbs edildikdən sonra İmre Nad, Sovet qüvvələri tərəfindən onu "vətən xainliyində" və "Macarıstan Xalq Demokratik Respublikasını devirməyə cəhd etməkdə" ittiham edən Macarıstan rəhbərliyinə təhvil verildi. Keçirilən gizli məhkəmədə İmre Nad təqsirkar görüldü və edama məhkum edildi. Edam qərarı 1958-ci ilin iyun ayında edam edildi.
Kremlə yaxın şəxs olan Fedor Burlatsky bildirmişdi ki, İmre Nadın edamını Nikita Xruşşov digər sosialist ölkələrin rəhbərlərinə dərs olduğunu bildirmişdi.
Memoriallar və siyasi bəraətin verilməsi
Macarıstanın Stalinst liderlərin hakimiyyəti altında olduğu dövrdə İmre Nadın anılması qadağan edilmişdi. Lakin bu dövrdə onun xatirəsinə Parisdə Père Lachaise adlı memorial tikilmişdi.
1989-cu ildə, İmre Nadın edam edilişinin 31-ci ildönümündə nəşi çıxarıldı və kommunist rejimə müxalif olan şəxslərin müşaiəti ilə dəfn edildi. Bu mərasimdə 100 min adamın iştirak etdiyi güman edilir.
İmre Nadın nəşinin yenidən xüsusi mərasimlə dəfn edilməsi Macarıstanın kommunizmə qarşı mübarizəsində mühüm faktor olmuşdur.
Əsəri
İmre Nadın 1955-ci ilin aprelində vəzifədən çıxarıldıqdan sonra yazdıqları toplanmış və qaçaq yolla Macarıstandan çıxarılmışdır. Onun bu yazıları qərbdə "İmre Nad kommunizm haqqında" adı ilə nəşr edilmişdir.
Ailəsi
İmre Nad Mariya Egeto ilə evlənmiş və cütlüyün bir qız övladı olmuşur: Erzsebet Nad (1927–2008). İmre Nadın qızı yazıçı və tərcüməçi olmuşdur. Erzsebet Ferenk Yanoşi ilə evlənmişdir. İmre Nad 1956-cı ildə qızının protestant kilsəsində olan və rahib tərəfindən keçirilən nigahına Siyasi Bürodan icazə almadan getmişdir. Erzsebet 1982-ci ildə Yanoş Veszi ilə evlənmişdir.
Film və incəsənətdə
2003 və 2004-cü ildə macar film rejissoru Marta Meszaros Nadın həyatından bəhs edən A temetetlen halott (Ölümsüz bədən) adlı film çəkmişdir.
İmre Naddan Zəfərin övladları filmində də bəhs edilir.
Məsud Yılmaz
Əhməd Məsud Yılmaz və ya əmilərinin soyadı ilə Akçal. Əslən Rizə Çayeli Çataldərə/Cimil kəndindən) — hemşinli əsilli türk siyasətçisi. Azərbaycan suveren dövlət kimi onun dövründə Türkiyə Cümhuriyyəti tərəfindən rəsmən tanınmışdır.
Həyatı
Ahmet Mesut Yılmaz 6 noyabr 1947-ci ildə İstanbulda anadan olub. İstanbul Oğlanlar litseyini bitirib. 1971-ci ildə Ankara Universiteti Siyasi Məlumatlar Fakültəsi Maliyyə və İqtisad Bölümündən məzun oldu. 1972–1974-cü illər arasında Almaniyanın Köln Universiteti İqtisadi və İctimai Elmlər Fakültəsində yüksək lisans çalışması etdi.
1975–1983-cü illərdə kimya, tekstil və çatdırma sahəsində, müxtəlif özəl şirkətlərdə idarəçi olaraq işləyib. 1983-cü ilin may ayında yaradılan Ana Vətən Partiyasının qurucularından biri və sədr müavini olub. Həmin il noyabr ayında keçirilən seçkilərdə parlamentə Rizədən millət vəkili seçilib.
1991–1999-cu illər arasında ümumilikdə təxminən 2 il ərzində 3 dəfə baş nazir və müxtəlif nazirliklərdə çalışıb. Türkiyədə 1995-ci ildəki ümumi seçkilərdən sonra qurulan koalisiya hökumətində yenidən baş nazir olub. 1997–1999-cu illər arasında da baş nazir vəzifəsində çalışıb.
2004-cü ildə Ali Məhkəmədə mühakimə olunub və Türkiyənin Cümhuriyyət tarixində Ali Məhkəmədə mühakimə olunan ilk Baş nazir kimi tarixə düşüb.
2019-cu ilin yanvar ayında ağciyərində şiş aşkarlanan M. Yılmaz uzun müddət müalicə olunmasına baxmayaraq, 2020-ci il oktyabrın 30-da vəfat etmişdir.
Timmia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
II Hişam
II Hişam və ya Hişam ibn Hakəm (d. 966 - ö. 19 aprel 1013) — 3. Kordova xəlifəsi.
Batum Məryəm Katedralı
Batum Məryəm Katedralı — Batumidəki Tanrı Anasının Kilsəsi (gürcü: ბათუმის ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია, batumis ghvtismshoblis saxhelobis eklesia), əslində 1900-cü illərin əvvəllərində Katolik kilsəsi olaraq tikilmiş bir Gürcü Ortodoks katedralidir. Gotik Dirçəliş üslubunda inşa edilən kilsə, Gürcüstanın Acarıstan Muxtar Respublikasının Batumi şəhərində, Qara dənizdə yerləşir.
Kilsə, 1898-1902-ci illərdə gürcü katolik iş adamları olan Zubalaşvili qardaşlarının sponsorluğu ilə Roma Katolik kilsəsi olaraq inşa edilmişdir. Sovet dövründə kilsə bağlandı və yüksək gərginlikli bir laboratoriyaya çevrildi. 1989-cu ildə kilsə Gürcü Pravoslav Kilsəsinə verildi. Batumdakı Roma Katolikləri indi 2000-ci ildə təqdis edilən müasir bir quruluş olan Müqəddəs Ruh Kilsəsindən istifadə edirlər.
Mirəli Ağa türbəsi
Mirəli Ağa türbəsi və ya Miryaqub Ağa türbəsi — Göyçə mahalının Çəmbərək (31.12.1937-ci ildən Krasnoselo) rayonunun Ağbulaq (19.04.1991-ci ildən Axperek) kəndinin şərq tərəfində qəbiristanlıqda yerləşən türbədır.
Haqqında
Bütün Göyçə, Qazax, Tovuz, Gədəbəy, Şəmkir, Gəncə bölgələrində məşhur olan türbənin önündə hər gün qurbanlar kəsilər, nəzir paylanardı. 1988-ci il hadisələrində (Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi) bu ziyarətgah ermənilər tərəfindən dağıtdılmışdır.
Həmçinin bax
Qərbi Azərbaycan
Xarici keçidlər
Qerbi Azerbaycan-biblioqrafiya
Rudolf Culiani
Rudolf Uliyam "Rudi" Culiani — ABŞ siyasi xadimi, 1994–2001-ci illərdə Respublikaçılar Partiyasından Nyu-York meri.
Borazol
Borazol(heksahidro-1,3,5,2,4,6-triazotribor(borazin, triborin triimid)) - Kimyəvi formulu    B3 H6N3, digər adları  borazol, borazin, triborin triimidi,  rəngsiz  maye haldadır.
İzahı
Molekul bor və azot atomlarının bir-birini əvəz etdiyi, hər biri bir hidrogen atomuna bağlı olan altı üzvlü hamar halqadır. Borazol azot atomunun bor ilə əvəz olunduğu piridinin analoqu olan borabenzol ilə qarışdırılmamalıdır.
