cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ayaz Əfəndiyev
Elmi fəaliyyəti
A.Əfəndiyev 400 adda elmi əsərin, 40-a yaxın kitabın, ixtiranın və patentin müəllifidir. Alimin 200-dən çox əsəri müxtəlif xarici dillərə tərcümə olunub. A.Əfəndiyev Birləşmiş Millətlər Təşkilatının eksperti kimi bir çox xarici ölkələrdə də çalışıb. O, 60-dan artıq mötəbər beynəlxalq forumda Azərbaycan elmini layiqincə təmsil edib.
Azərbaycan elminin inkişafındakı xidmətlərinə görə A.Əfəndiyev bir sıra mükafatlara layiq görülüb, o cümlədən "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib.
Ayaz Əfəndiyev 19 noyabr 2007-ci ildə, ömrünün 70-ci ilində vəfat edib.
Murovdağ
Murov — Azərbaycan Respublikası ərazisində 10 km enində və 70 km uzunluğunda ərazini əhatə edən dağ silsiləsi.
Təsviri
Silsilənin şimal-şərqində əsrarəngiz göllər yerləşir. Onlar arasında ən gözəli Göygöl gölüdür. Qarabağ müharibəsinin gedişində silsilə Ermənistan və Azərbaycan arasında cəbhə rolunu oynamış və bu gün də oynayır. Silsilənin uzunluğu təqribən 70 kilometr (43 mil), hündürlüyü 3,724 metrdir (12,218 fut). Əsasən yura, təbaşir və paleogen süxurlarından ibarətdir. Silsilənin maksimal hündürlüyü 3,724 metr olan Gamışdağ zirvəsidir.
Murovdağ silsiləsi vəya Mrav silsiləsi Hinaldağ zirvəsindən Gamış dağına qədər şimala uzanır. Şimal-şərq yamacında şimal yamacının yaxınlığında Göygöl də daxil olmaqla bir sıra mənzərəli göllər var. Murovdağdan cənubdan Qarabağ vulkanik yaylası uzanır. Murovdağa qədər cənub-şərqdə küknar və ladin meşələri yayılmışdır. Murov dağlarının yay otlaqlarından ənənəvi olaraq azərbaycanlı və erməni çobanları istifadə edirdilər.
Tarixi
Birinci Qarabağ müharibəsində burada Kəlbəcər əməliyyatı aparılmışdır. Sonra dağ silsiləsi Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikasını Azərbaycandan ayıran təmas xəttinin şimal hissəsini təşkil edirdi. Onun cənub yamacları Dağlıq Qarabağın Martakert rayonundan keçirdi. 27 sentyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin uğurlu əməliyyatı və Murovdağ döyüşləri nəticəsində Murov dağı silsiləsindəki Murov zirvəsi işğaldan azad edilmişdir.
Mikania pachyphylla
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Paraseiulus insignis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
2 dekabr
1601–1900
thumb|[[Austerlits döyüşündən sonra Napoleon Bonapart II Fransla görüşür.]]
1901–cari
thumb|[[Britni Spirs]]
thumb|[[Məlik Dadaşov]]
Çingiz İsmayılov (futbolçu)
Çingiz Məmməd oğlu İsmayılov — AFFA-nın keçmiş baş katibi, futbol veteranı.
Həyatı
1955-1962-ci illərdə "Neftçi"nin şərəfini qoruyub. Bundan başqa, Bakının və Gəncənin "Dinamo", həmçinin "Neft daşları" komandasında oynayıb.
Təltifləri
2022-ci ilin dekabr ayında “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilib.
Xero
Xero - Linkin Parkın ilk yazılma kasseti. Linkin Parkın ilk yazdığı mahnılar bu kassetdədir.
Elşad Rəhimov
Elşad Rəhimov — Azərbaycan kino xadimi, montaj rejissoru, Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi (2016).
Həyatı
Rəhimov Elşad İbrahimxəlil oğlu 11 oktyabr 1974-cü il Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1981–1989-cu illərdə Bakı şəhəri 20 saylı məktəb. 1994–1999 AzTV. 1999–2001 ABA TV. 2001–2002 Rast production. 2002–2005 Space TV. 2005–2007 A.S.V.A Profi studiya. 2007–2009"Bizim Kino prodüser mərkəzi" 2009-cu ildən Azərbaycanfilm kinostudiyasında çalışır.
29 iyul 2016-cı ildə Azərbaycan kinematoqrafiyasının inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi fəxri adına layiq görülmüşdür.
Mədrəsə (film, 1990)
Məzmun
Filmdə gənclərin dinə qayıdışından bəhs olunur.
Paraseiulus intermixtus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
David Adeanq
David Adeanq — Naurulu bir siyasətçidir.
24 noyabr 1969-cu ildə Nauruda anadan olmuşdur.
Adeanq karyerasına vəkil olaraq başlamışdır. Bir müddət Naurunun maliyyə naziri olmuşdur.
Benue ştatı
Benue ştatı  — Nigeriyanın Şimal-mərkəz geosiyasi zonasında ştat.
Adı
Ştatın adı onun ərazisində axan Benue çayından gəlir.
Relyef xəritələri
Relyef xəritə­ləri-   qurunun, dəniz dibi nin və ya başqa fəza cismləri səthinin relyefini əks etdirir. Hipsometrik, batimetrik, geomorfoloji, morfo­metrik, fizioqrafik xəritələrə,  eləcə də relyef in parçalanması və yer səthinin eroziyadan, deflyasiyadan və b. mənfi təbii və texnogen amillərdən mühafizə  tədbirləri və s. xəritələrə ayırırlar.
Raftinq
thumb|right| Raftinq, raft adı verilən qayıqlarla, təpəsi yüksək çaylarda edilən bir çay idmanıdır. Raftinqde əsl olan içində olduğunuz raftı aşırtmadan, kürəklə istiqamətləndirərək qayalar və maneələr arasından keçirməkdir. Raftinq, 6 ilə 8 şəxsiyyət komanda halında edilər və müvəffəqiyyətli ola bilmək tək bədən kimi hərəkət edən bir sıra ola bilməkdən keçər. Bu idmanda çay çətinlik dərəcəsinə görə altı dərəcəyə ayrılarlar. 6. dərəcə ən çətin yarışma yolu, 1. dərəcə isə ən asan yarışma yolu ifadə edər.
Verxotor (İşembay)
Verxotor — Başqırdıstan Respublikasının İşembay rayonunda yerləşən kənd. Kənd Verxotor kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Mikania glandulifera
Mikania glandulifera Mikania glandulifera Mikania glandulifera
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sarvan
Sarvan — Azərbaycanda daha çox işlədilən ad və təxəllüs. Bu təxəllüsü olan tanınmış insanlar
Şəhərlər
Kəndlər
Ready for Romance (Modern Talking albomu)
Ready for Romance - 1986-cı ildə Modern Talking qrupu tərəfindən çıxarılmış albomdur. Bu albom qrupun 3-cü çıxarılmış albomudur.
Novik adası
Novik — Şimal Torpağı arxipelaqı ərazisinə daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə yerləşir.
Yerləşməsi
Laptevlər dənizini ərazisində, Oktyabr İnqilabı adasının şimal-şərq qurtaracağında yerləşən Qvardeysev burnundan 600 m şimalda yerləşir. Dairəvi formaya malikdir. Diametri 250 m təşkil edir. Sahillərində dərinlik 43 metrdir. Ada 1962-ci ildə II panq kreyseri olan «Novikin» şərəfinə adlandırılmışdır.
Şamaxı gürzəsi
Şamaxı gürzəsi və ya Şamaxı başıqalxanlısı — Gürzələr fəsiləsinə, Əsl gürzələr cinsinə aid növ.
Görünüşü
Boz, qəhvəyi rənglərdə olur. Bədəninin ortasından tünd qəhvəyi ziqzaq şəkilli zolaq keçir.
