cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Samir Şükürov
Hərbi xidməti
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Şükürov ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Samir Şükürov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Abış Mustafayev
Abış Hüseyn oğlu Mustafayev (Abış Borclu)  ( və ya Гусеин-оглы, 1924 –  2020, Qazax, Azərbaycan (indiki Ağstafa) rayonunun Köhnə Qışlaq kəndi) — Qabaqcıl maarif xadimi, müharibə və əmək veteranı.
Həyatı
Abış Hüseyn oğlu Mustafayev (Abış Borclu) 1924-cü ildə Qazax mahalının ucqar dağ kəndi Köhnə Qışlaqda anadan olub. 1943-cü ildə orta məktəbi bitirib faşistlərə qarşı müharibəyə yollanıb.
1947-ci ildə müharibədən orden-medallarla qayıdan A.H.Mustafayev həmin il imtahansız Azərbaycan Dövlət Universitetinə qəbul olunub. 1952-ci ildə universiteti bitirərək bir müddət indiki Həsənsu məktəbində, sonra isə doğma Köhnə Qışlaqda müəllim və direktor işləmişdir.
50 illik pedaqoji işdən sonra qabaqcıl maarif xadimi, müharibə və əmək veteranı kimi təqaüdə çıxmışdır. Beş övladı — üç oğlu, iki qızı var.
2020-ci il doğulub böyüdüyü indiki Ağstafa rayonunun Köhnə Qışlaq kəndində vəfat etmişdir,.
Müvəffəqiyyətləri
18 iyun 1944-cü il tarixdə düşmən tankları Şyaulyay şəhərindən qərbdə yerləşən Şvendris rayonuna meşədən daxil olmuşdular. Rəhbərliyin əlaqə saxlaması üçün istifadə etdiyi 268 SD və 126 SD rabitə xəttləri düşmən atəşi altında qalmış, nəticə olaraq hər 30–40 dəqiqə ara ilə rabitə kəsilirdi. Mustafayev həmin gün düşmən tanklarının top və minomyot mərmiləri altında 13 xətti bərpa etmişdir.
Li Fierro
Li Fierro — Amerika aktrisası.
Həyatı
Li Fierro 13 fevral 1929-cu ildə doğulub. 1970-ci illərdə çəkilən bir çox məşhur filmin əsas qəhrəmanlarını canlandırıb.
Abış Mustafayev
Müvəffəqiyyətləri
Mustafayev altıncı- kabel tağımının təcrübəli və qorxusuz rabitəçisi, məharətli və təşəbbüskar hər növ vəzifələrin icraçısı idi. 1945-ci ilin aprel ayında NP 335 SD rabitə xəttinin baxımını həyata keçirərkən rəqib tərəfindən artileriyya atəşi altında 500 metrlik "altıncı" xəttinə əlavə qoşaraq rəhbərliyin qüsursuz rabitə əlaqəsini təmin etmişdir. thumb 8 aprel 1945-ci il tarixdə Köniqsberq şəhərində gedən küçə döyüşləri zamanı düşmən əsgərlərin avtomat atəşi altında 1 km uzunluğunda rabitə xətti çəkərək həmin sahəni güclü yanğından qurtarmışdır. thumb 9 aprel tarixdə NP 335 SD xəttində aparılan xidməti işlər zamanı Mustafayev gecə saatlarında pulemyot və silah atəşi altında 11 xətdə yaranan xəsarətləri təmir etməyə nail olmuşdur. thumb Yuxarıda göstərilən cəsarət və qəttiyətinə görə Mustafayev "II Dərəcəli Vətən Müharibəsi Ordeni" ilə təltif edilmiş, həmçinin Baş leytenant hərbi rütbəsinə kimi yüksəlmişdir.
Li Fierro
Həyatı
5 aprel 2020-ci ildə 91 yaşında koronavirus xəstəliyindən vəfat edib.
Abış Mustafayev
Mükafatları, təltifləri və fəxri adları
və bir çox orden və medallarla təltif edilib.
Xəqani Səfərli
Xəqani İlqar oğlu Səfərli (14 oktyabr 1991; Bakı, Xətai rayonu, Azərbaycan – 4 oktyabr 2020; Murovdağ, Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri.
Həyatı
Xəqani Səfərli 1991-ci il oktyabrın 14-də Bakının Xətai rayonunda anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Xəqani Səfərli 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Xəqani Səfərli oktyabrın 4-də Murovdağ döyüşləri zamanı itgin düşüb.
Müdafiə Nazirliyi tərəfindən rəsmi olaraq itgin düşən hərbi qulluqçu hesab olunur. Hal-hazırda onun tapılıb ailəsinə məlumat verilməsi üçün zəruri tədbirlər görülür.
İkinci Cenevrə Konvensiyası
İkinci Cenevrə Konvensiyası — Dənizdəki silahlı qüvvələrin yaralı, xəstə və gəmi qəzasına uğramış üzvlərinin vəziyyətinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı 12 avqust 1949-cu ildə qəbul edilmiş, dörd Cenevrə Konvensiyasından ikincisi. Sənəd 1907-ci il Haaqa Konvensiyasını əvəz etmiş və Birinci Cenevrə Konvensiyasının əsas qoruyucu rejimini dənizdə aparılan silahlı mübarizəyə uyğunlaşdırmışdır.
Məzmunu
Hazırda ikinci saziş və digər üç sənəd də daxil olmaqla, 1949-cu il Cenevrə konvensiyalarının 196 iştirakçısı var.
Quşlar
— istiqanlı  qrupunun Aves sinfinə aid heyvanlar olub, lələk, dişsiz çənə, sərt qabıqlı yumurta qoymaq, yüksək metabolizm sürəti, dörd-kameralı ürək və ağır olmayan, dayanıqlı skelet kimi özünəməxsus xassələrə malikdir.
Haqqında
Quşlar onurğalıların ön ətrafları qanad şəklində olan lələkli, yumurtlayan, istiqanlı nümayəndələridir. Yer kürəsində 9600-dən artıq növü yaşayır. Adətən quşlar uçmaq qabiliyyətləri ilə xarakterizə olunsa da, pinqvin, dəvəquşu və s. kimi uça bilməyən quşlar da mövcuddur. Quşların sağ yumurtası reduksiyaya uğramışdır. Onlar yumurtalarını quraqlıq ərazilərə qoyurlar. Və bədənlərinin tempraturları da, yüksək olur 41- 42 dərəcə.
Quşlar bir sıra xüsusiyyətlərinə görə digər onurğalılardan fərqlənir. Onlarda dəri quru olub, üzəri lələklərdə örtülmüşdür, vəzilərdən məhrumdurlar. Bəzi quşlarda bir ədəd büzdüm vəzisi olur. Onlarda çənələr dimdiyə çevrilmiş və dişlər reduksiyaya uğramışdır. Ön ətrafları qanadlara çevrilmişdir. Borulu sümüklərin içərisi hava ilə dolmuş və yüngülləşmişdir. Quşlarda dişlər və sidik kisəsi yoxdur. Bu ixtisarlar uçmağı asanlaşdırmağa xidmət edir.
Təbiətdəki toxucular
Toxucu quş əvvəlcə istifadə edəcəyi materialı toplayır. Ya yaşıl və təzə yarpaqlardan özünə incə uzun zolaqlar kəsir, ya da yarpaqların orta damarlarından istifadə edirlər. Xüsusilə təzə yarpaqları seçməsinin isə, əlbəttə, səbəbi var. Quru yarpaqları hörmək çox çətindir, ancaq təzə yarpaq liflərini hörmək çox asandır. Quş əvvəlcə haça budağa bir yarpaqdan qopardığı uzun lifin ucunu sarıyaraq işə başlayır. Bir ayağı ilə lifin ucunu budağın üstündə tutur, digər ucunu dimdiyi ilə hörür. Liflərin açılmasının qarşısını almaq üçün onları düyünləyib biri-birilərinə bağlayırlar. Əvvəlcə bir çənbər əmələ gətirirlər, bu, yuvanın girişidir. Daha sonra isə dimdiyindən məkik kimi istifadə edərək yarpaq liflərini digər liflərin üzərindən və altından sıra ilə keçirir. Toxuma prosesi əsnasında hər lifin nə qədər çəkilməsi lazım olduğunu da hesablayır. Çünki əgər toxuma boş olsa, yuva çökər. Bundan başqa, yuvanın son halını zehnində canlandırmalıdır ki, divarların nə vaxt qövsvari formaya salacağına və ya çölə doğru çıxıntı verəcəyinə qərar versin.
