cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Birinci Moskva Dövlət Tibb Universiteti
Tərkibi
Universitetin tərkibinə 11 mərkəzi klinik-diaqnostik laboratotiya, 3 min yerlik 7 universitet klinik xəstəxanasını, 7 şüa diaqnostika bölməsini özündə cəmləşdirən, il ərzində 50 min xəstəyə stasionar və 300 min nəfərə ambulator xidmət göstərə bilən 16 klinikalararası müalicə-diaqnostik xidmət, tələbələr və əməkdaşlar üçün poliklinikanın olduğu klinik mərkəz daxildir. Universitetdə mərkəzi tibbi elmi kitabxana, Tibb Tarixi Muzeyi, stadion, könüllülər mərkəzi, nəşriyyat, 3 tələbə yataqxanası fəaliyyət göstərir. Elmi-tədqiqat mərkəzində 40 laboratoriya, 7 elmi-tədqiqat institutu - molekulyar təbabət, ftizopulmonologiya, farmakologiya, ictimai səhiyyə və səhiyyənin idarə olunması, E.İ.Marsinovski adına tibbi parazitologiya və tropik təbabət, insanın reproduktiv sağlamlığı və uronefrologiya, tibbi sosiologiya, səhiyyənin iqtisadiyyatı və sosial təbabətin tibbi sığortası kimi elmi-tədqiqat institutları fəaliyyət göstərir.
Tədrisin təşkili
Universitetdə tədris rus dilində nəzərdə aparılır.
Universitetin operativ idarəçiliyində ümumi sahəsi 360 min kvadratmetr olan 19 bina var.
Universitetin ərazisində 20 tədris-müalicə korpusu yerləşir.
Universitetdə Rusiya və xarici ölkələrdən 15.000 tələbə təhsil alır.
Nizamnaməyə müvafiq olaraq universitetin strukturuna müalicə, tibbi-profilaktik, farmasevtiv, stomatologiya, ali tibb bacısı təhsili və psixo-sosial iş, eləcə də həkimlərin ali məktəbdənsonrakı və ali məktəbəqədərki peşəkar təhsili, səhiyyənin iqtisadiyyatı və idarəolunması, pediatriya kimi 10 fakültə daxildir. İnternatura, klinik ordinatura və aspirantura çərçivəsində təhsil bütün klinik ixtisaslar üzrə hər il 3 mindən artıq tələbəni əhatə edir. İxtisaslaşdırılmış 12 şura iclaslarında hər il 30-a qədər doktorluq və 100 namizədlik dissertasiyaları müdafiə olunur. Tədris ili ərzində 13.000 dinləyici ixtisasartırma və yenidənhazırlanma kurslarında əlavə təhsil alır. Tələbələrin təhsil müddəti 4 ildən 6 ilə, diplomdansonrakı təhsil müddəti isə 72 saatdan 1500 saata qədərdir. Ölkənin tibb müəssisələri arasında ilk dəfə bu universitetdə ali tibb bacısı təhsili fakültəsi açılıb. Universitetin fakültələrində 160 kafedra və kurslar var ki, onlarda 2 min yüksəkixtisaslı mütəxəssis çalışır. Elmlər doktoru və elmlər namizədi elmi dərəcəsinə malik müəllimlər 86,5 faz (600 elmlər doktoru və 1000 elmlər namizədi) təşkil edir.
Universitetin alimlərindən 100 nəfəri akademik, Rusiya Tibb Elmləri Akademiyası, Rusiya Elmlər Akademiyası, Rusiya Təhsil Akademiyasının müxbir üzvləridir. Müəllimlərdən 60 nəfər Rusiya Federasiyasının əməkdar elm xadimi, 56 nəfər əməkdar həkim və əməkdar səhiyyə işçisi, 44 nəfər əməkdar ali məktəb işçisi, 88 nəfər Dövlət və digər mükafatlar laureatıdır, 191 əməkdaş beynəlxalq akademiyaların üzvüdür.
Elmi Şura
Universitetin təhsil, elmi-tədqiqat və müalicə işi üzrə fəaliyyətinə ümumi rəhbərlik 180 nəfərdən ibarət Elmi Şura tərəfindən həyata keçirilir. Elmi Şura universitetin kollektivi tərəfindən professor-müəllim heyəti və tələbələr arasından 5 il müddətinə seçilir. Elmi Şura universitetin fəaliyyətini nizamlayan lokal aktlar və nizamnaməni qəbul edir. Elmi Şuranın hər ay keçirilən iclaslarında kollektivin həyatının mühüm məsələləri müzakirə olunur.
Klinikalar
Klinikalarda və klinikalararası bölmələrdə xəstələrin müalicəsinin yeni diaqnostika metodlarının işlənib hazırlanması və həyata keçirilməsi, dərman preparatlarının, tibbi texnikanın sınaqdan keçirilməsi üzrə elmi-tədqiqatlar aparılır. Universitetin klinikaları özünün yüksəkixtisalı mütəxəssislər heyəti, geniş rentgendiaqnostik spektri, eləcə də angioqrafiya və kompüter-tomoqraf tədqiqatları, güclü laborator və funksional diaqnostika xidməti, endoskopik və ultrasəs diaqnostika, tibbi genetik şöbələri ilə elmi tədqiqatların aparılması, müasir tibb texnologiyalarının, səhiyyə praktikasında yeni iş metodları və üsullarının tətbiqi üçün geniş imkanlara malikdir.
Tələbə həyatı
thumbnail|Tələbə yataqxanası
Azərbaycanlı Gənclər Klubu
İ.M.Seçenov adına Moskva Dövlət Tibb Universitetində Azərbaycanlı Gənclər Klubu fəaliyyət göstərir. Tələbələr Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Rusiyanın Azərbaycanlı Gənclər Təşkilatının (RAGT) dəstəyi ilə hər il keçirilən "Qanın milliyyəti yoxdur", "Sağlamlığına əmin ol, xəstəliyə yox de!" adlı xeyriyyə aksiyalarında və digər tədbirlərdə fəal iştirak edirlər. Yüzlərlə azərbaycanlı tələbə hemofiliya, talassemiya və digər qan xəstəliklərindən əziyyət çəkənlər üçün qanvermə aksiyasında iştirak edirlər.
Bakıda keçirilmiş 2015 Avropa Oyunları ilə ələqadar BMDTU-da Azərbaycanlı Gənclər Klubunun təşəbbüsü bir sıra tədbirlər keçirilib. "Bakı-2015" Birinci Avropa Oyunlarına dəstək məqsədilə RAGT-nın dəstəyi ilə Moskvada keçirilən Universiada çərçivəsində universitetin idman zalında təşkil olunan voleybol yarışında Moskva ali məktəblərini təmsil edən 14 komanda mübarizə aparıb. Yarışın açılışında çıxış edənlər ilk Avropa Oyunlarına hazırlığın gedişindən, Rusiya idmançılarının bu mötəbər idman tədbirinə ciddi hazırlaşmalarından danışıblar. Aprelin 25-də start götürən universiadada voleybol, basketbol, stolüstü tennis, qaçış və mini-futbol yarışları keçirilib. İdman yarışması mayın 10-da "Lujniki" stadionunda mini-futbol üzrə Heydər Əliyev Kuboku uğrunda turnirlə başa çatıb. Bütün yarışların qaliblərinə mükafatlar təqdim olunub.
Simvolları
Latıncadan tərcümədə
anlamını verən bu söz universitetin indiki statusuna tam uyğundur. Belə ki, Rusiyanın digər ali tibb məktəblərinin əksəriyyətinin əsası bu ali məktəbin məzunları tərəfindən qoyulub.
