cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maliyyə-sənaye qrupu
Maliyyə qrupu, Maliyyə-sənaye qrupu - qanunla nəzərdə tutulmuş qayda və şərtlərə uyğun olaraq, maliyyə-sənaye qrupunun yaradılmasına dair müqavilə əsasında öz aktivlərini tamamilə və ya qismən birləşdirmiş hüquqi şəxslərin (əsas və törəmə müəssisələrin) məcmusudur.
Tərkibində xarici hüquqi şəxslərin iştirak etdiyi maliyyə-sənaye qrupu transmilli maliyyə-sənaye qrupu hesab olunur.
Hökumətlərarası saziş əsasında yaradılan maliyyə-sənaye qrupları dövlətlərarası (beynəlxalq) maliyyə-sənaye qrupu statusuna malik olur.
Maliyyə-sənaye qrupuna muəssisələr, idarələr, təskilatlar, maliyyə-kredit idarələri, investisiya institutları daxil olur. Maliyyə-sənaye qrupları texnoloji və ya iqtisadi məqsədlərlə, əmtəə və xidmətlər satısının genisləndirilməsinə və rəqabət qabiliyyətinin yuksəldilməsinə yonəldilmis investisiya və digər layihə və proqramların həyata kecirilməsi ucun; istehsalın səmərəlilik və rəqabət qabiliyyətinin yuksəldilməsi, yeni is yerlərinin təskili ucun; səmərələsdirici kooperasiya əlaqələrinin yaradılması, ixrac potensialının artırılması, elmi-texniki tərəqqinin surətləndirilməsi, mudafiə muəssisələrinin konversiyası ucun yaradılır.
Gənanlı-i Həsənsoltanlı (Xudafərin)
Gənanlı-i Həsənsoltanlı - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 36 nəfər yaşayır (7 ailə).
Hayfa dairəsi (İsrail)
Hayfa dairəsi (מחוז חיפה) — İsrailin yeddi inzibati ərazi vahidindən biri. Dairənin inzibati mərkəzi Hayfa şəhəridir. Ərazisi 864 кm².
Demoqrafiya
İsrail Mərkəzi Statistika Bürosunun məlumatına görə dairədə 913 000 nəfər yaşayırdı, o cümlədən:
Dini inanca görə:
Əhalinin illik artımı 0,8 % təşkil edir.
Otuz doqquzuncu simfoniya (Motsart)
thumb|Motsart 1789-cu il, Doris Stok tərəfindən qələmlə çəkilmiş rəsm Otuz doqquzuncu simfoniya Volfqanq Amadey Motsart tərəfindən Qırxıncı və Qırx birinci simfoniyalarla birlikdə 1788-ci ildə, iyun-avqust aylarında, bir neçə həftə ərzində yazılmışdır. Bu simfoniyanın ilk premyerası məlum deyil, lakin İvan Andersviçin qeydlərinə əsasən ilk qeyd olunan tarix 1792-ci ilə aiddir. Simfoniyanın ifa müddəti 30 dəqiqədir.
Xankəndi Pedaqoji İnstitutu
Xankəndi Pedaqoji İnstitutu — Azərbaycan SSR-nin Xankəndi şəhərində fəaliyyət göstərmiş ali məktəb.
Otuz doqquzuncu simfoniya (Motsart)
Motsart bu əsərləri ciddi maliyyə çətinlikləri və depressiya ilə xarakterizə olunan gərgin bir şəraitdə yazmışdı. (Maykl Puchbergə 27 iyun 1788-ci il tarixli məktub):
Xankəndi Pedaqoji İnstitutu
Tarixi
Azərbaycan SSR-nin Xankəndi şəhərində 1969-cu ildə yaradılmışdır. Əvvəlcə V.İ.Lenin adına Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun filialı kimi fəaliyyət göstərmiş, 1973-cü ildə müstəqil ali məktəbə çevrilmişdir. Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri nin Dağlıq Qarabağ və ətrafında yerləşən 7 rayonu işğalından sonra ali təhsil müəssisəsi fəaliyyətini faktiki olaraq dayandırmışdır. İşğalı dövründə Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası nda fəaliyyət göstərmişdir.
Baklan buxtası
285px|thumb Baklan buxtası, və ua Mançjur — Böyük Pyotr körfəzinə daxil olan çoxsaylı buxtalardan biri. Yapon dənizi akvatoriyasına daxildir. XIX əsrin 80-90-cı illərdən «Mançjur» kononer qayığının şərəfinə adlandırılmışdır. Hazırkı ad 1972-ci ildə Uzaq Şərqdə çin mənşəlli adların dəyşdirilməsi zamanı qoyulmuşdur. Su səthinin sahəsi 22,7 km² təşkil edir.
Xankəndi Pedaqoji İnstitutu
Əvvəlki adları
• 1969 — V. İ. Lenin adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Stepanakert filialı
Otuz doqquzuncu simfoniya (Motsart)
"Yanıma gəlin və məni ziyarət edin; Mən həmişə evdə oluram; — 2 ay ərzində digər yaşayış yerlərindən daha çox yaşadığım 10 gündə daha çox çalışdım və tez-tez məni sıxan, yalnız çox çətinliklə davam gətirdiyim qara düşüncələr olmasaydı, daha yaxşı olardım."
Xankəndi Pedaqoji İnstitutu
Əvvəlki adları
• 1973 — Stepanakert Dövlət Pedaqoji İnstitutu
Baklan buxtası
Coğrafiyası
300px|thumb|Mançjurka çimərliyi Baklan buxtası Klerka yarımadasının sonucunda yerləşən burunla Bryusa yarımadasında yerləşən Çirok burnu arasında qəralaşır. Buxtanın çıxacağında iki ada yerləşir: Sibiryakov və Antipemko. Cənub-qərb sahillərini Klerka yarımadasının şimal-şərq sahilləri təşkil edir. Şimal-şərq sahilləri qumlu çimərlikdən ibarətdir. Burada Poyma çayının mənsəbi yerləşir. Bu hissədə buxtanın dibi 5 metrdir. əsasən qumdan ibarətdir. Şimal sahilləri hündür və qayalıdır. Poyma çayının buxtaya töküldüyü hissə meşə və kolluqlar, cənub hissə isə kol və otlarla örtülüdür. Buxtada sahillərə doğru getdikcə dərinlik azalır. Buxtanın dibi əsasən qumdan təşkil olunmuşdur nadir hallarda isə daşlara rastlanılır. Onlar əsasən su altı daşlardılar. Onların hündürlüyü 2,4 metrdir. Nerpa burnu yaxınlığında hündürlüyü 3,9 metr olan rif vardır. Nerpa burnu otla örtülsədə qayalıdır. Burnun cənub ətəkləri boz rəngdədir. Burundan qərbdəki sahillər isə hamardır. Nerpa burnundan şimal-şərqdə dərinliyi 7 metr olan bankə vardır. Çayların buxtaya töküldüyü hissələr alçaqdır. Əsasən ot və kollarla örtülüdür. Mənsəndə çayın eni 75 metr, dərinliyi isə 0,6—0,8 metrdir. Mənsəbdən 2 mil aralıda isə dərinlik 2 və ya 2,5 metrə çatır. Dərinliyi 4,5 metr bankı Poyma çayından şərqdə yerləşir. Şirok burnu qayalıdır və Baklan buxtasının şimal çıxışını təşkil edir. Çirok urnundan şərqdə rif yerləşir. Burada rifin hündürlüyü 0,8 metrdir
Xankəndi Pedaqoji İnstitutu
Əvvəlki adları
• 1988 — Kirovakan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Stepanakert şöbəsi
Baklan buxtası
Turizm
SAhil xətdinin girintili-çıxıntılı olması səbəbindən burada çoxlu sayda kiçik buxtalar əmələ gəlir. Burada 4 km uzunluğu olan çimərlik, laqun və dil vardır. Demək olar ki ona tökülən çayların mənsəbi dayazdır. Onlar buxtaya tonlarla qum gətirir. Sahillərində olan çimərliklərin eni 30-100 metr arsında dəyişir. Sahillərində ördək və vağlar yuva qurur
Xankəndi Pedaqoji İnstitutu
Fəaliyyəti
İşğala qədərki dövrdə institutda Azərbaycan və Erməni sektoru var idi.
