cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Another
Roman
"Another" Yukito Ayatsuci tərəfindən yazılmış 677 səhifəlik romandır. Roman Kadokawa Shoten nəşriyyatının "Yasai Jidai" jurnalında 2006-cı ilin avqustundan 2009-cu ilin mayına kimi qeyri-müntəzəm şəkildə nəşr olunmuşdur. 29 oktyabr 2009-cu ildə bir tankobon cildi, 25 sentyabr 2011-ci ildə iki cilddən ibarət bunkobon nəşri çapdan çıxmışdır. Noyzi İtonun rəssamlığı ilə bunkobon nəşrinin yenidən nəşr olunmuş versiyası 1 mart 2012-ci ildə Sneaker Bunko imprinti altında çap olunmuşdur. Spin-off romanı "Another: Episode S" 31 iyul 2013-cü ildə çap edilmişdir. "Another 2" adlı sikvel romanı da anons edilmişdir. Yen Press romanı Şimali Amerika regionu üçün lisenziyalaşdırmışdır.
Manqa
Hiro Kiyoharanın rəssamlığı ilə istehsal olunmuş manqa adaptasiyası Kadokawa Shoten nəşriyyatının "Young Ace" jurnalında 2010-cu ilin mayından 2012-ci ilin yanvarına kimi serializasiya olunmuşdur. 4 oktyabr 2010-cu ildən 29 dekabr 2011-ci ilə kimi dörd tankobon cildi çapdan çıxmışdır. Manqanın "0-cı" cildi 26 may 2012-ci ildə nəşr olunmuşdur. Yen Press dörd cildlik manqanı Şimali Amerika üçün lisenziyalaşdıraraq bir cild şəklində buraxmışdır.
Anime
P.A. Works tərəfindən Tsutomu Mizuşimanın rejissorluğu ilə çəkilmiş 12 seriyadan ibarət anime serialı 10 yanvar 2012-ci ildən 27 mart 2012-ci ilə kimi yayımlanmışdır. Anime üçün ssenarini Ryo Hiqaki yazmışdır, Yuriko İşii isə Noyzi İtonun orijinal konseptindən istifadə edərək personajları dizayn etmişdir. Bəstəkar Ko Otani, səs rejissoru Yoşikazu İvanamidir. Anime serialında iki parça mahnıdan istifadə olunmuşdur: açılış mahnısı Ali Project qrupu tərəfindən ifa olunmuş, bağlanış mahnısı Annabel tərəfindən ifa olunan "Anamnesis" mahnısıdır. Sentai Filmworks animeni Şimali Amerika üçün lisenziyalaşdıraraq 30 iyul 2013-cü ildə BD/DVD şəklində yayımlamışdır. Əsas hadisələrdən əvvəl baş verən hadisələrdən bəsh edən OVA seriyası isə manqanın "0-cı" cildi ilə 26 may 2012-ci ildə buraxılmışdır. MVM Films anime serialını və OVA seriyasını 2013-cü ilin sonlarında Böyük Britaniya və İrlandiyada yayımlamışdır.
Film
Takeşi Furusavanın rejissorluğu ilə Kadokawa Pictures tərəfindən çəkilmiş bədii film Yaponiya kinoteatrlarında 4 avqust 2012-ci ildə nümayiş etdirilməyə başlamışdır. Filmin əsas mahnısı Miliya Kato tərəfindən ifa olunan mahnısıdır.
Qəbul
"Another" romanı həm 2010-cu ildə "Honkaku Mystery Best 10" kitabında, həm də "Kono Mystery ga Sugoi!" kitabında 3-cü yerdə göstərilmişdir. Roman 2010-cu ildə Honkaku Müəmma Mükafatının nominantlarından biri olmuşdur.
Cəfərxanlı
Cəfərxanlı — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Cəlilabad r-nunun Üçtəpə inzibati ərazi vahidində kənd. İncəçayın sahilindədir. Oykonim cəfərxanlı nəslinin adı ilə bağlıdır. Etnotoponimdir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1030 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Yol
31 iyul 2014-cü il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cəlilabad rayonunun Alar-Təzəkənd-Üçtəpə-Əliqasımlı-Cəfərxanlı avtomobil yolunun tikintisinin davam etdirilməsi məqsədi ilə Sərəncam imzalamışdır. Həmin Sərəncama əsasən, Azərbaycan Respublikasının 2014-cü il dövlət büdcəsinin dövlət əsaslı vəsait qoyuluşu xərclərinin bölgüsündə kəndlərarası avtomobil yollarının tikintisi və yenidən qurulması üçün nəzərdə tutulmuş vəsaitin 7 milyon manatı Cəlilabad Rayon İcra Hakimiyyətinə ayrılmışdır.
Şeyx Əlaüddövlə Simnani
Şeyx Əbulməkarim Rüknəddin Əlaüddövlə Əhməd bin Bayabanki Simnani — Kübravilik təriqətinin mürşüdlərindən, sufi.
Həyatı
thumbnail İntellektual əqli nəticələrə (idraka) üstünlük verən sufilər arasında vəhdətüş-şühud (şahidlik vəhdəti, görmə birliyi) təlimi böyük şöhrət qazanmışdı.
Bu təlimi XIV əsrin başlanğıcında fars mistik (sufi), kübraviyyə təriqətinin üzvü Əlaüddövlə əs-Simnani (1261-1336) işləyib hazırlamışdır.
Erdenebat Bazarraqça
Erdenebat Bazarraqça (d. 5 yanvar 1996) — Monqolustan əsilli Azərbaycanlı cüdoçu. Erdenebat Bazarraqça, 2017-ci ildə baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında qızıl medal qazanıb.
Həyatı
Erdenebat Bazarraqça 5 yanvar 1996-cı ildə anadan olub.
Karyerası
Erdenebat Bazarraqça birinci ciddi uğurunu 2015-ci ildə qazandı. Erdenebat Bazarraqça, Gənclərin Asiya Çempionatının bürünc medalının sahibi oldu.
Daha sonra, 2017-ci ildə Erdenebat Bazarraqça Azərbaycan Cüdo Federasiyası ilə müqavilə imzaladı və bu dövlətin yığmasının cüdoçusu oldu.
Erdenebat Bazarraqça 2017-ci ildə Azərbaycan bayrağı altında IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına qatıldı. O, -48 kiloqram çəki dərəcəsinin qrup mərhələsində Mərakeşli İdrissi Çorfini və Qazaxıstanlı Səltənət Sultanbəyovanı 010:000 hesabları ilə məğlub etdi və həlledici, final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə Erdenebat Bazarraqça, Azərbaycan yığmasının digər cüdoçusu Aişə Qurbanlı ilə üz-üzə gəldi və onu, 001:000 hesabı ilə məğlub etdi. Bununla da Erdenebat Bazarraqça IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qızıl medalını qazandı.
Xoşbulaq
Xoşbulaq (əvvəlki adı: Xaçbulaq) — Azərbaycan Respublikasının Daşkəsən rayonunun Zağalı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Daşkəsən rayonunun Zağalı kənd Sovetinin Xaçbulaq kəndi Xoşbulaq kəndi adlandırılmışdır.
Toponimikası
Qədim xəritələrdə kəndin adı Xanbulaq olaraq göstərilir. Kəndin ərazisi keçmişdə Yelizavetpol qəzasına daxil olan Əhmədli, Alabaşlı, Kamanlı, Hacallı, Qarabağlar, Lək, Şadılı və başqa kəndlərin yaylaq yeri olmuşdur. Sonrakı dövrlərdə kəndin adı dəyişdirilmiş və girişindəki xaçlı bulağın adına uyğun olaraq 1991-ci ilədək Xaçbulaq adlandırılmışdır. 1991-ci ildən Xoşbulaq adlanır. 1991-ci ildən kəndin adı "Xoşbulaq" kimi rəsmiləşdirilmişdir. Kəndin əvvəlki adı Xaçbulaq idi. Bu toponim Qafqaz Albaniyası ilə bağlıdır.
