cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Furunkul
Müalicə
Fəsadlaşmamış furunkullar konservativ müalicə ilə sağalır. Furunkulun üzərinə isidicilər qoymaq məsləhət deyil, çünki isti toxumaların qan damarlarının genişlənməsinə və infeksiyanın yayılmasına köməklik edir. Bütün infiltrasiya sahəsi spirtlə silinməli, irinli kisə isə 5%-li yod məhlulu ilə yandırılmalıdır. Lazerlə şüalandırılma və fiziki müalicədən istifadə edilməlidir. İnfiltratın ətrafına 2-3 nöqtədən antibiotik-novokain məhlulu yeridilməlidir. Nekrotik-irinli ocaq təzahür etdikdə isə irinlik tez boşaldılmalıdır. Bunun üçün nekrozlaşmış dəri səthinə salisil turşusu tozu səpilir. Bir neçə saat sonra salisil tozu nazikləşmiş dərini əridir və irinli- nekrotik köz qopub xaric olmağa başlayır. İnfiltratlaşmış dəri səthi antiseptiklə işləndikdən sonra nekrotik irinli köz mexaniki sürətdə pinsetlə xaric edilməlidir. Nekrotik irinli kütlə xaric edildikdən sonra boşluq antiseptiklərlə yuyulur və oraya ötürücü rezin parçası yeridilir. Ertəsi gün infiltratın xeyli azalması və infeksiyanın sönməsi müşahidə edilir. Qalıq yara səthi təkrari antiseptiklərlə və məlhəmlərlə işlənilərək aseptik sarğı ilə örtülür. Ümumi müalicəyə ehtiyac yoxdur. Sifətdə olan, fəsadlaşmış (limfangit, limfadenit) və ağır yanaşı gedən xəstəliklər (şəkərli diabet, immun çatışmazlıq) zəmnində yaranmış furunkulların müalicəsi antibiotiklərlə, iltihab əleyhinə və immun preparatların təyini və qanın ultrabənövşəyi şüalanması ilə icra edilməlidir. Sifətdə, xüsusən üst dodaqda, burun-dodaq bucağında törənən furunkullar xəstələrin həyatı üçün çox təhlükəli olur. İltihab prosesi ön sifət venasının şaxələndiyi toxumalara çox sirayət etdikdə, bu venalarla infiltrat nahiyəsindən infeksiyalaşmış tromb kütlələri venoz cibə asanlıqla keçib irinli meningitin əmələ gəlməsinə, nəticədə 80-100% ölümə səbəb olur. Ona görə də sifətdə yerləşən furunkulların mexaniki sıxılmasına cəhd göstərmək lazım deyil. Bununla əlaqədar, sifətdə furunkul törənmiş xəstələr xəstəxana şəraitində həkim nəzarəti altında müalicə olunmalıdır. Bu xəstələrə yerli müalicə ilə yanaşı, antibiotiklər, iltihab əleyhinə və qanın reologiyasını yaxşılaşdıran dərmanlar (aspirin, trental) vermək, yataqda uzanmaq, danışmamaq, sulu qida qəbulu məsləhət görülməlidir.
Absesləşmiş böyük furunkullar cərrahi kəsiklər aparmaqla boşaldılmalıdır. Furunkul təkrarlana bilər. Bunun qarşısını almaq üçün xəstələrə stafilokok anatoksini yeridilməlidir. Furunkulun yaranmasının qarşısını almaq üçün, ilk növbədə, şəxsi gigiyena tələblərinə riayət olunmalıdır. Keyfiyyətli və vitaminlərlə zəngin qida qəbul edilməlidir.
CTO
CTO — İnformasiya Texnologiyalarından cavabdeh olan rəhbər.
Ani-i Vusta (Germi)
Ani-i Vusta — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Timo Verner
Timo Verner (6 mart 1996-cı ildə anadan olub) — Bundesliqa təmsilçilərindən olan RB Leypziq klubunda və Almaniya milli futbol komandasında hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Almaniya futbolçusudur.
VfB Ştutqart
O, Bundesliqada debütünü 17 avqust 2013-cü ildə Bayer Leverkuzen klubuna qarşı oyunda etmişdir. Verner Bundesliqada ilk qolunu 22 sentyabr 2013-cü ildə Ştutqart klubu ilə Ayntraxt Frankfurt klubuna qarşı oyunda vurmuşdur. 10 noyabr 2013-cü ildə Verner Frayburq klubuna qarşı oyunda iki qolla yadda qalmışdır. O, ikinci və üçüncü qolun müəllifi olmuş və komandası 3-1 hesabı ilə qalib gəlmişdir. Bu nəticə ilə Verner Bundesliqa tarixində bir oyunda iki qol vuran ən gənc futbolçu kimi tarixə düşmüşdür.
Verner 18-ci ad günündə Ştutqart klubu ilə 2018-ci ilin iyun ayına qədər peşəkar müqavilə imzalamışdır. Amma Leypziq 2016-cı ilin yayında 10 milyon avro qarşılığında onu transfer etmişdir.
RB Leypziq
11 iyun 2016-cı ildə Verner RB Leypziq klubu ilə dörd illik müqavilə imzalamışdır. Transferin qiyməti 10 milyon avro olmuşdur. Verner RB Leypziq klubunun ən bahalı transferi kimi tarixə düşmüşdür.
Milli karyerası
Verner Almaniya millisi ilə 2012 UEFA Avropa U-17 Çempionatında iştirak etmişdir.
Verner 2017-ci ildə Yoahim Lövün rəhbərliyi altında 22 mart 2017-ci ildə İngiltərə milli ilə yoldaşlıq oyunu üçün, 26 mart 2017-ci ildə Azərbaycan millisi ilə 2018 Dünya Kuboku təsnifat mərhələsi oyunu üçün əsas milli komandaya çağırılmışdır. 25 iyun 2017-ci ildə Verner Konfederasiyalar Kubokunda Kamerun millisinə qarşı oyunda iki qolla yadda qalmışdır.
Milli komanda qolları
(Nəticələr və qollar Almaniya hesablamasının birinci siyahısındadır.)
Şimali Kipr Türk Respublikası gerbi
Şimali Kipr Türk Respublikası gerbi — ŞKTR-nin rəsmi gerbi.
thumb|200px|[[Kipr Respublikasının gerbi (köhnə variant)]]
Orucqışlaq-i Hacıalmazxan (Pərsabad)
Orucqışlaq-i Hacıalmazxan — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 102 nəfər yaşayır (21 ailə).
NGC 6061
NGC 6061, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Büsyer-le-Min
INSEE kodu — 03046.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1078nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 597 nəfər (15-64 yaş) arasında 364 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 233 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 61.0%, 1999-cu ildə 61.2%). Fəal olan 364 nəfərdən 300 nəfəri (164 kişi və 136 qadın), 64 nəfəri işsiz (34 kişi və 30 qadın) idi. 233 hərəkətsiz 42 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 101 nəfər təqaüdçü, 90 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Sinqapur himni
Majulah Singapura (malay dilindən tərcümədə: İrəli, Sinqapur) — Sinqapurun dövlət himni.
Sinqapurun dövlət himni ölkə bayrağı və gerbi ilə birlikdə millətin mədəni individuallığını ifadə edir.
Himn Sinqapurun milli və dörd rəsmi dilindən biri olan malay dilində oxunur.
Tarixi
Himnin musiqisi və sözləri 1956-1957-ci illərdə - ölkədə millətçiliyin geniş vüsət aldığı bir dövrdə bəstələnmiş və yazılmışdır.
