cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Naxçıvan tarixi
Monqol yürüşləri və Hülakülər
XIII əsr mənbələrindən məlum olur ki, Elxanilər dövlətinin tərkibinə daxil olan Azərbaycan doqquz tümənə bölünmüşdü ki, onlardan da biri, Naxçıvan tüməni idi. Naxçıvan tüməni müasir Naxçıvan MR ərazisini, o cümlədən Naxçıvan şəhərini əhatə edirdi. Azərbaycanın 27 iri şəhərindən 5 – i – Naxçıvan, Ordubad, Azad, Əncan və Maku bu tüməndə yerləşirdi.
Bu dövrdə Naxçıvan zərbxanasında yeni sikkələrin kəsilməsinə başlanmışdı. Burada Hülakü elxanları Əbu Səid (1316–1335), Arpaxan (1335–1336), Məhəmməd xan (1336–1338), Satıbəy xatun (1339–1340), Süleyman xan (1340–1344) və Ənuşirəvanın (1344–1340) adından müxtəlif nominallı sikkələr kəsilmişdi. Qazan xanın vəziri və sahib divan olan Rəşidəddinin Azərbaycanda olan 940 fəddak torpaq mülkündən 100 fəddakı (təqribən 1000 hektar) Naxçıvanda idi. XIV əsrin 40-cı illərində Hülakülərin Naxçıvan nahiyyəsindən yığdıqları vergilərin ümumi məbləği 113000 dinar idi.
Naxçıvan XIV əsrin 50-ci illərindən çobani, cuci, cəlairi və müzəffərilərin hakimiyyəti altında olmuşdur.
Toxtamış və Əmir Teymurun yürüşləri
1386-cı ildə Naxçıvan Qızıl Orda hökmdarı Toxtamış tərəfindən tutulmuş və dağıntıya məruz qalmışdır. 1387-ci ildə isə Naxçıvanı Əmir Teymurun qoşunları ələ keçirmişdir. Naxçıvan əhalisi Əlincə qalasında Teymur qoşunlarına 14 il (1387–1401) inadlı müqavimət göstərmişdir.
Bu dövrdə Naxçıvanda ən böyük təsəvvüf təriqətlərindən biri olan Hürufilik intişar tapmışdır. Həmin təriqətin banisi olan Fəzlullah Nəimi isə 1395-ci ildə Miranşah tərəfindən Naxçıvanda edam etdirilmiş, daha sonra onun məzarı üzərində türbə və Əlincəçay xanəgahı inşa edilmişdir.
Türk imperiyalarının münaqişə bölgəsi
right|220px|thumb|1554-cü ildə [[Səfəvi-Osmanlı müharibələri çərçivəsində Sultan Süleyman Qanuninin Naxçıvana yürüşü olmuşdur. Matrakçı Nasuhun "Süleymannamə"sindən Qanuninin Naxçıvan yürüşünü göstərən miniatür]] Naxçıvan şəhəri 1412-ci ildən Azərbaycanın türk mənşəli Qaraqoyunlu, 1468-ci ildən isə Ağqoyunlu dövlətlərinin tərkibində olmuşdur. XVI əsrdə isə Naxçıvan Səfəvilər dövlətinin tərkibində idi. 1501-ci ildə Naxçıvan ərazisində Səfəvilər və Ağqoyunlular arasında Şərur döyüşü baş vermişdi. Səfəvi qoşunları bu döyüşdə qalib gəldikdən sonra Naxçıvan şəhərini fəth etmişdilər.
Fransız səyyahı Jan Batist Tavarnye, alman səyyahı Adam Oleari Naxçıvanın müharibələr nəticəsində xarabalığa çevrilməsindən bəhs etmişlər.
Naxçıvan XVI əsrdə Azərbaycan, XVII əsrdən isə Çuxursəəd bəylərbəyliklərinin tərkibinə daxil olmuşdu.
XVI – XVII əsrlərdə Naxçıvan hakimləri kəngərli tayfa başçılarından təyin olunurdu. Naxçıvanda Nadir bəy, Rzaəddin xan (1647), Əliqulu xan (1668–1669), Şərəf xan (1669–1678), Məmmədrza xan (1678–1691) hakimlik etmişlər.
Nadir şah Əfşar və Naxçıvan xanlığı
Heydərqulu xanın ölümündən sonra hakimiyyətə Hacı xan Kəngərli keçdi. Onun dövründə xanlıq xeyli zəiflədi. Hacı xanın oğlu Rəhim xanın hakimiyyəti illərində xanlıqda daxili çəkişmə başlandı. Əliqulu xan, Vəliqulu xan və Abbasqulu xan Kəngərlilərin zamanında xanlıq xeyli zəiflədi.
XVIII əsrin 80-ci illərində Xoy xanlığı, Qarabağ, İrəvan xanlıqları, Kartli-Kaxetiya çarlığı və İran zəifləmiş Naxçıvan xanlığını öz təsirləri altına alamağa çalışırdılar. 1783-cü ildə Xoy xanı Əhməd xan Naxçıvan xanlığını özündən asılı vəziyyətə salaraq orada, öz adamı Cəfərqulu xanı hakim təyin etdi (1783–1787). Əhməd xan Dünbüli 1786-cı ildə öldürüldü və Naxçıvan xanlığı Xoy xanlığının asılılığından çıxaraq yenidən müstəqil oldu. Hakimiyyətə isə (1787) Kəlbəli xan Kəngərli gəldi.
1826–1828-ci illər Rusiya–Qacar müharibəsi dövründə Kəlbəli xanın övladları Ehsan xan və Şeyxəli bəy Rusiya tərəfinə keçmiş və Naxçıvan yaxınlığındakı Abbasabad qalasında ruslara təslim olmuşdu.
Çar Rusiyasının tərkibində
1828-ci il Türkmənçay müqaviləsinə əsasən Naxçıvan Çar Rusiyasının tərkibinə qatılmışdı. Naxçıvan Çar Rusiyasının tərkibinə qatıldıqdan sonra çar höküməti İrandan və Şərqi Anadoludan on minlərlə erməni ailəsini Naxçıvan xanlığı ərazisinə köçürmüş və Naxçıvanın demoqrafik quruluşu kəskin surətdə dəyişilmişdi. Naxçıvan ərazisi də Azərbaycanda yaradılmış Erməni vilayətinin tərkibinə daxil oldu.
1841-ci ildə Naxçıvan qəza mərkəzinə çevirildi. Çarizmin 1870-ci ildə həyata keçirilmiş şəhər islahatı Azərbaycanın digər şəhərləri kimi Naxçıvan şəhərinə də tətbiq olundu. Şəhərin ümumrusiya bazarına cəlb edilməsi onun iqtisadi və mədəni inkişafında mühüm rol oynadı. Naxçıvanın duz mədənlərində muzdlu əməyin tətbiqi istehsalın xeyli artmasına səbəb oldu. 1882-ci ildə Naxçıvanda ilk pambıqtəmizləmə zavodu inşa edildi.
XIX əsrin sonlarında Naxçıvanda dünyəvi təhsil ocaqlarının yaradılmasında mühüm addımlar atıldı. 1894-cü ildə ilk rus – tatar, 1896-cı ildə isə dünyəvi qız məktəbləri açıldı.
XIX əsrin 80-ci illərinin əvvəllərindən Naxçıvanda "Müsəlman şiə incəsənəti və dram cəmiyyəti" və "Ziyalı məclisi" kimi mədəni maarif ocaqları təşkil olundu, 1886-cı ildə M. F. Axundzadənin "Müsyo Jordan və Dərviş Məstəli şah" pyesinin tamaşası ilə Naxçıvan teatrının əsası qoyuldu.
