cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aqata Kristi
Rəqs meydançasından dünyaya səyahət
Onun yalnız bir arzusu var idi: xoşbəxt ailə həyatı... Baletlə məşğul olan Kristi ilk həyat yoldaşı ilə rəqs meydançasında tanış olur.Hündür,sarışın və bir qədər ədəbsiz hərbçi Arçibald onun diqqətini ilk baxışdan cəlb edir.Bir müddət sonra o, Arçi ilə birgə həyata razılıq verir.1914-cü ildə mayor Arçibalıdi Kristi ilə ailə qurur.Birinci dünya müharibəsinin başlanması ilə əlaqədar Arçi cəbhəyə gedir.Aqata isə hospitalda işlədiyindən onlar nadir hallarda görüşə bilirlər.Tibb bacısı vəzifəsində çalışan gələcəyin məşhur yazarı bu işindən həmişə razılıq edirdi: "Bu, insanın məşğul ola biləcəyi ən yaxşı peşədir".Müharibə bitdikdən sonra cütlük xoşbəxt yaşamağa davam edir. Bu illər Kristi üçün çox düşərli olur.Həyat yoldaşı biznesdə fəaliyyət göstərir, özü isə qızının qayğısına qalır və ara-sıra cızma-qaralarını edir.İlk kitabından aldığı qonorara ev alır.İkinci uşaq barəsində fikirləşən Aqatanın fikri ərinin dedikləri ilə üst-üstə düşmür. Arçi bir övladla kifayətləndiyini deyir: "Ondansa, ikinci maşın almaq daha məqsədəuyğundur".Nəhayət onlar ayrılırlar.Lakin onlar ayrılsalar da Aqata dünyada məhz onun soyadı-Kristi ilə tanınmışdır.
1926-cı ili Aqata "Ömrümün ən çətin ili" adlandırır.O zaman anası rəhmətə gedir.Çətinlik çəkən Kristi həyat yoldaşını köməyə çağıran zaman aldığı cavab bu olur:"Yol uzundur və mən bazar günü qolf oynunu izləmək istəyirəm".Bütün bu baş verənlər Aqatanı "boğurdu".Getdikcə Aqatada amneziya əlamətləri peyda olur.Qızlarının ad günündə Arçinin müdirinin katibəsinə vurulduğunu və Kristidən boşanmaq istəyini bildirməsi ilə vəziyyət daha da gərginləşir:ailə həyatı sona çatır.Lakin yaşanılan çətinliklərə baxmayaraq yazıçı yazmağa davam edirdi və Aqata Kristi bir yazıçı kimi ilk böyük uğura 1926-cı ildə "Rocer Ekroydun qətli" romanının nəşrindən sonra atmışdır.
Qeybolma və ya uydurulan növbəti süjet
thumb|200px|left|Aqatanın qəbri ...Məşhur romanların müəllifi birdən yoxa çıxır.İki həftədən artıq London polisi onun axtarışıyla məşğul olur.Bir müddət sonra Kristinin avtomobilini yol qırağından tapırlar.Onun öldürüldüyü haqda müxtəlif şayiələr dolaşmağa başlayır.Günahkarların siyahısında əri birinci dayanmışdı.Çünki ortaya qoyulan faktlar bunu təsdiqləyirdi: avtomobilin Arçinin məşuqəsi ilə dincəldiyi məkandan tapılması,maşının içində Aqataya aid əşyaların olması və s.
Qəzetlər onun ölümündən yazdığı zaman Aqata mehmanxanaların birində gizlənib özü haqda deyilənləri diqqətlə izləyirdi.Onun bir istəyi var idi: ərini onun ölümündə günahkar bilsinlər.O, mehmanxanada yaşayaraq ərinin əzab çəkməsi barədə yazılan məqalələri oxuyub ləzzət alırdı.Mətbuata elan olundu ki,Aqata yaddaşını itirdiyindən kimliyini unudub. Kristini sağ və salamat tapanda qəzetlər onun "Rocer Ekroydun qətli" romanının reklam kompaniyası olduğunu aləmə car çəkdi.A.Kristi hoteldə məhz ərinin sevgilsinin adı ilə-Tereza Nil adı ilə qeydə alınmışdı.Kristi özünün yoxa çıxmasını heç cür izah etmək istəmədi.Həkimlər bunu başından alıdğı zədədən sonra onda amneziya yarandığını bildiridilər. Yazıçının yoxa çıxma səbəbinə britanıyalı psixoloq Endryü Norman özünün "Hazır portret " kitabında aydınlıq gətirir.Onun düşüncəsinə görə, travmatik amneziya versiyası doğru deyil:çünki Aqatanın davranışları bunun əksini gösətirirdi.
Aqata Kristi: "Mənim ərim arxeoloqdur. Arxeoloqlar isə keçmişin detektivləridir"
Müalicə aldıqdan sonra 1928-ci ildə ərindən boşanıb həmişə arzusunda olduğu macəra dolu səyahətlərə başlayır.İlk olaraq Bağdada yola düşür.Bu səfər zamanı o,25 yaşlı Maks Mellouen adlı arxeoloqla tanış olur.Ailə həyatından başı daşa dəyməsinə baxmayaraq Aqata bəxtini bir daha sınayır:özündən 14 yaş kiçik olan Maksla evlənir.Onların toyunda qohumlardan yalnız Aqatanın qızı Rozalinda iştirak edirdi. Çünki çoxları ondan üz döndərmişdi.Aqata bu evliliyində öz xoşbəxtliyini tapır. Yaş fərqinə gələndə isə Aqata zarafatca deyirdi:"Maks arxeoloqdu. Arxeoloqlarsa qədimliyi sevir.Ona görə yaşım artdıqca mən ona daha maraqlı görünürəm".Sonralar əri ilə birlikdə Suriyaya,İraqa və Yaxın Şərqə səfərlər edir.Bu səfərləri onun bir neçə romanının mövzusuna çevrilir.1934-cü ildə İstanbulun "Pera Palace" hotelində "Şərq ekspressində qətl" romanını yazır.Yeri gəlmişkən,onun yaşadığı 411-ci hotel otağı indi xatirə muzeyidir.
Ölümü
Yazıçı 1976-cı il yanvar ayının 12-si vəfat edib.O,öz avtobioqrafiyasını bu sözlərlə bitirir:"Yaşadığım həyat,mənə bəxş olunan sevgi üçün Allahıma təşəkkür edirəm...."
Maraqlı faktlar
Yazıçının 1952-ci ildə Londonun Ambassador teatrında səhnəyə qoyulmuş "Tələ" pyesi teatr tarixində ən çox oynanılmış pyesdir.
Melicope haleakalae
(Melicope haleakalae) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Keçid (film, 2005)
Məzmun
Filmdə Azərbaycanın ucqar bölgələrinin adət-ənənələrindən, dünya və bəşəriyyətin yaranmasından söhbət açılır.
Film haqqında
Film sözsüzdür.
Yusif Quliyev: Mən öz yuxularımı göstərirəm. "Keçid" filminin bir çox hissələrini yuxuda görmüşdüm. Necə görmüşdümsə, olduğu kimi də çəkmişəm.
Azər Məmmədov (dövlət xadimi)
Azər Səfər oğlu Məmmədov — Laçın rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (29 may, 1992 – 9 dekabr, 1992).
Həyatı
1971-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunun memarlıq fakultəsinə qəbul olmuşdur. 1975-ci ildə Politexnik institutunun inşaat profilli fakultələrinin bazasında İnşaat Mühəndisləri İnstitutu yaradıldı və 1976-cı ildə İnşaat Mühəndisləri İnstitutunu bitirib Laçın rayon rəhbərliyinin rəsmi tələbnaməsi əsasında 1976-cı ilin oktyabr ayında Laçın rayonunun baş memarı kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb.
1984-cü ildə Laçın Şəhər Soveti İcraiyyə Komitəsinə sədr seçilib. Sonra da Rayon İcraiyyə Komitəsi və Rayon Partiya Komitəsi ləğv edildi, yeni İcra Hakimiyyəti Aparatı yarandı və Azər Məmmədov İcra Hakimiyyətində şöbə müdiri təyin edildi.