Borazol molekulu benzol molekuluna izoelektrondur və oxşar quruluşa malikdir. Borazolda nüvələrarası məsafənin azalması (d(B-N) = 0,144 nm tək rabitə ilə müqayisədə d(B-N) = 0,154 nm) π-elektronların delokalizasiyası ilə əlaqədardır. Elektron sıxlığının paylanması effektiv yüklərə uyğundur. Borazolunreaksiya qabiliyyəti benzoldan daha yüksəkdir, çünki rabitələrin polyarlaşması (üç azot atomu öz tək elektron cütlərini bor atomlarının sərbəst orbitallarına verir). Beləliklə, o, havada oksidləşir, suda həll olunur, onunla tədricən reaksiyaya girərək B(OH)3, NH3 və H2 əmələ gətirir və benzoldan daha az istiliyə davamlıdır. Borazol yanar maddədir, hava ilə partlayıcı qarışıqlar əmələ gətirir.
Kimyəvi xassələri
Borazol fiziki xassələrinə görə benzola bənzəyir (məcmu vəziyyət, qaynama diapazonu, sıxlıq və s.); eyni zamanda, borazol və benzolun kimyəvi xassələri kəskin şəkildə fərqlənir. B atomlarına bağlı olan H atomları tsikli pozmadan dəyişdirilə bilər. Beləliklə, BCl3 və ya BBr3-ün borazola təsiri altında qızdırıldıqda bərk sabit birləşmələr - trihalogenborazollar B3N3H3Hal3 əmələ gəlir. N-dəki H atomları əvəzetmə reaksiyalarına daxil ola bilmirlər:
NGC 6144
NGC 6144, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdir. Göy üzündə Əqrəb bürcü istiqamətində yerləşir. XI tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Saruxan bəy
thumb|Üzərinə Saruxan ibn Alpağı həkk edilən sikkə. [[Anadoludan aşkarlanmışdır. Sikkə Neopol kralı I Robertin sikkəsinin əsasında hazırlanmışdır.]]
Saruxan bəy — Qərbi Anaodoluda mərkəzi Manisa olan Saruxanoğulları bəyliyinin qurucusu, xarəzmli türkman bəyidir.
Həyatı
Atası Albaqu bəy, onun atası da Saruxandır. Bilinən qardaşları Çoğa bəy və Əli paşadır. Saruxan bəyin Səlcuqluların uc bəylərindən və ya tabeliyindəki şəxslərdən biri olduğu düşünülür. Manisanı 3 illik mühasirədən sonra Bizanslılardan almışdır. Manisadakı Saruxan Baba Türbəsi olaraq da bilinən Saruxan bəy türbəsində dəfn olunmuşdur.
Dəqiq doğum tarixi bilinmir. 1300-cü ildə anadan olduğu təxmin edilir. 1345-1346-cı illərdə vəfat etmişdir.
Manisanın ələ keçirilməsi
Bu proses barədə mənbələrdə yetəri qədər məlumat yoxdur. Lakin bəzi rəvayətlər dövrümüzə qədər gəlib çatmışdır. Rəvayətə görə, Saruxan Manisaya şərqdən hücum etmişdir. Döyüşçülərini isə çox göstərmək üçün keçilərin buynuzunda şam yandırmışdır ki, onlar çox görünsünlər. Döyüşün baş verdiyi yer kimisə müasir Kırtık adlanan yerdir. Bunun “düşməni qırdıq” sözündən gəldiyini düşünülür. Burada əvvəllər kənd yerləşsə də, hal-hazırda Kırtık məzarlığı vardır. Rəvayətə görə, döyüş səhərə qədər davam etmiş və səhərə yaxın türklər bizanslıları məğlub etmişdir. Xalq arasında Manisanın fəthi bayram olaraq qeyd edilsə də, bu adət tədricən unudulmuşdur.
Manisanın fəthi 1313-cü ildə baş vermişdir.
Manisa ələ keçirildikdən sonra onun adı ələ keçirdiyi torpaqlara verilmişdir və o, tədricən müstəqil hökmdara çevrilmiş, torpaqlarını oğullarına ötürmüşdür. 1336-cı ildə Bizans imperatoru Gənc Andronikus ilə ittifaq qurmuş və onu Mitilen və Fokaeya mühasirələrində Genuyaya qarşı müdafiə etmişdir. 1341-ci ildə Saruxan bəy donanma ilə Konstantinopola hücum etsə də, uğur qazana bilməmiş, elə həmin ildə müasir Çanaqqala ətraflarında məğlub olmuşdur.
İbn Bəttutə ilə qarşılaşması
Manisanı ziyarət edən İbn Bətutə Saruxan barədə bunları yazmışdır: Şəhərin hökmdarı Saruxan adında biridir. Bura gəldiyimizdə onu bir neçə ay öncə ölmüş oğlunun türbəsində tapdıq. Bayram gecəsi ilə sabahı ata və anası bu türbədə keçirmişdi. Uşağın cəsədi yuyulub hazırlanmış, qalaylı, dəmir qablı taxta tabut içinə qoyulmuş və cəsəddən çıxan qoxunun itib batması üçün tavanı açıq bir qübbəyə asılmışdı. Bir müddət sonra tavan hörüləcək, tabut endiriləcək, üstünə də ölünün paltarları örtüləcəkdi. Bir çox hökmdar üçün belə edildiyinin əvvəllər də şahidi olmuşdum.
Qeyd olunan bu məlumatdan aydın olur ki, bu dövrdə də türklər islamı qəbul etmələrinə baxmayaraq, hələ də Tanrıçılığın müəyyən təsirində olmuşdurlar. İbn Bəttutənin belə bir dəfni əvəvllər də gördüyün qeyd etməsi, bunun təkcə Manisada yox, digər türklər arasında da yayılmış olduğuna işarə edir.
Memarlıq
Saruxxan bəyin tidkirdiyi bilinən yeganə memarlıq nümunəsi bu gün Saruxan bəy məscidi olaraq bilinən məsciddir. Məscid Manisa qalasının içində yerləşir və Qala məscidi olaraq da bilinir.
Archidium
— dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Borazol
Alınması
Diboranın ammonyak ilə reaksiyasına görə, qızdırıldıqda sintez həyata keçirilir: Bor trixloridin ammonium xlorid ilə reaksiyası. Reaksiya iki mərhələdə gedir:
Frasianora
Frasianora —yunan mifologiyasında personaj. O, Heraklın övladlarından gəlirdi, Heraklın nəvəsi idi.
Antik müəllif Pavsaniyə görə, Frasianora Antimaxın atası olmuşdur. Onun oğlu Deifont Peloponnesi fəth edən dori liderlərindən biri idi. Onun liderlik bacarığı sayəsində dorilər Arqosu fəth etmişdilər.
Homunculus loxodontus
52.16629°N, 4.47704°W
Homunculus loxodontus (daha çox "Gözləyən" kimi məşhurdur) — 2016-cı ildə holland rəssam Marqrit van Brifort tərəfindən Leyden Universiteti üçün yaradılmış heykəl (Niderland). Əvvəlcə Leyden şəhərindəki uşaq xəstəxanasının qarşısında quraşdırılıb. 2017-ci ilin fevral ayına olan məlumata görə, heykəl Leyden Universitetinin Tibb Mərkəzinin içərisinə, 10-dan çox başqa heykəllərin də olduğu foyeyə köçürülüb.
Heykəl özündə gözləmə otağında stulda oturan dəniz fili başlı boz rəngli varlığı ehtiva edir.
