cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malaq salatı
Malaq salatı- (ispan dilkində ensalada malaquena) tipik andalus mətbəxinin (xörəyidir)yeməyidir. Bu salat bütün İspaniyada çox məşhurdur və onu tez-tez ilin yay aylarında hazırlayırlar. Malaq salatı reseptinin variantları olduqca çoxdur, amma əsas inqrediyentləri bişmiş kartof, portaxalın yumşaq hissəsi, coğan, yaşıl zeytun ibakalyau. Sallatın sosusu müxtəlif ola bilər.
Kristian Şmidt
Kristian Şmidt — Xristian Sosial Birliyindən olan alman siyasətçi, 1 avqust 2021-ci ildə etibarən Bosniya və Herseqovina üzrə yüksək nümayəndə.
Şmidt 2014-cü ildən 2018-ci ilədək Qida və Kənd Təsərrüfatı Naziri vəzifəsində çalışdı. 2005–2013-cü illərdə Almaniya Federal Müdafiə Nazirliyində Parlament katibi, 2013-cü ilin dekabrından 2014-cü ilin fevral ayına qədər Almaniya Federal İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Nazirliyində Parlamentin dövlət katibi olub. Eyni zamanda Fürtdən millət vəkili kimi də çalışıb.
Həyatı
Şmidt Bad-Vindshaymda Georq Vilhelm Steller Gimnaziyasına yazıldı və 1976-cı ildə abiturunu tamamladı. Daha sonra Qərbi Almaniya Ordusunun dağ diviziyasında məcburi hərbi xidmətə başladı. 1977-ci ildə Erlangen və Lozannada hüquq təhsilinə başladı. Şmidt 1982 və 1985-ci illərdə dövlət imtahanlarını müvəffəqiyyətlə tamamlayaraq hüquq təhsilini bitirdi. 1985-ci ildə vəkilliyə qəbul edildi və 2005-ci ilin noyabrında Parlamentin dövlət katibi vəzifəsini alanadək hüquq sahəsində çalışdı.
Siyasi fəaliyyəti
Şmidt tələbə ikən 1973-cü ildə XSİ gənclər qrupu olan Gənclər Birliyinə qoşuldu. 1976-cı ildə XSİ-ə üzv olaraq qeydiyyatdan keçdi. 1980–1982-ci illərdə Noyştadt-an-der-Ayş-Bad-Vindshaym GB Bölgə Birliyinin sədri oldu. 1982-ci ildən 1991-ci ilədək Mərkəzi Frankoniyadan GB Regional Dərnəyinin sədri seçildi. Kristian Şmidt 1984–1990-cı illərdə Oberntsenndə bələdiyyə müşaviri və Noyştadt-an-der-Ayş-Bad-Vindshaymda Rayon Şurasının üzvü oldu.
Şmidt 1989–1993-cü illərdə XSİ Dövlət Komitəsinin üzvü oldu, 1999-cu ildə yenidən bu vəzifəyə təyin edildi. 1999-cu ildən etibarən XSİ Dövlət Komitəsindəki vəzifələrinə əlavə olaraq, XSİ Fürt Bölgə Birliyinin sədridir.
Şmidt XSİ-in Xarici Əlaqələr, Təhlükəsizlik və Avropa Siyasəti üzrə Regional İşçi Qrupunun sədridir. 2010-cu ilin may ayından etibarən XSİ Regional Evangelist İşçi Qrupunun sədri vəzifəsində çalışır. 2011-ci ilin may ayında XSİ/XDİ Federal Evangelist İşçi Qrupunun sədri seçildi.
Millət vəkili fəaliyyəti
Şmidt 1990-cı il seçkilərində Bundestaqa seçildi. 1991–2002-ci illərdə Xarici Əlaqələr, Müdafiə və Avropa Siyasəti üzrə XSİ İşçi Qrupunun sədri olub. Daha sonra XSİ/XDİ Parlament Müdafiə İşçi Qrupunun sədri vəzifəsini icra edib. Bu vəzifədə o, XSİ/XDİ-ın müdafiə siyasəti üzrə sözçüsü olaraq da çalışmışdır.
Şmidt 1994–1998-ci illərdə Alman–İsrail Parlament Dostluq Qrupunun sədri və 1998–2005-ci illərdə Alman-Britaniya Parlament Dostluq Qrupunun sədri vəzifələrində çalışmışdır. O, eyni zamanda Alman-Baltik, Alman-Xorvat və Alman-Çex Parlament Dostluq Qruplarının da üzvü olmuşdur. 1991-ci ildə Almaniya-Polşa "Yaxşı Qonşu" müqaviləsi, 1992-ci ildə Almaniya-Çexoslovakiya müqaviləsi üzrə parlament qrupunun məruzəçisi olub. 1997-ci ildə Federal Müdafiə Naziri Şmidti Alman-Çex Müzakirə Forumunun Məsləhət Komitəsinə üzv seçdi.
Almaniya Bundesverinin Federativ Respublika daxilində yerləşdirilməsi ilə əlaqədar 2005-ci il Parlament İştirakı Qanunu ilə əlaqədar müzakirələrdə məruzəçi kimi çalışıb.
Şmidt Almaniya Parlamentinə Fürtü təmsil edən birbaşa seçilmiş namizəd olaraq daxil oldu. 2009-cu il seçkilərində səslərin 43.3%-i qazandı. 2012-ci ilin dekabrında o, 2013-cü ildə qarşıdan gələn Federal Parlament Seçkilərinə XSİ namizədi olaraq yeddinci dəfə namizəd oldu. XSİ Nümayəndələr Məclisi ona səslərin 98.7%-i verdi.
Federal Müdafiə Nazirliyində Parlamentin dövlət katibi fəaliyyəti
Şmidt 23 noyabr 2005-ci ildə Kansler Angela Merkel tərəfindən Federal Müdafiə Nazirliyində Parlamentin dövlət katibi vəzifəsinə təyin edildi. Bu vəzifədə Müdafiə Nazirləri Frants Yozef Yunq, Karl-Teodor tsu Quttenberq və Thomas de Mezyer üçün parlament və siyasi nümayəndə olaraq çalışdı.
Şmidt vəzifədə olduğu müddətdə xidmət əsnasında qarşılaşdıqları radar siqnallarının yan təsirlərindən mənfi təsirlənən xidmət üzvlərinə qulluq etmək üçün fond qurdu. Vəzifədə olduğu müddətdə, İkinci Dünya Müharibəsində alman əsgəri Verner Möldersin müharibə fəaliyyətinin araşdırılması, Federal Respublikasının silahlı qüvvələrinin yenidən istiqamətləndirilməsi və plagiat skandalı sonrasında Müdafiə Naziri tay Quttenberqin istefası da daxil olmaqla bir çox hadisələri araşdırmağı öz üzərinə gördü. Şmidt tsu Quttenberqi plagiat ittihamlarına qarşı müdafiə etdi. Şmidt "Ehtiyac Fondu"nun qurulmasında və maliyyələşdirilməsində də mühüm rol oynadı. Əsgərlərə Yardım Dərnəyi tərəfindən maliyyələşdirilən bu fond, 2012-ci ildə vəzifə əsnasında ağır yaralanan əsgərləri dəstəkləmək üçün yaradılmışdır. Fond Federal Respublikadakı standart qayğı qanunlarını üzrə idarə olunur və xarici ölkələrdən də dəstək alır, bununla da ehtiyacı olan veteranlar üçün əlavə yardım kimi xidmətlər üzrə işləyir.
Şmidt vəzifəsini qorudu və yeni Müdafiə Naziri Tomas de Meyzer tərəfindən vəzifəyə yenidən təsdiq edildi. 2013-cu il federal seçkilərinin ardından koalisiya hökuməti qurmaq üçün aparılan danışıqlarda de Meyzer və Frank-Valter Ştaynmayerin başçılıq etdiyi Xarici İşlər, Müdafiə Siyasəti və İnkişaf Əməkdaşlığı üzrə işçi qrupunda XSİ/XDİ nümayəndə heyətinin bir hissəsi oldu.
