cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hipokampus
Şizofreniya
MRT tədqiqatları şizofreniya xəstələrində daha kiçik beyin həcmini və daha böyük mədəcikləri tapdı – lakin tədqiqatçılar kiçilmənin şizofreniyadan, yoxsa dərmandan qaynaqlandığını bilmirlər. Hipokampus və talamusun həcminin azaldığı göstərilmişdir; və globus pallidusun həcmi artır. Kortikal naxışlar dəyişdirilir və xüsusilə frontal və temporal loblarda korteksin həcmi və qalınlığında azalma qeyd edilmişdir. Bundan əlavə, görülən dəyişikliklərin çoxunun pozğunluğun başlanğıcında mövcud olduğu, anormal neyroinkişafın olması nəzəriyyəsinə ağırlıq verdiyi təklif edilmişdir.
Hipokampus həm sinir, həm də fizioloji təsirlərdə şizofreniya patologiyasında mərkəzi rol oynayır. Şizofreniyanın altında yatan anormal sinaptik əlaqənin olduğu ümumiyyətlə qəbul edilmişdir. Bir neçə dəlil xətti hipokampusda və ondan sinaptik quruluşda və əlaqədə dəyişiklikləri nəzərdə tutur Bir çox tədqiqatlar hipokampus daxilində sinaptik dövrədə disfunksiya və onun prefrontal korteksdəki fəaliyyətini aşkar etmişdir. Glutamaterjik yolların böyük dərəcədə təsirləndiyi görüldü. CA1 alt sahəsinin digər alt sahələr arasında ən az iştirak etdiyi görülür, və CA4 və alt sahə digər yerlərdə ən təsirli sahələr kimi bildirilmişdir. Nəticə belə nəticəyə gəldi ki, patologiya genetika, səhv neyroinkişaf və ya anormal sinir plastisiyasına görə ola bilər. Daha sonra belə bir nəticəyə gəlindi ki, şizofreniya heç bir məlum neyrodegenerativ pozğunluqdan qaynaqlanmır. Xroniki şizofreniya xəstəsi olan yaşlı xəstələrin hipokampusunda oksidləşdirici DNT zədələnməsi əhəmiyyətli dərəcədə artır.
Keçici amneziya
Heç bir səbəbin elmi sübutu yoxdur. Bununla belə, bir epizoddan sonra 12 ilə 24 saat arasında aparılan diffuziya ağırlıqlı MRT tədqiqatları hipokampusda kiçik nöqtə kimi lezyonların olduğunu göstərdi. Bu tapıntılar, metabolik stress ilə həssas olan CA1 neyronlarının mümkün təsirini təklif etdi.
Digər heyvanlar
thumb| Şəkil 11: İtalyan patoloqu [[Kamillo Qolci tərəfindən gümüş nitrat üsulu ilə boyanmış hipokampusun çəkilməsi]]
Digər məməlilər
Hipokampus, yexidna kimi birdəliklilərdən tutmuş insanlar kimi primatlara qədər məməlilər diapazonunda ümumiyyətlə oxşar görünüşə malikdir. Hipokampus ölçüsünün bədən ölçüsünə nisbəti geniş şəkildə artır, primatlar üçün echidna ilə müqayisədə təxminən iki dəfə böyükdür. Bununla belə, neokorteks-bədən ölçüsü nisbətinin sürətinə yaxın heç bir yerdə artmır. Buna görə də, hipokampus gəmiricilərdə primatlara nisbətən kortikal mantiyanın daha böyük bir hissəsini tutur. Yetkin insanlarda beynin hər tərəfindəki hipokampusun həcmi təxminən 3,0-3,5 sm 3 arasındadır.
Hipokampusun ölçüsü ilə məkan yaddaşı arasında da ümumi əlaqə var. Oxşar növlər arasında müqayisələr aparıldıqda, daha çox məkan yaddaşı tutumu olanlar daha böyük hipokampal həcmlərə malik olurlar. Bu əlaqə cinsi fərqlərə də şamil edilir; erkək və dişilərin məkan yaddaş qabiliyyətində güclü fərqlər göstərdiyi növlərdə onlar hipokampal həcmdə də müvafiq fərqlər göstərməyə meyllidirlər.
Digər onurğalılar
Balıqların hekayəsi daha mürəkkəbdir. Teleost balıqlarda (mövcud növlərin böyük əksəriyyətini təşkil edir) digər onurğalı növləri ilə müqayisədə ön beyin təhrif olunur: əksər neyroanatomistlər hesab edirlər ki, teleost ön beyin mahiyyət etibarilə içəriyə çevrilmiş corab kimi əyilmişdir, beləliklə strukturlar daxili hissədə, mədəciklərin yanında olanlar, əksər onurğalılar üçün teleost balıqlarında xaricdə olur və əksinə. Bunun nəticələrindən biri odur ki, tipik bir onurğalı heyvanın medial palliumu ("hipokampik" zona) tipik bir balığın yan palliumuna uyğun gəlir. Bir neçə növ balıq (xüsusilə qızılbalıq) təcrübi olaraq güclü məkan yaddaşına malik olduğu, hətta məskunlaşdıqları ərazilərin “idrak xəritələrini” formalaşdırdığı sübut edilmişdir. Yanal palliumun zədələnməsinin məkan yaddaşını pozduğuna dair sübutlar var. Medial palliumun köpək balıqları və şüalar kimi daha ibtidai onurğalılarda və ya hətta çıraq və çəhrayı balıqlarda oxşar rol oynayıb-oynamadığı hələ məlum deyil.
Quşlar
Quşlarda uyğunluq kifayət qədər yaxşı qurulmuşdur ki, əksər anatomistlər medial pallial zonanı "quş hipokampusu" adlandırırlar. Çoxsaylı quş növləri güclü məkan bacarıqlarına malikdir, xüsusən də yeməkləri saxlayanlar. Yemək saxlayan quşların digər quş növləri ilə müqayisədə daha böyük hipokampusa malik olduğuna dair sübutlar var və hipokampusun zədələnməsi məkan yaddaşının pozulmasına səbəb olur.
Balıqlar
Balıqların hekayəsi daha mürəkkəbdir. Sümüklü balıqlarda (mövcud növlərin böyük əksəriyyətini təşkil edir) ön beyin digər onurğalı növləri ilə müqayisədə təhrif olunur: əksər neyroanatomistlər hesab edirlər ki, sümüklülər ön beyin mahiyyət etibarilə içəriyə çevrilmiş corab kimi əyilmişdir, beləliklə strukturlar daxili hissədə, mədəciklərin yanında olanlar, əksər onurğalılar üçün sümüklü balıqlarda xaricdə olur və əksinə. Bunun nəticələrindən biri odur ki, tipik bir onurğalı heyvanın medial palliumu ("hipokampal" zona) tipik bir balığın yan palliumuna uyğun gəlir. Bir neçə növ balıq (xüsusilə qızılbalıq) eksperimental olaraq güclü məkan yaddaş qabiliyyətinə malik olduğu, hətta məskunlaşdıqları ərazilərin “idrak xəritələrini” formalaşdırmaqla sübut edilmişdir. Yanal palliumun zədələnməsinin məkan yaddaşını pozduğuna dair sübutlar var. Medial palliumun köpək balıqları və şüalar kimi daha ibtidai onurğalılarda və ya hətta çıraq və çəhrayı balıqlarda oxşar rol oynayıb-oynamadığı hələ məlum deyil.
Səfa Mirzəhəsənov
Hüseyn-Səfa Qvaməddin oğlu Mirzəhəsənov — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2021-ci ildən).
Azərbaycan Milli Məclisi sədrliyinə seçki (2010)
Azərbaycan Milli Məclisi sədrliyinə seçki (2010) — 29 noyabr 2010-cu il tarixində IV çağırış Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin sədrinin seçilməsi üçün keçirilmiş seçki. Seçkidə bir namizəd — Yeni Azərbaycan Partiyasının namizədi Oqtay Əsədov iştirak etmiş və birinci turda 121 lehinə, 1 əleyhinə səslə sədr seçilmişdir.
