cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qərb düzənlik qorillası
Təsviri
Bir ailənin yayılma arealı 3 – 18 km² arasında dəyişir. Yaşadığı əraziləri qorumadığından bəzən yayılma zonaları kəsişə bilir. Bir gün ərzində 0,3–1,8 km yol qət edirlər. Qruplar 1 erkək, 5–7 dişidən və onların balalarından ibarət olur.
Çütləşmə dönəmi 9–10 ilində baş tutur. Dişi beş ildə bir bala doğur.
Qurunma statusu
1980-ci illərdə Ekvatorial Afrikada 100 000 baş qorilla yaşayırdı. Harırda isə sayları 50 000 başa qədər azalmışdır. 2006–2007-ci illər araşdırması göstərir ki, Konqo Respublikası ərazisində yerləşən Tele gölü ətrafında 100 000 qərb qorillası yaşayır. Onların ümumi sayı 150 000–200 000 baş olması ehtimal edilir. Bunla belə brakonerlik, meşələrin qırılması oların sayına təsir göstərir.
Dünya zooparklarında bu yarımnnövə aid 550 baş qorilla saxlanılır.
Yavuz Sultan Səlim külliyəsi
Yavuz Sultan Səlim külliyəsi – İstanbulda XVI əsrdə Sultan Süleyman Qanuni tərəfindən atası Yavuz Sultan Səlimin şərəfinə inşa olunan külliyə.
Fateh ilçəsinin Yavuzsəlim səmtində yerləşən külliyənin əsas strukturu məscid, iki mehmanxana, Sultan Səlim və Hafsa Sultan türbələri, şahzadələr türbəsi, Sultan Əbdülməcid türbəsi, məktəb və imarətdən ibarətdir. Əsas binalardan uzaq olsa da, yaxınlıqdakı qoşa hamam da külliyəyə aid edilir. Bundan başqa yenə Sultan Süleyman dövründə Memar Sənan tərəfindən nisbətən kiçik olan ikinci bir Sultan Səlim külliyəsi də inşa edilib. İbrahim Peçəviyə görə, Sultan Süleyman atasının vəfatından sonra məzarı üzərinə bir türbə, məscid, imarət, məktəb, mədrəsə, darüş-şəfa (xəstəxana) və darüz-ziyafə (yeməkxana) inşa edilməsini əmr etmiş, bunun üçün daxili xəzinədən 400 min qızıl ayrılmışdır. Külliyənin məscid, mehmanxana, türbə, məktəb və imarəti dövrün baş memarı olan Əli Əcəmi tərəfindən, hamam və karvansara isə Memar Sənan tərəfindən inşa edilmişdir. Bunlardan başqa sonradan əlavə olunan Sultan Əbdülməcid türbəsi və külliyə çalışanlarının yaşaması üçün ayrılan bina da külliyənin strukturuna aid edilir. Məscidin əsas qapısı üzərindəki 3 sətirlik ərəbcə kitabəyə görə, külliyənin inşası 1522-ci ilin dekabrında Sultan Səlimin əmriylə başlamışdır. Lakin Sultan Səlimin 21 sentyabr 1520 tarixində vəfat etdiyini nəzərə alsaq, məscidin inşasının Sultan Səlim tərəfindən əmr edildiyini, ancaq gözlənilmədən vəfatının ardından inşanın oğlu tərəfindən tamamlandığını başa düşərik. İsmayıl Danışmənd isə heç bir mənbə göstərmədən məscidin inşasının 17 may 1521 tarixində başladığını qeyd edir.
Məscidinin məsrəflərinin ödənilməsi üçün isə əvvəlcə Rumeli, daha sonra Anadoludakı bəzi əmlaklar və gəlirlər vəqf edilmişdir. Bundan başqa külliyənin vəqfiyyəsinə İstanbulda yerləşən qoşa hamam və bir neçə dükan, Rumeli və Anadoludakı bəzi kənd və tarlaların gəlirləri aid edilir.
Məscid böyük günbəzi və təkşərəfəli iki minarəsi ilə mehmanxanası olan məscidlərin ən sonuncusudur. Kəsmə daşdan inşa olunan məscidin tikintisində bəzi yerlərdə qırmızı daşlardan istifadə edilmişdir. Klassik üslubdakı daxili meydança 3 qapılıdır və kənarları günbəzlə örtülüdür. Mərmərlə döşənən meydançanın ortasında çeşmə yerləşir. Övliya Çələbinin yazdığına görə, səkkiz sütunlu və iti uclu günbəzi olan bu çeşmə IV Murad tərəfindən inşa edilmişdir.
Amblyseius humilis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Baccharis prunifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Amur vilayəti
Amur vilayəti — Rusiya Federasiyasının subyektlərindən biri.
Coğrafiyası
Amur vilayəti Rusiyanın cənub-şərqində, şimaldan Stanovoy Silsiləsi və cənubda Amur çayı arasında yerləşir və şimalda Saxa respublikası ilə, şərqdən Xabarovsk diyarı və Yəhudi muxtar vilayəti, cənubda Çinin Heilongjiang şəhəri və qərbdə Zabaykal diyarı ilə həmsərhəddir.
Orenburq vilayəti
Orenburq vilayəti — Rusiya Federasiyasının subyektlərindən biri.
Maks Tilke
Maks Tilke — tanınmış Alman rəssamı və etnoqrafı. 1912-1913-cü illərdə Qafqaza səyahət edib və yerli xalqların milli geyimləri haqqında bilgi verən çox sayda rəsm əsərinin müəllifidir.
Baccharis psammophila
Baccharis psammophila Baccharis psammophila Baccharis psammophila
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Naumkin (Avurğazı)
Naumkin — Başqırdıstan Respublikası nın Avurğazı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Balıqlıgöl kənd şurası nın tərkibindədir. 1999-2008 illər ərzində Naumkin kənd şurasının mərkəzi olmuşdur.
Rövşən Abdullaoğlu
Rövşən Abdullaoğlu (tam adı: Rövşən Abdulla oğlu Abdullayev; ) — Azərbaycanlı yazıçı, filosof-şərqşünas, təlimçi, psixoloq, teoloq ; "PEN America" yazıçılar birliyinin üzvü, "Qədim Qala" nəşriyyatının təsisçisi, nəşriyyatın elmi heyətinin rəhbəri.
Hazırda Azərbaycanda Rövşən Abdullaoğlunun 27 kitabı çapdan çıxmışdır, onların əksəriyyəti bestseller olmuş, ingilis, rus, özbək, ərəb və türk dillərinə tərcümə edilmişdir.
Bir çox milli bestseller kitabların müəllifidir. Əsərlərində daha çox psixologiya, fəlsəfə, irfan, həyat fəlsəfəsi və teologiya sahələrinə aid mövzulara toxunur. "Bu şəhərdə kimsə yoxdur" psixoloji romanı 2016–2017-ci illərdə Azərbaycanda yerli və xarici əsərlər arasında ən çox satılan kitab olub. Ölkədə bestseller olmuş "Relslər üzərinə uzanmış adam" romanı 2020-ci ildə ABŞ-nin "Readers’ Favorite" beynəlxalq kitab müsabiqəsində qızıl medala layiq görülüb.
O, həm də ictimai fəaliyyəti ilə tanınır. Məktəb və universitetlərdə, mədəniyyət mərkəzlərində psixoloji mövzularda seminarlar keçir, fəlsəfə dərsləri deyir, müxtəlif televiziya və radio verilişlərində çıxış edir. Bir sıra xeyriyyə layihələrinin təsisçisi və iştirakçısıdır.
Bioqrafiya
Rövşən Abdulla oğlu Abdullayev 28 sentyabr 1978-ci ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. Evlidir, üç övladı var.
Atası — Abdulla Abdullayev, hüquq-mühafizə sistemində çalışıb, rütbəsi mayordur. Birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısıdır. Hazırda baş hüquqşünas vəzifəsini icra edir. Anası — Gülnarə Abdullayeva, ixtisasca mühasibdir, bank sektorunda 30 illik iş təcrübəsinə sahibdir. Qardaşları: Altay Abdullayev pediatr-neonatoloqdur. Fərhad Abdullayev — "Qədim Qala" nəşriyyatının həmtəsisçisi və rəhbəridir.