Şmidt 2011-ci ildən 2017-ci ilədək Horst Zeyhoferin rəhbərliyi altında XSİ-ın 5 sədr müavinindən biri olaraq çalışdı. Bu vəzifədə partiyasının Xarici Siyasət və Təhlükəsizlik Siyasəti, eləcə də Avropa Siyasəti üzrə nümayəndəsi idi. XSİ-ın Avropa Birliyi səviyyəsində Avropa Xalq Partiyası qrupunun üzvü olan digər partiyalarla əlaqəsindən də məsul idi. İsrail, Xorvatiya, Avstriya, Amerika Birləşmiş Ştatları və Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığına XSİ beynəlxalq işçi kimi təyin olundu.
Federal Qida və Kənd Təsərrüfatı Naziri fəaliyyəti
Şmidt 2014-cü ildən 2018-ci ilədək Kansler Angela Merkelin üçüncü kabinetində Federal Qida və Kənd Təsərrüfatı Naziri olaraq çalışdı.
2016-cı ildə südün qiymətinin düşməsinə cavab olaraq, Şmidt ölkənin südçüləri üçün kreditlər və vergi güzəştləri də daxil olmaqla ən az 100 milyon avroluq təcili yardım paketi təqdim etdi. Həmçinin, vəzifədə olduğu müddətdə Almaniya 2016-cı ilin noyabrından 2017-ci ilin yanvar ayına qədər quş qripi ilə mübarizə aparmaq üçün 776.000 cüt toyuq, hind quşu, ördək və digər quşları kəsdi.
2017-ci ilin noyabr ayında Şmidt Avropa Birliyinin qlifosat istifadəsinin daha beş il uzadılması təklifini dəstəkləmək üçün protokolu pozaraq sol mərkəzli SPD-i qəzəbləndirdi. Lehinə olmayan səsvermədən bir neçə dəqiqə öncə, fərqli hakim partiyalardan olan nazirlərin bu siyasətlə razılaşmaması səbəbindən Almaniyanın AB səsvermələrində bitərəf qaldı. Hadisədən sonra kansler Merkel həmkarının istəyinin əleyhinə və hökumətin göstərişlərini pozaraq lehinə səs verməməli olduğunu irəli sürərək Şmidti açıq şəkildə tənqid etdi. Şmidtin əkinçilik lobbisi ilə əlaqələri o vaxtdan bəri tənqidin bir hissəsidir.
Sonrakı fəaliyyəti
Hökumət postundan ayrıldıqdan sonra Şmidt Xarici İşlər Komitəsi və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Alt Komitəsində çalışır.
Şmidt 2019-cu ildə Almaniyanın birləşdirilməsinin 30-cu ildönümünə hazırlıq işlərinə nəzarət edən komitədə çalışmaq üçün Federal Daxili İşlər, Bina və İcma Nazirliyi tərəfindən təyin edildi.
2021-ci ilin iyununda, 2021-ci il federal seçkilərində iştirak etməyəcəyini, əksinə parlament müddətinin sonuna qədər fəal siyasətdən istefa verəcəyini açıqladı.
İran–Oman münasibətləri
İran—Oman münasibətləri — İran və Oman arasında iki tərəfli diplomatik münasibətlər.
Tarix
1960-70-ci illərdə İran Dofar qiyamı zamanı Omana hərbi yardım göstərir. İran-İraq müharibəsi (1980-88) dövründə İran və İraq atəşkəs razılaşmasını imzalamaq üçün Maskatda gizli danışıqlar aparmışlar. Razılaşmanın imzalanmamasına baxmayaraq danışıqlar tərəflər arasında inamsızlığın azalması ilə nəticələnir. 1988-ci ildən sonra Oman İran və İngiltərə, İran və Səudiyyə Ərəbistanı arasında diplomatik münasibətləri bərpa etmək üçün vasitəçi kimi çıxış edir. Son onilliklərdə Omanın İranla ənənəvi olaraq yaxşı münasibətləri İranın Fars körfəzindəki neft tankerlərinə hücumları və İranın Hörmüz boğazı sahillərində Çin istehsalı olan HY-2 raket buraxıcılarını yerləşdirməsi ilə bir qədər pozulur. Buna cavab olaraq Oman Sultanlığı İran ərazisindən cəmi altmış kilometr məsafədə yerləşən Musandam valiliyində hərbi varlığını artırmışdır. İran düşmən olmasa da, Oman üçün bir nömrəli strateji təhlükədir. Oman hökuməti İranla qarşıdurma təhlükəsinin diplomatik danışıqlar yolu ilə azaldıla biləcəyinə inanır. Bu səbəbdən Oman ABŞ və İranla münasibətlərində balanslaşdırılmış xarici siyasət yürütməyə çalışır. Oman Xarici İşlər Nazirliyi Sultanlığın Vaşinqton ilə Tehran arasında İranın nüvə proqramı ilə bağlı böhranın həllinə kömək edəcək birbaşa danışıqlara ümid etdiyini açıqlamışdır. Oman İranın nüvə proqramının tamamilə mülki yönümlü olduğuna dair açıqlamalarına şübhə etmək üçün bir səbəb olmadığını vurğulayır. Oman səlahiyyətliləri İrana səfərlər edir. Oman polisi və hərbçiləri qanunsuz mühacirət, qaçaqmalçılıq və narkotik qaçaqçılığının qarşısını almaq kimi qarşılıqlı maraq doğuran mövzularda iranlı həmkarları ilə açıq əlaqə kanalları saxlayır. İran vətəndaşlarının Omana səyahətini diqqətlə izləyir. Ümumiyyətlə ölkələr arasında ikitərəfli əməkdaşlıq məhduddur. İqtisadi və ticari əlaqələr minimaldır. Lakin ölkələrin ikitərəfli münasibətlərini gücləndirməyə çalışdıqlarına dair əlamətlər var. İran Ommanla turizm, ticarət və hərbi əlaqələr qurmağa çalışır. Oman hökuməti bu təşəbbüslərə ehtiyatla da olsa müsbət cavab verir.
Ticarət
2017-ci ilin ilk 9 ayında ölkələr arasındakı ticarət həcmi təqribən 390 milyon dollar təşkil edib. İran Omana 200 milyon ABŞ dolları dəyərində 700.000 tondan çox dəmir və polad ixrac edir. İranın Omana ixracatı: qatran, mis, neft kimyası, qida, meyvə, tərəvəz və tikinti materialları. İran Omanın 11-ci ən böyük ticarət ortağıdır. Ölkələr arasında ticarət dövriyyəsi 2013-cü ildən 2016-cı ilədək əhəmiyyətli artım göstərmişdir: 148 milyon ABŞ dollarından 540 milyon ABŞ dollarına qədər.
Roald Amundsen
Rual Engelbreqt Qravninq Amundsen (Roald Engelbregt Gravning Amundsen; 16.7.1872 — 18.6.1928) — norveçli dəniz səyyahı, qütb tədqiqatçısı.
Cənub qütbünə çatan ilk şəxs (14 dekabr 1911), Oskar Vistinqlə birlikdə Yer kürəsinin hər iki coğrafi qütbündə olmuş ilk şəxs, Şimal-Qərb keçidindən keçən ilk dəniz səyyahı (Kanada Arktik arxipelaqının boğazları ilə), 1903-cü ildə "şimal maqnit qütbü"nü kəşf etmişdi. Dostları arasında "Vikinq" ləqəbi ilə tanınırdı.
Həyatı
thumb|upright|left|Rual Amundsen (1875) Amundsen 1872-ci ildə Fredrikstad/Sarpsborg şəhərində yerləşən Borge qəsəbəsində norveçli gəmi sahibləri və kapitan ailəsində dünyaya göz açıb. Onun atası Yens Amundsen idi. Amundsen ailənin 4-cü oğlu idi. Anası onun dənizçi olmasını istəmirdi və onu bu sahədən uzaq tutmağa çalışırdı. O, istəyirdi ki, oğlu həkim olsun. 21 yaşına kimi o təzyiq altında olur, ta ki, anası vəfat edənə qədər.
Səyahətləri
Mühəndis diplomu alan kimi Amundsen ilk müstəqil ekspedisiyaya hazırlaşmağa başlayır. O, qərara alır ki, Şimali Amerika sahilləri boyunca hərəkət edərək Atlantik okeanından Sakit okeana şimal-qərbdən dəniz yolu tapsın.
