cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əxzi-Əsgər təşkilatlarının yaradılması haqqında qanun
Əxzi-Əsgər təşkilatlarının yaradılması haqqında qanun — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ərazisində hərbi mükəlləfiyyətin təşkilinə məsuliyyət daşıyan orqanların fəaliyyətinin hüquqi cəhətdən tənzimlənməsi haqqında qanun.
Qəbul edilməsi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Parlamenti tərəfindən 1919-cu il mayın 26-da qəbul edilmişdi. Qanunda təsbit olunurdu ki, ölkə ərazisində hərbi mükəlləfiyyətin həyata keçirilməsinə rəhbərlik edən orqan Azərbaycan Mərkəzi Əxzi-əsgər İdarəsidir. Bu idarə vətəndaşların hərbi xidmətə çağırılması və onların natural hərbi mükəlləfiyyətlərini (əsasən at və qoşqu vasitələri ilə) yerinə yetirməsinə nəzarət etməli idi. Mərkəzi Əxzi-əsgər İdarəsi, eyni zamanda, çağırış yaşlı şəxslərin tibbi müayinədən keçirilməsinə nəzarət etməli, qəza, şəhər və dairə əxzi-əsgər şöbələrinin işi ilə bağlı şikayətlərə baxmalı, həmin şöbələrin fəaliyyəti haqqında hesabatları təhlil etməli, hərbi mükəlləfiyyətin yerinə yetirilməsi üçün zəruri olan büdcə layihəsini hazırlamalı, ayrılmış büdcə vəsaitini şöbələr arasında bölüşdürməli və digər məsələləri həll etməli idi. Azərbaycan Mərkəzi Əxzi-əsgər İdarəsinin rəisi daxili işlər nazirinin müavini, üzvləri isə idarənin işlər idarəsinin müdiri, həmçinin hərbi nazirliklə ədliyyə nazirliyinin nümayəndələri olmalı idilər.
Yaradılacaq orqan və görəcəyi işlər
Yerlərdə vətəndaşların hərbi mükəlləfiyyətlərini yerinə yetirmələri ilə qəza, dairə və şəhər əxzi-əsgər şöbələri məşğul olmalı idi. Bu orqanlara aşağıdakı vəzifələr həvalə olunurdu: çağırışçıların siyahısının tərtib edilməsi; çağırışçı siyahılarının yoxlanılması; çağırışçıların qeydiyyatı və xidmətə çağırılanların sayı barədə Mərkəzi Əxzi-əsgər İdarəsinə məlumat verilməsi; çağırışçıların hərbi xidmətə çağırılması; çağırışçıların tibbi müayinəsinin aparılması; çağırışçıların hərbi xidmətə qəbul edilməsi; məsuliyyətə cəlb edilməli olan çağırışçılar haqqında polis orqanlarına məlumat verilməsi; yerlərdə atların və qoşqu vasitələrinin qeydiyyatının aparılması və onların xidmətə cəlb edilməsi; səfərbərlik planlarının hazırlanması; hərbi xidmət zamanı xəsarət almış əsgərlərin tibbi müayinədən keçirilməsi. Qəza, dairə və şəhər əxzi-əsgər şöbəsinin rəisi yerli qəza rəisi və ya daxili işlər naziri tərəfindən təyin edilmiş şəxs ola bilərdi. Hərbi nazirlik tərəfindən ezam edilmiş zabit və kəndlərdən seçilmiş nümayəndələr qəza əxzi-əsgər şöbələrinin üzvü olmalı idilər. Qanuna əsasən, bütün qəza mərkəzlərində qəza əxzi-əsgər şöbələri təsis edilməli idi. Bu şöbələr hərbi nazirliklə razılaşdırıldıqdan sonra daxili işlər nazirliyinin qərarı ilə açılmalı idi. Qəza əxzi-əsgər şöbələri tədriclə açıla bilərdi. Lakin qanuna əsasən, Gəncə, Qazax, Nuxa, Tərtər, Cəbrayıl, Bakı, Göyçay, Salyan, Şamaxı, Zaqatala və Şuşa qəzalarında isə əxzi-əsgər şöbələri dərhal açılmalı idi. Parlamentin "Azərbaycan Respublikasında hərbi mükəlləfiyyətin icrasına rəhbərlik edən təşkilatların yaradılması haqqında qanun"una (1919, 26 may) əsasən, Mərkəzi Əxzi-əsgər İdarəsinin və qəza əxzi-əsgər şöbələrinin fəaliyyəti üçün zəruri olan büdcə təsdiq edilmişdi.
Elşən Müslümov
Elşən Habil oğlu Müslümov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin çavuşu, Vətən müharibəsinin şəhidi
Həyatı
Elşən Habil oğlu Müslümov 2 sentyabr 1995-ci ildə Bakı şəhərinin Yasamal rayonunda anadan olub. Əslən Ağsu rayonunun Kalva kəndindəndir. Təhsilini 2002-ci ildə 286 saylı tam orta məktəbdə alıb. 2011-ci ildə Bakı Humanitar Kollecin "Turizm və otellərin idarə olunması" fakultəsinə daxil olub. Uşaq yaşlarından karate ilə məşğul olub və müəllimi dünya çempionu Eduard Məmmədov olub. 2014-cü ildə Yasamal rayonundan Müdafiə Nazirliyinin N saylı hərbi hissəsində həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb. Nümunəvi hərbi xidməti zamanı Çavuş rütbəsiylə təltif olunmuş, həm manqa komandiri, həm də məxfi rabitəçi olmuşdur. Təlimlər zamanı atıcılıq üzrə yüksək yer tutmuşdur. Hərbi xidmətini 2016-cı ildə Fəxri fərman və təşəkkürnamə ilə başa vurmuşdur.
Hərbi xidməti
Elşən Müslümov 21 sentyabr 2020-ci il tarixində hərbi təlimlərə qatılmışdır. O, bir həftə təlim keçdikdən sonra 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində savaşmışdır. 8 oktyabr 2020-ci ildə Suqovuşan uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur.
13 oktyabrda Bakıda II Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Fərhad Fərhadlı ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elşən Müslümov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Xatirəsinin əbədiləşdirilməsi
12 iyul 2021-ci ildə Abşeron rayonunun Hökməli qəsəbəsində çavuş Müslümov Elşən Habil oğlunun xatirə lövhəsinin açılışı olub. Hökməli qəsəbəsinin yeni yaşayış massivində küçələrdən birinə adı verilib.
Sergey Xaçirov
Sergey Xaçirov — Sovet və Cənubi Osetiya şairi, nasir və dramaturq.
Yasopina Turnoqrayska
Yasopina Turnoqrayska — Sloven əsilli yazıçı, şairə və bəstəkar.
Bioqrafiyası
Yasopina Turnoqrayska təxəllüsünü də aldığı Avstriya İmperiyasının Thurn şəhərində anadan olmuşdur.
Sergey Xaçirov
Bioqrafiyası
1955-ci ildə Cənubi Osetiyaya qayıdır və Tsxinvalidəki "İriston" kitab nəşriyyatının direktoru vəzifəsində işləməyə başlayır. Daha sonra Cənubi Osetiya radiosunun ədəbi və musiqili yayımının redaktoru, "Fidiuaq" ədəbi jurnalının nəsr rəhbəri vəzifələrində çalışır.