Baklan buxtası
Turizm
Qabarma elədə böyeük düyildir. Günlük 16-17 sm, maksimum isə 50 sm-dir. Yayda sahil sularında suyun hərarəti 26 °C və yuxarı olur. Avqustda orta temperatur 21-22 °C-dir. Qışda yanvardan marta qədər buxta buzla örtülür.
Azərbaycan incəsənəti (film, 1934)
Azərbaycan incəsənəti filmi rejissor Qriqori Braginski tərəfindən 1934-cü ildə çəkilmişdir. Azdövlətkinosənaye də istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan milli incəsənətinin inkişafından, təbliğindən və incəsənət ustalarının xalqa xidmətindən bəhs edir.
Məzmun
Film Azərbaycan milli incəsənətinin inkişafından, təbliğindən və incəsənət ustalarının xalqa xidmətindən bəhs edir.
Filmin üzərində işləyənlər
Rejissor: Qriqori Braginski Bəstəkar: Müslüm Maqomayev
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1934-cü ilin Azərbaycan filmləri 1930-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Oumar Kone
Həyatı
11 fevral 1985-ci ildə anadan olub.
Karyerası
Oumar Kone birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2012-ci ildə qatıldı. O, Londonda baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 100 kq çəkidə, 1/16 final mərhələsində Braziliyanın nümayəndəsi Lusiano Korreya ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Oumar Kone rəqibinə 2:102 hesabı ilə uduzdu.
Eucalyptus redunca
(Eucalyptus redunca) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Prometazoylar
—  aləminin alt bölməsi.
Çoxhüceyrəli heyvanların süngərlər və lövhəcikkimilər tiplərinin daxil olduğu alt aləmidir.
Həmədan (Xudafərin)
Həmədan - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 126 nəfər yaşayır (41 ailə).
Xortumlular
Bu dəstəyə daxil olan məməlilərin əsas özəllikləri xortumun olmasıdır. Ətrafları uzun, sütunvarı, pəncəsi beş, yaxud dördbarmaqlıdır. Boynu qısa, başı az hərəkətlidir. Çox inkişaf etmiş üst dodaq və burun bitişib hərəkətli xortum əmələ gətirir.
VIII Henri
Gənclik illəri
VIII Henri İngiltərənin Tüdor sülaləsindən olan ilk kralı VII Henrixin ikinci oğlu olaraq 24 iyun 1491 tarixində Londonda dünyaya gəldi. Anası Yorklu Elizabetin və atası VII Henrinin 7 övladı olsa da, sonradan bunların üçü uşaq yaşda vəfat etmiş, geriyə Artur Tüdor, Marqarita Tüdor, VIII Henri və Mariya Tüdor qalmışdır. 1494-cü ildə atası tərəfindən York Hersoqu elan edildi.
Səltənət illəri
1502-ci ildə böyük qardaşı Artur Tüdor anidən vəfat etdi və gənc Henri vəliəhd elan olundu. 1509-cu ildə atası vəfat etmiş və VIII Henri taxta keçdi. Bir neçə ay sonra mərhum qardaşının vəsiyyətinə uyğun olaraq, onun arvadı Araqonlu Ketrinlə evləndi. VIII Henrinin Araqonlu Ketrinlə baş tutan nigahından 6 övladı olsa da, bunlardan yalnız biri — I Mariya sağ qaldı. Kral oğlan övladı olmaması bəhanəsilə Araqonlu Ketrindən boşanmaq və bir müddətdir sevgili olduğu Anna Boleynlə evlənmək istədi. Ancaq Ketrinin uzaqdan qohumu olan İspaniya kralı V Karl bu boşanmanı tanımadı və bu işi 6 il müddətinə uzatdı.
Nəhayət, VIII Henri İngiltərənin Katolik Kilsəsindən ayrıldığını və Anqlikan Kilsəsinin qurulduğunu elan etdi. Beləliklə, kilsə başçısı olan VIII Henri öz nigahını özü ləğv etdi və beləliklə, qızı Mariya qeyri-məşru övlad sayılaraq saraydan uzaqlaşdırıldı. 28 may 1533 tarixində Anna Boleynlə gizlicə evləndilər. 3 il davam edən bu nigahdan kralın bir qızı — I Elizabet dünyaya gəldi.
1535 tarixində Anna Boleynin hamilə olduğu xəbəri ölkəyə ildırım sürətilə yayıldı. Bu səbəblə paytaxtın hər yerində təntənəli mərasimlər və nizə yarışları keçirildi. Bu yarışların birində iştirak edən kral anidən atdan düşdü və sağ ayağında ölümünə qədər bağlanmayan və pis qoxu verən yaralar açıldı. Kralın yaralanması və ardından Annanın övladının ölməsi bütün ölkədə bu cütlüyün lənətlənmiş olması şübhəsini yaratdı.
Bir il sonra Anna Boleyn aralarında qardaşı Corc Boleynin də olduğu 5 nəfərlə birlikdə xəyanət, xalq düşməni və ensest münasibətlə ittiham olundu. Əleyhində heç bir dəlil olmamasına baxmayaraq qurulan məhkəmə bu 6 nəfərin edamına qərar verdi. Beləliklə, qardaşından iki gün sonra Anna Boleyn 19 may 1536 tarixində Tauer qalasında edam edildi.
Anna Boleynin edamından 10 gün sonra Kral Henri Jane Seymour`la evləndi və kraliça bir neçə ay sonra hamilə qaldı. 12 oktyabr 1537 tarixində ailənin vəliəhdi və gələcək İngiltərə kralı olan VI Eduard dünyaya gəldi. Doğuşdan sonra ağır xəstələnən Jane Seymour övladının xaç suyuna salınması mərasiminə belə qatıla bilmədi. Beləliklə, Jane Seymour doğuşdan 12 gün sonra — 24 oktyabr tarixində vəfat etdi.
Son illəri
1540 tarixində Kral Henri Klevezli Anna ilə evləndi və sadəcə 6 ay evli qaldıqdan sonra cütlük boşandı. Bu evliliyin səbəbi tam olaraq bilinməsə də, kralın Klevezli Anna`nı sevmədiyi və bəzi səbəblərə görə evləndiyi məlumdur. Eyni il daxilində VIII Henri mərhum qadını Anna Boleynin qohumu olan Ketrin Hauerdlə evləndi. İki il davam edən bu evlilik Ketrin Hauerdin xəyanət etməsi şübhəsilə bitdi. Hətta məhkəmə qurulmadan edam qərarı verilən Ketrinlə birlikdə həyatda qalan digər Boleyn ailəsi nümayəndələri də edam edildi. Bir il sonra 1541 tarixində Kral Henrinin altıncı və sonuncu nigahı Ketrin Parr`la baş tutdu və ölümünə qədər Ketrinlə evli qaldı.
28 yanvar 1547 tarixində VIII Henri həddindən artıq piylənmə səbəbilə vəfat etdi.
Pentacalia axillariflora
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Parazoylar
—  aləminə aid heyvan yarımaləmi.
Azərbaycan musiqisi (film, 2009)
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Şəhla Həsənova Rejissor: Ziya Şıxlinski Operator: Adil Abbas Prodüser: Cavid İmamverdiyev
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2009-cu ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xrizokolla
Xrizokolla – (CuAl)2 H2Si2O5 (OH)4 •n H2O — rombik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən.