Heykəlin yaradılması
Leyden Universiteti nəzdindəki xəstəxana "Leydendəki heykəllər" fondu tərəfindən hər il keçirilən müsabiqədə heykəl yaratması üçün Marqrit van Brevorta qrant ayırıb. 2016-cı ildəki müsabiqənin mövzusu bioloji elmlər idi.
Rəssam gələcək heykəlinin mövzusu üzərində çox düşünürdü. Beləki o, tibb və ya xəstəliklər ilə bağlı nəsə təsvir etmək istəmirdi. Xəstəxanada xəstələrin həkim müayinəsindən keçmək üçün oturub növbə gözləməsi Marqritin diqqətini çəkib. Həmin insanların üzündəki emosiyalar ona çox maraqlı gəlib və o öz heykəlini xəstələrə həsr etmək qərarına gəlib. Marqrit verdiyi müsahibələrdə bu heykəli belə təsvir edirdi: o, sanki, alınmamış bir eksperimentdir və daha yaxşı olacağını gözləyir; o, sanki, böyük mehriban bir ət parçasıdı və onu qucaqlamaq istəyirsən. Heykəl qarışdırıldıqda gili xatırladan maddə əmələ gətirən plastikdən və epoksid qatranından yaradılıb.
Heykəl 2016-cı ildə Leyden şəhərində ən çox şəkli çəkilən heykəl oldu.
Mem
2017-ci ilin yanvarında bu heykəl Leyden şəhərində olan rusdilli turistlərdən birinin diqqətini cəlb edir. Turist heykəlin şəklini çəkərək Pikabu saytında paylaşır. Onun bu paylaşımından sonra heykəl Rusiya internet seqmentində "Jdun",    Ukrayna internet seqmentində isə "Jdun"  və "Poçekun"    adı altında populyar internet mem oldu.
Daha sonra "Gözləyən" dünyada populyarlaşdığına görə əsərin sahibi məcbur olaraq VKontakte sosial şəbəkəsində rəsmi səhifə açdı və hətta VKontakte administrasiyası səhifənin rəsmiliyini təsdiqlədi.
24 fevral 2017-ci ildə Ukrayna Ali Radasının deputatı Borislav Beryoza iclasa "Jdun"un oyuncaq formasını gətirib. Deputat öz Facebook səhifəsində bu addımını belə şərh edib: "Jdun, ukraynalıların əksəriyyəti kimi, deputatların işə gəlməyini gözləyir. O, da Nazirlər Kabinetindən keyfiyyətli dəyişikliklər gözləyir. Onun səbri elə də çox deyil. Elə vaxtı da. Ukrayna haqda belə demək olmaz." Deputatın bu hərəkəti bir çox həmkarlarını narazı salıb. Lakin, Beryoza etdiyi hərəkətdən razı qalıb. Deputat onu da vurğulayıb ki, artıq yarım ilə yaxındır ki, parlamentdə bir sıra vacib məsələlərin həllində hökumətdən cavab ala bilməyib: "Mən də Jdun kimi hökumətə vacib sualları verəcəyimi gözləyirəm."
Ktesipp (Heraklın oğlu)
Ktesipp — yunan mifologiyasında personaj. O, Herakl və Deyaniranın, başqa bir versiyaya görə, Astidameyanın oğludur.
Deifontun şəcərəsini xatırladan antik müəllif Pavsani qeyd edir ki, Heraklın oğlu Ktesipp onun ulu babası olmuşdur. Deifont Peloponnesi fəth edən dori liderlərindən biri idi. Onun liderlik bacarığı sayəsində dorilər Arqosu fəth etmişdilər.
Abxaziya Milli Kitabxanası
İ.V.Papaskiri adına Abxaziya Milli Kitabxanası (И. Гь. Папасқьыр ихьӡ зхыу Амилаҭтә Библиотека)  — Gürcüstanın Abxaziya Muxtar Respublikası ərazisində, Suxumi şəhərində kütləvi kitabxana. Kitabxana 1981-ci ildən Abxaziyanın xalq yazıçısı İvan Georgieviç Papaskirinin adını daşıyır.
Binası
Abxaziya Milli Kitabxanası 15 mart 1921-ci ildə Abxaziya İnqilab Komitəsinin Xalq Təhsili Şöbəsi tərəfindən Suxum Mərkəzi Kitabxanası kimi yaradılmışdır. Elə həmin il martın 29-da Suxumun Svoboda küçəsindəki keçmiş "piskopos evində" oxu zalı açılmışdır. Kitabxananın kitab fondu özəl kitabxanalardan ibarət idi. 1922-ci ildə kitabxana mərkəzi kitab depozitariyasına çevrildi. 1926-cı ildə ona Abxaziya SSR-in bütün kitabxanalarını idarə etməyə başlayan Mərkəzi Şəhər Kitabxanası statusu verildi.
1938-ci ildə Mərkəzi Şəhər Kitabxanası Abxaziya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Respublika Kitabxanası statusunu aldı
1980-ci ildə kitabxana yeni standart binaya köçdü. 1981-ci ildə kitbxanaya Abxaziyanın ilk xalq yazıçısı, Quliya adına Respublika Mükafatı laureatı İ.G.Papapaskirin adı verildi. 1983-cü ildə kitabxana universal, elmi Respublika kitbxanası statusunu aldı.
Müasir dövr
1992-1993-cü illərdə Abxaziyada müharibə illərində kitabxananın binası və kitab kolleksiyası döyüş əməliyyatları nəticəsində ciddi zərər gördü. Kitabxana binası demək olar ki, dağıdıldı. Yalnız 90-cı illərin ortalarında bina bərpa edildi. 1998-ci ildə kitabxanaya Milli Kitabxana statusu verildi.
Qasım ibn Məhəmməd
Qasım ibn Məhəmməd — Müsəlmanların sonuncu peyğəmbəri Məhəmməd peyğəmbərin birinci həyat yoldaşı Xədicədən olan oğlu. O, 601-ci ildə (atasının peyğəmbərliyi başlamazdan əvvəl), doğumundan üç il sonra vəfat edir. Məkkə şəhərində, Cənnətul-Mualla qəbiristanlığında dəfn edilir.
Abxaziya Milli Kitabxanası
Müasir dövr
Abxaziya Milli Kitabxanasında biblioqrafiya, oxucuya xidmət, kitabların bərpası şöbələri mövcuddur. Kitabxanada elektron kataloq və elektron resursların idarə edilməsi kimi yeni şöbələrdə fəaliyyətə başlamışdır. Kitabxana son müasir texnologiyaları tətbiq edir və oxuculara elektron kataloq vasitəsilə istədikləri kitabları çatdırır.
Vasili Abaşidze
Vasili (Vaso) Alekseyeviç Abaşidze (ვასილ (ვასო) ალექსის ძე აბაშიძე; ) — Gürcüstan aktyoru, Gürcüstan SSR xalq artisti (1922). O, milli aktyor sənətində realizm cərəyanının banilərindən biri hesab edilir.
Yol (film, 1981)
Yol məşhur filmi rejissorlar Yılmaz Güney və Şərif Görən tərəfindən 1981-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Dram, cinayət, triller janrında olan bu film "Güneyfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Əsas rolları Tarık Akan, Şərif Sezər, Xəlil Ərgün, Maral Orxansoy ifa edirlər.
Məzmun
İmralı həbsxanasından çıxan 5 məhbusun həyatından bəhs edir.