Təhsili
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin məzunudur. Azərbaycan Respublikası Sərhəd Qoşunları sıralarında hərbi xidmət keçib, tərxis edilərkən təşəkkür etimadnaməsi ilə təltif olunub. Orta məktəb illərində musiqi təhsili alıb.
Müxtəlif ali məktəb ocaqlarında ərəb və fars dillərində teologiya, sxolastika, ərəb ədəbiyyatı, Şərq və Qərb fəlsəfəsi sahələri üzrə 9 il təhsil alıb.
2013-cü ildə Moskva Pozitiv Texnologiyalar və Konsaltinq İnstitutunun psixoloji konsultasiya fakültəsində qeştalt-terapiyası metodu üzrə məsləhətçi-psixoloq ixtisasına yiyələnib.
Yaradıcılığı
Hazırda Azərbaycanda Rövşən Abdullaoğlunun 27 kitabı çapdan çıxmışdır, onların əksəriyyəti bestseller olmuş, ingilis, rus, özbək, ərəb və türk dillərinə tərcümə edilmişdir.
"Arxadakı körpüləri yandırın", "Çətin olsa da, həyat davam edir" və "Bu şəhərdə kimsə yoxdur" kitabları Türkiyədə nəşr olunub.
Tərcümə və şərhlər
2011-ci ildə İbn Sinanın şərqi mütəəssir buraxdığı kimi, qərbi də təsirsiz qoymayan son kitablarından olan "Göstəriş və təlimatlar" (Kitab əl-işarat vət-tənbihat) kitabının tərcüməsinə başlayıb.
İbn Sinanın məntiqinə və metafizikasına dair ətraflı izahlar da ehtiva edən iki kitab şəklində: "Görüntülər" və "Ariflərin irfani məqamları" adları altında nəşr olunub.
2012-ci ildə növbəti tərcümə işi "Əl-Mizan" adlı çoxcildli təfsir kitabının müəllifi, məşhur alim, filosof Əllamə Təbatəbainin "İnsan" traktatını tərcümə və şərhlərlə nəşr etdirib.
Eyni zamanda Təbatəbainin ontologiya mövzusunda ən mühüm fəlsəfi əsərlərindən sayılan, ərəb dilində yazılmış "Bidayətul hikmə" əsərinə yazdığı şərhini "Hikmətin Əvvəli" adı altında çap etdirib.
Elə həmin ildə islam aləmində ilk əlyazma sayılan kitabın tərcüməsini həyata keçirir. Kitabın "İlk kitab" adlanması məhz buradan qaynaqlanır. Bu kitabda islam cəmiyyətinin formalaşdığı erkən dönəmlərin tarixi hadisələri və siyasi fitnələr öz əksini tapıb.
Psixoloji əsərlər
Yaradıcılığının növbəti mərhələsinə psixoloji mövzular xasdır. Növbəti beş kitabında — "Arxadakı körpüləri yandırın", "Hər bir insan hökmdardır", "Çətin olsa da, həyat davam edir", "Üsyan", "Qorxular" əsərlərində müəllif şəxsiyyətin maddi və mənəvi inkişafı yolunda fəlsəfi, psixoloji və teoloji yanaşma sintezinə əsaslanan yeni motivasiya üsulları təqdim edir.
Bədii əsərlər
"Bu şəhərdə kimsə yoxdur" adlı ilk psixoloji romanı 2016-cı ildə Azərbaycanda ən çox satılan kitab olub.
Müəllifin ikinci "Relslər üzərinə uzanmış adam" romanı da uğur qazanır, kitabın ilk tirajı cəmi iki həftəyə satılır.
Roman 2020-ci ildə "Readers’ Favorite"in keçirdiyi beynəlxalq ədəbi müsabiqədə minlərlə əsər arasında "bədii ədəbiyyat-mədəniyyət" janrında qızıl medala layiq görülüb. Həmçinin "Readers' Favorite" tərəfindən "beş ulduz" fərqlənmə nişanı ilə də təltif edilib. Roman "IndieReaders" ədəbi qurumu tərəfindən 5 baldan 4,9 balla dəyərləndirilərək "IR-Approved" nişanı ilə təltif edilib. "Kirkus" ədəbi qurumu da bu roman haqqında yüksək rəy yazaraq öz dərgisinin 1 iyul 2020-ci il tarixli 13-cü sayında, xüsusi buraxılışda əsərin resenziyasını dərc edib. "Self-Publishing Review" ədəbi qurumu tərəfindən 5 baldan 4,5 balla qiymətləndirilib.
Bu əsərinə görə müəllifə 2022-ci ilin 18 – 19 noyabr tarixlərində ABŞ-nin Mayami şəhərində keçirilən "Readers’ Favorite" beynəlxalq kitab müsabiqəsinin qızıl medalı təqdim olunub.
Psixoloji mövzuda qələmə alınmış bu romanlar ümumbəşəri mənəvi dəyərlərə hörmətlə yanaşmaq, irqi, dini, milli mənsubiyyətinə baxmayaraq ətrafdakılara münasibətdə insanlıq və dözümlülük nümayiş etdirmək, həyatın məşəqqətlərini dəyanətlə qarşılamaq və ən əsası – qarşılıq istəmədən, sidq-ürəkdən sevməyə səsləyir.
2018-ci ildə intellektual psixoloji detektiv janrında yazılmış, adı ilə böyük maraq doğuran "Abaddon" kitabının ilk tirajı cəmi üç saata satılıb. Bu roman da "Readers’ Favorite" tərəfindən "beş ulduz"la təltif olunub.
2022-ci ildə Qarabağ savaşından bəhs edən "Koramal" romanı işiq üzü görüb. Kitab qısa müddət ərzində yerli və xarici ədəbiyyatların yer aldığı bestsellerlər siyahısında birinci pilləyə yüksəlib.
Elmi-publisistik əsərlər
2010-cu ildə işıq üzü görmüş ilk kitabı olan "Nəfsi təzkiyənin elmi əsasları" şəxsiyyətin mənəvi dirçəliş və tənəzzül faktorundan, qəlbin xüsusiyyətlərindən, onda təcəlli edən zülmət və nur örtüyündən bəhs edir.
2012-ci ildə nəşr olunan "Həyatın imzası" kitabı eramızdan əvvələ aid ən qədim düşüncə məktəblərində mövcud olan, aləmdəki bütün varlıqların canlı olduğunu iddia edən irfani nəzəriyyədən bəhs edir.
2019-cu ilin mart ayında "Tanrı–mif, yoxsa həqiqət" silsiləsindən ilk kitab olan "Əsarət" işıq üzü görmüşdür. Bu kitab müxtəlif ideoloji məktəblər tərəfindən "yaradan" anlayışının qızğın müdafiəsinin və kəskin inkarının psixoloji səbəblərini açıqlayan elmi-populyar üslubda yazılmış vəsaitdir.
İctimai fəaliyyəti
Rövşən Abdullaoğlu məktəb və universitetlərdə, müxtəlif ictimai müəssisələrdə psixoloji mövzularda seminarlar keçirir, fəlsəfə dərsləri deyir, televiziya və radio verilişlərində çıxış edir.
Hələ universitetdə təhsil aldığı dövrdə sosial faktorların yeniyetmə psixologiyasına təsiri, Təkamül nəzəriyyəsinin lehinə və əleyhinə olan faktları araşdıran Rövşən Abdullaoğlunun bu barədə bir çox məqalələri qəzet və jurnallarda dərc edilib.
Rövşən Abdullaoğlunun təşəbbüsü ilə müəllifi olduğu kitablardan 2020 ədədi "Qədim Qala" nəşriyyatı tərəfindən Vətən müharibəsi qaziləri, döyüşçüləri və şəhid ailələrinə hədiyyə olunub.