Tarixi
Kəndə 1967-ci ildə sel gəlmiş və çoxlu insan tələfatı olmuşdur.
Tarixi abidələri
Xoşbulaq kəndində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmışdır:
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Qoşqarçayın sahilində, Şahdağ silsiləsinin ətəyində, rayon mərkəzindən təqribən 7 km məsafədə yerləşir.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir. Yaylaq mövsümündə xoşbulaqlılar evlərini kirayə verməklə, gələn qonaqlara qatıq, pendir, təndir çörəyi satmaqla gəlir əldə edir. Bura Qərb bölgəsinin sakinlərinin ən çox üz tutduğu məkandır.
Kənd ərazisindən Daşkəsən-Xoşbulaq magistral təbii qaz xətti keçir, kənddə Xoşbulaq avtomatik qazpaylayıcı stansiya fəaliyyət göstərir.
Mədəniyyəti
Kənddə 1 №-li, 2 №-li və 3 №-li Xoşbulaq kənd kitabxana filialları, Xoşbulaq kənd Mədəniyyət Evi, Xoşbulaq kənd klubu fəaliyyət göstərir.
Kənddəki gölün kənarında qədim müsəlman məzarları aşkarlanmışdır. Burda Qara seyidin qəbri hələ də ziyarət edilən yerdir. 2020-ci ilin sentyabr ayında Xoşbulaq yaylağında 3 min il əvvələ aid dini ibadətgah yeri tapılmışdır.
Təhsil
Kənddə Daşkəsən rayon Xoşbulaq kənd tam orta məktəbi və Daşkəsən rayon Xoşbulaq kənd ümumi orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Nida cümləsi
Nida cümləsi söylənilən fikrə emosional münasibət bildirən cümlələrə deyilir.
S.Vurğundan verdiyimiz ilk cümlələr nəqli, ikinci misal sual, sonuncusu əmr cümləsi əsasında yaranmış nida cümlələridir.
Nida cümlələrinin formalaşmasında intonasiyanın rolu əsasdır. İntonasiya vasitəsilə adi nəqli cümlələrdə şadlıq, sevinc, qəzəb, nifrət, təəccüb, heyrət, istehza, təəssüf və s. kimi hisslər ifadə olunur, emosional münasibət cümlənin yüksək tonla tələffüzünə, nida cümləsi kimi formalaşmasına səbəb olur; məs.: Bəsdi! Daha bir kəlmə də danışma! (İ.Hüseynov) Qudalılardan savayı, kim şahid durar belə fırıldağa?! (İ.Hüseynov) Katib deyilsən, protokolsan sən! Qadın deyilsən, buzsan! Gözəl deyilsən, idbarsan! Sönmüş ocaq dedim mən sənə! Elə sönmüsən, külün də qalmayıb! (İ.Hüseynov)
Nida cümlələri çox zaman müxtəlif nidaların iştirakı ilə qurulur. Bu cür cümlələrin məna çaları nidaların məna tutumundan asılı olur; məs.: Ah, əfsus ki, keçdi o gözəl dövranım! (Sabir) Qorxdum, ay aman, yarıldı bağrım!. . (Sabir) Ax, nə yaxşı kişidir qonşumuz Ağcanın əri! (Sabir) Ax, necə kef çəkməli əyyam idi, Onda ki övladi-vətən xam idi! (Sabir) Tazədən bərgəşt edib bir də cavan olsaydım, ah! (Sabir) Əlləşməmiş qurtardıq zəhmətdən, ay can, ay can! (Sabir)
Xitablar, sözlərin təkrarı, ellipsis, bağlayıcı sözlər -nisbi əvəzliklər, sual əvəzlikləri və s. də cümlənin nida cümləsi kimi formalaşmasına səbəb olur; məs.: Qaytar mənim balamı, qaytar! Sənsən onun baisi, qaytar! (V.Babanlı) Adamları tanımaq nə qədər çətinmiş! Bu şən və şux qızın qəribə taleyi varmış! (V.Babanlı) Bircə bu əzab olmayaydı, Qurban əmi! Mübarizlik, yenilməzlik - hamısı bir yana, mən insan görmək istəyirəm, Qurban əmi! (İ.Hüseynov) Cəbrayıl kişi kimi sədr türmədə! İskəndər kişi kimi sədr də türmədə! Lüt Cəfər də! (İ.Hüseynov) İnan mənə, Abbas əmi, inan! Pul Qudalıların! Ət Qudalıların! Yağ Qudalıların! Yavanlıq Qudalıların! (İ.Hüseynov)
Nida cümlələri də hər cür cümlə tiplərini - sadə və mürəkkəb, cüttərkibli və təktərkibli, bütöv və yarımçıq, müxtəsər və geniş cümlələri əhatə edir. Üzvlənməyən cümlələr də hissi-emosional keyfiyyətdə tələffüz edilərək nida cümləsi kimi formalaşa bilir; məs.: Ay Allah! Yox bir! Afərin! Dəhşət! və s.
Nida cümləsi
Natali Portman
Natali Portman israilli və amerikalı aktrisa. 1994-cü ildə "Leon" filmində ilk rolunu alıb, lakin ona dünya şöhrətini Star Wars prequel trilogy filmində oynadığı Padme Amidala obrazı gətirib.
Həyatı
Məşhur Amerika aktrisası Natali Portman 1981-ci il iyun ayının 9-da Qüdsdə, Avner Herşlaq və Şelli Stivensin ailəsində anadan olub. Atası ixtisasca endokrinoloqdur, hazırda qızına agentlik edən anası isə evdar qadın idi. Aktrisanın ana tərəfi Rusiya və Avstriyadan, ata tərəfi isə Rumıniya və Polşadan gəlmiş yəhudilərdir. Səhnə ləqəbi olan "Portman" Natalinin ana nənəsinin qızlıq soyadıdır. Aktrisanın 3 yaşı olanda ailəsi İsraildən Amerikaya köçüb. Əvvəlcə Vaşinqtonda yaşayan ailə 1988-ci ildə Konnektikuta yerləşir, 1999-cu ildə isə Nyu-York ştatının Lonq-Aylend şəhərində məskunlaşır. Ona doğma olan ivrit və ingilis dillərindən başqa, fransız, alman, yapon və ərəb dillərini öyrənir.
Karyerası
Aktrisa "Leon" (1994) və "Yaxınlıq" (2004) filmlərindən sonra məşhurlaşıb. 2009-cu ildə çəkilməsi nəzərdə tutulan "Qardaşlar" hərbi dramında Ceyk Cillenhal, Tobi Maquayr və Natali baş rolları ifa edəcəklər. Uşaqlıqdan vegetarian olan Portman heyvanların və ətraf mühitin hüquqlarını qoruyur. O, ət məhsulları ilə qidalanmır, xəz, lələk və dəridən olan geyimlərdən istifadə etmir. 2007-ci ildə Natali süni materiallardan hazırlanan ayaqqabı istehsalına başlayaraq öz biznesini qurur. Portmanın aktyorlar Qael Qarsiya Bernal və Ceyk Cillenhalla romantik münasibəti olub. Natalinin multimilyarderlər Net Rotşildlə görüşdüyü ehtimal edilir. Aktrisa "Carmensita" klipinə çəkiləndən sonra, Venesuelanın folklor-müğənnisi Devendra Banhart ilə görüşməyə başlayıb.
Oleq Pliyev
Oleq Albertoviç Pliyev (16 fevral 1998-ci ildə anadan olub) — Rusiya Peşəkar Futbol Liqası təmsilçilərindən olan Spartak Vladiqafqaz klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən Rusiyalı professional futbolçudur.
Karyerası
Pliyev öz peşəkar karyerasında debütünü 11 avqust 2018-ci ildə Spartak Vladiqafqaz klubu ilə Rusiya Peşəkar Futbol Liqasında Anquşt Nazran klubuna qarşı oyunda etmişdir.