Xassələri
Rəng – zümrüdü-yaşıldan yaşılımtıl-maviyədək, mavi; Mineralın cizgisinin rəngi – yaşılımtıl-ağ; Parıltı – şüşə, mum, qatranı, yağlı, donuq; Şəffaflıq – qeyri-şəffaf, bəzən yarımşəffaf; Sıxlıq – 2,0-2,3; Sərtlik – 2; Kövrəkdir; Sınıqlar – qabıqvarıdan qeyri-hamaradək; Mineral aqreqatları: gel- və opalabənzər kolloidal, böyrək- və salxımvarı əmələgəlmələr, qabıqlar, qaysaqlar, yaxmalar, malaxit, azurit, kalsit və b. üzrə psevdomorfozalar.
Mənşəyi və yayılması
Mis filizi yataqlarının oksidləşmə zonasının tipik mineralıdır. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: malaxit, azurit, kuprit, sərbəst mis. Mineralın tapıldığı yerlər: Turin mədənləri və Mednorudyanski yatağı (Rusiya); Cezkazqan, Koktas-Cartas, Uspenski (Qazaxıstan); Kornuoll (İngiltərə); Kokimbo əyaləti (Çili) və b. Azər-baycanda Gədəbəy, Dağkəsəmən və Daşkəsən yataqlarının hipergenez zonalarnda qeyd edilir.
Tətbiqi
Məmulat daşı kimi praktik əhəmiyyəti vardır.
Pentacalia bacopoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Eucalyptus recurva
(Eucalyptus recurva) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aqnotozoylar
—  aləminə aid heyvan yarımaləmi.
II Kiaksar
II Kiaksar – Yunan tarixçisi Ksenofona görə Midiya hökmdarı olmuşdur. Bəzi tədqiqatçılar onu Danielin Kitabındakı "Midiyalı Dara" ilə eyniləşdirirlər. Lakin bu şəxs və onun hökmdarlığı haqqında, Midiya barəsində kifayət qədər geniş məlumatlar vermiş bir çox tarixçilərin, o cümlədən Herodot və Ktesinin əsərlərində bir söz deyilmir və adı çəkilmir. Bir çox tarixçilər Midiyanın belə bir hökmdarının olub olmaması və olduğu halda hansı dövrdə hakimiyyətdə olması haqqında mübahisə edirlər.
Ksenofonun "Kiropediya" əsərinə görə II Kiaksar Midiya hökmdarı Astiaqın oğlu və II Kirin anası Mandananın qardaşı olmuş və Astiaqdan sonra hakimiyyətə gəlmişdir. O, II Kirin dayısı II Kiaksar e.ə. 539-cu ildə Babili fəth etmək üçün yürüşə çıxarkən hakimiyyətdə əvəz etmək istədiyini göstərir. Lakin II Kiaksar artıq çox yaşlı olduğundan onun nəzarəti altında orduya II Kirin rəhbərlik etməsini istədiyini bildirir və ordu ona hörmət edir. Beləcə Kir təkcə hökmdarın qızını almır (dayısı qızı), eyni zamanda hakimiyyətə, sahib olaraq iki il sonra ölən II Kiaksarın yerinə hakimiyyətə keçir.
Həmdamlı (Xudafərin)
Həmdamlı - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Xudafərin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 87 nəfər yaşayır (12 ailə).
Ah, vətən (mahnı)
Ah, vətən — azərbaycanlı müğənni Aygün Kazımovanın mahnısıdır. Mahnının sözləri Almas İldırıma, musiqisi isə Cavanşir Quliyevə məxsusdur. Mahnı vətənpərvərlik mövzusundadır. Aygün Kazımova 1996-cı ildə İstabulda keçirilən ilk "Türkivyon" mahnı müsabiqəsində çıxış etmişdir. 42 ölkə arasında keçirilən müsabiqədə, Aygün Kazımova üçüncü yeri tutmuşdur.
Ağadadaş Əliyev
Ağadadaş Əliyev — Azərbaycan kimyaçısı, texnika elmləri doktoru, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki.
Həyatı
Ağadadaş Əliyev 1963-cü ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutunun mexanika fakültəsini bitirmiş, 1969-cu ildə namizədlik, 1985-ci ildə isə "Qeyri stasionar katalitik proseslərin modelləşdirilməsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Professor A.Əliyev kimyəvi kinetika və kataliz, kimya texnologiyasının proses və aparatları ixtisasları üzrə görkəmli alimdir. Professor A.Əliyevin elmi-tədqiqat işləri 678-ə qədər elmi əsərdə, o cümlədən 60 müəlliflik şəhadətnaməsində və patentdə öz əksini tapmışdır. Onun rəhbərliyi ilə 45 fəlsəfə doktoru,4 elmlər doktoru hazırlanmışdır. Azərbaycan AMEA-nın həqiqi üzvüdür.
Əsas elmi nailiyyətləri
Qeyri–stasionar aktivliyə malik katalizatorların iştirakı ilə gedən proseslərin modelləşdirilməsi, intensivləşdirilməsi və optimal layihələşdirilməsinin nəzəri əsasları yaradılmışdır. Alifatik spirtlərin, kiçik molekula çəkili olefin və parafin karbohidrogenlərin məqsədyönlü selektiv oksidləşməsi reaksiyaları üçün metalseolit katalizatorlarının seçilməsinin elmi əsasları işlənib hazırlanmışdır.
Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin ümumi sayı-678 dir. Onlardan bəziləri:
Xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı – 126
Müəllif şəhadətnamələri və patentləri – 60
Redaksiya fəaliyyəti
Azərbaycan Kimya Jurnalının baş redaktoru 2011–2014-cü illər
Fərəzdək
Həmmam ibn Ğalib ibn Sasaa ibn Naciyə Fərəzdək — Əməvilər dövrünün ən görkəmli ərəb şairi, məşhur nəqaid ustası.
Həyatı
Fərəzdək təxminən 640-cı ildə Bəsrədə varlı, əsil nəcabətli bir ailədə dünyaya gəlib. Uzun ömür sürərək 733-cü ildə vəfat etmişdir..
Fərəzdək gözəl təsvir ustasıdır. O, Əməvilər dövründə vəsf sahəsində ən güclü şair olub, müxtəlif təbiət səhnələrinin, heyvan və bitkilərin mükəmməl poetik əksini yaradıb..
Ən məşhur şeiri Zeynəlabdin Əli ibn Hüseyn ibn Əli ibn Əbu Talibə yazdığı mədhiyyədir.
Həmçinin bax
Esat Ayyıldız, Klasik Arap Şiirinde Emevî Dönemine Kadar Hiciv. Ankara: Gece Kitaplığı, 2020. s.131.
Esat Ayyıldız, "El-Ahtal'ın Emevilere Methiyeleri", DTCF Dergisi, 57.2 (2017), s.936-960.
Fred Yannik Uvase
Fred Yannik Uvase (16 may 1994) — Ruandalı cüdoçu. Fred Yannik Uvase Ruandanı 2012-ci ildə XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Fred Yannik Uvase birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2012-ci ildə qatıldı. O, Londonda baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 73 kq çəkidə, 1/16 final mərhələsində Braziliyanın nümayəndəsi Bruno Mendonka ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Fred Yannik Uvase rəqibinə 0:100 hesabı ilə uduzdu.
Geylandit
'''Geylandit – Ca [Al2Si7O18] • 6 H2O; klinoptilolit – (K2, Na2, Ca) [AlSi5O12] • 8 H2O — monoklinik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən.
Növ müxtəliflikləri
Bariumlu (~2,5% BaO) və stronsiumlu (~3,65 % SrO) geylanditlər.
