cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Burak Aksak
İlk təhsilini Yedikule'de və orta təhsilini Koca Mustafa Paşa Liseyində tamamladı. Hal hazırda Eskişehir Anadolu Universitetində İctimai İdarəetmə Fakültəsində təhsil alır. 2006-cı ildə o, təqaüd qazanmış və Platon Film Məktəbinə daxil olmuşdur. Ekol Drama İncəsənət Məktəbində Kamera üçün aktyorluq edir. Kariyerini televiziya üzərinə əmisi Selçuk Aydemir ilə başlamış və TRT ilə "Ramazan Güzeldir" idarə etmişdir. Leyla və Mecnun seriyası nəşrdən çıxarıldı və "Ben de Ozledim" filmində ssenarist kimi işləməyə davam etdi. O, BKM tərəfindən hazırlanan və 9 yanvar 2015-ci ildə nümayiş etdirilən :Bana Masal anlat" filmin ssenari müəllifi və rejissorudur. O, 2013-cü ildən etibarən aylıq "OT Magazine" jurnalında yazır. 2015-ci il sentyabrın 18-də sərbəst buraxılan ikinci "Kara Bela" filminin rejissoru vəzifəsində çalışıb. Filmin aparıcı aktyorlari Çingiz Bozkurt, Seda Bakan və Erkan Kolçak Köstendildir. Film, Türk kinosunun tarixində  ictimai premieri ilə bir ilkə imza atdı. Harbiye Cəmil Topuzlu Açıq Hava Teatrında təxminən 5 min biletli tamaşaçı izlədi.
2017-ci ildə Küsurat nəşriyyatını qurdu.
Hve
Hve və ya ho sovet koreyalıların ləhcəsində - he - Koreya mətbəxi ailəsi adlanır. Hve çiy ətdən və ya balıqdan əlavələrlə hazırlanır. Ümumi seçimlər:
Balıq hve adətən cheokchujang (qoçujang sousu), ssamjang (쌈장), kələm yarpaqlarına bükülmüş vasabi və perilla ilə yeyilir.
Tarixi
Güman etmək olar ki, hve Üç Krallıq Dövrünün əvvəlində (e.ə. 57 - eramızdan əvvəl 668), aktiv mədəni mübadilə dövründə Çindən gəlmişdir.
“Lun Yu” (eramızın I əsri) deyir: “Mən turş düyü, balıq və ya köhnə ət yemədim” (食不厭精，膾不厭細). "Kuai" sözü Çindir. ticarət. 膾, məs.
Əvvəlcə çiy balıq və ya ətdən ibarət nazik zolaqlar mənasını verən 脍, Qin sülaləsində çiy balıq mənasına gəldi.
Qoryo sülaləsindən əvvəl (918-1392) Koreyada buddizm inkişaf etdi və ət ümumiyyətlə nadir hallarda yeyilirdi. Hve demək olar ki, unudulmuşdur. Qoryo dövrünün sonunda Buddizm öz gücünü itirdi və hve yenidən populyarlıq qazandı. Çoson krallığı çiy ət yeməyi təbliğ edirdi. .
Çinin özündə xam ət və balıq demək olar ki, heç vaxt yeyilmir, Çaoşan mətbəxi istisna olmaqla, burada "yuşeng" yeməyi, çiy balıq salatı var. Tayvan-Yapon tarixçisi Ting Xunxing (陳舜臣) 11-ci əsrdə epidemiyadan sonra çiy balıq və ətin Çin mətbəxindən yoxa çıxdığını iddia edir. Mahnı sülaləsinin məşhur şairi Mei Yaoçenin şeirlərində ev sahibinin qonaqlar üçün “kuai” hazırlamasını təsvir etdiyinə görə, kuai ən azı 1060-cı ilə qədər mövcud olmuşdur.
Səfəvi xanədanı
Səfəvilər (farsca. صفویان — Səfəviyan; ərəb əlifbası ilə azərbaycanca. صفوی‌لر — Səfəvilər) — indiki İran və Azərbaycan ərazisində hökm sürmüş şah sülaləsi, Səfəvi dövlətinin hökmdarları. XIV əsrin əvvəllərindən etibarən indiki İranın şimalındakı Ərdəbil bölgəsini və 1501–1722 və 1729–1736-cı illərdə indiki İranın bütün ərazisini idarə etdilər.
İndiki İran, Azərbaycan, Ermənistan, İraq, Əfqanıstan, Türkmənistan və Türkiyənin şərq hissəsindəki varlığını qoruyub saxlayan tarixdə ilk dəfə Şiə Onikiciliyi Azərbaycan və İranın rəsmi inancı və varisi olduğu dövlətin hakim sülalələri olaraq qəbul etdi.
Bu sülalənin ilk hökmdarı Güney Azərbaycanın Ərdəbil şəhərində anadan olan I İsmayıl (1501–1524) idi. Şərur yaxınlığında (Naxçıvanda) türkmanlar (Azərbaycan türklərinin əvvəlki adı) Ağqoyunlu dövlətinin hökmdarı Əlvənd Xanı məğlub etdikdən sonra İsmayıl zəfərlə Təbrizə girdi və 1501-ci ilin iyulunda özünü şah elan etdi. Əvvəlcə onun nəzarətində olan ərazilər yalnız Azərbaycanla məhdudlaşsa da, sonrakı 10 il ərzində indiki İranın böyük bir hissəsini öz hakimiyyəti altında birləşdirdi və qonşu İraq vilayətləri Bağdad və Mosulu da öz dövlətinə qoşdu.
Yaradılan dövlətə ən çox Dövlət-i Qızılbaş (Qızılbaş dövləti) deyilirdi. Qızılbaş səltənəti və Qızılbaş mülkiyyəti adları da istifadə edilmişdir və şah Qızılbaş, padişah titulunu daşıyırdı.
Təbriz şəhəri Səfəvi dövlətinin paytaxtı oldu; daha sonra paytaxt Qəzvinə, oradan da İsfahana köçürüldü.
Səfəvilər özlərini "şahənşah" (krallar kralı) adlandırırdılar. Bununla yanaşı, Şiə İslamı dövlət dini elan edərək ön plana çıxardılar. Səfəvi dövründə şiəlik hakim cərəyan kimi quruldu.
Səfəvi dövlətinin qurulmasını dəstəkləyən türkman tayfaları bunlar; Şadlı eli, Şamlı, Əfşar, Qaçar, Çağırqanlı, Qaramustafalu, Təkəli, Bəydili, Humuslu, Ustaclu, Dulqədirlu, Varsak.
Səfəvi Sülaləsi
Vasili Bartold, Səfəvilərin Fars mənşəli deyil türk mənşəli olduğu qənaətindədir. Rus tarixçisi Petruşevski də buna bənzər bir fikirdədir; "İlk Səfəvi şeyxləri Ərdəbildə yaşamış və ana dili Azərbaycan dilidir (yəni türkcə)" deyir.
İsmail Haqqı Uzunçarşılı, Səfəvilərin soyu ilə bağlı yazır ki, "xalis bir türk olan bu ailənin siyasətləri özlərini Sadat-i Hüseyniyyədən olduqlarını göstərdilər."
Bu mövzuda, bənzər mənbələrdə Saffətü-Səfa'daki verilən məlumatlara əsaslanaraq Şeyx Səfiyəddin Ərdəbili "Türk piri" adlandırılırdı və şeyxin "türk köyündə yaşadığı və türk şagirdlərinə xidmət etmək üçün onlara ağ çörək və bal təqdim etməsi" qeyd olunurdu. Səfi'nin fars olan bir çox müasirləri də 1272-ci ildə onu Türk Piri olaraq adlandırırdılar.
Dərəsənci (Urmiya)
Dərəsənci — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 108 nəfər yaşayır (15 ailə).
Cartoon Network (Hindistan)
2020-ci ilin oktyabr ayına kimi CN tamaşaçı statistikasına görə Hindistanda yeddinci sırada, ən çox izlənən uşaq kanalı olmuşdur.
