cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qleyşer (Vaşinqton)
2000-ci il əhalinin siyahıyaalınması
2000-ci il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına görə burada 90 nəfər əhali, 47 şəxsi təsərrüfat və 21 ailə vardı. Əhalinin sıxlığı 11.5 nəfər/km²-di. Burada 228 ev var və evlərin sıxlığı 29.2/km²-di. Əhalinin etnik tərkibini 98,89%-i Ağ amerikalılar və 1,11%-i isə iki və daha artıq irqdən olanlar təşkil edirdi.
47 şəxsi təsərrüfatın 17,0%-ində özləri ilə yaşayan 18 yaşından kiçik uşaq olanlar, 38,3%-ində evli ailə, 4,3%-ində əri olmayan qadın, 2,1%-ində arvadı olmayan kişi, 55,3%-ində isə ailəsi olmayanlar vardı. Şəxsi təsərrüfatın 46,8%-ində tək bir şəxs və 10,6%-ində isə tək yaşayan 65 yaşdan böyük şəxs vardı. Hər şəxsi təsərrüfatda ortalama 1.91 nəfər, hər ailədə isə ortalama 2.76 nəfər vardı.
Yaşayış məntəqəsi əhalisinin orta yaşı 43.0-dür. Əhalinin 18,9%-i 18 yaşdan kiçik, 3,3%-i 18–24 yaş arasında, 32,2%-i 25–44 yaş arasında, 31,1%-i 45–65 yaş arasında, 14,4%-i isə 65 yaşdan böyükdür. Hər 100 qadına 109.3 kişi, yaşı 18-dən böyük hər 100 qadına isə 102.8 kişi düşür.
Hər şəxsi təsərrüfatın orta illik gəliri $10,875, hər ailənin orta illik gəliri isə $7,212 təşkil edir. Kişilərin orta illik gəliri $10,000, qadınların orta illik gəliri isə $0 olmuşdu. Yaşayış məntəqəsində adam başına düşən illik gəlir $6,089 olmuşdu. Ailələrin 56,5%-i, əhalinin isə 34,2%-inin gəliri yoxsulluq həddinin aşağısındadır, bunların isə 0%-ini 18 yaşdan kiçik olanlar, 0%-ini isə 65 yaşdan böyük olanlar təşkil edir.
Ortakənd (Çaldıran)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 66 nəfər yaşayır (12 ailə).
NGC 1494
NGC 1494, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Saat bürcü istiqamətində yerləşir. SBcd tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mədrəsə Kukeldaş (Daşkənd)
Mədrəsə Kukeldaş — Daşkənddə yerləşən Çorsu Bazar və Çorsu metro stansiyasına yaxın yerləşən, orta əsrlərə aid mədrəsədir. Mədrəsə təqribən 1570-ci ildə Şeybani xanlığı tərəfindən tikilmişdir.
Mədrəsə sarı kərpicdən tikilmiş və ənənəvi olaraq böyük giriş qapısından həmçinin daxili həyətdən ibarətdir. Qapının hündürlüyü 20 metrdir və hər iki tərəfində qüllə yerləşir. Mədrəsənin hər bir otağının eyvana çıxışı var.
Mədrəsə 18-ci əsrdə karvansara kimi də fəaliyyət göstərmiş və sonradan qala kimi istifadə edilmişdir. 20-ci əsrdən etibarən bura muzey kimi fəaliyyət göstərir, həmçinin burada ateizm və sonradan xalq musiqiləri ifa olunmağa başladı. 1990-cı illərdə bura yenidən mədrəsə kimi istifadə olunurdu.
Fərid Yusifli
Fərid Yusifli – Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən Neftçinin yarımmüdafiəçisi.
Neftçi
Neftçinin heyətində ilk matçına 20 sentyabr 2020-ci ildə keçirilən Qarabağ-Neftçi matçının 90+2-ci dəqiqəsində çıxıb. Matç Neftçinin 1–2 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. Neftçidə ilk dəfə 90 dəqiqə meydanda 9 aprel 2022-ci ildə keçirilən Şamaxı-Neftçi matçında qalıb. Matç Neftçinin 1–2 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.
Klub
Neftçi
Xarici keçidlər
[https://int.soccerway.com/players/farid-yusifli/577309/ 1. Fərid Yusifli] Soccerway
[https://www.transfermarkt.com/farid-yusifli/profil/spieler/555262 2. Fərid Yusifli] Transfermarkt
[https://int.soccerway.com/matches/2020/09/20/azerbaijan/premyer-liqa/fk-karabakh-agdam/fk-neftchi/3374850/ 3. Qarabağ 1–2 Neftçi] Soccerway
[https://int.soccerway.com/matches/2022/04/09/azerbaijan/premyer-liqa/fc-inter-baki/fk-neftchi/3635093/ 4. Şamaxı 1–2 Neftçi] Soccerway
İsa Səlimxanov
İsa Səlimxanov (tam adı: İsa Rzabəy oğlu Səlimxanov; ) — Azərbaycan kimyaçısı, tarixçi, kimya elmləri doktoru (1960), professor (1963), tarix elmləri doktoru (1986), Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1974).
Həyatı
İsa Rzabəy oğlu Səlimxanov 1908-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. İsa Səlimxanov Dünya maddi mədəniyyəti tarixi öyrənən Almaniya Arxeologiya İnstitutunun həqiqi üzvü (1977), Kaliforniya Universiteti Arxeologiya Cəmiyyətinin üzvü (1977) və İngiltərə Metallurgiya Cəmiyyətinin fəxri üzvü (1981). O, 1932-ci ildə D. N. Mendeleyev adına Mockva Kimya Texnologiyası İnstitutunu bitirmişdir. AMEA Kimya İnstitutunda (1947–1950), Azərbaycan Tarix İnstitutunda (1950–1952) işləmişdir və 1953-cü ildə AMEA-nın Tarix İnstitutunda şöbə müdiri olmuşdur.
Rza Səlimxanov ilk dəfə olaraq qədim metallurgiya tədqiqinə sentual analizi tətbiq etmişdir. O, 1952-ci ildə Azərbaycan EA-nın Arxeologiya Texnologiyası laboratoriyasını yaratmışdır. Metal məlumatlarının tərkibinin öyrənilməsinə dair bir neçə tədqiqat metodunun müəllifi olub. Onun tədqiqatları xarici ölkələrdədə tətbiq edilmişdir. İsa Səlimxanov 1978-ci ildən YUNESKO nəzdindəki beynəlxalq metal tarixi komitəsinin vitse prezidentidir.
Proletarski rayonu (Rostov vilayəti)
Proletarski rayonu — Rusiya Federasiyası Rostov vilayəti ərazisində yerləşən inzibati rayon. Yayon mərkəzi Proletarsk şəhəridir. Rayon mərkəzindən Rostov-na-Donu şəhərinə olan məsafə 206 km təşkil edir.
Tarixi
Rayon 1924-cü ildə təşkil olunmuşdur. 1944-cü ildə onun ərazisinə Kalmıs rayonunun bir hissəsi birləşdirilmişdir. 1963-cü ildə Orlovski rayonunun hesabına genişlənsədə 1965-ci ildən ondan ayrılmışdır. Elə həmin ildə Srmikarakorski rsyonunun iki kənd sovetliyi ona birləşdirilmişdir
Coğrafiyası
Proletarnı rayonu Rostov vilayətinin cənub-şərqində yerləşir. Şimaldan Veselovski, Semikarakorski Martınovski, şərqində Orlovski, cənubdən və qərbdən isə Salski rayonu əhatələnmişdir. Rayonun ərazisi 2740 km² təşkil edir.