Amundsenin ilk ekspedisiyasında az adam iştirak edirdi, onların xərci də bir o qədər çıxmamışdı. Buna baxmayaraq, Amundsen borc içində idi. Onun yelkənli gəmisi "Yoa" az qala müsadirə olunacaqdı. Odur ki, gənc səyyah çox təhlükəli bir qərar qəbul edir: o, altı dostu ilə birlikdə yağışlı qaranlıq bir gecədə öz gəmisinə minir və açıq dənizə çıxır. Onlar Qrenlandiyaya tərəf üzürlər. 1903-cü ildə başlayan bu ekspedisiya üç il çəkir. Bütün çətinliklərə baxmayaraq, səyahətçilər 1906-cı ildə sağ-salamat Kaliforniya sahillərinə yan aldılar. Onlar külli miqdarda məlumat toplamış, hətta maqnit qütbünün dəqiq yerini müəyyən etmişdilər. 400 il müddətində heç bir tədqiqatcı buna nail olmamışdı.
Ölümü
18 iyun 1928-ci ildə Rual Amundsen, italyan səyyahı Umberto Nobileni xilas etmək üçün təşkil edilmiş xilasetmə əməliyyatı üçün təyyarə ilə Arktikaya yollanır. 23 may 1928-ci ildə Nobile "İtaliya" dirijablı ilə Şpitsbergen adasından yola çıxaraq Şimal qütbünə çatsa da, qayıdış yolunda ağır hava şəraiti səbəbindən güclü buzlanmaya məruz qalan dirijabl aşağı enərək buzun üzərinə düşmüşdü. Ekspedisiyanın köməyinə Sovet buzqıran gəmisi "Krasin", İsveç, İtaliya və Norveç təyyarələri göndərilmişdi.
Amundsendən başqa daha 5 nəfəri daşıyan "Latham 47" hidroplanı pis hava şəraitində Barens dənizi üzərində qəzaya uğrayır. Çoxsaylı axtarışlara baxmayaraq təyyarənin düşdüyü yeri müəyyənləşdirmək mümkün olmamışdır. Bu hadisədən 5 gün sonra Umberto Nobile xilas edilir.
Kendi Dalfer
Kendi Dalfer — Hollandiya musiqiçi və sənətkarı, tanınmış, virtüoz saksafon ifaçısı və ustadı.
Sen-Marsel-an-Marsiyya
INSEE kodu — 03244.
Aspindza döyüşü
Aspindza döyüşü — Kartli-Kaxeti çarlığı və Osmanlılar arasında baş vermiş döyüş. Döyüş 20 aprel 1770-ci ildə baş vermiş və gürcülər in qələbəsi ilə nəticələnmişdir.
Kastiliyalı Beatrisa (1242–1303)
Kastiliyalı Beatris  — Portuqaliya kralı III Afonso nun ikinci xanımı, Portuqaliyanın kraliça-konsortu.
Atası Kastiliya kralı X Alfonso, anası isə onun məşuqəsi Mayor de Quzmandır. Alqavra bölgəsi uğrunda Portuqaliya krallığı ilə sülhü təmin etmək üçün atası onu 1253-cü ildə Portuqaliya kralı III Afonso yla evləndirdi. Sülh şərtlərinə görə, Kastiliya Alqavra bölgəsi üzərindəki bütün haqlarından əl çəkəcək, cütlüyün doğulan ilk oğlan uşağı 7 yaşına gəldikdə bölgənin hakimi elan olunacaqdı. Ancaq bu evlilik Portuqaliya sarayında skandala səbəb oldu. Belə ki, III Afonso hələ də ilk xanımı olan Bulonlu Matilda ilə evli idi. Xanımının 1255-ci ildə onu Roma papası IV Aleksandr a şikayət etməsinin ardından, III Afonso 1258-ci ildə ikiarvadlılıq da təqsirli görüldü və onun ikinci evliliyi Roma-katolik kilsəsi tərəfindən tanınmadı. Üstəlik papanın istəyinə görə kral ilk xanımının cehizini geri qaytarmalı idi. Ancaq ertəsi il Bulonlu Matilda nın vəfat etməsiylə bu məsələ həll oldu və kralın ikinci evliliyi kilsə tərəfindən tanındı.
Aspindza döyüşü
Döyüşdən əvvəl
1768–1774 illərdə baş vermiş Osmanlı-Rusiya müharibəsi dövründə Kartli-Kaxet hökmdarı II İrakli Osmanlı imperiyası ilə sərhəddəki bir sıra torpaqları ələ keçirmək istəyirdi. II İrakli bu siyasətini gerçəkləşdirmək üçün Rusiya ya müttəfiqlik təklif etdi. Rusiya Qafqaz da Osmanlıya qarşı ikinci bir cəbhə açmaq məqsədilə bu ittifaqı qəbul etdi. Çariça II Yekaterina Gürcüstana Qottlieb Heinrix Totleben adlı generalın başçılığı altında 1200 nəfərlik hərbi qüvvə göndərdi.
Sen-Marsel-an-Marsiyya
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 75 yaş arasında (15-64 yaş) 54 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 21 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 72.0%, 1999-cu ildə 60.0%). Fəal olan 54 nəfərdən 51 nəfər (29 kişi və 22 qadın) işləyir, 3 qadın işsizdir. 21 hərəkətsiz 4 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 9 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Kastiliyalı Beatrisa (1242–1303)
Ərinin ölümünədək Portuqaliya sarayında nüfuz sahibi olan Beatris hər iki krallıq arasındakı münasibətlərin qorunmasında mühüm rol oynadı. Anasının vəfatının ardından ona aid mülkləri də öz adına alan Beatris bölgədəki Santa Klara kilsəsini də himayəyə aldı. 1279-cu ildə ərinin vəfatıyla böyük oğlu Denis Portuqaliya taxtına əyləşdi.
Aspindza döyüşü
Döyüşdən əvvəl
1770-ci ilin martında rus və gürcü qüvvələri Borjomi vadisinə doğru irəlilədilər. 14 aprel tarixində Sadqueri qalası mühasirəyə alındı və ələ keçirildi. Həmçinin ölkənin cənubundakı Atsxuri şəhəri də mühasirəyə alındı. Ancaq bu dövrdə Qottlieb Totleben və II İrakli arasında mübahisə yarandı. II İralki Ahalsıx istiqamətində irəliləmək istəsə də, Qottlieb Totleben onunla razılaşmadı və Atsxuri şəhərində qaldı.
Kastiliyalı Beatrisa (1242–1303)
Ancaq oğlu I Denis lə münasibətlərinin pisləşməsi səbəbilə 1282-ci ildə Sevilya ya geri döndü. O illərdə atası X Alfonso ilə ögey qardaşı İnfant Sanço arasında başlayan taxt mübarizəsi davam etməkdə idi. Bu taxt mübarizəsində atasına həm maddi, həm də siyasi dəstək verən Beatris atasının vəfat etdiyi 1284-cü ilədək onun yanında qaldı. 27 oktyabr 1303-cü ildə burada vəfat etdi.