Tarixçə
Cartoon Network Hindistanda 1 may 1995-ci ildə fəaliyyətə başlamış ilk uşaq telekanalıdır. Yayım ilk öncə, Turner Classic Movies-in səhər 05:30-dan axşam 05:30-a kimi (sonralar, 09:00) yayımlanan proqramlarından ibarət idi. CN 1 iyul 2001-ci ildə 24 saatlıq bir kanal kimi yayımına davam etmişdir.
Orijinal yayım Ayı Yoqi Şou, Top Ket, Çaxmaqdaşlar və Skubi-Du kimi Hanna-Barbera cizgi filmlərindən ibarət idi. Kanal sürətlə inkişaf etməyə başladı və 1996-cı ildə ilk dəfə MGM cizgi filmlərini (Tom və Cerri, Drupi və Spayk və Tayk) yayımladı və (Time Warner-in Turneri 1996-cı ildə satın aldıqdan sonra) Warner Bros. şoularını 1997-ci ildə (Looney Tunes və digər Looney Tunes ilə əlaqəli cizgi filmləri) yayımlamağa başladı. 1998-ci ildə Cartoon Network ilk orijinal şouları olan Space Ghost Coast to Cost və The Moxy Show-u yayımladı.
Növbəti 2000-ci ildə, "Güclü Qızlar", "Mayk, Lyu və Oq" və "Cəsur it" də daxil olmaqla daha çox CN-in orijinalları təqdim edildi. DC animasiya kainatı serialının premyerasına 2000-ci illərdə "Betmen (2000)" ilə başlayan Yeni "Betmenin Macəraları (2000)", "Betmenin İntiqamı (2001)", "Supermen (2001)" və "Ədalət Birliyi (2002)" ilə başladı.
2001-ci ildə "Böyük Şəhərdəki Qoyunlar", "Time Squad" və "Samurai Cek" kimi cizgi filmləri Hindistanda premyeraya başladılar. 1 iyul 2001-ci ildə CN 24 saatlıq bir kanal oldu.
.
Saturnun peykləri
thumb|right
Saturnun peykləri — Saturnun 82 peyki var. Alimlərin fikrincə Saturnda kəşf edilməmiş bir çox peyk var. Saturnun ən böyük peyki Titandır. Bu peyk Günəş sistemində ən böyük 2-ci peykdir. Saturna ən yaxın peyk Pan, ən uzaq peyk isə Fornyotdur. Saturnun 82 peykindən ancaq 53-ünün adı var və 13-ünün diametri 50 kilometrdən çoxdur.
== 2019-cu ildə tapılmış peyklər == 2019-cu ildə ABŞ-nin araşdırması daha 20 peykin tapılmasına səbəb oldu. Bununla da, Saturnun peyklərinin sayı Yupiterinkiləri keçdi. Beləliklə, Saturn Günəş Sisteminin ən çox peykə sahib olan planeti oldu.
Bu peyklərdən 17-i Saturnla eyni istiqamətdə dönür. Qalan 3-ü isə planetin əks istiqamətində dönür. Planetin əksinə dönən peyklərdən 2-i planetə yaxın olduğu üçün tam bir dövrü 2 ildə tamamlayır. Daha uzaqdakı digər peyklər isə planet ətrafında turu 3 ilə tamamlayır.
Peyklər Havay adalarındakı Manua-Kea vulkanındakı Subaru teleskopu vasitəsilə kəşf olunmuşdur.
Korrupsiya
thumb|300px|“Korrupsiyalaşmış qanunvericilik” (Vaşinqtonda Konqres kitabxanası), rəssam Elihu Vedder, 1896 thumb|Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Korrupsiyaya qarşı Konvensiyası Korrupsiya — dövlətin hər hansı qurumunda çalışan və ona etibar edilərək verilmiş səlahiyyətdən şəxsi mənfəəti üçün istifadə etmə halları adlanır. Bu termin əsasən bürokratik aparat və siyasi elita ilə bağlı işlənir.
Korrupsiya vəzifədə olanın vəzifə səlahiyyətlərindən istifadə edərək qanunları heçə sayıb bu və ya başqa məsələni hansı bir cinayətkar qrupun xeyrinə həll etməsidir. Ona görə korrupsiya dedikdə ancaq və ancaq vəzifədə olanlardan söhbət gedir. Sadə camaatı, hətta cinayətkar biznesmeni korrupsioner adlandırmaq olmaz. Həmin biznesmen rüşvət cinayətinə aiddir. Başqa sözlə Korrupsiya - vəzifəli şəxslərin öz statusundan, təmsil etdiyi orqanın statusundan, vəzifə səlahiyyətlərindən və ya həmin status və səlahiyyətlərdən irəli gələn imkanlardan istifadə etməklə qanunsuz olaraq maddi və sair nemətlər, imtiyazlar və ya güzəştlər əldə etməsi, habelə fiziki və hüquqi şəxslər tərəfindən qeyd edilən maddi və sair nemətlərin, imtiyazların və ya güzəştlərin qanunsuz olaraq vəzifəli şəxslərə təklif və ya vəd olunması və yaxud verilməsi yolu ilə həmin vəzifəli şəxslərin ələ alınmasıdır.
Korrupsiyaya qarşı mübarizəni həyata keçirən orqanlar
Korrupsiyanın qarşısının alınması
İstənilən sahədə inkişafa mane olan əsas faktorlardan hesab olunan korrupsiya müasir dövrümüzdə dünyanın əksər ölkələrini narahat edən problemdir. Korrupsiyanın mövcudluğu ilk növbədə ümumbəşəri və milli dəyərləri sarsıdır, hüquqi dövlət quruculuğuna mane olur, iqtisadi və sosial inkişafı buxovlayır, cəmiyyətin ehtiyatlarından səmərəsiz istifadə edilməsinə şərait yaradır, aztəminatlı insanlara ziyan vurur. Ona görə korrupsiyaya qarşı mübarizə demokratik və sivil inkişaf yolu seçmiş hər bir dövlətin qarşıya qoyduğu əsas məqsədlərdəndir.
Yaxın qohumların birgə işləməsinə yol verilməməsi
Albert Tavxelidze
Tavxelidze Albert Nikiforoviç (1932-2010) — Sovet və Gürcüstan fiziki, SSRİ Elmlər Akademiyasının akademiki (1990), Gürcüstan Elmlər Akademiyasının prezidenti (1986-2005).
Həyatı
Albert Nikiforoviç Tavxelidze 16 dekabr 1932-ci ildə Tbilisi şəhərində anadan olmuşdur.
1948-ci ildə Tbilisidə orta məktəbi, 1953-cü ildə isə Tbilisi Dövlət Universitetini "Nəzəri fizika" ixtisası üzrə bitirmişdir.
1956-cı ildən A.N.Tavxelidze N.N.Boqolyubov və A.A.Loqunovun dəvəti ilə öz elmi fəaliyyətinə Nüvə Tədqiqatları Birləşmiş İnstitutunun (NTBİ) nəzəri fizika laboratoriyasında (NFL) başlamışdır.
A.N.Tavxelidze 1956-1970-ci illərdə Dubnada (Rusiya) işləmiş və elmi işçidən nəzəri fizika laboratoriyasının direktor müavini vəzifəsinə qədər bir yol keçmişdir. 1963-cü ildə A.N.Tavxelidze NTBİ-nin NFL-inin elmi şurasında fizika-riyaziyyat elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə etmişdir. 1956-cı ildə ona professor rütbəsi verilmişdir. 1986-cı ildə A.N.Tavxelidzenin Gürcüstan Elmlər Akademiyasının prezidenti seçildiyi vaxtda, institutda, demək olar ki, bütün ilkin işlər başa çatdırılmış, İtaliyanın, Amerikanın və başqa ölkələrin elmi mərkəzlərilə beynəlxalq əməkdaşlıq əlaqələri genişlənmiş, ilk eksperimentlər başlanmışdı. Bu institutun əməkdaşlarının nəzəri və eksperimental tədqiqatları geniş elmi ictimaiyyətə artıq yaxşı məlum idi.
Nüvə Tədqiqatlari İnstitutunda (NTİ) A.N.Tavxelidze bu günə qədər məhsuldar işini davam etdirir, nəzəri fizika şöbəsinin müdiri - NTİ-nin elmi rəhbəridir.