Naxçıvana erməni iddiası
1917-ci ilin sonlarında ermənilərin Naxçıvana qarşı ərazi iddialarının daha da güclənməsi 1918-ci ilin əvvəllərində real təhlükəyə çevirildi, nizami daşnak silahlı dəstələri türklərlə mübarizə adı altında Naxçıvanın bir çox kəndlərini dağıdaraq, dinc əhaliyə divan tutdu.
Araz-Türk Respublikası
1918-ci il 26 – 28 may tarixlərində Gürcüstan, Azərbaycan və Ermənistan öz müstəqilliklərini elan etdikdən sonra Ermənistanın daşnak höküməti Naxçıvanı özünə ilhaq etmə siyasəti yeritməyə başladı. Bu zaman Ermənistan İngiltərə və ABŞ – ın hakim dairələri tərəfindən müdafiə olunurdu. Yalnız türk əsgərlərinin bölgəyə göndərilməsi və yerli əhalinin fəal müqaviməti Naxçıvanın ermənilərin hakimiyyəti altına düşməsinin qarşısını aldı. Mudros barışığına (1918) əsasən, Türkiyə öz qoşunlarını Naxçıvandan çıxarmağa məcbur oldu.
1918-ci ilin noyabrında bölgədə Araz-Türk Cümhuriyyəti yaradıldı. Lakin 1919-cu ilin əvvəlində Naxçıvanı tutan ingilislər gənc respublikanı tanımadılar, xalqın rəyini soruşmadan Naxçıvan və Şərur bölgəsinin Ermənistan ərazisi olduğunu elan etdilər. Araz-Türk Respublikası süquta uğradı. 1919-cu ilin iyulunda daşnaklar ingilislərin köməyi ilə Naxçıvanı tutdular. Çox keçmədən ingilislərin Naxçıvanı tərk etməsindən istifadə edən Naxçıvan Milli Komitəsinin hərbi dəstələri daşnakların nizami qoşununu Naxçıvandan qovdu.
Sovet hakimiyyəti
1920-ci il aprelin 28 – də Bakıda, iyulun 28 – də Naxçıvanda sovet hakimiyyətinin elan edilməsi və Azərbaycan SSR – in yaradılması, Zəngəzurun Azərbaycandan alınaraq Ermənistana verilməsi və Naxçıvanın Azərbaycandan ayrı düşməsi, Naxçıvanın muxtariyyəti məsələsini gündəliyə gətirdi. 29 noyabr, 1920-ci ildə Ermənistanda sovet hakimiyyəti elan edildikdən sonra Ermənistan SSR höküməti də Naxçıvanı özünə ilhaq etmək üçün dəfələrlə cəhdlər göstərdi. Lakin 1921-ci ilin yanvarında Naxçıvan əhalisinin 90 faizi muxtariyyət statusunda Azərbaycan SSR — ə birləşməyə səs verdi. Naxçıvan yeni yaradılan yeni yaradılan Naxçıvan SSR – in, Naxçıvanın muxtariyyət statusunu qəti müəyyənləşdirən Moskva və Qars müqavilələri imzalandıqdan (1921) sonra, 1924-cü il 9 fevralda Naxçıvan MSSR təşkil edilərkən respublikanın paytaxtı oldu.
Totalitar rejim şəraitinə baxmayaraq, Naxçıvan şəhəri Sovet hakimiyyəti illərində də sosial – iqtisadi və mədəni inkişaf sahəsində mühüm nailiyyətlər əldə etmişdi. Sənaysi, əsasən, bu dövrdə yaranmışdır. XX əsrin 80-ci illərinin sonlarından etibarən muxtar respublika blokada şəraitində yaşamasına baxmayaraq Naxçıvan şəhərinin inkişafı qısa müddət sonra bərpa edilmişdir.
.st
.st — San-Tome və Prinsipi üçün internet kodu.
.sz
.sz — Esvatiniin internet kodu.
Cəfər bəy Cəfərbəyov
Cəfər bəy Cəfərbəyov — maarifçi, İrəvan Müəllimlər Seminariyasında müsəlman şöbəsinin müdiri.
Cəfər bəy Cəfərbəyov 1897-ci ildə İrəvan Oğlan Gimnaziyası nəzdində hazırlıq məktəbini bitirmişdi. O, 1901-ci ildə İrəvan Müəllimlər Seminariyasını bitirdikdən sonra Məhəmmədqulu bəy Kəngərlinskinin məktəbinə tərbiyəçi təyin edilmişdi. Daha sonralar Yengicədə və Aleksandropolda müəllim işləmişdi. Qafqaz popeçitelinin İrəvan quberniyası xalq məktəbləri direktoruna göndərdiyi 20 noyabr 1907-ci il tarixli məktubunda qeyd edilir ki, Cəfər bəy Cəfərbəyova üçüncü dərəcəli xüsusi təhsil müəssisəsi (türk dilindən başqa qalan fənlərin rus dilində tədris edilməsi şərtilə) açmağa icazə verilmişdir. “Kavkazskiy kalendar” məcmuəsinin 1909-cu il nömrəsində. İrəvan Müəllimlər Seminariyasında Cəfər bəy Cəfərbəyovun müsəlman şöbəsinin müdiri təyin olunduğu göstərilir.
Əziz Şərifin  “Keçmiş  günlərdən”  adlı  əsərində  təsadüf  edilmişdir. O yazır: “O zaman azərbaycanlı uşaqları gimnaziyaya hazırlaşdırmaq üçün İrəvanda iki pansionat var idi. Bunların birini müəllim Cəfər bəy Cəfərbəyov açmışdı. O birini də İba- dulla bəy Muğanlinski ilə Cabbar bəy Məmmədov. Atam ikinci pansionu daha müvafiq bilib məni ora aparmışdı. Həmin pansion  İrəvanda  Daşlı  küçəsinin  sonunda,  İran konsulu Bədəlbəyovun yaşadığı evlə yanaşı, ikimərtəbəli evdə yerləşirdi. Evin geniş həyəti, enli boyaboy balkonu vardı. Bu ev, onun həyəti, bu həyəti konsulun həyətindən ayıran daş divar bu gün də sanki gözümün qabağındadır”.
Nurəddin Şıxəliyev
Hərbi xidməti
Nurəddin Şıxalıyev 2020-ci ilin sentyabr ayının 21-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin ordu sıralarına qoşulmuşdur. O, 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində savaşmışdır. Nurəddin Şıxalıyev müharibə boyunca ön cəbhədə vuruşmuş, Şuşanın azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. O, döyüşlərdə yaralanmış, buna rəğmən digər yaralı əsgərlərə yardım etmişdir. Nurəddin Şıxalıyev noyabrın 6-da, 23 yaşında Şuşa yaxınlıqlarında həlak olmuşdur. O, noyabrın 7-də dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nurəddin Şıxəliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nurəddin Şıxəliyev ​ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
.td
.td — Çadın internet kodu.
.tc
.tc — Törks və Kaykos adalarının internet kodu.
NGC 6404
NGC 6404, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Əqrəb bürcü istiqamətində yerləşir. III3m tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
.tg
.tg — Toqonun internet kodu.
Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu xətti
27 sentyabr 2017-ci ildə Tbilisidən Axalkalakiyə gedən ilk sınaq sərnişin qatarından sonra, BTQ dəmiryolu Ələtdə keçirilən təntənəli mərasimdə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev tərəfindən açılışı elan edildi.
Bu dəmiryolu ilə Asiyadakı məhsulların Avropaya çatdırılması 15 gün kimi qısa bir zamanda olacaq. Layihənin məqsədi Türkiyə və Azərbaycanı (beləliklə Mərkəzi Asiya və Çini Avropa ilə) dəmiryolu vasitəsilə birləşdirmək məqsədi daşıyır. Bu dəmiryolu ilə üçüncü istismar ilində 3–5 milyon ton, beşinci istismar ilində 6–8 milyon ton yük, bundan sonra isə ildə 3 milyon sərnişin və 17 milyon ton yük daşınacağı nəzərdə tutulur.