Göründüyü kimi, toxucu quş yuvasını qurarkən daima bir neçə mərhələ sonrasını hesablayaraq hərəkət edir. Əvvəlcə yuvası üçün ən uyğun materialı toplayır, yuvanı toxumağa təsadüfi yerdən başlamır. Əvvəlcə girişi toxuyur, oradan divarlara davam edir.
Xüsusiyyətləri
Quşların bədəni baş, boyun, gövdə və ətraflara bölünmüşdür. Başda buynuz maddəsindən təşkil olunmuş üst və alt dimdik vardır. Quşlarda boyun hissənin daha hərəkətli olması ona ətrafı yaxşı görməyə və bədəninin istənilən hissəsində lələklərini təmizləməsinə imkan verir. Arxa ətraflarında üzəri pulcuqlarla örtülü olan pəncə lüləsi və əksəriyyətində caynaqlara malik 4 barmaq vardır.
Lələklərlə örtülmüş dərisi quru və vəzisizdir. Yeganə vəzisi büzdüm sümüyü üzərində yerləşən büzdüm (piy) vəzisidir. Quş dimdiyi ilə bu vəzini sıxır və yağlı mayeni lələklərinə sürtür, nəticədə onlar yumşaq və sukeçirməyən olur.
Bədən xaricdən kontur (biçim)lələkləri ilə örtülmüşdür. Kontur lələklərinin 3 növü-çalma, sükan və örtük lələkləri olur.
Cücələr, dəvəquşular, ördəklər və qağayılar kimi Precocial quşları da yumurtadan çıxan kimi hərəkət edirlər. Onların yumurta sarısı bayquşlar, ağacdələnlər kimi böyük olur və bu da onların yumurtada tam böyüməsinə imkan verir. Digər oxuyan quşlarda isə yumurtadan çıxan balaların bir müddət qayğıya ehtiyacı olur.
İfrazat sistemi. İfrazat orqanı bir cüt böyrəkdir. Böyrəklərdən çıxan sidik axarları kloakaya açılır. Sidik kisəsi yoxdur.
Tənəffüs sistemi. Quşlar ağciyərlərlə tənəffüs edir. Uçma ilə əlaqədar quşlarda hava kisələri də meydana gəlmişdir. Hava kisələrinə dərinin altında, daxili orqanların arasında, borulu sümüklərin içərisində rast gəlmək mümkündür. Hava kisələri ağciyərlərlə əlaqəlidir. Quşlarda həm nəfəsalma, həm də nəfəsvermə zamanı ağciyərlərdə qazlar mübadiləsi baş verir ki, bu da ikiqat tənəffüs adlanır.
Yeni Zelandiyada kivi quşu dünyada qanadı olmayan yeganə quşdur.
Köçəri qaz və ördəklər miqrasiya edərkən V formasında uçurlar. Bu zaman hər bir quşun qanad çalması zamanı yaranan qaldırıcı qüvvə o birisinə kömək edir və beləliklə də onlar az enerji sərf etmiş olurlar.
Göyərçinlər saatda 100 mil sürətlə uçmağa qadirdirlər. Şahinlər və cüllütlər isə saatda 200 mil sürət ala bilirlər.
"Adam is homo", dəvəquşu və dront quşları isə ümumiyyətlə uça bilmir.
Birinci dünya müharibəsi zamanı Poçtalyon Cher Ami quşu gözlərini və ayaqlarını itirməsinə baxmayaraq məlumatı lazım olan yerə çatdıra bilmişdi. Onu Əla xidmət nişanı ilə təltif etmişdilər. Sonra onun ayaqlarını protez ayaqlarla əvəz etmişdilər.
Amerikanın ətyeyən hind quşu yeraltı benzin, qaz kəmərlərinin xarab olmuş yerlərini tapmağa kömək edir. Sızma olan yerlərdə yaranan iy leş iyinə oxşadığından onlar həmin yerə toplaşırlar və mühəndislər həmin yerdə kəmərin xarab olduğunu müəyyən edirlər.
Ekoloji qrupları
Quşlar müxtəlif ekoloji mühitlərdə yaşayırlar. Yaşama yerinə görə onlar 4 iri ekoloji qrupa bölünür: 1. Meşə və kolluq quşları; 2. Açıq quru sahə quşları; 3. Bataqlıq və sahil quşları; 4. Su quşları.
Qidanı tapmaq və tutmaq üçün hərəkət xüsusiyyətlərinə görə göstərilən ekoloji qruplar özləri də müxtəlif kiçik qruplara bölünür:
1. Meşə və kolluq quşları — 7 qrup: • Ağac və kolların budağından yapışmaqla ovunu tutanlar. • Ağaca dırmanmaqla ovunu tutanlar. • Ov ardınca uçduqdan sonra yenidən əvvəlki yerə qayıdanlar. • Tez — tez qanad çalmaqla ovunu havada tutanlar. • Uçuş zamanı yavaş — yavaş aşağı enməklə ovunu tapıb tutanlar. • Qaçmaq və addımlamaqla ovunu tutanlar. • Tullanmaqla ovunu tutanlar. 2. Açıq quru sahə quşları — 5 qrup: • Ovunu tutmaq üçün oturduğu hündür yerdən uçub yenə həmin yerə qayıdanlar. • Tez — tez qanad çalmaqla ovunu havada tutanlar. • Süzmə uçuşunun köməyi ilə ovunu tapıb tutanlar. • Qaçmaq və addımlamaqla ovunu tutanlar. • Tullanmaqla ovunu tutanlar. 3. Bataqlıq və sahil quşları — 3 qrup: • Qaçmaq və addımlamaqla ovunu tutanlar. • Üzməklə qidasını tutanlar. • Bataqlıq bitkilərinə dırmanmaqla ovunu tutanlar. 4. Su quşları — 2 qrup: • Ovunu uçmaqla havada və şığımaqla suda tutanlar, yaxud hava — su quşları. • Qidasını üzmək və dalmaqla suda tutanlar, yaxud sudaüzən quşlar.
Arı yeyən quşların instinktiv taktikaları
Bəzi quşlar qeyri-mümkün olmasına baxmayaraq, daşı belə oya bilirlər. Möhkəm qayaları oyarkən istifadə etdikləri tək alətləri var: dimdikləri… Arı yeyən quş bu quşlardan biridir.Arı yeyən quş (meropidae) yuvasını qumdaşı uçurumlarının üstünə və ya çayın sahilindəki bərkimiş palçıqlara dimdiyilə davamlı şəkildə vurub oyuqlar açaraq qurur. Oyuq açma prosesinə 90–100 sm uzunluğunda dar tunel açana qədər davam edir. Yuvanın kənarlarını açmaq üçün inşaat vasitəsi kimi dimdiyindən istifadə edən arı yeyən quşun qısa və güclü pəncələri də qazma işinə kömək edir. Yuvanın içində toplanan torpağı pəncəsilə bayıra boşaldır. Arı yeyən quşların bəzi növləri 1000 və ya daha çox quşdan ibarət koloniyalar halında yaşayırlar. Elm adamları bu qədər çox yuvanın içində hər quşun öz yuvasını necə tapdığını elmi mənbələrlə sübut edilib.
Arı yeyən quşların maraqlı xüsusiyyətlərindən biri də həşərat ovlamaqda göstərdikləri peşəkarlıqlarıdır. Bu quşlar arılarla qidalanırlar. Bu olduqca təəccüblüdür, çünki digər quşlar üçün arı yemək öldürücü ola bilər. Ancaq arı yeyən quşlara arıların zəhəri təsir etmir. Çünki bu quşlar tutduqları arının qarnını əvvəlcə bir budağa sürtərək aşındırır, beləliklə, zəhəri havaya boşaldırlar.