Xarici əlaqələri
Universitet digər ölkələrin ali tibb məktəbləri ilə əməkdaşlıq edir. BMDTU Beynəlxalq Universitetlər Assosiasiyasının üzvüdür. Birbaşa müqavilələr və razılaşmalar əsasında universitet ABŞ, Almaniya, Norveç, Niderland və digər ölkələrin ali məktəbləri ilə əməkdaşlıq edir. Universitet hər il 300 əməkdaşını xaricə elmi ezamiyyətə göndərir, xarici ölkələrdən 100-ə yaxın mütəxəssis qəbul edir, fəal surətdə tələbə mübadiləsi aparır.
Müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla tərəfdaşlıq edən universitetin bir sıra əməkdaşları Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının ekspertləridir.
Dünyanın aparıcı alimləri mühazirə oxumaq üçün universitetə gəlirlər. 2012-ci ildə universitetdə Fiziologiya və tibb üzrə Nobel mükafatı laureatı, avstraliyalı həkim Berri Marşallın mühazirələri təşkil olunub.
Bakı filialı
İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb Universiteti rəhbərliyinin Bakı şəhərində universitetin filialının yaradılması ilə bağlı təklifi nəzərə alınaraq Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Sərəncamı ilə 15 may 2015-ci il tarixində İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin Bakı filialı yaradılmışdır.
Məşhur məzunları
Buranın məzunu olan məşhurlardan misal olaraq aşağıdakıların adlarını çəkmək olar: thumbnail|[[Həsən bəy Ağayevin diplomu. 16 oktyabr 1901-ci ildə Pavel Nekrasov tərəfindən imzalanmışdır.]]
Fəxri professorları
Qeyd edək ki, öz fəaliyyətləri ilə təhsil ocağının dinamik inkişafına və beynəlxalq aləmdə tanınmasına töhfə verən xidmətlərinə görə görkəmli təhsil, səhiyyə, ictimai-siyasi xadimlərə, müxtəlif təşkilatların nüfuzlu rəhbərlərinə universitetin Elmi Şurasının qərarı ilə BMDTU-nun Fəxri professoru adı verilir. Buranın Fəxri professoru adına bu vaxtadək yalnız 6 nəfər layiq görülüblər:
Reytinqi
İ.M.Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb Universiteti dünyanın tibb təhsili verən ali məktəbləri arasında xüsusi yer tutur.
1989-cu ildə elmi və tədris-metodik potensialının hərtərəfli təhlili əsasında UNESCO dünyanın ali tibb məktəblərinin reytinq cədvəlini tərtib edib. Həmin reytinqdə Birinci Moskva Dövlət Tibb Universiteti sıralamada yalnız Paris Sorbonna Universitetindən sonra ikinci yeri tutub.
2014-cü ildə "Ekspert RA" agentliyi tərəfindən ali məktəb "C" reytinq sinfi əldə edib ki, bu da məzunların hazırlanmasında "yüksək səviyyə" deməkdir. BMDTU Rusiya və MDB-nin ali tibb məktəbləri arasında ən yüksək nəticə göstərib.
Erigeron dactyloides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum finisterrae
(Bulbophyllum finisterrae) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
RUR reytinqi
RUR reytinqi ( - ) — Dünyanın ən nüfuzlu ali məktəb reytinqlərindən biri. Mərkəzi Rusiyanın Moskva şəhərində yerləşir.
Tarixi
Bu qlobal reytinq cədvəli ilk dəfə 2010-cu ildə dərc edilmişdir.
2019
2019-cu ildə RUR reytinqinin dünyanın ən yaxşı universitetlərinin reytinq cədvəlinə 74 ölkədən 820 ali təhsil müəssisəsinin adı düşüb. Reytinq cədvəlinə ABŞ universitetləri liderlik ediblər. Siyahıda ölkələr arasında ikinci yeri isə 74 ali məktəblə Rusiya tutmuşdur.
Atropatidlər
Atropatidlər – Atropatena dövlətində hakimiyyətdə olmuş sülalə.
Müstəqil Atropatena dövləti Atropatın başçılığı ilə e.ə. 328-ci ildə yaradılmışdır. Atropatın ölümündən sonra isə hakimiyyətə Artabazan keçmişdir. Atropatın əsasını qoyduğu sülalə Atropatidlər sülaləsi adlandırılır. Atropatidlər sülaləsi Arşakilərin kiçik qolu – Atropatena arşakiləri Atropatena hakimiyyətə gələnə kimi öz hakimiyyətini davam etdirmişdir.
Vladimir Purişkeviç
Vladimir Mitrofanoviç Purişkeviç — Rusiya dövlət xadimi.
Ərəbsarvan
Ərəbsarvan — Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Ərəbsarvan Ağsu rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Yuxarı Şirvan kanalından 4 km. aralı, Şirvan düzündə yerləşir. Toponim ərəb və sarvan (dəvə saxlayan, dəvəçi) sözlərindən yaranmışdır, "dəvə saxlayan ərəblər" mənasındadır. Ərəbsarvan eyni zamanda keçmişdə dəvəçiliklə məşğul olmuş ərəb mənşəli kicik icmalardan birinin adı olmuşdur.
Tarixi
Ərəbsarvan rayon mərkəzindən 23 km. Qərbdə, Ağsu-Kürdəmir şose yolundan 9 km. Yuxarı Şirvan kanalından 4 km. aralı, Girdmançayın Sarvan qolunun şimalında yerləşir. Şirvan düzündədir. Əhalisi 700 nəfərə yaxındır. Pambıqçılıq, taxılçılıq, heyvandarlıq, meyvəçiliklə məşğuldur. Kənd bələdiyyəsi 1999-cu ildən fəaliyyət göstərir. Kənddə əsas məktəb, kitabxana var.
Akademik Ziya Bünyadovun "Azərbaycan VII-IX əsrlərdə" adlı monoqrafiyasında VII əsrdə Şərq-Qərb karvan yolları üzərində salınmış yaşayış məntəqələri sırasında Ərəbsarvan kəndinin də adı çəkilir. Arxeoloqlar tərəfindən kəndin Şimal ərazisində yerləşən Torpaq Qalada (hazırda Bəyimli qalası adlanır) qədim Alban şəhərinin qalıqları aşkar edilmişdir.
Kəndin cənub hissəsində, Girdmançayın Sarvan qolunun yuxarı sahilində qədim yaşayış məntəqələrinin qalıqları mövcuddur.
Ərəbsarvan kəndinin gözəl təhsil ənənələri var. Kənd məktəbi 1912-ci ildə məşhur din xadimi, maarifçi Molla Qubad Gərayzadənin təşəbbüsü ilə onun evində yaradılıb və ibtidai təhsil ocağı kimi rəsmi fəaliyyətə başlayıb. Sonradan 7-illik məktəbə çevrilib. 1972-1973-cü dərs ilindən tanınmış pedaqoq mərhum Talıb Mahmudovun səyləri ilə orta məktəb statusu qazanıb. Lakin ötən əsrin 90-cı illərində baxımsızlıq üzündən məktəbin maddi-texniki bazası demək olar ki, tamamilə dağılıb. Hazırda əsas məktəb kimi yarıtmaz fəaliyyət göstərir.
2012-ci ildə Ərəbsarvan məktəbinin 100 yaşı tamam olacaq. Bu illər ərzində məktəbi yüzlərlə məzun bitirib. Onlardan bir çoxunun səsi dünyanın məşhur elm-təhsil ocaqlarından, Amerika, Avropa və Asiyanın qabaqcıl ölkələrindən gəlir. Məktəbin məzunları arasında tanınmış elm fədailəri, II Dünya müharibəsi qəhrəmanları, yüksək rütbəli hərbçilər, ədəbiyyat xadimləri, jurnalistlər, xeyli sayda ali və orta ixtisas təhsilli görkəmli ziyalılar var.
Əhməd Zəki Vəlidi adına Milli Kitabxana
Tarixçı, başqırd inqilabı və azadlıq hərəkatının öndəri olmuş Əhməd Zəki Vəlidi Toğanın adını daşıyır.