Əvvəlki xətt
Poti-Tbilisi-Bakı dəmiryolunun (Cənubi Qafqaz dəmiryolu) tikintisi 1883-cü ildə başa çatdırılıb və o vaxtdan bəri Cənubi Qafqazın əsas dəmiryolu olaraq qalırdı.
1899-cu ildə Tbilisidən Marabdaya, Gümrüyə və Qarsa qədər olan qolun (Qars-Gümrü-Tbilisi dəmiryolu) tikintisi başa çatdırılıb. Ermənistan və Türkiyə arasındakı münasibətlərin pis olması səbəbindən bu dəmiryolu bağlı qalıb. 1986-cı ildə Marabdadan Axalkalakiyə qədər qərb istiqamətində 160 km uzunluğunda dəmiryolu tikintisi başa çatdırılıb. Lakin sonrakı illərdə bu dəmiryolu istifadəsiz qalıb.
Tikintisi
thumb|right|300px|Poçt markaları (2012). 1993-cü ildə Türkiyə Dağlıq Qarabağ münaqişəsində Azərbaycana olan dəstəyi çərçivəsində Ermənistan ilə sərhədini bağlayıb, bununla da Qars-Gümrü-Tbilisi dəmiryolu da bağlanıb. Bağlanan bu yola alternativ olaraq Azərbaycan ilə Türkiyə arasında Gürcüstan üzərindən dərmiyolu xəttinin çəkilişi ilk dəfə olaraq 1993-cü ilin iyulunda müzakirə olunub.
Tikintiyə aid razılaşma üç ölkə arasında 2005-ci ilin yanvar ayında imzalanıb. Həmin zaman maliyyə çatışmazlığı ucbatından bu layihə unudulub. Lakin Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəmərinin 2005-ci il may ayında baş tutuan açılışı zamanı hər üç ölkənin prezidenti bu ölkələr arasında dəmiryolu xəttinin tikintisində maraqlı olduqlarını bildiriblər.
2007-ci il, noyabr 21-də Gürcüstanın Marabda kəndində Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolu xəttinin tikintisinin təməli qoyulub. Hər üç ölkənin prezidentlərinin iştirakı ilə Gürcüstanın Marabda stansiyasında açılış mərasimi keçirilib.
Dəmiryolu xəttinin tikintisinə 2005-ci ildə başlanması nəzərdə tutulsa da, həmin dövrdə maliyyə mənbələrinin olmaması tikintinin başlanmasını ləngidib. ABŞ və Avropa Birliyi Ermənistandan kənar keçdiyinə görə layihəyə qarşı çıxıblar və tikintinin maliyyələşdirilməsindən imtina ediblər. Onlar Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolunun tikilməsi əvəzinə Qars-Gümrü-Tbilisi dəmiryolu xəttinin açılmasını tələb edirdilər. Lakin Azərbaycan ilə Ermənistan arasında olan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi səbəbindən bu tələblər rədd edilib və dəmiryolu xəttinin tikintisinin maliyyələşdirilməsini sonradan Azərbaycan öz üzərinə götürüb. Bu məqsədlə Azərbaycan Gürcüstana ildə 1% faiz dərəcəsi ilə 25 illiyinə 220 milyon dollar kredit verib.
Tikinti işləri
Dəmiryolu xəttinin Gürcüstan hissəsinin tikintisini Azərbaycanın "Azərinşaatservis" şirkəti həyata keçirəcək. Ümumi dəyəri 80 milyon dollar olan layihənin 2009-cu ilin oktyabrın 1-nə qədər yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur.
Baki-Tiflis-Qars dəmir yolu layihəsinin Türkiyə ərazisindəki 76 kilometrlik hissəsinin tikintisinə dair keçirilən tenderin qalibi Türkiyənin "Özgün Yapı Çeliklər" şirkəti olub. Tenderdə on dörd yerli, o cümlədən xarici şirkətlərdə də iştirak edib. Bu şirkətin təklifi 250 milyon dollar təşkil edib.
Türkiyə hökuməti Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu layihəsinin ölkə ərazisindən keçən hissəsinin inşasına 345 milyon dollar ayırıb.
Azərbaycan ərazisinə düşən hissəsində lokomotiv bazası möhkəmləndiriləcək, infrstruktur yaradılacaq və s. işlər görüləcək. Türkiyə ərazisinə 68 km və Gürcüstan ərazisinə 30 km dəmir yolu çəkiləcək. Tikinti işləri 2007-cı ilin noyabr ayında planaşdırılır və 2010-cu ildə bitməsi planlaşdırılırdı. Lakin 2008-ci ilin yayında baş vermiş Rusiya-Gürcüstan müharibəsi və qlobal maliyyə böhranı layihənin həyata keçirilməsini ləngitdi.
Marşrut
76 kilometri Türkiyə və 29 kilometri Gürcüstanda olmaqla Qars və Axalkalaki arasında 105 km uzunluğunda yeni dəmiryolu xətti çəkilmişdir. Axalkalakidən Marabdaya və Tbilisidən Bakıya qədər olan mövcud dəmiryolu xətti modernizasiya edilmişdir. Yolun ümumi uzunluğu 826 km-dir və burada ilkin mərhələdə ildə 1 milyon sərnişin və 6.5 milyon ton yük daşınması mümkün olacaq. Daha sonra bu göstəricilər ildə 3 milyon sərnişin və 15 milyon ton yükə qədər artırılacaq.
.th
.th — Tailandın internet kodu.
Adil Babayev. Ata olsam belə, ata istərəm (film, 2015)
'Adil Babayev. Ata olsam belə, ata istərəm' qısametrajlı sənədli-bədii televiziya filmi rejissor Elnurə Kazımova tərəfindən 2015-ci ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycan televiziyası nda istehsal edilmişdir. Film mərhum şair, tərcüməçi, dramaturq Adil Babayev in həyat və yaradıcılığından bəhs edir. Film şairin 90 illik yubileyinə həsr edilmişdir. Filmdə rolları Oqtay Mehdiyev, Almaz Amanova və Toğrul Hüseynzadə ifa edirlər.
Məzmun
Film mərhum şair, tərcüməçi, dramaturq Adil Babayev in həyat və yaradıcılığından bəhs edir.
Onun bədii yaradıcılığı çoxcəhətlidir: "Dağlar qızı", "Yarımçıq portret", "Mənim məhəbbətim", "Qız görüşə tələsir" pyesləri teatr səhnələrində tamaşaya qoyulmuş, əsərləri xarici dillərə və SSRİ xalqlarının dillərinə tərcümə olunmuşdur. Onun yaradıcılığında tərcümə xüsusi yer tutur. Dünya və qardaş xalqlar ədəbiyyatından çoxlu tərcümələr etmişdir.
Film şairin 90 illik yubileyinə həsr edilmişdir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Azər Cabbarov Rejissor: Elnurə Kazımova Operator: Adil Abbasov
Rollarda
Oqtay Mehdiyev Almaz Amanova Toğrul Hüseynzadə
Sonic the Hedgehog 2 (16-bit)
Sonic the Hedgehog 2 (Sonic the Hedgehog 2 (16-bit)) - Sega oyun kompaniyası tərəfindən 1992-ci ildə yaradılan macəra oyunudur. Oyunun bu seriyasında məşhur Kirpi Sonikə Miles "Tails" Power adlı tülkü dostu kömək edir. Bu oyunun birinci hissəsindən sonra ən çox satılan oyun olmuşdur.
