cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pikkeringit
Mənşəyi və yayılması
Sulfid yataqlarının oksidləşmə zonasında əmələ gəlir və adətən kəskin dəyişilmiş, alüminium oksidi ilə zəngin olan piritsaxlayan süxurlarda qeyd edilir. Mineralın əmələ gəlməsini palçıq vulkanları ilə də əlaqələndirirlər. Arid vilayətlər üçün səciyyəvidir. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: melanterit, zəy, gips, yarozit, sərbəst kükürd, alunogen və b. Mineralın tapıldığı yerlər: İkike (Çili); Zallfeld və Lesten (Almaniya); Boya-Dağ (Türkmənistan). Azərbaycanda Bülüldüz sulfid təzahüründə (Laçın rayonu) qeyd edilmişdir.
Əsas effektivlik göstəriciləri
Ümumiyyətlə isə KPI sisteminin tətbiqində əsas məsələ KPI-ların düzgün seçilməsi və ya ölçülməsi, nəticələrin əldə olunmasından daha çox, onların analizi və düzgün yorumlanmasıdır. Qısacası şirkətin məqsəd, missiya, hədəf və strategiyalarına əsaslanan KPI-lar seçildikdən sonra, sistemin əsas məqsədi nəticələri düzgün yorumlayıb, şirkət üçün prioritet hesab edilən sahələri müəyyən etmək, nəticələri yeni stategiya və hədəflərə çevirməkdir.
Çoxçiçəkli evkalipt
Təbii yayılması
Təbii arealı cənub-şərqi Avstraliya, Aralıq dənizi sahilləri, Afrika, Mərakeşdir. Qara dəniz sahillərində geniş əkin sahələrinə malikdir.
Ekologiyası
Rütubətsevən bitkidir, quru subtropik iqlim şəraitində becərilir.
Azərbaycanda yayılması
Abşeron, Lənkəran və Azərbaycanın bir çox bölgələrində mədəni şəraitdə becərilir.
Sen-Klu
Sen-Klu — Fransanın İl-de-Frans regionuna aid, Sena sahilində Paris ətrafında satelit şəhər. Sen-Klu Parisdən 10 km qərbdə yerləşir. Sen-Klu şəhər qəbirstanlığında Azərbaycanın görkəmli siyasi xadimi, diplomat, hüquqşünas, Çar Rusiyasında Birinci Dövlət Dumasının üzvü (1905), Bakıda Müsəlman Milli Şurasının Müvəqqəti İcraiyyə Komitəsinin üzvü (1917), Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin Sədri (1918-1920) olmuş Əlimərdan bəy Topçubaşovun məzarı yerləşir.
Droid 3
Motorola Droid 3 — Motorola korporasiyası tərəfindən istehsal olunan mobil telefon.
Xarakteristika
Motorola Milestone 3/XT883 QWERTY klaviatura ilə slayder form-faktorunda hazırlanıb. Smartfon 4 düym diaqonallı və 540х960 piksel kəskinlikli ekrana, 16 QB birləşdirilmiş yaddaşa, microSDHC slotuna, video zənglər üçün ön kameraya, əsas 8 meqapiksel kameraya və videonu 1080p formatında yazmaq imkanına malikdir. Droid 3 1 QHz tezlikli ikinüvəli TI OMAP 4430 prosessoru əsasında hazırlanıb, Wi-Fi, GPS və Bluetooth modulları ilə təchiz edilib. Motorola Milestone 3 Android 2.3 əməliyyat sisteminin nəzarəti altında işləyir.
Məhəmmədəli Füruği
Mirzə Məhəmmədəli xan Mirzə Məhəmmədhüseyn xan oğlu Zəkaülmülk Füruği (1877-1942) — İranın baş naziri.
Həyatı
Məhəmmədəli Mirzə Məhəmmədhüseyn xan oğlu Füruği 1877-ci ildə İranın Tehran şəhərində doğulmuşdu. Atası Mirzə Məhəmmədhüseyn xan əslən İsfahanlı idi. Nasirəddin şah Qacarın yaxınlarından olmuşdu. Məhəmmədhəsən xan Müqəddəmin nazirliyi dövründə çalışmışdı. Ərəb dilindən tərcümələr edirdi.
Məhəmmədəli Füruği Tehran Darülfünunu bitirmişdi. Ədəbiyyatla, jurnalistika ilə məşğul olmuşdu. Sonra siyasətə başlamışdı.
Fars millətçiliyinin və Rza Pəhləvinin iqtidara gəlməsində Məhəmmədəli Füruğinin müstəsna rolu olmuşdur. Məhəmmədəli Füruği əslən Bağdadlı bir yəhudi idi. Onun atası Zəkaülmülk İranın məşhur ziyalılarından, Mason təşkilatının qurucularından, Qərb və İngilispərəst siyasətin tərəfdarlarından biri idi. Məhəmmədəli Füruği Mason təşkilatının nizamnaməsini Fransız dilindən farscaya tərcümə etmişdi. O, Qacarların devrilməsində və Pəhləvilərin hakimiyyətə gəlməsində böyük rol oynamışdı.
Məhəmmədəli Füruği 1942-ci ildə Tehran şəhərində vəfat edib.
Carcılı (Urmiya)
Carcılı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,380 nəfər yaşayır (370 ailə).
Pentacalia candelaria
Pentacalia candelaria Pentacalia candelaria
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qasımuşağı tayfası
Qasımuşağı tayfası — Hacısamlı oymağının bir tayfası.
Qasımuşağı tayfası XVIII yüzilin ortalarında Xorasan əyalətindən öz ata-baba yurduna geri dönmüşdür. Xorasanda olan zaman Şadlı tayfa birliyinə bağlı olan bu tayfa Qarabağ xanlığına tabe olduqdan sonra Qaraçorlu tayfa birliyinə daxil olmuşdur.
Bəzi mənbələrdə Qasımuşağı tayfasının məskunlaşıb yaşadığı kəndlərin əhalisinin kürd əsilli olması qeyd edilsə də aparılan dəqiq araşdırmalar nəticəsində  bu məlumatın kökündən yanlış olduğu ortaya çıxmışdır Tayfa üzvlərindən bir nəfərdə olsun kürd dilində bilmirdi. Kəndin binasını qoyan və sonralar da kənddə yaşayan əhali azərbaycan türkləri olmuşdur.
Qasımuşağı tayfasından 1867-ci ildə Məşədi Abbas İlyas oğlu, Uğurli Şahverdi oğlu, Həsən Bayram oğlu ətraf kəndlərdə tanınır, çörəkləri, bol süfrələri ilə ad çıxarmışdılar. 1887-ci ildə isə Teymur Qulu oğlu, Həsənəli Hüseynəli oğlu üzdə idilər. Qasımuşağı tayfası Şamkənd, Çorman, Bozdağan, Piçənis, Kürdhacı, Ələkçi,Nağdalı və Ərikli kəndlərində yerləşdi.
Bir ölkə, iki sistem
thumb|National emblem of the People's Republic of China|alt=National emblem of the People's Republic of China "Bir ölkə, iki sistem"  — İdeya 1980-cı ildə Den Syaopinoma məxsusdur. Çin Xalq Respublikasının rəhbəri Çin bu siyasi sistemə səbir etməli idi. Den Syaopin bu zaman belə bir ideya irəli sürür. belə ki, Honkonq, Makao və Tayvan ərazisində kapitalizm iqtisadiyyatı və siyasəti, digər ərazilərdə isə Çinin sosializm siyasəti hökm sürürdü. Bu qərara əsasən Tayvan öz siyasi, hüquq, hərbi, iqtisadi və maliyyə sistemlərini o cümlədən də digər ölkələrlə ticarət və mədəniyyət əlaqələrini saxlaya bilərlər. Bununla Tayvan beynəlxalq əlaqələrini özü idarəetmə hüququ qazanır.
