cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Çertkov tarix-diyarşunaslıq muzeyi
Tarixi və təsviri
Rostov vilayətinin Çertkov rayonu, Çertkov qəsəbəsində yerləşən diyarşunaslıq muzeyi Çertov rayon ispolkomu, Xalq deputatlar sovetinin 1983-cü il 21 sentyabr №368 saylı əmri ilə təsis edilmişdir. Muzey Pionerski xiyabanı ev 27-də yerləşirdi. Hazırda muzey qeyri kommersiya təşkilatı olaraq fəaliyyət göstərir. Muzey yerli buccənin hesabına fəaliyyətdədir. Rayon mülkiyyətindədir. Muzeyin direktoru Vladimir Filippoviç Olipirdir.
Muzeyin ekspozisiyası əsasən yerli əhali tərəfindən Çertkov rayonunda aparılan axtarış işləri zamanı toplanmışdır. Burada ümumilikdə 2706 ədəd eksponat toplanmışdır ki, onunda əsasını şəkillər, sənədlər, tarixi və mədəni əhəmiyyət daşıyan əşyalardan ibarətdir. Burada həmdə rayonun sakinləri tərəfindən əldə etidən medal və ordenlər belə nümayiş etdirilir. Burada idmançıların kubok və medalları, şəkilləri belə görmək mümkündür. Rayonun təbiətşunaslıq bölməsində burada yaşayan heyvanların müqəvvaları vardır. Onlar arasında maral, samur və quşları görmək mümkündür.
Muzeyin əsas ekpozisiyası Böyük Vətən müharibəsi dönəminə aiddir. Burada bu dövrə aid avtomat, ratsiya, silah üçün yeşiklər, hərbi dəbilqələr, silahlar, mina və digər predmetlər.
Çertkov tarix-diyarşunaslıq muzeyində nümayişlər təşkil edir. Burada gecə muzeyləri təşkil edir. Muzey əməkdaşları məktəblilərə mühazirələr oxuyur. İl ərzində muzeyi 3300 nəfər (2015) ziyarət edir.
Hovannes Tumanyan
Hovannes Tumanyan — erməni yazıçısı və şairi.
Fələstin–İran münasibətləri
İran–Fələstin münasibətləri — İran və Qəzzə zolağı, Qərb sahili daxil olmaqla qismən tanınmış Fələstin dövləti arasında ikitərəfli diplomatik münasibətlər. İran rəsmi olaraq müstəqil Fələstin dövləti konsepsiyasını dəstəkləyir və Fələstin Dövlətini tanıyır. İranın ali lideri Əli Xamenei iki millət üçün iki dövlət yaratmaq planını rədd edir və Fələstin ərazisinin bölünməyəcəyinə inanır. İranın keçmiş prezidenti Mahmud Əhmədinejad isə hökumətin quruluşunu təyin etmək üçün bütün Fələstin əhalisi, o cümlədən İsrailin ərəb vətəndaşları üçün ümumi referendum keçirməyə çağırdı.
1979-cu ildə İran İslam İnqilabından əvvəl, Fələstin Azadlıq Təşkilatı İran müxalif qrupları ilə sıx əlaqə saxlayırdı. İslam İnqilabından sonra İran İsrail ilə müttəfiq münasibətləri dayandırdı və fələstinlilərin mübarizəsini dəstəkləməyə başladı. Bunun simvolu kimi İsrailin Tehrandakı səfirliyinin Fələstin Azadlıq Təşkilatının ehtiyacları üçün təhvil verilməsi olur.
Tarixi
Şahənşah Məhəmməd Rza Pəhləvinin dövründə İran Türkiyədən sonra İsraili tanıyan ikinci müsəlman ölkəsi oldu. Fələstin Azadlıq Təşkilatı 1979-cu ildə İrandakı İslam İnqilabını dəstəklədi və inqilabın bitməsindən bir neçə gün sonra Fələstin Azadlıq Təşkilatının sədri Yasir Ərəfat İrandakı Fələstin nümayəndə heyətinə rəhbərlik etdi. Fələstinli nümayəndə heyəti kütləvi şəkildə qarşılandı və İranın yeni hakimiyyəti simvolik olaraq keçmiş İsrail səfirliyinin açarlarını Fələstin səfirliyinə verdi.
2000-ci ilin sentyabrında Camp Daviddəki sülh danışıqlarının nəticəsiz qalmasından sonra Əl-Əqsanın İntifadası başladı. Yasir Ərəfat Həmas və Fələstin İslami Cihad Təşkilatı tərəfdarlarının sərbəst buraxılmasını əmr etdi. 2002-ci ildə İsrail Hərbi Dəniz Qüvvələrinin xüsusi bir dəstəsi Fələstinli Karin A yük gəmisini ələ keçirdi, göyərtəsində İrandan Qəzzə zolağına gətirilməsi planlaşdırılan təxminən 50 ton müasir silah var idi.
Həmasın dəstəklənməsi
Fələstin Milli Administrasiyasının sədri Mahmud Abbasın sözlərinə görə, Həmas bu həqiqəti inkar etsə də İran hökuməti tərəfindən maliyyələşdirilir. İran Həmasa ölümcül hərbi yardım göstərir, o cümlədən “Fəcr-5”, “M-75” və “M-302” raketləri, həmçinin pilotsuz uçan aparatlar verir.
2004-cü ildə Yasir Ərəfatın ölümü və 2005-ci ildə İsrail qoşunlarının Qəzzə zolağından çıxarılmasından sonra İranın Həmasa yardımı daha da artdı. 2006-cı ildə Həmasın Fələstin seçkilərindəki qələbəsindən sonra xarici yardımlar dayandırıldı. Tehran əksinə Fələstin Milli Administrasiyasının rəhbəri Həmasa dəstək üçün xeyli miqdarda maddi yardım göndərdi.
Fələstin muxtariyyəti rəsmilərinin münasibəti
Fələstin Muxtariyyətinin spikeri Nabil Əbu Rudayne, İranın keçmiş prezidenti Mahmud Əhmədinejad haqqında bu sözləri demişdir: “İran xalqını təmsil etməyən, seçki nəticələrini saxtalaşdırdığı üçün İran xalqına təzyiq göstərir və hakimiyyəti qəsb edir, buna görə onun Fələstinin prezidenti və ya nümayəndələri haqqında danışmağa hüququ yoxdur. ”.
Moldova Karpat dağları
Moldova Karpat dağları — Şərqi Karpat dağlarının bir hissəsi. Rumıniya ərazisindədir. Paralel silsilələrdən ibarətdir. Hündürlüyü 1956 metrə qədər (Çukaş dağı) yüksəlir.. Çökmə və ox zonalarında kristallik süxurlardan təşkil olunmuşdur. Palıd fıstıq və iynəyarpaqlı meşələrlə, zirvələrə yaxın hissələr dağ çəmənləri ilə örtülmüşdür. Neft, qonur kömür, daşduz yataqları var.
Belqradın fəthi (rəsm)
Belqradın fəthi – Serbiyanın ilk məşhur qadın rəssamlarından və romantizm cərəyanının nümayəndəsi olan Katarina İvanoviçin yağlı boya rəssamlığına aid əsəri. 1844 -1845-ci illərdə yaradılmış bu rəsm əsərində, serb üsyanı nəticəsində 1806-cı ilin sonlarında Belqradın serblər tərəfindən tutulması təsvir edilir.
İvanoviç, Münhen Akademiyasında təhsil alarkən Serb xalqının tarixi adlı kitabla tanış olur və bundan sonra belə bir rəsm əsərini yaratmaq qərarına gəlir. Rəsm, Belqradın incəsənət tənqidçiləri tərəfindən xoş qarşılanmır. İncəsənət tarixçisi Lilien Filipoviç-Robinson bunun zəif kompozisiya və məkan konstruktivliyi ilə əlaqədar olduğunu bildirdi. 1870-ci illərdə İvanoviçin əsərləri Serbiyada, demək olarki, unudulmuşdu. Belqradın fəthi 1874-cü ildə İvanoviçin Tarixi Portretlər Qalereyasına təqdim etdiyi dörd əsərdən biri idi. Bu dövrdə, qalereya Serbiya Milli Muzeyinin əsasını təşkil edirdi. Rəsm hal-hazırda Milli Muzeydə nümayiş etdirilir.