Yasopina Turnoqrayska
Bioqrafiyası
İlk hekayəsini “Slovenska Bčela” ədəbi jurnalının redaktoruna göndərərkən ad seçimini belə izah etdi: “Slavyan oğulları güclərini və ləyaqətlərini göstərməyə çalışırlar. Niyə slavyan qızlarının eyni arzusu olmaya bilər? Buna görə öz yumşaq dilimdə bir şey yazmağa çalışmaq qərarına gəldim və kolleksiyamdan bir hekayə göndərməyə cəsarət etdim və xahiş edirəm onu nəşrə daxil edin. Mənim adım Yasopina Turnoqrayska olsun, çünki evim Thurn şəhəridir. ”
Sergey Xaçirov
Bioqrafiyası
Çoxsaylı hekayələrin, şeirlərin, pyeslərin, romanların, tənqidi məqalələrin müəllifidir. 1988-ci ildə ilk şeirlər toplusunu ayrıca olaraq nəşr etdirir. Onun lirik poeziyası osetin bəstəkarları Kristofer Pliev, Zinaida Xabalova, Dudar Xaxanov, Timur Xarebovun. diqqətini cəlb etmişdir. "Şəhərdə bir qızla tanış oldum", "Liaxva dərələrdə oxuyur" , "Səni harada tapa bilərəm" şeirlərinə musiqi bəstələnmiş, möhtəşəm sənət əsəri ortaya çıxmışdır. Sovet dövründə populyarlaşmış və xalq mahnıları kimi qəbul olunmağa başlanmışdır. Osetiya teatrlarının səhnələrində səhnələşdirilən "Dostlar", "Qəhrəmanlar haqqında poema" , "Yuvarlanan daş" pyeslərini yazmışdır. Osetiya dramaturgiyasında ilk satirik pyes sayılan “Dudar və dostları” pyesinin müəllifidir.
Yasopina Turnoqrayska
Bioqrafiyası
Qrada Turn Qalasınışəhərində tərbiyəçilərdən təhsil almış, xüsusən də musiqi, din, habelə Latın və İtalyan dillərində biliklərə sahib olmuşdur.
Sergey Xaçirov
Bioqrafiyası
Osetiya xalqının müstəqilliyi uğrunda mübarizəsinə həsr etdiyi "Narahatlıq" romanı Osetiya ədəbiyyatında ikinci tetralogiya olur.
2007-ci ildə Vladiqafqazda vəfat etmişdir.
Yasopina Turnoqrayska
Bioqrafiyası
Yazıçı olmağa qərar verən Yasopində milli ruh yüksəkliyini oyatmaq üçün katalizator ralunu oynamışdır. 1850-ci ildə daha sonra uğurlu bir hüquqşünas və nüfuzlu siyasətçi olmuş bir şair Lovro Toman ilə nişanlanmışdır
Toman hüquq öyrəndiyi və işlədiyi müddətdə onlar fəal şəkildə yazışırdılar. Mindən çox məktubları qorunur. Bəzilərinə iyirmi beş səhifəyə qədər mətn daxil idi.
Məktublar yalnız iki sevgilinin münasibətlərini və hisslərini əks etdirdikləri üçün deyil, həm də Sloveniya torpaqlarında 19-cu əsrin ortalarında gündəlik həyatı əhəmiyyətli bir anlayış təmin etdikləri üçün maraq doğurur.
1853-cü ildə onlar evləndilər və Tomanın işi səbəbindən qalıcı şəkildə Qrasa köçdü.
İşləri
Hekayələri
Mahnıları
Windows NT 3.51
Windows NT 3.51 Microsoft-un bir əməliyyat sistemi.
Sıralıva (Astara, İran)
Sıralıva — İranın Gilan ostanının Astara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Biomexanika
thumb|17-ci əsrə aid ilk biomexanika əsərlərindən birinin səhifəsi (De Motu Animalium, Covanni Alfonso Borelli) Biomexanika — mexanikanın model və metodları əsasında canlı toxumaların, ayrı-ayrı orqanların və ya bütövlükdə orqanizmin mexaniki xassələrini, habelə onlarda baş verən mexaniki hadisələri öyrənən elm sahəsi. Biomexanika biofizikanın bir qoludur.
Etimologiyası
"Biomexanika" (1899) və onunla əlaqəli olan "biomexaniki" (1856) sözü qədim yunan dilindəki βίος bios "həyat" və μηχανική mēchanikē "mexanika" sözlərindən yaranıb, canlı orqanizmlərin mexaniki prinsiplərinin, xüsusən də onların hərəkət və quruluşunun öyrənilməsini nəzərdə tutur.
Bioaxışqan mexanikası
thumb|Qırmızı qan hüceyrələri Bioloji axışqan və ya bioaxışqan mexanikası bioloji orqanizmlərin daxilindəki və ya ətrafındakı qaz və maye axınının öyrənilməsidir. Çox zaman öyrənilən maye bioaxışqan problemi insanın ürək-damar sistemindəki qan axını ilə bağlıdır. Müəyyən riyazi şərtlər daxilində qan axınını Navye-Stoks tənlikləri ilə modelləşdirmək olar. In vivo tam qanın sıxılabilməyən Nyuton mayesi olduğu fərz edilir. Bununla belə, bu fərziyyə arteriyadaxili irəli axını nəzərdən keçirərkən uğursuz olur. Mikroskopik miqyasda qırmızı qan hüceyrələrinin hər birinin təsiri əhəmiyyətli olur və tam qan artıq kəsilməz formada modelləşdirilə bilməz. Qan damarının diametri qırmızı qan hüceyrəsinin diametrindən bir qədər böyük olduqda, Fahreus-Lindqvist effekti meydana gəlir və divarın sürüşmə gərginliyində azalma olur. Bununla belə, qan damarının diametri daha da azaldıqca, qırmızı qan hüceyrələri damardan sıxılmalı olur və çox vaxt yalnız bir cərgə halında keçə bilir. Bu halda tərs Fahreus-Lindqvist effekti yaranır və divarın sürüşmə gərginliyi artır.
Biotribologiya
Biotribologiya bioloji sistemlərin sürtünməsi, aşınması və yağlanması, xüsusən də omba və diz kimi insan oynaqlarının öyrənilməsidir. Ümumiyyətlə, bu proseslər kontakt mexanikası və tribologiyası kontekstində öyrənilir.
Müqayisəli biomexanika
thumb|Su üzərindən tullanan saqqallı pinqvin Müqayisəli biomexanika biomexanikanın insanlar (fiziki antropologiyada olduğu kimi) və ya orqanizmlərin özlərinin funksiyaları, ekologiyası və uyğunlaşmaları haqqında daha çox məlumat əldə etmək üçün istifadə olunmasından asılı olmayaraq qeyri-insan orqanizmlərə tətbiqidir. Ümumi araşdırma sahələri Heyvanların hərəkəti və qidalanmasıdır, çünki bunlar orqanizmin uyğunluğu ilə güclü əlaqələrə malikdir və yüksək mexaniki tələblər qoyur. Heyvanların hərəkəti, qaçış, tullanma və uçma da daxil olmaqla bir çox təzahürlərə malikdir. Hərəkət sürtünmə, müqavimət, ətalət və s. cazibə qüvvəsini dəf etmək üçün enerji tələb edir, baxmayaraq ki, hansı amilin üstünlük təşkil etməsi ətraf mühitə görə dəyişir.
Müqayisəli biomexanika bir çox digər sahələrlə, o cümlədən ekologiya, neyrobiologiya, inkişaf biologiyası, etologiya və paleontologiya ilə güclü şəkildə üst-üstə düşür və bu digər sahələrin jurnallarında məqalələr şəklində dərc olunur. Müqayisəli biomexanika, adətən, tibbdə (siçanlar və siçovullar kimi ümumi model orqanizmlərə münasibətdə), eləcə də mühəndislik problemlərinin həlli üçün təbiəti araşdıran biomimetikada tətbiq olunur.
Eksperimental biomexanika
Eksperimental biomexanika biomexanikada təcrübə və ölçmələrin tətbiqidir.
Bütöv mühit biomexanikası
Biomaterialların və biomayelərin mexaniki analizi, adətən, bütöv mühit mexanikasının anlayışları vasitəsilə aparılır. Maraqlanan uzunluq şkalaları materialın mikro struktur detallarının sırasına yaxınlaşdıqda bu fərziyyə pozulur. Biomaterialların ən diqqətəlayiq xüsusiyyətlərindən biri onların iyerarxik quruluşudur. Başqa sözlə, bu materialların mexaniki xüsusiyyətləri molekullardan toxuma və orqan səviyyələrinə qədər müxtəlif səviyyələrdə baş verən fiziki hadisələrə əsaslanır.