Eulophia
–  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Marsiyya-an-Kombray
Marsiyya-an-Kombray  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Marsiyya-an-Kombray kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlyuson.
INSEE kodu — 03161.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 907 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 514 nəfər (15-64 yaş) arasında 376 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 138 nəfər hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 73.2%, 1999-cu ildə 72.0%) olmuşdur. Fəal olan 376 nəfərdən 345 nəfəri (180 kişi və 165 qadın), 31 nəfəri işsiz (13 kişi və 18 qadın) idi. 138 hərəkətsiz 41 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 44 nəfər təqaüdçü, 53 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Peyğəmbərli (Xudabəndə)
Peyğəmbərli - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 40 nəfər yaşayır (10 ailə).
İbrahim Səfərov (kino xadimi)
İbrahim Mahmud oğlu Səfərov — film direktoru, Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi (2000).
Fəaliyyəti
Azərbaycan kinosunda bir neçə filmdə direktor kimi çalışmışdır.
Revaz Qabaşvili
Revaz Aleksandroviç Qabaşvili (რევაზ გაბაშვილი ;) — Gürcü siyasətçisi və alimi Gürcüstan Milli Demokrat Partiyasının yaradıcılarından biri.
Həyatı
Məşhur gürcü yazıçısı Yekaterina Qabaşvili və məşhur hüquqşünas Aleksandr Qabaşvilinin oğludur. Ailənin on uşağı var idi, amma onlardan ilk beşi erkən yaşlarda ölmüşdü.
Revaz Qabaşvili ilk təhsilini Tiflisdəki gimnaziyada almış, 1902-ci ildə Belçikaya oxumağa getmişdi. 1905-ci ildə Revaz Belçikanın Lyej şəhərindəki Montefior Elektrik Mühəndisliyi İnstitutunda təhsilini yarımçıq qoyaraq Gürcüstana qayıtmaq və rus idarəçiliyinə qarşı inqilabi üsyanlarda iştirak etmək istəyir. Polis təqbindən Parisə qaçır. 1907-ci ildə Rusiyaya qayıdır və Bakıda yaşamağa başlayır. Burda Revaz Qabaşvili neft-kimya sənayesində çalışmağa başlayır. O ailə quraraq tədricən siyasi mübarizədən uzaqlaşır.
1910-cu ildə tələbə iğtişaşlarında iştirak etmək ittihamı ilə qovulduğu Peterburq Universitetinə daxil olur. Universitetdən qovulduqdan sonra üç ay həbs cəzası çəkir və Gürcüstana qayıtdıqdan sonra jurnalistika ilə məşğul olmağa başlayır. Revaz Qabaşvili "Klde" jurnalını, sonra "Gürcüstan" qəzetini qurur, redaktorluqla məşğul olur. Qəzetlə əməkdaşlıq edən bir qrup gürcü, Gürcüstan Milli Demokratik Partiyasının təşkilatlandığı nüvəni meydana gətirirdi. Partiya təsis qurultayını 1917-ci ilin fevral inqilabından sonra 1917-ci ilin iyununda Sankt-Peterburqda keçirdi.
26 may 1918-ci ildə Gürcüstanın İstiqlal Bəyannaməsini imzalayan şəxslərdən biri də Revaz Qabaşvili olmuşdur. Milli Demokrat Partiyasından Gürcüstan Təsis Məclisinə üzv seçilmişdir.
1921-ci ildə Qızıl Ordunun Gürcüstanı işğalı ilə Qabaşvili həyat yoldaşı və uşaqları ilə birlikdə əvvəl İstanbula, sonra Parisə köçməyə məcbur qaldı. Parisdə Revaz Qabaşvili Gürcüstanda siyasət və ictimai həyat haqqında yerli mətbuatda yazılar dərc edirdi.
Revaz Qabaşvili 1959-cu ildə Münhendə nəşr olunan xatirələrini ("Maksovun siçovulları", "Xatırladıqlarım") yazmışdır. Qabaşvili gürcülərin milli tələblərinə cavab verə bilməməkdə və bacarıqsızlıqda günahlandırdığı Sosial Demokratik liderliyi tənqid edirdi. Tarix, arxeologiya və etnoqrafiya sahəsində elmi tədqiqatlar da aparmışdır.
R.Qabaşvili Zurab Avalaşvili və Viktor Nozadze ilə sıx münasibətlər saxlayırdı.
Revaz Qabaşvili 14 mart 1969-cu ildə Qərbi Almaniyada vəfat etmişdir.
Ədəbiyyat
Stephen F. Jones (2005), Socialism in Georgian Colors: The European Road to Social Democracy, 1883–1917, p. 354. Harvard University Press, ISBN 0-674-01902-4.
Təpəbaşı məscidi
Təpəbaşı məscidi — İrəvanda Təpəbaşı məhəlləsində Təpəbaşı məscidi.
Tarixi
Bəzi mənbələrdə Təpəbaşı məscidinin inşa tarixinin 1687-ci il olduğu qeyd edilsə də, onun dəqiq tikilmə tarixi məlum deyildir. Bizə çatan məlumatlara əsasən onun ən azı XIX əsrin qırxıncı illərində mövcud olduğu bildirilir. Çox güman ki, məscid daha qədimdir və XVII–XVIII əsrlərə aiddir. Bəzi məlumatlara görə məscid İrəvan şəhər upravasının üzvü, xan nəslindən olan Abbasqulu xan İrəvanskinin göstərişi ilə tikilmişdir. Onun evi də həmin məhəllədə olmuşdur.
Yunis Nəsibli
Yunis Nəsibli (tam adı: Yunis Məsməli oğlu Nəsibli) — Azərbaycan tarixçisi, Bakı Dövlət Universitetinin Azərbaycanın qədim və orta əsrlər tarixi kafedrasının dosenti, tarix üzrə fəlsəfə doktoru.
Təpəbaşı məscidi
Haqqında
Təpəbaşı məscidi eyniadlı Təpəbaşı yaşayış massivində yaşayış massivində yerləşir. Məscidin minarəsi isə 1960-cı illərdə uçmuşdur. Sonralar isə məscidin həyətində və ətrafında gecəqondular inşa edilmişdir. Hazırda dağılmış vəziyyətdə olan bu məsciddə, eləcə də imam otağında erməni ailələri məskunlaşmışdırlar. Bəzən erməni ailələrinin yaşadığı Abbasqulu xanın evini hələ də ermənilər "Xanın evi" adlandırırlar. Məscidin ətrafında bir çayxana da var idi ki, müsəlmanlar yığışıb çay içərdilər. İndi həmin çayxana da yoxdur. Məscidin həyətində və ətrafında ermənilər gecəqondular inşa etmişlər.
Yunis Nəsibli
Həyatı
Yunis Məsməli oğlu Nəsibli 1953-cü il fevralın 23-də Gürcüstanın Tiflis şəhərində anadan olmuşdur. 1970-ci ildə Tiflis şəhər 63 saylı orta məktəbini müvəffəqiyyətlə bitirmişdir.
Təpəbaşı məscidi
Memarlıq xüsusiyyətləri
Məscid tamamilə kərpicdən tikilmişdir. Fotoşəkillərdən göründüyü kimi İrəvandakı bir sıra digər məscidlərdən nümunə götürərək təkrarlanan rombvari naxışlı şirli mozaika plitələrlə üzlənmiş əsas günbəz qorunub saxlanmamışdır. Divarlarının qalınlığı 1,5 metrdir. Məscidin içərisindəki imamın otağında hazırda bir erməni ailəsi yaşayır.
