cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Billie Jean
Motown 25
25 mart 1983-cü ildə Cekson "Billie Jean" mahnısını məşhur layihə çərçivəsində ifa etmişdir. "Pasadena Civic Auditorium"un möhtəşəm səhnəsində reallaşdırılan "Motown 25: Yesterday, Today, and Forever" konsert proqramı "Motown Records"un yaradılmasının iyirmi beş illik ildönümünə həsr edilmişdir. Syuzan De Pass tərəfindən təşkil edilmiş konsertdə nə zamansa "Motown"la işbirliyi olmuş bütün məşhur ulduzlar çıxış etmişlər. Həmin axşam "Motown" ulduzları həyatlarında böyük rol oynadığına və dəstək olduğuna görə Berri Qordiyə minnətdarlıqlarını bildirməyə toplaşmışdılar. Cekson əvvəl ona gələn dəvəti rədd edərək canlı çıxış etmək istəmədiyini və ya yenidən qardaşları ilə birgə çıxış etmək istəmədiyini bildirmişdi. Lakin müğənninin çox böyük hörmət bəslədiyi Qordinin şəxsən gəlib onu dəvət etməsindən sonra Cekson dəvəti qəbul etmişdi. Lakin o şərt qoymuşdu ki, solo ifa ilə də çıxış edəcək. Qordi bu şərtlə razılaşmış və nəticədə Cekson həmin konsert proqramında "Billie Jean" mahnısını canlı ifa etmişdi. right|thumb|370px|Motown 25 çərçivəsində [[Maykl Ceksonun ilk Ay yerişi]] Marvin Gaye, Smokey Robinson və Mary Wellsin çıxışından sonra "Jackson 5" qrupu ilk dəfə səkkiz yaşlarında çıxış etdikləri tərkibdə səhnəyə çıxdı. Qardaşlar repertuarlarında olan köhnə mahnılardan bir neçəsini ifa etdilər. "I'll Be There" mahnısını ifa etdikdən sonra, onlar Mayklı tək qoyaraq səhnəni tərk etdilər. Cekson dinləyicilərə səsləndikdən sonra çıxışa hazır vəziyyət aldı. O, qara şalvar, yumşaq dəridən parıltılı pencək və bir əlinə parıltılı ağ daşqaşla bəzədilmiş əlcək geymişdi. Performansının başlanğıcında, o, əlcək olmayan əlini yuxarı qaldıraraq çırtma çaldı və cəld digər əli ilə başındakı qara panamanı üzünə doğru aşağı çəkdi. O, panamanı yərə tullayaraq "Billie Jean" mahnısını ifa etməyə başladı. Mahnının ortasında Cekson ilk dəfə ictimayət qarşısında moonwalk oynamağa başladı və bu da ona pop ikon adı qazandırdı. Jackson walked backwards to perform the moonwalk, before he spun and landed en pointe. Cekson moonwalk oynayaraq arxaya doğru hərəkət etdi və yerində fırlanaraq ayaq barmaqları üstündə durdu.
"Motown 25: Yesterday, Today, Forever" konsertini 50 milyon tamaşaçı izlədi və Maykl Ceksonun bu konsertdəki çıxışı ona "Emmy" mükafatı qazandırdı. Bu çıxışı ilə Cekson yeni və daha böyük dinləyici kütləsi topladı ki, bu da "Thriller" albomunun satışına təsir edərək, onu bütün zamanların ən çox satılan albomuna çevirdi. Konsertin efirdə yayımlanmasından bir gün sonra, Ceksonun uşaqlıqdan bəri kumiri olduğu Fred Astaire çıxış edərək onu təriflədi. Ceksonun başqa bir uşaqlı kumiri Sammy Davis Jr isə çıxış edərək Ceksonun ifa zamanı geydiyi pencəyi çox bəyəndiyini bildirdi və daha sonra onu hədiyyə kimi Ceksondan aldı.
Sonralar Cekson qeyd edirdi ki, bu çıxışı istədiyi kimi alınmamışdı, o, daha uzun müddət ayaq barmaqlarının ucunda durmaq istəyirdi. Həmçinin Maykl Cekson qeyd edirdi ki, "Billie Jean" onun canlı ifa etməyi sevdiyi mahnılardan biri olsa da, həmin mahnını "Motown 25: Yesterday, Today, Forever" konsertində istədiyi kimi ifa etməmişdi. "İzləyicilərin nə istəməsi məlum idi – konsertdə etdiklərimi təkrarlayaraq moonwalk oynamaq." O qeyd edirdi. "Mənsə hər dəfə fərqli şəkildə performans göstərməyi sevirdim."