Aspindza döyüşü
Döyüş
Osmanlı imperiyasının Ahalxısdakı valisi mühasirədə olan Atsxuriyə kömək üçün 20.000 nəfərlik hərbi qüvvə göndərdi. Osmanlı ordusunun gəlməsi xəbəri bölgədəki rus və gürcü qüvvələrini qorxuya saldı. Rus ordusu gürcüləri döyüş meydanında qoydu və Gürcüstan torpaqlarını tərk etdi. Gürcü ordusu isə Atsxurinin mühasirəsini dayandırdı və geriyə çəkildi. Çar II İrakli 1500 nəfərlik Osmanlı avanqard dəstəsini aldatmaq üçün müxtəlif həmlələr etdi. Bu həmlələr vasitəsilə gürcülər Osmanlı ordusunu Kür çayı istiqamətinə çəkməyi bacardılar. Osmanlılar burada körpü tikərək paytaxt Tiflis üzərində yürüş etməyi və II İrakliyə zərbə vurmağı planlaşdırdılar. Osmanlı ordusu körpünü hazır etdikdən sonra 20 apreldə Kür çayını keçməyə başladı. Lakin bir müddət sonra Ağabab Eristavi və Simon Mouxranbatoni adlı 2 zabitin rəhbərlik etdiyi gürcü dəstəsi körpünü partlatdı. Körpünün dağılması nəticəsində Osmanlı ordusu iki yerə bölündü. Artıq körpünün digər tərəfinə keçən Osmanlı qüvvələri nə baş verdiyini anlaya bilmədilər. Bu anda Gürcüstan ordusu hücuma keçdi. Ordunun sol qanadına çarın qardaşı Georgi Batoniçvili, mərkəzə II İrakli, sağ qanada isə David Orbeliani komandanlıq edirdi. Osmanlılar 4000–8000 nəfər arası itki verdilər və geri çəkilməyə məcbur oldular. Həlak olanlar arasında Osmanlılara kömək üçün gələn ləzgilərin lideri Kohta-Beladi və bir çox Osmanlı zabiti və generalı var idi. Sağ qalanlar isə Kür çayını üzərək keçə bilən əsgərlərdir.
Ondrusovlu Adrian
Ondrusovlu Adrian və ya Andrey Nikiforoviç Zavalişin  — xristianlıqda şəhid, rahib Svirli Aleksandrın şagirdi. O, Ladoqa gölünün şərq sahilindəki Müqəddəs Nikolay monastırının qurucusu olmuşdur. Ondrusovlu Adrian quldurlar tərəfindən öldürülmüşdür. Onun xatirəsi 26 avqust (8 sentyabr) və 17 may (30) tarixlərində Şərqi Ortodoks Kilsəsində yad edilir.
Sabuhi Səmədov
Səbuhi İbrahim oğlu Səmədov (23 iyun 1985; Neftçala rayonu, Azərbaycan SSR — 9 oktyabr 2020; Cəbrayıl rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Sabuhi Səmədov 1985-ci il iyunun 23-də Neftçala rayonunun Xıllı qəsəbəsində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Sabuhi Səmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Sabuhi Səmədov oktyabrın 9-da Cəbrayıl döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sabuhi Səmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sabuhi Səmədov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Stirlinq mühərriki
Stirlinq mühərriki (alm: der Stirlingmotor, ing: Stirling engine) xarici yanma mühərriki olub, porşenli  mühərriklər qrupuna aiddir. Bu mühərrik XIX əsrdə onu ixtira etmiş Stirlinqin adını daşıyır. Stirlinqin ixtira etdiyi mühərrik qızdırılmış hava ilə qapalı olmayan dövrə üzrə işləyirdi. Mühərrik böyük və ağır olaraq natamam istilik mübadiləsinə malik idi. Ona görə də, o geniş tətbiq tapa bilməmişdir.
Stirlinq mühərriki isti hava mühərriki kimi də tanınır. Xarici yanma mühərriki olan bir istilik mühərriki növüdür. İstilik mübadiləsi prosesi istiliyin mexaniki hərəkətə çevrilməsinin ideal məhsula yaxın olmasına imkan verir. (Carnot dövrünün praktik tətbiqi ilə)
İş prinsipi
Müasir Stirlinq mühərriki bir-birini əvəzləyən iki izotermik və iki izoxorik  prosesdən ibarət qapalı dövrə üzrə işləyir. Stirlinq mühərrikinin işləmə prosesi zamanı enerji çevrilməsində iki porşen iştirak edir: sıxışdırıcı və işçi. Sıxışdırıcı porşenin alt hissəsindəki soyuq sahə, yuxarısındakı isti sahə soyuducu, regenerator və qızdırıcı vasitəsilə daimi bir-biri ilə əlaqədə olurlar. İsti və soyuq sahələr arasında heç bir təzyiq fərqi mövcud olmadığından  porşen problemsiz yuxarı-aşağı hərəkət edə bilir. Porşen hərəkət etdikcə o işçi qazı gah isti, gah da soyuq sahəyə itələyir. Bununla qaz ya istilik alır, ya da verir. Uyğun olaraq qazın təzyiqi də dəyişir. Təzyiqin dəyişməsi birləşdirici boru  vasitəsilə işçi porşenə təsir edərək onu hərəkətə gətirir. Mühərrikin iş tsikli 4 taktda baş verir. 1-ci taktda sıxışdırıcı tərpənməz qalır, işçi porşen isə yuxarıya hərəkət edərək soyuq qazı işçi porşenin aşağı hissəsinə tərəf sıxır. Sıxmanın sonunda işçi porşen dayanır və sıxışdırıcı aşağıya hərəkət edir. Bu zaman porşenlər arasında sıxılan qaz regenerator və qızdırcıdan keçərək yuxarı sahəyə daxil olur (2 və 3-cü takt). Qızmış qaz sıxışdırıcı porşenin yuxarı  hissəsində genişlənərək onu  aşağıya itələyir, nəticədə    faydalı iş görülür. İşçi gediş zamanı porşenlərin ikisidə birlikdə aşağıya hərəkət edir. 4-cü taktda işçi porşen tərpənməz qalır, sıxışdırıcı isə yuxarıya hərəkət edir. Yuxarı sahədə olan qaz yol boyu istiliyi verərək  aşağıya daxil olur.
Stirlinq mühərriklərinin üstün cəhəti ondan ibarətdir ki, qızdırma xaricdə baş verdiyindən burada istənilən enerji mənbəyində istifadə etmək olur. Xaricdə yanma sayəsində mühərrik səssiz işləyir. Çatışmayan cəhəti daxili yanma mühərriklərinə nisbətən  böyük və ağır olması,çətin idarə olunması və baha başa  gəlməsindədir.
Praktikada tətbiq olunan Stirlinq mühərriki iki porşenli, bir silindrli olub, romb ötürmə sisteminə malikdir.
NGC 4271
NGC 4271, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Poşexonyeli Adrian
Poşexonyeli Adrian — Rus Pravoslav Kilsəsinin hegumeni, şəhidi, Poşexonye ecazkarı, Adrianov Uspeniye monastırının qurucusu. Onun xatirəsi 19 noyabrda – qalıqların tapıldığı gündə, 5 martda, həmçinin 23 mayda Rostov-Yaroslavl Müqəddəslər Kafedralında yad edilir.
Abdukadyr Urazbekov
Abdukadyr Urazbekov (, Qırğızıstan Sovet Sosialist Respublikası) — Qırğızıstan MSSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyətinin sədri (1927–1937) və Mərkəzi İcra Hakimiyyətinin birinci sədri Qırğızıstan Sovet Sosialist Respublikası Komitəsi (1937).
Anar (ad)
Anar — kişilərə verilən şəxsi ad. Bu ad Azərbaycanda daha çox yayılmışdır.
Əfdalzadə Həmidəddin
Əfdalzadə Həmidəddin Əfəndi — Osmanlı alimi və şeyxülislamı.
Həyatı
Sultan II Murad dövrü alimlərindən Əfzələddin əl-Hüseyninin oğludur. İlk təhsilini atasından almış, daha sonra mədrəsəyə daxil olaraq burada din təhsilini tamamlamışdır. Müdərrislik fəaliyyətinə isə Bursada Kaplıca mədrəsəsində başladı. Fateh Sultan Mehmed səltənətinin ilk illərində vəzifədən alındı və yeni paytaxta – İstanbula gəldi. Rəvayətə görə, şəhərdə gəzintiyə çıxan Sultan II Mehmedlə təsadüfən tanış olmuş və ertəsi gün 50 axca maaşla Bursadakı Muradiyə mədrəsəsinə müdərris təyin olunmuşdur. 23 mart 1473 tarixində sultanın əmriylə Sahn-ı səman mədrəsələrindən birinə müdərris oldu. Bioqrafiyasına görə, bu vəzifədə ikən Sultan II Mehmed səfərə çıxmış, bu əsnada paytaxtda yayılan vəba epidemiyası səbəbilə ailəsi ilə birlikdə yaxınlıqdakı bir kəndə çəkilmişdir. Yayılan epidemiyaya baxmayaraq həftədə 4 gün İstanbula gələrək dərs deməyə davam etmişdir. Buna görə də, səfərdən dönən Sultan II Mehmed Həmidəddin Əfəndiyə hədiyyələr təqdim edərək İstanbul qazısı təyin etdi. Bu vəzifəsindən öncə bir müddət Ədirnə qazısı olaraq da fəaliyyət göstərmişdir. Sultan II Bəyazid dövründə daha da şöhrətlənən Əfdalzadə Həmidəddin Əfəndi 1496-cı ilin martında şeyxülislamlığa gətirildi və 7 il bu vəzifədə qaldı. 1503-cü ilin fevralında vəfat etdi və Əyyub Sultan məscidinin həyətində dəfn edilmişdir.