Yunis Nəsibli
Həyatı
1975-ci ilin sentyabrından Azərbaycan Elmlər Akademiyası Tarix İnstitutunda laborant vəzifəsində elmi fəaliyyətə başlamışdır.
1976–1978-ci illərdə SSRİ Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun Leninqrad bölməsində stajor-tədqiqatçı hazırlığı keçmişdir, 1979–1983-cü illərdə AMEA Tarix İnstitutunun qiyabi aspirantura, 1985-ci ildə "Azərbaycanın V–XII əsrlər tarixi qədim gürcü mənbələrində" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
1984-cü ilin martında AMEA Tarix İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsinə təyin edilmişdir.
1989-cu ilin fevralında AMEA Tarix İnstitutunda elmi işçi vəzifəsinə təyin edilmişdir.
1992-ci ilin avqustunda Bakı Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsində baş müəllim vəzifəsinə təyin edilmişdir.
1998-ci ilin sentyabrında Bakı Dövlət Universiteti Tarix fakültəsinin "Azərbaycan tarixi" kafedrasının dosenti vəzifəsini tutmuşdur.
Elmi əsərləri
Beynəlxalq Seminar, Simpozium və Konfranslarda iştirakı
Seçilmiş Məqalələri
Sarmıq
Sarmıq — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonu ərazisində dağ. Hündürlüyü 2295 m-dir. Zəngəzur silsiləsi nin suayırıcısındakı Camal yüksəkliyinidən (3204,3 m) cənub-qərb istiqamətdə ayrılan Yamacyurd qolunda zirvə. Keçili kəndindən 1,5 m şimal-şərq dədir. Alt Pliosen yaşlı Biçənək lay dəstəsinin andezit, andezit-dasit, bazalt lavaları və piroklastlarından təşkil olunmuş yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Ordubad qarılma zonasının Şahbuz seqmentinin şimal-şərq cinahına aid Toğluqaya-Üçqardaş maili əyilməsinin hüdudlarında yerləşir. Cənub-qərb yamacından şimal-qərb istiqamətli fay-yerdəyişmə qırılma pozulmaları keçir.
Detektiv (film, 1993)
"Detektiv" — Ceki Çanın 1991-ci ildə bir Honq Konq iş adamının qaçırılması ilə əlaqəli real hadisələrə əsaslanan detektiv filmi.Bu film Ceki Çanın iştirakı ilə çəkilən əvvəlki filmlərdən fərqli olaraq,  hər şeydən əvvəl ciddi bir dramdır və komik epizodları ehtiva etmir.
Məzmun
Polis məmuru Eddi Çan, onu qaçırmağı planlaşdırdıqlarından şübhələndikdən sonra polisə müraciət edən nüfuzlu sahibkar cənab Vonq qorumaqda ittiham edildi. Tezliklə qaçırma həqiqətən baş verir. Eddi Çan araşdırmağa başlayır, iş yoldaşı Detektiv Honq ona bu işdə kömək edir. Bəzi məqamlarda Eddi Hunın qaçırılmasında ortaq olduğunu başa düşür, üstəlik bu cinayətin əsas ilhamçısı idi.
İstehsal
Eddie Chan rolunun əvvəlcə Jet Li rolunu oynaması güman edilirdi. Rəsm üzərində ilkin işlər başlayanda onun agenti Jim Choi üçlülərdən olan insanlar tərəfindən vuruldu və öldürüldü, buna görə Jet Li, mütəmadi diqqət çəkməkdən qorxduğu üçün mütəşəkkil cinayətkarlıq filmindəki əsas roldan imtina etdi və sonra "Tai Chi Master" filmində işləməyə başladı. (1993).
Maryol
INSEE kodu — 03163.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 769 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 521 əmək qabiliyyətli insan (15-64 yaş) arasında 385 nəfər iqtisadi cəhətdən, 136 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 73.9%, 1999-cu ildə bu 72.6%) idi. Fəal olan 385 nəfərdən 335 nəfər (193 kişi və 142 qadın), 50 nəfər işsiz (20 kişi və 30 qadın) idi. 136 hərəkətsiz 33 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 39 nəfər təqaüdçü, 64 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Kembridən əvvəl
Kembridən əvvəl və ya Prekembri — Yer tarixinin hal-hazırda dəvam edən Fanerozoy eonundan əvvəlki, erkən dövrünü əhatə edən zaman dilimi üçün istifadə edilən terimdir. Bu dövr Fanerozoy eonunun ilk dövrü olan Kembridən əvvəl gəldiyi üçün belə adlandırılmışdır. Prekembri çağı Yer kürəsinin geoloji tarixinin 88%-ni təşkil edir.
Prekembri geoloji zamanın qeyri-rəsmi bir vahididir və 3 eonun: Katarxey, Arxey və Proterozoyun ümumiləşdirilmiş adıdır. Dövr 4.6 milyard il əvvəl Yerin yaranmasından, 541 milyon il əvvəl Kembrinin başlanmasına qədər olan zaman dilimini əhatə edir.
Xüsusiyyətləri
Yer tarixinin təxminən səkkizdə yeddisini təşkil etməsinə baxmayaraq, Prekembri haqqında nisbətən az şey məlumdur və məlum olanlar əsasən 1960-cı illərdən bəri aşkar edilmişdir. Prekembriyə aid fosil tapıntıları sonrakı Fanerozoy erası ilə müqayisədə daha kasıbdır və bu qalıqlar məhdud biostratiqrafik istifadəyə malikdir. Bunun səbəbi, bir çox Prekembri süxurları ağır metamorfozlaşmış, mənşələrini gizlətmiş, digər qismi eroziya nəticəsində məhv olmuş və ya Fanerozoy təbəqələrinin altında dərin basdırılmışdır.
Yerin 4,543 milyon il əvvəl Günəş orbitindəki materialllardan yarandığı və yaranmasından qısa müddət sonra çox böyük (Mars ölçülü) bir planet tərəfindən vurularaq Ayı meydana gətirən materiallara parçalandığı düşünülür (bax:Böyük toqquşma fərziyyəsi). Qərbi Avstraliyadakı zirkon kristallarının 4,404 ± 8 milyon il yaşı olduğundan, yerin sabit bir qabığının 4,433 milyon il əvvəl yarandığı qəbul edilmişdir.
Həyat formaları
Həyatın mənşəyi üçün müəyyən bir tarix müəyyənləşdirilməyib. Qərbi Qrenlandiya yaxınlığında yerləşən adalardakı 3,8 milyard illik (Arxeyə aid) süxurlarda tapılan karbon üzvi mənşəli ola bilər. Qərbi Avstraliyada 3.46 milyard yaşdan yuxarı bakteriyaların yaxşı qorunmuş mikroskopik qalıqları tapılmışdır. Eyni ərazidə 100 milyon yaşdan yuxarı olduğu ehtimal olunan fosillər də aşkar edilmişdir. Bununla birlikdə, 4.280 milyard il əvvəl həyatın inkişaf edə biləcəyinə dair dəlillər var. Prekembrinin qalan hissəsi (Proterozoy eonu) boyunca kifayət qədər davamlı bir bakteriya həyatı mövcud olmuşdur.
551 milyon il əvvələ aid palçıq qalığı üzərində hər hansı bir heyvanın ətraflarının izlərinə bənzər tapıntı aşkar edildi.