"VH1" və "Entertainment Weekly" tərəfindən tərtib edilmiş Top 100-də Ceksonun performansı "Greatest rock 'n' roll TV moment" kimi səkkizinci yerdə qərarlaşdırılmışdır. Beş il keçdikdən sonra, "Entertainment Weekly" Ceksonun Motown 25 performansının pop musiqi tarixinin ən mühüm anlarından biri adlandırmışdır.
Miras
Maykl Ceksonun "Billie Jean" mahnısı pop musiqi tarixində inqlabi mahnılardan biri kimi dəyərləndirir. Mahnının arxasınca gələn o dövr üçün çox yüksək keyfiyyətli klip isə mahnının bir əfsanəyə çevrilməsinə səbəb olmuşdur. "Billie Jean" "Thriller" albomunun bütün zamanların ən çox satılan albomu olmasına təkan verməklə yanaşı, Castin Timberleyk, Kris Braun və Aşer kimi onlarla müğənninin dəfələrlə müraciət etdikləri mahnı olmuşdur. The Guardian qəzetində qeyd edilirdi ki, "sinqlın istehsal edilməsindən sonra, mahnı Aksl Rouz, Coldplay, Şana Tvein kimi, ona müraciət edən bir çox müğənninin kariyerasında mühüm rol oynamışdır." Maykl Ceksonun mahnını canlı ifaları heç zaman tam uğurlu alınımamış, insanlar onun bu mahnını canlı ifası zamanı daha çox onun rəqsinə baxmağa üstünlük vermişlər, nəinki ifasını dinləməyə. Lakin mahnı və onun ifası zamanı dəfələrlə göstərilən performanslar Maykl Ceksonun bir pop ikon kimi tarixə düşməsinə səbəb olmuşdur.
Tez-tez sifariş edilərək dinləyicilər tərəfindən sevilən mahnı, ən çox səs toplayaraq, BBC Radio 2 tərəfindən bütün zamanların ən yaxşı rəqs mahnısı elan edilmişdir. Qalibin açıqlanmasından sonra, təqdimatçı Zoe Ball demişdi: "Mən şadam ki, "Billie Jean" bütün ən yaxşı rəqs mahnısı adını qazanmışdır. Bu, Ceksonun ən yaxşı mahnılarından biridir." O davam edərək, "Bu mahnı, Ceksonu zirvələrə ucaldan mahnılardan biri, onun Motown 25 də göstərdiyi performans isə bütün zamanların ən yaxşı canlı performanslarından biridir. Mahnının bass xətti möhtəşəm, təqdimat isə əladır. Mən deyərdim mükəmməldir." 2000-ci ildə MTV və Rolling Stone jurnalı tərəfindən tərtib  edilmiş siyahıda "Billie Jean" 1963-cü ildən bu günə kimi yazılmış ən böyük pop mahnılar arasında altıncı yeri tutmuşdur. Ceksonun digər mahnıları "I Want You Back" və "Beat It" isə müvafiq olaraq doqquzuncu və on ikinci yerlərdə qərarlaşmışdı. The Beatles qrupunun "Yesterday" mahnısı isə birinci yeri tutmuşdu.
2005-ci ildə Sony Ericson tərəfindən keçirilən səsvermədə "Billie Jean" bütün dünyada ən çox sevilən üçüncü mahnı elan edilmişdir. Səsvermədə 60 müxtəlif ölkədən 700.000 insan iştirak etmişdi. Birləşmiş Krallıqda aparılan sorğu nəticəsində "Billie Jean" beşinci yerdə qərarlaşan "Thriller" mahnsısnı da arxada qoyaraq birinci yerə yüksəlmişdir. Mahnı "MTV Europa"nın tərtib etdiyi "All-Time Top Ten R&B Songs" siyahısında isə yeddinci yeri tutmuşdur. Channel 4 və HMV tərəfindən 600.000 nəfər arasında keçirilmiş sorğunun nəticəsi olaraq isə, "Billie Jean" "Minilliyin ən yaşı mahnıları" sırasında on altıncı yerdə qərarlaşmışdır.
