cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qoca Yusif Paşa
Həyatı
I Əbdülhəmid dönəminin ən güclü simasına çevrilən Qazi Həsən Paşa, Şahzadə Səlim i taxta çıxarmaq istəyən Xəlil Həmid Paşa nın edamında (27 aprel 1785) və gənc şahzadənin digər tərəfdarlarının aradan qaldırılmasında mühüm rol oynamışdır. Sədarət rütbəsinə çıxmaqdansa, öz adamlarını bu vəzifəyə gətirərək pərdə arxasında dövləti idarə etməyi üstün tutan Qazi Həsən Paşa, yaxın adamlarından Yusif ağanı heç bir dövlət təcrübəsi olmadan sədrəzəm Şahin Əli Paşa nın yerinə gətirtmək istəsə də, buna nail ola bilmədi. Buna baxmayaraq Yusif ağa 16 avqust 1785-ci ildə vəzir ünvanıyla Moreya hakimliyinə təyin olundu. Təyinat xəbərini aldıqdan dərhal sonra Həsən Paşa nın qəbuluna gələrək əlini öpdüyü rəvayət edilir. Ardından 12 sentyabr da Yusif Paşa möhtəşəm bir alayla xidməti bölgəsinə yola düşdü. Yerinə durmadan başqa dövlət adamlarını təyin etdirməyə çalışan Həsən Paşa ilə münasibətləri pisləşən sədrəzəm Şahin Əli Paşa dəstəkçilərini ətrafına toplamağa çalışsa da, bu səyləri heç bir nəticə vermədi.
İlk sədarəti
Nəhayət 5 ay sonra Sultan Əbdülhəmid in Qazi Həsən Paşa nın evinə etdiyi gizli ziyarətin ertəsi günü – 24 yanvar 1786-cı ildə Şahin Əli Paşa vəzifədən alındı və yerinə gözlənildiyi kimi Yusif Paşa gətirildi. 24 fevral da İstanbul a gələn Yusif Paşa saray münəccimi tərəfindən uğurlu olaraq seçilən cümə axşamı günü möhrü təslim aldı. Ancaq bu təyinat sarayda xoş qarşılanmadı. Sarayın baş həkimi Hafiz Xeyrullah Əfəndi və şeyxülislam Dürrizadə Mehmed Arif Əfəndi nin 10 fevral da vəzifədən alınmaları, birinin sürgünə, digərinin isə ev həbsinə məhkum edilmələri məhz bu təyinata müxalif olduqlarını göstərir.
Yeni sədrəzəmin ilk işi 1 mart da atası kimi sevdiyi Qazi Həsən Paşa nı ziyarət etmək oldu. Ardından İstanbul da artan yanğın hadisələrinə qarşı tədbir görməyə başlayan Yusif Paşa yeniçəri və sekban ağasını dəyişdirdi. Daha sonra oğulları Mir Mahmud Əfəndi və Mehmed Nazif Əfəndini fərqli mədrəsələrdə müdərris olaraq təyin etdi. Üstəlik bunlardan Mir Mahmud Əfəndinin Sultan Əbdülhəmid in nəvəsi Atiyətullah xanımla (Dürrüşəhvar Sultanın qızı) evləndirilməsi Yusif Paşanın mövqeyini daha da gücləndirdi. Qazi Həsən Paşa nı donanma ilə birlikdə Misir dəki üsyanı yatırmaq üzrə göndərməsiylə sədarəti təkbaşına idarə etməyə başlayan Yusif Paşa 8 may 1786-cı ildə Qalata yaxınlığındakı bir yanğını təftiş etdiyi əsnada binadan yıxıldı. Qəza əsnasında paşanın qolu sındı və dişi qırıldı.
Ruslar ın Krım yarımadası nı ilhaq etməsi və bunu 8 yanvar 1783-cü ildə hazırlanan bir sənədlə rəsmi şəkildə elan etməsinin ardından müharibə vəziyyətinə hazırlıq görülməsi məcburi hal aldı. Üstəlik yarımadanın idarəsiylə birlikdə bölgədə yaşayan müsəlmanların da rus işğalı altına düşməsi əhali arasında sədrəzəm ə və sultana qarşı narazılığın artmasına səbəb olmuşdu. Digər tərəfdən sülh tərəfdarı olan Sultan Əbdülhəmid in müharibə qərarından çəkinməsi bu etirazların artmasına, hətta taxtın əl dəyişməsi söhbətlərinə yol açdı.
Nəticədə Krım məsələsində vasitəçi olmaqdan imtina edən rus səfiri Bulqakov Yeddiqüllə zindanları na salındı və ertəsi ilin yazında yola çıxmaq şərtiylə Rusiya ya müharibə elan olundu (16 avqust 1787). 9 fevral günü Osmanlı ordusu nun yola düşməsiylə Avstriya səfiri müharibədə ruslarla birgə döyüşəcəklərini elan etdilər və Osmanlı ordusu 2 cəbhədə döyüşməyə məcbur qaldı. 6 aylıq hazırlıq dönəminin ardından Avstriyalıların ani olaraq tərəf dəyişməsi və bunun öncədən düşünülməməsi Yusif Paşanın plansız hərəkət etməsiylə əlaqələndirildi. Bununla birlikdə Misir dəki üsyanı yatırıb zəfərlə dönən Qazi Həsən Paşa da onu bu səhvi səbəbilə sərt tənqid etdi. Keçmiş hamisinin bu sərt tənqidinə cavab olaraq Yusif Paşa keçmiş hamisinin mal varlığını Sultan Əbdülhəmid ə hədəf göstərərək xəzinədəki nağd çatışmazlığının həlli kimi, Həsən Paşa dan bir gecədə 12 min kisəyə yaxın qızılın alınmasına nail oldu.
Sultan Əbdülhəmid 22 fevral günü yola çıxan Yusif Paşaya, daha öncə yalnız Körpülülər ə verilmiş, çox geniş səlahiyyətlər vermişdi. Yusif Paşa isə gözləntiləri qarşılamaq üçün ilk növbədə zəif hesab edilən Avstriya cəbhəsinə yönəldi. Quruda sədrəzəm in, dənizlərdə isə onun keçmiş hamisi Qazi Həsən Paşa nın uğursuz hərbi əməliyyatları, üstəlik nəticədə Özi qalasının itirilməsi (17 dekabr) və qaladakı müsəlman əhalinin qılıncdan keçirilməsi bu ikilini gözdən saldı. Bu faciədə adı hallanan Yusif Paşa paytaxta yazdığı məktubda bütün bunların təqsirkarı kimi keçmiş hamisini günahlandırdı.
Sultan Əbdülhəmid in vəfatı və III Səlim in taxta çıxmasının (7 aprel 1789) ardından sədarətdə saxlanılan Yusif Paşa işğal edilən Boğdan bölgəsindəki birliklərin toplanmasıyla, Sultan Səlim in keçmiş düşmənlərindən olan hamisi Qazi Həsən Paşa isə rus cəbhəsində döyüşməklə vəzifələndirildi. Ancaq 1 may 1789-cu ildə baş verən ağır məğlubiyyətin ardından Yusif Paşa sədarətdə çox qala bilmədi və 7 iyun da vəzifədən alındı. Əvəzinə Avstriya cəbhəsində hərbi uğrular qazanan Kəndxuda Həsən Paşa sədarətə gətirildi. Yusif Paşanın rütbəsi isə Vidin sərdarlığına endirildi.