"Zəfər tarixi 2020" layihəsinə görə Rövşən Abdullaoğlu "Əmanət" – ölkənin şəhid və qazi övladlarının fərdi inkişafına dəstək layihəsi tərəfindən "Təşəkkürnamə" ilə təltif olunub.
2022-ci ilin Təhsildə inkişaf və innovasiyalar üzrə V qrant müsabiqəsində "ÖZÜNÜ KƏŞF ET – təhsil göstəricilərini yüksəltməyə xidmət edən psixoloji inkişaf proqramı" ilə qalib olub. Layihənin şərtlərinə uyğun psixoloji vəsait qələmə alıb və bu vəsaiti 10-11-ci siniflərdə tədris edəcək müəllimlərə xüsusi metodik təlimat keçib.
Səyahət
Yaradıcı fəaliyyətini zənginləşdirmək, əsərlərində bəhs etdiyi tarixi və görkəmli yerlərlə şəxsən tanış olmaq, müxtəlif xalqların mədəniyyətləri haqqında məlumat əldə etmək üçün İrlandiya, İspaniya, Belçika, İsveçrə, İtaliya kimi bir çox dünya ölkələrinə səyahət edib.
2018–2019-cu illərdə Afrika ölkələrinə səfər edərək oradakı piqmey, hadzabi, mursi, karamaconq, hamar qəbilə icmalarının adət-ənənələri ilə tanış olub
2019-cu ilin dekabrında Latın Amerikası ölkələrində səfərdə olan yazıçı Argentinanın "Dünyanın sonu" adlanan, cənub yarımkürəsinin ən son şəhəri olan Uşuayadan gəmi ilə Antarktida materikinə yollanan ekspedisiyada iştirak edib, Bellinshauzen qütb stansiyasının fəaliyyəti ilə yaxından tanış olub.
Amblyseius hurlbutti
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Ulyanovsk vilayəti
Ulyanovsk vilayəti — Rusiya Federasiyasının subyektlərindən biri.
Qitə (şeir)
Qitə ( parça, hissə) — Klassik Şərq, o cümlədən Azərbaycan ədəbiyyatında şeir forması. Qitə ərəbcə parça, hissə deməkdir.
Qitənin qafiyə quruluşu qəzələ və qəsidəyə yaxındır. Fərq ondadır ki, birinci beytin misraları qəzəl və qəsidədə həmqafiyə olduğu halda, qitədə həmqafiyə olmur. Qitədə yalnız ikinci misralar bir-biri ilə həmqafiyə olur. Həcmi 2 beytdən 10 beytə qədər olur. Qitənin sonuncu (məqtə) beytində şair, adətən, öz təxəllüsünü bildirmir. Qəzəl daha çox məhəbbət mövzusunda yazıldığı halda, qitə daha çox ictimai-siyasi, əxlaqi-tərbiyəvi məzmun daşıyır.
Qazi Bürhanəddininin, Nəsiminin, Məhəmməd Füzulinin, Seyid Əzim Şirvaninin bəzi şeirləri qitə janrındadır.
Yüz fəsadü fitnə təhrikilə bir kişvər alır, Ol dəxi asari-əmnü istiqamətdən bəri.
Göstərən saətdə dövrani-fələk bir inqilab, Həm özü fani olur, həm ləşkəri, həm kişvəri.
Bizim sərhədçilər (film, 1971)
Bizim sərhədçilər qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Gavə Həsənov tərəfindən 1971-ci ildə çəkilmişdir. Azərbaycan Televiziyasında istehsal edilmişdir. Film sərhəd zastavalarından birinin həyatı haqqındadır.
Məzmun
Film sərhəd zastavalarından birinin həyatı haqqındadır.
Şarl de Qoll
Şarl de Qoll (fr. Charles André Joseph Marie de Gaulle; 22 noyabr 1890 – 9 noyabr 1970) — fransız generalı və siyasətçisi. İkinci dünya müharibəsində alman faşistlərinə qarşı Müqavimət hərəkatına rəhbərlik etmişdir. 1944-46-cı illərdə Fransada yaradılmış müvəqqəti hökumətə başçılıq etmişdir. 1958-ci ildə Əlcəzair müharibəsi zamanı o, yeni hökumətin yaradılması üçün tapşırıq alır. Qoll bu ərəfədə konstitusiya islahatını həyata keçirir və Beşinci respublikanın əsasını qoyur. Qoll elə həmin il yeni respublikanın prezidenti seçilir. O, 1959-69-cu illərdə Fransanın prezidenti kimi yeni respublikanın formalaşmasında böyük rol oynamışdır. Onun qoyub getdiyi "Qollizm" ideologiyası bu gün də Fransa siyasətində böyük rol oynayır.
Adı tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib.
Bolşoy adası (Laptevlər dənizi)
Bolşoy adası — Laptevlər dənizidə, Krasnoyarsk diyarı, Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində yerləşən ada. Şimal Torpağı arxipelaqının bir hissəsi olan Sahil adaları qrupuna daxildir.
Şarl de Qoll
Tərcümeyi-halı
De Qoll Lilldə təhsilli, katolik, konseravtiv ancaq sosial olan və mütərəqqi intellektual ailədə anadan olmuşdur. Onun bababsı tarixçi, nənəsi yazıçı idi. Qollun atası öz şəxsi məktəbini yaratmamışdan əvvəl müxtəlif katolik məktəblərində dərs deyir. Dreyvus qalmaqalı zamanı onun ailəsi konsevativ və millətçilərdən üz döndərirlər və antisemitist baxışlarından Alfred Dreyvusu təqib edirlər. 1908-ci ildə de Qoll Sen-Sire şəhərində yerləşən hərbi məktəbə daxil olur və oranı 1912-ci ildə leytenant rütbəsində başa vurur. Sonra o Fransa ordusuna daxil olur. O, 33-cü piyada alayına göndərilir. Bu alayın komandiri 1910-ci ildən Henri Fillip Peten idi.
Bolşoy adası (Laptevlər dənizi)
Yerləşməsi
Bolşevik adasının sahilinə yaxın ərazidə, Amba buxtası daxilində yerləşir. Sahil adalarına daxil olan Malıy adası ondan şimal-qərbdə yerləşir.
Şarl de Qoll
Birinci dünya müharibəsi
Birinci dünya müharibəsi zamanı 12 avqust 1914-cü ildən de Qoll 5-ci ordunun tərkibində hərbi döyüşlərdə iştirak edir. Üç gün sonra Dianada o yaralanır və ordu sıralarına müalicə olunduqdan sonra oktyabr ayında qayıda bilir. 10 mart 1915-ci ildə Menil-le-yurlu ətrafında gedən döyüşlərdə o yenidən yaralanır. 33-cü alaya qayıtdıqdan sonra onun rütbəsi artılır və o kapitan kimi rota komandiri olur. Verden döyüşlərində Duomon kəndində (1916) o, üçüncü dəfə yaralanır. Döyüş meydanında atılmış de Qoll Fransa rəhbərliyi tərəfindən ölümündən sonra hərbi mükafatlara layiq görülür. Ancaq o sağ qalır. Onu düşmən tərəfi Maysen hərbi hospitalında müalicə edirlər və qəsrdə həbsdə saxlayırlar. De Qoll qaçmağa cəhd edir. Onunla birlikdə gələcək marşal Tuxaçevski də türmədə yatır. Onların arasında hərbi nəzəriyyə haqqında ümumi fikir yaranır. Həbsxanada de Qoll alman ədəbiyyatı oxuyur, Almaniya haqqında daha çox məlumat toplayır. Bu, ona sonrakı illərdə orduya rəhbərlik etməkdə kömək edir. O vaxtları o, ilk kitabını yazır: "Düşmən ordusunda parçalanma" (1916).
Bolşoy adası (Laptevlər dənizi)
Təsviri
Ovalvari formaya malik cənub-qərbdən şimal-şərqə uzanır. Sahilləri alçaq və düzəndir. Adada gözlə görünən zirvə yoxdur.