1990–1991-ci illərdə tikinti şöbəsinin müdiri olaraq rayonun abadlığından çox, müdafiə obyektləri ilə əlaqədar müdafiə işləri ilə məşğul olmuşdur.
Azər Məmmədov 29 may 1992-ci ildə Laçın rayonu İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin olunmuş və 9 dekabr 1992-ci ilə qədər bu vəzifədə işləmişdir.
1992-ci ildə Laçın rayonunun ermənilər tərəfindən işğalından sonra Bakı şəhərində yaşayır. Evlidir və 3 övladı var.
Turan Ağa xanım Qovanlı-Qacar
Turan Ağa xanım Nasirəddin şah qızı Qovanlı-Qacar (1862-1916)—Qacar şahzadəsi, şair, xəttat.
Həyatı
Turan Ağa xanım Furuğəddövlə ləqəbini daşıyırdı. 1904-cü ildə qardaşından və ərindən xəbərsiz Avropaya qaçmışdı.
Turan Ağa xanım 1916-cı ildə vəfat edib.
Ailəsi
Furuğəddövlə Məcdüddövlə Hacı Mеhdiqulu xan Mirzə İsa xan оğlu Qоvanlı-Qacarla ailə qurmuşdu.
Rikord burnu
Rikord burnu — İturup adasının cənub qutaracağında yerləşən burun. Uzaqdan tünd qırmızı rəngdə olması açıq şəkildə görünür. Bunun səbəbi Berutarube vulkanının sönmüş krateridən çıxan vulkan məhsullarıdır.
Burun sahillərini Yekaterina boğazının suları yuyur. Boğaz İturupu Kunaşir adasından ayırır.
Burun yaxınlığından, Yekaterina boğazı, Oxot dənizi və sakit okean istiqamətində hərəkət edən Soya cərəyanı keçir. Rikorda burnunda Cənubi Kuril regionunun ən böyük şimal dəniz şirlərinə aid yatağı yerləşir
Burun görkəmlu rus admiralı Pyotr Rikordun şərəfinə adlandırılmışdır.
2002 Güləş üzrə Avropa Çempionatı
2002-ci ildə kişilər arasında Yunan-Roma güləşi üzrə Avropa Çempionatı və qadınlar arasında sərbəst güləş üzrə Avropa Çempionatı Finlandiyanın Seynayoki şəhərində keçirilmişdir, kişilər arasında sərbəst güləş üzrə Avropa Çempionatı isə Bakıda təşkil olunmuşdur.
Cokyakarta Xüsusi Bölgəsi
Cokyakarta Xüsusi Bölgəsi Yavanın cənubundakı İndoneziyanın əyalət səviyyəli muxtar bölgəsidir. Hind okeanı ilə cənubdan həmsərhəddir, eyni zamanda bütün quru sərhədlərini Mərkəzi Yava əyaləti ilə bölüşdürür. Cokyakarta Sultanlığının idarə etdiyi bölgə İndoneziya hökumətində yeganə rəsmi olaraq tanınan monarxiyadır. Cokyakarta şəhəri bölgənin paytaxtı və iqtisadi mərkəzidir.
thumb|left|Cokyakarta Xüsusi Bölgəsi
Cokyakarta Sultanlığı 1755-ci ildən qurulub və İndoneziyanın Milli İnqilabı (1945-1949) dövründə İndoneziyanın müstəqilliyinə sarsılmaz dəstək vermişdir. İndoneziyada birinci səviyyəli bölgü olaraq Cokyakarta qubernatoru kimi Sultan Hamenqkubuvono və qubernator müavini olaraq Şahzadə Paku Alam tərəfindən idarə olunur. Torpaq sahəsi 3118.8 km² olan İndoneziyanın Cakartadan sonra ikinci ən kiçik əyalətidir.
Əkbər Əliyev (riyaziyyatçı)
Əliyev Əkbər Bayram oğlu — Azərbaycan alimi.
Həyatı
Əkbər Əliyev 1950-ci ildə Gürcüstan Res., Qardabani rayonunun Qaracalar kəndində anadan olmuşdur. Ailəlidir. 3 övladı var.
Elmi fəaliyyəti
Elmi rütbəsi- professor
İxtisasın adı- Diferensial tənliklər
Namizədlik dissertasiyasının mövzusu:
Evolyusion tənliklərin və xüsusi törəməli hiperbolik tənliklərin həllərinin asimptotikası
Doktorluq dissertasiyasının mövzusu:
Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin ümumi sayı- 150
xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı- 50
Əsas elmi nailiyyətləri
Seçilmiş Elmi Əsərləri
Глобальная разрешимость задачи Коши для одного класса систем полулинейных гиперболических уравнений. //Funksiyal nəzəriyyəsi və harmonik analizin problemləri. Akademik İ.İ.İbrahimovun 100-illik yubileyinə həsr olunmuş beynəlxalq konf.materialları.-Bakı 2012.- s.11/ Казимов А.А. Existence, non-existence and asymptotic behavior of global solution to the Cauchy problem for systems of semilinear hyperbolic equations with damping terms. // Nonlinear Anal.: Theory, Meth. and Appl.- 2012, vol.75, No.1.- p. 6130–6143./ Kazimov A.A.
Глобальная разрешимость задачи Коши для полулинейных гиперболических уравнений с диссипацией и анизотропной эллиптической частью. // Доклады Академии Наук.- 2013, № 3т.,448.- стр.255–257/ Казимов А.А.
Движение флотирующей жидкости в неограниченном бассейне./ // "Riyaziyyat və informatikanın aktual problemləri"H.Əliyevin anadan olmasının 90 illik yub. həsr olunmuş beynəlxalq konf.tezisləri Bakı, may 29–31, 2013.- p. 119/ Мамедзаде К.С.
Global existence, asymptotic behavior and blow-up of solutions for Cauchy problem for the coupled Klein-Gordon equations with damping terms. // Book of Abstr. IV international conf. of the Georgian Mathematical Union dedicated to the 110th annivers.of birth.of V.Kupradze/ Tbilisi- Batumi 9–15 Sept. 2013.- p. 89.
Digər fəaliyyəti
Azərbaycan Texniki Universiteti, Riyazi analiz kafedrasının professoru
Əsas iş yeri və ünvanı
AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu, AZ1141, Azərbaycan Respublikası, Bakı ş., B.Vahabzadə küç., 9
Vəzifəsi
Diferensial tənliklər şöbəsinin müdiri
Bulbophyllum rostriceps
(Bulbophyllum rostriceps) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ah W Noss
Nensi Ajram "Ah W Noss" (Ərəbcə: آه ونص) albomunu 2004-cü il 12 apreldə çıxartdı. Albomun adının mənası ayrı-ayrılıqda "Hə və yarısı" sözləri olsa da, mahnının bütövlükdə adı "Yəqin ki" deməkdir. Bu albom, 2003-cü ildə çıxmış "Ya Salam" albomunun davamı olan layihə idi. 2003-cü ildə bu albom Nensi Ajramı Ərəb musiqisinin zirvəsinə qaldırmışdı. "Ah W Noss" albomunun mahnıları 2003–2004-cü illərdə yazılıb. Janrı — Ərəb popu. İstehsalçı şirkət — Megastar / Relax-In. Prodüser — Jiji Lamara.
Aparıcı sinql "Ah W Noss" bir neçə həftə birinciliyə təsir edərək, əsas musiqi kanallarında efirə verildi. 2004-cü ilin yayında yeni sinqlının əsasında Nensi böyük dünya turuna başladı. 2004-cü ilin sonunda Nensi Coca-Colanın Yaxın Şərq siması oldu. Bununla da gənc ulduz Nensi üçün yeni bir reklam mərhələsini açıldı.