Manıç çayı üzərində inşa edilən su anbarı onun iqtisadiyyatına böyük təsir göstərmişdir.
Ədəbiyyat
Ən soyuq ay olan yanvar ayının orta temperatur -20,25 °C, ən isti ayı olan iyul ayında isə 40-45 °C tmperatur müşahidə edilir. Orta illik temperatur 9,9°;С təşkil edir. Maksimal yağıntı may-iyun aylarına təsadüf edir. Minimal yağıntı otyabrda düşür ki, oda 29 mm təşkil edir. Orta illik yağıntının miqdarı isə 511 mm təşkil edir. Qışda külək cənub-şərq, yayda isə şərq, cənub-şərq istiqamətlidir. Maksimal küləklər fevralda müşahidə edilir (5,6 m/san). Minimalı isə iyun ayında müşahidə edilir (3,4 m/san)
Rayon ərazisi
Əkinçilikdə isrifadə edilən torpaq sahəsi 272,830 min ha-dır. Üstəlik 4,2 min ha meşə zolağına sahibdur.
Əhalisi
Rayon ərazisindı 36,29 min nəfər yaşayır. Hər km² isə 13,3 nəfər düşür.
Şəfa
Şəfa — Azərbaycanlı kişi və qadın adı; təxəllüs.
Aşiqlər parkı (İrəvan)
Aşiqlər parkı — Ermənistanın İrəvan şəhərindəki Baqramyan Prospektində olan bir ictimai parkdır. Şəhərin mərkəzi olan Kentron Rayonunda 2,5 hektarlıq bir sahəni tutur. Park, 2005-2008 illəri arasında yeniləndi və 2008-ci ilin Noyabr ayında Boqosyan Fondunun başçısı Albert Boqosyanın səyləri ilə yenidən açıldı.
Tarixi
İkinci Dünya Müharibəsindən sonra 1949-ci ildə yenidən yenidən dizayn olunan park, məşhur rus şairi Aleksandr Puşkinin doğumunun 150-ci ildönümünü qeyd etməsi üçün Ermənistan Sovet Sosialist Respublikası Nazirlər Şurasının qərarı ilə Puşkin Parkı olaraq yenidən adlandırılmışdır. 1970-ci illərin sonlarında park, Sovet İttifaqının bütün üzv ölkələrinin dostluğuna bir haqq olaraq Barekamutyun olaraq seçilmişdir. Ermənistan Respublikasının müstəqilliyini taxıban, İrəvan Bələdiyyə Məclisinin vətəndaş nümayəndələrinin başçılığının qərarı ilə 1995-ci ildə İrəvan Aşiqlər Parkı adlandırılımışdır.
2005-2008-ci illər arasında tamamilə yenilənən İrəvan Aşiqlər Parkı 2008-ci ilin Noyabr ayında ictimaiyyətə açıldı. Park, təkərli kürsülərin hər bir istiqamətdən asanlıqla daxil ola bilməsi üçün heç bir pilləsi yoxdur. Park, 215 kreslo tutumlu kiçik bir mərkəzi amfiteatrı və 100 m²-lik bir səhnəsi var. thumb|226x226px|İrəvan Aşiqlər Parkında Qevorq Eminin heykəli Parkda 2010-ci ildə məşhur Erməni şair Qevorq Eminin (heykəltaraş Aşot Aramyanın hazırladığı) heykəli tikilmişdir. 2014-cü ildə, sənətçi Jan-Miçel Otoniyenin Obsidiyan Ürək adlı sənət əsərinin təqdimatını bu parkda reallaşdırılmışdır.
Marşal Baqramyan metro stansiyası 1981-ci ildən bəri İrəvan Aşiqlər Parkının şimal-qərb küncündə yerləşir.
Həmçinin Bax
thumb|167x167px|Parkdan görünüşü
Kendal (Vaşinqton)
Kendal — ABŞ-nin Uatkom əyaləti, Vaşinqton ştatında siyahıyaalınma üçün müəyyənləşdirilmiş yaşayış məntəqəsi. 2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına əsasən yaşayış məntəqəsinin əhalisi 191 nəfər olmuşdur.
Tarixi
Əsası 1887-ci ildə F.B. Hardmen tərəfindən qoyulmuşdur. İlk məskunlardan olan Kartç Kendalın şərəfinə adlandırılmışdır.
2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması
2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına görə burada 191 nəfər əhali, 69 şəxsi təsərrüfat və 47 ailə vardı. Əhalinin sıxlığı 90.9 nəfər/km²-di. Burada 87 ev var və evlərin sıxlığı 41.2/km²-dir. Əhalinin etnik tərkibini 94.2%-i Ağ amerikalılar, 1.0%-i Hindilər, 0.5%-i digər irqdən olanlar və 4.2%-i isə iki və daha artıq irqdən olanlar təşkil edirdi.
69 şəxsi təsərrüfatın 23.2%-ində özləri ilə yaşayan 18 yaşından kiçik uşaq olanlar, 59.4%-ində evli ailə, 7.2%-ində əri olmayan qadın, 1.4%-ində arvadı olmayan kişi, 31.9%-ində isə ailəsi olmayanlar vardı. Şəxsi təsərrüfatın 23.2%-ində tək bir şəxs və 5.8%-ində isə tək yaşayan 65 yaşdan böyük şəxs vardı. Hər şəxsi təsərrüfatda ortalama 2.77 nəfər, hər ailədə isə ortalama 3.28 nəfər vardı.
Yaşayış məntəqəsi əhalisinin orta yaşı 38.9-dur. Əhalinin 23.6%-i 18 yaşdan kiçik, 9.3%-i 18-24 yaş arasında, 24.1%-i 25-44 yaş arasında, 29.4%-i 45-65 yaş arasında, 13.6%-i isə 65 yaşdan böyükdür. Əhalinin 51.8%-i kişi, 48.2%-i qadındır.
2000-ci il əhalinin siyahıyaalınması
2000-ci il əhalinin siyahıyaalınması məlumatlarına görə burada 158 nəfər əhali, 50 şəxsi təsərrüfat və 36 ailə vardı. Əhalinin sıxlığı 74.4 nəfər/km²-di. Burada 63 ev var və evlərin sıxlığı 29.7/km²-di. Əhalinin etnik tərkibini 91.77%-i Ağ amerikalılar, 4.43%-i Hindilər və 3.80%-i isə iki və daha artıq irqdən olanlar təşkil edirdi.
Yaşayış məntəqəsi əhalisinin orta yaşı 28.0-dır. Əhalinin 38.6%-i 18 yaşdan kiçik, 7.6%-i 18-24 yaş arasında, 25.9%-i 25-44 yaş arasında, 21.5%-i 45-65 yaş arasında, 6.3%-i isə 65 yaşdan böyükdür. Hər 100 qadına 116.4 kişi, yaşı 18-dən böyük hər 100 qadına isə 106.4 kişi düşür.
Hər şəxsi təsərrüfatın orta illik gəliri $24,821, hər ailənin orta illik gəliri isə $24,821 təşkil edir. Kişilərin orta illik gəliri $17,000, qadınların orta illik gəliri isə $18,750 olmuşdu. Yaşayış məntəqəsində adam başına düşən illik gəlir $13,450 olmuşdu. Ailələrin və əhalinin çox böyük bir hissəsi gəliri yoxsulluq həddinin aşağısındadır.
Rza bəy Səlimxanov
Rza bəy  Səlimxanov – azərbaycanlı botanik.