Yayılması
Azərbaycanın endemik canlısıdır. Əsasən Azərbaycanın şimal-şərq ərazilərində yayılmışdır. Xüsusi ilə Şamaxı rayonu ərazisində daha geniş areala malikdir. Elə öz adını da aşkarlandığı rayonun adından götürmüşdür. Əsasən quru daşlı dağ yamaclarında yayılmışlar.
Xüsusiyyətləri
Uzunluğu 55–60 sm-ə qədər olur. Zəhərli ilandır. İnsan üçün zəhəri az təhlükəlidir, ölüm halları qeydə alınmayıb. Orlov, Tuniyev və Kidov tərəfindən 2013-cü ildə növ kimi təstiqlənmişdir.
Xarici keçidlər
Şamaxı gürzəsi
V Corc
V Corc (Georq Frederik Ernest Albert; ) — 6 may 1910-cu ildən 1936-cı ildə vəfatına qədər Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının və Britaniya dominionlarının 9-cu kralı, həmçinin Hindistanın imperatoru.
Həyatı
Corc kraliça Viktoriyanın və şahzadə Albert Saksen-Koburq-Qotun oğludur. 1877-ci ildən 1891-ci ilədək Hərbi Dəniz Qüvvələrində qulluq edib. 1901-ci ildə anası Viktoriyanın ölümündən sonra atası VII Edvard kral olur, Georq isə Uels şahzadəsi adını alır. 1910-cu ildə atasının ölümündən sonra o V Corc adı ilə kral elan edilir.
Birinci dünya müharibəsindən sonra imperiyaların çoxu dağılsa da Böyük Britaniya öz ərazisini bir qədər də genişləndirə bildi. 1917-ci ildə V Corc cəmiyyətdəki antialman əhval-ruhiyyəsi fonunda Saksen-Koburq-Qot sülaləsinin Böyük Britaniyadakı qolunun adını Vindzorlar sülaləsi adına dəyişdi. Özü isə o sülalənin ilk monarxı oldu. Onun krallığı dövründə Britaniya cəmiyyətində sosializm, kommunizm, faşizm və irland respublikaçılığı ideyaları güclənməyə başlayır. İlk leyborist nazir hökumətə daxil olur.
Son illəri
1931-ci ildə məşhur Vestminister Nizamnaməsi qəbul edilir. Bu nizamnaməyə əsasən keçmiş müstəmləkələr Millətlər Birliyi tərkibində müstəqil ərazilərə çevrilirlər. Hakimiyyətinin son illərində isə onu xəstəliklər üzür və 1936-cı ildə vəfatından sonra hakimiyyətə oğlu VIII Eduard gəlir.
Paraseiulus jirofticus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
3 dekabr
1901–cari
thumb|[[David Vilya]]
1601–1900
thumb|[[Robert Lüis Stivenson]]
Məhəbbət haqqında əfsanə (film, 1967)
Məzmun
Film-konsertdə bəstəkar Arif Məlikovun eyniadlı baletindən fraqmentlər öz əksini tapmışdır.
Azad Berlin Universiteti
Azad Berlin Universiteti — Almaniya Federativ Respublikasının Berlin şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; ölkənin və Avropanın ən nüfuzlu tədqiqat universitetlərindən biridir.
Tarixi
Azad Berlin Universiteti 4 dekabr 1948-ci ildə ABŞ müttəfiqləri və Berlin siyasətçilərinin dəstəyi ilə bir qrup tələbə və alim tərəfindən Humboldt Universitetində tələbələrin təqib edilməsinə cavab olaraq yaradılmışdır. Universiteti yaradan tələbə və müəllimlər siyasi təsirdən uzaq olan ali məktəbdə oxumaq və tədqiqat aparmaq istəyirdilər. ABŞ tərəfindən edilən səxavətli yardım nəticəsində Azad Berlin Universitetinin bir neçə yeni bina kompleksi, eləcə də Bencamin Franklin Universitet Xəstəxanası, Henri Ford binası, Mərkəzi Mühazirə zalı tikilir. Həmin dövrdən etibarən universitetin şüarı "Həqiqət, ədalət və azadlıqǃ"dır.
1968, 1990, 2007-ci illər Azad Berlin Universitetinin tarixində dönüş mərhələləri kimi yadda qalır. 1960-cı ildə universitetdə birlik və demokratiya uğrunda tələbə nümayişləri baş qaldırır. 1990 və 2000-ci illərdə Almaniyanın birləşməsindən sonra Azad Berlin Universitetində köklü dəyişikliklər baş verir. Universitetin fəaliyyəti genişlənir, fundamental təhsil islahatları aparılır, idarəetmə sistemi müasirləşdirilir.
2007-ci ildə Azad Berlin Universiteti yüksək sahibkarlıq prinsiplərinə görə mükafata layiq görülür və bu, universitetin tarixində əhəmiyyətli hadisə kimi yadda qalır. Həmin ildə Azad Berlin Universitetində sovet xüsusi xidmət orqanları tərəfindən öldürülən tələbələrin şərəfinə abidə ucaldılır. Eyni zamanda bu ali məktəbin inkişafında və azadlığı uğrunda mübarizədə xidmətləri olan şəxslərə universitet rəhbərliyi tərəfindən mükafatlar verilir.
Müasir vəziyyəti
Almaniya təhsil sistemi hər zaman dünyəviliyi ilə digər ölkələr üçün nümunə olub. Bu ənənələri özündə əks etdirən Azad Berlin Universiteti Berlin şəhərinin cənub-qərbində Dalem yaşayış rayonunda Steqlitz-Zehlendorf ərazisində yerləşir.
Azad Berlin Universiteti 4 kampusdan ibarətdir: thumbnail|Henri Ford binasının mühazirə zalı XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Dalem rayonu ölkənin yüksək səviyyəli təhsil mərkəzi kimi tanınır. Kampusun memarları Dalemi müharibədən sonrakı Almaniyada yeni olan ABŞ kampuslarına oxşar inşa ediblər. Bu kampusda Hüquq, Biologiya, kimya və əczaçılıq, Riyaziyyat və kompüter elmləri, Fizika fakültələri, Biznes və İqtisadiyyat Məktəbi, Otto Zur Siyasi Elmlər, Con Kennedi Şimali Amerika Tədqiqatları institutları, Universitet kitabxanası, Henri Ford binaları yerləşir. Dalem kampusunun ərazisində 20000-dən çox yabanı bitki yetişdirilən 106 akr əraziyə malik Botanika bağı mövcuddur. Kampusdakı ilk binalar "Ford Fondu"nun maliyyə dəstəyi nəticəsində tikilib.
Lankuitz kampusunda Geologiya, Coğrafiya elmləri institutları, Yer elmləri departamentinin binası yerləşir. Universitet arxivinin bir hissəsi də Lankuitz şəhərciyində saxlanılır.
Düppel kampusunda əsasən Baytarlıq fakültəsinin binaları cəmlənib. Burada Kiçik Heyvanların Sağlamlığı, Atların Kliniki Cərrahiyyəsi və Radiologiya, Reproduksiya Baytarlıq, İribuynuzlular Baytarlıq, Quş Xəstəlikləri xəstəxanaları mövcuddur.
Bencamin Franklin kampusunda Şarite Tibb Mərkəzinin binaları və xəstəxanaları yerləşir. Bu kampus Berlin şəhərinin cənubunda Steqlitz rayonundadır.
Azad Berlin Universitetində 160 təhsil proqramı təklif edən 10 fakültə, 2 məktəb və 3 mərkəzləşmiş institut (Con Kennedi, Latın Amerikası Tədqiqatları, Şərqi Avropa Tədqiqatları institutları) fəaliyyət göstərir.