Albomun 2004-cü illərdə Hit Paradlarda tutduğu yer
Albomdan 4 mahnıya klip çəkildi. İlk klip albomun aparıcı mahnısı olan "Ah W Noss" üçün çəkildi. Nadine Labakinin başçılığı ilə 2004-cü ildə çəkilən klipdə Nensi ona aşiq olan gənc oğlana naz edərək, onu özündən uzaqlaşdırır. Klip sevgi və komediya janrındadır. "Lawn Oyounak" ("Gözlərinin rəngi") adlanan ikinci klip də 2004-cü ildə Nadine Labaki tərəfindən çəkildi. Burada Nensi ənənəvi bir Livan toyunda gəlin olaraq təsəvvür edilib. Növbəti klip 2005-ci ildə "Oul Tany Keda" ("Bir daha de") mahnısına çəkildi. Daha öncə Coca-Cola üçün çəkilən eyniadlı reklamın uğuru bu mahnıya klip çəkilməsinə gətirib çıxartdı. Klip isə bu reklamın səhnə arxası görüntülərindən ibarət idi. Bu, beynəlxalq italyan rejissoru Luca Tomassini tərəfindən çəkilmişdir. Albomun 4-cü klipi "Enta eih?" ("Sən nəsən?") Samir Sfeir tərəfindən bəstələnmiş lirika idi. 2005-ci ildə Nadine Labaki tərəfindən çəkilən bu klipdə Nensi ona xəyanət edən bir insanın həyat yoldaşıdır və evliliklərini xilas etməkçün öz kədərini içində gizlədir. Klip çox müsbət qarşılandı və Nensi böyük tərifə layiq görüldü.
Şeytan Prada geyinir
Şeytan Prada geyinir — 2003-cü ildə Loren Veysberger tərəfindən yazılmış bestseller romandır. Romanda dəb jurnalı redaktoru olan qadın tərəfindən şəxsi assiasnt kimi işə qəbul edilən gənc qızdan bəhs edilir. Altı ay The New York Times bestseller siyahısında yer tutan roman əsasında 2006-cı ildə Meril Strip, Enn Heteuey və Emili Blantın iştirakı ilə eyni adlı bədii film çəkilmişdir. Bir çox mənbələrdə əsər çiklit janrının ən yaxşı nümunəsi kimi qeyd edilir.
Müəllifinin keçmişinə görə, Şeytan Prada geyinir romanı nəşr edildikdən dərhal sonra böyük marağa səbəb olmuşdur. Belə ki, yazıçı fəaliyyətinə başlamazdan əvvəl Veysberger, romanın əsas qəhrəmanları kimi ABŞ "Vogue"unun baş redaktoru Anna Vinturun şəxsi köməkçisi olmuşdur, Vintur isə romanda jurnal redaktoru olan Miranda Pristli kimi britaniyalıdır. Tənqidçilərin "açarlı roman" hesab etdikləri əsərdə, Vintur və digər "Vogue" işçiləri ilə bağlı insayder məlumatlarının verildiyi güman edilir.
Əsərin sikveli olan "Qisas Prada geyinir: Şeytan qayıdır" əsəri 2013-cü ildə nəşr edilmişdir.
Məzmunu
Bir müddət öncə Braun Universitetində ingilis ədəbiyyatı üzrə təhsilini başa vurmuş Andrea Saks, Kolumbiya Universitetinin tələbəsi olan rəfiqəsi Lili ilə birlikdə Nyu-Yorka köçür. Nəşriyyatlardan birində iş tapmağa ümid edən Andrea rezümesini hər yerə göndərməyə başlayır. O, düşünür ki, jurnal sənayesində işə başlamaqla gələcəkdə "The New Yorker" üçün yazmaq arzusuna bir addım da yaxınlaşacaq. Gözlənilmədən Elias-Clark Group şirkətində müsahibəyə dəvət edilən Andrea, "Runway" jurnalının baş redaktoru olan Miranda Pristlinin kiçik köməkçisi kimi işə düzəlir. Andrea dəb dünyası haqqında az məlumata malik olsa da, ətrafdakı hər kəs onnun tutduğu vəzifəni bir çox qızların arzuladığını qeyd edirlər. Ona deyirlər ki, əgər bir il Miranda ilə işləyə bilsə, jurnal sənayesinə giriş üçün onun önündə bütün qapılar açılacaq.
Məşhurların toplaşdığı əyləncə gecəsində Andrea, Yel Universitetinin tələbəsi, öz nəslinin ən prespektivli yazıçılarından biri olan, xarizmatik və prespektivli Kristian Kollinsuortla tanış olur. Onlar, bir-birinin diqqətini cəlb etsələr də, Andreanın Alekslə münasibətdə olması vəziyyəti mürəkkəbləşdirir.
Yeni işinə görə, Andreanın şəxsi həyatında problemlər yaranmağa başlayır. Getdikcə daha çox alkoqollu içkilər içən Lili vaxtını şübhəli oğlanlarla keçirməyə başlayır. Məktəb müəllimi kimi ağır işdə çalışan Aleks, Andrea ilə münasibətlərinin soyumasından narahatlıq keçirməyə başlayır. İşinə görə, Andreanın ailəsi ilə olan münasibətləri də soyuyur. Kolleqası Emili xəstələndiyinə görə Andrea, Miranda ilə birlikdə Paris dəb həftəsinə getməli olur. Parisdə, Andrea gözlənilmədən Kristianla görüşür. Həmin axşam ilk dəfə Andrea ailə danışan Miranda, ondan gələcəkdə harda işləmək istədiyini soruşur, Andreanın arzusunu öyrəndikdən sonra isə, bir neçə zəng edəcəyinə söz verir.
Otelə qayıdan Andrea, Aleks və valideynlərindən mümkün qədər tez zəng etmək haqqında müsajlar alır. Zəng edən Andrea öyrənir ki, kefli vəziyyətdə avtomobil sürən Lili qəza törədib və komaya düşərək xəstəxanada yerləşdirilib. Mirandanın əmrlərini yerinə yetirməkdən imtina edən Andrea, rəfiqəsinin yanında olmaq üçün təcili olaraq Parisdən qayıdır. Alekslə olan romantik münasibətlərini əvvəlki kimi bərpa etməyin mümkün olmadığını anlayan Andrea, onunla dost münasibətlərini saxlayır. Lili sağalır və törətdiyi qəzaya görə yalnız ictimai işlə cəzalandırılır.
Konsepsiya
Veysberger romanın nəşrindən sonra yayımlanmış müsahibəsində qeyd edir ki, Pristlinin tələbləri ilə bağlı bəzi məlumatlar uydurma olsa da, bəziləri yazıçının özü və iş yoldaşlarının ilk iş yerindən əldə etdikləri təcrübələrə əsaslanır. Bəzi tənqidçilər qeyd edirlər ki, "Vogue" jurnalının baş redaktoru Anna Vintur, Pristli obrazının yaradılması üçün ilham mənbəyi olmuşdur. Filmin çıxarılmasından sonra isə, Vinturun assisantlarından biri Emili obrazı ilə eyniləşdirilmişdir.
Qəbulu
Karyerasının bir mərhələsində Vintur üçün çalışmış "Harper's Bazaar" jurnalının keçmiş redaktoru Keyti Betts "Times" üçün yazılmış kitab rəyində əsas qəhrəmanın "Vogue" üçün çalışmaq imkanını dəyərləndirmədiyini xüsusilə qeyd edərək yazır: "Əgər Andrea heç vaxt nəyə görə Mirandanın fikirlərinə görə narahat olması gərəkdiyini başa düşmürsə, o zaman, nəyə görə biz Andreaya göra narahat olmalı və ya kontekstdən ayrılmış frizondan başqa bir şey olmayan mətnə qiymət verməliyik." "The New York Times" üçün yazdığı rəydə Cenet Maslin də bənzər fikir səsləndirir: "yaramaz kitabda müəllif maraqlı nəql üsulunu saxlamaq üçün çoxlu qeybətlərdən istifadə edir…"
Maslin, Veysbergerin əvvəllər çalışdığı jurnalın və əsərinin baş qəhrəmanını yaratmaq üçün istifadə etdiyi redkatorun adını çəkmir. Filmin çıxarılmasından sonra "Times" bu mövzunu davam etdirir.
