Validə_sultan
Validə sultan vəfat edəndə məscidlərdə əzanlar oxunur, cənazə namazının qılınacağı yer təyin edilir. Padşahlar cənazə namazlarına qatılar, ancaq dəfn prosesində iştirak etməzdilər. Cənazə namazları müxtəlif yerlərdə qılınırdı. Nurbanu Sultanın cənazə namazı Fateh məscidində qılınmış, oğlu III Murad matəm geyimində piyada olaraq alayla birlikdə məscidə qədər getmişdir. I Mahmudun anası Saliha Sultanın cənazə namazı vəfat etdiyi köşkün önündə padşahın da iştirakı ilə qılınmışdır. III Səlimin anası Mihrişah Sultanın cənazə namazı isə padşahın iştirakı ilə sarayda qılınmışdır. Validə sultanın cənazəsi dəfn olunacağı yerə alayla aparılar, alayın axırında iki nəfər vəzifəli pul səpərdi. Sədrəzəm və şeyxülislamın mərasimin ertəsi günü padşaha başsağlığı verməsi isə ənənəvi idi. thumb|[[III Mehmedin anası Safiyə Validə Sultan tərəfindən tikilən Yeni Məscid|256x256px]]Validə sultanlar istər hasəkilik, istərsə də validə sultanlıq dövründə topladıqları sərvətlə xeyriyyəçiliklə məşğul olmuş, çətin vəziyyətdə olanlara, hətta bəzən dövlət xəzinəsinə də kömək etmişdir. Mövcud məlumatlara görə, xeyriyyə qurumu təsis edən ilk validə sultan I Muradın anası Nilüfər Xatundur. O, Bursada bir təkkə, bir məscid və öz adını daşıyan körpü inşa etdirmişdir. Bundan başqa oğlunun 1388-ci ildə onun adına İznikdə inşa etdirdiyi bir imarət də vardır. II Bəyazid, anası Gülbahar Xatun üçün 3 sentyabr 1493 tarixində xeyriyyə qurumu təsis etmiş, Tokatda imarət, mədrəsə və məsciddən ibarət külliyə inşa etdirmiş, bunlara yüksək gəlirli torpaqlar vəqf etmişdir. Bundan başqa Gülbahar Xatunun Tokatda inşa etdirdiyi bir məscidi də var. Qanuni Sultan Süleymanın anası Hafsa Sultanın ən önəmli əsəri isə Manisada 1523-cü ildə inşa edilən və məscid, mədrəsə, məktəb, təkkə, imarət, hamam və xəstəxanadan ibarət Hafsa Sultan külliyəsidir. Külliyəyə aid olan hamam və xəstəxana isə 1538–1539 tarixlərində oğlu tərəfindən inşa olunmuşdur. Hafsa Sultanın xeyriyyə qurumunun sənədlərinə görə, onun İzmirdə də bir məscidi var. Nurbanu Sultan da əsərlər inşa etdirən validələrdən biridir. Ən önəmli əsəri 1570–1579 tarixlərində Üsküdarda Memar Sənan tərəfindən inşa edilən Atik Validə Sultan külliyəsidir. Külliyə məscid, mədrəsə, təkkə, məktəb, imarət, hamam və xəstəxanadan ibarətdir. Külliyədə yerləşən kitabxana Osmanlı tarixində qadın tərəfindən qurulan ilk kitabxanadır. Safiyə Sultan və Kösəm Sultan da qurumlar yaradaraq geniş xeyriyyəçilik işləri görmüşdür. Turhan Sultan, Safiyə Sultanın 1598-ci ildə inşasını başlatdığı Yeni məscid külliyəsini tamamlamış, 30 oktyabr 1665 tarixində özünün də iştirak etdiyi mərasimlə açıq elan etmişdir. Bu məscid qadın sultan tərəfindən inşa olunan ilk məsiciddir. Bundan başqa XVII əsrin ortalarında Çanaqqala boğazının təhlükəsizliyi səbəbilə, Qelles qalası və Qumqalanı inşa etdirmişdir. Hər iki qalanın içində məscid, məktəb, hamam, dükanlar, bazarlar və qala mühafizəçiləri üçün evlər inşa etdirmişdir. 1669-cu ildə Krit adasının fəthi ilə İraklion şəhərindəki Müqəddəs Salvador kilsəsi Validə Turhan Sultan adına məscidə çevrilmişdir. 1681-ci ilin iyulunda Zal Mahmud Paşa məscidi yaxınlığında inşasına başlanan köşk daha sonralar Validə Sultan köşkü adlanmışdır.