Azərbaycanda ilk  dəfə,  1890-cı  ildə  çiçəkbecərilmə  işi  ilə  Rza  bəy Səlimxanov  məşğul  olmuşdur. O, Peterburqdan  1989-cu  ildə  geofit  bitkilərin  bir  çoxunun  əkin  və  səpin  materialları  gətirərək  özünün  həyətyanı  sahəsində  becərmişdir. 1913-cü ildə  o,  Almaniya,  Belçika,  Fransadan  bir  çox  bəzək,  qida  əhəmiyyətli  bitkilərin  əkin  materialları  gətirmişdir
Zaur Kərimov
Zaur Saleh oğlu Kərimov — Azərbaycanın Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı və hərbi xidməti
Zaur Kərimov 2 fevral 1996-cı ildə Kürdəmir rayonunun Atakişili kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini aldıqdan sonra hərbi xidmətə yollanmışdır.
Sərhəd Qoşunlarında xidmət edən Zaur hərbi xidmət müddətini bitirdikdən sonra Bərdədə hərbi kurs keçmişdir. Hərbi kursu bitirən Zaur yenidən orduya qayıdaraq müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olur və Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrdə əsgər olaraq xidmətinə davam edir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Zaur Kərimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində kəşfiyyatçı və snayper olaraq iştirak etmişdir. Cəbrayılın, Füzulinin, Zəngilanın, Qubadlının, Xocavəndin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Zaur Kərimov 28 oktyabr 2020-ci ildə Şuşa döyüşləri gedişatında Çanaqçı-Şuşa istiqamətində ağır döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən şəhid olmuşdur. 28 oktyabrda Kürdəmir Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Bomon-sür-Uaz
Bomon-sür-Uaz — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz. Əhalisi — 8,776 nəfər (2006).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 32 km şimalda, Serji belediyyənin 20 km şimal-şərqdə yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Anxel Maturino Resendiz
Anxel Maturino Resendiz - Dəmiryolu qatili kimi tanınmış, 1986-1999-cu illər aralığında Amerika Birləşmiş Ştatları və Meksikada 23 dən çox şəxsi qətlə yetirmiş meksikalı seriyalı qatil. Maturino Resendizin qurbanlarının bir çoxuna qarşı cinsi zorakılıq etmiş və əsasən onları bıçaqlayaraq və digər mətbəx əşyaları ilə döyərək öldürmüşdür.
Qatilin Dəmiryolu qatili kimi məşhurlaşmasının səbəbi ölkəni gəzmək üçün istifadə etdiyi qatarlardan tullanaraq dəmir yollarının yaxınlığında törətməsi olmuşdur. Seriyalı qatil 1999-cu ilin 21 iyun tarixindən 13 iyul tarixinə qədər Texas hökumətinin tələbi ilə Federal Təhqiqat Bürosu tərəfindən ən çox axtarılan on şəxs siyahısına daxil edilmiş və siyahıya salınan sayca 457-ci şəxs olmuşdur.
Federal Təhqiqat Bürosunun yerli polis təşkilatları ilə koordinasiyalı şəkildə aparılan araşdırmalarından sonra Anxel Resendiz 1999-cı ilin 12 iyul tarixində təslim olmuş və ABŞ-ın V Dairə Apellyasiya Məhkəməsinin müvafiq qərarına əsasən edam cəzasına məhkum edilmişdir. Cəza 2006-cı ilin 27 iyul tarixində Amerika Birləşmiş Ştatlarının Texas ştatının Hantsvill şəhərində yerləşən Texas Dövlət Penitensiar müəssisəsinin edam zalında, zəhərli iynənin bədənə vurulması ilə icra edilmişdir.
Maraqların toqquşması
Maraqların münaqişəsi — insanın şəxsi marağının qərar qəbul etmə prosesinə təsir göstərə biləcəyi və beləliklə işçinin işəgötürən olduğu cəmiyyətin və ya şirkətin mənafelərinə zərər verə biləcəyi bir vəziyyət.
Təşkilati
Bir təşkilatın Müştəriyə xidmət göstərməsi və digər fəaliyyət və ya əlaqələrə görə bu təşkilat tərəfsiz olaraq xidmət göstərə bilməməsi, ona həvalə edilmiş funksiyaların yerinə yetirilməsində obyektivliyinin pozulması və ya pozula bilməsi və ya təşkilati maraqlar toqquşması meydana çıxır. bu təşkilatın çox böyük rəqabət üstünlükləri vardır.
Şəxsi
Şəxsi maraqlar toqquşması, bir insanın şəxsi maraqlarının — məsələn, xarici əlaqələr və ya şəxsi maliyyə varlıqları kimi — iş vəzifələrinin icrası ilə faktiki və ya qəbul edilən ziddiyyətlərlə qarşılaşdığı bir vəziyyətdir.
Maraqların münaqişəsi ilə necə davranmaq
Profilaktik metod
Mənafelər toqquşmasının qarşısını almaq bu korrupsiya təzahürü ilə mübarizənin ən təsirli yoludur. Belə bir metodun nümunəsi təyin olunmuş dövlət qulluqçusunun şirkətin kapitalındakı paydan imtina etməsidir.
Məlumatların açıqlanması
Dövlət qulluqçularının mütəmadi olaraq varlıqlarını və gəlirlərini bəyan etmələri tələb olunur. Bu, mənafelər toqquşmalarını müəyyənləşdirməyə və qarşısını almağa imkan verir. Bir çox ölkədə ictimai səhiyyə həkimlərindən əczaçılıq şirkətlərindən alınan vəsaitlər haqqında məlumatları açıqlamaq tələb olunur. Fransada xəstələrin təşkilatlarını tibb sənayesi tərəfindən maliyyələşdirməsinə dair məlumatlar açıqlanmağa tabedir. Belə bir tədbirin tətbiqi indi ABŞ-da müzakirə olunur.
Tavaradağ
Tavaradağ — Şərur rayonu ərazisində, Dərələyəz silsiləsindən şimal-qərbə ayrılan Saraybulaq qolunun suayırıcısında dağ (hünd. 1652,6 m). Yuxarı Yaycı kəndindən 4 km şərq-cənub-şərqdədir. Orta Eosenin Lütet mərtəbəsinin aşağı hissəsinə aid Dərəlik lay dəstəsinin bazal koqlomeratlarından təşkil olunmuş dairəvi yastı təpədir. Tektonik cəhətdən Şərur-Culfa qalxım zonasının Şərur seqmentinin şimal-şərq cinahında müşahidə edilən Bəysal sinklinalının Orta Eosenin konqlomeratları altında basdırılmış nüvə hissəsində yerləşir.
Cuğa nekropolu
right|300px|thumb|Cuğa nekropolunun 1915-ci ildə Aram Vryur tərəfindən çəkilmiş fotosu Cuğa nekropolu — Culfa rayonunun Gülüstan kəndi ərazisindəki qədim Cuğa şəhər yerində 2000-ci illərin əvvəllərinə kimi mövcud olmuş XII–XVII əsrlərə aid nekropol. Kompleks Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən yerli əhəmiyyətli tarix-memarlıq abidəsi kimi qeydiyyata alınmışdır.