Adil Babayev. Ata olsam belə, ata istərəm (film, 2015)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2015-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Tiran (İran)
Tiran — İranın İsfahan ostanının şəhərlərindən və Tiran və Kərun şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 15,673 nəfər və 4,431 ailədən ibarət idi. Bu şəhərin keçmiş adı Tehran idi və tarixi kitablarda İsfahan Tehranı kimi tanınırdı..
Cəndəq
Cəndəq — İranın İsfahan ostanının Xur və Biyabanək şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 3,958 nəfər və 1,162 ailədən ibarət idi.
.tk
.tk — Tokelaunun internet kodu.
.tl
.tl — Şərqi Timorun internet kodu.
Fətəli İsmixanov
Fətəli İsmixanov (??-??) — Azərbaycan maarifçisi, tərcüməçisi.
Represiya qurbanı olduğu güman edilir.
"Alvan", Araks ; ermənicədən çevirəni. İsmixanov
"Xaos", A. Şirvanzadə ; tərc. ed. F. İsmixanov
"Qızıl Xoruz: hekayələr", R. M. Akupyan ; tərc. ed. İsmixanov
"Tunel uğrunda": hekayə, H. Melikyan ; ermənicədən çevirəni. F. İsmixanov
"İvan bəy", A. Bakunts ; ermənicədən çevirəni. F. İsmixanov
"İnqilab komitəsinin sədri", S. Zoryan ; tərc. ed. F. İsmixanov
"Yolda: roman" Alazan ; ermənicədən ixtisarla çevirəni. F. İsmixanov ; red. M. S. Ordubadi
"Çadonun bəxti yoxsulun halı", A. Çuquryan ; tərcümə. F. İsmixanov ; redaktor Ə. Məhzun
"Yeni sabah: erməni şairi Akop Akopyandan parçalar", A. Akopyan ; tərc. ed. F. İsmixanov ; red. M. Rahim.
Gürcü dilindən tərcümələri
"Fotoqraf: hekayə" K.Lordkipanidze ; çevirəni. İsmixanov
"Gürcü ədəbiyyatından nümunələr", çevirəni. F. İsmixanov ; red. M. S. Ordubadi
Türk dilləri
Türk dilləri — dünyada böyük sayda əhalinin danışdığı qohum dillər qrupu.
Türk dilləri ailəsi 41 dil, ləhcə və ya şivədən ibarətdir. Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Türkmənistan, Özbəkistan, Başqırdıstan, Tatarıstan, Tıva, Çuvaşıstan, Yakutiya (Saxa), Dağlıq Altay və Xakasiya yerli əhalisinin, eləcə də İran, İraq, Əfqanıstan, Çin, Bolqarıstan, Rumıniya, keçmiş Yuqoslaviya və Albaniyanın bir sıra xalqlarının genoloji (mənşəcə) və tipolji cəhətdən qohum dilləri. Keçmiş SSRİ-də türk xalqları slavyan xalqlarından sonra II yeri tuturdu və SSRİ-də bu dil ailəsinə mənsub 23 dil olmuşdur. Türk dilləri qismən Dağıstanda (Qumuqlar, Noğaylar), Kabarda-Balkariya, Qaraçay-Çərkəz (Balkarlar, Qaraçaylılar, Noqaylar), Stavropolda (Noğaylar, Truxmenlər), Moldovada (Qaqauzlar), Litvada (Kəraimlər, Tatarlar), Ukraynada (Krım tatarları) və s. yerlərdə də yayılmışdır. Türk dillərinin hansı dillər ailəsinə daxil olması indiyədək müəyyənləşdirilməmişdir. Alimlərin bir qismi onları Ural-Altay, digər qismi isə Altay dillərinə daxil edirlər. Türk dilləri qrupunu müstəqil dil ailəsi hesab edənlər də var. Türkiyədə isə ümumən türk dilləri əvəzinə türk ləhcələri təbiri qəbul edilməkdədir və buna görə Türkiyə türkcəsi, Azərbaycan dili, Özbək dili, və s. hamısı türk dilinin ləhcələri hesab edilir. Türk dili deyəndə Türkiyə türkcəsi nəzərdə tutulmaz, ləhcələrin hamısını əhatə edən dil kimi başa düşülür. Türkiyədə universitetlərdə Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları adlanan kafedralarda türk dilləri və ədəbiyyatları barədə dərslər keçilir.
Hazırda bu dil ailəsi 180 milyon insanın doğma dilidir.
Türk dillərinin tarixi inkişafı aşağıdakı mərhələlərə bölünür:
Üstünlüyü
Bir dilin nə qədər köklü və güclü olduğu, o dilin keçmişiylə ölçülür. Şübhəsiz türkcə, bilinən ilk yazılı qaynağı (Orxon Abidələri) ələ alındığında, min ildən çox keçmişiylə köklü və güclü bir dildir.
Söz və cümlə durumu hər dildə özünə aid bir qanuna bağlıdır. Bu qanunların toplumuna dil qrammatikası deyilir. Qanunlardan əlavə dillərin ayrıca özəl qanunlarıda var ki düzənli qaydalara bağlı deyillər. Məsələn: mukəssər cəmi ərəb dilində, artıq hərflər və qaydasız fellər ingilis dilində qaydasız qrammatikalardırlar. Belə qanunsuz qaydalara ərəb dilində səmai(eşitməli) deyirlər. Bu deyişin səbəbi də onların bəlli bir qanuna bağlı olmadığıdır, buna görədə onları gərək eşidib və yadda saxlayasan.
Səmainin tərsi qiyasi(müqayisə etməli) olur ki qaydalı qanunlara bağlıdır və dilin əsas gücü bu qaydaya dayanır.
Səmai sözlər bir dildə az olduqca dilin qaydalı olmağı və gücüdə artar.
Türk dilləri sərf və açl qayda baxımından zəngin və asan öyrənişlidirlər. Bu qayda və qanunlar diqqət, genişlik və asanlıq baxımından riyaziyyat qaydalarına bənzəyirlər. Türk dilinin sərf qaydaları neçə barmaq sayılı bütün qaydaya bölünür və bu mövzu türk dilinin asan öyrənişli və dil gücünün əlamətidir.
Dil ailəsinin xüsusiyyətləri
Türk dillərinin hamısında ahəng qanunu, samitlərin assimiliyasiyası, kök və şəkilçilərin xüsusi quruluşuna malik olması, demək olar ki, eynilik təşkil edir. Bu tipoloji uyğunluq morfologiyaya da aiddir. Türk dili iltisaqi dillərə daxildir. Onlarda qrammatik cins kateqoriyası yoxdur. Qoşmalar sözün sonuna əlavə olunur, sözdüzəldici və sözdəyişdirici şəkilçilərin sırası möhkəm qanunauyğunluğa tabedir. Hal və mənsubiyyət kateqoriyaları çoxlu ümumi cəhətlərə malikdir. Kök sözlərin heç bir şəkilçi qəbul etmədən işlənə bilməsi, vahid təsrif sistemi, əvəzliklərdəki ümumilik və s. də belə oxşarlıqlardandır. Bu dillərin sintaktik quruluşunda da tipoloji eynilik çoxdur; söz və söz birləşmələrinin cümlədəki sırası sabitdir: təyin təyin olunandan əvvəl gəlir və onunla uzlaşmır, tamamlıq tamamladığı sözlərdən əvvəl gəlir, tabeli mürəkkəb cümlələr az, tərkiblər isə çoxdur. Lüğət tərkibində ümumilik daha qabarıq şəkildə özünü göstərməlikdədir.