Şarl de Qoll
Birinci dünya müharibəsi
De Qoll Birinci dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra 11 noyabr 1918-ci ildə azadlığa çıxır. 1919–21-ci illərdə de Qoll Polşada olur. O, burada Varşavanın yaxınlığında yerləşən Rembertdə keçmiş imperator qvardiyası məktəbində taktika nəzəriyyəsindən dərs deyir. 1920-ci ilin iyul-avqust aylarında sovet-polşa müharibəsində iştirak edir. Bu dövrdə rus ordusuna onunla vaxtilə bir türmədə yatan Tuxaçevskiy rəhbərlik edirdi. Müharibədən sonra o Polşada daimi qalmaqdan imtina edərək vətəninə dönür və 6 aprel 1921-ci ildə İvonne Vandra ilə evlənir. bir il sonra 28 dekabrda onun oğlu Filipp anadan olur. İlk vaxtlarda o Sen-Sir məktəbində dərs deyir, sonralar isə Ali Hərbi Məktəbə buraxılır. 15 may 1924-cü ildə onun qızı Elizabet dünyaya gəlir. 1928-ci ildə ikinci qızı (Daun sindromundan əziyyət çəkən Anna) anadan olur. O, 1948-ci ildə vəfat edir.
İkinci dünya müharibəsi
thumb|right|"Bütün fransızlara", çağırış vərəqəsi 1940 İkinci dünya müharibəsi başlayan anda de Qoll polkovnik rütbəsinə malik idi. 14 may 1940-cı ildə ona yeni alaya komdanlıq etməyi həvalə edirlər (5000 əsgər və 85 tank). İyun ayının 1-dən o briqada generalınn vəzifəsini icra etməyə başlayır. Bu vəzifə müharibənin başlanan il ilə əlaqədar olaraq rəsmi təsdiq oluna bilmir və o, müharibədən sonra yalnız polkovnik pensiyası alır. 6 iyunda baş nazir Pol Reyno onu müdafiə nazirinin müavini vəzifəsinə təyin edir. Bu vəzifədə olan general barışıq şərtlərini qəbul etmir və 15 iyunda hökumət marşal Petenə keçdikdən sonra o Böyük Britaniyaya mühacirət edir.
Elə həmin bu zaman parçası de Qolun tərcümeyi halında dönüş rolunu oynayır. "Ümidlər memuarları"nda o yazır: "18 iyun 1940-cı ildə vətənin çağırışına səs verərək, öz ruhunu və namusunu qorumağa heç bir başqa imkanı qalmayan de Qoll, tək, heç kimə tanış olmayan bütün Fransanın taleyini öz üzərinə götürməli idi". Həmin gün BBC onun xalqa müqavimət göstərmək üçün çağırışı radioda yayımlayır. Tezliklə generalın "Bütün fransızlara" müraciəti vərəqlər şəklində ölkədə yayılmağa başlayır:
General Peten hökumətini satqınçılıqda ittiham edərək, "bütün məsuliyyəti ilə Fransanın adından çıxış etdiyini vurğulayır. Beləliklə de Qoll "Azad (sonralar- döyüşən) Fransa" təşkilatının başında duraraq işğalçılara və Vişi rejiminə qarşı mübarizə aparmağa çağırır.
De qolun əsas məqsədi Afrika, İndoçin və Okeaniyada olan Fransa koloniyalarını fransız patriotları tərəfinə çəkməkdən ibarət idi. De qoll Dakarı zəbt etmək cəhdi boşa çıxdıqdan sonra o Konqoda İmperiya müdafiə şurası yaradır. Bu andan başlayaraq de Qoll öz fəaliyyəttinin milli və tarixi köklərini müəyyənləşdirir.
"Azad Fransa"nın əsas qələbəsi 22 iyun 1941-ci ildən sonraya təsadüf edir. 1941–42-ci illərdə işğal olunmuş Fransa ərazilərində partizan döyüşləri güclənir. 1941-ci ildə almanların əsir düşənləri güllələməsindən sonra, de Qoll bütün fransızları mübarizəyə qalxmağa və işğalçılara tabe olmamağa səsləyir.
Bu ərəfədə onun fəaliyyəti qərbdə elə də müsbət qarşılanmırdı. "Azad fransızlar" müharibənin gedişinə mane olmaqda ittiham olunurdular. 7 noyabr 1942-ci ildə amerika əsgərləri Əlcəzair və Mərakeşə çıxaraq orada Vişi hökumətini dəstəkləyən yerli fransız rəisləri ilə danışıqlar aparırlar. Bu anda de Qoll Amerika və İngilis rəhbərliyini inandırmağa çalışır ki, vişistlərlə birgə işləmək Fransa tərəfində olanlarda ruh düşkünlüyü yaradacaq. De Qoll ilə müttəfiqlər arasında olan bu anlaşılmazlığa görə də, Şimali Afrikada onların birgə döyüş aparmaları baş tutmur.
4 iyun 1944-cü ildə de Qoll Vinston Çörçill tərəfindən Londona çağırılır. İngilis baş naziri Normandiyaya ordu çıxışı haqqında olan planlarını de Qolla bildirir. Həm də ona bildirilir ki, onun köməyinə ehtiyac yoxdur. General Eyzenhaun tərəfindən fransız xalqına yazılmış müraciətdə hamının yeni hökumət seçilənədək mütəffiqlərin ordusuna tabe olmağa çağırırdı. De Qollun kəskin etirazından sonra ona radioda fransız xalqı qarşısında çıxış etməyə imkan verirlər. Öz çıxışında o, "Döyüşən Fransa" hökumətinin legitimliyi haqqında danışaraq Amerika komandanlığına tabe olmamağa çağırır.
Fransanın azad edilməsi
thumb|225px| General de Qoll xalqa müraciəti zamanı, 20 avqust 1944 6 iyun 1944-cü ildə mütəffiq ordusu Normkandiyaya uğurla daxil olurlar və bununla Avropada ikinci döyüş cəbhəsi açılmış olur. De Qoll azad olunmuş Fransız torpağında qısa müddət olduqdan sonra Vaşinqtona səfər edir. Səfərin məqsədi Fransaya öz müstəqilliyini qaytarmaq idi.
Xəzərin Su Bioresursları Komissiyası
Xəzərin Su Bioresursları Komissiyası — 1992-ci ildə 4 Xəzəryanı ölkə (Azərbaycan, Rusiya Federasiyası, Qazaxıstan və Türkmənistan) tərəfindən təsis edilmiş komissiya.
Şarl de Qoll
Fransanın azad edilməsi
İşğalçılara qarşı mübarizə aparan polkovnik Rol-Tanqinin komandalığı altında Parisə yol açıldıqdan sonra 25 iyun 1945-ci ildə de Qoll azad olunmuş şəhərə gəlir. Parisdə de Qollun görüşünə minlərlə adam çıxır, izdihamlı görüş olur.
De Qolla azad olunmuş ərazilərdə mütəffiqlərin hökumətini yox, yerli hökumətin yaradılması nəsib olur. O, Fransanın teleyini mütəffiqlərin ixtiyarına vermək istəməyərək, bunu Fransız xalqının öz həll edəcəyi məsələ olduğunu vurğulayırdı.4 aprel 1944-cü ildə Fransa milli azadlıq hərkatı iki kommunist kommissarını qəbul edir. 27 noyabr 1944-cü ildə de Qoll müharibənin əvvəllində SSRİ-yə qaçmış Fransa kommunist partiyasının baş katibi Marius Torezi əfv edir və bununla 1945-ci ilin fevralında Yaltada keçirilən görüşdə Fransanın müttəfiqlər tərəfindən Almaniyanın işğalında iştirakının tanınmasına nail olur. 1945-ci ilin dekabrında Fransa ilə SSRİ 20 illik qarşılıqlı yardım və dostluq müqaviləsi imzalayır.