Qəbirsanlıqda orta əsrlərdən modern dövrə kimi müxtəlif tarixi mərhələləri əhatə edən xaç daşlar və xaçkarlar, həmçinin Qaraqoyunlular və Ağqoyunlular dövrlərinə aid zoomorf qəbir daşları olmuşdur. Ümumilikdə nekropolda 10.000-ə qədər abidə olmuşdur.
right|thumb|300px|Cuğa nekropolunda xaçdaşlar fonunda qoç formalı məzar daşı. Erməni və Beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən bu kompaniyanı dayandırması üçün Azərbaycan hökumətinə dəfələrlə müraciətlər edilmiş və müxtəlif beynəlxalq təşkilatlara bu fəaliyyətini dayandırması üçün Azərbaycana təsirlər edilməsi haqqında müraciətlər olunmuşdur. 2006-cı ildə Azərbaycan Avropa Parlamenti nümayəndələrinin iddia olunan abidələrin məhv edilməsi məsələsini araşdırmaq üçün Azərbaycana gəlmələrini təklif etmiş, hadisəyə göstərilən beynəlxalq münasibətin "ikili yanaşma və isterik" olduğunu bəyan etmiş, eyni zamanda Ermənistanın nəzarətində olan ərazilərdəki Azərbaycan abidələrinin də araşdırılmasını və araşdırma qrupunun Azərbaycan ərazisində keçərək Ermənistan nəzarətində olan əraziyə getməsini tələb etmişdi. 2006-cı ilin yazında iddia edilən abidələrin yerləşdiyi əraziyə səfər etmiş Hərb və Sülh İnstitutunun reportyoru ərazidə qəbiristanlığı xatırladacaq hər hansı bir əlamətin olmadığını bildirmişdi. Eyni ildə İran tərəfindən iddia edilən qəbiristanlığın hərbçilər tərəfindən dağıdılmasını göstərən video və fotolar çəkilərək yayımlanmışdır.
Culfanın 2003, 2009 və 2010-cu ilin dekabrında peykdən çəkilmiş fotolarını tədqiq edən Amerika Elmi Araşdırmalar Assosiasiyası qəbiristanlığın tamamilə məhv edildiyi qənaətinə gəlmişdir.
Tarix
Cuğa şəhəri Azərbaycan ərazisindəki kiçik orta əsr yaşayış məskənlərindən olmaqla ilkin dövrdə kənd kimi formalaşmış, orta əsrlərdə isə böyüyərək şəhərə çevirilmişdir. XVI əsrdə şəhərdə 20–40,000 erməninin məskunlaşması və onların ticarət və sənətkarlıqla məşğul olmaları bildirilir. Qədim xaç daşların yerləşdiyi Cuğa nekropolu şəhərin qərb hissəsində yerləşir. Məzarlıqdakı ən qədim qəbirlər IX – X əsrlərə, son qəbirlər isə XVII əsrlərə aiddir. 1605-ci ildə I Şah Abbasın Naxçıvan əhalisinin bir hissəsini (xüsusilə xristian erməniləri) İranın içərilərinə doğru köçürməsindən sonra Cuğa şəhəri demək olar ki tamamilə boşalmış, burada yaşayış azalmışdı.
Nekropolda yüzlərlə xaç daşından başqa çoxlu sayda üzəri müxtəlif xristian motivləriilə bəzədilmiş sənduqələr, Ağqoyunlu və Qaraqoyunlu dövrlərinə aid qoç və at formalı məzar daşları da vardır. 1648-ci ildə Cuğaya səfər etmiş fransız səyyahı Aleksandr de Rodun qeyd etdiyinə görə hələ o zaman qəbirsanlıqda 10,000-ə qədər xaç daşı olmuşdur. Lakin Naxçıvan ərazisi daim toqquşmalar meydanı olduğu üçün buradakı bir çox abidələr kimi Cuğa nekropolu da ziyan çəkmiş və 1903–1904-cü illərə həmin xaç daşlardan yalnız 5,000-i çatmışdır.
Cuğa xaç daşları
Azərbaycan tədqiqatçıları Cuğa nekropolundakı xaçdaşların birmənalı olaraq Qafqaz albanlarına məxsus olduğunu və Cuğa şəhərinin xristian əhalisinin Qafqaz albanlarından ibarət olduğunu bildirirlər.
Maraqlı və özümlü həllə malik Cuğa xaçdaşlarının böyük əksəriyyətində eyni bir təsvir təkrar olunur: qarşı-qarşıya durmuş iki qanadlı əjdahanın bədəni buynuz zirehlə örtülmüşdür. Onların adətən açıq ağızları yana çevrilmişdir. İki əjdaha arasında qanadlı halə və ya haləyə oxşar saçı olan kişi başı təsvir edilmişdir. İkonoqrafik əlamətlərinə görə o, İsanın (ə. s.) başına oxşayır. Ümumiyyətlə bu mürəkkəb kompozisiyalarda müxtəlif din və etiqadların (zərdüştilik, mitraizm, xristianlıq və islam) birləşməsindən yaranan simvolik qrup alban sənətkarları tərəfindən təsvir edilmişdir. Təsvirlər xristian qəbir daşlarında – xaçdaşlarda yerləşdirilib – bir xaç və ya xaçlar bunu təsdiq edir. Xaçdaşlardakı İsa obrazını hələ də xalq arasında yaşayan obrazlar – xeyirxah əjdaha – nəhənglər mühafizə edirlər. Dişlərini qıcamadan ağızlarını bir az açmış əjdaha başlarının İsanın başına tərəf çevrildiyini əks etdirən təsvirlər buna sübutdur.
Xaçdaşların yuxarısında İsanın başı göstərilən kompozisiyalar kimi eyni qanuna tabe olan bir neçə ikonoqrafik təsvirlər – özümlü sintez yolu ilə alınmış mitraist-xristian təsvirləri vardır. Onların birinci planında tanrı, ikinci öküz (bəzən maral), quş, üçüncü və dördüncü planlarda isə mələklər (əgər əshabələr olarsa) təsvir olunmuşdur. Xristian xaçdaşında Mitranın əbədi yol yoldaşları – şir, öküz və quşun təsvir edilməsi albanların bir hissəsinin xristianlığın yayıldığı dövrdə hələ də öz əsgi inamlarında qalmaları haqqında mənbələrdə verilən məlumatlarla üst-üstə düşür. İoanna Boqaslovun şərhində "…mələklər dörd canlı varlıq – qartal, buğa, şir və insan şəklində təsvir olunur. Qartal oxuyur, şir çığırır, buğa fəryad edir, insan danışır." Lakin Cuğa xaç daşlarındakı təsvirlər göstərilən simvollarla uyğun gəlmir. Belə ki, Cuğa xaç daşlarında göstərilən quş və heyvan təsvirlərinin yanında mələklər də təsvir edilmişdir. Bundan başqa əksər xaç daşlarda quş əsasən tovuz quşu obrazında təsvir olunub, buğa isə tez-tez maralla əvəzlənir. Alban mədəniyyətində tovuzquşu təsvirləri çox tez-tez rastlaşılan obrazlardandır. Gəncəsər monastırında əsas monastır binasının fasadında bu obraza tez-tez təsadüf edilir, Mingəçevir kilsə kompleksində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı aşkarlanan və hazırda Azərbaycan Tarix Muzeyində sərgilənən xaç altlığında da (bəzi tədqiqatçılara görə bu daş qurbangahdır) həyat ağacını qoruyan iki tovuz quşu təsvir edilmişdir.
Mütəxəssislər tərəfindən tədqiq edilən Cuğa xaç daşlarında Mitranın bu atributları xristian tanrısının ayaqları yanında yerləşdirilmişdir. Xaçdaşlardan birində mərkəzi tanrı fiquru sol əlində su ilə dolu kasa tutaraq sağ əlinin iki barmağı ilə onu göstərir. Tanrının başı ətrafında üzərində üç kürə geydirilmiş (biri başının üstündə, ikisi isə üzünün yanlarında) elliptik halqa təsvir olunmuşdur. Ondan başa doğru işıq şüaları gedir. Meridional şəkildə kürələr yerləşmiş – ellips Böyük Mitranın səciyyəvi təcəssüümü, sonsuz fəzanın, kosmosun simvolik təsviridir. Kosmos mifologiyanın zeniti və onu tamamlayan kateqoriyadır. Təsvir olunmuş kompozisiyanın hər iki yanında iki çatmatağlı tağça yerləşir. Onlarda diz çökmüş, əlləri və baxışları mərkəzi tanrı fiquruna yönəlmiş mələklər təsvir olunmuşdur.