Mənşəyi və yayılması
Geylanditə çox vaxt bazalt və andezitlərin boşluqlarında damarcıq, badamcıq, jeoda və sferolitlər şəklində rast gəlinir. Skarnlarda və bəzi metamorfik süxurlarda da qeyd edilir. Klinoptilolitin iri yığınları vulkanogen — çökmə proseslərlə əlaqədardır. Klinoptilolit silisiumlu şüşəyəbənzər tufların diagenetik dəyişilməsi nəticəsində əmələ gəlir. Autigen geylanditə və xüsusilə klinoptilolitə çökmə süxurların bir çox tiplərində – bentonit gillərində, qumdaşlarında, mergellərdə, habelə Cüzvi ilə zənginləşmiş qara şistlərdə və b. rast gəlinir. Klinoptilolitin karbonat tərkibli fauna qalıqları üzrə psevdomorfozaları məlumdur. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: seolitlər, kalsit, kvars, qranat, aksinit, palıqorskit, sepiolit. Mineralın tapıldığı yerlər: Sulitelma (Norveç); Teyqarhorn və Barufiord (İslandiya adası); Nyu-Cersi ştatında Patterson (ABŞ); Bombey rayonu (Hindistan); Çiçibu (Yaponiya); Qərbi Sibir, Saxalin (Rusiya) və b. Azərbaycanda geylanditin və xüsusilə klinoptilolitin çoxsaylı tapıntıları Daşkəsən, Göy-Göl, Şəmkir (Yelensutəpə k.), Kəlbəcər, Laçın, Tovuz (Aydağ, Öksüzlü kəndləri), Qazax, Şahbuz (Kükü, Yuxarı Remeşin, Qaraboya kəndləri), Lerik rayonlarında və b. qeyd edilmişdir.
Tətbiqi
Adsorbentdir.
Jozefina Boharne
Həyatı
Mari Jozef Roz de Taşer de la Pajeri (Jozefin onu Napoleon Bonapart əzizləmək məqsədilə adlandırmışdır) dənizçi zabit Jozef Qaspard de Taşerin, şəkər qamışı plantasiyasına malik xırda mülkədar ailəsinin qızı olan Roze Kleyr des Ver(j/c)er de Sanno ilə nikahından Martinik adasında ikinci qızı olaraq dünyaya gəlmişdir. Uşaqlığını Martinikdə keçirən Mari Jozef Roz de Taşer de la Pajeri 1773 cü ildən Fort de Fransda qızlar pansionatına gedir və 13 dekabr 1779 cu ildə fransız ordusunun zabiti Vikomt de Boharne ilə evlənir. Bu nikahdan iki övladı: Yevgeni (Ejen) de Boharne və Hortenziya de Boharne dünyaya gəlir. 1794 cü ildə əri terrorun qurbanı olur. Tək qalan Mari Jozef Roz de Taşer de la Pajeri uşaqları ilə Martenikə dönməyə məcbur olur. Lakin siyasi mühitin yumşalmasından sonra təzədən Fransaya dönməyə qərar verir.
9 Trimador çevrilişindən sonra yaxın dostu Barras Polun köməyi və dəstəyi ilə o zamanlar az tanınan general Bonapartla tanış olur və 9 mart 1796 cı ildə onunla nikaha girir. Napolenun onu ehtirasla sevməsinə rəğmən ona sıx bağlanaraq hətta onun ağır xasiyyətinə və gəzəyən ər xüsusiyyətlərinə dözür.
2 dekabr 1804 cü ildə Notr-Dam de Pari məbədində Napoleon Jozefini imperatriça elan edəndə məhz buna görə anası Leti(s/ç) mərasimdə iştirakdan imtina etmişdir. Bu sonsuz nikah saray və imperiya qanunlarina cavab vermirdi. 15 dekabr 1807 cu ildə Napoleon Jozefin ilə boşanmaq qərarını verir və 10 yanvar 1810 cu ildə boçanma rəsmən təsdiq edilir.
İmperatriça titulunu saxlamaqla Evrö yaxınlığına köçür. Sonradan Parisdən 20 km aralı Malmizon iqamətgahında öz saray sviti ilə təm təraqlı həyat sürərək ömrünün sonuna qədər orada yaşayır. Burada o, rus çarı I Aleksandr ilə görüşmüşdür.
Ölümü
29 may 1814 cü ildə Parisdən 20 km aralıdakı iqamətgahında – Malmezonda ağır fəsadlaşmış laringitdən və nəfəs yollarının ödemindən əzab cəkərək vəfat edir. Jozefina Boharne müqəddəs Piyer və müqəddəs Paul (fr. Saint-Pierre et Saint-Paul ) kilsəsində dəfn edilmişdir.
Qriqori Cambakurian-Orbeliani
Qriqori Dmitriyeviç Cambakurian-Orbeliani — rus generalı, gürcü şairi.
Həyatı
Qriqori Dmitriyeviç Cambakurian-Orbeliani 2 oktyabr 1804-cü ildə anadan olmuşdu.
Qriqori Cambakurian-Orbeliani XIX əsrin otuzuncu illərdə gürcü taxt-tacının bərpası uğrunda mübarizə aparan qrupün üzvü olmuş, üsyan planının üstü açılandan sonra sürgün edilmişdir. 1837-ci ildə sürgündən qayıdandan sonra yenidən hərbi xidmətə qayıtmışdır. Təxminən on beş il Dağıstanda Şamilin başçılığı altında fəaliyyət göstərən müridizm hərəkatı üzvlərinə qarşı hərbi əməliyyatlarda iştirak etmişdir.
Qriqori Cambakurian-Orbeliani 1858-ci ildə Qafqaz canişini knyaz Baryatinskinin dəvəti ilə Tiflisə qayıtmış və canişinlik yanında məsləhət şurasının sədri təyin edilmişdir.
Q.Orbelianiyə canişinin Tiflisdə olmadığı vaxtlarda onu əvəzləmək səlahiyyəti verilmişdir.
Canişinlikdə məsləhət şurasının sədri vəzifəsində qalmaqla o, 1860-cı ildə Tiflisin general-qubernatoru vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Qriqori Cambakurian-Orbeliani 21 mart 1883-cü ildə vəfat edib.
Trichoplax adhaerens
—  aləminin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bu tipə yalnız çoxhüceyrəli heyvanlar içərisində ən pirimitivi olan Trichoplax adhaerens növü aiddir.
Pentacalia badilloi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Nurəddin Babayev (kimyaçı)
Nurəddin Babayev — Azərbaycan Milli Məclisinin deputatı (1990-1995), "Azərkimya" Dövlət şirkətitinin vitse-prezidenti (1995-1998).
Nurəddin Bərgah oğlu Babayev 1935-ci ildə Gürcüstan Respublikasının Marneuli (Sarvan) rayonunun Ağqula kəndində anadan olmuşdur. 1942-ci ildə Ağqula kənd orta məktəbinin 1-ci sinfinə daxil olmuş, təhsilini Sadaxlı kənd orta məktəbində bitirmişdir. 1954-1957-ci illərdə keçmiş SSRİ ordu sıralarında hərbi xidmətdə olmuşdur.
1965-ci ildə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunu bitirmişdir. 1958-ci ildən 1975-ci ilə kimi Sumqayıt Kimya zavodunda maşinist, növbə rəisi, texnoloq, sex rəisi, baş mühəndis və zavod direktoru vəzifələrində çalışmışdır.
Fəaliyyəti
Nurəddin Babayev 1975-ci ildə Sumqayıt Üzvi Sintez Zavoduna direktor təyin olunmuş və 1987-ci ilə kimi bu vəzifədə işləmişdir. 1987-ci ildən Birliyin baş direktoru təyin edilmişdir. 1966-ci ildə Nurəddin Babayev "SSRİ-nin Kimya əlaçısı", 1985-ci ildə isə "Fəxri Kimyaçısı" adına layiq görülmüşdür. 1990-1995-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı olmuşdur. 1995-1998-ci illərdə "Azərkimya" Dövlət şirkətitinin vitse-prezidenti işləmişdir. Nurəddin Babayev on il Sumqayit Şəhər Partiya Komitəsinin büro üzvü, beş il şəhər Soveti İcraiyyə Komitəsinin üzvü olmuşdur.