İkinci sədarəti
Ancaq ordu daxilində və sədarətdə edilən dəyişikliklər cəbhədəki məğlubiyyətlərin qarşısını ala bilmədi. Son çarə olaraq Sultan Səlim keçmiş düşməni olan Qazi Həsən Paşa nı belə sədarətə gətirməkdən çəkinmədi (3 dekabr 1789). Başda yeni sədrəzəm olmaqla, digər ordu mənsubları dərhal sülhün təmin edilməsini təklif etdilər. Ancaq 31 yanvar 1790-cı ildə Prussiya ilə bağlanan ittifaqa arxalanan Sultan Səlim in, xüsusilə Rusiya cəbhəsində qələbə qazanmaq ümidi var idi. Qazi Həsən Paşa nın ani ölümü (30 mart 1790) və xələfi Çələbizadə Həsən Paşa nın edamının (11 fevral 1791) ardından sədarət ikinci dəfə Yusif Paşaya təslim edildi və öz başlatdığı müharibəni özünün sonlandırması tapşırıldı.
Qazi Həsən Paşa sədarəti əsnasında Yusif Paşanı kaptan-ı dərya lığa təyin etmək istəsə də, şeyxülislam Həmidizadə Mustafa Əfəndi bu qərara qarşı çıxmışdı. Çələbizadə Həsən Paşa nın sədarətində isə vəzifəsi Bosniya hakimliyinə endirilmişdi. Yusif Paşanın ikinci dəfə sədarətə gətirilməsi Osmanlı ordusu nun müttəfiqi Prussiya tərəfindən dəstəklənirdi. 27 fevral da möhürü təslim alan Yusif Paşa Şumnudakı ordugaha gələrək xidmətə başladı.
Ordunun daxilindəki vəziyyət yeni sədrəzəmə, nəinki Krım yarımadası nı geri almağa, hətta ordunun itkisiz şəkildə geri çəkilməsinə belə imkan vermirdi. Üstəlik müttəfiq Prussiya ruslar la döyüşməkdən imtina etdiyini açıqlamışdı. 6 avqust da baş tutan ağır məğlubiyyətdən 2 gün sonra Kalas yaxınlığında ikitərəfli sülh müzakirələri başladı. Orduda isə öncə sədarət kəndxudası Mustafa Rəşid Əfəndinin, daha sonra isə sədrəzəmin çadırında keçirilən gizli məclisin nəticəsi olaraq ordu mənsubları dərhal müharibənin başa çatdırılmasına qərar verdilər. Ancaq ordunun bu qərarını paytaxtdakı sultana kimin bildirəcəyi problem oldu. Bu səbəblə ordu mənsublarının imzaladığı ortaq bir sənəd hazırlandı və paytaxta göndərildi.
Son illəri
Beləcə, Yusif Paşa başlatdığı müharibəni böyük itkilərlə bitirmiş şəkildə paytaxta geri döndü. Paytaxta geri dönərkən artıq vəzifədən alınacağı barədə şayələr gəzməkdə idi. Paytaxta döndükdən sonra vaxtilə ordugahda hazırlanan ortaq sənədə imza atan bütün ordu mənsubları vəzifədən alındı. Yusif Paşa da bu silsilədən geri qalmadı və 3 may 1792-ci ildə sədarətdən alındı. Qısa müddət həbsdə tutulduqdan sonra Trabzon hakimliyinə təyin edildi və 21 may günü paytaxtdan ayrıldı. Çox keçmədən xələfi Mələk Mehmed Paşa nın yardımı və öz xahişiylə Məkkə hakimliyinə təyin edildi (3 yanvar 1793). Ancaq bölgədə davam edən vəhhabi üsyanları və bu üsyanları yatırmaq üçün mərkəzdən yetərli dəstəyi ala bilməməsi Yusif Paşanın narazılığına səbəb oldu. Paytaxta yazdığı məktublarda başqa bir bölgəyə təyin edilməsini tələb etmiş, əks təqdirdə vəzifəsini atıb bölgədən qaçacağını bildirmişdir. Ancaq ani ölümü onu bu sıxıntılardan xilas etdi (iyun 1800).
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
İbtidai təhsil
İbtidai təhsil — uşaqların ümumi təhsilinin birinci mərhələsidir. İbtidai təhsil alan uşaqlar ətraf mühit haqqında ilkin biliklər əldə edirlər, ünsiyyət və tətbiqi məsələləri həll etmək bacarıqlarına yiyələnirlər. Bu mərhələdə uşağın şəxsiyyəti formalaşmağa və inkişaf etməyə başlayır ki, bu da ibtidai təhsilin cəmiyyət və ölkə üçün əhəmiyyətinə sübutdur.İbtidai təhsilin məqsədi uşaqlarda oxu, yazı və hesablama vədişləri yaratmaq və möhkəmləndirmək, uşaqlara insan, cəmiyyət, təbiət və onlar arasındakı qanunauyğunluqlar haqqında ilkin həyati biliklərin verilməsini təmin etmək, uşaqlarda məntiqi və yaradıcı təfəkkür elementlərini formalaşdırmaq, istedadlı uşaqların erkən yaşdan üzə çıxarılmasını və inkişafını təmin etmək, uşaqlara həssaslıq, estetik və bədii zövq, əxlaqi-mənəvi keyfiyyətlər, fiziki mədəniyyət və özünəxidmət bacarıqları aşılamaqdır.
Azərbaycanda və əksər dünya ölkələrində ibtidai təhsil icbaridir. İbtidai təhsilə başlama yaşı adətən 5 yaşdan aşağı və 7 yaşdan yuxarı deyil. Azərbaycanda ibtidai təhsil 6 yaşdan başlanır. İbtidai təhsil pilləsini uğurla başa vuran şagirdlər ümumi orta təhsil pilləsinə adlayırlar.
Azərbaycanda qəbul edilmiş ümumi təhsil konsepsiyasına görə ibtidai təhsili başa vuran şagird aşağıdakıları bacarmalıdır:
Şahin Seyidzadə
Şahin Kamil oğlu Seyidzadə — İçərişəhər Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin İdarə Heyətinin sədri.
Həyatı
Şahin Seyidzadə 1995-ci ildə Həbib bəy Mahmudbəyov adına Texniki-Humanitar Liseyi bitirmişdir. 1999-cu ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin bakalavr pilləsini bitirmişdir. 2001-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin magistr pilləsini bitirmişdir. 2006-cı ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin "Menecment" ixtisası üzrə magistr dərəcəsi almışdır.
2007-ci ildə Sosial və İqtisadi elmlər üzrə Moskva Ali Məktəbinin "Təhsilin təşkili və idarəetməsi" ixtisası üzrə təhsil almışdır.
2007-ci ildə isə İngiltərənin Mançester Universitetinin "Təhsilin təşkili və idarəetməsi ixtisası" üzrə magistr dərəcəsi almışdır.
Hazırda Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin "Təhsilin təşkili və idarəetməsi" üzrə fəlsəfə doktorluğu üzrə dissertantıdır. İngilis və Rus dillərində sərbəst danışa bilir.
Ailəsi
Ailəlidir, iki övladı var.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
Şahin Seyidzadə 1999–2005-ci illərdə "Milli Debat Mərkəzi"nin direktoru, 2005–2007-ci illərdə "İnsan Resursları Məktəbi"nin rəhbəri olmuşdur.
2005-ci ildən "Vətəndaş Cəmiyyətində Debat" İctimai Birliyinin həmtəsisçisidir. 2007–2009-cu illərdə "Karyera Akademiyası" layihəsinin rəhbəri olmuşdur. 2012-ci ildən gənc sahibkarların təşəbbüslərinə dəstək verən "Youth Inc." Sahibkarlara Dəstək Proqramının (Biznes İnkubator) həmtəsisçidir.