Biologiya, kimya və əczaçılıq fakültəsi Kimya və Biokimya, Biologiya, Əczaçılıq institutlarından ibarətdir. Kimya və Biokimya İnstitutunda stereoselektiv və makromolektural sintez, molekulyar və tibbi biokimya, struktur biokimya üzrə tədqiqatlar həyata keçirilir. Biologiya İnstitutu molekulyar botanika, mikrobiologiya, neyrobiologiya, ekoloji proseslər, heyvan və bitkilər, təkamül və biomüxtəliflik və s. sahələr üzrə ixtisaslaşıb. Məktəb Botanika bağı və Botanika muzeyi ilə əməkdaşlıq edir. Əczaçılıq İnstitutu dərman preparatlarının işlənməsi və sınaqdan keçirilməsi, təbii cismlərin analizi, dərmanların çatdırılmasının innovativ sistemləri, yoxlamanın alternativ metodu istiqamətləri üzrə ixtisaslaşıb. İnstitutlar ingilis və alman dillərində bakalavr və magistr proqramları təklif edir.
Pedaqogika və psixologiya fakültəsi Psixologiya, Pedaqogika və ibtidai təhsil departamentlərindən ibarətdir. Pedaqogika və ibtidai təhsil departamenti təhsilin antropologiyası, təhsil futurologiyası, empirik tədqiqatlar, fənlərarası təhsil elmləri və s. üzrə tədqiqatlar aparır. Psixologiya departamentində Biopsixologiya, Kliniki psixologiya və psixoterapiya, Dəqiq və tətbiqi elmlərin inkişafı, Diferensial və şəxsiyyət psixologiyası, psixoloji qiymətləndirmə, Emosiya psixologiyası və affektiv psixofiziologiya, Təkamül psixologiyası, Eksperimental və neyrokoqnitiv psixologiya, Sağlamlıq psixologiyası, Peşə və təşkilati əmək, Sosial və iqtisadi psixologiya, Metodlar və qiymətləndirmə, Psixologiya, Səhiyyə proqramları təklif olunur.
Yer elmləri fakültəsinə Geologiya, Coğrafiya, Meteorologiya və Yer elmləri institutları daxildir. Geologiya Elmləri İnstitutu Tektonik və çöküntü geologiyası, Paleontologiya, Mineralogiya, Hidrogeologiya, Geokimya, Geofizika, Planetar elmlər; Coğrafiya Elmləri İnstitutu İnsan coğrafiyası, Fiziki, Tətbiqi coğrafiya, Distansion duyma və geoinformatika; Meteorologiya və Yer Elmləri İnstitutu isə Ümumi meteorologiya, Orta atmosfer fizikası, Nəzəri Meteorologiya, Yer iqlim sistemlərinin əlaqəsi, Yer və kainat elmləri departamentlərindən ibarətdir.
Tarix və kulturologiya fakültəsində Fridrix Meinik Tarix, İncəsənətin Tarixi (İncəsənətin tarixi, Afrika incəsənəti tarixi, Şərqi Asiya, Cənubi Asiya incəsənəti tarixi departamentləri daxildir), Qədim Tədqiqatlar (Qədim Yaxın Şərq arxeologiyası, Klassik arxeologiya, Misirşünaslıq, Cənubi Asiya dilləri və mədəniyyətləri departamentləri mövcuddur), Şərqi Asiya və Yaxın Şərq (Çin, Yaponiya, Koreya, İran, Semit və ərəb tədqiqatları, Türkologiya, İslam tədqiqatları departamentləri daxildir), Yəhudi Tədqiqatları, Katolik İlahiyyat, Müqayisəli Etika, Dinşünaslıq institutları fəaliyyət göstərir. Bu institutlarla yanaşı fakültədə 20-yə yaxın fənlərarası mərkəz mövcuddur.
Riyaziyyat və kompüter elmləri fakültəsi dəqiq elmlər, texnika, sənaye və cəmiyyət sahələrində mürəkkəb real həyat problemlərinin həlli sahəsində riyaziyyat və kompüter elmləri üzrə ixtisaslaşıb. Fakültə riyaziyyat, kompüter elmləri və bioinformatika sahələri üzrə müxtəlif beynəlxalq dərəcələr təklif edir.
Fəlsəfə və humanitar elmlər fakültəsinə Fəlsəfə, Yunan, Latın Dilləri və Ədəbiyyatları, Müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq, Alman, holland dilləri və ədəbiyyatı, Roman dilləri və ədəbiyyatı, İngilis dili və ədəbiyyatı, Teatr tədqiqatları, Mədəniyyət və media-idarəetmə institutları daxildir.
Siyasi və sosial elmlər fakültəsinin nəzdində Otto Suhr Siyasi Elmlər, Sosiologiya, Media və Kommunikasiya Elmləri, Sosial və Mədəni Antropologiya institutları mövcuddur.
Hüquq fakültəsi Vətəndaş Hüququ, Cinayət Hüququ, İctimai Hüquq institutlarından ibarətdir.
Baytarlıq fakültəsi Almaniyadakı bu sahəni əhatə edən 5 müəssisədən biridir. Fakültəyə 5 baytarlıq xəstəxanası (Quş Xəstəlikləri, Atların Kliniki Cərrahiyyəsi və Radiologiya, Qoşadırnaqlı Heyvanlar, Baytarlıq Kliniki Reproduksiyası, Kiçik Heyvanların Sağlamlığı), 15 institut (Baytarlıq Anatomiyası, Baytarlıq Fiziologiyası, Baytarlıq Biokimyası, Heyvanların Qidalanması, Virusologiya, İmmunologiya və Molekulyar Biologiya, Mikrobiologiya və İnfeksion Xəstəliklər, Qidalanma Gigiyenası, Ət Gigiyenası, Heyvandarlıq və Ətraf Mühitin Gigiyenası, Heyvanların Mühafizəsi, Heyvanların Patologiyası, Parazitologiya və Heyvanların Patologiyası, Farmakologiya və Toksikologiya, Biometriya və İnformasiyanın Biometrik İşlənməsi) daxildir.
Biznes və İqtisadiyyat Məktəbi universitetin ən böyük məktəblərindən, ölkənin isə iqtisadiyyat üzrə tədqiqat mərkəzlərindən biridir. Məktəbin Biznes Administrasiyası bölməsinə Maliyyə, mühasibatlıq və vergi, Menecment, Marketinq, İnformasiya sistemləri departamentləri; İqtisadiyyat bölməsinə İqtisadi nəzəriyyə, İctimai iqtisadiyyat, İqtisadi siyasət, Statistika və ekonometrika departamentləri daxildir. Məktəb universitetin Uilli Şarnou Turizm, Con Kennedi, Latın Amerikası Tədqiqatları, Şərqi Avropa Tədqiqatları institutları ilə əməkdaşlıq edir.
Kitabxana sistemi
Azad Berlin Universitetinin kitabxana sistemi Almaniyanın ən zəngin kitabxanalarından biridir. Ali məktəbdə əsas Universitet, Filologiya və 20-yə yaxın bölmə kitabxanası (Botanika bağı və muzeyi, Qadınların inkişafı və gender tədqiqatları, Kimya, Şarite tibb, Pedaqogika və psixologiya, Tarix və kulturologiya, Yer elmləri, Riyaziyyat və kompüter elmləri, Meteorologiya, Con Kennedi institutları, Əczaçılıq, Fizika, Hüquq, Sosial Elmlər, Baytarlıq, Biznes və İqtisadiyyat) fəaliyyət göstərir. Universitet kitabxanalarının əsas fonduna 8 milyon cild kitab, 38000 elektron jurnal, 400000 elektron kitab, 1300 verilənlər bazası daxildir.
Büdcəsi
Azad Berlin Universitetinin illik büdcəsi ümumilikdə (Şarite Tibb Məktəbini çıxmaq şərti ilə) 380 milyon avro təşkil edir.
Kontingent
Universitetin prezidenti professor Piter Andre-Altdır. Universitetin əməkdaşlarının sayı 4871 nəfərdir. Əməkdaşların 422 nəfəri professor, 1200 nəfəri elmi işçi, qalanları isə inzibati heyətdir. Ali məktəbdə təhsil alan tələbələrin sayı təxminən 35000 nəfərdir.