R&B müğənnisi Pharrell Williams verdiyi müsahibədə qeyd edirdi ki, "Billie Jean" onun ən çox sevdiyi mahnılardan biridir. ""Billie Jean" qədər gözəl başqa mahnının olmasını demək çətindir. Mən düşünürəm ki, bir daha belə bir mahnı yaranmayacaq, bu cür bass xəttli, bu cür gözəl effektli, bu cür ölümsüz, bu cür möhtəşəm." Mahnı həmçinin Çarlinin Mələkləri filmində və 2002-ci ildə istehsal edilmiş Theft Auto: Vice City video oyununda soundtrack kimi istifadə edilmişdir. 2006-cı ildə Visionary kompaniyasının bir hissəsinin təqdimatı keçiriləndən sonra, "Billie Jean" Birləşmiş Krallıqda on birinci yerdə hit parada daxil oldu. Mahnı 40 həftə ərzində top 200 – də qalaraq böyük uğur göstərmişdir. "Billie Jean" mahnısı bu günlərdə də dünya radiolarının 90% – də tez-tez səsləndirilməklə yanaşı, dünya üzrə rəqs klublarında həftə ərzində 250.000 dəfədən çox sifariş alır.
Billie Jean 2008
Ceksonun ifa etdiyi orjinal versiya 2008-ci ildə repçi və hip-hop ifaçısı Kanye West tərəfindən Thriller 25 və iyirmmi beşinci ildönümü ilə bağlı Thriller albomunun təkrar nəşri üçün yenidən işlənmişdir. "Billie Jean 2008" adlandırılan remix müxtəlif tənqidçilər tərəfindən müxtəlif fikirlər almışdır: əksər tənqidçilər qeyd edirlər ki, mahnının orijianl versiyasının üstündə işləmək çox çətin olmalı idi. "About.com"dan Bill Lamb qeyd edir ki, remix "cansız"dır və əlavə edir ki, mahnının səslənməsindən hiss olunur ki, West "studiyaya girəndə orijinal versiyanın mükəmməlliyinin təsiri altında olub." "Pitchfork Media"dan Tom Ewing qeyd edir ki, yeni versiyada mahnıya "klaustrafobik bacarıqsızlığın nəticəsi olaraq dinmik hərəkət bilgisi əlavə edilməsinə cəhd edilib."  "PopMatters"dən Mike Joseph "Thriller 25"i təhlil edərkən, qeyd edir ki, "Thriller 25" in mahnı siyahısı çox "xoş"dur, lakin, Westin "zəif" mixi burda istisnadır. O əlavə edərək, "Sən ən ikonik musiqi albomlarından biri olan kolleksiyadan bütün zamanların ən ikonik mahnılarından birinin üzərində işləyirsən və edə biləcəyin yalnız ritmi sürətləndirmək və zərb aləti səsi əlavə etmək mi olmuşdur?" deyə qeyd edir. "Rolling Stone"dan Rob Sheffield isə original bass xəttinin mahnıdan çıxarılmasını bəyənmədiyini qeyd etmişdir. "IGN"dən Todd Gilchrist isə Westin mixini bəyənərək "xoş musiqi parçası" adlandırmışdır.
"Do It Again Medley with Billie Jean"
"The Slingshot" qrupunun 1983-cü ildə çıxardığı sinql "Do It Again Medley with Billie Jean" adlandırılmışdır. Mahnıda "Billie Jean" və Steely Danin 1973-cü ildə çıxardığı "Do It Again" mahnısının musiqi elementləri kombinasiya edilmişdir.
The Bates versiyası
1995-ci ldə alman punk rock qrupu "The Bates" "Billie Jean" mahnısını özlərinin "Pleasure + Pain" albomuna daxil etmişlər. Mahnının bu versiyası olduqca uğurlu alınaraq Avropada maraqla qarşılanmışdır. "The Bats"ın mahnıya çəkdirdiyi klipdə isə Alfred Hiçkokun"Psycho" filmi parodiya edilmişdir.
Track siyahısı
Maxi-CD
Digər versiyalar
Uzun illər ərzində "Billie Jean" bir çox müğənnilərin albomuna daxil edilmiş və dəfələrlə sinql kimi satışa çıxarılmışdır.