Xəzərin Su Bioresursları Komissiyası
2002-ci ildə İran İslam Respublikası bu komissiyaya qoşulmuşdur. Komissiyanın əsas məqsədi Xəzər dənizinin su bioresurslarından davamlı və səmərəli istifadə etmək, balıq ehtiyatlarının artırılması və mühafizəsi sahəsində xüsusi tədbirlər hazırlayıb həyata keçirməkdən ibarətdir. Bundan əlavə Komissiya Xəzərin su bioresurslarının vəziyyətinin (sayının, növünün, yayılmasının) elmi-tədqiqat ekspedisiyaları vasitəsilə öyrənilməsini təmin edir və dəniz üzrə ümumi ov kvotasını, habelə 5 Xəzəryanı ölkə arasında Milli ov kvotalarına bölünməsini müəyyənləşdirir və eyni zamanda CITES Konvensiyası Katibliyinə təsdiq üçün təqdim etmək məqsədilə nərəkimi balıqların ət və kürüsünün ixrac kvotalarının miqdarını təyin edir. Azərbaycan Respublikası 2001–2002-ci illərdə Xəzərin Su Bioresursları Komissiyasına sədrlik etmişdir. Bu müddətdə Bakı şəhərində Komissiyanın 5 iclası keçirilmişdir. 2003–2004-cü illərdə sədrlik Rusiya Federasiyasında, 2005–2006-cı illərdə isə sədrlik Qazaxıstan Respublikasında olmuşdur. 2007–2008-ci illərdə Su Hövzələrində Bioloji Resursların Artırılması və Mühafizəsi Departamentinin nümayəndə heyəti Komissiyanın Aşqabad şəhərində keçirilən iclaslarında iki dəfə iştirak etmişdir.
Departamentin və onun struktur bölmələrinin fəaliyyəti üçün 2007-ci ildə 1,683982 büdcə vəsaiti ayrılmış, 2008-ci il üçün isə 1,682581 manat həcmində təsdiq edilmişdir.
Şarl de Qoll
Müharibədən sonrakı illər
Artıq 16 may 1945-ci ildə de Qoll Fransanın Beynəlxalq təhlükəsizlik şurasına qəbul edilməsi üçün ərizə verir. O müharibədən sonra, 13 noyabr 1945-ci ildə müvəqqəti hökumətin başçısı təyin edilir. parlamentdə kommunistlər və sosial demokratlar arasında olan ziddiyətlərə görə o 20 yanvar 1946-cı ildə istefa verir. De Qoll dövlət komstutiyasında prezidentinin rolunun möhkəmləndirilməsinə cəhd etsə də, parlamentdə çoxluq hakimiyyətin onların əlində qalmasını istəyirdilər.De Qoll öz ideyalarını həyata keçirmək üçün 1947-ci ildə yeni siyasi hərəkat RPF (Fransız xalqının birləşməsi ilə) yaradır. Bu yolla o yeni konstitusiyanın qəbul edilməsinə nail olmaq istəyirdi.Bu alınmadığından o 1953-cü ildə Kolombe-le-dez-Eqliz (Colombey-les-Deux-Églises) şəhərinə köçür. Buradan o Fransada baş verən siyasi hadisələri müşahidə edir. Fransanın dördüncü respublikasının lcəzair müharibəsində məğlubiyyətinədn sonra de Qollun yenidən siyasəyə qayıtmasına şərait yaranır. O 1 iyun 1958-ci ildə prezident Rene Koti tərəfindən, onun istəklərini nəzərə almaqla altı aylığa baş nazir vəzifəsinə təyin edilir. Bu imkandan istifadə edərək de Qoll yeni konstitusiyanın qəbul edilməsinə nail olur. Sentyabr ayında keçirilən referendumda yeni konstitusiya 83% səslə qəbul edilir. Beləliklə beşinci respublika yaranır.Bütün koloniyalar bundan sonra Respublikanın tərkib hissəi kimi qəbul eidlirdi. Həm də onlara müstəqilliklərini seçməyə imkan verilirdi. Bütün koloniyalar, Qvineyanı çıxmaq şərtilə, bu referendumda iştirak edirlər. Noyabr ayında keçirilən seçkilərdə de Qoll parlamet seçkilərdinə qalib gəlir. 21 dekabr 1958-ci ildə o 78% səs çoxluğu ilə bir başa prezident seçilir.
8 sentyabr 1961-ci ildə de Qolla "Gizli ordu təşkilatı" tərəfindən hazırlanmış sui qəsd edilir. Əlcəzairdəki müharibə 18 mart 1962-ci ildə Evianda bağlanan ikitərəfli razılaşma əsasında mümkün olur. Bundan sonra referndum keçirən Əlcəzair müstəqillik qazanır. Bunun arxasımca onlarxa Afrika dövlətləri və o cümlədən Vyetnam və Kombidca da müstəqillik qazanır. Bununla Fransa imperiyası dağılmış olur. Bu arada de Qollun əsas məqsədi dünyada ABŞ və SSRİ tərəfindən formalaşan yeni siyasi mühitdə Fansanın rolunu gücləndirməkdən ibarət idi.
ABŞ və NATO ilə ziddiyətlər
1959-cu ildə yeni seçilmiş prezident Əlcəzairdən çıxarılmış qoşunu fransa komandanlığı altına keçirir. Bu qərar bir tərəfli qəbul edildiyindən ABŞ rəhbərliyinin narazılığına səbəb olur. De Qoll dönə-dönə Fransanın istənilən qərarı ev sahibi kimi özü verməsini inad edir. 1960-cı ildə Saxra səhrasında ilk atom sınağı keçirilməsi uzun illər davam edən sınaqların başlanğıcını qoyur. De Qoll sınaq yerlərini şəxsən səyahət edir, texnologiyanın inkişafı ilə maraqlanırdı. 1965-ci il de Qollun prezidentlik fəaliyyəti dövründə hərbi bloka iki böyük zərbə vurulur. 4 fevralda general dolların beynəlxalq hesablaşmalarda tətbiqindən imtina edərək qızıla keçir. 9 sentyabrda prezident ölkəsinin NATO blokundan çıxmasını bildirir. 21 fevral 1966-cı ildə de Qollun ölkəsində yerləşmiş yedelli hərbçilərə qarşı mübarizəsi öz yüksək pilləsinə çatır. Pompidu hökumətinin göndərdiyi rəsmi notada 29 hərbi baza və 33 min hərbçinin ölkəsndən çıxarılması elan edilir.
Bundan sonra hökumət partiyası beynəlxalq aləmdə amerika əleyhinə çıxış etməyə başlayır. General İsrailin altı günlük müharibədəki hərəkətini və Vyetnam müharibəsini pisləyir.
Fransa və Avropa
thumb|de Qoll və [[Konrad Adenauer, 1963]] De Qoll hakimiyyəti zamanı, 23 noyabr 1959-cu ildə "Avropa Atlantikadan Urala qədər" məşhur çıxışını edir. O anqlo-saksoniya qruplaşmasına qarşı Avropa dövlətlərinin birləşməsini təklif edir. Avropanın birliyinin yaradılmasında o yeni siyasi qüvvənin yaranmasına cəhd edirdi. Burada bir çox güzəştlərə gedir. Onun ilk və ən böyük güzəşti 1949-cu ildə Almaniya federativ respublikasının yaranmasına razılıq idi. Almaniya qısa müddətdə öz iqtisadiyyatını yendiən quraraq inkiaşf etdirir və Avropada mühüm bir dövlətə çevrilməyə çalışır. Bu anda o özünün bir dövlət kimi mövcudluğunu SSRİ ilə müqavilələrlə leqallaşdırmağa cəhd edir. De Qoll Almaniya kansleri Adenaurundan ingilis planına qarşı çıxmağa öhdəlik alır. De Qollun Almaniyaya səfəri bütün dünyanı dəhşətə gətirir. İki dünya müharibəsində Alman ordusuna qarşı vuruşan generalın bu hərkəti Avropa birliyinin yaradılmasında atılan ilk müf\druk addım idi.
