cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Belarus qotikası
Xüsusiyyətləri
Renesans daşıma sisteminin istifadə edildiyi qotik daşıma texnikası (Murovanka'daki Virginın doğum kilsəsi istisna olmaqla) ilə qırmızı kvadrat kərpic (orta kərpic ölçüsü 26 - 32 × 13 - 16 × 7 - 9.5 sm) olan məbəd binaları tikilmişdir. Buradakı binaların həcmi heykəltəraşlıqla, rəsm xətləri ilə həll edilir, burada memarlıq dekoru ikinci rol oynayır. Əsas dekorativ elementlər portala və pəncərənin açılması, niş və arkatura planın müxtəlifliyi istifadə olunur. Çox vaxt, hörgü və portalların tamamlanması dairəvi qotik üslubuna deyil, yarımdəkilli bir forma idi.
Bütün pravoslav kilsələr bütün növlərin eyni hündürlüyə malik olduğu zal bazilikasının memarlıq tipindən istifadə edirlər. İcmanın nisbi sadəliyi ilə yanaşı, bu tip əsasən pravoslav dünyagörüşünə və liturgik praktikaya cavab verir, baxmayaraq ki, təsiri mərasimlə bu abidələrdə təsvir olunan Mazoviya memarlığı üçün ən az paylanmağa malikdir. Lakin, kilsələrin zalı bazilikası, hətta nisbətən kiçik (iki və ya üç zonada) uzaq-axial spatially təşkil təşkilatı prinsipinə tabe olduqda, pravoslav kilsələrində zalı mərkəzli bir yer kimi tikilir.
Belarus qotikası nümunələri
Pielonefrit
Pielonefrit ən çox təsadüf olunan böyrək xəstəliyi olub, eyni zamanda yuxarı qol qıç ayaq katarından sonra bütün xəstəliklər arasında tezliyinə görə ikinci yerdədi.Bu xəstəlik həyati təhlükəlidir.Getdikcə digər orqanların da sıradan çıxması ilə nəticələnə bilər.
Gedişinə görə, xronik pielonefrit ayırd edilir. Kəskin pielonefrit ürəkdə gedən müxtəlif intensivlikdə yara salan iltihabi prosesdir. Xronik pielonefrit süstgedişli, arabir kəskinləşmə verən, ürək parenximasının və kasacıq sisteminin bakterial iltihabi prosesi olub, onurğada əzələ toxumasının sklerozu ilə nəticələnir.Vaxtında həkimə müraci ət etmək lazımdır.
Birincili pielonefrit
Birincili pielonefritdə xəstəliyin başlanğıcında böyrək və yuxarı sidik yollarında urodinamik dəyişiklik əsasən müşahidə olunmur, ikincili pielonefritdə isə əksinə, xəstəliyin əmələ gəlməsinin əsas şərtlərindən biri böyrək və yuxarı sidik yollarında urodinamikanın uzvi və funksional pozulmasıdır. Bunun müəyyənləşməsinin böyük klinik əhəmiyyəti vardır, çünki xəstəliyin gedişi, müalicə üsulları və proqnozu bir-birindən fərqlənir.
İkincili pielonefrit
İkincili pielonefritin baş verməsində yuxarı sidik yollarında urodinamık pozğunluqlarla yanaşı, böyrək, qan və limfa dövranı pozğunluqları böyük rol oynayır. Sidik kisəsi-sidik axarı-böyrək reflyuksu və s. böyük rol oynayır. Çox zaman böyrək daşı xəstəliyi zamanı aşkar edilmiş pielonefriti ikincili pielonefrit qrupuna aid edirlər. Lakin müəyyən olunmuşdur ki bu xəstələrin 1/3 hissəsində əvvəl pielonefrit, sonra isə böyrək daşı müşahidə olunur.
Pielonefritin baş verməsinin əsas şərtlərindən biri orqanizmin ümumi vəziyyəti və müəyyən yerli (mikroflora) faktorların olmasıdır, çünki hələ mikroorqanizmlərin böyrəyin interstisial toxumasına keçməsi heç də həmişə xəstəliklə nəticələnmir. Orqanizmin immun proseslərinin zəifləməsi xəstəliyin baş verməsində əsas şərtlərdən biridir. Həmçinin yorğunluq nəticəsində orqanizmin infeksiyaya qarşı müqavimətinin zəifləməsi, keçirilmiş xəstəliklər, hipovitaminoz pielonefritin inkişafına şərait yaradır.
Xronik pielonefrit
Xronik pielonefritdə iltihab nəticəsində dəyişmiş nahiyələr sağlam böyrək toxuması ilə növbələşir. Ona görə də böyrəklərdə proses asimmetrik gedir. Histoloji olaraq, xronik pielonefritin 4 mərhələsi aşkar edilir. 1-ci mərhələdə ara toxumanın leykositar infiltrasiyası, yığıcı kanalcıqların atrofiyası baş verir. 2-ci mərhələdə yumaqcıqların hialinozu, kanalcıqların atrofiyası, çapıq toxumanın inkişafı aşkar edilir. 3-cü mərhələdə yumaqcıqların məhv olması ilə yanaşı kanalcıq epitelinin az diferensiasiya etməsi və mənfəzi kolloid kütlə ilə dolması aşkar olunur. 4-cü mərhələdə böyrəyin qabıq maddəsi azalır, böyrəklərdə birləşdirici toxuma inkişaf edir, ikincili büzüşmüş böyrək müşahidə olunur.
Kəskin pielonefrit
Kəskin pielonefritin klinik mənzərəsi ağır intoksikasi ya ilə gedən ümumi ağır infeksion prosesin və yerli əlamətlərin birgə təzahurundən ibarətdir. Xəstəlik kəskin başlayır, yüksək temperatur, üşütmə və həddən artiq tərləmə çox vaxt bel nahiyəsində ağrılar olur.
Doğum
right|thumb|Yeni doğulmuş körpə
Doğum populyasiyada vahid zaman ərzində orqanizmin yeni fərdlərinin həyata gəlməsi hadisəsi, yəni doğum əmələ gəlir. Yeni fərdlərin əmələ gəlməsi yumurtadan çıxma, toxumla cücərmə  və bölünmə yolu ilə ola bilər. Zaman vahidi ərzində doğulanların sayı sabit kəmiyyət olmayıb populyasiyanın fərdlərinin ölçü və yaşından, həm də mühit şəraitindən asılı olaraq dəyişir. Doğum çox olduqda ərazi vahidinə düşən fərdlərin sayı artaraq sıxlığı yüksəlir. Bu zaman ərazi, dişilər və yem üstündə fərdlərarası  rəqabət güclənir. Nəticədə fərdlər arasında ölüm halları artır.
Bağlama
Bağlama — ən qədim yükdaşıma qaydalarından biri.
Ümumi məlumat
Keçmişdə əhali istifadə etdiyi əkinçilik, heyvandarlıq və ev peşəsi məhsullarının bir qismini digər zəruri məişət avadanlıqlarına dəyişmək və ya satmaq üçün adətən, həftəbazarına çıxarırdılar. Əldə daşınan belə yükləri bağlama vasitəsilə uzaq məsafələrə aparmaq mümkün idi. Bunun üçün onları 1,5x1 olcudə parcanın arasına qoyur, parcanı diaqonal uzrə “qulaqlarını” çəkərək bir-birinə bağlayır və əllərinə götürürdülər. İçərisinə heyvandarlıq məhsulları yığılmş motal, dağarcıq, eymə, tuluq, qarın, cılğı və s. yükləri daşımaq üçün bu qayda ilə bağlama etmək və belə sarımaq daha sərfəli idi.
Balçers
Balçers - Lixtenşteyn knyazlığının şəhəri.
Ümumi məlumat
2010-cu ilin məlumatlarına görə əhalinin sayı 4528 nəfər, sahəsi isə 19,730 km²-dir. Rəsmi kodu 7003, poçt indeksi 9496. Kommunanın geniş hissəsi Reyn çayının sahilində yerləşir. Balçersdə balaca aerodromu yerləşir. Lixtenşteynin özündə aeroport yoxdur.
