cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Windows 7
Fayl sistemi
Windows 7 əsasən NTFS və Fat32 fayl sistemlərinə yaılır. Bu fayl sistemləri bir birindən çox fərqlənirlər. NTFS Windows 7 üçün ən məsləhətli fayl sistemidi. Onun FAT32 dən üstün cəhətləri aşağıdakılardır:
NTFS
Fat 32
Fat32 fayl sistemi daha çox Windowsun əvvəlki versiyalarında (Windows 95, Windows 98 və Windows ME) istifadə olunurdu. Fat32 fayl sistemində həm də həcm limiti problemi də var. Beləki bu sistemdə 32GB-dan artıq hissələr ayırmaq olmur.
Təhlükəsizlik
Windows 7 də daha User Account Control (UAC) realizə olunub hansı ki Vistadan fərqli olaraq "həmişə xəbərdar et " və "heç vaxt xəbərdar etmə " rejimləri arasında daha 2 rejim mövcuddur. : "proqram kompüterdə dəyişiklik etdiyi zaman xəbərdar et" və " "proqram kompüterdə dəyişiklik etdikdə xəbərdar et ( desktop istisna)" . qeyd etmək lazımdır ki bu sistem ancaq proqram və ya arxa rejimdə işlək vəziyyətdə olan zaman işləyir.
Həmçinin Bitlocker texnologiyasında dəyişiklik edilib və yeni Bitlocker to go funksiyası əlavə edilib.
Həmçinin dəyişikliklər Windows brandmauerdə də özünü əks etdirir. Hansı ki, proqramın şəbəkəyə müraciəti zamanı firewall sistemi avtomatik xəbərdarlıq edir. Applocker sistemi isə qadağan olunmuş proqramların açılmasının qarşısını alır.
DirectAccess fon rejimində şəbəkəyə təhlükəsiz bağlanmanı təmin edir. VPN dən fərqli olaraq bu sistem istifadəçi iştirakını lazım bilmir.
Əfqanıstan
Əfqanıstan (افغانستان, ) — Cənubi Asiyada ölkə. Əfqanıstan Mərkəzi Asiyada yerləşməsinə baxmayaraq sıx etnik və mədəni əlaqələri nəzərə alınaraq bəzi qaynaqlar tərəfindən Yaxın Şərq ölkəsi hesab edilir. Şərq və cənubda Pakistan, qərbdə İran, şimalda Türkmənistan, Özbəkistan və Tacikistan, şimal-şərqdə isə Çin Xalq Respublikası ilə həmsərhəddir. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Kabil şəhəri, ümumi sahəsi 652,230 kvadrat kilometrdir. Əfqanıstan dənizə çıxışı olmayan ölkədir. Ərazisinin əksər hissəsi qışı çox soyuq keçən Hinduquş dağları ilə əhatə olunmuşdur. Ölkənin şimalı məhsuldar düzənliklərdən, cənub-qərbi isə yayı çox isti olan səhra landşaftından ibarətdir.
15 avqust 2021-ci ildə Əfqanıstan İslam Respublikası süquta uğramışdır, prezident Əşrəf Qəni hakimiyyəti Taliban hərəkatına vermişdir. Yerinə Əfqanıstan İslam Əmirliyi qurulmuşdur.
Tarixi
Müasir Əfqanıstan ərazisindəki ilk insan məskənləri Orta paleolit dövrünə təsadüf edir. Böyük ipək yolu boyunca ölkənin strateji mövqeyi Orta Şərq və Asiyanın digər bölgələri arasında mədəni əlaqələrin yaranmasında mühüm rol oynamışdır. Bu ərazi tarix boyunca müxtəlif xalqlara ev sahibliyi etmiş və bir çox hərbi yürüşlərə məruz qalmışdır. Bütün bu işğal cəhdlərinə baxmayaraq, ölkə işğalçılara qarşı daima mübarizə aparmış və buna görə də "alınmaz" və "imperiyaların məzarlığı" kimi ləqəblər qazanmışdır. Əfqanıstan ərazisi tarix boyunca Kuşan İmperiyası, Ağ hunlar, Samanilər, Səfərilər sülaləsi, Qəznəvilər dövləti, Qurilər, Xələclər sülaləsi, Böyük Moğol İmperiyası, Hotakilər, Durranilər və digər böyük imperiyaların tərkib hissəsi olmuşdur.
Müasir Əfqanıstan dövlətinin siyasi tarixi 18-ci əsrdə mövcud olmuş Hotaki və Durrani sülalələri ilə başlayır. 19-cu əsrin sonlarında Əfqanıstan həmin dövrdə hökmranlıq etmiş Britaniya Hindistanı və Rusiya imperiyası arasındakı "Böyük oyun"da bufer ölkə rolunu oynamışdır. 1893-cü ildə Britaniya Hindistanı ilə sərhəddə yaradılan Durand xətti əfqan hökuməti tərəfindən tanınmadı və 1947-ci ildə Pakistanın müstəqillik əldə etməsindən sonra bu ölkə ilə əlaqələrin gərginləşməsinin əsas səbəblərindən biri hesab olunur. 1919-cu ildə baş vermiş Üçüncü ingilis-əfqan müharibəsinin ardınca ölkə xarici təsirdən azad oldu və Əmənullah xanın rəhbərliyi altında monarxiya quruldu. Onun ardınca isə hakimiyyətə Məhəmməd Zahir şah gəldi və o da 40 ilə yaxın ölkəyə rəhbərlik etdi. 1970-ci illərin sonunda Əfqanıstanda bir neçə dəfə dövlət çevrilişi baş verdi. Əvvəlcə ölkədə sosialist dövlət quruldu, ardınca isə Əfqanıstan Sovet İttifaqının protektoratına çevrildi. Bu hadisələr 1980-ci illərdə üsyançılara qarşı Sovet-Əfqan müharibəsinin baş verməsi ilə nəticələndi. 1996-cı ildən etibarən Əfqanıstan ərazisinin çox hissəsi Taliban qruplaşması tərəfindən ələ keçirildi ki, nəticədə ölkənin çox hissəsi beş ilə yaxın müddət ərzində Əfqanıstan İslam Əmirliyi adlı totalitar rejim tərəfindən idarə olundu. 2001-ci ildə NATO-nun rəhbərliyi altında koalisiya qoşunlarının Əfqanıstana daxil olması ilə Taliban qruplaşmasının üzvləri hakimiyyətdən düşdü və yeni demokratik hökumət quruldu, amma 2021-ci il 15 avqustunda paytaxt Kabil Taliban tərəfindən ələ keçirildi və Əfqanıstan İslam Respublikası süqut etdi. Taliban tərəfindən keçid hökuməti quruldu.
Koronida (nimfa)
Koronida yunyn mifologiyasında nimfa, Apollonun sevgilisi və təbabət tanrısı Asklepin anası.
Əfqanıstan
Əhalisi
Paytaxt Kabul ölkənin ən böyük şəhəridir, digər əhəmiyyətli şəhərlər qərbdə Herat, cənubda Qəndəhar və şimalda Məzari-Şərifdir. Yerli və milli səviyyədə inteqrasiyanın zəif olduğu Əfqanıstanda coğrafi maneələrdən əlavə ictimai həyatda da bir sıra əhəmiyyətli problemlər qalmaqdadır. Əhalinin savadlılıq dərəcəsi təxminən 36% — dir, adam başına düşən ümumdaxili gəlir baxımından da dünyanın ən yoxsul ölkələri arasındadır. Əfqanıstan İslam Respublikasının Mərkəzi Statistika Təşkilatının məlumatlarına əsasən 2011-ci ilin əvvəlinə ölkə əhalisinin sayının 24.485.6 min nəfər olduğu ehtimal edilir.
Etnik tərkibi
Əfqanıstan çoxmillətli ölkədir. Bununla bərabər heç bir etnik qrup əksəriyyəti və ya çoxluğu (yarıdan çox) təşkil etmir, ölkədə yalnız qarşılıqlı nisbətdə üstünlüyə sahib beş böyük etnik qrup vardır (puştunlar, taciklər, özbəklər, həzaralar və türkmənlər) və onların hər birinin sayı 1 milyondan artıqdır.