Hələ SSRİ hakimiyyəti dövründə müxtəlif zamanlarda cuğa xaçdaşlarının bədii və elmi baxımdan ən dəyərliləri oğurlanaraq Ermənistana aparılmışdır və hal-hazırda da Üçmüədzin kafedralının həyətində erməni xaçkarları kimi sərgilənir. Üçmüədzinə aparılmış xaçdaşlar üzərində dəyişikliklər həyata keçirilmiş, onların alban yazılı hissələri silinmiş və ya tamamilə qırılmışdır, lakin Cuğada qalan bir çox xaçdaşların üstündə alban yazıları indi də qalmaqdadır.
Tarixi
Culfa rayonunda Azərbaycan hökuməti tərəfindən erməni xaçkarlarının məhv edilməsi haqqında ilk dəfə olaraq Ermənistan 1998-ci ildə səsləndirmişdir. Bundan bir neçə il əvvəl isə Ermənistan Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ bölgəsindəki etnik erməni vətəndaşları Azərbaycana qarşı qaldıraraq öz azadlıqları uğrunda müharibəyə səsləmiş və nəticədə Qarabağ müharibəsi baş vermişdi. Müharibə 1994-cü ildə Ermənistan və Azərbaycan arasında atəşkəs əldə edilməsi ilə dayandırılmışdı. Qarabağ müharibəsi nəticəsində Azərbaycan ərazisinin iyirmi faizini itirmiş, Qarabağdakı ermənilər tanınmamış Dağlıq Qarabağ Respublikası qurmuş, Qarabağın türk kökənli sakinləri isə qaçqın vəziyyətinə düşmüşdür. Amerika Arxeologiya İnstitutundan Sara Pikman qeyd edir ki, "Qarabağın itirilməsi azərbaycanlıların Naxçıvandakı erməni abidələrini məhv etmək istəmələrində böyük rol oynamışdır."
1998-ci ildə Azərbaycan Ermənistanın Culfada erməni xaçkarlarının məhv edilməsi ilə bağlı iddiasını rədd etmişdir. Bundan sonra Erməni Memarlığı Cəmiyyətinin İrandan olan üzvü Arpiayr Petrosyan qəbiristanlığın buldozerlərlə məhv edildiyini göstərən video kadrları yayımlamışdır.
Bundan sonra İran hökuməti Naxçıvan Muxtar Respublikası rəhbərliyi ilə birgə abidələrin məhvini pisləyən bəyannamə yaymışdır. Naxçıvan Muxtar Respublikasının Bakıdakı nümayəndəsi Həsən Zeynalov, Culfada erməni xaçkarlarının məhv edilməsi iddiasını "ermənilərin növbəti çirkli yalanı" adlandırmışdır. Azərbaycan hökuməti ona qarşı yönəldilən iddialara birbaşa cavab verməsə də, "Azərbaycanlıların ruhunda vandalizmin olmaması"nı qeyd etmişdir. Ermənistan tərəfinin ciddi reaksiya verməsi və Ermənistan Mədəniyyət Naziri Qagik Gurdiciyanın Azərbaycanın erməni abidələrini məhv etməsinin qarşısını almaq üçün beynəlxalq aləmə müraciət etməsindən sonra Azərbaycanın bu fəaliyyətini bir müddət dayandırdığı iddia edilir.
Erməni arxeoloq qeyd edir ki, 1987-ci ildə onların Naxçıvana ilk səfəri zamanı bölgədə "27,000 monastır, kilsə, xaçkar və sənduqə" tipli abidə olmuşdur. 1998-ci ildə isə xaçkarların saynın 2,700-ə düşdüyü bildirilir.
2003-cü ildə yeni iddialar
2003-cü ildə ermənilər Azərbaycanın yenidən Naxçıvandakı erməni abidələrini məhv etməyə başlaması haqqında iddia ortaya atdılar. 4 dekabr, 2002-ci ildə erməni arxeoloq və tarixçilər görüşərək müzakirələr aparmış, nəticədə bir müraciət qəbul edərək bunu bütün beynəlxalq təşkilatlara və onların rəhbərliklərinə çatdırmışdılar.
Qədim Cuğa nekropolunda 10,000-dən çox xaç daşı və digər məzar daşlarının olduğu, onların 2,000-ə qədərinin isə 2002-ci ilə kimi öz ilkin görünüşünü qoruduğu bildirilir. 2005-ci ilin dekabrında İran erməniləri Arazın İran sahilindən Naxçıvanda Azərbaycan əsgərləri tərəfindən ağır texnikanın da istifadə edilməsi ilə Cuğa nekropolunun məhv edilməsinin tamamlandığını və bu prosesi əks etdirdiyi video və fotolar yaymışlar.
🇦🇿
Məsələyə münasibət bildirən Azərbaycanın ABŞ-dəki Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri Hafiz Paşayev bildirmişdir ki, abidələrin dağıdıldığını sübut etdiyi iddia edilən videolarda insanların üzləri dəqiq görünmür, onların kimlər olduğu və nəyi dağıtdıqları bilinmir. Buna görə də həmin videolar heç nəyi sübut etmir. Səfir eyni zamanda qeyd etmişdir ki, Ermənistan tərəfi Ermənistan ərazisində məhv edilmiş Azərbaycan abidələrindən diqqəti yayındırmaq üçün Azərbaycana qarşı propaqanda ilə məşğuldur. Məsələyə münasibət bildirən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev isə söylənilən iddiaları "provokasiya xarakterli yalanlar" adlandırmışdır.
border|25px Avropa İttifaqı
2006-cı ildə Azərbaycan hökuməti tərəfindən nekropolun yoxlanmasına maneələr törədilməsi və əlavə şərtlərin irəli sürülməsindən sonra Avropa Parlamenti nümayəndələri məsələylə bağlı Azərbaycanın tutduğu mövqeyə ilk dəfə etiraz etdilər.
Avstriya Sosialist Partiyasının üzvü və abidələri yoxlamaq üçün təşkil edilmiş qrupun nümayəndələrindən biri olan Hannes Svoboda qeyd edir ki, "əgər onlar həqiqətən də bizim abidələrə yerində baxış keçirməmizə imkan vermirlərsə, bu o deməkdir ki, həmin ərazidə həqiqətən də nəsə pis bir hadisə baş vermişdir. Əgər həmin abidələr həqiqətən də dağıdılıbsa, biz soruşmaq istəyirik, nəyə görə. Bu, yalnız hansısa həqiqətlərin gizlədilməsi məqsədi daşıya bilər." Avropa Parlamentinin Böyük Londondan olan üzvü doktor Çarlz Tannok və digər parlament üzvləri Cuğa nekropolunun məhv edilməsini, 2001-ci ildə Əfqanıstanın Bamyan ərazisində Taliban tərəfindən qədim Budda heykəllərinin məhv edilməsi ilə müqayisə etmişlər. Britaniyalı memar Stiven Sim isə İran sərhəddindən çəkildiyi iddia edilən videonun gerçəkləri əks etdirdiyini qeyd edir.