Əlifbası
Türk dilinin qədim yazılı abidələri (Orxon-Yenisey əlifbası ilə) VI-XI əsrlərə aiddir; daha qədim abidələri isə mani, brahmi və soğdi əlifbası ilə yazılmışdır (Sintszyan və Orta Asiya). Sonralar türk yazısı (Uyğur və Ərəb əlifbaları ilə) şərqdə Kaşqar, Orta-Asiya və Qızıl Ordada, qərbdə isə Səlcuqilər dövlətində (Kiçik Asiya), Azərbaycanda, Türkiyədə, Misirdə, Hindistanda və s. yerlərdə inkişaf etmişdir.
Belarusun dövlət quruluşu
Belarus Respublikası — unitar dövlət. Konstitusiyası 15 martda 1994-cü ildə qəbul edilmişdir (2004-cü il redaksiyasında qüvvədədir). İdarəetmə forması prezident respublikasıdır. Dövlət başçısı ümumi, bərabər, birbaşa seçki hüququ əsasında gizli səsvermə yolu ilə 5 il müddətinə seçilən prezidentdir (bir dəfə yenidən seçilmək hüququ ilə; 2004-cü il referendumu hazırda fəaliyyət göstərən prezidentə üçüncü müddətə seçilmək hüququ vermişdir). Yaşı 35-dən aşağı olmayan, seçki gününədək Belarus ərazisində ən azı 10 il daimi yaşayan ölkə vətəndaşı prezident seçilə bilər. İlk prezident seçkiləri Belarus Respublikasında 10 iyun 1994-cü ildə keçirilmiş. Seçkilərdə Aleksandr Lukaşenko qalib gəlmiş. Lukaşenko həmçinin 2001, 2006, 2010 və 2015-ci ildə seçilən prezident seçkilərində də qalib gəlmiş. .
Türk dilləri
Əlifbası
XX əsrin 20-30-cu illərində keçmiş SSRİ-nin türkdilli xalqları latın əlifbasından istifadə etmişlər. 30-cu illərin sonunda bu dillərin çoxu üçün kiril qrafikası əsasında əlifba yaradılmışdır. Türkiyədə 1928-ci ildən latın qrafikalı əlifba qəbul olunmuşdur. Lakin SSRİ dağıldıqdan sonra azad olmuş türkdilli dövlətlər yenidən latın qrafikalı əlifbadan istifadə etmişlər.
Belarusun dövlət quruluşu
Ali qanunverici orqan ikipalatalı Milli məclisdir. 110 deputatdan ibarət Nümayəndələr palatası majoritar seçki sistemi ilə seçilir. Respublika Şurası dolayı seçkilərlə formalaşdırılır: 6 vilayətin hər birindən və Minsk şəhərindən yerli deputat şuraları tərəfindən 8 deputat seçilir; 8 deputatı prezident təyin edir. Milli məclisin səlahiyyət müddəti 4 ildir. Ali icraedici hakimiyyət orqanı Baş nazirin başçılıq etdiyi Nazirlər Şurasıdır; Baş naziri Nümayəndələr palatasının razılığı ilə prezident təyin edir. Hökumət prezidentin və parlamentin səlahiyyətlərinə daxil olan məsələlərdən başqa, dövlət idarəçiliyinə aid bütün məsələləri həll edir.
Türk dilləri
Sovet dövrü
Sovet İttifaqının "müsəlman" sayılan əhalisinin böyük əksəriyyəti türk dillərində danışırdı. Sovet dövründə türk dillərin sayısını standatlaşma yolu ilə azaltma imkanı bir türkçü iddia kimi hücüm olunurdu. Əksinə, əvvəl dialekt sayılan bir sıra ləhcə dil statusa qaldırılmış.
Belarusun dövlət quruluşu
Belarusda çoxpartiyalı sistem mövcuddur; parlamentdə təmsil olunan siyasi partiyalar: Belarus kommunist partiyası, Aqrar partiya, Liberal demokrat partiyası; bundan əlavə, Belarus xalq cəbhəsi partiyası və başqaları da fəaliyyət göstərir.
Türk dilləri
Türk dilləri barəsində fəaliyyətlər və elmi işlər
SSRİ dövrünə qədər türkdilli xalqların iki əsas yazılı dili var idi: Osmanlı türkcəsi və Çağatay türkcəsi. Bu dövrdə Osmanlı və Azərbaycan ərazilərindən başqa türk dünyasının əhəmiyyətli bir hissəsi Çağatay türkcəsi işlədib bu yazı dilini Türki Til adlandırmışdır. Bu dövrdə və hətta SSRİ-nin qurulmasından bir müddət sonra da əcnəbilərin təsnifatda türk ləhcələrinin nomenklaturasını işlətdikləri görülür. Əslində rusların hər bir türk tayfası üçün ayrıca yazı dili quraşdırmaq səyləri hələ Çar Rusiyası dövründə başlamışdır. Bundan əlavə, V. Radloffun “Opit slovarya tyurkskih nareçiy” (Versuch eines Wörterbuches der Turk-Dialecte) I-IV əsəri də “Türk dialektlərinin lüğət essesi” adlandırılmış və əsərdə qazax, qırğız, özbək və b. dialekt kimi təsnif edilirdi. Özbək Əbdürrəuf Fitrətin 1919-cu ildə nəşr etdirdiyi “Tilimiz” adlı məqaləsində öz dilini türk adı ilə qeyd etdiyi görünür. Azərbaycanlı Mirzə Ələkbər Sabirin 1910-cu ildə “Günəş” qəzetində Osmanlı dilindən öz dilinə tərcüməni türkcədən türkcəyə tərcümə kimi şərh və tənqid etdiyi görünür. Azərbaycan şairi, yazıçısı və maarifçisi Abdulla Şaiqin türk dili (1924) və Türk ədəbiyyatı (1924) adlı əsərləri də azərbaycan dilinin türk dili adlandırılmasına nümunədir. B. Ercilasun, Türkiyədə türk ləhcələrinin təsnifatının keçmişdən bəri davam edən bir təcrübə olduğunu və bunun rusların həyata keçirdiyi dil siyasəti nəticəsində ortaya çıxan təsnifatı qəbul etməməkdən ibarət olduğunu iddia edir. Tələt Təkinin əvvəlcə dialekt təsnifatını qəbul etdiyi, daha sonra dil təsnifatına müraciət etdiyi görülür.
Belarusun dövlət quruluşu
Belarus Respublikası, konstitusiyaya görə — müstəqil, ayrı, sosial, demokratik, hüquqi və unitar dövlət. Dövlət başçısı prezidentdir. Ölkədə dövlət hakimiyyəti onun qanunvericilik, icra və məhkəməyə bölünməsi əsasında həyata keçirilir. İdarəetmə forması qarışıq respublika, prezident respublikası kimi xarakterizə olunur.
Türk dilləri
Türk dilləri barəsində fəaliyyətlər və elmi işlər
Türkiyədə türk dilləri və ya türk ləhcələri adı altında bir çox türk dillərinin birlikdə və ya ayrı-ayrılıqda müzakirə edildiyi akademik nəşrlər mövcuddur. Məqalələrdən başqa bir çox türk dilinin birlikdə müzakirə edildiyi əsas mənbələrdən bəziləri bunlardır:
Belarusun dövlət quruluşu
Qanunlarda və konstitusiyada demokratiyanın bəyan edilməsinə baxmayaraq, demokratiya indeksini tərtib edən ekspertlərin fikrincə, respublikada praktiki olaraq sərt avtoritar rejim fəaliyyət göstərir.
Türk dilləri
Türk dilləri barəsində fəaliyyətlər və elmi işlər
Bunların arasında 1991-ci ildə Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən nəşr edilən Müqayisəli Türk ləhcələri lüğəti adlanan lüğətə Türk Dil Qurumunun rəsmi lüğət internet səhifəsində onlayn olaraq daxil olmaq mümkündür. Pamukkale Universitetindən bir tədqiqatçı tərəfindən hazırlanan PAU ÇTLE saytında müxtəlif türk ləhcələri lüğətləri və söz öyrənmə oyunları onlayn olaraq yayımlanır.