Malay dilində
Majulah Singapura
Azərbaycan dilinə tərcüməsi
İrəli, Sinqapur
Çələk (Germi)
Çələk — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Germi bölgəsinin İcərud kəndistanında, Germi qəsəbəsindən 12 km cənub-şərqdədir.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 459 nəfər yaşayır (107 ailə).
Cənubi-Ural qoruğu
thumb|[[Yamantau dağı|Yamantau]] Cənubi-Ural dövlət təbiət qoruğu — Başqırdıstanın Belores rayonunda, qismən isə Çelyabinsk vilayətinin ərazisində yerləşən dövlət təbiət qoruğu.
Qoruq Sovet İttifaqı Komissiyasının və SSRİ Nazirlər Şurasının № 487—152 qərarları ilə 19 iyun 1978 -ci ildə yaradılmış. Qoruğun yaradılmasında məqsəd Cənubi Uralın dağ-tayqa ekosistemini öyrənmək və qoruyub saxlamaq idi. Cənubi-Ural qoruğu Cənubi Ural dağlarının nisbətən hündür ərazisində yerləşir. Ərazinin daha çox hissəsi Başqırdıstan Respublikasının ərazisində yerləşir. Qoruğun ümumi sahəsi 252, 8 min hektardır. Bu qoruq Başqırdıstanın və Cənubi Uralın ən böyük qoruğudur. Qoruğu ərazisinin 90 %-i Belores rayonu ərazisində yerləşir. Çelyabinsk vilayətinin Katav-İvanovski rayonunda isə qoruğun 2404 hektar ərazisi yerləşir.
Ümumi məlumat
İnzer, Kiçik İnzer, Tyulma və Yuryuzan çayları qəruq ərazində olan böyük çaylardı.
Qoruq ərazisinə giriş məhdudiyyəti qoyulub. Belə bir fikir mövcuddur ki, məhs qoruğu yaxınlıqda yerləşən Mejqorye şəhərində olan gizlin hərbi obyektə görə yaradıblar. Bu şəhər ətrafı bölgə bağlı inzibati-ərazi vahidi statusuna malikdir.
Fauna və florası
Qoruq ərazisində 698 ali bitki, 226 yosun, 169 şibyə və 121 növ ğöbələk növü mövcuddur. Cənubi-Ural qoruğunda 260 növ onurğalı, 50 növ məməli, 189 növ quş və 20 balıq növü aşkar edilmiş.
NGC 6944
NGC 6944, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Delfin bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Orucqışlaq-i Hacıismayıl (Pərsabad)
Orucqışlaq-i Hacıismayıl — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 60 nəfər yaşayır (10 ailə).
.az
.az — Azərbaycanın internet kodudur. .az Azərbaycan Respublikası üçün yüksək səviyyəli milli domen. Azərbaycanda qeydiyyatdan keçmiş e-poçt, yaxud veb-ünvanı göstərən suffiksdir.
2023-cü ilin iyul ayının statistik məlumatına əsasən 41971 sayt qeydiyyatdan keçib. Onlardan 39263-ü ".az" domen zonasında, 1477 sayt ".com.az" domen zonasında qeydiyyatdan keçib. ".edu.az" domeni 581 saytla populyarlığa görə üçüncü yeri tutur. 2017-ci ilin aprel ayının statistik məlumatlarına əsasən dünya üzrə fəal domen adlarının sayı 143 857 563-ə çatıb, ".com" domen zonasında 128 676 761, ".net"-də 15 180 802 domen adı qeydiyyatdan keçib.
Tarixi
Domen 1993-cü ilin 23 avqustunda daxil edilib, rəsmi olaraq fəaliyyətə isə 25 avqustdan başlayıb. Azərbaycan Respublikasında yerləşən, yaxud onunla əlaqəli olan obyektlər üçün istifadə olunur. 2-ci səviyyəli, yaxud bu səviyyəli bəzi domenlərin altında 3-cü səviyyəli domenlərin qeydiyyatı mümkündür. İkinci səviyyəli əsas domenlər bunlardır: .com.az, .net.az, .int.az, .gov.az, .org.az, .edu.az, .info.az, .pp.az, .mil.az, .name.az, .pro.az və .biz.az. Domenlərin qeydiyyatını IntraNS şirkəti həyata keçirir.
Vüqar Əliyev (jurnalist)
Vüqar Əliyev —  Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) İdarə Heyətinin sədri
.az
Tarixi
.gov.az 2005-ci ildə Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinə həvalə edilib.
Vüqar Əliyev (jurnalist)
Həyatı
Vüqar Əliyev 1980-ci ildə Bakıda anadan olub. Azərbaycan Dillər Universitetini bitirib. İkinci ali təhsilini isə jurnalistika ixtisası üzrə alıb. Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) İdarə Heyətinin sədri təyin olunana qədər AZƏRTAC-da bölmə müdiri kimi, daha sonra isə Prezident Administrasiyasında məsul vəzifədə çalışıb.
28 noyabr 2022-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC-ın) İdarə Heyətinə sədr təyin olunub.
Ailəlidir, üç övladı var.
Tletseruk soyu
Tletseruk soyu — şimal-qərbi Qafqazın yerli xalqlarından olan adıgeylərin Şapsığ qoluna mənsub çərkəz ailə soyudur. Böyük köçdən əvvəl Krasnodar əyalətinin Tuapse bölgəsi və Soçinin Lazarevski bölgəsində yaşayırdılar. Bu gün isə əsasən, Rusiyaya bağlı Adıgey Respublikasının Pseytuk kəndi də daxil olmaqla, Türkiyənin Aydın, Afyon, İzmir, Çanaqqala, Adabazarı, Çorum, Yozqat, Samsun, Balıkesir və Düzcə vilayətlərində yaşamaqdadırlar.
Dilləri
Adıgeycənin bir dialekti olan şapsuqca danışırlar. Adıgeycə isə Qafqaz dillərinin Abxaz-adıq dilləri qrupuna bağlı dildir. Şapsuqlar Şimali Qafqazın yerli xalqlarından olan qərb çərkəzlərinə mənsub topluluqlardan biridir. Çoxu Krasnodar krayı Tuapse rayonu və Soçinin Lazarevsk rayonunda, Rusiyanın subyekti olan Adıge Respublikasında yaşayırlar. Dilləri olan Şapsuq dili 1945-ci ilə qədər yazı və ədəbiyyat dili olmuşdur. Qədimdə onlardan ayrı olan Hakuç etnosu hal-hazırda rəsmi olaraq şapsuqların subetnosu olaraq qəbul edilməkdədirlər.
Onlar Türkiyə Respublikası ərazisində də yaşayırlar. Əsasən Əxlat da məskunlaşan şapsuqların orada keçmişdə 9 kəndi olsa da, o kəndlərdən indi yalnız biri qalmışdır. O kənd Adilcəvazda yerləşir. Yerdə qalan çərkəzlər isə əxlatın mərkəzinə köç etmişdirlər.
Daşdibi (Germi)
Daşdibi — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 92 nəfər yaşayır (16 ailə).
Vulkanologiya
Vulkanologiya — yerin daxilində baş verən dəyişikliklər nəticəsində maqmanın xaric olması ilə müşahidə edilən geoloji struktur olan vulkanları öyrənən elm.
Maqma Yer səthinə vulkan boğazı və ya vulkan kanalı vasitəsi ilə püskürür. Vulkanın səthdə püskürdüyü yerdə əmələ gələn qıfvari çökəklik krater adlanır. Vulkanlar çox güclü olduqda onların kraterləri kiçik olur və yaxud heç olmur. Diametri 1500 metrdən artıq olan krater kaldera adlanır. Ən böyük kaldera Yaponiyadakı Aso, Filippindəki Apo vulkanlarının kalderasıdır. Yer səthinə çıxan qazları uçmuş, soyumuş maqma – lava, vulkan boğazında bərkimiş lava isə nekk adlanır. Başqa sözlə desək, müəyyən vaxtdan sonra eroziya və denudasiya nəticəsində vulkanik dağ aşınır və vulkan boğazında soyumuş lava qayalı təpə əmələ gətirir ki, buna da nekk deyilir. Məsələn, Qazax rayonundakı Göyəzən dağı. Vulkan püskürən zaman odlu maqmanın temperaturu 850º – 1250 °C arasında olur.