2012-ci ildə 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin keçirilməsinə dəstək məqsədilə yaradılmış "Step In!" kampaniyasının rəhbəri olmuşdur.
2012–2016-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının sədri olmuşdur.
2012–2017-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər Fondunun Müşahidə Şurasının üzvü olmuşdur .2015-ci ildən Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin "SABAH qrupları"nın İcra Komitəsinin rəhbəridir.
2013-cü ildə baş tutan Prezident seçkiləri zamanı İlham Əliyevin namizədliyinə dəstək məqsədilə yaradılmış "Mənim Prezidentim" kampaniyasının rəhbəri olmuşdur.
2015-ci ildə Azərbaycanda keçirilən "Avropa Oyunları" zamanı ictimai tədbirlərin təşkili, "SABAH Könüllüləri"nin inkişafı üzrə fəaliyyət göstərmişdir.
2019-cu ildən Azərbaycan Respublikası Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatları Milli Konfederasiyası "Gənc sahibkarlarla iş komissiyası"nın sədr müavinidir.
2019-cu ildən Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə "Regional İnkişaf" İctimai Birliyi tərəfindən həyata keçirilən "Sosial layihələr" müsabiqəsinin rəhbəridir.
3 mart 2022 tarixində Azərbaycan Prezidenti tərəfindən İçərişəhər Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
Parlamentdə
9 fevral 2020-ci ildə keçirilən növbədənkənar parlament seçkilərində 50 saylı Abşeron-Qobustan seçki dairəsi üzrə Azərbaycan Milli Məclisinin VI çağırış deputatı seçilmişdir.
24 aprel 2020-ci ildən Azərbaycan-Mavritaniya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəridir. Azərbaycan-Avstraliya və Yeni Zelandiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə, Azərbaycan-Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri parlamentlərarası əlaqələr üzrə , Azərbaycan-Gürcüstan parlamentlərarası əlaqələr üzrə , Azərbaycan-Hindistan parlamentlərarası əlaqələr üzrə , Azərbaycan-İsrail parlamentlərarası əlaqələr üzrə , Azərbaycan-Litva parlamentlərarası əlaqələr üzrə üzrə işçi qruplarının üzvüdür.
3 mart 2022 tarixində İçərişəhər Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin İdarə Heyətinin sədri vəzifəsinə təyin olunduğu üçün 16 mart 2022 tarixində Mərkəzi Seçki Komissiyasına deputat fəaliyyətinə xitam verilməsi üçün müraciət etmiş, Mərkəzi Seçki Komissiyası 17 mart 2022 tarixində keçirilən iclasında müraciətə baxar Şahin Seyidzadənin deputat mandatına xitam vermişdir.
Hisar (Sayınqala)
Hisar - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 402 nəfər yaşayır (78 ailə).
NGC 3180
NGC 3180, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış H II bölgesidir. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. GxyP tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Xarici keçidlər
NGC 3180
Givi Cavaxişvili
Givi Cavaxişvili (გივი ჯავახიშვილი; ) — 1953–1975-ci illərdə Gürcüstanın Baş naziri vəzifəsini icra edən gürcü siyasətçi.
Həyatı və təhsili
Givi Cavaxişvili 18 dekabr 1912-ci ildə Tiflisdə görkəmli həkim Dimitri Cavaxişvili və Anna Maqalaşvilinin ailəsində anadan olub. 1934-cü ildə Mühəndis-Geoloq ixtisası üzrə Zaqafqaziya Sənaye İnstitutunu (indiki Gürcüstan Texniki Universiteti) bitirib.
Siyasi karyerası
1934-cü ildən 1952-ci ilə qədər yerli idarəetmə və kommunist partiyası strukturlarında müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 1952-ci ildən Gürcüstanın paytaxtı Tbilisi merinin müavini vəzifəsini icra etdi və həmin il Tiflis meri vəzifəsinə yüksəldi, 1953-cü ildən Gürcüstan SSR Nazirlər Sovetinin sədr müavini, 1953–1975 — Gürcüstan SSR Nazirlər Sovetinin sədri (Baş nazir), SSRİ və Gürcüstan SSR Parlamentinin bir neçə dəfə seçilmiş üzvü, Mərkəzi Komitə Bürosunun üzvü, 1953–1975-ci illərdə gürcü dilinin qorunması komissiyasının sədri idi.
Siyasətdəki töhfələri
1958-ci ildə Brüsseldə, Belçikada və 1967-ci ildə Monrealda (Kvebek, Kanada) Ümumdünya Sərgisi EXPO-nda Gürcüstan nümayəndə heyətinin rəhbəri olmuşdur. 1961-ci ildə Givi Cavaxişvili İKP MK qurultayında Gürcüstan SSR nümayəndə heyətinə rəhbərlik edir. O, burada İosif Stalinin Moskvanın Kreml məqbərəsindən çıxarılmasını tələb edən məşhur çıxış etdi.
Onun birbaşa təşəbbüsü ilə Gürcüstanın paytaxtı Tbilisidə Dövlət Filarmoniyası və İdman Sarayı kimi bir çox yüksək səviyyəli binalar inşa edildi. 1966-cı ildə Sovet İttifaqında dördüncü yeraltı dəmir yolu sisteminə çevrilmiş Tbilisi metrosunun açılışını etdi. 22 il ərzində (Gürcüstan tarixinin ən uzun dövrü) Gürcüstan Hökumətinə sədrlik edən Givi Cavaxişvili SSRİ və Gürcüstan SSR-nin Avropa ölkələrinə, ABŞ-yə, Kanada və Türkiyədəki bir sıra rəsmi nümayəndə heyətlərinin üzvü idi. Hindistanın Baş naziri Cavaharlal Nehru, Danimarka Kraliçası II Margrethe, Fransa Prezidenti Georges Pompidou, İran şahı Məhəmməd Rza Şah Pəhləvi və Kuba lideri Fidel Kastro kimi 20-dən çox digər tanınmış simanı Tiflisdə yüksək qəbul etdi.
10 noyabr 1985-ci ildə Tiflisdə vəfat etdi.
Adil Aşırım
Adil Aşırım — XX çağırış Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Iğdırdan deputatı, elektrik mühəndisi.
Həyatı
1964-cü ildə İğdırda anadan olan Adil Aşırım, orta məktəbi Ədirnənin Uzunkörpü ilçəsində tamamlamışdır. 1983-cü ildə daxil olduğu Orta Şərq Texniki Universiteti Elektrik və Elektronika mühəndisliyi fakültəsindən 1987-ci ildə məzun olduqdan sonra 1988–1990-cı illərdə İstanbul Texniki Universitetində magistr təhsili almışdır. 5 il telekomunikasiya sahəsində araşdırma və layihə mühəndisliyi edən Aşırım, müxtəlif şirkətlərdə elektrik-elektronik sənayesində rəhbər kimi çalışmışdır.
Ailəsi
Ailəldir, 2 övladı var.
NGC 7041
NGC 7041, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hindi bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Adil Aşırım
Demokratik Sol Partiyada
Adil Aşırım ilə qatıldığı 1995-ci il tarixli Türkiyədə parlament seçkilərində Demokratik Sol Partiya namizədi kimi seçkilərə qatılmış 14 faizlə seçkiləri 4. sırada tamamlasa da, səs faizi daha çox olan 3 namizəddən ikisi partiyalarının (Xalqın Demokratik Partiyası və Milliyətçi Hərəkat Partiyası seçim limitinin altında qalması səbəbi ilə millət vəkiçi seçilmişdir.