Azərbaycan Avropa Parlamenti nümayəndələrinin bölgəyə səfər etmək təşəbbüsünün qarşısını alaraq, həmin nümayəndələrin yalnız Ermənistan nəzarətində olan ərazilərdəki Azərbaycan abidələrinə baxış keçirdikdən sonra əraziyə səfər edə biləcəklərini bildirmişdi. "Bizim fikrimizcə, məsləyə genişmiqyaslı baxış ortaya qoyularsa yaranmış problem daha qısa zamanda aydınlaşar" deyə Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Tahir Tağızadə qeyd etmiş və "əlbəttə ki, Azərbaycan ərazisində, o cümlədən, onun bir hissəsi olan Naxçıvan Muxtar Respublikasında xristian memarlıq abidələrinin öyrənilməsi və tədqiqini təşkil etmək mümkündür." deyə bildirmişdir.
Bir neçə təxirə salınmış səfərdən sonra, 2007-ci ilin 29 avqust-6 sentyabr tarixlərində PACE nümayəndələrinin Böyük Britaniya parlamentinin sədrinin rəhbərliyi ilə Naxçıvandakı abidələrə baxış keçirməsi məsələsi gündəmə gətirildi. Nümayəndələrin daha sonra İrəvan, Bakı və Dağlıq Qarabağdakı abidələr də baxış keçirməsi nəzərdə tutulmuşdu. Nümayəndə heyəti Dağlıq Qarabağa Ermənistan ərazisindən keçərək getməyi planlaşdırmışdı, lakin səfərin başlamasına bir gün qalmış, 28 avqustda Azərbaycanın PACE nümayəndəsi bildirdi ki, Azərbaycan nümayəndə heyətinin Dağlıq Qarabağa Azərbaycan ərazisindən keçərək getməsini tələb edir. 29 avqust 2007-ci ildə PACE nümayəndəsi Mateo Sorinas səfərin Azərbaycanın tələbləri çərçivəsində gerçəkləşdirilməsinin çoxlu çətinliklər yaradacağı nəzərə alınaraq, təxirə salındığını elan etdi. Bu elandan sonra, Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyi Azərbaycanın, bilərəkdən, "Naxçıvandakı erməni abidələrinin məhv edilməsini gizlətmək üçün, xarici nümayəndələrin səfərinin qarşısının alınması"nı təşkil etdiyini bildirdi.
🇺🇸
2011-ci ilin aprel ayında, ABŞ-nin Azərbaycana yeni təyin edilmiş səfiri Metyu Brayza Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfər etsə də, naməlum səbəblərdən Culfa rayonuna getməsi təmin edilməmişdi. Brayza Culfaya gedərək, məzarlığı ziyarət etmək istədiyini bildirsə də, Azərbaycan hökuməti belə bir səfərin qarşıdakı aylarda həyata keçiriləcəyini bildirmişdi. Bakıdakı ABŞ səfirliyinin yaydığı rəsmi məlumatda Brayza qeyd edir ki, "Əgər mən gedib orda qəbiristanlığın dağıdıldığının şahidi olsaydım, mədəni abidələrə — xüsusilə qəbirsanlıqlara təcavüz edilməsinin, harada baş verməsindən asılı olmayaraq pis və acı verici hadisə olduğunu bəyan edəcəkdim."
Digər
Bir neçə qeyri-erməni alim də Naxçıvanda erməni abidələrinin dağıdılması iddiasına fikir bildirmiş və Azərbaycanın bölgədə fəaliyyəti ilə bağlı dəqiq məlumatlar verməli olduğunu bildirmişdi. Çikaqo Universitetinin Antropologiya kafedrasının professoru Adam T. Smit xaçkarların məhv edilməsini "insanlığın keçmişi ilə əlaqəsinin utanc verici səhnəsi" olduğunu bildirmişdir. Smit və digər alimlər bir neçə ABŞ senatoru ilə birgə məktub imzalayaraq UNESCO-ya göndərmiş və Azərbaycanın cəzalandırılmasını tələb etmişdilər.
Qəzəb (film, 2010)
Qəzəb (Rom: Aakrosh) 2010-cu ildə Priyadarşan tərəfindən çəkilmiş və Big Screen Entertainer pankartı altında Kumar Mangat Pathak tərəfindən prodüserliyi edilmiş hindi dilli döyüş triller filmidir. Baş rollarda Ajay Devgan, Akshayee Khanna və Bipasha Basu; İkinci planda isə Pareş Raval və Reema Sen və Sərfaraz xan oynamışdırlar. Saundtrekin ifası Pritama, sözləri isə İrşad Kamilə məxsusdur. Filmin operatoru Thiru, quruluşçu rejissoru Sabu Cyril və montajçısı Arun Kumardır. Tyag Rajan və R.P Yadav filmin döyüş səhnələrini təşkil etmiş və xoreoqrafiyasını tərtib etmişdirlər.
Rokfeller Fondu
Rokfeller Fondu (ingiliscə: Rockefeller Foundation) Rokfeller ailəsi tərəfindən təsis edilmiş şəxsi fonddur, baş ofisi Nyu Yorkda 420 Fifth Avenue ünvanında yerləşir. Standard Oil şirkətinin sahibi Con D. Rokfeller (“Böyük”), oğlu Con D. Rokfeller Jr. (“Kiçik”) və Seniorun korporativ və xeyriyyə məsləhətçisi Frederik Taylor Gates tərəfindən yaradılmışdır. Onun rəsmi təsis tarixi 14 may 1913-cü ildə, statutun Nyu-York ştatının qanunverici orqanı tərəfindən rəsmi olaraq qəbul edildiyi tarixdir.
2015-ci ildə fond ümumi ianələrə görə ABŞ-də 39-cu ən böyük fond idi. 2016-cı ilin sonuna fondun ümumi aktivləri 2015-ci illə müqayisədə dəyişməyərək 4,1 milyard dollar, fondun illik qrantı isə 173 milyon dollar olaraq qeydə alınıb.
Aşıq Cəfər Eyvazov
Aşıq Cəfər Eyvazov (tam adı: Cəfər Namazalı oğlu Eyvazov) — Azərbaycan aşığı.
Həyatı
Aşıq Cəfər Eyvazov 1927-ci ildə Qazaxın Çaylı kəndində anadan olmuşdur.
Bir sıra el məclislərində çıxış etmişdir.
1999-cu ildə vəfat etmişdir.
NGC 6338
NGC 6338, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Velosiped oğruları (film, 1948)
"Velosiped oğruları" — rejissor Vittorio de Sikanın filmi.
Məzmun
Birinci iş günündə Antonio üstündə Rita Heyvortun şəkli olan afişanı yapışdırır. Bu vaxt velosipedi oğurlayırlar. Antonio balaca oğlu Bruno ilə ümidsiz halda axtarışa çıxır. Tamaşaçılar ata-oğulun gözü ilə varlı və kasıb Romanı gəzirlər. Bu axtarışlar filmin süjet xəttini təşkil edir. Bəzən Antonioya elə gəlir ki, velosipedi tapmağa lap az qalıb, amma o, hər dəfə fikrində yanılır.
Axırda o, bu vaxt ərzində özünün işsiz, ailəsinin ac olduğunu düşünüb özü bir velosipedi oğurlamağa cəhd edir. Ancaq onu tuturlar. Bunların hamısı balaca Brunonun gözünün qarşısında baş verir. Ona görə də velosipedin sahibi Antonionu bağışlayır və düşünür ki, onu tutanların etdiyi təhqirlər kifayətdir.
Film faciəli sonluqla başa çatır. Antonio heç nəyi olmadan, oğru damğası altında, sabahkı günə inamsız vəziyyətdə oğlu ilə yoluna davam edir.
