Polşa–Rusiya_münasibətləri
Müasirlik
Rusiya isə Polşaya tətbiq etdiyi ixrac qadağasının ikitərəfli bir problem olduğunu irəli sürür və AB-in bu mövzuya müdaxiləsinin yolverilməzliyini bildirir. Rusiyanın bu davranışının təməlində də, Polşaya ‘AB-nin üzvü olan bir ölkə' olsa da Rusiyanın bölgədəki gücünü və köhnə ağırlığını hiss etdirmək istəyi dayanır. Bu qadağa Polşa üçün gündə 1 milyon €, ildə də təxminən 400 milyon €'luq bir itki deməkdir. Polşa, AB çətiri altına sığınaraq Rusiyaya problem yarada bilməz. Rusiyanı bölgədə çətin vəziyyətə sala biləcək hərəkət edə bilməz. Rusiyanın Polşa ilə yaşadığı problem və AB ilə imzalanacaq yeni bir Ortaqlıq və Əməkdaşlıq Paktının müzakirələrinə başlaması qarşılığında Polşanın qarşıya qoyduğu şərtləri qəbul etməməsi AB-ə qarşı da meydan oxumaq anlamına gəlir. Rusiya tez-tez AB-in Polşa kimi bir ölkəyə təslim olmamasının vacibliyini vurğulayır. Rusiya üçün təbii ki AB ilə əlaqələrin ən az problemlə davam etməsi və yeni bir Ortaqlıq və Əməkdaşlıq Paktının imzalanması əhəmiyyətlidir, ancaq əsas məsələ AB ilə bərabər ortaq mənfəətlərini ən üst səviyyədə mühafizə edərək yola davam etməkdir. Polşanın mübarizəsinin Rusiya-AB əlaqələrini çətin vəziyyətə salacağından narahat olan AB bir tərəfdən Rusiya ilə olan həssas əlaqələrinin zərər görməməsinə, digər tərəfdən də problemli üzvü olan Polşa ilə münasibətlərin tarazlaşdırılmasına çalışır. Görünən o ki, AB Rusiyanın və Polşanın yaratdığı gərginlikdən məmnun olmamaqla, yanaşı heç olmasa hələlik Polşa ilə Rusiyanı tarazlayacaq şəkildə hərəkət etmək səyini davam etdirir və problemin böyüməsinin qarşısını almağa çalışır. Polşa həm AB-ə, həm Rusiyaya qarşı inadını davam etdirir. Rusiya AB ilə əlaqələrin tıxanmasını fürsət bilərək AB ölkələri ilə ikitərəfli əlaqələrini inkişaf etdirir. Rusiyanın baş naziri Vladimir Putinin 2009-cu ildəki Polşaya olan səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin yaxınlaşması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Putinin Qdansk ziyarətinə damğasını vuran əsas məsələ 2-ci Dünya müharibəsindən əvvəl Molotov ilə Ribbentrop arasında imzalanan və Polşanı SSRİ ilə Almaniya arasında bölüşdürən razılaşma və bu razılaşmadan sonra Polşanın başına gətirilənlər olmuşdur. Polşa ictimaiyyəti bu ziyarətdən bir neçə gün əvvəl bu razılaşma səbəbiylə Polşanın Hitler tərəfindən rahatlıqla işğal edildiyini və döyüşün sonuna doğru SSRİ tərəfindən ələ keçərilməsi yolunun açıldığını izah edən nəşrlərlə işıqlandırdı. O illərdə yaşanan hadisələrdən və həyatını itirən polşalılardan ötrü Almaniyanın dəfələrlə üzr istəməsinə qarşı Rusiyanın hələ üzr də istəməyə yanaşmaması Putindən bu mövzuya münasibət göstərməsinin vacibliyini ortaya qoydu. Yalnız mətbuat orqanları deyil, respublika başçısı, baş nazir və digər siyasətçilər də fürsət tapdıqca bu mövzunu gündəmə daşıdılar və Putinlə ilk qarşılaşmalarında baş nazir Tusk tarixdə yaşanan ağrıları xatırlatdı. Respublika başçısı Kaçinski isə xatırlamaq və xatırlatmaqla qalmayaraq verdiyi bir bəyanatda “Yəhudilər necə yəhudi olduqları üçün qətl edildilərsə, polşalılar da polşalı olduqları üçün qətl edildilər”- deyərək rusları polşalılara qarşı irqçi bir siyasət yeritməkdə ittiham etdi. Bu bəyanatlarla yanaşı, İngiltərə Xarici Işlər Naziri Milibandın "Polşalılara 2-ci Dünya Müharibəsində lazım olan dəstəyi verə bilmədiyimiz üçün çox təəssüf edirəm. Sovetlər Polşanın tarixi