Biomateriallar sərt və yumşaq toxumalar olmaqla iki qrupa bölünür. Sərt toxumaların (taxta, qabıq və sümük kimi) mexaniki deformasiyası xətti elastiklik nəzəriyyəsi ilə təhlil edilə bilər. Digər tərəfdən, yumşaq toxumalar (dəri, vətər, əzələ və qığırdaq kimi) adətən böyük deformasiyalara məruz qalır və beləliklə, onların təhlili sonlu deformasiya nəzəriyyəsinə və kompüter simulyasiyalarına əsaslanır. Kəsilməz biomexanikaya maraq tibbi simulyasiyanın inkişafında realizm ehtiyacından qaynaqlanır.
Bitki biomexanikası
Biomexaniki prinsiplərin bitkilərə, bitki orqanlarına və hüceyrələrinə tətbiqi bitki biomexanikası adlanan altbölməni meydana gətirmişdir. Bitkilər üçün biomexanikanın tətbiqi məhsulların dayanıqlığının öyrənilməsindən tutmuş ətraf mühitin gərginliyinə mexanobiologiya ilə üst-üstə düşən hüceyrə və toxuma miqyasında inkişaf və morfogenezə qədər dəyişir.
İdman biomexanikası
İdman biomexanikasında mexanika qanunları atletik performansı daha yaxşı başa düşmək və idman zədələrini azaltmaq üçün insan hərəkətinə tətbiq edilir. O, insan orqanlarının hərəkətlərini və kriket yarasa, xokkey çubuğu və nizə kimi idman alətlərinin hərəkətlərini başa düşmək üçün mexaniki fizikanın elmi prinsiplərinin tətbiqinə diqqət yetirir. Maşınqayırmanın elementləri (məsələn, gərginlikölçənlər), elektrik mühəndisliyi (məsələn, rəqəmsal filtrləmə), kompüter elmləri (məsələn, ədədi üsullar), yerişin təhlili (məsələn, güc platformaları) və klinik neyrofiziologiya (məsələn, səthi EMG) idman biomexanikasında istifadə olunan ümumi üsullardır.
İdmanda biomexanika müəyyən bir tapşırığın, bacarıq və/və ya texnikanın icrası zamanı bədənin əzələ, oynaq və skelet hərəkətləri kimi ifadə edilə bilər. İdman bacarığı ilə bağlı biomexanikanın düzgün başa düşülməsi ən böyük təsirlərə malikdir: idmanın performansı, reabilitasiya və zədələrin qarşısının alınması, idman ustalığı. Doktor Mixael Yessisin qeyd etdiyi kimi, demək olar ki, ən yaxşı idmançı öz bacarığını ən yaxşı şəkildə yerinə yetirən idmançıdır.
Antik dövr
Platonun tələbəsi Aristotel heyvan anatomiyası ilə işlədiyinə görə ilk biomexanik hesab edilə bilər. Aristotel heyvanların hərəkəti haqqında ilk kitabı De Motu Animalium və ya Heyvanların Hərəkəti haqqında yazdı. O, təkcə heyvanların bədənlərini mexaniki sistemlər kimi görməklə kifayətlənməyib, bir hərəkətin həyata keçirilməsini təsəvvür etmək və əslində bunu etmək arasındakı fizioloji fərq kimi sualların arxasınca getdi. "Heyvanların hissələri haqqında" adlı başqa bir əsərində o, sidiyi böyrəklərdən sidik kisəsinə aparmaq üçün sidik kanalının peristaltikadan necə istifadə etdiyini dəqiq təsvir etmişdir.
Roma İmperiyasının yüksəlişi ilə texnologiya fəlsəfədən daha populyarlaşdı və növbəti biomexanika yarandı. Mark Avrelinin həkimi Qalen (e.ə. 129–210-cu il) özünün məşhur əsəri olan hissələrin funksiyası haqqında (insan bədəni haqqında) yazdı. Bu növbəti 1400 il üçün dünyanın standart tibbi kitabı olardı.
İntibah
Növbəti böyük biomexanik Leonardo da Vinçinin doğulması ilə 1452-ci ilə qədər olmayacaqdı. Da Vinci rəssam, mexanik və mühəndis idi. Mexanika və hərbi və mülki mühəndislik layihələrinə töhfə verdi. Elm və mexanikadan böyük anlayışa sahib idi və anatomiyanı mexanika kontekstində öyrəndi. O, əzələ qüvvələrini və hərəkətlərini təhlil etdi və birgə funksiyaları öyrəndi. Bu tədqiqatlar biomexanika sahəsində tədqiqatlar hesab edilə bilər. Leonardo da Vincimexanika kontekstində anatomiyanı öyrənmişdir. O, əzələ qüvvələrinin mənşəyi və daxiletmələri birləşdirən xətlər boyunca hərəkət etdiyini təhlil etdi və oynaq funksiyasını öyrəndi. Da Vinçi öz maşınlarında bəzi heyvan xüsusiyyətlərini təqlid etməyə meyllidir. Məsələn, insanların uça biləcəyi vasitələr tapmaq üçün quşların uçuşunu tədqiq etdi; və o dövrdə atlar mexaniki gücün əsas mənbəyi olduğu üçün, bu heyvanın tətbiq etdiyi qüvvələrdən daha yaxşı faydalanacaq maşınlar hazırlamaq üçün onların əzələ sistemlərini tədqiq etdi.
1543-cü ildə Qalenin "Hissələrin funksiyası haqqında" əsəri 29 yaşında Andreas Vesalius tərəfindən etiraz edildi. Vesalius "İnsan bədəninin quruluşu haqqında" adlı öz əsərini nəşr etdi. Bu əsərdə Vezalius Qalenin buraxdığı, əsrlər boyu dünya səviyyəsində qəbul edilməyəcək bir çox səhvləri düzəltdi. Kopernikin ölümü ilə ətrafdakı dünyanı və onun necə işlədiyini başa düşmək və öyrənmək istəyi yarandı. Ölüm yatağında o, "Səma sferalarının inqilabları haqqında" əsərini nəşr etdirdi. Bu iş təkcə elm və fizikada inqilab etmədi, həm də mexanikanın və sonrakı biomexanikanın inkişafında da inqilab etdi.
Mexanikanın atası və yarım ştatlı biomexanik Qalileo Qaliley Kopernikin ölümündən 21 il sonra anadan olub. Qalileo tibb məktəbində oxuduğu uzun illər ərzində professorların öyrətdiklərini sübut edə bilmədiklərini gördü və o, hər şeyin isbatı ilə məşğul olan riyaziyyata keçdi. Sonra 25 yaşında Pizaya getdi və riyaziyyatdan dərs dedi. O, çox yaxşı mühazirəçi idi və tələbələr onun danışdığını eşitmək üçün digər təlimatçılarını tərk edirdilər, buna görə də istefa vermək məcburiyyətində qaldı. Daha sonra Paduadakı daha da nüfuzlu bir məktəbdə professor oldu. Onun ruhu və təlimi dünyanı bir daha elm istiqamətinə aparacaqdı. Elm illəri ərzində Qaliley bir çox biomexaniki aspektləri aşkara çıxardı. Məsələn, o, "heyvanların kütlələrinin onların ölçülərinə görə qeyri-mütənasib şəkildə artdığını və nəticədə sümüklərin perimetrboyu qeyri-mütənasib şəkildə artması nəticəsində, ölçülərdən əlavə yükdaşımaya da uyğunlaşmalı olduğunu kəşf etdi. Sümük kimi boruvari strukturun əyilmə müqaviməti ağırlığa görə içi boş hala gələrək, diametrə nəzərən artır. Dəniz heyvanları qurudakı heyvanlardan daha böyük ola bilər, çünki suyun qaldırma qüvvəsi onların toxumalarını yüngülləşdirir."