1970-1986-cı illərdə M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin professoru olan A.N.Tavxelidzenin REA NTİ-nin elm aləmində geniş tanınmış nəzəri fizika şöbəsinin formalaşmasında əhəmiyyətli rolu olmuşdur.
1967-ci ildə A.N.Tavxelidze Gürcüstan Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 1974-cü ildə həqiqi üzvü seçilmişdir.
1986-cı ildə Gürcüstan hökumətinin tövsiyəsi və SSRİ Elmlər Akademiyasının dəstəyi ilə A.N.Tavxelidze Gürcüstan Elmlər Akademiyasının prezidenti seçilmişdir. 1993 və 1998-ci illərdə Gürcüstan Elmlər Akademiyasının ümumi yığıncağı onun prezidentlik səlahiyyətlərini yenidən təsdiqləmişdir.
1986-cı ildən A.N.Tavxelidze "Gürcüstan Elmlər Akademiyasının xəbərləri" jurnalının baş redaktoru olmuşdur.
Elmdə mühüm xidmətlərinə görə A.N.Tavxelidze 1984-cü ildə SSRİ Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 1990-cı ildə həqiqi üzvü seçilmişdir.
2002-ci ildə akademik A.N.Tavxelidze Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Fəxri üzvü seçilmişdir.
Barnsdeyl bağları
thumb|[[Ceof Hamiltonun Barnsdeyl bağlarında qoyulan büstü]] Barnsdeyl bağları — İngiltərənin Ratlend şəhərində yerləşən bağ kompleksi. Ceof Hamiltonun 1979-cu ildən 1996-cı ildə vəfatına qədər BBC-də yayımladığı “Bağbanların dünyası” TV seriyasının nümayiş olunduğu bağdır.
Haqqında
Bağ kompleksi Ratlend Uoterin şimalından bir az aralı Ekston qəsəbəsindəki xiyabanlıqda yerləşir. Ceof Hamilton 1983-cü ildən başlayaraq bağ kompleksini daha da təkmilləşdirməyə başladı. Hal-hazırda kompleksin sahəsi 3.2 hektardlr və orada 37 bağban fəaliyyət göstərir.
Ağca Qala (Urmiya)
Ağca Qala - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 903 nəfər. yaşayır (224 ailə).
Ağacan Cəbrayılov
Ağacan Zakir oğlu Cəbrayılov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ağacan Cəbrayılov 2002-ci il mayın 20-də Şamaxı şəhərində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Ağacan Cəbrayılov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində savaşıb. Ağacan Cəbrayılov noyabrın 10-da şəhid olub. Şamaxı Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ağacan Cəbrayılov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Nəzərov çöl siçanı
Nəzərov çöl siçanı (Microtus nasarov) — gəmiricilər dəstəsi, Dağsiçanları fəsiləsinin boz çölsiçanları cinsindən heyvan növü.
Yayılması
Bu canlılar əsasən Kiçik Qafqaz dağlarının şərq ətəklərində, Azərbaycan və Ermənistan ərazilərində yayılmışdır. Çöllüklərdə yayılmışdır. Demək olar ki olduqca az öyrənilmişdir. Amma Dağıstan çöl siçanıları ilə ümumi oxşarlıqları vardır.
Qorunması
Xüsusi olaraq qorunması təşkil olnmamışdır. Bununla belə bir çox qoruqların ərazisində yayılmışlar.
Zeynal Xəlil
Xəlilov Zeynal Rza oğlu — Azərbaycan şairi, dramaturq, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1960).
Həyatı
On yeddi yaşında ikən poeziya aləminə gələn Zeynal Xəlil, az bir müddət ərzində özünü tanıtmağa, XX əsrin 30-cu illərində sürətlə irəli çıxan S. Vurğun, M. Müşfiq, R. Rza, S. Rüstəm, M. Rahim, O. Sarıvəlli kimi qüdrətli söz ustaları arasında görünməyə başlayır. "İstək" adlı ilk şe‘rlər kitabı 1936-cı ildə nəşr olunmuşdur. Böyük Vətən müharibəsi illərində döyüşçülərin qəhrəmanlığını tərənnüm edən əsərlər: "Yəhərləyin atları", "416", "Döyüşçünün vəsiyyəti" və s. şeirlər; Zoya Kosmodemyanskayaya həsr olunmuş "Tatyana" poeması, (1942) yazmışdır.
"Düşüncələr" (1943), "E‘tibar" (1947), "Arzular" (1949), "İki dünya" (1952), "Bənövşə" (1956), "Şe‘rlər" (1963), "Sevdiyim rəng" (1970), "Günəş, dəniz və insan" (1973) və s. şe‘r kitablarının, "Ulduzlar" (1961) mənzum romanın müəllifidir. "İntiqam" (1941), "Qatır Məmməd" (1945), "Gənc ustalar" (1954), "Ata yolu" (1966) pyesləri var. "Qatır Məmməd"in motivləri əsasında eyniadlı film çəkilmişdir.
Əsərləri bir sıra xarici dillərə tərcümə olunmuşdur. P. Antokolski, R. Həmzətov, D. Quramişvili, Ş. Petöfi, Qafur Qulam və b.-dan tərcümələr etmişdir.
"Şərəf nişanı" ordeni və medallarla təltif olunmuşdur.
Yaradıcılığı
XX əsr Azərbaycan şeirində süjetli lirikanın gözəl nümunələrini yaradanlardan biri də Z. Xəlil olmuşdur. Hadisə, ıhvalat və vəziyyətlərin təbii, maraqlı obrazlarla verilməsi, fikrin, mətləbin bədii lövhələrlə çatdırılması Z. Xəlil şeirinə həzn bir romantika, təbii obrazlılıq, estetik, müasir ruh gətirmişdir.
NGC 1795
NGC 1795, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Dəzgir (Urmiya)
Dəzgir — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 525 nəfər yaşayır (92 ailə).
İohann Edelin əsərlərinin siyahısı
Memarın müəllifi olduğu binalardan altısı dövrümüzə çatmamışdır. Onlardan ikisi hələ memarın özünün sağlığında sökülmüş Müqəddəs Varfolomey və Rəbbin çevrilməsi kilsələridir. Digər üç abidə isə 2010-cu illərdə Mərkəzi parkın inşası zamanı sökülmüş Mirzə Ağa Əliyev küçəsi 126 ünvanında yerləşən iki mərtəbəli yaşayış binası, Füzuli küçəsi 33 ünvanında yerləşən Rzayevin üç mərtəbəli evi və Çingiz Mustafayev küçəsi 89 ünvanında yerləşən iki mərtəbəli ev olmuşdur. Lev Tolstoy küçəsi, 128 ünvanında yerləşən iki mərtəbəli bina isə 2000-ci illərdə sökülmüş və yerində çoxmərtəbəli yaşayış binası inşa edilmişdir. Siyahıda sökülmüş binalar qırmızı fonda göstərilmişdir. Memarın müəllifi olduğu, lakin bədii və memarlıq əhəmiyyəti daşımayan taxta tikililər (Bakı qalası yaxınlığında ticarət sıraları, Balaxanıda Müqəddəs Makariya kilsəsi yaxınlığında, kilsənin inşasından əvvəl quraşdırılmış müvəqqəti taxta kilsə) siyahıda göstərilməmişdir.
Edessa şəlalələri
Edessa və ya Edessis şəlalələri ― Yunanistanın Edessa şəhərində yerləşir. Şəlalələr XIV əsrdə baş verən güclü zəlzələdən sonra yaranmış təbiət möcüzəsidir. O vaxtdan bəri ərazidə baş vermiş daha kiçik miqyaslı zəlzələlər səbəbiylə şəlalələrin morfologiyalarında bir çox dəyişiklik baş vermişdir.
Bu şəlalələrin əsas mənbəyi Aqra-Nissiou bataqlığıdır. Şəlalələr 100 000 m²-dən böyük ərazi və qayanın üzərindəki 1,1 km uzunluğundakı cığır boyu tökülür.
Şəlalələr Edessa şəhərini ziyarət edənləri əsas cəlb edən obyektdir. Bölgədə on iki şəlalə var ki, bunlardan dördü asanlıqla görünür.