Xarici əlaqələri
Bu gün Azad Berlin Universiteti dünyanın 339 ali məktəbi ilə əməkdaşlıq edir və Almaniyanın sürətlə inkişaf edən 9 elit universitetlərindən biridir. Hər il 600-dən çox əcnəbi alim universitetdəki tədqiqatlara qatılır. Universitetin inkişafında və rəqabətli elmi-tədqiqatların aparılmasında bu ali məktəbin məzunları böyük rol oynayır. Onların təhsil aldıqları ali məktəbə göstərdikləri yardım nəticəsində universitet bir çox elmi nailiyyətlərə imza atıb.
Reytinqi
Böyük Britaniyanın "Times Higher Education Supplement - QS World Universities Rankings" jurnalının 2009-cu ildə apardığı dünya universitetlərinin reytinqinə əsasən, Azad Berlin Universiteti 100 ən yaxşı ali məktəb arasında 94-cü yerdə dayanmışdır.
"QS World University Rankings"in 2010-2011-ci tədris ili üzrə açıqlamasına görə, Azad Berlin Universiteti dünyanın ən nüfuzlu universitetləri arasında 70-ci, 2011-2012-ci tədris ilində isə 66-cı yerdə qərarlaşmışdır.
Məşhur məzunları
Azad Berlin Universitetinin bir qrup tədqiqatçısının apardığı mükəmməl tədqiqatlar çoxlu sayda Nobel mükafatına layiq görülməklə təhsil müəssisəsinə böyük nüfuz qazandırıb. Buranın məzunu olan məşhurlardan misal olaraq aşağıdakıların adlarını çəkmək olar:
Çoxillik dövr
Çoxillik müşahidə məlumatları
Atmosfer prosesləri o qədər dəyişkən və çoxşaxəlidir ki, müasir iqlimin öyrənilməsində onun müxtəlif xüsusiyyətlərini əks etdirmək üçün onların uzunmüddətli və ya çoxillik dövr ərzində müşahidələrini aparmaq lazımdır. İqlimşünaslıq elmi ilkin material kimi meteoroloji müşahidə məlumatlarını istifadə edir və bu nəticələr zaman və məkan daxilində müqayisə edilir, tutuşdurulur.İqlim barədə təsəvvür əldə etmək üçün qısa dövr ərzində müşahidə məlumatları kifayət etmir.Çoxillik müşahidə məlumatlarından nəticə çıxarmaq üçün onları statistik cəhətdən işləmək lazımdır. Ona görə iqlim xarakteristikaları çoxillik müşahidə sıralarından statistik nəticə çıxarmaqdan ibarətdir. Belə xarakteristikalar müxtəlif meteoroloji kəmiyyətlərin çoxillik orta qiymətindən, illik anomaliyaların orta qiymətlərdən orta meylindən, çoxillik dövr ərzində ayrı- ayrı meteoroloji elementlərin limit qiymətlərindən, bu və ya digər hadisənin təkrarlanmasından, müəyyən meteoroloji hadisələrin son müddətindən və s. ibarət ola bilər.
Çoxillik dövr
Çoxillik dövrdə statistik korrelyasiya metodunun köməyi ilə meteoroloji kəmiyyətlər arasında əlaqələrin olub- olmamasını kəmiyyətcəifadə etmək mümkündür. Hadisələr arasında kəmiyyət əlaqələrini ifadə etmək üçün meteorologiyada çoxillik dövr ərzindəki müşahidələrə əsasən empirik düsturlar işlənir. Deməli meteorologiyada statistik metodlar birinci dərəcəli əhəmiyyətə malikdir ki, bu da çoxillik dpvr ərzində müşahidə məlumatları olmadan tətbiq edilə bilməz.
Həmçinin bax
Müşahidə
Avtomobil idmanı
thumb|300px| Avtomobil idmanı və ya avtoidman — ilk dəfə 1894-cü ildə Fransada avtomobillərin iştirakı ilə keçirilmiş idman yarışlarının bir növüdür. Bu gün dünyanın ən populyar idman növlərindən biridir.
Tarix
İlk rəsmi avtomobil yarışı 22 iyul 1894-cü ildə təşkil edilmiş və Paris-Ruan şəhərləri arasındakı 126 km-lik məsafəni əhatə etmişdir. "Le Petit Journal" qəzetinin təşkil etdiyi yarışda buxar, elektrik, dizel və benzin mühərrikli 19 avtomobil iştirak etmişdir. Avtomobillər saatda 18 km orta sürət nümayiş etdirə bilmişdilər. Sonrakı illərdə avtomobil idmanının fərqli sahələri inkişaf etmişdir.
İvan Lazarev
İvan Petroviç Lazerev (d. 1763 - ö. 1803) — Rusiya imperiyası generalı, Qafqazın işğalıında iştirak etmiş dövlət xadimi.
Resekvent çay
Resekvent çay
1) V. M. Devisə görə  layların yatımı istiqamətində axan subsek­vent çayların qolu;
Mikania cuatrecasasii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şərqi Sibir dənizi
Şərqi Sibir dənizi -Şimal Buzlu okeanın akvatoriyasında yerləşir. Yeni Sibir adaları ilə Vrangel adası arasında yerləşir. Sahəsi 944 600 km² təşkil edir. Sahilləri inzibati cəhətdən Yakutiya və Çukot muxtar diyarı ərazisinə daxildir. Rus coğrafiya cəmiyyəti rəhbəri Y.M.Sokolskiy təklifi ilə SSRİ MİK 1935-ci ilin 27 iyun tarixli qərarı bu ad təsdiqlənir. Su tutumu 60,700 km³ təşkil edir.
Coğrafiyası
thumb|Pevek sahilləri Çukot dənizi və Laptevlər dənizinin arasında yerləşir. Sahillərində Yano-İndiqırskaya və Nije-Kolımskaya çokəklikləri vardır. Dib relyefi əsasən çayların gətirmə suxurları ilə örtülüdür. Orta dərinlik 66 m təşkil edir. İlin böyük hissəsi buzla örtülü olur. Sularında duzluğu 5‰-30‰ arasında dəyişir. Dənizə İndiqırka və Kolıma çayları axır. Sahilləridə bir çox körfəzlər vardır: Omulyaxskaya, Xromskaya, Kolımskaya və Caumskaya. İri adaları Yeni Sibir, Luxovski və Vrangel. Daxili hissələrində adalar yoxdur. Əsas limanı Pevekdir, bəzən isə Ambarçik körfəzindən istifadə edilir. Suları Morj, Suiti və dəniz balıqları ilə zəngindir.
Sualtı relyefi və Hidroloji quruluşu
thumb|right|270px
Dəniz şelf üzərində yerləşir. Şərq sahilində dərinlik 54 m, qərb hissədə dərinlik 20 m, şimalında isə 200 m təşkil edir. Ən dərin yeri 915 m təşkil edir. İlin böyük qismi buzla örtülü olur. Yay zamanı şərqində iri buz parçaları hərəkət edir. Onlar əsasən yay aylarında şimala doğru irrələyir.
Temperaturu və duzluluğu
Dəniz suyu ilin böyük qismi aşağı olur. Yayda orta temperatur -1,8 °C təşkil edir. Cənub hissələrdə temperatur 5 °C qalxır. Ən isti suları əsasən çayların dənizə töküldüyü yerlərdə olur ki, buda yayın sonlarına təsadüf edir. Temperatur burada 7 °C qədər yüksəlir. Mərkəz hissələrdə duzluğu 30‰, çaylar tökülən yerlərdə 10-15 ‰ təşkil edir. Ən aşağı duzluluq 0% qədər düşür. Dərinliklərdə 32 ‰ təşkil edir.