Göstəriliş
Film nümayiş olunan ölkələr:
Həmçinin bax
Türkiyə filmlərinin siyahısı 1981-ci ilin filmləri 1980-cı illərin filmləri
NGC 3232
NGC 3232, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Şir bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Gender kimliyi
Gender kimliyi və ya identikliyi müəyyən bir cinsin nümayəndəsi, yəni kişi, qadın və ya başqa bir kateqoriyanın nümayəndəsi kimi insanın daxili özünü qavrayışıdır, bioloji cinslərin davranış və keyfiyyətləri sosial və mədəni stereotiplərlə əlaqələndirilir. Gender kimliyi mütləq bioloji cinslə eyni deyil. Hal-hazırda, gender kimliyini və gender ifadəsini fərqləndirmək lazımdır - cinsi xüsusiyyətlərdən asılı olaraq maskulin, feminin və androqin kimi müəyyən edilir, bu və ya digər müxtəlif növ gender kimliklərini müəyyən edən gender stereotiplərinin uyğunluğunu nəzərdən keçirən ədəbiyyat da mövcuddur.
Müxtəlif cəmiyyətlərdə uzun illər ikili gender sistemi - insanların iki kateqoriyaya bölündüyü cəmiyyət mövcud olmuşdur və hazirda da həmin binar gender sistemi bir çox mühafizəkar cəmiyyətlərdə qorunub saxlanmaqdadır: kişilər və qadınlar və anadan olanda təyin olunan bioloji cins ilə gender kimliyi arasında uyğunluq nəzərdə tutulur. Bununla belə, son bir neçə onillikdə qeyri-binar gender kimliyi olan insanlar rəsmi səviyyədə getdikcə daha çox tanınmağa başlayıblar. Bu, ABŞ, Avstraliya, Böyük Britaniya və Avropa ölkələrinin əksəriyyətində baş verir və qeyri-binar şəxslərin tanınması istiqamətində dəyişikliklər hüquqi sənədlərdə öz əksini tapır.
Bu cəmiyyətlərdə gender sistemləri qeyri-binardır: onlar ikidən çox gender kateqoriyasını əhatə edir və doğuş zamanı təyin olunmuş cins ilə gender kimliyi arasında heç bir əlaqənin olmadığı fikri önə çəkilir.
Gender kimliyi, cinsi ifadə və cinsi oriyentasiya
Müasir araşdırmaçı mütəxəssislər insanın cinsini təsvir etmək üçün üç əsas anlayışı ayırırlar:
İkili gender sistemi olan cəmiyyətlər güman edirlər ki, gender kimliyi, gender ifadəsi və cinsi oriyentasiya anadangəlmə cinsə uyğun olmalıdır. Məsələn, doğum zamanı təyin olunmuş kişi cinsinə malik olan şəxsin özünü belə müəyyən etməsi gözlənilir ki, o, kişi davranışı göstərməli və heteroseksual olaraq qadınlar yalnız onu cəlb etməlidirlər - lakin bəzən bu belə deyil.
Gender kimliyin formalaşması
Müasir elmdə gender şəxsiyyətinin formalaşmasında hansı amillərin üstünlük təşkil etdiyi barədə mübahisələr gedir: bioloji və ya sosial. Bəzi tədqiqatların məlumatları göstərir ki, gender kimliyinə genetik və hormonal amillər təsir edir. Digər tədqiqatlar göstərir ki, tərbiyə və sosial mühit uşaqların həm gender özünü dərk etməsinə, həm də gender ifadəsinə əhəmiyyətli təsir göstərir. Xüsusilə, uşağın valideynləri və ya qəyyumları davranışlarında adət-ənənələrə riayət edərlərsə və uşağın əks cins davranışına mənfi reaksiya verərlərsə uşaq öz anadangəlmə cinsinə uyğun formalaşacaq. Eyni zamanda, tədqiqatlar göstərir ki, sosial mühitin təyin etdiyi cins ilə daxili məmnunluq arasında birbaşa əlaqə yoxdur və ənənəvi gender uyğunluğunun tətbiqi uşağın psixoloji rifahına mənfi təsir göstərir, stressin artmasına səbəb olur, geri çəkilmə və sosial izolyasiya halları baş verir.
Cinsi kimliyin dəyişdirilməsi
Öz bioloji cinsinə uyğun gəlməyən uşaqlar və böyüklər öz cinsi kimliklərini dəyişdirməyə və gender uyğunluğuna nail olmağa yönəlmiş reparativ və ya konversion terapiyaya məruz qalmışlar və bəzən hələ də bu üsullar istifadə olunmaqda davam edir. Bu cür yanaşmaların uzunmüddətli effektivliyi elmi olaraq təsdiqlənməmişdir və bunu həmin üsulları təklif edənlərin özləri də inkar etmirlər. Bununla belə, bu cür terapiyanın zərərli ola biləcəyinə dair sübutlar var ki, bu da atipik gender təcrübələrinin yatırılmasına, utanc hisslərinin artmasına, yaxınları ilə münasibətlərin pozulmasına və intihar cəhdlərinə səbəb olur.
Aleksandr (Korinf çarı)
Aleksandr — yunan mifologiyasında personaj. O, Korinf çarı Agemonun oğlu və davamçısıdır.
Korinf çarı Aleksandr Heraklın övladlarından idi, Aletin nəslindən gəlirdi. Onlar dorilərlə birlikdə Korinfi fəth etmiş, Korinf padşahlarını devirmiş və kral taxtına oturmuşdur.
Korinf çarı Aristomed vəfat etdikdən sonra onun kiçik oğlu Telestin regenti Agemon bu vəzifədən sui-istifadə edərək taxtı ələ keçirmişdi. Agemonun ölümündən sonra onun oğlu Aleksandr taxtın varisi olmuşdur.
Mavi Nil
Mavi Nil və ya Bəhr əl-Əzraq ( və ya النيل الأزرق), Efiopiyada Abbay — Efiopiya və Sudanda çay, Nil çayının sağ qolu. Uzunluğu 1,783 kilometrdir.
Kəkilli pir
Kəkilli pir — Zəngəzur mahalının Qafan rayonunun Yuxarı Girətağ kəndi ərazisində yerləşən ziyarətgahdır.
Haqqında
Şərqmeşəyə tərəf uzanan yolun üstündə, təpənin başındakı üç böyük palıd ağacı qədimdən yerli sakinlərin inam yerinə çevrilmişdi. Buradakı meşəliklər əhali tərəfindən qırılıb, tükənsə də, Kəkilli pirin palıdlarına toxunmağa heç kəs cürət etməmişdir. 1930-cu illərdə belə bir rəvayət də yayılmışdır ki, Səlimə adında bir qadın Quranı palıdın koğuşunda gizlətmiş, bir gecənin içində kitab koğuşa qovuşmuşdur. Həmin palıd ağaclarından ən ucasının qəribə bir budağı vardı. Bu budaqdakı yarpaqlar dəfnə ağacı yarpağına oxşayırdı. Görünür, həmin budağı adamlar, nə vaxtsa, ağacın kəkili hesab etmişlər və pirin Kəkilli adı da buradan yaranmışdır. Kəndin sakinləri bura dilək diləməyə gələr, qurbanlar kəsər, palıd ağaclarının koğuşlarında çıraq yandırardılar. Pirin ərazisində Zəngilan bölgəsinin hörmətli din xadimlərindən hesab edilən Seyid Mir Əhməd ağanın, bir neçə qohumlarının məzarları vardı. 1950-ci illərdən sonra ermənilərin Qafanın Pirdavdan kəndində dağıtdıqları sərdabədən Mir Əhməd ağanın qəbrini də bura köçürdülər və oğlu Mir Əli ağa atasının məzarı üstündə sərdabə tikdirdi.
Bryoxiphium
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Selfoss
Selfoss — İslandiyanın Südürland regionun mərkəzi.
Elton Meyo
Elton Meyo (1880–1949) - Əslən avstraliyalı Amerika sosioloqudur. Xotorn eksperimentləri onun adı ilə bağlıdır.