gedişatını baltalayan bir siyasət yeritdilər" şəklindəki şərhləri və qərb mediasının mövzuya ciddi şəkildə yer verməsi onsuz da mövcud gərginliyi kifayət qədər artırmış oldu. Xüsusilə xaricdə yaşayan polşalılara istiqamətli nəşr olunan yazılar Polşanın necə bir qorxu ilə hərəkət etdiyinin başa düşülməsinə imkan yaradır. Bu qəzet və saytlarda nəşr olunan xəbər və məqalələrin bir çoxu 2-ci Dünya Müharibəsinə aid məlumatları ehtiva edir və əsas məqsədi Rusiyanın Polşa xalqına verdiyi ağrıları xatırlatmaqdır. Polşa tərəfindən bunlar edilərkən Rusiyada mətbuat orqanları 2-ci Dünya Savaşında Polşanın Sovetlərə qarşı necə əməkdaşlıq etdiyini, Rusiyanı yıxmaq üçün nə cür planlar etdiyini gizli kəşfiyyat hesabatlarını nəşr edir və Rus ictimaiyyətinə çatdırmağa çalışır. Hər iki tərəfin də tarixdə yaşanan hadisələri qarşı tərəfi ittiham etmək üçün gündəmə gətirməsi Rusiya ilə Polşa arasında sabit əlaqələrin yaranmasına səbəb olur və iki ölkə Soyuq müharibədən sonra bir növ soyuq barış dövrü yaşayır. Polşa 1989-cu ildə Sovetlərdən ayrılaraq müstəqilliyini qazandıqdan sonra bir neçə il ərzində Avropa Birliyi və NATO kimi Qərb ittifaqının əhəmiyyətli quruluşlarına daxil oldu. İraq müharibəsi başlayanda müttəfiq qüvvələrin sırasında polşalı əsgərlər də iştirak edirdi. Ancaq Polşa-Rusiya əlaqələrində ən böyük gərginliyə səbəb olan hadisə keçdiyimiz illərdə ABŞ tərəfindən həyata keçirilməyə başlanılan Raketdən Müdafiə Qurğularının inşası idi. Burada mərkəz ölkəsi olaraq Polşa görülürdü və Rusiya bu proyektin həyata keçirildiyi təqdirdə Polşanın nüvə hədəfi halına gələcəyini söyləyərək bu ölkəni təhdid edirdi. Çar Rusiyasının və onun ardı olan Sovetlər Birliyinin genişlənmə siyasətinin hədəfi olmaqdan heç cür xilas ola bilməyən Polşa üçün Raketdən Müdafiə Sisteminə sahib olmaq rus təhlükəsini əhəmiyyətli dərəcədə aradan qaldıracaq bir addım olaraq dəyərləndirilir. Polşalıların ABŞ-da iqamət edən qüdrətli həmyerlisi Zbigniew Brzezinski də Polşanın tarixdə çəkdiyi ağrıları bir daha yaşamamaq üçün bu sistemə sahiblənməsinin vacibliyini söyləyirdi. ABŞ hələlik bu proyekti təxirə salmış olsa da, gələcəkdə həyata keçirilmə ehtimalının var olması polşalılara ümid verir. Putinin son Türkiyə ziyarəti  üç yüz illik tarixin dönüş nöqtəsi kimi şərh edildi. 18-ci əsrdə Çar Rusiyasının imperiya strategiyası Osmanlı dövlətini Qara dəniz, Balkanlar və Qafqazlardan uzaqlaşdırmağı hədəfləyirdi. Bu məqsədlə baş verən döyüşlərdə ən çox önə çıxan adların önündə General Suvorov gəlməkdə idi. İşin maraqlı tərəfi türk ordularını bir çox vuruşmada məğlub edən Suvorovun Polşaya qarşı edilən döyüşlərdə də səhnədə olması və polşalılarla ruslar arasında günümüzə qədər davam edən gərgin əlaqələrin toxumlarını atmış olması idi. Türklərlə ruslar, Suvorov dövründən qalma xatirələri unutmağa çalışaraq yeni bir əlaqə formasını inkişaf etdirərkən, polşalılar Rusiya dövlət səlahiyyətlilərinin tarixdə yaşananlar üçün üzr istəmədiyi müddətcə normal bir əlaqə yaradılmasının az qala qeyri-mümkün olduğunu düşünür. Putin kimi Sovetlər Birliyinin dağılmasını 20-ci əsrin ən böyük tragediyası olaraq görən və yeri gəldiyində SSRİ-ni rus cəmiyyəti üçün idealize etməkdən çəkinməyən bir liderin isə bu ifadələrinin tərsinə bir hərəkət etməsi və Polşadan üzr istəməsi xəyal olaraq görülür. Aydın olan odur ki, tarixin kölgəsində qalan Rusiya-Polşa əlaqələri məsafəli və soyuq bir iqlimdə davam edəcək.