Koreya yazısı
Koreya yazısı - Koreya dilində mətnlərin yazılışında istifadə olunan fonetik hərfi-hecalı yazı. Koreyada bir neçə yazı sistemindən istifadə olunmuşdur. 1444-cü ildə hökmdar Böyük Seconun təşəbbüsü ilə hazırlanmış və 1446-cı ildən dövlət əlifbası kimi (çon əlifbası adlandırılmışdır) təsdiqlənmişdir. Müasir Koreya əlifbası 40 qrafemdən ibarətdir.
Eyiçiro Oda
Eyiçiro Oda — ən çox One Piece manqasının müəllifliyinə görə tanınan yapon manqaka.
Həyatı
Eyiçiro Oda özü iddia edir ki, dörd yaşında əsl peşədən uzaq olmaq üçün, manqaka olmağa qərar verib. Ona ən çox Akira Toriyama və onun Dragon Ball manqa serialı təsir edib. O, həmçinin qeyd edir ki, dəniz quldurluğla marağını Viking Viki animesi yaradıb.
17 yaşı olanda, Odanın Wanted! manqası bir sıra mükafat, o cümlədə Tedzuka mükafatın ikinci yeri almış. Bu ona Weekly Shōnen Jump jurnalında işləməyə imkan verib. Bundan əvvəl isə o, bu jurnalın müəlliflərdən onan Şinobu Kaitaniyə Suizan Police Gang, Masaya Tokuhiroya isə Jungle King Tar-chan və Mizu no Tomodachi Kappaman manqaları ilə köməkçilik edirdi. Oda Nnabuiro Vatsukiyə Rurouni Kenshin manqası ilə də köməkçilik edirdi. O, hətta orada üzə çıxan Honco Kamatari personajı yaratdığı deyilir.
1996-cı ildə Oda Akamaru Jump və Weekly Shōnen Jump jurnalın üçün piratlar haqqında Romance Dawn adlı iki one-shot manqanı çəkdi. Bu iki one-shot gələcək One Piece manqasının ilk prototipləri idi. Orada One Piece manqasının baş protaqonist personajı olan Manki D. Luffi də ilk dəfə üzə çıxır.
1997-ci ildə One Piece manqası Weekly Shōnen Jump jurnalda seriallaşmağa başladı. O, Yaponiya və bütün dünyada tarixində ən yaxşı satılan manqadır. 2005-ci ilin fevral ayına dək onun 100 milyon, 2011-ci ilin fevralına dək isə 200 milyon çox tankobon cildi satılıb. 2013-cü ilə kimi bu manqanın ümumi tirajı 345 milyondan çox olub.
Şəxsi həyatı
Oda 2004-cü ildə Çiaki İnabaya evləndi. Onlar Çiaki shonen jump fiesta-da One Piece personajı olan Naminin kospleyi oynayanda tanış olublar.
Rusiya Türküstanı
Rusiya Türküstanı və ya Rus Türküstanı — 1867–1918-ci illərdə Türküstan bölgəsində Rusiya imperiyasına bağlı quberniya.
Rusiya Türküstanı bölgənin 1860-cı illərin əvvəllərində ruslar tərəfindən ələ keçirilməsi ilə qurulmuş, 1918-ci ildə Bolşevik inqilabının nəticəsi olaraq Rusiya imperiyasının süqut etməsi ilə ləğv olunmuşdur.
Tarixi
1867-ci il 11 iyul tarixli sərəncamla Türküstan bölgəsi iki bölgəni — general qubernatorun iqamətgahının yerləşdiyi Daşkənddə mərkəzi olan Sirdaryo bölgəsini və Semirechensky bölgəsini — Verny şəhərində bir mərkəzi olan müstəqil Türküstan general-qubernatoruna çevrildi.
General-qubernatorun köməkçisi vəzifəsi 1899-cu ildə quruldu (Hərbi şöbə üçün 176/1899 nömrəli əmr və Dövlət Şurasının 1900-cü il 3 (15) nömrəli qərarı ilə təsdiq edildi).
1868-ci ildə Zəravşan rayonu Türküstan general-qubernatorluğuna qatıldı, daha sonra 1887-ci ildə Səmərqənd vilayətinə çevrildi. 1874-cü ildə Amudərya rayonu yarandı. 1876-cı ildə Fərqanə vadisində Kökənd xanlığının ərazisi fəth olunduqdan sonra Fərqanə Bölgəsi meydana gəldi. 1881-ci ildə bir mərkəzi Asxabad ilə İranla sərhəddəki Rusiya Transxəzər mülkləri əvvəlcə Qafqaz qubernatorluğunun inzibati tabeliyində olan Transxəzər bölgəsi şəklində inzibati qaydada edam edildi. Ancaq 1897-ci ildə bu ərazi Türküstan general qubernatoru tərkibinə keçdi.
1916-cı ildə yerli əhalini əmək batalyonlarına çağıran bir fərmanla yayılan Basmachi üsyanında narazılıqlar artdı (onlar əvvəllər hərbi xidmətdən azad edilmişdilər). Minlərlə mühacir öldürüldü və bu, xüsusən də köçəri əhaliyə qarşı rus repressiyaları ilə qarşılandı. 1916-cı ildə onları öldürən ruslardan qaçmaq üçün özbəklər, qazaxlar və qırğızlar Çinə qaçdılar. Sincan, müsəlmanlar Rusiya hökuməti tərəfindən çağırışla üzləşdikdən sonra qazaxların ruslardan qaçması üçün bir ziyarətgaha çevrildi. Türkmanların, qırğızların və qazaxların hamısına 1916-cı il Rusiya hökumətinin təyin etdiyi çağırış nəticəsində yaranan üsyan təsir etdi. 25 iyun 1916-cı ildə verilmiş corvee çağırışında görünməkdədir
Qubernatorlar
Ümumi qubernatorlar:
Salyan sultanlığı
Salyan sultanlığı — bir çox Azərbaycan xanlıqları kimi Əfşarlar imperiyasının şahı Nadir şah Əfşarın ölümündən sonra yaranmışdır. Sultanlıq şimaldan Şirvan, cənubdan Talış, qərbdən Cavad xanlıqları, şərqdən isə Xəzər dənizi ilə həmsərhəd idi.
Tarixi
Salyan xanlığı 1747-ci ildə yaradılmışdır. Mərkəzi Salyan şəhəri idi.
1747-ci ildə Nadir şahın ölümündən sonrakı dövrlərdə Azərbaycanda xaotik formada yaranmağa başlayan yeni xanlıqlar və sultanlıqlar dövründə Quba xanı 1-ci Hüseynin uzaq qohumu olan İbrahim Rüdbari Salyanda öz hakimiyətini bərpa edərək Quba xanlığından ayrıldığını və özünün müstəqil xan olduğunu elan edir. Amma çox keçmir ki, Rüdbarilərin hakimiyyətindən narazı qalan Salyanın əhalisi Quba xanlığından yardım istəyir. O zamanlarda hələ Quba xanlığının taxtına oturmamış vəliəhd Fətəli xan 1757-ci ildə başçılıq etdiyi döyüşçü dəstələri ilə salyanlıların köməyinə gəlir. İbrahim Rüdbarini Salyandan qovur. Beləliklə, İbrahim Rüdbarinin 8 illik hakimiyyətinə son qoyulur və Salyan sultanlığı yenidən Quba xanlığının tərkibinə keçir. 1757-cı ildən 1768-cı ilə qədər Salyanın hakimi Kəlbəli sultan olur. Ondan sonra 1782-ci ilə qədər Salyanın sultanı Qubad sultan olur. 1782-ci ildən 1791-ci ilə qədər Salyanın xanı olmuş Şeyxəli xan isə sonradan Quba xanı olmuşdur.