De Qollun ikinci güzəşti NATO-ya qarşı mübarizədə SSRİ-nin köməyinə arxalanmaq idi. Burada kommunist totalirzmi onun üçün ikinci plana keçmişdir. 1964-cü ildə iki dövlət arasında ticarət, daha sonra isə elmi-texniki əməkdaşlıq haqqında müqavilə bağlanır. 1966-cı ildə de Qoll dövlət başçısının dəvəti ilə SSRİ-yə 11 günlük rəsmi səyahətə gəlir. Bu ərəfədə iki tərəfli siyasi, iqtisadi və mədəni əlaqələrin gücləndirilməsi haqqında bir çox sazişlər bağlanır.
May 1968
1968-ci ildə Fransada baş verən iğtişaşlar de Qoll üçün böyük məsələ idi. De Qoll demosntarntların yüksək maaş tələbini qəbul etməyə hazır idi. O Reformlar haqqında referendum keçirməyə çalışsada sonra fikrini Corc Pompidunun təkidi ilə dəyişir və Pralamentin yığıncağını çağırır. Küələrdə baş verən iğtişaşlar Fransada iflic vəziyyətə salmağa yaxınlaşdığı bir anda de Qoll Parisə qoşun gətirilməsinə göstəriş verir. Bununla Parisdə siyasi ab-hava daha da pisləşir. O may ayının 29-u qəfildən yoxa çıxır. Onun geri qayıtmasından sonra məlum olur ki, de Qoll Əlcair müharibəsindən iştirak etmiş, Jak Massunun yanına Baden.badenə gedibiş. Bu səyahətin səbəbi gizli olaraq qalır. Çoxları onun generaldan əhaliyə qarşı qoşun yerdilməsinin mümüknülüyün xahiş etdiyi güman edilir.
Mayın 30-u de Qoll yeni seçkilərin keçirilməsini elan edir.
Seçki ərəfəsində de Qollun tərəfdaşları böyük mitinq təşkil edirlər. 30 may 1968-ci ildə keçirilən mitinqdə 300000 adam iştirak edir. İyun ayında keçirilən seçki de Qollun tərəfdaşları üçün böyük uğurla keçir. Onlar Parlamentdə olan 487 yerdən 358-ini tuturlar. İyul ayında Corc Pompidunun yerinə Moric Kuv de Murvil seçilir.
Referendum
thumb|right|De Qollun, xanımı və qızının Kolombedə yerləşən qəbri Apardığı referendumda de Qoll hakimiyyətin regionlar və mərkəz arasında bölünməsi, regionlarda həmkarlar ittifaqının aktiv iştirakına şərait yaratmağa nail olur. De Qoll həm də onu elan edir ki, referendum səsvermədə qəbul edilərsə, o istefa verəcək. Buna görə də, hətta reform əleyhdarları referendumun müsbət nəticələnməsinə çalışmışdılar. Referendum 52,46% səs çoxluğu ilə qəbul edilir. 28 aprel 1969-cu ildə de Qoll prezidentlik vəzifəsindən istefa verir. Bundan sonra o məzuniyyət götürərək İrlanda istirahətə gedir. Sonra Kolombe-de-dez-Eglisesə köçür və orada öz memuarları üzərində işləyir. 1970-ci ildə İspaniyaya növbəti səfəri zamanı 9 noyabrda ürək tutmasından vəfat edir. 12 noyabrda onun dəfnində hələ generalın 1952-ci ildə yazdığı vəziyyətinə əsasən yalnız onun yaxın qohumları iştirak edir. O Kolombedə qızı Annanın yanında dəfn edilir.
Şarl de Qoll Bakıda
Şarl de Qoll İkinci dünya müharibəsinin iştirakçısı, partizan, Fransa Müqavimət Hərəkatının görkəmli nümayəndələrindən biri, Əhmədiyyə Cəbrayılovun izi ilə Bakıya gələrək, "Hacinski evində" qalmışdır. Bakıda olduğu müddətdə Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrında dahi Azərbaycan bəstəkarı Üzeyir Hacıbəyovun "Koroğlu" operasına da tamaşa etmişdir.
Şarl de Qollun azərbaycanlı silahdaşı
Əhmədiyyə Cəbrayılovun öz dilindən çıxan sözləri qeyd edək: "Mən bəstəboy, arıq bir oğlan idim. Partizanlara qoşulandan sonra aylarla onlar məni sınadılar. Saysız-hesabsız əməliyyat tapşırıqlarına gedərək, get-gedə partizanların rəğbətini qazanmağa nail oldum. Həmişə başıma fransız kepkası qoyardım ki, sadə fransızlardan seçilməyim. Bir gün elə oldu ki, Şarl de Qolla əməliyyata gedəsi oldum. De Qoll hansısa bir ərəfədə qabağa keçərkən ona dedim ki, sən keç arxaya və özüm qabağa keçdim. De Qoll dedi ki, niyə belə edirsən? Cavab verdim ki, əgər səni vursalar bütün Fransa partizanları, müqavimət hərakatı başsız qalacaq, əgər məni vurası olsalar, heç bir qorxusu yoxdur". De Qoll Əhmədiyyənin bu sədaqətindən, cəsarətindən vəcdə gəlir və onların birgə əməliyyatları həmin gün uğurla başa çatır. Lakin əsl dostluqlarının təməli elə o gün qoyulur. Sonralar saysız-hesabsız döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirən Əhmədiyyə 1945-ci ilin mayında birinci fransız ordusunun tərkibində döyüşlərə qatılır. 1946-cı ildə Əhmədiyyə qəti qərara gəlir ki, vətənə qayıtsın. Şarl de Qoll nə qədər onu dilə tutursa ki, getmə, sənə hər cür şərait yaradacağam, xeyri olmur. Nəhayət, 1946-cı il 25 noyabrda Armed Mişel SSRİ-yə qayıdır. Burada onu vətən xaini kimi qəbul edirlər və mükafatlarının bir hissəsini də əlindən alırlar. Şarl de Qoll Sovet rəhbərlərinin iştirakı ilə keçən məclislərin birində azərbaycanlıların şərəfinə badə qaldırır. Sağlıq söyləyərkən qeyd edir ki, partizanlıq etdikləri vaxtı Əhmədiyyə ilə barmaqlarını çərtərək qədim əyyamların adət-ənənəsinə uyğun qanlarını birləşdirərək qan qardaşı olublar. Əhd-peyman bağlayıblar ki, heç bir zaman bir-birini unutmayacaqlar. Son cümləsində, sovet rəhbərlərini riqqətə gətirəcək bir söz deyir: "Mən bu Azərbaycan oğluna görə, SSRİ ilə Fransanın yaxınlaşmasına qərar verdim".
İki ürəyin dastanı (balet)
İki ürək dastanı, və ya İki qəlbin dastanı (ru. Поэма двух сердец) — Arif Məlikovun özbək şairi və filosofu Mirzə Əbdülqadir Bedilin "Komde və Modan" adlı poeması əsasında, Özbəkistan mədəniyyət nazirliyinin sifarişi ilə Əlişir Nəvai adına Teatr üçün bəstələdiyi balet. Libretto bəstəkarındır. Baletmeyster İqor Çernışov.
Məzmun
Hind rəqqasəsi Komdenin və özbək musiçisi Modanın taleyindən bəhs edir.
Tanısau (Uçalı)
Tanısau — Başqırdıstan Respublikasının Uçalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Axun kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə tatarlar (49 %), başqırdlar (50 %) üstünlük təşkil edir.
Davaçı xan
Davaçı xan (Dabaçı) (+1759) — 1753–1755-ci illərdə Dörben Oyrot ulusunun (Дөрвн өөрд улс) hökmdarı xuntayci titulu ilə, Çoros soyundan, Şuno Dabo-baatarın oğlu.