Geomorofloji termin
Vulkanolo­gi­ya- (vulkan sözündən və yun. lo­gos- söz, elm)- vulk. əmələ gəlmə sə­bəbini, inkişafını, quruluşunu, püskürmə məhsullarının  tərkibini, fəaliyyət  xarakterinin dəyişilməsi, eləcə də yer səthində  vulk. yerləş­məsi qanuauyğunluqlarını öyrənən elm.
Fəaliyyətdə olan vulkanlar
thumb|350px|right|Vezuvi vulkanı Püskürməsi haqqında əldə tarixi yazılı məlumat olan vulkanlara fəaliyyətdə olan vulkanlar deyilir. Yer üzərində 817 fəal vulkan qeydə alınmışdır ki, onlardan 620-si yaxın zamanlarda püskürmüşdür. Fəaliyyətdə olan vulkanların təqribən 75 %-i Sakit okeanın odlu qurşağı və Böyük Zond adalar qövsündə yerləşir. Zəlzələlər kimi vulkanlar da cavan, seysmik ərazilərdə, tavaların sərhədində daha çox müşahidə edilir. İtaliyada –Vezuvi (1281 m), Etna (3323 m), Stramaboli, İslandiyada – Hekla (4191 m), Rusiyadakı Kamçatka yarımadasında – Klyuçovskaya Sopka (4688 m), Avaçinskaya Sopka, Yaponiyada – Fudziyama (3776 m), Zond adalarında – Kerinçi (3800 m), Slamet (3430 m), Aquna, Amerikada yerləşən Havay adlarında – Mauna Loa, Mauna Kea, Kilauea, Cənubi Amerikada – Kotopaxi (5897 m), San-Pedro (5974 m), Ruis (5400 m), Şimali Amerikada Meksikada – Orisaba (5747), Taxumulko (4220 m), Şasta (4317 m), Reynir (4392 m), İndoneziyada – Krakatau (813 m), Yeni Zelandiyada – Ruapexu (2797 m), Şərqi Afrikada  – Klimancaro (5895 m), Qərbi Afrikada – Kamerun (4070 m), Antraktidada – Erebus (3794 m) və s. fəaliyyətdə olan ən məşhur vulkanlardır. Bizim eranın 79-cu ilində Vezuvinin püskürməsi nəticəsində Neapolun cənubundakı Pompey şəhəri bütünlüklə vulkan külünün altında qalmışdır. Etna vulkanı hər 10 ildən bir güclü püskürür. thumb|350px|left|Fudzi vulkanı
Sönmüş vulkanlar
Püskürməsi haqqında əldə heç bir tarixi yazılı məlumat olmayan vulkanlara sönmüş vulkanlar deyilir. Yer kürəsinin sönmüş vulkanları daha çoxdur. Onlar haqqında heç bir məlumat olmasa da, vulkan külləri, kraterlər, vulkan konusları nə vaxtsa burada çox güclü vulkanizm prosesinin olmasını sübut edir. Alp dağlarında, Türkiyədə – Böyük Ağrı, Kiçik Ağrı, Böyük Qafqaz dağlarında – Elbrus (5642 m), Kazbek (5033 m), Azərbaycanda Kiçik Qafqaz dağlarında – Böyük İşıqlı, Qızılboğaz (3550 m), Axar-Baxar, Gəlinqaya,Yaponiyada - Fudzi (3777m),Cənubi Amerikada – Çimboraso (6310 m),Lyulyaylyako (6723 m), İranda – Savalan (4821 m), Səhənd (3722 m), Dəmavənd (5604 m) və s. ən məşhur sönmüş vulkanlardır. Qədim vulkan püskürmələrinin izləri Qarabağ vulkanik yaylasında da öz izlərini saxlamışdır. Bəzən sönmüş hesab edilən vulkanlar yenidən fəaliyyətə başlayır. Belə vulkanlarıyatmış vulkan adlandırırlar. Məsələn, 1960-cı ildə Çilidə zəlzələ zamanı sönmüş vulkan hesab edilən 9 vulkan püskürdü.
Mirzə Ənsərli
Həyatı
1959-cu il dekabrın 31-də Qərbi Azərbaycanın Borçalı mahalının Borçalı nahiyəsinin Ləmbəli kəndində [indiki Ermənistan Respublikasının Noyemberyan (keçmiş Barana) rayonunun Baqrateşen qəsəbəsi) anadan olmuşdur. Doğma kəndində 2 saylı orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin kitabxanaçılıq fakültəsində ali təhsil almışdır (1981–1987). 1980–1981-ci illərdə hazırlıq şöbəsində oxumuşdur.
Fəaliyyəti
Əmək fəaliyyətinə Baqrataşen qəsəbəsində ağac emalı çexində və "Zeytun" sovxozunda fəhlə kimi başlamışdır (1977–1980). Sonra isə Gəncə şəhərində Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin 25 saylı filialında böyük kitabxanaçı (1988–1989), Bakı şəhərində Azərbaycan Dövlət Kitab Palatasında biblioqraf, bölmə müdiri (1989–1992), Azərbaycan MEA Milli Münasibətlər İnstitutunda baş laborant, kiçik elmi işçi, elmi işçi (1992–2002) işləmişdir. Eyni vaxtda Mədəniyyət Nazirliyinin Mədəniyyət İşçilərinin Hazırlıq və İxtisasartırma Kursunda baş metodist (1996–1997), Azərbaycan MEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasında bölmə müdiri (1997–1999) olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Kitab Palatasında işləyən zaman Moskvada Mətbuat İşçilərinin İxtisasartırma kursunu da bitirmiş (1990) və 1993–1996-cı illərdə Azərbaycan MEA Şərqşünaslıq İnstitutunun aspiranturasında (qiyabi) oxumuşdur. Hazırda AMEA-nın akademik Z. M. Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun "Türkiyə tarixi və iqtisadiyyatı" şöbəsinin böyük elmi işçisidir. Türkologiya sahəsində tədqiqatlar aparır. "Prof. Dr. Əhməd Zəki Vəlidi Toqan və Türkiyə tarixşünaslığı" adlı dissertasiya mövzusu üzərində işləyir.
Diaspor və Lobbi Elmi Araşdırmalar Mərkəzi İctimai Birliyinin (2001-ci ildən) və Qərbi Azərbaycan Araşdırmalar Mərkəzi İctimai Birliyinin (2010-cu ildən) təsisçisi və rəhbəridir.
Kitabları və monoqrafiyaları
Tərtib etdiyi
Türkiyə türkcəsindən çevirdiyi əsərlər
NGC 6098
NGC 6098, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 1214
NGC 1214, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Cahangir Zeynallı
Cahangir Həsənağa oğlu Zeynallı — Azərbaycan kinorejissoru və ssenaristi, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi (2000).
Həyatı
Cahangir Zeynallı 13 oktyabr 1949-cu ildə Bakıda anadan olub. ÜDKİ-nun rejissorluq fakültəsində təhsil alıb (1970-1975). 1975-ci ildən “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında işləyir.
Azərbaycan kino sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə 18 dekabr 2000-ci ildə Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülüb Hal-hazırda Türkiyənin Adana Universitetinin İncəsənət və Teatrşünaslıq fakültəsində dərs deyir.