Arı yeyən quşun digər bədən xüsusiyyətləri də həşəratları asanlıqla tutmalarına kömək edir. 4,5 sm uzunluğunda dimdiyi var. Bu uzunluq əhəmiyyətlidir, çünki əgər quşun dimdiyi daha qısa olsa, həşəratları tutmağa çalışarkən həşəratlar onu yaralaya bilər. Bundan əlavə, dimdiyinin çox iti uc hissəsi də ovunu sinə ilə qarın arasından tutmasına kömək edir. Bu sayədə arının zəhərini daha asan boşalda bilir.
Xədicə İsmayıl
Xədicə İsmayıl, bəzən Xədicə İsmayılova (tam adı: Xədicə Rövşən qızı İsmayılova; ) — Azadlıq Radiosunun Bakı bürosunun jurnalistidir. Azadlıq Radiosuna gəlməzdən öncə İsmayılova 10 il jurnalistikada çalışmış, o cümlədən bir neçə Azərbaycan qəzetində müxbir və redaktor vəzifəsində işləmişdir.
Fəaliyyəti
"Exo", "Caspian Business News", "Eurasinaet.org", "Washington Times", "The New York Times", "BBC", "Deutsche Welle", "Voice of America" (Amerikanın Səsi) kimi kütləvi informasiya vasitələri üçün siyasi və iqtisadi mövzularda yazılar yazmışdır.
Xədicə İsmayılova həm də İranda və Azərbaycanda insan hüquqları, eləcə də neft, iqtisadiyyat, daxili və regional siyasət barəsində materialların müəllifidir.
Öz yazılarına görə 2001-ci ildə Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin Zərdabi mükafatına layiq görülmüşdür. Eyni zamanda Xədicə İsmayılova jurnalistika sahəsində təlimçi kimi kifayət qədər tanınır.
Həbs olunması
Xədicə İsmayıl 2014 ilin dekabrın 5-də həbs olunub. Əvvəlcə ona jurnalist Tural Mustafayevin "özünü öldürmə həddinə çatdırma" maddəsi ilə ittihamı irəli sürülüb. Fevralın 13-də isə ona qarşı daha 4 maddə ilə — cinayyət məcəlləsinin (CM) 179.3.2 (mənimsəmə və israf etmə — külli miqdarda törədildikdə), 192.2.2 (qanunsuz sahibkarlıq), 213.1 (vergi ödəməkdən yayınma) və 308.2-ci (vəzifə səlahiyyətlərindən sui istifadə) maddələri ilə yeni ittihamlar elan edilib. Fevralın 24-də bütün ittihamlar bir icraatda birləşdirilib.
Tacuddin Əhməd
Tacuddin Əhməd — Banqladeş dövlət xadimi və azadlıq döyüşçüsü idi. Banqladeş in ilk Baş naziri vəzifəsini icra etdi və 1971-ci ildə Banqladeş Qurtuluş Döyüşü zamanı müvəqqəti hökumətinə rəhbərlik etdi. Əhməd, benqal millətçiliyinin müxtəlif siyasi, hərbi və mədəni qüvvələrini birləşdirdiyi müvəqqəti hökumətin rəhbərliyi sayəsində, Banqladeş in azadlığınınən nüfuzlu və vəsilə simalarından biri hesab olunur.
Mucibur Rəhmanın yaxın bir işçisi olan Əhməd 1960-cı illərin sonu, 1970-ci illərin əvvəllərində Avami Liqasının baş katibi idi. O, Liqanın bir hökumət qurmaq üçün tarixi parlament çoxluğunu qazandığı 1970 Pakistan ümumi seçki üçün Liqanın seçki kampaniyasını əlaqələndirdi. Əhməd, Mücib və Doktor Kamal Hüseyn ilə birlikdə prezident Yəhya Xan və Zülfiqar Əli Bhutto ilə hakimiyyətin seçilmiş Milli Məclisə təhvil verilməsi üçün danışıqlara rəhbərlik etdi.
Erkən həyat
Əhməd 23 iyul 1925-ci ildə Qazipurda Kapasiada Maulavi Məhəmməd Yasin Xan və Meherunnesa Xanamda anadan olub Müqəddəs Qriqori Liseyinə getdi. 1944-cü ildə matrisasiya imtahanında 12-ci yerdə idi. 1948-ci ildə Ali Orta Sertifikat İmtahanında 4-cü yerə çıxdı. Dakaka Universitetindən İqtisadiyyat ixtisası üzrə bakalavr dərəcəsi almışdır. 1943-cü ildə Müsəlman Birliyinə qoşuldu. 4 yanvar 1948-ci ildə Əhməd Şərqi Pakistan Tələbə Liqasına təsisçi üzvü olaraq qoşuldu.
Şərqi Pakistan
1952-ci il Dil Hərəkatı dövründə etiraz və digər fəaliyyətlər təşkil etdi. Polis tərəfindən tutuldu və bir neçə ay həbs edildi. 1952-ci ildə Jukta Cəbhəsindən bir namizədliklə, Şərqi Pakistan İl məclisinə qatılmaq üçün Müsəlman Birliyinin o vaxtkı baş katibini məğlub etdi. A. K. Fəzlul Huq başda olmaqla hökumətin devrilməsindən sonra həbs olundu. Həbsxanada Tacuddin hüquq müayinəsindən keçdi və hüquq üzrə BA dərəcəsi aldı. 1958-ci ildə hərbi çevrilişdə hakimiyyətə gəldikdən sonra Eyyub xan tərəfindən hərbi vəziyyət tətbiq edildikdən sonra yenidən həbs edildi. Əhməd Awami Liqası və Pakistan dakı digər siyasi partiyaların rəhbərlik etdiyi demokratiya tərəfdarı kampaniyada çalışdı. 1953-cü ildən 1957-ci ilə qədər Dakka İlçe Avami Liqasının baş katibi idi. 1955-ci ildə Tacuddin sosial rifah və mədəniyyət katibi idi. 1964-cü ildə Avami Liqasının təşkilat katibi oldu. Tacuddin, Şeyx Mücib ilə birlikdə, 1966-cı ildə müxalifət partiyalarının Lahor konfransında iştirak etdi və altı bəndlik tələbini bildirdi. Tarixi altı bənd hazırlamaqda Şeyx Müciblə birlikdə çalışdı. Pakistan polisi onu 8 may 1966-cı ildə Mujibin altı bəndlik tələbini dəstəklədiyi üçün həbs etdi. Hökumət və müxalifət partiyaları arasındakı böhranı həll etmək üçün Əyyub Xanın çağırdığı Ravalpindidə keçirilən dəyirmi masa konfransında iştirak etdi. 1970-ci ildə Pakistan Milli Məclisinin üzvü seçildi.
Banqladeş Azadlıq Döyüşü
Pakistan Ordusu, 1971-ci ilin mart ayında Şərqi Pakistanda Prokektor əməliyyatını işə saldıqdan sonra Əhməd Şeyx Mucibur göstərişi ilə qonşu Hindistana getdi. Pakistan Ordusu Şeyx Mücibin özünü Şərqi Pakistan da həbs etdi. Əhməd, Şeyx Mucibur Rəhman ın adından paytaxt Mujibnagar adını verdi. Sürgündə olan hökumət Mujibnagar hökuməti kimi tanınmağa başladı. Böyük Benqal siyasi və hərbi rəhbərləri ilə birlikdə Banqladeş də ilk Hökumət qurdu. Banqladeş ilk hökumətinin and içmə mərasimi 17 aprel 1971-ci il tarixdə Kuştiya Meherpur şəhərində, Banqladeş torpağında baş tutdu. General Məhəmməd Osmaninin komandanlığı ilə bütün Banqladeş Silahlı Qüvvələrini yaradan və yaradan 1971 əhəmiyyətli Banqladeş Sektoru Komandirləri Konfransına sədrlik etdi. İlk Baş nazir olaraq, benqaliyalı mülki şəxslərin və silahlı qüvvələrin partizan üsyanını təşkil etmək və beynəlxalq dəstəyi qazanmaq səylərinə rəhbərlik etmişdir. Əhməd, Hindistan ın Baş naziri İndira Qandinin Banqladeşin müstəqilliyi uğrunda mübarizəsində ittifaq istədi. Müharibə idarəsi sonradan hökumət sürgün olaraq Kalkuttaya köçdü. Onun rəhbərliyi dövründə benqal bürokratlarının, diplomatların və Pakistan a xidmət edən hərbi zabitlərin əksəriyyəti Banqladeşin yeni Hökumətinə tərəf üz tutdu.
