cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jonas Brothers
Tarixi
2005-ci ildə Co, Kevin və Nik özlərinin ilk mahnısı olan "Please Be Mine" mahnısını yazdılar. Mahnını eşidən Columbia Records şirkətinin direktoru Stiv Qrinberq qardaşları qrup kimi tanıyıb onlarla müqavilə imzalamaq qərarına gəldi. Qrup Jonas Brothers adını almazdan öncə onlar qrupu "Conasın oğulları" adlandırdılar. Öz debüt studiya albomları üzərində işləyərkən, qrup bütün 2005-ci il boyunca Jump5, Kelli Klarkson, Cessi Makkartney, the Blackstreet Boys və The Click Five kimi digər artistlərlə də turlara çıxdılar. Onlar ilin son rübünü Aly & AJ və The Cheetah Girls ilə birlikdə turda keçirdilər. Əlavə olaraq, onlar 2006-nın əvvəlini The Veronicas ilə açdılar. It's About Time adlanan ilk albomu üçün qrup Adam Şlesinqer, Mişel Mangini, Desmond Child, Billi Man və Stiv Qrinberq kimi yazıçılarla əməkdaşlıq etdi. Albomun ilk öncə 2006-cı ilin Fevralında çıxması irəli sürülsə də, sonradan Sony şirkətində icraetmədəki dəyişikliklər və digər səbəblərdən albomun çıxarılması bir neçə dəfə təxirə salındı. Albom üçün Jonas Brothers britaniyalı qrup Bustedin "Year 3000" və "What I Go to School For" mahnılarını ifa etdilər. Jonas Brothersin ilk sinqlı "Mandy" 2005-ci ilin 27 dekabrında çıxarıldı. Mahnının videosu MTV-nin Total Request Live şousunda göstərildi və 2006-cı il Fevralın 22-sində 4-cü nömrə oldu. Fevralda işıq üzü görən digər mahnıları "Time for Me to Fly" Aquamarine filminin soundtreki oldu. Mart ayında "Mandy" sinqlı Nickelodeonun televiziya filmi Zoey 101: Spring Break-Up və Zoey 101: Music Mixdə nümayiş etdirildi, Nikolas Conasın adı albomdakı müğənnilər sırasında yer aldı. Qrupun mahnılarından biri də Cartoon Networkun Cümə axşam proqramı bloku olan Fridaysdə səsləndirilmişdir.
Harri Potter və Alov Qədəhi (roman)
Harri Potter və Alov Qədəhi — Coan Roulinq tərəfindən yazılmış Harri Potter romanlar seriyasından olan dördüncü romandır. Kitabda gənc sehrbaz Harri Potterin Sehrbazlıq və Cadugərlik məktəbi Hoqvartsda dördüncü ili və sirli şəkildə "Üç Sehrbaz Turniri"nə qatılması təsvir olunur.
Kitab Böyük Britaniyada "Bloomsbury", ABŞ-də isə "Scholastic" nəşriyyatı tərəfindən 8 iyul 2000-ci ildə nəşr olunmuşdur. Bu roman Harri Potter seriyasından olan əsərlər arasında hər iki ölkədə də eyni vaxtda çıxarılmış ilk kitabdır. Əsər Harri Potter romanları arasında Hüqo mükafatına layiq görülmüş yeganə kitabdır. 18 noyabr 2005-ci ildə, roman əsasında çəkilmiş film və "Electronic Arts" tərəfindən hazırlanmış videooyun təqdim edilmişdir.
Məzmunu
Heç kim yaşamayan iqamətgahın (təxminən əlli il əvvəl həmin iqamətgahda Reddllar ailəsi yaşayırdı. Onlar naməlum şəraitdə, naməlum şəxs tərəfindən öldürülmüşdülər) bağbanı Frenk Brays gecə iqamətgahın otaqlarından birində işıq yandığını görür. Evə girən bağban Lord Voldemort və Piter Pettiqryunun söhbətinə şahid olur. Lord Voldemort bağbanı öldürür. Baş verən bu real hadisələri Harri Potter yuxuda görür.
Harri yay tətilini Durslilərin evində keçirir. Ona Molli Uizli tərəfindən məktub gəlir və Potter Qviddiç üzrə Dünya Çempionatının finalına dəvət edilir. Finalda İrlandiya və Bolqarıstan (komandanın ulduzu gənc tutucu Viktor Kramdır) komandaları qarşılaşır və İrlandiya komandası qalib gəlir. Çempionat axşamı qonaqların çadır düşərgəsinə Ölüm yeyənlər hücum edirlər. Harri görür ki, sehrli çubuğunu itirib. Harri, Ron və Hermiona meşəyə qaçırlar. Qəfildən kimsə onların yaxınlığında havada Ölüm yeyənlərin simvolunu canlandırır. Hadisə yerinə özünü yetirən Sehr Nazirliyi maqlarından biri ev elfi Vinkini Harrinin sehrli çubuğu ilə birlikdə ələ keçirir. Elf nazirliyin əməkdaşı Krauçun evində xidmət edir.
Harri dostları ilə Hoqvartsa yola düşür. Məşhur qara maq ovçusu "Dəli-göz" Mudi qara magiyadan mühafizə üzrə yeni müəllim kimi işə başlayır. Məlum olur ki, bu il Hoqvartsda uzun illər təxirə salınmış Üç Sehrbaz Turniri baş tutacaq. Turnirdə üç məşhur sehrbazlıq məktəbinin tələbələri bir-biri ilə mübarizə aparırlar və buna görə də Byuksbatons və Durmstrenq məktəblərinin təmsilçiləri də Hoqvartsa təşrif gətirirlər. 17 yaşına çatmış istənilən şagird yarışmada iştirak edə bilər, bunun üçün yalnız adını perqamentə yazıb qədəhin içinə atmaq lazım idi. Yarış iştirakçılarının keçirilməsi günü Durmstrenqi Viktor Kramın, Byuksbatonsu Flör Delakurun, Hoqvartsı isə Sedrik Diqqorinin (Haflpaff fakultəsindən) təmsil edəcəyi müəyyənləşir. Lakin gözlənilmədən qədəhdən Harri Potterin də adı çıxır buna görə, o, yarışda iştirak etməyə məcbur olur. Sirius Blek bildirir ki, Harrinin adını qədəhə atan şəxs onun ölümünü arzulayır.
Birinci sınağa əsasən tələbələr qadın əjdahadan qızıl yumurtanı oğurlamalı idilər. Plana görə, tələbələr sınaq haqqında əvvəlcədən məlumat tutmalı deyildilər. Lakin, məlumat sızması baş verir. Harri əjdaha, həmçinin Flör və Kramın onun haqqında bilməsini öyrəndikdən sonra əjdaha haqqında Sedriki də məlumatlandırır. Bütün iştirakçılar birinci mərhələdən keçə bilirlər. Harri sehrli süpürgəsi ilə əjdahanı aldada bilir. 250px|thumb|right|Tom Ridlın məzarı. Üçüncü sınağı keçdikdən sonra portala çevirilmiş Alov Qədəhi Harri Potter və Sedrik Diqqorini qəbirsanlığa gətirir. Bu qəbirsanlıqda Tom Ridlın məzarı yanında uşaqlar Lord Voldemortla qarşılaşırlar. İkinci sınağın tələbini öyrənmək üçün qızıl yumurtanın sirrini açmaq lazımdır. Bu dəfə Diqqori Potterə kömək edərək deyir ki, yumurtanı suyun dibində açaraq onun nəğməsinə qulaq assın. Diqqərinin sözünə əməl edən Harri Potter ikinci mərhələnin su altında keçəcəyini və su pəriləri ilə əlaqəli olacağını öyrənə bilir. Lakin, üzməyi yaxşı bacarmayan Harri, su altında bir saatlıq yarış müddətində necə qala duracağını bilmir. Dobbi onun köməyinə gələrək müvəqqəti qəlsəmə əldə etməyin yolunu öyrədir. Tapşırığa əsasən yarış iştirakçıları bir saat ərzində su pərilərinin əsiri olan yaxınlarını azad etməli idilər. Harri əsirləri hamıdan əvvəl tapsa da, digər iştirakçıları da gözlədiyinə görə axıra qalır və Ronla yanaşı Flörün kiçik bacısını da azad edir, buna görə ona ikinci yer verilir.