"Newsday"dən Cennifer Krauss romanın bəzi problemləri olduğunu qeyd etsə də, onu "məzəli, yüngül əsər" adlandırır.
Film
30 iyun 2006-cı ildə roman əsasında 20th Century Fox studiyası tərəfindən romanın eyni adlı film adaptasiyası çıxarılmışdır. Vendi Faynermanın (Forrest Qamp) prodüsserliyi ilə çəkilmiş filmin ssenarisi Alina Broş MakKenna tərəfindən yazılmış, rejissorluq işini isə Devid Frankel öz öhdəsinə götürmüşdür. Andrea rolu Enn Heteuey, Emili rolu isə Emili Blant tərəfindən canlandırılmışdır. Miranda Pristli rolunu canlandırdığına görə Meril Strip film tənqidçiləri tərəfindən təriflənmiş və Qızıl qlobus mükafatı qazanmış, eyni zamanda Oskar mükafatına namizəd göstərilmişdir.
Filmin çəkilişləri 2005-ci ilin payızında Nyu-York və Parisdə aparılmışdır. Veysberger filmdə kameo rolu alaraq əkizlərin dayəsini canlandırmışdır.
Bütün dünyada $300 milyondan çox gəlir gətirmiş "Şeytan Prada geyinir", baş rolları canlandırmış hər iki aktrisa üçün o dövrə kimi ən çox gəlir gətirmiş film olmuşdur. Sentyabrda Veysberger və Frenkel "Variety" jurnalının Quill mükafatına layiq görülmüşdür.
Myuzikl
2005-ci ildə yayılmış məlumata görə, Brodvey prodüsseri Kevin MakKollum Fox studiyası ilə müqavilə bağlayaraq, onların kataloquna daxil olan filmlərdən bir neçəsinin səhnə uyğunlaşdırmasını hazırlamağa başlamışdır. O, xüsusilə "Missis Dautfayr" və "Şeytan Prada geyinir" filmlərinə maraq göstərmişdir. 2017-ci ildə MakKollumun "Fox Stage Productions" və "Rocket Entertainment"lə birlikdə "Şeytan Prada geyinir" myuziklı üzərində çalışmağa başladığı elan edilir. Ser Elton Conun (daha əvvəl "Billi Elliot" və "Kral Şir" myuziklları üçün musiqi yazmışdır) myuzikl üçün musiqi, Pol Ridnikin (daha əvvəl "Bacıcan, hərəkət et" filmi üzərində çalışması ilə tanınıb) isə sözlər yazacağı elan edilmişdir. Katinq və istehsal vaxtı elan edilməsə də, myuziklın Brodveydə səhnələşdiriləcəyi dəqiqdir.
Sikvel
"Qisas Prada geyinir: Şeytan qayıdır" adlı sikvel romanında hadisələr birinci kitabdakı hadisələrdən on il sonra baş verir. Bu əsərdə Endi artıq yeni evlilik jurnalının redaktorudur. Endi öz toyunu planlaşdırır və Miranda ilə təkrar qarşılaşmayana kimi onunla əməkdaşlıqdan qalan hisslərdən hələ də əziyyət çəkir.
"Associated Press" agentliyi bu romandan bəhs edərkən qeyd edir ki, "Kitab təravətli nəql tonunu saxlamaq üçün pop mədəniyyətin maraqlı elementlərini uğurla istifadə edir." "Departures" jurnalı qeyd edir ki, "Şeytan Prada geyinir romanının davamında qayıdan Miranda Pristli heç vaxt olmadığı qədər əfsunedici və qorxuducudur." "Richmond Times-Dispatch" əsəri "Yay tətili üçün mükəmməl oxu materialı" adlandırır. "BookReporter" yazır ki, "Oxucu New York Times bestselleri olan "Şeytan Prada geyinir" romanında olduğu kimi parıltı və qlamura qərq olur." "The Washington Post" qeyd edir ki, "Miranda demək olar ki, bu kitabı maraqlı edən yeganə personajdır." "MSN.com" isə əsəri "darıxdırıcı" adlandırır.
İbrahim İsmayılov (şəhid)
İbrahim İsmayılov (1928–1990) — 20 yanvar şəhidi.
1928-ci ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuş İbrahim İsmayılov 1952-ci ildə Moskva Dövlət Universitetini bitirmişdi. 1963-cü ildə namizədlik, 1984-cü ildə doktorluq elmi işini müdafiə etmiş, kimya elmləri doktoru, professor adı almışdı. Sumqayıt Polimer Materialları İnstitutunda şöbə müdiri işləyirdi. 140-dan çox elmi əsərin, 50 ixtiranın müəllifi idi.
20 yanvar 1990-cı ildə şəhid olmuşdur.
Qazanbatan
Qazanbatan (əvvəlki adı: Otradnoye) — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Saatlı rayonunun Otradnoye kəndi Qazanbatan kəndi adlandırılmışdır. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 noyabr 2002-ci il tarixli, 384-IIQ saylı Qərarı ilə Saatlı rayonunun Qazanbatan kəndi Qara Nuru kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Qazanbatan kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsini 1908-ci ildə Rusiyanın Otradnı şəhərindən köçürülmüş rus ailələri salmış, əvvəllər Otradninskoye, Otradnoye adlandırılmışdı. 1992-ci ildən kəndin adı Qazanbatan kimi rəsmiləşdirilmişdir. Oykonim Qazan (Hülakü xanı) və batanfbaten (qala, şəhər) komponentlərindən düzəlib, "Qazan şəhəri" mənasındadır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Muğan düzündə yerləşir.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 1072 nəfərdir.
Kişiləri qoruyun (film, 2006)
Məzmun
Orxan (Anar Heybətov) Ceyranın nişanlısıdır. Lakin bir gün Ceyranı (Samirə Rüstəmova) zooparkda ayı ilə təkbaşına buraxıb qaçandan sonra onların arası birdəfəlik dəyir. Ceyran isə ayı qiyafəsində zooparkda işləyən Zaura (Tural Əsədov) aşiq olur. İş evlənməyə qədər gəlib çıxanda Orxan toy günü Zaurdan və Ceyrandan qisas almaq qərarına gəlir. Və dostunun (Əkbər Əlizadə) köməyi ilə toy günü bəyi oğurlayır. Lakin sonluqda yenə xeyir şərə qalib gəlir.
Film bir neçə ayrı süjet xəttinə malikdir: Ceyranın atasının (Ramiz Əzizbəyli) baş həkim olduğu ruhi xəstəxanada baş verən tragikomik əhvalatlar, digər şadlıq sarayları ilə rəqabət aparmağa çalışan sarayların birində baş verən əhvalatlar və nəhayət Zaurla Ceyranın başına gələn əhvalat.
Seloziya
Seloziya — bəzi növlərin hamaşçiçəkləri parlaq rəngdədir. Bununla bitkinin latınca adı izah olunur və yunancadan "alovlanan" kimi tərcümə edilir.
Haqqında
Məlum 60 növdən gülçülükdə birindən istifadə olunur. Gümüşü seloziyanın (C.argentea) 2 forması məlumdur:kəkilli gümüşü seloziya (C.argentea f. cristata) ya da xoruzpipiyi və lələkvari gümüşü seloziya (C.argentea f. plumosa). Bitkilər çiçəklərin formasına və rənginə görə fərqlənir. Kəkilli seloziyanın çiçəyi qırmızıdır, lələkvari seloziyada isə süpürgəvari sarı, gümüşü və ya qırmızı rəngdədir. Hər iki formanın vətəni Hindistandır. Gülçülükdə XVI əsrdən məlumdur. Seloziyanın bir növünün çiçəkləri pipik formasındadır. Buna görə bitki xalq arasında "xoruzpipiyi" adlanır. Seloziyanın toxumla çoxaldılması yüksək məhsuldarlıq əldə etməyə imkan verir. Cücərtilərin əkilməsi isti hava şəraitində aparılır.Bitkilər arasındakı məsafə 20-30 sm-dir. Respublikamızda xoruzpipiyinin 2 növündən gülçülükdə geniş istifadə olunur.