Planetar mühit və oksigen fəlakəti
Kembridən əvvəl tektonik plitələrin və digər tektonik fəaliyyətlərin varlığına dair sübutlar zəif qorunub saxlanılmışdır. Ümumiyyətlə, kiçik proto-qitələrin 4280 milyon il əvvəldən mövcud olduğu və Yerin quru hissələrinin çoxunun 1130 milyon il əvvəl ətrafında vahid superqitəyə toplandığı güman edilir. Rodiniya olaraq bilinən superqitə 750 milyon il əvvəl ətrafında dağıldı. 2400-2100 milyon il əvvələ qədər bir neçə buz dövrü ard-arda dünyanı buzla örtdü. Ən yaxşı araşdırılanlardan biri, "Qartopu Yer" ilə nəticələnən, buzların ekvatora qədər yayıldığı düşünülən 850–635 milyon il əvvəl baş vermiş Sturt-Varanq buzlaşmasıdır.Erkən
Yerin atmosferi yaxşı başa düşülmür. Əksər geoloqlar bunun ilk növbədə azot, karbon dioksid və digər qazlardan ibarət olduğunu, sərbəst oksigenin olmadığını düşünürlər. Ancaq erkən Arxeydən bəri oksigenlə zəngin bir atmosferin mövcud olduğuna dair sübut var.
Anatoli Sultrekov
Anatoli Yeqoroviç Sultrekov — Xakas yazıçısı, şairi və jurnalisti, Rusiya Yazıçılar Birliyinin üzvü (1999), Xakasiya Respublikasının Əməkdar Mədəniyyət işçisi (1998), Nikolay Domojakov adına ədəbi mükafatın laureatı (2017)
Kembridən əvvəl
Planetar mühit və oksigen fəlakəti
Hal-hazırda, fotosintetik həyat formaları inkişaf etdikdən və maddələr mübadiləsinin bir məhsulu olaraq onu çox miqdarda istehsal etməyə başlayana qədər molekulyar oksigenin Yer atmosferinin əhəmiyyətli bir hissəsi olmadığı güman edilir. Kimyəvi inertdən oksigenli bir atmosferə bu radikal keçid oksigen fəlakəti adlandırılan ekoloji böhrana səbəb oldu. Əvvəlcə oksigen Yer qabığındakı digər elementlərlə, ilk növbədə dəmir ilə birləşərək bu elementləri atmosferdən çıxardı. Bu prosesdən sonra atmosferdə oksigen yığılmağa başlamış və müasir oksigenli atmosfer yaranmış ola bilər.
Anatoli Sultrekov
Həyatı
Anatoli Yeqoroviç Sultrekov 5 aprel 1954-cü ildə Xakasiya Muxtar Vilayətinin Taştıp rayonunun Tarbaqan aulunda çoxuşaqlı kənd poçtalyonu ailəsində anadan olmuşdur. O, Taştıp orta məktəbini bitirdikdən sonra Moskva Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinə daxil olsa da, rektor Venedikt Qriqoryeviç Karpovun tövsiyəsi ilə təhsilini Abakan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun filologiya fakültəsində daxil olmuşdur. Təhsil aldığı illərdə xakas dilində yayınlanan “Lenin yolu” («Ленин чолы») regional qəzetin redaksiyası ilə yaxından əlaqə saxlamışdır. Həmçinin Nikolay Georgieviç Domojakovun rəhbərlik etdiyi “Səhər şəfəqləri” («Утренняя зоренька») ədəbi dərnəyində fəal iştirak etmişdir. 1977-ci ilin may ayında ali təhsilini bitirərək “Lenin yolu” qəzetində çalışmağa başlamışdır. Əmək kitabçasında bununla bağlı belı bir qeyd var: qırx ildən çoxdur ki, indi “Xəbər” adlandırılan qəzetdə çalışır. O, bu qəzetin səhifələrində əvvəlcə təsərrüfatla, sonra gənclik mövzuları və mədəniyyətlə bağlı məqalələr yazmışdır.
Kembridən əvvəl
Superqitələr
Yerdəki tektonik plitələrin hərəkəti zaman keçdikcə qitələrin yaranmasına və parçalanmasına, o cümlədən təsadüfi quru hissəsinin çoxunu və ya hamısını əhatə edən superqitələrin meydana gəlməsinə səbəb oldu. Ən erkən məlum superkontinent Vaalbara idi. Vaalbara 3.636 milyard il əvvəl yaranan bir super qitə idi. Vaalbara təxminən 2.845–2.803 milyon il əvvəl dağılmışdır. Superqitə Kenorland 2.72 milyard il əvvəl meydana gəlmiş və sonra 2.45-2.1 milyard il əvvəldən sonrakı dövrdə parçalanmışdır. Superqitə Kolumbiya və ya Nuna 2.06-1.82 milyard il əvvəl meydana gəlmiş və təxminən 1.5-1.35 milyard il əvvəl dağılmışdı. Superqitə Rodiniyanın təxminən 1.13-1.071 milyard il əvvəl meydana gəldiyi, yer kürəsinin çoxunu və ya hamısını əhatə etdiyi və 750-600 milyon il əvvəl səkkiz qitəyə parçalandığı düşünülür.
Anatoli Sultrekov
Həyatı
Yazıçı öz yaradıcılıq amalını belə açıqlayır: “Mən alovlu bir bütpərəstəm, bütün kitablarımda əsas qəhrəmanlardan nümunə götürərək insanların Xakasiyanın adət-ənənələrini, qutsal yerlərini unutmaması üçün hər şeyi etməyə çalışıram”.
İdman jurnalistlərinin regional və ümumrusiya müsabiqələrinin dəfələrlə qalibi və mükafatçısı olmuşdur. 2017-ci ildə Xakasiya Respublikası Başçısının Nikolay Domojakov adına ədəbi mükafatın laureatı adına layiq görülmüşdür. Əmək veteranı, “Əmək şücaətinə görə” medalı ilə təltif edilmişdir. Həmçinin Rusiya Jurnalistlər Birliyinin “Peşəkar cəmiyyətə xidmətlərinə görə” ali mükafatı ilə təltif edilmişdir. Onun nailiyyətlər arasında Respublika jurnalistika sənətkarlığı müsabiqəsindəki qələbəyə “İrəli, Xakasiya!” ödülü də vardır (2019). Bundan əlavə, “İlin jurnalisti” nominasiyasında kubok və qalib diplomu ilə təltif olunmuşdur.
Yaradıcılığı
Anatoli Sultrekovun ilk kitabı 1994-cü ildə nəşr olunmuş “Ayı ürəyi” povestidir. Respublikada əsərlərini xakas dilində yazan az sayda yazıçılardan biridir.
Yazıçının “Oyuq ağac” povesti İkinci dünya müharibəsi illərində bir gəncin meşədə arıları necə tapdığı və əldə olunan bal sayəsində xəstə insanları ayağa qaldırdığından bəhs edir.
O, Xakasiyanın istedadlı sakinlərinin bir çoxunun bioqrafiyasını bədii şəkildə qələmə almışdır. Oxucular tərəfindən çox sevilən “Sensey” (ilk xakas idman ustası, karateçi Aleksey Karamaşev haqqında), “Qəhrəman qadınların yolu” (Xakasiyada qadın sərbəst güləşinin inkişafı haqqında), “Makıyla” (şair və dramaturq Mixail Kilçiçakov haqqında) əsərlərinin müəllifidir. 2014-cü ildə Seulda keçirilən Olimpiya Oyunlarının bürünc mükafatçısı, güləşçi Sergey Karamçakova həsr olunmuş “Zəfər sevinci” əsəri nəşr olunmuşdur.
NGC 2331
NGC 2331, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Əkizlər bürcü istiqamətində yerləşir. IV1p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Aleksandriya Villasenor
Bioqrafiya
Villasenor Kaliforniyanın Davis şəhərində anadan olub. Ailəsi 2018-ci ildə Şimali Kaliforniyadan Nyu-Yorka köçür. Villasenorun həyatda məqsədi Birləşmiş Millətlər Təşkilatının strukturunda işləməkdir.
Fəaliyyəti
Villasenorun iqlim dəyişikliyinə qarşı mübarizəsi 2018-ci ilin noyabrında Kaliforniyada ailə tətili zamanı tətil düşərgəsində yanğından tüstü buluduna tutulduğu zaman başlayır. Aleksandriya astma xəstəsidir, ona görə də fiziki cəhətdən çox əziyyət çəkir. Bundan sonra o, ciddi yanğına səbəb olan iqlim dəyişikliyini və temperaturun yüksəlməsini araşdırmağa başlayır.