Cult of Luna
Cult of Luna — 1998-ci ildə vokalçı Klas Ryudberq və gitaraçı Yohannes Persson tərəfindən qurulmuş İsveç metal musiqi qrupu.
Haqqında
Qrup yaradılandan bir müddət sonra Erik Olefsson, Maqnus Lindberq və Fredrik Kixlberq da qrupa qoşularaq tam kollektiv təşkil etdilər. Qrup tərzi ağır musiqi və kədərli musiqi, sözlərdən ibarətdir.1999-cu ilin yanvarında qrupun birinci demo albomu "Col" albomu olmuşdur. Bu albomdan sonra "Trastock festivalda" canlı çıxışlar edən qrup üzvləri, daha sonra 2001-ci ildə "Cult of Luna" adlı ilk studio albomlarını çıxartdı. Sonra ara vermədən digər The Beyond (2003), Salvation (2004) , Somewhere Along the Highway (2006) və Eternal Kingdom (2008) — illər də albomlar çıxardaraq qrup Avropa turların da çıxış edərək bu üslubda ən öndə gedən qruplardan biri olmağı bacardı.
Mədəniyyət (qəzet)
Mədəniyyət — qəzet.
Haqqında
“Mədəniyyət” qəzetinin ilk sayı 1991-ci ilin 2 yanvar tarixində nəşr olunub. Qəzetin təsisçisi Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyidir. Nazirliyin mətbu orqanı kimi nəşrin başlıca vəzifəsi Azərbaycanda mədəniyyət sahəsində həyata keçirilən dövlət siyasətini işıqlandırmaq, bu sahədə görülən işləri ictimaiyyətə çatdırmaqdır.
Azərbaycanın mədəni həyatının müxtəlif sahələri – teatr, musiqi, kino, rəssamlıq, heykəltəraşlıq, xalq yaradıcılığı və tətbiqi sənətlər, eləcə də mədəni irs, tarix və ədəbiyyatımız, folklor, aşıq yaradıcılığı, habelə muzey, kitabxana və digər mədəniyyət müəssisələrinin fəaliyyəti qəzetin səhifələrində əksini tapır. Bundan əlavə, dünya mədəniyyətinin diqqətçəkən olayları, Azərbaycanın beynəlxalq mədəni əlaqələri, milli adət-ənənələr və mənəvi dəyərlər, mədəniyyətlərarası dialoq, mədəni müxtəliflik kimi mövzular qəzetin gündəm mövzularını təşkil etməkdədir.
Yusif İsmayıl
right|220px|thumb|xatirə pulu Yusif İsmayıl — "Qorxunc türk" ləqəbli əfsanəvi türk güləşçi.
Yunan-Roma güləşi ilə idmanda böyük qələbələr qazanan ilk türk pəhləvanı olduğu güman edilir. 1885-ci ildə Kırkpınar güləşi üzrə əsas pəhləvan olmuşdur. 1894-cü ildən etibarən Avropa və ABŞ-də dövrün ən məşhur güləşçiləri ilə güləşmişdir.
Məşhur idmançı 140 kiloqram çəkisində və 1,88 metr boyunda idi. Həyatını ABŞ-dən ölkəsinə dönərkən bir gəmi qəzasında itirmişdir.
Qahirə beynəlxalq kitab yarmarkası
thumb|Yarmarkada ziyarətçilər (fevral 2009) Qahirə beynəlxalq kitab yarmarkası — hər il Misirin paytaxtı Qahirə şəhərində, Əl-Əzhər Universitetinin yaxınlığında keçirilən böyük beynəlxalq kitab yarmarkası. Misir baş kitab təşkilatı tərəfindən keçirilir. İlk dəfə 1969-cu ildə keçirilmiş və tarixi Qahirə şəhərinin əsasının qoyulmasının 1000 illiyinə həsr olunmuşdur.
2011-ci ilin yanvarında keçirilməli olan yarmarka Misirdəki inqilabi hadisələrə görə təxirə salınmış, növbəti il yenidən bərpa olunmuşdur.
Miqyası
2006-cı ilə olan məlumata görə Frankfurt kitab yarmarkasından sonra ikinci ən böyük kitab yarmarkasıdır.
Mikelancelo Antonioni
Mikelancelo Antonioni — italyan kinorejissoru.
Həyatı
Mikelancelo Antonioni 30-cu illərdə kino tənqidçisi və ssenarist kimi fəaliyyətə başlamış, "Bianco e nero" və "Cinema jurnallarında işləyən antifaşist əhvali-ruhiyyəli gənc kinematoqrafçılar qrupuna daxil olmuşdur.
Yaradıcılığı
“Po çayı sahilində yaşayan adamlar” (1947) Antonioninin rejissor debütüdür. İnsanın tənhalığı, cəmiyyətin amansızlığı Antonioni filmlərinin əsas mövzusudur. “Süpürgəçilər” (1948), “Mövhumat”, “Eybəcərlər evi” və s. sənədli filmlər çəkmişdir. “Bir sevginin tarixçəsi” (1950) Antonioninin ilk bədii filmidir. “Rəfiqələr” (1955) “Qışqırıq” (1957), “Macəra” (1960), “Gecə” (1960), “Tutqunluq”(1961), “Qırmızı səhra” (1964), "Şəkilböyütmə" (1966), "Zabriski Poynt" (1970), “Peşəsi reportyordur” (1975), "Qadınların eyniləşməsi" (1982) Antonioninin məşhur filmləridir. Rəqəmli texnologiyadan istifadə edərək yeni bədii effektlərə nail olmağa can atmış və 1980-ci ildə “Ober valdın sirri” adlı televiziya filmi çəkmişdir. Sevdiyi mövzulara qayıdaraq, rejissor “Qadınların eyniləşməsi” (1982) filmini yaratdıqdan sonra 1960-cı illərdəki estetik duyumunun tükəndiyini hiss edir. Ağır xəstəlik keçirdikdən sonra yalnız 1997-ci ildə V.Venderslə birlikdə “Buludlar arxasında”, 2004-cü ildə isə “Eros” filmlərini çəkmişdir. Mikelancelo Antonioni film çəkilişləri üçün 1976-ci ildə 10 günlük Azərbaycanda olub.
Resekvent dərə
Resekvent də­rə-  konsekvent çayın ikinci də­rəcəli qolunun dərəsi olub, onun axım istiqamətini təkrarlayır və adə­tən süxur laylarının yatı­mı­na uyğun gəlir.
Marixuana
thumb|Marixuana Marixuana — çətənə bitkisinin qurudulmuş çiçəkli baş qisimindən və yarpaqlarından əldə edilən, tütünə bənzəyən, yaşımtıl və ya qəhvəyi bir maddədir. Toz marixuana, çətənə bitkisinin çiçəkli baş qisminin qara və ya qəhvəyi ifrazatının toza çevrilmiş və ya qəlib halıdır.
Təsirləri
Marixuana istifadəsi xoş bir rahatlıq və bəzən bir coşğu halı verə bilər. İstifadəçilər ayrıca görmə, iyləmə, dadbilmə və eşitmə duyğularında kəskinləşmə hiss edə bilərlər. Qısa vaxtda istifadəçilərin iştahında və nəbzində bir artım olar. İstifadəçilər ayrıca avtomobil istifadəsi və məntiqli düşünmə kimi fiziki və zehni işləri yerinə yetirməkdə çətinlik çəkərlər. Yüksək dozalarla istifadə edənlərin səs və ya rəng hissləri kəskinləşə bilsə də, düşünmə bacarıqları yavaşlayar və bulanıqlaşar. Əgər doza çox yüksək olarsa marixuanın təsirləri halüsinojenlerinkilərə bənzər və qayğı, çaxnaşma və hətta psikotik episodlar şəklində ola bilər. Marixuananın bəzi təsirləri:
Paranoya Eyforiya Yuxu istəyi Gülmə krizi Susuzluq Yaddaş itkisi Tüpürcək quruması və azalması Zamanın yavaş keçməsi Şirin qida istəyi
Marixuanaın nizamlı istifadəçilərinin iş və ya şəxsi münasibətlər kimi digər bütün fəaliyyətlərə olan maraqlarını itirəcək dərəcədə psixoloji asılılıq inkişaf riskləri vardır. İngiltərədə edilən son işlər marixuana istifadəsi ilə şizofreniyadakı artım arasında bir əlaqə olduğunu ortaya çıxarmışdır. Marixuana dumanı yüksək qatranlı siqaretlərdən yüzdə əlli daha çox qatran ehtiva edir və bu da istifadəçilərin ağciyər xərçəngi və digər tənəffüs yolları xəstəlikləri risklərini böyük ölçüdə artırır.