Grevillea acerata
(Grevillea acerata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Madaqaskardakı vulkanların siyahısı
Madaqaskarda fəaliyyətdə olan və sönmüş vulkanların siyahısı
Senecio sepium
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Nitq (Mustafa Kamal Atatürk)
thumb|300px|right|Mustafa Kamal Atatürk "Nitq"i təqdim edən zaman
Senecio sepium
İstinadlar
Senecio sepium Senecio sepium Senecio sepium
Nitq (Mustafa Kamal Atatürk)
Respublika Xalq Partiyası Ümumi başçısı Mustafa Kamal Atatürkün 15–20 oktyabr 1927-ci ildə yerli və xarici mətbuat mənsublarının da qatıldığı partiyasının 2-ci Konqresində reallaşdırdığı otuz altı saat yarım davam edən tarixi danışması və onun mətnidir. 1919–1927-ci illəri arasında Mustafa Kamal və silah yoldaşlarının fəaliyyətlərini yekunlaşdıran danışma, Mədəniyyət Nazirliyi Nəşriyyat tərəfindən (sənədlər hissəsi xaricində) təxminən 900 səhifəlik bir kitab olaraq nümayiş olunmuşdur və Türkiyə Cümhuriyyətinin bu dövrlə əlaqədar ən fundamental rəsmi tarix qaynağı olmaq xüsusiyyətindədir.
Nitqin aktual türkcəyə çevrilmiş distributivləri bir çox nəşriyyat tərəfindən çap edilmiş əsasları Nitq adını seçmişlər.
Nitq, sənədləri sayəsində, Atatürkün tarixi şəxsiyyətini də ortaya qoymaqdadır. Atatürk; yaşanılan hadisələrlə əlaqədar qeydli sənədləri yığmış və Nitqi yazarkən bu sənədlərə əsaslanaraq işlərini yekunlaşdırmışdır.
Senecio diaschides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Saydrel Luis
Saydrel Luis (27 noyabr 1997-ci ildə anadan olub) — GFA Premyer Diviziya təmsilçilərindən olan Paradays klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Qrenada futbolçusudur.
Milli karyerası
Luis Qrenada milli futbol komandasında debütünü 29 aprel 2017-ci ildə Trinidad və Tobaqo millisinə qarşı oyunda etmiş və 89-cu dəqiqədə qolla yadda qalmışdır. O, 84-cü dəqiqədə Denron Danieli əvəz etmişdir.
Grevillea acropogon
(Grevillea acropogon) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio lombokensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qazaxyolçular
Qazaxyolçular — Azərbaycan Respublikasının Daşkəsən rayonunun Zağalı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Toponimikası
Kəndin yerində Qazax mahalının Birinci Şıxlı kəndindən köçmüş Yolçu adlı şəxsin binəsi sonralar onun nəsli tərəfından daimi yaşayış məntəqəsinə çevilmiş və kəndə Qazaxyolçular adı verilmişdir.
Təbəssümlər diyarı
Təbəssümlər diyarı (al. Das Land des Lächelns) Avstriya-Macarıstan bəstəkarı Franz Leqarın üç pərdəli operettasıdır.
Qazaxyolçular
Tarixi
Yerli məlumata görə, əvvəllər kəndin yerində Qazax mahalının Birinci Şıxlı kəndindən köçmüş Yolçu adlı şəxsin binəsi olmuşdur.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Təbəssümlər diyarı
Süjet
Əsər romantik mövzu olub çinli və avstriyalının bir-birinə aşiq olduqdan sonra, şirin acı əlaqələrindən bəhs edir. Əsərin adı həyatda nə baş verməsindən asılı olmayaraq daimi bir təbəssüm şəklində Çin ənənəsini əks etdirir.
Qazaxyolçular
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Kürün qolu olan Qoşqarçayın sahilində, Pirsultan dağının ətəyində yerləşir.
Təbəssümlər diyarı
I pərdə
1912-ci ildə, Vyanada,gənc qraf Qustav, qraf Lichtenfelzin qızı Lizanı sevir. Lakin Liza balda Çin şahzadəsi Su-Xonq'a vurulur və bu qarşılıqlı olur. Onlar evlənir. Şahzadə öz ölkəsinə geri dönərkən Liza onu müşayiət etməyə qərar verir. Ailəsi və dostları Lizanı öz ölkəsini tərk etməməyə çalışır, lakin o heç kimə qulaq asmır.
II pərdə
LiZa və həyat yoldaşı Pekinə gəlir. LiZa xoşbəxt olmur, çünki o, Çin mədəniyyəti və ənənəsinə alışmış deyil. Xüsusilə ərinin ölkəsinin və ailəsinin adətlərinə görə digər həyat yoldaşlarının olması Lizanın bədbəxtliyini artırır. Şahzadənin əmisi Çanq, Su-Xonq'un Liza ilə evliliyi bitirməsini və dörd Mançurlu arvada sahib olmasını tələb edir. Sadiq Qustav, Su Xonq'un kiçik bacısı Mi-nin aşiq olduğu şəxsdir. Qustav da ona biganə deyil, amma ilk növbədə o, Liza'ya kömək etmək istəyir.
Qazaxyolçular
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Mədəniyyəti
Kənddə Qazaxyolçular kənd kitabxana filialı fəaliyyət göstərir.
Təbəssümlər diyarı
III Pərdə
Liza doğma məkanı Avstriyaya geri dönür. Bu dəfə şahzadənin kiçik bacısı Mi Avstriya səfirliyinin nümayəndəsi Qustav ilə evlənib ölkəni tərk etmək məcburiyyətində qalır. Bununla da əsər iki cütlüyün bədbəxtliyi ilə sona çatar. Lakin Şahzadə Su Xonq, öz adət ənənəsindən ayrılmaz və təbəssüm etməyə davam edər.
Qazaxyolçular
Təhsil
Kənddə Daşkəsən rayon Qazaxyolçular kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Təbəssümlər diyarı
III Pərdə
Operettada ifa olunan musiqi parçaları
Qazaxyolçular
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Təbəssümlər diyarı
Film
Operetta filmə uyğunlaşdırılmış və bir neçə film istehsal olunmuşdur
Qazaxyolçular
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Buravar
Buravar — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
31 may 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Buravar kəndi Ləkin kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, yeni yaradılan Şatırlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
Cəlilabad rayonunun Ləkin inzibati ərazi vahidində kənd. Burovar silsiləsinin yamacındadır. Kənd ərazidəki eyniadlı silsilənin adını daşıyır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Etimologiyası
Burovar coğrafi adının tərkibindəki "bur" sözü talış dilində "hündür", "yüksək", "o" birləşdirici sait, var komponenti isə qədim türk mənşəli termin olub, "kənd", "məskən" bildirir (Yüksək dağ kəndi).
Cəlayir (Cəlilabad)
Cəlayir — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 988 nəfər əhali yaşayır.
Qazax xanlığı
Qazax xanlığı — 1465-1847-ci illər iqtidarda olmuş Türk dövləti.
Tarixi
Əmir Teymurun ağıllı siyasətiylə aralarında oturaq və köçəri mədəniyyəti fərqliliyinin olmasına baxmayaraq, eyni soydan olan xalqlar bir yerdə saxlanıla bilərkən, daha sonralar Sırdəryanın şimal və cənubunun yolları ayrılır. Canıbek və Kerey sultanlar, Sırdəryanın şimalına keçərək, buradakı Qazaxları təşkilatlandırmaya başlayır. Bu yol ayrılığı daha sonrakı illərdə Qazax xanlığının yaranmasına səbəb olur.