Tarixi mənbələrdə göstərilir ki, Miladi təqvimi ilə 1795-ci ildə Ağa Məhəmməd şah Qacar 60 minlik qoşunla Qafqaz üzərinə yürüş edir. Şamaxı istiqamətində hücum zamanı Qacar ordusu Salyanda ciddi müqavimətlə rastlaşır. Qanlı döyüşlərdə şah ordusu coxsayli itkilər verdikdən sonra şəhər əhalisinin böyuk bir hissəssi öldürülmüş, Salyan şəhəri isə tamamilə yandırılıb dağıdılmışdır. 1797-ci ildə isə Quba xanı Hüseynəli xan təşəbüsü ilə Salyanın aşağı kəndləri olan Boyat və Qaraimanlı kəndlərinin əhalisi Salyana köçürülmüş və şəhər yenidən tikilməyə başlanmışdır. Həmin kəndlər indi Neftçala rayonunun ərazisindədir.
158 (ədəd)
Yüz əlli səkkiz  — say sistemində ədədlərdən biridir. Yüz əlli yeddidən sonra,  yüz əlli doqquzdan əvvəl gəlir.
Atayud
Atayud — Xocavənd rayonunda çay (uz. 15 km) adı.
Vəzili kafur ağacı
Təbii yayılması
Cənubi-Şərqi Asiya, Hindistan, Çin və Şərqi Tibetdə bitir.
Botaniki təsviri
50 m və daha çox hündürlüyə qalxan, çadırvari çətirə malik, həmişəyaşıl ağacdır. Qabığı tünd-boz rəngdə olub, çatlıdır. Cavan zoğları yaşıldır. Yarpaqları tərs- yumurtavari, 9-12 sm uzunluqda, 5-7 sm enində, ucu sivriləşən, üstdən parlaq, tünd yaşıl, altdan açıq yaşıl olub, lələkvari damarlıdır. Yarpağın yan damarlarında alt tərəfdən vəziləri vardır. Yarpaq saplağı 2,5 sm uzunluqdadır. Çiçəkləri qısa saplaqlı, çiçəkyanlığı sarımtıl, 5-6 mm enində olub, 6 bölümlüdür. Erkəkcikləri 9 ədəd olub, üç cərgədə dairə şəklində yerləşmişdir. Yumurtalığı çılpaq, bir yuvalı olub, bir meyvə yarpağına malikdir. May-iyun aylarında çiçəkləyir. Meyvəsi şarvari, 10-14 mm diametrdə, bir qədər əyilmiş və yoğun saplağa malik çəyirdəkdir. Toxumu üstdən kələ-kötür olub, 9-11 mm diametrindədir. 1 kq-da 8-9 min toxum vardır. 1000 ədəd toxumun çəkisi 100-120 q-dır. Meyvələri oktyabr-noyabr aylarında yetişir. Toxumları yığılan kimi payızda səpilir. Toxumların tərkibində yağ olduğundan saxlandıqda cücərmə qabiliyyətini itirir.
Ekologiyası
Rütubətli, subtropik mənşəli bitki olub, illik yağıntının miqdarı 1500-2000 mm və daha çox olan ölkələrdə bitir. Çürüntülü, qırmızı torpaqlarda yaxşı inkişaf edir. Yalançı kafur ağacı əsl kafur ağacına nisbətən qışa daha çox davamlıdır.
Azərbaycanda yayılması
Lənkəran zonasında park və bağlarda əkilmək, eləcə də qoruyucu meşə salmaq üçün istifadə oluna bilər.
İstifadəsi
Oduncağı açıq qonur rəngdə, qoxuludur. Gəmiçilikdə və xarrat işlərində istifadə olunur. Yarpaqlarında və oduncağında efir yağı vardır. Budanmağı yaxşı götürür, ona görə də bəzək ağacı kimi geniş istifadə olunur. Park və bağlarda tək-tək, qrupla və canlı çəpər şəklində əkilə bilər.
Mənbə
http://dendrologiya.az/?page_id=112 Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov
Təmizlik
thumb|250px| Lələklərini təmizləyən quş thumb|250px|təmizliklə məşğul olan həşərat
Təmizlik — insanın sağlamlığı və təbiətin mühafizəsi üçün lazım olan vacib amil. Böyük alimlər təmizliyi aşağıdakı mövzularla tədqiq etmişdir:
Fərdi təmizlik
Fərdi təmizlik deyiləndə bədən təmizliyi nəzərdə tutulur. Buradan da cilt, əl, ağız, burun, göz təmizliyi, saç, dırnaq, qoltuqaltı, üz, diş və ayaq baxımı nəzərdə tutulur. Dünya Səhiyyə Təşkilatının bədən təmizliyi, əl təmizliyi, ağız və diş baxımının əhəmiyyəti və mühafizəsi yollarına aid materiallar mövcuddur. Ancaq Dünya Səhiyyə Təşkilatının dırnaqların yoluxucu xəstəliklərdəki təsirinə, tüklərin təmizliyinə və yoluxucu xəstəliklərdəki roluna aid ciddi nəşrləri yoxdur.
Ətraf mühitin təmizliyi
Dünya Səhiyyə Təşkilatı təmiz və yetərli suya çatma haqqını əsas insan haqqı qəbul etmişdir: "Bütün insanların sosial və iqtisadi vəziyyəti nə olursa olsun, təməl ehtiyaclarını qarşılayacaq təmiz və yetərli miqdarda içməli su əldə etməyə haqqı vardır." (Birləşmiş Millətlər Konfransı, 1977)
Birminqem (Alabama)
Birmingem — ABŞ-nin cənub-şərqində, Alabama ştatının mərkəzi hissəsində şəhər. Birminhem-Quver-Kalman aqlomerasiyasının mərkəzi.
Əhalisi
Əhalisi 231,6 min (2005; o cümlədən afroamerikalılar 70%-dən çoxdur), şəhərətrafı ilə 939 min.
Tarixi
1871-ci ildə dəmiryol xətlərinin kəsişdiyi yerdə, dəmir filizləri, yüksəkkeyfiyyətli kokslaşan kömür, dolomit və flüslu əhəngdaşı yataqlarının yaxınlığında salınmışdır; adını İngiltərənin ən iri metallurgiya mərkəzinin adından götürmüşdür. 19-cu əsrin sonlarından Birmingem rayonunda  mədən və metallurgiya sənayesi sürətlə inkişaf edirdi. 1907-ci ildə “Yunayted Steyts Stil” şirkəti tərəfindən Birmingemdən qərbdə tam tsiklli metallurgiya kombinatı (ABŞ-nin cənubunda ən iri) inşa olunmuşdur. 1960-cı illərdə afroamerikalılar hərəkatının mərkəzlərindən biri idi. 1979-cu ildə ABŞ tarixində ilk dəfə Birminqemin meri vəzifəsinə ağ irqə mənsub olmayan R. Arrinqton seçilmişdir.
Şağan qalası
Şağan qalası — Şağan qəsəbəsində yerləşən XII-XIII əsrlərə aid Abşeron qalalarından biri. 1841-ci ildə baş vermiş güclü zəlzələnin nəticəsində qalanın çox hissəsi dağılıb. Hazırda yalnız bir bürcü salamatdır.
Qala Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.
2001-ci ildə Şağan qalası digər Xəzəryanı müdafiə qurğuları ilə birlikdə UNESCO-nun Ehtiyat siyahısına daxil edilmişdir.
Birminqem (Alabama)
Memarlığı
Birminqemın ən iri təhsil və elmi mərkəzi Alabama Universitetidir (1969); Samford Universiteti (1841), Birmingem Cənub kolleci (1898), Mayls kolleci (1905), Kütləvi kitabxana (1909), İncəsənət muzeyi (İntibah dövrünə aid rəngkarlıq əsərləri kolleksiyası) fəaliyyət göstərir. Red-Mauntin dağlarında şəhərin simvolu olan tanrı Vulkanın çuqundan 17 m-lik heykəli (pyedestalının hündürlüyü 48 m) qoyulmuşdur (C. Moretti, 1904).