Hindistan ipomeyası
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum caudipetalum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum caudipetalum növü Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Neqab
Neqab — İranın Rəzəvi Xorasan ostanının şəhərlərindən və Cuveyn şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 12,022 nəfər və 3,087 ailədən ibarət idi.
Nobuo Kavakami
(d. 4 oktyabr 1947) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 41 oyun keçirib.
BWF Future Series
BWF Future Series — 2007-ci ildən Ümumdünya Badminton Federasiyası (BWF) tərəfindən icazəsi verilən, BWF İnternational Series və BWF İnternational Challenge turnirləri ilə birlikdə təşkil edilən dörd əsas badminton turnirindən biridir.
Dünya Reytinqi xalları
BWF Future Series BWF turnirlərindən yalnız dördünə (BWF yarışlarından sonra, Super Series, Grand Prix Gold və Grand Prix və İnternational Challenge) Dünya Reytinqi sisteminə əsasən xallar verir.
Masarik Universiteti
Masarik Universiteti — Çexiyanın Brno şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Universitetin əsası 1919-cu ildə qoyulmuşdur.
Xarici əlaqələri
Utrext Şəbəkəsinin üzvüdür.
Özlülük
thumb|hochkant=1.4|Özlülüyün təyini: Maye (mavi) sükunətdə olan lövhə (aşağıda) və hərəkətli lövhə (yuxarıda) arasında kəsilir. Özlülük (viskozitet) axan maddələrin daxilində bir hissəciyin digərinə nisbətən hərəkətinə qarşı göstərdiyi müqavimət ilə səciyyələnən xassədir. O, həm də daxili sürtünmə üçün bir göstəricidir. Özlü axm mll 'km ının əsas qanunauyğunluğu Nyuton tərəfindən qoyulmuşdur: burada: F maye və qazın laylarının bir-birinə nəzərən sürüşməsini şərtləndirən toxunan qüvvə,  S-sürüşmə baş verən qatın sahəsi, Δv/Δy –axının sürət qradiyentidir.η-mütənasiblik əmsalı dinamiklik əmsalı adlanır. O mayenin sürüşməyə müqavimətini kəmiyyətcə idfadə edir. Onun əksi olan φ=1/ηaxıcılıq adlanır.
Maye şəklində olan metallarda da özlülük adi mayelərdə olan xassələrə malik olur. Xüsusi özlülük xassəsinə malik olan material kimi heliumu göstərmək olar. 2,172 K –də helium yüksək axıcılıq göstərərək onun özülülüyü sıfra bərabər olur.
Özlülük materialların vacib fiziki-kimyəvi xassələrindəndir. Qaz və mayelərin boru ilə axması zamanı bu xassə xüsusi rol oynayır. Domna və martens sobalarında ərimiş şlakların özülülüyünü nəzərə almaq lazımdır. Maşınqayırmada tətbiq olunan yağların özlülüyü yağlama prosesinin gedişini təyin edir. Özlülük materialın strukturu ilə sıx əlaqəli olub onun texnoloji proses ərəfəsində alınan fiziki-kimyəvi xassəsini göstərir. Bir çox kimyəvi birləşmələrdə özlülük molekulyar kütlənin artması ilə qanunauyğun olaraq artır. Yağlarda özlülüyün yüksək olması onların tərkibində molekulyar tsikllər olması ilə izah olunur. Təmasda olduqda bir-biri ilə reaksiya verməyən mayeləri qarışdırdıqda o, orta özlülüyə malik olur. Əgər qarışdırmada yeni kimyəvi tərkibli maye alınarsa onda alınan maye 10 dəflərlə yüksək özülülüyə malik ola bilər. Özlülyün vahidi, aralarındakı məsafə vahidə bərabər olan iki maye layına təsir edən toxunan qüvvələrin fərqi vahidə bərabər olan hal üçün Ns/m2 ilə ifadə olunur.
Gomphotherium
Gomphotherium - Gomphotheriidae cinsinə aid olan nəsli kəsilmiş xortumlular.
Konstantin Simonov
Konstantin (Kirill) Mixayloviç Simonov — rus yazıçısı, ictimai xadim, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1974), Lenin mükafatı və 6 dəfə SSRİ Dövlət mükafatı laureatı.