O 1990-cı ildən texnika elmləri namizədi elmi adı almaq üçün dissertasiya müdafiə etmiş, 1991-ci ildə Azərbaycan Milli Yaradıcılıq Akademiyasının doktoru fəxri adına layiq görülmüşdür. Dəfələrlə Azərbaycan KP və Sov.İKP qurultaylarına nümayəndə, AKP-nin XXXII qurultayında Nəzarət Təftiş Komissiyasının üzvü seçilmişdir.
Nurəddin Babayevin səmərələşdirici təklifləri dəfələrlə qəbul edilmişdir.
O, 54 elmi əsərin müəllifi, 20-ə yaxın beynəlxalq kofrans və müşavirələrin iştirakçısı olmuşdur.
Mükafatları
Nurəddin Babayev 2004-cü il dekabrın 5-də Sumqayıt şəhərində vəfat etmişdir.
Jan-Mari Le Pen
Jean-Marie Le Pen — Fransız həddindən artıq-sağ siyasətçi, eyni zamanda Milli Cəbhənin (Front National) qurucusu.
Eucalyptus radiata
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Firuzə Əsədullayeva
Həyatı
Firuzə Bəyməmməd qızı Əsədullayeva 1950-ci ildə Bakının Şağan kəndində anadan olub. 1973-cü ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin filologiya fakültəsini bitirib. Bakıda 20 il müəllim kimi fəaliyyət göstərən Firuzə xanım I dərəcəli müəllimdir.
Fəaliyyəti
Ədəbi fəaliyyətə uşaq şeirləri ilə başlayan müəllif Azərbaycan dövlət müstəqilliyini qazanandan ölkəmizin bir çox aparıcı kütləvi informasiya vasitələrində jurnalist kimi fəaliyyət göstərib. Müxtəlif vaxtlarda aparıcı mətbuat orqanlarında və informasiya agentliklərində işləyib. Həmçinin, Dilarə Əliyeva adına Azərbaycan Qadın Hüquqlarını Müdafiə Cəmiyyətinin və Daxili İşlər Nazirliyinin "Dinamo" cəmiyyətlərinin mətbuat rəhbəri vəzifəsində çalışıb.
Mükafatları
2018-ci ildə Azərbaycan Qarabağ müharibəsi Əlilləri, Veteranları və Şəhid Ailələri İctimai Birliyi tərəfindən "Vətənpərvərlik İşində Xidmətlərinə görə" medalı ilə təltif olunmuşdur.
Köpük
thumb|[[Sabun köpüyü]]
Köpük qaz baloncuqlarını bərk və ya maye halına gətirərək yaradılan bir maddədir. Hamam süngərindəki və bir stəkan pivənin üstündəki qabarcıqlar köpük nümunəsidir. Əksər köpüklərdə böyük bir qaz var və onlar qaz zonalarını ayıran nazik bərk film və ya bərk filmlərdən ibarətdirlər.
Caminton Kampaz
Caminton Kampaz (24 may 2000-ci ildə Limpioda anadan olub) — Kolumbiya Premyera A təmsilçilərindən olan Deportes Tolima klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Kolumbiyalı futbolçudur.
Tolima
Kampaz Tolima akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Kampaz öz peşəkar karyerasında debütünü 2 aprel 2017-ci ildə Tiqres klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 63-cü dəqiqədə Cader Obrian ilə əvəz olunmuşdur. Kampaz görüşdə 63-cü dəqiqədə qolla yadda qalmışdır. Həmin görüşdə Tolima liqa görüşündə rəqibinə 3-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Klub
1 Libertadores Kuboku görüşləri daxildir. 2 Kolumbiya Superkuboku görüşləri daxildir.
Dananq
Dananq (vn. 城舖沱灢) — Vyetnamın mərkəzi hissəsində yerləşən liman şəhəri. Dananq Cənubi Çin dənizinə at nalı kimi açılan körfəzdə yerləşir. Vyetnamın ən böyük liman şəhəri, Nam Trunq Bo bölgəsinin isə ən böyük şəhəridir.
Coğrafiya
Hündürlüyü 1.413 metrəyə çatan Annam dağlarının (Truong-Son) şimal-qərbini bağlamasını baxmayaraq şəhər qış mussonlarından böyük şəkildə təsirlənir. Şərqdən Tyen Sa yarımadası (Ben Dao) və 700 m yüksəkliyə çatan Dananq burnu ilə əhatə olunmuşdur. Şəhərin şimalında
Tarixi
1960-cı illərdə burada ipək toxuculuğu fabrikləri açılmışdır. 1970-ci illərdə isə içki fabrikləri qurulmuşdur. 1965-ci ildə ABŞ-nin əlinə keçən şəhər hərbi baza kimi istifadə edilmişdir və əhəmiyyəti artmışdır. Buddist güclərinin əlinə keçən Dananqda general Nquyen Çao Ki (aprel 1966) tərəfindən hökumətə qarşı üsyan qaldırdı. Nyugen şəhəri ələ keçirmişdir (may 1966). Dananq 1975-ci ilin aprelində Şimali Vyetnam tərəfindən alınmışdır.
Şəhərdə Şam ağacı muzeyi və buddist məbədləri yerləşir.
Gideon van Zul
Gideon van Zul (24 noyabr 1989) — CAR-lı cüdoçu. Gideon van Zul CAR-ı 2012-ci ildə XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Gideon van Zul birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2012-ci ildə qatıldı. O, Londonda baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 73 kq çəkidə, 1/16 final mərhələsində Azərbaycanın nümayəndəsi Rüstəm Orucov ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Gideon van Zul rəqibinə 1:100 hesabı ilə uduzdu.
Bozqurdların ölümü (roman)
Bozqurdların ölümü, Nihal Atsızın Maltəpədə 13 aprel 1946-cı ildə tamamladığı, Göytürk xaqanlığı tarixindən bir hissəni və Kür Şad dastanından bəhs etdiyi romanıdır.
Roman tələbə olan bir qrup gəncin söhbət əsnasında içlərindən ədəbiyyatçı olanın hekayəni danışması ilə başlanır. Əsər Bozqurdlar dirilir romanının ilk hissəsi sayılır.
Mövzu
Edilən müharibələr və birləşən boylar vasitəsilə Göytürklər olduqca varlanırlar, lakin Çin Tan sülaləsisakit dayanmır. Çuliq xaqanın çinli xatunu İ-Çin Xatun xaqanı zəhərləyir. Xaqanın yerinə keçən Qara xaqan da eyni qadınla evlənincə daxili toqquşmalar başlayır.
Çuluq xaqanın kiçik oğlu Kür Şad və tərəfdarlarıəvvəldən bu çinli qadına nifrət edirlər, lakin xaqana qarşı hörmətsizlik etmək törələrə görə qadağandır. Bu çinli qadının qardaşı da türklərə qarşı çinlilərə casusluq edir və türklərin əxlaqını pozmağa başlayır.
Tədricən zəifləyən Göytürklər Çinə edilən son səfərdə məğlub olub, əsir düşürlər. Uzun illər davam edən əsarətdə Çinin təzyiqlərinə rəğmən kimliklərini itirməyən Kür Şad və 40 tərəfdarı Çinə qarşı üsyan başladırlar.
Harpaq
Harpaq (Arbaku; ) — e.ə. VI əsrdə yaşamış Midiya sərkərdəsi. Hələ Pasarqad döyüşündə Midiya hökmdarı Astiaqa xəyanət edib II Kirin tərəfinə keçən Harpaq, II Kir maday taxtını ələ keçirdikdən sonra dövlətdə ən hörmətli şəxslərdən biri olmuşdur.
Həyatı
Herodotun "Tarix" əsərinə görə Harpaq Midiya hökmdarının sarayında yaşayaraq, son Midiya hökmdarı Astiaqın şəxsi qvardiyasında xidmət etmişdir.