Din
thumb|[[Məzari-Şərifdə göy məscid]]Əfqanıstan ərazisində islam VII əsrin sonu, VIII əsrin əvvəllərində yayılmağa başlamışdır. Hal-hazırda ölkə əhalisinin əksəriyyəti müsəlmanlardır. Əfqanıstanda müsəlman əhalinin 80–90%-ni təşkil edən Sünnilik (Hənəfi Məzhəbi) daha çox yayılmışdır. Etiqadda İsə çoxunluq Maturidi Əqidəsindədirlər. Sünnilər əsasən əfqanların böyük bir hissəsi, taciklər, özbəklər, türkmənlər, bəluclar, çaray-makların böyük hissəsi (cəmşidilər, xazarai-kalayiau, firuzkuxlar, taymanlar), nuristanlar(sonuncular hələ 19-cu əsrdə yerli qəbilələrin inanclarına tapınırdılar və onlar qonşu müsəlmanlar tərəfindən kafir adlanırdılar, islam onların arasında təzyiqlə yayılıb).
Əfqanıstada bir sıra sünni cərəyanlarıi fəaliyyət göstərir — qədiriyyə, nəqşbədiyə, qələndəriyyə. Əhalinin çox az hissəsi (0,5 %) əhmədiyyə təriqətinə münsubdur. Ölkədə əhəmiyyətli sayda şiələr var. Bunlar xəzər-bərbərlər, eləcə də teymurlar, qızılbaşlar və əfqan-dzadzlar, Sistada nisbətən qarışmış əfqan-fars qrupu və farslardır. Şiələrə həm də Kabul, Herat, Qəznə ərazisində də rast gəlmək olar. Bədəxşan xalqı və tacikləri bir hissəsi ismailiyə təriqətinə ibadət edirlər (ismaililər ölkə əhalisinin təqribən 3 %-ni təşkil edirlər). Bundan başqa, Əfqanıstanda induistlər (20min nəfər), eləcə də siqxlər, zərdüştilər və iudaistlər (0,2 min nəfər) yaşayır.
Aleksandr Butlerov
Aleksandr Mixaylovic Butlerov  (3/15 sentyabr 1828, Çistopol — 5/17 avqust 1886, Butlerovka) — rus kimyaçı, üzvi maddələrin kimyəvi quruluşu nəzəriyyəsinin, eləcə də "Butlerov məktəbi"nin yaradıcısı, arıçı-alim, lepidopteroloq, ictimai xadim, 1860–1863-cü illərdə Kazan İmperator Universitetinin rektoru.
Həyatı
Aleksandr Butlerov mülkədar, Böyük Vətən müharibəsinin iştirakçısı (1812), təqaüdçü-zabit ailəsində doğulmuşdur. İlk təhsilini Topornin özəl pansionunda fransız dili müəllimi kimi almışdır, daha sonra 1-ci Kazan gimnaziyasında, 1844–1849-cu illərdə isə Kazan Universitetinin "təbiət elmləri şöbəsi"ndə tələbə olmuşdur. 1849-cu ildən buranın müəllimi, 1854-cü il fövqəladə, 1857-ci ildən isə həmin universitetdə adi kimya professoru kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1860–1863-cü illərdə iki dəfə universitetin rektoru olmuşdur. 1868–1885-ci illərdə Peterburq Universitetində adi kimya professoru kimi işləmişdir. 1885-ci ildə təqaüdə çıxmış, yalnız universitetdə xüsusi mühazirələr deməyə davam etmişdir. 1870-ci ildə həmkar seçilmişdir, 1871-ci ildə fövqəladə, 1874-cü ildə isə Peterburq EA (Elmlər Akademiyasında) adi akademik.
1878–1882-ci illərdə N.N.Zininin varisi Rusiya Kimya Cəmiyyətinin Kimya şöbəsinin sədri kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bir çox digər elmi cəmiyyətlərin Rusiyada və xaricdə fəxri üzvü olmuşdur.
Elmi fəaliyyəti
Pansionda şagird olan zaman artıq kimya ilə marağlanırdı:dostları ilə birlikdə onlar gah toz,gahda ki,fişəng düzəltməyə çalışırdılar.Təcrübələrin birində bir zorlakı partlayış baş verdiyinə görə,müəllimi onu ciddi cəzalandırır.Üç gün dalbadal başqaları nahar etdikəri bütün zaman ərzində Saşanı bir küncə yerləşdirirdilər.Onun boynuna üstündə "Böyük Kimyaçı" yazısı olan qara lövhə asmışdılar.Sonradan bu sözlər peyğəmbərcəsinə söylənmiş sözlərə çevrildi.Sonradan o Kazan universitetində kimya tədrisinə alüdə oldu,hansı ki,burada K.K.Klaus və N.N.Zinin kimi professorlar var idi.1852-ci ildən Klaus Derpet universietinə keçdikdən sonra, Butlerov bu universitetdə kimyanın tam tədrisinə rəhbərlik etdi.1851-ci ildə Butlerov "Üzvi birləşmələrin oksidləşməsi" haqqında maqistr dissertasiyasını müdafiə etdi,1852-ci ildə isə Moskva universitetində "Efir yağları"haqqında doktorluq dissertasiyası müdafiə etdi.1857–1858-ci illərdə xaricə səfərləri zamanı o bir çox F.A.Kekule və E.Erlenmeyer kimi görkəmli kimyaçılarla yaxından tanış olmuşdur,və Parisdə yeni qurulan Paris Kimya Cəmiyyətində fəal iştirak edərək yarım ilini orada keçirmişdir.Parisdə Ş.A.Vyurs laborotoriyasında Butlerov birinci dövrü eksperimental tədqiqatın başlamışdır.Yodlu metilenin hazirlanmasında yeni bir üsul aşkar edərək,Butlerov onun çoxsaylı törəmələrini əldə etdi və tədqiq etməyə başladı;ilk dəfə olaraq heksametilentetramin(urotropin) ilə polimer formaldeqidi sintez etdi,hansı ki, əhəng suyu ilə emal edildikdə şəkərli mayeyə çevrilirdi.Butlerovun sözlərinə görə,bu şəkərli mayenin ilk və tam sintezi idi.
Elmi töhfə
Butlerov kimyəvi quruluş nəzəriyyəsinin əsas ideyalarını ilk dəfə 1861-ci ildə ifadə etmişdir.Öz nəzəriyyəsinin vacib mövqelərini o, "Maddənin kimyəvi quruluşu" haqqında olan məruzəsində şərh etmişdir.Bu məruzəni o, Şpeyerdə (sentyabr 1861) alman həkimləri və təcrübəçilərinin qurultayındakı kimya bölməsində oxumuşdur. Bu nəzəriyyənin əsasları bu şəkildə formalaşdırılır: 1."Hər kimyəvi atomun, hansı ki,cismin yaranmasında iştirak edir,müəyyən və məhdud sayda kimyəvi gücü olduğunu nəzərdə tutaraq, mən bu kimyəvi əlaqəni kimyəvi quruluş adlandırardım və ya mürəkkəb cismdə atomların qarşılıqlı birləşmə üsulu." 2."…mürəkkəb hissəciyin kimyəvi naturası elementar tərkib hissələrinin naturası ,onların sayı və kimyəvi quruluşu ilə müəyyənləşdirilir".Klassik kimyəvi quruluş nəzəriyyəsinin qalan bütün mövqeləri bu postulatla düz və ya dolayı olaraq bağlıdır.Butlerov kimyəvi quruluşun müəyyənləşdirilməsi yolunu göstərir və istifadə olunacaq qaydaları xülasə edir.O,öz kimyəvi quruluşunu saxlayan radikalların iştirak etdiyi şəraitdə keçirilən sintetik reaksiyalara üstünlük verir.Buna baxmayaraq Butlerov,belə bir ehtimalı da əvvəlcədən görür ki, yenidən qruplaşma mümkündür ,belə ki, sonda bu hallar üçün də "ümumi qanunlar " təyin olunacaq.Butlerov ilk dəfə olaraq izah etdi ki,izomerlər eyni elementar tərkibə malik olan birləşmələrdir ,lakin onların kimyəvi quruluşu müxtəlifdir.Kimyəvi quruluş nəzəriyyəsinin inkişafında Butlerovun işlərində onun eksperimental təstiqi böyük əhəmiyyət kəsb etmişdir.Üçünçü butil spirtini əldə edərək, Butlerov(şagirdləri ilə birlikdə) onun quruluşunu açıqlamağı bacarmış və onun tərkibində izomerlərin olduğunu isbat etmişdir.1844-cü ildə Butlerov iki butan və üç pentanın daha sonra isə izobutilenin mövcud olduğunu əvvəlcədən demişdir.Kimyəvi quruluşun nəzəri ideyalarını bütün üzvi kimyaya tətbiq etmək üçün Butlerov 1864–1866-cı illırdə Kazanda " Üzvi kimyanın tam öyrənilməsinə giriş " –in üç buraxılışını çap etdi.Onun ikinci nəşri 1867–1868-ci illərdə alman dilində oldu. Butlerov ilk dəfə olaraq kimyəvi quruluşun əsasında polimerləşmənin sistemləşdirilmiş tədqiqatına başladı.Hansı ki, bu tədqiqatlar Rusiyada onun davamçıları tərəfindən davam etdirildi və S.V.Lebedevin sintetik kauçukun sənaye üsulu ilə alınması kəşfi ilə başa çatdı.