Tarixi
alt=Waterfalls of Edessa in Greece|right|thumb|Edessa şəlalələri
Formalaşmaları
Edessa şəlalələri 14-cü əsrdə geoloji və ya atmosfer hadisəsindən sonra meydana gəlmişdir. Əvvəlcə suyun əsas hissəsi şəhərin qərbindəki hövzədə toplanırdı. Daha sonra isə sular şəhərdən axmağa başladı və hündür qayalardan möhtəşəm bir şəkildə düşərək bir çox kiçik çay və şəlalə yaratdı.
Sənaye istismarı
alt=Edessa Waterfalls Municipal Restaurant|left|thumb|Turistlər şəlalələrin içərisində qəhvələrini içə bilərlər 19-cu əsrin sonunda şəhərin yuxarısındakı qayalarda şəlalələrdən istehsal edilmiş elektrik enerjisini istifadə edəcək bir neçə fabrik tikildi. Ərazidə ümumilikdə beş böyük tekstil fabriki, bir neçə laboratoriya və dəri zavodu tikilmişdi. Hər bir fabrik özünəməxsus elektrik sistemi yaratmaq üçün bir şəlalədən istifadə edirdi.
Turizm
II Dünya Müharibəsindən və Edessa bələdiyyəsinin yenidən qurulmasından sonra şəlalələrin yerləşdiyi ərazi dövlətin səlahiyyətinə keçdi. Bələdiyyə ərazini yenidən inkişaf etdirmək üçün tədbirlər həyata keçirdi, ərazidə geniş bağlar və yollar salındı. İşlər 1953-cü ildə tamamlandı. İki böyük şəlalənin arasındakı kiçik adadad "BALLAR" adlı bələdiyyə restoranı quruldu. 1960-cı illərdə ərazidə ziyarətçinin etibarlı bir şəkildə yaxınlaşmasına imkan vermək üçün yollar inşa edildi.
2003-cü ildən bəri şəlalələr gecə boyunca göy qurşağı rənglərində işıqlandırılır.
Dövləpasan (Urmiya)
Dövləpasan — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 158 nəfər yaşayır (30 ailə).
İlyas Yalçıntaş
İlyas Yalçıntaş — Türkiyəli musiqiçidir. Bu günə qədər, bir çox mahnıları və albomları olmuşdur.2014-cü ildə sözləri İskəndər Külekçi, bəstəkarı Orçun Karamukun olan İncir mahnısı ilə X Factor Turkiyə yarışmasına qatılmışdır. 2015-ci ildə Behzat Gerçeker & Enbe Orkestri ilə birlikdə bu mahnını yenidən aranjiman edərək Kral Pop və TTNet musiqi hitlərində birinci yerə yüksəlmişdir.
Həyatı və Kariyerası
7 mart 1989-cu ildə Ərzincan'da anadan olmuşdur. Orta təhsilini Küçükçekmece İMKB Anadolu Liseyin'də bitirmişdir. Musiqiyə 16 yaşında gitara ifaçısı kimi başlamışdır. Sonrakı illərdə müxtəlif məkanlarda çıxış edərək yaşamını sürdürmüşdür. 2014-cü ildə sözləri İskəndər Külekçi, bəstəkarı Orçun Karamukun olan İncir mahnısı ilə X Factor Turkiyə yarışmasına qatılmışdır. 2015-ci ildə Behzat Gerçeker & Enbe Orkestri ilə birlikdə bu mahnını yenidən aranjiman edərək Kral Pop və TTNet musiqi hitlərində birinci yerə yüksəlmişdir.
2015-ci ildə; İlk sinqlıİncir'i, ikinci sinqlı Olmazsa Olmazımsan'ı və ilk albomu Eşq Adam Seçir'i buraxmışdır. O, İncir mahnısında Enbe Orkestri, Olmazsa Olmazımsan mahnısında Enbe Orkestri və Büşra Pərizlə əməkdaşlıq etmişdir. 2016-cı ildə ikinci albomu İçimdəki Duman'ı buraxmışdır. 2015-ci ildə çıxardığı bütün sinqlları və albomları 2016-cı ildə çıxardığı İçimdeki Duman adlı albomunda toplamışdır. İçimdəki Duman albomuna daxil olan İncir, Səndə yoxsa, Nəfəs və İçimdəki Duman, Bu necə əlvida mahnılarına kliplər çəkilmişdir. 2018-ci ilin may ayında o, Fəridə Hilal Akınla duet oxuduğu Şəhərin yolu adlı sinqlını buraxmışdır. Mahnının sözləri İlyas Yalçıntaş, bəstəsi İlyas Yalçıntaş və Emre Can Yıldız, aranjimanı Aytaç Kartındır.
Mükafatları
42. Pantene Altın Kelebek Ödülleri
3. En Moda Dergisi Ödülleri
İstanbul Gelişim Üniversitesi Medya Ödülleri
Afrikanın yerli xalqları
270px|thumb|Namibiyada olan [[Buşmenlər]] Afrikanın yerli əhalisi, müstəmləkəçilərin gəlməsindən əvvəl orada yaşayan insanlar qrupudur.
Almanabad (Urmiya)
Almanabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 497 nəfər. yaşayır (143 ailə).
Dıxtau
Dıxtau (, – türkcə "dik dağ" sözündən götürülüb, kələ-kötür dağ deməkdir) — Rusiyada, Kabarda-Balkar Respublikasında, Böyük Qafqazın mәrkәzi hissәsindә yerləşən Elbrusdan sonra әn yüksәk zirvә. Hündürlüyü 5204 metrdir. Kristallik süxurlardan ibarәtdir. Şərq yamacından mürәkkәb Dıxsu dәrә buzlağı (sahәsinә görә Qafqazda Bezengi buzlağından sonra ikinci) enir.
Dırmanış və fəth
Dıxtauya ən yaxşı şəkildə şimaldan (Rusiya) daxil olmaq olar. Bezingi alpinist düşərgəsi 2180 m hündürlükdə yerləşir.
Zirvə ilk dəfə 1888-ci ildə Albert Mammeri və Henrix Zurfluh tərəfindən fəth edilmişdir.
Kiril əlifbası ilə yazılmış müxtəlif sovet hərbi xəritələrini internetdə tapmaq olar və bu xəritələrdən ikisi Dıxtau ərazisini əhatə edir.
XNXX
XNXX — pornoqrafik videolar, şəkillər, mətnlər və oyunlar üçün video portal. 2000-ci ildə işıq üzü görüb və ofis Parisdə fəaliyyət göstərir. Monreal, Tokio və Nyuarkda serverləri mövcuddur. Xnxx müxtəlif pornoqrafik videolar və şəkillər (gif faylları daxil olmaqla), erotik hekayələr, həştəq və etiketlərə görə sıralanmış, axtarış filtrləri vasitəsilə tapıla bilən bir çox seçimləri mövcuddur. Saytda həmçinin internet forum təklif olunur və bir neçə yetkin brauzer oyunları var. 2004-cü ildə XNXX XHamster ilə birlikdə "iki ən məşhur porno videohostinq platforması"ndan biri adını almışdır. Sayt 2018-ci ildə Alexa-da ən çox baxılan saytlar arasında 74-cü yerdə qərarlaşmışdır. Öz məlumatlarına görə, saytda 8,5 milyondan çox porno var.
Gecə qonağı 2 (film, 2017)
Gecə qonağı 2 filmi rejissor Kənan MM tərəfindən 2017-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Azəri Prodakşn şirkətində istehsal edilmişdir. Film sevgiyə, bədbəxtliyə ithaf olunur. Əsas rolları Kənan MM, Pərvin Abıyeva, Cavanşir Hadıyev, Hüseyn Mahmudov, Elnarə Heydərova ifa edirlər.
Radaqast
Radaqast ― Con Ronald Ruel Tolkinin "Hobbit" və "Üzüklərin hökmdarı" romanlarında bəhs olunan 5 sehrbazdan biri. Radaqast Qandalfın sirdaşı və müttəfiqidir. Radaqast heyvan və bitkilərlə çox güclü bağa sahibdir. Şəfalı bitkilər və əsas quşlar olmaqla heyvanlar haqqında elmlərin müdrik bilicisidir. Həm də heyvanların dilini bilir.