Qalileo Qaliley sümüklərin müqaviməti ilə maraqlandı və sümüklərin boş olduğunu söylədi, çünki bu, minimum çəki ilə maksimum güc verir. O qeyd edib ki, heyvanların sümük kütlələri ölçülərinə görə qeyri-mütənasib şəkildə artıb. Nəticə etibarilə, sümüklər həm də ölçüdə deyil, ölçüdə qeyri-mütənasib şəkildə artmalıdır. Bunun səbəbi boruvari strukturun (məsələn, sümük) əyilmə gücünün onun çəkisinə nisbətən daha səmərəli olmasıdır. Mason bu fikirin bioloji optimallaşdırma prinsiplərinin ilk qavrayışlarından biri olduğunu irəli sürür.
17-ci əsrdə Dekart bütün canlı sistemlərin, o cümlədən insan bədəni (amma ruh yox) sadəcə eyni mexaniki qanunlarla idarə olunan maşınlar olduğu fəlsəfi sistem təklif etdi ki, bu da biyomekanik tədqiqatı təşviq etmək və saxlamaq üçün çox şey etdi.
Sənaye dövrü
Növbəti böyük biomexanik, Covanni Alfonso Borelli, Dekartın mexaniki fəlsəfəsini qəbul etdi və yerimə, qaçış, tullanma, quşların uçuşu, balıqların üzməsi və hətta ürəyin yığılıb-açılmasını mexaniki çərçivədə öyrəndi. O, insanın ağırlıq mərkəzinin mövqeyini təyin edə, udulan və buraxılan havanın həcmini hesablaya və ölçə bildi və tənəffüsün əzələlər tərəfindən idarə olunduğunu və ekspirasiyanın toxuma elastikliyindən qaynaqlandığını göstərdi.
Borelli ilk dəfə başa düşdü ki, "əzələ sisteminin rıçaqları gücü deyil, hərəkəti böyüdür, beləliklə əzələlər hərəkətə müqavimət göstərənlərdən daha böyük qüvvələr yaratmalıdır". Şəxsən tanıdığı Qalileyin işindən təsirlənərək Nyuton hərəkət qanunlarını nəşr etməmişdən xeyli əvvəl insan bədəninin müxtəlif oynaqlarında statik tarazlıq haqqında intuitiv anlayışa malik idi. Onun işi çox vaxt biomexanika tarixində ən mühüm hesab olunur, çünki o, gələcək nəsillərin işini və tədqiqatlarını davam etdirməsinə yol açan çoxlu yeni kəşflər etdi.
Biomexanika sahəsində hər hansı bir böyük sıçrayış etmədən əvvəl Borellidən çox illər keçdi. Bundan sonra getdikcə daha çox alim insan bədəni və onun funksiyaları haqqında öyrənməyə başladı. Biomexanikada 19-cu və ya 20-ci əsrin görkəmli alimləri çox deyil, çünki bu sahə indi bir şeyi bir insana aid etmək üçün çox genişdir. Bununla belə, bu sahə hər il böyüməyə davam edir və insan bədəni haqqındakı kəşflərin çoxalması sayəsində irəliləməyə davam edir. Sahə çox populyarlaşdığı üçün ötən əsrdə bir çox institut və laboratoriyalar açılıb və insanlar araşdırmalarını davam etdirirlər. 1977-ci ildə Amerika Biomexanika Cəmiyyətinin yaradılması ilə bu sahə böyüməyə davam edir və bir çox yeni kəşflər edir.
19-cu əsrdə Etyen-Culs Marey hərəkəti elmi cəhətdən araşdırmaq üçün kinematoqrafiyadan istifadə etdi. O, yer reaksiya qüvvələrini hərəkətlə əlaqələndirən ilk şəxs olmaqla müasir "hərəkət analizi" sahəsini açdı. Almaniyada Ernst Henrix Veber və Vilhelm Eduard Veber qardaşları insan yerişi haqqında çoxlu fərziyyə irəli sürdülər, lakin mühəndislik mexanikasında son nailiyyətlərdən istifadə edərək elmi əhəmiyyətli dərəcədə inkişaf etdirən Kristian Vilhelm Braune idi. Eyni dövrdə sənaye inqilabının tələbləri ilə Fransa və Almaniyada materialların mühəndis mexanikası inkişaf etməyə başladı.. Bu, dəmir yolu mühəndisi Karl Kulman və anatomist Hermann von Meyerin insan bud sümüyündəki gərginlik nümunələrini oxşar formalı kranda olanlarla müqayisə etdikdə sümük biomexanikasının yenidən doğulmasına səbəb oldu. Bu tapıntıdan ilhamlanan Culius Volff özünün məşhur sümüklərin yenidən qurulması qanununu təklif etdi.
Tətbiqləri
thumb|Ribosom zülal dinamikasına əsaslanan bioloji maşındır Biyomekanikanın tədqiqi hüceyrənin daxili işindən tutmuş əzaların hərəkətinə və inkişafına, yumşaq toxumaların, və sümüklərin mexaniki xüsusiyyətlərinə qədər dəyişir. Biyomekanika tədqiqatının bəzi sadə nümunələrinə əzalara təsir edən qüvvələrin tədqiqi, quşların və həşəratların uçuşunun aerodinamikası, balıqlarda üzmənin hidrodinamikası və bütövlükdə ayrı-ayrı hüceyrələrdən bütöv orqanizmlərə qədər həyatın bütün formalarında hərəkətin tədqiqi daxildir. Canlı toxumaların fizioloji davranışı haqqında artan anlayışla tədqiqatçılar toxuma mühəndisliyi sahəsini inkişaf etdirə, həmçinin xərçəng də daxil olmaqla geniş spektrli patologiyalar üçün təkmilləşdirilmiş müalicə üsullarını inkişaf etdirə bilirlər.
Biomexanika insanın dayaq-hərəkət sistemini öyrənmək üçün də tətbiq olunur. Belə tədqiqat insan 3D hərəkətini öyrənmək üçün insan bədəninə əlavə edilmiş markerlərin trayektoriyalarını çəkmək üçün insanın yer reaksiya qüvvələrini öyrənmək üçün güc platformalarından və infraqırmızı videoqrafiyadan istifadə edir.
Biomexanika ortopediya sənayesində insan oynaqları, diş hissələri, xarici fiksasiyalar və digər tibbi məqsədlər üçün ortopedik implantların dizaynı üçün geniş istifadə olunur. Biotribologiya bunun çox vacib hissəsidir. Ortopedik implantlar üçün istifadə olunan biomaterialların performansı və funksiyasının öyrənilməsidir. Dizaynı təkmilləşdirmək və tibbi və klinik məqsədlər üçün uğurlu biomateriallar istehsal etmək üçün mühüm rol oynayır. Belə bir nümunə toxuma mühəndisliyi ilə hazırlanmış qığırdaqdadır. Zərbə kimi qəbul edilən oynaqların dinamik yüklənməsi Emanuel Villert tərəfindən ətraflı müzakirə edilir.
Adətən, bioloji sistemlər insan tərəfindən qurulmuş sistemlərdən qat-qat mürəkkəbdir. Demək olar ki, hər bir biomexaniki tədqiqatda ədədi üsullar tətbiq olunur. Tədqiqat bir neçə modelləşdirmə, kompüter simulyasiyası və eksperimental ölçmələr daxil olmaqla, təkrarlanan hipotez və yoxlama prosesində aparılır.
Qışlaq-i Çuxluquyuhacıəkbər (Pərsabad)
Qışlaq-i Çuxluquyuhacıəkbər — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 45 nəfər yaşayır (7 ailə).