Əflatun Fərəcov
Əflatun Mircangir oğlu Fərəcov (7 oktyabr 1999; Osakücə, Lənkəran rayonu, Azərbaycan — 20 noyabr 2020; Suqovuşan, Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Əflatun Fərəcov 7 oktyabr 1999-cu ildə Lənkəran rayonunun Osakücə kəndində doqquzuşaqlı ailədə anadan olmuşdur. Ailəsində özü ilə birgə 5 bacısı və 4 qardaşı var idi. Atası Mircangir Fərəcov və anası Mahirə Səmədova Əflatun uşaq yaşında olarkən vəfat etmişdir. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Əflatun Fərəcov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü olaraq iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Əflatun Fərəcov Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsi istiqamətində döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən həlak olmuşdur. Bir müddət sonra tapılan nəşi 20 noyabr 2020-ci ildə Lənkəran rayonunda dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əflatun Fərəcov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Bonnöy-an-Frans
Bonnöy-an-Frans — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Sarsel. Əhalisi — 774 nəfər (1999).
Əflatun Fərəcov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əflatun Fərəcov ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Bonnöy-an-Frans
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 14 km şimal-şərqdə, Serji belediyyənin 29 km şərqdə yerləşir.
Əflatun Fərəcov
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əflatun Fərəcov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Bonnöy-an-Frans
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Nasist Almaniyasının ərazi-siyasi ekspansiyası
Nasist Almaniyasının ərazi və siyasi ekspansiyası faşist Almaniyasının dünya hökmranlığını əldə etməyə və bununla əlaqədar olaraq Almaniya ərazisinin maksimum dərəcədə genişləndirilməsinə yönəlmiş ekspansionist siyasi kursunun həyata keçirilməsi prosesidir.
Əflatun Fərəcov
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Nasist Almaniyasının ərazi-siyasi ekspansiyası
İkinci Dünya Müharibəsini başlatdıqdan sonra faşist Almaniyasının rəhbərliyi fəth edilmiş ərazilərin bir hissəsini birbaşa Almaniyaya daxil etmiş, qalan ərazilərdə isə general-qubernatorluq, reyx protektoratı, reyxskommissarlıqları, koloniyaları və kukla dövlətləri yaradılmış və ya yaradılması planlaşdırılırdı. Britaniya uğrundan döyüşün, Şimali Afrika kampaniyasının, Atlantika uğrunda döyüşün və Barbarossa planının uğursuzluğu nəticədə Reyxin ərazi və siyasi genişlənməsi onun sıxılması və sonrakı məğlubiyyəti ilə əvəz edilməsinə səbəb oldu. 1945–1946-cı illərdə baş vermiş Nürnberq məhkəmələrində bütün dünyaya qarşı açılmış təcavüzkar müharibə, müharibə cinayətləri, sülh və insanlığa qarşı cinayətlərə qiymət verildi.
Bu məqalədə faşist Almaniyasının ərazi və siyasi ekspansiyasının obyektinə çevrilmiş bütün dünya əraziləri, eləcə də onların alınması və itirilməsi ilə bağlı hadisələr xronoloji ardıcıllıqla təqdim olunur. right|thumb|400x400px| Sudet əyalətinin [[Üçüncü Reyx|faşist Almaniyasına birləşdirilməsi ilə əlaqədar xalq festivalı (3 oktyabr 1938, Aş şəhəri)]]
Versal müqaviləsinin nəticələri
right|thumb|350x350px| [[Versal sülh müqaviləsi|Versal müqaviləsinə əsasən Almaniyanın ərazi itkiləri: 1. Şimali Şlezviq : Danimarkaya doğru 2. Posen və Qərbi Prussiya : Polşaya doğru 3. Azad Danziq şəhəri 4. Memelland : 1923-cü ildə Litvaya 5. Yuxarı Sileziyanın şərq hissəsi: Polşaya 6. Qluçin rayonu: Çexoslovakiyaya 7. Elzas-Lotaringiya : Fransaya 8. Eupen və Malmedy : Belçikaya 9. Saarland : Millətlər Liqası tərəfindən idarə olunur]] Birinci Dünya Müharibəsində təslim olan Almaniyanın 1919-cu il iyunun 28-də imzaladığı, dünyanın qalib dövlətlərin xeyrinə yenidən bölünməsini təmin edən Versal müqaviləsi əsasında, eləcə də yerli müharibənin nəticələri əsasında Millətlər Liqası tərəfindən təşkil edilən plebissitlər, aşağıdakı ərazilər Almaniyadan ayrıldı:
right|thumb|405x405px| 1923-cü ildə Qərbi Almaniya 1. Saarland (Millətlər Liqasının mandatı) 2. Böyük Britaniyanın [[işğal zonası 3. Belçikanın işğal zonası 4. Fransanın işğal zonası]] Bundan əlavə, müqaviləyə əsasən, Almaniya Avstriya, Polşa və Çeoslovakiyanın müstəqilliyini tanımış və buna ciddi şəkildə riayət etməyi öhdəsinə götürdü. Almaniya ərazilərinin bir hissəsində, xüsusən də mərkəzin suverenliyinin müxtəlif səbəblərdən məhdudlaşdırıldığı yerlərdə üsyanlar, separatçı hərəkatlar və hətta qısamüddətli dövlət birləşmələri yarandı.
Beləliklə, 1919–1921-ci illərdə əhalisinin əksəriyyəti polyak olan Sileziyada alman hakimiyyətlərinə qarşı üsyan baş verdi, bütün Almaniyada sağ və ultrasağların etiraz hərəkətları ara vermirdi (məsələn: "Karlova qiyamı", "Kustrin qiyamı", Pivə qiyamı, Prusiiya qiyamı) və solların (Mart qiyamı, Rur qiyamı, Hamburq üsyanları, Bavariya Sovet Respublikası, Alzasiya Sovet Respublikası). Bundan başqa, yarımçıq qalmış silahsızlaşdırılmış bölgələrdə, separatçı Reyn Respublikası (1923–1924), Respublika Pfalz (1923), Hessendə Flaşenhalların Azad Dövləti (1919–1923) elan edildi.
Bundan əlavə, 1921–1925-ci illərdə Fransa, Belçika və birtaniya qoşunları 1923-cü ildə "Rur münaqişəsi"nə səbəb olan Almaniyanın təzminatlarının vaxtı keçmiş ödənişlərini təmin etmək üçün sənaye Ruhr bölgəsini bir neçə dəfə işğal etdilər.
Reyxin unitarlaşması
Veymar konstitusiyası Almaniyada federal quruluş yaratdı, ölkənin ərazisi öz konstitusiyalarına və səlahiyyətlərinə malik olan bölgələrə (torpaqlara) bölündü. Bununla belə, 30 yanvar 1933-cü ildə Adolf Hitler Reyx kansleri oldu, bu da Veymar Respublikasının sonu və nasist Almaniyasının başlanğıcı kimi qeyd etdi.
30 yanvar 1934-cü il tarixli "Reyxin yeni təşkilatı haqqında" qanun ilə əyalətlərin suverenliyi ləğv edildi, bütün əyalətlərdə Landtaqlar ləğv edildi. Reyxsrat (Almaniya parlamentinin yuxarı palatası, Veymar konstitusiyasına görə torpaqların nümayəndəli orqanı) əvvəlcə demək olar ki, öz səlahiyyətlərindən tamamilə məhrum edilmiş, 1934-cü ilin fevralında isə ləğv edilmişdi. Məhz 1934-cü ildə Adolf Hitler "Üçüncü İmperiya" – Üçüncü Reyxi elan etdi. 1935-ci ilin yanvarında imperiya qubernatorları ştatlarda hökumətin daimi nümayəndələri oldular. İstisna, qubernator vəzifəsinin heç vaxt tətbiq olunmadığı Prussiya idi: əvvəlcə Prussiyada imperator qubernatorunun funksiyaları Reyxkanslerə həvalə edildi və 10 aprel 1933-cü ildə Hitler Hermann Goeringi Prussiyanın nazir-prezidenti təyin etdi.