Türkistan şəhəri və bölgəsi bu qopmanın keçid hissəsindədir. Şəhərin 30 kilometr şimalındakı Qaradağlar ilə 35 kilometr cənubunda yerləşən Sırdərya arasında qalan bölgə yəni, Qazaxlara görə "Sır boyu", bu oturaq və köçəri mədəniyyətinin birlikdə yaşandığı ərazidir. Kerey və Canıbek xanlarının özlərinə paytaxt olaraq seçdikləri Sığınak şəhəri də bu keçid mədəniyyətinin yaşandığı Sır boyu ilə şimaldakı səhralarda köçəri halda yaşayan qazaxlar arasında düz keçid nöqtəsindədir. Sığınak şəhərinin bugünkü yeri Qızıl Orda vilayətinin, Jangakorqan Quberniyası, Tömənarık kəndinə 20 km məsafədə yerləşir. Daha sonra cənubda hökmranlıq edəcək Şeybanilərin ilk xanı, bu Sığınak şəhərinin hücumu zamanı vəfat edir.
Türk tarixi üçün mühüm bildiyimiz bir hadisəni də burada söyləməyin faydası vardır. XIV əsrdə Sığınak şəhərinə gedən səyyah İbn Ruzbehan, "Sığınak xalqı arasında türklər, qazaxlar və qaraqalpaqlar yaşayır" deyə məlumat verir. İbn Ruzbahanın bəhs etdiyi Sığınaqda yaşayan xalqlardan qaraqalpaqlar Şeybanilərlə birlikdə hərəkət edərək Sibirdən cənuba enən qruplardan biri olmaqla bərabər, daha sonra Şeybanilərlə birlikdə hərəkət etmək əvəzinə, Qazaxlarla bərabər olmağa üstünlük vermişlər. Bu ittifaq Qazax xanı Teuke xan dönəmində "Altı Alaştan birisi" sayılacaq qədər yaxınlaşmışdır. Bu gün də Qazax xalqının özünə ən yaxın hiss etdiyi Türk xalqları arasında ilk yerləri Qaraqalpaqlar və Qırğızlar tuturlar. Sığınaqda Türk olaraq adlandırılanlar isə müxtəlif Türk xalqlarından oturaq həyata erkən keçən xalqın ortaq adıdır.
Qazax kimliyinin meydana çıxışı da Özbəklərdən fərqli deyildir. "Qazax" sözünün əsas anlamı "nüfuz tanımayan və öz başına buyruq" deməkdir. Sırdəryanın şimalındakı Canıbek və Kerey Sultanlarla başlayan hərəkatların və bu hərəkata qatılanların ilk adı "Özbək Qazaxları" olmuşdur. Uzun illərin əmələ gətirdiyi oturaq və köçərilik mədəniyyət fərqliliyinə də yerləşən bu hərəkat daha sonra öz dövlətini və kimliyini yaratmışdır.
Türkistan şəhəri XVII əsrdən başlayaraq Ulu Türkistanda yeni və mühüm dəyişikliklərin mərkəzi olacaqdır. Türkistan bu tarixdən etibarən Qazax Xanlarının paytaxtı olur ki, bu hadisə Türkistanın Əhməd Yesəvi və Şeybanilərdən sonra Türk tarixinə atdığı üçüncü böyük imza olacaqdır. Türkistandakı Qazax xanlarının ilki Esim xandır (1598-1628). O, göstərdiyi xidmətlərlə tanındı. Xalq arasında söylənən "Esim salqan (etdiyi) qədim yol" sözü onun xidmətlərinin yayılmasına işarədir. Esim xandan sonra sırayla oğlu Cahangir (Jihanger), Batır Xan taxta çıxdılar. Bunlardan sonra 1680-ci ildə taxta çıxan Teuke xan Qazaxlar arasında ilk dəfə qurduğu şura ilə dövlət həyatında yeni bir mərhələni başlatdı. Bu gün daxil xalq arasında yayılan "Altı Alaş" fikri bu mərhələdə formalaşdı. Altı Alaşın içinə:
Bu qrupların hamısı Teuke xana tabeydilər və bu dönəmdə Ulu Cüzü təmsil edən Töle Bi (bey), Orta Cüzü təmsil edən Kazıbek Bi, Kiçik Cüzü təmsil edən Ayteke Bi, Qırğızlardan Goqırım Bi, Qaraqalpaqlardan Sasık Bi, Türkistan şəhərindəki şurada Xanın yanında idilər. Bu dönəm Qazax Xanlığının ən parlaq illəri oldu.
Freddinin qarabasmaları (teleserial, 1988)
Freddinin qarabasmaları - 1988-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ serialıdır. Filmin yaradıcısı Ues Kreyvendir.
Qazax xanlığı
Tarixi
1771-ci ildə bütün Qazaxların boylarından gələn bəylər, xanlar, qəhrəmanlar qısası, Qazax xalqının qabaqcıl adamları Türkistan şəhərində toplaşırlar və Yesəvi Türbəsinin Böyük Aksaray salonunda toplantı keçirirlər. Bu toplantıda təmsilçilər həmfikir olaraq apardığı böyük mübarizə və bunun sayəsində artan etibarı ilə Abılayı bütün Qazaxların xanı elan edib "Ağ otağa" oturdurlar. Abılay Xan 1781-ci ildə vəfat etdikdən sonra taxta Vəli xan çıxır və onun dövrü uzun sürmür və Türkistan yeni macəralara sürüklənir.
Freddinin qarabasmaları (teleserial, 1988)
Məzmun
Ohayo ştatının Sprinqvud şəhərciyində müxtəlif səviyyədə qəribə qətillər baş verir. Bu hadisələr, əsasən, kiçik yaşlılar arasında baş verir. Əslində isə əhali yatan zaman Freddi Krüger onları qorxudaraq yuxuda öldürür. Serialın ilk seriyasında Freddinin valideynləri göstərilir. Valideynləri onu öldürürlər ki, Freddi heç kəsə zərər yetirməsin. Lakin serialın mövzusu orijinal filmlərin mövzularından fərqlənir. Nensinin valideynləri mövzuya görə göstərilməyib. Freddinin isə bəzi epizodlarında bir sinifdə oxuyan sinif şagirdlərini öldürməsi onun görünüşünü nisbətən cavanlaşdırır...
Qazax xanlığı
Tarixi
Türkistan 1785-ci ildə Buxara xanı Mir Şahmuradın əlinə keçir. Şahmurad Türkistanı əlində çox saxlaya bilmir. Daşkənddə hökmranlıq edən Yusif Xoca 1799-cu ildə Türkistana daxil olur. Yusif Xocanın vəfatından sonra Türkistan təkrar Buxaraya tabe olur. 1819-cu ilin yayında Türkistan Xokant xanı Ömərin əlinə keçir və 12 iyul 1864-cü ilə qədər Xokantın tabeçiliyində qalır. Ömər xanın Türkistanı aldıqdan sonrakı hərəkətləri, o dövrdəki dövlətlərin Türkistan şəhərinə niyə bu qədər maraq göstərdiklərinin də açıqlamasıdır.
Qeyd etmək lazımdır ki, Türkistan şəhərinin hakimiyyətini almaqla özünə Əmirül-Müslimin titulu verməyə haqq görə bilən Ömər Xanın bu davranışı, bu şəhərin nə dərəcə mühüm olduğunun da gözəl izahıdır. Buxara xanlığı da Türkistanın əlindən getməsini asan qəbul edə bilmir və Tokay Törə Buxaradan qoşun götürüb təkrar Türkistana gəlsə də, müvəffəqiyyət qazana bilmir. Bu uğursuzluqların əvəzini Buxarada canıyla ödəyir.
1821-ci ildə Tentek Törə isimli Qazax Törəsi Xokantdan ayrılmaq istəyir. Buna görə Ömər xan Əbülqasimın başçılığı ilə ordu göndərir. Tentek Törə 12 min adam toplayaraq Sayramda Əbülqasimı qarşılayır, ancaq məğlub olar. Türkistan 1864-cü ili təkrar Xokantdan ayrılmaq istəsə də, yenə müvəffəqiyyət qazana bilmir. Şəhər eyni il, 12 iyun 1864-cü ildə rusların əlinə keçir. Bu arada Abılay xanın nəvələrindən və Kensarı xanın oğlu Sadık törə də Türkistanın rusların əlinə keçməməsi üçün adam toplayıb döyüşə qoşulur.