Növləri
[[SS 2 (*
Melicope haupuensis
(Melicope haupuensis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Melicope haupuensis növü Havay adaları üçün endemik növdür.
Tayvan
Tayvan və ay rəsmi adı ilə Çin Respublikası ( — Zhōnghuá Mínguó, Çjunxua Minqo, ) – Şərqi Asiyada qismən tanınan dövlət. Qeyri-rəsmi, yerləşdiyi Tayvan adasının adına uyğun olaraq Tayvan adlanır
Çin Respublikası çox ölkə tərəfindən tanınmayan, Tayvan adasında yerləşən və əksəriyyətlə bu adanın adı ilə xatırlanan uzaq şərq ölkəsidir. 1912-ci ildə bu günkü Çin Xalq Respublikası torpaqlarında qurulan ölkə Birləşmiş Millətlər Cəmiyyətinin üzvü idi. Tayvan da daxil olmaq üzrə ətraf adalarla birlikdə İkinci Dünya Müharibəsindən sonra sərhədlərini müəyyən etmişdir. 1949-cu ildə Çin Vətəndaş müharibəsində Çin Milli Partiyasının hakimiyyəti itirməsindən sonra ölkə Çin Kommunist Partiyası rəhbərliyinin əlinə keçir. Bunula da Çin Xalq Respublikası qurulur. Çin Milli Partiyasının lideri Chiang Kai Shek Tayvan adasına qaçmalı olur. Çin Respublikasının fəaliyyətinin buradan davam etdiyini dünyaya elan edir. 1949-cu ildə baş verən bu yenidənquruluşu dünya tanıyır. 1971-ci ildə Çin Respublikası BMT-dən çıxarılır və oraya Çin Xalq Respublikası daxil edilir. Hal hazırda Çin Respublikası 23 ölkə tərəfindən tanınmaqdadır. Çin ifadəsi Çin Xalq Respublikası adına istifadə edilərkən, Çin Respublikasına isə ümumiyyətlə Tayvan deyilir. Tayvan beynəlxalq quruluşlara Çin Taypeyi (Chinese Taipei) adı ilə üzv olmuşdur. Əhalinin 90%-dən çoxu xan çinlisi olan Tayvan Çin xalq Respublikası ilə sıx ticarət əlaqələri yaradıb, amma kommunist rejiminə qarşı silahlı müqavimət pozisiyasındadır.
Tarixi
Dövrünün müasir fikirlərini önə çıxaran Milliyətçilər partiyasının sədri 1911-ci ildə Çini ələ keçirir və 2000 illik imperatorluğu devirir. İlk başçının qanunları bir müddət sonra legentliyini itirdi. Yerinə General Yuan Shi Kai keçmiş və bir müddət sonra diktatorluq meylləriylə ölkəni yenidən çətin bir vəziyyətə salmışdır. 1916-cı ildə Yuanın ölməsi ilə əleyhdarlar artmışdır.4 may 1919-cu ildə tələbələrin xarici malları boykot etdiyi bir qiyam baş verir.
Çin Kommunist Partiyasının qurulması
Rusiyadakı inqilabın müvəffəqiyyətindən ilham alan tələbələr 1921-ci ildə üsyan qaldırdılar və ÇKP-nı qururlar. Üzvləri arasında Zhou Ən Lai və Mao Tsedun kimi daha sonradan böyük əhəmiyyət qazanacaq olan adlar da var idi. Əvvəllər Yatsansanın Koumitangı arsaında əlaqələr yaxşı olsa da, 1925-ci ildə Yatsansanın ölümü ilə əlaqələr qırılmışdı. Yatsansanın yerinə keçən Zəng Sürüş Şek Qərbə yaxınlaşması ilə ÇKP-nı qıcıqlanırdı. Buna görə də iki partiya rasında qarşıdurma yarandı. Kommunistlərin qiyamından qorxan Zəng Sürüş Şek 1927-ci ildə kommunistlərin bir qismini öldürmüşdür. Bu gərginlik səbəbindən münaqişə daha sa alovlanmışdır. 1931-ci ildə kommunistlər Jiangxi əyalətinin Ruijin şəhərində bir çin-Sovet hökuməti qurdular. Çan Kai Şekin davamlı hücumlarına hədəf olan əyalətdə bərabər olmayan şərtlərdə reallaşan qarşıdurmalarda 1934-cü ildə kommunistlər çətin vəziyyətə düşmüşlər. Bu uduzma vəziyyəti Maonun Çinə uyğun olmayan Sovet üsulları buraxıb özlərinə xas üsullar yaratmaları lazım olduğu fikriylə ön plana çıxmasını təmin etmişdir. Mao əksəriyyətin kəndli olduğu Çində şəhərlərdən imtina edib hərəkəti çöl seqmentə daşımışdır. Çöl partizan taktikalarını tətbiqə başlayan Mao 1934-ci, 90,000–100,000 əsgərlə uzun sürəcək bir hərəkat başlatmış, bir tərəfdən milliyyətçilərlə, bir tərəfdən də yerli bəylərlə döyüşərək 1936-cı ildə yalnız bir neçə min əsgərlə Yenan'a çatmışdır.
Yapon İşğalı
Bu dövrlərdə Yapon imperatoru Çini işğal etmək istədi. Bu səbələ 1936-cı ildə Çinə yürüş etdi. Qısa müddət ərzində Mançuryan vilayətini ələ keçırıb orada Mançuko yarımmüstəqil dövlətini qurdu. Bundan narazı qalan çinli Mao Zedung xalqı başına toplayaraq Çin komunnist partiyasını qurdu. Çin Komunnist Partiyası Yaponiya ilə döyüşə başladı.1941-ci ildə ABŞ və Böyük Britaniya ÇKP-a köməyə gəldi.1945-ci ildə Yaponiyaya atom bombasının atılması ilə Yaponiya geri çəkildi. Beləliklə, döyüş sona çatdı. Millətçilər və kommunistlər arasındakı gərginlik yenidən alovlandı. Çin-Yapon döyüşü burada ÇKP-nın karına gəlir. Döyüş ərazisindəki köhnə silah-sursat yararlı idi. Bu silahlarla ÇKP nizami ordu yaradır. SSRİ ÇKP-nın müttəfiqi olduğundan Mançuryan və digər varlı vilayətlər onun əlinə düşür.1948-ci ildə Mao Zedung siyasət dəyişdirir və ölkədə idarəçiliyi ələ keçirir.1949-cu ildə ÇKP Pekini ələ keçirir. Milliyətçi partiyasının rəhbəri Zəng Sürüş Şek İsə ABŞ-nin diasporasının bir hissəsini və Milliyətçiləri bir yerə yığıb Tayvan adasına köçür. Burada Çin Xalq Respublikasından asılı olmayan bir dövlət qurur.
Təhsil
Pedaqoji sistem təhsili 3 yerə bölür:6 il ibtidai, 3 il orta və 4 il ali təhsil tədris olunur. Sistem müvəffqiyyətli olmuşdur. Belə ki, onlar dünya üzərindəki ən yüksək imtahan nəticələrindən birinə sahibdirlər. Belə tədrisdə şagirdlərə texniki fənləri aşılayır və yaradıcılığı demək olar ki, təbliğ etmir.
Bulbophyllum roseopunctatum
(Bulbophyllum roseopunctatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Berutarube vulkanı
Berutarube — Böyük Kuril cərgəsinə daxil olan İturup adasında yerləşən aktiv vulkan.
Strato vulkanın hündürlüyü 1223 metrdir. Adanın cənubunda yerləşir və Çasovoy yarımadasını əmələ gətirir.
Hazırda qərb ətələklərində termal aktivlik müşahidə edilir.