Anzov
Anzov — Azərbaycan Respublikasıınn Yardımlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Anzov Yardımlı rayonunun Hamarkənd inzibati ərazi vahidində kənd. Peştəsər silsiləsinin yamacındadır. Yerli əhali bu adı Anzo kimi tələffüz edir. Kəndin keçmış adı Zivirs olmuşdur. XIX əsrin ortalarında aparılan araşdırmalara görə, kənddə cəmi beş ailə olmuşdur. Mütəxəssislərin fikrincə, anzol anzol Talış dilində "iki yarğan arasında kicik torpaq sahəsi" deməkdir. Lakin Qafqazda Andzav şəklində qeydə alınmış dağın adı "dar, çətin keçilən; mağara" kimi izah olunur. Tacikistanda, Hissar silsiləsindəki Anzob aşırımının adı da həmin məna ilə bağlıdır.
Tarixi
Anzov Yardımılı rayonunun böyük kəndlərindən biridir. Əhalsi 1000 nəfərdən artıqdır. Anzov kəndini tarixi 400 ildən artıqdır, yəni ilk məskunlaşma 400 il bundan əvvələ təsadüf edir. Kənddə İlk məskunlaşan QILINCXAN olmuşdur. O, buraya İranın KƏLƏNSURA kəndindən gəlmişdir. İlk məskunlaşma Həsən Kərimim adıyla əlaqələndirilsə də, Həsən Kərim Qılıncxanın oğlu olmuşdur. Görünür, Qılıncxanın yaşı cox olduğundan o, burada çox ömür sürə bilməmiş və sonradan kənddə məskunlaşanlar Həsən Kərimi burada görmüş və onu buranın ilk insanı sanmışlar.
Kəndin ümumi ərazisi genişddir. Anzov sözünün mənasını talış dilinin sözü hesab edənlər olsa da, belə burada tarix boyu talış yaşamamıdır. Əslində ANZOV sözü Türk dilindən tərcümədə XANSOYLU, XANNƏSİLLİ deməkdir.
Mədəniyyəti
Anzov Yardımılı rayonunun böyük kəndlərindən biridir. Əhalsi 1000 nəfərdən artıqdır. Anzov kəndini tarixi 400 ildən artıqdır, yəni ilk məskunlaşma 400 il bundan əvvələ təsadüf edir. Kənddə İlk məskunlaşan QILINCXAN olmuşdur. O, buraya İranın KƏLƏNSURA kəndindən gəlmişdir. İlk məskunlaşma Həsən Kərimim adıyla əlaqələndirilsə də, Həsən Kərim Qılıncxanın oğlu olmuşdur. Görünür, Qılıncxanın yaşı cox olduğundan o, burada çox ömür sürə bilməmiş və sonradan kənddə məskunlaşanlar Həsən Kərimi burada görmüş və onu buranın ilk insanı sanmışlar. Kəndin ümumi ərazisi genişddir. Anzov sözünün mənasını talış dilinin sözü hesab edənlər olsa da, belə burada tarix boyu talış yaşamamıdır. Əslində ANZOV sözü Türk dilindən tərcümədə XANSOYLU, XANNƏSİLLİ deməkdir. Kənd haqqında geniş məlumatları Malik Balaşovla Şirəli İsayevin yazdıqları "OĞUZ ELİ ANZOV" kitabından almaq olar.
Kərim bəy Vəzirov
Kərim bəy Vəzirov — şair, məmur.
Həyatı
Kərim bəy Vəzirov 5 may 1843-cü ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Əslən Cavanşir-Dizaq mahalının Hacılı camaatındandır. Mükəmməl mədrəsə savadı almışdı. Sonra Şuşa qəza məktəbində rus dilini öyrənmişdi. Dövlət idarələrində, Şamaxı və Salyan şəhərində məmur işləmişdi. Kərim bəy 1892-ci ildə subay vəfat edib.
Bulbophyllum protractum
(Bulbophyllum protractum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Andezit
Andezit — porfir, bəzən afir, qabarcıqlı və ya flyuidal teksturlu, əsas kütləsi hialopilit, mikrolit, pilotaksit və ya vitrofir quruluşlu vulkanik süxur. Başlıca mineralları: plagioklaz (püruzlərdə əsasi andezindən bitovnitə, əsas kütlədə isə labradora kimi dəyişir), bir və ya bir neçə rəngli mineral (biotit, bazaltik hornblend), rombik (bronzit, hipersten, enstatit) və monoklinik (diopsid, avgit, pijonit) piroksenlər. Andezit əsasi tərkibli növlərində bəzən olivin, turş növlərində isə kvars qeyd edilir. Andezit adətən vulkan şüşəsi, filiz (maqnetit) və aksessor (apatit, sfen) minerallar olur. Andezitlər ailəsinə mənsubdur. Kimyəvi tərkibinə görə normal sıralı kvarslı dioritlərin effuziv analoqu sayılır. Alüminiumluq əmsalı: al’=0,75–3,5. SiO2-nin miqdarı 57–64%. Postvulkanik dəyişilmələri: propilitləşmə və törəmə kvarsitləşmə. Sinonim: Labrodorofir, Oliqoklazlı porfir, Pyui-andezit və b.
Andezit formasiyası
Andezit formasiyası andezibazaltların və andezitlərin üstünlüyü və ya geniş inkişafı ilə səciyyələnən vulkanogen süxurların təbii assossiasiyasıdır. Ekstruziv süxurlar, piroklastolit və pemza şəklində olan datsit və liporitlər az yayılmışdır. Andezit formasiyasi çoxlu diorit və diorit-porfirit subvulkanik intruzivlərinin olması səciyyələnir. Andezit formasiyası geosinklinal inkişafın orta mərhələsinə və orogen mərhələlərinə uyğun gəlir.
Andezit xətti
Andezit xətti Marşalla görə (1910, 1912), Sakit okean həlqəsinin andezit vulkanları ilə okeandaxili adaların bazalt vulkanları arasındakı sərhəd. Andezit xətti qərbdə qırışıq dağlardan və qitə tipli intruzivlərdən ibarət adalar qövsü strukturları, şərqdə isə qırışıqlıq hərəkətləri baş verməmiş enli xətti qurşaqlar şəklində pərakəndə adalar yerləşir. Bir çox tədqiqatçılar andezit xətti qitə ilə okean arasında sərhəd hesab edirlər.
Andezit maqması
Andezit maqması qırışıqlıq zonaları ilə əlaqədar əmələ gələn orta tərkibli maqma. Belə maqma nisbətən qatı və həll olmuş qazlarla zənginləşir. Qrin və Rinqvuda (1968) görə, təzyiq 3 QPa, temperatur isə 1300–1350° C-yə çatdıqda müxtəlif süxurlardan andezit tərkibli maqmanın əriyib ayrılması baş verir.
Başqırd dili
Başqırd dili (Башҡорт теле, ) — qıpçaq türklərinə daxil olan xalq.
Tatar dilinə yaxındır, ondan fonetik cəhətcə, bir qədər də qrammatik və leksik cəhətcə fərqlənir.
Əlifba
Başqırd latın əlifbasının Tatar və Türk latın əlifbaları ilə müqayisəsi:
Nefroptoz
Nefroptoz - böyrəyin sallanması, onun patoloji hərəkətli olmasına deyilir. Sağ tərəfdə daha çox təsadüf olunur. İki tərəfli visseroptoz (splonxnoptoz) fonunda olur. Qadınlarda daha çox (73%) təsadüf olunur.