Hondurasdakı vulkanların siyahısı
Hondurasda fəaliyyətdə olan və sönmüş vulkanların siyahıları
İbrahim Məmmədov (milli qəhrəman)
İbrahim İsmayıl oğlu Məmmədov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
İbrahim İsmayıl oğlu Məmmədov 20 dekabr 1958-ci ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 1976-cı ildə Naxçıvan şəhər 3 saylı məktəbi bitirmişdir. 1977–1979-cu illərdə hərbi xidmətdə olur. İbrahim xidmət edərkən PDM-də tuşlayıcı-operator ixtisasına yiyələnir. 1988-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinə daxil olur, 1993-cü ildə təhsilini başa vurur. 1990-cı il 20 Yanvar hadisəsinin dünyaya çatdırılmasında çox böyük işlər görmüşdür.
Ailəsi
Ailəli idi, iki övladı yadigar qalıb.
Döyüşlərdə iştirakı
İbrahim Məmmədov 1993-cü ildə Milli Ordu sıralarına yazılır və döyüşlərdə iştirak etməyə başlayır. Tezliklə Kəlbəcərə yollanır. 1994-cü il 16 fevral Kəlbəcər rayonunda qızğın döyüşlər gedirdi. İbrahim bu döyüşdə ermənilərin 3 tankını və xeyli canlı qüvvəsini məhv etdi. İbrahim döyüşün qaynar nöqtələrindən birində idi, burada snayper gülləsi onu yaralayır cəsur döyüşçü bu yaradan da həlak olur.
Naxçıvan şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.
Təltif və mükafatları
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 20 iyun 1994-cü il tarixli 156 saylı fərmanı ilə Məmmədov İbrahim İsmayıl oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.
Grevillea acuaria
(Grevillea acuaria) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kevin Fillips
Kevin Fillips — karyerasını bitirmiş ingilis futbolçu. Hücumçu mövqeyində oynayırdı. 1999–2000 mövsümündə Sanderlend klubunda atdığı 30 qola görə Qızıl buts mükafatını qazanmışdır.
Terminaliya xebula
Dərman məqsədilə ağacın meyvələrindən istifadə olunur.
İnsult
İnsult — beyin qan  dövranının  kəskin  pozulmasıdır.
BQDKP-ı 2 yerə ayrılır: İnsultun iki tipi fərqləndirilir: işemik(80-85%) və hemorragik(15-20%).
İşemik insult — qan  təchizatının  çatışmazlığı  nəticəsində  beynin ocaqlı (fokal) zədələnməsindən əmələ gələn, 24 saatdan çox çəkən və ya bir sutka ərzində ölümə gətirib çıxaran nevrolojı simptomların kəskin inkişafı ilə xarakterizə olunan sindromdur. Bütün halların 80%-də  işemik insult karotid  hövzədə, 20%-də  isə vertebrobazilyar hövzədə baş verir. Kəskin serebral  işemiya  nəticəsində  yaranan  ocaqlı  nevroloji  defisit və  ya  retinal  işemiya  nəticəsində  yaranan  görmənin  monokulyar pisləşməsi  (amaurosis  fugax)  24  saat  ərzində  tam  keçib  gedirsə,  bu sindrom tranzitor işemik həmlə (TİH) kimi təsnifata daxil edilir.
Risk faktorları
Arterial hipertoniya, şəkərli diabet, ateroskleroz, UİX, səyirici aritmiya, qan xəstəlikləri, siqaret çəkmə, alkoqol qəbulu, narkomaniya, piylənmə, az hərəkətli həyat tərzi, per oral kontraseptivlərin qəbulu, qocalıq, kişi cinsi, genetik meyillik, afro-amerikan irqə mənsubluq.
Hemorragik insult
Hemorragik insult — serebral  arteriyanın  travmatik  genezli olmayan partlaması və qanın intrakranial sahəyə – intraventrikulyar, intraserebral,  subaraxnoidal,  subdural  və  ya  epidural  olaraq  axması nəticəsində beyin qan dövranının kəskin pozulmasıdır. Bəzən intraserebral hemorragiya beyin infarktı sahəsində inkişaf edir, bu, işemik insultun hemorragik transformasiyası adlanır. Bəzən mürəkkəb insult(qarışıq) olur ki bu zaman eyni ocaqda həm işemik dəyişkənliklər,həmdə qansızmalar olur.
Yaşlı əhali  arasında  əlilliyin  aparıcı  səbəbi  və  ölümün  əsas səbəblərindən  biri  olan  serebral  insult  əvvəlki  kimi  səhiyyənin  əsas problemlərindən biri olaraq qalmaqdadır. İnsult həyat üçün təhlükəli olan kəskin  miokard  infarktı  və  ya  kəskin  kəllə-beyin  travması  ilə eyni dərəcədə təxirəsalınmaz vəziyyət kimi qiymətləndirilməlidir.
Odlu cəng arabaları (film, 1981)
"Odlu cəng arabaları" — rejissor Hyu Hadson tərəfindən 1981-ci ildə çəkilmiş Britaniya tarixi dramı. Bu film Parisdə keçirilmiş 1924 Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak etmiş iki idmançının: tanrı yolunda çalışan dindar şotland sprinteri Erik Liddel, digəri isə İngiltərə yəhudisi Harold Abrahams haqqındadır. Bu film Kann kinofestivalında (1981) 2 mükafat, 4 nominasiyada Oskar mükafatı (Ən yaxşı film, 1982), 3 BAFTA mükafatı (1982) və digər mükafatlar qazanmışdır. Film, həmçinin məşhur yunan bəstəkarı Vangelisin sonradan dünya hit-paradında birinci yerləri bölüşəcək instrumental musiqisi ilə də yaddaşlarda qalmışdır.
Filmin başlığı ingilis şairi Uilyam Bleykin "Yerusəlim" himnindəki "Mənə odlu cəng arabalarını gətirin" sətrindən ilhamlanaraq verilmişdir. Həmin himni filmin sonlarında eşidə bilərik. Həqiqətdə isə "odlu cəng arabaları" ifadəsi İncilin Çarlıqların dördüncü kitabından (2:11 və 6:17) götürülmüşdür.
Süjeti
1919-cu ildə Kembric Universitetinə daxil olan Harold Abrahams (Ben Kross) oxuduğu təhsil müəssisəsində antisemitizmlə qarşılaşsa da, lakin Qilbert və Sallivan klubunda iştirak etməkdən zövq alırdı. O, Kembricdə Triniti Böyük Kortunu saat əqrəbinin düz 12:00-u vurması ilə qaçaraq finişi vaxtında keçən yeganə şəxsə çevrilir. Abrahams məğlubedilməz qələbələr seriyasını bir sıra milli qaçış yarışlarında davam etdirir. Qaçışa köklənməsinə baxmayaraq, o, Qilbert və Sallivan klubunda Sibil adlı qıza aşiq olur.
Erik Liddel isə Çində şotland missionerləri ailəsində dünyaya göz açsa da Şotlandiyada yaşayırdı. Onun mömin bacısı Cenniyə Erikin rəqabətli qaçış yarışlarında iştirak planları xoş gəlmirdi. Lakin Erik Çinə missioner kimi yollanmazdan əvvəl qaçışı Tanrı yolunda çalışmaq kimi qəbul edirdi. Erik Liddel v ə Abrahams ilk dəfə qaçış yarışlarında iştirak edəndə bir-birlərinə qarşı yarışırlar. Abrahams məğlubiyyətə görə məyus olur. Bunu görən vaxtilə onu çalışdıran peşəkar məşqçi Sem Massabini ona texnikasını yaxşılatmaqda kömək etməsini təklif edir. Bu Kembric kolleci masterlərinin tənqidinə səbəb olur. Onlar bildirirlər ki, peşəkar məşqçidən istifadə eləmək centlemenliyə yaraşan deyildir. Abrahamsın bu əndişəni rədd etməsi ilə o antisemit və sinfi mənfi rəylərin təfsirinə çevrilir.