Dövlətə paralel olaraq başqa bir hakimiyyət strukturu olanpartiya güc strukturu da getdikcə daha çox əhəmiyyət qazanırdı. Reyx, qaulyarterilərin başçılıq etdiyi qau adlanan regional partiya əyalətlərinə bölündü (bu barədə daha çox məlumat üçün aşağıya baxın). 1933-cü il martın 23-də NSDAP-ın təşəbbüsü ilə Almaniyanın partiya-siyasi məkanının "təmizlənməsi"ndə nasistlərə sərbəstlik verən "Fövqəladə səlahiyyətlər haqqında qanun" qəbul edildi. "Təmizləmə" həmin ilin yayında başa çatdırıldı. Dörd il müddətinə qəbul edilmiş qanun dəfələrlə uzadıldı və 1945-ci ilin mayında süquta qədər onunla bağlı fövqəladə vəziyyət konstitusiya normasına çevrildi. Nasist Almaniyası birpartiyalı unitar dövlətə çevrildi.
1933–1937
right|thumb|170x170px| [[Poçt markası|Saarın Reyxlə birləşməsini xatırladan poçt markası (1934) ]]
right|thumb|300x300px| 10 aprel 1938-ci il plebissit forması: "1938-ci il martın 13-də baş verənlərlə razısınızmı? Avstriyanın Almaniyaya birləşdirilməsi və liderimiz Adolf Hitlerin siyahısına səs verirsinizmi?  "
1939-cu il, yanvar-avqust
right|thumb|360x360px| Çexoslovakiyanın bölünməsi (1938–1939)
right|thumb|360x360px| [[Bohemiya və Moraviya protektoratlığı|Bohemiya və Moraviyanın protektoratı]]
1940
thumb|339x339px| Vehrmaxt Parisə girir
right|thumb|320x320px| Fransanın Almaniya və İtaliya tərəfindən işğalı
1941, yanvar-iyun
right|thumb|300x300px| Yuqoslaviyanın bölünməsi
right|thumb|356x356px| Alman əsgərləri [[Afinadakı Akropolun üzərində bayraq qaldırır (30 aprel 1941) ]]
thumb|324x324px| "Ost" planı. Yeni alman qəsəbələri üçün layihələrin müzakirəsi, 1941
1941-ci il, iyun-dekabr
thumb|433x433px| Ostland Reyx Komissarlığı
thumb|350x350px| Ukrayna Reyx Komissarlığı
Kantara qalası
Kantara qalası — Kiprdə Beşbarmaq dağlarında bir qaladır. Adanın şimal sahillərinə və Mesarya düzənliyinə nəzarət etmək üçün tikilmişdir. “Kantara” sözü ərəbcə “körpü” deməkdir. Adanın ən şərq qalasıdır və dəniz səviyyəsindən 630 metr yüksəklikdə, Şimali Kiprin Girniya dağlarının yamaclarında yerləşir.
Nasist Almaniyasının ərazi-siyasi ekspansiyası
1941-ci il, iyun-dekabr
thumb|302x302px| Partizan Ujits Respublikası Serbiyanın xəritəsində (1941)
Kantara qalası
Tarixi
thumb|Qalanın havadan çəkilişi thumb|Kantara qalasının planı Onun nə vaxt tikildiyi dəqiq bilinməsə də, əksər mənbələrə görə ərəb hücumları bitdikdən sonra 965-ci ildən sonra bizanslılar tərəfindən inşa edildiyi yazılır. Ancaq ingilis kralı I Riçardın adanı ələ keçirdiyi tarixə qədər qalayla bağlı heç bir qeyd aparılmamışdır. 1489-cu ildə ada venesiyalılar tərəfindən tutuldu. Bu tarixdən etibarən qala öz əhəmiyyətini itirməyə başladı. Beşbarmaq dağlarında Kantara, Müqəddəs Hilarion və Bufavento qalaları Venesiyalılar tərəfindən əhəmiyyətli hesab edilməməsi və əsgər çatışmazlığı səbəbindən tərk edildi. Bəzi mənbələrə görə, qala 1525-ci ildə tərk edilib. Ancaq bəzi digər mənbələr 1529-cu ildə qalanın "möhkəm qala" olduğunu yazırlar. Qalanın tərk edilməsi üçün dəqiq bir tarix olmasa da, başqa bir yazıçı 1562-ci ildə qalanın xarabalığa çevrildiyini bildirir. Qala ilkin formasına sadiq qalaraq 1914-cü ildə təmir edilərək möhkəmləndirilib.
Nasist Almaniyasının ərazi-siyasi ekspansiyası
1941-ci il, iyun-dekabr
left|thumb|300x300px| [[Adolf Hitler|Hitler ABŞ -a müharibə elan etdi (11 dekabr 1941) ]]
1942
right|thumb|300x300px| Sovet hücumu: 13 dekabr 1942 – 13 fevral 1943
1943, yanvar-avqust
right|thumb|300x300px| 1 iyul 1943-cü ildə döyüşən tərəflərin mövqeyi
right|thumb|300x300px| 1943-cü ilin iyul-noyabr aylarında əməliyyatlar
1943, avqust-dekabr
right|thumb|300x300px| 1 noyabr 1943-cü ildə döyüşən tərəflərin mövqeyi
Xcas
alt=Xcas|thumb|Xcas Xcas, Giac, Microsoft Windows, Apple macOS və Linux / Unix üçün pulsuz, əsas Kompüter Cəbr Sistemi (CAS) üçün istifadəçi interfeysi. Giac C++-də yazılmış proqram daxilində istifadə edilə bilər. Xcas oflayn rejimdə işləyir.
OS
Microsoft Windows, Apple macOS və Linux / Unix yazılmış proqram daxilində istifadə edilə bilər.
Nasist Almaniyasının ərazi-siyasi ekspansiyası
1943, avqust-dekabr
right|thumb|300x300px| 1944-cü il aprelin 1-də döyüşən tərəflərin mövqeyi
Xcas
Tarix
Xcas və Giac Bernard Parisse və digərləri tərəfindən hazırlanmış açıq mənbə layihələrdir. 2000-ci ildən Fransanın Qrönobl (İzer departamenti) şəhərində yerləşən Yusuf Fourier Universitetində.
Nasist Almaniyasının ərazi-siyasi ekspansiyası
1944-cü ilin yanvar-may
thumb|350x350px| 1943-cü ilin avqustundan 1944-cü ilin dekabrına qədər [[Qızıl Ordu|Qırmızı Ordunun irəliləməsi ]]
Xcas
Link
http://www-fourier.ujf-grenoble.fr/~parisse/giac.html
Nasist Almaniyasının ərazi-siyasi ekspansiyası
1944, iyun-avqust
right|thumb|300x300px| 1944-cü il avqustun 15-də döyüşən tərəflərin mövqeyi
right|thumb|330x330px| Sovet qoşunları [[Buxarestə daxil oldu (31 avqust 1944) ]]
1944, sentyabr-dekabr
right|thumb|300x300px| 15 oktyabr 1944-cü ildə döyüşən tərəflərin mövqeləri
right|thumb|300x300px| 1944-cü il dekabrın 15-də döyüşən tərəflərin mövqeləri
right|thumb|300x300px| 1945-ci il martın 15-də döyüşən tərəflərin mövqeləri
1945
right|thumb|300x300px| 1945-ci il aprelin 15-də döyüşən tərəflərin mövqeləri