Elnur Rüstəmov (əsgər)
Elnur İsmayıl oğlu Rüstəmov (1 dekabr 1986; Kəbirli, Beyləqan rayonu, Azərbaycan — 8 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elnur Rüstəmov 1 dekabr 1986-cı ildə Beyləqan rayonunun Kəbirli kəndində İsmayıl Rüstəmovun ailəsində anadan olmuşdur. 1992-2003-cü illərdə Eldar Əliyev adına Beyləqan rayon Kəbirli kənd tam orta məktəbdə təhsil almışdır. 2010-cu ildən ailəli idi, İsmayıl, Nail və Azər adlı övladları yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Elnur Rüstəmov 2004-cü ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Beyləqan rayon üzrə Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissədə xidmət etmişdir. Xidmətini başa vurduqdan sonra müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elnur Rüstəmov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində atıcı olaraq iştirak etmişdir. Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Elnur Rüstəmov 8 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Beyləqan rayonunun Kəbirli kəndində yerləşən Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elnur Rüstəmov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
II Ceyms
1688-ci ilin iyununda baş verən 2 skandal müxalif qüvvələri daha da alovlandırdı. Bunlardan ilki kralın 10 iyun da bir oğlan övladının dünyaya gəlməsi oldu. Belə ki, kral həyatda qalan 2 qız övladını (hər ikisi protestant şəxslərlə evli idi) vəliəhdlikdən çıxararaq, Ceyms Fransisk Eduard adını verdiyi bu oğlunu vəliəhd elan etdi. Üstəlik vəliəhdin katolik inancına sadiq qalaraq böyüdüləcəyi və beləliklə, İngiltərə monarx ailəsinin artıq katolik şəcərə ilə davam edəcəyi bildirildi. İkinci skandal hadisə isə İngiltərə Anqlikan kilsəsi nə mənsub 7 yepiskopun təhqiramiz şəkildə həbs edilərək mühakimə edilmələri oldu. Bu hadisə İngiltərə kilsəsinə qarşı qurulmuş bir qurma olaraq görüldü və 30 iyun da baş tutan məhkəmənin qərarı ilə məhkumlar azad edildilər. Bu isə kralın İngiltərədəki nüfuzunu tamamilə yox etdi. İngiltərə və Şotlandiya da baş verən anti-katolik üsyanlar artıq kralın taxtdan endirilməsi tələbiylə daha da böyüməyə başladı.
Elnur Rüstəmov (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elnur Rüstəmov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Notbuk
thumb|Apple Inc tərəfindən 2020 MacBook Air. Noutbuk — kifayət qədər kiçik ölçülərə malik, mobil istifadə üçün işlənib hazırlanan fərdi kompüterdir. Portativ kompüter olmaqla stolüstü kompüterin tipik komponentlərinin hamısını özündə birləşdirir. Başqa cür dizüstü kompüter də adlanır. Çünki onları diz üstə qoymaq və ya əllə daşımaq olar.
Onların ölçüləri masaüstü kompüterlərin ölçülərindən kiçik olsa da, imkanları, demək olar ki, eynidir. Fərqli cəhətləri isə aşağıdakılardır: 1)Daha kiçik və yüngül olduqlarına görə onları əllə daşımaq, dizlərin üstünə qoymaq və ya əllə daşımaq mümkündür; 2)Sistem bloku yoxdur, monitorla klaviatura isə bir-birinə bitişikdir; 3)Siçan qurğusu əvəzində tançpad adlı qurğudan istifadə olunur (klaviaturanın üzərində yerləşir); 4)Elektrik şəbəkəsi ilə bərabər, batareya ilə də işləyə bilir
Dizüstü kompüterlər hal-hazırda inkişaf etmiş ölkələrdə elmi-texniki baxımdan ən çox istifadə edilən cihazdır.
.tr
.tr — Türkiyənin internet kodu. Türkiyə və Şimali Kipr Türk Respublikasının internet ölkəsi olan yüksək səviyyəli domen adıdır.
Cosmic Express
Cosmic Express — Alan Hazelden, Bencamin Devis və Tyu tərəfindən yaradılan və pazl janrında olan indi videooyunu. Oyun, 16 mart 2017-ci il tarixində Windows, macOS, Linux, iOS və Android platformaları üçün satışa çıxarılmışdır.
.tr
Tarixi
İdarəni Yaxın Şərq Texniki Universiteti tərəfindən edilməkdə idi və 20 ildən artıqdır ki, fəaliyyət göstərdiyi qeydiyyatçı funksiyası 14 sentyabr 2022-ci ildə TRABİS fəaliyyətə başlayana qədər davam etdi.
Cosmic Express
Geympley
"Cosmic Express"in geympleyi olduqca sadədir. Oyun, sərnişinləri gedəcəkləri yerlərə aparmaq üçün oyunçulara dəmir yolları tikmələrini tapşırır.
İstehsal və buraxılış
Cosmic Express indi oyun yaradıcıları olan Alan Hazelden, Bencamin Devis və Tyu tərəfindən, Unity oyun mühərriki ndən istifadə edərək hazırlanmışdır. Oyun 16 mart 2017-ci il tarixində Windows-əsaslı kompüterlər, macOS, Linux, iOS və Android platformaları üçün satışa çıxarılmışdır.
.tr
Tarixi
Təsnifat etmək üçün .com.tr, .gov.tr ​​kimi ikinci səviyyəli domen adları satılır.
KKTC-nin rəsmi qurumları üçün gov.ct.tr domen adı istifadə olunur. Sadə .tr domen adı olan yeganə sayt Türkiyə Silahlı Qüvvələrinə aid olan www.tsk.tr-dir.
Ceyk Uesli Rocers
Jake Wesley Rogers  — Amerikalı müğənni və bəstəkar.
Həyatı
Rogers Missuri ştatının Ozark şəhərində böyüdü, burada 6 yaşında gitara çalmağı öyrəndi və 12 yaşında piano və səs təliminə başladı. Rocers 5-ci sinifdə teatr tamaşalarında çıxış etməyə və tezliklə mahnı yazmağa başladı. Gənc yaşlarında o, Lady Gaga və Nelly Furtado kimi sənətçilərin formativ konsertlərinə qatılıb. Rogers 6-cı sinifdə gey kimi çıxdı və ailəsi ona dəstək olsa da, məmləkətindəki mədəni iqlimə görə oriyentasiyasını gizlətmək məcburiyyətində qaldı.
Rostov-na-Donu Akademik Gənclər Teatrı
Rostov-na-Donu Akademik Gənclər Teatrı — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən teatr.
Teatrın tarixi
thumb|300px|Naxçıvan şəhər tratrı thumb|180px|Şəhər teatrının afişası 1899 il
Teatrın adları
Cənub azarkeşləri 1964-cü ildə təşkil olunmuşdur. 1997-ci ildə Akademik teatrı statusu alır. 2001-ci ildən isə Rostov-na-Donu Akademik Gənclər Teatrı.
1980–1984 illər teatrın baş rejissoru Vyaçeslav Alekseyeviç Qvozdkov.
1985-ci ildən teatrı Bladimir Borisoviç Çiqişev.
1989-cu ildə teayrın bazasında "Minifest" teatr festivalı keçirilmişdir.
Rejisor Kirill Semyonoviç Serebrennikov səhnəyə "Sebastyan bağı", "Tabakerke şəhərdə" (1995), "İlbis", "Məm restoran yaxımlığında durmuşam" (1996), "Evlilik" (1997).
NGC 3926
NGC 3926, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cabbar Abdullayev
Cabbar Yolçu oğlu Abdullayev (16 mart 1936, Arış, Qaryagin rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycann pedaqoqu, Azərbaycan Respublikasının qabaqcıl maarif xadimi.