Erik Liddel bir dəfə qaçışla bağlı yarış səbəbindən təsadüfən kilsə ibadətini gedə bilmir. Buna görə bacısı Cenni onu qınayır və Tanrını artıq unutması ilə ittiham eləyir. Erik isə ona sonunda Çinə missioner kimi qayıdacağını bildiyini xatırladır və qaçarkən özünü Tanrı tərəfindən ilhamlanmış insan kimi hiss etdiyini bildirir. Qaçışı buraxmasını Tanrı qarşısında vicdansızlıq kimi dəyərləndirdiyini bildirir. O, həmçinin bacısına bu sözləri söyləyir: "Mən Tanrının məni hansı  məqsəd üçün yaratdığını bilirəm. Lakin eyni zamanda o, məni sürətli yaradıb. Mən qaçanda Tanrının zövq almasını hiss eləyirəm".
Tanrıya inanaraq onlar güclərini bərpa edəcəklər: onlar qartal kimi qanad açacaq, yorulmadan qaçacaq, zəifləməyəcək qədər gəzəcəklər.
Abrahams 200 metrlik məsafə üzrə qaçışda ABŞ idmançılarına məğlub olur. O, 100 metrlik məsafənin onun medal qazanması üçün sonuncu şans olduğunu anlayır. O bu məsafədə yarışır və qalib gəlir. Onun məşqçisi Sem Mussabini uzun illər ərzində çalışqanlığın qızıl medalla nəticələndiyi bildirir. İndi Abrahams öz həyatını qura və onun qaçmasına etinasız yanaşan sevgilisi Sibilla ilə münasibətləri yenidən bərpa edə bilərdi. Yarışlara qədər amerikalı məşqçi öz idmançılarına Liddelin 400 metrlik məsafə üzrə qaçışda daha az şansının olmasını qeyd edir. Lakin amerikalı sprinterlərdən Cekson Şolz adlı birisi Liddelə dəstək olmasını bildirir. Liddel favorit sayılan amerikalı sprinterləri məğlub edərək qızıl medala sahib olur.
Britaniya yığması evə zəfərlə qayıdır. Film bitəndən sonra, ekranda Abrahamsın Sibillə evlənməsi, Britaniya yüngül atletika Federasiyasında dövlət xadimi kimi çalışması haqda yazılar peyda olur. Liddel isə Çinə missionerliyə yollanır. 1945-ci ildə yaponlar tərəfindən işğal olunmuş Çində onun ölümünü bütün Şotlandiya matəm içərisində qeyd etmişdir.
= Rollarda =
Xarakterlər
200px|thumbnail|right|Abrahams (soldakı) və Lindsey (sağdakı) Triniti Böyük Kortunda
Filmdə Abrahamsın digər 3 Olimpiya idmançısı: Henri Stallard, Obri Montekki və Endru Lindseylə Kembricə birlikdə gəlməsi təsvir olunmuşdur. Abrahams və Stallard həqiqətən də tələbə olmuş və 1924-cü ildə keçirilən Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak etmişlər. Olimpiya oyunlarının mükafatçısı olan Montekki isə Kembricin yox, Oksford Universitetinin məzunu olmuşdur. Obri Montekki Oksfordda və Olimpiya Oyunlarda olduğu zaman hər həftə anasına məktub göndərirmiş. Film həmin məktublar əsasında çəkilmişdir.
Lindsey obrazı Britaniya yüngül atletikasında çox vacib rol oynamış Lord Börliyə istinadən yaradılmışdır. Börlinin Kembricdə oxumasına baxmayaraq, o Abrahamsla eyni vaxtda təhsil almamışdır. Belə ki, Abrahams 1919-1923-cü illərdə, lord Börli isə 1923-1927-ci illərdə Kembricdə təhsil almışdır. 1924-cü il Olimpiya Oyunlarında qızıl medal sahibi olmuş Lou Duqlasın filmdə iştirak etməkdən imtina etməsi uydurulmuş Lendsi obrazının yaranmasına səbəb olmuşdur. Filmin bir başqa səhnəsində Kembricdəki gündüz saat 12:00-da bitən Triniti Böyük Kort qaçış yarışı işıqlandırılmışdır. Burada Abrahamsın tarixdə ilk dəfə bir ilkə imza atması göstərilir. Əslində isə Abrahams heç vaxt bu yarış üçün cəhd göstərməmişdir. Bu göstəriciyə 1927-ci ildə təkcə lord Börli nail olmuşdur. Filmdə isə lord Börliyə əsaslanaraq yaradılan Lindsey obrazının isə bu qaçışda Abrahamsı stimullaşdırması və ondan 1 dəqiqə gec finiş xəttini keçməsi göstərilmişdir.
Abrahamsın gəlininin D'Oyly Carte opera truppasında oxuyan soprano Sibil Qordon adlı birisinin olması yalnışdır. Əslində, Abrahams 1936-cı ildə D'Oyly Carte opera truppasında oxuyan  soprano Sibil Everslə evlənmişdir. 1934-cü ilə qədər isə onlar heç vaxt bir-birilərilə rastlaşmamışlar. Filmdə Sibilin Qilbert və Sallivanın birgə müəllifi olduğu "Mikado" komik operasında Yum-Yum rolunu oynaması göstərilmişdir. Lakin nə Sibil Qordon, nə də Sibil Evers bu rolu oynamışdır. Sibil Evers yalnız Peep-Bonu oxuması ilə yaddaşlarda qalmışdır. Harold Abrahamsın Qilbert və Sallivana vurğunluğu filmdə olduğu kimi həqiqətdir. although Evers was known for her charm in singing Peep-Bo, one of the two other "little maids from school". Harold Abrahams' love of and heavy involvement with Gilbert and Sallivan, as depicted in the film, is factual.
Liddelin bacısı isə filmdə göstərildiyindən bir neçə yaş cavan olmuşdur. Onun Eriki qınaması yalnışdır, çünki o, daima öz qardaşını idman karyerasında dəstəkləmişdir. Cenni Liddel filmin çəkilişində əməkdaşlıq etmiş və Erikin Parisdə şotland kilsəsində ibadəti zamanı qısa kameoda göstərilmişdir.
1924-cü il Olimpiya Oyunları
Filmdə 1924cü il Olimpiya Oyunlarında baş vermiş bir sıra sərbəstliklər işıqlandırılmışdır. Onlardan biri Liddelin bazar günü qaçmaqdan imtina etməsi idi. O, Parisə yollanacaq gəmiyə minəndə 100 metr məsafə üzrə yarışların Şabat günündə baş tutacağını əvvəldən bilmirdi. Əslində isə yarışların keçirilmə vaxt qrafiki bir neçə ay əvvəl ictimaiyyətə açıqlanmışdır. Liddelə Uels şahzadəsi, Britaniya Olimpiya komitəsi tərəfindən edilən təzyiqlərə baxmayaraq, onun bu məsafə üzrə qaçışlarda iştirak etməkdən imtina etməsi bütün dünya başlıqlarında işıqlandırılmışdır. Buna baxmayaraq, Parisə çatmayana qədər yarışların vaxtının dəyişdirilməsinə icazə vardı. Liddel həmin ayları 400 metr məsafəni öyrənməklə keçirmişdir. Onun 400 m məsafədə qalib olması həqiqətən də gözlənilməz olmuşdur.