Arxa plan
Serb mədəniyyət tarixi üzrə ixtisaslaşmış elm xadimi David A. Norrisə görə, XIX əsr Serbiyanın siyasi vəziyyəti təsviri incəsənətin inkişaf etdirilməsi üçün uyğun deyildi. Ləvazimatların gətirilməsi çətin idi, studiya və sərgi üçün yerlər yox idi, rəssamlara maddi kömək edilmirdi və rəsm əsərləri hazır olduqdan sonra onları ala biləcək incəsənət himayədarları yox idi. XIX əsrin birinci yarısında serb təsviri incəsənəti yalnız kilsə divarlarını bəzəmək, simvollar və digər dini təsvirlərin yaradılması ilə əhatə olunmuşdu. Avstriya imperiyasında yaşayan Uros Knezeviç və Yovan Popoviç kimi Serbiyadan xaricdə yaşayan bəzi serb mirası rəssamları var idi.
Bu rəssamlardan biri də 1811-ci ildə (və ya 1817-ci il) Sekeşfexervarda doğulan və ilk məşhur serb rəssamlarından olan Katarina İvanoviç idi. 1835-ci ildə Sekeşfexervardan ayrılır və Jozsef Peskidən rəsm sənətini öyrənmək üçün Budapeştə gedir. 1835-ci ildən etibarən Budapeştdə yaşayır. Həmin il özünə baron Çzaçki adında bir himayədar tapır. 1835-ci ilin sonlarında baron, İvanoviçin Vyanaya köçməsini maliyyələşdirir. O dövrdə, qadınların Təsviri İncəsənət Akademiyasına qəbul edilmədiyinə görə, İvanoviç fərdi şəkildə dərs alır. Bəzi elm xadimləri, onun Ferdinan Georq Valdmüllerdən təhsil aldığını söyləsələr də, İvanoviçin Vyanada olduğu zamanki qeydləri müharibə və digər səbəblərə görə gəlib çatmamışdır.
Təsvir və tarix
Yağlı boya rəssamlığına aid olan Belqradın fəthi əsərinin ölçüləri 157 və 188.5 sm-dir. Rəsm əsərində serb üsyanı nəticəsində 1806-cı ildə şəhərin üsyançılar tərəfindən tutulması təsvir edilmişdir. Şəhərin alınması üsyanın əsas uğurlarından biri idi.
İvanoviç 1840-cı ildə Vyananı tərk edir və Çzaçkinin himayədarlığı ilə Münhen Akademiyasında çalışmağa başlayır. Araşdırmalar İvanoviçin Belqradın fəthi əsərini burada olan zaman yaratdığını göstərir. 1873-cü ildə yazdığı yazıda bildirir: Münhen Akademiyasında təhsil aldığım zaman serb xalqının tarixini oxumağa başladım. Mirkonun cəsur döyüşünü kanvas üzərində təsvir etmək istədim. Yoldaşlarından yeddi nəfər ilə gecə müsəlmanlar Ramazan bayramını qeyd etdiyi, heç kimin təhlükə hiss etmədiyi vaxtda şəhərə girməyi bacarırlar. Mirko və yoldaşları şəhər qapısındakı mühafizəçiləri öldürürlər. Silahdan atəş açmaq digərləri üçün işarə idi.
İvanoviç Belqrada gedir, döyüş olan yeri ziyarət edir, Belqradın tutulmasında iştirak edən bir neçə nəfərlə danışaraq, onlardan dövrün silahlarını və geyimlərini öyrənir. Rəsm əsərini 1844-1845-ci illərdə Belqradda olduğu zaman yaradır.
Miras
thumb|right|300px|Teodor Jerikotun müəllifi olduğu "Meduzanın salı" rəsm əsəri. [[1818 - 1819-cu illər]] "Belqradın fəthi" əsəri incəsənət tarixçisi Lyubika D. Popoviçin 1842-ci ildən 1847-ci ilə qədər davam edən İvanoviçin ikinci mərhələsi olaraq adlandırdığı dövrə aid olan tək tarixi əsərdir. Rəsm, Belqrad tənqidçiləri tərəfindən xoş qarşılanmır. Popoviçə görə "əsər kompozisiya və məkan konstrutivliyi olaraq zəif olsa da, rəngkarlıq baxımından olduqca maraqlıdır. İncəsənət tarixçisi Zarko Domlyan, bu dövrün İvanoviçin karyerasında önəmli mərhələ olduğunu və onun səhnə şəkillərinin keyfiyyətində azalma gördüyünü bildirir. Əsərlərinin Serbiyada alınmaması İvanoviçin, Serbiyadan ayrılması ilə nəticələnir.
Digər bir incəsənət tarixçisi Lilien Filipoviç-Robinson, rəsm əsərini müasiri olan Teodor Jerikotun yaratdığı "Meduzanın salı" (1818-1819) əsəri ilə müqayisə edir. Bu texnika romantizm ənənəsinə sahib olmayan və digər rəssamların, xüsusilə də Fransa rəssamlarının yaratdığı əsərlərdən istifadə edən Serbiya incəsənət texnikasının bir nümunəsidir. Filipoviç-Robinson əsəri "yüksək teatral, emosional və sərt romantizm ruhlu əsər" kimi təsvir edir. Əsərdəki qarışıqlıq, kəsişən təsvirlər, tenebrizm və tünd rənglənməni azaldaraq" o, fransız romantizm cərəyanının nümayəndələri Jerikot və Antuan-Jan Qrodan fərqli olaraq, o daha çox Yevgeni Delkruaya bənzəyir.
Nümayiş etdirilmə
1874-cü ildə İvanoviç dörd rəsm əsərini, sonralar Serbiya Milli Muzeyi adlanacaq Tarixi Portretlər Qalereyasına təqdim edir. Bu əsərlərdən biri də "Belqradın fəthi" əsəri idi. Əsər Milli Muzeydədir və inventar nömrəsi 413-dür.
İlir Seytay
Ilir Seytay — Albaniya şahmatçısı, beynəlxalq master (1991).
Albaniya dördqat çempionu (1983, 1991, 1999, 2009 llərdə).
Albaniya yığması nın tərkibində on iki şahmat olimpiadası nda (1984, 1988, 1990, 1994, 1998, 2002, 2004, 2010, 2012, 2014, 2016, 2018 illərdə), 2001 və 2017-ci illərdə   Milli Komandaların Avropa çempionatları nda və 1994-cü il Balkaniada turnirində iştirak etmişdir.
1985, 1995, 1998 və 2000-ci illərdə Albaniyanı Zona turnirləri nda təmsil etdmişdir.
Onun karyerasında ən yüksək reytinqi 1 iyul 1992-ci ildə 2425 bal idi, bu onun alban şahmatçıları arasında ikinci yerdə (Fatos Muço dan sonra) olduğu vaxta təsadüf etmişdir 2017-ci ilin aprel ayına olan reytinqi 2374 bal idi.
Vaxtaşırı şahmat oyunu üzrə seminar və kurslar keçirir, həmçinin nümunə çıxışları aparır.
Orxan
Orxan — kişi adı.
Roma-German muzeyi
Roma-German muzeyi (Römisch-Germanisches Museum) Almaniyanın Köln şəhərində yerləşən paleolit dövründən başlamış erkən orta əsrləri əhatə edən nadir eksponatlarla zəngin arxeoloji muzey. Roma-German muzeyi 1946 cı ildə iki şöbə (roma və frank epoxaları) əsasında yaradılmışdır. Roma şöbəsinin bu günkü tərtibatı 1974 cü ilin martından başlanğıc götürür. Ən qiymətli eksponatı muzeyin alt mərtəbəsində yerləşdirilmiş Dionis mozaykası kimi tanınan 1941 ci ildə Köln şəhərində aşkar olunan roma dövrünə aid döşəmə təsvirləridir. Ust mərtəbədəki döşəmə ətrafı eyvanlardan bu mozayik sənət əsərini yuxarıdan aşağı bütövlüklə seyr etmək mümkündür. Yuxarı mərtəbələrdə xronoloji və tematik prinsip əsasında imperator Avqustun zamanına, şəhərin Roma imperiyasının Reyn limanı sayıldığı dövrə aid, eləcə də imperator Konstantin tərəfindən Reyn çayı üzərində saldırılmış taxta körpü və Roma yaşayış məskəni olmuş bir zamanlar çayın sol sahildə yerləşmiş Divitiya ərazisindən tapılmış eksponatlar nümayiş olunur. Muzeyin eksponatlarına Roma dövrünə aid şəhər qala divarlarının qalıqları da aiddirlər.