Həyatı
Cabbar Abdullayev 16 mart 1936-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Qaryagin rayonunun (indiki Füzuli rayonu) Arış kəndində anadan olmuşdur. 1953-cü ildə Füzuli rayonunun Qarğabazar kənd orta məktəbini bitirmişdir. 1955-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutuna (indiki ADPU) daxil olmuşdur. 1960-cı ildə həmin institutun Fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir. 1960- 1965-ci illər Zəngilan rayonunda fizika-riyaziyyat müəllimi kimi çalışmışdır. 1965-1972-ci illərdə Jdanov (indiki Beyləqan) şəhər 1 saylı orta məktəbində fizika-riyaziyyat müəllimi işləmişdir. 1992-ci ildə Füzuli rayon İcra Hakimiyyəti başçısının Füzuli şəhəri üzrə nümayəndəsi vəzifəsində çalışmışdır. 1992-1993-cü illərdə Qarabağ döyüşlərində fəal iştirak etmişdir. 1993-cü ildə Füzuli şəhər sovetinin sədri vəzifəsində işləmişdir. 1995-2011-ci illərdə Salyan rayonunun Qaraçala inzibati ərazi vahidində yerləşən Şatrovka (indiki Çadırlı) kənd əsas məktəbində fizika-riyaziyyat müəllimi işləmişdir.
5 yanvar 1977-ci il tarixdə Azərbaycan SSR Maarif Nazirliyi tərəfindən "Qabaqcıl maarif xadimi" döş nişanı ilə təltif edilmişdir.
5 qız və 1 oğul atası olmuşdur.
Sənədlər
thumb|Füzuli Rayon Ziyalıları thumb|Füzuli Rayon Ziyalıları kitabı
Molukka dənizi
Molukka dənizi — Sakit okeanında adalar arası dəniz olaraq Sulavesi, Mindanao, Sanqixe, Sula, Molukka və Talaud adaları  arasın yerləşir. Sahəsi 291,000 km², dərinliyi 4180 m təşkil edir. Temperatur il ərzində 27-28 s arası dəyişir. Duzluğu 34 ‰ təşkil edir. Filippin arxipelaqı ilə İndoneziya adaları arasında yerləşir. Əsas limanı Davaodur ki, oda Mindanao adasında yerləşir.
Firəngiz Əlizadə
Firəngiz Əliağa qızı Əlizadə — Azərbaycanın bəstəkarı, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının sədri. Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının üzvü (1974), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1990), professor (1998), Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti (2000), AMEA-nın müxbir üzvü (2017), UNESCO-nun "Sülh artisti" (2007), "Şöhrət" (2007), "Şərəf" (2017) ordenləri laureatı, Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzi Himayəçilik Şurasının üzvü. Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının VIII (2007), IX (2012) və X (2019) qurultaylarında sədr vəzifəsinə seçilmişdir.
Novator
Novator– [lat. novator – yeniləşdirən] 1) yenilikçi, yenilik gətirən, yenilik yaradan, yenilik tətbiq edən; 2) hər hansı bir fəaliyyət sahəsində yeni, qabaqcıl düşüncələri, prinsipləri, ideyaları, üsulları, yolları irəli sürən və həyata keçirən adam.
Firəngiz Əlizadə
Firəngiz Əlizadə müasir Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin dünya miqyasında ən tanınmış simalarındandır. Onun əsərləri xarici ölkələrdə ən böyük konsert və teatr səhnələrində, beynəlxalq festivallarda ifaçılar tərəfindən səsləndirilir. Onun musiqiləri milyonlarla xarici dinləyici tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanaraq beynəlxalq arenada şöhrət qazanmışdır.
Həyatı
Firəngiz Əliağa qızı Əlizadə 1947-ci il mayın 28-də Bakıda anadan olmuşdur. İlk musiqi təhsilini Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının nəzdində xüsusi istedadlı uşaqlar üçün orta ixtisas musiqi məktəbində almışdır. Daha sonra Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında bəstəkarlıq və fortepiano ixtisasları üzrə təhsil almışdır. Həm bəstəkarlıq (1972-ci il, professor Qara Qarayevin sinfi), həm də fortepiano ixtisası üzrə (1970-ci il, professor Urfan Xəlilovun sinfi) konservatoriyanı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1970-ci ildən Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında (indiki Bakı Musiqi Akademiyası) pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmağa başlamış, 1972–1974-cü illər ərzində Qara Qarayevin assistenti kimi çalışmışdır. F. Əlizadə 1994-cü ildə dissertasiya müdafiə edərək, sənətşünaslıq namizədi elmi dərəcəsinə, 1998-ci ildə professor elmi adına layiq görülmüşdür.
Fəaliyyəti
1992-ci ildə F. Əlizadəyə Türkiyə dövləti tərəfindən "Boş beşik" baletinin yaradılması sifariş olunmuşdur. Həmin əsər Mersin Opera və Balet Teatrının açılışı münasibəti ilə 3 yanvar 1993-cü ildə səhnəyə qoyulmuşdur. 1998-ci ilə qədər F. Əlizadə Mersin Opera və Balet Teatrında və Mersin Konservatoriyasında professor vəzifəsində çalışmışdır.
1999-cu ildə isə o, Almaniyaya, Berlin İncəsənət Akademiyasının ("Akademie der Künste") professoru vəzifəsinə dəvət olunmuşdur. 2007-ci ilə kimi burada bəstəkar, pianoçu və dirijor kimi fəaliyyət göstərmişdir.
F. Əlizadə 1974-cü ildən SSRİ və Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının üzvüdür. 1979-cu ildən Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqı İdarə Heyətinin katibi olmuşdur. 2007-ci ildən Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının sədri seçilmiş və bu günə kimi həmin vəzifədə fəaliyyətini davam etdirir.
F. Əlizadənin fəaliyyəti çoxşaxəli və genişdir. F. Əlizadə bir bəstəkar, pianoçu, musiqişünas, pedaqoq, dirijor, musiqi-ictimai xadim kimi beynəlxalq aləmdə böyük nüfuz qazanmışdır. Bir pianoçu kimi o, Arnold Şönberq, Alban Berq, Anton Vebern, Paul Hindemit, Olivye Messian, Con Keyc, C. Kramb kimi bəstəkarların əsərlərinin ölkəmizdə ilk dəfə ifa edib və onların tanıdılmasında mühüm rol oynamışdır. O, bir çox Azərbaycan bəstəkarlarının əsərlərinin ilk ifaçısı olmuşdur. Öz əsərlərinin təqdimatında da o, həm pianoçu, həm də dirijor kimi çıxış edir. Bakıda ilk "Müasir Musiqi" Festivallarının təşkilatçılarından biridir (1986–1991).
F. Əlizadə öz yaradıcılığı ilə milli mədəniyyətimizi Azərbaycanın hüdudlarından çox-çox uzaqlarda parlaq şəkildə təmsil edir. Onun əsərləri bir çox xarici ölkələrdə ifa olunmuş, o, həmin ölkələrin "composer in residence" (ölkənin rəsmi bəstəkarı) fəxri tituluna layiq görülmüşdür.
F. Əlizadə müxtəlif janrlarda bir sıra musiqi əsərlərinin müəllifidir: "İntizar", "Sənin adın Dənizdir", "Ağ atlı oğlan" operaları, "Boş beşik" və "Stadt-Graniza" baletləri, "Habilsayağı", "Muğamsayağı", "Oazis", "Dərviş", "Abşeron" – müxtəlif ifaçılıq tərkibi üçün instrumental əsərlər, "Silk road" Konserti, violonçel və orkestr üçün Konsert "Mərsiyə", böyük simfonik orkestr üçün "İthaf", "Nağıllar" və s. əsərlər.