Filmdə Lindseyin 400 m maneələrlə qaçışda medal qazanması və 400 m-lik növbəti qaçışda öz yerini Liddelə verməsi göstərilmişdir. Əslində isə Lindsey obrazının prototipi olmuş lord Börli 110 m-lik maneələrlə qaçışdan uzaqlaşdırılmış (O, 1928-ci ildə Amsterdamda keçirilən Olimpiya Oyunlarında 400 m məsafədə qalib olmuşdur) və adı 400 m məsafədə yarışan idmançılar siyahısına salınmamışdır.
Filmdə Abrahamsın 100 və ardınca 200 m-lik məsafədə Olimpiya Oyunlarında iştirakı göstərilir. Əslində Abrahams 100 m məsafə üzrə qaçışlarda qalib olsa da, 200 m məsafə qaçışda sonuncu olmuşdur. Həmin məsafədə isə Cekson Şolç qalib olmuşdur. Filmdə isə birinci olaraq, Abrahamsın 200 m-lik məsafədə uduzması, məşqçisi Sem Mussabininin onu danlaması və sonra 100 m məsafə üzrə qalib olması göstərilmişdir.
Erik Liddel həqiqətdə 200 m məsafə üzrə qaçışda yarışmış, Paddok və Şolzdan sonra üçüncü yeri tutmuşdur. Bu Abrahams və Liddelin eyni məsafədə yarışdıqları yeganə yarış olmuşdur. Filmdə onların İngiltərə Həvəskar Atletika Assosiasiyasının 1923-cü ildə təşkil etdiyi yarışda Liddelin Abrahamsı stimullaşdırmaq üçün saxta qələbəsi göstərilmişdir.
Abrahams həmçinin estafet komanda tərkibində 4 x 100 açılış qaçısında gümüş medal qazanmışdır. Lakin bu filmdə göstərilməmişdir. Obri Montekki isə filmdə də göstərildiyi kimi 6-cı yeri tutmuşdur.
= Olimpiadada şəxs qeyri-dəqiqlikləri =
Filmdə 100 m məsafə üzrə qaçışda bürünc mükafatçı "Tom Uotson" adlı bir obrazdır. Real medalçı isə Yeni Zenlandiyadan olan Artur Porrit olmuşdur. O, sadəcə filmdə adının çəkilməməsini bildirmişdir. Onun istəyi filmin prodüserləri tərəfindən qəbul edilmişdir. Uotson obrazının Yeni Zenlandiya milli yığma komanda tərkibinə Oksford Universitetindən seçilməsi Porritin həyatında olduğu kimidir. Porritdən savayı, 100 m məsafə üzrə yarışacaq idmançıların şəxsiyyəti Uels şahzadəsi tərəfindən yoxlanılarkən hamının şəxsiyyəti düz çıxmışdır.
Filmdə Cekson Şolzun Liddelə 400 m məsafə üzrə final qaçışından əvvəl Bibliyadan onu ilhamlandıran sözlər olan zərf verməsi göstərilmişdir. Həmin zərfin içərisində yazılmışdır: "Yaxşı kitabda da deyildiyi kimi, kim məni qiymətləndirirsə, mən onu qiymətləndirəcəm. Uğurlar".
Əslində qeydlər britaniya yığmasının üzvləri tərəfindən Liddelin yarışdan əvvəl Paris otelində massajistlərin yanına gəldiyi vaxt verilmişdir.
= Musiqisi =
Filmin 1920-ci illər dövrünə aid olmasına baxmayaraq, Vangelis fortepiano, sintezator və digər musiqi alətlərindən istifadə edərək 80-ci illərin müasir elektron musiqisindən istifadə etmişdir. Bu əvvəlki dövrlərə aid filmlərə aid radikal orkestr instrumentlərdən çıxmaq üçün cəsarətli addım idi.
220px|thumbnail|right|Yen Çarlson (ön planda) və Ben Kross (sol) "Odlu cəng arabaları" musiqisi altında çimərlikdə qaçırlar. Əslən yunan olan Vangelis elektron bəstəkar olmuş, 1960-cı illərdə Parisə gəlmiş, 1974-cü ildən isə Londonda yaşayır. Rejissor Hyu Hadson onunla sənədli filmlərdə və reklam roliklərində birgə çalışmışdır. Daha çox isə Vangelisin 1979-cu ildə çıxmış Opera Sauvage və Çin albomları onda böyük təəssürat buraxmışdır. Hadson Vengelisi seçimi barədə bu sözləri demişdir: "Bizə müasirlik hissi verən dövrün anoxronizmini verə bilən mahnı parçası lazım idi. Bu riskli addım idi, lakin biz bunu etdik". Bu saundtrek Vangelis üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edirdi. Bu mahnının verilməsindən sonra o Puttmana bu sözləri demişdir: "Mənim atam sprinterdir, bu himn onun üçündür."
Vangelisin musiqisindən bir neçə hissə filmin saundtrek albomuna düşməmişdir. Onlardan biri şotland sprinteri Erik Liddelin Şotlandiya çöllərində qaçdığı zaman səslənən fon musiqisidir. Bu musiqi parçası "Himn"in bir hissəsi sayılır.
Filmdə həmçinin 1978-ci ildə Harold Abrahamsın dəfn mərasimində britaniya xoru tərəfindən ifa olunan "Yerusəlim" himnidir. 1804-1808-ci illərdə Uilyam Bleyk tərəfindən himnin sözlərinə 1916-cı ildə Parri tərəfindən musiqi bəstələnmişdir. Bu himn İngiltərənin "qeyri-rəsmi himni" kimi yazılmışdır. Bu musiqi ilə film bitir və həmçinin bu himndən olan sözlər filmin adlanmasına səbəb olmuşdur. concludes the film and inspired its title.
= Çəkiliş yerləri =
200px|thumbnail|left|Qaçış səhnəsinin olduğu çimərlik Musiqi ilə müşayət olunan çimərlik səhnələri Sent-Endryüsdə Vest Sands adlı yerdə çəkilmişdir. Çəkilişlərin aparıldığı yerdə hal-hazırda xatirə lövhəsi vardır.
Britaniya səfirliyinin Parisdəki nümayəndəliyinə aid səhnələr Liverpul ratuşasında çəkilmişdir. 1924 Yay Olimpiya Oyunlarının əsas arenası Paris yaxınlığındakı Kolombe kommunasında yerləşən İv dyu Manuar stadionu olmuşdur. Lakin filmdə səhnələr Bebinqtonda yerləşən Oval Stadiumda çəkilmişdir. Dəmiryolu səhnələri Yorkda yerləşən Milli Dəmiryolu Muzeyində çəkilmişdir. "Mikado" komik operasındakı səhnələr isə Doyli Carte opera truppasının üzvləri tərəfindən Savoyya teatrında çəkilmişdir.
= 2012-ci il Olimpiya Oyunlarında yenidən xatırlanması =
200px|thumbnail|right|Odlu cəng arabaları səhnədə: ulduzlar Cek Louden, Cek Makardl və [[Vangelis]] Odlu cəng arabaları filmi 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında keçirilən aksiyalarda əsas mövzulardan biri olmuşdur. Filmin melodiyası ilə London-2012-ni Yeni il atəşfəşanlığında salamlaması zamanı səsləndirilmişdir.
Olimpiya parkını ilk test eləyən sprinterlər filmin musiqisindən ilhamlanmış və Olimpiya məşəlini Böyük Britaniya ərazisinə marşrut zamanı səsləndirilmişdir. Bu imstrumental musiqi oyunların açılış mərasimi zamanı London Simfonik Orkestri tərəfindən ifa olunmuşdur. İfa Rouen Atkinsonun (Mr.Bin) filmdə çimərlik səhnəsini parodiya etməsi ilə müşayət olunmuşdur. Filmin melodiyası hər medal təltif edilməsi zamanı səsləndirilmişdir.