Lesnaya döyüşü
Giriş
1713-cü ildə I Pyotr Rusiyanın paytaxtını Moskvadan Nevanın sahillərinə köçürdü. Rus ordusu Baltikyanı ərazilərdə irəliləyərək keçmiş rus şəhərləri Yam və Koporyeni İsveç qoşunlarından təmizlədi. Polşada Varşava və Krakovu da ələ keçirən XII Karl II Avqustu sülh bağlamağa məcbur etdi, barışığın şərtlərinə əsasən, II Avqust Polşa taxtını itirərək yanız Saksoniyanı öz əlində saxladı. I Pyotr Rusiyanın sərhədlərinə yaxınlaşan XII Karlın ordusu ilə əsas döyüşə girməyərək düşməni yorub taqətdən salmaq məqsədilə ölkənin içərilərinə çəkilməyə başlayaraq belorus Polesyesində möhkəmləndi.
Döyüşün gedişi
1708-ci il sentyabrın 28-də Lesnya kəndi yaxınlığında Pyotr 11500 nəfərlik süvari qoşunu ilə XII Karla silah-sursat, ərzaq gətirərək general Levenqaupt başda olmaqla 16 minlik İsveç qoşunu qarşıladı. Bir neçə saat davam edən döyüşdən pərən-pərən düşən İsveç əsgərlərindən yalnız yeddi min nəfərə yaxını əsas ordu ilə birləşə bildi. I Pyotr Lesnya altındakı qələbəni "Poltava döyüşünün anası" adlandırmışdır.
Nəticə
Rus ordusu Lesnya kəndi yaxınlığında isveç qoşununu tam məğlubiyyətə düçar etdi və bu döyüş sonrakı il baş verən Poltava (1709) döyüşünə əsaslı şəkildə təsir etdi.
Cəbəl Əxdar (Liviya)
Cəbəl Əxdar bir neçə dərə ilə həmsərhəd olan dağ yaylasından ibarətdir. Benqazinin şimalında və Dernanın cənubunda yerləşir. Bu, Liviyanın ən rütubətli ərazisidir və buraya ildə təxminən 600 mm yağıntı düşür. Ərazidə geniş meşələr var, burada zəngin kartof və dənli bitkilər yığılır.
Qədim yunan müstəmləkəsi olan Kirena Cəbəl Əxdar vadisində yerləşir.
Gövcar (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 910 nəfər yaşayır (156 ailə).
Yusif Həsənbəy
Yaradıcılığı
"Təhsildən qayıdarkən" adlı ilk mətbu əsəri 1954-cü ildə "Azərbaycan" jurnalında dərc olunmuşdur. Bundan sonra dövri mətbuatda müntəzəm çıxış edir. Əsərləri keçmiş SSRİ xalqlarının dillərinə çevrilib yayılmışdır. "Ayı kürkü" (1986) və "Dağlarda işıq" (1981) əsərləri əsasında televiziya tamaşası nümayiş etdirilmişdir. "Sehirli üzük" (1973) pyesi Mingəçevir Dövlət teatrında, "Yıxılanı qaldır" (1975) pyesi Ağdam Dövlət teatrında səhnəyə qoyulmuşdur. "Bir həyətin sakinləri" (1981), "Kölgənin kölgəsi" (1984) pyesləri Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən qəbul edilmişdir. Azərbaycan mahnılarını toplayıb tərtib edib dönə-dönə kütləvi tirajla nəşr etdirmişdir. Şeirlərinə mahnı bəstələnmişdir.
Tərcümələri
(ruscadan)
Filistinlilər
Filistinlilər ( pliştim, ) — e.ə. XII əsrdən Kənanın sahilyanı hissəsində məskunlaşmış qədim xalq. Onlar Əhdi-ətiqdə, eləcə də Assuriya və Misir mənbələrində dəfələrlə xatırlanır. Yaxın Şərqdə yalnız filistinlilər və hetlər dəmir əritmə texnologiyasına sahib idilər və bu, Dəmir dövrünün başlanğıcı hesab edilir. E.ə. XII–IX əsrlərdə Suriyada mövcud olmuş Palistin padşahlığının da filistinlilər ilə bağlı ola biləcəyi güman edilir.
Dini
Filistinlilərin sitayiş etdiyi tanrılar arasında Daqon ən mühüm yeri tuturdu. Bibliyada qeyd edilmişdir ki, bu tanrıya həsr olunmuş məbədlər Qəzzə və Aşdodda yerləşirdi. Onların inanclarında Baal-Zebub mühüm yer tuturdu və Ekronda hörmətlə qarşılanırdı. Bundan əlavə, onlar Derketo və Astarta ilahələrinə inanırdılar.
Panamerikanizm
300px|thumb|right|Amerika qitəsinin siyasi xəritəsi Panamerikanizm – Amerika dövlətləri arasında müxtəlif sahələrdə əməkdaşlıq, Yeni dünya ölkələrinin iqtisadi, mədəni, dinc və sülh şəraitində inkişafı məqsədini güdən ortaq bir tarixi bağlantı ideyasını təbliğ edən siyasi inteqrasiya hərəkatı.
Panamerikanizmin əsasının qoyulması
Panamerikanizmin yaradılmasında və təbliğində ilk sənədləşdirilmiş addımlar XIX əsrin 20-ci illərində həyata keçirilmişdir. 1823-cü il dekabrın 2-də ABŞ Prezidenti Ceyms Monro Konqresə etdiyi illik müraciətində "Monro Doktrinası" - "Amerika Amerikalılar üçündür" şüarına əsaslanan xarici siyasət prinsiplərinin bəyannaməsini elan etdi. Lakin X. Martinin fikrincə əslində bu şüar "Amerika Şimali Amerikalılar üçündü" kimi başa düşülməlidir. Üstəlik, Monronun müraciətində Avropa monipolistlərinə xəbərdarlıq edilirdi ki, keçmiş Amerika müstəmləkələrinin işlərinə qarışmaq cəhdləriv və yaxud hər hansı bir müdaxilə ABŞ-nin həyati mənafelərinin pozulması kimi qiymətləndiriləcəkdir. Yəni bu dünyanı Avropa idarəetmə sisteminə və ABŞ idarəetmə sisteminə bölmək prinsipi demək idi. Avropalılara özünəməxsus cavab S. Bolivarın təklifi ilə 1826-cı il iyunun 22-dən iyulun 15-dək Latın Amerikasının yenid dövlətlərinin "Panama Konqresi"nin keçirilməsi oldu. Onun keçirilməsində əsas məqsəd Amerika respublikalarının vahid liqasını yaratmaq cəhdi güdülürdü. Keçmiş müstəmləkəçi İspaniyaya qarşı ümumi siyasət hazırlamaq qarşılıqlı müdafiə və ümumrespublika parlament məclisi haqqında saziş hazırlamaqda konqresin planlarına daxil idi. O vaxtdan bəri, bu iki cərəyan paralel olaraq müxtəlif uğurlarla inkişaf etmişdir. Eyni zamanda, ABŞ Panamerikanizm ideyası ətrafında öz maraqları üçün fəal şəkildə spekulyasiya edirdi. Belə ki, 1840-cı illərdə "Monro doktrinası" və ümumqitə həmrəyliyinə çağırışlar 1846-48-ci illər müharibəsi nəticəsində Meksika ərazisinin yarısından çoxunu onun əlindən alaraq ABŞ-yə qatmaq üçün bəhanə rolunu oynadı (Texas, Kaliforniya, Arizona, Nevada, Yuta, Nyu Meksiko, Kolorado, Vayominqin bir hissəsi).