Şağan qalası
Qalanın tarixi
Şağan qalası XII-XIII əsrlərdə tikilib. Abşerondakı digər qalalar kimi ağ daşdan tikilən qalanın hazırda 24 metr hündürlüyündəki bir bürcü salamat qalıb. Abidənin dağılmasına əsas səbəb kimi 1841-ci ildə baş vermiş güclü zəlzələ göstərilir. Bu zəlzələ nəticəsində Şağan qalasına yaxın yerləşən Maştağa qalası tamamilə dağılıb. Uzun müddət dağıntı halında qalda yalnız 2014-cü ildə bərpa-bərkitmə işləri görülüb. Təmir işləri zamanı qalanın iki daş hasarının bünövrələri və bir neçə quyu aşkar edilib. Şağan qalası da Abşeronun digər qalaları kimi yeraltı yollara sahibdir. Qalanın içərisində ilk baxışda quyunu xatırladan yeraltı yol vaxtilə Mərdəkan qalalarına aparıb. Qala qəsəbənin hündür yerində inşa edildiyi üçün üstündən dənizin sahilini və Mərdəkan qəsəbəsini müşahidə etmək mümkündür.
Birminqem (Alabama)
İqtisadiyyatı
İqtisadiyyatında xidmət sferası, o cümlədən səhiyyə (qadın sağlamlığının mühafizəsi üzrə ölkənin aparıcı müəssisələri və s.), maliyyə və işgüzar xidmətləri (ABŞ-nin 500 ən iri korprasiyalarından 6-sının mənzil qərargahı şəhərdə yerləşir) mühüm yer tutur.
Sənayesi
Birmingem aqlomerasiyasında işləyənlərin təqribən 10 %-i sənayedə məşğuldur. Qara metallurgiya (idxal olunan xammal əsasında; polad tikişsiz borular və s. istehsalı), təyyarəqayırma, “Daymler-Kraysler” və “Honda” şirkətlərinin avtomobilyığma zavodları, qaldırıcı-nəqliyyat avadanlıqları, sement istehsalı, yeyinti sənayesi (o cümlədən sallaqxanalar) müəssisələri var.
Qalereya
center|thumb|760x760px|Birmingem səması
Kotelnı (ada)
Kotelnı — Yeni Sibir adalarıının Anju qrupuna daxil olan ən iri adadır. Onun sahəsi 23,200 km² təşkil edir. Bunqe Torpağı və Faddeyevski yarımadası istisna olarsa sahəsi 11700 km² -dir. Adanın ən hündür nöqtəsi — Malakatın-Tas dağıdır (361 м) 74.87187°N, 138.75732°W(339 m). Ada 1773-cü ildə rus taciri İvan Lyaxovski tərəfindən kəşf edilir.
Ada Ust-Lensk dövlət təbiət qoruğunun ərazisinə daxildir. Bunqe Torpağı və Faddeyevski yarımadası bəzi xəritələrdə ayrı göstərilir.
Geologiya
Adanın relyefi qayalıqlıdır. Təpəliklərlə örtülü ərazinin ən hündür nöqtəsi 361 metrdir.
3 axmaq (film, 2009)
"3 axmaq" — Hindistan filmi.
Kotelnı (ada)
Suları
Çayları hecdə böyük deyil və dayazdır. Balıktax çayı isə istisnadır və mənsəbində Çareva estuarisini əmələ gətirir. Adanın digər çayları: Krestovaya, Sannikov, Reşetnikova, Xastyur-yu-tax, Çukoçya, Xreptovoya və Urasixa (şimaldan), Volokitina, Yeneseyskaya (cənub-şərq), Balıktax, Draqosennaya (şərqdən) Ən iri gölü — Evsekyo-Kyoel.
3 axmaq (film, 2009)
2009-cu il Bollivud istehsalıdır. Film Hindistanda ən böyük muhəndis universitetində 3 tələbənin yaşadığı hadisələrdən bəhs edir. Rejissorluğunu Rajkumar Hiraninin etdiyi filmdə həmçinin Əmir Xan,Karina Kapur kimi məşhur aktyorlar da səhnə alıb. Film həmçinin Hindistanda ve dünyada ən cox satılan hind filmidir.
Kotelnı (ada)
Flora və funa
Ada Arktik səhralar zonasında yerləşir. Ərazi daş suxurlar və otlarla örtülüdür.
3 axmaq (film, 2009)
Filmin mövzusu
Hindistanın ən yaxşı mühəndislik məktəbinə başlayan şagirdlərin həyatını qısa olaraq izah edir. Sistemin daim yarış üzərinə qurulduğu, hər kəsin ən yaxşı olmağa çalışdığı bir məktəbdə sistemi dəyişdirməyə çalışan bir şagird və onun ən yaxın 2 yoldaşı. Başlarından keçənlər, həyatdan əslində nə istədikləri. Ranco xarakterinin baş rol oynadığı film dram və komediya növünü ən yaxşı şəkildə bizə çatdırır.
Kotelnı (ada)
Flora və funa
Su samuru səyaye əhəmiyyəti daşıyır. Adada Şimal maralı papuliyasiyası yayılmışdır. Həmcinin Ağ ayı və turaç yayılmışdır. Burada Mamont qalıqları aşkarlanmışdır.
İnfrastrukturası
1933-cü ildən adada Qütb stasiyası fəaliyyət göstərir. Üstəlik ovçuların düşərgəsi vardır.
Staniyasıyalar:
Tarixi
thumb|350px|Yeni Sibir adalarının xəritəsi (1820)
Ruslar adaya ilk ayaq basanda adada yaşayış olmamışdır. Bununla belə burada Yuqirlərin izlərinə rast gəlmək olardı. Ada İvan Lyaxovski 1773-cü ildə kəşf edir. O, geriyə qayıdarkən adanın kəşfi barəsində məlumat verərkən topaq sahibi olan Xboynov adaya istiqamətlənir. O, adaya çatarkən onun sahilində Soba görür (yəni ) və adanı Kotelnı adlandırır.
1805-ci ildə Yakov Sannikov öz təsərrüfatını artırmaq məqsədi ilə adadan şərqə yönəlir. Burada isə Faddeyevski adasını kəşf edir. 1811 Yakov Sannikov Faddeeski adasını dövrə vurur. Adadan dənizə axan çayları örgənir. Faddeyevski adasını Kotelnı adasından ayıran boğazın körfəz olduğunu və hər iki adanın bir torpaq parçası olmasını aşkarlayır.
1822-ci ildə Pyotr Anju Faddeyevski yarımadasının qərb və şimal-şərq hissəsini araşdırır.
Adada həkim Qerman Eduardoviç Valterin qəbri yerləşir. O, ilk rus qütb ekspedisiyasının iştirakçısı olmuşdur. Onun iştiakçıları əfsanəvi Sannikov Torpağını tapmaq ümüdü ilə həyata keçirilmişdir. Onun nəşinin qalıqları 29 iyul 2011 bastırılmışdır.
İqlimi
Arktik iqlimə malikdir, sərtdir. Qar ilin 9–10 ay yerdə qalır. İyul ayının orta temperaturu +2,9°S, gecə isə −6°S düşür. Noyabrdan marta qədər şaxtalı olur və ən yüksək temperatur 0,3 dərəcə təşkil edir. Ən soyuq ay fevraldır. Bu aylarda tempertur −29.7 ; −49.9 dərəcə arasında dəyişir. −30° oktyabr-aprel ayları müşahidə edilə bilər.
Yerləşməsi akvatoriya
thumb|350px|Adanın kosmik şəkili Adanın qərb sahillərini Laptevlər dənizi, şərq sahilərini isə Şərqi Sibir dənizinin suları yuyur. Ada təbii olaraq iki dəniz arasında sərhəd rolunu oynayır. Ən iri laqunları (hamısı Laptevlər dənizi akvatoriyasına daxildir): Şərqi Sibir dənizinin körfəzləri: Laptevlər dənizinin körfəzləri:
Yaxınlığında yerləşən adalar
Adanı yaxınlığında yerləşən adalara olan məsafə:
Anadolu Hasarı
Anadolu Qalası (Gözəl Qala olaraq da tanınır) — İstanbulun Anadoluhasarı səmtində, Gögsü Dərəsinin İstanbul Boğazına töküldüyü yerdədir.