= Mükafatlar və nominasiyalar =
Qara Yuluq Osman bəy
Həyatı
Qara Yuluq Osman bəyin atası Fəxrəddin Qutlu bəy anası isə Dəspinə Xatun dur. Onun doğum ili və harada doğulması barədə dəqiq məlumat yoxdur. Lakin vəfat edərkən 80 yaşında olduğunu nəzərə alsaq 1350-1355-ci illərdə dünyaya gəldiyi ehtimal edilir. Osman bəyin əcdadları XIII əsrdən Azərbaycandan Anadoluya köç edərək Ərzincan və Bayburt ətrafında məskunlaşıblar.
Babası Turəli bəy 3 dəfə Trabzon-Rum imperatorluğuna hücum etmiş və imperatorun qızını oğlu Qutlu bəy ilə evləndirmişdir. Osman bəy məhz bu evlilikdən dünyaya gəlmişdir.
Hakimiyyətdən öncə
Qara Yuluq Osman bəy hərb səhnəsinə ilk dəfə 1385-ci ildə qaraqoyunlularla döyüş zamanı çıxmışdır. Bu hadisə ilə hərbi bacarıqlarını göstərmiş və sonrakı şəxsi fəaliyyətləri üçün böyük nüfuz qazanmışdı.
1386-cı ildə qardaşları ilə mübarizədə uduzaraq dayısı Qazi Bürhanəddin in yanına getdi. Burada o, Qazi Bürhanəddin ə dövlət işlərində köməklik göstərmiş, dövlətin gücləndirilməsində rol sahibi olmuşdur. Sonradan Qazi Bürhanəddinin Kayseri valisini ölürməsi onlar arasındakı 11 illik münasibətin pozulmasına gətirib çıxardı. Nəticədə Osman bəy 1398-ci ildə Sivas yaxınlığında baş verən Qarabel döyüşündə Qazi Bürhanəddini məğlub edərək öldürür.Heç kimin gözləmədiyi bu hadisə Anadolu nun taleyinə böyük təsir etdi. Bir tərəfdən məmlüklər, digər tərəfdən də osmanlılar Osman bəyin vasitəsilə nəhəng düşməndən xilas olduqları üçün sevinirdilər. Osmanlı sultanı Yıldırım Bəyazidin Ərzincana səfəri də məhz bu hadisədən sonra baş verdi.
Əmrlik dövrü
Osman bəy Teymur tərəfindən ona verilən Diyabəkir əmirliyini genişləndirməklə məşğul olur. Onun səlahiyyətindəki ərazilər bunlar idi: Kemax yaylağı, Amid və Ərqani. Teymur daha əvvəl Ərqani ərazisini Əmir Şəmsəddinə soyurqal olaraq vermişdi. Əmir Şəmsəddin isə bir müddət sonra buranı Osman bəyə buraxdı. Osman bəyin bu bölgədəki qonşuları; kürd mənşəli Zərki və Süleyman tayfaları, Qaraqoyunlu, Məmlük dövləti, Türk tayfaları Dögər, Avşar və İnallılar və ərəb qəbilələri idi. Bunlardan dögərlər Fərat ın kənarında qışlayan Ağqoyunlu tayfalarından Mehəmməd bəyi qarət etdi. Belə olan halda Məhəmməd bəy gəlib Osman bəydən kömək istəyir. O zaman ağqoyunlular arasında nizam-intizam yox idi. Lakin Osman bəy uzaqgörən bir şəxs kimi onun köməyinə gedərək dögərləri məğlub edir. Bu hadisə ağqoyunluların vahid mərkəz ətrafında toplanmasında mühüm rol oynadı.Osman bəy daha sonra hücum edərək əvvəlcə Mardini mühasirəyə aldı və ətrafını dağıtdı. Sonra isə Saur qalasına hücum edərək qalanı fəth edir. Yenə həmin ərazidəki kürd camaatını da özünə tabe edərək, vergiyə cəlb edir.
Qaraqoyunlularla münasibətlər
1407-ci ildə Mosul da Qara Yusif lə döyüşsə də, daha sonra sülh bağlamışdı. Urfanı ələ keçirən Osman bəy buradan Mardinə üz tutdu və şəhəri mühasirəyə aldı. Bu dövrdə Mardin Artukluları çox zəifləmişdi və şəhəri müdafiə edəcək gücləri yoxidi. Buna görə də qaraqoyunlulardan kömək istədilər. Qara Yusif Osman bəyə verdiyi sözü unudaraq Mardinə köməyə getdi. 1409-cu ildə Osman bəy Qara Yusifə Mardin yaxınlığında məğlub oldu. Bu zəfərdən sonra Qara Yusif Mardini öz torpaqlarına birləşdirdi. Artuk hökmdarına isə Mosulu iqta kimi verdi. Bu hadisədən sonra mənbələrdə Qara Yuluq Osman və ağqoyunlular barəsində geniş məlumat yoxdur. Həmin dövrün yeganə Ağqoyunlu qaynağı Əbubəkr Tehraninin Kitabi-Doyarbəkriyyə əsəridir. Osman bəyin əlində sadəcə Amid, Urfa və Ərqani kimi şəhərlər qalmışdı. Bundan başqa davamlı şəkildə qaraqoyunluların təzyiqlərinə məruz qalsa da, əmirliyini qoruyub saxlamağa nail ola bilmişdi.
1412-ci ildə Qara Yusifin Şərqi Anadoluya gələrək Ağqoyunlu torpaqlarına daxil olduğunu görürük. Ağqoyunluları birdəfəlik məhv etmək istəyən Yusuf bəy bu dəfə Amid və Çermük əkinlərinə zərər vurduqdan sonra Osman bəyin yerləşdiyi Ərqaniyə yürüş etdi. Ərqani yaxınlığında döyüşdə məğlub olan Osman bəy qalaya sığındı.
Qara Yusif şəhərin ətrafını dağıtdıqdan sonra Təbrizə qayıtdı. 1416-cı ildə Osman bəy böyük strateji əhəmiyyətə malik olan və qaraqoyunluların əlində olan Ərzincanı mühasirəyə aldı. Şəhərin valisi Pir Ömər Qara Yusifdən kömək istədi. O, oğlu İskəndəri köməyə göndərdi. Bunun üzərinə Osman bəy mühasirəni qaldırıb geri qayıtdı.
6 iyun
1600-cü ildən əvvəl
thumb|[[Dieqo Velaskes]]
Qara Yuluq Osman bəy
Qaraqoyunlularla münasibətlər
1420-ci ildə Qaraqoyunluların vassalı Ərzincan valisi Pir Ömər Osmanın oğlu Yaqub bəyi tutub Təbrizə göndərmişdi, intiqam almaq istəyən Osman, həmin ilin iyununda qəfil hücumla Pir Öməri öldürdü. Qara yusif bu xəbəri eşidib hücuma keçmək istəsə də, Şahruxun Azərbaycana yürüşü buna imkan vermədi. O da Pir Ömərin yerinə kiçik oğlu Əbu Səidi Ərzincan valisi təyin etdi.
1420-ci ildə Qara Yusif Teymuri hökmdarı Şahruxu qarşılamaq üçün Təbrizə yola düşdüyü bir vaxtda Təbriz yaxınlığında xəstələnərək vəfat etdi. Nəticədə başsız qalan Qaraqoyunlu dövləti dağılma təhlükəsi altında idi. Bu vəziyyətdən yararlanan Osman bəy Mardin üzərinə hücuma keçir. Lakin bilinməyən bir səbəbdən bu fikrindən daşınaraq geri qayıtdı. Qara Yusifin ölümündən sonra səltənət mübarizəsinə başlayan İsgəndər Mirzə ilə Osman bəy arasında Şeyx Kəndidə şiddətli döyüş baş verdi. Dögərlərin qaraqoyunlular tərəfinə keçməsi nəticəsində Osman bəy döyüşdə böyük məğlubiyyətə uğradı. Döyüşdən sonra o Amidə qayıdır.