Belarusun dövlət quruluşu
Konstitusiya
Konstitusiya Belarus Respublikasının əsas qanunudur. Hazırkı konstitusiya Belarus Respublikasının Ali Şurası tərəfindən 1994-cü il martın 15-də qəbul edilmişdir. Sonradan Konstitusiyaya üç dəfə (həmişə referendum yolu ilə) əlavə və dəyişikliklər edilib. 1995-ci il mayın 14-də keçirilmiş referendumun nəticələrinə əsasən, Konstitusiyaya rus dilinin belarus dili ilə bərabər statusu, habelə kobud və ya sistemli şəkildə keçirildiyi halda Prezidentin parlamenti buraxmaq və yeni seçkilər təyin etmək imkanı haqqında müddəalar daxil edilmişdir. Konstitusiyanın və qanunların sonuncu tərəfindən pozulması. 1996-cı il noyabrın 24-də keçirilən referendumda prezidentin səlahiyyətlərini genişləndirən və ölkədə idarəetmə sistemində islahatlar aparan yeni konstitusiya redaksiyası qəbul edildi. 2004-cü il oktyabrın 17-də keçirilən referendumda eyni şəxsin prezidentlik müddətinin sayı ilə bağlı məhdudiyyət konstitusiyadan götürülüb.
Qanunverici orqan
Qanunvericilik hakimiyyətini ikipalatalı Parlament — Milli Məclis həyata keçirir. Aşağı palata Nümayəndələr Palatası, yuxarı palata Respublika Şurasıdır.
Milli Məclis 1996-cı ildə Konstitusiyaya edilən dəyişikliklə əlaqədar olaraq, ondan əvvəl parlament olan Belarus Respublikası Ali Şurasının səlahiyyətlərinin dayandırıldığı zaman yaradılmışdır. Milli Məclisin səlahiyyət müddəti 4 ildir.
Nümayəndələr Palatasının tərkibi 110 deputatdan ibarətdir. Deputatların seçilməsi ümumi, azad, bərabər, birbaşa seçki hüququ əsasında gizli səsvermə yolu ilə həyata keçirilir. Seçkilər birmandatlı dairələrdə keçirilir. Birinci çağırış (1996-2000) Nümayəndələr Palatası buraxılmış Ali Sovetin deputatlarından formalaşdırılıb. İkinci çağırış Nümayəndələr Palatası 2000-2004-cü illərdə, üçüncü - 2004-cü ildən fəaliyyət göstərir. Nümayəndələr Palatasının əsas səlahiyyətləri:
Respublika Şurası ərazi nümayəndəliyi palatasıdır. O, 64 üzvdən ibarətdir: 8 üzv regional və Minsk şəhər şuraları tərəfindən gizli səsvermə yolu ilə seçilir, daha 8 üzv prezident tərəfindən təyin edilir. Respublika Şurasının əsas səlahiyyətləri:
.tn
.tn — Tunisin internet kodu.
Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası
Tarixi
thumb|left|Mətbuat konfransı. (soldan sağa): AFFA-nın baş katibi [[Fuad Əsədov, prezident Ramiz Mirzəyev, I vitse-prezident Rauf Əliyev, vitse-prezident Fətulla Hüseynov, 30 dekabr 2003]] AFFA assosiativ xarakterli müstəqil qeyri-hökumət təşkilatıdır və 3 aprel 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində 775 nömrə ilə dövlət qeydiyyatına alınmışdır.
2003-cü ildə ölkənin rəsmi qurumlarının və beynəlalq futbol təşkilatlarının iştirakı ilə imzalanmış Sürix müqaviləsi ilə AFFA-nın yeni Nizamnamə layihəsi hazırlanıb. 2003-cü il dekabrın 29-da AFFA-nın növbəti VI hesabat-seçki konfransı keçirilib, yeni Nizamnaməyə əsasən, AFFA-nın yeni prezidenti Ramiz Mirzəyev seçilib. 2008-ci ildən başlayaraq AFFA Azərbaycanda mütəmadi olaraq Bakı Beynəlxalq Futzal Turniri təşkil edir. Azərbaycan müstəqilliyini elan edən kimi AFFA-nın gördüyü ilk iş I Milli Çempionatı keçirmək oldu. AFFA-nın təşkil etdiyi ilk Azərbaycan çempionatında 26 komanda iki yarımqrupda mübarizəyə başladı. 1992–2011-ci illərdə AFFA tərəfindən çoxşaxəli fəaliyyət perspektivlərini müəyyən edən təşəkkül və inkişaf dövrü başladı. AFFA bu istiqamətdə Azərbaycan idmanının və xüsusilə də futbolun inkişafına dair Dövlət Proqramını rəhbər tutaraq əsaslı işlər görməyə başladı.
2010-cu ildə qurumun İcraiyyə Komitəsinin iclasında və AFFA-nın Konfransında yeni loqotipin qəbulu barədə qərar qəbul olubunub. Yeni loqonun üzərində Azərbaycan bayrağı yanar od formasında göstərilib və top işarəsi təsvir olunub. Loqonun üzərinə həmçinin AFFA sözü də yazılıb. 2011-ci ildən başlayaraq AFFA-nın könüllülük proqramı həyata keçirilməkdədir. FİFA U-17 Qadınlararası Dünya Çempionatı 2012 ərzində 14 bölmədə 1100-dən çox könüllü iştirak etmişdir. 2012-ci il sentyabrın 22-də Bakının Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionunda FİFA U-17 Qadınlararası Dünya Çempionatı 2012-nin təntənəli açılış mərasimi keçirilmişdir. 2013-cü ildə AFFA tərəfindən Bakının Nizami rayonu ərazisində tikilən "8 km stadionu"nun "Bakcell Arena" adlandırılması məqsədilə Bakcell-in ofisində müqavilə imzalanıb. 2014-cü ildə UEFA-nın İcraiyyə Komitəsi İsveçrənin Cenevrə şəhərindəki "Espace Hippomene" Sərgi Mərkəzində keçirilən iclasda UEFA Avro 2020-ni qəbul edəcək 13 ölkəni təmsil edən şəhərlər müəyyənləşdirib. Bakı AVRO 2020-nin 1/4 finalına ev sahibliyi edəcək 4 şəhərdən biri kimi təsdiqlənib. 2016-cı il sentyabrın 30-da Bakı Olimpiya Stadionunda Avro 2020-yə ev sahibliyi edəcək 13 şəhərdən biri olan Bakının bu yarışla əlaqədar hazırlanan loqosunun təqdimat mərasimi keçirilib. 2017/2018 mövsümdən etibarən Lisenziya iddiaçısının bütün oyunçularının qeydiyyatı AFFA-nın "Futbola qoşul" proqramı vasitəsi ilə həyata keçirilir. 2017-ci ildə ilk dəfə olaraq AFFA tərəfindən "Lisenziyalaşdırma üzrə menecerlər üçün kurs" keçirilib.
Prioritetlər
Azərbaycanda futbolu kompleks şəkildə inkişaf etdirmək üçün AFFA-nın müəyyənləşdirdiyi prioritetlərdən biri kütləvilikdir. Respublikanın bütün bölgələrində futbolun inkişafı, bu idman növü ilə məşğul olan uşaqlarda, yeniyetmələrdə, gənclərdə və daha böyük yaş qrupuna daxil olan şəxslərdə futbola maraq oyatmaq üçün müxtəlif tədbirlər, festivallar və turnirlər təşkil olunur. Bununla yanaşı, FIFA və UEFA tərəfindən elan olunan "Grassroots" günlərində də AFFA-nın təşkilatçılığı ilə kütləvi futbol festivalları keçirilir.