Son illərdə xarici ölkələrin musiqi kollektivlərinin sifarişi ilə yazılmış və ifa olunmuş əsərlərdən: Violonçel üçün "Oyan!" (Paris, Fransa, 2005), Kvintet üçün "Xəzər" (Nyu-York, ABŞ, 2006), Fleyta, klarnet, skripka və zərb alətləri üçün "Atəş" (Sietl, ABŞ, 2006); "Optical İdentity" baleti (Sinqapur, 2007); Misteriya "Al Kamandjaty" (Roma, İtaliya, 2007), Skripka üçün "Dastan" (Auqsburq, Almaniya, 2007), Hazırlanmış fortepiano, violonçel və kamera orkestri üçün "Dəniz" (Bern, İsveçrə, 2008), "Your name means the Sea" operası (Hyuston, ABŞ, 2011), Xanəndə, flamenko ifaçısı və ansambl üçün "Mugflagamenco" (Amsterdam, Hollandiya, 2011), Skripka və fortepiano üçün "İmpuls" (ABŞ, 2012), Fortapiano üçün "Landscape" (Fransa, 2012), qarışıq kvartet üçün "Schwindende Schönheit" (Münhen, 2016), kamera orkestri və zərb alətləri üçün "Harmony" (Los-Anceles, ABŞ, 2019) və s. qeyd etmək olar.
2017-ci ildə XIV əsr Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsiminin ölümünün 600 illiyi münasibətilə UNESCO-da keçirilən tədbirdə "Nəsimiyə ithaf" baleti tamaşaya qoyulmuşdur. 2017-ci ildə Amsterdamın "Consertgebouw" konsert təşkilatının sifarişi ilə yazılan solist, xor və simfonik orkestr üçün "Nasimi-Passion" əsərinin premyerası baş tutmuşdur.
2019-cu ildə İmadəddin Nəsiminin anadan olmasının 650 illiyi münasibətilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən elan olunmuş "Nəsimi ili" çərçivəsində Bakıda F. Əlizadənin "Nasimi-Passion" əsəri vokal-xoreoqrafik tamaşa kimi Heydər Əliyev Sarayında səhnəyə qoyulmuşdur.
İctimai fəaliyyəti
Firəngiz Əlizadə respublikanın musiqi-ictimai həyatında önəmli rolu olan musiqi xadimidir. O, Heydər Əliyev Fondunun rəhbərliyi ilə keçirilən I (2009), II (2011), III (2013), IV (2015) və V (2018) "Muğam Aləmi" ("Space of Mugham") Beynəlxalq Musiqi Festivalının, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının layihəsi əsasında Şəki şəhərində keçirilən I–X (2010–2019) "İpək yolu" Beynəlxalq Musiqi Festifalının bədii rəhbəri kimi, həmçinin, "Üzeyir dünyası" layihəsinin koordinatoru və baş redaktoru kimi səmərəli fəaliyyət göstərir.
8 fevral 2015-ci ildə Firəngiz Əlizadənin əsərlərinin də daxil olduğu Amerikalı ulduz skripkaçı Hillari Hanın "Deutsche Grammofon" albomu "Qremmi" mükafatına layiq görülüb. Azərbaycanlı bəstəkarın əsərlərinin çoxluq təşkil etdiyi albom "İlin ən yaxşı kamera musiqisi" nominasiyasının qalibi seçilib.
2019-cu ildə dünyanın nüfuzlu təşkilatlarından biri olan "Aga Khan Foundation" tərəfindən "Aga Khan Music Award — 2019" (creation) Belnəlxalq Musiqi mükafatına layiq görülmüşdür. Bu mükafat dünyada ilk dəfə olaraq bəstəkarlıq sənəti üzrə təsis olunmuşdur və "Nəsimi İlahiləri" ("Nasimi Passion") əsərinə görə F. Əlizadəyə — 2019-cu il aprelin 1-də Portuqaliyanın Prezidenti Marselo Rebelo, Ağa Xan Fondunun prezidenti, zati-aliləri Ağa xan və şahzadə Amin tərəfindən Lissabonda keçirilən təntənəli mərasimdə təqdim olunmuşdur.
Albomlar
Firəngiz Əlizadənin əsərlərindən ibarət cd-albomlar:
Firəngiz Əlizadənin də əsərlərinin daxil olduğu cd-albomlar:
Otar Pasasiya
Keçmiş kommunist bürokratı və müəssisə meneceri olan Pasasiya vətəndaş müharibəsi və iqtisadi böhran illərində Gürcüstanın dövlət başçısı kimi Eduard Şevardnadze ilə birlikdə Gürcüstan kabinetinə rəhbərlik edirdi. Baş nazir təyin edilməsi 1992-ci ildə hərbi çevrilişlə endirilən prezident Zviad Qamsaxurdiya tərəfdarlarını sakitləşdirmək cəhdi idi, çünki Pasasiya Qamsaxurdiyanın əsas sosyal bazasını təşkil edən Zuqdidindən idi. 1995-ci ildən 1999-cu ilə qədər Gürcüstan parlamentində millət vəkili vəzifəsini tutsa da, o zamandan bəri siyasətdə heç bir rol oynamayıb.
Həyatı və karyerası
Pasasiya Gürcüstan SSR Zuqdidi rayonunun İnqiri kəndində, Ambako Pasasiya və Luba Pasasiya ailəsində anadan olmuşdur. Leninqrad Texnologiya İnstitutunda mühəndis kimi təhsil alan Otar Pasasiya 1955-ci ildən 1965-ci ildə vəzifəsindən azad olunana qədər yerli Kommunist Partiyası Komitəsinin birinci katibi kimi fəaliyyət göstərərək, Zuqdidi şəhərində kommunist partiyasının funksioneri oldu. Sovet İttifaqının son illərində, 1989–1990-cı illərdə Sovet Xalq Deputatı seçildi və Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görüldü.
Müstəqil Gürcüstandakı siyasi karyerası
5 avqust 1993-cü ildə Tengiz Siqua hökumətinin dağılmasından sonra Şevardnadze Passassyanı yeni baş nazir vəzifəsinə namizəd göstərdi. 20 avqust 1993-cü ildə parlamentdə təsdiqini aldı. 7 sentyabr 1993-cü ildə kabineti dəyişdirərək vəzifəsini qorudu. Pasasiyanın hakimiyyətdə olduğu iki il getdikcə xaotik siyasi mühit, şiddətli güc mübarizələri, Abxaziyadakı separatçı müharibədəki hərbi geriləmə, Rusiya ilə hərbi müqavilələr, Qamsaxurdia tərəfdar qüvvələri ilə genişmiqyaslı vətəndaş müharibəsi və mübahisəli iqtisadi və ciddi iqtisadi böhranla yadda qaldı. O, islahatlar aparmadı və onun iqtisadi inkişafa, məsələn, özəlləşdirməyə konservativ baxışı var idi. Pasasiya 5 oktyabr 1995-ci ildə Zuqdidi'nin partiyasız bir namizədi kimi iştirak etdiyi və növbəti dörd il üçün majoritar yer qazandığı parlament seçkilərində iştirak etmək üçün istefa verdi.
Qafarov İsa Cabbar oğlu
Qafarov İsa Cabbar oğlu - Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı.
Həyatı
1913-cü ildə Göyçə mahalı Basarkeçər rayonu Yuxarı Zağalı kəndində (indiki Vardenis rayonu Axpradzor kəndi) anadan olmuşdur. 13 sentyabr 1941-ci ildə xidmətə çağırılmışdır. 1943-cü il may ayında Şimali Qafqaz uğrunda gedən döyüşlərdə itkin düşmüşdür.