Müasir mərhələ
1889-cu il oktyabrın 2-dən 1890-cı il aprelin 19-dək Vaşinqtonda Panamerikan Konfransı keçirildi. Bu konfrans demək olar ki, bütün Amerika dövlətlərinin sözün həqiqi mənasında ilk dəfə bir yerə toplaşması olmuşdur. Yeganə istisna Paraqvay və Haitinin yoxluğu idi. Burada qonşuluq siyasəti, ümimi tədbirlər görülməsi, daimi arbitraj məhkəməsinin, gömrük ittifaqının yaradılması, ümumi ölçü və çəki sisteminin tətbiqi və pul vahidləri və s. müzakirə olunmuşdur. Ancaq yeganə əməli nəticə, ABŞ-nin Amerikan dövlətlərinə münasibətdə gömrük güzəştlərini tətbiq etməsi haqda razılaşma idi. Amma ABŞ-də bunu onların qarşılıqlı addımları atması halında etməyə razılıq vermişdi. Buna baxmayaraq bu konfrans Panamerikanizm ideyasının tətbiqində kardinal dönüş olmuşdur. Xüsusilə görüşün nəticəsi 1890-cı il aprelin 14-də Amerika dövlətlərinin birliyi əsasında Beynəlxalq Amerika Respublikaları İttifaqının yaradılması oldu. Təşkilatın rəsmi məqsədi iqtisadi məlumatların mübadiləsi idi. İttifaqın tərkibində əslində ABŞ dövlət katibinə tabe olan amerika ölkələrinin daimi Ticarət Bürosu təsis edilmişdir. 1910-cu ildə bu təşkilat Panamerika İttifaqı Birliyi adlandırılır.
Hal-hazırda panamerikanizm ideyasını yaşadan 1948-ci il aprelin 30-da yaradılan Amerika Dövlətləri Təşkilatıdı (ADT). 1970-ci ilin fevral ayından Baş Katiblik adını alan Panamerika İttifaqı onun daimi mərkəzi orqanı oldu.
Bəzi dövlətlər arasında bəzən baş verən qarşıdurmalara: 2008-ci il martın 1-də Kolumbiyanın Ekvador ərazisinə müdaxiləsi kimi münaqişələrə baxmayaraq, panamerikalizm ideyası inkişaf etməyə davam edir. Əvvəlki illərdə olduğu kimi bu təşkilat daxilində rəqabət yumuşaq formada olsa da qalır. Belə ki, ABŞ-nin burada iqtisadi və siyasi dominant rolunu ələ almaq istəyi hələdə aktuallığını saxlayır. Bununla belə ziddiyyətlər müasir Kuba və Venesuela kimi iştirakçıların meydana çıxması, Braziliya, Argentina, Çili iqtisadiyyatının böyüməsi fonunda görsənir. Həmçinin Panamerikanizm tarixin gedişatına görə getdikcə mahiyyət etibarilə qloballaşmanın təsiri ilə dəyişir. İndi kontinental inteqrasiya konsepsiyası ABŞ və Kanada istisna olmaqla Latın Amerikası ölkələri və xalqlarının birlik ideyaları prizmasından getdikcə daha çox qavranılır (bu prinsipə Latın Amerikası və Karib dənizi ölkələrinin icması əsaslanır).
Panamerikanizmin tənqidi
ABŞ-nin Karib və Mərkəzi Amerika ölkələrinə hərbi müdaxilələrinin siyahısı:
İdris Bitlisi
İdris Bitlisi və ya Bitlisli İdris (tam adı: Molla Hakim İdris Bitlisi; ) — XV əsrin sonu və XVI əsrin əvvəllərində yaşamış kürd əsilli Osmanlı tarixçisi və dövlət xadimi. Azərbaycan türkcəsində danışırdı.
Üç qız (film, 2005)
Üç qız — Rejissor Murad İbrahimbəyovun filmi.
İdris Bitlisi
Həyatı
Molla Hakim İdris Bitlisi 18 yanvar 1457-ci ildə indiki Türkiyənin Bitlis şəhərində anadan olmuşdur. O, Səfəvi şahına xidmət etmiş və sonradan Osmanlı sultanı II Bəyazidin sarayına köçmüşdür. Orada ona Osmanlı sülaləsinin tarixini yazmaq tapşırılmışdır. İdris daha sonra Bəyazidin oğlu sultan Yavuz Səlimin sarayında tarixçi kimi çalışmışdır.
Bitlisli İdris "Səlimnamə" əsərində yazır ki, I Səlimin hakimiyyəti dövründə kürd aşirət rəhbərlərini bir araya gətirməyə nail olmuşdur. Bundan sonra o, kürdləri qızılbaşlarla döyüşməyə təşviq etmiş, onlar isə Anadolunu qızılbaşlardan qılıncla təmizləməyə and içmişdir. Bu vaxt 40 min qızılbaş qılıncdan keçirilir. Bitlisli İdris Osmanlının Kürdüstanı fəth etməsində göstərdiyi köməyə görə, vali təyin edilmişdir.
Üç qız (film, 2005)
Məzmunu
Filmin süjet xəttinin əsasını üç məhəbbət tarixçəsi təşkil edir. Hadisələr Moskvada, Bakıda və Afrikada baş verir, lakin əksər hissələr Azərbaycanın paytaxtı ilə bağlıdır. Komediya janrında çəkilmiş filmdə hadisələr Böyük Vətən müharibəsi illərində, almanların işğal olunmuş əraziləri tərk etdiyi vaxtlarda baş verir.
İdris Bitlisi
Həyatı
Bitlisli İdris fars dilində olan "Həşt behişt" ("Səkkiz cənnət dairəsi") əsərində Osmanlı sülaləsinin tarixini yazmışdır. Əsər eyni zamanda, türk dilinə tərcümə edilmişdir.
İdris Bitlisi 15 noyabr 1520-ci ildə İstanbul şəhərində vəfat etmişdir.
Tərtər əməliyyatı
Tərtər əməliyyatı (aprel-may 1994) — Qarabağ müharibəsinin son mərhələsi. Döyüşlər əsasən Tərtər və qismən Ağdam rayonları ərazisində aparılmışdır.
Öncəki vəziyyət
1994-cü ilin aprelində erməni hərbçiləri genişmiqyaslı bir hərbi əməliyyat planlaşdırır. Plan Azərbaycan ordusunun Tərtər şəhəri ərazisindəki müdafiəsini qırmaq, bu yaşayış məntəqəsi ilə yanaşı Bərdə və Yevlax şəhərlərini ardıcıl olaraq ələ keçirmək olur. Bununlada Azərbaycanın şimal-qərb bölgəsini respublikanın qalan hissəsindən ayırmaq planlaşdırılır.
Erməni komandanlığının hesablamalarına görə, Bərdə və Yevlax şəhərlərinin ələ keçirilməsiylə yeni bir qaçqın axını, geniş bir ərazinin işğalı ilə Azərbaycanda vəziyyətin pisləşməsinə, ölkə rəhbərliyində dəyişikliyə və müharibənin sonda erməni tərəfinin şərtləri ilə baş çatmasına səbəb olacaqdı.
Əməliyyatın gedişi
Hücum 1994-cü ilin 10 aprel gecəsi başlayır. Hücumlar Ağdərə rayonu ərazisindən Tərtər şəhərinə, habelə bu yaşayış məntəqəsinin qərb və cənub istiqamətindən olmaqla, üç fərqli əməliyyat istiqamətində edilir. Əsas sektorda 83-cü motoatıcı briqada və Xankəndi səyyar alayından 2 minə qədər hərbçisi və 30 zirehli texnikası (17 tank daxil olmaqla) iştirak edir. Əməliyyatlar top və raket atəşi ilə dəstəklənərək edilir.
16 aprel - 6 may tarixlərində erməni komandanlığı itkilərindən asılı olmayaraq 5-ci motoatıcı briqadasını və ayrı-ayrı Tigran Mets motorlu tüfəng taburunu döyüşə gətirərək cəbhə xəttini pozmaq üçün 5 dəfə həmlə edir. Azərbaycan ordusunun hissələrini geri çəkilməyə məcbur qalır. Buna baxmayaraq yalnız Ağdamın şimalında və Tərtərin qərbində bir neçə yaşayış məntəqəsi olan məhdud ərazilər erməni birləşmələrinin nəzarəti altına keçir. Üstəlik 28 zirehli texnika ermənilər tərəfindən ələ keçirilir - 8 tank, 5 piyadaların döyüş maşını, 15 zirehli personal daşıyıcısı.