Dionis mozaykası
Eramızın III əsrinə aid Roma dövrünə xarakterik yemək otağının döşəməsində mozayik üslubda işlənilmiş tablodur. Təsvirin ölçüləri 10,57 x 7 m-dir (30x20 Roma ayaq ölçüsü). Tabloda 1-2 milyon 1sm² ölçüsündə olan mozayik daşlardan istifadə olunmuşdur. Əsərdə şərab, bərəkət və teatr tanrısı olan Dionis və onunla əlaqəli məclislərin təsvirləri daha çanlı şəkildə əks olunmuşdur. Mozayik tabloda Dionisdən əlavə digər mifik tanrı və personajlara da yer verilmişdir. Roma dövründə bu cür rəsm və təsvirlərdən yemək və ziyafət otaqlarının bəzədilməsində geniş istifadə olunmuşdur.
Filosoflar mozaykası
"Filosoflar mozaykası" 1844 cü ildə ictimayi hospitalın bağça sahəsində tapılmışdır. Tablonun xarakteri onun yarandığı dövrdə zadəgən şəhər əhalisinin yüksək zövq və keyfiyyətlərə malik olduğuna dəlalət edir. Döşəmə mozayik tablonun uzunluğu 7,06 m, eni 6,80 m-dir. Mozayik tabloda filosoflar: Aristotel, Sokrat, Diogen, Kleobul təsvir edilmişlər. Əsərin Muzeydəki inventar nımrəsi M 1-dir.
Publisiusun məzar daşı
100px|thumb|right| Lusius Publisiusun məzar daşı
Roma imperatorları
Muzeyin qiymətli eksponatlarına Roma imperatorlarına məxsus büst və heykəllər daxildir.
Vəfa Quluzadə
Vəfa Mirzəağa oğlu Quluzadə — Azərbaycanın dövlət xadimi, politoloq, Xəzər Regionu Dövlətlərinin Siyasi Tədqiqatı Fondunun prezidenti və Azərbaycan Respublikasının Xarici siyasət məsələləri üzrə dövlət müşaviri.
Həyatı
Vəfa Quluzadə 21 dekabr 1940-cı ildə Bakıda kasıb ailədə anadan olmuşdur. Onun atası ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri doktoru və professor Mirzəağa Quluzadə idi. Anası Yaqut Dilbazi şairə Mirvarid Dilbazinin bacısıdır. O, Qazax rayonunun Dilboz bəylərindən olan ruhani şair Seyid Nigarinin nəslindəndir.
Uşaqlığı
İkinci dünya müharibəsi illərində Qazax rayonunun Aslanbəyli kəndində böyümüşdür. Uşaqlıqda tərbiyəsi ilə əsasən nənəsi Cəvahir Dilbazi məşğul olub. Quluzadə nənəsin ona böyük təsirini belə izah edir: Bizim qaldığımız daxmanın döşəməsi taxta deyildi, torpaq idi. Çox çətin şəraitdə yaşamışıq. Nənəm böyük bir nəslin qızı, Paşa bəyin həyat yoldaşı idi, mənə bizim nəslin bütün tarixçəsini danışmışdı. Nənəmdə həm də böyük tərbiyəçi xüsusiyyətləri vardı. O, uşaqlıqdan məni sərt tərbiyədə böyüdüb. Kişi nə cür olmalıdır? Kişinin sözü bir olmalıdır, kişi gərək iş görsün, kişi gərək yorulmasın. Üstəlik, mənə siyasi təhsili də nənəm verdi. Nənəm başa saldı ki, bizim ailə tamamilə günahsız bir ailə idi, amma sovet hökuməti onların hamısını məhv etdi.
Bakıda öz sözlərinə görə, "beynəlmiləl bir həyətdə" böyümüş və rus dilini yaşadığı həyətdə "mükəmməl öyrənmişdir". Evləri zəbt olduğundan, 1946-cı ilə kimi ailəsi ilə Bakının Şors küçəsində (indi ki, Bəşir Səfəroğlu küçəsində) kommunal evlərdə yaşamışdır.
Təhsili
1958-ci ildə Bakı şəhəri 23 nömrəli tam orta məktəbi bitirərək Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Şərqşünaslıq fakültəsinə qəbul olmuş, 1963-cü ildə məzun olmuşdur. Universtitetdə Azərbaycanın keçmiş prezidenti Əbülfəz Elçibəylə bir yerdə oxumuş və onunla yaxşı dost olmuşdur. Vəfa Quluzadə Elçibəy haqqında xatirələrindən: Elçibəy isə tələbəlik dostum olub. O, bizim evimizə gəlirdi, birlikdə yemək yeyirdik. Elçibəy hələ prezident olmamışdan əvvəl də mən Prezident Aparatında müşavir işləyirdim. Onda da görüşlərimiz olurdu. Bir xatirəmi də sizinlə bölüşüm: universitetdə tələbə bileti üçün şəkil çəkdirəndə Elçibəyin kostyumu və qalstuku yox idi. O qədər kasıb idi. Atasından qalma bir plaşı vardı. Şəkil üçün kostyumumu, qalstukumu ona verdim. Sonra da onda qaldı. Bu hadisə yadımdan çıxmışdı. Bunu mənə sonradan Elçibəy özü prezident olandan sonra İstanbulda xatırlatdı.
Quluzadə iki il Azərbaycan radiosunda ərəb dilində verilişlər aparmışdır. Universtiteti bitirəndən sonra KQB tərəfindən sənədlərdə edilən qeydlərə görə ərəb ölkələrinə buraxılmamışdır. Sovet İttifaqında tələbə olarkən o, yay tətili zamanı kənd təsərrüfatı işlərində işləməyə məcbur olmuşdu.
KQB sədrinin müavini Aydın Bünyadovun köməkliyindən sonra 1962–1964-cü illərdə SSRİ Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunun aspiranturasında təhsil almışdır. Dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi elmi adı almışdır. 1968-ci ildə Azərbaycan Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdu.
Son illəri
Hakimiyyətdən istefadan sonra o, Xəzər regionu dövlətlərinin siyasi tədqiqatı Fondunun prezidenti olmuş və fəaliyyətini mətbuatla qurmuşdu. O, səfirliklərlə, diplomatlarla, xarici nümayəndələrlə görüşüb, xaricə konfranslara gedirdi. Qafqaz Universitetində və Azərbaycan Dillər Universitetində mühazirələri olmuşdur.
2001-ci ildə Heydər Əliyevin dəvəti ilə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Qarabağ mövzusu ilə bağlı çıxış etmişdir.
Vəfatı
1 may 2015-ci ildə Bakı şəhərində səhhəti qəflətən pisləşib və o, Bakıdakı xəstəxanalardan birinə yerləşdirlimişdir. Onun ürəyində şuntlama əməliyyatı keçirilib, əməliyyatdan sonra Quluzadə palataya yerləşdirlimişdir. Lakin bir az sonra onun səhhəti qəflətən pisləşib və ürək xəstəliyindən vəfat etmişdir. Onun cənazəsi Əjdərbəy məscidinə aparılıb.
Şəxsi həyatı
Ərəb, rus, ingilis və fars dillərini bilirdi. Vəfa Quluzadə Azərbaycan mətbəxini, musiqini, xüsusən də muğam və cazı çox sevirdi. Xədicə Abbasovanın oxuduğu Sıravi Əhməd mahnısı onun sifarişi ilə yazılmışdır.
Quluzadə rus ədəbiyyatını, xüsusən də İvan Buninin yaradıclığını və şeirlərini sevirdi. O, Qərb ədəbiyyatından Cek Londonu və Gi de Mopassanı, Azərbaycan ədəbiyyatında isə klassikanı bəyənirdi. Quluzadə Səməd Vurğunun "Azərbaycan" şeirini sevirdi. Mirvarid Dilbazi "Bütün nöqsanlarınla sevirəm səni" şeirini Vəfa Quluzadəyə həsr edib.