Mif
Herodot Harpaqın Midiyadan üz döndərməsini Fiestin təsiri ilə verilmiş hannibal ziyafətlə əlaqələndirir. O, bildirir ki, Astiaq qızı Mandananın doğulacaq uşağının gələcəkdə onun üçün təhlükə törədəcəyi ilə bağlı yuxu gördükdən sonra, Harpaqı uşaq doğulan kimi onu öldürməsi üçün Anşana göndərir. Harpaq isə əlini hökmdar nəslindən olan insanın qanına bulamaq istəmədiyi üçün uşağı (II Kir) Mitridat adlı bir çobana verir və o da uşağı öz övladı kimi böyüdür.
Ön il keçdikdən sonra, Kirin sağ olmasını öyrənən Astiaq bundan qəzəblənərək Harpaqı cəzalandırır. O, onun yeganə oğlunu kəsdirərək, sarayda təşkil olunmuş ziyafətdə içində uşağın atası Harpaqın da olduğu saray adamlarına yedirdir. Harpaq ziyafət zamanı bunu öyrəndikdən sonra, heç bir reaksiya verməyərək sakitcə oğlunun qalıqlarını masalardan toplayaraq məclisdən çıxır və qalıqları dəfn edir. Astiaq daha sonra, maqlarla Kirin taleyini necə həll etmək haqqında məsləhətləşməyə başladı. Onlar, dağda yoldaşları ilə oyun oynayarkən tapılan uşağın kəhanəti gerçəkləşdirərək onun hakimiyyətini əlindən ala biləcəyini, ona görə də saraydan uzaqda saxlanması gərəkdiyini söylədilər. Onların məsləhəti ilə, Astiaq uşağı valideynləri I Kambiz və Mandananın yanına, Anşana (xarablıqları Şiraz yaxınlığında yerləşən qədim şəhər) göndərdi.
Harpaq oğlunun başına gətirilən faciəvi hadisədən sonra vaxtını Kirə hədiyyələr göndərərək onunla daimi əlaqə saxlamaq və Midiya zadəganlarını Astiaqa qarşı çevirməklə keçirirdi. Bütün hazırlıqlar tamamlandıqda isə o, Kirə xəbər göndərərək, yabanı dovşanın qarın kisəsində gizlənməsini, madayların üsyan edəcəyi təqdirdə babasına qarşı çıxa biləcəyini söylədi.
Herodot, "Tarix":
"Astiaq Kirin doğulmasına az qalmış, saray nümayəndələrindən olan və sadiqliyi ilə sçilən Harpaqı ora göndərdi...."
"Kir görəndə ki, lidiyalılar döyüşdə qorxubilməz, rəhbərliyin əmrini gözləmədən özünü irəli verərək ölümə atan, çox döyüşkən xalqdır, o, madaylardan olan məşhur sərkərdə Harpaqı onlara rəhbər təyin etdi. O, ordu hazırlığına şəxsən nəzarət edərək, dəvələri bir yerə topladı, döyüş atlarının hazırlığına xüsusi fikir verdi və atlı döyüşçüləri xüsusi zirehli paltarla təmin etdi. Daha sonra o, lidiyalılardan düzəltdiyi ordu hissələrini özünün rəhbərliyi altında olan digər hissəylə birləşdirdi..."
"Bu arada Astiaq, Harpaqın oğlunu kəsdirərək, xırda tikələrə doğratdı, ətinin bir hissəsini qovurma etdi, digər hissəsini isə suda qaynatdırdı..."
"Kir ərgənlik yaşına çatıb cəsur və güclü döyüşçü kimi tanınanda, Astiaqdan qisas almaq fikrində olan Harpaq ona hədiyyələr və məktublar göndərməkdə davam edirdi..."
"Mazaresin ölümündən sonra, Harpaq onun qələbə və uğurlarını davam etdirmək üçün ora göndərildi. O, eyni zamanda, Midiya hökmdarı Astiaqın verdiyi bədxah ziyafətdən sonra, Kirin hakiiyyəti ələ keçirməsinə kömək etmişdir..."
"İoniyalılar məğlub edildikdən sonra, Harpaq kariyanlılar, kauniyalılar və lisiyalıların üzərinə hücuma keçdi. İoniyalılar və aeoliyalılar orduda xidmət etməyə məcbur edildilər..."
Nabonidin Xronikası:
"Hökmdar Astiaq ordusunu toplayaraq, Anşan hökmdarı Kirə qarşı, onunla savaşmaq üçün yürüşə çıxdı. Lakin ordusu hökmdara qarşı çıxaraq, onu tutub zəncirlədi və Kirə təslim etdi. Kir hökmdar şəhəri olan Ekbatanı ələ keçirdi, eyni zamanda çoxlu qızıl, gümüş və digər qiymətli əşyalar əldə etdi."
Hərbi kariyerası
Astiaqın məğlubiyyətindən (e.ə. 550-ci il) sonra, yeni hökmdar II Kirin rəhbərliyi altında Harpaqın hərbi karyerası başladı:
Sonrakı həyatı
Fəthlərini tamamladıqdan sonra, Harpaq Kiçik Asiya satrapı təyin edilmişdir.
Havadan yanğınsöndürmə
thumb|ABŞ Meşə Xidmətinə məxsus DC-10 yanğınsöndürmə təyyarəsi Havadan yanğınsöndürmə meşə yanğınları ilə mübarizə üçün təyyarələrin istifadəsidir. Meşə yanğınlarını söndürmək üçün təyyarə və vertolyot kimi aviavasitələrdən yanğınsöndürmə vasitələri atılır. Yanğınla mübarizədə istifadə olunan kimyəvi maddələrə su, köpüklər və gel kimi su artırıcıları və Phos-Chek kimi xüsusi hazırlanmış yanğın inhibitorları (yanğın qabaqlayıcı) daxildir.
Nərimanov rayonu
thumb|Nərimanov rayonu Abşeron yarımadasının xəritəsində
Nərimanov rayonu — Bakıda rayon. Nəsimi, Xətai, Nizami, Binəqədi və Sabunçu rayonları ilə həmsərhəddir. Keçmiş adı Keşlə rayonu olmuşdur.
Bakı şəhərinin mərkəzi rayonlarından biri olan Nərimanov rayonunun yaradılmasının əsası 1941-ci ildə qoyulmuşdur.
Rayonun ərazisi 20,17 km², əhalisi 179800 nəfərdir. Rayon əhalisinin 179800 nəfərini, yəni 49.5 faizini kişilər, 50.5 faizini qadınlar təşkil edir. Rayon ərazisində işğal olunmuş rayondan məcburi köçkünlər yaşayır. Bunlardan 13124 nəfər məcburi köçkün bu günədək rayon İcra Hakimiyyətində qeydiyyatdan keçmişdir.
Nərimanov rayonunda 8 ali, 2 orta ixtisas təhsili müəssisələri, 3 peşə məktəbi fəaliyyət göstərir. Rayonda yerləşən 19 tam orta məktəb, 3 lisey, 1 gimnaziyada 31192 şagird təhsil alır. Rayondakı 27 dövlət körpələr evi — uşaq bağçasında 2310 uşaq tərbiyə alır. Rayonun 4 musiqi məktəbində 1994 şagird təhsil alır.
Metropolitenin "Gənclik", "N. Nərimanov", "Ulduz" və "Bakmil " metro stansiyaları rayon ərazisindədir.
Rayonun seçkili yerli özünüidarəetmə orqanı Nərimanov bələdiyyəsidir.
Rayon ərazisində Azərbaycan Respublikasının seçkili orqanlarına seçkilər üzrə üç seçki dairəsi — 18 saylı Nərimanov-Nizami seçki dairəsi, 19 saylı Nərimanov I seçki dairəsi, 20 saylı Nərimanov II seçki dairəsi formalaşdırılmışdır.
Tarixi
Bakı şəhəri, Nərimanov rayonunun yaradılmasının əsası 1941-ci ildə qoyulmuşdur. 1941-ci ilin yanvar ayında Keşlə rayonu Zəhmətkeş Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsi yaradılmış, 1957-ci ilin avqust ayında isə Keşlə rayonunun adı dəyişdirilərək Nərimanov rayon Zəhmətkeş Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsi adlandırılmışdır.