Honkonq
thumb|Honkonqun Pekindəki hökumət binası thumb|Honkonqda Mərkəzi Xalq hökumətinin Liaison ofisi thumb|Makao xüsusi admistrasiya regionun Pekindəki idarəsi Honkonq İngiltərə müstəmləkəsi olmuş,  Çin sosializminə daxil olana kimi yəni 1997-ci ilə qədər (156 il) onun qaydaları ilə idarə edilmişdir (XX əsrdə 4 il ərzində Yaponiyanın müstəmləkəsi olmuşdur.). Çin Sino-İngilis Birgə Bəyannaməsində nəzərdə tutulmuş bəzi nüansları qəbul etmişdir. Burada əsas dil kantonca və ingilis dilidir. Yalnız Honkonqun Mandarin əyalətində çin dili əsas dildir. Honkonqa nəzarət Pekin tərəfindən edilir və onun qanunları əsas qanun kimi qəbul edilir.
Tayvan
Bu sistem də ÇXR hökuməti tərəfindən Tayvan üçün təklif olundu, lakin Çin hökuməti bu təklifi rədd etdi. Xüsusən, Tayvandakı hərbi qoruma üçün xüsusi müddəalar da Çin Kommunist Partiyası tərəfindən təklif olunmuşdur. Honkonq və Makao fərqli olaraq, Tayvan ÇXR Xalq Qurtuluş Ordusu tərəfindən qorunan ərazilərdir. Ancaq "Bir ölkə, iki sistem" ə qarşı  Çində  güclü şəkildə etirazlar meydana gəldi. Bəziləri, ÇXR hökuməti tərəfindən açıq şəkildə qarşı çıxan "Bir ölkə, İki hökumət" ə təklifini irəli sürdü, bəziləri isə sistemdə vurğulanan "bir ölkə" PRC yerinə ROC olmalıdır deyə fikirlərini bildirdilər. "Bir ölkə, İki sistem" ə açıq şəkildə dəstəkləyən az sayda tayvanlılardan biri, Anakara doğulan Li Aodır.
"Bir ölkə, iki sistem" Honkonqun iqtisadi və siyasi sistemlərinin 1997-ci ildə Britaniyaya verildikdən 50 il sonra dəyişilməyəcəyinə zəmanət verir. Ancaq buna baxmayaraq Çin Xalq Respublikasının Ana Konvensiyası Şurası, Çinin Honkonq xalqının özünü idarə etmək hüququnu pozduğunu iddia etdikləri və məhkəmə sisteminə ciddi şəkildə müdaxilə etdiyi və söz azadlığına müdaxilə etdiyini iddia edən 169 hadisəni qeyd etdi.
Baxmayaraq ki, Hu Jintao'nun 15 Noyabr 2002-ci ildə bütün bu münaqişələri dayandırdı. Tayvanın müstəqillik hərəkatının qarşısını almaq üçün 14 mart 2005-ci il tarixində Çin Xalq Respublikasının Anti-Sessiya Qanununda "bir ölkə, iki sistem" çərçivəsi qeyd edilmədi. 1992-ci ildən hökm sürən qanunlar, 2005-ci ildə Pan-Blunun Çinə aprel ayında etdiyi səfər zamanı dəyişdirildi. 2008-ci ildə Çində prezident seçkilərində qalib gələn Kuomintang partiyasının üzvü Ma Yinq-jeou bütün qanunları dəyişir və bu da sonda "bir ölkə, iki sistem" (müasir Çin: 一国两区; ən ənəni çin: 一國兩區)prinsipini tamamilə dəyişir. 2013-cü il ərzində xüsusilə 10 oktyabr 2013-cü il tarixində Çinin milli bayram günündə prezident Ma Ying-jeou Tayvan və Çinin etnik və beynəlxalq əlaqələrini mökhəmləndirmək üçün bir sıra qanunlar qəbul edir.
İki ölkə, bir sistem
Məhəmməd Çohen Asiyada hökm sürən bu qanunun digər Asiya ölkələrində tədbiq edilməsini irəli sürür. O, bu qanunla İsrail-Fələstin və Şimali Koreya - Cənubi Koreya münaqişəsinin həll oluna biləcəyinə inanır.
Eucalyptus pleurocarpa
(Eucalyptus pleurocarpa) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qalxanotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Yeni klassik memarlıq
thumbnail|ibadətgah, Thomas Aquinas College
İrakli Morkov
İrakli İvanoviç Morkov (1753–1828) — Rusiya hərbçisi, Həştərxan quberniyasının general-qubernatoru, qraf (1796).
Həyatı
İrakli İvanoviç Morkov 1753-cü ildə Rusiyada anadan olmuşdu. Moskva quberniyası zadəganlarındandır. 1798-ci ildən 1799-cu ilədək Həştərxan quberniyasının general-qubernatoru olmuşdu.
Arif Mansurov
Arif Ənvər oğlu Mansurov — Azərbaycan ictimai-siyasi xadimi, yazıçı, SSRİ Jurnalistlər İttifaqı və Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü, Beynəlxalq Ekologiya və Həyatın Mühafizəsi Elmləri Akademiyasının akademiki, Azərbaycan SSR tikinti materialları sənayesi naziri (1988–1990).
İrakli Morkov
Həyatı
İrakli Morkov 1828-ci ildə Rusiya imperiyasının Moskva şəhərində vəfat etmişdi.
Arif Mansurov
Həyatı
Arif Mansurov 1939-cu ildə Bakıda anadan olmuşdur. Arif Mansurov Mirzə Mansur Mansurovun nəvəsidir, tarzən Ənvər Mansurovun oğlu, aktyor Ənvər Mansurovun atasıdır.
Arif Mansurov 2002-ci ildə qəfildən, 61 yaşında dünyasını dəyişib.
Siyasi-ictimai fəaliyyəti
Bakıda, Mərdəkan qəsəbəsində xeyriyyəçi Hacı Zeynalabdin Tağıyevə, Səbail rayonunda qəzəlxan Əliağa Vahidə qoyulan abidələr Arif Mənsurovun adı ilə bağlıdır.
Moskvada çıxan "Nedelya" qəzetində vaxtaşırı ekoloji problemlərlə bağlı məqalələri, esseləri çap olunub.
Arif Mansurov Azərbaycan Respublikasının Dövlət Ekologiya və Təbiətdən İstifadəyə Nəzarət Komitəsinin sədri olmuşdur.
Partiya fəaliyyəti
Arif Mansurov 1989-cu ildə Azərbaycanda Yaşıllar Hərəkatı kimi fəaliyyətə başlamış və 1993-cü ildə siyasi partiyaya çevrilmiş Yaşıllar Partiyasının sədri və qurucusu olmuşdur.
O vəfat etdikdən sonra 2002-ci ildən həmin partiyaya Elmar Qafarov və həyat yoldaşı Cəmilə Mansurova rəhbərlik etmişdir.
Təltif və mükafatları
1995-ci ildə "Avr-Asiya" qəzetinin sorğusuna əsasən Azərbaycanda ilin adamı seçilib.
Albert Edvard Mürrey
Albert Edvard Mürrey — ABŞ botaniki.
Научная деятельность
Albert Edvard Mürrey toxumlu bitkilər üzrə ixtisaslaşıb. .
Halotrixit
Halotrixit — monoklinik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: nadir.
Xassələri
Rəng – rəngsiz, qar kimi ağ, sarımtıl, yaşılımtıl; Parıltı – ipəyi, şüşə; Şəffaflıq – yarımşəffaf; Sıxlıq – 1,8-2,0; Sərtlik – 1,5-2,5; Ayrılma – {010} üzrə qeyri-mükəmməl; Sınıqlar – qabıqvari; Başqa xassələr – kövrəkdir; suda asan həll olur; dadı – büzüşdürücü; Morfologiya – kristallar: iynəvari, sap- və saçşəkilli; Mineral aqreqatları: lifli, qarışıq-lifli, məsaməli kütlələr, qabıqlar, qaysaqlar.
İPad (üçüncü nəsil)
thumb|250px|İPad 3
Üçüncü nəsil İPad planşeti Apple şirkəti tərəfindən istehsal edilir.