Qədəhə toxunduqda onlar qəbirsanlığa düşürlər (qədəh portal imiş). Onlara yaxınlaşan Piter Pettiqryu əlində Lord Voldemortun zəif vücudunu tutur. Piter "Avada Kedavra" lənəti ilə Sedriki öldürür. Lord Voldemortun yenidən canlandırılması üçün sadiq xidmətçinin əti, atasının sümüyü və düşməninin qanı lazımdır. Öz bədənində yenidən doğulan Voldemort Ölüm yeyənləri çağırır. Onların qarşısında Harri ilə duelə başlayarkən hər ikisinin çubuğunda eyni simurq quşunun lələyi istifadə olunduğuna görə Voldemort Potteri öldürə bilmir. Qədəhi istifadə edən Potter yenidən Hoqvartsa qayıdır və özü ilə Sedrikin cəsədini də götürür. O, hamıya Lord Voldemortun qayıtmasını danışır. Professor Mudi onu öz otağına aparır.
Sehr Nazirliyi, başda nazir Kornelius Fac olmaqla Voldemortun qayıtmasına inanmaqdan imtina edir. Barti sorğulanmaq əvəzinə ona dementor öpüşü tətbiq edilir. Dambldor Sehr Nazirliyinin köməyi olmadan fəaliyyət göstərməyə qərar verir. Ölüm yeyənlərlə mübarizə üçün tərəfdaşlar toplamağa başlayan Dambldorun köməyinə Sirius Blek, Uizli ailəsi, Remus Lyupin, Arabella Fiqq, Mundunquz Fleçer və başqaları gəlir.
İnkişaf
200px|thumb|left| [[Coan Roulinq 2010-cu ildə ]] "Alov Qədəhi" Harri Potter romanlar seriyasından olan dördüncü kitabdır. Bu seriyadan olan ilk kitab "Fəlsəfə Daşı" "Bloomsbury" tərəfindən 26 iyun 1997-ci ildə, ikinci kitab olan "Sirlər Otağı" 2 iyul 1998-ci ildə, üçüncü kitab olan "Azkaban Məhbusu" isə 8 iyul 1999-cu ildə nəşr olunmuşdur. "Alov Qədəhi" digər üç kitabla müqayisədə daha böyük həcmə malikdir; səhifə sayına görə iki dəfə böyükdür (yumşaq üzlüklü nəşrdə 636 səhifə). Roulinq qeyd edir ki, "əsəri yazmağa başlayanda, artıq onun ilk dörd kitab arasında ən böyük həcmlisi olacağını bilirdim." O, qeyd edir ki, hadisələri "düzgün yekunlaşdırmaq" və oxucuları karıxdıra biləcək "mürəkkəb süjeti" düzgün çatdırmaq lazım idi. O, həmçinin deyir ki, "hər şeyin böyük ölçülü olması" simvolikdir, çünki, Harri böyüdükcə, onun imkanları da həm metaforik həm də hərfi anlamda böyüyürdü. O, həm də sehrli dünyanı daha çox öyrənmək istəyirdi.
27 iyun 2000-ci ildə kitabın rəsmi adı təsdiqlənənə kimi o, işçi adı ilə Harry Potter IV adlandırılırdı. Apreldə naşir kirabın "Harri Potter və Tale Cadusu" adlanacağını elan edir. Lakin, "Entertainment Weekly"yə verdiyi müsahibədə Roulinq kitabın adı haqqında hələ dəqiq qərar vermədiyini bildirir: "Əsərin necə adlandırılması haqqında fikrimi iki dəfə dəyişmişəm. İşçi adı "Harri Potter və Tale Cadusu" idi. Daha sonra mən, "Tale Cadusu" ifadəsini "Üç sehrbaz Turniri" ifadəsinə dəyişdim. Sonda bu ifadənin də əsərin əsas mövzusuna birbaşa aid olan "Alov Qədəhi" ifadəsinə dəyişdim."
Roulinq qeyd edir ki, əvvəlcə Uizlinin Malfalda adlanan, "Fəlsəfə Daşı"nda xatırlanan "birja makleri olan ikinci kuzeninin qızı" var idi. Bu qohum əvvəlcə cənab və xanım Durslilərə qarşı mənfi münasibət bəsləsə də, indi onu sehrbazlar aləmi ilə tanış etməsi üçün Malfada Slizerində oxumalı və və tez-tez Rita Skiterin qəzet başlıqlarına mövzu olmalı idi, lakin, qısa zamanda bu personaj ləğv edildi. Roulinq düşünürdü ki, Rita Skiter "daha çevik" olmalıdır. Yazıçı həm də qeyd edir ki, dördüncü kitabın yazılması çox çətin başa gəlmişdi, çünki, işin ortasında Roulinq böyük mövzu dəliyi aşkar edir. Xüsusilə "Qara işarə" adlanan doqquzuncu fəsilin yazılmasında Roulinq çətinlik çəkmiş və həmin fəsili bir neçə dəfə yenidən yazmışdır.
Mövzular
2000-ci ildə "Entertainment Weekly" üçün Roulinqdən müsahibə alan Ceff Censen qeyd edir ki, "Harri Potter" romanlar seriyasının, o cümlədən "Alov qədəhi"nin əsas mövzularından biri xurafatdır. O, Voldemort və ardıcıllarının maqllara qarşı qərəzli yanaşmasını, həmçinin Hermionanın "daim əmr gözlədiklərinə görə başqa şeylər haqqında fikirləşməyə heç vaxtı da olmayan" Hoqvartsın ev elflərinin azad edilməsi qrupu yaratmasını qeyd edir. Nəyə görə bu mövzunu araşdırdığını soruşduqda Roulinq deyir: Çünki, mən xürafata çox nifrət edirəm. Dözümsüzlüyün bütün formaları mənim üçün qəddarlıqdır. Fərqliliyin bərabərlik və gözəllik olduğunu vurğulamaq mənim xoşuma gəlir. Lakin, mənim araşdırmağı sevdiyim başqa bir mövzu da var. Məzlum insanlar təəssüf ki, sakitcə bir yerdə durmurlar və öz aralarında mübarizə aparırlar. Bu insan təbiətidir və bununla nəsə etmək mümkün deyil. Cadugərlər və sehrbazlar aləmi onsuz da insanlardan təcrid edilmiş olmasına baxmayaraq, onlar öz aralarında da bir-birlərinə qarşı qərəzlə yanaşırlar. Yazıçı qeyd edir ki, bu mövzuların uşaqlar üçün "ağır" olacağını düşünmür, çünki, bir çox uşaqlar məhz həmin yaşlarından etibarən belə mövzularda fikirləşməyə başlayırlar.
Nəşrləri və qəbulu
230px|thumb|right| Romanın orijinal Böyük Britaniya nəşrinin üz qabığı
BK/ABŞ nəşrləri
"Alov qədəhi" Harri Potter romanları arasında, Birləşmiş Krallıq və ABŞ-də eyni vaxtda, 8 iyul 2000-ci ildə çıxarılmış ilk kitabdır. Kitab şənbə günü satışa çıxarılmışdı ki, bu da uşaqların kitab almaq üçün növbəyə durarkən məktəbdən yayınmalarının qarşısını almağa hesablanmışdı. Kitabın ilk nəşri 5 milyon nüsxə nəzərdə tutulmuşdu. Bu göstərici, daha əvvəl 3.9 milyon olan birdəfəlik nəşr rekordunu geridə qoymuşdu. 3 milyon nüsxə yalnız ABŞ-də ilk həftəsonunda satılmışdı. Kitab çatdırılmalarını həyata keçirmək üçün FedEx 9.000 avtomobil və 100 təyyarə göndərmişdi.