Parəbüzənlər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Bu fəsiləyə aid qırmızı bərk qalxanvari qanadları üzərində 7 ədəd qara xalları olan növü faydalıdır. Bədənin uzunluğu 4–7 mm, girdə və üstü qabarıq (sferik) formalıdır. Dünyanın hər yerində müxtəlif növləri yayılmışdır. Azərbaycanda 60-dan çox növü vardır. Böcəklər əsasən bitkilərdəki zərərverici həşəratlardan mənənə, yastıca və onların sürfələri ilə qidalanır. Kənd təsərrüfatı bitkilərinə zərərverənlərə qarşı bioloji mübarizə məqsədilə insanlara xeyir verən böcəkdir. Parəbüzənləri kimyəvi mübarizə üsullarından qorumaqla onların çoxalmasına səbəb yaradılmalıdır.
Tacikistan
thumb|Rudaki Parkı, Düşənbə, Tacikistan Tacikistan (Тоҷикистон) və ya rəsmi adı ilə Tacikistan Respublikası (Ҷумҳурии Тоҷикистон) — Mərkəzi Asiyada dövlət. Tacikistan dənizə çıxışı olmayan ölkələrdən biridir və ərazisi Pamir dağlarının ətəklərində yerləşir. Şimalda Qırğızıstan, cənubda Əfqanıstan, qərb və şimal-qərbdə Özbəkistan, şərqdə isə Çinlə həmsərhəddir. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Düşənbə şəhəridir, ümumi sahəsi 143,100 kvadrat kilometrdir. Tacikistan həm də keçmiş postsovet ölkəsidir.
Coğrafiyası
thumb|Tacikistanda dağ silsiləsi Tacikistanın ərazisi əsasən dağlıqdır. Şimalda Fərqanə vadisi, şimal-qərbdə və ölkənin mərkəzində Türküstan, Zərəfşan, Hissar, Alay sıra dağları. Cənub-Şərqdə İsmayıl Səməni piki olan Pamir dağları yerləşir.
Tacikistanın böyük hidroresursları var. Tacikistanda həmçinin zəngin alüminium yataqları da var.
Dünyanın ən hündür bəndi olan SES-i olan Nurek burada yerləşir.
İnzibati ərazi bölgüsü
Tacikistan Respublikası inzibati cəhətdən 1 muxtar vilayət (Dağlıq Bədəxşan), 2 vilayət (Sogd və Xatlon), 13-ü respublika tabeli olmaqla 62 rayon, 17 şəhər (Bostan, Boxtar, Gülüstan, Hisar, Xoruğ, Xücənd, İsfərə, İstərövşən, İstiqlal, Kanibadam, Kulab, Levakənd, Narək, Pəncəkənd, Roğun, Tursunzadə, Vəhdət) və paytaxt Düşənbə şəhərindən ibarətdir.
Təbii ehtiyatları
Tacikistanda olduqca zəngin qızıl, gümüş və antimon yataqları var. Ən böyük gümüş yatağı Sugd əyalətindədir. Bundan başqa Tacikistan strontium, duz, qurğuşun, sink, floraspar və civə istehsal edir. Sovet dönəmində külli miqdarda uranium istehsal edilirdi. Amma müstəqillik dönəmində iqtisadi çətinliklərə görə uranium istehsalı dayandırıldı. Qazaxıstanın ekstensiv alüminium sənayesi tamamilə gətirilmə filizlə işləyir.
Tacikistanda balıqçılığın inkişafı üçün münbit şərait var. 2003-də 158 ton balıq ixrac olunub.
Kənd təsərrüfatı
Tacikistanda kənd təsərrüfatı nisbətən zəif inkişaf edib. Bunun əsas səbəbi yararlı torpaqların sahəsinin olduqca az olması və bununla yanaşı iqtisadi çətinliklərdir. Tacikistan hökuməti torpaq islahatları haqqında qanun versə də, bu qanunun düzgün icra olunmaması bir çox problemlər yaradır. Buda öz növbəsində kənd təsərrüfatının inkişafının qarşısını alır. Tacikistanda əsasən taxıl, kartof, soğan, pomidor, meyvəçilik və düyü becərilir. ərazinin 80 % dan çoxunun irriqasiyaya ehtiyacı var. Tacikistan Qazaxıstan və Özbəkistandan külli miqdarda üzüm idxal edir. Tacikistan əsasən alüminium, pambıq, parça, bitki yağları, meyvələr ixrac edir və dəzgahlar, ərzaq, içkilər, elektronika, avtomonillər idxal edir.
İqtisadiyyat
thumb|Tacikistanda metallurgiya kompleksi Tacikistan xammalın həcmində, ehtiyatları mineralında (faydalı qazıntılarında) və mənbəyində mühüm və unikal yerə malikdir.
Tacikistan hidroenerji potensialında zəngin ölkə hesab edilir və dünyada səkkizinci yerdədir.
Hazırda respublikada 45000-dən çox müəssisə və təşkilat qeydə aldığı kiçik müəssisələri və orta ədəd biznes daxil olmaqla, Dünya miqyasında tanınan böyük müəssisələr: Tacik alümini zavodu (Таlcо), Nurek hidro enereji stansiyası, Açıq səhmdar şirkəti "Parçalar", səhmdar şirkəti "Abreşim", "Taciktekstilmaş", birgə müəssisə "Zarafşon", "Kabool Taciktekstil" birgə müəssisəsi, "Obi Zulol" birgə müəssisəsi, Açıq səhmdar cəmiyyət "Kolinho", aşağı voltlu təchizatın istehsalı ilə məşğul оlаn Adrasman fabriki, yağ toplayan sənaye kompleksləri v. s. var.
Rəngli metallurgiya kimi belə sferalar, layihələşdirən su enerjisi, kənd təsərrüfatı, kommunikasiya və telekommunikasiyalar, nəqliyyat, dağ-mədən, qida, kimya sənayesi, xalq təsərrüfatlarında aparıcı yerini təşkil edir.
İqtisadi islahatların, xalq təsərrüfatının iqtisadi restrukturlaşdırmalarının dərinləşməyə dünya iqtisadiyyatına beynəlxalq əlaqələrin və inteqrasiyanın inkişafları götürülürməsi üçün nəhəng addımlar atılıb.
Xarici ticarətlər və valyuta sazişləri qıymətlər liberallaşdırmış ticarətdirlər. Respublikada fəaliyyet göstərən ortanın və böyüyün təxminən 70 %-indən kiçik müəssisələr tamamıyla özəlləşdirilir. Beynəlxalq tələbləri qarşılayan ölkənin yeni Vergi və Gömrük Кodeksləri qəbul edilirlər.
Xarici investisiyaların cazibədarlığı üçün əlverişli şərtlər, reklamın bazar strukturlarının və inkişafının dəstəkləri üçün maddi cəhətdən, bank sistemi və maliyə sistemi yaxşılaşdırılır.
Tacik iqtisadiyyatında investisiyanın prioritet istiqamətləri: layihələşdirən su enerjisi, və qiymətli metalların emal edərək daşlar, polymetallik filizləri, telekommunikasiyaların inkişafı və başqa kənd təsərrüfatı məhsullar.
Birgə müəssisələrin və mülkiyyətin başqa nümunələrinin qeydiyyatı üçün prosedura sadələşdirilir. Xarici investorların iştirakı ilə təxminən 300 birgə müəssisəсi fəaliyyət edib.
Bu gün üçün Tacikistan iqtisadiyyatının ən böyük investorları arasında şirkətlərdir- Rusiyadan, ABŞ-dən, Kanadadan, Böyük Britaniyadan, Koreyadan, Almaniyadan, İsveçrədən, İtaliyadan, Macarıstandan və İrandan: Rusyaдан "Birləşdirilən Enerji Sistemləri" Cəmiyyətini, Körfəz Beynəlxalq Minerallarını (qızıl yataqların), Nelson Qızıl Korporasiyasını (qızıl və gümüş yataqları),Birinci Boston Kredit (İsveçrəli füçers şirkəti), Kabool Tekstayl və Adjind Beynəlxalq şirkəti (tekstil parçaları istehsal edir). Respublikada müştərək fəaliyyətdə olan belə böyük müəssisələr, "Zarafşon", "Aprelevka," "Obi Zulol," "Hasid aytisi" "Ravgani Tocik," "İndiqo," "Pulodon," "Ispgeko International," "Tocikazot," "Ozgün Inşaat," "BSK Oriyon," "Birinci mikrofinans bankı," "Assor Perm," "Anis firması" müvəffəqiyyətlə işləyir və s.