Etiologiya
Böyrəyin bağ aparatının zəifliyi və travma nəticəsində onun zədələnməsi, güclü arıqlama, qarın ön divarının tonusunun azalması nəticəsində qarındaxili təziyiqin azalması xəstəliyi səbəb olur.
Mənbə
Dr. Yusifin Tibbi məlumatlar...
Sen-Pyer (Yuxarı Provans Alpları)
Sen-Pyer  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Antrevo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Kastellan.
INSEE kodu — 04194.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 111 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 76 nəfər (15-64 yaş) arasında 43 nəfər iqtisadi fəal, 33 nəfər fəaliyyətsiz (fəaliyyət göstərici 56.6%, 1999-cu ildə 65.1%) idi. Fəal olan 43 nəfərdən 40 nəfər (22 kişi və 18 qadın) işləyir, 3 qadın işsizdir. Aktiv olmayan 33 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 11 nəfər təqaüdçü, 16 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Robinov sindromu
Robinov sindromu - dirsəklərin qısalığı, cinsi hipoplaziyanın mövcudluğu, göz yarıqlarının genişliyi, yuxarı dartılmış formada burun, çənənin inkişafdan qalması, braxidaktiliya və digər əlamətlərlə ilə müşayət olunan xəstəlikdir. Hər iki cinsdə ola bilər və anadangəlmə olur. İntellekt normal olsa da, xəstələrin 18%-də əqli və fiziki inkişaf gec gedir.
Dinəvər
Tarixi
Bu şəhərdən iki görkəmli tarixçi çıxıb.
Tarixçilərdən biri - Əbu Muhəmməd Abdullah ibn Muslim ibn Quteybə Dinəvəri (vəf. hicri 276 / miladi 889) əslən xorasanlı olsa da, İraqda doğulmuşdu və Bağdadda dərs deyirdi. O, ərəb dili və ədəbiyyatını, fiqh və təfsiri mükəmməl mənimsəmişdi. Bir müddət Dinəvər şəhərində qazılıq etdiyi üçün, bu ləqəblə tanınırdı. Quran kəlimələrinin və çətin hədislərin izahı, şairlərin tərcümeyi-halı barədə kitabları vardır. Dinəvəri ərəb filologiyasında Bağdad qrammatika məktəbinin əsasını qoymuşdur. Onun "əl-Məarif" əsəri ən qədim tarix mənbələrindən sayılır. Lakin müəllifə dünya şöhrəti gətirən "əl-İmamə və’s-siyasə" kitabı olmuşdur. Xilafətin tarixinə, xəlifəlik qaydalarına və hakimlik şərtlərinə həsr olunmuş bu əsəri haqlı olaraq, ən dəyərli tarixi mənbələr sırasına aid edirlər.
"Dinəvəri" ləqəbi ilə tanınan daha bir alim Əbu Hənifə Əhməd ibn Davud (vəf. hicri 282 / miladi 895) olmuşdur. O, ən müxtəlif elm sahələrində eyni səviyyədə bacarıq nümayiş etdirirdi. Dinəvəri ərəb dilçiliyi, məntiq, nücum, hesab, həndəsə, tarix, botanika və fəlsəfə mövzularında dəyərli əsərlərin müəllifidir. Hərtərəfli istedadına və ensiklopedik biliyinə görə, çoxları onu Nəsrəddin Tusi ilə müqayisə edirlər. Dinəvəri İsfahan şəhərində rəsədxana tikdirmişdi və orada astronomik cədvəllərin tərtibi ilə məşğul olurdu. Onun botanikaya aid verdiyi məlumatlar xüsusilə qiymətli sayılır. Tarix mövzusunda qələmə aldığı "əl-Əxbaru’t-tival" kitabı dünyanın yaranışından Abbasi xəlifəsi Mu’təsimin hakimiyyətinin sonuna kimi keçən müddət ərzində baş vermiş hadisələrdən bəhs edir. Kitab tarixçilər üçün əvəzsiz mənbə rolunu oynayır.
Ərəb xilafətinin dağılmağa doğru getdiyini görən bəzi kürd feodalları öz hakimiyyətlərini gücləndirərək, müstəqil dövlət qurmağa başladılar. Məsələn, 961-ci ildə bir sıra kürd tayfalarını öz ətrafında birləşdirən Həsənvayh ibn əl-Kürdi paytaxtı Dinavər olan müstəqil Həsənvayhilər əmirliyinin və sülaləsinin (961-1015) əsasını qoydu (35,114).
Həsənveyh ibn əl- Kürdinin ölümündən sonra hakimiyyət onun oğlu Bədrə keçdi (979-1015). Həsənvayh əmirliyinə Həmədan, Dinavər, Nəhavənd, Əsədabad və digər rayonlar daxil idi. Böyük kürd tarixçisi Şərəf xan Bidlisi yazır ki, Bədrin hakimiyyəti zamanı Dinavərdən Əhvaza, Xuzistana, Burucizdə, Əsədabada və Nəhavəndə qədər olan bütün qalalar, dağlar və düzənliklər Həsənveyh əmirliyinə tabe idi (11, 91).
Məşrutə inqilabı (1905–1911)
Məşrutə hərəkatı, İran Konstitusiya inqilabı və ya İran burjua inqilabı — 1905–1911-ci illərdə baş vermiş və Qacarlar dövlətində parlamentin əsasının qoyulması ilə nəticələnmiş inqilab nəzərdə tutulur.
İnqilab İranda müasir eranın başlanğıcını qoyaraq fundamental dəyişikliklərə yol açdı. Bu dövrdə burjua mətbuatında o dövrə qədər görülməmiş miqyasda müzakirələr başladı və yeni iqtisadi imkanlar mümkünləşdi. Bir çox qrup inqilabın gedişatına təsir edə bilmək üçün mübarizə aparırdı və nəticədə istər-istəməz cəmiyyətin bütün təbəqələri müəyyən qədər dəyişikliyə məruz qaldı.Nəsrəddin şah Qacarın uzun müddət uğrunda mübarizə apardığı köhnə qaydalar nəhayətki yeni qaydalarla əvəzləndi, yeni ifadə formaları, yeni sosial və siyasi şərait formalaşdı.
Müzəfərəddin şah Qacar ölümündən qısa müddət əvvəl — 1906-cı ildə konstitusiyanı imzaladı. Lakin ondan sonra taxta çıxan Məhəmmədəli şah konstitusiyanı ləğv etdi və Rusiyadan, Böyük Britaniyadan dəstək aldıqdan sonra 1908-ci ildə parlamenti bombardman etdi. Bu hadisə yeni konstitusiya hərəkatının yaranmasına səbəb oldu. Konstitusiyaçı qüvvələr Tehrana yürüş etdi və Məhəmmədəli şahı azyaşlı oğlu Əhmədin xeyrinə hakimiyyətdən əl çəkməyə məcbur edildi. Atasının yerinə taxta çıxan Əhməd şah Qacar 1909-cu ildə konstitusiyanı yenidən bərpa etdi.
1921-ci il çevrilişi bir çox mühüm dəyişikliklərə səbəb oldu və 1925-ci ildə Pəhləvi sülaləsinin hakimiyyətə gəlməsi ilə nəticələndi. İran parlamenti 1906–1907-ci illər konstitusiyasını dəyişdirdi və 1797–1925-ci illərdə İranı idarə edən Qacarlar sülaləsini Pəhləvi sülaləsi ilə əvəz etdi. Bununla da, Pəhləvilərin hakimiyyəti legitimləşdirildi. İnqilabı Gilan vilayətində Cəngəlilər hərəkatı (1914–1921) izlədi.
Ümumi məlumat
Cənubi Azərbaycanda qələbə çaldıqdan sonra, 19 mart, 1910-cu ildə Səttar xanın rəhbərliyi ilə Tehrana yürüş başlanıb. Səttar xan və Bağır xanın fədai dəstələri Təbrizdən Tehrana yola düşüblər Lakin İran monarxiyasının Rusiyanı köməyə çağırması və Rusiyanın İrana hərbi müdaxiləsi ilə inqilab süqut (1911) etdi. Təbrizə daxil olan rus qoşunları inqilabçılara divan tutdular.