Tarixi
Tarixi və müasir kommunalarına iki kənd Balçers və Mels yerləşir. Bu kəndlərin özünəməxsus adət ənənələri mövcuddur. Belə ki, yaz fəslində ocaq qalamaq və onun ətrafına toplanmaq ənənəsi hələ xristian dinindən də öncə bu ərazilərdə keçirilirdi. Hal-hazırda da bu ənənə kəndlərdə keçirilir.
Bosniya və Herseqovina milli futbol komandası
Bosniya və Herseqovina milli futbol komandası - Bosniya və Herseqovinanı beynəlxalq futbol turnirlərində təmsil edən milli futbol komandası.
Rusne adası
Rusne adası — Litva Respublikasının ən böyük adasıdır. İnzibati cəhətdən Klayped qəzasının Şilut rayonu ərazisinə daxildir. 2004-cü ilə olan məlumata görə adada cəmi 1984 nəfər yaşayır. Adada sıxlıq 396,8 nəf./km²-dir.
Coğrafiyası
Rusne adasının sahəsi 45 km² təşkil edir. Ada Neman çayının deltasında yerləşir. Burada ada Neman çayının iki iri və bolsulu qolları ilə əhatələnmişdir. Skirvite qolu bolsulu və nisbətən dərin olmaqla, Rusiya Litva sərhədi keçir. Atmata qolu isə nisbətən dayazdır. Atmara çayı Baltik dənizinin Kurş körfəzinə tökülür. Neman deltası və Rusne adası bir çox köçəri quşları özünə cəlb etdiyindən 1992-ci ildə bölgə Rusne qoruğu təşkil edilmişdir. Ada düzənlik ərazidən ibarətdir. Maksimal hündürlük cəmi bir metrdir. Adanın yaşı 1100 il təxmin edilmişdir. Allüvial düzənlikdən ibarət olan ada çayların yuma və çökdürmə fəaliyyəti sayəsində sahəsində dəyişikliklər müşahidə edilir.
Tarixi
Adada ilk yaşayanlar balıqçılar olmuşdur. Sonrakı dönəmlərdə Linoniya ordeninin nəzarətində olmuşdur. Adaya olan marağın səbəbi Baltik dənizində ticarət yollarının bir nöqtəsi kimi və strateji əhəmiyyəti ilə əlaqədardır. Adada ilk kilsə 1419 ilə aiddir.
Adanı materiklə birləşdirən ilk körpü 1914-cü ildə tikilmişdir. Lakin İkinci Dünya müharibəsi zamanı körpü dağıdılmışdır. Körpü yenidə 1974-cü ildə təmir olunmuşdur.
1990-cı ildə Litva öz müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra kollektiv kənd təsərrüfatı ləğv edilir. Torpaqlar fərdi torpaq mülkiyyətçilərinə qaytarəlmışdır. 1967-ci ildə Rusne şəhərinin ərazisi atıq bütün adanı əhatə edirdi. .
İnfrastruktur
Adanı materikə Atmata qolu üzərində yerləşən körpü birləşdirir. Rusiya tərəfi ilə əlaqə isə bərələrlə təmin edilir.
Rəşad Amed
Rəşad Amed (d. 24 yanvar 1975, Belaqorsk rayonu Ukrayna – 15 mart 2014, Belaqorsk rayonu Ukrayna) — Krım tatarı əsilli siyasi aktivist və xalq qəhrəmanı.
Fəaliyyəti
Rəşad Amed 3 mart 2014-cü ildə yalnız başına Krımın işğalına görə rus birliklərinə qarşı etiraz nümayişi başlatdı. Simferopol şəhərindəki Lenin meydanında Krım Nazirlər Şurası qarşısında etdiyi etiraz zamanı Krımın özünümüdafiə dəstələrinə aid hərbi geyim daşıyan 3 naməlum şəxs qaçırılmışdır.
Mişa Blek
Həyatı
Mişa Blek 1910-cu ildə Bakıda yəhudi mülkədar ailəsində anadan olub. 1912-ci ildə ailəsi ilə İngiltərəyə köçüb.
Təhsilinin az olmasına baxmayaraq innovativliyi ilə seçilən 1930-cu illərdə məşhurlaşmağa başlayıb. 1933-cü ildə Beynəlxalq Sənətkarlar Assosiasiyasını quran Mişa, həm də 1943-cü ildə Design Research Unit adlı bir şirkət qurdu. 1959-1979-cu illər arası Kraliyyət Sənət Kollecində professor olmuşdur. 1959-1961-ci illər arası Beynəlxalq Sənaye Dizaynı Birlikləri Assosiasiyasının prezidentliyini etmişdir. 1972-ci ildə cəngavər elan olunmuşdur.
Fəaliyyəti
Mişa Blek Vestminster küçə nişanlarının dizaynı ilə məşhurdur. Həmçinin 1958-ci il və 1961-ci illərdəki Britiş Reyl şirkəti üçün hazırladığı qatar dizaynları hələ də istifadə olunur. London metropoliteninin Viktoriya xəttində hərəkət edən 1967-ci il qatarlarının dizaynı da ona məxsusdur. 1978-ci ildə, ölümündən sonra Mişa Blek mükafatı təsis olunmuşdur. Maks Blekin kiçik qardaşıdır.
Sürütmə
Sürütmə — ən qədim yükdaşıma qaydalarından biri.
Uruqvay milli futbol komandası
{{Futbol yığma komandası pattern_la1=_uru10h|pattern_b1=_uru10h|pattern_ra1=_uru10h|pattern_sh1=_uru10h|pattern_so1=_puma_2010_skyblue| leftarm1=87CEEB|body1=87CEEB|rightarm1=87CEEB|shorts1=000000|socks1=000000| pattern_la2=_uru10A|pattern_b2=_uru10A|pattern_ra2=_uru10A|pattern_sh2=_uru10A|pattern_so2=_puma_2010_skyblue| leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF| }}
Sürütmə
Ümumi məlumat
Əsasən Azərbaycanı dağlıq bolgələri ucun xarakterik olan Sürütməni duzəltmək ucun bir neçə iri budağın yoğun başlarını birbirinə bağlayıb, ustunə muxtəlif yüklər (ot, odun, dərz, cırpı) yığırdılar. Sonra sürütməyə bağlanmış zəncirin və ya kağanın digər ucunu öküz qoşulmuş boyunduruğa bağlayırdılar. Öküz sürütməni istənilən yerə dartıb aparırdı. Arabaya çətin qaldırılan və ona yerləşməyən tikinti materiallarını da (kərən, dirək) bu üsulla daşımaq sərfəli olurdu. Yükü ağırlığından asılı olaraq boyunduruğa bəzən 2-5 cütə qədər öküz qoşurdular. Sürütmə qədim qoşqu nəqliyyatını elə növüdür ki, ondan Azərbaycanın dağlıq və meşəətrafı rayonlarında indi də istifadə olunur.
Uruqvay milli futbol komandası
Tarixi
Səma-mavilər ilk dünya çempionatının meydan sahibi və qalibi kimi tarixə düşüb. 1930-cu ildəki yarışın finalında Argentinanı 4:2 hesabı ilə məğlub edən La selesta 20 il sonra ikinci dəfə mundialın qalibi oldu. Bu dəfə onlar məşhur “Marakana” stadionunda qeydə alınan tamaşaçı rekorduna baxmayaraq, meydan sahiblərini məğlub edib – 2:1. 200 mindən artıq azarkeşin izlədiyi oyundan sonra sambaçılardan biri oyunu belə şərh edib: “Qonaqların ikinci qolundan sonra tribunalara sükut çökdü. Sanki qurbağa gölünə daş atmışdılar. Milçəklərin səsi də eşidilirdi”. Məğlubiyyətin şokundan stadionda olan fanatlardan üçü infarktdan, biri isə özünü öldürməklə dünyasını dəyişdi.
Həmin zəfərdən keçən 60 ildə uruqvaylılar yalnız dünya dördüncüsü olmaqla, kifayətlənib. Onlar 1954 və 1970-ci illərdə buna nail olub. La selesta sonuncusu 15 il əvvəl olmaqla, 14 dəfə (1916, 1917, 1920, 1923, 1924, 1926, 1935, 1942, 1956, 1959, 1967, 1983, 1987, 1995) Cənubi Amerika çempionu titulunu qazanıb. Bundan başqa səma mavililərin 1924 və 1928-ci illərdə qazanılan olimpiya çempionu titulları da var.