Adil Aşırım 1996-cı ilin yanvarında özəl televiziyalardan birinə siyasi partiya mənsubiyyəti haqqında açıqlama vermişdir: Mən sağın da sağında yetişdim. Namizəd olmaq üçün Doğru Yol Partiyasına getdim, amma yer yox idi. Buna görə də Demokratik Sol Partiyaya getdim. İğdırdan namizəd göstərildim. Demokratik Sol Partiyanın İğdırda təşkilatı və dəstəkçiləri yox idi. Mənə Ana Vətən Partiyasından olan bələdiyyə başçısı sahib çıxdı və dəstək oldu. Mən də onsuz Ana Vətən Partiyasına keçməyi düşünürəm.
NGC 7041
Həmçinin bax
NGC 7041A NGC 7041B
Adil Aşırım
Demokratik Sol Partiyada
Bu açıqlamadan sonra Demokratik Sol Partiya Adil Aşırımın partiyadan ixrac edilməsi tələbini partiyanın Mərkəzi Nəzarət Təşkilatına göndərdi. Adil Aşırım daxili prossesi gözləməyərək 11 yanvar 1996-cı ildə Demokratik Sol Partiyadan istefa edərək Ana Vətən Partiyadına üzv oldu.
Ana Vətən Partiyasında
Adil Aşırım 2002-ci ilə qədər Ana Vətən Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü olmuşdur. O, həmçinin, 1996–2001-ci illərdə Məsud Yılmazın müşaviri və 2001–2003-cü illərdə isə Ana Vətən Partiyasının xarici əlaqələr katibi vəzifəsində çalışmışdır. Daha sonra isə Adil Aşırım Ana Vətən Partiyasından istefa verərək Milliyətçi Hərəkat Partiyasına üzv olmuşdur.
Sıfır əsaslı büdcələşdirmə
Sıfır əsaslı büdcələşdirmə (, ZBB) — əvvəlki dövrlərin büdcələrinin faktiki dəyərlərinin nəzərə alınmadığı büdcə planlaşdırma metodu. Bu zaman büdcələrin əsasını satış proqnozları, texnoloji məsrəf standartları və iqtisadi hesablamalar təşkil edir. Ümumiyyətlə, metod ənənəvi yanaşma ilə müqayisədə daha dəqiq nəticə verir.
Tərifi
İngilis professoru Kolin Druri sıfır əsaslı büdcələşdirməni planlaşdırılan xərclərin sıfırdan müəyyən edildiyi, yəni hər bir dövrün (ilin) ​​büdcəsinin cari xərclər proqramı yeni başlamış kimi tərtib edildiyi büdcə üsulu kimi müəyyən edir.
Amerikalı iqtisadçı Je Şimin fikrincə, sıfır əsaslı büdcələşdirmə müəssisədə resursların bölüşdürülməsini təkmilləşdirmək üçün layihələrin və funksiyaların xərc-fayda təhlilindən istifadə edən planlaşdırma və büdcələşdirmə vasitəsidir. Ənənəvi büdcələşdirmə, əvvəlki ilin fəaliyyətlərinin əhəmiyyətli olduğunu və eyni tendensiya ilə davam etməli olduğunu nəzərə alaraq, əvvəlki ildən artan dəyişikliklərə diqqət yetirir. Sıfır əsaslı büdcələşdirmədə xərc və fayda smetaları sıfırdan, sıfırdan qurulur və əsaslandırılmalıdır. Hər bir menecer sıfır balansdan başlayaraq öz büdcə tələbini ətraflı əsaslandırmalıdır.
Mərhələləri
Sıfır əsaslı büdcələşdirmə aşağıdakı üç addımı əhatə edir :
Sıfır əsaslı büdcə tərtibi ixtiyari xərclər (menecerlər fəaliyyətə ayrılan vəsaitləri xərcləməkdə müəyyən sərbəstliyə malikdirlər) və köməkçi fəaliyyətlər üçün ən uyğundur.
Tənqid
K. Drurinin fikrincə, sıfır əsaslı büdcələşdirmənin üstünlüklərinə əlavə etmək olar:
K. Drurinin fikrincə, sıfır əsaslı büdcələşdirmənin çatışmazlıqlarına əlavə etmək olar:
Hüseynabad (Səfaxana)
Hüseynabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı, Səfaxana dehistanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 61 nəfər yaşayır (12 ailə).
Benqt Holmström
Benqt Holmström — fin iqtisadçı. 2016-cı ildə Müqavilə nəzəriyyəsi ilə bağlı olan tədqiqatlarına görə Oliver Hartla birlikdə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Təhsil və karyerası
Benqt Holmström Helsinki Universitetinin Riyaziyyat və Dəqiq elmlər fakültəsindən bakalavr dərəcəsi ilə məzun olmuşdur. Daha sonra Stenford Universitetində Əməliyyat tədqiqatları sahəsində magistr, 1978-ci ildə isə menecment sahəsi üzrə isə Robert R.Vilsonun elmi rəhbərliyində doktor elmi dərəcəsini almışdır.
1979–1982-ci illərdə Şimal-Qərb Universitetinin İdarə elmləri fakültəsində dosent olaraq işləmişdir. 1983–1994-cü illərdə Yel Universitetinin İdarə elmləri fakültəsində professor olaraq dərs keçmişdir. 1994-cü ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunda işləməyə başladı və 2003–2006-cı illər ərzində institutun İqtisadiyyat şöbəsinin rəhbəri oldu. Bundan başqa, 1999–2012-ci illərdə Nokianın idarə heyərinin üzvü olmuşdur.
Benqt Holmström Əsl faktor nəzəriyyəsi ilə bağlı apardığı tədqiqatları ilə tanındı. Xüsusilə təşkilati idarələr içindəki maliyyə böhranlarında likvidlik problemləri üçün müraciət olunan təşviq edici Müqavilə nəzəriyyəsi ilə bağlı tədqiqatlar apardı.
İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı
10 oktyabr 2016-cı ildə İsveç Kral Elmlər Akademiyası tərəfindən Oliver Hartla birlikdə Benqt Holmströma Müqavilə nəzəriyyəsi ilə bağlı apardıqları tədqiqata görə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı verilmişdir.
Komitə tərəfindən verilən izahatda "Çağdaş iqtisadiyyatlar, saysız-hesabsız müqavilə ilə bir yerdə tutulur. Benqt Holmström və Oliver Hartın təkmilləşdirdiyi nəzəri struktur, real həyat müqavilələri və nəzəriyyə ilə yanaşı müqavilə quruluşunun mümkün təhlükələrini də başa düşməyimiz baxımından önəmlidir. Benqt Holmström və Oliver Hart 1970-ci illərdə Müqavilə nəzəriyyəsini məhsuldar sahə olaraq meydana çıxardı. Sonrakı illərdə onlar bu nəzəriyyənin tətbiqi yollarını da tədqiq etdilər. Ən uyğun müqavilə nizamlamaları ilə bağlı olan analizləri də bir çox sahədə siyasət formalaşdırmağın intellektual əsaslarını formalaşdırdı" düşüncəsi öz əksini tapmışdır.