Aşağı Fərəcan
Aşağı Fərəcan — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun Aşağı Fərəcan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
Laçın rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində yerləşən kənd Həkəri çayının sol sahilindən bir qədər aralı, Qarabağ silsiləsinin cənub-qərb ətəyindədir. Keçmiş adı Haraldır. 1954-cü ildə qonĢu Fərəcan kəndindən köçüb gəlmiş ailələr məskunlaşdığı üçün kəndin adı dəyişdirilərək Aşağı Fərəcan adlandırılmışdır. Oykonim "Aşağıda yerləşən Fərəcan kəndi" deməkdir
İPad (üçüncü nəsil)
Xüsusiyyətlər
Ekranlar "QXGA — 2048×1536" piksel kəskinliyinə malikdirlər. Yeni paneldə düym üzrə nöqtələrin say göstəricisi 280 ppi-yə bərabərdir.
Aşağı Fərəcan
Tarixi
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsi sonunda imzalanmış atəşkəs bəyanatına əsasən 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.
Əhalisi
2006-cı ilin statistikasına görə kəndin əhali sayı 200 nəfər olmuşdur.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq və əkinçilik idi.
Əhməduşağı tayfası
Əhməduşağı tayfası — Qaraçorlu elinin Hacısamlı oymağının bir tayfasıdır.
XVIII yüzilin ortalarında Xorasan əyalətindən gəlib. Öncə Şadlı elinə bağlı olan bu tayfa Qarabağda məskunlaşandan sonra Həmzə sultan Qaraçorluya bağlandı. Pənahəli xan Sarıcalı-Cavanşir bu tayfanı oğlu İbrahimxəlil xana, o da öz oğlu Xanlar ağaya verdi. Xanlar ağa varissiz vəfat edəndən sonra bu tayfa qardaşı Əhməd xana qaldı. Əhməd xandan isə bu tayfa qızı Bikə bəyimə, ondan isə oğlu Davud ağa Ağalarova çatdı.
Əhməduşağı tayfası əvvəlcə Ələkçi kəndində binə bağladıqdan sonra tayfanın bir hissəsi Yuxarı Qarasaqqal kəndində yerləşdi. Bir müddət sonra tayfanın bir hissəsi Şamkənd kəndinə, müəyyən hissəsi yaxın qohumluq əlaqələri olan Qasımuşağı obasının Kürdhacı və Ərikli kəndlərinə köçdülər.
Əhməduşağı tayfasından Kərbəlayı İsmayıl, Əmirxan, Teymurxan və Səməd daha çox tanınırdı.
Carçı (Zəncan)
Carçı — İranın Zəncan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Zəncan şəhristanının Ətraf kəndistanında, Zəncan şəhərindən 12 km şimaldadır.Bunab mikrorayonunda yerləşir.
Əhali
2006-cı ilin əhali siyahıyalınmasında əhalisi 39 nəfər idi.7 ailədən ibarətdir.
İltifat Əliyarlı
İltifat Musa oğlu Əliyarlı — Tarixçi-alim, publisist, tarix üzrə fəlsəfə doktoru.
Həyatı
İ. Əliyarlı 2008-ci ilin sentyabrından AR Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyi (RİTN) sistemində işləyib. AR RİTN Muzeynin direktoru olmuşdur. AR RİTN "Aztelekom" İB Tədris Mərkəzinin rəis müavini vəzifəsində çalıçıb. Hazırda Azərbaycan Milli Ensiklopediyasında redaktordur.
Estoniya faunası
Estoniya faunası – Estoniya qarışıq iynəyarpaqlı meşə ərazisində və Baltik dənizi sahilində yerləşən kiçik bir ölkədir. Meşə sahələri Estoniya ərazisinin 52 faizini əhatə edir. Meşələrin əksəriyyəti ölkənin şərq hissəsində - mərkəzi və cənub Estoniyada yerləşir. Bu meşələrin əsas hissəsini qarışıq və qarışıq geniş yarpaqlı ağaclar təşkil edir. Şam ağacları cənub-şərq hissədə, çəmən bitkiləri isə şimal-qərb və şimal hissələrdə geniş yayılmışdır. Qərb hissəsini qeyri adi landşaft tutur, hansı ki çəmənliklə meşə bitki örtüyü sahələrini birləşdirir. Estoniyanın seyrək əhalisi var və böyük əraziləri müxtəlif heyvan növləri ilə zəngin meşələr əhatə edir. Hazırda Estoniya meşələrində yaşayan məməlilərin 65 növü mövcuddur. Bura, adi vaşaq, çöldonuzu, qonur ayı, sığın kimi vəhşi heyvanların məskunlaşdığı ərazilərdir. Estoniya nadir dəniz quşları olan kiçik qaqa (Polysticta stelleri), ağqaş qaz(Anser erythropus), böyük oxcüllüt(Limosa limosa), bataqlıq quşları ortaboy tənbəlcüllüt  (Gallinago media), quru çöl quşları adi çivdimdik (Crex crex), dra-dra göycəqarğa  (Coracias garrulus)  və iri yırtıcı quş olan böyük xallı qartal (Aquila clanga) ilə xarakterizə olunur. Estoniyanın şimal sahillərində ən böyük Lahemaa Milli Parkı da daxil olmaqla beş milli parkı vardır. Soomaa Milli Parkı Pyarnu və Vilyandi arasında yerləşir və bataqlıqları ilə tanınır.
Quadalupe-İdalqo müqaviləsi
Quadalupe-Hidalqo Müqaviləsi 1848-ci il Quadalupe-Hidalqo Müqaviləsi, Quadalupe-Hidalqo Barışıq Müqaviləsi (, Tratado de Guadalupe Hidalgo)— 1846-1848-ci illər Amerika-Meksika müharibəsinin nəticəsindən Meksika ilə ABŞ arasında 1848-ci il 2 fevralda Meksikanın Quadalupe Hidalqo kəndində imzalanmış sülh müqaviləsi.
Estoniya faunası
Onurğalılar
Estoniyanın şimal şərqində İda-Virumaa və Lyaene-Virumaa əyalətlərində ayılar geniş yayılmışdır. Sovet işğalı dövründə bu heyvanlar əziyyət çəkmişlər. Qorunma verildikdən sonra, heyvanların sayı artdı və 1990-cı illərin əvvəllərində zirvəyə çatdı, lakin artan ov təzyiqinə görə  bir qədər azalma müşahidə olunur. 2008-ci ildə Estoniyada təxminən 620 qəhvəyi ayı, 760 vaşaq və 135 canavar var idi. 2010-cu ilin əvvəlində böyük dırnaqlılara 48,040 Avropa cüyürü( 2009-cu ildə 63,000), 11,741 Avropa Sığını, 2,831 nəcib maral, 22,642  çöldonuzu daxil idi.
Quadalupe-İdalqo müqaviləsi
Müqavilə, hərbi məğlubiyyətə uğramış Meksikanın ABŞ-nin Kaliforniya ştatının, Nevada, Yuta, Nyu Meksiko, Texas, Arizona, Kolorado, Vayominq, Kanzas və Oklahoma hissələrinin müasir ərazisini özündə birləşdirən 1.36 milyon km² (ərazisinin təxminən 55%), keçdiyini (Meksika Sessiyası) təsbit etdi. Bundan əlavə, Meksika Texas üçün bütün tələblərdən imtina etdi, beynəlxalq sərhəd Rio Qrande çayı üzərində quruldu. Kompensasiya olaraq ABŞ müharibə zamanı Meksika ərazisinə dəymiş ziyana görə 15 milyon peso ödəməyə söz verdi. Birləşmiş Ştatlar Meksika hökumətinin ABŞ vətəndaşlarına 3,25 milyon dollar borcunu da öz üzərinə götürdü.