Niderland
Hollandiya, 1970-ci illərdən 1 yanvar 2014-cü ilə qədərki müddət içərisində marixuananın kef məqsədli alına biləcəyi tək ölkə idi. Hollandiyalı səlahiyyətlilər 1970-ci illərdən bu yana marixuana istifadəsinə görə etdikləri həbsləri dayandırmışlardır. Marixuananın qanuni vəziyyəti, tam qanuni deyil lakin cinayət də sayılmır. Bu, marixuananı qadağan edən və ya sərbəst edən bir qanun olmadığı mənasını verir. Xüsusi ilə Amsterdamda olan marixuana kafeləri, ölkəyə gələn və onlar üçün qeyri-adi olan marixuananı dadmaq istəyən turistlərə ev sahibliyi etməkdədir. Buna qarşı bəzi məhdudiyyətlər mövcuddur. Məsələn bir kafedə gündə ən çox 500 qram marixuana işlədilə bilər. Bir müştəriyə gündə ən çox 3 qram marixuana satıla bilər. Bu kafelərin heç birində 18 yaşı olmamış kimsəyə xidmət göstərilə bilməz. Bu qaydalara əməl olunmaması kafenin bağlanılacağı mənasını verməkdədir. Həmçinin böyük miqdarda alver qanunsuz olduğundan çox kafe sahibi ya öz məhsullarını yetiştirməlidir ya da qanuni olmayan istehsalçılara yetişdirmək üçün toxum təmin etmək məcburiyyətindədirlər. Greenhouse adlı firma bu gün qanuni olan ən böyük marixuana istehsalı şirkətidir.
ABŞ
ABŞ-nin Kolorado əyalətində 1 yanvar 2014-cü ildən bu yana az miqdarda marixuana satışına icazə verilməkdədir. Əyalətdə turizm qısa müddətdə artmışdır. Həmçinin Oreqon ştatında da marixuananın istehsalı, satışı və istehlakı sərbəstdir.
İstifadəsi
Bu gün ABŞ, Argentina, Avstraliya, Belçika, Braziliya, Çexiya, Ekvador, Estoniya, Fransa, Hindistan, Xorvatiya, İran, İspaniya, Kamboca, Kolumbiya, Kosta Rika, Pakistan, Şimali Koreya və Uruqvay kimi dünyanın müxtəlif ölkələrində çətənənin istehsalı və istehlakı müxtəlif ölçülərdə azad qalmış olsa da təxminən yüz il əvvəl başlayan antipropaqandanın təsirləri hələ də şiddətli şəkildə davam edir.
Leqallaşdırma
Çətənə tərəfdarı hərəkatlar isə başlıca olaraq xoşbəxtlik halının istehlakının leqalizasiya edilməsi istiqamətindədir. Bəziləri xoşbəxtliiyin digər sintetik narkotiklərə keçiddə bir pillə olduğunu iddia edərkən, bəziləri də marixuananın sərbəst olduğu ölkələrdə əldə edilən məlumatlardan yola çıxaraq, marixuana istehsalının və istehlakının normallaşdırılması və leqallaşdırılmasının həm cinayət nisbətini, həm də kimyəvi narkotiklərə olan marağı azaldacağını düşünür. Dünyanın və mühitin bu qədər çirkləndiyi, təbiətin insan oğluna qarşı yaşayış mübarizəsi verdiyi belə bir dövrdə tələblər də getdikcə keyfiyyətdən daha çox təbiət həssaslığı əsasında ifadə edilməyə başlandı. Nə deyək, xeyirlisi olsun.
Netscape
Netscape, Netscape Communications Corporation tərəfindən inkişaf etdirilən, AOL tərəfindən inkişaf etdirilən skanerlərin ümumi adıdır. Pulsuz olaraq istifadəyə təqdim Netscape köhnədən şəbəkə skaner larının lideri idi. Bu an çox az istifadəçi tərəfindən istifadə edilir. Netscape firması, 28 dekabr 2007 tarixində saytında etdiyi duyuruyla, Netscape şəbəkə skanerinin zamanın qabaqda firmalarına görə geridə qaldığını və illər əvvəl tutduqları liderliyi digər firmalara kaptırdıklarını bildirərək 2008in Mart ayından etibarən hər hansı bir yeniləşdirmək bulunmayacaklarını açıqladı. Məlumatda birlikdə ayrıca, istifadəçilərin Mozilla Firefox istifadə təklif edən firma, beləcə təxminən 15 illik tarixini sonlandırmış oldu.
Netscape 6 (6.0–6.2.3 versiyalar)
Açık kaynağlı olaraq istifadəçiyə təqdim edilən Netscape, Mozilla təşkilatı tərəfindən inkişaf etdirilməyə başladığı üçün Mozilla şəbəkə brauzerinin  bu anda istifadə edilməkdə olduğu HTML şərh etmə brauzeri olan "Gecko" ilə inkişaf etdirilmişdir.
Aporia
Aporia [alm. = fr. Aporie; ing. Aporia; yun. Aporia; a = sız, poros = yol, körpü, çıxış; ər. يغؤنح حؤل لؤتم غ شُ ] — Bir məsələdə ortaya çıxan problemin həllinin tapıla bilməməsi vəziyyəti, çıxış yolunun olmaması. Ümumiyyətlə natiqin mövzunun hansı istiqamətindən getməsi lazım gəldiyini, mövzuya haradan başlanıb harada qurtaracağı, nə deyiləcəyi haqqında yolunu itirdiyi vəziyyətin adı olaraq ya da natiqin nə söyləyəcəyini yaxud nə düşünəcəyini bilmədiyi bir vəziyyətdə müraciət etdiyi, ümumiyyətlə ediləsi şübhə ifadəsi olaraq təyin olunar.
Apriya paradoksun bir növüdür.
Kayasula
Kayasula — Rusiyanın Stavropol Vilayəti, Neftekum rayonu ərazisinə daxil olan kənd.
Yeraltı hamam (Şəki)
Yeraltı hamam və ya Abdulsalam hamamı — XIX əsrdə Şəkidə tikilmiş abidə. Yuxarı Baş Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğunun ərazisində yerləşir və təyinatı üzrə istifadə edilmir.
Kayasula
Etimologiya
Kayasula sözü türk dilindən tərcümədə «„qoyunun suvarılan yeri“ („koy“ — qoyun, və „sula“ — su), „sulu qaya“ („kaya“ — qaya, „sula“ — su) və ya „koy asıll“ — „səsli qoyun“» mənasını verir. Digər versiyaya görə isə kəndin adı zəngin bir türkmən olan Koy Asullanın adı ilə bağlıdır. Aulu onun saldığı ehtimal edilir.
Yeraltı hamam (Şəki)
Hamam, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.
Kayasula
Etimologiya
Tarixdə Kayasulu, Koyasulu adları ilə toponimlərə rastlanılır.
Yeraltı hamam (Şəki)
2019-cu il iyulun 7-də "Xan Sarayı ilə birgə Şəkinin tarixi mərkəzi" UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilib. Şəki şəhərinin tarixi mərkəzində yerləşən Yeraltı hamam da Ümumdünya İrsinə daxildir.