Eqalitarizm
Ailə sosiologiyasında bərabərlik, ər-arvadın özünü həyata keçirməkdə bərabər hüquqlara malik olduğunu qəbul edir. Müxtəlif siyasi partiyaların proqramlarının əsasında bərabərlik prinsipləri dayanır.
Tarixi
Bundan əlavə, bərabərlik, monotonluq, fərdin topluma tabe olması, "bərabərləşmə" ilə - Tomas Mor, Tomazzo Kampanellanın əsərlərində təsbit edildi.
Eqalitarizm və digər ideologiyalar
Marksizm kimi radikal solçular siyasi fəlsəfələr insanların maksimum siyasi və iqtisadi bərabərliyinə imkan verir. Marks iddia edir ki, sosializmin fəlakətli hücum nəzəriyyəsini sosiologiyanın dilinə çevirsək, iqtisadi təbəqələşmənin hündürlüyü və profilindəki dəyişiklik praktik olaraq hədsiz ola bilər. Eyni zamanda, Marks bu tendensiyanı yalnız iqtisadi təbəqələşmənin məhv edilməsinə yönəlmiş sosial inqilabdan sonra əksinə əvəz edilməli olan müvəqqəti hesab etdi. Deməli, Marks "son dərəcə görkəmli bir profildən tamamilə" düz "bir cəmiyyətin iqtisadi bərabərlik formasına" ictimai təşkilatın iqtisadi formasında məhdudiyyətsiz dəyişikliklərin mümkünlüyünü və zəruriliyini "qəbul etdi".
Sen-Dye-de-Voj
left|thumb|80 px thumb|right|250 px|Muzeyi Pierre-Noël Saint-Dié-des-Vosges - Fransada şəhər.
Coğrafiya
right|80 px
Tarix
1507 : Universalis Cosmographia  (Martin Waldseemüller)
Universiteti
Institut universitaire de technologie (IUT) :
Riçard Hammond
Richard Hammond — İngilis televizya aparıcısı. Müxtəlif televiziya şouları aparsa da xüsusilə təqdim etdiyi sənədli filmlər və dünyanın ən çox izlənən TV proqramı ünvanına sahib Top Gear ilə tanınır. Richard Hammond's Crash Course, Richard Hammond's Engineering Connections, Total Wipeout kimi proqramların aparıcısıdr. Bundan əlavə Blast Lab və Top Gear: Uncoveredin quruluşcu rejissorudur.
Sumbatan-Dizə
Sumbatan Yaşayış Yeri — Оrdubad rayоnunda, Sabirkəndin cənub-qərbində, Gilançayın sağ sahilində, Ordubad–Naxçıvan yolundan 800 m şimalda, , eyni adlı dağın üzərində yerləşir, Rəsul və Süleyman dərələrini əhatə edir.
Tarixi
Arxeoloji tədqiqatlardan öyrənirik ki, Sumbatan-Dizə yaşayış yeri E.ə. II minilliyin sonu – I minilliyin əvvəllərində Sumbatan dağının zirvəsini və yamaclarını əhatə edən, ilk vaxtlarda qəbilə birləşmələrinin mərkəzi olan bu 6–7 hektarlıq kənd genişlənərək bir neçə əsr ərzində 20 hektarlıq yaşayış yerinə çevrilir.. Azərbaycan ərazisində bu tip relyefə uyğunlaşdırılmış şəhərlər çox olmuşdur. Azərbaycanda bu tipli kənd yerləri tədricən müdafiə divarları ilə möhkəmləndirilərək şəhərlərə çevrilmişlər. E.ə. II minilliyin sonlarında ətrafı müdafiə divarları ilə möhkəmləndirilmiş şəhərlərdən biri də Sumbatan-Dizə olmuşdur. Sumbatan-Dizə şəhəri bir neçə dəfə dağıntıya məruz qalsa da bərpa edilmiş və sasanilər dövrünə qədər şəhər kimi mövcud olmuşdur. Əhəmənilər dövründən sonra ikinci dəfə sasanilər zamanı güclü dağıntıya məruz qalmış Sumbatan-Dizə, şəhər kimi öz funksiyasını itirmiş və kiçik yaşayış məskəninə çevrilmişdir. Bu qədim şəhər öz adını günümüzə qədər qoruyub saxlamışdır. 1936-cı ildə yaşayış yerinin adı dəyişdirilib Sabirkəndi qoyulsa da ətraf kəndlərin əhalisi onu indiyədək Sumbatan-Dizə adlandırır.
Etimologiyası
Tarixi ədəbiyyatda kəndin adı həmçinin Subatan‑Dizə kimi də işlənmişdi. Sumbatan-Dizə toponimi Gilançay vadisində ən qədim toponimlərdən biridir. Sumbatan sözü iki hissədən ibarətdir: "Sum" və "bat". "Bat" — sözü "kənd", "şəhər" və ya sadəcə "yaşayış məskəni" deməkdir. Bu söz elam dilindədir, və bu dildəki şəhər və kənd adlarının sonuna əlavə edilən "bat" sözü ilə eynidir. Fars dilində şəhər və kənd adlarının sonuna əlavə edilən "abad" sözü də elam dilindən götürülmüşdür. Sumbatan abidəsi Sumbatan-dizə adlanan(1936-cı ilə qədər)kənddə yerləşir. Burada diqqət çəkən kəndin adına əlavə edilmiş "dizə" sözüdür. Məlumdur ki, bu söz də elam dilində "tiz" — qala sözündən götürülmüşdür. Pəhləvi dilindəki "diz" kəlməsi də elam dilindən götürülmüş və qala mənasında işlədilmişdir. Naxçıvan qalası Sasanilər dövründə "kuhəndiz" — yəni "dağ qalası" adlandırılmışdır. Naxçıvan Muxtar Respubilkasının çox yerində və xüsusən də Gilançayın əhatəsindəki kəndlərin bir neçəsinin adında "diz" kəlməsi var ("Qoşa-dizə", "Baş-dizə", "Kələntər-dizə", "Sabir-dizə"). Arxaik "dizə" sözü kəndin indiki adında da (Sabir-Dizə) saxlanmışdır. Beləliklə, Sumbatan-dizə adındakı "bat" (kənd və ya şəhər) və "dizə" (qala) sözlərinin mənası aydın olur. Burada əsas problem adın ön hissəsində işlənən "Sum" sözüdür.
Sumbatan adına ən yaxın ad Assuriya mənbələrində rast gəlinir. Q.A.Melikişvili Sumbi adının ən çox Manna ilə yanaşı işlədildiyini göstərirlər. Sumbatan adının mixi yazılarda adı gedən Sun(m)bi ilə yerliləşdirilməsi ehtimalını irəli sürərkən biz təkcə adların fonetik oxşarlığına deyil, həm toponimlərin coğrafi mövqeyinə, həm də tarixi mənbənin dövrü ilə abidənin dövrünün uyğunluğuna nəzərdə tuturuq. Assur və Urartu mixi yazılarında Sumbi (və ya Sunbi), Mehri, Aza və s. toponimlərin (etnotoponimlərin) Manna ərazisində və ya ona yaxın göstərilməsi onların bu ərazidə, xüsusən Araz boyunda lokallaşdırılmasına imkan verir. Hər üç toponim Araz çayının sol sahilində indi də qalmaqdadır. Arazın orta axarında, xüsusən də Naxçıvan ərazisində, e.ə. II minilliyin sonu və e.ə. I minilliyin birinci yarısına aid çoxlu toponimlər olduğu kimi və ya cüzi dəyişikliklərlə dövrümüzə qədər gəlib çatmışdır. Bunlara misal olaraq Nüvədi (nou-vedi), Mehri, Ordubad (Arduba), Vənənd (Vanant), Aza, Maraza, Sakkarsu, Ərəzin (Arçini), Sum(n)batan, Didivar, Şərur, Max(z)da, Tumas, Axura, Vedi,Vedibasar adlarını göstərmək olar. Bu toponimlərin çoxunun adı Avestada çəkilir.