Aleksandriyanın anası Kristin Hoq iqlim dəyişikliyi və cəmiyyəti öyrənmək üçün Kolumbiya Universitetinin magistr proqramına daxil olub. O, bəzən anası ilə dərslərə qatılır, burada iqlim dəyişikliyinin arxasında duran elm haqqında öyrənirdi. Qısa müddət sonra o, Amerikalı gənc iqlim fəallarından ibarət Zero Hour qrupunun Nyu-York bölməsinə qoşulur.
Villasenor 4 dekabr 2018-ci ildə Polşanın Katovitse şəhərində Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişikliyi Konfransında etdiyi çıxışdan sonra onu ilhamlandıran Qreta Tunberq kimi iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə aparır. 14 dekabr 2018-ci il tarixindən o, hər cümə günü məktəbdən yayınır və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nyu-Yorkdakı Baş Qərargahı qarşısında iqlim təyişikliklərinin olmasına qarşı etiraz aksiyası keçirir. O, Amerika gənclər təşkilatı Climate Strikedan ayrılır və iqlim dəyişikliyi ilə bağlı maarifləndirici Earth Uprising qrupunu qurur.
2019-cu ilin may ayında Villasenor Tribeca Disruptive Innovation Awards-dan (TDIA) Disruptor mükafatını alır və ictimai vəkillik təşkilatı The Common Good tərəfindən təqaüd aldı və həmçinin Earth Day Network şəbəkəsindən Gənc İqlim Liderliyi mükafatına layiq görülür.
23 sentyabr 2019-cu ildə Villasenor, Qreta Tunberq, Katarina Lorenzo və Karl Smit də daxil olmaqla 15 digər gənc fəalla birlikdə beş ölkəni Paris Sazişinə əsasən qəbul etdikləri zərərli emissiyaların azaldılması proqramının həyata keçirilməsi üzrə öhdəliklərə əməl etməsiklərindən dolayı (Fransa, Almaniya, Braziliya, Argentina və Türkiyə) BMT-yə hüquqi şikayət ərizəsi ilə müraciət edirlər.
2019-cu il oktyabrın ortalarında Danimarkanın Kopenhagen şəhərində keçirilən C40 Cities World Summitində iştirak edir.
2020-ci il yanvarın ortalarında o, gənclərin məruzəçisi kimi Dünya İqtisadi Forumunda olmuş və sonra 24 yanvar 2020-ci ildə Qreta Thunberq ilə birlikdə Davosda (İsveçrə) iqlim üçün məktəb tətilində iştirak etmişdir.
19 avqust 2020-ci ildə Aleksandriya iqlim dəyişikliyi ilə mübarizənin bir hissəsi kimi ABŞ Demokratik Milli Konvensiyasında çıxış edir.
1 dekabr 2020-ci ildə Seventeen jurnalı onu 2020-ci ilin səslərindən biri adlandırır.
Kenqo
Kenqo — Yaponiya adı.
Azərbaycan Milli Məclisi sədrliyinə seçki (2005)
Azərbaycan Milli Məclisi sədrliyinə seçki (2005) — 2 dekabr 2005-ci il tarixində III çağırış Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin sədrinin seçilməsi üçün keçirilmiş seçki. Seçkidə bir namizəd — Yeni Azərbaycan Partiyasının namizədi Oqtay Əsədov iştirak etmiş və birinci turda 105 lehinə səslə sədr seçilmişdir.
Koyçi
Koyçi — ad.
Hindistan–Oman münasibətləri
Hindistan–Oman münasibətləri — Hindistan ilə Oman arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Tarixi
iki region arasında ticarət əlaqələri bir necə min illiklərdirki mövcuddur. Omanda aparılan qazıntılar zamanı Hindistanla ticarət əılaqələrinin qurulması barədə faktlar aşkarlanmışdır. Bunun b.e.ə III minilliyə qədər davam etməsi sübut olunmuşdur. 1955-ci ilin fevralında Maskat şəhərində Hindistanın konsulluğu açılmışdır. Hansı ki, 1960-cı ildə Baş konsulluq, 1971-ci ildə isə səfirlik statusu alır. 1973-cü ildə Maskata ilk Hindistan səfiri gəlir. 1972-ci ildə Oman Dehlidə səfirliyini, 1976-cı ildə isə Mumbayda baş konsulluq açılır. 2012-ci ildə Oman Hindistanın Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasına daimi üzvlük istiqamətdəki cəhdlərini dəstəkləmişdir.
Miqrasiya
Omanda 500 min hindistanlı yaşayır. Bu isə Omanı ən böyük hindli miqrantın yaşadığı ölkə edir. Hər il bu immiqrantlar ölkələrinə 480 mln dollar pul göndərirlər. Hindistan Oman vətəndaşları üçün ən əlverişli universitetləri təklif etdiyindən buraya maraq böyükdür. Son zamanlar isə omalılar üçün tibb universitetləri daha məşhurdur. Oman hökuməti hindli turistlərin ölkəyə gəlişində maraqlıdır. Hər il Omana 12 min hindli turist gəlir. 2015-ci ildə onların sayının artacağı gözlənilir.
Ticarət
2010-cu ildə olan məlumata görə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 4,5 mlrd dollar olmuşdur. Hindistan Omanın ikinci ən böyük ticarət ortağıdır Omanda istehsal edilən məshulların dörddə biri Hindistana ixrac edilir. Oman və və Hindistan dərman və gübrə istehsalında, maşınqayırma və energetika sahələrində ortaq müəssisələrə sahibdirlər. Surda gübrə zavodu Oman-India Fertiliser Company və Bina-Etabedə Bharat Oman Refinery Limited şirkətinin neftayırma zavodu hind dövlət şirkətləri ilə Oman Dövlət Neft şirkəti arasında birgə törəmə müəssisələrdir.
Qaz kəməri
1985-ci ildən Himndistan Ərəbistan dənizinin dibi ilə uzunluğu 1100 km olan qaz kəmərinin tikintrisini planlaşdırır. Bu layihə South Asia Gas Enterprise adlanır. İran-Pakistan-Hindistan layihəsinə alternativ olaraq düşünülmüşdür.
Oygen Mayer
Oygen "Geni" Mayer ― hücumçu mövqeyində oynamış İsveçrə futbolçusu. Ən yüksək İsveçrə liqasında vurduğu 249 qolla o, bütün zamanların ən yaxşı İsveçrə hücumçularından biri sayılır. 14 mövsüm şərəfini qoruduğu "Yanq-Boyz" klubunun tarixində ən çox qol vuran oyuçudur. 1953-1965-ci illərdə çıxış etdiyi İsveçrə milli futbol komandasında 42 oyun keçirmişdir.
Hindistan–Oman münasibətləri
Nasim əl-Baxr
Hindistan və Oman arasında müştərək hərbi təlimlər Nasim əl-Baxr adlanır. Bu müştərək fəaliyyət 1993-cü ildən fəaliyyət göstərir. 2016-cı ilin yanvarında ölkələr artıq 10-cu birgə təlimlərini keçirmişlər.
Dukm
2018-ci ilin fevralında Hindistan Omanın Dukm şəhərində gind HHQ və HDQ yerləşdirilməsinə razılıq verdiyini bəyan etmişdir.
Oygen Mayer
Gənclik karyerası
1942-ci ildə Oygen Mayer futbolçu karyerasına doğma klubu "Şaffhausen"in gənclər komandasında başladı. Sarı-qaralarla gənc hücumçu 1951-ci ilə qədər oynadı. 1946/47 və 1950/51 mövsümündə 2-ci divizionda oynamaqla təcrübə topladı.