AMISOM
Hərbi kontingent göndərildi
🇺🇬
🇰🇪
🇧🇮
🇸🇱
🇩🇯
Məsləhətçilər və mülki işçilər göndərildi
🇳🇬
🇨🇲
🇿🇲
Suavyarvi krateri
Ümumi məlumat
Səth sahəsi 5.6 km², dəniz səviyyəsindən yüksəkliyi 153 m-dir. Kraterin diametri 16 km-dir və təxminən 2.4 milyard yaşı olduğu təxmin edilir. Bu onu Yerdəki məlum olan ən qədim zərbə krateri edir. Arxey−Proterozoy sərhəddində yarandığı düşünülür.
Windows NT 3.5
Windows NT 3.5 — Microsoft-un bir əməliyyat sistemi.
Çarlz Dennis Adams
Çarlz Dennis Adams — Böyük Britaniya botaniki.
Elmi fəaliyyəti
Çarlz Dennis Adams toxumlu bitkilər, qıjıkimilər üzrə ixtisaslaşmışdır.
Ağsu Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
AĞsu Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi — 1985-ci ilin may ayından fəaliyyət göstərərək 2 mərtəbəli olmaqla ümumi sahəsi 358 kv/m-dir.
Muzeyin tarixi
Diyarşünaslıq Muzeyi 1985-ci ilin may ayında yaradılıb. Muzey ümumi sahəsi 358 kv m-dir
Muzey binası
1-ci mərtəbə foyedən və 3 sərgi salonundan, fond və inzibati otaqlardan, 2-ci mərtəbə isə ekspozisiya zalından ibarətdir. Foyedə rayonun xəritəsi, təbii şəraiti, dövlət rəmzləri, rayon haqqında ümumi məlumat yerləşdirilib.
Muzeyin eksponatları
Muzeydə e.ə III–I əsrlərə aid eksponatlar rayonun ərazisindən arxeoloji qazıntılar zamanı tapılmış toplanmışdır. Saxsı qabları, tunc, misdən hazırlanmış əşyaları, XVIII–XX əsrlərə aid xalq tətbiqi sənət nümunələrini, məişət və etnoqrafiyaya aid əşyaları yer almışdır. I zalda qədim dövrdən başlayaraq XIX əsrə qədərki dövrü əhatə edən materiallar nümayiş etdirilir. ikinci zalda XVIII əsrə aid "Ağsu şəhəri orta əsrlərdə" adlı kolleksiya sərgilənir. III zalda 1918–1920-ci illər AXC dövrü, Azərbaycan Milli Hökumətinə aid pullar və bu dövrə aid bir neçə eksponatlar, Ağsu rayonunun milli qəhrəmanları və şəhidlərin onlara məxsus şəxsi əşyaları, fotoşəkilləri yerləşdirilib.
Muzeyin fəaliyyəti
Muzey rayonun ümumtəhsil məktəbləri, idarə və təşkilatları ilə sıx əlaqədə işləyir, rayonun tarixinə maraq oyatmaq üçün tarix dərsləri təşkil olunur. Hər il ənənəvi olaraq "Muzeylər gecəsi" aksiyasında, " [[Beynəlxalq Muzeylər Günü"ndə "Açıq qapı" günləri təşkil olunaraq muzeyə gələn tamaşaçılara mühazirələr oxunur, eksponatlar haqqında geniş məlumat verilir.
Mərkəz (məhəllə, Çəkməköy)
Mərkəz — İstanbulun Anadolu tərəfindəki Çekmeköy rayonunun 17 məhəlləsindən biri. İnzibati sərhədlərinin şərqində hərbi zona, cənubunda Mimarsinan və Ümraniye rayonları, şimalında isə Beykoz rayonu yerləşir.
NGC 1374
NGC 1374, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Soba bürcü istiqamətində yerləşir. E1 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tofiq Hüseynzadə
Tofiq Məhəmməd oğlu Hüseynzadə — Azərbaycan alimi, filoloq, şair, jurnalist və publisist. SSRİ Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1987). Tofiq Hüseynzadə Səfəvilərin dövlət xadimi, mütəfəkkir, sufi şeyxi, övliya, sufi şair, pir, "Ocaq" sahibi, böyük elm və din xadimi Miskin Abdalın (1430–1535) oğlu Şadmanın nəslindəndir.
Həyatı
Tofiq Hüseynzadə 20 sentyabr 1946-cı il tarixdə Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan Respublikası) Göyçə mahalının Basarkeçər (1969-cu ildən Vardenis) rayonunun Sarıyaqub (keçmiş Zərgərli) kəndində doğulmuşdur.
Sovet hakimiyyəti illərində Ermənistanda müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 1988-ci il Ermənistandan azərbaycanlıların kütləvi deportasiyası zamanı ailəsi ilə birlikdə Bakı şəhərinə köçmüş və fəaliyyətini burada davam etdirmişdir.
Xalq şairi Xəlil Rza Ulutürk ilə yaxın dostluq əlaqələri olmuşdur.
Təhsili
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində filologiya üzrə ali təhsil almışdır (1965–1971). Daha sonralar təhsilini AMEA-nın Folklor İnstitutu nəzdində davam etdirmişdir.
Ailəsi
5 övladı və 10 nəvəsi vardır.
Avropa Uroloqlar Assosasiyasının üzvü, uroloq, tibb elmləri doktoru Rafiq Hüseynzadənin atası, Azərbaycanlı şair, həkim-onkoloq Rafiq Hüseynzadənin qardaşıdır.
Vəfatı
Tofiq Hüseynzadə 2006-cı ilin noyabr ayının 13-də vəfat etmişdir. Mehdiabad qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.
Karyerası
Sonralar isə filologiya sahəsi üzrə AMEA-da işləmişdir.
Elmi fəaliyyəti
"Yeni Azərbaycan", "Millət", "Haqq yolu" və sair qəzetlərində jurnalist kimi fəaliyyət göstərmiş, Göyçə folkloru və sair tarixi mövzularda araşdırmaları ilə bağlı çap olunan müxtəlif səpkili məqalələri və şeirləri ilə Azərbaycan mətbuatında yaxşı tanınmış, mərkəzi televiziya və radioda çıxışlar etmişdir.
Səfəvilər dövrünün mütəffəkiri, həmçinin də öz ulu babası olan Miskin Abdal irsini araşdırmış, 2005-ci ildə Səfəvilərin böyük övliyası — Miskin Abdal kitabını nəşr etdirmişdir. 2003-cü ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Folklor İnstitutunun dissertantı olaraq "Aşıq deyişmələrinin poetikası" mövzusunda dissertasiya işini 2005-ci ildə başa çatdırmış, ölümü həmin işin müdafiəsini etməyə imkan verməmişdir.
Tofiq Məhəmməd oğlu Hüseynzadənin üç cildlik Xəyal cığırı adlı kitabında böyük və zəngin şeriyyət dünyası, hekayələri, hikmətli kəlamları və ulu babası Hüseyn Məhəmməd oğlunun daşıdığı yüksək ilahi-ruhani təsəvvüf məqam və dərəcələrini simvolizə edən "Miskin" və "Abdal" anlayışlarının ədəbiyyatımızda ilk dəfə əsaslandırılmış elmi izahına həsr edilmiş elmi-tədqiqat əsəri "Miskin Abdal – Qeyb Ərəni, Təsəvvüf Piri" əks olunub.
İstinadlar
1) Sazım-sözüm, Bakı, 1973, s.12-13
2) Azərbaycan Ədəbiyyatı İnciləri/ Bayatı, Qoşma, Təcnis, Bakı, 1988, s. 70,181,534.
3) Zəki İslam, "El şairi Miskin Abdal", Günaydın qəzeti, №27-28, 28-30 aprel və 1-4 may 1998-ci il.
4) Hüseyn İsmayılov, "Miskin Abdalın şəxsiyyəti və taleyi", Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatına dair tədqiqlər, VIII kitab, Bakı, "Səda", 1999, səh.100-119.