Əhəmiyyətli enerji resuslarına baxmayaraq Respublika indi də enerji defisitinə ( bir ildə 600 mln Kvt/saat), malik olmağa davam edir, əsasən, qış dövrü ərzində.
Siyasət
Tacikistan hökuməti prezidentlik forması ilə demokratik, dünyəvi suveren və unitar bir dövlətdir.
Nəqliyyat
Yaxın və uzaq ölkələrlə nəqliyyat Dövlət Hava yolları şirkəti "Tacik Air" və şəxsi havayolu şirkəti "Somon Air" qurudan isə Dövlət Unitar Müəssisə "Rohi Ohani Tocikiston" Taciksitan dəmir yolları ilə və digər beynəlxalq daşınma agentlikləri ilə yerinə yetirilir.
Birinci qatar Düşəmbə şəhərinin dəmiryolu stansiyasına 1929-cu ilin sentyabrında gəlmişdir.
Dəmir yollarının fəliyyətləri bu illərdə başa çatmışdı və istifadəyə verilmişdir:
1899 ilində Suğd vilayətinə, 1929-də Düşənbədə, 1974-də Kurqon-Teppda şəhərində Xatlon vilayəti və 1999-də Kulоb-Qurgan-Teppa dəmir yolu istifadəyə verilmişdir.
Respublikanın dəmir yollarının uzunluğu 1260.6 km edir, 679,9 km əsas yollar təşkil edir, 270,8 km-i Dövlət Unitar Müəssısəsi "Tacik Dəmir Yollarına" aid və digər şirkətlər isə 310.2 km kimi yollara sahibdilər.
Beynəlxalq sərnişin daşınmalar MDB ölkələri ilə əsasən yerinə yetirilir.
Xarici dünya ilə yük və sərnişin daşıma, beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən inkişaf etdirilən nəqliyyat koridorları vasitəsi ilə yerinə yetirilir.
Əhalisi
Tacikistan Respublikasının Prezidenti yanında Tacikistan Statistika Agentliyinin təqdim etdiyi rəsmi məlumatlara əsasən Tacikistan əhalisi 5 fevral 2013-cü il tarixinə 8 milyon nəfərdir.
Etnik tərkibi
Tacikistan dövlətinin etnik tərkibi əsasən fars əsilli taciklərdən ibarətdir.Tacikistanda taciklərdən başqa burada türkdilli (özbək.qırğız,uyğur,Azərbaycanlılar və s,); İrandilli (farslar,kürdlər,osetinlər,tatlar,əfqanlar,yaqnoblular və s.);slavyanlar əsilli ruslar yaşayır.
Xarici siyasəti
Tacikistan Respublikası 2 mart 2013-cü ildə tarixində Ümumdünya Ticarət Təşkilatının tamhüquqlu üzvü olmuşdur.
Melicope hawaiensis
(Melicope hawaiensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Eol akkumlyativ formaları
Eol akkumulyasiya formaları — külək vasitəsilə narın, xırda mineral hissəciklərin müəyyən ərazilərdə toplanması nəticəsində əmələ gəlir. Eol akkumulyasiyası əsasən dəniz, allüvial, prolüvial  və s. çöküntülər hesabına əmələ gəlir. Azərbaycanda eol akkumulyasiyası formaları daha çox Cənub-şərqi Şirvanda, Mil və Muğan düzlərində yayılmışdır.
Maçu Piçu
Bəzən "inklərin itirilmiş şəhəri" də adlandırılır. Qədim şəhərcik yer üzündən silinmiş qədim inklərin rəmzi hesab olunur. Dəniz səviyyəsindən 2,430 metr yüksəklikdə yerləşir. Şəhər mərkəzi And platosundan başlayaraq Amazon meşələrinin Urubamba çayına qədər uzanmaqdadır.
Eol akkumlyativ formaları
Şəmkirdə, Şirvanda dəniz sahili ərazilərdə toplanan qum və balıqqulağı qırıntılarının külək vasitəsilə sovrulması nəticəsində geniş miqyasda dünlər yaranmışdır.
Maçu Piçu
Bu şəhər dağlarda müqəddəs məkan kimi hazırlanmışdır, inklərin rəhbəri Paçakutek tərəfindən imperiyanın zəbt olunmasının 100 illik yubuleyinə həsr edilmişdir. Şəhərçik XV əsrin 50-ci illərində son ink imperatoru Paçakutek tərəfindən salınmış və 100 il bundan sonra bu ölkəni fəth etmiş İspan konkiskodorlarından gizli saxlanılırmış. Təxminən 1532–ci ilədək mövcud olmuşdur, hansı ki bu dövrlər ərzində ispanlar inklərin ərazisinə zorla daxil olmağa başlamışdır. Nəticədə 1532–ci ildə həmin ərazinin sakinləri yox olmuşdur. Bəzi mənbələrə görə İnklər çiçək xəstəliyi epidemiyası səbəbi ilə ərazi tərk etmişlər.
Eol akkumlyativ formaları
Mil düzündə əsasən allüvial mənşəli eol qum təpələrinə rast gəlinir. Bunlardan ən tipik qum təpələri Şirin qum və Ağ gölün cənub hissələrində olan təpələrdir. Bu təpələrin hündürlüyü 3-5 m olub, əsl səhraları xatırladır.
Maçu Piçu
İspanların İnk imperiyasını ələ keçirmələrindən sonra şəhər üç yüz il ərzində "itkin" olaraq qalmış və 1911-ci ildə Hiram Bingham tərəfindən təkrar tapılmışdır. Şəhər dağın tamamilə yüksək hissəsində yerləşir, hazırkı müasir Perunun Urubambı çayından 2057 metr hündürlükdədir. Maçu–Piçu ərazi baxımından böyük şəhər deyil, 200 hissədən təşkil edilmişdir. Əsasən bu məbədlərin daxilində iqamətgahlar, xüsusi anbarlar və yaşayış üçün nəzərdə tutulmuş digər ünsürlər vardır. Bunların çox hissəsi əla növdə hazırlanmış daşlardan ibarətdir və bir – birləri ilə piltəlrə vasitəsilə birləşdirilmişdir. Düşünülür ki, burada və şəhərin ətrafında 1200 nəfər yaşamışdır. Onlar Günəş allahı İntiyə sitayiş edərək, terraslarda kənd təssərrüfatı ilə məşğul olmuşlar.
400 ildən artıq müddətdə bu şəhər unudulmuş və düzənliyə çevrilmişdir. Buranı Yelsk Universitetinin amerikan tədqiqçisi professor Hayrem Binqher 24 iyul 1911-ci ildə aşkar etmişdir. Bura gələrkən onun yanında dövlətin təyin etdiyi xüsusi müdafiəçilər olmuşdur və yerli sakinlərdən balaca oğlanın bələdçiliyi ilə kəndliləri tapmışdır. Yerli insanların dediklərinə əsaslansaq görünür ki, onlar burada azadlıq, sülh və təhlükəsizlik içərisində yaşayırmış. Həmçinin müxtəlif daşların üzərində də çoxsaylı yazılara rast gəlinmişdir.
Maçu–Piçu çətin bir quruluşa malikdir. Şimal-şərqdə saray kompleksinin tikilmə prosesi öyrənilir. Burada daşlar o dərəcədə gözəl hazırlanmışdır ki, insan baxarkən düşünür ki, yəqin burada əyanlar və yüksək rütbə sahibləri yaşamışdır.