1,2-Dioksetan
1,2-dioksetan - törəmələrinin əksəriyyəti otaq temperaturunda sabit olan kristallardır. Xloroform, benzol, nitrometanda həll olunur. Kimyəvi xassələrinə görə, onlar tipik peroksidlərdir (bax: Üzvi peroksid birləşmələri). LiAlH4-ün təsiri altında 1,2-dioksetannın tetraalkil törəmələri onların analitik analizlər üçün istifadə olunan 1,2-diola qədər azalır. PPh3 ilə reaksiya daxil olduqda, onlar qızdırıldıqda tsiklik fosforamlara çevrilən epoksidlərə parçalanırlar, məsələn: 1,2-dioksetan törəmələri asanlıqla parçalanır. Üzvi həlledicilərdə onların məhlullarının termolizi, üçlü vəziyyətdə olan həyəcanlanmış keton molekullarının (ulduzla işarələnmiş) deaktivasiyası nəticəsində hamilyonlüminisent ilə müşayiət olunur, məsələn: 1,2-dioksetanın tetraalkil törəmələri olefinlərin foto oksidləşməsi və ya a-bromohidroperoksidlərin tsiklləşməsi yolu ilə əldə edilir, məsələn: II birləşmən a-perhidroksi turşuların RR»C(OOH)COOH-nin disikloheksilkarbodiimidin iştirakı ilə tsiklləşdirilməsi yolu ilə əldə edilir. II birləşmən atəşböcəklərində, bəzi dəniz orqanizmlərində və bitkilərdə biosintez zamanı əmələ gəlir. Onların çürüməsi bioluminesens parçalanmaya ("soyuq parıltı")  səbəb olur. III birləşməni əsasların iştirakında oksalilxloridə qatı H2O2 (saf formada təcrid olunmur) ilə təsir etməklə almaq olar.
Qızqaya
Qızqaya — Zəngilan rayonunun ərazisində dağ. Dağ Zəngilan rayonunun cənub-qərbində, Araz çayının yaxınlığındadır. Hündürlüyü 1022 m. Zirvəsində Qız qalası adlı qalanın yerləşməsinə görə dağ belə adlandırılmışdir.
Cəlilkəhriz dağı
Cəlilkəhriz dağı – Babək rayonu ərazisində dağ (hünd. 984,5 m). Naxçıvan dağarası çökəkliyinin cənub-şərq ində, Nəcəfəlidizə kəndi ndən 1,8 km cənub-qərb dədir. Üst Pleystosen in allüvial-prolüvial çöküntülərdən təşkil olunmuş alçaq və yastı təpəlikdir. Tektonik cəhətdən Naxçıvan qoyulma çökəkliyinin şimal-şərq cinahında yerləşir.
Jython
Jython - Python dilinin Java dilində  reallaşdırılması.Layihənin ilkin adı Jpython idi, lakin başqa layihənin adı olduğundan onu dəyişmək lazım gəldi.Jython mühitində yerinə yetirilən proqramlar eyni zamanda həm Java, həm də Python dilinin siniflərindən istifadə edə bilər.
Həmçinin bax
http://www.jython.org
Elçin Bağırov (əsgər)
Elçin Yunis oğlu Bağırov (17 iyun 1994, Bakı, Azərbaycan — 21 oktyabr 2020; Qubadlı, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elçin Bağırov Bakı şəhəri Binəqədi rayonunda anadan olmuşdur. Ailənin yeganə övladı idi. Orta təhsilini 244 saylı tam orta məktəbdə almışdı. 2014-cü ildə Azərbaycan Texniki Universitetinə qəbul olmuş və 2018-ci ildə həmin universitetin “Sənayənin təşkili və idarə olunması” ixtisasını bitirmişdi. Elçin 2018-ci ilin iyul ayında ali təhsilini bitirdikdən sonra Naxçıvan Muxtar Respublikasının “N” saylı hərbi hissənin artilleriya diviziyasında həqiqi hərbi xidmətini yerinə yetirmişdi. 2019-cu ildə hərbi xidmətini bitirmiş və Bakıya qayıtmışdı.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Elçin Bağırov Fizuli, Cəbrayıl, Xocavənd, Qubadlı döyüşlərində savaşıb. 21 oktyabr 2020-ci il tarixində Qubadlı istiqamətində şəhid olub. Binəqədidə dəfn olunub
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Bağırov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Bağırov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Zemfira Nərimanova
Həyatı
Nərimanova Zemfira Əli qızı – 1959-cu il aprel ayının 20-də Bakıda doğulub. 1976-cı ildə M. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram və kino fakültəsinə daxil olub. 1980-ci ildə Akademik Milli Dram Teatrın aktyor truppasına ştata götürülüb.
Zemfira Nərimanova 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti, 2000-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti fəxri adları ilə təltif olunub. 9 may 2012-ci ildə, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə , 1 may 2017-ci ildə və 9 may 2018-ci ildə Prezident Mükafatına, 10 may 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Vize adası
Vize adası və ya Vize Torpağı — Şimal Buzlu okeannın Kara dənizi sularında yerləşən ada. Kara dənizinin şimalında qərarlaşır. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Krasnoyarsk diyarı Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində qərarlaşır.
Açılış tarixi
1910-cu illərdə Georgi Lvoviç Brusilovun təşkil etdiyi ekspedisiya zamanı Müqəddəs Anna buxarlı şxununu Kara dənizində dreyf edərirdi. 1914-cü ildə gəmi sulara qər olur. Ancaq gəmi şturmanı Valerian İvanoviç Albanov gəmi jurnalını vilas edə bilir.
1924-cü ildə sovet okeanoqrafı, metroroloqu və qütb araşdırmaçısı Vladimir Yuleviç Vize gəminin buzlara sıxılaraq dreyf etdiyi əraziləri tətqiq etmişdir. O, gəminin məhv olmasının səbəbini onun adaya sıxılaraq parçalanmasında görürdü. Hətta gəminin batdığı ərzinin ada olmasını bildirmişdir. «Georgi Sedov» gəmisində 1930-cu ildə Vize Otto Şmitdin təşkil etdiyi ekspedisiyada özü tərəfindən ehtimal edilən adanı kəşf etmişdir.
1 noyabr 1945-ci ildə adanın cənub sahilində hidrometroloji qütb stansiyası fəaliyyət göstörir. Bu dünyanın Şimal qütbünə ən yaxın qütb standiyalarından biridir. Adada daimi yaşayış yoxdur.
Coğrafi xüsusiyyətləri
Adanın sahəsi 288 km² təşkil edir. Uzunluğu 35 km, eni isə maksimal hissədə 9 km-dir. Adanın relyefi düzənlikdir. Kiçik hündürlüyə malik təpələrə rast gəlinir. Maksimal hündürlük 22 metrdir. Geoloji baxımdan ada gil və dəniz qumundan təşkil olunmuşdur. Qlobal istiləşmələr adanın sahil hissəsini dağıdır. Əgər XX əsrin əllinci illərində sahilin geri çəkilməsi 1,4 metr olmuşdursa, 2009-2016-cı illər ərzində geri çəkilmə 74 metr. Ada arktik səhralar zonasında yerləşir. Az sayda olsa belə mamır, şibyə və çiçəkli bitkilərə rast gəlinir.
İqlim
Adanın iqlimi olduqca sərtdir. İlin ən isti günləri belə temperatur 0 °C-dən azmaz yuxarı olur. İllik yağıntının miqdarı 225 mm təşkil edir. Yağıntı əsasən qar halında düşür. Rusiyanın arktikata yerləşən müşahidə məntəqələri arasında minimum temperatur burada müşahidə edilmişdir. İllik orta temperatur -13 °C təşkil edir. Maksimal yağıntı avqust, sentyabr, oktyabr sylarında düşür (22–23 mm)
Yablokovların Ticarət binası
Yablokovların Ticarət binası — Rostov-na-Donu şəhərinin ərazisində, Bolşoy Sadovnya küçəsi ev 64 yerləşən bina. Bina mühəndis E. M. Qulinin layihəsi əsasında 1898-ci ildə inşa edilmişdir. Yablokovların Ticarət binası regional əhəmiyyətli mədəni irs obyekti siyahısına daxil edilmişdi.