Nizami rayonu (Gəncə)
Nizami rayonu (əvvəlki adı: Gəncə rayonu) — Azərbaycan Respublikasının Gəncə şəhərində mövcud olmuş rayon. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 21 noyabr 1980-ci il tarixli qərarı ilə Kirovabad şəhərinin Gəncə rayonu yaradılmışdır. 1989-cu ildə Gəncənin tarixi adı bərpa olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Gəncə şəhərinin Gəncə rayonu Nizami rayonu adlandırılmışdır. 2022-ci ilin fevral ayında "Gəncə şəhərinin inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında" qanun layihəsi Milli Məclisin Regional məsələlər komitəsinə daxil olub. Dəyişiklik Nizami və Kəpəz rayonlarındakı inzibati ərazi dairələrinin Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin tabeliyinə verilməsini ehtiva edir. Qanun layihəsi Milli Məclisin Regional məsələlər komitəsinin fevralın 11-də keçirilən iclasında birinci oxunuşda müzakirə edilərək parlamentin plenar iclasına tövsiyə edilib. Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin 15 fevral 2022-ci il tarixində keçirilən plenar iclasında "Gəncə şəhərinin inzibati ərazi bölgüsündə qismən dəyişiklik edilməsi haqqında" qanun layihəsi I oxunuşda müzakirəyə çıxarılıb. Müzakirələrdən sonra qanuna dəyişiklik layihəsi səsverməyə çıxarılaraq I oxunuşda qəbul edilib. Daha sonraki oxunuşlarda da qəbul edilən, 4 mart 2022 tarixində tarixli qanun layihəsi Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən 2 aprel 2022 tarixində təsdiqlənmişdir.
İnfrastrukturu
Rayon 22 orta məktəbə və 3 peşə məktəbinə malik idi. 20 uşaq baxçası var idi. Həmçinin, rayonda Gəncə Dövlət Kukla Teatrı, Gəncə Dövlət Filarmoniyası, 3 musiqi məktəbi, Uşaq İncəsənət Məktəbi, Uşaq Rəssamlıq Məktəbi, Heydər Əliyev Mərkəzi, Gəncə Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi, Mir Cəlal Paşayevin ev muzeyi, Nizaminin memorial ev muzeyi, İsrafil Məmmədovun ev muzeyi, Gəncə Dövlət İncəsənət Qalereyası, Nizami kinoteatrı, Mərkəzi kitabxana və onun 10 filialı, uşaq kitabxanası, Gəncə Olimpiya İdman Kompeksi var idi.
Coğrafi mövqeyi
Kiçik Qafqaz dağlarının şimal-şərq ətəyində, Gəncə-Qazax düzənliyində, Gəncəçayın hər iki sahəsində yerləşib.
Rayonun ərazisi 3925 hektardan ibarət idi.
Əsədabad (Əfqanıstan)
Əsədabad — Əfqanıstanda şəhər. Künər vilayətində yerləşir.
Öd turşusu
Öd turşuları — insan və heyvanların ödündə xolesterinlə bərabər, quruluşca ona yaxın olan bəzi turşu.
Növləri
Onlardan xol turşusu C23H36(OH)2-COOH, dezoksixol turşusu C23H34(OH2)-COOH, antropodezoksixol turşusu C23H37(OH)2 COOH və lotoxol turşusu C23H38(OH)-COOH insan ödündə olur.
Xassələri
Öd turşusu rəngsiz bərk maddə olub, öddə sərbəst halda və ya aminturşularla birləşmə halında təsadüf olunur. Çox güman ki, onlar xolesterinin bədəndə oksidləşməsi məhsullarıdır. Onlar yağları emulsiya halına keçirərək, bədəndə yağların parçalanmasına və mənimsəməsinə yardım edir. Öd turşularını reduksiya etdikdə onlardan xolanturşusu C23H39COOH almaq olur. Öd turşularını xolan turşusunun törəməsi kimi qəbul etmək olar. Xolan turşusuna təbiətdə rast gəlinmir.
Şah və xidmətçi (film, 1976)
Məzmun
Kinolentdə sədaqətli nökər və amansız, qəddar şah haqqında söhbət açılır.
Filmdə belə bir fikir irəli sürülür: şərlə mübarizədə xeyir həmişə qalib gəlir.
Film haqqında
Film Nizami Gəncəvinin əsərinin motivləri əsasında çəkilmişdir.
Ageratina etlensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kərbəla mühafəzəsi
Kərbəla mühafəzəsi — İraqın 18 mühafəzəsindən biri. Kərbəla mühafəzəsinin ərazisi 5.034 km², 1997-ci ildə aparılmış rəsmi siyahıya almaya əsasən əhalisi 594.235 nəfər, inzibati mərkəzi Kərbəla şəhəridir.
Kürmükçay
Kürmükçay — Əyriçayın sağ qoludur. Qax rayonu ərazisindən axır.
Minamitori
Coğrafiya
thumb|right|300px|Adanın səmadan görünüşü Yaponiyanın ən ucqar şərq adasıdır. Tokiodan 1848 km cənub-şərqdə yerləşir. Yaponiya məxsus ən yaxın adadan 1267 km şərqdə yerləşir. Oqasavara kənd vahidliyinə daxildir. Ən yaxın torpaq sahəsi Faralon-de-Paxaros adası Marian adalarına daxildir və ondan 1021 km aralıda yerləşir. Kiçik əraziyə malik olasına baxmayaraq Yaponiyaya 428 875 km² iqtisadi zona qazandırır.
Tarixi
Ada ilk dəfə 1694 ildə aşkarlanmışdır. XIX əsrin ortalarına qədər adanın kordinatları dəqiq müəyyənləşməmişdi.
Kürmükçay
Ümumi məlumat
Uzunluğu 55 km, hövzəsinin sahəsi 562 km²-dir. Başlanğıcını Böyük Qafqazın cənub yamacından — Dağıstan sərhəddindən (2880 m) alır. Künaxaysu və Hamamçayın birləşməsindən əmələ gəlir. Axımı, əsasən yeraltı (54%) qar (38%) və qismən də yağış .(18%) sularından əmələ gəlir.
Minamitori
Tarixi
1874 ildə ada amerikan araşdırmaçı gəmisi tərəfindən araşdırılır. Beş il sonra adaya ilk dəfə yaponlar ayaq basırlar. Ada 24 iyul 1898-ci ildə Yaponiya imperiyasına birləşdirilir. 1935 ildə İmperiya donanması tərəfindən metereoloji stansiya və uçuş zolağı inşa edirlər. İkinci Dünya müharibəsi dönəmində adada 4 000 əsgər yerləşdirilmişdi.
Kürmükçay
Ümumi məlumat
Çayın orta illik su sərfi 4,36 kub m/san-dir. Yaz, yay fəsillərində illik axımının 45–50%-i, payız, qış fəsillərində isə 10–15%-i keçir.
Minamitori
Tarixi
Müharibə bitdikdən sonra digər Bonin adaları kimi Minamitori adası ABŞ dövlətinin əlinə keçir. 1968-ci ildən ada Yaponiyaya qaytarılır.
Kürmükçay
Ümumi məlumat
Yazda qar, yayda, payızda isə yağış suları çayda daşqın əmələ gətirir. Yaz daşqını martın axırında başlayıb iyun ayının axırlarııa kimi (100–120 gün) davam edir. Yay aylarında küclü yağışlar çayda dəhşətli sel hadisələrinə səbəb olur. Suyunun orta lillənməsi 500–1000 q/kub m olmaqla hidrokarbonatlı- kalsiumludur. Orta minerallaşması 150 mq/l ilə (mənbədə) 300–500 mq/l (mənsəb) arasında dəyişir. Alazan-Əyriçay dərəsi daxilində çay bir çox qollara ayrılaraq əkin sahələrinin suvarılmasında istifadə edilir.
Kürmükçayın Günaxaysu qolu üzərində HES qurulmuşdur.
Toxaristan
Toxaristan – Özbəkistanın Surxandərya vilayəti, Tacikistanın və Əfqanıstanın şimal hissəsini birləşdirən tarixi bölgə.
Monteneqro milli futbol komandası
Monteneqro milli futbol komandası — Monteneqronu beynəlxalq futbol turnirlərində təmsil edən milli futbol komandası.