Tiberi Semproni Qrakx
Tiberi Semproni Qrakx (Tiberius Sempronius Gracchus; e.ə.162 - e.ə.133) — məşhur Qədim Roma siyasi xadimi. Qədim Romada torpaq islahatların təşəbbüskarı olan iki qardaşdan biri. Qay Semproni Qrakxın böyük qardaşı.
Məşrutə inqilabı (1905–1911)
Əncümənlər
- Məşrutə inqilabı (1905–1911) dövrünə aid seçkili inqilabi orqanlar. Əncümənlər İranın və Azərbaycanın bir çox böyük şəhərlərində var idi və inqilabın müdafiəsində və inkişafında mühüm rol oynayırdılar. 1906 ilin sentyabrında Təbrizdə, şah sarayının məşrutənin(konstitusiyanın)verilməsinin qarşısını almaq cəhdlərinə qarşı böyüyən etiraz zamanı, hərəkatın rəhbərliyi üçün İran tarixində ilk dəfə əhali tərəfindən seçilən əncümən seçildi və bununla da bütün İranda əncümənlərin təşkil olunmasının əsası qoyuldu.
Tiberi Semproni Qrakx
Tiberinin tribunatı
Tiberi Qrakxın ilk tribunatı böhranın kəskinləşməsi ilə səciyələndi. E.ə 133 ildə xalq tribunu seçilən Tiberi Qrakx, məqsədi, qismən erkən respublika dövrünün polis bərabərliyinin bərpası olan aqrar islahatı təklif etdi. Hər ager publicus sahibinə 500 yuqerdən(125 ha) artıq olmayaraq torpaq saxlamaq icazə verilirdi; bundan başqa o hər yetkin yaşlı oğluna görə daha 250 yuqer torpaq saxlaya bilərdi ki, hər ailəyə düşən ümumi torpaq payı 1000 yuqerdən artıq olmasın. Bu paydan artıq torpaq dövlətin sərəncamına qaytarılırdı. Onlardan hərəsi 30 yuqer olmaqla topaq sahələri yaradılmalı idi və yoxsullara paylanmalı idi. Keçmiş sahiblərə torpağın əvəzinə pul ödənilməli idi. Sahələri satmaq qadağan olunurdu. Aqrara islahatın keçirilməsi üçün üç nəfərdən ibarət kommisiya yaradılmalı idi. Qanun əhəmiyətli dərəcədə, hələ plebeylərin patrisilərlə mübarizəsi zamanına aid, Litsini-Seksti aqrar qanununu təkrarlayırdı və kiçik torpaq sahibkarlığının bərpasını nəzərdə tuturdu. Lakin Tiberi Qrakx islahatın nobilitet üçün az ağrılı olmasını təmin etmək üçün çalışırdı. Buna baxmayaraq iri torpaq sahibləri bu islahata qarşı çıxdılar. Onlar Qrağusun həmkarı tribun Mark Oktavini öz tərəfinə çəkə bildilər və o layihə üzərinə veto qoydu. Uzun mübarizədən sonra Tiberi komisiyalar qarşısında sual qoydu: "xalqın iradəsinə qarşı gedən tribunun öz vəzifəsində qalmaq hüququ varmı?"
Məşrutə inqilabı (1905–1911)
Təbriz üsyanı
Tehranda baş verən 10(23) iyun çevrilişindən sonra irtica İranın bütün əyalətlərində hücuma keçdi. Rəştdə, Ənzəlidə, Məşhəddə, Səbzəvarda, Kuçanda, Kirmanşahda, Buşirdə, Bəndər-Abbasda, eləcə də başqa şəhərlərdə qubernatorlar şahın əmri ilə bütün əncümənləri qovdular və bir çox qəzetləri bağladılar.23 iyun 1908-ci ildə Məhəmməd Əli şah Qacar Tehranda çevriliş edəndə, Mir Haşimin başçılığı altında Təbriz irticaçıları şəhəri ələ keçirməyə və mücahidlərlə, fədailərlə və əncümənlərlə birdəfəlik haq-hesab çəkmək fikrinə düşdülər. Mir Haşimin davəçılərınə Mərənd xanı Şüca-Nizamın və Təbrizin qərb hissəsinin-Qaraməlik məhəlləsinin dəstələri də qoşuldular. İrticaçılar əvvəlcə Təbrizin, Səttarxanın fədailərinin əlində olan şimaldaki Əmirxız məhəlləsindən başqa, şimal-şərq hissəsini-Davəçı məhəlləsini, Şişgilan və Baqemişe məhəllələrini ələ keçirdilər. Şəhərin cənub-şərq hissəsi Bağır xanın fədailərinin əlində idi, onların əsas bazası Xiyaban məhəlləsi idi. Təbrizdə döyüşlər başlayandan sonra Təbriz əncüməninin mülkədar-liberal kəsimi xarici ölkələrin konsulluqlarında gizləndilər. Əncümən sədri Bəsir əs Səltənə və Əclal əl Mülk rus, hacı Mehdi Kuzəkünani və Şeyx Səlim osmanlı, Mirzə Hüseyn Vaiz -fransız konsulluqlarında bəstə oturdular. Əksəriyəti mülkədar, tacirlər və ruhanilərdən ibarət Təbriz əncüməni müvəqqəti olaraq dağıldı. Mürtəce dəstələrə qarşı mübarizəni-Təbriz sosial-demokrat mücahidlər təşkilatlarının başçıları- Əli Müsyo, Davafuruş, eləcə də Səttarxan və Bağır xan davam etdilər.
Tiberi Semproni Qrakx
Tiberinin tribunatı
Səsvermə nəticəsində Oktavi vəzifəsindən kənarlaşdırıldı. Bu, xalqı magistratlardan daha üstün vəziyətdə olmasına dəlalət edən, çox böyük mahiyətə malik bir addım idi. Oktavinin kənarlaşdırılmasından sonra qanun qəbul olundu. Aqrar komissiyaya Tiberinin özü və onun qohumları daxil oldu. Komissiya, sahələrin bölüşdürülməsi və iri posessorların müqaviməti ilə bağlı, bir sıra çətinliklərlə qarşılaşdı. Çox kəskin olaraq maliyə məsələsi qalxdı. Perqamın birləşdirilməsindən istifadə edən Qrakx, əldə olunan maliyənin islahatın keçirilməsi üçün istifadə olunmasına nail oldu. E.ə 133 ildə Qrakx ikinci dəfə öz namizədliyini irəli sürərkən, varlıların ciddi müqaviməti ilə qarşılaşdı. Seçkiqabağı yığıncaqların birində toqquşma baş verdi. Şaiyə yayıldı ki Tiberi çar hakimiyətini tələb edir. Onda senatorlar birbaşa senatın iclasından yığıncaq yerinə getdilər; əllərinə keçən skamyalarla senatorlar Qrağusun tərəfdarlarını döyməyə başladılar. Toqquşmada Qrakxın özü və onun 300 tərəfdarı öldürüldü.
Məşrutə inqilabı (1905–1911)
Məşrutə dövründə mətbuat
1905–1911 illər İran Məşritə inqilabında Güney Azərbaycan aparıcı və həlledici rol oynadı. Bu inqilab Azərbaycan xalqının içtimai-siyasi və milli düşüncəsinin inkişafı üçün şərait yaratdı. Məşrutə fərmanı ölkədə siyasi fəzanın açılmasına gətirdi. Gündən-günə genişlənən siyasi hadisələr və ictimai çəkişmələr ölkənin xəbər mərkəzinə çevrilməsinə, bu isə Azərbaycanda mətbuat bazarının yaranmasına gətirib çıxardı. Müxtəlif qəzetlər yayılmağa başladı.
Tiberi Semproni Qrakx
İtaliklərin tam Roma hüququ uğrunda mübarizəsi
İslahatın təşəbüskarının öldürülməsindən sonra varlı posessorlar torpaq paylarının bölüşdürülməsinin qarşısını almaq üçün mübarizəyə başladılar. Onlara bu vəzifələrini yerinə yetirməyə, islahatdan, onların torpaq mülkiyətinə toxunduğuna görə, narazı qalan italik müttəfiqləri yardım etdilər. E.ə 125 ildə Qrakxın tərəfdarları italiklərlə münasibətləri yoluna qoymağa cəhd etdilər. Konsul Fulvi Flakk müttəfiqlərə Roma vətəndaşlığı verən qanun layihəsini təqdim etdi. İtaliklər Flavinin layihəsini dəstəklədilər, lakin Romada o keçmədi. Hazırkı durumda qanuna qarşı, öz hüquqlarını paylaşmaq istəməyən, xalq yığıncağı çıxdı. Romanın qərarına cavab olaraq, latın koloniyası Freqelladaki üsyan baş verdi, hansı ki tezliklə yatırıldı. O vaxtdan tam Roma hüququ italik müttəfiqlərin əsas tələbi oldu.