Müharibə səylərinə nəzarət və tapşırıq verməkdə əsas şəxs idi; və Banqladeş yolunu təbliğ edən dünya paytaxtlarını gəzən çoxsaylı diplomatik və mədəni nümayəndəliklərə başçılıq etdi. Əhməd müntəzəm olaraq Banqladeş in azad edilmiş bölgələrini ziyarət edər və Mukti Bahini və digər azadlıq uğrunda döyüşənləri ilhamlandırardı. Bu dövrdə Əhməd Xondaker Mostaq Əhmədin başçılıq etdiyi bəzi partiyalararası qarşıdurma ilə qarşılaşdı, Pakistanla bir konfederasiya yaratmaq uğursuz cəhdi ilə milli müstəqillik uğrunda mübarizəyə zərər vurdu. Əhmədin böyük diplomatik uğurları arasında beynəlxalq dəstək və Hindistan hökuməti tərəfindən Banqladeşin suveren bir millət olaraq tanınması idi.
Müstəqillikdən sonrakı karyera
Banqladeş azad edildikdən sonra Əhməd 22 dekabr 1971-ci ildə Daka ya qayıtdı. Şeyx Mucibur Rəhman ın nəzdində yaradılan sonrakı kabinetdə Əhməd maliyyə və planlaşdırma nazirliklərinə tapşırıldı. O, həmçinin Banqladeş Konstitusiyasını yazmaq üçün komitə üzvü təyin edildi. Mucib və Əhməd arasında bir ara anlaşılmazlıq meydana gəldi. Bir sıra məsələlərdə ixtilaf etdilər. Mucib, Əhmədin razılaşmadığı bir çox müharibə cinayətkarı və əməkdaşları üçün ümumi bir əfv elan etdi. Əhməd azadlıq döyüşçüləri ilə bir milis yaratmaq istədi, amma Mucib Mucib Bahini üzvləri ilə birlikdə Jatiyo Rakkhi Bahini etdi. Əhməd Dünya Bankından yardım almaq istəmədi. O, BAKSAL-ı meydana gətirən Mücib əleyhinə idi. 1974-cü ildə kabinetdən istefa etdi və BAKSAL birpartiyalı sistem yaratdıqdan sonra Muciblə ayrıldı. 1975-ci ilin aprelində hökumət üzvləri Mucibnagar hökumətinin qurulmasının ildönümünü qeyd etmək üçün Mucibnagara getdilər. Mucibnagar hökumətinin formalaşmasında həlledici rol oynasa da, Tacuddin Əhməd dəvət olunmadı. Tacuddin Mucibə sadiq qaldı və 1975-ci ilin iyulunda Mucib əleyhinə sui-qəsd şayiələrini eşidərək xəbərdarlıq etməyə başladı. Mucib təhlükəni ciddiyə almadı. 1975-ci ilin avqustunda mücib qətlindən sonra Əhməd hərbi vəziyyət hökuməti tərəfindən həbs edildi. Digər dörd Liqa lideri ilə birlikdə 4 Noyabr 1975-ci ildə Dakanın Mərkəzi Cəzasında Banqladeş Ordusunun bəzi zabitləri tərəfindən öldürüldü.
Sui-qəsd
1974-cü ildə Əhməd kabinet postunu itirdi. 1975-ci ildə Mucib Prezident statusu aldıqda və digər siyasi partiyalara qadağa qoyanda Əhməd BAKSAL olaraq bilinən təkpartiyalı bir sistemin yaranmasına qarşı çıxaraq qəribə bir imic formalaşdırdı. 15 avqust 1975-ci ildə bir qrup ordu zabiti tərəfindən Mucibə sui-qəsd edildikdə, Əhməd dərhal ev həbsinə verildi. Avqustun 22-də o, yeni prezident Xondaker Mostaq Əhmədin rejimi tərəfindən digər siyasi liderlərlə birlikdə tutuldu və Daka Mərkəzi Zindanında həbs edildi. Noyabrın 3-də " Cəbhəçilərin Öldürülməsi Günü " olaraq məşhurlaşan Əhməd, Seyid Nazrul İslam, AHM Qamaruzzaman və Məhəmməd Mənsur Əli, Prezident Xondakerin göstərişi ilə bir qrup ordu zabiti tərəfindən həbsxanada öldürüldü.
Ailə
Tacuddin orta təbəqə mühafizəkar müsəlman ailəsində anadan olub. Atası Maulavi Məhəmməd Yasin xan və anası Meherunnesa Xanam idi. Doqquz bacısı - üç qardaş və altı bacısı vardı. Dörd övladı, üç qızı Şarmin Əhməd (Reepi), Simeen Husain Rimi, Mahjabin Ahmad (Mimi) və bir oğlu Tanjim Ahmad Sohel Tac. Şeyx Mücibin öldürülməsindən və həbsxanadakı cinayətlərdən sonra Tacuddinin həyat yoldaşı Syeda Zohra Tacuddin yenidən quruldu və 1975-1981-ci illərdə Avami Liqasına rəhbərlik etdi. 30 dekabr 2013-cü ildə vəfat etdi. Tacuddinin oğlu Tancim Ahmad Sohel Tac, 2009-cu ildə Baş nazir Şeyx Hasinanın kabinetində daxili işlər naziri idi. Əhmədin ikinci qızı Simeen Hussain 2012-ci ildə Avami Liqasından Məclis üzvü seçildi.
Vərəsəlik
25 mart 2007-ci ildə Tacuddin Əhməd haqqında bir sənədli film nümayiş olundu, Tacuddin Əhməd: Bir Unsung Qəhrəmanı (rejissor Tanvir Mokammel ). Qazipurdakı Şahid Tacuddin Əhməd Tibb Kollecinə onun adı verildi.
Nəvvarə xanım
Nəvvarə xanım (d. 4 may 1901 — ö. 22 aprel 1992) — son Osmanlı sultanı VI Mehmed Vahidəddinin dördüncü xanımı və gözdəsi.
Həyatı
Nəvvarə xanım 4 may 1901 tarixində İzmitin Hikmətiyə kəndində abxaz əsilli Mustafa bəylə xanımı Hafizə xanımın ailəsində dünyaya gəldi. Kiçik yaşlarında Dolmabağça sarayına alınaraq təhsil aldı. Sultan Vahidəddinin üçüncü xanımı Şadiyə Müvəddət xanımın əmisi qızıdır. Müvəddət xanım Şahzadə Vahidəddinlə evləndikdən sonra onu Çəngəlköy sarayına alaraq özünə nədimə seçmişdi. Vahidəddin bu dəfə də Nəvvarə xanıma aşiq olmuş, bu səbəblə iki əmi qızının münasibətləri pisləşmişdi.
Xose Xuan Tablada
Xose Xuan Tablada – Meksika şairi və jurnalisti. İspan dilindəki şeirlərinin çoxunu Yaponiya haykularına əsaslanaraq yazmışdır. İnnovativ şeirləri Latın Amerikası ədəbiyyatına təsir göstərmiş, Latın Amerikasında Yaponiya haqqında rəyin formalaşmasına kömək etmişdir.
Həyatı və karyerası
Xose Xuan Tablada ədəbi karyerasına Meksikanın "El Universal" qəzetində başlamışdır. Pyer Loti, Jüdit Qotye və Qonkur qardaşlarının əsərlərini oxuduqdan sonra Yaponiya mədəniyyəti ilə maraqlanmağa başlamışdır. 1900-cü ilin mayında Meksikanın "Revista Modema" jurnalının müxbiri kimi Yaponiyaya səyahət etmiş və bir neçə ay Yokohamanın Çin şəhərciyində yaşamışdır. Bu, onun Yaponiyaya yeganə səyahəti olmuşdur.