Ümumi məlumat
1821-ci ildə müstəqillik qazandıqdan sonra Meksika ABŞ-nin Qərbə davamlı genişlənməsini nəzərə alaraq ərazisini qorumaq problemi ilə üzləşdi. Meksika Kaliforniya, Nyu Meksiko və Texas da daxil olmaqla geniş şimal ərazilərinin kolonizasiyasını təşviq etməli idi, lakin oradakı Meksika vətəndaşlarının sayı 50.000-dən çox deyildi və ölkə on bir illik müstəqillik uğrunda gedən qızğın müharibədən yorğun düşmüşdü. Sənaye mallarının istehsalı praktik olaraq dayandırıldı, kəndlər viran qaldı, dövlət xəzinəsi xarab oldu və hakimiyyət uğrunda fəal mübarizə davam etdi.
Estoniya faunası
Həşəratlar
Estoniyada 47 növ qarışqa və 300 növ karabidlərə rast gəlmək olar.
Kameron Diaz
Kameron Mişel Diaz — (d. 30 avqust 1972, San-Diyeqo, Kaliforniya, ABŞ) - amerikalı kinoaktrisa və model. Diaz həmçinin "Şrek" animasiya filminin seriyalarında "Şahzadə Fiona" rolunu səsləndirməklə tanınır. 1994-cü ildə çəkilmiş "Maska" filmində oynadığı rol onun ekranlarda ilk çıxışı idi.
Babək (Naxçıvan)
Babək (əvvəlki adı: Təzəkənd) — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Babək şəhər inzibati ərazi dairəsində şəhər. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 12 iyun 2020-ci il tarixli, 128-VIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Babək qəsəbə inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Babək qəsəbəsinə şəhər statusu verilmiş, Babək qəsəbə inzibati ərazi dairəsi Babək şəhər inzibati ərazi dairəsi hesab edilmişdir.
Quadalupe-İdalqo müqaviləsi
Ümumi məlumat
Meksika vətəndaşı olmaq istəyən, ispan dilində danışmağı öyrənmək istəyən,Katolik olub və Meksika qanunlarına əməl etmək istəyən hər bir əcnəbiyə 5 il müddətinə böyük həcmdə torpağı aşağı qiymətlərlə, kreditlə və vergi və rüsumlardan azad olunmaqla satılan çox sadə bir müstəmləkəçilik siyasəti təklif edildi.
Kameron Diaz
Həyatı
Kaliforniyada anadan olan Kameronun anası Emilio Diaz (1949-2008) burada idxal-ixrac agenti işləyir, atası isə "UNOCAL" neft şirkətinin işçisi kimi fəaliyyət göstərirdi. Diazın atası Kuba-Amerika əsilli idi və əsli İspaniya kubalılarından gəlmə idi (bəzi mənbələrdə isə atasının meksikalı olduğu qeyd olunur). Anası isə yarıingilis, yarıalman idi.
Quadalupe-İdalqo müqaviləsi
Ümumi məlumat
Eyni zamanda, Amerikalılar 300 Amerika ailəsi tərəfindən Texas ştatının az məskunlaşmış düzənliklərini (Amerikalı mühacirlər torpaq ayrılmalarının ucuzluğunu nəzərə alaraq bu torpaqları axtardılar) (bu güzəşt özünü Meksika imperatoru I Aqustin elan edən Aqustin İturbid tərəfindən təsdiqlənmiş və sonra Respublika hökuməti) alınmışdır.Bu ilk güzəşt özüylə növbəti güzəştləridə gətirdi. Sürətlə inkişaf edən Amerika Birləşmiş Ştatları inkişaf edən bir iqtisadiyyata və artan əhaliyə sahib idi. ABŞ, Luiziananı Fransadan və Floridanı İspaniyadan aldı ərazilərini ilk Amerikan sakinlərinin məskunlaşdığı Sakit Okeana qədər genişləndirmək niyyətində idi. ABŞ və Yeni İspaniya (Meksika) arasında sərhədləri müəyyən edən 1819-cu ildə bağlanmış Adams-Onis müqaviləsi artıq Amerikalılara sərf eləmirdi.
Üçbarmaq daşdələn
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Quadalupe-İdalqo müqaviləsi
Ümumi məlumat
Meksika ilə hərbi toqquşmanın fəal tərəfdarı 1845-ci ildə general (və gələcək prezident) Zakhari Taylora Luizianadan Texasa qoşunların köçürülməsi barədə gizli əmr verən Amerika prezidenti Ceyms Noks Polk idi. Eyni zamanda dəniz heyətləri Meksika körfəzinə və Sakit okeana göndərildi. Eyni zamanda Kaliforniyanı 25 milyon dollara, Nyu Meksiko - 5 milyona geri almaq təklifi edildi.
Kameron Diaz
Həyatı
Kameron və böyük bacısı sakit qızlar deyildilər. Onlar ağır musiqiyə qulaq asır, bütün vaxtlarını yerli oğlanlarla keçirir, cinsinə və yaş fərqinə baxmadan xətirlərinə dəyənin cavabını verməkdən çəkinmirdilər. Anaları qızlarının ağır musiqiyə olan həvəslərini sakit qarşılayır, hətta Ozzi Ozbornun, Metallikin və Van Halenin konsertlərinə Kameronla gedirdi.
Babək (Naxçıvan)
Tarixi
1978-ci ilə qədər qəsəbənin adı Təzəkənd olmuşdu. Həmin ildə qəsəbənin adı dəyişdirilərək Babək Xürrəminin şərəfinə Babək adlandırılmışdır.
İqtisadiyyatı
2014-cü ildə otuz bir min nəfər əhalinin yaşadığı 7 yaşayış məntəqəsini birləşdirən Şəkərabad – Babək – Nehrəm – Arazkənd dairəvi avtomobil yolunun yenidən qurulması məqsədi ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Naxçıvan Muxtar Respublikasının Nazirlər Kabinetinə ilkin olaraq 5,0 (beş) milyon manat ayrılmışdır.
Mədəniyyəti
Babək şəhərində Mədəniyyət evi fəaliyyət göstərir. Mədəniyyət evi burada 2007-ci ildən fəaliyyət göstərir. Bundan başqa Babək şəhəri yaxınlığında orta əsr şəhəri olan Astabadın xarabalıqları yerləşir. Bundan başqa şəhərdə Babək tarix-diyarşünaslıq muzeyi fəaliyyətdədir.
Təhsil
Şəhərdə Babək şəhər 1 nömrəli və 2 nömrəli tam orta məktəblər fəaliyyət göstərir.
Kameron Diaz
Həyatı
Uşaqlıqda Kameronun evdə siçan, pişik, quşlar, ilanlar və digər canlılardan ibarət kiçik bir zooparkı var idi. Zooloq olmağı arulayan Kameron aktrisa karyerası barədə heç düşünmürdü.
Model
Diaz 16 yaşında model kimi öz karyerasına başladı. Diazın Elite Model Management moda agentliyi ilə müqaviləsi var idi. Növbəti bir neçə il ərzində o dünyanın aparıcı moda agentlikləri ilə müqavilələr bağladı. O, Calvin Klein və Live`s-in əsas modellərindən biri kimi işləyirdi. Kameronun 17 yaşı olanda - 1990-cı ildə Seventeen jurnalının üz qabığında şəkli çıxdı.
Zazalar
Zazalar və ya Dımli - əsasən Türkiyədə, İranda , İraqda və Suriyada yaşayan xalq.
Türkiyədə
Zazalar Türkiyədə türklərdən və kürdlərdən sonra ən böyük üçüncü etnik toplumu təşkil edirlər. Bingöl və Tunceli vilayətində əhalinin çoxluğunu təşkil etsələr də Türkiyənin digər vilayətlərində azlıqdadırlar.
Quadalupe-İdalqo müqaviləsi
Ümumi məlumat
Müharibənin başlamasının birbaşa səbəbi Meksika ilə Texas arasındakı mübahisələr, Nuezes və Rio Grande çayları arasındakı ərazilər idi - ABŞ bu ərazinin Texas ilə birlikdə bir hissəsi olmasını təkid etdi.Müharibənin başlamasının birbaşa səbəbi Meksika ilə Texas arasındakı mübahisələr, Nuezes və Rio Qrande çayları arasındakı ərazilər idi - ABŞ bu ərazinin Texas ilə birlikdə bir hissəsi olmasını təkid etdi, Meksika bu torpaqların heç vaxt Texasın bir hissəsi olmadığını və buna görə də həmişə Meksikanın bir hissəsi olduğunu və qalacağını iddia etdi.