Vəfa Quluzadə musiqi məktəbinin müəlliməsi Leyla Əhmədova ilə ailə həyatı qurmuş və ömrünün sonuna qədər onunla evli idi. Qızı-həkim Cəmilə Quluzadə, ABŞ universitetinin məzunu və Mirzə İbrahimovun gəlinidir, oğlu Murad Quluzadə Corc Vaşinqton Universitetinin məzunu, beynəlxalq siyasət və biznes üzrə mütəxəssis idi. Oğlu Murad 2010-cu ildə 36 yaşında ikən onkoloji xəstəlikdən vəfat etmişdir.
Diplomatik fəaliyyəti
1970-ci ildə Misirdəki SSRİ səfirliyində attaşe kimi işə başlamışdır. Quluzadə Misirdə çalışarkən SSRİ xarici işlər nazirinin I müavini və diplomat Vladimir Vinoqradov orada səfir idi. Ərəb-İsrail müharibəsinin getdiyi bir vaxtda Misir prezidenti Ənvər Sadatın SSRİ Xarici işlər naziri Andrey Qromıko ilə görüşündə iştirak etmişdir.
O, Dağlıq Qarabağdakı münaqişənin həll olunması üzrə aparılmış danışıqlarda aktiv iştirak etmişdir. Azərbaycan-Ermənistan danışıqları zamanı nümayəndə heyətinə rəhbərlik etmiş, ATƏT-in sammitlərində, Cenevrə (1984) və İstanbulda keçirilmiş beynəlxalq konfranslarda, NATO-nun iclaslarında iştirak etmişdir. Bir müddət sonra Moskvada çalışandan sonra, 1987-ci ilə qədər Bakıda yaşamışdır. Həmin müddət Azərbaycanda mərkəzi komitədə Heydər Əliyevlə çalışmışdır. Yenidən diplomatik xidmətə qaytarılan Quluzadə Əlcəzairdəki SSRİ səfirliyinə məsləhətçi qismində göndərilmişdir.
Dövlət müşaviri fəaliyyəti
1990-cı ildə Qara Yanvar faciəsi zamanı Əlcəzairdə olarkən Türkiyəyə və Əlcəzairə siyasi sığınacaq üçün müraciət eləsə də, onlar da SSRİ-i ilə münasibətlərə xələl gətirməmək üçün Quluzadyəyə siyasi sığınacaq verməkdən imtina etmişlər.
Quluzadə 1990-cı ildə Azərbaycana qayıdır və əvvəlcə Əbülfəz Elçibəy, sonra isə Heydər Əliyev hakimiyyəti dövründə Azərbaycan Respublikasının xarici siyasət üzrə dövlət müşaviri işləmişdir. Bu zaman ərzində Quluzadə Azərbaycan xarici siyasətinin formalaşmasında yaxından iştirak etmişdir. 1999-cu ildə istefa verənə qədər Azərbaycan Respublikası Təhlükəsizlik Şurasının üzvü olmuşdur.
Ayaz Mütəllibov hakimiyyətində fəaliyyəti
1990-cı ildə İstanbulda tanış olduğu və Kremldə işləyən yaxşı dostu Rafiq Nişanov (Özbəkistan KP MK-nın keçmiş I katibi) onu Moskvaya Qorbaçovun komandasına dəvət etdi. Quluzadə onun təkliyini qəbul etməyib, ona Azərbaycanda işləmək istədiyini demişdi. Nişanov Ayaz Mütəllibova bu barədə tapşırıq verdi. Bakıya qayıdanda Quluzadə Mütəllibovun qəbulunda oldu və o, Quluzadəyə iki yer təklif etdi: Mərkəzi Komitə və Prezident Aparatı. Quluzadə ikinci təklif seçib, prezidentlik strukturunda dövlət müşaviri olmuşdur.
Əbülfəz Elçibəy hakimiyyətində fəaliyyəti
1992-ci ildə Azərbaycan Respublikasının prezidenti Əbülfəz Elçibəy Vəfa Quluzadəyə xarici işlər naziri postunu təklif etsədə, Quluzadə öz istəyi ilə dövlət müşaviri olmuş, Azərbaycanla Qərbin yaxınlaşdırmasında böyük rol oynamışdır. Elçibəy hakimiyyətinin dövründə Azərbaycanın keçmiş xarici işlər naziri Tofiq Qasımovun sözlərinə görə, Vəfa Quluzadə ABŞ-yə səfir göndərilməsini çox istəyirmiş. Ancaq nazir Qasımov buna razılaşmayıb, Quluzadəni açıq partnomenklatura işçisi kimi qəbul edirdi. Tofiq Qasımov dövlət müşaviri vəzifəsini də Vəfa Quluzadəyə çox görürdü, ancaq Elçibəy müşavirini uzaqlaşdırmadı.
Heydər Əliyev hakimiyyətində fəaliyyəti
Onun 1994-cü ilin sentyabrın 20-də Bakıda "Əsrin müqaviləsi" imzalanmasında rolu olub. 1995-ci ildə "AMOKO" neft şirkətinin maliyyə dəstəyi ilə ABŞ prezidentinin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə keçmiş müşaviri Zbiqnev Bjezinski Bakıya gələndə onu Vəfa Quluzadə qarşılayır, Amerikanın təcrübəli diplomatını isə Hafiz Paşayev müşayiət edirdi.
1999-cu il 8 oktyabrda, xarici işlər naziri Tofiq Zülfüqarov və prezident Heydər Əliyev administrasiyasının rəhbəri Eldar Namazovla bir vaxtda istefa verdi. İstefa ərəfəsində Quluzadə Heydər Əliyevə məktub yazaraq, 41 illik ağır işdən yorulduğunu və istirahət etmək, sağlamlığının qayğısına qalmaq istədiyini bildirmişdi. Lakin müşahidəçilər göstərilən səbəbləri diplomatik addım hesab edirlər. Onun bu hərəkətin Azərbaycan-Ermənistan danışıqlarından uzaqlaşdırılmasına etiraz kimi dəyərləndirilirdi. Vəfa Quluzadənin Heydər Əliyevə yazdığı yarımsəhifəlik məktub: ''Hörmətli Prezident, mənim iş stajım 41 ilə bərabərdir. Onun 30 ilini yüksək diplomatik və dövlət işlərində çalışmışam. Sovet diplomatik işində, qaynar nöqtələrdə xidmətdə olmuşam. Sizinlə Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsində ən gərgin zamanlarda, Sovet İttifaqı çökdükdən sonrakı yeni dövrdə üç prezidentin müşaviri, həmçinin Təhlükəsizlik Şurasının üzvü olmuşam. Bu dövrdə mən çox yorulmuşam, çox streslər almışam. Hesab edirəm ki, indi şərait belədir ki, müstəqil şəxsiyyət kimi də xalqıma xidmət edə bilərəm. Xahiş edirəm mənim istefamı qəbul edin və mənim bu addımımı siyasi addım kimi qiymətləndirməyin.
Hörmətlə, Vəfa Quluzadə. ''
Quluzadə dövlət müşaviri olarkən Heydər Əliyev administrasiyasının üzvlərindən (hətta daha aşağı vəzifə sahiblərindən belə) fərqli olaraq, prezidentin siyasi opponentlərinə qarşı çıxışlar etmirdi. Bu da onun peşəkar imicini müəyyən edirdi.
Qərbpərəstlik
Quluzadə Rusiyanı və İranı Azərbaycana qarşı aqressiv siyasət yürüdən imperiya sayırdı. O, hesab edirdi ki, Rusiya və İran indiki sərhədlərinin daxilində parçalanıb gedəcəklər. O, Azərbaycanda Rusiyanın beşinci kolonnasının qəti əleyhinə idi. Azərbaycanın Cənubi Azərbaycanla birləşməsini isə Quluzadə qaçılmaz hesab edirdi.
O, İranı demokratik dövlətlər qrupuna daxil olmayan, ABŞ və İsrailə meydan oxuyan, bütün Qərb dəyərlərini yaxın buraxmayan, avtoritar yox, totalitar bir dövlət sayırdı. O, Azərbaycanın İsrail və Türkiyə ilə sıx münasibətlərinin tərəfdarı kimi çıxış edirdi.