Əhalisi
Nərimanov rayon əhalisi 179800 nəfərdir.
Tanınmış sakinləri
Deputatlar
Milli Qəhramanlar
Abasqulu Quliyev
Abasqulu Quliyev (Quliyev Abasqulu Məmməd oğlu; ) — azərbaycanlı kimyaçı, AMEA-nın müxbir üzvü,, əməkdar elm xadimi.
Bioqrafiya
Abasqulu Məmməd oğlu Quliyev 1940-cı ilin noyabrın 13-də Qərbi Azərbaycanın Zəngibasar mahalında anadan оlub. Orta təhsilini Uluхanlı məktəbində başa vuran alim 1957-1962-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Kimya fakültəsində təhsilini davam etdirib. Universiteti bitirdikdən sonra təyinatla Sumqayıt “Səthi-aktiv maddələr” zavoduna işləmək üçün göndərilib. 1962-ci ildə Sumqayıt şəhərində yerləşən qapalı Kimya müəssisəsində əmək fəaliyyətinə başlayıb. 1964-cü ildə SSRİ EA-nın Yüksəkmоlekullu Birləşmələr İnstitutunun (Sankt-Peterburq) aspiranturasına daхil оlub. 1970-ci ildə namizədlik, 1987-ci ildə isə dоktоrluq dissertasiyalarını müdafiə edib. О, 1989-cu ildə prоfessоr elmi adına layiq görülüb. 1968-ci ildən Pоlimer Materialları İnstitutunda kiçik elmi işçi, böyük elmi işçi, labоratоriya müdiri vəzifələrində işləyib. 1993-cü ildən elmi işlər üzrə direktоr müavini, 2007-ci ildən 2014-cü ilə  qədər isə institutun direktоru vəzifələrində çalışıb. Abasqulu Quliyev Funksional smart polimerlər laboratoriyasının müdiri kimi fəaliyyət göstərib.
Tanınmış alimin rəhbərliyi altında 20 namizədlik və 3 doktorluq dissertasiyaları müdafiə оlunub. Yaratdığı elmi məktəbin yetirmələri hal-hazırda respublikanın və başqa ölkələrin müхtəlif elmi mərkəzlərində fəaliyyət göstərirlər. Elmi fəaliyyəti ilə yanaşı bilik və bacarığını daim gənc nəslə aşılamaq üçün fəal çalışan alim Sumqayıt Dövlət Universitetinin prоfessоru kimi yuхarı kurs tələbələrinə, magistrlərə mühazirələr охuyub.
2005-ci ildə Abasqulu Quliyev Azərbaycan elminin inkişafındakı xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Əməkdar elm хadimi fəхri adı ilə təltif edilib.Eyni zamanda AMEA-nın Fəхri fərmanı ilə təltif оlunub. 2007-ci ildə AMEA-nın müхbir üzvü seçilib. Abasqulu Quliyev uzun illər Pоlimer Materialları İnstitutunun Elmi şurasının sədri, AMEA-nın Kimya Elmləri Bölməsi Bürosunun, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin yanında Ali Attestasiya Komissiyasının kimya elmləri üzrə Ekspert şurasının və Azərbaycan Kimya Jurnalı Redaksiya heyətinin üzvü, Polimer Materialları İnstitutunun Elmi şurasının üzvü və institutun nəzdində fəaliyyət göstərən Dissertasiya şurasının sədr müavini olub.
Uçan gəmi
thumb
Uçan gəmi, bir gövdəyə malik və əsasəndə hər hansısa bir eniş dəstinə malik olmayan bir sabit qanadlı hidrotəyyarədir.
Ternopol vilayəti
Ternopil vilayəti — Ukraynanın qərbində yerləşən vilayət.
Pentacalia barahonensis
Pentacalia barahonensis Pentacalia barahonensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ağasəlim Abdullayev
Ağasəlim Sahib oğlu Abdullayev (15 oktyabr 1950, Nardaran, Bakı, Azərbaycan SSR) — Azərbaycanın mahir tar ifaçısı, Azərbaycanın Respublikasının xalq artisti (2007), Prezident təqaüdçüsü (2019).
Həyatı
Abdullayev Ağasəlim Sahib oğlu 15 oktyabr 1950-ci ildə anadan olub.
Baba Salahov adına Xalq Çalğı Alətləri Ansamblının bədii rəhbəridir.
Azərbaycan muğamlarını ən klassik, ən düzgün yol ilə ifa edən tarzən hesab olunur.
Süleyman Ələsgərovun "Daimi hərəkət" əsərinin tarda ilk ifaçısıdır.
Mahir tarzən Ağasəlim Abdullayev həm də mahir pedaqoqdur. Azərbaycan mədəniyyətini, musiqisini dünyanın dörd bir yanında təmsil edən, ən çox tanınan tarzənlər - Sahib Paşazadə, Şəhriyar İmanov, Bəhruz Zeynal və bir çox tarzənlər onun tələbələridir. Hazırda pedaqoji fəaliyyətini Azərbaycan Milli Konservatoriyası, Asəf Zeynallı adına musiqi kolleci və Bülbül adına orta-ixtisas musiqi məktəbində davam etdirir.
Mükafatları
2007-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti adına layiq görülmüşdür.
10 may 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Ailəsi
A.Abdullayevin 1959-cü il təvəllüdlü həyat yoldaşı Brilyant Abdullayeva, oğlu Vüqar Abdullayev , nəvəsi 2008-ci il təvəllüdlü Ağasəlim Abdullayev , gəlini 1984-cü il təvəllüdlü Səadət Abdullayevadır.
15 mart 2014-cü il gecə saatlarında Suraxanı rayonu ərazisində, Zığ şossesində baş verən qəzada mahir tar ifaçısı Ağasəlim Abdullayev özü, avtomobili idarə edən oğlu, gəlini və nəvəsi ağır xəsarət alıb, həyat yoldaşı və daha bir azyaşlı nəvəsi isə həlak olub. Qəza "Mercedes Gelandewagen" və Ağasəlim Abdullayevin oğluna məxsus "VAZ-2106" markalı avtomobillərin toqquşması nəticəsində baş vermişdir.
Eucalyptus racemosa
(Eucalyptus racemosa) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əmir Kəbirin islahatları
Əmir Kəbirin islahatları — İranın birinci naziri (atabəyi) olmuş Mirzə Tağı xan Əmir Kəbirin dövlətin modernləşdirilməsi yolunda başladığı islahat.
Hidroizolyasiya
thumb|Bir magistral yolda həyata keçirdilən hidroizolyasiya prosesi
Hidroizolyasiya, bir obyektin və ya quruluşun suya davamlı və ya su keçirməz olması, beləliklə də sudan nisbətən təsirlənməməsi və ya müəyyən şərtlər daxilində suyun içəriyə nüfuz etməsinə qarşı müqavimət qabiliyyətinin yüksək olmasıdır. Belə materiallar nəm mühitdə və ya müəyyən dərinliklərdə su altında istifadə edilə bilərlərlər.
Tanrıverdi Mustafayev
Tanrıverdi Qiyas oğlu Mustafayev — "Bakı Elektrikşəbəkə ASC"nin Mətbuat xidmətinin rəhbəri, biologiya elmləri namizədi.
Həyat və fəaliyyəti
Tanrıverdi Mustafayev 1962-cı il yanvarın 4-də Qərbi Azərbaycanın, Çəmbərək rayonunun Gölkənd kəndində kolxozçu ailəsində anadan olub.
Ailəsi
Ailəlidir, iki oğlu var - biri Qərbi Azərbaycanda, digəri isə Moldovada anadan olub.