"Sum sözü "Şumer" sözünün etimologiyası ilə eyni olduğu ehtimal edilir Şumer sözünün etimologiyasında O.Süleymanovun fikirləri diqqətəlayiqdir. Onun fikirlərinin əsas hissələrini olduğu kimi veririk: " Gültəkin abidəsində belə bir poetik ifadə var: "Türk uduk yeri – Subi". Hərfi tərcüməsi: "Müqəddəs türk Yer-Suyu", poetik tərcüməsi "Müqəddəs türk ölkəsi" deməkdir… "Subyer" — ən qədim ölkənin adının leksik molekulu bəlkə də elə bu atomlardan yaranıb? Yaxud türklərin sonralar məskən saldığı ərazilərdə – Sibirdə, Monqolustanda belə bir yer adı olub? Monqol rəvayətlərində qoşa zirvəli Suber (Sumer, Sumber) dağı barədə danışılır. Bu dağ elə ucaymış ki, Nuh tufanı zamanı da zirvəsini su örtə bilməyibmiş. Rəvayətə görə dünya yarananda hər tərəf su idi və sudan iki Sumer-ula dağı boylanırdı" . O.Süleymanovun araşdırmalarında daha maraqlı bir fikir yer (yir) bildirən qədim türk hərf heroqlifinin "kur" — dağ və "kir" — torpaq, ölkə bildirən qədim şumer işarəsindən alınmasıdır.
Təsviri
thumb|Şəkil
NGC 3173
NGC 3173, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Nasos bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Sumbatan-Dizə
Təsviri
Sumbatan üç tərəfdən hündür dağlarla, Gilançay tərəfdən isə ikiqat müdafiə divarı ilə əhatə оlunmuşdur. Оnun şərq tərəfindən Gilançay, qərb tərəfindən isə Yaycı arxı keçir.Əsas hissə dağın üzərində yerləşir. Ərazinin sahəsi 5 hektara yaxındır. Yaşayış yeri dağın çaya tərəf olan hissəsində, oval formalı çökəklikdə yerləşir. Çökəkliyin çaya tərəf açıq qalan tərəfi‑yəni yaşayış yerinin şərq hissəsi iri həcmli daşlarla işlənmişdir. Bu siklopik tikintinin uzunluğu 18 m‑dir. Yaşayış yerinin şərq tərəfində, bu divardan başqa daha bir divar vardır. Həmin divarın xarici üzündə (çaya tərəf) dördbucaqlı çıxıntılar 1,3‑1,5 m hündürlükdə salamat qalmışdır. Sumbatan yaşayış yerinin yerləşdiyi dağın qərb tərəfindən başqa qalan tərəfləri sıldırım qayalıqdır. Ona görə də yaşayış yeri şərq tərəfdən iki qat müdafiə divarları ilə əhatələnmişdir. Yaşayış yerini əhatə edən ikinci divar cənuba tərəf daha 15–16 m uzanır Dağın sərt yamaclı bu hissəsinin hansı məqsədlə müdafiə divarı ilə əhatə olunması hələlik dəqiqləşdirilməyib. Burada Sumbatan yaşayış yerinin nekropolu yerləşə bilərdi. Lakin müdafiə divarlarının mövcudluğu burada ikinci bir yaşayış yerinin olmasını ehtimal etməyə əsas verir. Maraqlıdır ki, burada dağın zirvəsindən uçub tökülmüş bir neçə tonluq iri həcmli daşların ətrafı dairəvi və dördbucaqlı formada müxtəlif həcmli daşlarla işlənmişdir. Dağın bir neçə yerində adi gözlə izlənən bu tikinti qalıqlarının qəbirlərə və ya yaşayış yerinə aid olması hələlik müəyyən edilməyib. Müdafiə divarının şimal tərəfində yerləşən giriş qapısından başlanan dəhliz Sumbatan dağının zirvəsinə doğru davam edir. Dağın zirvəsinə yaxın yerləşən ikinci qazıntı sahəsində də bu dəhlizin davamı aşkar edilmişdir. Maraqlıdır ki, ikinci qazıntı sahəsində – 5,8 m2 sahədə dəhlizin daş döşəməsi də salamat qalmışdır. Aydın olur ki, Sumbatan dağının şərq tərəfindən başlayaraq uzanan bu dəhliz dağın zirvəsinə qədər davam edir.
Tapıntılar
Sumbatan yaşayış yerində bir çox dəyərli tapıntılar aşkar edilmişdir. Burada e.ə.II minilliyin sonu‑e.ə.I minilliyə aid keramika nümunələri, daş alətlər, iy başı hesab edilən dairəvi formada ortada deşiyi olan alətlər aşkar edilmişdir.. Keramika nümunələri qırmızı və boz gilli (bəzilərinin üzərində qırmızı boya çəkilmiş) süfrə qablarından və qalın divarlı, iri həcmli küp qalıqlarından ibarətdir. Sumbatan yaşayış yerinin nekropolu yaşayış yerindən qərbə tərəf alçaq təpənin üzərində yerləşir.Sumbatan dağının şimal-şərq tərəfində aparılmış arxeоlоji qazıntı zamanı uzunluğu 23,5 m., eni 3–3,5 metrə оlan, iri həcmli dağ daşlarından inşa edilmiş siklоpik divar qalıqları aşkar edilmişdir. Divarın şərq hissəsi dağın yamacına tərəf оlduğundan dağıntıya daha çоx məruz qalmışdır. Yaşayış yerində aparılmış arxeоlоji tədqiqat zamanı 40–50 cm. qalınlığında kül qatına təsadüf оlunub. Kül qatının içərisindən çay daşları, keramıka məmulatı və оsteоlоji qalıqlar tapılıb. Оsteоlоji tapıntıların içərisində iribuynuzlu heyvanlara məxsus sümüklər çоxluq təşkil edir.Qeyd etmək lazımdır ki, kompleksin üç yerində iri həcmli təsərrüfat küplərinin fraqmentləri kom halda aşkar edildi ki, onlardan birinin içərisində daş duz parçaları tapıldı. Çox güman ki, qədim zamanlarda daş duz Naxçıvan mədənlərindən gətirilərək buradan ətrafdakı yaşayış məskənlərinə paylanır və ya satılırdı. Sumbatan dağında aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı əldə edilən keramikanın böyük əksəriyyəti yaxşı bişirilmiş çəhrayı gilli qab fraqmentəlrindən ibarətdir. Qablar əsasən çəhrayı və boz anqobla örtülmüşdür. Süfrə qablarnın üzərində qara, qırmızı, qəhvəyi rənglə həndəsi naxışlar, qövs, bucaq və ucları içəriyə qatlanmış dairəvi formada qabarıq yapma bəzəklər vardır. Qulplar ən çox petləvari formadadır. Lüləli qablar çox azdır, ancaq ilk dəmir dövründə geniş yayılmış çaynik tipli qabların lülələrinə rast gəlinir. Qara gilli qabların gövdəsinin ortasından ağzına qədər qoşa paralel xətlərlə üçbucaqlar çəkilmiş və araları çarpaz xətlərlə doldurulmuşdur. Qəhvəyi rəngli daşdan nəfis şəkildə hazırlanmış qabların fraqmentləri diqqəti cəlb edir.