Ölkədaxili siyasi mövqeyi
Quluzadə özünü nə iqtidar, nə müxalifət tərəfli görürdü. Onun fikrincə, Azərbaycanda iqtisadi və dövlət strukturların hamısı SSRİ dövründə Heydər Əliyev tərəfindən formalaşdırılmışdı. Vəfa Quluzadənin sözlərinə görə, qısa müddətli Əbdürrəhman Vəzirovun hakimiyyəti "heç nə idi, o, heç nəyi dəyişə bilmədi". Vəfa Quluzadəyə görə, Ayaz Mütəllibovun dövründə bütün strukturlar Heydər Əliyevin yaratdığı strukturlar olduğundan, Heydər Əliyev hakimiyyətə gəlmiş və uğur qazanmışdır. Vəfa Quluzadənin izahında, Elçibəyin hakimiyyətə gəlməsi heç bir şeyə əsaslanmırdı. Onun fikrincə, Heydər Əliyev gəlməsəydi, dövlət baş tutmayacaqdı: Bir hakimiyyət o birisini dəyişəcəkdi, o biri digərini, axırda da ortalıqda heç nə olmazdı.
Qarabağla bağlı mövqeyi
Quluzadənin Qarabağla bağlı mövqeyi birmənalı idi. O, Qarabağ torpaqlarının işğalının problemi nə sülh, nə də hərb yolu ilə həll etmək mümkün olmadığını və "açar"ını Rusiyada görürdü. O, iddia edirdi ki, Dağlıq Qarabağın işğalı Barbarossa planından daha qəddar idi, çünki ermənilər işğal etdikləri ərazilərdə evləri məhv ediblər. Quluzadə Dağlıq Qarabağın tam muxtar statusuna qəti əmin idi və ümid edirdi ki, günlərin birində Ermənistana işğala son qoyması şərti ilə BTC-yə qoşulmağı təklif edəcək. O, hesab edirdi ki, Ermənistanın Xəzərin mineral resurslarından fayda götürməsi onun Avropaya inteqrasiyasına kömək edəcək. Vəfa Quluzadənin sözlərinə görə, 1999-cu ildə Azərbaycan və Ermənistan sülh müqaviləsi bağlamağa yaxın idilər, amma bu Rusiyanın xoşuna gəlmədi.
Dinə olan münasibəti
Quluzadə Qurana və Məhəmməd Peyğəmbərdən gələn hədislərə dəxli olmayan ritualların heç birini qəbul etmirdi. O, öz ad gününü keçirmirdi və bunu İslamla əlaqələndirirdi. Vəfa Quluzadə hafiz idi və Quranı çətin və ağır dövründə oxumağı sevirdi. O, dinə olan münasibətini müsahibələrin birində bildirir: İslama böyük sevgim və məhəbbətim var. İslamı dərindən başa düşürəm. Çox adam "Allahu-əkbər" sözünün mənasını dəqiq bilmir. "Allah böyükdür" deyirlər. Bu, belə deyil. "Əkbər" - üstünlük formasıdır. Allahdan böyük məfhum yoxdur və ola bilməz. Bu, çox dərin ifadədir.
Antirrhinum sempervirens
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Disfemizm
Disfemizm — evfemizmin əksinə olan bir semantik hadisənin nəticəsi.
Disfemizm sözlər
Müəyyən bir sözün və ya ifadənin daha kobud, sərt, nisbətən mənfi çalarlı sözlə ifadə edilməsi disfemizm sayılır. Məsələn; qoca-kaftar, amansız-əzrayıl, yemək-gözünə dürtmək, araq-zəhrimar, həbsxana-qoduqluq və s. Evfemizm və disfemizmlər dilin neytar leksikasına qarşı durur və üslubi diferensiallığa xidmət edir. Məs: ölmək-cənnətlik olmaq, həyatını bağışlamaq, cəhənnəmə vasil olmaq, gəbərmək və s. Bir sıra yarqonizmlər evfemizm və ya disfemizm kimi formalaşır. Məs; öldürmək-təmizləmək, işini bitirmək, soymaq-ütmək, təmizləmək, aldatmaq-hərifləmək, başını qırxmaq.
Tomas Kid
Tomas Kid — ingilis dramaturgiyasının ilk görkəmli nümayəndələrindən biri.
Həyatı
Tomas Kid 3 noyabr 1558-ci il anadan olmuş, 13 avqust 1594-cü il vəfat etmişdir.Öz zamanında yaxşı tanınmış, "İspan faciəsi"nin ilk redaktoru olmuşdur.Həyatı haqqında tam məlumat əldə olunmamışdır.
Yaradıcılığı
Bu faciə ilə yanaşı, T.Kid "Korneliya"(bu əsər bir qədər sonra "Böyük Pompey və onun gözəl Korneliyasının faciəsi"adı altında yenidən nəşr edilmişdir) və Şərq mövzusunda "Soliman və persidlər" ("Süleyman və farslar") əsərlərini də yazmışdır.
Fərhad Əliyev
Fərhad Şövlət oğlu Əliyev — Azərbaycan dövlət xadimi, Azərbaycan Respublikasının iqtisadi inkişaf naziri (2001–2005), dövlət əmlakı naziri (1999–2001), ticarət naziri (1999).
Həyatı
Fərhad Şövlət oğlu Əliyev 1963-cü ildə Cəlilabad rayonunda anadan olub. 7 yaşında ikən atası Əliyev Şövlət xidməti vəzifəsini yerinə yetirərkən avtomobil qəzasında həlak olub. Bundan sonra ailənin bütün yükü anası Şövkət Əliyevanın üzərinə düşüb və o, himayəsindəki 8 uşağı təkbaşına böyüdüb.
Fərhad Əliyev 1970–1980-ci illərdə Cəlilabadın Alar kəndindəki orta məktəbdə təhsil alıb. Orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirdikdən sonra o, 1980-ci ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutuna (AzİMİ) daxil olub və 1985-ci ildə ali məktəbi bitirib. Həm in ildə Cəlilabad rayonunda əmək fəaliyyətinə başlayıb. 1985–1987-ci illərdə sovet ordusunda müddətli hərbi xidmətdə olub. Hərbi xidməti başa vurduqdan sonra yenidən əmək fəaliyyətini davam etdirib.
Fərhad Əliyev ali məktəbdə oxuduğu və orduda xidmət etdiyi zamanlarda ictimai işlərdə fəal iştirak edib. O, ADİMİ-nin Tələbə Həmkarlar Təşkilatının sədr müavini seçilib, orduda nümunəvi xidmətinə görə dəfələrlə mükafatlandırılıb.
Siyasi fəaliyyəti
F. Əliyev 1985–1990-cı illərdə ictimai fəaliyyətlə yanaşı müxtəlif dövlət işlərində çalışıb. O zaman Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında önəmli rol oynayan Azərbaycan Komsomol Təşkilatı Mərkəzi Komitəsinin təşkilat şöbəsində sektor müdiri vəzifəsinə qədər yüksəlib. Beynəlxalq turizm "Sputnik" Səhmdar Cəmiyyətinin prezidenti olub.
1990–1997-ci illərdə turizm, ticarət, inşaat, istehsalat sahəsində işləyən özəl şirkətlərə başçılıq edib. Son 10 ildə hakim Yeni Azərbaycan Partiyası Siyasi Şurasının üzvü olub.
O, 1997-ci ildən əmək fəaliyyətini dövlət aparatında ticarət nazirinin birinci müavini vəzifəsində davam etdirməyə başlayıb. Bir qədər sonra isə Fərhad Əliyev Azərbaycan Respublikasının ticarət naziri vəzifəsinə təyin olunub. 1999–2001-ci illərdə dövlət əmlak naziri vəzifəsində işləyib.
Ailəsi
Ailəlidir. İki övladı var. Həyat yoldaşı Səbinə Əliyeva Azərbaycan Tibb Universitetinin məzunudur.
1969-cu il təvəllüdlü qardaşı Sudeyif Əliyev Beynəlxalq Bankın Cəlilabad rayon şöbəsinin sədri vəzifəsində çalışmış, 19 yanvar 2015-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir. 1994 təvəllüdlü oğlu Yusif Əliyev, İkinci Qarabağ müharibəsində könüllü olaraq iştirak edib.
İn-Qəzzam
İn-Qəzzam ‎ — Əlcəzairin cənub hissəsində, Tamanrasset vilayətində şəhər və kommuna.