"Yanq-Boyz", 1951-65
1951-ci ildə 21 yaşında olarkən o, "Yanq Boyz"a qoşulmaq üçün federal şəhərə köçdü. Berndəki ikinci mövsümündə "Geni" Mayer ölkə kubokunu qazandı, 1953-də isə həmin turnirin finalına qədər gəldi. Elə bu ərəfələrdə o, öz oyunu ilə tanınmağa başlandı. 32 qolla İsveçrə Miili Liqa A-nın bombardiri adını qazandı. "Yanq-Boyz" ilə 14 il keçirdikdən sonra karyerasını başa vurdu və klubun tarixində ən çox qol vuran oyunçusu oldu.
Milli komanda
İsveçrə milli futbol komandasında ilk oyununa 25 may 1953-cü ildə çıxdı. Elə vətənində keçirilən 1954 FİFA Dünya Kubokunda o, İngiltərə millisinə qarşı oynamışdır. Millidə keçirdiyi 42 oyundan sonra o, 7 iyun 1962-ci ildə 3-0 məğlubiyyət hesablı İtaliya komandasına qarşı oyundan sonra millidə karyerasını bitirdi.
Sərxoş usta 2 (film, 1994)
"Sərxoş usta 2" — əfsanəvi Çin xalq qəhrəmanı Von Fehonqun  Ceki Çan ilə Honq Konq filmi.Film Sərxoş Usta filminin davamı olsa da, orijinaldan çox fərqlidir.
Homofiliya
Homofiliya (Qədim Yunan sözündən: homoû, 'birlikdə' + philíē, 'dostluq, sevgi') — “Balıqçı balıqçını görər uzaqdan” atalar məsəlində olduğu kimi, fərdlərin öz növlərindən olan insanlarla ünsiyyətə girmək və əlaqələr qurmaq meylidir. Homofiliyanın mövcudluğu çoxlu sayda şəbəkə tədqiqatlarında aşkar edilmişdir: 100-dən çox tədqiqat bu və ya digər formada homofiliyanı müəyyən etmişdir və oxşarlığın əlaqələrlə əlaqəli olduğunu aşkar etmişdir. Homofiliyanın baş verdiyi kateqoriyalara aşağıdakılar daxildir: yaş[en], cins, sosial sinif və təşkilati rol.
Homofiliyanın əksi heterofiliya və ya qarışıqlıqdır. Homofilik münasibətlərdə olan fərdlər ünsiyyəti və bağın formalaşmasını asanlaşdıran oxşar xüsusiyyətləri (inamlar, dəyərlər, təhsil və s.) bölüşürlər. Heyvanlarda çoxalma cütlərində homofiliya təkamül biologiyası sahəsində geniş şəkildə tədqiq edilmişdir, burada assortiativ cütləşmə kimi tanınır. Cütlüklərdə homofiliya təbii damazlıq heyvan populyasiyalarında yaygındır.
Homofiliyanın bir sıra sosial və iqtisadi nəticələri var.
Növlər və istiqamətlər
Homofiliyanın əhəmiyyətini yoxlamaq üçün tədqiqatçılar iki növ arasında fərq qoyurlar:
Simon Kyer
Simon Torup Kyer — Danimarkalı peşəkar futbolçu. İtaliyanın "Milan" klubunun və Danimarka millisinin müdafiəçisi.
Kyer 2010 və 2018-ci illərdə FIFA Dünya Kubokunda və 2012 və 2020 — ci illərdə UEFA Avropa Çempionatında iştirak da daxil olmaqla, Danimarka yığmasında 110-dan çox oyun keçirib.
Kozo
Kozo — ad
Babilik
thumb|200px|Babın [[Hayfadakı məqbərəsi]] Babilik — Seyyid Əli Məhəmməd Babın (1819-1850) adı ilə bağlı dini təlimdir. O, 1844-cü ildə Bab (Ərəbcədən tərcümədə "qapı") ləqəbini götürmüş, özünü Allahın Vəd etdiyi Mehdi olduğunu bəyan etmiş, 18 müridindən biri olan Qüdslə Məkkəyə yollanaraq zülhiccə ayında Kəbə evinin yanında öz Missiyasını elan etmiş, Vəd Olunmuş Qaim, Mehdi olduğunu bəyan etmişdir. Burdan Kufə şəhərinə gedərək orada da öz dəvətini elan etmişdir. Babın təlimi fanatizmə, ali ruhanilərin özbaşnalığına qarşı yönəlmiş və İran cəmiyyətinin orta və aşağı təbəqələrində özünə çoxlu tərəfdar tapmışdı. Bab daim özündən sonra zühur edəcək olan "Allahın zahir edəcəyi Kəs" haqqında danışmış, bütün yazılarında onu mədh etmişdir. Bab şiə müctəhidlərinin bir qismi tərəfindən kafir kimi pislənmiş, bir qismi tərəfindən isə qəbul olunmuşdur. O, elə bir cəmiyyət haqqında danışırdı ki, orada nə əxlaqsız din xadimləri, nə də ədalətsiz siyasət adamları olsun.
Haqqında
Gündən günə artan nüfuzu və ardıcıllarının İranı bürüməsinə görə şah hökuməti onu həbs etdi və Maku zindanına saldı. Burada "Bəyan" adlı kitabını nazil etdi. İlahi Missiyasını insanlara tədricən açan Bab daha sonra özünü Nöqteyi-Övla adlandırır ki, bu Məhəmməd peyğəmbərlə eyni məqama sahib olmağa bərabər sayılırdı. "Bəyan" kitabını camaata kamil vəhy kimi təqdim etmişdir. Bab Təlimlərini anti-feodal istiqamətini İranın bəzi xalqları fəal hərəkətə keçmək kimi qəbul etdilər və Babın dini bayrağı altında üsyan qaldırdılar. Buna görədə şah hökumətinin əmri ilə Babın 1850-ci il iyulun 9-da Təbrizdə edam olunması qərarlaşdırıldı. 750 nəfərlik 3 əsgər polkunun başında Sam Xan adlı erməni dururdu. O, Babın təlimlərini bəyənir və ona qarşı silah qaldırmaq istəmirdi. Hətta tarixçilərin kitabından bu belə nəql olunur ki, Sam Xan Babdan xahiş edir ki, əgər onun təlimi həqiqətən Allahdandırsa onun gülləsi ona dəyməsin.
Bab "Niyyətin təmizdirsə, Allah istədiyin kimi edəcək" deyir. Bu arada Babın Ənis adlı ardıcılı öz sevgili Ağası ilə birlikdə edam olunmaq üçün bu əmri çıxaranlara yalvarır və xahişi qəbul olunur. Babla birlikdə havadan asılan Ənis Zünuzi 750 nəfərin açdığı atəş nəticəsində ölmür. Tüstü çəkiləndə Ənis yerində, iplərin kəsilərək düşdüyünü, Babın isə görünmədiyini görən camaat heyrət içində qalır. Bab isə öz hücrəsində katibinə sonuncu cümlələrini yazdırır və "indi arzunuza çatacaqsınız" deyərək edam olunmaq üçün gəlir. Sam Xan və əsgərlər silahlarını ataraq gedirlər. Əvəzinə nasiri alayı düzülür və onların 750 gülləsi Bab və Ənisin bədənlərini bir-birinə birləşdirir.Onun cənazəsi Hayfaya aparılmışdır.
Babın təliminin bəzi davamçıları onun demokratik ideyalarını inkişaf etdirərək hələ müəllimlərinin sağlığında şah hakimiyyətinə qarşı bir sıra üsyanlar qaldırmışdılar; onlar hüquq bərabərliyi, mövcud qanunların, xüsusi mülkiyyətin ləğv edilməsi şüarlarını da irəli sürürdülər. 1848-1852-ci illərdə üsyanlar qan içində yatırıldı; bir çox babilər İranı tərk etdilər. Babın təliminin tərəfdarları orada indi də qalmaqdadır.