Bulbophyllum collinum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum collinum növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Daruma (kukla)
220px|thumbnail|right|Daruma kuklası 220px|thumbnail|right|Bodhidharma, yapon rəssam [[Yositosi Çukioka tərəfindən taxta blokda çəkilmişdir, 1887-ci il]] Daruma ( və ya 達磨) — yapon mifologiyasında xoşbəxtlik gətirən tanrı Bodhidharmanı təcəssüm etdirən yaponların ənənəvi hacıyatmaz kuklası. Bu kuklalar əlsiz və ayaqsız olur, ağac, papye-maşe, nadir hallarda kağızdan hazırlanır. Bu kuklaların belə hazırlanmasının səbəbi kimi əfsanəyə görə, tanrı Bodhidharmanın 9 il meditasiyadan sonra əl və ayaqlarının yox olması olmuşdur. Kuklalar adətən qırmızı rəngə boyanır. Nadir hallarda yaşıl, sarı və ağ rəngə boyanmışlara rast gəlinir. Bu kuklalar saqqallı və bığlı təsvir olunsa da, gözləri bəbəksiz olur.
Bodhidharma
180px|thumbnail|right|[[Takasaki şəhərində keçirilən Daruma festivalı]] Daruma (Bodaydaruma) dzen-buddist məktəbinin əsasını qoyan tanrı Bodhidharmanın adının yaponca tələffüzüdür. 510-cu ildə tanrı Bodhidharma Çinə yollanaraq Lyan sülaləsindən olan hökmdar U-dinin (502–556) hakimiyyəti dövründə Sunşan dağlarında Şaolin monastrının əsasını qoymuşdur. Deyilənə görə, bu monastrda o, ancaq divarı seyr etməklə 9 il meditasiyada olmuşdur. Bu meditasiya zamanı onun əl və ayaqları atrofiyaya məruz qalmışdır. Digər məşhur rəvayətə görə, Bodhidharma 9 illik meditasiya zamanı bir dəfə yuxuya getmiş və bundan qəzəblənərək yuxuya getməsinin qarşısını almaq üçün göz qapaqlarını kəsərək tullamışdır.
Tarixi
Darumanın uğur gətirməsi ilə assosiasiya olunması Takasaki şəhərində yerləşən Daruma-dera (Daruma məbədi) ilə bağlıdır. Yozef Kiburz "Omocha. Oynamalı olan əşyalar" əsərində Daruma-deranın yaradıcısının Bodhidharmanı təsvir edərək Yeni il amuletləri hazırlamışdır. Məbədə gələnlər bədbəxtlik və pis hadisələr baş verdikdə bu amuletləri özündə saxlayacaqlar.
Hesab olunur ki, Daruma kuklası həmin regionun doqquzuncu rahibi Tqaku tərəfindən daima yeni amulet üçün gələn şəxslərin xahişini həll etmək üçün yaradılmışdır. Bu verilən kuklalar bir il ərzində effektiv olduğundan insanlar hər il gəlməli olurdu. Meyva dövrünün (1764–1772) başlanğıcında o, insanların özlərinin Daruma kuklaları hazırlaya biləcəyinə inanaraq bu məsələni həll etmişdir. Bu səbəbdən Darum məbədindən insanlara taxta bloklar verilmişdir.
Hər il Takasaki şəhərində Daruma kukla festivalı keçirilir. Bu festivalda Daruma kuklasının yaranması qeyd olunur. Takasaki şəhərinin rəsmi internet səhifəsində "Hər il 400 000-dən çox insanın Kanto düzənliyinə gələrək yeni ildə uğur gətirməsi üçün Daruma kuklalarını alması" göstərilmişdir. Festival boyu 24 saat ərzində monaxlar tərəfindən dünyada sülhün qorunub saxlanması üçün sutralar oxunur.
Ritual
180px|thumbnail|right|Niyyət tutulan bir göz çəkilmiş Daruma kuklası Daruma hər il yeni il vaxtı arzuların tutulması məqsədilə istifadə olunur. Belə ki, onun sahibi arzusunu diləyərək kuklanın gözlərindən birinə bəbək şəklini çəkir. Darumanın çənəsinin altında çox vaxt onun sahibinin adı çəkilir. Bir il ərzində daruma evin görünən yerində evdə olan digər sitayiş obyektlərilə, məsələn, kiçik budda heykəlinin saxlandığı altarda- buçudanla yanaşı qoyulur. Əgər növbəti ilə arzu yerinə yetmiş olarsa, darumanın ikinci gözünə də bəbək çəkirlər. Əgər arzu yerinə yetməzsə, onda kuklanı məbədə aparıb yandırırlar. Əvəzinə yenisini alırlar. Darumanın yandırılması təmizlənmə ritualı sayılır. Bu ona görə edilir ki, kami arzu edən şəxsin öz məqsədindən dönmədiyini, onun reallaşması üçün digər yollar axtardığını bilsin. Hacıyatmaz oyuncağında olduğu kimi, darumada da ağırlıq mərkəzi aşağıya doğru yönəlmişdir. Əgər onu əysək, o yenidən öz şaquli vəziyyətinə qayıdacaqdır. Bu onun sahibinin cəhdlərinin sarsılmazlığını simvolizə edir. 180px|thumbnail|right|Daaruma kuklalarının yandırılması Adətən darumalar məbədlərdə 500 yendən (5 sm hündürlüyündə olanından) 10 min yen (təxminən 60 sm-ə qədər olanı) məbləğinə qədər satılır. Qaydaya uyğun olaraq, darumanı ancaq məbəddə yandırmaq olar. Çünki burada ona həmin məbədin möhürü vurulmuş olur. Bu adət Edo dövründə Çindən Yaponiyaya gəlmişdir. Bu, xüsusən Obaku adlanan dzen-buddist məktəbinin üzvləri olan Naqasaki tacirləri arasında populyarlıq qazanmış, sonradan bütün ölkəyə yayılmışdır.
XIX əsrin sonlarında Moskva əyalətinin Abramtsevo qəsəbəsinin sakinləri, rəssam Sergey Malyutin və dəzgah ustası Vasili Zvyozdoçkin daruma fiqurunu əsas götürərək bir-birinin içərisinə yerləşdirilən dünyaca məşhur "matryoşka"nı yaratmışdılar.
Daruma Otosi oyunu
200px|thumbnail|right|Daruma Otosi oyunu Daruma Otosi ənənəvi yapon uşaq oyunudur, yaxşı gözəyarı ölçmə qabiliyyəti və refleks tələb edir. Oyunun əvvəlində 5 hissədən ibarət bərabər ölçüdə qüllə qoyulur: Darumanın başı yuxarı hissəni, yerdə qalan 4 blok (göy, yaşıl, sarı və qırmızı rəngli) isə aşağıda yerləşir. Bəzən bloklar çox olur. Oyunun məqsədi xüsusi kiçik çəkic vasitəsilə bir-bir o blokları baş hissəyə toxunmadan vurub dağıtmaqdan ibarətdir. .
Mübahisə
1990-cı illərin sonlarında bir qrup insan hüquqları müdafiəçisi gözsüz Darumanın və onunla bağlı olan ritualların gözdən əlil insanlara qarşı ayrı-seçkilik olmasını bildirmişdilər. Gözdən əlil insanlardan heç kim bu ənənədə hər hansı bir təhqirin olmadığını bildirsələr də, kütləvi informasiya vasitələri darumaları göz bəbəksiz verməmək qərarına gəlirlər. Həmçinin, siyasi seçkilər zamanı namizədin darumanın bir gözünə, qələbə qazandıqdan sonra isə ikinci gözünə bəbək çəkmək ənənəsi də yox oldu.
Cənubi Hollandiya
Cənubi Hollandiya — Şimal dənizində və Niderlandın qərb hissəsində yerləşən əyalət. Əyalətin mərkəzi Haaqa, ən böyük şəhəri Rotterdamdır.
Petra
Petra (البتراء) — Nəbatilər dövlətinin paytaxtı.
Tarixi
Nəbatilər dövləti nin paytaxtı Petra olmuşdur. Yunan mənşəli olan bu sözün mənası "daş" deməkdir. Nəbatilər öz evlərini dağın qoynunu oyaraq düzəltdiklərinə görə ora belə adlandırılmışdır. Deyilənə görə ərəbcə o məhəllənin adı "hisni səl’", yəni "qaya divar (sıldırm qala)" olmuşdur. Onların evlərinin qalıqları hələ də Musa vadisində Harun dağının yüksəkliklərində (İordaniya ərazisindədir) qalmaqdadır.