Zazalar
Subetnik qruplar
Zaza-Talış toplumu bir-biri ilə yaxın bir neçə qrupa etnik qrupa bölünür :
Quadalupe-İdalqo müqaviləsi
Müharibənin gedişi
8 Mart 1846-cı ildə Birləşmiş Ştatlar Ordusu, general Teylorun komandanlığı altında Texas sərhədini keçərək Meksikaya ayaq basdı. Mübahisəli ərazi işğal edildi və ABŞ donanması Meksika limanlarını mühasirəyə almağa başladı. Bu şəraitdə Meksika 23 apreldə ABŞ-yə müharibə elan etdi. 13 May, ABŞ da eyni şəkildə cavab verdi.
Zazalar
Zaza tayfaları
Abas • Abdalan • Ağuçan • Alan • Ali • Ali Abas • Alxan • Alz • Arê • Aslan • Aşur • Az • Badil • Balaban • Balçık • Bali • Bamasur • Beyit • Bêx • Bêxtiyar • Bılêçık • Birm • Butk • Cafer • Çarek • Çekel • Çin • Demen • Derık • Dewrêscemal • Dersimli • Ferat • Fınd • Gınic • Gulabi • Hadik • Heciyan • Hemoçık • Hesn • Heyder • Heyr • Holik • Hoş • İbık • İksor • İzol • Karsan • Keçel • Kem • Khal • Khew • Khud • Khurêş • Kılawus • Kırdaşi • Kımsorçık • Kulik • Laçin • Lol • Nemremu • Nenik • Okçı • Phezgewr • Pilvank • Pirsultan • Qerebali • Qırğ • Qoçgiri • Reşık • Rut • Sandalan • Sarısaltuğ • Sefılçık • Semk • Sewdax • Seydan • Seydal • Seysabun • Seykemal • Sıl(êman) • Sis • Sur • Şad • Şawel • Şemk • Şêlm • Şêxmamed • Şeyx Hasanlı • Şırtık • Tanriverdi • Taw • Titenik • Usıv • Xıd • Xırançık • Xormeçık • Zeng • Zerkhewık • Zıkte
Quadalupe-İdalqo müqaviləsi
Müharibənin gedişi
May ayının ortalarından etibarən Amerikanın Meksikanın daxilinə hücumları başladı.Eyni zamanda 1844-cü ildə devrilən Santa Anna hakimiyyətə qayıtdı və öz dəstəyi və 30 milyon dollar qarşılığında ərazi güzəştləri ilə bağlı gizli danışıqlara başladı.
İki ay davam edən hərbi toqquşmalardan sonra Kaliforniya, ABŞ-yə 17 avqustda, Nyu Meksiko isə 22 avqustda ilhaq edildi. Ancaq sentyabr ayının sonunda işğal edilmiş ərazidə qiyamlar və partizan müharibələri başladı (Kaliforniya 4 aylıq müddətə meksikalılara qayıtdı və Nyu Meksikoda döyüşlər başladı).
Sentyabr ayında meksikalılar Monterreydə məğlub oldular, noyabrda strateji Tampiko limanını və Koahuila əyalətinin paytaxtı Saltillonu təhvil verdilər.
1847-ci ildə böyük şəhər və Verakruz limanı ilk yerə düşdü və sentyabrda Santa Anna döyüş olmadan Mexiko şəhərini təslim etdi və bundan sonra ölkədən qaçdı. Manuel de la Penanın müvəqqəti hökuməti ABŞ şərtlərinin əsas bəyan olduğu bir müqavilə bağlamağa məcbur oldu. 400px|thumb|left|[[Danışıqlar zamanı edilən təkliflər xəritəsi]]
Müqavilə 2 fevral 1848-cü ildə Quadalupe Hidalqo kəndində (indiki Mexiko şəhər ərazisi) hər iki dövlətin səlahiyyətli nümayəndələri tərəfindən imzalanmışdır.
Razılaşma ABŞ Konqresi tərəfindən 10 martda 14 səsə 38 səs çoxluğu ilə, mayın 19-da isə Keretaro-da Meksika Konqresi (parlament) (34 səsə 51 səs) tərəfindən təsdiq edildi. Mayın 30-da iki ölkə arasında sülh bərqərar oldu.
Razılaşma şərtləri
Müqavilənin şərtlərinə görə, Meksika müasir Texas, Kaliforniya, Yuta, Nevada, Nyu Meksiko və Arizonanın əksər ərazilərinin, Kolorado və Vayominq ştatlarının kiçik ərazilərinin ilhaq edilməsini tanıdı. Arizona və Nyu Meksiko ştatlarının qalan hissəsi sonradan (1853-cü ildə) "Qadsden alınması" şəklində geri verildi.
Müqavilənin vacib tərəfləri arasında aşağıdakılar var: ABŞ-nin Texas və Meksika əyalətləri arasında Rio Grande çayı boyunca (Rio Bravo del Norte) sərhədin yaradılması və köçürülən ərazilərdə yaşayan meksikalıların mülkiyyət hüquqlarının və mülkiyyətinin qorunması. Birləşmiş Ştatlar sərhədin keşik çəkilməsinin məsuliyyətini öz üzərinə götürdü və hər iki ölkə sərhəd məsələlərini hər iki ölkə üçün məcburi olan qərarlarla birgə məhkəmə yolu ilə həll etməyə razı oldu. Bununla birlikdə, ABŞ Senatı müqaviləni təsdiqlədikdə, əvvəllər İspaniya və Meksika hökumətləri tərəfindən verilmiş Meksika ərazilərini tərk edən 10-cu maddə, müqavilənin mətnindən çıxarıldı, köçürülən ərazilərdəki meksikalıların hüquqlarının qorunmasını zəmanət verən 9-cu maddənin tamamilə deklarativ olmasını təmin etdi.
Razılaşma maddəsi
200px|thumb|right|Orijinal [[müqavilənin bir hissəsi]] Müqavilə 23 maddədən, habelə bir neçə müvəqqəti (keçid) müddəalardan ibarət idi (tam mətn daxil edilmişdir |в Викитеке).
Məqalələrin məzmununu qısaca aşağıdakı kimi qeyd etmək olar :
I. Barış elan etdi.
II. Konstitusiya quruluşu bərpa olunur.
III. Meksika limanlarının mühasirəsi qaldırıldı, işğalçı qüvvələr təxliyə edildi.
V. İki ölkə arasındakı sərhədi Gila və Bravo çayları ilə müəyyənləşdirilir və Meksika ərazisinə Sonora və Cənubi Kaliforniya arasındakı quru körpüsü vasitəsilə bağlanmasına imkan verir.
VI. ABŞ gəmiləri və vətəndaşlarının Kaliforniya körfəzi və Kolorado çayı üzərindən pulsuz tranziti, Gila çayı yaxınlığındakı ərazinin qərbindəki bir magistral yolun hər iki tərəf üçün faydası olmadığı təqdirdə, quru yolu ilə həll edilmir.
VIII. Meksika torpaqlarının yeni ərazilərdə qalma hüquqları və zəmanətləri qorunur və onlara saxlamaq istədikləri vətəndaşlıqları seçməyə icazə verilir.
IX. Təyin olunmuş ərazilərdə Meksika vətəndaş hüquqları bir il ərzində qorunur və Amerika Birləşmiş Ştatlarının digər sakinlərinin siyasi hüquqları ilə bərabərlik qurulur. Kilsə hüquqları və xüsusiyyətləri də qorunur.
X. Meksika hökuməti tərəfindən həyata keçirilən bütün torpaq əməliyyatları dəyişdirilə bilməz. Torpaq güzəştçiləri, Meksika hökuməti qarşısında 1836-cı ilin martınadək Texasda və 1845-ci ilin mayından başlayaraq ərazinin qalan hissəsində götürdükləri öhdəlikləri yerinə yetirsələr, onları saxlaya biləcəklər; əks təqdirdə güzəştlərə riayət etmək məcburi olmayacaqdır.