1863-cü ildə əsl adı Mirzə Hüseyn Əli olan Bəhaullah Bağdadın Rizvan bağında bəyan etdi ki, o bütün İlahi Kitablarda, həmçinin Babın Bəyan kitabında zühuru vəd olunmuş "Allahın zahir edəcəyi Kəs"dir. Babın ardıcıllarının əksəriyyəti Bəhaullahın Təliminə iman gətirdirlər. Lakin Bəhaullahın qısqanc ögey qardaşı Mirzə Yəhya babilər arasında çaxnaşma yaratdı və deyirdi ki, Babın müjdələdiyi kəs məhz odur. Bəhaullahın məsləhətləri, xəbərdarlıqları Mirzə Yəhyaya fayda vermədi. Sonda həyatını biabırçı şəkildə sona çatdırdı. İndi Bəhaullahın ardıcılları bəhailər adlanırlar.
Bab nəzəriyyəsini demokratik əsaslarını mənşəcə kəndli olan Quddus ləqəbli Məhəmməd Əli Barfuruşi inkişaf etdirib və o, görkəmli babi Tahirə Qürrətüleyn və Bəhaullah ilə birlikdə 1848-ci ildə Şahrud şəhəri yaxınlığındakı Bedəşt kəndində 81 babinin yığıncağına başçılıq etdi. Burada babilər yeni şəriət və yeni İlahi təlimin gəlməsini müzakirə etdilər və bundan sonra bu şəriətlə yaşamağa başladılar. Şahın ordularından və ruhanilərin kəndliləri babilərin əleyhinə qaldırması ilə babilər Mazandaranda, Barfuruş şəhərinin yaxınlığında tikdikləri Şeyx Təbərsi qalasında müdafiə olundular. Burada 313 babi minlərlə insana qarşı əzmlə müdafiə olunmuşlar. 1849-cu ildə Şah ordusunun rəhbərliyi qalanı bir neçə ay nəticəsiz mühasirədə saxladı. Sonda Qurana əl basaraq onları buraxacaqlarına, əfv olunacaqlarına söz verən ordulara təslim olaraq silahı yerə qoymuşlar. Ancaq onlar öz andlarına məhəl qoymayaraq onların əksəriyyətini öldürmüşlər, bir qismi isə hadisədən sağ qurtulmuş və həyatlarının sonuna kimi sevimli Ağalarının Əmrinə xidmət etmişlər. 1850-ci ildə Zəncanda və Neyrizdə baş verən Babilər üsyanının aqibəti həmçinin bu cür qurtardı. Babın şəhidliyindən sonra sevimli ağalarının vəfatından təsirlənən babilərdən 2 nəfər bütün digər babilərin məsləhətlərinə məhəl qoymayaraq 1852-ci ildə Şaha sui-qəsd təşkil etdilər. Sui-qəsd uğursuz nəticələndi. Bundan sonra onsuz da zəifləməyə gedən üsyan tamamilə yox edildi. Beləliklə 1848-1852 ci illərdə Babi üsyanları Şah qoşunları tərəfindən yatırıldı. Onun əsasında Bəhailik inkişaf etdi.
Tehrandakı rus elçisi Dolqorukovun babilər üsyanı barədə Rusiya xarici işlər nazirliyinə məlumatı.
"Mən artıq bir neçə dəfədir imperator nazirliyini Bab adında müsəlman təriqətçisi barədə məlumatlandırmışdım. Bu fanatik Persiyanın (İranın) müxtəlif əyalətlərində çaxnaşmalar yaratdığına görə, və mənim tələbimə görə rus sərhədindən uzaqlaşdırılması nəticəsində, indi Urmiyanın yaxınlığında  ciddi nəzarət altında saxlanılır. O özünü 12 imamın naibi (müavini) kimi qələmə verir. Onun ziyanlı doktrinaları özünə çoxlu tərəfdar tapıb, və üç gündür ki, bu sonuncular Sarı ilə Barfuruş arasındakı Mazandaran ərazisinə hücüm edərək orada 100 yaxın adam öldürüblər. Onların arasında bu vilayətin Mustafa adında  sərkərdəsi  də var idi.Əmirlə, hal hazırda Tehranda olan  Mazandaranın nüfuzlu zadəganları arasında baş tutan  bir neçə  müşavirədən sonra, qərara alındı ki, bu usanmaq bilməyən qiyamçılara qarşı hərbi qüvvə tədbiq olunsun, şahzadə Məlik Qasıma isə, içtimai asayışi təlatümə gətirən bu üsyançıların başçılarına  qarşı ikiqat daha çox diqqətli olmaq barədə əmr göndərildi"
Bu kitabda yazılmış olan bəzi babi hökmlər belədir:
Bu dəhşətli hökümlər, müsəlmanlar və babilər arasında gərginliyi hər gün artırmaqda idi. Bu vəziyyət getdikcə daha da gərginləşərərək babilərin üsyanına və İranın 3 bölgəsində, Xorasan, Zəncan və Xəzər dənizi sahillərində qanlı ixtişaşlara səbəb oldu.
Konstantin Abxazi
Konstantin (Kote) Nikolaeviç Abxazi  (კონსტანტინე (კოტე) ნიკოლოზის ძე აფხაზი; Rusiyada Abxazov ) — Gürcüstan hərbi və siyasi lideri, Rusiya imperator Ordusunun (1916) və Gürcüstan Demokratik Respublikasının Milli Ordusunun (1918) general-mayoru, Tiflis əyalətinin zadəganlarının lideri.
Həyatı
Knyaz Konstantin (Kote) Abxazi 1867-ci il sentyabrın 25-də Kaxeti bölgəsinin Kardenaxı kəndində varlı və zadəgan ailəsində anadan olub. O, knyaz Nikoloz Abxazinin və görkəmli gürcü yazıçısı və ictimai xadimi İlya Çavçavadzenin bacısı knyaginya Nino Çavçavadzenin oğlu idi.
Hərbi xidmət
Konstantin Abxazi Tbilisi Kadet Korpusu və Sankt-Peterburqdakı 1-ci Pavlovsk Hərbi Məktəbini (1886) bitirib. Hərbi məktəbi bitirdkdən sonra 1890-cı ildə Rusiya imperiyası ordusuna xidmətə qəbul edilmişdir.
Müstəqil Gürcüstanda
Gürcüstana qayıdaraq, Gürcüstan ordusunun generalı (1918) rütbəsini aldı və Gürcüstan Milli Demokrat Partiyasının (1917) qurucularından biri oldu. Onun iştirakı ilə 1918-ci ilin fevralında Tbilisi Dövlət Universiteti quruldu.
26 may 1918-ci ildə Gürcüstanın İstiqlal Bəyannaməsini imzalayan şəxslərdən biri oldu.
1917–1919-cu illərdə Gürcüstan Milli Şurasının üzvü, 1921-ci ildə Gürcüstan Milli Demokrat Partiyasının sədri (Mərkəzi Komitənin rəhbəri) seçildi.
Sovet Gürcüstanında
1921-ci ilin əvvəlində Sovet Rusiyasının XI Qırmızı Ordusunun dəstəyi ilə Gürcüstanda Sovet hakimiyyəti quruldu və bu səbəbdən Gürcüstanın menşevik hökuməti ölkəni tərk etməyə məcbur oldu. Lakin Abxazi Gürcüstanda qaldı və Hərbi Mərkəzə rəhbərlik etdiyi Gürcüstan Azadlıq Komitəsinə qoşuldu. Xevsureti və Kaxetidə partizan dəstələrinin təşkilinə rəhbərlik etmişdir (1921–1923). 1923-cü ilin martında Abxazi və Hərbi Mərkəzin digər 14 üzvü (Aleksandr Andronikaşvili, Varden Sulukidze, Polkovnik Georgi Ximşiaşvili, Rostom Musxelişvili, Mixail Zandukeli, Simon Bagration-Muxranski, Parnaoz Karalaşvili, İason Kereselidze, İvanon Levadilelize, İvane Kutateladze) Siyasi İdarə tərəfindən həbs edildi. 1923-cü il mayın 19-da Zaqafqaziya və Gürcüstan Fövqəladə Komissiyasının İdarə Heyətinin qərarı ilə Gürcüstanda silahlı antisovet üsyanı hazırlayan "Hərbi Mərkəzə" rəhbərlik etmək ittihamı ilə edam cəzasına məhkum edildi. Qərar Zaqafqaziya və Gürcüstan Fövqəladə Komissiyalarının 19 may 1923-cü il tarixli genişləndirilmiş iclasında verilmişdir.