Qəfil hücum və davamlı olaraq əlavə qüvvələrin gətirilməsinə baxmayaraq, Ermənistan qoşunları Azərbaycan ordusunun döyüş birləşmələrinin parçalanmasına, əməliyyat məkanına daxil olmasına və ikinci eşelon qüvvələrinin döyüşə girməsi üçün şərait yaratmasına nail ola bilmirlər. Tərtərin möhkəmləndirilmiş ərazisinə güvənən Azərbaycan komandanlığı, sərt bir müdafiə təşkil edir. Üstəlik əks hücumlarlar zamanı top, hücum təyyarələri və düşmən qüvvə qruplaşmasına qarşı döyüş helikopterləri ilə kütləvi atəş effekti əldə edir. Azərbaycan qoşunları əsas müdafiə mövqelərini qorumağı bacarır, ermənilərin bəzi taktiki nailiyyətlərin qarşısı alır və ya qismən ləğv edir.
Nəticəsi
Ağır döyüşlər zamanı erməni qoşunları ağır itkilərə məruz qalır, onların hücum qrupu gücünü itirir və irəliləyə bilmir. Azərbaycan qoşunları da ağır itkilər verir. Üstəlik aktiv döyüş əməliyyatları apara bilmir. Beləliklə hər iki tərəfin mövcud mövqelərdə möhkəmlənməsi və irəliləyə bilməməsi cəbhədə bir tarazlıq vəziyyəti yaradır. Tərtər əməliyyatı Qarabağ müharibəsinin son böyük döyüşü olur və tezliklə münaqişə tərəfləri atəşkəs razılaşmasını imzalamaq məcburiyyətində qalır.
Aydınlı (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 91 nəfər. yaşayır (33 ailə).
Yamabe no Akahito
Yamabe no Akahito (山部 赤人 və ya 山邊 赤人) — Yaponiyanın Nara dövrünün rəssam şairi. Onun adı, Yaponiyanın “36 ölməz şair” siyahısına daxildir.
Haqqında
thumb|Yamabe no Akahito Yamabe no Akahito Yaponiyanın Nara dövrünün şairlərindən biridir. Yaponiya poeziyasına dair ən qədim yazılı əsər olan Manyoşuda onun 13 çokası (uzun şeir) və 37 tankası (qısa şeiri) öz əksini tapıb. «Manyoşu» antologiyasına VII-VIII əsrlərin ədəbi abidəsinə Nara dövrünün ən yaxşı şeirləri daxil edilmişdir. O dövrün məşhur şairləri isə Hitomari və Akahito idi. Onlar yapon ədəbiyyatı tarixinə ən yaxşı şairlər kimi daxil olmuşlar. Hitomaro şeirində bir axıcılıq, rəvanlıq var. Akahito isə şeirlərinin sadəliyi və təbiiliyi ilə seçilir.
Yamabe no Akahito şeirlərinin çoxunu İmperator Şomu ilə birgə 724-736-cı illərdə səyahətlər edərkən qələmə alıb.
Yamabe no Akahito Kakinomoto no Hitomaronun yaxın müasiri idi. Onun özünün ayrıca yaradıcılıq fərdiyyəti vardı. O, hər şeydən əvvəl rəssam şairdir. Onun poeziyası yapon peyzajının parlaq poetik təkrarıdır. Əgər Xitomaro təntənəli odanın böyük ustası idisə, Akahito kiçik formalı tankaların ustası idi. O, VIII əsrin birinci yarısında yaşayıb, 736-cı ildə vəfat edib.
O, sarayda kiçik bir vəzifə tutmuşdu və imperatriçanı müşayiət edirdi. Yamabe no Akahitonun bir şeiri xüsusilə məşhurdur. Bu şeir müqəddəs Fuci dağına həsr olunub. Şair dağın gözəlliyini xüsusi bir sənətkarlıqla vəsf edir, bu dağı öz vətəninin müqəddəs simvolu kimi müqəddəsləşdirir: Şeir belədir: Bu şeirdə Fuci dağının adı çəkilməsə belə, şairin istifadə etdiyi bənzətmələr bu dağın xəyalı obrazın oxucuların gözlərində canlandırır.
Akahitonun yazı manerası onun tankalarından misilsiz gözəllik yaradır. Onun poeziyası sonsuz gözəlliklə zəngindir və bu şeirlərdə artıq, lüzumsuz stilistik bəzək-düzək yoxdur. Onun şeirləri qeyri-adi dərəcədə zərif və şairanədir. Yamabe no Akahito çox zaman bir rəssam kimi bir neçə ştrixlə misilsiz peyzaj yaradır. Şairin aşağıdakı nəğməsi xalqın dilinin əzbəridirː Yamabe no Akahitonun şeirlərindəki sadəlik, onun parlıq obrazları, onu xalqa daha çox yaxınlaşdırır, çünki onun poeziyası xalq poeziyasına xeyli dərəcədə yaxındır. Onun doğma ölkəsinə olan məhəbbəti şeirlərində də sanki şölə saçır. Yamabe no Akahitonun şeirləri xalq mahnılarına çox yaxındır: sadəliyi və gözəllikləri ilə.
Mustafa Məhərrəmov
Mustafa Məhərrəmov (d. 25 fevral 1925, İsmayıllı rayonu, Basqal) — Polkovnik, "Qırmızı Ulduz" ordeni laureatı, İkinci dünya müharibəsi iştirakçısı
II Fransisk
II Fransis — Fransa kralı. 1559-1560-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur.
Mustafa Məhərrəmov
Həyatı və fəaliyyəti
Mustafa Həbib oğlu Məhərrəmov 25 fevral 1925-ci ildə İsmayıllı rayonunun Basqal kəndində anadan olub. 1941-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra 17 yaşlı M.Məhərrəmov İsmayıllı rayon hərbi komissarlığına ərizə ilə müraciət etdi. Lakin yaşı çatmadığı üçün onu ikinci ərizədən sonra – 1941-ci ilin dekabr ayında dekabr ayında könüllü olaraq döyüşə yola saldılar.
250px|thumbnail|left|Mustafa Məhərrəmovun Ümummilli Lider Heydər Əliyevlə görüşü
M.Məhərrəmov Tiflisdə artilleriya məktəbini müharibə dövrü üçün ixtisaslı proqramla altı ay ərzində bitirmiş və leytenant rütbəsi ilə 416-cı atıcı diviziyada xidmət etmək üçün göndərilmişdir.
Diviziyanın tərkibindəki 1374-cü alayın tərkibində atıcı taqımın komandiri təyin olunan Mustafa Məhərrəmov əsgərlərinin döyüş hazırlığı ilə əsaslı məşğul olmuş, onlara düşmənə barışmaz kin tərbiyə etməyə çalışmışdır. O vaxt diviziya yenicə tərtib olunurdu, kifayət qədər döyüş sursatı yox idi. Sonra diviziya Azərbaycandan Dağıstana köçərək silahlandı. Sulaq çayının cənub sahilində müdafiə mövqeyi tutdu.
Gənc komandir alayın hücum döyüşlərində iki düşmən tankını məhv etmiş, bir neçə atəş nöqtəsini və müşahidə məntəqəsini susdurmuşdur. Xüsusi şücaətinə görə taqım komandiri Mustafa Məhərrəmov “Qırmızı ulduz” ordeni ilə təltif edilmişdir. Növbəti döyüş zamanı isə o, ağır yaralanmışdır.
Müalicədən sonra 402-ci Azərbaycan atıcı diviziyasında batareya komandiri işləyən M.Məhərrəmov düşmən üzərində tam qələbə çalana qədər ön sırada olmuş, ən qaynar nöqtələrdə belə öz igidliyi ilə fərqlənmişdir.
Böyük Vətən müharibəsini qələbə ilə başa vurduqdan sonra Mustafa Məhərrəmovun komadirlik bacarığı yüksək qiymətləndirilmiş və onu 1951-ci ildə Leninqraddakı topçuluq akademiyasında təhsilini davam etdirmək üçün göndərmişlər. 1956-cı ildə həmin akademiyanı uğurla bitirən M.Məhərrəmov Türküstan hərbi dairəsində xidmət etmək üçün göndərilib, divizion komandiri, diviziya qərargahının rəisinin müavini, Daşkənd hərbi məktəbində baş müəllim vəzifələrində çalışmışdır.