FİFA ilə əlaqəsi
AFFA FİFA və UEFA-nın üzvüdür. AFFA 1994-cü ilin mayında UEFA-nın Vyanada keçirilən 22-ci konqresində UEFA-ya, 1994-cü ilin iyununda FİFA-nın Çikaqoda keçirilən 49-cu konqresində FİFA-ya üzv qəbul olundu. Premyer Liqa klublarının 2002-ci ilin aprelində çempionatının dayandırması və AFFA ilə pikə çatan gərginlik, FİFA və UEFA-nın 2 illik sanksiyası ilə bitdi.
Yarışlar
AFFA-nın keçirdiyi yarışlar:
• 4
AFFA İcraiyyə Komitəsi
thumbnail|220px|[[Tofiq Bəhramov dünya futbol tarixində adına heykəl olan və adı stadiona verilən yeganə hakimdir.]]
Sponsorluq
AFFA-ya hazırda SOCAR, Bakcell, Gillette, Nike, UNICEF, Head & Shoulders, Paşa Sığorta, Aquavita, Kığılı, və Coca-Cola sponsorluq edir. 2003-cü ildən Azərbaycan futbol üzrə milli komandalarının və AFFA-nın baş sponsoru olan SOCAR, AFFA tərəfindən təşkil olunan turnir və liqaların sponsoru olmuşdur.
.to
.to — Tonqa krallığı üçün təyin olunmuş coğrafi domen.
NGC 3660
NGC 3660, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kasa bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Cüzdan (şəhər)
Cüzdan – İranın İsfahan ostanının Nəcəfabad şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 6,393 nəfər və 1,561 ailədən ibarət idi.
Tia Karrere
Tia Karrere (2 yanvar 1967) — ABŞ aktrisası, model və ifaçıdır. 2011-ci ildə "Ən yaxı Havay Albomu" olan "Huana Ke Aloha" albomuna görə "Qremmi mükafatı"na layiq görülür. Asia Karreraya bənzərliyi vardır.
Həyatı
Tia Karrere 2 yanvar 1967-ci il tarixində ABŞ-nin Havay adasının paytaxtı Honolulu şəhərində Filippin, İspan və Çin əsilli ailədə anadan olmuşdur. 1986-cı ildən etibarən film və televiziya seriallarında iştirak etməyə başlayır. 1986-cı ildə "Zombi qarabasması" filmində Emi rolunu ifa etmişdir. 1990-cı ildə Dolf Lundqren və Brendon Li ilə birgə Kiçik Tokioda mübahisə filminə çəkilir. 1992-ci ildə Elia Samaha ilə evlənmiş və 2000-ci ildə ayrılmışdır.1994-cü ildə Arnold Şvartseneqqer ilə "Yalan doğru" filmində çəkilmişdir. 2002-ci ildə Simon Ualkelin ilə ailə həaytı qurur. Ondan Bianka Ualkelin adlı övladı dünyaya gəlir. 2003-cü ildə onun fotoları "Playboy" jurnalında çıxmışdır. 2010-cu ildə Simon Ualkeldən ayrılır.
.tt
.tt — Trinidad və Tobaqonun internet kodu.
Çerməhin
Çerməhin — İranın İsfahan ostanının Lencan şəhristanının Bağ Bahadıran bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 12,292 nəfər və 3,035 ailədən ibarət idi.
Həbibabad
Həbibabad — İranın İsfahan ostanının Borxar şəhristanının Həbibabad bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 9,078 nəfər və 2,403 ailədən ibarət idi.
.tv
.tv — Tuvalunun internet kodu. 2010-cu ilin məlumatına əsasən Tuvalu hökumətinin illik gəlirinin 10%-ini bu domen adından gələn ödənişlər təşkil edir.
Adsız məzar (film, 2006)
Məzmun
Film xanəndə, bəstəkar, musiqi xadimi. Azərbaycanın xalq artisti, Azərbaycan xanəndəlik sənətinin ən görkəmli nümayəndələrindən biri Cabbar Qaryağdıoğlunun həyat və yardıcılığından bəhs edir. Film görkəmli muğam ustasının 145 illiyinə həsr olunub.
Film Cabbar Qaryağdıoğlunun qızı Şəhla Qaryağdı-Kürçaylının öz atasının məzarını ziyarəti ilə başlayır. Baxımsız qalan məzarı ot-alaq basmışdır...
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2006-cı ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
NGC 2665
NGC 2665, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Hava nəqliyyatına nəzarət
Hava nəqliyyatına nəzarət xidməti (ATC), hava vasitələrinin manevr sahəsində, peppronda və ya uçuşun hər hansı bir mərhələsində bir-birləriylə və maneələrlə üzləşmələrinin qarşısının alınması; sürətli və nizamlı hava nəqliyyatına axınını təmin etmək məqsədi ilə verilən hava nəqliyyat xidməti (ATS) növüdür. ATC qısaltması İngilis dilində Air Traffic Control anlayışının akronimidir. ATC xidməti verən vəzifəlilərə hava nəqliyyatına nəzarətçi (ATCO) deyilir.
ATC xidmətləri beynəlxalq formada İngilis dilində deyilir. ATC orqanları funksiyalarına görə bu çağırış adlarından birini alırlar: Hər hansı bir hava nəqliyyat xidmət orqanının vəzifəsini göstərməyən (yanıldıcı) bir çağırış adı istifadə etməsi cinayət hesab edilir.
Missiyalar
thumb|326x326px|[[Münhen Franz Josef Strauss Aeroportu Hava Nəqliyyatına Nəzarət Qülləsi]] ATC orqanları bu xidmətləri verirlər:
Hava nəqliyyat nəzarətçiləri
ATC-lər Nəqliyyat Nazirliyi Mülki Aviasiya Baş İdarəsi tərəfindən edilən lisenziya imtahanı nəticəsində lisanslandırılmış lisenziyalı kəslərdir. Azərbaycandakı əlaqədar təşkilat Nəqliyyat Nazirliyi Dövlət Hava Meydanları Müəssisəsidir. (mənbə lazımdır)
İmtahan və dərəcələndirmələr
Şərtlər
Hava nəqliyyat nəzarətçiləri, yaxşı dərəcədə İngilis dilində bilmək və hər il, çalışdıqları bölgə ilə əlaqədar dərəcədə yeniləmə imtahanlarına girmək məcburiyyətindədirlər. Bu imtahanlara girə bilmək üçün hər il tam hüquqlu xəstəxanalardan heyət hesabatı almaq zərurətləri vardır. Nəzarətlər Azərbaycan və İngilis dillərində, səhv anlaşılmalara və aksentlətə yol aça biləcək diqqətə çarpan bir vurğu və ya ləhcə, dildə pəltəklik, gizli kəkələməlik və həddindən artıq həyəcan sahibi olmamalıdır. Hava nəqliyyat nəzarətçilərinin spirt və psikoaktif maddə qəbul etmələri yoxlanılır və lazım olsa vəzifədən uzaqlaşdırılır. (mənbə lazımdır)
Amasiya (qitə)
Amasiya — (İngiliscə: Amasia), 20 milyon il sonra reallaşması gözlənilən superqitə. Avrasiya ilə Amerika birləşərək Berinq Boğazı nı bağlayaraq Amasiya yaranacaq. Avrasiya ilə Amerika birləşərək super qitə olacaq. 200 milyon il sonra iki qitə bir-birindən ayrılaraq; Amerika şərqdə Avropaya toqquşaraq və Asiya da Qərbə doğru irəliləyərək bu super qitə parçalanıb Pangea Ultima adlı qitə yaradacaq. Alimlər hesab edir ki, hazırkı tektonik hərəkətlər davam edəcəyi halda, Amerika və Asiya qitələri birləşəcək və “Amasiya” (Amerika və Asiya sözlərinin birləşməsi) adı ilə yeni bir super qitə yaranacaq.