Anadolu Qalası, 7.000 kvadratmetrlik sahə üzərində, Boğazın ən dar nöqtəsi olan 660 metr məsafədəki bölgəsinə 1395-ci ildə, İldırım Bəyazid tərəfindən inşa edilmişdir. Cenevizlilər, Bizansla birlik olub Qara Dənizdə (Göz, Quba və Amasra-da) koloniyalar qurmuşdular. Bu səbəblə, Boğaz keçidi Cenevizlilər üçün həyati əhəmiyyət daşıyırdı. Eyni vəziyyət Osmanlılar üçün də mövcud idi. Qarşı sahildə, İstanbulun Avropa səmtində yerləşən Rumeli Qala isə, 1451-1452-ci illər arasında II Mehmet tərəfindən bu xarici ölkələrin gəmilərinin keçidlərini nəzarətdə saxlamaq məqsədilə inşa etdirilib. II Mehmed, Rumeli Qalasını tikərkən bu qalaya kənar qala divarlar birləşdirmişdir.
Anadolu Qala, daxili və xarici qala ilə bu qalaların qala divarlarından ibarətdir. İç qala düzbucaq şəkilli dörd mərtəbəli bir qüllədir. İlk tikilişində bir giriş qapısı olmadığı üçün, qülləyə iç qala divarlarına uzanan bir asma körpüdən girilirdi. Üst qatlarına da içəridəki taxta pilləkənlərlə çıxılırdı. İç qala divarları xarici qalanın şimal-şərq və şimal-qərb guşələrini birləşdirilir. Bu qala divarlar üç metr qalınlığındadır. İç qala divarlarla birləşən kənar qala divarlarının üzərində bir çox kəmər və qala divarları qorumaq üçün tikilmiş üç qala yerləşir. Əsl qalanın qala divarları şərq-qərb istiqamətində 65 mt, Şimal-cənub istiqamətində 80 metr boyunca uzanır. Qala divarların qalınlığı 2.5 metrdir. Xarici qala divarlarda topların yerləşdirildiyi barmaqlıqlar var. Anadolu Hasarının əsl qalasında və iç qala divarlarında, araları xərclə doldurulmuş blok daşlar istifadə edilmişdir.
Anadolu Hasarı İstanbulun fəthindən sonra hərbi əhəmiyyətini itirmiş, ətrafı zamanla bir yaşayış bölgəsi halına gəlmişdir. Bu gün bəzi hissələri viranə olan Anadolu Hasarının ortasından yol keçir.
Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi və ya qısaca BAEA  — BMT-nin ixtisaslaşdırılmış agentliyi.
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (AEBA), nüvə enerjisindən sülh istifadəsini təşviq etmək və nüvə silahları da daxil olmaqla, onun hər hansı bir hərbi məqsəd üçün istifadəsinə maneə törətmək istəyən beynəlxalq bir təşkilatdır.
Təşkilatın yaradılması
thumb|220px|right|AEBA-nın bayrağı BAEA, 29 iyul 1957-ci ildə müstəqil bir təşkilat kimi yaradılmışdır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatından öz beynəlxalq müqaviləsi ilə qurulmuş olsa da, statusuna görə həm Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasına, həm də Təhlükəsizlik Şurasına məlumat verir.
Fəaliyyəti və məqsədləri
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin Avstriyanın Vyana şəhərində qərargahı var. Beynəlxalq Atom Enerjisi Təşkilatının Toronto, Kanada və Yaponiyanın Tokio şəhərində yerləşən iki "Regional Təhlükəsizlik Təşkilatları Ofisləri" var. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin Nyu-Yorkda, ABŞ-də və İsveçrənin Cenevrə şəhərində yerləşən iki əlaqə bürosu var. Bundan əlavə, AEBA Seibersdorf, Avstriya, Monako və Triest şəhərlərində yerləşən laboratoriya və tədqiqat mərkəzlərinə malikdir.
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi dünyanın nüvə texnologiyası və nüvə enerjisindən səmərəli istifadəsində elmi və texniki əməkdaşlıq üçün hökumətlərarası forum kimi çıxış edir. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin proqramları nüvə enerjisinin, elm və texnologiyanın sülh yolu ilə tətbiq olunmasını, nüvə texnologiyalarının və nüvə materiallarının istifadəsinə qarşı beynəlxalq təminatların təmin edilməsinə və nüvə təhlükəsizliyi (radiasiya mühafizəsi daxil olmaqla) və nüvə təhlükəsizliyi standartlarını və onların həyata keçirilməsini təşviq edir.
1953-cü ildə Birləşmiş Ştatlar prezidenti Duart Eyzenhaver BMT-nin Baş Assambleyasındakı "Atomlar üçün Sülh " görüşündə atom enerjisindən (nüvə enerjisindən) səmərəli istifadəni tənzimləmək və təşviq etmək üçün beynəlxalq bir qurumun yaradılmasını təklif etmişdir. 1954-cü ilin sentyabrında Birləşmiş Ştatlar Baş Asambleyasına nüvə enerjisi və ya nüvə silahları üçün istifadə edilə bilən materialların nəzarətini həyata keçirmək üçün beynəlxalq bir təşkilatın yaradılması təklifini verdi. Bu agentlik bir növ "nüvə bankı" yaradacaqdı. Birləşmiş Ştatlar, iştirakçıları həmçinin nüvə enerjisinin bütün sülh aspektləri üzrə beynəlxalq elmi konfransa dəvət etdi. 1954-cü ilin noyabrına qədər, Sovet İttifaqı əvvəlcə silahsızlanmağa razı olmadıqda, nüvə əməliyyatları üçün klirinq evinin mümkün ola biləcəyi təqdirdə, hər hansı bir beynəlxalq daşıyıcıdan imtina etməyini rədd etdi.
8 −20 avqust 1955-ci il tarixləri arasında İsveçrənin Cenevrə şəhərində BMT-in Atom Enerjisinin Sülh İstifadəsi üzrə Beynəlxalq Konfransı keçirildi. 1957-ci ilin oktyabrında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Qərargahında 1955–1957-ci illərdə on iki ölkənin bir qrupu tərəfindən müzakirə edilmiş AEBA-nın təsis sənədini təsdiq etmək üçün AEBA Nizamnaməsinə dair Konfrans keçirildi. 23 oktyabr 1956 AEBA Nizamnaməsi təsdiq edildi və 29 iyul 1957-ci ildə qüvvəyə mindi.
ABŞ Konqresi üzvü U. Sterlinq Koul 1957-ci ildən 1961-ci ilədək AEBA-nın ilk baş direktoru vəzifəsində çalışdı. Koul yalnız bir müddətə vəzifə icra etmişdir. Bundan sonra AEBA-ya təxminən 40 il iki İsveçrəli rəhbərlik etmişdir: alim Siquard Eklund 1961-ci ildən 1981-ci ilə qədər və 1981–1997-ci illərdə vəzifə yerinə yetirən keçmiş İsveç Xarici İşlər Naziri Hans Blix.
1986-cı ildən başlayaraq, Ukrayna, Çernobıl yaxınlığında nüvə reaktorunun partlaması və fəlakətinə cavab olaraq, AEBA nüvə təhlükəsizliyi sahəsində səylərini artırdı. Yaponiyanın Fukusima şəhərində 2011-ci il Fukusima fəlakətindən sonra da bu təkrarlandı.
Həm AEBA və həm də onun baş direktoru Əl Baradey 2005-ci ildə Nobel Sülh Mükafatına layiq görülmüşdü. Onun Osloda etdiyi çıxışında, "yeni silahların inkişafına xərclənən pulların yalnız bir faizi bütün dünyaya yemək üçün kifayət edəcəyini, öz müqəddəratını məhv etməkdən çəkinməyə ümid edirsənsə onda nüvə silahlarımızın təhlükəsizliyimizdə heç bir rol yoxdur."-deyə bildirmişdi. İyulun 2-də Yaponiyadan Yukiya Amano AEBA-nın baş direktoru seçildi.