Tarixi
thumb| Yablokovların Ticarət binası 1890-cı ildə E. M. Qulinin layihəsi əsasında inşa edilmişdir. Bina S. K. Yablokova məxsus olmuşdur. Birinci mərtəbə ticarət təşkilatları tərəfindən icsrəyə götürülmüşdü. Burada jırardovski manifaktura cəmiyyəti və Emilya Sindelya manifakturası birliyi yerləşmişdi. Zirzəmi isə digər təşkilat tərəfindən icarəyə alınmışdı. Binanın ikinci mərtəbəsi isə 1904-cü ildə R. Ştener icarələmişdi. Burada Rusiya ərazisində ilk elektrobioqraf açılmışdı.
1917-ci ildə elektrobioqraf "Olimp" kinoteatrı adlandırılır. 1924-cü ildə Yablokovların Ticarət binası milliləşdirilir. Bu zaman binanın birinci mərtəbəsində Voentorqa və Rospromtorqa mağazaları istifadəyə verilir. 1930-cu illərdə binanın ikinci mərtəbəsində yerləşən kinoteatr "Komsomoles" adlandırılır. Müharibədən sonra bina kinoteatr kimi fəaliyyətini davam etdirir. 1990-cı illərdə isə bağlanılır. Bu zaman bina E. Q. Rekalonun layihəsi əsasında təmir edilir.
Arxitektura
thumb|300px|Nasalitin binası (solda) Bolşoy Sadovnya küçəsində Kostanaevin binası ilə Moskva mehmanxanası arasında qərarlaşır. Bina iki mərtəbədən ibarətdir. Eklektika və moderzm biba üzərində açıq şəkildə seçilir. Ön hisdəsində iri pəncələrər yerləşir. Birinci mərtəbədində mağazalar yerləşir. İkinci mərtəbədə olan pəncərələrin ətrafı lepkalarla bəzədilmişdir. prospektində yerləşən yerləşir. Bina iki mərtəbəli olub kəpiçdən inşa edilmişdir.
Balaca Əbdürrəhmanov
Balaca Əbdürrəhmanov (Balaca İlyas oğlu Əbdürrəhmanov; ) — sovet, azərbaycanlı alim-iqtisadçı, coğrafiyaçı; coğrafiya elmləri namizədi (1958), dosent; Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının "Məhsuldar qüvvələrin yerləşdirilməsinin" şöbəsinin (1954) kiçik elmi sonra isə baş elmi işçisi (1961); Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunun "Nəqliyyat-iqtisadi əlaqələr" şöbəsinin yaradıçısı və rəhbəri (1968); iqtisad elmləri doktoru (1971), professor. "1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medal mükafatçısı (6 iyun 1945). "Doqquzuncu beşilliyin zərbəçisi" döş nişanı" ilə təltif olunmuşdur (29 aprel 1976).
Həyatı
Balaca Əbdürrəhmanov 1922-ci ildə Kəlbəcər rayonunun İstibulaq kəndində anadan olmuşdur. O, 1929-cu ildə Çaykənd də yerləşən 7 illik məktəbə daxil olmuşdur. 1941-ci ildə Kəlbəcər rayonun mədəni-maarif sahəsində bir sıra məsul vəzifələrdə çalışmışdır. Əvvəl Kəlbəcər rayonun mədəni-maarif şöbəsində inspektor, sonra isə mühasib. B. İ. Əbdürrəhmanov SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin sərəncamı ilə "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı ilə mükafatlandırılmışdır (6 iyun 1945).
B. Əbdürrəhmanov 1946-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (Bakı Dövlət Universiteti) Geologiya-coğrafiya fakültəsinə qəbul olmuşdur və 1951-ci ildə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Diplom işinin mövzusu: "Kəlbəcər rayonunun iqtisadi-coğrafi səciyyəsi" olmuşdur. 1940-cı illərin sonu və 1950-ci illərin birinci yarısında Azərbaycan Elmlər Akademiyasından bir qrup gənc, onların arasında, həmçinin, B. İ. Əbdürrəhmanov, Moskva şəhərinə məqsədli aspiranturaya göndərilmişdir. B. Əbdürrəhmanov 1954-cü ildə M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin aspitanturasına qəbul olmuşdur. 1957-ci ildə aspiranturanı müvəffəqiyyətlə bitirib, təyinatla Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasına göndərilmişdir. Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunun "Məhsuldar qüvvələrin yerləşdirilməsinin" kiçik elmi sonra isə baş elmi işçisi (1961-ci ildən) vəzifəsində çalışmışdır.
1957-ci ildə "Azərbaycan SSR Daşkəsən dağ-mədən rayonunun iqtisadi-coğrafi səciyyəsi" mövzusunda dissertasiyanı müdafiə etib, "coğrafiya elmləri namizədi" alimlik dərəcəsini almışdır (1958). Elmi rəhbəri sovet iqtisadçısı, coğrafiyaçısı, iqtisad elmləri doktoru, professor, P. M. Alampiyev (SSRİ Elmlər Akademiyasının Dünya Sosialist Sisteminin İqtisadiyyat İnstitutunun Beynəlxalq əmək bölgüsü şöbəsinin müdiri) olmuşdur. Sonra isə Balaca Əbdürrəhmanova dosent elmi adı verilmişdir.
1968-ci ildə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunun "Nəqliyyat-iqtisadi əlaqələr" şöbəsini yaradaraq, ona rəhbərlik etmişdir. B. İ. Əbdürrəhmanov çoxsaylı Ümumittifaq konfranslarında məruzələr ilə çıxış etmişdir. Onun 20-yə yaxın elmi məruzələri SSRİ və Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının jurnarlarında çap olunmuşdur.
1969-cu ildə "Azərbaycan SSR-də nəqliyyat-iqtisadi əlaqlərin səmərələşdirilməsi problemi və onun ictimai intehsalın faydalılığının yüksəldilməsinə təsiri" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Opponentləri iqtisad elmləri doktoru, professor A. K. Ələsgərov; iqtisad elmləri doktoru, professor T. S. Vəliyev; coğrafiya elmləri doktoru, professor Q. A. Koçaryan olmuşdur. 1971-ci ildə "iqtisad elmləri doktoru" alimlik dərəcəsini almışdır. Sonra isə B. Əbdürrəhmanova professor elmi adı verilmişdir. B. İ. Əbdürrəhmanovun doktorluq dissertasiyasına bir çox müsbət rəylərin içərisində, iqtisad elmləri doktoru, professor Nəbi Nəbiyevin, respublikanın o vaxtki Plan Komitəsinin sədri M. İ. Abdullayevin və iqtisad elmləri doktoru N. Əhmədovun verdikləri yüksək qiymətlərini xüsusi qeyd etmək yerinə düşər.
Balaca Əbdürrəhmanov geniş profilli alim olmuşdur. B. Əbdürrəhmanov əfsanəvi elm adamı sözün əsil mənasında böyük alim, söz sahibi və şəxsiyyət idi. O, məhsuldar qüvvələrin yerləşdirilməsi və nəqliyyat-iqtisadi əlaqələrinin səmərələşdirilməsi problemləri üzrə nəinki respublikamızda, habelə keçmiş İttifaq miqyasında tanınmış alimlərdən biri idi. Onun apardığı elmi-tədqiqat işlərinin nəticələri və tövsiyələri dəfələrlə bir sıra müvafiq nazirlik və təşkilatlar tərəfindən istifadə edilmişdir. Ümumiyyətlə professor B. Əbdürrəhmanovun elmi yaradıcılığını üç əsas elmi istiqamət-iqtisadi-coğrafiya, məhsuldar qüvvələrin yerləşdirilməsi və nəqliyyat-iqtisadi əlaqələr təşkil edirdi.