Məşrutə inqilabı (1905–1911)
Səttarxan
thumb|[[Səttar xan]] Ötən yüzilin əvvəllərində Rusiyada çıxan "Novaya Vremya" dərgisinin "Xalq qəhrəmanı", İtaliya mətbuatının "İranın Hannibalı" adlandırdığı, Məşrutə hərəkatının rəhbəri Səttarxanın həyatı, onun keçdiyi mübarizə yolu, xüsusən Məşrutə hərəkatındakı tarixi rolu, sərkərdəlik məharəti və ömrümün faciəli sonluğu barədə danışan Ə.Rəhimli deyir: "Tehranın yaxınlığında, Həzrət Əbdüləzimin "Tuti" adlanan bağında adına və qəhrəmanlığına layiq olmayan çox sönük bir məzarda uyuyan Səttar Hacı oğlu 1867-ci il avqustun 16-da Qaradağda anadan olub. Atası Hacı Həsən ailəsini şəxsi təsərrüfatı və xırda alverlə dolandırarmış. Hacı Həsənin vəfat etmiş əvvəlki arvadından bir qızı və bir oğlu, sonrakı evləndiyi arvadından isə Səttar, İsmayıl və Qafar adlarında üç oğlu, bir qızı dünyaya gəlir. Səttar üçüncü oğlan uşağı idi. O, ilk təhsilini mollaxanada almış, erkən yaşlarında mədrəsəni tərk edərək təsərrüfat işlərində atasının köməkçisi olmuşdu".
Səttar uşaqlığından zirək imiş: "Çevik, uşaq oyunlarında belə məğlub olmağı sevməyən imiş, bu fərqləndirici cəhətlər onu öz yaşıdları arasında fəxri "xan" titulu ilə məşhurlaşdırmışdı. Səttarxanın böyüyüb boy atdığı ailə çarizmin, həm də şahlıq istibdadının barışmaz düşməni idi. Hər iki zülmkar rejimin əleyhinə çıxanlar çox vaxt Hacı Həsənin komasında sığınacaq tapırdılar. Çar məmurlarının zorakılığı əleyhinə olduğu üçün Arazın o biri sahilinə – Qaradağa keçən Fərhad adlı şəxs Səttarxanın qardaşı İsmayıl tərəfindən himayə olunmuşdu. Fərhadı himayə edib gizlətdiyi üçün Təbriz vəliəhdinin əmrilə İsmayıl dara çəkilmişdi.
Oğlunun dərdinə dözə bilməyən, həm də yerli məmurlar tərəfindən təqib olunub izlənilən Hacı Həsən Qaradağdan Təbrizə köçmək məcburiyyətində qalır. O, Təbrizdə uzun müddət yaşaya bilmir, xəstələnir və yenidən Qaradağa qayıdır. Az sonra burada vəfat edir və Ağyazı kəndindəki qəbiristanlıqda dəfn olunur".
Təbrizə köçdükdən sonra şəhərin sosial-siyasi mühiti və Səttarxanı əhatə edən insanlar onun dünyagörüşünün formalaşmasında, vətənə, xalqa bağlılıqda müstəsna rol oynayır: "Rejimin əleyhinə çıxan şəxsi müdafiə etdiyinə, həmin şəxsin tərəfini saxladığına görə 1898-ci ildə Səttarxan Təbrizdə həbs olunur və Ərdəbilin "Narın qala" zindanında iki ilə yaxın məhbus həyatı keçirməli olur.
Səttarxan həbsxanada tanış olduğu bir məhbusu gizli yolla azad etməyə gələnlərin köməkliyilə zindandan qaçır. Bir müddət Təbrizdə və ətraf bölgələrdə gizli şəkildə yaşayan Səttarxan rejim əleyhinə, onun yerlərdəki məmurlarının xalqa etdikləri zülm və özbaşınalığına qarşı mübarizə aparan dəstələrə qoşulur. Bu haqda Seyid Əhməd Kəsrəvinin, İsmayıl Əmirxizinin, Kərim Tahirzadənin, Səməd Sərdariniyanın, Rəhim Rəisniyanın, Məmmədrza Afiyətin, rus şərqşünası S.M.İvanovun və başqa müəlliflərin əsərlərində dəyərli faktlar var. S.Ə.Kəsrəvinin yazdığından bəlli olur ki, Səttarxan məşrutəçilərə qoşulmazdan xeyli əvvəl dövlətin "qaçaqçı" adlandırdığı partizan dəstələri yaratmış, iqtidar nümayəndələrinə, zülmkar məmurlara və mülkədarlara qarşı hücumlar təşkil etmişdi. Rejim əleyhinə silahlı dəstələr təşkil etməzdən əvvəl Səttarxan Mərəndə gəlir və atasının tanışı Rzaqulu xanın vasitəsilə bir müddət Mərənd-Xoy-Salmas xətti üzrə yol mühafizəçisi vəzifəsində çalışır, çox keçmədən bu işi tərk edib əvvəl Tehrana, sonra isə Xorasana gedir və orada çox davam gətirə bilməyib yenidən Təbrizə dönür".
Səttarxan Təbrizə dönən vaxt artıq Təbriz rejimi əleyhinə ayağa qalxmış və onun bütün siyasi sütunlarını silkələməyə başlamışdı: "Xalq hərəkatının xofu qarşısında millətə məşrutə azadlıqları vəd edən Müzəffərəddin şahdan fərqli olaraq taxt-taca gələn Məhəmmədəli şah atasının millətə verdiyi vədləri yerinə yetirmək əvəzinə əcnəbi silahına söykənib xalqa divan tutmağa başlayır. Üstəlik İranı nüfuz dairəsinə çevirmək haqda 1907-ci il İngiltərə-Rusiya sövdələşməsinə razı oldu. Bunun ardınca 1908-ci il iyun ayının 23-də xalq elçilərinin toplandığı məclis top atəşinə tutuldu. Ölkədə kütləvi həbslər və təqiblər başlandı.
Monarxistlər
Şeyx Fəzlullah Nuri -din xadimi. İnqilabdan sonra asılmışdır.
Ədəbiyyat
http://www.azadliq.org/media/soundslide/24670155.html
Banqladeş soyqırımı (1971)
Banqladeş soyqırımı  — Banqladeş istiqlal müharibəsi dövründə  Pakistan Silahlı Qüvvələrinin 1971-ci ildə Şərqi Pakistan (indiki Banqladeş) ərazisində təşkil etdiyi və həyata keçirdiyi soyqırım. Hərbi əməliyyatlatlar deportasiya, etnik təmizləmə, kütləvi qətllər və kütləvi zorlamalar yolu ilə benqalların bütün müqavimətini qırmağa yönəlmişdi.
Xarakteristika
26 mart 1971-ci il tarixdə Banqladeşin müstəqilliyi uğrunda müharibənin başlamasından sonra Pakistan tərəfinin həyata keçirdiyi «Projektor» əməliyyatı ilə soyqırıma start verilmişdir. Banqladeşin müstəqilliyi uğrunda Pakistan hərbiçiləri və milisləri ilə doqquz aylıq müharibə dövründə müxtəlif hesablamalara görə 30 mindən  3 milyona qədər   adam öldürülmüş, 200 mindən 400 minə qədər qadın sistemli kütləvi zorlamalar kompaniyası nəticəsində zorlanmışdır. 30 milyon nəfərə yaxın mülki sakin isə ölkənin içərilərinə köçürülmüşdür. Həmçinin müharibə dövrü benqallar ilə biharilər (biharicə danışanlar) arasında etnik zəmində zorlama yeri idi. Konflikt dövründə 8-10 milyon nəfərə yaxın sakin – əsasən hindlilər, qonşu Hindistana qaçmışdır. Müharibənin ilk günlərindən etibarən ziyalılar repressiya və edamlara məruz qalmışdırlar.