Əbdül Əlizadə
Əbdül Əlizadə (d. 16 avqust 1932 — ö. 22 fevral 2015) — əməkdar elm xadimi, professor, psixoloq-alim, Azərbaycan Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü, "Şöhrət" ordenli, psixologiya elmləri doktorudur.
Həyatı
Əbdül Əli oğlu Əlizadə 1932-ci il avqust ayının 16-da Bakı şəhərində dünyaya gəlmişdir.
1950-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin tələbəsi olmuşdur.
1957-ci ildə Ə.Əlizadən "Azərbaycan məktəbi" jurnalında işləməyə başlayıb.
Ə.Əlizadə görkəmli Azərbaycan filosofu və psixoloqu professor Ə.K.Zəkuyevin rəhbərliyi ilə "Şagirdlərin yaradıcı təxəyyül fəaliyyətində analiz və sintez proseslərinin xüsusiyyətləri"ni öyrənirdi. Onu aktual bir məsələ — təxəyyüldə informasiyaların işlənməsi prosesi maraqlandırırdı. 60-cı illərdə informasiyaların işlənmə prosesi XX və XXI əsrlər psixologiyasında önəmli yer tutan koqnitiv psixologiyanın əsas problemlərindən biri idi. Gənc alim də təxəyyülün xüsusiyyətlərini məhz bu kontekstdə araşdırırdı.
1964-cü ildə dövrün psixoloji fikrini sistemli əks etdirən sanballı "Psixologiya" dərsliyi nəşr olunmuşdur. Onun altı müəllifindən üçü respublikanın qocaman psixoloqları (Ə.Zəkuzadə, F.İ.İbrahimbəyov və M.Məhərrəmov), üçü isə istedadlı gənc psixoloqlar (Ş.Ağayev, Ə.Bayramov və Ə.Əlizadə) idi. 1968-ci ildə Ə.Əlizadənin professor Y.Ş.Kərimovla birlikdə yazdığı "İlk addımlar" (məktəbəqədər uşaq müəssisələri üçün), 1986-cı ildə Ə.S.Bayramovla birlikdə yazdığı "Sosial psixologiyanın aktual məsələləri", 1989-cu ildə isə fundamental "Psixologiya" dərsliyi (professor Ə.S.Bayramovla birlikdə) nəşr olundu. Ə.Əlizadə IX və X siniflər üçün "İnsan və cəmiyyət" dərsliyinin də həmmüəllifidir. Bu dərslik Azərbaycan və rus dillərində iki dəfə nəşr olunub.
80-ci illərin ikinci yarısında Azərbaycan məktəblərində maraqlı bir fənn — "Ailə həyatının etikası və psixologiyası" fənni tədris olunmağa başlandı. Yeni fənnin komissiyası yaradılmalı idi. Professor Ə.Əlizadə professor A.Almazovla birlikdə bu önəmli elmi-psixoloji vəzifəni uğurla həll etdilər.
Təhsilin nəzəriyyə və praktikası ilə məşğul olan görkəmli pedaqoq, əməkdar elm xadimi, psixoloq-alim, professor Əbdül Əlizadə 22 fevral 2015-ci il tarixində dünyasını dəyişmişdir.
Hərbi texnika
Hərbi texnika — hərbi əməliyyatların aparılması və təmin edilməsi, hərbi heyətin təlim edilməsi və verilən tapşırığı yerinə yetirilməsi üçün istifadə edilən texnika.
Agemon (Korinf çarı)
Korinf çarı Agemon Heraklın övladlarından idi, Aletin nəslindən gəlirdi. Onlar dorilərlə birlikdə Korinfi fəth etmiş, Korinf padşahlarını devirmiş və kral taxtına oturmuşdur.
Korinf çarı Aristomed vəfat etdikdən sonra onun kiçik oğlu Telest hələ də azyaşlı idi, bu səbəbdən Agemon onun regenti olmuşdur. Buna baxmayaraq, Agemon bu vəzifədən sui-istifadə edərək taxtı ələ keçirmişdi. Agemonun ölümündən sonra onun oğlu Aleksandr taxtın varisi olmuşdur.
Buasye armudu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qısa morfoloji təsviri
5m-ə qədər hündürlüyündə ağac və ya koldur. Yarpaqları dairəvi-yumurtavari və ya ovalşəkillidir, küt, itidişli, 2-3 sm uzunluğunda və enindədir. Üstdən tükcüksüz, parlaq, yaşıl, quruyan zaman qaralan, alt hissədən damarlar boyu seyrək tükcüklüdür; saplağı nazikdir. Çiçəkləri xırda şüalı, qalxanvari çiçək qrupunda yerləşəndir. Meyvələri xırdadır, 1-1,5 sm diametrindədir; kürəvari və ya nisbətən yastı, xırda, sarımtıl, vəzilidir, parıldayan, qırmızımtıldır; meyvə saplağı nazik, meyvədən 2-3 dəfə böyükdür.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Aprel ayında çiçəkləyir. Meyvələri avqustda yetişir. Tozlanması — entomofildir. Toxum vasitəsilə çoxalır. Lənkəran dağlarında (arabir), aşağı meşə qurşağında və başlıca olaraq talalarda rast gəlinir.
Yayılması
İranın şimalında, Azərbaycanın cənub-şərqində — Astara və Lənkəran rayonları ərazilərində (Lənkəran ovalığı (Astara rayonu — Ələzəpin, Maşxan kəndləri; Lənkəran rayonu — Yuxarı Apu və Xanbulan kəndləri) və Lənkəran dağlıq hissəsi) və Türkmənistanın dağ rayonlarında yayılmışdır.
İstifadəsi
Qafqazda və Türkmənistanda armudun məhsuldar sortlarından üçün peyvənd kimi istifadə edilir. Bu növün adi armudla hibridləri vardır.
Sayı və tendensiyası
İtmə təhlükəsi altında olan yeganə lokaliteti mövcuddur, populyasiyanın sayı sürətlə azalır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Gəmiricilər və quşlar tərəfindən meyvələri yetişmədən əvvəl yeyilir. Mal-qara tərəfindən otarılması təbii bərpanı çətinləşdirir.
Mühafizə tədbirləri
Hirkan Milli Parkında mühafizə olunur.
Romaniotlar
Romaniotlar — Əhəmənilər, Selevkilər və Roma imperiyalarından Bizans İmperiyası ərazilərinə (indiki Türkiyə, Yunanıstan və ətraf ərazilər) miqrasiya etmiş yəhudi etnik qrup. Öz aralarında işlətdikləri dil yunan dilinin bir ləhçəsi olan və içində ivrit dilindən də sözlər olan yevanikdir (yevanca, yəhudi yunancası da deyilir).
Əsasən yaşadıqları şəhərlər Yunanıstanın Afina, Saloniki, Yanya şəhərləri olmuşdur. 1900-cü ildə Saloniki şəhərinin 173 000 əhalisinin 80 000-ə yaxını romaniotlar idi.
İkinci dünya müharibəsi zamanı nasistlər 1941-ci ilin 9 aprelində Saloniki şəhərini tuturlar. 1943-cü ildə bütün şəhər yəhudiləri ölkədən deportasiya edilir. O zaman burada yaşayan 77 377 romaniotdan yalnız 10 000-i holokostdan xilas ola bilir.
Neft hasilatına görə ölkələrin siyahısı
thumb|right|Dünya ölkələri üzrə neft hasilatı OPEK-in neft hasilatı üçün ölkələrin siyahısı — Neft İxrac Edən Ölkələr Birliyi (OPEK) 2017 İllik Statistik bülletenində dərc edilmiş hesablamalara əsaslanır. Ölkədə neft hasilatı günlük min barellə verilir.