Azərbaycan valiliyi
Azərbaycan vilayəti — Səfəvilər və Qacarlar dövlətlərinin vəli-əhdlərinin qərargahı Azərbaycan vilayətinin paytaxtı Təbrizdə yerləşirdi. Bu praktika dövlətin paytaxıtının Təbrizdən köçürülməsi ilə bağlı idi. Paytaxt Təbrizdən əvvəlcə Qəzvinə, sonra İsfahana, sonra isə Tehrana köçürülsə də, Təbrizin dövlətin ən böyük ticarət şəhəri olduğu və hərbi-strateji mövqeyi nəzərə alınaraq, vəli-əhd elan olunan adam Səfəvilər və Qacarlar dövlətinin Azərbaycan vilayətinin valisi, eyni zamanda bütün dövlətin silahlı qüvvələrinin baş komandanı vəzifələrini özündə birləşdirirdi. Qacar dövlətinin ən məşhur vəli-əhdlərindən biri, ruslarla müharibədə baş komandan, Abbas mirzə olmuşdur. Qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan həm də Səfəvilərin, Qacarların domeni idi.
Kayl Maksvell
Kayl Maksvell (1 dekabr 1990) — Barbadoslu cüdoçu. Kayl Maksvell Barbadosu 2012-ci ildə XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Kayl Maksvell birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2012-ci ildə qatıldı. O, Londonda baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 73 kq çəkidə, 1/16 final mərhələsində Yaponiyanın nümayəndəsi Riki Nakaya ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Kayl Maksvell rəqibinə 1:100 hesabı ilə uduzdu.
Nəsimi rayonu
Nəsimi rayonu — Nəsimi rayonu 1969-cu ildə Azərbaycan Respublikasının paytaxtı Bakı şəhərində yaradılmışdır.
Nəsimi rayonu onu əhatə edən indiki Yasamal, Səbail və Nərimanov rayonlarının əraziləri hesabına yaradılmışdır. Ərazisi 9 kvadrat kilometrdir. 1999-cu ildə keçirilmiş əhalinin ilk milli siyahıya alınmasının nəticələrinə görə, rayonun daimi əhalisi 196 min nəfər olmuşdur. Hazırda əhalinin sayı 202 073 nəfərdir.
Ermənistan Respublikasının təcavüzü nəticəsində 1988-ci ildən başlayaraq qaçqın düşmüş azərbaycanlıların bir qismi – 17.476 nəfəri və ya 3726 ailə müvəqqəti olaraq rayonun ərazisində məskunlaşmışdır. Azərbaycanın işğal olunmuş bölgələrindən olan məcburi köçkünlərin 11.401 nəfəri və ya 2797 ailə də Nəsimi rayonunda məskunlaşmışdır.
Nəsimi rayonunu paytaxtın giriş qapısı da adlandırırlar. Belə ki, Bakının giriş qapıları sayılan Dəmiryolu Sərnişin Vağzalı və Beynəlxalq Şəhərlərarası Avtovağzal bu rayonda yerləşir.
Şəhər Metropoliteninin "28 May", "C.Cabbarlı", "20 Yanvar", "8 Noyabr" və "Əcəmi" stansiyaları da Nəsimi rayonu ərazisindədir.
Bakıdakı Heydər Əliyev adına "İdman-Konsert Kompleksi", Respublika Velotreki rayonun tanınmış idman obyektlərindəndir.
Paytaxtın mərkəzində yerləşməsi rayonun sosial-iqtisadi, mədəni inkişafına müsbət təsir göstərmişdir. Hazırda rayon ərazisində 10-dan artıq istirahət parkı vardır.
Nəsimi rayonu təhsil müəssisələrinin sayına görə də paytaxtda birincidir. Dövlət ali məktəblərinin 5-i bu rayonda fəaliyyət göstərir. Rayonda onlarla ümumtəhsil məktəbi və uşaq bağçası vardır.
Paytaxtdakı mühüm səhiyyə ocaqlarının da əksəriyyəti Nəsimi rayonunun ərazisində yerləşir. Burada çoxlu sayda elmi-tədqiqat tibb institutu, klinik xəstəxana, doğum evi və poliklinika fəaliyyət göstərir.
Nəsimi rayonundakı 7 mehmanxana – "Avropa" oteli, "Bakı", "İSR Plaza", "Ambassador", "Halekai", "İrşad" və "Diplomat" mehmanxanaları paytaxtın qonaqlarına xidmət göstərir.
1969-cu ildə Nəsimi rayonu yaradılarkən burada 100-dən çox sənaye, tikinti və nəqliyyat müəssisəsi fəaliyyət göstərirdi. 70-ci illər bütün Azərbaycanda olduğu kimi, Nəsimi rayonunda da sənaye və iqtisadiyyatın yüksəliş dövrü olmuşdur. Rayon ərazisində ölkə əhəmiyyətli bir neçə sosial-mədəni obyekt yerləşir. Onlardan ən mühümü "Heydər Əliyev adına Saray"dır. Milli memarlıq elementləri ilə müasirliyin cizgilərini özündə üzvi şəkildə birləşdirən bu sarayın qarşısındakı parkda Heydər Əliyevin əzəmətli abidəsi ucalır.
Tarixi
Nəsimi rayonu 13.06.1969-cu il tarixdə yaradılmışdır. .
Mədəniyyəti
Rayon ərazisində 8 ali məktəb (Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti, Bakı Musiqi Akademiyası, Azərbaycan Tibb Universiteti, Azərbaycan Dillər Universiteti, Bakı Slavyan Universiteti, Bakı Asiya Universiteti, Azərbaycan Universiteti, Bakı Qızlar Universiteti), 33 orta məktəb, 4 orta ixtisas və peşə məktəbi, 8 məktəbdənkənar tərbiyə müəssisəsi, 2 musiqi məktəbi, 47 körpələr evi-uşaq bağçası, 11 xəstəxana, 11 poliklinika, 13 memarliq abidəsi yerləşir.
Stoyanka Mutafova
Stoyanka Mutafova (tam adı: Stoyanka Mutafova, ; ) — Bolqarıstan aktrisası. Karyerası ərzində 53 tamaşada və 25 filmdə rol almışdır.
Tamaşaların birindəki roluna görə Xanım Təbii Fəlakət və Bolqarıstan Komediyasının Kraliçası ləqəblərini almış Stoyanka ən uzunmüddətli peşəkar karyerası olan aktrisa kimi Ginnesin Rekordlar Kitabına rəsmi namizəddir. 2016-cı ildə 94 yaşında ABŞ, Kanada, Niderland, İsveçrə, Böyük Britaniya və Almaniyanın iri şəhərlərində teatr zallarını gəzmişdi.
Həyatı
Sofiyada anadan olmuş Stoyanka Sofiya Universitetinin klassik filologiya ixtisasından məzun olmuşdur. Daha sonra Bolqarıstanda və Praqada səhnəyə çıxmışdır. 1949-cu ildın 1956-cı ilədək "İvan Vazov" milli teatrında çoxsaylı tamaşalarda iştirak etmişdir. O, Aleko Konstantinov teatrının əsasını qoymuş və 1957-91-ci illərdə burada fəaliyyət göstərmişdir. 2005-ci ildə Astronavtlar tamaşasında Georgi Kaloyançev ilə eyni səhnəni paylaşmışdır.
Büzdüm kələfi
Büzdüm kələfi plexus coccygeus - V oma və büzdüm sinirinin ön şaxələrindən (S5-Co) əmələ gəlir. Kələf büzdüm əzələsi ilə oma-tin bağının önündə yerləşmişdir və oma kələfi ilə rabitədədir. Büzdüm kələfi nn. ancoccygei özündən adlanan bir neçə şaxələr verir. Bu şaxələr büzdüm əzələsinin önü ilə əvvəlcə aşağı gedir, sonra arxaya keçərək büzdüm sinirinin dal şaxəsi ilə birlikdə büzdüm nahiyəsinin dərisini innervasiya edir. Kələfdən eyni zamanda bir neçə əzələ şaxəsi çıxaraq büzdüm əzələsini, anusu qaldıran əzələni innervasiya edir.
Apatit
Apatit — heksaqonal sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: tez-tez rast gələn.
Növ müxtəliflikləri
Xlorapatit, oksoapatit, karbonatapatit və b.