Reaksiya
Bu hadisələr Banqladeşin hər bir nüfuzlu nəşrində və qəzetində təsvir edilərkən soyqırım terminindən mütləq istifadə edilir və ölkənin milli, irqi, dini və etnik qruplarının sistemli və məqsədli şəkildə məhv edilməsi kimi qiymətləndirilir. Lakin soyqırım faktı Banqladeşin müstəqilliyi uğrunda müharibənin gedişatına təsadüf etdiyi üçün BMT nəzdindəki beynəlxalq tribunalın predmenti olmamışdır.
Həmudur Rəhman komissiyasının hesabatı
Pakistan hökumətinin yaratdığı Şərqi Pakistan ərazisində 3 000 000 adamın öldürülməsi və 200 000 qadının zorlanması, dinc əhaliyə, ziyalılara, milli və dini azlıqlara münasibətdə müxtəlif vəhşiliklərin və təhqirlərin edilməsi barədə Banqladeşin iddialarını rədd etmişdir. Bununla yanaşı komissiya təsdiq etmişdir ki Pakistan hərbiçilərinin Banqladeş ərazisində fəaliyyəti nəticəsində təxminən 26 min nəfər həlak olmuşdur. Komissiyanın hesabatı Pakistan hökuməti tərəfindən təxminən 30 il ərzində məxfi saxlanılsa da 2000-ci ildə onun məzmunu barədə məlumat ölkənin və qonşu Hindistanın KİV-də ictimailəşmişdir. Banqladeşdə Həmudur Rəhman komissiyasının hesabatı kəskin tənqid edilmiş və Pakistan ordusunun hərəkətlərini təmizə çıxartmaq üçün saxtakarlıq hesab edilmişdir.
Slobodan Miloşeviç
Slobodan Miloşeviç — Yuqoslaviya və Serbiya dövlət xadimi. Serbiyanın 1-ci prezidenti.
Erkən illər
left|thumb|250x250px| Slobodan (sağda)anası və qardaşı Borislav ilə Slobodan Miloşeviç Pojarevatsda (Serbiya) yoxsul bir ailədə dünyaya gəlmişdir. Miloseviçin nəsli Monteneqroda Lieva-Reka kəndindəndir. Miloşeviçin valideynləri Çernoqoriya Uvaça kəndində yaşadılar. Atası Svetozar bir keşiş idi, Çernoqoriya və Kosovo liseylərində Rus və Serbo-Xorvat dillərini öyrətdi və pan-slavyan siyasi baxışlarını etdi. Anası Stanislav məktəbdə müəllim idi, lakin eyni zamanda Kommunist və Kommunist Partiyasının aktivisti idi və uşaqları (Slobodan böyük qardaşı Borislav idi) kommunist ruhunda böyütməyə çalışırdı. Daimi münaqişələrdən ötəri Svetozar ailəsini tərk etdi və 1962-ci ildə özünü vurduğu Monteneqroya getdi.
Təhsili
Miloşeviç yaxşı oxumuşdur, amma dostları ilə dostluq əlaqələrindən çəkinirdi, nəticədə yoldaşları Slobodanın ən yaxşı dəmir yolu stansiyasının rəhbəri olacağına inanırdılar. Miloşeviç 15 yanvar 1959-cu ildə Yuqoslaviya Kommunistləri İttifaqına qoşulmuşdu. 1960-cı ildə Pojarevaçda lisey və gimnaziyanı bitirmişdir. 1964-cü ildə Belqrad Universitetinin hüquq fakültəsindən fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Siyasi fəaliyyəti
left|thumb|241x241px| Slobodan Miloşeviç [[1980-ci illərdə ]] Belqrad İnformasiya Xidmətində çalışmışdır. 1970-ci illərdə neft şirkətini, sonra Belqrad Bankını idarə etdi. 1959-cu ildən Yuqoslaviya Kommunistləri İttifaqının üzvü idi. 1984-cü ildən Yuqoslaviya Kommunistləri İttifaqının Belqrad şəhər komitəsinin sədri olmuşdur.
1986-1989-cu illərdə Serbiya Kommunistləri İttifaqı Mərkəzi Komitəsinin Rəyasət Heyətinin sədri vəzifəsində çalışıb. 4 oktyabr 1988-ci ildə Backa Palanka'da, yığıncaq Vojvodina hökumətinin istefasını tələb etdi. Ertəsi gün Miloşeviç, Novi Sad ilə əlaqədar yerli parlament binasına məşhur bir kampaniya başlatdı. Yuqoslav xalqının ordusu gedişi pozdu və Vojvodina səlahiyyətliləri istefa etdi. 1989-cu ildə Miloseviç Serbiya Respublikasının Prezidenti seçilmişdir.
Mirzəyi (rəqs)
Mirzəyi — Azərbaycanın qədim rəqslərindən biri. Musiqisi vağzalı rəsqinə çox oxşayır, fərqli cəhəti isə daha aram olmağıdır. Təkcə Azərbaycanda deyil, Cənubi Qafqaz musiqiçilərinin repertuarına daxildir.
Tarixçə
Adından məlum olduğu kimi qarabağlı ney ustası Mirzə tərəfindən təqribən 1860-1870-ci illərdə yaradılıb. Bir əsrdən də artıq vaxt keçməsinə baxmayaraq bu rəqs hələ də öz təravətini itirməmişdir. Xalq arasında tanınan məşhur rəqqasların repertuarlarında bu rəqs daim öz layiqli yerini almışdır. Müəllifi rəqsin melodiyasını ney alətində yaratsa da tar və kamança ifasında da gözəl səslənir.
Texnikası
Ancaq təntənəli şənliklərdə, toylarda ifa edilir. Çox vaxt əldə dəsmal olmaqla, həm kişilər, həm də qadınlar tərəfindən oynanılır. Üzeyir Hacıbəyovun "O olmasın, bu olsun" operettasında (1911) dördüncü məclisdə toy səhnəsində Meşədi İbad bu rəqsi şabaş (pul) yığa-yığa ifa edir.
Əlibaba Abdullayevin quruluşunda isə onu bir neçə, əllərində çayla doldurulmuş stəkanlı qızlar ifa edib.
Brest vilayəti
Brest vilayəti (Брэ́сцкая во́бласць) — Belarusda inzibati–ərazi vahidi.
Yumurtaqoyanlar
Xarici quruluşu
Bığcıqları 7–9 bğumludur. 6-cı buğum o birilərdən uzun olur. Nadir hallarda bığcıq 6 buğumlu olur. Qabaq qanadlarda (əgər inkişaf etmişsə) 1–2 uzununa damar olur. Damarlar qanadın zirvəsindən uzanır. Aeolothripidae fəsiləsində kənar damar, eləcə də köndələn damarlar olur. Arxa qanadlar bir uzununa damarlı və ya damarsız olur. Ayaq pəncələri ikibuğumludur. Dişinin qarıncığında yaxşı inkişaf etmiş yumurtaqoyan vardır, hər iki cinsdə qarıncığın qurtaracağı boru şəklində uzanmamışdır. Yumurtaları paxlavaridir.
Salmakida (nimfa)
Salmakida, Salmakis (, Salmacis)
İşıqlı (Füzuli)
İşıqlı — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunub. 17 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq olub.
Təpələrin gözləri var (film, 2006)
Təpələrin gözləri var — 2006-cı ildə qorxu filmi janrında çəkilən ABŞ filmi. Filmin ssenaristi məşhur ABŞ rejissoru Ues Kreyven və rejissor Aleksandr Ajadır.
Məzmun
Filmin başlanğıcında bir qrup əsgər formasında olan araşdırmaçılar göstərilir. Ancaq ani və səbəbi naməlum bir mutantın hücumu nəticəsində araşdırmaçıların hamısı ölər. Etel Karter və həyat yoldaşı Bob Karter evlilik il dönümlərini qeyd etmək üzrə Kleveland, Ohayodan San Diyeqo, Kaliforniyaya hərəkət edərlər. Bu səfərdə karvan içində qızları Brenda, oğulları Bobbi (Den Bird), böyük qızları Linn (Vinessa Shau), Linninin həyat yoldaşı Douq (Aaron Stenford), ikilinin qız körpələri Katherina və "Gözəl" və "Canavar" adlarıyla bilinən Alman çoban itləri var. Ailə üzvləri ən başda bir benzinlikdə fasilə verər. Burada bəzi qəribə hadisələr yaşadıqdan sonra benzinliyin sahibi olan adamdan yolu soruşarlar. Ancaq yola çıxdıqdan bir müddət sonra yolu itirərlər. Üstəlik bir müddət sonra bir mutant, tikanlı bir zənciri yola ataraq təkərlərin partlamasına səbəb olar. Ailədən heçkimsə başda bu mutantın təkərin partlamasına səbəb olduğunu bilməməkdədir.