O yüksək səviyyəli mütəxəssis — alim kimi pedaqoji fəaliyyət göstərmişdir. O, 8 monoqrafiya, 100-dən çox elmi əsərin müəllifidir. 5 nəfər elmlər namizədinin elmi rəhbəri olmuşdur.
Balaca Əbdürrəhmanov tez-tez rayonlara gedər, ictimayət qarşısında maraqlı mövzularda mühazirələr oxuyardı. Balaca Əbdürrəhmanov, həm də şair idi. Çox əfsuslar olsun ki, o dünyasını dəyişən vaxt xeyli şeir yazılmiş əlyazmaları itmişdir. Onun yalnız 1974-cü ildə Bakıda çap olunmuş "Sazımın tellərində pıçıldaşan nəğmələr" kitabı qalmışdır. Kitaba professor M. M. Allahverdiyev ön söz yazmışdır.
1977-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir və Kəlbəcər rayonunda dəfn olunmuşdur. B. Əbdürrəhmanovun Kəlbəcərdə onun adını məktəb və küçə daşıyırdı.
Ailəsi
Həyat yoldaşı-Nərgiz Mirzə-Məhəmməd qızı Əbdürrəhmanova (25 iyul 1930–1985)-kimyaçı, alim.
2 oğlu, 3 nəvəsi var.
Elmi yaradıcılığı
B. Əbdürrəhmanov 1946-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (Bakı Dövlət Universiteti) Geologiya-coğrafiya fakültəsinə qəbul olmuşdur və 1951-ci ildə fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Diplom işinin mövzusu: "Kəlbəcər rayonunun iqtisadi-coğrafi səciyyəsi" olmuşdur. 1940-cı illərin sonu və 1950-ci illərin birinci yarısında Azərbaycan Elmlər Akademiyasından bir qrup gənc, onların arasında, həmçinin, B. İ. Əbdürrəhmanov, Moskva şəhərinə məqsədli aspiranturaya göndərilmişdir. B. Əbdürrəhmanov 1954-cü ildə M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin aspitanturasına qəbul olmuşdur. 1957-ci ildə aspiranturanı müvəffəqiyyətlə bitirib, təyinatla Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasına göndərilmişdir. Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunun "Məhsuldar qüvvələrin yerləşdirilməsinin" kiçik elmi sonra isə baş elmi işçisi (1961-ci ildən) vəzifəsində çalışmışdır.
1957-ci ildə "Azərbaycan SSR Daşkəsən dağ-mədən rayonunun iqtisadi-coğrafi səciyyəsi" mövzusunda dissertasiyanı müdafiə etib, "coğrafiya elmləri namizədi" alimlik dərəcəsini almışdır (1958). Elmi rəhbəri sovet iqtisadçısı, coğrafiyaçısı, iqtisad elmləri doktoru, professor, P. M. Alampiyev (SSRİ Elmlər Akademiyasının Dünya Sosialist Sisteminin İqtisadiyyat İnstitutunun Beynəlxalq əmək bölgüsü şöbəsinin müdiri) olmuşdur. Sonra isə Balaca Əbdürrəhmanova dosent elmi adı verilmişdir.
1968-ci ildə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunun "Nəqliyyat-iqtisadi əlaqələr" şöbəsini yaradaraq, ona rəhbərlik etmişdir. B. İ. Əbdürrəhmanov çoxsaylı Ümumittifaq konfranslarında məruzələr ilə çıxış etmişdir. Onun 20-yə yaxın elmi məruzələri SSRİ və Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının jurnarlarında çap olunmuşdur.
1969-cu ildə "Azərbaycan SSR-də nəqliyyat-iqtisadi əlaqlərin səmərələşdirilməsi problemi və onun ictimai intehsalın faydalılığının yüksəldilməsinə təsiri" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Opponentləri iqtisad elmləri doktoru, professor A. K. Ələsgərov; iqtisad elmləri doktoru, professor T. S. Vəliyev; coğrafiya elmləri doktoru, professor Q. A. Koçaryan olmuşdur. 1971-ci ildə "iqtisad elmləri doktoru" alimlik dərəcəsini almışdır. Sonra isə B. Əbdürrəhmanova professor elmi adı verilmişdir. B. İ. Əbdürrəhmanovun doktorluq dissertasiyasına bir çox müsbət rəylərin içərisində, iqtisad elmləri doktoru, professor Nəbi Nəbiyevin, respublikanın o vaxtki Plan Komitəsinin sədri M. İ. Abdullayevin və iqtisad elmləri doktoru N. Əhmədovun verdikləri yüksək qiymətlərini xüsusi qeyd etmək yerinə düşər.
Balaca Əbdürrəhmanov geniş profilli alim olmuşdur. B. Əbdürrəhmanov əfsanəvi elm adamı sözün əsil mənasında böyük alim, söz sahibi və şəxsiyyət idi. O, məhsuldar qüvvələrin yerləşdirilməsi və nəqliyyat-iqtisadi əlaqələrinin səmərələşdirilməsi problemləri üzrə nəinki respublikamızda, habelə keçmiş İttifaq miqyasında tanınmış alimlərdən biri idi. Onun apardığı elmi-tədqiqat işlərinin nəticələri və tövsiyələri dəfələrlə bir sıra müvafiq nazirlik və təşkilatlar tərəfindən istifadə edilmişdir. Ümumiyyətlə professor B. Əbdürrəhmanovun elmi yaradıcılığını üç əsas elmi istiqamət-iqtisadi-coğrafiya, məhsuldar qüvvələrin yerləşdirilməsi və nəqliyyat-iqtisadi əlaqələr təşkil edirdi.
O yüksək səviyyəli mütəxəssis — alim kimi pedaqoji fəaliyyət göstərmişdir. O, 8 monoqrafiya, 100-dən çox elmi əsərin müəllifidir. 5 nəfər elmlər namizədinin elmi rəhbəri olmuşdur.
Seçilmiş elmi əsərləri
Balaca Əbdürrəhmanov 8 monoqrafiya, 100-dən çox elmi əsərin müəllifidir.
İncə (Sayınqala)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 218 nəfər yaşayır (41 ailə).
Adi qızılgöz
Xarici quruluşu
Adi qızılgözün yaşlı fərdləri (imaqo) ağımtıl -yaşıl rəngdə olub, meyvə və meşə sahələrində may ayından başlamış oktyabr ayına kimi çoxalaraq zərərvericiləri, xüsusilə sorucuları məhv edirlər.