XII. Ərazinin itirilməsinə görə təzminat olaraq Amerika Birləşmiş Ştatları dərhal 3 milyon dollar ödəyərək Meksikaya on beş milyon dollar, qalanını illik faizlə 6 faiz ödəyəcəkdir.
XIII. Amerika Birləşmiş Ştatları hərbi xərclərə görə Meksikadan təzminat tələb etməyəcək və Amerika vətəndaşlarının aldığı maddi tələbləri özü ödəyəcəkdir.
XIV. Amerika Birləşmiş Ştatları, Meksikadan vətəndaşlarına, cari və ya gələcək üçün kompensasiya tələb etməyəcək.
XV. Amerika Birləşmiş Ştatları, Meksikadan vətəndaşları üçün əvvəlcədən kompensasiya tələb etməyəcək və beş milyon iki yüz əlli min pesosu keçməməsi şərti ilə müvafiq tələbləri ödəyəcəkdir.
XVI. Hər tərəf öz sərhədini gücləndirə bilər.
XVII. Müqavilənin müddəaları ilə fiziki, hüquqi və ya siyasi gerçəklik arasındakı uyğunsuzluqlar səkkiz il müqavilədə təsvir olunduğu kimi eyni qüvvə ilə ümumi razılaşma yolu ilə həll edilə bilər; bu dövrün sonunda yalnız qarşılıqlı razılaşma yolu ilə qərar verilə bilər.
XVIII. İşğalçı qüvvələr üçün Birləşmiş Ştatlar tərəfindən aldadılmasa rəsmi şəkildə boşaldılmayana qədər zəruri vergilər tələb olunmur.
XIX. Gömrük xidməti geri qaytarılmazdan əvvəl və ya sonrakı maddədə göstərilən müddətdə limanlardan gətirilən mallar yüklənə və ya müsadirə edilə bilməz; ABŞ qoşunları tərəfindən işğal edilməyən bir yerə keçməyincə.
XX. Bu müqavilənin imzalandığı andan gömrük rüsumunun qaytarılmasına qədər 60 gündən az vaxt keçsə belə, bu müddət ərzində əvvəlki məqaləyə görə müvafiq hüquqlar istisna olmaqla idxal olunan mallara vergi tutulmur.
XXI. Hər iki respublikanın hökumətləri arasında fikir ayrılığı olarsa, hər iki hökumət özlərini sülh yolu ilə həll etməyi öhdələrinə götürürlər.
XXII. İki respublika arasında müharibə vəziyyətində nəzərə alınmalı olan qaydalar və qanunlar məhduddur.
XXIII. Bu müqaviləni ratifikasiya etmək üçün hər iki respublikanın prezidentləri dörd ay ərzində öz qurultaylarının təsdiqini tələb etməli və təsdiq edilmiş sənədləri mübadilə etməlidirlər.
Bu 23 maddəyə əlavə olaraq Müqavilədə "əlavə və gizli" maddə mövcuddur, yalnız müqavilənin ratifikasiyası 4 aydan çox müdddətə çəkdi. Bu vəziyyətdə təsdiqləmə sənədlərinin mübadiləsi üçün daha dörd ay müddətinə icazə verildi.
Müqavilədə dəyişikliklər
Tam təsdiqlənmədən Amerika tərəfinin istəyi ilə əvvəl müqavilə IX və X maddələrində, həmçinin digər maddələrdə müxtəlif dəyişikliklərə məruz qaldı.
Orijinal müqavilənin IX maddəsi tamamilə ləğv edildi və tamamilə yenisi ilə əvəz olundu. Beləliklə, Meksikanın satdığı ərazilərdə bir il ərzində mülki hüquqlarını qoruyan və digər ABŞ sakinləri ilə qanuni bərabərlik qurmaq əvəzinə yeni maddə ABŞ Konqresinə bu məsələləri öz istəyi ilə həll etməyə imkan verdi.
Hindistanlılara odlu silah satışına qoyulan məhdudiyyət XI maddədən çıxarıldı.
XII maddə Meksikanın alacağı ehtimal olunan kompensasiya formasının seçilməsini istisna etdi.
Təsdiqlənmiş sənədlərin mübadiləsinin Meksika hökumətinin yerləşdiyi yerdə aparılması barədə XXIII maddəyə əlavə edildi.
Nəhayət, müqavilənin əlavə və gizli bəndi istisna olunur.
Qadsden müqaviləsi
200px|thumb|right|Qadsden [[ərazi təyinatı]] 30 dekabr 1853-cü ildə ABŞ-nin Meksikadakı nümayəndəsi general Ceyms Qadsdenin adını daşıyan Qadsden Müqaviləsi imzalanmışdır. Bu gün Arizona və Nyu Meksiko ştatlarının hissələri bu ərazidə yerləşir. Əməliyyat qiyməti 10 milyon dollar təşkil etdi. Burada, Meksika rəhbərliyinin və ayrıca xarici işlər nazirinin danışıq qabiliyyətlərini qeyd etmək lazımdır, çünki Qadsden əvvəlcə bu bölgəni deyil, həm də Çihuahua (247 087 km²) və Sonora (184 934 km²), Kaliforniya yarımadası - Aşağı (70 113 km²) və Aşağı Kaliforniya (73 677 km²), yəni. başqa 575,881 km² (Quadalupe-Hidalqo müqaviləsindən sonra qalan Meksika ərazisinin 31.5% -i).
Nəticələr
Amerika Birləşmiş Ştatları nəticədə müqavilənin X maddəsini sildi və müqavilənin IX maddəsinin məzmununu və birmənalılığını əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirdi. Bu ərazi alınması ABŞ üçün həmişə olub və uğurlu hesab olunur.
Müqavilənin bağlanması zamanı təxminən 100.000 Meksika vətəndaşı Meksika tərəfindən verilən torpaqlarda (ölkə əhalisinin təxminən 4%) yaşayırdı. Onların hamısı əmlaklarını və torpaq sahələrini saxlamadılar: məhkəmə çəkişmələrindən sonra Kaliforniyadakı çikanosun 27% -dən Nyu Meksikoda 76% -ə qədər torpaq zəbti baş verdi. Bir il ərzində 10% -i Meksikaya qayıtdı, orada yeni torpaq payı aldı, 90% -i ABŞ-də qaldı.
Saziş, 11-ci dəfə prezident vəzifəsini icra edən General Santa Annanın populyarlığına son dərəcə mənfi təsir göstərdi. Meksikalılar ona ölkənin geniş ərazilərinin satılmasını və əməliyyatdan əldə olunan vəsaitin böyük hissəsinin oğurlanmasını bağışlamadılar. İki ildən az müddətdə o devrildi və ölkədən qaçdı.
Carçı (Marağa)
Carçı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Qaraağac bölgəsinin Çaharoymaq kəndistanında, Qaraağac qəsəbəsindən 13 km şimal-qərbdədir.
Aleni Smit
Aleni Smit (5 dekabr 1982) — Samoalı cüdoçu. Aleni Smit Samoanı 2012-ci ildə XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Aleni Smit birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2012-ci ildə qatıldı. O, Londonda baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 73 kq çəkidə, 1/16 final mərhələsində Çexiyanın nümayəndəsi Yaromir Yezek ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Aleni Smit rəqibinə 0:100 hesabı ilə uduzdu.
İstəmi xaqan
Həyatı
İstəmi yabqu, de-fakto müstəqil amma rəsmi olaraq xaqan olmayan yabqu idi. Bizans imperiyası və Sasanilərlə diplomatik əlaqələri gücləndirmişdir. Özü haqqında Bizans arxivlərində geniş məlumat tapmaq olar. Bizanslılar tərəfindən Stembis Dizaboulos olaraq bilinirdi. Bumın xaqanın qardaşı idi.