Zəruri ehtiyaca görə orduda xarici ölkə zabitlərinə dərs keçmək üçün Mustafa müəllim Xarici Dillər İnstitutuna daxil olmuş, oranı ingilis dili ixtisası üzrə bitirmişdir. 1966-cı ildə o, Azərbaycan Politexnik İnstitutunun hərbi kafedrasına tədris hissə rəisi vəzifəsinə təyin edilmişdir. M.Məhərrəmov bu tədris müəssisəsində tələbələrin hərbi təhsili ilə var gücü ilə məşğul olmuş, məzunları zabit rütbəsinə təqdim etmişdir. Burada işlədiyi müddət ərzində Mustafa müəllim “Ali məktəbi təhsil əlaçısı” döş nişanı ilə təltif edilmişdir. 1979-cu ilin yanvar ayında SSRİ Müdafiə Nazirinin təşəkkür əmri ilə ehtiyata buraxıldıqdan sonra 13 il ərzində Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunda xüsusi şöbə müdiri işləmişdir.
1992-ci ilin mart ayında polkovnik M.Məhərrəmov Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin Hərbi-Elmi Tədqiqatlar Mərkəzində normativ sənədlərin işlənib hazırlanması üzrə şöbənin rəisi vəzifəsində çalışmışdır. Həmçinin 10 dekabr 1993-cü ildən etibarən Müdafiə Naziri Dadaş Rzayevin hərbi strateji məsələlər üzrə müşaviri vəzifəsində işləmişdir. Harada işləyirsə işləsin – o, hərbi mütəxəssis kimi özünün əməli-nəzəri, elmi potensialını nümayiş etdirmişdir. İstefada olan polkovnik hər biri 9000 sözlük olan “Rusca-Azərbaycanca hərbi lüğət”, “Azərbaycanca-Rusca hərbi lüğət” və 18000 sözlük “Türkcə-Azərbaycanca hərbi lüğət” kitablarının müəllifidir. Vəfatından öncə M.Məhərrəmov 90000 sözlük olan "Türk-Fars-Ərəb-Azərbaycan hərbi lüğəti"nin üzərində çalışmışdır.
Fransa Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
Fransa Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinə ilk Avroviziyanın keçirildiyi il olan 1956-cı ildə qoşulmuş və ümumilikdə 62 dəfə müsabiqədə iştirak etmişdir. Müsabiqəyə qoşulduğu ildən indiyə kimi Fransa yalnız iki dəfə 1974 və 1982-ci illərdə Avroviziyada iştirak etməmişdir. Ölkə 20-ci əsrdə Avroviziyanın ən çox uğur qazanan ölkələrindən biri olmuşdur. Belə ki, ötən əsr boyunca Fransa Avroviziyada beş dəfə qələbə qazanmış, dörd dəfə ikinci, yeddi dəfə üçüncü və ümumilikdə iyirmi dörd dəfə ilk beşlikdə yer almışdır. Fransa Almaniya, Böyük Britaniya, İtaliya və İspaniya ilə birlikdə Avroviziyanın "Böyük Beşlik" ölkələrindən biridir və birbaşa olaraq müsabiqənin finalında iştirak edir. Buna səbəb isə müvafiq ölkələrin müsabiqənin ən böyük maliyyə dəstəkçiləri olmalarıdır.
Fransa ilk Avroviziya qələbəsini 1958-ci ildə Andre Klavyönün ifa etdiyi "Dors, mon amour" mahnısı ilə qazanmışdır. Bir il sonra 1960-cı ildə ölkə təmsilçisi Jaklin Boye ifa etdiyi "Tom Pillibi" mahnısı ilə Fransaya ikinci Avroviziya qələbəsini qazandırmışdır. Çox keçmədən 1962-ci ildə Fransanı müsabiqədə təmsil edən İzabel Obre səsləndirdiyi "Un premier amour" mahnısı ilə ölkəyə üçüncü qalibiyyət sevincini yaşatmışdır. Fransanın dördüncü Avroviziya qələbəsi 1969-cu ildə Frida Bokkaranın ifa etdiyi "Un jour, un enfant" mahnısı ilə əldə edilmişdir. Lakin həmin müsabiqədə Fransa təmsilçisi ilə yanaşı həm də Böyük Britaniya, İspaniya və Niderland təmsilçiləri də müsabiqənin qalibi elan edilmişdir. Hər dörd ölkə səsvermənin sonunda eyni xalı toplayaraq birinci yerdə qərarlaşmışdırlar. Həmin ilədək Avroviziyada oxşar hadisə ilə rastlaşılmadığı üçün səslərin bərabərliyi vəziyyət ilə bağlı müsabiqədə ümumi qayda yox idi və nəticə olaraq, gecənin sonunda dörd ölkənin hər biri müsabiqənin qalibi elan edilmişdir. Fransa indiyədək olan ən son Avroviziya qələbəsini isə 1977-ci ildə Mari Miriamın ifa etdiyi "L'oiseau et l'enfant" mahnısı ilə qazanmışdır.
21-ci əsrdə isə Fransa Avroviziyada heç də uğurlu nəticələr göstərməmişdir. Belə ki, 2000-ci ildən bəri ölkə yalnız iki dəfə müsabiqədə ilk beşliyə daxil ola bilmişdir. 2001-ci ildə Fransa təmsilçisi Nataşa Sen-Pyer dördüncü, 2002-ci ildə Sandrin Fransua beşinci yeri tutmuşdur. Altmış ilə yaxın iştirakı boyunca Fransa ilk dəfə 2014-cü ildə Avroviziya finalında sonuncu yeri tutmuşdur.
Təmsilçilər
{{legend|gold|Qalib}} {{legend|silver|İkinci yer}} {{legend|#cc9966|Üçüncü yer}} {{legend|#FE8080|Sonuncu yer}}
Səsvermə tarixi
QEYD:Yuxarıdakı xallar yalnız finalda verilən xallardır.
Ermənistan Hərbi Hava Qüvvələri
Ermənistan HHQ-nin (ermənicə Հայաստանի Ռազմաօդային Ուժեր) inventarına 15 ədəd Su-25 hücum təyyarəsi, bir ədəd MiQ-25PD və 2 ədəd İlyushin İL-76 hərbi yük təyyarəsinin daxil olduğu bildirilir. Ermənistan hava məkanının qorunmasında bununla yanaşı, 12 ədəd Mi-24 helikopteri və Gümrüdəki 102-ci hərbi bazadakı Rusiyanın 18 ədəd MiQ-29-a bel bağlayır. BMT-yə təqdim olunmuş məlumata görə, Ermənistan 2005-ci ilin sentyabr ayında Slovakiyadan 10 ədəd Su-25 hücum təyyarəsi əldə edib. Bəzi məlumatlara görə bunun 3 və ya 4-ü Su-27 olub. Amma maraqlısı odur ki, heç Sovetlər Birliyi dönəmində də SSRİ havaya qalxması və manevrləri üçün şəraitin olmaması səbəbindən Cənubi Qafqazda Su-27 saxlamayıb. Azərbaycan və Gürcüstandan fərqli olaraq, Ermənistanda relyef Su-27-lərin havalanması üçün əlverişli deyil.
Ermənistan hərbi aviasiyası 4 bölmədən ibarətdir: Gümrüdəki 121-ci əsas Hücum Aviasiyası Eskadronu, 15-ci Qarışıq Aviasiya alayı (Gümrü), mürəkkəb helikopter eskadronu (İrəvan) və 60-cı Aviasiya Təlim eskadronu (Arzni). Rusiyaya məxsus 18 ədəd MiQ-29 isə Erebuni Hava Limanındakı 3624 saylı aviabazada saxlanılır.
Ermənistan HHMQ zenit reaktiv briqadasından və iki alaydan ibarətdir. Hansı ki bu alaylar müxtəlif modelli 100 zenit kompleksi ilə silahlanıb. Bunların sırasında Osa M79-u, Kruq, S-125 və 102-ci bazada yerləşdirilmiş səkkiz buraxılış qurğusunda olmaqla 24 ədəd S-300 zenit raketi daxildir. Hazırda HHMQ-də 3 min nəfər xidmət edir. Ermənistan Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunları ən azı 3 divizion S-300PT-1 malikdir ki, onlarında hər biri 12 buraxma qurğusundan ibarətdir. Başqa bir məlumatda görə 1 divizion da S-300PТ-1 işğal olunmuş Dağlıq Qarabağda yerləşdirilib.