Nəbatilərin hakimiyyəti miladi tarixinin ikinci yüz illiyinə qədər davam etmişdir. 106-cı ildə Roma imperiyası bu ərazini işğal edərək öz torpaqlarına qatmışdır.
Petra nəbatilər hakimiyyətinin qüdrətli dövründə mühüm ticarət mövqeyinə malik idi. O Fars körfəzi ilə Aralıq dənizini ticarət baxımından bir-birinə birləşdirən bir nöqtə idi.
Ekzoftalm
Ekzoftalm- göz almasının önə doğru qabarmasıdır.
Petra
Petra mədəniyyətdə
İordaniyanın Lut gölü ilə Akabe körfəzi arasındakı şəhər, e.ə 400 ilə eramızın 106-cı illəri arasında Bitkisilərin paytaxtı.
Roma imperatorluğunun işğalının ardından eramızın. 400-cü illərində itən şəhər, əsrlər sonrasında 1812-ci ildə İsveçrəli bir səyyah olan Johann Burkhardt tərəfindən tapıldı. Petra UNESCO tərəfindən Dünya Mədəniyyət Mirasına daxil edilmişdir.
Ageratina ewanii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Xərək (nəqliyyat)
Xərək — ən qədim yükdaşıma qaydalarından biri.
Ümumi məlumat
Sadə yük nəqliyyatının ən bəsit forması iki nəfərin qüvvəsi ilə hərəkətə gətirilən xərək olmuşdur. Xərəyi düzəltmək ucun 1,8-2 m. Uzunluğunda paralel qoyulmuş ağacın arasına "törpü" adlanan xırda ağacları 30-40 sm. aralı ip və ya sıyrıq vasitəsi ilə bərkidir üzərinə yük yığaraq daşıyırlar. Belə xərəklərin xeyli təkmiləşdirilmiş formasından Azərbaycanda indi də istifadə edilir.
Mordoviya
Mordoviya Respublikası — Rusiya Federasiyası subyektlərindən biri.
Coğrafiya
Mordoviyanın torpaqlarının böyük bir qismi dağlıq ərazidir. Buna görə dağlarda qış turizimi fəaliyyətləri aparılır. Bu bölgədəki dağlar çox yüksək və dik yamaclara malikdir. Oka, Don və Volqa (İdil) çaylarının keçdiyi və özündə də Alatır, Sura kimi irili xırdalı çayların olduğu Mordoviyanın cənub-qərbində geniş düzənlikləri var. Bu düzənliklərdə Saransk, Kovylkino, Ruzajevka kimi şəhərlər qurulub.
Şimali Hollandiya
Cənubi Hollandiya (, Qərbi Friz dialekti: Noard-Holland) — Şimal dənizində və Niderlandın şimal-qərb hissəsində yerləşən vilayət. Vilayətin mərkəzi Haarlem və onun ən böyük şəhəri Amsterdamdır.
Pavel Şmilovski
Pavel Şmilovski (26 avqust 1998-ci ildə anadan olub) — Polşanı təmsil edən kişi badmintonçu.
Avropa Gənclər Çempionatı
Kişilər cütlük
Qarışıq cütlük
BWF International Challenge/Series
Qarışıq cütlük
Xurşud Məmmədov
Xurşud Bayramqulu oğlu Məmmədov — Azərbaycan Kommunist Partiyası Naxçıvan Vilayət Komitəsinin birinci katibi, Karl Marks adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun rektoru, Azərbaycan Kommunist Partiyası Lənkəran Rayon və Astara Rayon partiya komitələrinin birinci katibi, Azərbaycan Kommunist Universitetinin əvvəlcə rektorunun tədris işləri üzrə müavini, daha sonra isə rektoru.
Həyatı
Xurşud Məmmədov 1906-cı ildə Qaryagin rayonunda doğulmuşdur. 1927-ci ildə 7 illik məktəbi bitirdikdən sonra həm ordud xidmət etmiş, həm də tam orta təhsil almışdır.
Xurşud Məmmədov əmək fəaliyyətinə Azərbaycan Kommunist Partiyası Qaryagin Rayon Komitəsində başlamışdır. O, 1936-cı ildə 26 Bakı Komissarı adına Zaqafqaziya Kommunist Universitetini, daha sonra isə orada aspiranturanı bitirərək Tiflis Ali Partiya Məktəbi və Bakı Ali Partiya Məktəbində tarix fənni üzrə dərs keçmişdir.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
Xurşud Məmmədov 1944-cü ildən 1948-ci ilədək Azərbaycan Kommunist Partiyası Astara Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, 1948–1951-ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Lənkəran Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, 1951–1954-cü illərdə Karl Marks adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun rektoru, 1954-cü ildən Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi yanında Respublika Partiya Məktəbinin direktoru, 1995–1961-ci illərdə isə Azərbaycan Kommunist Partiyası Naxçıvan Vilayət Komitəsinin birinci katibi vəzifələrində işləmişdir.
Təndirxana
Meyvəçiliklə məşğul olan kəndli həyətlərində "çörək təndiri"ndən  əlavə, bir neçə ədəd "meyvə  təndiri" də düzəldilirdi. Meyvə qurudulan təndir çörək təndirindən xeyli böyük qurulurdu.
Təndirxananı dörd  ədəd haça (basdırma) dirək üzərində tikirdilər. Haçaların başına bir cüt yoğun tir atandan sonra onların üzərinə nazik pərdilər düzüb üstünü «laş» və ya «carcı» adlanan şax-şüvəl ilə örtür, ən nəhayət axırda onun yastı damını torpaqlayırdılar. Təndirxanada təndirdən əlavə xörək və ya sac çörəyi bişirmək üçün açıq ocaq da qurulurdu. Yay mövsümündə, adətən, xörəyi açıq ocaqda hazırlayır, yaxud çay qaynadırdılar. Şəhər həyətlərində təndirxananın talvarı "zabaq" adlanan yarmaça ilə örtülüb üzəri torpaqlanandan sonra həm də suvanırdı. Şəhər təndirxanalarının damı bəzən çardalla örtülür, döşəməsi vaxtaşırı suvanıb xususi gil ilə şirlənirdi.
Daur silsiləsi
Daur silsiləsi və ya sadəcə Daur — Rusiya Federasiyasındə, Yəhudi muxtar vilayətində orta yüksəklikli silsilər və və dağ massivləri.
Haqqında
Qranit və kristallik şistlərdən ibarətdir. Cila çayının yuxarı axınından Uldurqa çayının mənbəyinədək şimal-şərq istiqamətində 300 kilometrlik bir məsafədə uzanır. Silsilənin maksimal nöqtəsi 674 metr yüksəklikdə olan Daur dağıdır. Silsilənin aşağı hissəsində geniş yarpaqlı musson tipli meşələr üstünlük təşkil edir. Daur dağının zirvəsində isə onları iynəyarpaqlı meşələr əvəz edir. Silsilənin yamaclarında nadir bir gəlincik növü olan solonqoy və ya dağ gəlinciyi, bəzi nadir yırtıcı quşlar və kəpənəklər yaşayır.
Uinçester (İngiltərə)
Uinçester (ing. Winchester [ˈwɪntʃɨstər]) — Böyük Britaniya şəhəri, Hempşir qraflığının inzibati mərkəzi.
Taxıl quyusu
Taxıl quyusu ən çox dağ  kəndlərində, qismən də dağətəyi kəndlərdə geniş yayılmışdı. Taxılı nəmdən qorumaq üçün quyunun döşəməsinə ot-alaf, saman tökməkdən  əlavə, bəzən divarlarına çətən və ya həsir çəkirdilər.
Sucaq ərazilərdə taxıl quyusu qazmaq əl vermirdi. Belə quyuda ancaq boyaq bitkisinin kökünü saxlayırdılar. Çünki boyaq kökü çox quruyanda özünün boyaq keyfiyyətini xeyli itirirdi. Boyaq bitkisi əkinləri tənəzzülə  uğrayandan sonra boyaq quyusu da aradan çıxmışdır.