Ailə üzvləri nə olduğunu anlamaq üzrə dayanan karvandan çıxar. İtlər də ətrafdakı dağlara doğru qaçar. Bobbi, bir müddət sonra itləri axtarmaq üzrə ətrafda gəzişər və "Gözəl" adlı iti orqanları çıxarılmış bir halda tapar. Buradan qaçan Bobbi bir çuxura düşər və huşunu itirər. Ancaq saatlar boyunca orada zərər görmədən dayanar. Axşam olduğunda məlumat yığmaq üzrə bölgədən ayrılan ata Bob, bir çarmıxa gerili olaraq, karvanın bir neçə metr yaxınlığında yanarkən görülər. Bütün ailə üzvləri bura doğru təlaş içində qaçarkən, digər mutantlar karvana girər və oradakılara hücum edərlər. Bir müddət sonra bəzi ailə üzvləri karvana geri dönər və körpə Katerina ilə Brenda xaricindəki bütün qadınlar burada öldürülərlər. Mutantlar həm qəfəsdəki quşların başını qoparıb yeyirlər, həm də körpəni qaçırarlar.
Bütün bu hadisələrdən sonra böyük bir şok yaşayan ailə üzvlərindən yalnız Brenda, Bobbi, Douq və yaşadıqları sonradan aydın olacaq olan körpə Katerina ilə "Canavar" adlı it qalmışdır. Uzun müddətdən sonra mübarizə başlayır. Burada xüsusilə Douqun hərəkət səhnələri və öldürdüyü mutantlar göstərilir. Müxtəlif gərginlikli və şiddət ehtiva edən qanlı səhnələrdən sonra Douq çoxu mutantı öldürür. Buna baxmayaraq hücumlar nəticəsində Douqun əlindəki bəzi barmaqlar baltayla kəsilmişdir və körpəsinin öldürülməsi əmri verilmişdir. Douq başdan sona bəzi yerlərdə görünən Rubi adlı yaxşı ürəkli gənc mutant qızın köməyiylə qızına qovuşar. Burada bir başqa mutantı da yox edər. Lakin bu sırada mutant ayılar və yanındakı tüfəngi istiqamətləndirməyə cürət edər. Ancaq Rubi bu mutantın üzərinə atlayaraq onu uçuruma itələyər. Ancaq bu sırada özü də düşərək ölər.
Filmin sonunda Douq, qucağında qızı Katerina və yanında "Canavar" adlı it ilə karvana geri dönər. Brenda və Bobbi də onları qarşılayırlar. Bu səhnənin ardından filmin sonluğundakı yazılar yazılmağa başlayar.
Bulbophyllum proudlockii
(Bulbophyllum proudlockii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Atlar
—  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi. Fəsiləyə yeganə müasir olan at cinsi ilə yanaşı onlarla nəsli kəsilmiş cins daxildir.
Üsulilik
Üsulilik — Məktəbin adı lüğətdə “ əsas ” mənasını verən əsl sözünün cəmi olan üsûl sözündəndir. Üsuliyyə, İmamiyyə şiəsinin ənənəsində, qeybdən sonra nəzəriyyə və əməli şərh edərkən məzhəb mənsubları tərəfindən məqbul hesab edilən nəqllərə fiqhin, xüsusilə də ictihadın rasional prinsiplərinin tətbiqinin tərəfdarı olanlara aiddir.islamın ilahiyyat və dini-hüquqi məsələlərində dörd başlıca mənbəyə(Quran, sünnə, icma və əql) əsaslanan üsulilər rasionalistlər kimi tanınmışlar. Cəfəri şiələrin dini-hüquqi təlimi əsasən üsulilərin irəli sürdükləri dini-əxlaqi və hüquqi normalar üzərində qurulmuşdur.
Müqəddəs Nikolay kilsəsi (Mala Strana)
Müqəddəs Nikolay kilsəsi (Kostel svatého Mikuláše) – Praqanın mərkəzində, Köhnə şəhərin Mala Strana hissəsində yerləşən barokko üslubunda kilsə. Özünün monumental görünüşü, gəliz memarlıq üslubu və nəfis bədii tərtibatına görə, kilsə Praqanın ən mühüm barokko üslubunda inşa olunmuş məbədlərindən sayılır.
Tarix
Mala Stranada yerləşən Nikolay (Mikulaş) kostyolu təxminən XIII əsrdə burada yerləşən qotik kilsənin yerində ucaldılmışdı. Qotik kilsə eyni ilə Marlikiyalı Nikolaya həsr olunmuşdu. XVII əsrdə kilsənin yaxınlığında roman üslublu müqəddəs Vatslav rotondası da yerləşirdi.
Musa (Yardımlı)
Musa — Azərbaycan Respublikasının Yardımlı rayonunun Astanlı kənd inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 6 may 1997-ci il tarixli, 293-IQ saylı Qərarı ilə Yardımlı rayonunun Astanlı kənd inzibati-ərazi vahidinin tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Musa kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir.
Müqəddəs Nikolay kilsəsi (Mala Strana)
Tarix
Hazırkı barokko üslublu kilsə binası XVIII əsrin 1-ci yarısında bir neçə mərhələ ilə inşa olunmuşdu. İlk öncə Kristofer Dintsenhoferin layihəsi üzrə tərtib olunmuş kilsə daha sonra onun oğlu - tanınmış memar Kilian İqnats Dintsenhofer tərəfindən tamamlanmışdı. Məbədin qərb fasadı, xorlu zal, müqəddəs Varvara (Barbora) və Anna kapellası və künc neflər 1703-1711-ci illər arası inşa olunmuşdu. Kilian İqnats atasının layihəsi üzərində yenidən işləyərək onu düzəltməyi qərara alır. O mərkəzi nef zalını və oval günbəzin tikinti işlərini bitirir, həmçinin o qübbənin yanında hündür zəng gülləsinin də inşasını təklif edir. Həmin güllənin yuxarı hissəsini 1750-ci ildən sonra K.İ.Dintsenhoferin tələbəsi və kürəkəni Anselmo Luraqo sona çatdıra bilir. Çexoslovakiya Kommunist hakimiyyəti dövründə Malostran müqəddəs Nikolay kilsəsinin zəng gülləsində yaxınlıqda yerləşən ABŞ və Yuqoslaviya səfirliklərinə və Almaniya səfirliyinin küçə qapısına nəzarət etmək məqsədilə hökumət təhlükəsizlik qüvvələri üçün müşahidə etmə meydançası yaradılmışdı. Bu səfirliklərin nəzarəti barədə sonuncu məlumtlar 1990-cı il tarixinə aid edilir. 15 aprel 2010-cu ildə «Ördək» (Kajka) kod adı altında kilsənin gülləsində gizli fəaliyyət göstərən ÇSSR-nin Dövlət Təhlükəsizlik qruplaşması (Státní bezpečnost) barədə geniş ictimailəşdirilmişdir.
Sırım Datov
Sırım Datov — Baybaqtı tayfasının yüzbaşısı, Kiçik Jüzdə ruslara qarşı müqavimətin başçısı.
Musa (Yardımlı)
Əhalisi
2009-cu il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə cəmi 8 nəfər yaşayır.
Müqəddəs Nikolay kilsəsi (Mala Strana)
Məbədin təsviri
Mala Stranada yerləşən Nikolay kostyolunu çox vaxt Praqa barokkosunun şah əsəri adlandırırlar. Məbəd keçmiş iyezuit kollegium kompleksinin kənarında yerləşir. Kilsənin çoxmərtəbəli fasadı uzunsov şəkilədir; dalğavari portal isə nəfis ballüstrada və dekor ilə bəzədilib.
Sırım Datov
Həyatı
Qazax xanlığı dövründə ölkədə əmin-amanlıq vardı.