Həyat tərzi
Bu faydalı yırtıcının yumurta və sürfələrinə ən çox çiçəkli meyvə ağaclarından ərik, alça, gavalı, şaftalı və dekorativ meşə ağaclarının yarpaqlarında rast gəlmək olur. Ən çox mənənələrlə qidalanırlar. İmaqo mərhələsi axşamlar elektrik işığından toplanmışdır. Belə ki, 2008-ci ilin iyun ayının 2-də axşam saat 23.00-dan 24.00-dək (bir saat müddətində) 16 ədəd, 03.06.2009-cu il tarixdə isə 22.00-dan 24.00-dək 20 ədəd adi qızılgözün yaşlı fərdləri tutulmuşdur. 2009-cu ilin iyun ayının 6-da Novxanı kəndində həyətyanı sahədə olan ərik ağacından tutulmuş bir ədəd dişi qızılgöz elə həmin gün 25 ədəd yumurta, ikinci gün 20 ədəd, üçüncü gün isə 8 ədəd yumurta qoymuşdur. İyunun 18-də tutulmuş qızılgöz isə 65 ədəd yumurta qoymuşdur. Nardaran kəndində isə, şaftalı ağacından 28.07. 2006-cı il tarixdə tutulmuş imaqo qızılgöz 30.07.2009 tarixədək, üç gün müddətində 105 yumurta qoymuşdur. Alça ağacından tutulmuş imaqo isə həmin vaxtda 115 yumurta qoymuşdur. Qızılgözlər yumurtalarını ən çox mənənə topaıları olan sahəyə qoyurlar ki, burada yumurtalardan çıxan sürfələr bol qida ilə təmin olunurlar. 31.07.09 tarixdə ərik ağacı yarpağı üzərində hesablama apararkən aydın olmuşdur ki, 5 qızılgöz yumurtasından təzəcə çıxmış sürfələr 3 saat müddətində 100 mənənədən 26-sı ilə qidalanmışlar.
2009-cu ildə Abşeronun Novxanı və Nardaran kəndlərində dekorativ ağac və kol bitkiləri üzərində müşahidələr aparılmış, adi qızılgözün bioekologiyasına dair aşağıdakılar müəyyən edilmişdir. Ev şəraitində 24-260C temperaturda adi qızılgözün yumurta mərhələsinin inkişafı 2-3 gün, sürfənin inkişafı 7-10 gün, pup mərhələsinin inkişafı 8-14 gün, bir nəslin tam inkişafı isə 17-27 gün çəkmişdir. Həyətyanı sahədə isə tənzif torbaya salınmış budaq üzərindəki müşahidələrə əsasən, yumurtanın inkişafı 3  gün,  sürfənin  inkişafı  21  gün,  pupun  inkişafı  9 gün, bir nəslin tam inkişafı isə 33 gün çəkmişdir.
Ədəbiyyat məlumatlarına əsasən İzrail respublikasında adi qızılgözün yumurta mərhələsi 3-22 gün, sürfəsi 8-51 gün, pupu isə 6-18 günə inkişaf edir. Bir dişi qızılgöz ömrü boyu 500-700 yumurta qoya bilir. Lənkəran şəraitində ildə 6-7 nəsil verir. Azərbaycanda və coğrafi mövqeyinə görə yaxın ölkələrdə böcək ildə 5-6 nəsil verir.
Adi qızılgöz, yumurtalarını ağac yarpaqlarının alt və üst hissəsinə, çiçək yanlığına, gövdə və ya budaqların üzərinə qoyur. Yumurtaların hər birinin 3–4 mm uzunluğunda saplağı olur və bu saplaq substrata yapışdırılır. Yumurtalar əksərən mənənə topalarına yaxın qoyulur ki, onlardan çıxan sürfələr mənənələrlə qidalana bilsinlər. Müşahidələr göstərmişdir ki, kiçik yaşlı sürfələr ən çox zərərvericilərin yumurtası və kiçik yaşlı mənənələrlə, iri yaşlı sürfələr isə müxtəlif böyüklükdə olan kiçik yaşlı tırtıllar və iri mənənələrlə qidalanırlar. Sürfələr 3-4 həftə qidalandıqdan sonra axırıncı yaşda pup mərhələsinə keçirlər. Puplara ağ ipək kürə şəklində, ağacların qabığı altında rast gəlmək olur. Yaşlı fərdlər pupdan çıxdıqdan sonra mayalanırlar və bir neçə gün sonra (2-3 gün) isə yumurta qoymağa başlayırlar. Onların əsasən yaşlı formaları, ağacların qabığı altında tək-tək və ya topa halında, hər topada 2-3 fərddən 50-60 fərdədək qışlayırlar. Yazda aprelin axırı və may ayının əvvəllərində qışlama yerlərindən çıxan yaşlı fərdlər, çiçəklərin şirə və tozcuqları, mənənələrin ifraz etdiyi şirin maye ilə qidalanırlar. Adi qızılgöz 350-650 ədəd yumurta qoymaq qabiliyyətinə malikdir. Meyvə bitkiləri üzərində aparılan hesablamalara əsasən qızılgözün bir ədəd sürfəsi bir gün ərzində 25-30 ədəd, bütün həyatı ərzində isə 400-850 ədəd mənənə ilə qidalanır. Xüsusilə ərik, şaftalı, gavalı və akasiya mənənəsinin üzərində daha çox yırtıcılıq fəaliyyəti göstərirlər. Onun iri yaşlı sürfəsi bir gün ərzində yarpaq güvəsinin 10-12 yumurtasını, 5-8 meyvə güvəsi və 2-3 yarpaq güvəsinin kiçik yaşlı tırtıllarını məhv edir. Onlar iki dəfə qabıq dəyişirlər. Birinci qabıqdəyişmə 3 gün, ikinci qabıqdəyişmə isə 7 gün çəkir.
Müəyyən edilmişdir ki, bağlarda, park və xiyabanlarda, həyətyanı sahələrdə, zərərvericilərə qarşı mübarizədə yersiz, səmərəsiz səpilən kimyəvi dərmanlar onların 80-90% məhvinə səbəb olur.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Adi qızılgöz şaftalı, gavalı mənənəsinin və digər zərərvericilərin azalmasında yüksək dərəcədə fəaliyyət göstərir. Onları laboratoriya şəraitində çoxaldıb sahələrə buraxmaq yollarını öyrənməklə zərərvericilərə qarşı bioloji mübarizədə istifadə etməyin mümkünlüyünə zəmin yaranır.
Yayılması
Avropa, Rusiya, Ukrayna, Moldova, Baltikyanı ölkələr, Qafqaz, Orta Asiya, Türkiyə, İran, Suriya, Çində Azərbaycanda Abşeronda geniş yayılmışdır.
Füzuli İmrəliyev
Füzuli Şiraslan oğlu İmrəliyev — Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının "Kobra" xüsusi təyinatlı dəstəsinin sabiq komandiri, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin polkovniki, Vətən müharibəsi qazisi, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı.
Həyatı
Füzuli İmrəliyev Beyləqan rayonunda anadan olub; əslən Cəbrayıl rayonundandır.
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda gedən döyüşlərdə göstərdiyi şücaət və igidliyə, öz xidməti vəzifələrini və hərbi hissənin qarşısında qoyulmuş tapşırıqları yerinə yetirərkən fərqləndiyinə görə, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 11.03.2008-ci il tarixli 2727 nömrəli Sərəncamına əsasən, baş leytenant Füzuli İmrəliyev "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edilib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal edilmiş ərazilərin azad edilməsi zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirərkən igidlik və mərdlik nümayiş etdiyinə görə, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli 2336 nömrəli Sərəncamına əsasən Füzuli İmrəliyev "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" fəxri adına layiq görülüb.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılmış döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdiyinə görə, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli 2362 nömrəli Sərəncamına əsasən Füzuli İmrəliyev "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilib.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılmış döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdiyinə görə, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli 2370 nömrəli Sərəncamına əsasən Füzuli İmrəliyev "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilib.
Vətən müharibəsi
Daxili Qoşunların "Kobra" xüsusi təyinatlı dəstəsinin komandiri olan polkovnik-leytenant Füzuli İmrəliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Ordusu tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi məqsədilə başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayıl, Füzuli, Xocavənd, Murovdağ və Şuşa döyüşlərində savaşıb. Daşaltı əməliyyatı zamanı yaralanıb.