Qaraçay (çay, Quba)
Qaraçay — Quba və Xaçmaz rayonları ərazisindən axıb Xəzər dənizinə tökülən çay.
Ümumi məlumat
Uzunluğu 93 km, hövzəsinin sahəsi 417 km²-dir. Başlanğıcını Baş Qafqaz silsiləsinin şimal-şərq yamacının 2900 m hündürlüyündən götürür. Samur-Dəvəçi ovalığı daxilində bir neçə qola ayrılır. İllik axımının 18%-ni yağış, 32%-ni yeraltı və 50%-ni qar suları təşkil edir. Yaz-yay aylarında qar suları çayda güclü daşqınlar əmələ gətirir. Çayda ən az su sentyabrdan fevrala kimi olan dövrdə müşahidə olunur. Çayın orta illik su sərfi 2,35 kub m/san-dir. Axımın 27%-i yazda, 42%-i yayda, 20%-i payızda, 11%-i isə qışda keçir. Suyu çox bulanıqdır. Orta illik asılı gətirmələr sərfi 12,0 kq/san, lillənməsi isə 5660 q/kub m-dir.
Qaraçayın aşağı axımından suvarma işlərində geniş istifadə olunur. Birinci Nügədi və Alıc kəndi yaxınlığında çayın üzərində HES tikilmişdir.
Kolumbiya milli futbol komandası
Kolumbiya milli futbol komandası — Kolumbiyanı beynəlxalq futbol turnirlərində təmsil edən milli futbol komandası.
Dandolk FK
Dandolk Futbol Klubu – İrlandiyanın Dandolk şəhərini təmsil edən futbol klubu. Klub 1903-cü ildə İrlandiyadakı Böyük Şimal dəmiryolçularından ibarət olaraq təsis edilib. 1926-cı ildə Premyer Diviziyaya yüksələn klub 1932–33-cü il mövsümündə çempion olaraq Dublin klublarının ağalığına son qoydu. Dandolk İrlandiya Liqasında ən çox uğur qazanmış ikinci komandadır. 1963–64 mövsümündə ölkə çempionu olaraq UEFA Çempionlar Kubokunda oynamaq hüququ qazandı. Bununla da Avropada ilk rəsmi matçını keçirmiş oldu. Çempionlar Liqasının 2019–20-ci il mövsümündə isə 70-ci Avropa matçına çıxdı.
Ənənəvi rəngləri 1940-cı ildən bəri ağ və qaradır. Buna görə də klubun ləqəbi bəyaz zanbaqlar (ingiliscə: The Lilywhites) olaraq qalmışdır. İrlandiyanın ən köklü və uğurlu klublarındandır. Belə ki, 13 qat İrlandiya çempionu olmuş, 11 qat isə ölkə kubokunu başı üzərinə qaldırmışdır.
Klub ev oyunlarını 4500 tamaşaçı tutumuna malik "Oriel Park" stadionunda keçirir. Stadion 1919-cu ildə açılmış və bu günədək 3 dəfə yenilənmişdir. Ən son yenilənmə işləri 2010-cu ildə tamamlanmışdır.
Ageratina fastigiata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Çarikar
Çarikar — Əfqanıstanda şəhər. Hindi Quş dağları ilə əhatələnib.
Estoniya milli futbol komandası
Estoniya milli futbol komandası - Estoniyanı beynəlxalq futbol turnirlərində təmsil edən milli futbol komandası. transfermarkt.de saytının məlumatına görə Estoniya millisinin bütün oyunçularının ümumi bazar dəyəri 2012-ci ilin sentyabr ayına görə 12,75 milyon avro qiymətində dəyərləndirilmişdir.
Peron yarımadası
Peron yarımadası — Avstraliyanın qərbində yerləşən yarımada.
Coğrafiyası
left|thumb Yarımada Qərbi Avstraliya ştatında, Hamelin-Pul buxtası ilə Demen körfəzi arasında yerləşir. Ondan qərbdə Derk-Hartoq, cənub-qərbdə isə İdel-Land yarımadası yerləşir. İdel Land yarımadasında materikin ən ucqar qərb nöqtəsi olan Stip-Poynt burnu yerlşir. Yarımadada yeraltı artezian suları vardır ki, onlardan quyular vastəsi ilə su çıxarılır
Yarımada kvars əsaslı qumdan rtəşkil olunmuşdur. O 2 mln — 10 min il öncə meydana gəlmişdir. Qumlar qırmızı rəngə çalır
Yarımadada Fransua Peron Milli Parkı yerləşir. Burada ümumdünya irsinə daxil olan Şark körfəzi yerləşir. Yarımadanın şimalında yerləşən park 52 min ha ərazini əhatə edir
Flora və fauna baxımından zəngin bir regiondur. Burada çoxlu sayda köçəri quş yuva qurur: Adi emu, Sericornis, sericornis və Sylvia. Sahil suları isə dəniz faunası ilə zəngindir. bitki örtüyü baxımından akasiyalar üstünlük təşkil edir.
Tarixi
thumb|Denem şəhəri. Qədim zamanlardan yarımadada avstraliya aborigeni olan vulayidi qəbiləsi məskən məskən salmışdır. Onlar malqan dilində danışırlar. Bu dil XIX əsrdə fransız araşdırmaşısı tərəfindən qeydə alınmışdır. Yarımada öz adını bölgədə ekspedisiyada olmuş naturalist Fransua Perondan almışdır
1880-ci illərin sonlarınadn 1990-cı illərə qədər yarımada ərazisi qoyunçuluq fermaları üçün istifadə edilirdi. Üstəlik burada mirvari çıxarılırdı. 1990-cı illərdə torpaq sahələri ştat tərəfindən satın alınır. 1993-cü ildə nurada Fransua Peron Milli Parkı salınır
Əhalisi
Yarımada ərazisində ən böyük yaşayış məntəqəsi Denem şəhəridir. İnzibati baxımından Şark-Bey qraflığına daxildir.
Bulbophyllum colliferum
(Bulbophyllum colliferum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Toxarlar
Toxarlar -Mərkəzi Asiyanın qədim xalqlarından biri. Erkən orta çağda oğuzlara qarşı çıxmış, lakin məğlub olmuşlar. Bir müddət uyğurlarla da döyüş meydanlarında qarşılaşmışlar. Hind-Avropa dillərinə mənsub idilər. Taciklərin babası hesab olunur.
Kətəməz
Kətəməz — yeni bala vermiş heyvandan sağılan ilk süddən bişirilmiş xörək.
Kətəməz bişirildikdən sonra adətən onun bir hissəsi qonşulara paylanır. Pay alan qonşular isə pay aldığı qaba imkan çatan hər hansı bir pay qoyur. Heç nəyə imkanı olmayan qonşular həmin qaba duz qoyub qaytararlar. Adət-ənənəyə görə qabı boş qaytarmaq olmaz.
Kətəməzi ağuz südü olmadıqda süni surətdə hazırlamaq olur. Bunun üçün hər bir litr südə bir yumurta vurmaqla hazırlamaq olur. Qeyd edək ki, süni kətəməzi qonşulara pay vermək münasib sayılmır.
Doqquzdonkimilər
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Fəsiləyə daxil olan növlərin çoxu kol və ya ağaç, bəziləri isə otdur. Yarpaqları qarşı-qarşıya düzülür. İkicinsiyyətli çiçəkləri simoz çiçək qrupunda yerləşir. Meyvəsi giləmeyvə, çəyirdəyəbənzər, bəzən də qutucuq olur. Şimal yarımkürəsinin mülayim iqlim qurşağında 15-16 cinsinə aid 400-dən çox növü yayılmışdır. Azərbaycanda 4 cinsə aid 11 növə təsadüf edilir. Ən geniş yayılan növləri doqquzdon, gəndəlaş, başınağacı və s.-dir. Doqquzdonkimilərin bir çoxu qiymətli dekorativ bitkidir. Bəzi növlərindən tibdə istifadə olunur.
Klint Mensell
Klint Mensell (, tam adı Klinton Derril Mensell, d. 7 yanvar 1963, Koventri, İngiltərə) — vokalist və Pop Will Eat Itself qrupunun gitaraçısı olmuş Britaniyalı musiqiçi və bəstəkar. Darren Aronofski və Dankana Consun filmlərinin musiqi müəllifi.