Kastiliyalı Beatrisa (1293–1359)
Kastiliyalı Beatris  — Portuqaliya kralı IV Afonso nun xanımı, Portuqaliyanın kraliça-konsortu, Kastiliya infantası. Atası Kastiliya kralı IV Sanço, anası isə onun xanımı Mariya de Molinadır.
Azad Fransa
thumb|right|250px|Azad Fransanın bayrağı.
Azad Fransa və ya Döyüşən Fransa — İkinci dünya müharibəsi zamanı 1940-cı ilin 23 iyun tarixində Fransa və Üçüncü Reyx arasında imzalanan müqavilənin ardından yaradılmış müvəqqəti rejim. Rejimin yaradılmasında başlıca məqsəd Fransanın Üçüncü Reyx tərəfindən məğlubiyyətə uğradılması və ölkənin 60% işğal edilməsindən ibarət idi. Əsas idarə mərkəzi London şəhərində yerləşən rejimin rəhbəri Şarl de Qoll olmuşdur.
Fəaliyyəti
General Şarl de Qoll BBC-də Fransanın məğlub olmadığını və almanları Fransadan qovmaq üçün xeyir-dua verəcəyini bəyan etdi. Məşəl əməliyyatının müvəffəqiyyəti ilə əməliyyat mərkəzi Londondan Əlcəzairə köçürüldü. O, Vişi hökumətinə qarşı barışmaz idi. Normandiya desantında müttəfiq dövlətlər tezliklə Fransaya hakim oldular və Vişi hökumətini devirdilər. Fransada müvəqqəti prezidentlik təsis edildi. General Şarl de Qoll prezident seçildi. Paris xalqı onları böyük sevinclə qarşıladı.
Tarixi
1940-cı il mayın 10-da faşist Almaniyası Fransanı və Aşağı Ölkələri işğal etdi, Hollandiya və Belçikalıları tez məğlub etdi, Ardenlər vasitəsilə hücuma keçən zirehli qoşunlar Belçikada Fransa-Britaniya hücum qüvvələrini kəsdi. Mayın sonunda Britaniya və Fransanın şimal qoşunları Dunkerk, Calais, Boulogne, Saint-Valery-en-Caux və Lill də daxil olmaqla bir sıra ciblərdə tələyə düşdülər. Dunkerkin təxliyyəsi yalnız bu qoşunların, xüsusən də Lilldəki Fransa ordusunun diviziyalarının müqaviməti nəticəsində mümkün olmuşdur.
Mayın 27-dən iyunun 4-dək Dünkerkdən 200.000-dən çox Britaniya Ekspedisiya Qüvvələri üzvü və 140.000 Fransız əsgəri təxliyə edildi. Heç bir tərəf bunu müharibənin sonu kimi görmürdü; Təxliyə edilən fransızlar tez Fransaya qayıtdılar və bir çoxları iyun döyüşlərində vuruşdular. Dunkerkdən təxliyə edildikdən sonra Alan Brooke BEF və İngiltərədə qalan yeganə zirehli birlik olan 1-ci Kanada Diviziyasında islahatlar aparmaq üçün iyunun 2-də Çerburqa endi. Məşhur inancın əksinə olaraq, fransızların əhval-ruhiyyəsi iyunda may ayına nisbətən daha yüksək idi və onlar Faşist İtaliyasının cənubdan hücumunu asanlıqla dəf etdilər. Somme boyunca müdafiə xətti yenidən quruldu, lakin zirehlərin böyük hissəsi Fransanın şimalında itirildi; onlar da təyyarə çatışmazlığından şikəst qaldılar, böyük əksəriyyəti hava döyüşündən çox aerodromların aşması səbəbindən.
İyunun 1-də Şarl de Qoll briqada generalı rütbəsinə yüksəldi; İyunun 5-də baş nazir Pol Reynaud onu Fransa Nazirlər Kabinetində kiçik vəzifəyə - müdafiə üzrə dövlət katibinin müavini təyin edib. De Qoll qəbul edilmiş ideyalara etiraz etmək istəyi ilə tanınırdı; O, 1912-ci ildə Pétain alayına göndərilməyi xahiş etdi və "Atəş gücü öldürür" maksimi o dövrdə hökm sürən pravoslavlığın əksi idi. O, həmçinin Wehrmacht tərəfindən həyata keçirilən müasir zirehli döyüş ideyalarının uzun müddət müdafiəçisi idi və Montcornet döyüşündə 4-cü Zirehli Diviziyaya komandanlıq etdi. Bununla belə, o, şəxsən məşhur deyildi; Maraqlıdır ki, 1940-cı ildə yaxın hərbi tabeliyində olanlardan heç biri ona qoşulmayıb.
Yeni fransız komandiri Maksim Veyqand 73 yaşında idi və Dunkerki İngiltərənin bir müttəfiq kimi etibarsızlığının başqa bir nümunəsi kimi görən ingilis düşməni Pétain kimi idi; De Qoll daha sonra demişdi ki, almanlar iyunun 8-də hücumu təzələyərək dərhal atəşkəs tələb edəndə "ümidini itirib". De Qoll davamlı müqavimətin tərəfdarı olan kiçik hökumət nazirlərindən biri idi və Reynaud onu Fransa və İngiltərə arasında təklif olunan birlik haqqında danışıqlar aparmaq üçün Londona göndərdi. Bu plan iflasa uğrayanda o, 16 iyunda istefa verdi və Philippe Pétain Şuranın prezidenti oldu. De Qoll ayın 17-də Bordoya uçdu, lakin elə həmin gün Londona qayıtdı və Pétain-in Axis dövlətləri ilə artıq barışıq əldə etdiyini başa düşdü.
De Qoll Azad Fransızları bir araya gətirir
Britaniya kabinetinin bəzi üzvləri də Qollun çıxışı ilə bağlı ehtiyatlı idilər, belə bir yayımın Pétain hökumətini fransız donanmasını nasistlərə təslim etməyə təşviq edəcəyindən qorxurdular, lakin İngiltərənin baş naziri Uinston Çörçill öz narahatlığına baxmayaraq, nəşri qəbul etdi.
Fransada de Qollun “18 İyunun müraciəti” o gün çox eşidilmirdi, lakin sonrakı günlərdə Fransada və müstəmləkə imperiyasında milli namus və azadlığın səsi kimi geniş yayılmışdır. BBC verilişləri və sonrakı ünsiyyətləri ilə.
Atəşkəs
İyunun 19-da de Qoll bir daha fransız xalqına Fransada "hökumətin bütün formalarının yoxa çıxdığını" və onun hökumətinin "düşmənin əsarətinə düşdüyünü və bütün institutlarımızın fəaliyyətini dayandırdığını" bir daha yayımladı. Döyüş bütün fransız əsgərlərinin “aydın vəzifəsi” idi.
Maksimum qiymət (iqtisadiyyat)
Maksimum qiymət bir məhsulun satıla biləcəyi ən yüksək qiyməti ifadə edən iqtisadi termindir. Hökumətin tətbiq etdiyi maksimum qiymət siyasətinin effektiv olması üçün onun sərbəst bazar qiymətindən aşağı olması lazımdır.