Coğrafi mövqe
Şəhər vilayətin cənubunda, Böyük Səhranın mərkəzi hissəsində, Niger ilə dövlət sərhədinin yaxınlığında, ölkənin paytaxtı Əlcəzairdən təxminən 1910 kilometr cənub-cənub-şərqdə yerləşir. Mütləq hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 399 metr yüksəkdir. İn-Qəzzam kommunasının sahəsi 46,813 km2-dir.
İqlim
Şəhərin iqlimi quraq isti kimi xarakterizə olunur. İl ərzində yağıntı demək olar ki, yoxdur (orta illik miqdarı 43 mm-dir). Orta illik temperatur 27,9 °C-dir. Ən soyuq ayın (yanvar) orta temperaturu 18,6°C, ən isti ayın (iyun) orta temperaturu 34,6°C-dir.
Nəqliyyat
Transsəhramagistralı şəhərdən keçir. Cənub-qərb kənarında eyni adlı hava limanı yerləşir.
Antirrhinum siculum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Selfice Çiu
Selfice Çiu (Selfixhe Ciu, nikahdan sonra Selfice Broya Selfixhe Broja, təxəllüsü Kolombja idi; ) — Albaniya yazıçısı və tərcüməçisi. O, əsəri Albaniyada nəşr olunan ilk alban qadın yazıçısı idi. 28 noyabr 1935-ci ildə 17 yaşında ikən Selfice Çiunun şeiri, Kolumbiya təxəllüsü altında "Populli" qəzetində dərc olundu.
Həyatı
1918-ci ildə Girokastra şəhərində (Albaniyanın cənubunda) anadan olmuşdur. Çiu, romanı dərc olunan ilk alban qadını Musine Kokalari ilə dostlaşdı.
1930-cu illərdə Albaniyada misli görünməmiş siyasi və sosial narazılıq hökm sürdü. Lakin ədəbi yeniləşmə 1939-cu ildə Albaniyanın İtaliya tərəfindən işğalı və II Dünya Müharibəsinin başlaması ilə dayandırıldı. Bir çox gənc yazarların əsərlərinin nəşr olunması dayandırıldı, digərləri həbsxanaya düşdülər; bəziləri ölkəni tərk etdi.
Selfice 1939-cu ildə İtaliyanın Albaniyaya hücumu başlayanda Florensiya da təhsil alırdı. O, əri Cəmal Broy ilə birlikdə Albaniyaya qayıtdı və onunla Şkoder də kitab mağazası açdı. Selfice Albaniya Kommunist Partiyası nın sıralarına qoşuldu və 22 fevral 1942-ci ildə icazəsiz antifaşist nümayişinin təşkilatçılarından biri oldu. Buna görə o, həbs olundu və edam cəzasına məhkum edildi, ancaq sonra sərbəst buraxıldı. 1947-ci ildə həbs edildi, sonra isə hərəkət azadlığı məhdudlaşdırıldı. 1998-ci ildə Selfice Çiu xatirələri, eləcə də şeirləri və digər nəşrlərini "Həyat küləkləri" adlı kitabda nəşr etdi. 2003-cü ildə vəfat etdi.
Əl-Əsvəd əl-Ansi
Əl-Əsvəd əl-Ənsi (عبهلة بن كعب; ) — daha çox əl-Əsvəd əl-‘Ansi (الاسود العنسي) — Ərəbistanın “yalançı peyğəmbərlərindən” biri. Daha çox Zül-ximar (ذو الخمار) kimi də tanınırdı.
Əl-Əsvəd Əl-Ənsi qəbiləsinin Mədhic qolundandır. İslam ənənəsində o, falçı və sehrbaz (kahin) kimi tanınırdı. Əl-Əsvəd Yəmənin qərb hissəsində yaşayan Ansit qəbiləsinin başçısı idi. O, Məkkəyə "vida həccindən" sonra xəstələnən İslam peyğəmbəri Məhəmmədin ömrünün sonuna yaxın özünü peyğəmbər elan edir. Əl-Əsvəd öz bəstəsinin ayələrini oxuyaraq bunların Allahdan ona nazil olan vəhylər olduğunu iddia edir. Nəhayət, yəmənlilər onu peyğəmbər kimi tanıyır.
Əl-Əsvəd özünü peyğəmbər elan etdikdən sonra onun tərəfdarları Nəcran və Səna şəhərlərini ələ keçirərək, bütün Yəmən ərazisinə nəzarəti bərqərar edir. Əsvədililər müsəlman hökmdarı Şəhr ibn Bazanı da öldürürlər. Əl-Əsvəd Şəhrin dul arvadı ilə evlənir və özünü Yəmənin hökmdarı elan edir.
Məhəmməd peyğəmbərin təyin etdiyi zəkat yığanlar bu ərazini tərk etmək məcburiyyətində qalır. Bir müddət sonra fars Feyruz əd-Deyləminin başçılığı ilə müsəlmanlar əl-Əsvədə qarşı çıxır və onun tərəfdarlarını məğlub edirlər. Əl-Əsvədin özü döyüşdə öldürülür. Feyruz əd-Deyləmi onun başını kəsir. Bu hadisələr İslam peyğəmbəri Məhəmmədin vəfatından bir neçə gün əvvəl baş verir.
NGC 4532
NGC 4532, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. IBm tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Elvin İsayev
Elvin İsayev (14 iyun 1992) — Azərbaycanı təmsil edən boksçu.
Həyatı
Elvin İsayev 1992-ci il iyunun 14-də anadan olub.
Karyerası
Elvin İsayev 2010-cu ildə Sinqapurda baş tutan Yeniyetmələrin I Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Elvin İsayev Sinqapur Olimpiadasında birinci görüşündə Monqolustan nümayəndəsi Anand Daşdorj ilə üz-üzə gəldi. Nəticədə Elvin İsayev rəqibinə 14:2 hesabı ilə qalib gəldi və yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Venesuela nümayəndəsi Fradimil Masayo oldu. Həmin görüşdə Elvin İsayev 10:6 hesabı ilə qalib gəldi və Sinqapur Olimpiadasının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Almaniya nümayəndəsi Artur Bril oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Elvin İsayev rəqibinə 4:11 hesabı ilə məğlub oldu və Yeniyetmələrin I Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu.
"Teatr Xadimi" qızıl medalı
"Teatr Xadimi" qızıl medalı — Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqı tərəfindən təsis edilən mükafat. Azərbaycan Milli Peşəkar Teatrı günüdə dramaturqlara, yazıçılara səhnəmizdə xidmətləri olan sənət adamlarına təqdim olunur.
Fresno (Kaliforniya)
Fresno — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatında yerləşən şəhər.
İn-Zəğəmir
İn-Zəğəmir — Əlcəzairin cənubunda, Adrar vilayətində şəhər və kommuna.
Coğrafi mövqe
Şəhər vilayətin şərq hissəsində, Böyük Səhranın mərkəzi vahələrindən birinin ərazisində, ölkənin paytaxtı Əlcəzairdən təxminən 1100 kilometr cənub-cənub-qərbdə məsafədə yerləşir.
İn-Zəğəmir kommunasının sahəsi 5690 km2-dir.
İqlim
Şəhərin iqlimi quraq isti kimi xarakterizə olunur. İl ərzində yağıntı demək olar ki, yoxdur (orta illik miqdarı 7 mm-dir). Orta illik temperatur 26,1-dir °C.
İzzət Həmidov (əsgər)
İzzət Rövşən oğlu Həmidov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
İzzət Həmidov 28 fevral 2000-ci ildə doğulub. 2020-ci il oktyabrın 9-da Füzulinin Alıxanlı kəndi istiqamətində gedən döyüşlərdə şəhidlik zirvəsinə ucalıb. O, bu zaman bir ilin əsgəri olub.