Redaktorlara edilən təzyiq nəticəsində səhv baş vermiş və Harrinin atasının Voldemortun sehrli çubuğundan birinci çıxması göstərilmişdi; lakin, "Azkaban Məhbusu"nda qeyd edilir ki, birinci Ceyms Potter öldürülmüşdü, buna görə də çubuqdan birinci Potterin anası çıxmalı idi. Sonrakı nəşrlərdə bu səhv aradan qaldırılmışdı.
Təbliğat işləri
Kitabı ictimailəşdirmək üçün "Bloomsbury" nəşriyyatı tərəfindən "Hogwarts Express" adlı xüsusi qatar reysi təşkil edilmiş, həmin qatar Coan Roulinqi Londonun Kinqs Kross stansiyasından Şotlandiyanın Pert stansiyasına çatdırmışdır. Yol boyu Roulinqin imzaladığı kitablar nəşriyyat işçiləri və mətbuat təmsilçilərinə satılmışdır. Kitabın satışına 8 iyul 2008-ci ildə Kinqs Kross stansiyasının "Platforma  9 3⁄4" işarəsi vurulmuş I Platformasından başlanılmış və bununla da qatar yola düşmüşdür. Yol boyu qatar Didkot Dəmiryolu Mərkəzi, Kidderminster dəmiryolu stansiyası, Severn Velli Dəmir Yolu, Kru dəmir yolu stansiyası (gecəyarısı dayanacağı), Mançester Pikadilli dəmir yolu stansiyası, Bredford dəmir yolu stansiyası, York dəmir yolu stansiyası, Milli Dəmir Yolu Muzeyi (gecəyarısı dayanacağı), Nyukasl dəmir yolu stansiyası, Edinburq dəmir yolu stansiyasından keçərək 11 iyulda Pertə çatmışdır. Tur üçün xüsusi olaraq rənglənmiş "Vest Kantri" no. 34027 paravozundan istifadə edilmişdir; sonradan pravoz normal yaşıl rənginə qaytarılmışdır (bütün rənglənmə və təmir işləri "Bloomsbury" tərəfindən həyata keçirilmişdir). Qatara yataq vaqonları da əlavə edilmişdi. Qatarın digər ucuna qoşulmuş dizel lokomativi Hornsi yaxınlığındakı Ferm parka kimi olan birinci hissədəki dönüş kimi yerlərdə istifadə olunmuşdur. Həmin həftə Londonda premyerası baş tutmuş "Tomas və sehrli dəmir yolu" filmindən fərqli olaraq, Roulinqin iştirak etdiyi tur mətbuat tərəfindən geniş işıqlandırılmışdı.
Tənqidçilərin mövqeyi
"Harri Potter və Alov Qədəhi" tənqidçilər tərəfindən əsasən müsbət qarşılanmışdır. "The New York Times"ın kitab rəyi rubrikasında nəşr edilmiş məqaləsində yazıçı Stiven Kinq qeyd edir ki, "Alov Qədəhi"nin "hər biti 3 Potterdən hər biri qədər yaxşıdır", daha sonra yumor və yarımbaşlıqları tərifləsə də vurğulayır ki, "çoxsaylı yorucu yeniyetmə mübahisələri də vardır…bunlar yeniyetmə işləridir." "Kirkus Reviews" əsər haqqında "magiya və sirrlər haqqında daha bir böyük nağıl … və o qədər axıcıdır ki, əslində olduğundan daha qısa görünür" desə də, kitab "pis oğlanlar"''ın fəaliyyətinin qarşısının müvəqqəti olaraq alınması, baş verənlərin geniş izahı və gələcək kitabda izah ediləcək yeni problemin ortaya atılması ənənəsini davam etdirir ki, bu da çoxsaylı oxucuların, xüsusən amerikanların nigarançılıqda saxlamasına hesablanmışdır. "The Horn Book Magazine" üçün yazdığı məqalədə Marta V. Parravano kitaba qarışıq rəy verərək deyir ki, "bəziləri əsəri genişhəcmli, inandırıcı yazılmış və özünə bağlayan hesab edəcək; digərləri üçün isə o, uzun, rabitəsiz və çoxsaylı zərflərlə mürəkkəbləşdirilmiş görünəcək." "Publishers Weekly"nin rəyində kitabın "hətta ən diqqətli oxuyucunu da silahsızlaşdıran "qırmızı siyənəkləri", hiyləgər tapmacalar və sürpriz cavabları" təriflənərək qeyd edilir ki, ola bilsin ki, yazıçının "bu vaxta kimi nəşr edilmiş ən həyəcanlandırıcı əsəridir." "The New Yorker" üçün yazdığı məqalədə Coan Akosella qeyd edir ki, "ilk kitablar şimşək sürətli olsalar da, burada temp bir qədər zəif, enerji isə daha dağınıqdır. Həmçinin rəng çalarlarının daha da tündləşməsi hiss olunur."
"CNN"-dən Kristin Lemmerman qeyd edir ki, bu böyük ədəbiyyat deyil: "Onun nəsri sizin adi çimərlik və ya geyim tarifinizin mətni ilə çoxlu ortaq xüsusiyyətlərə malikdir, baxmayaraq ki, başlanğıcda personajların yeni oxuculara təqdim edilməsi üçün çoxsaylı haşiyələrə yer verilir, tezliklə Roulinq öz dairəsinə qayıdaraq yaxşı çəkilmiş yeni personajları oxuculara təqdim edir." "Salon.com" üçün yazdığı məqalədə Çarlz Teylor əhvalın dəyişməsi və personajların inkişaf etdirilməsindən pozitiv ruhda söz açır. "Entertainment Weekly"nin şərhçisi Kristen Bolduin "Alov Qədəhi"ni "A-" dərəcəsi ilə qiymətləndirərək, peronajların inkişafı və təqdim edilən bir çox mövzuları yüksək dəyərləndirir. Lakin, o, şokedici kluminasiya məqamlarının azyaşlı oxucular üçün qarabasmaya çevriləcəyindən narahatlıq keçirdiyini də ifadə edir.
Mükafatlar
"Harri Potter və Alov Qədəhi" 2001-ci ildə Ən Yaxşı Roman nominasiyasında Hüqo mükafatı da daxil olmaqla bir çox mükafatlara layiq görülmüşdür. 2002-ci ildə "Fəlsəfə Daşı" və "Azkaban Dustağı"ndan sonra, "Alov Qədəhi" Roulinqin, Vayominq Kitabxanalar Assosiasiyasının "Indian Paintbrush Book Award" mükafatına layiq görülmüş üçüncü kitabı olmuşdur. Kitab "Oppenheym Oyuncaq Portolio Platinium Mükafatı"na layiq görülmüş və əvvəlki üç kitabdan daha intensiv olması bildirilmişdir. Əlavə olaraq, "Entertainment Weekly" tərəfindən tərtib edilmiş "Yeni Klassiklər: Kitablar – 1983–2008-ci illərin 100 ən yaxşı ədəbi əsəri" siyahısında ikinci yerdə yerləşdirilmişdir.
Film
"Harri Potter və Alov Qədəhi" romanı əsasında Mayk Nyuellin rejissorluğu və Stiv Klovsun ssenari müəllifliyi ilə çəkilmiş film 18 noyabr 2005-ci ildə çıxarılmışdır. Açılış həftəsonunda $102.7 milyon gəlir əldə edən filmin ümumi gəlirləri $896 milyona çatmışdır. 78-ci Akademiya Mükafatlarının təqdimedilmə mərasimində film Ən Yaxşı Quruluşçu Rejissor nominasiyasında mükafata namizəd göstərilmişdir.
Videooyun
"Electronic Arts" tərəfindən roman əsasında PC, PlayStation 2, Nintendo DS, Nintendo GameCube, Xbox, Game Boy Advance, və PlayStation Portable üçün videooyun hazırlanmışdır. Oyun filmdən daha əvvəl təqdim edilmişdir.
Durğunluq dövrü Osmanlı sədrəzəmləri
Durğunluq dövrü Osmanlı sədrəzəmləri siyahısı — Səmiz Əhməd Paşadan Almas Mehmed Paşa da daxil olmaqla, yəni 1579-1697 illəri arasında sədarətə gətirilmə tarixlərinə görə sıralanmış Osmanlı sədrəzəmləri nin siyahısıdır.
Kuryenrahka Milli Parkı
Kuryenrahka Milli Parkı – Cənub-qərbi Finlandiyada yerləşən milli park.
Haqqında
1998-ci ildə təşkil olunmuşdur və sahəsi 29 km²-dır. Ərazisinin böyük hissəsi bataqlıqlardam ibarətdir, lakin burada 150 ildən çox bir insanın belə addım atmadığı meşələr də vardır. Adi vaşaq milli parkın daimi sakinidir, lakin parkda qonur ayılar və adi canavarlar da müşahidə olunmuşdur. Markda işarələnmiş cığırların uzunluğu 300 kilometrə qədər uzanır.
Drasena
(Dracaena) - nolinakimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Təngivan
Təngivan — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
25 oktyabr 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Şovu, Təngivan və Siyablı kəndləri Rvo kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, mərkəzi Şovu kəndi olmaqla Şovu kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.
Adın mənşəyi
Talış dilində təng "dar", "dar dərə", "i" birləşdirici sait və van "yer", "ərazi" deməkdir (Dar dərəli kənd).
Bulbophyllum trigonobulbum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nihiru
thumb|200px|left|Atollun kosmosdan təsviri. Nihiru — Tuamotu arxipelaqına daxil olan kiçik atoll (Fransa Polineziyası). Taenqa atolundan 28 km cənub-şərqdə, Şimali Maruteodan 30 km şimal-qərbdə yerləşir.
Tarixi
Ada 1820-ci ildə rus dənizçi Faddey Bellinshauzen tərəfindən kəşf edilir. O, atollu Niqira adlandırır.
Allophylus hispidus
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Patavə
Patavə — İranın Kohgiluyə və Boyer-Əhməd ostanının Dena şəhristanının Patavə bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,925 nəfər və 377 ailədən ibarət idi.
Əlvida, Bafana (film, 2007)
Əlvida, Bafana — Nelson Mandelanın həbsxana həyatından bəhs edən 2007-ci ilin dram filmidir. Film Mandelanın həbsxana şefi olan Ceyms Qreqorinin "Əlvida Bafana: Nelson Mandela, mənim dustağım, mənim dostum" adlı kitabı əsasında ekranlaşdırılmışdır.
Filmin çəkilişləri 2006-cı ilin ortalarında Cənubi Afrikada aparılmışdır. Filmin rejissoru danimarkalı Bil Oqast, Nelson Mandela rolunun ifaçısı Denis Heysbert, Ceyms Qreqori rolunun ifaçısı isə Cozef Faynesdir.
Məzmun
Film siyasi xadim Nelson Mandelanın 20 illik həbsxana həyatını və buradakı həbsxana şefi Ceyms Qreqori ilə dostluq münasibətlərini əks etdirir.
Darlinq
Darlinq — Avstraliyanın cənub-şərqindən axan çay, Murrey çayının sağ qolunu təşkil edir. Uzunluğuna görə Avstraliyanın ikinci çayıdır. Yuxarı axarlarda Kalqoa çayı ilə birləşənə qədər Dumerik, Makintayr və Bauron adlanır. Başlanğıcını Nyu-İnqlend silsiləsindən Bourk şəhəri yaxınlığından götürür. Çayın uzunluğu 2740 km təşkil edir. Hövzəsinin sahəsi 710000 km²-dir. Əsasən yağış və yer altı suları ilə qidalanır. Səviyəsi 6–8 m arasında dəyişir. Quraq illərdə aşağı axarları quruyur.
Never Say No to Panda
250px|thumb|Supermarketdə alış-veriş edən ata ilə oğulun qarşısında peyda olan panda. Never Say No to Panda - "Panda Cheese" adlı pendir markasının istehsalçısı olan Arab Diary üçün "Advance Marketing" adlı şirkət tərəfindən hazırlanan və ilk dəfə 2010-cu ildə Misir televiziyalarında yayımlanan reklam seriyası.
Hər bir reklam ona təklif olunan "Panda Cheese" markalı pendiri rədd edən şəxsin yer aldığı hissə ilə başlayır. Dərhal sonra arxa planda çalan, Baddi Holliyə məxsus olan "True love ways" mahnısının sədaları altında nəhəng bir panda peyda olur. Pendiri rədd edən şəxsə bir neçə saniyə baxan panda, sonra ətrafına zərər vurmağa başlayır. Yenidən gözlərini pendiri rədd edən şəxsə dikdikdən sonra məhsulun qısa reklamı gedir və "Never Say No to Panda" (pandaya heç vaxt yox deməyin) yazısı ilə birlikdə reklam bitir. Televiziyalarda yayımlanmasının ardından reklamlar internet mühitində olduqca populyar oldu.
Reklamlar
Bu günə qədər beş fərqli reklam yayımlandı. Ofisdə baş tutan ilk reklamda işçilərdən birinin düzəltdiyi pendirli sandviçi rədd edən işçinin masasını dağıdan panda, sonra kompüter klaviaturasını qırır. İkinci reklam xəstəxanada baş tutur. Otağında televizora baxan xəstə tibb bacısının səhər yeməyi üçün gətirdiyi "Panda Cheese" markasının pendirini rədd edir. Bundan sonra meydana çıxan panda, xəstənin izlədiyi televizoru yerə atır. Üçüncü reklam restoranın mətbəxində çəkilir. Belə ki, müştəri yeməyi pendirsiz sifariş verdiyi üçün aşçı yeməyə əlavə etməsi üçün ona verilən pendiri rədd edir. Bu vaxt panda yemək bişirilən masanın qarşısında peyda olur. İlk əvvəl qabda olan sousu masaya tökür və qabı yerə atır, daha sonra masada olan una əlləri ilə vuraraq ətrafa yayılmasını təmin edir.
Son iki reklam isə bir marketdə alış-veriş edən ata ilə oğlu arasında çəkilir. Bunların ilkində oğlunun pendir almaq istəyini kifayət qədər qida aldıqları səbəbilə rədd edən ata, qarşısında pandanı görür. Alış-veriş səbətini üzüaşağı çevirən panda, daha sonra məhsulları əzir. İkincisində isə oğlunun pendir istəməsinin ardından peyda olan pandanı görən ata bu dəfə pendiri alır. Ata pandanın hələ də ona baxdığını görür və oğlundan ikinci pendiri götürməsini istəyir. Bundan sonra panda alış-veriş səbətinin qarşısından çəkilsə də, onların arxasınca gedir.
Reaksiyalar
Yayımlanmasından sonra internet mühitində olduqca populyar olan reklam seriyası qısa müddətdə internet fenomeninə çevrilir. 2011-ci ilin noyabr ayından etibarən Youtube sosial şəbəkəsində on milyondan çox baxış qazanmışdır. Mətbəx, ofis və xəstəxanada çəkilən reklamlar 2010-cu ildə Kann Beynəlxalq Reklam Festivalındakı (Cannes International Advertising Festival) film kateqoriyasında "Gümüş aslan" mükafatını qazandı.
Digər tərəfdən reklamdan ilham alaraq istehsal edilən müxtəlif qolsuz köynəklər fərqli mühitlər vasitəsilə satışa çıxarıldı.
Ədəm ağacı
—  cinsinə aid bitki növü.
Bosa nova
Bossa nova — Braziliya musiqi üslubudur, özündə müxtəlif yerli ritmlərlə (bayan və ilk növbədə, samba) kul-cazın özünəməxsus qarışığını ehtiva edir.
Allophylus marquesensis
(Allophylus marquesensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rəhimqol (Baltas)
Rəhimqol — Başqırdıstan Respublikasının Baltas rayonunda yerləşən kənd. Kənd, Nijnekarışev kənd şurasının tərkibindədir. 2010-cu ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndin əhalisi 45 nəfərdir.
Coğrafi mövqe
Kənd, rayon mərkəzindən 34 kilometr, ən yaxın dəmiryolu stansiyasından isə 102 kilometr uzaqlıqdadır.
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə başqırdlar (97%) üstünlük təşkil edir.
Kəpənək qanadlarındakı əlifba
Kəpənək qanadlarındakı əlifba Norveçdə anadan olmuş fotoqraf Kjell B.Sandved tərəfindən hazırlanmış foto işdir. Sandved Vaşinqtonda Smithsonian İnstitutunun tərkibində olan Milli Təbiət Tarixi muzeyində işləyib və təsadüfən o, latın əlifbasının hərflərini və ərəb rəqəmlərini kəpənək qanadlarındakı nümunələrdə tapmaq fikrinə gəlib.
Foto ekskursiyaları onu Braziliya, Konqo, Papua-Yeni Qvineya və Filippinə aparıb çıxardı. 1975-ci ildə o, əlifbasını tamamladı və "Smithsonian" jurnalında dərc etdirdi.
Tatoba
Tatoba — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Adın mənşəyi və Tarixi
Coğrafi adı talış dilindəki tat "isti", ov "su" komponentlərindən, yer, məkan bildirən hissədən və "ə" şəkilçisindən ibarətdir, kəndin düzgün adı Tatovə olmalıdır.
Sindi Ninos
Karyerası
Sindi Ninos, 2002-ci ildə Yunanıstan yığmasının heyətində Birləşmiş Ştatların Solt Leyk Siti şəhərində baş tutan XIX Qış Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Sindi Ninos, 1-ci gedişdə 54.54 saniyə, 2-ci gedişdə isə 54.74 saniyə nəticə göstərdi və yarışları 13 idmançı sırasında sonuncu, 13-cü yerdə başa vurdu.
Cersi milli futbol komandası
2009-cu il heyəti
Bu oyunçular 2009-cu il Ada oyunlarına aparılan komandaya daxil edilmişlər. • 3
Velədi
Velədi — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Din
Kənddə Velədi kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Made in Germany 1995–2011
Made in Germany 1995–2011 — Rammstein qrupunun yığma albomu.
Bulbophyllum trigonidioides
(Bulbophyllum trigonidioides) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Amfibolit
Amfibolit — amfibol, plagioklaz və aşqar minerallardan təşkil olmuş ortadənəli metomorfik süxur amfibolit olan adi hornblend, metomorfizmin daha aşağı temperaturlu pillə amfibollarından olduqca mürəkkəb tərkib və alüminium oksidinin yüksək miqdarı ilə fərqlənir: plageoklaz adətən andezinə müvafiq olur. Metamorfizmin yüksək pillə süxurlarının bir çoxundan fərqli olaraq amfibolit heç də həmişə aydın şistvari tektstura müşahidə edilmir. Amfibolit qranoblast və ya (hornblend şistləşmə üzrə uzunsov kristallar əmələ gətirməyə meyil etikdə) qeyri-metoblast və hətta febroblast quruluşlu olurlar. Amfibolit həm əsasi tərkibli püskürmə süxurları (qabbro, diabazlar, bazaltlar və b.), həm də mergel tərkibli çökmə süxurların hesabına əmələ gələ bilər. Qabbroya keçid növlər qabbro-amfibolitlər adlanır və relikt qabbro quruluşu ilə səciyyələnirlər. Ultraəsasi süxurlar hesabına yaranan amfibolit üçün adətən plagioklazların olmaması və Mg ilə zəngin olan hornblendlərdən (antofillit, jedrit) təşkil olunması səciyyəvidir.
Allophylus pachyphyllus
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
JunOS
Junuper JunOS — firmasının yönləndirmə avadanlıqları ilə birgə istifadə olunan FreeBSD bazalı əməliyyat sistemidir. Juniper müştərilərinə əlavə olaraq 'Software Development Kit (SDK)' təqdim edir. Sahəsində tək rəqibi Cisco Systemsin IOS əməliyyat sistemidir.
Cənub çuğundur birəciyi
Cənub çuğundur birəciyi (Chaetocnema breviuscula) — Tünd metal rənglidir. Uzunluğu 1,5–2 mm-dir.
Quruluşu
Tünd metal rənglidir. Uzunluğu 1,5–2 mm-dir.
Yayılması
Kələm aqrosenozlarında geniş yayılmışdır. Azərbaycanın Şəki-Zaqatala, Quba-Xaçmaz, Abşeron, Dağlıq Qarabağ, Lənkəran-Astara zonalarında yayılmışdır.
Zərər vurması
Çuğundur əkilən təsərrüfatlar üçün qorxulu zərərvericidir. Onları əsasən kələm, turp, şəkər çuğunduru bitkilərinin üzərində görmək olar. Birəciklər aprelin əvvəllərində alaq otlarının, sonra isə mədəni bitkilərin üzərində görünür. Ciddi zərərvericilərdən olub, yazda inkişaf edir və cavan şəkər çuğunduru bitkilərinə zərər verir. Bu birəciklər böyük əkin sahələri üçün xüsusi ilə təhlükəlidir.
Nəsilvermə
Cütləşmə prosesi may ayında müşahidə edilir. Böcəklərin inkişafı 30 günə başa çatır. Sürfənin və pupun inkişafı torpaqda gedir. Sürfələr cavan köklərlə qidalanırlar. Bu böcəklər ildə bir dəfə nəsil verirlər. Yeni nəslin çıxması dağətəyində iyulun əvvəllərində müşahidə edilir.
Kür qumlaqçısı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Az saylıdır.
Raroia
thumb|200px|left|Atollun kosmosdan təsviri. Raroia (Raroia) — Tuamotu arxipelaqına daxil olan kiçik atoll (Fransa Polineziyası). Taiti atolundan 740 km şimal-şərqdə yerləşir.
Kür qumlaqçısı
Xarakterik morfoloji əlamətləri
Ağızı aypara şəklindədir. Alt çənəsinin arxasında dəliklər yoxdur. Azərbaycan sularından ovlanmış fərdlərinin uzunluğu 25.0 sm-ə, kütləsi 160.0 q-a qədər olur. Cinsi dimorfizmi zəif inkişaf etmişdir.
Raroia
Coğrafiya
Taenqa atolundan 53 km şimal-şərqdə, Takumedən 6 km cənub-şərqdə yerləşir. Ada ovalvari formaya malikdir. Atollun sahəsi 19.5 km²-dir. Uzunluğu 43 km, eni isə 14 km-dir.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Makemo kommunasına daxildir.
Kür qumlaqçısı
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Şirin su balığı olub, dibi daşlı olan sularda yaşayır. Dib həyatı keçirir. Əksər fərdləri 4 ilə qədər yaşayır. 2 yaşında cinsi yetkinliyə çatır. Fərdi inkişaf forması kürü şəklində olur. Həyat sikli kürü-sürfə-körpə-yetkin fərd şəklində olur.
Raroia
Tarixi
Raroia ilk dəfə 1605-ci ildə ispan dənizçisi Pedro Fernandos Kiros tərəfindən kəşf edilir. 1947-ci ildə Tur Heyerdal Kon-Tiki ekspedisiyasını Raroiada bitirir. Ekspedisiyanın üzvü olan Benqt Emmerik Danielssonatolu adanı özünün «Raroiada həyat və iş» disertasiyasında əks etdirir.
Kür qumlaqçısı
Yayılması
Azərbaycanda 2 növ ilə təmsil olunmuşdur. Azərbaycanda yarımnövləri yoxdur. Azərbaycanda Kür-Araz çaylarında və onların qollarında yayılmışdır.
Raroia
Əhali
2007-ci il məlumatına görə adada 303 nəfər yaşayır. Yeganə yaşayış məntəqəsi Qarumaoa adlanır.
Kür qumlaqçısı
Cinsi statusu və çoxalma xüsusiyyətləri
Çoxalma kürüləmə yolu ilə olur. Kürüsünü bir dəfəyə tökür. Kürüləməsi mart ayının axırlarından aprel ayının sonlarına qədər, suyun temperaturu 12.0 - 14.00C olduqda baş verir. Reproduktivliyin forması kürü şəklində olur. Kürüsünü bir dəfəyə 15.4 minlə 18.5 min ədəd arasında olmaqla tökür. Reproduktivliyin periodu ildə bir dəfə. Generasiyaların sayı ömrün orta uzunluğundan asılı olaraq 2-3 dəfə olur.
Raroia
İqtisadiyyat
Əhalinin əsas məşquliyyəti balıqçılıq və mirvari toplamaqdır.
Kür qumlaqçısı
Sayı və limit faktorları
Su hövzələrinin çirklənməsi, təbii kürüləmə yerlərinin sıradan çıxması və digər antropogen faktorlar.
Qidalanması
Qidasını yosunlar, su bitkiləri, detrit, su cücüləri və balıq kürüləri təşkil edir. Onurğasız heyvanlarla qidalanır, özləri isə digər yırtıcı balıqların qidasını təşkil edir.
İnsan həyatına təsiri
Vətəgə və təsərrüfat əhəmiyyəti yoxdur. Vətəgə əhəmiyyətli balıqların qida şəriki olmaqla və digər balıqların kürülərini yeməklə müəyyən qədər ziyan verir.
Qəbul edilmiş və qəbul edilməsi vacib olan mühafizə tədbirləri
Balıqçılıq haqqında qanun qəbul edilmişdir. Su hövzələrinin çirkləndirilməsinin qarşısı alınmalıdır. Azsaylı olduğundan qorunma tədbirləri həyata keçirilməlidir.
Vıy
Vıy — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Lənkəran rayonunun Biləsər kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Vıy kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir.
Kventin Tarantino
Kventin Cerom Tarantino — Amerika rejissoru, aktyoru və prodüseri.
Kventin Tarantino fəaliyyəti dövründə Oskar mükafatı, Qızıl Palma Budağı, Qızıl Qlobus və Britaniya kino və televiziya incəsənətləri akademiyası mükafatları qazanmışdı. Anası Konni Makxyu yerli aborigen tayfalarından olsa da, Los-Ancelesdə böyüyüb Karyerası 1990-cı illərdə müstəqil filmlərdən başlamışdı. Çəkildiyi məşhur filmlər arasında "Quduz köpəklər" (1992), "Kriminal qiraət" (1994), "Şəfəqdən qüruba qədər" (1996) və "Billi öldürmək" (2003). Üslubu qeyri-xronoloji postmodernist süjetlər və zorla stilləşdirilmiş üslublardan fərqlənir. Fəaliyyətinin ilk on ilində artıq onun barəsində bioqrafik kitablar yazılır, tədqiqatlar aparılır, müxtəlif fikirlər söylənilir və qalmaqallar eşidilir.
Rejissorluq xətti
Rejissorların çoxundan fərqli olaraq Tarantino öz sənədini özü, video prokatda klerk işləyərkən öyrənmişdir. Onun kinematoqraf zövqü orijinal pop-culture və specialty movie sintezi təsiri altında formalaşıb. Tarantinonun bütün kinolarına öz xüsusi xətti məxsusdur, ona gorə də başqa rejissorların işlərini Tarantino filmləri ilə səhv salmaq çətindir.
Hər şeydən öncə onun filmləri dolaşıq və parçalanmış xronologiya axımı ilə fərqlənir, ondan başqa qanlı səhnələrin tam açıq və dəqiq nümayiş olunması, şiddət estetizasiyası və uzun dialoqların yer alması ilə fərqlənməkdədir. The Quentin Tarantino Archives saytın məlumatına görə (3 yanvar 2011) 2010-cu ilin ən yaxşı on filmi:
Tarantino filmlərinə başqa kiçik əlamətlər də məxsusdur. Qəhrəmanlar adətən "General motors" avtomobillərini idarə edirlər, əsasən "Chevrolet" və "Cadillac" markalarını. Kinoların hamısında nəsə holland yer almaqdadır: "Reservoir köpəklər" filmində ilk "Little Green Bag" mahnısısnı George Baker ifa edib, söz və musiqini isə Jan Gerbrand Visser və Benjamino Bouwens yazıblar – onların hamısı hollanddır. "Kriminal qiraət" filmində qəhrəmanlar Amsterdam haqqında danışırlar, Vincent Vega holland piposunu çəkir, "Billi öldürtmək" filmində Uma Thurman qəhrəmanının adi Beatriksdir – Hollandiyanın indiki kraliçasının adı.
Demək olarki Tarantinonun bütün kinolarında mexican standoff səhnəsi vardır, bu səhnədə bir neçə qəhrəman bir birlərinə silah yönəldirlər. Filmlərdə çox professionalcasına qəhrəmanlarin bədən hissələrinin kəsilməsi imitativ səhnələri qurulub, böyük hissəsi kadrın arxasında qalan şiddət və qəddarlıq yer alır, bu elementlərin rejissorun kinolarında böyük yer almasına baxmayaraq, real həyatda Tarantinonun şiddətdə nifrət edir.
Kinolarda çoxlu sayda close up ve daha çox extreme close up’da çəkilmiş bədən hissələri və ya əşyalar var, maşın baqajnikindən çəkən kamera rakursları rejissorun bütün filmlərində yer alır. Qəhrəmanların çoxu ləqəqblənir. Kinoda reklama nifrət etdiyinə görə, Tarantino tez tez uydurlmuş brendlərdən istifadə edir, misal üçün kinolarin çoxunda "Red Apple" siqaretlərini görmək olar. Əsas qəhrəman ən azindan bir cinayət işi görüb, bəzi kinolarında qəhrəmanlar ağ qara kostyum geyinirlər, dialoqlar daha çox kafe və restoranlarada aparılır.
Venesuela Quru Qoşunları
Venesuela Quru Qoşunları – Venesuela Silahlı Qüvvələrinin 4 növündən biri
Rəhbərlik
Quru Qoşunlarının Baş Rəhbərliyi (Comando General del Ejército)
Quru Qoşunlarının təlim rəhbərliyi (Comando de Educación del Ejército)
Quru Qoşunlarının maddi-texniki təminatı rəhbərliyi (Comando Logístico del Ejército)
Quru Qoşunlarının aviasiya rəhbərliyi
Diviziyalar
1-ci piyada diviziyası (1ra División de Infantería)
2-ci piyada diviziyası
3-ci piyada diviziyası
4-ci tank diviziyası
5-ci meşə piyada diviziyası
Korpuslar
6 -cı injener korpusu
Briqadalar
42-ci paraşutlı piyada briqadası (42 Brigada de Infantería Paracaidista)
Məhəmməd əş-Şəvkani
Muhamməd bin Əli bin Muhamməd bin Abdullah bin əl-Həsən bin Muhamməd ibn Saləh bin İbrahim bin Muhamməd əl-Afif ibn Muhamməd bin Razəq[1] əş-Şəvkani (1759-1834)—İslam alimi.
Həyatı
Məhəmməd əş-Şəvkani 1759-cu ildə Yəməndə, Səna yaxınlığında, Şəvkan kəndində anadan olmuşdur. (İmam əş-Şəvkani – rahiməhullah təalə - hicri 1173-cü ildə zul-qadə ayının iyirmi səkkizi, bazar ertəsi günü Hucrətu Şəvkan bölgəsində dünyaya gəlmişdir.) “əş-Şəvkani” adı “Şəvkan”a aid olduğunu göstərir və o, əs-Səhamiyə’yə aid bir kənddir. əs-Səhamiyə isə Xavlən qəbilələrindən biridir, onunla Sanə’a şəhəri arasında bir gündən az bir məsafə vardır.
İmam əş-Şəvkani “əl-Bədr ət-Tali” kitabında (1/481) atasının tərcümeyi-halında deyir: “Tərcümeyi-halın sahibinin “Şəvkan”a aid edilməsi həqiqi deyildir, çünki onun vətəni və əcdadlarının, qohumlarının vətəni “Şəvkan”ın qərbində yerləşən bir yerdir, bu ikisinin arasında böyük və uzun bir dağ vardır, ona “Hucratu Şəvkan” deyirlər. Bu yerə görə onun ailəsi “Şəvkan”a nisbət edilmişdir.”
əş-Şəvkani özü öz tərcümeyi-halında atasının əlyazmasından nəql edərək deyir: “Atasının öz xətti ilə yazdığı yazısında görüldüyü kimi hicri 1173-cü ildə zul-qadə ayının iyirmi səkkizi bazar ertəsi günü gündüz vaxtı doğulmuşdur. Doğulduğu yerin adı daha əvvəl atasının tərcümeyi-halında qeyd olunduğu kimi Hucrətu Şəvkandır.”
Buradan onun doğum tarixi haqqında söylənilmiş digər tarixlərin xəta olduğunu anlayırıq. Buna misal: əz-Zirikli “əl-Əaləm” əsərinin (6/298) hamişində, “Əbcəd əl-Ulum”əd-Durari əl-Mudyiətu” kitabının girişində[2] onun doğum tarixinin 1177-ci il olmasını nəql etmişdir. kitabından (səh: 877) nəql edərək, “
əz-Zirikli onun tərcümeyi-halının əvvəlində hicri 1173-cü ildə, miladi 1760-cı ildə doğulduğunu zikr etmişdir, doğru olan da budur. Buradan da anlayırıq ki, “əl-Muncid fil-Ədəb val-Ulum” kitabında qeyd olunan tarix xətadır, beləki həmin kitabda onun miladi 1758-ci ildə[3] doğulduğu deyilir.
Eynilə Əhməd Əmin “Zuəmə əl-İslah fil-Asr əl-Hədis” kitabında (səh: 23) və “Feydul-Xatir”də (səh: 206) xəta edərək onun hicri 1172-ci ildə doğulduğunu söyləmişdir.
Müəllif öz qəbiləsi haqqında deyir: “İmamların sələfləri yanında onların yüksək məqamı vardır, onların arasından böyük rəhbərlər çıxmışdır və imamlara dəstək olublar. Xüsusilə türklərlə müharibədə onlara həmişə kömək ediblər və bunda xüsusi məqam sahibi olublar. Həmin zamanda onların arasında alimlər, fəzilət sahibləri var idi, onları Xavləniyyə[4] torpağında qazilər olaraq tanıyırdılar. Qəbilələr arasında dağılaraq onları cihada çağırırdılar və onları türklərə qarşı müharibəyə təşviq edirdilər.”[5]
Müəllif xəbər verir ki, onun babası yüz iyirmi yaşında olarkən digərləri ilə birlikdə türklərə qarşı vuruşmuşdur.[6]
Risalənin sahibi “əl-Bədr ət-Tali” kitabında (1/478 və sonrakı səhifələr) atasının tərcümeyi-halını yazmışdır. Orada xəbər verir ki, atası təqribən hicri 1130-cu ildə Hucrətu-Şəvkan’da doğulmuş, orada böyümüşdür. Quranı hifz etmişdir, daha sonra isə elm tələb etmək üçün Sanə’a şəhərinə səfər etmişdir. Orada bir qrup alim yanında elm tədris etmiş, fiqh və miras elmində biliklərini təkmilləşdirmişdir. “əl-Əzhar” kitabını və İbn Miftəh’in bu kitaba yazdığı şərhini, kitabın “Haşiyələr”ini, “Bəyan İbn Muzaffər”, “əl-Bəhr əz-Zəxxar” və digər kitabları təhqiq etmişdir. Hədis, təfsir, nəhv və usul kitablarını öyrənmişdir. Ailəsindən, vətənindən ayrılıqda, onlardan qürbətdə uzun müddət elm təhsil etməyə davam etmişdir.
Həyatının elm tələbi dövrünün sonlarında Sanə’a şəhərində dərs və fətva verməyə başlayır. əl-İmam əl-Mehdi əl-Abbas bin əl-Hüseyn onu Xavləniyyə tərəfində (Xavlən Sanə’a) qazi təyin etdi, lakin bunu geri çevirdi. Sonra onu Sanə’a şəhərində qazi təyin etdi və o, ailəsi ilə birlikdə orada yerləşdilər. Hətta qazi vəzifəsinə təyin olunduğu zaman belə elm tələbini tərk etmədi, nə də tələbələrə verdiyi dərsləri dayandırmadı. Əksinə Salah əd-Din və əl-Əbzər məscidlərində fiqhdən, əl-Cami əl-Kəbir məscidində isə ramazan aylarında miras elmi haqqında dərs deyərdi.
O, - rahiməhullah – xoş xasiyyətli, kibar, azla kifayətlənən, riyadan uzaq, insanların gözlərindən gizli, öz nəfsi ilə məşğul olan, zamanın zərbələri və taleyin hadisələrindən çox əziyyət çəkməsinə baxmayaraq səbir edən, dini görəvini davamlı qoruyan, vaxtını Allaha itaətdə keçirən, günlük ehtiyacından artıq qalanını kasıblara paylayan, sözlərində və geyimində özünü göstərməyən, insanlar qarşısında hansı paltarla görünəcəyinə, onları hansı şəkildə qarşılacağına fikir verməyən, sağlam fikirli, kin, hiqd, qəzəb və həsəddən təmiz, kimliyindən asılı olmayaraq heç kəsi pis sözlərlə anmayan, ailəsinə qarşı xeyirxah, onların ehtiyaclarını qarşılayan, bu yolda özünü yoran, bəzi qazilərin ona etdiklərinə qarşı səbir edən və mükafatını Allahdan uman biri idi.
Sanə’a şəhərində hicri 1211-ci ildə zul-qadə ayının on dördü işə namazından sonra aydın bir gecədə vəfat etdi. Ölümündən əvvəl təxminən iki il ərzində qaziliklə əlaqədar bütün işləri tərk etdi və vaxtını yalnız Allaha itaət etməyə, cümələrə və camaata sərf etdi, Axirət əməllərindən başqa heç bir şeyə iltifat göstərmədi, Allahu Təalə ona rəhmət etsin!
İmam əş-Şəvkani’nin – rahiməhullah təalə - atası belə bir şəxsiyyət olmuşdur və heç bir şəkk ola bilməz ki, atasının onun üzərində böyük bir təsiri olub və bu, onun elm tələbinə və erkən yaşlarında istedadının üzə çıxmasına kömək etmişdir.
İmam əş-Şəvkani – rahiməhullah - bu barədə deyir: “Mənə qarşı yaxşılığı, şəfqəti, elm tələbində köməyi və ehtiyacımı ödəməkdəki əməyi o qədər yüksək dərəcəyə çatmışdı ki, elm tələbindən başqa heç bir şeylə məşğul olmağa ehtiyac qalmamışdı. Allah ona qarşılığını xeyirlə versin və onu Cənnətlə mükafatlandırsın!”[7]
Bütün bunlara əsasən öyrənirik ki, əş-Şəvkani – rahiməhullah təalə - aşkar bir dini ortamda böyümüşdür, ilk elmini atasından almışdır.
Bizim bu imam – aleyhir-rahməh – Quranı hifz etmiş və onu kamilləşdirmişdir, sonra zeydi fiqhində “əl-Əzhar” kitabını, əl-Usayfiri’nin “Muxtəsar əl-Fəraid”, əl-Hariri’nin “əl-Mulhə” və İbnul-Hacib’in “əl-Kəfiyyə əş-Şəfiyyə” kitablarını və digər mətnləri hifz etmişdir.
Yalnız atasından dərs almaqla kifayətlənməmişdir, lakin o, - rahiməhullah – tarix və ədəbiyyat kitablarını mutaliə etməkdə çox vaxt sərf edərdi və bunun yanında Qurani Kərimi hifz etməyə də davam etmişdir.