Qərb hissədə səcdəgahla birlikdə baş məbəd vardır və bura qurbanlar üçün nəzərdə tutulmuşdur. Onun qarşısında yaşayışı evləri və iki mərtəbəli evlər vardır. Onların arasında labirint kimi ensiz pillələr və yollar vardır. Bunların bəziləri heç bilinməyən divarlarla və terraslarla üzləşir. İspanlar bütün bunlara baxmayaraq Maçu–Piçuya gəlməyi bacarmışlar. Bu şəhər məhv edilməmişdir. Lakin biz şəhər haqqında çox az məlumat əldə etmişik. İndiyə kimi sual olunur ki, nəyə görə inklər dövlətin mərkəzindən kənarda, 2450 metr yüksəklikdə şəhər salmaq qərarına gəlmişlər? Bizə isə nə yaşayan əhalinin sayı, nə də şəhərin əsl adı məlumdur.
2007-ci ildə dünyanın yeddi möcüzəsindən biri hesab olunmuşdur.
Tarixçilərin araşdırmalarına görə Maçu Piççunun zəngin xəzinələri 140 ildən çox bundan əvvəl bir alman tərəfindən qarət edilmişdir. thumb|800px Alimlərin fərz etdiyinə görə, Peruda qızıl və ağac alveri ilə məşğul olan Avqusto Berns adlı bir alman tarixçisi 1867-ci ildə o vaxtkı Peru hökmdarlarının icazəsi ilə şəhərciyin yerşədiyi təpədə özünə biznes quraraq misilsiz xəzinələri qazıb üzərə çıxararaq Avropa muzeylərinə və şəxsi kolleksiyalara satırmış.
İndiyənə kimi hesab olunurdu ki, qədim Maçu Piççu 1911-ci ildə Amerikalı tarixçi Hayram Binqam tərəfindən dünya üçün aşkar edilib. Yerli əhali üçün belə bir qədim şəhərciyin mövcudluğu bilinirdi.
Yelsk Universitetinin amerikan tədqiqatçıları Riçard Byurger və Lyusi Salazar ispanların XVI əsr tarixindən müəyyən məlumatlar əldə etmişlər və düşünürlər ki, bura Paçakutekanın qız iqamətgahı olmuşdur. Yay dövründə şəhərdə yağış vaxtı olarkən burada heç 200 sakin qalmırmış. İmperiyanın zəbtindən sonra isə ümumiyyətlə burda heç sakin qalmamışdır və bütün şəhəri həmişəlik tərk etmişlər.
Maçu-Piçunun şimal şərqində inklərin daş yonanları iki konstruksiya yaradıblar, hansı ki, Binqhem həmin hissəni düzəldəni "rəssamlığın ustadı" adlandırmışdır. Burada dairəvi qala var və onun tərəflərində hissələr də ucaldılmışdır.
Bu qalanın tikintisi Günəş allahı üçün nəzərdə tutulmuş məbəd mənasını ifadə edirdi və buna görə də eyni ilə belə ad verilmişdir. Çünki qalanın özü və onun ətrafındakı hissələr də orta əsr divarlarına bənzəyir. Perulular bütün kompleksi daha sonralar El – Torreon ("bastion") adlandırıblar. Lakin əlbəttə hamı bilir ki, yerin ilkin adı regionun özünəməxsus adlandırılmışdır. Qala səcdəgahın yaxınlığında tikilmişdi. Qalanın yanında mağara yerləşir. Binqhem düşünürdü ki, bunun içində inklərin rəhbərinə aid olan mumiya yerləşir, lakin alimlər bildirir ki, bu cəsəd hansısa bir ritual proseslərin idarə edilməsində iştirak edən şəxsdir. Qazıntılardan və tamamilə hazır hala gətirildikdən sonra bu kompleks bizə özünün bütün gözəlliyini göstərdi. Xüsusən də dörd əsr bundan əvvəl tikilməsinə baxmayaraq memarlıq baxımından olduqca güclü idi. Şahzadənin evinin qarşısından qalaya doğru pillələr vardır və buradan aşağıya doğru baxmaq, gözəlliyi seyr etmək mümkündür. Yəqin ki, bu pəncərələr qış aylarında günəşi seyr etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur.
thumb|800px
Müqəddəs meydan Maçu Piçunun mərkəzi sayılır. Cənub hissənin sonunda ağ mərmərdən üç mərtəbəli bina dayanmışdır, buranın tikintisində istifadə olunan daşların hündürlüyü insan boyundan qat – qat artıqdır.
Məbədin qərb divarları bağlı sığınacağı xatırladır və bura "bəzəkli otaq" kimi dəyərləndirilir. Bütün otaq inklərin ən gözəl daş yonanları tərəfindən böyük ustalıqla hazırlanmışdır. Üç hissədən 32 künc qazılaraq 2 blok həcmində fundament tökülmüşdür. Bəlkə də bunların arasında Maçu Piçuda yerləşən və meydanın əsas hissəsi olan şərqdə yer alan "Üç pəncərənin məbədi" daha nəzərə çarpandır. Trapesiya formasında olan bu üç pəncərə şərqə doğru istiqamətlənmişdir. Əgər yerli şəxslərin tarixçələrinə inansaq, inklərin ilk rəhbəri məbədi özünün anadan olduğu yerdə Tambo – tokoda tikilməsinə əmr etmişdir və buranın da simvol olaraq üç pəncərəsi hazırlanmışdır. Bu pəncərələr mağaranı xatırladır, hansı ki, onun ata evi rolunu oynamışdır. Binhem bu yerdə həmin hissənin yerləşdiyini bildirir. Bütün bunlar Maçu - Piçunun inklərin memarlıq nümunəsi olduğunu bir daha sübut etmişdir.
Terraslarda qranit sütunlar olmuşdur və Müqəddəs meydanda xüsusi yer almışlar, pilləkanların köməyi ilə ən yüksək zirvəyə güclə çıxmaq mümkündür. Həmin yerdə böyük bir daş dayanır ki, günəşin burada olduğu insanlar tərəfindən düşünülürdü. Binqhem demişdir ki, eyni ilə burada inklər günəşə müxtəlif sitayişlər emtiş və dini rituallar yerinə yetirmişlər.
Payız və yaz fəsillərində xüsusən əkinçilik dövründə insanlar bu daşa daha çox müraciət edərək günəşli günlərin çox olmasını xahiş edirmişlər. Makçu Piçunun əhalisi daşın ətrafını bu zaman güllərlə və müxtəlif əşyalarla bəzəyirmişlər. Bu zaman onlar müxtəlif mahnılar oxuyur və dua edərək, bir neçə gün dini bayramlar qeyd edirmişlər.
Makçu Piçudan Kuskoya doğru olan yol inklərin gözəl incəsənət nümunələri ilə doludur. Hətta yağmurlu günlərdə belə bura öz gözəlliyini itirmir. Bütün imperiya geniş komunikasiya ilə əhatə olunmuşdur və təxminən 40000 km ərazini əhatə etmişdir. Dövlətə doğru yolu inklər ən əvvəl strateji baxımdan seçmişlər. Həmçinin dövlətin tərkibində onlara id olan müxtəlif incəsənət nümunələri də yer alırmış. İnsanlar bir – birlərindən keramika, toxuculuq, metal işləmə, memarlıq və tikinti işlərini öyrənmişlər.
İnklər uzun yollar çox da tanımamışdır, onlar pillələrə daha çox yer verirmişlər. Bura okean sahilində yerləşir, bir tərəfi divarlarla hörülmüşdür, digər hissədən isə günəş şüalarının düşəcəyinə qərar verilmişdir. Həmçinin külək və qumlardan qorunmaq üçün divarlar xüsusi rol oynayırmış. Çayın üzərində daşdan və asma körpüdən kanat yollar hazırlanmışdır, bu körpülər müqəddəs yerlər sayılırdı və buna görə də zərər görməsi nəticəsində həmin insan ölümə məhkum edilirdi.
Qıraqlı (Saatlı)
Qıraqlı (əvvəlki adı: Leninkənd) — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Saatlı rayonunun mövcud Leninkənd kəndi iki hissəyə ayrılaraq Qıraqlı və Mustafabəyli kəndləri adlandırılmaqla rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmişdir. Kənd sovetinin mərkəzi Qıraqlı kəndinə keçirilmişdir.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 3622 nəfərdir.
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisi əsasən pambıqçılıqla məşğul olurlar.