Karyera
Mensell yaradıcılıq fəaliyyətinə Britaniya qrupu Pop Will Eat Itselfin solisti kimi başlamışdır. O həmçinin Nine Inch Nails qrupunun dəvəti ilə The Fragile albomunun yazılmasında iştirak edir.
1996-cı ildə Pop Will Eat Itself qrupunun dağılmasından sonra öz dostu, o vaxt elə də tanınmayan rejissor Darren Aronofskinin debüt filmi olan Pi üçün musiqi yazmaq təklifini alır. Filmin müvəffəqiyyətinə baxmayaraq, Mensellin musiqisi filmin izləyiciləri və film tənqidçiləri tərəfindən arxa planda qaldı.
Darren Aronofskinin ikinci filmi Requiem for a dream üçün də musiqi işi Mensellə həvalə edildi. Həmçinin Mensell pilotlardan bəhs edən serial C.S.I.: Cinayət yeri Nyu-York və Dankana Consun debüt filmi olan Ay 2112 filmi üçün də musiqilər yazmışdır.
Orkestrlə və xor ansamblıyla yenidən yazılmış Lux Aeterna kompozisiyasının versiyası Üzüklərin hökmdarı: İki qala filminin treylerində istifadə edilmişdi.
Budapeşt kukla teatrı
Budapeşt kukla teatrı  — Budapeştdə yerləşən Kukla Teatrı, Mərkəzi Avropanın ən böyük kukla teatrı. 1949-cu ildə Dövlət Kukla Teatrı adı altında yaradılmış və uzun müddət Macarıstanda yeganə peşəkar kukla teatrı idi. Müasir adı 1992-ci ildə verildi
Budapeşt Kukla Teatrı, memar Adolf Lanq layihəsi ilə 1875-1877-ci illərdə inşa edilmiş Andraşı prospekti 69-da keçmiş qədim incəsənət qalereyasının tarixi binasında Ferens List Musiqi Akademiyası yanında yerləşir. Kukla teatrından əvvəl kabaralar binada işləyirdi və Milli Teatr da burada kamera mərhələsində çıxış etdi. 9 mərtəbəli bir binada 403 yerlik zalı ilə müasir texnika ilə təchiz olunmuş əsas mərhələdən əlavə, Budapeşt Kukla Teatrı konfiqurasiyanın dəyişdirilməsi imkanı ilə beşinci mərtəbədə 99 yerlik kamera zalı ilə təchiz olunmuşdur.
Budapeşt Kukla Teatrı yalnız Macarıstanda və xaricində şöhrət qazanmışdır, yalnız uşaqların çıxışları ilə deyil, böyüklər üçün çıxışları ilə. Budapeşt Kukla Teatrının repertuarında yalnız Macar müəllifləri tərəfindən deyil, "Midsummer Night's Dream" və "Fırtına" tamaşaları nümayiş etdirilir. Klassik musiqi Bela Bartok, Zoltan Kodaya, Çaykovski, Stravinski, Ravel və Prokofyevin əsərləri orkestri ilə böyük uğur qazanmışdır. Beləliklə, Budapeşt Kukla Teatrı kukla nümayişinin bərabərliyini sənətkarlığın digər sahələri ilə sübut edir.
Amerikan qorxu hekayəsi: Psixiatriya xəstəxanası personajlarının siyahısı
250px|thumbnail|right|[[Amerikan qorxu hekayəsi: Psixiatriya xəstəxanası təbliğat afişası]] Amerikan qorxu hekayəsi: Psixiatriya xəstəxanası FX telekanalında yayımlanan “Amerikan qorxu hekayəsi” antologiya serialının ikinci mövsümüdür. Mövzusu müqəddəslik və dinlə elmin əlaqəsi olan ikinci mövsümdə Massaçusetsdəki Briarkliff adlı psixiatriya xəstəxanasında 1964-cü ildə cinayətlər və münasibətlər təsvir olunur. Qanunsuz həbs edilmiş xəstəxana sakinləri, o cümlədən soyuqqanlı qatil hesab edilən Kit Uolker və Qreys Bertrand, nimfoman hesab edilən Şelli və lezbiyan jurnalist Lana Uinters xəstəxanadan qaçmaq istəyərkən sirrli hadislərlə üzləşirlər. Xəstəxananın sadist iş heyətinin başında rahibə Cud Martin durur. Ganahsız rahibə və psixoloq haqqında həqiqətlər ortaya çıxdıqda hər şeyin göründüyü kimi sadə olmadığı müəyyənləşir.
Fenilketonuriya
Fenilketonuriya — ağır irsi xəstəlik olub, əsasən sinir sisteminin zədələnməsi ilə müşahidə olunur. Autosom — resessiv yolla ötürülür
İlk 1934-cü ildə Norveç həkimi və biokimyaçısı İ. A. Fellinq (İvar Asbjörn Fölling, 1888–1973) tərəfindən təsvir edilmişdir. Ağır irsi xəstləik olub əsasən, sinir sisteminin zədələnməsi ilə xarakterizə olunur. Fenilketonuriya, fenilalanin 4-hidrolaza fermentinin çatışmaması ilə bağlı yaranan bir xəstəlikdir. Xəstənin qanında fenilalaninin miqdarı yüksək olur. Onlarda sidik vasitəsilə fenil piroüzüm turşusunun ifrazı baş verir. Bütün bunların səbəbi orqanizmdə yalnız bir fermentin – fenilalanin 4-hidrolazanın çatışmaması durur. Fenilalanin 4-hidrolaza fermentini kodlaşdıran PAH geni 12-ci autosom xromosomun uzun çiyninin 23.2 lokusunda (12q 23.2) yerləşir. Xəstəlik autosom-resesiv tipdə irsən verilir. Müəyyən edilmişdir ki, xəstəliyin rastgəlmə tezliyi :
· Çində-1:18000
· Yaponiyada-1:120000
· Finlandiyada-1:100000
· Koreyada-1:41000
Sağ mədəcik
Sağ mədəcik (lat. Ventriculus dexter) — üçbucaqlı piramidaya bənzəyir; bunun əsəsı sağ qulaqcığa və zirvəsi aşağı doğru baxır. Sağ mədəcikdən ağciyər kötüyü başlandığı üçün iki hissəyə bölünür; dal hissəsi tam mənada mədəcik boşluğunu təşkil edərək sağ qulaqcıq ilə rabitədə olur; qabaq hissəsi isə konusa ya qıfa bənzədiyi üçün (lat. conus arteriosus s. infundibulum) adlanır. Bunlar bir-birindən əzələvi bir daraq - (lat. crista supraventricularis) vasitəsilə ayrılmışdır. Qurluş cəhətcə konusun fərqi bundadır ki, burada ətli atmalar yoxdur, divar hamardır. Sağ mədəcik divarlarınada bir çox ətli atmalar - (lat. trabeculae carneae) və üç ədəd məməyəbənzər əzələ - (lat. mm. papillares anterior, posterior et septalis) vardır. Məməyəbənzər əzələlərdən biri ön və yan tərəfdə, digəri arxa və yan tərəfdə və üçüncüsü içəri tərəfdə (mədəciklər arası arakəsmədə) yerləşmişdir; bunlardan başqa bəzən bir neçə əlavə məməyəbənzər əzələlər də təsadüf olunur.
Fenilketonuriya
· Türkiyədə-1:2600
Sağ mədəcik
Sağ qulaqcıq-mədəcik dəliyi sağ qulaqcıq-mədəcik qapağı ya üçtaylı qapaq (trikuspidal qapaq) - (lat. valva atrioventricularis dextra s. tricuspidalis) ilə örtülmüşdür. Bunu təşkil edən tayların biri öndə - (lat. cuspis anterior), digəri dal tərəfdə - (lat. cuspis posterior) və üçüncü içəri tərəfdə - (lat. cuspis septalis (cuspis medialis - BNA)) olur. Bunların şəkli üşbucağa bənzəyir: əsasları qulaqcıq-mədəcik dəliyini əhatə edən lifli halqaya - (lat. anulus fibrosus) və kənarları ilə zirvələri vətər telləri - (lat. chordae tendineae) vasitəsilə mədəcik divarına və ya məməyəbənzər əzələlərə bağlanmışdır.