Konstantin Abxazi 20 may 1923-cü ildə Tiflisdə güllələndi. O, edamdan əvvəl müraciətində söyləmişdir:
Eyni zamanda, Hərbi Mərkəzin digər üzvləri də güllələndi.
Varisləri
Abxazinin oğlu Nikolay 1987-ci ildə vəfat etmişdir. Onun həyat yoldaşı Şanxay əsilli Peggy Pemberton Carter 1994-cü ildə ölmüşdür. Abxazinin oğlu Kanadaya köçdü və 1946-cı ildə Vankuver adasında məşhur Abxazi Bağını salmışdır.
Mükafatları
Ordenlər:
Xatirəsi
Tiflisdə (keçmiş Leselidze) küçə Kote Abxazinin adını daşıyır. Lado Asatiani küçəsi, 46 ünvanında xatirə lövhəsi qoyulub.
Meyar (Alye)
Meyar  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Le-Monte kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Mulen.
INSEE kodu — 03169.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 244 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
Əsas iqtisadi fəaliyyəti şərabçılıqdır.
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 155 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 113 nəfər iqtisadi fəal, 42 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 72.9%, 1999-cu ildə bu 68.0%). Fəal olan 113 nəfərdən 103 nəfər (56 kişi və 47 qadın), 10 nəfər işsiz (3 kişi və 7 qadın) idi. Aktiv olmayan 42 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 17 nəfər təqaüdçü, 18  nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Kristin
Kristin — ad.
Kurt
Kurt — ad.
Elvin Rəhimov
Elvin Ehtiram oğlu Rəhimov (20 noyabr 1991; Füzuli rayonu, Azərbaycan — 4 noyabr 2020; Şuşa rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin baş leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elvin Rəhimov 1991-ci il noyabrın 20-də Füzuli rayonunun Zərgər kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun baş leytenantı olan Elvin Rəhimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elvin Rəhimov noyabrın 4-də Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Rəhimov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Rəhimov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Kyoko
Kyoko — ad.
MML (proqramlaşdırma dili)
Haqqında
MML rəqəmli ATS-in idarəedici qurğularının texniki istismarı, sazlanması, yoxlanması və digər şərtlər zamanı operatorla IQ-lər arasında qarşılıqlı əlaqənin yaranmasına xidmət edir (dialoq dili). Bu dil istismar və inzibati mərkəzlərdə, ATS-lərdə, həm yerli, həm də uzaqlaşdırılmış terminallardan aparılan iş üçün istifadə olunur. "Insan-maşın" əlaqə dili yüksək səviyyə dilinin sadələşdirilmiş variantıdır. Bu dilin BTI tərəfindən təklif olunmuş əlifbası vardır.
MML-in çap informasiyası 2 formatda F1 və F2 təqdim olunur. F1 formatında işarələr hər birində 72 işarə olmaqla 66 sətirdə yerləşir. F2 formatında işarələr hər birində 120 işarə olmaqla 66 sətirdə yerləşir.
Işarələr kimi latın əlifbasının böyük və kiçik hərfləri, ərəb rəqəmləri və 5 N-li beynəlxalq koda əsaslanan işarələrdən istifadə olunur.
MML-in köməyilə aşağıdakı funksiyalar həyata keçirilir:
Bu funksiyaların siyahısı BTI Z.318 təklifində verilmişdir.
Insan-maşın dili aşağıdakı xüsusiyyətlərinə görə geniş istifadə olunur:
BMD-1
300px|thumb|BMD-1 desantların döyüş maşını
BMD-1 (rusca: Боевая Машина Десанта Boyevaya Maşina Desanta), SSRİ istehsalı olan amfibiya tipli zirehli transportyordur. Texnika ilkin baxışdan BMP-1 zirehli transportyoruna çox oxşasa da, ondan çox daha kiçikdir və bir avianəqliyyat vasitəsindən paraşüt vasitəsilə hədəfə çatdırıla bilər. BMD-1 zirehli texnikaları SSRİ ordusuna məxsus havadan dəstək diviziyaları (desant diviziyaları) tərəfindən zirehli maşın olaraq çox geniş bir şəkildə istifadə edilmişdirlər. BMD-1 texnikalarının modernləşdirilmiş bir versiyası BMD-2 adı ilə tanınır. BMD-1 texnikalarının konstruksiyalarından BTR-D havadan buraxılabilən çoxməqsədli tırtıllı zirehli transportyorları üçün istifadə edilmişdir.
Mənşəyi: SSRİ
İstehsalçı: Volqoqrad Traktor Zavodu
Növü: Desantların döyüş maşını
İstehsal tarixi: 1968 – 1987
Xidmətə giriş ili: 1969– günümüzə Daşıyıcı təyyarə: İl-76, An-12
İstehsal sayı: 3800 ədəd
Desant: 5 nəfər
Ölçülər
Ağırlıq: 7.2 ton
Uzunluğu: 5.4 m
Lülənin uzunluğu: 2.18 m
Eni: 2.63 m
Hündürlüyü: 1.97 m
Klirens: 0.42 m
Müdafiə
Zireh: 15–33 mm qalınlığında yayılmış alüminium ərintisi
Tüstü pərdəsi
Texniki göstəriciləri
Zəminə təzyiq: 0,60 kq/sm ²
Dalış dərinliyi: üzən
Xəndək keçmə: 2.5 m
Maneə keçmə: 0.7 m
Keçə bildiyi yoxuş bucağı: 32º
Mühərrikin növü: 5D20 dizel
Mühərrikin gücü: 300 at gücü
Maksimal sürət: 80 km/saat (Şossedə); 45–50 km/saat (Yolsuzluqda); 10 km/saat (Suda)
Gediş məsafəsi: 600 km (Şossedə); 400 km (Yolsuzluqda); 116 km (Suda)
Asqı tipi: fərdi hidravlik amartizator və dəyişkən klirens
Silahlanma
Əsas silahlar:
– 73 mm-lik 2A28 “Grom” yivsiz top qurğusu
Kalibr: 73 mm
Lülənin qalxma bucağı: -4º +33º
Üfüqi tuşlama bucağı: 360º
Mərminin başlanğıc sürəti: 700 metr/saniyə
Atış tezliyi: 8 atış/dəqiqədə
Atəş məsafəsi: 1.3 km
Maksimal atəş məsafəsi: 4.4 km
Sursat sayı: 40 ədəd
– 3 ədəd 7.62 mm-lik PKT pulemyotu
Kalibr: 7.62 mm
Mərmi: 7.62×54mm R
Atış tezliyi: 750 atış/dəqiqədə
Güllənin başlanğıc sürəti: 855 metr/saniyə
Atəş məsafəsi: 1.5 km
Maksimal atəş məsafəsi: 4 km
– 3 ədəd 125 mm-lik “Malyutka” tank əleyhinə idarə olunan raket
Döyüş hissəsi: kumulyativ
Hədəfə çatma müddəti: 26 saniyə
Atəş məsafəsi: 3 km
Həmçinin bax
BMD-4
Lyudmila
Lyudmila — ad.