Şəhidimizin anası Vəfa İsmayılova oğlu ilə bağlı xatirələrini bizimlə bölüşüb. 3 oğul anası olduğunu bildirən Vəfa xanımın sözlərinə görə, İzzət onların ən böyüyü olub
"İzzət həm də ən ağıllı oğlum idi. 12 yaşına kimi rəqqas idi, telekanallara da dəvət edirdilər. Bir az böyüyəndən sonra rəqsdən uzaqlaşdı. Eyni zamanda, uşaqlıqdan futbol həvəskarı idi. Bakının AZAL klubununun aşağı yaş qrupunda çıxış edirdi. İzzət əsgərliyə könüllü gedib. Çünki uşaqlıqdan böyrəyində, ayağında problem var idi deyə, hərbi xidmətə yararlı deyildi. Buna görə dövlət tərəfindən oğluma aylıq müavinət də verilirdi. Amma oğlum hərbi xidmətə getmək üçün həmin müavinətdən imtina etdi. Bir il hərbi komissarlığa gedib inad etdi ki, məni əsgərliyə aparın. Deyirdi ki, hərbi formanı geyinmək ən böyük arzumdur. Böyrəyindəki problemə görə oğlumdan xahiş etdim ki, futboldan uzaqlaşsın. Sonra AAFF Parkda lahmacun-pizza ustası kimi işləməyə başladı. İki ildən çox orada işlədi. Şəhid Cəbrayıl Dövlətzadə ilə bir yerdə işləyirdilər, dost idilər. Cəbrayıl da orada aşpaz idi".
Antirrhinum valentinum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Berk Oktay
Berk Oktay - Ankara Türkiyə-də anadan olmuşdu
Həyatı və karyerası
2000-2006-cı illərdə modellik etmişdir.100-dən çox moda nümayişi çıxdı.2004-cü ilin iyunundan sonra karyerasını xaricdə davam etdirib. Parisdə və Milano, Tokio,Dubay,Moskva, Dolce & Gabbana Ferre kimi şəhərlərdə məskunlaşıb. Gucci və Prada kimi bir çox marka ilə çalışıb.Universitet təhsilini başa vurmaq üçün Türkiyəyə qayıdıb və Türker İnanoğludan aldığı təkliflə 2007-ci ilin fevralında Türvakdan özəl aktyorluq dərsləri alaraq Erler Film ilə müqavilə imzalayıb.O,daha çox Sweet Trouble Fadime dramı ilə tanınır.Daha sonra Akasya Durağı serialına çəkilib.Daha sonra Kanal Ddə yayımlanan Arka Sokaklar serialında rol alıb.Bu serialdan ayrıldıqdan sonra karyerasını atv-də yayımlanan Alev Alev serialı ilə davam etdirib.Star TV serialında Hakan obrazını,Hala Ümidim Var serialında FOX obrazını canlandırıb.Daha sonra Sevgi qaçdı serialında rol alıb.Daha əvvəl Show TVdə yayımlanan Münasibət Durumu Qarışıq serialında Can Tekin obrazını canlandırıb. FOX kanalında yayımlanmağa başlayan Savaşçı serialında Kapitan Kağan Bozok obrazını canlandırdıqdan sonra serialdan ayrılan Oktay 2017-ci ildə,2020-ci ilin noyabr ayından 2022-ci ilin iyun ayına kimi fəaliyyət göstərir. Eyni kanalda yayımlanan Yasak Alma serialında Çağatay obrazını canlandırıb.Bu gün atv kanalında yayımlanan Küçük Bir Gün işığı serialında Fırat Ayaz obrazını canlandırır
Lazlo Raşoni
Lazlo Raşoni- (d. 22 yanvar 1899, Liptovski Mikulaş, ö. 4 may 1984, Budapeşt) Macar türkoloq. Qədim Türk tayfaları və Macar-Türk əlaqələri ilə bağlı apardığı tədqiqatlarla məşhurdur. Bundan başqa Türkiyə də Macarşünaslıq elm sahəsinin əsasını qoymuşdur.
Elmi fəaliyyəti
1935-ci ildə Atatürkün göstərişi ilə yaradılan Macarşünaslıq kafedrasının müdiri vəzifəsinə gətirilmişdir. 1942-ci ilə qədər burada qədim macar tarixi də daxil olmaqla Macar dili və ədəbiyyatı üzrə dərs demişdir. Türk elm dünyasına dəyərli adlar qazandırması ilə yanaşı Raşoninin ən önəmli fəaliyyətlərindən biri seminar kitabxanasının yaradılması olmuşdur. Macar hökuməti tərəfindən Koloşvar Universitetinin qocaman professoru adına layiq görülməsi nəticəsində 1942-ci ildə Türkiyədən ayrılaraq Macarsıtana yerləşmişdir. Burada Türk dili və tarixinin tədrisi ilə məşğul olan Türkologiya İnstutunu yaratmışdır. Müharibə nəticəsində buranı tərk edərək 1947-1949-cu illərdə Balkan İnstutunda çalışmışdır. Daha sonra Macar Elmlər Akademiyası kitabxanasında elmi məsləhətçi vəzifəsinə təyin edilmişdir. Burada Şərqşünaslıq İnstutunu yaratmışdır. 1961-ci ildə təqaüdə çıxdıqdan sonra da bir müddət Ankara Universiteti ndə dərs demişdir.
Mükafatları
1922-ci ildən etibarən nəşr edilən məqalələrinə görə 3 dəfə Macar Elmlər Akademiyası tərəfindən mükfatalandırılmışdır. Bundan başqa 1932-ci ildə Türk onomastika sının təməlllərinin yaradılması sahəsindəki fəaliyyətlərinə görə Akademiyanın "Firudun bəy" mükafatına layiq görülmüşdür. Daha sonra Türk Tarix Qurumu və Türk Dil Qurumu nun fəxri üzüvlüyünə seçilmişdir. Türkiyə Cumhuriyyəti nin 50 illiyində dövlət nişanı ilə təltif edilmişdir. Eyni il Macar Elmlər Akademiyası tərəfindən dilçilik üzrə doktor adına layiq görülmüşdür.
Əsərləri
Lazlo Raşoni elm aləmində Türk onamastikası sahəsindəki fəaliyyətləri ilə tanınmışdır. "Onomasticon Turcicum" adlı əsəri bu yolda yeni bir mərhələnin əsasını qoysa da, əsər Türk dilinə tərcümə edilməmişdir. Onun tərcümə edilən əsərləri aşağıdakılardır:
Yerdəki ulduzlar (film, 2007)
Yerdəki ulduzlar (hind: Taare Zameen Par) 2007-ci ildə Aamir Khan, Amole Qupte və Ram Madhvani tərəfindən çəkilmiş dram filmidir. Baş rollarda Darsheel Safary və Aamir Khan oynamışdır.
Film Internet Movie Database saytında 10 baldan 8,5 bal əldə etmişdir.
"“Məncə Amol parlaq və təsir edici ssenari yazsa da, onun filmə töhfəsi bir yazıçının töhfəsi ilə məhdudlaşmır. Ən vacib işi film üçün musiqinin yaradılması da daxil olmaqla bütün preprodakşn işləri, onun tərəfindən həyata keçirilmişdir... Yaradıcı prodüser kimi çəkiliş meydançasında iştirak etdi və rejissor kimi ilk debütümdə mənə böyük bir dəstək və yaradıcılıq qüvvəsi bəxş etdi. Bunun üçün ona təşəkkür edirəm və həm də, mənə etibar etdiyi və mənə inandığı üçün ona xüsusi ilə təşəkkür edirəm”. Aamir Xan"
Filmin əsas çəkilişləri beş ay müddətində Hindistanda aparılmışdır. Xan rejissor kimi ilk iki gününü çəkiləcək ilk səhnənin (İşanın məktəbdən evə getməsi və bu yaxınlarda yığdığı balıqları götürməsi) yerini müəyyənləşdirmək ilə və yeni vəzifələrinin icrasını öz üzərinə götürməklə keçirmişdir. Tamaşaçıların kameradan xəbərdar olmamasının lazım olduğuna inanaraq, o, kamera hərəkətləri nisbətən az olan bu film üçün sadə çəkiliş tərzini seçmişdir.