5) Azad Ozan Kərimli, "Musiqi dünyası" jurnalı, №1, 2000-ci il. səh.68.; http://www.musigi-dunya.az/Magazine2/articles/16/162.html
7) Maşallah Xudubəyli. "Mənim sazlı-sözlü dünyam". Bakı, "Elm və təhsil"-2010. səh.14-24; http://anl.az/el/x/xm_mssd.pdf
8) Miskin Abdal
9)
10) Hüseyn İsmayılov "Miskin Abdal", Bakı,2001, https://ia601600.us.archive.org/19/items/huseyn-ismayilov-miskin-abdal-2001/H%C3%BCseyn%20%C4%B0smay%C4%B1lov%20-%20Miskin%20Abdal%20%20-%202001.pdf
11) Tofiq Hüseynzadə "Səfəvilərin böyük övliyası Miskin Abdal", Bakı, 2005; https://www.academia.edu/40616613/Miskin_Abdal;
http://turuz.com/storage/shiir-2019-2/2737-Miskin_Abdal-Sefevilerin_Boyuk_Ovliyasi-Tovfiq_Husynzade-Baki-2005-389s-.pdf
https://ia601608.us.archive.org/27/items/tofiq-huseynzad-sfvilrin-boyuk-ovliyasi-miskin-abdal-2005/Tofiq%20H%C3%BCseynzad%C9%99%20S%C9%99f%C9%99vil%C9%99rin%20b%C3%B6y%C3%BCk%20%C3%B6vliyas%C4%B1%20-%20Miskin%20Abdal%202005.pdf
13) Mahmud Allahmanlı "Miskin Abdal - Səfəvilərin böyük ideoloqu, sufi şeyxi", Bakı, 2018; http://www.anl.az/down/meqale/kredo/2019/aprel/643489(meqale).pdf http://www.elibrary.az/docs/BOOKS/A22197.pd;
https://ia601609.us.archive.org/17/items/mahmud-allahmanli-miskin-abdal-sfvilrin-boyuk-ideoloqu-sufi-seyxi-2018/Mahmud%20Allahmanl%C4%B1%20Miskin%20Abdal%20-%20S%C9%99f%C9%99vil%C9%99rin%20b%C3%B6y%C3%BCk%20ideoloqu%2C%20sufi%20%C5%9Feyxi%20-%202018.pdf
http://shirvan.cls.az/front/files/libraries/2474/books/612254978.pdf
14) Niftalı Göyçəli "Miskin Abdal və Səfəvilər", Bakı, 2018. https://ia902602.us.archive.org/10/items/niftali-goycli-yusifov-miskin-abdal-v-sfvilr-2018/Niftal%C4%B1%20G%C3%B6y%C3%A7%C9%99li%20%28Yusifov%29%20Miskin%20Abdal%20v%C9%99%20S%C9%99f%C9%99vil%C9%99r%20-%202018.pdf
http://davam.az/53374-niftal-gylinin-miskin-abdal-v-sfvilr-kitab-apdan-xb-yeni-nr.html
15) Tofiq Hüseynzadə, "Xəyal cığırı (Şeirləri, hekayələri, "Miskin Abdal - Qeyb Ərəni, Təsəvvüf Piri" əsəri") 3 cildlik kitabı, Bakı 2018, https://ia902607.us.archive.org/5/items/tofiq-huseynzad-seirlri-hekaylri-miskin-abdal-qeyb-rni-tsvvuf-piri-sri-3-cildd-2005-2018-nsr-ili/Tofiq%20H%C3%BCseynzad%C9%99%20%C5%9Eeirl%C9%99ri%2C%20Hekay%C9%99l%C9%99ri%2C%20Miskin%20Abdal%20-%20Qeyb%20%C6%8Fr%C9%99ni%2C%20T%C9%99s%C9%99vv%C3%BCf%20Piri%20%C9%99s%C9%99ri%203%20Cildd%C9%99%2C%202005%20%282018%20n%C9%99%C5%9Fr%20ili%29.pdf
http://shirvan.cls.az/front/files/libraries/2474/books/508499672.pdf"http://www.ebooks.az/view/wtaWYev2.pdf "
16) Tofiq Hüseynzadə, "Aşıq deyişmələrinin poetikası" dissertasiya işi, monoqrafiya (2005), Bakı, 2017, http://elibrary.bsu.edu.az/files/books_ay/N_74.pdf
https://ia902606.us.archive.org/35/items/tofiq-huseynzad-asiq-deyismlrinin-poetikasi-monoqrafiyasi-baki-2017/Tofiq%20H%C3%BCseynzad%C9%99%20A%C5%9F%C4%B1q%20deyi%C5%9Fm%C9%99l%C9%99rinin%20poetikas%C4%B1%20monoqrafiyas%C4%B1%2C%20Bak%C4%B1%2C%202017.pdf
17) "Xalq qəzeti" qəzeti "Miskin Abdal ocağının söz xiridarları: Tofiq və Rafiq Hüseynzadələr"; http://www.anl.az/down/meqale/xalqqazeti/2018/may/590817.pdf
20) "Miskin Abdalın kəramətləri"; http://araz.az/index.php/tarikh/6631-miskin-abdalin-k-ram-tl-ri-moedzuez-l-ri
21) Miskin Abdalın kəramətləri (möcüzələri); http://goyce.az/news.php?id=1261
22) Miskin Abdal-Səfəvilərin böyük ideoloqu, sufi şeyxi";http://goyce.az/news.php?id=1291
23)http://www.anl.az/down/meqale/kredo/2019/aprel/643489(meqale).pdf;http://www.elibrary.az/docs/BOOKS/A22197.pd;
24) Niftalı Göyçəli "Miskin Abdal və Səfəvilər", Bakı, 2018. http://davam.az/53374-niftal-gylinin-miskin-abdal-v-sfvilr-kitab-apdan-xb-yeni-nr.html
25) Miskin Abdal Türkçe Vikipedi; https://tr.wikipedia.org/wiki/Miskin_Abdal;
26) Miskin Abdalın şeirləri;https://www.azadliq.org/amp/24911320.html;
27) Niftalı Göyçəli "Miskin Abdalın poetikası - I yazı"; http://davam.az/55288-mskn-abdal-hseyn-poetkas.html;
28) Təranə Vahid "Ruhun memarı - Miskin Abdal"; http://www.anl.az/down/meqale/medeniyyet/2011/noyabr/211739.htm;
29) Miskin Abdal (türkçe) "Namert ile yoldaş olma"; https://www.sevilensarkisozleri.com/miskin-abdal-namerd-ile-yoldas-olma-basin-sarki-sozleri-471096;
30) Miskin Abdal; http://goyce.az/news.php?id=263;
31) Miskin Abdal (şarkı sözleri); https://sarki.bikuple.net/miskin-abdal-sarki-sozleri-11647 ;
32) Həqq M.; http://anl.az/down/medeniyyet2007/mart/medeniyyet2007_mart_279.htm;
33) Mahmud Əyyublu "Həmişə inləyib qəmli nəğməsi";http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2018/oktyabr/612100.htm
36) Miskin Abdal; http://goyce.az/news.php?id=342;
37) Rafiq Hüseynzadə -Miskin Abdal ocağının nümayəndəsi; http://goyce.az/news.php?id=793;
38) Miskin Abdal haqqında; https://haqqinda.az/Q%C9%99rbi+Az%C9%99rbaycan/48919-Miskin+Abdal.html;
39)http://www.anl.az/down/meqale/palitra/2018/noyabr/619323.htm;
40) Miskin Abdal "Dünya, səndə nəyim qaldı" şeiri; https://az.wikisource.org/wiki/D%C3%BCnya,_s%C9%99nd%C9%99_n%C9%99yim_qald%C4%B1;
41) Professor Mahmud Allahmanlı "Miskin Abdal-Səfəvilərin böyük övliyası" məqaləsi; http://www.anl.az/down/meqale/kredo/2019/aprel/643489(meqale).pdf;http://www.elibrary.az/docs/BOOKS/A22197.pd;
42) Səkinə Qafarova "Miskin Abdal"; https://www.ensiklopediya.az/az/miskin-abdal
43) Miskin Abdal rus dilində wikipediada;https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB;
44) Qədir Aslan "Miskin Abdal - Qeyb Ərəni, Təsəvvüf Piri"(Respublika qəzeti); http://www.anl.az/down/meqale/respublika/2019/mart/639723(meqale).pdf;