Meksikaya qayıtdıqdan sonra şərab taciri olmuş, ədəbi fəaliyyətinə fasilə vermişdir. 1911-ci idə başlayan Meksika inqilabından sonra bir neçə ay Parisdə yaşamışdır. Burada Asiya mədəniyyətinə, xüsusilə də, Yaponiya haykularına böyük maraq göstərmiş, ədəbi karyerası yenidən canlanmışdır. Meksikaya qayıtdıqdan sonra Yaponiya incəsənəti və rəssamları haqqında bir çox esse, eləcə də, ukiyo-e sənətçisi Hiroşiqe haqqında kitab yazmışdır. 1914-cü ildə siyasi sürgün kimi Nyu-York şəhərinə köçsə də, 1918-ci ildə Meksikanın Kolumbiya və Venesuela səfirliklərinin ikinci katibi təyin olunmuşdur.
Tablada 1919-cu ildə hayku formatında olan qısa şeirlər kolleksiyasını "Un Dia" adı ilə yayımlamışdır. 1900-cü ildə Yaponiyada yaşayarkən yazdığı esseləri də həmin il "En el Pais del Sol" adı altında nəşr etdirmişdir. Çin heroqliflərinin vizual potensialından təsirlənən Tablada bunu 1920-ci ildə yazdığı "Li-po y utros poemas" əsərində ispan dili üçün yoxlamışdır. Həyatının qalan hissəsini Nyu-York şəhərində keçirmiş, Meksika və Yaponiya mədəniyyətlərinin diffuziyası ilə məşğul olmuşdur.
Cənubi Koreya milli parklarının siyahısı
Təbiət koreyalıların əsas xəzinəsi hesab olunur.Buna görə də Cənubi Koreyada zəngin təbiətə, abidələrə, tarixi məbədlərə malik çoxlu sayda milli parklar mövcuddur.
Seoraksan Milli Parkı
180px|thumb
Piren şəlaləsi
Piren(“Uçan əjdaha”) şəlaləsi milli parkın girişində yerləşir.Suyun axınının forması səmaya uçan əjdahaya bənzəyir.Adı da buradan əmələ gəlmişdir.Şəlaləyə bambuk meşəsindən keçən cığırla getmək mümkündür.Seoraksanın ən asan marşrutu 50 dəqiqə vaxt tutur.
Buddist məbədi Sinxınqsa
Buddist məbədi Sinxınqsa 652-ci ildə rahiblər tərəfindən inşa edilərək Asiyanın ən qədim məbədi hesab olunur.Məbədin yanında Buddanın 19 metrlik tuncdan hazırlanaraq qızıl suyuna verilmiş heykəli yerləşir.Heykəlin salınması üçün pul koreya xalqı tərəfindən 3 Koreya dövlətinin birləşməsi şərəfinə qurban verilmişdir.
180px|thumb
Tolsan dağında 10-cu yüzillikdə inşa edilən qədim Qvonqımson qalasının qalıqları yerləşir.1200 metr hündürlükdə yerləşən Qvonqımson dağının zirvəsinə qalxan funklyor vasitəsilə zirvədə yerləşən meydançadan radiusu 10 kilometrlik gözəl mənzərəli landşaftı seyr etmək mümkündür.
Makinsk
Coğrafiyası
Makinsk stansiyadan bir məsafədə yerləşir. Eltay - 40 km, Astana — 200 km, Borovoe Resort — 40 km və Kokşetau - 120 km. Sıx yük və sərnişin trafiki stansiyadan keçir. A1 Astana — Şuçinsk şossesi və Kokshetau - Makinsk - Astrakhanka şosesi Makinsk şəhəri yaxınlığından keçir.
Cənubi Koreya milli parklarının siyahısı
Bukhansan Milli Parkı
Giriş biletinin qiyməti 5000 KRW (təxminən 5$). Park bütün il boyu açıqdır. Parka səyahət etmənin ən gözəl vaxtı payız və yazda çiçəklər açan vaxtdadır. Park Guiness Rekordlar Kitabına « vahid sahə əraziyə ən çox ziyarət edilən milli park» kimi daxil edilmişdir. Hər il 5 milyondan çox insan bu parkı ziyarət edir. Bunun ən mühüm səbəbi parkın Seulun hüdudlarında yerləşməsi və oraya metro ilə rahat getməyin mümkün olmasıdır. İstirahət günləri parkın ziyarətçiləri çox olduğuna görə, oranı ziyarət etməyin ən yaxşı vaxtı həftəiçi günlərdir. Park Bukhansan və Tobonsan dağ komplekslərindən təşkil olunmuşdur. Hündürlüyü 1000 metrdən yüksək olmayan 4 dağ zirvəsinin yaxınlığında yüzdən çox buddist məbədləri, şəlalələr və müşahidə platforması var. Piyada marşrutlarından bəziləri əlillər üçün əlverişlidir.
Makinsk
Coğrafiyası
Makinskin yerləşdiyi ərazi olduqca mənzərəlidir: düz və meşəli, lakin quruluşu ilə bataqlıq və gilli torpaqla düzənlikdir. Bu, yazda və payızda çox çirkləri izah edir.
Cənubi Koreya milli parklarının siyahısı
Bukhansan Milli Parkı
180px|thumb
Makinsk
Coğrafiyası
Şəhərin bəzəyi ətrafdakı meşələrdir (ağcaqayın, ağcaqayın, şam və s.), yalnız 0,5 km məsafədə başlayır və cənub-şərq hissəsində (Stepgeologiya mikrorayonunun ərazisində) və cənubda ( Kamenny Karyer mikrorayonu) birbaşa şəhərə axırlar.
Makinsk iqlimi olduqca isti yay və uzun qışı ilə sərt bir kontinental iqlimdir. Yerli iqlimin əsas xüsusiyyətləri: bir az qar örtüyü ilə şiddətli qış; çox qısa və küləkli bir bahar; isti, lakin qısa yay. Yağıntının miqdarı əhəmiyyətsizdir — ildə 300-350 mm. Şəhər bütövlükdə cənub küləyinin üstünlük təşkil etdiyi güclü külək fəaliyyəti ilə xarakterizə olunur. Ən soyuq ay yanvar, ən isti iyul ayıdır. Şəhər tarixindəki ən soyuq gün 20 yanvar 1940 — 49.5 dərəcə; və ən yüksək temperatur 20 iyul 1947-ci ildə + 41,5 dərəcə qeydə alınıb.
Sənaye mineralları yalnız tikinti materialları (daş, çınqıl daş, kərpic xammal, qum) ilə təmsil olunur. Qranit ehtiyatları da var.
Cənubi Koreya milli parklarının siyahısı
Hallasan Milli parkı
Giriş pulsuzdur. Parkı ziyarət etməyin ən yaxşı vaxtı azalea güllərinin çiçəkləndiyi və dağın ətəklərinin çəhrayı rəngə büründüyü vaxt olan mayın sonları- iyunun əvvəlləridir. Hallasan Milli parkı Cecu adasında yerləşir, hansına ki, Gimpo Hava Limanından(GMP) daxili uçuşlarla səyahət etmək olar. Təbii qoruq UNESCO-nun himayəsindədir və Ümumdünya Miras Siyahısına daxil edilmişdir. Adanın mərkəzində sönmüş Hallasan vulkanı yerləşir ki, bu da ölkənin ən yüksək zirvəsi (1950m) hesab olunur. Ərazidə 7 yol var, lakin onlardan yalnız ikisi birbaşa dağın zirvəsinə aparır, digərləri naringi bağları, çəmənliklər və otlaqlardan keçən yollardır. Vulkanın kraterində heyrətamiz açıq mavi rəngə malik Baengnokdam gölü formalaşmışdır. Adada hava çox tez qaraldığına görə (axşam saat 6) dağın zirvəsinə səyahəti səhər saat 9-dan gec olmayaraq başlamaq lazımdır.
Makinsk
Tarixi
18 fevral 1927-ci ildə Akmola quberniya partiya komitəsinin bürosu plan komissiyasına Şuchinskinskdən Alekseevkaya Makinka yolu ilə dəmir yolu məntəqəsi tikmək məsələsini hazırlamağı tapşırmış və 1929-cu ilin noyabrında Makinka stansiyasından ilk qatar Akmolinskə gəlmişdir. və tezliklə müntəzəm bir sərnişin qatar xidməti başladı.
Cənubi Koreya milli parklarının siyahısı
Hallasan Milli parkı
180px|thumb
Makinsk
Tarixi
Dəmir yolu adını indiki Makinsk şəhərinə verdi. Bir versiyaya görə, şəhər mülki mühəndis Makinskinin şərəfinə, digərinə görə - bu torpaqlarda yaşayan torpaq tədqiqatçısı Makinin şərəfinə adlandırılmışdır. Hər iki versiya da layiqdir.
Cənubi Koreya milli parklarının siyahısı
Hallasan Milli parkı
1800 bitki növü, 4000 heyvan adanın mərkəzində yerləşən ekspozisiya parkın tarixi və təbii sərvətini təqdim edir. Ərazidə növü və 3300 həşərat növü qeydə alınmışdır ki, bunların çoxu nadir və ya nəsli kəsilməkdə olan növlər kimi Qırmızı Kitaba düşmüşdür.
Makinsk
Tarixi
Adın yalnız Sovet dövründə mənşəyi ilə bağlı versiya tənqidə tab gətirmir: Kokçetav rayonundakı Makinskoe kəndi eyni adlı volostun mərkəzi idi. Birinci Dünya Müharibəsi zamanı Makinsk kəndindən (kənd) cəbhəyə getdi.
Cənubi Koreya milli parklarının siyahısı
Odaesan Milli Parkı
Giriş pulsuzdur. Qışda park xizək mərkəzinə çevrilir. Odesan Milli Parkı, bir çox mədəni dəyərlərin yerləşdiyi 7-ci əsr Woljonsa monastırı ərazisinə və Sogymgang çayının vadilər, qəribə daşlar və qayalardan ibarət sahəsinə bölünür. Yürüyüş yolları beş zirvəyə aparır: Tondaesan (1434 metr), Durobon (1422 metr), Sanwangbon (1491 metr), Pirobon (1561 metr), Nuanbon (1338 metr). Bəzi dağ yürüyüşləri bütün il boyu açıqdır. Ən ekstremal, eyni zamanda ən gözəl marşrutlardan biri qayalar və qayalarla Şərqi dənizə aparır.
Makinsk
Tarixi
1942-ci ildə V.İ. Miçurinskadına mexaniki zavodundan Makinkaya köçürüldü. İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Lenin cəbhəyə və xalq təsərrüfatının ehtiyacları üçün 50 milyondan çox piston halqası verdi. Hökumət fabrik işçilərinin əməyini yüksək qiymətləndirdi. 1943-cü ildə zavodun və istehsalın təşkili üçün Ümumittifaq Bolşeviklər Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin və SSRİ Xalq Komissarları Sovetinin Çətin Qırmızı Bayrağı və birinci mükafatına, 1944-cü ilin mayında isə Qazaxıstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin və respublika Xalq Komissarları Sovetinin çətin Qırmızı Bayrağı. Zavodun mühəndis və işçilərindən ibarət böyük bir qrup SSRİ-nin orden və medalları ilə təltif edildi.
Qazaxıstan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 18 may 1945-ci il tarixli fərmanı ilə işləyən Makinka kəndi regional tabe bir şəhərə çevrildi və Makink adlandırıldı.
Cənubi Koreya milli parklarının siyahısı
Odaesan Milli Parkı
Woljeong-sa Məbədində Səkkizbucaq tərəfindən tikilmiş doqquz qatlı paqoda (48 nömrəli Milli Xəzinə) və oturmuş Buddanın daş şəkli (139 nömrəli Milli Xəzinə) var. Həmçinin Chazhzhang rahibinin Budda Shakyamuninin müqəddəs qalıqlarını saxladığı Chogmelbogun da yerləşir. Eramızın 725-ci ildə hazırlanmış bir bürünc zəngin yerləşdiyi Sanwonsa Məbədi. İsti (+49 °C) bulaqları olan "Sorak Votopia" su parkı.
Makinsk
Tarixi
Bakirə və əkin sahələrinin inkişafının başlaması ilə əlaqədar olaraq, Makinskdə böyük dəyişikliklər baş verir. 11 mart 1954-cü ildə Moskvadan bakirə işçilərin ilk qrupu əraziyə gəldi. Ümumilikdə, Makinka təxminən 1 min bakirə torpaq işçisi qəbul etdi. Bakirə torpaqlarla birlikdə geoloqlar oyanmış çöllərə gəldilər.
Cənubi Koreya milli parklarının siyahısı
Kayasan Milli Parkı
Giriş pulsuzdur. Kayasan Parkı ziyarət etmək üçün ən yaxşı vaxt bahar, yay, payızdır. Sangwangbong dağının ətəyindəki Haeinsa Manastırında bir xəzinə saxlanılır. Tripitaka Koreana, XIII əsrdə hazırlanmış Buddist mətnlər toplusudur. Möcüzəvi şəkildə lövhələr monastırda dövrümüzə qədər orijinal formada qorunub saxlanılmışdır. 1980-ci illərdə Mədəniyyət Nazirliyi düzgün temperatur və hava rütubətini qoruya bilən xüsusi bir yeraltı anbar üçün bir layihə sifariş etdi. Ancaq bu anbara köçürülmüş tabletlərin test partiyası çürüməyə başladı. Transfer fikrindən imtina edildi. Alimlər bu günə qədər bu müqəddəs məkanın fenomenini aça bilməmişlər. Tripitaka saxlanılan yerin yaxınlığında hər kəs 10.000 KRW (9 $) ödəyərək düyü kağızında qədim bir tablet izi ala bilər.
Haeinsa Buddist monastırı və məbəd kompleksi bir dağın kənarında yerləşir. İnsanlar rahiblərin gündəlik həyatını görmək, adət-ənənələri və ayinləri ilə tanış olmaq üçün buraya gəlirlər. Məbəddə bir gecə qalmaq və sübh saat 4-də səhər duası zamanı şəfəqi qarşılamaq mümkündür. Təcrübəli yürüyüşçülər üçün hikmət və əxlaq dağı olan Sangwangbong zirvəsinə (1430 metr) dırmaşmağı məsləhət görürük. Səyahət təxminən 4 saat davam edəcək.
Makinsk
Müasir dövrü
"Makinsk Jılu" REM-də QKP-nin iqtisadi yurisdiksiyasında 20,71 Qkal / saat tutumlu 3 qazanxana var; 19,8 km istilik şəbəkəsi; 76.4 km su təchizatı şəbəkəsi, 2 su qülləsi və 29.7 km kanalizasiya axını şəbəkəsi. İstilik istehlakçılarının sayı 5 mindən çox adam və 52 hüquqi şəxsdir. Mərkəzləşdirilmiş su təchizatı ilə əlaqəli istehlakçıların sayı təxminən 7 min nəfərdir.
Şəhərdə uşaq sayı 718 uşaq bağçası var. Şəhərdə 5 təhsil müəssisəsi var. Şagird kontingenti 2759 nəfərdir. 2 məktəbdənkənar təhsil təşkilatı — uşaq musiqi məktəbi, DDT, 1 tədris və istehsalat mərkəzi, 1 psixoloji-pedaqoji korreksiya otağı var.
NGC 427
NGC 427 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Heykəltəraş bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Anna Veres
Anna İvanovna Veres — Ukrayna xalq rəssamı, tikişçi və toxucusu. O, rəssam və toxucu Mariya Posobçukun qızı, rəssamlar Valentina və Elena Veresin anası idi. 1968-ci ildə Anna Vasilaşçuk ilə birlikdə Şevçenko Milli Mükafatına layiq görülmüşdür.
Bioqrafiyası
Anna İvanovna Veres 21 dekabr 1928-ci ildə Kiyev vilayətinin Vışqorod rayonunun Obuxoviç kəndində anadan olmuşdur. Anası rəssam Mariya Posobçuk idi. Veresin Valentina və Elena Veres adlı iki qızı da rəssam olmuşdur. Tarixçi N. M. Neveqanın sözlərinə görə, Posobçuk qızına bir çox bacarıqları öyrətmiş və o, bu bacarıqları qızlarına ötürmüşdür.
Marqarit Poul
Marqarit Pol (d. 14 avqust 1473 - ö. 27 may 1541) — İngilis əsilzadəsi, İngiltərə kralı IV Eduard və III Riçardın qardaşı Klarens hersoqu Corc Plantagenetlə İzabella Nevilin qızı. O, XVI əsrdə İngiltərədə ərindən müstəqil şəkildə ünvan qazanan 2 qadından biri idi. Gül müharibəsindən sonra Plantagenet sülaləsindən həyatda qalan azsaylı insandan biri kimi, Marqarit Pol 1541-ci ildə əmisi qızı Yorklu Elizabetin oğlu VIII Henrinin əmriylə edam edildi. Papa XIII Lev onu 29 dekabr 1886-cı ildə Roma-Katolik kilsəsi üzrə şəhid elan etdi.
Anna Veres
Bioqrafiyası
Veres Kiyev şəhərinin Bastionni zolağında yerləşən bir evdə yaşayırdı. O, 11 iyun 2003-cü ildə Obuxoviçdə ölmüşdür.
Viqlər Partiyası (ABŞ)
Viqlər partiyası — 1832—1856-cı illərdə mövcud olmuş Birləşmiş Ştatların siyasi partiyası. Partiya Milli Respublika Partiyası, Antimason Partiyası və digər kiçik anticeksonist partiyaların koalisiyası əsasında Endrü Cekson və Demokrat Partiyasına qarşı müxalifət olaraq yaradıldı. Xüsusilə viqlər konqresin icra hakimiyyəti üzərində üstünlük təşkil etməsini dəstəkləyirdi, müasirləşdirmə və iqtisadi proteksionizm proqramını təbliğ edirdi. Partiya uzun müddət Amerika siyasətinin iki partiya sistemində yer alırdı.
Anna Veres
Yaradıcılığı
Dekorativ toxuculuq sənəti, xüsusilə də, bədii tikmə sahəsi üzrə mütəxəssis olan Veres ənənəvi Polesye toxuma dəsmalları, eləcə də, dekorativ parçalar və panellər yaratmışdır. Dəsmallar Ukraynanın ənənəvi toxuculuq məhsuludur: onlar yemək üçün xüsusi bir örtük kimi istifadə olunur və hədiyyə olaraq verilir. O, İvankovda 1988-ci ildə açılmış və 1992-ci ildə bağlanmış Xalq Toxuculuğu Muzeyinin qurucusu olmuşdur. Onun əsərləri Şimali Amerikaya aparılmış, burada Toronto və Monrealda nümayiş olunmuşdur.
Viqlər Partiyası (ABŞ)
Partiyanın adı, Amerika İnqilabı zamanı Britaniya metropoliyasına qarşı mübarizə aparan amerika vətənpərvərlərinin ləqəbindən götürülüb, o vaxtı viqlər (Britaniyanın Viqlər partiyası adından) deyə avtoritar hakimiyyətə qarşı çıxan insanlara deyilirdi. Viqlər Partiyası görkəmli üzvləri arasında Daniel Uebster, Vilyam Henri Harrison və onların daimi lideri Henri Kley yer alırlar. Avraam Linkoln İllinoysda viqlərin lideri idi.
Anna Veres
Yaradıcılığı
1966–1968-ci illərdə Taras Şevçenkoya həsr olunmuş bir sıra dekorativ toxuculuq məhsulları hazırlamışdır. Şevçenkonun "Kobzar" əsərinin 1971-ci il nəşri onun Anna Vasilaşçuk ilə hazırladığı dəsmalların reproduksiyaları ilə illüstrasiya edilmişdir. "Lyada" (1974, "Kyivnaukfilm "), "Kətan çiçəklənir" (1980, "Ukrtelefilm") filmləri Veresin yaradıcılığına həsr olunmuşdur.
İrsi
Veresin əsərləri Taras Şevçenko Milli Muzeyində, Kanivdəki Şevçenko Milli Qoruğunda və Milli Xalq Dekorativ Sənəti Muzeyində, eləcə də, digər yerlərdə saxlanılır. İlkin məlumatlara görə, 27 fevral 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya hücumu zamanı baş verən İvankov döyüşü nəticəsində İvankiv Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi baş verən yanğında Veresin bəzi əsərləri də məhv olmuşdur.
Fəxrəddin Ağayev
Fəxrəddin Güləli oğlu Ağayev — Azərbaycan Milli Aerokosmik Agentliyi, Təbii Ehtiyatların Kosmik Tədqiqi İnstitutunun direktoru, texnika elmləri doktoru, professor.
Tobot şəlaləsi
Tobot (Xunzax) — Dağıstan Respublikasında, eyni adlı çayda yerləşən şəlalə.
Fəxrəddin Ağayev
Həyatı
Fəxrəddin Ağayev 16 aprel 1956-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunda anadan olmuşdur. 1978–1982-ci illərdə indiki Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin riyaziyyat fakultəsində təhsil almışdır. 1982–1985-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fizika İnstitutunda elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. 1985 – 1993-cü illərdə Kosmik Tədqiqatlar Elmi İstehsalat Birliyində elmi işçi, bölmə rəisi, baş direktorun müavini, müəssisə direktoru vəzifələrində çalışmışdır. 1993–1995-ci illərdə Azərbaycan Milli Aerokosmik Agentliyinin baş direktorunun müavini, 1995 – 2005-ci illərdə Kosmik Cihazqayırma Xüsusi Konstruktor Bürosunun direktoru, 2005 – 2007-ci illərdə elmi Tədqiqat Aerokosmik İnformatika İnstitutunda direktor, 2007-ci ildən hal–hazıradək Təbii Ehtiyatların Kosmik Tədqiqi İnstitutunun direktorudur.
Ailəlidir, 4 övladı var.
Tobot şəlaləsi
Ümumi məlumat
Maqomed Eldarovun məlumatına görə Tobot şəlaləsinin hündürlüyü — 70 metrdir. Görkəmli azərbaycanlı alim, coğrafiyaçı Qasım Gülün fikirlərinə görə isə şəlalənin hündürlüyü 100 metrdir. 1985-ci ildə geodeziyaçılıarı kanyonda apardığı ölçmə işlərinə əsasən şəlalənin hündürlüyü 50 metr müəyyən olundu. Belə nəticəyə səbəb su damcısının ilk və son düşmə nöqtəsinin fərqli metodlarla müəyyənləşdirməsi idi.Tobot şəlaləsi eyni adlı Tobot çayı üzərində yerləşib Solotlin kanyonuna daxildir. Şəlalə yaxınlığında çayın orta illik su sərfi 1,05 kub.m/saniyədir. Çayın su toplayıcı sahəsi 63,1 km²-dir.
Şəlalə il boyu bol sulu olmur. Su əsasən may-iyun aylarında çoxalır. Buna səbəb qarın əriməsi və yağıntıların bol düşməsidir. İlin soyuq aylarında şəlalə donur və böyük buz sütunu formalaşır. Sütünun daxilində çox vaxt oyuq meydana gəlir.
Fəxrəddin Ağayev
Əsərləri
Kosmik texnologiyaların müxtəlif problemlərinə həsr olunmuş 8 monaqrafiya və 140 – dan çox elmi məqalənin, o cümlədən 2 patentin müəllifidir
Tobot şəlaləsi
Ümumi məlumat
Bir çox ədəbiyyatlarda və digər mənbələrdə şəlalənin adı Xunzax kimi göstərilir. Tanınmış dağıstan ölkəşünası B.Hacıyev isə şəlaləni başqa cür adlandırır - «Arani şəlaləsi». Arani şəlaləyə yaxın olan digər avar kəndidir. Tobot şəlaləsi Dağıstanın populyar ekskursiya obyektlərindən biri hesab olunur. 2020-ci ildə keçirilən «Маршруты России – 2020» müsabiqəsində Tobot şəlaləsi də daxil olmaqla «Rasul Həmzətovun doğma yuvasına səyahət» marşrutu «Etnoqrafik marşrut» nominasiyası üzrə qalib olmuşdur.
Fəxrəddin Ağayev
Hazırladığı kadrlar
9 nəfər texnika üzrə fəlsəfə doktoru
Tobot şəlaləsi
Tarixi
Tobolt şəlaləsi haqqında ilk məlumat XIX əsrin ilk yarılarına təsadüf edir. Rus yazıçısı və səyyahı Yakov İvanoviç özünün «1837-ci ildə Qafqaz ekspedisiyası zamanı avarlar haqqında» qeydlərində göstərir ki şəlalə Dağıstan ərazisində mövcud şəlalələrin içində ən hündürüdür.