Həyatı
Xuntayci Qaldan-Tseren öləndən sonra Cunqariyada ixtişaşlar başladı. Ara vuruşmalarından Davaçı zəfərlə çıxdı. Amma bəzi noyonlar öz namizədləri Nemexu-Jirqalı taxta əyləşdirmək istədilər. Cunqariyada iki xan oldu. Amursanın yardımı olə Davaçı rəqibini öldürdü. Xoyt xanı bu yardıma görə Davaçıdan bəzi bölgələri tələb etdi. Davaçı onun tələblərini rədd etdiyindən yeni döyüşlər başladı. 1754-cü ilin avqustunda Amursan məğlub oldu. O, Xalxuya qaçdı. Ordan Tzin sülaləsinin hökndarı Tsyanluna kömək üçün müraciət etdi. Tzin sülaləsi Amursandan istifadə edib Cunqar xanlığını ələ keçirmək qərarına gəldi.
Tsyanlun böyük bir ordu topladı. Cunqariyaya daxil olub xanlığı ələ keçirdi. 1755-ci ilin iyun-iyul aylarında mancurlar hücum edib İrtış və İli hövzələrini zəbt etdilər. Xoyt xanı Amursan onlarla idi. Bir çox oyrot noyonları Amursanın tərəfinə keçdilər. Davaçı özü 7 minlik qoşunla Xaşin gölü ətrafında gizləndi. Burda Tzin qoşunu ilə üzləşdi.
Davaçı 4 minlik qoşunla qazaxların sərhəddinə keçdi. Orda 3 min qazax ona birləşdi. Döyüşə-döyüşə Altay dağlarına sığındı. Sonra Qaşqara getdi. 1755-ci ilin iyul ayiında Kuçada tutulub Tsin sərkərdəsinə verildi. Əsir Davaçı mühafizə altında Pekinə yola salındı. Pekində ona yaxşı münasibət göstərdilər. Çin-van titulu ilə təltif etdilər. Yaxın ətrafı ilə imperatoru hər gün görmək ixtiyarı vardı.
Davaçının oğlu Lubca imperatorun qardaşı qızı ilə evləndi.
Davaçı 1759-cu ildə vəfat etdi..
San-Paulu Universiteti
San Paulu Universiteti — Braziliyanın San-Paulu şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Fəaliyyəti
Hazırda bu universitet Braziliyanın ən tələbkar universitetidir. Burada hər il ABŞ-nin istənilən universiteti ilə müqayisədə daha çox elmlər doktoru yetişdirilir. Lakin Dünyanın ən zəngin universiteti olsa da, öz vəsaitlərindən səmərəli istifadə edə bilmir. Beynəlxalq elmi işçilər birliyi ilə az əməkdaşlıq edir. Fəaliyyəti əsasən ölkənin daxili tələbatının ödənilməsinə yönəlmişdir.
Tədris
Tədris yalnız portuqal dilində aparılır.
Kontingent
Tələbələrinin əksəriyyəti San-Paulu ştatının sakinləridir, yalnız 3%-i əcnəbilərdir. Müəllimlərinin əksəriyyəti isə həmin universitetin məzunlarıdır. Əcnəbilərə burada müəllimlik etmək və xarici dildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmək qadağan edilmişdir.
Xarici əlaqələri
Liman Şəhərlərinin Universitet Liqasının üzvüdür.
Kirov vilayəti
Kirov vilayəti — Rusiya Federasiyasının subyektlərindən biri.
Amblyseius igarassuensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Pskov vilayəti
Pskov vilayəti — Rusiya Federasiyasının inzibati ərazi subyektlərindən biri. Sahəsi 55 399 kv.km, əhalisi isə 646 374 nəfərdir (2016). İnzibati mərkəzi Pskov şəhəridir.
Zond (Sunda) boğazı
Zond boğazı -. Yava adasını Sumatra adasından ayırır. Sakit okeanına daxil olan Yava dənizini Hind okeanı ilə birləşdirir. Boğazda çoxlu sayda vulkan məşəli adalar vardır. Krakatau vulkanında 1883-cü ildə dünya tarixində ən güclü partlayış və püskürmə baş vermişdir. Zond boğazının şimal-qərbdə eni 24 km təşkil edir. Dərinliyi 20 m-dir. Bu da boğazdan böyük tonnajlı gəmilərin üzməsini mümkünsüz edir. Uzunluğu 130 km təşkil edir. 1960-cı illərdən Yava və Sumatra adalarını birləşdirmək üçün körpü tikilməsi planlaşdırılır.
Nımme Kalyu FK
Nomme Kalyu - Estoniyanın Tallin şəhərini təmsil edən futbol klubu. 1923-cü ildə yaradılıb.
Tarixi
Nomme Kalyu klubu 1923-cü ildə yaradılıb. Paytaxt Tallini təmsil edən komanda sonradan fəaliyyətini dayandırsa da 1997-ci ildə yenidən bərpa olunub.
1997-2004-cü illərdə 3-cü liqada oynayan Nomme Kalyu 2005-ci ildəki debütdə 2-ci liqanın da qalibi adını qazanır. Növbəti il 1-ci dəstədəki çempionluq isə klubu güclülər dəstəsinə yüksəldir.
Elitadakı debüt ilində - 2008-ci ildə 4-cü olan tallinlilər TVMK-nın dağılması sayəsində 2009/10 mövsümündə UEFA Avropa Liqasında oynamaq imkanı qazanır. 2008/09 mövsümündə kubokun finalına çıxan Nomme Kalyu tarixinin ən böyük uğurunu ötən mövsüm əldə edib. Həmin vaxt komanda çempionatda ilk mükafatını – gümüşü əldə edib.
Pulkənd
Toponimi
Toponim fars dilində "körpü" mənasında işlənən pül (pul) sözünə, "yaşayış məntəqəsi" mənasında işlənən kənd sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Relyef əsasında əmələ gələn mürəkkəb quruluşlu toponimdir. 1727-ci ilə aid mənbədə "Pul" kimidir. Həmin mənbədə 6 xristian (alban) ailəsinin yaşadığı qeyd olunur.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 75 nəfər, 1886-cı ildə 122 nəfər,1897-ci ildə 153 nəfər, 1908-ci ildə 193 nəfər, 1914-cü ildə 282 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1917-ci ilin dekabrında azərbaycanlılar erməni soyqırımına məruz qalaraq deportasiya edilmiş, kənd dağıdılaraq xarabalığa çevrilmişdir. İndi xaraba kənddir. 1727-ci ilə aid mənbədə Pul kimidir Həmin mənbədə kənddə 6 xristian (xristian albanlar nəzərdə tutulmalıdır) ailəsinin yaşadığı qeyd olunur. XIX əsrin 80-ci illərinə aid mənbədə də Pul yazılmış (103, 164) və kəndin əhalisinin tatar (azərbaycanlı) olduğu göstərilmişdir.1917-ci ildə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır. Fars dilində pul (pol) "körpü" sözündəndir.
Sabatina Ceyms
Sabatina Ceyms və ya Sabatina (tam adı: Sabatina Ceyms, ; ) — Pakistanlı Avstriya yazıçısı. Onun əsərləri avtobioqrafik səciyyə daşıyır və islamdan xristian katolik dininə keçməsi ilə bağlı məsələlərdən bəhs edir.
Həyatı
Sabatina Ceyms Pakistanın Dhadar şəhərində müsəlman ailəsində anadan olmuşdur. On yaşında olarkən ailəsi ilə birlikdə Avstriyanın Linz şəhərinə köçmüşdür. Sabatina orada böyük istiqanlılıqla qəbul edilmişdi və hər kəs, xüsusilə də müəllimləri ailənin yeni mühitə inteqrasiyasını istəyirdilər. Sabatina qısa müddət ərzində Avstriya cəmiyyətinə uyğunlaşır və assimilyasiya olunur. Valideynləri Avstriyada müvəqqəti məskunlaşmağı nəzərdə tutduqlarından bu vəziyyətdən xoşnud olmurlar. Qızlarına qarşı tətbiq etdikləri məhdudiyyətlər təsirli olmadığından ailə Sabatinanı Lahora göndərib əmisi oğlu ilə evləndirmək qərarına gəlir. Beləcə, valideynləri Sabatinanı Pakistanda qoyur və o, burada mədrəsəyə getməyə məcbur edilir. Sabatina əvvəlcə Avstriyaya qayıtmaq şərtilə əmisi oğlu ilə evlənməyə razılıq verir. Lakin Avstriyada evlənməkdən imtina edir. Ailəsi onu ölümlə hədələdiyindən Sabatina gizlənmək və yeni şəxsiyyət vəsiqəsi almaq məcburiyyətində qalır. Bu isə öz növbəsində ailəsi ilə ayrılmasına gətirib çıxardı.