Azad Fransa
Atəşkəs
Bu, sürgündə olan de Qoll hökumətinin əsas hüquqi əsasını təşkil edərdi, nasistlərlə tezliklə bağlanacaq barışıq nəinki şərəfsiz, həm də qeyri-qanuni idi və onu imzalamaqla Fransa hökumətinin özü xəyanət etmiş olardı. Digər tərəfdən, əgər Vişi qanuni Fransa hökuməti idisə, Julian T.Jackson kimi bəzilərinin iddia etdiyi kimi, de Qoll və onun ardıcılları Hollandiya, Belçika və Londonda sürgündə olan digər hökumətlərdən fərqli olaraq inqilabçı idilər. Üçüncü variant, Üçüncü Respublikanın tamamilə azad, qanuni, suveren və müstəqil varisi dövlətin Sülh müqaviləsindən sonra mövcud olduğunu nəzərə almamaq olardı, çünki həm Azad Fransa, həm də Vişi Fransa bu üstüörtülü iddiadan yayındılar. Fransa İnqilabından və xüsusən də Fransa-Prussiya Müharibəsindən sonra respublikaçılıq Fransa dövlətinin əsas ideoloji dəyəri və əsas prinsipi olsa da, onlar özlərinə istinad etmək üçün “respublika” sözünü işlədirdilər. Fransız: Revolution nationale onun ideyaları ilə birləşir. Söhbət Fransanın respublika mirasının məhv edilməsindən gedir.
22 iyun 1940-cı ildə feldmarşal Pétain Almaniya ilə, sonra isə 24 iyunda İtaliya ilə oxşar atəşkəs imzaladı; hər ikisi iyunun 25-də qüvvəyə minib. İyulun 10-da parlamentdə keçirilən səsvermədən sonra Pétain Vişi şəhəri hökumətin oturduğu yer olan Vişi Fransa kimi tanınan yeni qurulmuş avtoritar rejimin lideri oldu. De Qoll Fransanın Vişi şəhərində mühakimə olundu və vətənə xəyanətə görə ölüm cəzasına məhkum edildi. Digər tərəfdən o, özünü qanuni Reynaud hökumətinin qalan sonuncu üzvü kimi görürdü və Pétainin hakimiyyətə gəlməsini konstitusiyaya zidd çevriliş kimi qiymətləndirdi.
Uqliçli Adrian
Uqliçli Adrian — ieromonax, rahib Uqliçli Paisiyanın şagirdi və zaviyənişini. O, 1489-cu ildə Uqliçli Paisiya ilə birlikdə Nikolski Qrexozaruçnı monastırını qurmuş və onun ilk abbatı olmuşdur. Xatirəsi 26 avqust (8 sentyabr) tarixində Şərqi Ortodoks Kilsəsində yad edilir.
Rasim Babayev
Həyatı
Rasim Babayev 31 dekabr 1927-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra 1945–1949-cu illərdə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Texnikumunda təhsil almışdır. Daha sonra təhsilini 1949–1956-cı illərdə V.İ.Surikov adına Moskva Rəssamlıq İnstitutunda davam etdirmişdir.
Yaradıcılığı
Rasim Babayev Azərbaycan rəngkarlığının və qrafikasının inkişafında müstəsna xidmətləri olmuş rəssamdır. Müxtəlif janr və mövzularda, xüsusən boyakarlıq və dəzgah qrafikas ı janrlarında sahəsində yaratdığı rəsm əsərləri ilə tanınmışdır.
Sənətkarın dəzgah qrafikasında yaratdığı linoqravür silsilələrinə və dəzgah rəsmlərinə "Sumqayıt", "Daşkəsən", "Abşeron", "Ağaclar", "Neft çənləri" (1958), "Neftin doldurulması" (1958), "Qız" (1958), "Qara şəhər" (1958), "Daşkəsən yollarında" (1961), "Fəhlənin portreti" (1962), "Almaniyada" (1963), "Qobustan" (1964), "Xınalıq" (1964), "Dəvələr" (1966), "Hamamlar" (1969), "Qaçaq Nəbi" (1969), "Köhnə Bakı" (1970), "Narlar" (1970), "Kənd" (1970), "Qədim qəbiristanlıq" (1970), "Rəssam Ə.Rzaquliyev" (1970) və başqa əsərlərini daxildir.
Habelə rəssam "Ölüm Düşərgəsi", "Qardaş Xatirəsi", "Dağlar", "Yer" və "Göy", "Mənim bağım" kimi boyakarlıq əsərlərinin və "Qız", "Rəssam S.Bəhlulzadə" portretlərinin müəllifidir. Rasim Babayev 1980-ci illərin sonu 1990-cı illərdə baş vermiş hadisələrlə bağlı tablolaların müəllifidir. O, 20 Yanvar faciəsini əks etdirən "Qanlı general" tablosunu yaratmışdır. Həmçinin "Müharibə olmasın", "Berlin-63", "Ölüm düşərgəsi", "Qardaş xatirəsi" və s. əsərləri də müharibə əleyhinə çəkilmişdir.
Rasim Babayevin bir sıra əsərləri sovetlər dövründə geniş işıqlandırılmayıb. Həmin əsərlərlərə nümunə olaraq "Torpaq" (1963), "Sahil" (1965), "Yol" (1966), "Yaxın Şərq" (1967), "Ailə" (1971), "Səyyah" (1974), "Ordu" (1978), "Qapı" (1982), "Qadın" (1983), "Müharibə" (1983), "Novruz" (1983), "Qadın və div" (1986), "Faciə" (1987), "Adəm və Həvva" (1988), "Yüklü dəvə" (1992), "Bəla" (1997), "Gecə" (2003), "Divlər" (2004) və s. əsərləri qeyd etmək olar.
R.Babayev kitab tərtibatı və illüstrasiyası sahəsində də uğurla fəaliyyət göstərmişdir. Rabindranat Taqorun "Fəlakət", Nazim Hikmətin "Kəllə", R.Taqorun "Fəlakət" (1958), Y.V.Çəmənzəminlinin "Hekayələr" (1959) buna misaldır. Eyni zamanda, bir sıra uşaq kitablarına rəngli illüstrasiyalar çəkmişdir. Bunlara misal olaraq Süleyman Sani Axundovun "Qorxulu nağıllar" (1958), M.Füzulinin "Meyvələrin bəhsi" (1960), A.Şaiqin "Tıq-tıq xanım" (1961), "Cırtdan" xalq nağılını (1963) göstərmək olar.
Rəssamın 1980–1990-cı illər yaradıcılığına "Əjdaha ili", "Yuxu", "Sindibadın gəmiləri" seriyaları, "Qaçqınlar" silsiləsindən olan əsərləri daxildir. İfadəli monumental kompozisiya, lakonik xətlər və rənglər Rasim Babayevin yaradıcılığı üçün səciyyəvidir.
Xalq rəssamı Rasim Babayevin yaradıcılığında Qobustan, Səma və bu qəbildən olan əsərləri ilə yanaşı yaradıcılığında xüsusi yer tutan "Xəyalpərəst div", "Söhbət" əsərləri onun yaradıcılıq diapozonunun nə qədər geniş olduğunu göstərir. Bundan əlavə ekspozisiyada rəssamın "Püstə ağacı" (kətan, yağlı boya), "Sahil" (orqalit, yağlı boya), "Torpaq" (kətan, yağlı boya), "Səma" (kətan, yağlı boya) əsərləri nümayiş etdirilir.
Əsərlərinin xaricdə nümayişi
Rasim Babayevin əsərləri bir sıra xarici ölkə sərgilərində — İngiltərə, Kanada, Türkiyə, Finlandiya və dünyanın bir sıra ölkələrində nümayiş etdirilmişdir. Rəssamın 29 oktyabr 2014-cü ildə Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın iştirakı ilə Sankt-Peterburqda Rus Muzeyinin Mərmər Sarayında, həmin ilin aprel ayının 15-də Kazan Ermitajında "Həqiqət axtarışında" adlı əsərlərinin sərgiləri açılmışdır.
Eyni zamanda sənətkarın əsərləri Rusiyanın Tretyakov qalereyasında və Müasir Sənət Muzeyi və Şərq Xalqları İncəsənəti Muzeyində, ABŞ-nin Zummerli Muzeyində, Fransanın "Qaleri de Frans" qalereyasında saxlanılır.
Vəfatı
Rasim Babayev 22 aprel 2007-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Abayın qara sözləri
Abayın qara sözləri — Qazaxıstan akını və pedaqoqu Abay Kunanbayevin 45 qısa məsəl və fəlsəfi traktatdan ibarət fundamental əsəri. Nəsrdə yazılmış bu poemada milli tərbiyə və dünyagörüşü, əxlaq və hüquq problemləri, qazaxların tarixi qaldırılır.