Eyni zamanda Xan aldadıcı kamera hiylələrindən də istifadə etmişdir. Məsələn, İşanın məktəbin kənarında balıq yığdığı açılış səhnəsi yerində və Film Citydə lentə alınmışdır. Birinci çəkiliş məkanında İşana yönəlmiş çəkilişlər həyata keçirilərkən, ikinci çəkiliş məkanında tıxac terrariumlu səhnə su çəninin içində çəkilmişdir. Çənin suyu müntəzəm olaraq bulanıq olurdu, çünki lil yuxarıya doğru yüksəlir və çənin istehsal xüsusiyyətlərinə görə onu mütəmadi olaraq doldurub-boşaltmaq mümkün olmurdu. Bu maneəyə görə bu səhnənin çəkilişləri düz səkkiz saat çəkmişdir. Filmin növbəti səhnəsi İşanın iki itlə oynamasını təsvir edir. “Tamamilə daşlaşmış” Safari-ni kompensasiya etmək üçün birgə çəkilişlərin əksəriyyətində bədən dublyorundan istifadə edilirdi, lakin digər epizodlarda aktyorun yaxından çəkilmiş kadrları birləşdirilirdi. İşanın kabusu - o, qatar vağzalında anasından ayrılır və izdihamın içində ilişib qalandan sonra başqa bir qatara minir - Mumbayda daimi qatar stansiyasının meydançasında lentə alınmışdır. Çəkilişlər zamanı qatar meydançasının hərəkətsizliyini təmin etmək, hərəkət edən qatar illüziyasını yaratmaq üçün kameranı hərəkət edən maşına yerləşdirmişdirlər. Ananın nöqteyi-nəzərindən - aktrisanın arxasından çəkilən hissələr üçün - Çopra qatarın qapısının yenidən qurulmuş hissəsinin yanındakı bir maşında dayanmışdı.
Bütün məktəb səhnələri öz yerində, yəni məktəblərdə çəkilmişdir. Çəkiliş heyeti “Bir böyük şəhər məktəbində olmağın ağırlığını” yaratmaq üçün aqressiv bir effektə malik olan bir Mumbay məktəbi axtarmış və nəhayət Müqəddəs Xavier Məktəbini seçmişdirlər. Məktəb əsas yolda yerləşdiyindən fon səs-küyünü minimuma endirmək üçün çəkilişlər həftə sonları aparılırdı, lakin İşanın sinifdən göndərildiyi ilk səhnə Mumbay Marafonu günü lentə alınmışdır. Çəkiliş qruppası yaxınlıqdakı izdihamın və helikopterlərin səsini minimuma endirmək üçün sinifin pəncərələrinə adi gözlə görünməyən akril lövhələr yerləşdirmişdirlər. Yeni Dövr Liseyi İşanın internat məktəbi kimi xidmət etmişdir. Məkan dəyişikliyi İshanın Chembur Mysore Colonydəki kiçik evindən Pançqaninin “geniş, gözəl ətrafına” köçən çəkiliş komandası üçün “təmiz bir nəfəs” olmuşdur.
Çəkiliş heyəti filmdəki bir quşun balalarını qidalandırdığı qısa bir səhnə üçün hazır görüntülərdən istifadə etmişdir. Xan bu səhnə üçün diqqətlə bəyəndiyi bir klipi seçmiş, lakin filmin nümayişinə üç həftə qalmış o, kadrların nümayiş etdirilmək üçün müvafiq formatda olmadığını öyrənmişdir. O səhnəni başqa bir səhnə ilə əvəz etmək üçün, Xan üç gün düşünmüşdür və əldə olanlar ilə kifayətlənməyin vacib olduğunu bildirmişdir.
Süjet xətti
Hərfləri və rəqəmləri qavramaqda problemləri (disleksiya) olan İşana ailəsi və dostları tərəfindən tənbəl kimi yanaşılır. İşan dərsində müvəffəqiyyətsiz, əksər işlərində ardıcıl olan bir uşaqdır, 3-cü sinifdə olmasına baxmayaraq hələ də yazıb-oxumağı öyrənə bilməmişdir, eyni zamanda o kitabı hər dəfə açanda sözlər sanki ona rəqs edirmiş kimi görünür. Bu müvəffəqiyyətsizliklər nəticəsində o içinə dönük və pessimist bir uşağa çevrilir və insanlardan uzaqda öz xoşbəxtliyini və azadlığını tapır. Anasının ona göstərmiş olduğu diqqətinə baxmayaraq, atasının sərt rəftarı İşanın ruh dünyasının ora-bura getməsinə səbəb olur. O, əlifbanı, dərslərini öyrənməsi üçün internat məktəbinə keçiriləndən sonra burada yeni rəsm müəllimi ilə tanış olur. Τamamilə hər şeydən əlini üzüb imtina etdiyi bir zamanda, onun yeni rəsm müəllimi İşanın həyatını tamamilə dəyişdirməyə nail olur.
Rizvan Hacıyev
Rizvan Qara oğlu Hacıyev (24.03.1973 Azərbaycan SSR, Kürdəmir rayonu, Qocalı kəndi - 02.04.1993 Azərbaycan,Füzuli rayonu, Qacar kəndi) — Qarabağ müharibəsinin itkin şəhidi.
Həyatı
Rizvan Hacıyev 24 mart 1973-cü ildə Kürdəmir rayonunun Qocalı kəndində anadan olub. 8 nəfərdən ibarət ailədə yaşayıb. Müəllim atası, anası və 5 qardaşı. Rizvan 1991-ci ildə oxuduğu kənd məktəbindən məzun olaraq hərbi xidmətə yola düşüb. Hərbi xidmətini Ukraynanın Dnipro (Дніпропетровськ) şəhərində başa vurdudan sonra Azərbaycana qayıdır. Qısa zaman sonra Füzuli rayonunda gedən döyüşlərə qatılır. Füzuli rayonu, Qacar kəndinin müdafiəsi zaman 02 aprel 1993-cü ildə şəhid olur. Hələ də nəşi tapılmayıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Rizvan Hacıyev 27 may 1991-ci ildə Ukraynanın Dnipro (Дніпропетровськ) şəhərində hərbi xidmətini serjant rütbəsini alaraq başa vurur. 1992-ci ilin may ayında Azərbaycanın ərazi bütövlüyündə uğrunda gedən döyüşlərə qatılaraq, topçular alayında xidmət edir. "Məngələnata" məntəqəsinin ilk döyüş mövqeyinin yaradılmasında xüsusi xidmət göstərir. 1993-cü ilin 2 aprel tarxixində Füzuli rayonunun mərkəzindən 10 km məsafədə yerləşən Qacar kəndinin müadafiəsi zamamanı Rizvan Hacıyev qəhrəmancasına şəhid olur. Döyüşdən sonra onun nəşini götürməyə cəhd olunsa da bu alınmır.
Mənbə
Ə.Azayev "Kürdəmir Şəhidləri" Kitabı, Bakı - "Çik-Çik" qəzetinə əlavə - 1995, ISBN 55-7094-0052-1
Mahatma Qandi
Mohandas Karamçand "Mahatma" Qandi (,, d. 2 oktyabr 1869, Porbandar, Qucarat — 30 yanvar 1948, Yeni Dehli) — Hindistan Azadlıq Hərəkatının siyasi və ruhani lideri.
Gerçəklik və pisliyə qarşı, amma özündə şiddət ehtiva etməyən müqavimətlə bağlı olan Satyaqraxa fəlsəfəsinin qabaqcıl nümayəndələrindəndir. Bu fəlsəfə Hindistanı azadlığa çıxartmış, Dünya üzrə vətəndaş haqq və azadlıqları müdafiəçilərinə ilham qaynağı olmuşdur. Qandi Dünyada ona Rabindranat Taqor tərəfindən verilən və "Ulu ruh" mənasını daşıyan "Mahatma" və ata mənasını daşıyan "Bapu"  adları ilə də tanınır. Hindistanda rəsmi şəkildə "Xalqın atası" elan edilmişdir. Qandinin doğum günü olan 2 oktyabr Hindistanda "Qandi Cayanti" adı ilə milli tətil günü kimi qeyd olunur. 15 iyun 2007-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Məclisi yekdilliklə 2 oktyabrı "Ümumdünya şiddətə yox günü" olaraq elan etmişdir.
Qandi hər vəziyyətdə pasifizm və realizmi müdafiə edərək bu düşüncələrini həyata keçirdi. Özünə yetərli olacaq bir aşram quraraq sadə bir həyat keçirdi. Yunəyirənlə toxunan ənənəvi dhoti və örtük kimi paltarlarını özü hazırlamışdı. Əvvəlcə vegetarian olsa da, sonradan ancaq meyvə ilə qidalanmağa başladı. Həm mənəvi təmizlik, həm də etiraz etmək məqsədi ilə bəzən bir aydan da çox davam edən oruclar tutdu.
Mohandas Karamçand Qandi tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib.