cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Akustik materiallar
Səsi udan materiallar
Səsi udan materiallar (SUM), əsasən, səsin zəiflədilməsinə ehtiyac olan istehsalat binaları və texniki qurğuların səsudan üzlüklərində, həmçinin optimal eşitmə şəraiti yaratmaq, yaxud akustik xassələri yaxşılaşdırmaq üçün istifadə olunur. Səsudma xassəsi materialın strukturundan asılıdır. Belə materiallarda, adətən, bir-biri ilə əlaqəli açıq məsamələr (maksimum diametri 2 millimetrədək) olmalı, həcmi məsaməliik 75%-dən az olmamalıdır. Açıq məsamələrin səthləri hesabına materialın xüsusi səthi böyük alındığı üçün səs rəqslərinin enerjisi sürtünmə itkisi böyük olduğundan aktiv sürətdə istilik enerjisinə çevrilir. SUM lifli, dənəvər və ya özəkli quruluşda və müxtəlif bərklikdə (yumşaq, yarımsərt, bərk) olur. Yumşaq SUM mineral mahlıc, yaxud şüşə liflər əsasında (sintetik bitişdiricilərlə və ya onlarsız) hazırlanır. Bunlara həcmi kütləsi 70 kq/m3-ə qədər olan rulonlar aiddir; yarımsərt SUM-a ölçüləri 500 x 500 x 20 (millimetr) və həcmi kütləsi 80–130 kq/m2 olan mineral mahlıc və ya şüşəlifli tavalar, həmçinin həcmi kütləsi 180–300 kq/m3 ağaclifli tavalar aiddir. Tavaların səthinə məsaməli rəng və ya örtük çəkilir. Özəkli quruluşa malik məsaməli plastik maddələrdən (penopoliuretan, polistirollu penoplast və s.) hazırlanmış tavalar da bu qrupa aiddir. Lifli quruluşlu bərk SUM mineral mahlıc və kolloid bitişdirici əsasında və 300 x 300 x 20 (mm) ölçülü tavalar şəklində hazırlanır. Tavalar rəngli və müxtəlif fakturalı olur. Tərkibinə məsaməli doldurucu, eləcə də ağ və ya rəngli portland-semet daxil olan tavalar və suvaq məhlulu, bərk SUM-un müxtəlif növləridir. Orta tezliklərdə (250–1000 hc) səsudma əmsalı SUM üçün 0,7–0,85; yarımsərt SUM üçün 0,65–0,75; bərk SUM üçün 0,6–0,7-dir. Materiallar, ümüumiyyətlə, akustik rejim, təyin və binanın memarlıq xüsusiyyətlərindən asılı olaraq seçilir.
Səsi izolyasiya edən materiallar
Səsi izolyasiya edən materiallar (SİM) mərtəbəarası örtüklərdə, daxili divar və arakəsmələrdə rulon və ya tava şəklində, eyni zamanda maşın və avadanlığın altı üçün vibronzolyasiya aparatı kimi tətbiq olunur. Materialın elastikliyi və məsamələrindəki hava zərbə və vibrasiya dalğalarını söndürdüyü üçün struktur və zərbə səslərini azaldır. SİM-in dinamik elastiklik modulu kiçik olur (20 Mn/m2-ədək yük təsirinə məruz qaldıqda 1,2 Mn/2-dən az). SİM üzvi və ya mineral mənşəli liflərdən (ağaclifli tava, mineral mahlıc və şüşəlifli rulon və tava) və plastik kütlələrdən (penopoliuretan, sintetik kauçuk lateksləri və s.) hazırlanır. Səsi izolyasiya etmək üçün bəzi hallarda süngərvarı və ya tökmə rezindən istifadə olunur.
Əks-inqilab və Təxribatla Mübarizə üzrə Ümumrusiya Fövqəladə Komissiyası
RSFSR Xalq Komissarları Soveti yanında Əksinqilab və Təxribatla Mübarizə üzrə Ümumrusiya Fövqəladə Komissiyası (, ВЧК при СНК РСФСР) və ya qısaca ÇK — SSRİ xüsusi təhlükəsizlik orqanı. Komissiya 7 dekabr 1917-ci ildə yaradılmışdır. 6 fevral 1922-ci ildə səlahiyyətlərin RSFSR XDİK-si yanında DSİ-yə verilməsi ilə ləğv edilmişdir.
Robert Konkvestin məlumatına görə, 1917–1922-ci illərdə ÇK-nın inqilabi tribunallarının və məhkəmədənkənar iclaslarının hökmləri ilə ümumilikdə 140,000 adam güllələnmişdir. Sovet xüsusi xidmət orqanlarının tarixinin tədqiqatçılarından biri, polkovnik Oleq Mozoxin arxiv məlumatlarına əsaslanaraq bu rəqəmi tənqid etmişdir. Onun sözlərinə görə, “bütün qeyd-şərtlər və şişirtmələr nəzərə alındıqda ÇK orqanlarının qurbanlarının sayı 50 min nəfərdən çox ola bilməz". Komissiyanın ölkələrdə əksinqilabla mübarizə aparmaq üçün ərazi bölmələri var idi.
"ÇK" abbreviaturasından "çekist" sözü yaranmışdır.
Vəzifələri
Vladimir Lenin onun formalaşmasında əsas ideoloqdur. O, Ümumrusiya Fövqəladə Komissiyası haqqında danışarkən onsuz "dünyada istismarçılar var olduqca zəhmətkeş xalqın hakimiyyəti mövcud ola bilməz..." demiş, onu "bizim saysız-hesabsız sui-qəsdlərə, sovet hakimiyyətinə sonsuz dərəcədə güclü olan insanların saysız-hesabsız cəhdlərinə qarşı bizim zərbə silahımız" adlandırırmışdır.
27 yanvar 1921-ci ildən bu idarənin vəzifələrinə uşaqlar arasında evsizliyin və baxımsızlığın aradan qaldırılması daxildir.
Sennaxerib
Sennaxerib — Assuriya hökmdarı
Babilistanı yerlə yeksan edir
O,e.ə 702-ci ildə Babil şəhərini tutdu. Babilistan taxtına isə Belibnini əyləşdirdi.Lakin e.ə 700-cü ildə Mardukaplaiddin Elam dövlətinə arxalanaraq yenidən hərbi əməliyyata hazırlaşdı. Sennaxerib ona qarşı böyük hərbi dəstə çıxartdı.Mardukaplaiddin döyüşə girməkdən çəkindi və Elamın cənubundakı bataqlıq vilayətinə qaçdı.E.ə 691-ci ildə digər Xald tayfa başçısı Muzeşib-Marduk Assuriyaya qarşı üsyan qaldırdı. Bu dəfə Babilistanın müttəfiqi Elam,o cümlədən Zaqros dağlarında yaşayan tayfalar idi.Babil və Elam birgə qoşununa Elam hökmdarı Humbannimena başçılıq edirdi. Halul(Dəclə çayının üzərində) adlanan yerdə baş vermiş döyüş bərabərə bitdi.Hər iki tərəfdən xeyli itkilər oldu. Assurilər geri qayıtdılar,rəqiblər isə onları izləməyə qadir deyildilər. E.ə 690-cı ildə Elam hökmdarını iflic vurdu.Bunu eşidən Sennaxerib Babil şəhərini mühasirəyə aldı.Şəhərdə aclıq başladı.Ərzaqın qiyməti 75 dəfə artdı.Adamlar acından qırıldılar.E.ə 689-cu ildə dünyanın mədəniyyət mərkəzi olan Babil şəhəri təslim oldu.Muzeşib-Marduk əsir düşdü.Sennaxerib şəhər əhalisinə divan tutdu,şəhəri yerlə yeksan etdi. Dağıntı o qədər böyük idi ki, bütün dünyanı sarsıtmışdı.Bundan sonra Babil təxminən yarım əsr (E.ə 689-626) Aşşurun hakimiyyəti altında qaldı.
Abdullah ibn Məsud
Abdullah ibn Məsud (, أبو حنيفة النعمان بن ثابت الكوفي) — İslamı ilk qəbul edənlərdən və Məhəmməd peyğəmbərin ən yaxın səhabələrindən biridir. Görkəmli müsəlman alimi və hüquqşünası.
Bioqrafiya
Məkkədə anadan olub. Bənu Xuzeyl qəbiləsindəndir. İslam rəvayətinə görə Abdullah ibn Məsud gəncliyində Uqbu ibn Əbu Muaytın yanında işləyən çoban olmuşdur. O, İslamı ilk qəbul edənlərdən olub və əl-Ərkəm evində müsəlman məclislərinin üzvü olmuşdur. Həmin dövrdə müsəlmanlar bütpərəstlər tərəfindən zülmə məruz qalır, lakin Abdullah ibn Məsud bundan qorxmur. Kəbənin yanında "Ər-Rəhman" surəsini oxuyur, buna görə onu tutub işgəncələrə məruz qoyurlar. Abdulla cəsarətlə bütün işgəncələrə dözür və Efiopiyaya mühacirət etməyə məcbur olur. Efiopiyadan qayıdandan sonra, Məhəmməd peyğəmbərlə birlikdə Mədinəyə hicrət edir.
Abdullah ibn Məsud Bədr, Uhud, Xəndək, Xeybər, Hüneyn döyüşlərində vuruşmuş, Məkkənin fəthində də iştirak etmişdir.
Məhəmməd peyğəmbərin vəfatından sonra Abdulla xilafətin möhkəmləndirilməsində fəal iştirak etmişdir. Xəlifə Ömər ibn Xəttab onu Kufənin qazisi təyin edir. Abdulla çox savadlı insan idi. O, demək olar ki, fenomenal yaddaşa malik idi və bütün Quranı əzbər bilirdi. O, İslam hüququnu mükəmməl bilirdi, fətvalar verir, həm də müəllimliklə məşğul olurdu. O, İraq İslam hüquq məktəbinin banisi sayılır və onun üsulları Hənəfi məzhəbinin əsasını təşkil edir. Abdullah ibn Məsud qanuni göstərişlər verərkən qiyas üsulundan istifadə etmişdir.
Nurjol bulvarı
230px|thumb|[[Akorda (iqamətgah)|Akorda tərəf olan mənzərə]] 230px|thumb|[[Xan-Şatır tərəfə olan mənzərə]]
Nurjol bulvarı (keçmiş Su-Yaşıl Bulvar) — İşim çayının sol sahilində yerləşən Astana şəhərinin (Qazaxıstanın paytaxtı) yeni inzibati və iş mərkəzində piyada zonası olan bina.
Bulvar inkişaf etdikdən sonra şəhərin və ölkənin əsas görməli yerlərindən birinə çevrildi. Ətrafında yarımçıq qalmış bir neçə layihə inşa olunur.
Bulvar, şəhərin yeni hissəsinin baş planı kimi, memar Kisyo Kurokava tərəfindən dizayn edilmişdir. Bulvar böyük bir hissədə üç səviyyəli bir quruluşdur. Aşağı səviyyədə 400 avtomobil üçün bir dayanacaq var. Orta ikinci səviyyədə mağazalar, xidmət və iaşə mərkəzləri, salonlar, ofislər və digər ictimai təşkilatlar var. Üst səviyyə, xiyabanlar, çiçək yataqları, çəmənliklər, ağaclar, skamyalar, fəvvarələr və kiçik memarlıq formaları ilə uyğun bir piyada zonası var. Altı yerdə (“yaşıl ev” zonaları), yuxarı səviyyə konusvari atriumlar təbii işıqlandırmanın yüngül “quyularını” əmələ gətirir, onların ətrafında səthlərarası pilləkənlər və konservatoriyalar düzülmüşdür. Bir sıra yerlərdə, ikinci səviyyədən örtülü qalereyalar və keçidlər ətrafdakı binalara aparır.
Həm Nurjol Bulvarı, həm də şəhər planı məşhur memar Kişo Kurokava tərəfindən dizayn edilmişdir. Bulvar Prezident Ak Ordanın iqamətgahından Xan Şatır Əyləncə Mərkəzinin (Xan Şatır) çadırına qədər uzanır.
Bulvar boyunca məşhur rus və xarici memarlar tərəfindən dizayn edilmiş bir sıra bina, o cümlədən şəhərin ən tanınmış binası — Bayterek vardır.
Bulvar boyunca, şəhərin simvolu - Baiterek də daxil olmaqla, məşhur yerli və xarici memarların layihələrinə uyğun olaraq tikilmiş bir sıra gözəl memarlıq obyektləri var. Bulvarın yaxınlığında dövlət qurumlarının binaları, o cümlədən: Qazaxıstan Respublikası Hökuməti, Qazaxıstan Respublikası Senatı, Qazaxıstan Respublikası Məclisi, Qazaxıstan Respublikası Ali Məhkəməsi, Nazirlər Evi, Qazaxıstan Respublikası Müdafiə Nazirliyi, Qazaxıstan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyi, Qazaxıstan Respublikası Nəqliyyat və Kommunikasiya Nazirliyi, KazMunayGaz NC SC, "Qazaxıstan temir yolu" SC, Qazaxıstan Respublikası Dövlət Arxivləri Qazaxıstan Respublikası, Qazaxıstan Respublikası Milli Kitabxanası, habelə yaşayış kompleksləri, ofis binaları, "Keruen" ticarət və əyləncə mərkəzi.
Aşağı Şadlı (Çaldıran)
Aşağı Şadlı — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Rəfiyə Sultan (Sultan Əbdülməcidin qızı)
Rəfiyə Sultan (d. 7 fevral 1842 — ö. 4 yanvar 1880) — 31. Osmanlı padşahı Əbdülməcidin qızıdır.
Həyatı
Rəfiyə Sultan 1842-ci ildə Beşiktaş dakı sarayda dünyaya gəlmişdir. Atası Sultan Əbdülməcid, anası isə Gülcamal xanım dır. 1851-ci ildə anasının vəfatının ardından atasının digər xanımı Sərvətsəza xanımın himayəsinə verildi. Sarayda mükəmməl təhsil aldı. Kamança və piano dərsləri ilə yanaşı, ərəb və fransız dilləri üzrə də dərslər aldı. 1854-cü ildə Rəfiyə Sultan bibisi Adilə Sultanın ögey oğlu Əthəm Mahmud Paşa ilə nişanlandı. Toy mərasimi isə 21 iyul 1857-ci ildə Topqapı sarayı nda baş tutdu və cütlüyə Üsküdar da bir saray təsis edildi.
Ancaq Rəfiyə Sultanın yumurtalıqlarında şiş var idi və bir neçə dəfə əməliyyat olunmuşdu. Bu əməliyyatların birində 1880-ci ildə vəfat etdi və Yeni məscid də dəfn olundu.
Nándor Hidegkuti
Nándor Hidegkuti ( 3 mart 1922 - 14 fevral 2002, Budapeşt ) — macar keçmiş futbolçusu və meneceri. MTK Budapeştdə debütü edən Hidegkuti, Ferenc Puskas, Zoltan Czibor, Sándor Kocsis və Jozsef Bozsik ilə əfsanəvi Macarıstanın Qızıl Komandasının üzvü idi. İrəli yarımmüdafiəçi (ikinci hücumçu) mövqeyində çıxış edən Hideqkuti, 1953-cü ildə Uembli Stadionunda keçirilən və Macarıstanın o vaxtkı güclü komanda İngiltərəni 6-3 hesabı ilə məğlub etdiyi mübahisəli matçda het-trik etdi. Futbolu buraxdıqdan sonra məşqçilik karyerasına başladı. 14 fevral 2002-ci ildə ürək xəstəliyindən vəfat etdikdən sonra MTK Budapeşt stadionunun adını onun xatirəsinə " Nándor Hidegkuti Stadium " adlandırdı.
Karyera
left|thumb|267x267px| Budapeştdəki məzarı Avropada II . İkinci Dünya Müharibəsi illərində peşəkar futbolçu karyerasına başlayan və 1945-ci ildə Elektromosda 53 matçda vurduğu 27 qolla MTK Budapeştə transfer olan Hideqkuti, 13 illik karyerasında MTK-da 1951, 1953 və 1958-ci illərdə 3 dəfə Nemzeti Bajnokság I çempionluğunu qazandı.
1954-cü ildə İsveçrədə keçirilən futbol üzrə dünya çempionatında favorit kimi gələn Macarıstan Koreya Respublikasına 9-0 və Qərbi Almaniyaya 8-3 hesabı ilə qalib gələndə Hideqkuti yalnız Qərbi Almaniyaya qarşı oynadı və 2 qol vurdu. Hideqkuti ilə Macarıstan 1/4 finalda Braziliya, yarımfinalda Uruqvayı məğlub edərək Qərbi Almaniya ilə finala vəsiqə qazansa da, finalda 3:2 hesabı ilə məğlub olaraq kuboku əldən verdi. Hideqkuti turniri 4 qolla başa vurub.
Nándor Hidegkuti Macarıstan millisi ilə 1958 FIFA Dünya Kubokunda iştirak edib və 2 matçda iştirak edib. 15 iyun 1958-ci ildə Meksikanın 4:0 hesablı qələbəsi ilə milli forması ilə vidalaşdı.
Məşqçilik karyerası
1958-ci ildə futbolçu karyerasını başa vuran Hideqkuti 11 il çıxış etdiyi MTK Budapeşt klubuna baş məşqçi təyin olunub. Bir mövsüm sonra “Fiorentina” ya başçı təyin olunan Hideqkuti 2 illik fəaliyyəti dövründə UEFA Kubokunu və İtaliya Kubokunu qazanmağı bacarıb. 1985-ci ilə qədər müxtəlif komandaların məşqçisi olmuş Hideqkuti 2002-ci il fevralın 14-də dünyasını dəyişib.
İnklüziv kapitalizm
İnklüziv kapitalizm iqtisadiyyatda dəyərin daha ədalətli və bərabər bölgüsünü yaratmağa, artan gəlir və sərvət bərabərsizliyini aradan qaldırmağa yönəlmiş nəzəri konsepsiya və siyasi hərəkatdır. 2020-ci ildə Vatikan ilə 10,5 trilyon büdcəsi olan transmilli şirkət inklüziv kapitalizm Şurasını yaratdılar. 2016-cı ildə Nyu-Yorkda inklüziv kapitalizm mövzusunda konfransda çıxış edən BVF prezidenti Kristin Laqard inklüziv iqtisadiyyatın və bütövlükdə inklüziv cəmiyyətin dəstəklənməsində biznesin vacibliyini vurğuladı.
Yaranma tarixi
Məqsədi təkcə kapitalın yığılmasına deyil, cəmiyyəti yaxşılaşdırmaqdan ibarət olan sosial yönümlü kapitalizm forması ideyaları, demək olar ki, kapitalizm sisteminin təməlindən dövri olaraq yaranmışdır. Bununla belə, "İnklüziv Kapitalizm" termininin istifadəsi hind iqtisadçısı, Miçiqan Prahalad Universitetinin Korporativ Strategiya və Beynəlxalq Biznes professoru Koimbatur Krişnaraoya aid edilir və o, ilk dəfə 2005-ci ildə öz elmi işində bu termindən istifadə etmişdir. O, "Piramidanın dibində şans" adlı kitabının ön sözündə: "Niyə biz inklüziv kapitalizm yarada bilmirik?" sualını qeyd etmişdir.
İcrası
2012-ci ildə Henri Cekson Cəmiyyəti 2007–2009-cu illər maliyyə böhranının təsirlərini yumşaltmaq və təkliflər hazırlamaq üçün həmsədr qismində EL Rotşild şirkətinin idarə direktoru Lin de Rotşildın iştirakı ilə İnklüziv Kapitalizm Təşəbbüsü layihəsi üçün işçi qrupu yaratdı. 2014-cü ilin may ayında Lin de Rotşild Londonda dünya investisiya aktivlərinin təxminən üçdə birinə nəzarət edən 250 korporativ və maliyyə lideri, o sıradan BVF-nin rəhbəri Kristin Laqard, III Çarlz, ABŞ-ın keçmiş prezidenti Bill Klinton, Londonun lord-meri Fiona Vulf ilə birlikdə inklüziv kapitalizm mövzusunda konfransa ev sahibliyi etdi. 2021-ci ilin fevralında Rokfeller Fondu Ford Fondu ilə birlikdə İnklüziv Kapital üçün Koalisiya konsepsiyasının istifadəyə verildiyini elan etdi — " Biznes, Hökumət və Amerika İşçiləri arasında Yeni Müqavilə ".
Tərəfdarlar və əleyhdarları
İnklüziv kapitalizm tərəfdarlarının fikrincə, onun prinsipləri bərabərsizliklə mübarizəyə, yoxsullara və orta sinfə iqtisadi imkanlar təqdim etməyə yönəlib. PGIM (Prudential Financial- ın törəmə şirkəti) investisiya şirkətinin prezidentinin fikrincə, uzunmüddətli perspektivdə ən uğurlu şirkətlər inklüziv kapitalizmi tətbiq edən şirkətlərdir. IMD-nin maliyyə professoru Arturo Brisa inklüziv kapitalizm ideyalarının BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri ilə sıx kəsişdiyini və daha dayanıqlı iqtisadi model yaratmaq üçün şirkətlərin məqsədləri yalnız mənfəət axtarışı ilə məhdudlaşmamalı olduğunu qeyd edir.
İnklüziv kapitalizm ideyasının əleyhdarları kapitalist sisteminin inklüziv kapitalizmdə qeyd olunan məqsədlərə nail ola bilməyəcəyini təkid edirlər. Bu baxımından Moskva Dövlət Universitetinin professoru E. N. Vedut hesab edir ki, İnklüziv Kapitalizm üzrə Şuranın Manifestində qeyd olunan məqsədlərə kapitalist sisteminin azad bazar prinsipləri əsasında qurulması və onların həyata keçirilməsi üçün tələb olunan planlı iqtisadiyyata keçid, habelə iqtisadi fəaliyyətin genişləndirilməsi ilə birlikdə nail olmaq mümkün deyil. İnklüziv kapitalizm ideyasının özündə cəmlənmiş sosial komponent sosializmə aparır və onların həyata keçirilməsi kapitalizmə qarşı qurulmuş digər modellər çərçivəsində mümkündür. Yakobin jurnalının redaktoru və "Kapitalın Yeni Peyğəmbərləri" kitabının müəllifi Nikol Aşof qeyd edir ki, inklüziv kapitalizmin məqsədləri yalnız qısa müddətdə bəzi insanların həyatını yaxşılaşdıra bilər, onlar ümumi sistem problemlərini həll etmək üçün heç nə etmirlər.
Azərbaycan Atabəylər dövləti (kitab)
Azərbaycan Atabəyləri dövləti — Akademik Ziya Bünyadov un Atabəylər Dövləti haqqında yazdığı kitab. Kitabda Azərbaycan  Atabəyləri  dövləti ndə  idarəetmə  üsulu  məsələləri  ilk dəfə  olaraq  nəzərdən  keçirilir. Bu dövlətin  mədəni  həyatı, vergi sistemi, şəhər və saray iyerarxiyası, əkinçilik və torpaqdan istifad edilməsi qaydası yeni səpkidə təhlil olunur.
Tədqiqat prosesində Azərbaycan tarixi üçün yeni olan bir sıra orta əsr yazılı mənbələrindən də istifadə edilmişdir.
Fərhad Paşa
Damad Fərhat Paşa (Damad Ferhad Paşa; 1485 — oktyabr/noyabr 1525) — Osmanlı imperiyasının dövlət xadimi.
Damad Fərhat Paşa Rumeli bəylərbəyi vəzifəsini icra edib. Məmlük bəyi Canbərdi Qəzainin üsyanının yatırılmasında iştirakçı olub. Suriya səfəri zamanı sərdar, I Səlimin Səfəvi dövlətinə yürüşündə və I Süleymanın Rodosu fəth etməsində iştirak edib. Sultan Süleyman Qanuninin bacısı Beyhan Sultanın həyat yoldaşı olub. O, ram edilməz xasiyyəti və tamahkarlığı ilə seçilirdi. O, böyük vəzirlər Piri Mehmed Paşa və Parqalı İbrahim Paşa ilə daim mübarizə aparırdı. 1525-ci ildə I Süleymanın əmri ilə edam olunub.
Həyatı
Fərhad Paşa mənşəcə alban və ya xorvat idi. O, I Səlimin şəxsi qulu (nökəri) olub. Sultan onu fərqləndirmiş və onun yüksəlməsinə töhfə vermişdir. Fərhat təhsilini Əndərunda alıb. Məktəbi bitirdikdən sonra yeniçəri ağası vəzifələrində xidmətə başlayıb. O, artıq 1516-cı ildə Rumeli bəylərbəyi idi. 1518-ci ildə o, Səfəvilər üzərinə yürüşdə iştirak edib. Müasirlərinin təsvirinə görə, Fərhad Paşa "ordunun ən bacarıqlı əsgəri" idi.
1521-ci ilin fevralında Fərhad Paşanın başçılıq etdiyi Osmanlı ordusu Dəməşqə yaxınlaşdı. Burada Canbərdi bəyin ordusunun müqaviməti ilə qarşılaşdı. Canbərdi Qəzainin ordusu qısa müddətdə məğlub oldu və fevralın 6-da o özü edam edildi..|k}} Ferhad Paşa Canbərdi Qəzainin kəsilmiş başını qənimət olaraq Sultan I Süleymana göndərdi.
Dəməşq tutuldu və dağıdıldı, 3000-dən çox şəhər sakini öldürüldü. Eyni zamanda yaxınlıqdakı kəndlər də talan edildi. Canbərdi üsyanının yatırılması ilə nəhayət Suriyada məmlüklərin təsiri sona çatdı. Fərhat Paşa Dəməşqə müvəqqəti olaraq bəylərbəyi təyin edildi.
Gözdən düşməsi və ölümü
250px|thumb|right|I Süleyman qarşısında Fərhad Paşanın öldürülməsi Əgər əvvəlcə Fərhad Paşa I Süleymanın tərəfdarı idisə, 1523-cü ilin yayında Parqalı İbrahim Paşanın sədrəzəmliyə yüksəlməsi Fərhad Paşanın süqutu bununla əlaqələndirilir.
İrina Dzyuba
İrina Dzyuba (16 dekabr 1980) — Rusiyanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
İrina Dzyuba Rusiyanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində bürünc medalın sahibi olub.
Fərhad Paşa
Gözdən düşməsi və ölümü
Fərhad Paşa qanunlara zidd olaraq Osmanlı dövlətinin düşməni kimi şəxsi düşmənlərini edam edir, rüşvət alırdı. Bu (İbrahim Paşanın xəbər verməsi ilə) I Süleymanın xoşuna gəlmədi və o, vəzifəsindən uzaqlaşdırılaraq geri çağırıldı. Lakin Süleymanın anası və bacısı (Fərhad Paşanın arvadı) onun kürəkənini bağışlamağa razı saldılar. I Süleyman Fərhadı sınaq müddəti təyin etdi və onu Belqrad paşalığına sancaqbəy olaraq göndərdi. Fərhad Paşa keçmiş səhvlərindən nəticə çıxarmayaraq ona həvalə edilmiş torpaqlarda özbaşnalıq etməyə, rüşvət almağa davam edirdi. Nəticədə o, yenidən vəzifəsindən uzaqlaşdırıldı. Divanda, məhkəməsi zamanı Fərhad Paşa İbrahimi Braqadinonun təsvirinə görə bardassa (alçaq; kobud formada homoseksual; passiv korrupsioner sodomit) adlandıraraq lənətləyir. Süleyman onu çölə çıxarmağı əmr etdi. Onu çıxarmaq istəyəndə söyüş söyüb müqavimət göstərdi və zorla sürünməli oldu. Əlavə versiyalar fərqlidir. Braqadinonun xəbərinə görə, Fərhat bıçağı çıxarıb müqavimət göstərdi, lakin onun əl qolunu bağlayıb, başını kəsdilər. Başı kəsilmiş cəsəd üç gün yerdə qaldı. Lembun dediyinə görə, Fərhad Paşanı boğublar. “Hökmdarın anası bu ölümdən çox kədərləndi və hökmdar özünə haqq qazandıraraq cavab verib ki, o, yalnız onu həbs etmək əmri verib, lakin o, müqavimət göstərib və təsadüfən öldürülüb”. Bu hadisə 1525-ci il oktyabrın 19 (və ya noyabrın 1-də) Ədirnədə baş verdi.
Şəxsiyyəti
Döyüşdə faydalı olan “vəhşilik onun fitrətinin bir parçası idi”, lakin əyalət idarəsində onun üsulları daimi şikayətlərə səbəb olurdu. İbrahim Peçevi onun haqqında yazırdı: “O, alban əsilli məğrur və tamahkar bir insan idi. İşdən çıxarıldıqdan sonra Səməndər sancağının bəyi vəzifəsindən geri çağırılsa da, ambisiyalarını cilovlaya, dilini saxlaya bilmədi. Onun haqqında davamlı şikayətlər nəticəsində sonda Ədirnədə padişah divanında başını itirdi. Bu hadisə 931-ci ildə (1524/25) baş verib”.
Ailəsi
Fərhad Paşa I Səlimin qızı, I Süleymanın bacısı Beyhan Sultan ilə evli idi. Görünür, Beyhan Sultanın həyat yoldaşı ilə münasibətləri yaxşı idi. Çünki əri gözdən düşdüyü və bütün vəzifələrdən uzaqlaşdırıldığı zaman ərini müdafiə etmişdi. Onun sayəsində Fərhad Paşaya karyerasına yenidən başlamaq şansı verildi. Edam edilərkən Beyhan Sultan qardaşı Sultanla münasibətlərini kəsdi. Onunla anasının yanında görüşərək dedi: "Ümid edirəm ki, tezliklə qardaşım üçün artıq yas tutacağam".
Odessa Beynəlxalq Film Festivalı
thumb thumb
Odessa Beynəlxalq Film Festivalı(Одеський міжнародний кінофестиваль) — iyulun ortalarında Odessa şəhərində keçirilən illik film festivalı. İlk dəfə 2010-cu ilin 16–24 iyul tarixlərində keçirilmişdir.
Festival ilk iki ili özünü xüsusi bir yumor duyğusuna sahib bir film festivalı olaraq təyin etdi. 2012-ci ildə festivalın istiqaməti genişləndirilmiş, bədii festival elan edilmişdir. Yarış proqramı 2016-cı ildən etibarən üç tam bölmədən ibarətdir: Beynəlxalq müsabiqəli tam metraj filmlər proqramı, Ukrayna milli yarışma proqramı və Avropa sənədli filmlər yarışması.
Dağ-xizək idmanı
Dağ-xizək idmanı-qar üzərində xizəklərlə birlikdə edilən, qapılardan keçərək ən sürətli aşağaya enməyə məqsəd qoyulan idman növüdür.
Şəgəftik (Çaldıran)
Şəgəftik - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Dağ-xizək idmanı
1936-cı ildə keçirilən Qış Olimpiya oyunlarından sonra Olimpiya oyunlarına əlavə olunmuşdur. İdmançılar Olimpiya və Dünya Çempionatına qatıldıqları kimi hər il Dünya Kubokunda da iştirak edirlər. Dörd əhəmiyyətli intizam var:1. Slalom (SL), böyük slalom (GS), süper böyük slalom (super-G) və eniş yarışlarıdır. Slalom en texniki və yavaş kateqoriyadır. Sürət saatda 55 km-ə çatır. Eniş intizamı, bu yarışda ən sürətli yarışdır. Sürət saatda 100 km-ə çatar. Böyük slalom intizamı texniki, super böyük slalom isə sürət yarışması olaraq qəbul edilir və eniş yarışlarındakı sürət əldə edilir.
Şəgəftik (Çaldıran)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.
Uord-Hant adası
Uord-Hant adası (Ward Hunt Island) — Kanada Arktik arxipelaqının bir hissəsidir. Kanadada Şimal Buzlu Okeanının Linkoln dənizində, Şimal Qütbündən 772 kilometr məsafədə yerləşir. Uord-Hant adasının sahəsi 22 km²-dir. Adada yaşayış yoxdur.
Ada Kuttinirpaak Milli Parkında yerləşir. Burada hər biri 12 yerlik üç kazarma olan Parks Canada sahə stansiyası yerləşir. Stansiya ilə əlaqə qütb kontinental şelf layihəsinin dəstəyi ilə helikopterlər vasitəsilə həyata keçirilir. Stansiya yüksək enliklərdə su ekosistemlərinin (çaylar, göllər, buz rəfləri), günəş radiasiyasının və onlara iqlim dəyişikliyinin təsiri ilə bağlı tədqiqatlar aparır. Adanın yaxınlığında 2000-ci ildə dağılmış Ellesmir buzlaqının bir hissəsi olan Uord-Hant şelf buzlağı yerləşir.
Seymur Orucov
Seymur Vaqif oğlu Orucov — Ağstafa Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, Yeni Azərbaycan Partiyası Gənclər Birliyinin sabiq sədri.
Həyatı
Seymur Orucov 1984-cü il oktyabrın 27-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Naxçıvan şəhərində anadan olub. 2001-ci ildə Əli Bayramlı şəhərində orta təhsilini bitirərək Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Maliyyə-kredit fakültəsinə daxil olub.
2005-ci ildə İqtisad Universitetinin bakalavr pilləsini bitirərək, Maliyyə-kredit ixtisası üzrə magistratura pilləsinə qəbul olub. 2007-ci ildə magistraturanı bitirib. Elə həmin ildən kafedranın aspirantı və müəllimi olmuşdur.
2006–2009-cu illərdə İqtisad Universitetinin Tələbə Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışıb.
2010-cu ildə "Dövlət büdcəsinin gəlir və xərclərinin tənzimlənməsi istiqamətləri" mövzusunda dissertasiya işini müdafiə edərək iqtisad elmləri üzrə fəlsəfə doktoru adı alıb.
2010-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib.
Ailəsi
Ailəlidir. Həyat yoldaşı Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin sabiq rektoru, sabiq deputat Şəmsəddin Hacıyevin qızıdır.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
2009–2011-ci illərdə İqtisad Universitetinin Tərbiyə işləri üzrə prorektoru vəzifəsində çalışıb.
4 aprel 2011-ci ildə Rabitə İşçiləri Müstəqil Həmkarlar İttifaqı Respublika Komitəsinin sədri vəzifəsinə seçilib.
29 yanvar 2011-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasının Gənclər Birliyinin sədri seçilib. 11 mart 2021 tarixinədək bu vəzifəni icra etmişdir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 21 may 2020-ci il tarixli sərəncamı ilə Ağstafa rayon icra hakimiyyətinin başçısı təyin edilib.
Cəlal Qasımov (filoloq)
Qasımov Cəlal Əbil oğlu (15 yanvar 1959 Püsyan, Noraşen rayonu — 30 oktyabr 2021 Bakı şəhəri) — Ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri doktoru, professor, əməkdar müəllim AMEA Folklor İnstitutunun Folklor və yazılı ədəbiyyat şöbəsinin müdiri (2021). Cəlal Qasımov həmçinin DTX-nin Heydər Əliyev adına Akademiyasının fakültə rəisi idi və polkovnik rütbəsini daşıyırdı.
Həyatı və fəaliyyəti
Cəlal Qasımov 15 yanvar 1959-cu ildə Şərur rayonunun Püsyan kəndində anadan olmuşdur. 1984-cü ildə Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix-filologiya fakültəsini bitirmişdir. 1993-cü ildə görkəmli tənqidçi və ədəbiyyatşünas "Abdulla Surun həyat və yaradıcılıq yolu" mövzusunda namizədlik, 2000-ci ildə "Siyasi repressiya həyatda və ədəbiyyatda" mövzusunda isə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
1984–1991-ci illərdə Sabirabad rayonunda dil-ədəbiyyat müəllimi işləmişdir. 1991–1993-cü illərdə vaxtilə təhsil aldığı Naxçıvan Dövlət Universitetində pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. 1993-cü ildən 2020-ci ilə qədər Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətində çalışıb. Ədəbiyyatşünaslığın müxtəlif sahələri, eləcə də siyasi repressiya qurbanlarının faciəli taleyi haqqında tədqiqatların, o cümlədən 30-dan çox kitabın və əsərlərin bir neçə tədris proqramının və eyni zamanda 150-dən çox elmi-publisistik məqalənin müəllifidir.
Ölümündən sonra 15 yanvar 2022-ci il tarixində AMEA Folklor İnstitutunda "Həyatını milli yaddaşın oyanışına həsr etmiş alim" mövzusunda elmi sessiya keçirilib
Təltifləri
Azərbaycan Respublikası Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətində xidmət etdiyi müddət ərzində dövlət təltiflərinə və digər mükafatlara layiq görülmüşdür:
Əsərləri
thumb
Sen-Deni-le-Bur
Sen-Deni-le-Bur  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
İqritisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Əqrəblər (İraq)
Əqrəblər — İraqdakı işğal müqavimət qruplarından biridir. Əfqanıstandakı Taliban kimi, Əqrəblərin də Əl-Qaidə və İraq İslam Ordusu ilə əlaqəli olduğu düşünülür. Onun əsas düşmənləri; ABŞ, İngiltərə, NATO, ISAF və Koalisiya dəstəkli İraq hökumətidir. 2003-2004-cü illər arasında qurulub. Bu gün də aktivdir. Ayrıca konkret bir rəhbəri və ya komandir yoxdur.
Baas Partiyasının hərbi üzvləri və generalları ABŞ və müttəfiqlərinin İraq ilə müharibəsində İraqın müharibəni itirəcəyini biləndə son ümid olaraq Mehdi Ordusuna alternativ kimi qurmuşdurlar. Lakin sonra təşkilat daha müstəqil bir quruluşa sahib idi. Bu, əsasən bir rəhbərinin olmaması ilə əlaqədardır, çünki Səddam Hüseyn və digər İraq siyasətçiləri ya edam edilmiş, ya da həbs edilmişdilər.
Pul təklifi
Pul aqreqatları
Pul aqreqatları pul kütləsinin strukturunun göstəriciləridir. Pul aqreqatları likvidlik dərəcəsinə görə (tez nağd pula çevrilmə qabiliyyəti) bir-birindən fərqlənən pul növləri və pul fondlarıdır.
Pul aqreqatları iyerarxik bir sistemdir — hər sonrakı məcmu əvvəlkini əhatə edir.
Pul təklifinin strukturu
Pul kütləsinin quruluşu daim dəyişir. Müasir pul sistemində pul kütləsinin artım sürəti nəzərəçarpacaq dərəcədə azalmışdır və pul daha yaxşı işləməyə başlamışdır. Rusiya Federasiyasında, pul sistemindəki çatışmazlıqlar arasında nağd pulun böyük bir hissəsini (2014-cü ildə 22%) qeyd etmək olar, inkişaf etmiş ölkələrdə isə bu göstərici çətinliklə 7-10% -ə çatır. Məcmuələr arasındakı nisbət iqtisadi artımla birlikdə dəyişir.
Pul kütləsinin həcmindəki dəyişiklik iki amilin təsirinin nəticəsidir:
Monetizasiya nisbəti
Pul kütləsinin vəziyyətinin mühüm göstəricisi M2-nin ümumi daxili məhsula nisbətinə bərabər olan pul qazanma əmsalıdır (maliyyə dərinliyi də adlanır). Bu göstərici dövriyyədəki pulun yetərliliyi ilə bağlı sualı cavablandırmağa imkan verir. İnkişaf etmiş bir ölkə üçün optimal pul qazanma səviyyəsi ən azı 56-60% olaraq qəbul edilir, iqtisadiyyatın aşağı səviyyədə pul qazanması xarici iqtisadi inkişafı məhdudlaşdıra bilər.
Firuddin Məmmədov
Firuddin Məmmədov (Məmmədov Firuddin İbrahim oğlu; ) — texnika elmləri doktoru (1993), professor (1995), AMEA-nın müxbir üzvü (2001).
Həyatı
Firuddin Məmmədov 1 iyul 1936-cı ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Şahtaxtı kəndində anadan olub. 1958-ci ildə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin Energetika fakültəsini, sonra "Neftkimyaavtomatika" Elmi-Tədqiqat Layihə İnstitutunun (Sumqayıt) aspiranturasını bitirmişdir. O, 1958-1968-ci illərdə "Neftkimyaavtomatika" ETLİ-də laborant, texnik, mühəndis, baş mü­həndis, baş elmi işçi kimi çalışmışdır. 1968-1993-cü illərdə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun Sumqayıt filialında baş müəllim, dosent, dekan, kafedra müdiri vəzifələrini icra etmişdir. 1993-cü ildən isə Sumqayıt Dövlət Universitetinin kafedra müdiri olmuşdur.
Firuddin Məmmədov 1967-ci ildə tex­nika üzrə fəlsəfə doktoru, 1993-cü ildə isə tex­nika üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsini almışdır. O, 1995-ci ildə pro­fessor elmi adını almış, 2001-ci ildə AMEA-nın müx­bir üzvi seçilmişdir. Onun rəhbərliyi ilə 1 elmlər dok­toru, 15 fəlsəfə doktoru hazırlanmışdır. Eyni zamanda 34 ixtiranın, 10-dək dərs vəsaiti və monoqrafiyanın, 254 elmi əsərin müəllifidir.
Vəfatı
Firuddin Məmmədov 8 iyun 2017-ci ildə vəfat etmişdir.
Elmi əsərləri
1. К исследованию индуктивных преобразователей угловых перемещений со сплошным магнитопроводом с распределенными параметрами. Мамедов Ф.И., Набиев М.А. Электричество, 1982
3. Новый принцип создания датчиков механических величин. Ф.И.Мамедов, Р.Б.Дадашева. Азербайджанское нефтяное хозяйство. Баку, №10, 2001
4. Аналитическое определение параметров индуктивного датчика линейных и угловых перемещений. Электротехника, Москва, 2002, №11, стр.53-58
Mesta çayı
Mesta (Qarasu) çayı (Места ), Nestos (Νέστος ) və ya Qarasu çayı — Bolqarıstan və Yunanıstanda çay. Çayın mənsəbi Egey dənizi hövzəsinə aiddir.
Mesta Bolqarıstanın cənub-qərbində, Çerna Mesta və Byala Mesta çaylarının qovuşduğu yerdən Rila dağlarında yaranır. Bolqarıstan ərazisindən 126 km, Yunan Makedoniyası və Frakiyadan təxminən 104 km keçərək, Thassos adasının yaxınlığında dənizə tökülür.
Mestanın ən böyük qolu Dospat çayıdır.
Çerna-Mesta və Byala-Mestanın qovuşduğu yerdə su axını sürəti 14,62 m³/s-dən, Xacidimovo bölgəsində - təxminən 29,85 m³/s, Bolqarıstan və Yunanıstan sərhədi yaxınlığında təxminən 32 m³/s-dir
Coğrafiyası
Mesta Qarasu çayı başlanğıcını Rila dağlarından götürür. Thassos adası yaxınlığında Egey dənizinə tökülür. Əsasən metamorfik formasiyalar vasitəsilə yüksək kanyonlarla Egeyə enir. Sonda əsas axın Xrisoupoli şəhəri sahili düzənlik yerdə yayılır və Nestos Deltasını təşkil edən şirin su gölləri və gölməçələri ilə delta sistemi kimi genişlənir. Onun su hövzəsi 5,184 km2 (2,002 kv mi) təşkil edir, bunun 66%-i Bolqarıstandadır. Rila və Pirində bir neçə dərə əmələ gətirir. Qərbdə Pirin və şərqdə Rodop dağları arasındakı ən uzun dərə Bolqarıstandakı 25 km uzunluğunda Momina Klisura dərəsidir.
Çayın sahilləri əsasən yarpaqlı ağaclarla örtülüb. Bu ağaclar Bolqarıstan və Yunanıstan arasında yarıya qədər uzanır. Onlar Yunanıstan Makedoniyası və Frakiyanın indiki sərhədini, habelə Kavala və Xanti regional bölmələri arasındakı sərhədi təşkil edir. Çay Drama şəhərindən keçir. Daha sonra çay şimalda delta əmələ gətirir. Burada şərq hissəsindən başqa vaxtilə bataqlıqlar və laquna mövcud olub.
Tarixi
Antik coğrafiyada çay Ness (qədim yunanca Νέσσος) və ya Nest (Νέστος) kimi tanınırdı. Bu haqda yazan Klavdi Ptolemeyin coğrafiyasında çay Nestus (Νέστος) kimi xatırlanır və qədim Makedoniya ilə Frakya arasında sərhədi təşkil etdiyi bildirilir. Fukidid iddia edirdi ki, Oski çayı (İskır çayı), Ness və Gebr (Maritsa çayı) çayları Rodop dağlarına bitişik, yaşayış olmayan, böyük dağdan axır.
Meteorologiyada Aristotel yazır ki, Strimon (Struma çayı), Ness və Gebr çayları Gem dağ silsiləsindəki Skombre (Σκόμβρος ή Σκόμβρον), indiki Vitoşa dağından axırdı. Kanyonlar və əlçatmaz dağ əraziləri arasında axdığı üçün Nestos antik dövrdə gəmiçilik üçün yararlı deyildi. Həmçinin çay yatağı boyunca təbii quru yolu yox idi. Şərqdən Qərbə üfüqi əlaqəyə gəldikdə, çayın yalnız iki keçidi var idi. Onlardan biri ortada, digəri isə aşağı su axınında, müvafiq olaraq Nikopol və Topeiros şəhərləri ərazisində yerləşirdi. Nikopol yaxınlığındakı birinci keçid Strimon və Hevros (Evros) çaylarının vadiləri arasında əlaqəni təmin edirdi. İkinci keçiddən isə Topeiros yaxınlığından qədim yol (daha sonra Eqnatiya yolu ilə Roma yolu) keçdi və bu keçid Şərqlə Qərb arasında rabitə rolunu oynayırdı. . Cənub aşırımının şimalındakı Nestos vadisində (şərq sahili) əvvəllər diilər, cənubda isə satraylar yaşayırdı. Nəhayət, Nestos Abdera şəhərinin, daha sonra isə imperator Trayan tərəfindən əsası qoyulan Topeirosun sakinlərinin şəhər və iqtisadi tarixində mühüm rol oynamışdır. Çayın ilahiləşdirilməsi və onun imperiya dövrünün sikkələrindəki təsviri bunu sübut edir.
Azərbaycan Metrologiya İnstitutu (Azərbaycan)
Azərbaycan Metrologiya İnstitutu publik hüquqi şəxs
Azərbaycan Metrologiya İnstitutu publik hüquqi şəxs - 10 fevral 2017-ci ildə ləğv edilən Dövlət Metrologiya Xidmətinin bazasında yaradılıb. İnstitut dövlət kəmiyyət vahidləri etalonlarının əldə olunmasını, qorunub saxlanılmasını, bu etalonlardan kəmiyyət vahidlərinin ötürülməsini, ölkədə aparılan ölçmələrin tələbəta uyğun dəqiqliyini təmin edən və bu sahədə dövlətin funksiyalarını yerinə yetirən yeganə milli xidmət orqanıdır.
Haqqında
Azərbaycan Respublikası ərazisində ölçmə vasitələrinin yoxlanılması üzrə fəaliyyəti Azərbaycan Metrologiya İnstitutu publik hüquqi şəxs həyata keçirir. İnstitutun tabeliyində tempratur, kütlə, elektrik, təzyiq, sıxlıq, mayenin kinematik özlülüyü, vaxt və tezlik kəmiyyət vahidləri, eləcə də ionlaşdırıcı şüalanma və radioaktivlik üzrə 8 dövlət ilkin etalon laboratoriyası, bunların tərkibində ölçmə vasitələrinin yoxlanılmasını və kalibrlənməsini yerinə yetirən digər laboratoriyalar fəaliyyət göstərir.
İnstitut əhalinin sağlamlığının qorunması, ətraf mühitin mühafizəsi və təhlükəsizliyi məqsədilə yerinə yetirilən ölçmələrin dəqiqliyini beynəlxalq tutuşdurmalar əsasında yoxlayır. Ölkədə şüa terapiyası sahəsində dəqiq ölçmələr etməklə geoloji kəşfiyyat, səhiyyə, inşaat və tikinti sahələrində elmi-tədqiqat institutlarında dozimetrik, radiometrik və rentgen diapazonunda işləyən cihazların yoxlanılmasını və kalibrlənməsini həyata keçirən yeganə laboratoriyaya sahibdir.
Qurumun Qanunverici metrologiya struktur bölməsi ölçmə vasitələrinin tipinin təsdiqi və xarici ölkələrdə təsdiq edilmiş tipin respublikada tanınmasını, həmçinin ölçmə vasitələrinin dövlət reyestrinin aparılması xidmətini göstərir. Metrologiya sahəsinin normativ hüququ bazasının yaradılması, təkmilləşdirilməsi və beynəlxalq hüquqi normalara uyğunlaşdırılması üzrə işləri həyata keçirir.
İnstitut tərəfindən verilən yoxlama şəhadətnamələri və kalibrlənmə sertifikatları beynəlxalq səviyyədə tanınır.
Tarix
- Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 2001-ci il 27 dekabr tarixli fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Agentliyi yaradılıb.
- 2012-ci il 04 aprel tarixli fərmanla Azərbaycan Respublikasının Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsinin yanında dövlət kəmiyyət vahidləri etalonlarının əldə olunmasını, qorunub saxlanılmasını və dövlət etalonlarından kəmiyyət vahidlərinin ötürülməsini təmin edən Dövlət Metrologiya Xidməti yaradılıb.
- 10 fevral 2017-ci il tarixli fərmana əsasən ləğv edilən Dövlət Metrologiya Xidmətinin bazasında Azərbaycan Metrologiya İnstitutu publik hüquqi şəxs yaradılıb.
- Prezident İlham Əliyevin 2018-ci il 20 aprel tarixli sərəncamı ilə Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi ləğv edilib. Ləğv edilmiş Komitənin metrologiya sahəsi üzrə səlahiyyətləri Azərbaycan Metrologiya İnstitutuna verilib.
Fəaliyyət istiqamətləri
·       dövlət kəmiyyət vahidi etalonlarının əldə olunması (və yaxud yaradılması) qorunub saxlanılması, tutuşdurulması və dövlət etalonlarından kəmiyyət vahidlərinin ötürülməsinin təmin edilməsi
·       işçi etalonların və ölçmə vasitələrinin kalibrlənməsinin həyata keçirilməsi və müvafiq sertifikatın verilməsi
·       kəmiyyət vahidinin ötürülməsi ilə yanaşı, təsərrüfat subyektləri ilə bağlanmış müqavilə əsasında dövlət tənzimlənməsinin müvafiq sahələrinə aid olan ölçmə vasitələrinin müqayisəli yoxlanılması və müvafiq şəhadətnamənin verilməsi
·       ölkəyə idxal olunan ölçmə vasitələrinin tipə uyğunluğunun təsdiqinin tanınması məqsədi ilə təqdim olunan sənədlərin metroloji ekspertizasının keçirilməsi
·       ölçmə vasitələrinin tipinin təsdiqi məqsədi ilə sınaqların keçirilməsi və dövlət reyestrinin aparılması
·       ölçmə metodikalarının (metodlarının) attestasiyadan keçirilməsi
·       tibb və ya əczaçılıq fəaliyyəti üçün nəzərdə tutulan avadanlıqların normativ-texniki tələblərə uyğun olması barədə təsdiqedici sənədin verilməsi
·       beynəlxalq və regional Metrologiya təşkilatları çərçivəsində milli etalonların tutuşdurulmasında iştirak etmək
·       Metrologiya üzrə beynəlxalq və regional təşkilatlarda təmsil olunmaq
·       "Ölçmələrin vəhdətinin təmin edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununun 12.3-cü maddəsinə əsasən, ölçmə vasitələrinin yoxlanılması üzrə fəaliyyətə nəzarət edilməsi
Beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq
İnstitut metrologiya sahəsi üzrə beynəlxalq və regional təşkilatlarda Azərbaycan Respublikasını təmsil edir:
·      Çəkilər və Ölçülər üzrə Baş Konfrans CGPM
·      Qanunverici Metrologiya üzrə Beynəlxalq Təşkilat OIML
·      Avrasiya Ölkələrinin Dövlət Metrologiya Qurumlarının Əməkdaşlığı Təşkilatı COOMET
·      Standartlaşdırma, Metrologiya və Sertifikatlaşdırma üzrə MDB ölkələrinin Dövlətlərarası Şurası МГС
İnsitut Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliklə AEBA və İslam Ölkələrinin Standartlaşdırma və Metrologiya İnstitutu ilə SMIIC sıx əməkdaşlıq edir.
Regional bölmələr
Respublikanın Aran, Qərb, Şimal, Şimal-qərb və Cənub bölgələrində İnstitutun 5 regional bölməsi fəaliyyət göstərir.
Draugiem.lv
"Draugiem" sosial şəbəkəsi "Draugiem Group" adlı çətir təşkilatının rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərir. Həmin şirkət sosial şəbəkə üçün texnologiya təminatçılığı ilə məşğul olan İT ilə əlaqəli digər şirkətlərə də sahibdir.
Tarixi
6 oktyabr 2018-ci il Latviya parlament seçkiləri zamanı "Draugiem.lv"nin əsas səhifəsinə kiber-hücum edildi və oraya Rusiya bayrağının, Rusiya prezidenti Vladimir Putinin və Rusiya ordusunun şəkli və rus dilində belə mətn yerləşdirildi: "Latış yoldaşlar, bu sizə aiddir. Rusiyanın sərhədi heç harda bitmir", eyni zamanda fonda Rusiya himni səslənirdi. Veb sayt söndürüldü və bir neçə saatdan sonra yenidən açıldı.
"Road Games"
2019-cu ildə şirkət, 100.000 avro dəyərində sərmayə ilə səyahət oyunu olan "Roadgames"i yaratdı. Oyun iştirakçıların çöldə tapşırıqlarda iştirak etmələrini tələb edir və təşkilatlar üçün komanda qurma fəaliyyətinin təşkil edilməsi üçün nəzərdə tutulur.
"Mapon"
Müəssisələr üçün GPS izləmə xidmətləri göstərən "Mapon" brendi 2006-cı ildə yaradıldı və Finlandiyada 54 işçisi və ofisi ilə "Draugiem" şirkətinin ikinci ən böyük brendidir.
"Fast Brands"
Fast Brands 2018-ci ildə fəaliyyətə başladı. Brend əsasən şirkətlərə məhsullarını onlayn satma imkanını təqdim edir.
Manuel Belqrano
Manuel Belqrano — argentinalı hüquqşünas, siyasətçi və general. Argentina bayrağının müəllifi və Argentina dövlətinin qurucu atalarından biri.
NGC 621
NGC 621, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Ücbucaq bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Naxçıvan Politexnik Texnikumu
Naxçıvan Politexnik Texnikumu — Azərbaycanın Naxçıvan şəhərində fəaliyyət göstərmiş keçmiş orta-ixtisas təhsili müəssisəsi.
Tarixi
Naxçıvan Politexnik texnikumu-Orat ixtisas təhsili məktəbi.Kiyev Politexnik texnikumunun filialı kimi 1969-cu ildən fəaliyyətə başlamışdır.971-ci ildə müstəqil fəaliyyət göstərən texnikuma Cəmşid Naxçıvanskinin adı verilmişdi.TExnikum sənaye, tikintisi, mülki tikinti, sənayemüəssisələrinin  və  qurğularının elektrik  avadanlıqları, tikinti maşın və  avadanlıqları ixtisasları üzrə mütəxəssis hazırlayırdı.1974-cü ildən Cəmşid Naxçıvanskinin adına idi. Son illərdə Yol hərəkətinin təşkili, nəqliyyat vasitlərinin təmiri və servis xidməti, gömrük ekspertizası,istehsalat və xidmət sahələrinin iqtisadiyyatı və idar edilməsi və.s ixtisaslar üzrə kade hazırlayırdı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 iyun 2000-ci il tarixli, 349 nömrəli Fərmanına əsasən texnikumun bazasında Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Naxçıvan filialı yaradılmışdır.
İraq İslam Ordusu
İraq İslam Ordusu — İraqda müqavimət qruplarından biri. Bu ordu İraqda müstəqil islam dövləti qurmağı hədəfləyir. Çox sayda silah və strategiyaya sahib olan ordu işğalçılara qarşı snayper yetişdirmə, minaatan hücumları təşkil etmək, yüngül silahlarla hücum etmək kimi müxtəlif taktikalardan istifadə edir.
Danna Paola
Danna Paola — meksikalı aktrisa, müğənni və model.
İlk illəri
Danna Paola 23 iyun 1995-ci ildə Mexiko şəhərində Patrika Munquia və keçmiş müğənni Yuan Cos Rivera Arellanonun ikinci qızı olaraq dünyaya gəlmişdir. Uşaq yaşında valideynləri ayrılıb. Vania adlı böyük bacısı var.
Yuliya İvanova
Yuliya İvanova (5 dekabr 1977) — Rusiyanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Yuliya İvanova Rusiyanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində bürünc medalın sahibi olub.
Maru (pişik)
Maru ( [mä.ɾɯ́] — hərfi. "yumru", d. 24 may 2007-ci il ) — şotland sallaqqulaq pişiyi növünə aid olan Yaponiyada yaşayan, YouTubeda məşhur videoların qəhrəmanı olan pişik. 2017-ci ilin mart ayında Maru YouTube-da ən çox izlənilmiş heyvan oldu. 3 iyun 2017-ci il tarixinə görə, Maru ilə olan videolar 341,840,777 baxış əldə etmişdir. Pişik tez-tez KİV-lərdə yada salınır. Videolarda heç vaxt üzünü göstərməyən və danışmayan onun sahibi YouTube-da mugumogu niki ilə qeydiyyatdan keçmişdir.
2011-ci ildə Marunun sahibəsinin müəllifi olduğu "I Am Maru" kitabı işıq üzü gördü (ISBN 978-0-06-208841-3).
Şrinkflyasiya
Şrinkflyasiya  — istehsalçı tərəfindən satış qiymətindəki qoruma və ya nisbi olaraq kiçik endirim halında paketdəki malların miqdarının, həcminin və ya ağırlığının azaldılması. Bir məhsulun həcmini və ya çəkisini azaldaraq, çəki qiymətlərindən həcm qiymətlərinə keçərək (və ya əksinə, məhsulun sıxlığından asılı olaraq) istehsalçılar məhsul üçün alıcılar üçün aşağı qiymət xəyali bir görünüş yaradırlar.
Adı ingilis dilində "kiçilmək" və "inflyasiya" sözlərini düzəltməklə meydana çıxdı. BBC, rus dilinə bənzətmə ilə neologizmdən "sıx" istifadə etdi. Bəzi Rusiya kütləvi informasiya vasitələri də "ixtisar" ifadəsini istifadə edirlər.
Şipot şəlaləsi
Şipot şəlaləsi (hərfi tərcümədə "cızıltı") – Ukraynanın Zarkarpatya vilayətində, Mejqorsk rayonunda, Pilipets çayı üzərində yerləşən şəlalə. Pilipets kəndindən 6 km uzaqlıqdadır. Şəlalənin hündürlüyü 14 metrdir.
Şipot şəlaləsi Ukraynanın ən məşhur şəlalələrindən biridir. Hər il bura xeyli turist gəlir.
Abdulaye Ba
Abdoulaye Ba — Seneqallı peşəkar futbolçu. Azərbaycanın "Sabah" klubunda mərkəz müdafiəçisi kimi çıxış edir.
Klub karyerası
Sen-Luisdə anadan olan Ba ​​2008-ci ildə 17 yaşında Pprtuqaliyanın "Porto" klubunun gənclər komandasına qoşulur. O, ilk iki mövsümünü Portuqaliyanın digər iki klubunda, ikinci divizionda "S. C. Covilhada" və Primeira Liqasının "Académica de Coimbra" klublarında icarə əsasında keçirdir.
2022-ci ildə Bakının "Sabah" klubuna keçir.
Sporotrikoz
Sporotrikoz — "qızılgül xəstəliyi" kimi da tanınan dəri, ağciyər, sümük və oynaqlara təsir edən və geniş yayıla bilən göbələk infeksiyası.
Xəstəliyin törədicisi bütün dünyada rast gəlinir. Növ 1896-cı ildə onu insan nümunəsindən təcrid edən Benjamin Şenkin şərəfinə adlandırılmışdır.