Kayasula
Coğrafiya
Kənd Noqay çölünün qərbində, Stavropol diyarının cənub-şərqində yerləşir. Kayasuladan cənub-qərbdə Zunkar gölü yerləşir.
Yeraltı hamam (Şəki)
Haqqında
Yeraltı hamam XIX əsrdə sahibkar Abdulsalam tərəfindən tikilib. Bina iki böyük zaldan və böyük otaqlardan ibarətdir. Bir hissəsi yerin altında olduğundan el arasında "Yeraltı hamam" kimi tanınır. Bu hamam həm də Cümə məscidi və mədrəsə kompleksinə daxildir. Hamam 1995-ci ildə Şəki Elmi-Bərpa və İstehsalat İdarəsi tərəfindən əsaslı surətdə bərpa olunub, hazırda təyinatı üzrə istifadə edilmir. Hamam ümumi soyunma otağı, ümumi çimmə otağı, xüsusi iki nömrə və dəhlizdən, isti və soyuq suyu saxlayan, xəzinə adlanan su anbarından ibarətdir. Soyunma otağı: 70 kvadratmetrdir; eni 7 metr, uzunluğu 10 metr. Hündürlüyü: soyunma yerində 12 metr, çimmə yerində 8 metr. Çimmə otağı: 50 kvadratmetrdir; eni 5 metr, uzunluğu 10 metr. Nömrə otaqları: I nömrənin sahəsi: 25 kvadratmetr: eni 5 metr, uzunluğu 5 metr. II nömrənin sahəsi: 7,5 kvadratmetr; eni 3 metr, uzunluğu 2,5 metr. Ümumi sahəsi: 89 kvadratmetr. Divarın qalınlığı 80 santimetrdir. Bina bayırdan yer səviyyəsindən 4 metr aşağıdadır.
Kayasula
Coğrafiya
Stavropoldan olan məsafə: 311 km.
Neftekumskdan olan məsafə: 67 km.
Yeraltı hamam (Şəki)
Haqqında
Hamam, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.
Kayasula
Tarixi
Yaşayış məntəqəsi 1909-cu ildə, noqay aularının qışlama ərazisində meydana gəlmişdir. Bəzi məlumatlarda isə kəndin köçəri Koyassıl aulunun sakinləri tərəfindən salınmışdır. İlk əvvəllər yaşayış məntəqəsi Kazıxan aulu adını daşıyırdı.
Yeraltı hamam (Şəki)
Haqqında
2001-ci ildən Şəki şəhərinin tarixi hissəi UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına namizəd seçilib. 2019-cu il iyulun 7-də "Xan Sarayı ilə birgə Şəkinin tarixi mərkəzi" UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilib. Qərar Bakı Konqres Mərkəzində keçirilən UNESCO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinin 43-cü sessiyasında qəbul olunub. Şəki şəhərinin tarixi mərkəzində yerləşən Yeraltı hamam da Ümumdünya İrsinə daxildir.
Kayasula
Tarixi
1 yanvar 1927-ci il məlumatına görə Koyasulada 356 ev vardı. Ümumi olaraq kənd əhalisinin sayı 1415 nəfər idi (756 kişi и 659 qadın). Onlardan 908 nəfəri noqaylar, 507 nəfəri isə ruslar olmuşdur. 1 oktyabr 1929-cu il məlumatında isə kənddə məktəbin olması qeyd edilir. O zamanlar kənd dağıstan MSSR, Açikulak rayonu, Kayasula kənd inzibati vahidliyinin mərkəzi idi. Kayasuladan başqa kənd sovetliyinə 2 aulda daxil idi — Meqşin-Kuyu və Üç-Tyube.
1935 - 1958-ci illərdə Kayasula aulu Kayasula rayonunun mərkəzi olmuşdur.
1948-ci ildə Kayasula aulu kənd statusu alır.
1 may 2007-ci ilə qədər Stavropol diyarının Neftekumski rayonunun Kayasula Kənd İnzibati vahidliyinin mərkəzi olmuşdur.
Əhali
Milli tərkib
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir :
İnfrastruktur
Xəstəxana. 1995-ci ildə inşa edilmişdir
Sosial-mədəni dərnək
Kəndin sərhədləri daxilində 5 qəbiristanlıq var.
Təhsil
№ 16 «Teremok» uşaq bağçası. 27 iyul 1976-cı ildə aşılmışdır.
№ 17 «Petuşok» uşaq başçası
№ 16 orta ümümtəhsil məktəbi
Vostok (İşembay)
Vostok — Başqırdıstan Respublikası nın İşembay rayonu nda yerləşən kənd. Kənd İşəy kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Apeyron
Apeyron [yun.apeyron] — əbədi hərəkətdə olan, sonsuz, qeyri-müəyyən, keyfiyyətsiz materiyanı ifadə etmək üçün Anaksimandrın tətbiq etdiyi anlayış. Yunan dilindən Avropa dillərinə keçmişdir, hərfi mənada sonsuz, hüdudsuz deməkdir.
Anthemis hemistephana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Paraseiulus porosus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
In the Middle of Nowhere (Modern Talking albomu)
In the Middle of Nowhere - 1986-cı ildə Modern Talking qrupu tərəfindən çıxarılmış albomdur. Bu albom qrupun 4-cü çıxarılmış albomudur.
Makao patakası
Pataka  və ya rəsmi adıyla Makao patakası (Çincə: 澳門 幣; Portuqalca: Pataca macaense; ISO 4217: MOP), Makaoda istifadə edilən rəsmi pul vahididir. Makao Mərkəzi Bankı tərəfindən bölüşdürülür. Patakanın alt vahidi 'avos'dur (Kanton: 仙; sin) və bir pataka 100 avosa bölünür; on avos bir 'ho'ya (毫) bərabərdir. Makao patakasını göstərmək üçün ən çox MOP $ işarəsindən istifadə edilir.
Yaranma tarixi
Bu pul vahidinin yaradılması haqqında ilk ideya 1894-cü ildə irəli sürülmüşdür. Ancaq belə bir banknotun yaradılması üçün milli bir bank fəaliyyət göstərməli idi. Belə bir bank yalnız 1902-ci ildə Makao Milli Bankı adı ilə fəaliyyətə başladı və Bank 1905-ci ildə Pataka adlı pul vahidi buraxdırmaq hüququ qazandı. O zamandan sonra Makao patakası 1980-ci ildə yenilənmişdir.
Körpüçay
Körpüçay — Türkiyənin Antalya əyalətindən axan çay.
Ətraflı məlumat
Körpüçay Türkiyə Respublikasının İsparta əyalətində Tavr dağlarından başlayıb dar və dərin kanyonlarla Serik düzənliyindən keçərək Aralıq dənizinə tökülür. Çay karst suları ilə qidalanır. Çayın aşağı axarında Qocadərə və Sağırı dərələri var. Əvvəlcə geniş vadidə axan su Bolhasan kəndindən dar kanyona daxil olur. Selik düzənliyinə və ordanda Aralıq dənizinə tərəf istiqamətlənir.
Çayın üzərində 96 MW gücünə malik Beşqonaq II Hidroelektrik stansiyası quraşdırılıb. Çayın Bolasan kəndi və Beşqonaq ərazisindən yerləşən hissəsində Körpülü Kanyon Milli Parkı təşkil edilib. Bu park əhəmiyyətli rafting mərkəzlərindən biridir.
Tarixi
Körpüçay üzərində iki qədim körpü var. Oluk körpü II əsrə aid olduğu ehtimal edilir. Körpü Roma arxitekturasında inşa edilib. Bu körpü qədim vaxtlarda Pisidiya əyalətinin Selge və Pednelissos bölgələri ilə Pamfiliya əyalətinin Aspendos və Side bölgələrini birləşdirdiyi üçün olduqca əhəmiyyətlidir. Aspendos və Side şəhərlərini birləşdirən körpü Belkıs körpüsü adlanır. Körpü IV əsrdə Romalılar tərəfindən tikilmiş və günümüzə qədər çatmışdır.
