Anri_Matiss
Uşaqlıq və gənclik illəri
Matiss 1869-cu ilin dekabr ayının 31-də Şimali Fransada dünyaya göz açmışdır. 1870–71-ci il müharibəsi, onun ailəsini Boheyn en Vermandoya qaytardı. Matissin atası həvəskar rəssam, anası isə taxıl ticarətçisi idi. Orta təbəqənin oğlu olan Matiss, uşaq ikən rəsmə maraq göstərməyinə baxmayaraq ilk təhsilini atasının istəyi ilə 1887–1888-ci illərdə Parisdə hüquq fakultəsində almışdır. Uğurla keçən təhsil illərindən sonra Sent Kventində bir vəkilin yanında köməkçi işləməyə başlamışdır. Eyni zamanda Eiol Kventində rəsm çəkmək kurslarını da davam etdirdi. Ancaq 1890-cı ildə, yəni iyirmi yaşında keçirdiyi apendiks əməliyyatından sonrakı uzun bir müddəti yataqda keçirməli olduğundan bir sıra rəsm itkisi adət halına çevrildi və bu da Matissi daha da ruh düşkünü edirdi. Çünki onun həyatı rəsm çəkmək üzərində qurulmuşdu. Həmin vaxtlarda Matissin ən böyük arzusu xəstə yatağından qalxmaq və yenidən rəsmlə məşğul olmaq idi. Məhz elə bu səbəbdən Matiss 1891-ci ildə vəkillik karyerasına son verərək tamamilə rəsmə yönəldi və Parisə gedərək akademik Vilyam Buqronun sinfinə qəbul oldu. Ancaq o incəsənət məktəbinə Qustav Moronun studiyasına daxil olmaq üçün 1892-ci ildə getdi. Və 1895-ci ildə imtahanı qazanaraq rəsmən Moronun şagirdi oldu. O, 1897-ci ilə kimi oxudu. Moro liberal müəllim idi. Moreau təbiətə baxmaqla onun tələbələrini həvəsləndirdi və açıq havada rəngləmək, həmçinin tez-tez muzeylərə gedirdi. O xüsusən müasir incəsənətlə maraqlanır, impressionistlərdən təcrübələnirdi. Həyatının rəsm boyaları kimi rəngarəng keçməsi üçün bir dəqiqəsini boşa sərf etməyən Matiss "Ekole Des Arts Dekorativ"ə yazıldı Matiss Filipp de Şampan, Nikolas Pussin və Luvrda Jan Batist Şarden tərəfindən şəkilləri köçürdü və Parisdə açıq havada rənglədi. Təxminən 1898-ci ildə, impressionizmin təsirinin altında, Matissin palitrası daha yüngül oldu, necə ki onun gözəl qadın İlenin dənizə aid gözəl mənzərələrində və Korsikanın və Kot d`Azurunun mənzərələrindən idi. Baxmayaraq ki xarakterdə impressionist Matissin bu erkən işləri artıq rəngdə və sadələşdirmiş formalarda əhəmiyyətli vurğunu göstərirdi. Matissə 1898-ci ildə dörd il əvvəl bir qız uşağı vermiş olan Ameli Parayre ilə evləndi və eyni ildə Londona səfər etdi. J. M. W-in işlərini öyrənmək üçün Kamilla Pissarronun məsləhətindən istifadə etmişdi. Matisse 1899-cu ildə onun birinci heykəlini yaratdı. 1900-cü illərdən başlayaraq Matiss illər boyu böyük maddi maneəyə, çətinliyə dözdü. 1902-ci ildə sənətkar, onun həyat yoldaşını və onların üç övladlarını Bohainə qayıtmağa məcbur etdilər. 1903-cü ildə Salon d Automnesinin əsası qoyulduş 1900-dən 1903-cü ilə qədər Pol Cezannenin təsirinin altında, Matisse natürmortları və nudesi istehsal etdi hansı ki aydınlıqda və ahəngdə digər natürmortları ötüb keçirdi. 1904-cü ildə o Parisdə Ambroise Vollardın qalereyasında onun birinci fərdi tamaşasına malik idi və Mömin Tropezdə yayı keçirdi və həmin müddəti Pol Signac ilə yaşadı. Signac Luxe Matissenin məşhur şəklini, calme volupte (1904–1905), aldi. Salon des independants da göstərildi. Matiss sonra özünü üçün rəssamlar qrupunun lideri kimi reputasiyanı Les Fauves kimi tanınan etdi. Onlara tənqidçi ilə vermiş istehzalı nişanlı, ad Matissenin təcavüzkar zərbələrini və ilkin rənglərin cürətli istifadəsini əks etdirdi. 1905-ci ildə Matisse üç şəkil ilə, Şlyapalı Qadın daxil olmaqla, gözlənilməz şöhrəti əldə etdi, varlı Amerikan eks vətənpərvəri Gertruda Stein tərəfindən alınmış. Şəkil kənarında litoqrafiyalar və heykəl ilə işlədi və II Dünya Müharibəsi ərzində o kitab layihələrinin sırasını etdi. Sonra onun karyerasında kağız konturları ilə təcrübə apardı və Vencedə, Fransada Dominikan kiçik kilsə üçün dekorasiyaları layihələşdirdi. Picasso ilə birlikdə, Matiss həyatı boyu dünyanın ən böyük canlı rəssamlarından biri hesab edildi. Onun başqa işləri "Rəqsi" (1910), "Qırmızı Balığı" və Qrində" (1913) "Mərakeşi özündə saxlayır. 1905-ci ildə Matisse Collioure-də Derain ilə rənglədi. Matisse işləri yerinə yetirdi ki, onların açıq rənglərində və yastı patterningdə Fovizmin mahiyyəti çox vəhdət kəsb etsin.