Abay "Qara sözləri"ni ömrünün son illərində yazmışdır. O, bu dövrdə gücün vəsvəsələrini və torpaq işlərinin sıxıntılarını bilirdi, xalqı tanıyırdı və əzizlərini itirmişdi. Bu poemalar hər yeni əlyazma kitabına daxil edilərək paylanmışdır. "Qara sözlər"in bəziləri ilk dəfə akinin ölümündən sonra 1918-ci ildə "Abay" jurnalının səhifələrində çap edilmişdir.
Kitabdan bir çox qənaət və ibrətamiz nəticələr bu gün aktualdır. Əsər xalqın köhnə, köksüz problemlərini dəqiq təsvir edir.
Tərcümələr
Abayın əsərləri dünyanın bir çox dillərinə, o cümlədən rus, Çin, fransız və başqa dillərə tərcümə edilmişdir.
Əksər tərcümələr rus dilinə edilmişdir. Hələ 1945-ci ildə Abayın anadan olmasının 100 illiyi münasibəti ilə "Xudojestvennaya literatura" nəşriyyatı onun seçmə əsərlərinin rus dilinə tərcümələri toplusunu, Viktor Şklovskinin "Nazidaniya" adlı tərcüməsini özündə əks etdirən məcmuə nəşr etmişdir. Bu tərcümə daha sonra 1954-cü və 1979-cu illərdə nəşr edilmişdir.
Bundan əlavə, arximandrit Gennadi tərəfindən hazırlanmış rus dilində aranjiman mövcuddur.
1995-ci ildə Çin dilinə tərcümə edilmiş və Pekində nəşr edilmişdir.
Maksimum qiymət (birja)
Səhmlərin bir satış seansı ərzində birjada alına biləcəyi ən yüksək qiymətdir. Hər bir səhm sənədi üçün qiymət və qiymət işarəsi nəzərə alınmaqla ayrıca hesablanır.
Lüftvaffe
Lüftvaffe — Üçüncü Reyxin hərbi hava qüvvələri. Lüftvaffe 1935-ci ildə Adolf Hitler tərəfindən Vermaxtın tərkibində yaradılmışdır. Birliyin xidmətindən ilk dəfə İspaniya vətəndaş müharibəsi zamanı istifadə olunub. İkinci dünya müharibəsi dönəmində böyük məşhurluq və xalq sevgisini qazanan Lüftvaffe təyyarələri tərəfindən bir necə uğurlu əməliyyatlar həyata keçirilmişdir.
Tarixi
Birinci Dünya Müharibəsindən sonra imzalanan Versal Sazişinin şərtlərinə görə, Almaniyanın hava qüvvələri Luftstreitkrafteyi ləğv etməli idi. Almaniya Versal Müqaviləsinin şərtlərini qəbul etmiş kimi görünsə də, hava qüvvələri fəaliyyətlərini gizli şəkildə davam etdirirdi.
Lüftvaffe Necə Quruldu ?
1933-cü ildə Almaniyada Nasional Sosialist Alman İşçi Partiyası rəhbərliyi götürdükdə, Führer rütbəli Adolf Hitler dövlətin başçısı oldu. Nasist Partiyası, maddələrini alçaldıcı sayaraq Versal müqaviləsini qətiyyətlə rədd etdi. Hitler və Partiyası Versal Sazişində itirilənləri geri almaq üçün siyasətlərini təyin etdilər. Bu hədəfə çatmaq üçün 1933-cü ildə hakimiyyətə gələn kimi ən son texnologiyaya sahib bir hava qüvvəsi qurma səyləri başlandı. Mülki hava yolu şirkəti Lufthansanın pilotları, sonradan Luftwaffe pilotu olacaqlara pilot təhsili verirdilər. Alman hava qüvvəsi Luftwaffe,26 fevral 1935-ci ildə Nasist lideri Adolf Hitler tərəfindən imzalanan gizli bir fərmanla quruldu. Eyni fərmanla Hitler, Birinci Dünya Müharibəsindəki Alman hava qəhrəmanı, ən yüksək nasist məmuru Herman Göringi Alman hava qüvvələri Luftwaffe komandiri təyin etdi. Nasist Almaniyasının sürətli yüksəlişi və silahlanma səylərinin sürətlənməsi ilə Alman hava qüvvələri sürətlə böyüdü. Bu işlər nəticəsində Alman döyüş təyyarəsi ME-109 (Messerschmitt Bf 109) istehsal edildi. ME-109 Fransa, İngiltərə və Rusiya döyüş təyyarələri ilə müqayisədə daha qarışıq bir quruluşa sahib idi. left|thumb|213x213px|Messerschmitt Bf 109 təyyarəsi.
İspaniya Vətəndaş Müharibəsində Rolu
Luftwaffe ilk missiyasını yerinə yetirmək üçün 1937-ci ilin aprelində İspaniyaya doğru yola çıxdı Franconun millətçi qüvvələrini dəstəkləyəcəkdi. Bu vəzifə üçün Luftwaffe diviziyası olan Kondor Legionu istismara verildi.28 bombardmançı İspaniyanın şəhər və qəsəbələrini bombaladı. Luftwaffe hücumu nəticəsində Gernika şəhərində 1654 nəfər öldü. Beləliklə, Luftwaffe pilotları İspaniyada özlərini sınamaq imkanı əldə etdilər.
Səfərəlibəyovlar
Səfərəlibəyovlar — Azərbaycan xalqının soylarından biri.
Lüftvaffe
Lüftvaffe Necə Dağıldı ?
22 iyun 1941-ci ildə Hitler Sovet İttifaqının işğalı haqqında əmr verdi. Luftwaffe, qərb cəbhəsindəki vəzifələrinə əlavə olaraq, Rusiya,Şimali Afrika və Cənubi Avropada da fəaliyyət göstərmişdir. Hitler Rusiyanı işğal etməkdə israr etməyə davam edərkən, Luftwaffe artan İngilis və Amerika hava hücumları qarşısında zəifləyərək üstünlüklərini itirdi.1945-ci ildə son tapşırıq üçün Bulge Döyüşündə iştirak etdi Ancaq bu müharibədə də uğursuz oldu. Bu ekspedisiyadan sonra neft ehtiyatlarının tədricən azalması ilə Alman nefti effektivliyini tamamilə itirdi. Luftwaffe 1946-cı ildə Müttəfiqlər Berlinə girərək Almaniyanı məğlub etdikdən sonra ləğv edildi.
Səfərəlibəyovlar
Soyun yaranması
Səfərəliyevlər nəslinin başçısı Səfərəli bəy köklü Bakılı olub. Pirşağının kəndxudası olan Səfərəli bəy yerli əhali arasında böyük nüfuza malik olub.
Səfərəli bəyin nəvəsi – Kövkəb xanımın ulu babası Hacıağa Hüseynqulu bəy Səfərəliyev çar II Nikolay tərəfindən "bəy" titulu almışdı. Hacıağa Hüseynqulu bəyin ailəsində 5 oğul böyümüşdü: İsmayıl bəy, Dadaş bəy, Ağa Rəhim bəy, İbrahim bəy və Tağı bəy.
Aləm Nuriyev
Nuriyev Aləm Bayram oğlu — tarix elmləri doktoru, professor, arxeoloq, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu ilk orta əsrlər Azərbaycan arxeologiyası şöbəsinin müdiri.
Həyatı
Aləm Nuriyev 1936-cı il oktyabr ayının 7-də Şamaxı rayonunun Göylər kəndində anadan olmuşdur. 1984–1989-cu illərdə qədim Bərdə şəhərinin araşdırılması məqsədilə qazıntı işlərində iştirak etmişdir. 1984-cü ildə Bərdə rayonunun Şatırlı kəndi yaxınlığında üzərində alban əlifbası ilə yazılar yazılmış insan fiqurlu qədim məzar daşı abidəsi aşkar etmişdir.