Lifli halqa - (lat. anulus fibrosus) lifli birləşdirici toxumadan təşkil olaraq qulaqcıq-mədəcik dəstəsi - (lat. fasciculus atrioventricularis) keçən yerdən başqa tamamilə qulaqcıqların əzələ qişasını mədəciklərin əzələ qişasından ayırır. Lifli halqanın yan ucları bir qədər qalınlaşaraq üçbucaq şəklini alırlar və (lat. trigona fibroza) adlanırlar.
Fenilketonuriya
· ABŞ-da-1:15000
Ageratina feuereri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sağ mədəcik
Mənbələr
50 px|left
Fenilketonuriya
· Norveçdə-1:13000
Sağ mədəcik
İstinadlar
Herz
Fenilketonuriya
Kliniki şəkli: Xəstəlik uşağın həyatının ilk mhəfələrində, ilk aylarında ortaya çıxır. Uşaqlar fiziki və sinir-psixoloji inkişafdan geri qalır. Süstlük, yuxululuq, qıcıqlanmanın artması, ağlağanlıq qeyd olunur. Xəstəlik proqressivləşdikdə epileptikə bənzər bayılmalar, qıcolmalar, başın yırğalanması, tremor, qısa müddətli huşun itirilməsi, müşahidə oluna bilər. Xüsusi qrup əzələlərin yığılması ilə xəstə "dərzi pozası" alır. Hiperkinezlər, əllərin tremoru, ataksiya, bəzən parezlər görülə bilər. Uşaqlar saralır, parlaq dərili və mavi gözlü olurlar. Onlarda dermatit, ekzema, xüsusi qoxulu ("siçan iyi") tərləmə və sidik ifrazı qeyd olunur. Arterial hipotenziyaya meyillilik müşahidə olunur. Müalicə olunmadıqda imbelsillik və idiotiya inkişaf edir.
Diaqnoz: Xəstəliyin diaqnozu uşaq doğulduqda sonra 2 aydan gec olmayaraq qoyulmalıdır. Bunun üçün bütün yeni doğulmuş uşaqlar müayinə edilməlidir. Qanda fenilalanin, sidikdə fenilpiroüzüm turşusunun miqdarı təyin olunur.
Müalicə: Uşaqlarda xüsusi pəhriz təyin olunur. Qidadan ət, balıq, süd məhsulları, heyvani zülal tərkibli qidalar çıxarılır. Zülsl defisiti fenilalaninsiz aminturşu qarışığı ilə bərpa edilir.
Askin mağarası
Askin mağarası — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikasının ərazisində olan karst mağarası. Cənubi Uralda çanta formasında olan böyük bir boşluqda yerləşir. Bu, bütün Rusiya üçün əhəmiyyəti təbiət abidəsidir.
Ufa platosunun ətəklərində Devon yaşlı əhəngdaşılarda əmələ gəlmişdir. Dəhlizlərinin ümumi uzunluğu 206 metr, dərinliyi 34 metrdir. Tağvarı girişi (hünd. 9 m, eni 22 m) 260 metr hündürlüyündədir. Döşəməsi – demək olar ki, tamamilə çoxillik buzla örtülmüş zal (uz. 104 m, eni 40–60 m, hünd. 20 mədək) daha çox maraq kəsb edir. Askin mağarasında hündürlüyü 12 metrədək, özülünün diametri 3–10 metr olan stalaqmitlər əmələ gəlir ki, bunlar da Rusiyada ən iriləridir.
2017-ci ildən etibarən mağaraya giriş məhduddur. Belə ki, mağara, Rusiya Coğrafi Cəmiyyətinə mikroiqlimin bərpası və buzlaq qalıqlarının qorunması üçün icarəyə verilmişdir.
Hiroşi Yoşida
(d. 11 fevral 1958) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 9 oyun keçirib, 1 qol vurub.
Laslo Kalnoki
Laslo Kalnoki — macar şairi və tərcüməçisi.
Həyatı
Laslo Kalnoki Nyuqatın üçüncü nəslinə aid edilirdi. Onun şeirlərində pessimizm cərəyanı daha çox hiss olunurdu.
Fuad Babanlı
Fuad Babanlı (Babanlı Fuad Abdulla oğlu; ) — Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, şair-dramaturq. Sərbəst güləş üzrə SSRİ idman ustası.
Həyatı
Fuad Babanlı 17 aprel 1945-ci ildə Qazax şəhərində müəllim ailəsində anadan olub. 1951 - 1961-ci illərdə Qazax şəhərində orta məktəbdə oxuyub.
1971-ci Azərbaycan Politexnik İnstitutunu bitirib. İxtisasca mühəndisdir.
Müxtəlif vəzifələrdə çalışıb.
Fuad Babanlı 17 mart 2020-ci ildə vəfat edib.
Ailəsi
İki oğlu, dörd nəvəsi vardır.
Yaradıcılığı
Fuad Babanlı 1982-ci ildə bədii yaradıcılığa başlamışdır. "Tənha qalmayasan" adlı ilk kitabı 1995-ci ildə çap olunmuşdur.
2015–ci ildə Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin "Qızıl kəlmə" ədəbi mükafatına layiq görülmüşdür.
Qoşqarçay
Qoşqarçay - Kürün sağ qoludur. Daşkəsən, Göygöl və Samux rayonları ərazizsindən axır.
Ümumi məlumat
Uzunluğu 76 km, hövzəsinin sahəsi 798 km²-dir. Murovdağ silsiləsinin şimal yamacından axan Hamamçay və Xaçbulaq çaylarının birləşməsindən əmələ gəlir. Mənbəyi Şamamçay qolunun başladığı yerdə, 3368 m yüksəklikdə yerləşir. Başlıca qolları soldan Quşçu (uzunluğu 11 km), Zəngil (uzunluğu 17 km), Xeyrə (uzunluğu 24 km), sağdan Xaç-bulaq (uzunluğu 11 km), Ziyarət (uzunluğu 10 km) və Sarısu (uzunluğu 11 km) çaylarıdır.
İllik axımının 45%-i yağış, 30%-i qar,25%-i isə yeraltı sulardan əmələ gəlir. Yağış sulardan əmələ gəlir.Çayda əsas daşqın yazda olur, davamiyyət orta hesabla 90-100 gün çəkir. Bu dövrdə illik axım həcmindən 20-25 dəfə çox olur.Daşqından sonra azsulu dövrü başlayır. Bu dövrdə illik axımının 8-10%-i keçir.İkinci azsulu dövr qış aylarında muşahidə edilir.
Orta illik su sərfi 3,41 kub m/san-dir.Axımının çox hissəsi yaz və yay aylarında keçir.İntensiv suvarma dövründə illik axımın 10-12%-i axıdılır.
Çayın orta illik asılı gətirmələr sərfi 0,11kq/san, lilənməsi isə 320q/kub m olur,bunun da çox hissəsi (50-70%)may-iyun aylarında keçir.Suyu orta minerallaşmaya (300-500 mq/l) malik olmaqla hidrokarbonatlı-kalsiumludur.
Çayın suyundan kənd təsərrüfatı və sənayə sahələrində geniş istifadə edilir.Üzərində HES qurulmuşdur.
Darevski gürzəsi
Darevski gürzəsi — Gürzələr fəsiləsinə daxil olan ilan növü. Dişilər erkəklərdən iri olur. Dişilər 40 sm, erkəklər isə 25 sm olur. İlan öz adını İlya Sergeyeviç Darevskinin adında götürmüşdür. İlk dəfə Ermənistanda aşkarlanmışdır.
Xariçi görünüşü
Erkəklərin quyruğu 39-43 sm, dişilərdə isə 45-50 sm olur. Başı iri sonucu isə yumrudur. Gürzələrin rəngi sarı-boz və ya sarı-qəhvəyi olur. Bədənində ziqzaqvari zolaq keçir. Balalar növə xass rəngə malik olurlar.
Yayılması
Onlar Ermənistanın şimal-qərb hissəsində subalp və alp qurşağında yayımışlar. Hündürlüyü 2600–3000 m olan ərazilərdə rast gəlinir. Bu yaxınlarda Türkiyəin şimal-şərqində Zəkəriyə kəndində bu ilanların nümayəndələri aşkarlanmış. . Bundan əlavə Artvin ərazisində də aşkarlanmışdır.