Missiyaları
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin missiyası üzv dövlətlərin maraqları və ehtiyacları, strateji planlar və BAEA Nizamnaməsində nəzərdə tutulan məsələləri rəhbər tutur. Üç əsas sütun — və ya iş sahələri — BAEA-nın missiyasının əsasını qoyur:
Orqanları
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin üç əsas orqanı var:
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi biliyi nüvə enerjisinin sənayesinin ən qiymətli aktivi və resursu kimi qəbul edir, bu olmadan sənayenin təhlükəsiz və iqtisadi cəhətdən fəaliyyət göstərə bilməyəcəyi qeyd edilir.2002-ci ildən Nüvə İnformasiya İdarəetmə Qərarlarından sonra, Beynəlxalq Atom Enerjisi Təşkilatının Baş Konfransından sonra 21-ci əsrdə üzv dövlətlərin prioritetlərini həll etmək üçün formal proqram yaradılmışdır.
Müasir dövrdə
2004-cü ildə Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi Xərçəng xəstəliyinin müalicəsi (PACT) üçün Fəaliyyət Planı hazırladı. PACT, inkişaf etməkdə olan ölkələrin radioterapiya müalicəsi proqramlarının qurulması, inkişaf etdirilməsi və genişləndirilməsi ehtiyaclarına cavab verir. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi üzv dövlətlərin həyatlarını xilas etmək və xərçəng qurbanlarının əziyyətini azaltmaq üçün səylərini artırmaq üçün pul yığır.
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi İndoneziya, İordaniya, Tayland və Vyetnamda İnteqrasiya edilmiş Nüvə İnfrastrukturunun araşdırılması missiyalarını həyata keçirmiş və İnteqrasiya edilmiş Nüvə İnfrastruktur Qrupu da daxil olmaqla, nüvə enerjisi proqramını idarə etmək qabiliyyətini sistemli şəkildə qurmağı planlaşdırmaqla, inkişaf etməkdə olan ölkələrə yardım etmək üçün proqramlar hazırlayıb. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi hesab edir ki, təxminən 60 ölkə öz enerji planlarına nüvə enerjisini necə daxil etməyi nəzərdən keçirir.
Nüvə obyektlərinin seysmik təhlükəsizliyinə dair AEBA üzv dövlətləri arasında informasiya və təcrübə mübadiləsinin artırılması üçün 2008-ci ildə Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi Beynəlxalq Seysmik Təhlükəsizlik Mərkəzini təsis etdi. Bu mərkəz təhlükəsizlik standartlarını müəyyənləşdirir və onların seçilməsi, qiymətləndirilməsi və seysmik dizaynı ilə bağlı tətbiq olunmasını təmin edir.
İdarə heyəti
İdarə Heyəti, BAEA-nın iki siyasət qurumlarından biridir. İdarə Heyəti Baş Konfrans tərəfindən seçilmiş 22 üzv dövlətdən və Şuranın irəli sürdüyü ən azı 10 üzv dövlətindən ibarətdir. Gedən heyət atom enerjisi texnologiyasında ən qabaqcıl olan on üzvləri, ilk onluqda təmsil olunmayan aşağıdakı sahələrin ən qabaqcıl üzvlərini təsvir edir: Şimali Amerika, Latın Amerikası, Qərbi Avropa, Şərqi Avropa, Afrika, Yaxın Şərq , Cənubi Asiya, Cənub-şərq Şərqi Asiya, Sakit okean və Uzaq Şərq. Bu üzvlər bir il müddətinə təyin olunur. Baş Konfrans qalan ölkələrdən 22 üzvünü iki il müddətinə seçir. Hər il 11 nəfər seçilir. 22 seçilmiş üzv də nəzərdə tutulmuş coğrafi müxtəlifliyi təmsil etməlidir. 2018–2019-cu illər üçün 35 üzvün üzvləri aşağıdakılardır: Argentina, Ermənistan, Avstraliya, Azərbaycan, Belçika, Braziliya, Kanada, Çili, Çin, Ekvador, Misir, Fransa, Almaniya, Hindistan, İndoneziya, İtaliya, Yaponiya, İordaniya, Keniya, Cənubi Koreya, Sudan, İsveç, Tayland, Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı, Amerika Birləşmiş Ştatları, Uruqvay və ABŞ, Cənubi Koreya, Koreya Respublikası, Mərakeş, Hollandiya, Niger, Pakistan, Portuqaliya, Bolivar Venesuela Respublikası.
İdarə Heyəti, beş illik iclaslarında, AEBA siyasətinin ən çoxunu yerinə yetirməkdən məsuldur. İdarə Heyəti BAEA-nın fəaliyyəti və büdcəsi üzrə Baş Konfransa tövsiyələr verir, BAEA standartlarını dərc etdirmək üçün məsuliyyət daşıyır və Baş Konfransın təsdiqinə əsasən Baş direktor təyin edir. İdarə heyətinin üzvləri hər birinə bir səs verirlər. Büdcə məsələləri üçdə iki səs çoxluğu tələb edir. Bütün digər məsələlər yalnız sadə bir çoxluq tələb edir. Sadə səs çoxluğu, bundan sonra üçdə iki səs çoxluğu tələb edən məsələləri nəzərdə tutur. Bütün Şuranın üzvlərinin üçdə ikisi səs vermək üçün iştirak etməlidirlər. İdarə Heyəti öz sədrini seçir.
Katiblik
Katiblik, BAEA-nin peşəkar və ümumi xidmət heyətidir. Katibliyə Baş direktor rəhbərlik edir. Baş Direktorlar İdarə Heyəti və Baş Konfrans tərəfindən qəbul edilən tədbirlərin icrası üçün məsuliyyət daşıyır. Baş direktor İdarə Heyəti tərəfindən seçilir və yenilənən dörd illik müddət üçün Baş Konfrans tərəfindən təsdiq edilir. Nüvə enerjisi, nüvə təhlükəsizliyi, nüvə elmləri və tətbiqi, təhlükəsizlik tədbirləri, texniki əməkdaşlıq və idarəetmə üzrə Direktorlar Şurası AEBA-nın siyasətinin həyata keçirilməsində faktiki işlər aparan altı şöbəyə nəzarət edir.
Onun resursları digər iki prioritetdə istifadə olunur: texniki əməkdaşlıq və nüvə silahlarının yayılmasının qarşısını almaq.
BAEA özü deyir ki, 1986-cı ildən etibarən, Çernobıl yaxınlığında nüvə reaktorunun partlaması və fəlakətə cavab olaraq, BAEA nüvə təhlükəsizliyi sahəsində səylərini artırdı.
Üzvlük
BAEA-ya qoşulma prosesi olduqca sadədir. Ümumiyyətlə, bir Dövlət Baş Direktoru qoşulma arzusu barədə xəbərdar edər və Direktor ərizəni İdarə Heyətinə təqdim edəcəkdir. İdarə heyəti təsdiq etməyi tövsiyə etsə və Baş Konfrans üzvlüyə müraciət etməsini təsdiqləsə, dövlət BAEA Nizamnaməsini ABŞ-yə qəbul etmə sənədini təqdim etməlidir. Dövlət qəbul məktubu qəbul edildikdə dövlət üzv sayılır. Birləşmiş Ştatlar BAEA-ya məlumat verir ki, bu da digər BAEA üzv dövlətlərinə xəbərdarlıq edir. Nüvə Silahlarının Yayılmaması haqqında Müqavilənin (NPT) imzalanması və ratifikasiyası BAEA-ya üzv olmaq üçün ön şərtlər deyil. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin 170 üzvü var.
I Vasak
thumb|right|200px|I Vasak [[ermənilər|erməni katolikosu I Ananiya Mokaçi tərəfindən dağıtdırılaraq lənətlənmiş Tatev monastırını yenidən bərpa etdirmişdi.]]