“Amasiya” super qitəsinin yaranacağı barədə iddialar yeni deyil. ABŞ-nin Yale Universiteti nin alimləri 2012-ci ildə bunun milyonlarla il sonra baş verə biləcəyini bildirirlər.
Etimologiyası
Amasiya, Amerika və Asiya sözlərin birləşməsi ilə yaranıb.
Həsənabad (İsfahan)
Həsənabad — İranın İsfahan ostanının İsfahan şəhristanının Cərqaviyə bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 4,342 nəfər və 1,197 ailədən ibarət idi.
UEFA Avro 2000 (seçmə mərhələsi)
UEFA Avro 2000-in seçmə mərhələsində doqquz qrupa bölünmüş (beş komandanın yarışdığı beş, altı komandanın yarışdığı dörd qrup) 49 milli yığma komanda mübarizə aparmışdır (Bosniya və Herseqovina və Andorra milliləri turnirdə ilk dəfə iştirak etmiş, Yuqoslaviya millisi fasilədən sonra turnirə qatılmışdır). Qrup qalibləri turnirin final mərhələsinə vəsiqə qazanmışlar. 7-ci qrupda ikinci yer tutan Portuqaliya millisi öz qruplarında ikinci yerə çıxmış digər komandalardan daha yaxşı göstəricilərə sahib olduğu üçün birbaşa final mərhələsinə adlamışdır. Qruplarında ikinci yeri tutan digər səkkiz komanda 4 vəsiqə uğrunda öz aralarında pley-off oyunları keçirmişlər. Belçika və Niderland milliləri turnirin ev sahibi kimi final mərhələsində birbaşa iştirak etmək hüququ əldə etmişlər.
Seçmə mərhələsində mübarizə aparan 49 komandadan 10-nu keçmiş SSRİ respublikalarının komandaları olmuşdur.
Seçmə mərhələsinin püşkatması 18 yanvar 1998-ci ildə Gent şəhərində keçirilmişdir.
Seçmə mərhələsini adlayan komandalar
thumb|{{Legend|#0000FF|Seçmə mərhələsini adlayanlar}} {{Legend|#ff0000|Seçmə mərhələsini adlamayanlar}} {{Legend|#000000|Yarışlara qoşulmayanlar}} {{Legend|#c3c3c3|UEFA üzvü olmayanlar}}
Səpələmə
Püşkatma 18 yanvar 1998-ci ildə Belçikanın Gent şəhərində keçirilmişdir.
Qalın şriftlə qeyd edilən komandalar turnirin final mərhələsinə vəsiqə qazanan, kursivlə işarələnən komandalar öz aralarında pley-off oyunları oynayan komandalardır.
İcmal
{{legend|#BBF3BB|Qrup qalibləri və qruplarda ən yaxşı nəticə ilə ikinci yeri tutan komanda birbaşa UEFA Avro 2000-nin final mərhələsinə vəsiqə qazanmışlar.}} {{legend|#BBF3FF|Qruplarında ikinci yeri tutan digər komandalar öz aralarında pley-off oyunları keçirmişlər.}} {{legend||Digər komandalar seçmə mərhələsindən sonra mübarizəni dayandırmışlar.}}
Qruplarında ikinci yeri tutan komandalar
Qrupunda 2-ci yeri tutan millilər arasında ən yaxşı göstəricilərə sahib olan komanda final mərhələsinə birbaşa vəsiqə qazanmışdır. Bu göstəricilər hesablanarkən ikinci yeri tutan komandaların birinci, üçüncü və dördüncü yeri tutan komandalar ilə oyunlarda göstərdiyi nəticələr əsas alınmışdır. Daha zəif göstəriciləri olan ikinci yer sahibi digər 8 komanda final mərhələsinə dörd vəsiqə uğrunda öz aralarında pley-off oyunları oynamışlar.
Portuqaliya millisi final mərhələsinə birbaşa vəsiqə qazanmış, top fərqinə görə ondan geri qalan Türkiyə millisi pley-off oyunlarına qatılmışdır.
Pley-off qarşılaşmaları
<section begin=Matches />
Siyasi sosiologiya
Siyasi sosiologiya (siyasət sosiologiyası) — sosiologiyanın xüsusi bir sahəsidir. Həm siyasi elm, həm də sosioloji bilik sahələri daxil olmaqla əlaqəli bir fəndir. XX əsrin birinci yarısında siyasi elm və sosiologiyanın ayrı-ayrı formalaşmasından sonra meydana gəldi.
Siyasi sosiologiyanın mövzusu və obyekti
Gələcəkdə öyrənilən məsələlər dairəsi genişləndi və aşağıdakı fənləri əhatə etməyə başladı:
Siyasi sosiologiyanın problemləri
Bu intizamın mövzu sahəsinə əlavə olaraq, meydana gəlmə yolunda atılması lazım olan bir addım, araşdırdığı mövzulara uyğun olaraq araşdırma çərçivəsində olması lazım olan problemlərin tərifi idi. Beləliklə, 1957-ci ildə Amerikalı politoloqlar Seymur Lipset və R. Bendiks aşağıdakı problemləri müəyyən etdilər:
Siyasi sosiologiyanın inkişaf tarixi
Bu elmi intizamın konturları Tomas Hobbs, Con Lokk, Şarl de Monteksyo və başqaları kimi məşhur siyasi filosofların əsərlərində belə formalaşmağa başladı. Bununla birlikdə, bu müəlliflər siyasi sistemdəki dəyişiklikləri, istehsal üsullarını, təkamülünü deyil, eyni zamanda bu inkişafın cəmiyyəti necə təsir etdiyini də təhlil edərkən siyasi şüurlu şəkildə deyil, günümüzdə siyasi sosiologiya ilə əlaqəli məsələlərə toxundular. O zaman.
Siyasi sosiologiyanın meydana gəlməsi ümumiyyətlə hakimiyyətin, güc münasibətlərinin sosial təhlilini aparanlardan biri olan və cəmiyyətdə hökmranlıq növlərinin (xarizmatik, ənənəvi və rasional-hüquqi) bir təsnifatı tətbiq edənlərdən biri olan Max Weberin fəaliyyəti ilə əlaqələndirilir. rəhbərlik). Bürokratiyanın dövləti idarə edən bir quruluş kimi işləmə müddətini təhlil edən Weber, əsasən sosioloji kateqoriyalara arxalanırdı. Beləliklə, məmurların şəxsi keyfiyyətlərinə və sosial qrup kimi xüsusiyyətlərinə görə bürokratiyanı növlərə ayırdı. Maks Veber, ideal bürokratiyanın bürokratiyanın üzvlərinin vahid bir ideologiyaya sahib olduqları, ortaq dəyərləri paylaşdıqları, cəmiyyətin mənafeləri naminə hərəkət etdikləri, tam bir vəzifə hissi ilə tam hüquqlu bir sosial qrup olduğu bir təşkilat olduğuna inanırdı.
Siyasi sosiologiyanın ayrıca bir intizam kimi dizayn edilməsi həm də siyasi partiyalar sosiologiyasının qurucusu Moisey Ostroqorskinin adı ilə əlaqələndirilir. O və başqa bir sosioloq R. Mişels təkcə siyasi partiyaların yaranma mexanizmlərini deyil, həm də onların fəaliyyət və inkişaf qanunauyğunluqlarını müəyyənləşdirdilər. Beləliklə, Michels "oliqarxiyanın dəmir qanunu" nu inkişaf etdirdi, ona görə hər hansı bir siyasi partiyada gec-tez bir sıradakı quruluş, partiyanın adi üzvlərindən və tərəfdarlarından getdikcə daha çox ayrılmış bir elita qurulur.