Göytürk Xaqanlığının qısa zamanda güclənməsində böyük rol oynamışdır. Çinə səfərlər təşkil etmiş, Ağ Hunların əlindəki İpək Yolunu ələ keçərmək üçün Sasanilərlə müttəfiqlik etmişdir. Bu ittifaq nəticəsində Ağ Hunların dövləti son verilmişdir. Ancaq bir müddət sonra Sasanilərin İpək Yoluna göz dikməsinə reaksiya olaraq Bizansla ittifaq etmiş və Sasaniləri çətin vəziyyətdə qoymuşdur. Güclü Türk yabqusu İstəminin zamanında dövlət ən geniş sərhədlərinə çatmışdır.
Aaron Koplend
Aron Koplend — Amerikalı bəstəkar, pianoçu, dirijor və pedaqoq.
Həyatı
15 yaşında o musiqi ilə məşğul olmağa başlamışdır. Leopold Volfson və Rubin Qoldmark onun müəllimləri arasında olmuşlar. Koplend 1921–1924-cü illərdə Paris yaxınlığındakı Fontenblo Musiqi Akademiyasında Nadya Bulanjedən təhsil almışdır.
Fəaliyyəti
Aron Koplend konsertlər və filmlər üçün bir çox musiqi əsərləri yazmışdır. O, müasir Amerikan musiqi stilini yaratmış və ona "Amerikalı bəstəkarların başçısı" ləqəbi verilmişdir. Koplend öz musiqisi ilə "modern Amerikan" ve "Amerikan folk" stilini sintez edərək yeni stil Amerikan musiqisinin təməlini qoymuşdur. Onun musiqisində olan uzun akkordlar və gec dəyişilən ahəng sanki Amerika təbiətini təsvir edir. Koplend eyni zamanda musiqi müəllimi idi.
70-ci illərdə Alzheymer xəstəliyinə tutulur, lakin 1983-cü ilədək dirijorluq fəaliyyətini davam etdirir.
1945-ci ildə Pulitser mükafatına layiq görülmüşdür.
Pentacalia caracasana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Jan Batist Bussenqo
Jan Batist Bussenqo (2.2.1801, Paris – 11.5.1887, Paris) — Fransız aqrokimyaçısı, Paris Elmlər Akademiyasının üzvü (1839-cu ildən).
Həyatı
Sent-Etyendə Ali Mədən Məktəbini bitirmişdir. Lion Universitetinin (1832-ci ildən), Versal Aqrokimya İnstitutunun (1837-ci ildən) professoru olmuşdur; 1839-cu ildən İncəsənət və Peşə Konservatoriyasında (Paris) dərs demişdir.
Fəaliyyəti
Əsas işləri bitkilərin kök qidalanmasına və təbiətdə maddələrin (başlıca olaraq, torpaqda azotun) dövranına həsr edilmişdir. Bitkilərin (paxlalılardan başqa) torpaqdan azot almasını müəyyənləşdirmişdir.
Təkiyə
Təkiyə — Dərvişlərin ibadət etdiyi yer.
Fərəc yüzbaşı Xudayarlı
Fərəc yüzbaşı Xudayar yüzbaşı oğlu Xudayarlı (1839-?) - oba yüzbaşısı, xeyriyəçi, el ağsaqqalı.
Həyatı
Fərəculla Xudayar yüzbaşı oğlu 1839-cu  ildə  Şuşa qəzasının Vərəndə sahəsinin Xudayarlı  оbasında  anadan  оlmuşdu. Mоlla yanında  оxumuşdu. Ailədə qısaca  "Fərəc"  çağrıldığından  оbada  da  bu  adla  tanınmışdı. Atasından sоnra  оbalarına  yüzbaşılıq  еtmişdi.
Ailəsi
Fərəc yüzbaşı  Mahpəri  xanımla  və  Xanımnisə  xanımla  evlənmişdi. Xanalı, Dünyamalı, Bəyalı,  Əziz  adlı  оğulları,  Hürü,  Mələк  və  Zеynəb  adlı  qızları  vardı. Fərəc yüzbaşının törəmələri Fərəcov, Fərəcli soyadlarını daşıyırlar.
Fransanın xarici siyasəti
Fransa Respublikasının beynəlxalq əlaqələri Fransa hökumətinin xarici dünya ilə əlaqələri. Qərbi Avropa da yerləşən Fransa əsas Avropa ölkələri ndən biridir və orta əsrlərdən bəri Avropa və beynəlxalq tarixdə görkəmli və tarixi rol oynamışdır. FransaBirləşmiş Millətlər Təşkilatı nın, NATO-nun və Avropa Kömür və Polad Birliyinin (Avropa Birliyinin sələfi) qurucularından biridir. Onun əsas müttəfiqləri Almaniya, İtaliya, ABŞ, digər NATO ölkələri və Avropa İttifaqıdır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatında Fransa Təhlükəsizlik Şurasında daimi bir yerdədir və ixtisaslaşmış və əlaqəli qurumlarının çoxunun üzvüdür.
Fransa həm də Aralıq dənizi Birliyi nin qurucularından biridir və həm regional, həm də qlobal qlobal siyasətdə əsas rol oynayır.
Jak Şirakın dövründə Fransanın xarici siyasəti
Ancaq zaman keçdikcə xarici siyasət sahəsindəki sosialistlər və "neoqallistlər" arasındakı fikir ayrılıqları o qədər də böyük olmadığı və əhəmiyyətli dəyişikliklərə səbəb olmadığı ortaya çıxdı. Prezident Fransua Mitteran ın dövründə, J.Şirakın dövründə Fransanın xarici siyasətinin əsas istiqaməti Avropa quruluşu olaraq qaldı. Aralıq dənizi istiqamətinin əhəmiyyəti Fransanın yeni prezidentinin ilk səfərini Mərakeşə etməsi ilə təsdiqləndi. ABŞ-yə sədaqətini nümayiş etdirərək, NATO ilə yaxınlaşma xəttini davam etdirdi. O dövrdə yalnız Şirakın, 1995-ci ilin yayında Fransanın nüvə silahının bir sıra modernləşdirilməsini başa çatdırmaq üçün Sakit Okean da Mururoro Atollunda nüvə sınaqlarını bərpa etmək qərarı General de Goll siyasətiylə əlaqəsini xatırlatdı. Bu sınaqlar yalnız 1996-cı ilin əvvəlində, Sakit Okean Riminin və dünya birliyinin kəskin etirazlarına baxmayaraq, planlaşdırılan proqramın tam icrasından sonra dayandırıldı.
Prezident J.Şirakın rəhbərliyi altında daxili siyasi vəziyyət Fransanın xarici siyasətinə də müəyyən təsir göstərdi. Milli məclisdəki tərəfdarlarının çoxluğunu əldə etmək üçün, J.Şirak 1997-ci ildə erkən parlament seçkisini çağırdı, bu zaman Qaullist partiyası məğlub oldu. Ən çox səs hökuməti quran sosialistlər tərəfindən verildi. Nəticədə, fransızlar müasir tarixdə rəqib partiyalarla əlaqəli prezident və hökumətin "birlikdə yaşamasının" üçüncü nümunəsini aldılar. Bu, təkcə daxili deyil, Fransanın xarici siyasətində də öz əksini tapdı, çünki sosialistlər bu sahədəki baxışlarını J.Şirak üzərində fəal şəkildə tətbiq etdilər.
Nikolya Sarkozinin xarici siyasəti
Müasir Fransanın xarici siyasəti bir neçə əsas ideya ətrafında qurulur. O, ənənəvi olaraq özünü "Qərb demokratik ailəsi" nin üzvü, demokratiya və insan hüquqlarının müdafiəsinə sadiqdir. Bununla yanaşı Paris hesab edir ki, bipolyar dövrdən sonrakı dövrdə ayrı-ayrı dövlətlərin rolu artdı və fərqli ölkələrin mövqelərinin əlaqələndirilməsini təmin edən köhnə çoxtərəfli mexanizmlər daha az effektiv olur. 27 avqust 2007-ci ildə səfirlərə etdiyi müraciətində N. Sarkozi, Berlin divarının yıxılmasından bəri keçən 20 il ərzində fərqli dövlətlərin liderlərinin yeni "planetar nizam" yarada bilməmələrini və köhnə nizamın dəyişən şərtlərə uyğunlaşdırıldığını vurğulamışdır. Bütün bunlar Fransanı öz milli maraqlarına cavab verən beynəlxalq problemləri həll etmək üçün öz yollarını axtarmağa məcbur edir.