I Vasak (doğum tarixi naməlumdur — 1040 ) – Sünik knyazlığının 998 – 1040-cı illərdə hakimiyyətdə olmuş II knyazı.
Bioqrafiya
I Vasak taxtda atası I Smbatı əvəz etmişdi. Ani çarı I Qagikdən vassal asılılığını qəbul etməyə məcbur olmuş I Vasak onun 1003-cü ildə Azərbaycanın Parisos vilayətinə təşkil edilmiş yürüşündə də iştirak etmişdi. Baqratuni sülaləsindən olan Ani çarı I Qagik I Vasakın qızı Ketramidə ilə evlənmişdi.
O, kəndli hərəkatını yatırmış, X əsrin ortalarında erməni katolikosu I Ananiya Mokaçi tərəfindən dağıtdırılaraq lənətlənmiş Tatev monastırını yenidən bərpa etdirmiş və müdafiə sistemini möhkəmlətmişdir. Onun hakimiyyət dövrü əsasən sülhlə keçmişdir ki, bu da ölkənin iqtisadi vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına və tikinti işlərinin aparılmasına imkan vermişdir. I Vasak və onun varisi II Smbatın hakimiyyəti dövründə Sünik knyazlığı öz çiçəklənmə dövrünü yaşamış, Qafanda geniş quruculuq işləri aparılmışdı. Oğlu olmadığına görə, o, ömrünün sonunda qızının övladları – Smbat və Qriqora (ataları Aşot Aşotyan) dövlət idarəçiliyini öyrətmişdi. I Vasakın ölümündən sonra Sünik taxtına II Smbat keçmişdir.
Azərbaycan Beynəlxalq Turizm və Səyahətlər sərgisi
Azərbaycan Beynəlxalq Turizm və Səyahətlər Sərgisi (qısaca: AITF) — Hər il Azərbaycan Respublikasında keçirilən, sənayenin aparıcı üzvlərini bir araya gətirən, onlara yeni əlaqələr qurmaq, satış coğrafiyasını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirmək, sənayedəki ən son yeniliklər və tendensiyalar haqqında öyrənmək imkanı verən turizm bazarının aparıcı tədbirlərindən biridir. . İşgüzar turizm qovşağı ("hub") kimi fəaliyyət göstərən "AITF" sərgisi mühüm görüşlərin keçirildiyi, müqavilələrin imzalandığı, habelə yeni proqram və istiqamətlərin elan edildiyi məkandır. Təşkilatçısı "Caspian Event Organisers" şirkəti olan "AITF" sərgisi yarandığı gündən etibarən Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən dəstəklənir.
Tarixi və iştirakçıları
Keçirildiyi illər ərzində Azərbaycan Beynəlxalq turizm və səyahətlər sərgilərində dünyanın 40-dan çox ölkəsindən təxminən 2500 şirkət iştirak edib.
AITF 2016
AITF 2016 sərgisində Azərbaycan, Belarus, Gürcüstan, İtaliya, Latviya, Xorvatiya, Çexiya, Rusiya, Türkiyə, Ukrayna və digər ölkələri təmsil edən şirkətlər, o cümlədən tibb mərkəzi, sağlamlıq ocağı və sanatoriyalar müalicə-sağlamlıq və SPA turizmi üzrə ən son nailiyyətləri təqdim ediblər.
AITF 2017
AITF 2017 sərgisində 90-a yaxın turizm istiqamətini təqdim edən 22 ölkədən 272 şirkət iştirak edib. İştirakçılar arasında Belarus, Bolqarıstan, Macarıstan, Gürcüstan, Dominikan Respublikası, Mərakeş, Tailand, Türkiyə, Çexiya kimi ölkələrin milli stendləri, eləcə də "Roqaşka Slatina" (Sloveniya) və Stavropol əyalətinin (Rusiya) regional stendləri də var idi.
AITF 2018
AITF 2018 sərgisində 20 ölkəni təmsil edən 277 şirkət iştirak edir. İştirakçılar arasında Azərbaycan, Bolqarıstan, Çexiya, Dominikan, Gürcüstan, İndoneziya, İtaliya, İsveçrə, Mərakeş, Rusiya, Sloveniya, Tailand, Türkiyə və digər ölkələri təmsil edən şirkətlər yer alıb.
AITF 2019
AITF 2019 sərgisində ənənəvi olaraq, Belarus, Bolqarıstan, Dominikan Respublikası, Mərakeş, Sloveniya, Tailand və Çex Respublikası milli stendlər ilə çıxış ediblər. Qeyd etmək lazımdır ki, əvvəlki il ilə müqayisədə, bu il Belarus və Tailand daha böyük sərgi ərazisini bron etmişdilər.
Məsəd
Azərbaycan Beynəlxalq Turizm və Səyahətlər Sərgisi sənaye peşəkarlarınən yeni əlaqələr qurması ilə yanaşı, satış coğrafiyasını da xeyli genişləndirmək, habelə ən son sənaye yenilikləri və tendensiyalar barədə məlumat almaq, eləcə də yeni tərəfdaşlar və müştərilər tapmaq üçün biznes platformasıdır.
Sərgi bölmələri
• 2
Nüfuzu
Müstəqil auditin məlumatlarına əsasən, bu sərgi regionda ölkə, şirkət və turizm marşrutlarının sayı üzrə bütün digər turizm sərgiləri arasında birinci yeri tutmuşdur. Belə ki, bu sərgi keçirildiyi illər ərzində bütövlükdə Xəzəryanı regionda mühüm tədbirlərin təşkil olunduğu, tərəfdaşlıq müqavilələrinin imzalandığı, habelə yeni proqram və istiqamətlərin elan edildiyi əsas turizm tədbirinə çevrilib, bu sənaye sahəsinin qovşağı statusunu qazanıb.
Sərgi Ümumdünya Sərgi Sənayesi Assosiasiyası tərəfindən təşkilat səviyyəsinin auditindən keçmiş və ona "UFİ tərəfindən bəyənilmişdir" nişanı verilmişdir.
Qara penni
250px|right|thumb|Qara penni "Qara penni" — tarixdə birinci poçt markası. thumbnail|left|Azərbaycan poçt markası üzərində Qara penni 1840-cı ildə çap olunub. İngiltərədə çap olunan bu marka qara rəngdə və bir penni dəyərində olduğuna görə onu "Qara penni" adlandırıblar. Yapışqanlı marka ideyasını ilk dəfə kitab satıcısı Ceyms Çalmers (, 1782−1853) təklif etsə də, bu markanın ixtirasını general-postmaster Roulan Hillin (1795—1879) adı ilə bağlayırlar.
İlk poçt markasının dizaynı üçün elan olunan müsabiqədə 2700-ə yaxın təklif irəli sürülsə də, Çarlz və Frederik Hit və Henri Koulun  layihəsi qalib gəlir. İngiltərədə aparılan poçt islahatı və marka sisteminə keçid poçt daşınmasının həcmini xeyli artırdı. Belə ki, əgər 1839-cu ildə 75 milyon məktub göndərilmişdisə, 1940-ci ildə bu rəqəm 168 milyona qədər artdı. Həmçinin, İngiltərədə poçt göndərişlərini asanlaşdırmaqla yanaşı, onlara görə ödənilən məbləği dəqiq və tam hesablamaq da mümkün oldu. Roulan Hill bu ixtirasına görə İngiltərə poçt idarəsində baş katib vəzifəsinə gətirildi və 20.000 funt sterlinq məbləğində mükafat aldı.
"Qara Penni" 68 808 000 ədəd çap olunub. Bu gün həmin nümunələri əldə etmək nadir tapıntı hesab olunmasa da kolleksionerlər tarixiliyinə görə daima öz kolleksiyalarına "Qara Penni"ni əlavə etmək həvəsindədirlər.
Markanın yubileylərində isə xüsusi marka blokları hazırlanır.