Şeyxləri yanında çox sayda kitabdan elm almışdır və “əl-Bədr ət-Tali” kitabında (2/215-218) “(şeyxlərə) oxuduğu kitablar və (onlardan) eşitdikləri” adı altında bu kitabların adlarını, üstəlik əsrinin alimlərindən əldə etdiyi icazələri də nəql etmişdir.
Bu barədə geniş şəkildə yazdıqdan sonra – rahiməhullah – deyir: “Tərcümeyi-halın sahibinin[9] eşitdikləri və oxuduqlarından nəql edə bildiklərim bunlardır, onun bundan başqa da eşitdikləri və oxuduqları vardır. Lakin ondakı icazələr ilə rəvayət etməsi caiz olan kitablara gəldikdə isə, ondakı bir toplu isnadın göstərdiyi kimi bu kitablar sayla məhdud deyildir.”[10]
Rəvayətlərini əldə etdiyi kitabların adlarını isə - rahiməhullah təalə - ayrı bir kitabda toplamışdır və həmin kitabını “İthaful-Əkəbir bi İsnəd əd-Dəfətir” adlandırmışdır.
Bu kitabının müqəddiməsində deyir: “Bu qısa həcmli kitabımda, istər əhli-beyt imamlarının – radiyallahu anhum – kitabları, istərsə də digər islam tayfalarının – rahiməhumallah – kitabları olsun, bütün elm sahələrinə aid olan, müəllifə çatan tam bir isnadla mənə rəvayəti sabit olmuş kitabları topladım. Bu muttəsil[11] sənədlər elm ocaqları üçün elm qolbağısı kimi olmuşdur[12] və bu isnadları böyük alimlər digər böyük alimlərdən rəvayət etmişdir və onları dəftərlərdə deyil, yaddaşlarında hifz etmişlər.”
Elm aldığı şeyxlərdən bir qrup ona – rahiməhullah - elm tələbi və təhsilində kömək etmişdir.
O, - rahiməhullah – şeyxi əl-Həsən bin İsmayıl bin əl-Həsən bin Muhamməd əl-Məğribi’nin tərcümeyi-halında deyir: “O, - rahiməhullah – mənə artıq bir maraq göstərərdi və mənə kitabları ilə elm tələbində kömək edərdi. “əl-Muntəqa” kitabını şərh etməyi məsləhət görənlərdən də biri o idi və o, həyatda olarkən həmin kitabın şərhinə başladım, hətta onun sağlığında kitabın çoxunu şərh etmişdim və ölümündən sonra həmin şərhi tamamladım. Mənə görə elmdən çəkindirən maneələrlə qarşılaşmağımdan qorxması barədə məndən gizli başqalarının yanında çox söhbət edərdi. Onun etdiyi bu təxmin necə də doğrudur! Necə də uzaqgörən biri idi! Onun vəfatından sonra bir ildən az müddətdə qazilik vəzifəsi ilə imtihan olundum.”[13]
Həm də özünü yalnız və yalnız elmə həsr etməsi, atasının kasıb olmasına baxmayaraq işləməməsi, ambisiyası və hətta kiçik yaşında belə təhrik edici səbəbin güclü olması da ona elm tələbində çox kömək etmişdir.
Ondan əvvəl yaşamış nəhəng alimlərdən bir çox şəxsiyyət imamımız əş-Şəvkani’yə təsir etmişdir.
Bunlar arasında öz vətəni Yəmən’dən bir çox alim vardır və bunların ən məşhurları; əl-Alləmə Muhamməd bin İbrahim əl-Vəzir, əl-Alləmə Muhamməd bin İsmayıl əl-Əmir (öl. hicri 1182), əl-Alləmə əl-Həsən bin Mehdi əl-Muqbili (öl. hicri 1108) və əl-Hüseyn Əhməd əl-Cələl (öl. hicri 840) kimi alimlərdir.
Yenə bu alimlər arasında başqa ölkələrdən olan və eyni əsrdə yaşamamış alimlərdir. Onların başında Şeyxul-İslam İbn Teymiyyə (öl. hicri 728) və İbn Həzm əl-Əndəlusi (öl. hicri 456) kimi alimlər gəlir.
- əl-Alləmə Əhməd bin Amir əl-Hədəi (öl. hic. 1197 – mil. 1783);
Onun yanında “əl-Əzhar” kitabını və onun şərhini iki dəfə və “əl-Fəraid” kitabını iki dəfə oxumuşdur.
- əl-Alləmə Əhməd bin Muhamməd bin Əhməd bin Mutahhar əl-Qabili (öl. hicri 1228);
əş-Şəvkani onun tərcümeyi-halında deyir: “əl-Furu elmində onun yanında on üç il tələbəlik etdim, ondan faydalandım, onun əli altında yetişdim, onun yanında “əl-Əzhar”, onun şərhi və haşiyələrini üç dəfə oxudum. İlk iki dəfə ehtiyacın tələb etdiyinə əsasən azla kifayətləndik, üçüncü dəfə isə araşdırma və təhqiq ilə birlikdə çox dəqiq və gözəl şəkildə tamamladıq, sonra əl-Usayfiri’nin “əl-Fəraid” kitabını, ən-Naziri’nin ona yazdığı şərhi və üzərinə yazılmış haşiyələri oxudum və yenə onun yanında “Bəyan İbn Muzaffər” və onun haşiyələrini oxudum. Bu qiraət, araşdırma, mükəmməllik, təhrir[14] və təqrir[15] qiraəti oldu.”[16]
- əl-Alləmə İsmayıl bin əl-Həsən əl-Mehdi bin Əhməd əl-İmam əl-Qasim bin Muhamməd (öl. hic. 1206 – mil. 1791);
- əl-Alləmə əl-Həsən bin İsmayıl əl-Məğribi (öl. hic. 1208 – mil. 1793);
Onunla əl-Qutb’un “Risalətuş-Şəmsiyyə” kitabının bir hissəsini, əş-Şərif’in ona yazdığı haşiyəsini, “əl-Mutavval” və onun haşiyəsini oxumuşdur. Onun yanında “Şərhul-Ğayə”, Seylan’ın bu kitaba yazdığı haşiyəsini, “əl-Azd”, “Şərh aləl-Muxtəsar”, “Haşiyətus-Sad” və ehtiyac duyulan digər haşiyələr üzərindəki dərsini tamamlamışdır. Ondan babasına aid “Şərh Buluğ əl-Məram” kitabını dinləmişdir, bunun əvvəlindən bir hissəsini isə ötürmüşdür. Eləcədə “Səhih Muslim”in bəzi hissələrini, ən-Nəvəvi’nin şərhini, hədis elmində “Tənqihul-Ənzar” kitabının bəzi hissələrini dinləmişdir. Yenə ondan “Sunəni Əbi Davud”u, əl-Munziri’nin təxricini, əl-Xattabi’nin ona yazdığı “əl-Məalim” adlı şərhinin bir hissəsini və “Şərh İbn Raslan”ın bir hissəsini dinləmişdir.
- əl-Qadi Abdurrahmən bin Həsən əl-Əkva (öl. hic. 1207 – mil. 1792);
Juan Bernardu Vieyra
Juan Bernardu Vieyra — Qvineya-Bisaunun baş naziri (28 sentyabr 1978 - 14 noyabr 1980), prezidenti (14 noyabr 1980 - 14 may 1984; 16 may 1984-7 may 1999; 1 oktyabr 2005-2 mart 2009).
Konstantin Mixayloviç
Konstantin Mixayloviç (Константин Михаиловић; XV əsrin ikinci yarısı) —
Juan Bernardu Vieyra
1939-cu ildə anadan olmuş Vieyra 1978-1980-ci illərdə ölkənin baş naziri, 1980-1999-cu illərdə prezidenti olub. 2005-ci ildə yenidən prezident vəzifəsinə seçilib.