Neft hasilatı üçün ölkələrin siyahısı Britaniyanın BP şirkətinin Dünya Enerji 2017 illik statistik icmalında dərc edilmiş hesablamalara əsaslanır. Ölkədə neft hasilatı milyonlarla tonda və adambaşına düşən neft istehsalı ilə verilmişdir.
Rubas çayı
Rubas çayı (Rubasçay) — Dağıstanın Tabasaran və Dərbənd rayonları ərazisindən axan çay. Uzunluğu — 92 km -dir. Su toplayıcı hövzəsinin sahasəsi — 1180 km² təşkil edir.
Coğrafiyası
Dağıstanın silsilələrinin şimal-şərqində, Cufu-Dağ zirvəsindən 3,4 km cənub-şərq ətəklərində yerləşən bulaqlardan başlanğıcını götürərək Xəzər dənizinə tökülür (Ərəblər kəndi).
Hidrologiya
İlin isti və soyuq dönəmlərində suyunda azalma müşahidə edilir. Su sərfiyyatı yağışlı dövrdə artır. Yay yağışları katastrofik nəticələrə sahib olur. Orta illik su sərfiyyatı — 1,01 m³/s, maksimal isə — 59,3 m³/s təşkil edir.
Qolları
Ən iri qolları: Afnaçay, Xanaqçay, Karçaq-su, Qamışçay. Aşağı axarda çayın suyu Samur-Dərbənd kanalı ilə birləşir.
Araşdırılma və əhəmiyyəti
Çayın araşdırılması Xuçni və Rubas (Xoşmənzil) hidroloji məntəqələrində həyata keçirilir. Rubas kəndindən 3 km yuxarıdan Kuybişev kanalı başlayır.
Əl-Mərcan adaları
Əl-Mərcan adaları — Fars körfəzində yerləşən süni arxipelaq. Arxipelaq dörd allüvial adadan ibarətdir. Adalar bir-birinə avtomobil körpüləri vastəsi ilə birləşmişdir. İnzibati baxımından Birləşmiş Ərəb Əmirlinin tərkibinə daxil olan Ras əl-Xayma əmirliyinə aiddir. Adalar Əl-Mərcan-Aylend şirkətinə məxsusdur. Arxipelaq turistlər arasında olduqca populyardır. 2014-cü ildə adaları yüz mindən artıq turist ziyarət etmişdir.
Abdullah ibn Məhəmməd
Abdullah ibn Məhəmməd əl-Qureyşi — Müsəlmanların sonuncu peyğəmbəri Məhəmməd peyğəmbərin birinci həyat yoldaşı Xədicədən olan oğlu.
Əl-Mərcan adaları
Turizm
2013-cü ildən bu günə qədər adalar turizm sənayesi, eləcə də bitişik infrastruktur obyektlərinin istifadəsi hesabına inkişaf edən tam təchiz edilmiş yaşayış sahəsi formalaşmışdır. 2014-cü ildə adalara gələn yüz min ziyarətçinin 23 %-i BƏƏ-nin sakinləri olmuşdur. Ras əl-Xaymaya gələn turistlərin əksəriyyəti Rusiya, Şərqi Avropa və Böyük Britaniya vətəndaşlarıdır. Turizm sənayesi əmirliyin ÜDM-nun təxminən 20 % -ni təşkil edir ..
Abdullah ibn Məhəmməd
Bioqrafiyası
Abdullah Məhəmmədin peyğəmbərlik missiyasının başlanmasından sonra Məkkədə anadan olub. O, atasının peyğəmbərliyi başlayandan sonra doğulduğu üçün ət-Tahir (“təmiz”) və ət-Tayyib (“mehriban”, “yaxşı”) adlarını almışdır.
Məhəmməd peyğəmbər ona atasının adını verir. Abdullah 615-ci ildə Məkkədə uşaq ikən vəfat etmişdir.
Əl-Mərcan adaları
Turizm
Real Madrid FK tərəfindən maliyyələşdirilən, adalarda futbol kurortu təşkil etmək layihəsi maliyyənin dayandırılması səbəbindən 2013-cü ilin sonunda ləğv edilir. Əmirlik hökuməti layihəni bərpa etmək üçün digər investorlarla danışıqlar aparır ..
Abdullah ibn Məhəmməd
Bioqrafiyası
Təfsirlərə görə, Abdullahın vəfatından sonra Məhəmməd peyğəmbərin müasirlərindən və əleyhdarlarından olan əl-As ibn Vail onun haqqında onun sonsuz olduğunu demişdir. Cavabında Kovsər surəsi nazil oldu:
Əl-Mərcan adaları
Turizm
Adaların investisiya cəlbediciliyinə səbəb onların ərazilərində azad iqtisadi zona rejimi - fərdi və gəlir vergilərinin olmaması, 100% xarici əmlak və kapitalın qaytarılmasıdır.
Coğrafiya
Arxipelaq Briz, Xəzinə, Arzular və Panorama adalarından ibarətdir. Materik sahillərindən manqrov meşələri ilə örtülüdür. Burad iki böyük dağ Yanis və Cais dağları vardır. Adalar körfəzə doğru 4,5 kilometr məsafədə uzanır və 2,7 milyon m² sahəni əhatə edir. Briz adasında bir neçə otel, dükan, uşaq meydançası və iki kilometrlik bulvarı vardır. Xəzinə adası 230 min m² sahəyə sahibdir. Marjan Island Resort & Spa da daxil olmaqla bir neçə kurorta sahibdir. Arzular adasında geniş çimərlik, bir neçə otel, klub və beş kilometrlik sahil gəzinti zolağı vardır. 460 min m² sahəsi olan Panorama adasında bir neçə kurort, klub və otel vardır.
Qloryoz adaları
Qloryoz adaları ( bəzən Archipel des Glorieuses) — Hind okeanında yerləşən yaşayışı olmayan kiçik adalardan təşkil olunmuş adalaг qrupu. Coğrafi baxımından Komor arxipelaqına daxildir.
dalar Fransanın mülkiyyəti olaraq Fransa Dənizaşırı Bölgələr Birliyi Eparse adaları ərazisinə daxildir. Bölgədə yerləşən adalara Madaqaskar iddia edir.
Coğrafiyası
thumb|left|200px Adalar Hind okeanında, Madaqaskardan 115 km şimal-qərbdə yerləşir. Onların ümumi sahəsi 5 км², adaların mərkəzində olan laqunun sahəsi isə 29,6 km²-dir. İqtisadi zonanın sahəsi isə 48 350 km²-dir.
Arxipelaqa aşağıdakı adalar daxildir:
İqtisadiyyat
Burada hansısa təsərrüfat işləri aparılmır. Əhalisi yoxdur.
Abdullah ibn Məhəmməd
Bioqrafiyası
Əs-Suddi demişdir: “İnsanların övladları ölən zaman insanlar (ərəblər) belə deyirdilər: “O, itirdi (məhrum oldu). Məhəmməd itirdi (məhrum oldu) ” Sonra Allah nazil etdi: “Həqiqətən, sənin düşmənin sonsuzdur”.
Tiraspol FK
"Tiraspol" FK — Moldovanın Tiraspol şəhərini təmsil edən peşəkar futbol klubu. Hazırda Moldova çempionatında oynamaqdadır.
1992-ci ildə "Konstruktorul Kişinyov" adı ilə qurulmuşdur. 1996-cı ildə Moldova çempionatına yüksəlmişdir və 1997-ci ildə Moldova çempionatının qalibi olmuşdur. 1996-cı ildə və 2000-ci ildə Moldova kubokunu qazanmışdır. Klub 2001-ci ildə Tiraspola köçəndən sonra Çorburçi qəsəbəsində iqamət etməyə başlamışdır. Dnestryanı Respublikasını təmsil etsə də Moldova çempionatında çıxış edir.