Əsasən Qafqaz Albaniyasının müxtəlif problemlərinin tədqiqi və öyrənilməsi, sənətkarlıq, şüşə, dulus, metalişləmə tarixi, Bərdə şəhərinin inkişaf mərhələləri, xaraba şəhərlərin (Şamaxı, Bərdə, Naxçıvan, Ərəs və s.) üzrə çıxarılması və Azərbaycan tarixinin digər problemlərinin öyrənilməsi və tədrisi ilə məşğul olur. AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun İlk Orta Əsrlər Azərbaycan Arxeologiyası şöbəsinin müdiridir. Rusiya Federasiyası Abidələrinin Mühafizəsi Cəmiyyətinin üzvüdür. 115-dən çox elmi məqalənin müəllifidir.
Ələddin Çələbi
Ələddin Çələbi — Osmanlı alimi və şeyxülislamı.
Həyatı
Hələbdə dünyaya gəlmiş, bu səbəblə Ərəbi ləqəbiylə məşhurlaşmışdır. Burada təhsilini tamamladıqdan sonra Ədirnəyə gəldi və Molla Güranidən dərslər aldı. Daha sonra Ədirnədəki Darülhədis müdərrisi Fəxrəddin Əcəminin müridi və Bursa Kaplıca mədrəsəsinə müdərris oldu. Bu əsnada xəlvətiyyə təriqətinin məşhur simalarından Şeyx Ələddin Əlinin xidmətinə girdi. Ancaq çox keçmədən şeyx sürgün edildi və buna etiraz olaraq Ələddin Çələbi də Manisaya sürgün edildi. Burada Şahzadə Mustafanın himayəsinə girdi. Onun vasitəçiliyi ilə çox keçmədən bağışlandı və Sahn-ı səman müdərrisi oldu. 1495-ci ilin aprelində 100 axca maaşla şeyxülislamlığa gətirildi. Ancaq bu vəzifədə çox qala bilmədi və 1496-cı ilin aprelində vəfat etdi.
Sen-Marsel-an-Müra
Sen-Marsel-an-Müra  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Monmaro kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlüson.
INSEE kodu — 03243.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 132 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 85 yaşdan yuxarı (15-64 yaş arasında) 67 nəfər iqtisadi fəal, 18 nəfər fəaliyyətsiz (fəaliyyət göstərici 78,8%, 1999-cu ildə 70.0%) idi. 67 fəal şəxsdən 66 nəfəri (35 kişi və 31 qadın), 1 qadın işsiz idi. 18 hərəkətsiz 8 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 5 nəfər təqaüdçü, 5 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Kolka–Karmadon buz və qaya sürüşməsi
Kolka buzlağı enməsi — 20 sentyabr 2002-ci ildə Şimali Osetiyada Karmadon dərəsində baş vermiş fəlakət. Onun nəticəsində "Rabitəçi" filminin çəkiliş qrupu və onun tərkibindəki aktyor və rejissor Sergey Bodrov da daxil olmaqla 125 nəfər öldü və itkin düşdü.
Hadisələrin irəliləməsi
20 sentyabr 2002-ci ildə Karmadon dərəsində baş verən Rusiya tarixində ən böyük buzlaq fəlakəti ən azı 125 nəfərin həyatına son qoydu. Rəsmi məlumatlara görə, qlasial selinin enməsi zamanı 19 nəfər ölüb, 106 nəfər itkin düşüb, onlar içərisində o cümlədən Şimali Osetiyada “Rabitəçi” filmini çəkən kinorejissor kiçik Sergey Bodrovun (27.12.1971 — 20.09.2002) çəkiliş qrupundan 42 nəfər.
20 sentyabr 2002-ci ildə 20:08 saatları radələrində başlayaraq buz-palçıq-daş axını Genaldon çayı vadisi boyunca 150-200 km/s sürətlə təxminən 20 km irəliləyərək binaları, istirahət mərkəzlərini və elektrik xətlərini dağıtdı. Genaldon çayının və onun qollarının bəndlənməsi nəticəsində bir neçə bəndlənmiş göl əmələ gəlmişdir. 2002-ci il fəlakəti bir çox cəhətdən mütəxəssislər və səlahiyyətlilər üçün gözlənilməz oldu, çünki bu hadisədən 33 il əvvəl baş verən buzlaq enməsi hamar və yavaş hərəkət ilə müşayət olunmuşdu və heç bir dağıdıcı nəticələr göstərməmişdir. Bundan əlavə, bəzi versiyalara görə, buzlaqların irəliləməsi Kolka buzlağının tipik pulsasiyası ilə əlaqəli deyil idi (buzlaqşünasların proqnozlarına görə, belə hadisə təxminən 2030-cu ildə baş verməli idi), həmin ehtimallara görə, buzlağın qəfil enməsi seysmik, vulkanik və meteoroloji xarakterli kompleksli səbəblərdən baş vermişdir. thumb|Uçqundan əvvəl və sonra çəkilən peyk görüntüləri fəlakətin nəhəng miqyasını göstərir. Söküntülər və buz Genaldon vadisini Kolka buzlaq çuxurundan Karmadon darvazasına qədər (təxminən 18 km) doldurdu.
Sekişo
Tarixi
Sekişo sistemi 645-ci ildəki Tayka islahatı çərçivəsində yaradılmış, Kinay regionu, daxili əyalətlər və paytaxt ərazisi üçün nəzərdə tutulmuşdu. İse əyalətindəki Suzuka, Mino əyalətindəki Fuva və Eçizen əyalətindəki Araçi stansiyaları ən əhəmiyyətli üç sekişo hesab olunurdu. Bu üç sekişo Sankan və ya Üç sədd adlandırılırdı. İmperatorun ölümü, üsyan və ya milli fövqəladə hallarda hökumət tərəfindən göndərilmiş rəsmilər bu stansiyalara gəlirdilər.
Kolka–Karmadon buz və qaya sürüşməsi
Fəlakətin səbəbləri haqqında hipotezlər
2002-ci ildə Genaldon vadisində baş vermiş buzlaq fəlakətinin səbəbləri haqqında vahid bir versiya yoxdur. Fəlakətin baş vermə səbəblərinin 3 ehtimalı var: seysmik, vulkanik və meteoroloji. Bəzi elm adamların fikrincə, buzlağın enməsində hər üç mexanizmin təsiri var idi.
Sekişo
Tarixi
Heyan dövründə qəbul edilmiş Ritsuryo sistemi nəticəsində Sankan öz aktuallığını itirmişdir. Yaponiyada feodal münasibətlərin inkişaf etməsi nəticəsində torpaq sahibləri öz ərazilərində özəl sədd stansiyalarını yaratmağa başlamışdırlar. Kavate və ya tsuryo kimi adlarla tanınan bu stansiyalarda müxtəlif formalarda rüsum toplanırdı. Muromaçi dövründə şoqunluq və regional hakimlər sekişolardan əlavə gəlir mənbəyi kimi istifadə etməyə başlamışdırlar. Bu sekişolar mal və nəqliyyat axınına mane olduğu üçün Oda Nobunaqa və Toyotomi Hideyoşi tərəfindən ləğv olunmuşdur. Lakin Tokuqava dövründə sekişo sistemi bərpa edilmiş, Hakone, İmaqire, Kobotoke, Usui və paytaxt yolu üzərində yerləşən digər nöqtələrdə sekişolar yaradılmışdır. Bu sekişoların əsas məqsədi paytaxta daxil olan silahları və paytaxtı tərk edən qadınları təftiş etmək idi. Çünki həmin dövrdə daymyo ailələrinin paytaxtda yaşaması məcburi hal idi.
Kolka–Karmadon buz və qaya sürüşməsi
Fəlakətin səbəbləri haqqında hipotezlər
Birinci fərziyyəyə görə (L.A.Vardanyants, V.D. Panov) fəlakətə təkanlara görə baş vermişdir, hansılar ki asılmış buzlaqların yatağında sürtünmənin azalmasına gətirib çıxarmışdır.
Sekişo
Tarixi
Sekişo sistemi Meyci hökuməti tərəfindən 2 mart 1869-cu ildə ləğv olunmuşdur.
Müasir dövr
Hakone, Fukuşima və Aray kimi sekişolar hazırda muzey kimi fəaliyyət göstərir.