İqlim sistemi
İqlim sistemi
Tədqiqatlar aparılan zaman iqlimin və havanın məişət tərifi xeyli genişlənməlidir. Belə ki, iqlimin və havanın çoxillik dəyişilmələri zamanı bütün atmosferi, okeanı və qurunu bir sistem şəklində baxmaq lazımdır. Qısa AOQ (atmosfer – okean – quru) kimi yazılır. Bu sistemdə başlanğıc şərtlər dəyişilməzdir.
Həmçinin bax
İqlim, Hava
Xarici keçidlər
İqlim sistemi və İqlim dəyişikliyinin səbəbləri
2023 Avropa Oyunları
200px|thumb|right|Stadion slaki
2023 Avropa Oyunları və ya rəsmi adı ilə III Avropa Oyunları — 2023-cü ilin iyun ayında Polşada baş tutacaq beynəlxalq idman tədbiri.
Olimpiya idman növü olan müasir beşnövçülük üçüncü Avropa Oyunlarının proqramına daxil edilib. 2023-cü ildə Polşanın Krakov şəhərində keçiriləcək üçüncü Avropa Oyunlarında atletlər idmanın bu növü üzrə də medallar uğrunda mübarizə aparacaqlar. Bundan əlavə, idmançılar 2024-cü ildə Parisdə keçiriləcək Yay Olimpiya Oyunlarına lisenziya əldə etmək şansı da qazanacaqlar.
Yeni idman növü
Olimpiya idman növü olan müasir beşnövçülük üçüncü Avropa Oyunlarının proqramına daxil edilib. 2023-cü ildə Polşanın Krakov şəhərində keçiriləcək üçüncü Avropa Oyunlarında atletlər idmanın bu növü üzrə də medallar uğrunda mübarizə aparacaqlar. Bundan əlavə, idmançılar 2024-cü ildə Parisdə keçiriləcək Yay Olimpiya Oyunlarına lisenziya əldə etmək şansı da qazanacaq. Siyahıda Avropa ilə yanaşı, Cənubi və Mərkəzi Amerika ölkələri də yer alıb. Danışıqlar davam etdiyi üçün sayın artacağı da gözlənilir. Avropa Oyunları bu il iyunun 21-dən iyulun 2-dək təşkil olunacaq. Yarışda 48 ölkədən 7000-dək idmançı iştirak edəcək.
I Avropa Oyunları 2015-ci ildə Bakıda, II Avropa Oyunları isə 4 il sonra Minskdə təşkil olunub.
Həmçinin bax
Avropa Oyunları
R (proqramlaşdırma dili)
R — statistik verilənlərin emalı və qrafika üçün proqramlaşdırma dili, həmçinin GNU layihəsi çərçivəsindəki pulsuz və açıq mənbəli hesablama mühiti. Bu dil Bell Labs-da hazırlanmış S dilinə oxşar şəkildə yaradılıb və dillər arasında əhəmiyyətli fərqlərin olsa da, onun alternativ tətbiqidir, lakin əksər hallarda S dilindəki kod R mühitində işləyir. R ilk olaraq Oklend Universitetinin statistika fakültəsində Ross Ayhek (ing. Ross Ihaka) və Robert Centlmen (ing. Robert Gentleman) (adlarının baş hərfi — R) tərəfindən hazırlanan; hal-hazırda isə R fondu tərəfindən saxlanılan və inkişaf etdirilən dil və mühitdir.
Statistik verilənlərin təhlili proqramı kimi geniş istifadə olunur və statistik proqram təminatı üçün faktiki standarta çevrilmişdir.
Dil və mühit GNU GPL əsasında lisenziyalaşdırılıb; mənbə kodları, həmçinin bir sıra əməliyyat sistemləri üçün tərtib edilmiş proqramlar — FreeBSD, Solaris, Unix və Linux distributivləri, Microsoft Windows, Mac OS X kimi paylanmışdır.
R Commander, RKWard, RStudio, Weka, Rapid Miner, KNIME və ofis paketlərinə inteqrasiya vasitələri kimi müxtəlif qrafiki interfeyslər mövcud olmasına baxmayaraq, R əmr sətirli interfeysdən istifadə edir.
2010-cu ildə R Infoworld jurnalının ən yaxşı açıq mənbəli proqram təminatının inkişafına görə mükafata layiq görülmüşdür.
Xüsusiyyətləri
Dil primitiv məlumat növlərinin minimum dəstini dəstəkləyir: simvollu (character), ədədi (numeric), məntiqi (logical) və kompleks (complex). Ədədi dəyişənlər, adi ədədlərə əlavə olaraq, NaN (Not a Number — "ədəd deyil") və Inf (Infinity — "sonsuzluq") kimi xüsusi qiymətləri qəbul edə bilər. Sonsuzluq (müsbət və ya mənfi), hesablama nəticəsi, realizasiyanın diapazon hüdudlarından kənara çıxdıqda, NaN — təyin olunmamış nəticə ilə əməliyyatlar zamanı əldə edilir. Bunlara əlavə olaraq, digər vacib xüsusi qiymət, NA (Not Available — "mövcud deyil") da vardır. Bu hesablamalarda istifadə edilən qiymətin hər hansı bir səbəbdən edilməməsi faktını qeyd etmək üçün istifadə edilə bilər (statistik hesablamalarda verilənlərin toplanılmasındakı uğursuzluqlar səbəbindən bəzi müşahidələrin nəticəsiz qalması olduqca yayğın bir durumdur).
İbtidai növlərin dəyərləri vektorlara (vector), siyahılara (list), matrislərə və ya massivlərə (matrix), o cümlədən çoxölçülülərə birləşdirilə; bu birləşdirilmiş növlər isə eyni primitiv tipli verilənlər dəstini saxlaya bilər. Bundan əlavə, dilə faktor (factor) anlayışı — ciddi şəkildə müəyyən edilmiş qiymətlər çoxluğunu qəbul edən kateqoriyalı və ya miqyaslı verilənlər dəstinə daxildir. Nəhayət, cədvəllər (data frame) — hər bir sıra (individ) üçün müxtəlif (və müxtəlif növlərə malik) parametrlər (xüsusiyyətlər) dəstini saxlayan verilən strukturları yaradıla bilər. R-in bir xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, vektorlar və matrislərlə əməliyyatlar, məsələn, APL-də olduğu kimi, dil səviyyəsində dəstəklənir.
Verilənlərin çıxarılması və qeyd olunması əməliyyatı (tapşırığın analoqu) " ", həmçinin hesab da daxil olmaqla verilənlərlə işləmək üçün adi əməliyyatlar mövcuddur. Vektor və massivlərin elementlərinə indeks üzrə giriş kvadrat mötərizədə, siyahı atributlarına giriş " " operatoru vasitəsilə həyata keçirilir. Ümumi imperativ proqramlaşdırma strukturları minimal dəstə:  şərt ifadəsinə,   və   dövrlərinə malikdir. R-də ifadələr ayrı-ayrı obyektlər kimi təsvir edilə və lazım olduqda qiymətləndirilə bilər. Funksiyaların təsviri eyni mexanizmə əsaslanır. Vektor və massivlərə ifadə və funksiyaların tətbiqi üçün daxili imkanlar mövcuddur. R-in funksiyaları istənilən proqrama qoşulan və onlarda birləşdirilmiş hesablama vasitələrini təmin edən yüklənə bilən modullarla paketləşdirilə bilər. R üçün paketlər digər proqramlaşdırma dillərində, o cümlədən C-də də hazırlana bilər ki, bu da bir tərəfdən R dilinin özünün məhdud vizual resurslarını kompensasiya etməyə, digər tərəfdən isə zərurət yarandıqda yüksək hesablama səmərəliliyinə nail olmağa imkan verir.