N. Sarkozinin diqqət mərkəzində saxladığı Fransanın xarici siyasətinin əsas istiqamətləri arasında bunlardır: Avropaya inteqrasiyanı və AB tərəfdaşları ilə əməkdaşlığı inkişaf etdirməyə yönəlmiş siyasət, ABŞ ilə münasibətlər, Aralıq dənizi ölkələri ilə əlaqələrin gücləndirilməsi və Rusiya ilə dialoq, çoxtərəfli siyasətlər, təşkilatlar, eləcə də Çin, Hindistan, Latın Amerikası, Afrika, Parisin böyüdüyü yer və bir sıra digər beynəlxalq problemlər.
Çətinliklər yaşayan Avropa Birliyi, buna baxmayaraq, əhəmiyyətli beynəlxalq amildir və Paris həmişəki kimi xarici siyasət ambisiyalarını AB ilə bağlayır.
Sarkozi ABŞ-la münasibətlərin yaxşılaşdırılmasına böyük diqqət yetirib.
Öz mövqeyini gücləndirmək üçün Fransa Aralıq dənizi ölkələri ilə əlaqələri gücləndirmək üçün səy göstərdi. Aralıq dənizi Birliyi layihəsinin həyata keçirilməsi onun bölgədə dayaq olmasına, Aİ ölkələrinin ehtiyatlarını planlarına cəlb etməyə və liderlərindən biri kimi Avropa Birliyindəki nüfuzunu artırmağa imkan verdi.
Caşiran (Urmiya)
Caşiran — İranın Qərbi Azərbaycan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Urmiya şəhristanının Əşnəviyə bölgəsinin Ətraf kəndistanında, Əşnəviyyə qəsəbəsindən 17 km cənub-şərqdədir.
Şirvan (Azərbaycan)
Şirvan (əvvəlki adları Zubovka (?-1938); Əli-Bayramlı (1938-2008)) — Azərbaycanda şəhər. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 25 aprel 2008-ci il tarixli, 594-IIIQ saylı Qərarı ilə şəhər Şirvan adlandırılmışdır.
Şirvan 1938–1954-cü illərdə qəsəbə, 28 iyul 1954-cü ildə rayon tabeli şəhər statusu almışdır. 4 yanvar 1963-cü ildən respublika tabeli şəhərdir. Onun ərazisi 72.7 km², əhalisinin sayı 73,7 min nəfər, əhalinin sıxlığı isə hər 1 kv. km-də 2457 nəfər təşkil edir. Şəhərə həmçinin Hacıqəhrəmanlı və Bayramlı qəsəbələri də aiddir. Şəhər əhalisinin 98,5%-ni azərbaycanlılar, yerdə qalanlarını isə ruslar, ukraynalılar, tatarlar, türklər və digər xalqların nümayəndələri təşkil edir.
Tarixi
Azərbaycanda Şirvan işıq adası, nur şəhəri sayılır. Küçələrin genişliyi, səkilər boyunca sıralanan ağaclar bu aran şəhərinin istisini azaldır. Şəhər ətrafından tapılmış arxeoloji nümunələr isə bu yerlərdə yaşayışın mövcudluğu haqqında fikirləri insanlığın ilkin çağlarına qədər aparıb çıxarır.
1796-cı ildə general Zubovun başçılığı altında xüsusi hərbi dəstə Azərbaycana daxil oldu. II Yekaterina bu yürüşə çox böyük maraq göstərirdi. General Zubovun ixtiyarına 30 minlik qoşun verilmişdi. Yürüş Peterburqda kilsədən başlandı, keşişlər ali baş komandana və rus-kazak qüvvələrinə xeyir-dua verdilər.
Azərbaycanda müvəffəqiyyətlə irəliləyən general Zubov əlverişli mövqedə yerləşən bu kəndin adını Yekaterinaserd qoydu. İlk tədbir olaraq bura iki min rus kazakı köçürüldü. Onlar hərbi və eləcə də kənd təsərrüfatı alətləri ilə təchiz edilmişdilər. Belə ki, şəraitə görə oraq və kətmənlə məhsul əkib-biçəcək, ya da istəyəndə silaha əl atacaqdılar. Azərbaycana girən rusların nəzərincə Xəzərdən Kür çayına daxil olan gəmilər üçün bura əlverişli liman olacaq idi. . Qəsəbədəki rusların sayı sonrakı illərdə artaraq 3 min nəfərə çatdı. Onlar bura əsasən sənaye müəssəsisələrinin tikintisi üçün köçürdülər.
1938-ci ildə Zubovka adı Əli Bayramov şərəfinə Əli Bayramlı adı ilə əvəz edilir. 2008-ci ildə şəhərin adı tarixi vilayətin adıyla Şirvan adlandırılmışdı. Şirvan şəhəri tarixi boyunca çayın yaxınlığında yerləşməsi və şəhərin əksəriyyətinin nisbətən aşağıda olmasından ötəri daşqınlardan əziyyət çəkirdi.
28 iyul 1954-cü ildə rayonun mərkəzi olan Əli Bayramlıya rayon tabeliyində şəhər statusu verilmişdir. 1950-ci illərin əvvəllərindən başlayaraq bu ərazilərdə aparılan kəşfiyyat-qazma işləri 1955-ci il iyulun 18-də Kürovdağ yatağında 2 saylı qazma quyusunun fontan vurması ilə nəticələndi. O vaxt həmin quyunun hasilatı sutka ərzində 40 ton idi. Neft mədəninin kəşf edilməsi ilə şəhərin iqtisadi əhəmiyyəti artmağa başladı və 1963-cü ildə Şirvan respublika tabeli şəhər statusunu aldı. 1956–1968-ci illərdə indiki Şirvan şəhərində Avropada ilk açıq tipli Dövlət Rayon Elektrik Stansiyası tikilib istifadəyə verildi. 1962-ci ildə Kür çayının üzərində ikinci körpü tikildi.
Təbiəti
məməlilər: qırmızı tülkü, boz dovşan, ərəbdovşanı, şərqi avropa kirpisi, it, pişik, adi çaqqal, adi canavar. Çox nadir olaraq safsar və hindistan tirəndazı Amma şirvanda ceyranın nəsli kəsilmişdir
quşlar: bayquş, göyərçin, sərçə, qarğa, sağsağan, qumru və s
sürünənlər: göl qurbağası, ilanlar (təlxə,şahmar,gürzə və.s), kərtənkələ (daş,çayır,yaşıl.ən çox zolaqlı kərtənkələ),tısbağalardan isə 3 növdən 2 növ yayılmışdır.nadir olaraq aralıq dənizi tısbağası.(bəlkədə nəsli kəsilmiş),bataqlıq tısbağası
flora: kol, yulğun, tikan, yovşan və s Qeyd : Şirvanda təbii bitən yeganə ağac yulğundur.
İqtisadi xarakteristikası
Şəhərdə 17 sənaye müəssisəsi, o cümlədən, Avropada ən böyük açıq tipli Şirvan DRES-i, yağ zavodu, dəmir-beton məmulatları, saxsı boru, süni dəri zavodları və neft-qaz hasil edən müəssisələr fəaliyyət göstərir.
Foto məlumatlar
Şirvan şəhəri 2012
İncəsənət
Şirvan şəhərinin musiqi məktəbi indiyə qədər ölkədə musiqi kadrlarının yetişdirilməsində, uşaq və gənclərin musiqi tərbiyəsində, insanlara mədəni xidmət göstərilməsində çox dəyərli işlər görmüşdür. Şirvan uşaq musiqi məktəbi 40 illik fəaliyyəti ərzində yalnız şəhərin deyil, ümumən respublikanın musiqi-mədəni tərəqqisinə xidmət etmişdir.