45) Nigar Nagiyeva "1990’dan günümüze Türkiye ve Azerbaycan edebiyatlarının karşılıklı etkileşimi";https://books.google.az/books?id=n-xdDwAAQBAJ&pg=PA260&lpg=PA260&dq=miskin+abdal&source=bl&ots=yiT1Fd_wBh&sig=ACfU3U09XcN0J5DhVvT5BmpE0c7_-C34jw&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwidgavtxuLnAhVrzMQBHQoTBQI4PBDoATAEegQIBhAB;
46) Tofiq Hacıyev "Azərbaycan ədəbi dilinin tarixi";https://books.google.az/books?id=79zJDQAAQBAJ&pg=PA242&lpg=PA242&dq=miskin+abdal&source=bl&ots=vGrylSouVf&sig=ACfU3U1kvjDzb2-kclivnAA7cUOfjAoH_Q&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwidgavtxuLnAhVrzMQBHQoTBQI4PBDoATADegQIBRAB;
47) Naile Asker “Aşık Nesip’te sufizm”;https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/787664;
48) Tofiq HÜSEYNZADƏ "Tanrı miskini, Haqq carçısı"; http://goyce.az/news.php?id=621;
49) Qüdrət Piriyev (2017-10-15). "Aşıq deyişmələrinin poetikası" (azərb.). Xalq qəzeti. https://web.archive.org/web/20180514145422/http://www.xalqqazeti.com/pdf/xalqqazeti.pdf?5911 2018-05-14 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-05-14;
50) Tofiq HÜSEYNZADƏ "Abdal təsəvvüfün əsası kimi" (Miskin Abdal haqqında) http://goyce.az/news.php?id=956;
51) Miskin Abdalın şarkı sözleri (Türkçe);https://sarkisozu.xyz/miskin-abdal/sarkilari/
52) Miskin Abdal wikimənbə (şeirləri); https://az.wikisource.org/wiki/M%C3%BC%C9%99llif:Miskin_Abdal
Qışlaq-i Çuxluquyuhacıhəsənəli (Pərsabad)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 129 nəfər yaşayır (24 ailə).
II Feysəl (İraq kralı)
II Feysəl ( əl-Məlik Feysəl əs-Sani; tam adı: Feysəl bin Qazi bin Feysəl bin Hüseyn bin Əli; ) — İraq krallığının sonuncu kralı.
Həyatı
II Feysəl uzun adı ilə Feysəl bin Qazi bin Feysəl bin Hüseyn bin Əli 2 may 1935-ci ildə Bağdadda, İraq krallığında anadan olub. Atası I Qazi 2-ci arvadının oğlunun adını Mustafa qoymaq istəsə də, sonra fikrini dəyişib öz atasının, Feysəlın adını qoydu. Sünni kral ailəsində doğulan Feysəl atası ilə çox vaxt keçirməyi sevərdi. Hər zaman texnikaya həvəsi olan oğul böyüyüb mühəndis olmaq istəsə də, sonralar atasının vəfat etməsi(4 may 1939) ilə 4 yaşında kral (regent) olur. Daha sonra suriya qadınla evlənib. Daha sonra Pakistanlı, əfqan və ərəb hətta fars əsilli qadınlarla evlənib:Pakistanlı əfqan və ərəb qadınlarından 4 uşağı olub: 2 -si qız, 2-si oğlan. Fars əsilli arvadı sonralar vəfat edib.
II Feysəl 14 iyul 1958-ci ildə Bağdadda, İraq Respublikasında vəfat edib. Vəsiyyəti ilə onu əl-Əzəmiyyə ( əl-Ə'ẓəmiyyə)də dəfn ediblər.
Qətli
thumb|220px |right 1958-ci ilin yay ayında Kral Hüseyn II Feysəldan hərbi yardım istədi. Çünki Livanda olan hadisələr İordaniyaya da sıçramışdı. İordaniyanın İraqdan istəyi nəticəsində polkovnik Əbdülkərim Qasım İordaniyaya komandan olaraq getdi. Bağdaddakı 14 iyul hadisələri gücləndi:İnsanlar artıq kralın evinə soxulmağa çalışırdılar. Kralın əmri heç kəs qiyamçılara zərər vermədi. II Feysəl öz xalqına təslim oldu. Daha sonra şahzadələr və kralın arvadı silahlandırıldı. Kral Feysəl onlar ilə gedərkən güllələndi. Xəstəxanaya aparılarkən sağ olan Kral Feysəl yolda vəfat etdi.
Adına əbədiləşdirilmiş yerlər
Əmman şəhərindəki Şəhid II Feysəl kolleci ( Külliyyət əş-Şəhid Feysəl əs-Sani) onun şərəfinə tikilmiş, İordaniyada ən məşhur hərbi kolleclərdən biridir.
Dərc edilmiş əsərləri
1951-ci ildə dərc edilmiş "Cüdoda özünüzü müdafiə etmənin yolları" adlı ərəb kitabının müəllifidir.
Windows Server 2003
Windows Server 2003 (hazırlama zamanı kod adı: Whistler Server; daxili variantı: Windows NT 5.2) — Microsoft şirkətinin Windows NT ailəsinə daxil olan əməliyyat sistemi. Serverlərdə işləmək üçün nəzərdə tutulub. 24 aprel 2003-cü ildə satışa çıxarılıb.
Polivinil spirti
Poli (vinil spirti) (PVOH, PVA, və ya PVAl) — suda həll olunan sintetik polimer. İdeallaşdırılmış [CH2CH(OH)]n formulaya malikdir. Kağız istehsalında, toxuculuq çubuqlarının ölçüsünün təyin olunmasında, polivinil asetat (PVAc) yapışdırıcı formulalarında qatılaşdırıcı və emulsiya stabilizatoru kimi, müxtəlif örtüklərdə və 3D çapda istifadə olunur. Rəngsiz (ağ) və qoxusuzdur. Adətən muncuqlar və ya suda məhlullar şəklində təqdim olunur. Xaricdən əlavə edilmiş çarpaz bağlayıcı agent olmadan, PVA məhlulu təkrar dondurma-ərimə yolu ilə jelə çevrilə bilər, damar stentləri, qığırdaq, kontakt linzalar və s. kimi müxtəlif tətbiqlərdə istifadə olunan yüksək güclü, ultra təmiz, biouyğun hidrojellər istehsal edir.
BT Sport
BT Sport — 2013-cü ilin yayında efirə buraxılan, Böyük Britaniya və İrlandiyada bir qrup idman kanallarıdır.
BT Sport İngiltərə Premyer Liqası, Bundesliqa, İtaliya A Seriyası və Liqa 1-i yayımlamaq hüququna malikdir.
2015/16 mövsümündən etibarən, "BT Sport" Çempionlar Liqası və UEFA Avropa Liqasının yayımlanmasında müstəsna hüquqlara malikdir.
Windows NT 3.1
Windows NT 3.1 — Microsoft-un bir əməliyyat sistemi.
Sibli (Astara, İran)
Sibli — İranın Gilan ostanının Astara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,264 nəfər yaşayır (282 ailə).
Cəliq (Əhər)
Cəliq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Dərili tısbağa
Dərili tısbağa (Dermochelys coriacea) — dərili tısbağalar sinfinin (Dermochelyidae) yeganə çağdaş növü. Bunlar çağdaş dünyanın ən böyük tısbağalarıdır. Bədəninin ümumi uzunluğu 2,6 m, qabaq üzlükləri arasındakı məsafə 2,5 m, çəkisi 916 kq-dır. Digər mənbələrə görə bu tısbağaların gövdə uzunluğu 2,5 metrə, ön üzgəclərin uzunluğu 5 m-ə, çəkisi isə 600 kq-a çatır.