Fəxrəddin Ağayev
Beynəlxalq tədbirlərdə iştirakı
21 – dən artıq beynəlxalq elmi konfranslarda iştirak etmişdir
Tobot şəlaləsi
Şəlalə bədii ədəbiyyatda
Tanınmış avar şairi Rəsul Həmzətov özünün "Mənim Dağıstanım" kitabında doğulduğu yeri təsvir edərək şəlalə haqqında qısa sətirlər yazmışdır:
Ramiz Cəfərov (icra başçısı)
Ramiz Cəfərov (tam adı: Cəfərov Ramiz Əli oğlu; ) — Naxçıvan Muxtar Respublikası Kəngərli rayonu İcra hakimiyyətinin başçısı.
Həyatı
Ramiz Cəfərov 19 may 1959-cu ildə Şərur rayonunun Qarabağlar kəndində anadan olub. 1966–1976-cı illərdə Qarabağlar kənd orta məktəbində orta təhsil alıb. 1977–1979-cu illərdə sovet ordusu sıralarında həqiqi hərbi xidmətdə olub. Naxçıvan Dövlət Universitetində Hüquq və Beynəlxalq münasibətlər və İqtisadiyyat fakültələrində təhsil almışdır. Müxtəlif idarə və təşkilatlarda çalışıb: Qarabağlar İstehlak Cəmiyyətinin sədri, Qıvraq İstehlak Cəmiyyətinin sədri, Şərur rayon "Kəngərli" Şəkər şirkətinin direktoru (1997–2002), 2 saylı Şərur Seçki Dairəsinin sədri (2003–2004), 24 may 2004-cü ildən 31 avqust 2015-ci ilədək Kəngərli rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı kimi rəhbər vəzifələrdə işləyib. Hazırda Naxçıvan MR Həmkarlar İttifaqları Şurasında işləyir.
Yeni Azərbaycan Partiyasının II, III, IV və V Qurultaylarının nümayəndəsi, Yeni Azərbaycan Partiyası Naxçıvan MR Təşkilatı Siyasi Şurasının üzvü olub.
Ailəlidir, 4 övladı var.
İcra başçısı
Naxçıvan Muxtar Respublikası Kəngərli rayonu İcra hakimiyyətinin ilk başçısı vəzifəsində işləmişdir. O, bu vəzifəyə 24 may 2004-cü ildə təyin edilmişdir. 31 avqust 2015-ci il tarixində Naxçıvan Muxtar Respublikası Kəngərli rayonu İcra hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edilmişdir.
Böyük səfirlik
thumb|300px|I Pyotr Hollandiyada Böyük səfirlik — Rusiya çarlığının hökmdarı I Pyotrun 1697–1698-ci illərdə Avropada diplomatik missiyası. Əsas məqsəd Qərb ilə hərbi-siyasi və mədəni-iqtisadi, eləcə də elmi əlaqələr yaratmaq olmuşdur.
Pyotrun əmrinə əsasən Avstriya, Saksoniya, Brandenburq, Hollandiya, İngiltərə, Venesiya və Papalığa səfirlik göndərildi. Səfirliyin marşrutu Riqa və Köniqsberqdən keçərək Hollandiyaya, oradan İngiltərəyə getdi, İngiltərədən səfirlik yenidən Hollandiyaya qayıtdı, sonra Vyanaya getdi; səfirlik Venesiyaya çatmadı.
Məqsədləri
Onun praktiki nəticəsi İsveçə qarşı koalisiyanın təşkili üçün ilkin şərtlərin yaradılması oldu.
Kiilut (krater)
right|thumb|Kallistonun cənub qütbünün çəkilmiş şəkli. Kiilut – Yupiterin təbii peyki Kallistoda yerləşən krater. Kallistonun cənub qütbünün yaxınlığında yerləşir. Zərbə krateri olduğu güman olunur. Ölçüsü 47 kilometr təşkil edir.
Yuxarı hissəsində deqredasiyaya uğramış Reqinleyf krateri görünür.
Gillikdağ
Tarixi
1930-ci ildə alman əsilli arxeoloq Yakob Qummel Gəncəçayın hövzəsində neolit və tunc dövrünə aid qalıqlar aşkarlayır. Bu tapıntılar Göygöl şəhəri diyarşunaslıq muzeyinə verilmişdir. 1955-ci il növbəti ekspedisiya təşkil edilir. Bu zaman neolit, brünc, ermək dəmir və həmdə erkən orta əsrlərə aid materiallar aşkar edilmişdir. Bu arxeoloji materiallara 18 daş alət, 45 daş fraqmenti və 9 daş lövhəsi daxildir.
Atar
Atar (أطار) — Mərakeşdə şəhər, Adrar yaylasında ən böyük yaşayış məntəqəsi.
Məlumat
240px|right|thumb|Şəhər bazarı Dəniz səviyyəsindən 270 metr yüksəklikdə, Şum şəhərindən cənubda yerləşir. Adrar vilayətinin və Atar departamentinin mərkəzidir. Şəəhərdən Dakar rallisinin marşrutu keçir. Atarda aeroport, muzey və 1674-cü ildə tikilmiş məscid vardır. Şəhərin iqlimi səhra istisidir.
Atarda Mavritaniya hərbi hava qüvvələrinin yay məktəbi yerləşir.
Əhalisi
2013-cü il məlumatına görə əhalisi 33 008 nəfərdir.
Şəhər əhalisinin illər üzrə artım dinamikası:
II Azərbaycan hökuməti
II Azərbaycan Hökuməti — 1992–1993-cü illərdə mövcud olmuş, Əbülfəz Elçibəy tərəfindən qurulan hökumət.
Haqqında
Azərbaycan Xalq Cəbhəsi ölkə idarəsini Ayaz Mütəllibovun əlindən alaraq seçkilər təyin edir
Azərbaycan Prezident seçkilərində Əbülfəz Elçibəy 60,4% -lə prezident seçilir.Hökumət onun tərəfindən qurulur.
1993-cü ildə isə Elçibəyin Gəncə qiyamından sonra Kələkiyə getməsiylə hakimiyyətin sonu gəlir.
Mil Mi-26
Mil Mi-26 (ru: Миль Ми-26, NATO kod adı: "Halo") "İzdeliye 90" istehsal kodu altında istehsal olunan və Sovet İttifaqı dövründə istehsalına başlanılan Rus ağır nəqliyyat helikopteridir. Həm hərbi, həm də mülki helikopterlər arasında indiyədək istehsal olunan ən böyük və ən güclü helikopterdir.
Konstruksiya və inkişafı
Mi-26-dan daha ağır olan Mil Mi 12 (prototip adı: Mil V-12) helikopterinin inkişaf mərhələsi tamamlana bilmədikdə, 1970-ci illərin əvvəllərində yeni bir ağır nəqliyyat helikopterinin inkişafı layihəsinə başlanıldı. İlk növbədə İzdeliye 90 ("Layihə 90") adlandırılan layihə sonradan Mi-26 adlandırıldı. Bu yeni helikopterdə olması gözlənilən əsas xüsusiyyət, boş ağırlığının maksimum qalxma ağırlığının yarısından az olmasıdır. Mi-26 helikopteri, OKB-329 Dizayn Bürosunun (sonradan Mil Moskva Helikopter Zavodu adlandırıldı) qurucusu Marat Tişçenkonun köməyi ilə Mixail Mil tərəfindən hazırlanmışdır.
Hərbi və mülki ehtiyacları ödəyə bilən ağır nəqliyyat helikopteri olaraq inkişaf etdirilən Mi-26, əvəz etdiyi Mil Mi-6 helikopterinin kabin həcminin və daşıma qabiliyyətinin iki dəfə artırılmış versiyasıdır. Mi-26-nın hazırlanmasında əsas məqsəd 13 tonluq amfibiya zirehli transportyor və portativ ballistik raket batareyaları kimi hərbi texnikanın Antonov An-22 və ya Ilyushin Il-76 kimi hərbi nəqliyyat təyyarələri ilə əsas nöqtələrə çatdırıldıqdan sonra daha uzaq və çatılması çətin olan ərazilərə daşınmasıdır.