Konstruktorul Kişinyov
Klub 1992-ci ildə Konstruktorul Kişinyov adı Moldovanın paytaxtı Kişinyovda ilə qurulmuşdur. 1996-cı ildə klub Moldova çempionatına yüksəlmiş və Moldova kubokunun finalında "Tiliqul Tiras"ı 2:1 məğlub etmişdir. Növbəti mövsüm isə şəhərin digər komandası "Zimbru" Kişinyovun 6 ardıcıl çempionluğundan sonra Moldova çempionu olmuşdur. Bu zəfərdən sonra klub ilk dəfə UEFA Çempionlar Liqasında çıxış etmiş, amma 1997-98 mövsümünün ilk seçmə mərhələsində Çexiyanın "Slaviya" Praqa klubuna ümumilikdə 3:4 məğlub olmuşdur. 2000-ci ilin 24 mayında Moldova kubokunun finalında "Zimbru"nu 1:0 məğlubiyyətə uğratmışdır.
Klub bu dövrdə UEFA Kubokunda da çıxış etmişdir. 2000-ci ilin sentyabrında Konstruktorul Kişinyov Bolqarıstanın ÇSKA Sofiya klubuna qarşı oyunda təhlükəsizlik tədbirlərinin pozulmasına görə 1 il avrokuboklardan kənarlaşdırılmışdır.
Dnestryanı
2001-02 mövsümündən qabaq klub Dnestryanı Respublikasının paytaxtı Tiraspol yaxınlığndakı Çorburçi qəsəbəsinə köçmüşdür və adını "Konstruktorul Çorburçi" olaraq dəyişdirmişdir. Daha sonra Tiraspol şəhərinə yerləşmişdir. Kişinyov şəhərini tərk edəndən bəri klub nə çempionluq, nə də ki kubok qazanmışdır.
Ən böyük uğurunu 2004-05 mövsümündə UEFA Kubokunda qazanmışdır. "Tiraspol" növbəti mərhələdə Ukraynanın "Metallurq Donetsk" klubu tərəfindən ümumilikdə 1:5 məğlub edilənə qədər Ermənistanın "Şirak" klubunu iki oyuna əsasən 4:1 udmuşdur.
Heyət
1 mart 2015-ci ilə olan məlumata əsasən
Abbatisa
right|thumb|327x327px| [[Klaqenfurt|Klaqenfurtdakı Elizabet monastırının abbatisası. Müəllif: Ksaveriya Qasser. Təxminən 1756-cı il.]] Abbatisa — katolisizmdə abbatlığın qadın abbatı. Abbatisa abbat nişanları ilə təchiz olunsa da, tabeliyində olanlar üzərində yalnız inzibati gücə malikdir. Bu terminə ilk dəfə 514-cü ildə rast gəlinmişdir.
Fuad Əliyev (kimyaçı)
Fuad Əliyev — kimya elmləri doktoru, akademik, AMEA-nın Gəncə bölməsinin sədri, AMEA-nın müxbir üzvü (2007), AMEA-nın həqiqi üzvü (akademik) (2014).
Həyatı
Fuad Yusif oğlu Əliyev 1 fevral 1950-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur.
1972-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin kimya fakültəsini bitirdikdən sonra zabit rütbəsində ordu sıralarında xidmət etmiş, 1974-cü ildən AMEA Aşqarlar Kimyası İnstitutunda laborant, mühəndis vəzifələrində çalışmış,
1976-cı ildə aspiranturaya daxil olmuş, 1981-ci ildə aspiranturanı müvəffəqiyyətlə başa vuraraq kimya elmləri namizədi elmi dərəcəsini almışdır. Elə həmin ildə də Rəyasət Heyətinin qərarı ilə Aşqarlar Kimyası İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
F.Əliyevin bilavasitə çalışdığı sahə yeni kükürd-üzvi birləşmələrinin sintezi və onlardan aşqarlar kimi istifadə etməklə müxtəlif xassələrə malik sürtkü yağlarının alınmasında istifadə olunmasıdır. Müxtəlif quruluşa malik birləşmələrin sintez olunmasında məqsəd onların quruluşunda və tərkibində olan funksional qrupların, hetroatomların yeni alınmış maddələrin xassələrinə təsirinin, bunların isə öz növbəsində sürtkü yağlarının keyfiyyətinə göstərə biləcəyi xassələrinin öyrənilməsidir.
Sintez olunmuş birləşmələr əsasında hazırlanmış sürtkü kompozisiyaları korroziyaya, siyrilməyə və yeyilməyə qarşı yüksək davamlılığa malikdirlər. Sintez edilmiş birləşmələrin tərkibində müxtəlif funksional qruplarla, hetroatomlarla yanaşı, kükürd atomunun da iştirak etməsi bu birləşmələrin bir çox dərman preparatlarının tərkibinə daxil olmasına səbəb olmuşdur. Bununla da sintez edilmiş maddələrin bir çoxunun antimikrob xassəyə malik olması müəyyən edilmişdir.
1983-cü ildən Gəncə Regional Elmi Mərkəzinin sədridir.
F.Əliyev 1992-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək kimya elmləri doktoru elmi dərəcəsini almış, 2007-ci ildə isə AMEA-nın müxbir üzvü, 2014-cü ildə həqiqi üzvü (akademik) seçilmişdir.
84 elmi əsər, 16 elmi ixtira, 5 monoqrafiyanın müəllifidir.
AMEA-nın Gəncədə dərc olunan "Xəbərlər" məcmuəsinin baş redaktorudur.
Alim 1996-cı ildən Gəncə şəhər Ziyalılar Cəmiyyətinin sədri, Yeni Azərbaycan Partiyası Gəncə şəhər təşkilatının sədr müavinidir.
F.Əliyev 2005-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə "Tərəqqi" medalına, 2006-cı ildə "Əməkdar elm xadimi" adına layiq görülmüşdür.2020-ci ildə Azərbaycanda elmin inkişafında xidmətlərinə görə “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilib.
Livanda nəqliyyat
Avtomobil nəqliyyatı
Livan əsasən geniş yol şəbəkəsinə malik ölkələrdən hesab olunur. Ancaq pis xidmətə görə bəzi sahələr və məskunlaşılmamış yerlər təhlükəli ola bilərlər. Həmçinin yollar həyəcan siqnalları nəticəsində xəbərdarlıqsız bağlana bilərlər. Livanın əsas yolları aşağıdakılardır:
Avtomagistral
Livanın əsas yollarının bir hissəsi avtomagistral yollarına çevirilmişdir. Onlara aşağıdakılar aiddir: Livanın yol şəbəkəsinin ümumi uzunluğu 2005-ci ilin məlumatlarına görə, 6970 kilometr təşkil edir.
İctimai nəqliyyat
1923-cü ildə Nairn Transport Company şirkəti Dəməşq, Beyrut, Hayfa və Bağdad şəhərləri arasında avtobus xidməti açmışdır.
Hal-hazırda Beyrut Livan şəhərləri ilə və Suriyanın böyük şəhərləri ilə müntəzəm avtobus xidmətinə malikdir. Livanda bir çox şəxsi avtobus şirkəti fəaliyyət göstərir. Office des Chemins de Fer et des Transports en Commun dövlət şirkəti buna misaldır.
Avtobuslardan başqa adi taksilər də insanlar üçün əlçatandır. Adidən fərqli olaraq marşrut taksisinin sürücüsü təyinat nöqtəsini elan edir və eyni istiqamətdə sərnişinləri seçə bilir.
Livan üçün müəyyənləşdirilmiş gediş haqqının yoxluğu tipikdir. Qiymət səfərdən əvvəl razılıq əsasında müəyyən olunur. Lisenziyalı taksilərin qeydiyyat nömrələri qırmızı lövhəciyi ilə digərlərindən fərqlənir.