Təsviri
Trias dövründən bəri bu heyvanların təkamülü ayrı bir yol keçdiyindən digər tısbağalardan əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. Onların sümüyü skeletlə əlaqəli deyil və ən böyüyü uzununa silsilələr əmələ gətirən bir-birinə bağlı kiçik sümük lövhələrdən ibarətdir. Buynuzvari silsilələr yoxdur, çanağ sıx bir dəri ilə örtülmüşdür. Ehtimal ki sorulmuş buynuzvari qabıqdan əmələ gəlmişdir. Bədənin orta sıxlığı dəniz suyunun sıxlığı ilə təxminən eynidir.
Dərili tısbağası dəniz anaları daraqlılar, xərçəngkimilər, başıayaqlılar, dəniz xiyarları və balaca balıqlarla qidalanır. Bütün tropik dənizlərdə yayılmışdır. Bəzən mülayim və hətta şimal enliklərinin sularında üzür. Ət yeməlidir. Laki zəhərlənmə halları qeydə alınmışdır (ehtimal ki, tısbağa üçün təhlükəli olmayan toksinlər baş verib).
Dərili tısbağalar 1–3 ildən bir yumurta verir. Yetişdirmə mövsümü ərzində hər birində 100 yumurtadan inarət olan 4-dən 7-ə qədər yumurtlama halı baş verir. Yumurtlamalar arasındakı fasilə təxminən 10 gündür. Yalnız gecə saatlarında sahilə çıxırlar. Dərinliyi 100–120 sm-ə çatan quyular qazırlar. Bədənin arxa hissəsini bu quyuya endirdikdən sonra dişi iki qrup yumurta qoyur — adi və kiçik (mayalanmamış). Yuvanı örtdükdən sonra dişi qumu üzgəclərlə möhkəm bir şəkildə bərkidir. Mayanalmamış kiçik yumurta patlayaraq yuva yerini genişləndirir. Yumurtadan çıxan tısbağalar üzgəclərinin köməyi ilə fırlanaraq qum üzərində sürünürlər.
Maraqlı fakt
Xayro Mora Sandoval (1987–2013) — eko-fəal, dərili tısbağaların yumurtalarını toplayan brakonyerlərin qurbanı olmuşdur.
Şövkət Orduxanov adına stadion
Şövkət Orduxanov Stadionu — Qusar şəhərində yerləşən stadion. Şahdağ Qusar futbol klubu ev oyunlarını burada keçirir. Stadion Olimpiya stadionudur. Tamaşaçı tutumu 4,000 nəfərdir. .
Qışlaq-i Çuxluquyuhacıramazan (Pərsabad)
Qışlaq-i Çuxluquyuhacıramazan — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 86 nəfər yaşayır (14 ailə).
Windows 3.x
Windows 3.x — Microsoft şirkəti tərəfindən istehsal olunan və 1990-1994-cü illər arasında satışa çıxarılan Windows əməliyyat sistemləri nəslinin ümumi adı. Microsoft Windows-un ilk geniş yayılmış relisi 3.0 olmuşdur. Bu reliz Microsoft şirkətinə qrafik interfeysli əməliyyat sistemləri sahəsində Macintosh və Commodore Amiga ilə rəqabətə girmək imkanı yaratmışdır.
Əslində Windows 3.x bitkin müstəqil əməliyyat sistemi deyil. Çünki o DOS-u baza iş platforması kimi istifadə etdiyinə görə faktiki olaraq onun üzərində qurulmuş üstqurum əməliyyat sistemidir.
Yuxarı Alplar
Yuxarı Alplar  — Fransanın cənub-şərqində yerləşən Provans-Alp-Kot d'Azur regionun departamentlərindən biri. Sıra nömrəsi — 5. İnzibati mərkəzi — Qap. Əhalisi — 142.312 nəfər (departamentlər arasında 99-cu yer, 2010-cu ilin məlumatları).
Coğrafiyası
Ərazisi — 5549 km². Departamentin ərazisində Dürans, Büeş, Klare, Drak, Severes çayları axır.
Tarixi
Yuxarı Alplar 1790-cı ilin mart ayında Böyük Fransa inqilabı zamanı yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Dofin vilayətinin ərazisində yerləşir.
Windows 2.0
Windows 2.0 — Microsoft-un bir əməliyyat sistemi.
Lətif (Əsədabad)
Lətif - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 142 nəfər yaşayır (40 ailə).
Serqo Mindiaşvili
Serqo Mindiaşvili — Osetiya və gürcü şairi, nasir, tərcüməçi, Cənubi Osetiya Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi.
Bioqrafiyası
İllər keçdikcə onun şeir məcmuələri nəşr olunur: "Qardaşı oğlunun vergisi", "Günəşlə söhbət" , "Gün duruşumun düşüncələri" 1981, "Atom yoxsa boru?" 1988, "Ekzotik Nağıl" 1989, "Ümid zəngi" 1990, "İkiqat bədbəxtlik" 2011 və s. Ölümündən sonra 2017-ci ildə "Səni Sevirəm"  kolleksiyası hazırlanmışdır. Toplu həyat yoldaşı tərəfindən toplanaraq çapa verilir. Mindiaşvilinin əsərləri rus dilində nəşrə hazırlanır.
Serqo Mindiaşvili təkcə vətənində deyil, xaricdə də tanınır: müxtəlif vaxtlarda əsərləri məşhur rus şairləri və tərcüməçiləri Aleksandr Qrekov, Nikolay Qoroxov və rus, ingilis, belarus, ukrayna, erməni, abxaz və digər dillərə tərcümə edilmişdir.
SSRİ Yazıçılar Birliyinin, Beynəlxalq Yazıçılar Birliyi Birliyinin və Cənubi Osetiya Respublikası Yazıçılar Birliyinin üzvü olmuşdur. Şairin əsərlərinin sonuncu nəşri onun 70 illik yubileyinə aiddir. Bu yubiley tarixinə ""İkiqat bədbəxtlik" şeirlər toplusu nəşr olunub. Bu kitaba müxtəlif illərdən şerirlər daxildir. Müəllif özü kitabın hər iki hissəsinin müxtəlifliyini qeyd etmişdir. Birinci hissəyə XX əsrin 60–80-ci illərə aid şeirlər mövzularının çox müxtəlif olduğu əsərlər daxildir. İkinci hissə "Müharibə lənəti" adlanır və 1989-cu ildən 2010-cu ilə qədər yazılmış əsərlərdən ibarətdir. Kitabın bu hissəsi tamamilə Gürcüstanın Cənubi Osetiyaya silahlı təcavüzünün faciəli nəticələrinə həsr olunmuşdur. Bu onun şəxsi faciəsi və sonradan sağlamlığına təsir edən ağır travma olur. O deyirdi: "Mən Cənubi Osetiyada doğulmuşam və yaşayıram. Atam gürcü, anam osetindir. Mən özüm gürcüyəm, həyat yoldaşım isə osetindir və Gürcüstan rəhbərliyinin törətdiyi mənasız silahlı təcavüzün bütün bu ikiqat dəhşətlərini görmək çətindir. Bir çox gürcü və osetin öldü, hər iki tərəfdən mənə yaxın insanlar. Əziyyətlərim ikiqat çətin idi, çünki mən, anası və arvadı osetin olan bir gürcü, hər iki xalqla eyni dərəcədə yaxınam." Ona görə də müharibəyə həsr olunmuş ikinci hissə şairin ruhunun fəryadı olur. Şeirlərində planetdə müharibənin qarşısını almaqdan, xalqlar arasında sülhü qorumaqdan və gücləndirməkdən, sevgidən bəhs edir.