Sabatina sığınacaqda yatmaqla və Linzdə kafelərin birində işləməklə həyatını qurtarır. Valideynləri onu hər yerdə təqib edir, incidir və nikaha məcbur edirdilər. Sabatina dostlarının köməyi ilə Vyanaya qaçır. O, burada yeni həyata başlayır: adını dəyişir və katolik dinini qəbul edir. Sabatina başına gələnlər barədə kitab yazır. Valideynləri ona qarşı diffamasiyaya görə iddia qaldırırlar, lakin məhkəmə Sabatinanın xeyrinə qərar qəbul edir. O, 2003-cü ildə kiçik Barokko kilsəsində kəndin keşişi tərəfindən vəftiz edilir və keşiş onun daxilən bu dinə keçməsindən tam əmin olur.
Fəaliyyəti
Sabatina Ceyms Terre des Femmes qadın hüquqları təşkilatının səfiridir. 2006-cı ildən bu təşkilat müsəlman qadınların bərabərliyi uğrunda mübarizə aparır.
Baccharis pseudotenuifolia
Baccharis pseudotenuifolia Baccharis pseudotenuifolia Baccharis pseudotenuifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Xəstəxanada görüş (Aminə Sədr)
Xəstəxanada görüş — Aminə Sədrin povesti.
Məzmun
Müsəlman dünyasında parlaq imza sahibi olan yazıçının sizə təqdim edilən “Xəstəxanada görüş” povestində o, cəmiyyətin və ümmətin möhtəşəm ilahi konsepsiya vasitəsilə ali insani dəyərlərə yiyələnməsinin necəliyi barədə düşünür və yazır. Povestdə bir çox elmi-fəlsəfi problemlərə anlaşıqlı və səlis üslubda aydınlıq gətirilir; silsiləvi dialoq şəklində materialist fəlsəfi məktəblərinin irəli sürdüyü prinsiplər müzakirə edilərək bu baxışların yetərsizliyi, insanı ali dəyərlərə çatdırmaq potensialına malik olmadığı sübuta yetirilir. Kitab öz orijinallıq, dərinlik və mənəvi dəyərlərin önə çəkilməsi ilə diqqət çəkir.
Bizim şən yayımız (film, 1967)
Bizim şən yayımız filmi rejissor Kamil Mirzəyev tərəfindən 1967-ci ildə çəkilmişdir. "Peşətexfilm" studiyasında istehsal edilmişdir. Filmdə peşə-texniki təhsil sistemi şagirdlərinin təhsildən sonra Göy-göldə necə dincəlmələrindən danışılır.
Məzmun
Filmdə peşə-texniki təhsil sistemi şagirdlərinin təhsildən sonra Göy-göldə necə dincəlmələrindən danışılır.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1967-ci ilin Azərbaycan filmləri 1960-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Amblyseius impeltatus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Kostroma vilayəti
Kostroma vilayəti — Rusiya Federasiyasının subyektlərindən biri.
Baccharis pseudovaccinioides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kristian Alvestam
Kristian Alvestam — Vokalçı, bəstəkar, gitaraçı və barabançı. O, ən çox İsveçin ən yaxşı Melodik death metal qrupu Scar Symmetry-in vokalisti kimi tanınıb.Solution .45 və Miseration qruplarının albomlarında da oxumuş, və hazırda bir neçə qruplar da çıxış edir. Bir çox qrupların müxtəlif albom qeydlərin də iştirak edib, amma daha çox öz təmiz vokal diapazonuna və güclü qroul edən birisi olaraq metal aləmdə tanınır.
Özünün Self 2.0 albomu
Kristian Alvestam 2012-ci ildə özünün proqresiv rok/elektronik üslubunda Self 2.0 albomunu buraxmışdır.
Orlov vilayəti
Orlov vilayəti — Rusiya Federasiyasının subyektlərindən biri.
Püsək
Tarixi
Rayon mərkəzindən 18 km cənub-qərbdə, Sofulu kəndinin yaxınlığında yerləşirdi. 1590-cı il tarixli "İrəvan əyalətinin müfəssəl tarixi"ndə Pisək, 1728-ci il tarixli "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə Püsyak formasında qeyd edilmişdir. Z. Qorqodyanın əsərində kəndin qədim adı Püsyək kimi göstərilmişdir.
Toponim qədim türk dilində "gül çələngi" mənasında işlənən püsək (əsli psak) sözündən əmələ gəlmişdir. Relyef əsasında yaranan sadə quruluşlu toponimdir.
Əhalisi
1918-ci ildə ermənilər azərbaycanlılar qırğınlarla deportasiya etmişlər. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra sağ qalanlar öz kəndlərinə dönmüşdür. Burada 1922-ci ildə 150 nəfər, 1926-cı ildə 149 nəfər, 1931-ci ildə 197 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
Kənd 1930-cu illərin sonunda ləğv edilmişdir. İndi xaraba kənddir.
Pusək məscidi
Pusək məscidinin daşdan yonulmuş dirəyi 1980-ci illərə kimi qalmaqda idi.
Yer üzündə iki nəfər (balet)
Yer üzündə iki nəfər (ru. Двое на этой Земле) — Arif Məlikovun "Metamorfozalar" simfonik poeması əsasında qurulmuş haqqında birpərdəli baleti. Libretto Robert Rojdestvenskiyə məxsusdur. Baletmeyster O. Vinoqradovdur. İlk dəfə 1969-cu ildə Mariinskiy teatrda səhnəyə qoyulub.
Məzmun
İlk baxışdan sevgi və ruhən birləşmək haqqındadır.
Ağburun dağı
Ağburun — Azərbaycanın Xocavənd rayonunda Ağcaqoşun çayının sağ sahildə dağ. Hündürlüyü 450 m (bəzi mənbələrdə: Hündürlüyü 196 m )
Toponimikası
Ağburun-rəng bildirən ağ və burun (dağın burun formalı çıxıntısı) sözlərindəndir. Ağburun dağının hündürlüyü 450 m-dir.
Puşgah
Puşgah — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Meğri rayonunda kənd) kənd adı.
Əhalisi
1918-ci ildə əhalisi qovulduqdan sonra Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir.
Baccharis pseudovillosa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Evlilərin kitabı (Yusif Qulami)
Evlilərin kitabı — Yusif Qulaminin sosioloji-əxlaqi əsəri.
Məzmun
Qadın-kişi məsələləri üzrə mütəxəssis və psixoloq Dr. Yusif Qulaminin 14 illik araşdırma, rəy sorğusu və konsultasiya nəticəsində yazdığı bu kitab əksər evlilərin qarşılaşdığı, lakin həya hissinin və ya məlumat azlığının bu barədə kiminləsə danışmaq icazəsi vermədiyi məsələləri əhatə edir. Kitabda qadınlarda cinsi istəksizlik probleminin psixoloji amilləri və onun müalicəsi, ər-arvad arasındakı cinsi məsələlərə münasibətdə yanlış təsəvvürlərin araşdırılması, seksual həzzin düzgün təmin edilməsi yolları və s. kimi məsələlərə aydınlıq gətirilir.
Aşağı Ləkənde (Avurğazı)
Aşağı Ləkənde — Başqırdıstan Respublikası nın Avurğazı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Nuqazaqı kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə tatarlar (50%), başqırdlar (49%) üstünlük təşkil edir.
Ələşrəf Məmmədov
Ələşrəf Veysəl oğlu Məmmədov — geologiya-mineralogiya elmləri doktoru (1978), professor (1988), AMEA-nın həqiqi üzvü (2001).