Limanlar
Livan Aralıq dənizinin sahilində iki əsas dəniz limanına malikdir:
Ticarət flotu
2010-cu il məlumatlarına əsasən Livanın ticarət flotu 29 gəmidən təşkil olunmuşdur: Livan şirkətlərinə aid olan 34 gəmi başqa ölkələrdə qeyd edilmişdir.
Bərə əlaqəsi
Beyrutun limanı vasitəsilə Kiprlə bərə əlaqəsi saxlanılır.
Dəmiryol nəqliyyatı
Livanın dəmir yolları ölkənin bütün hissələrini bir-birilə birləşdirir. Ancaq hal-hazırda 1980-ci illərdə alınmış zərbələrə görə və İsraillə müharibə səbəbindən 2006-cı ildən istifadə olunmur. Rəsmən dəmir yolları Office des Chemins de Fer et des Transports en Commun dövlət şirkəti tərəfindən tənzim olunur.
Dəmir yollarının ümumi uzunluğu 401 kilometr təşkil edir. Ondan 319 kilometri standart üzrə (1435 mm), 82 kilometri isə dar dəmir yolu üzrə (1050 mm) hazırlanmışdır.
1968-ci ilin sentyabrına qədər şəhərdaxili rels nəqliyyatı Beyrut şəhərinin tramvayları ilə həyata keçirildi. Hal-hazırda avtomobillərin miqdarının artımı ilə və tıxacların yaranmasıyla əlaqədar, həmçinin terror hücumlarıyla bağlı olaraq alternativ ictimai nəqliyyat kimi tramvayı dirçəltmək fikri təklif edilir.
Hava nəqliyyatı
right|thumb|200x200px|Rəfiq Həriri adına Beynəlxalq Havalimanı, [[Beyrut]] Livanın əsas hava limanı Beyrutun cənub şəhər ətrafında yerləşən Rəfiq Həriri adına Beynəlxalq Havalimanıdır. Livanlılar hava nəqliyyatı infrastrukturunun inkişafının dərəcəsinə görə 51-ci yeri tutur.
2013-cü ilin məlumatlarına görə Livanda haav limanlarının ümumi sayı 8-dir. Onlardan 5-i beton örtüklüdür. 1-i isə helikopterlərin uçuş sahəsidir.
Boru kəməri nəqliyyatı
2013-cü ilin məlumatlarına görə Livan 88 kilometr qaz kəməri sisteminə malikdir.
Digər nəqliyyat növləri
1965-ci ildə Livanın kurort şəhəri olan Cuniyə şəhəri ilə Xaris şəhərini birləşdirən kanat yolu hərəkət edir.
Kosmik biologiya
Kоsmik biоlоgiya (kosmobiologiya) - kоsmik fəzada, kosmik gəmilərdə uçuşlar zamanı canlılarda gedən prоsesləri, оnların Yer şəraitindən fərqini, çəkisiz mühitin orqanizmə üzərində təsirini, insanın qida və оksigenlə təchiz оlunmasını, tullantılardan təkrar istifadə etmək kimi prоblemləri öyrənir. Kosmobiologiya insanın kоsmоsu tədqiqi ilə əlaqədar XX əsrdə yaranmış bir elm sahəsidir.
Etibar Mahmudov
Etibar Aleksandr oğlu Mahmudov (2 aprel 1987; Mingəçevir, Azərbaycan — 8 noyabr 2020; Qubadlı, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Etibar Mahmudov 2 aprel 1987-ci ildə Mingəçevir şəhərində anadan olmuşdur. 1994-cü ildə Mingəçevir şəhər 14 nömrəli məktəbin birinci sinfinə qəbul olmuşdur. Atası uşaq yaşlarında vəfat etdiyindən 2000-ci ildə təhsilini yarımçıq qoymuşdur.
Hərbi xidməti
2006-cı ildə həqiqi hərbi xidmətə yollanmışdır. Hərbi xidmət zamanı əldə etdiyi nailiyyətlərə görə Mərkəzi Hərbi Klinik Hospitalın rəisi polkovnik tərəfindən Fəxri Fərmanla təltif edilmişdir.
Hərbi xidmət müddəti bitdikdən sonra Etibar Mahmudov mülki şəxs olaraq fəaliyyət göstərmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Etibar Mahmudov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü olaraq 28 oktyabr tarixindən iştirak etmişdir. Cəbrayılın, Qubadlının və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Etibar Mahmudov 8 noyabr 2020-ci ildə Qubadlı istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Mingəçevir Şəhidlər Xiyabanında torpağa tapşırılmışdır.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Etibar Mahmudov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Etibar Mahmudov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Etibar Mahmudov ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Etibar Mahmudov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
NGC 5171
NGC 5171, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 46.99 sm (18.5 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ermənistan–Hindistan münasibətləri
Hindistan—Ermənistan münasibətləri — Hindistan və Ermənistan arasında iki tərəfli diplomatik münasibətlər.
Orta əsrlər tarixi
Moğol İmperatoru Əkbər şah (1556-1605) XVI əsrdə erməniləri Aqrada yerləşməyə dəvət edir. XIX əsrin ortalarında Hindistanda xeyli sayda erməni yaşayırdı. Erməni tacirlər Moğol İmperiyası dövründə Aqranı ziyarət etmişlər. Əkbər ermənilərə bir neçə imtiyaz, xeyli etiqad azadlığı və hökumətdə işləmək imkanı vermişdi. Əkbərin həyat ypldaşlarından biri olan Məryəm Zamani Bequm erməni idi. İmperator fərmanı ilə erməni tacirlər idxal etdikləri və ixrac etdikləri mallara görə vergi ödəməkdən azad edilmişdi. Moğol İmperiyası ərazilərində xaricilərin girişinin qadağan olunduğu ərazilərdə hərəkət etmələrinə icazə verilirdi. 1562-ci ildə Aqrada bir erməni kilsəsi tikildi. XVI əsrdən başlayaraq ermənilər (əksəriyyəti İrandan olanlar), Hindistanın qərb sahilində yerləşən dövrün ən fəal Hindistan limanı olan Suratda əhəmiyyətli bir ticarət birliyi qurmuşdular. Ayrıca ermənilər Kəlkətənin yaxınlığındakı Cinsurda məskunlaşdılar. 1697-ci ildə orada kilsə inşa etdilər. Bu Benqaliyada ikinci ən qədim kilsədir. Bu kilsə Kəlkətə Erməni Kilsəsi Komitəsinin işi sayəsində hələ də yaxşı qorunub saxlanılmışdır.
Çağdaş tarix
1902-ci ildə qrammofona mahnı yazdıran yazdıran ilk şəxs olan hindistanlı klassik müğənni Qoxar Caan erməni əsilli idi. Hindistan 15 avqust 1947-ci ildə müstəqillik qazandıqdan sonra, ölkədəki erməni icmasının əksəriyyəti Avstraliya, ABŞ və digər ölkələrə köç etdi. Hindistanda qalan erməni icması əsasən Kəlkətədə cəmləşib. Bəzi ermənilər isə Mumbay, Dehli, Aqra və Cennaidə də yaşayır. Bütün bu şəhərlərdə erməni kilsələri və qəbiristanlıqları var. Hindistanlılar və ermənilər arasındakı evliliklər hindermənilərinin meydana çıxmasına səbəb olmuşdur.
Hindistan Prezidenti Sarvepalli Radhakrişnan 1964-cü ilin sentyabrında, 1976-cı ilin iyununda Baş nazir İndira Qandi Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasına səfər etmişdir.
Grimmiales
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.