Həyatı
Pyeslərin, ssenarilərin, publisistik oçerk və yol qeydlərinin, ədəbi-tənqidi məqalələrin müəllifidir.
Simonova müharibə (1941-1945) dövrü lirikası daha çox şöhrət qazandırmışdır. Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, Lenin mükafatı və 6 dəfə SSRİ Dövlət mükafatı laureatıdır. Konstantin Simonov, İosif Stalinin göstərişi ilə Fransa, Yaponiya, hətta ABŞ-yə yollanıb, bu ölkələrdə siyasi təbliğatla məşğul olurdu.
Yaradıcılığı
Böyük Vətən müharibəsinin başlanğıcından hərbi jurnalist kimi çalışmağa başlayan K.Simonov payız aylarında "Jdi menya" ("Gözlə məni") şeirini yazır. O, bu şeirini öz sevgilisinə həsr etsə də, "Jdi menya" müharibədə vuruşan ərlərini gözləyən bütün qadınların andına çevrilir. "Gözlə məni" şeiri poetik gücünün təsiri ilə dünyanın bir çox dillərinə, özü də dəfələrlə tərcümə olunaraq yayılıb.
Nəğmə olub dodaqlarda səslənən "Gözlə məni" şeirinin Azərbaycan dilində xeyli sayda uğurlu tərcümə nümunələri var, yəqin ki, hələ bundan sonra da olacaq. Çünki araşdırma zamanı məlum oldu ki, nisbətən yaşlı nəsillə (Ə.Kürçaylı, X.R.Ulutürk, Anar, İsa İsmayılzadə, S.Məmmədzadə və s.) yanaşı müasir dövrümüzdə poeziya aləminə gələn qələm sahibləri də (S.Babullaoğlu, Valeh Mirzə, X.Əfəndiyeva, Ü.Bünyadzadə və s.) həmin şeiri dilimizə tərcümə ediblər.
Qara metallurgiya
Qara metallurgiya — metallurgiya sənayesinin 2 sahəsindən – qara və əlvan metallurgiyadan ibarətdir. Burada əsas rol qara metallurgiyaya məxsusdur. Bu sahə də material tutumlu olduğundan xammal və yanacaq mənbələri yaxınlığında yerləşdirilir. Tam dövriyyəli qara metallurgiya sənayesində istehsal prosesi aşağıdakı mərhələlərdən ibarətdir. Dəmir filizinin çıxarılması → onun saflaşdırılması → çuqun → polad→ prokatın alınması. . 2013-cü ilin I rübündə metallurgiya sənayesinin istehsal həcmi 68 mln manat olub. Artım 1,3% təşkil edib. Hazır metal məmulatlar istehsalında (18,1 mln manat) 49,2% azalma qeydə alınıb. Ekspertlər hesab edir ki, Azərbaycanda qara metallurgiya məhsulları istehsalının vergidən yayındırılması halları var. Dövlətstatkoma görə, bu ilin yanvar-martında ölkədə tikinti armaturları istehsalı həcmi 57,6 min ton olub. Bu, ötən ilin eyni dövründəkindən 52,9% çoxdur. Ekspertlər hesab edir ki, qara metallurgiya gizli iqtisadiyyatın “qaranlıq” proseslərinin getdiyi sahələrdən biridir. İqtisadçı-sahibkar Nazim Məmmədov Turan-a bildirib ki, hesabatdan kənar məhsulun satış bazarı Dərnəgüldür. Orda məhsullar yalançı müəssisələrin adından satılır. Armatur bazarına “Baku Steel Company” nəzarət edir. DSK-ya görə, son illər ən yüksək polad əridilməsi 2007-ci ildə olub – 468 min ton. 2009-cu ildə istehsal həcmi 150 min ton təşkil edib. 2010-cu ildə ikiqat artıb, 2011-ci ildə 380 min ton olub. Maraqlıdır ki, “Baku Steel Company” öz gücünü gizlətmir – ildə 770 min ton. Şirkət praktik olaraq bütün qara metal qırıntısını, batan gəmiləri, sökülən sənaye müəssisələrini alır. Bundan başqa, 2012-ci ildə Gömrük Komitəsinin məlumatına görə, 100 min ton qara metal qırıntısı idxal edilib. 2011-ci ildə $48,3 mln qiymətində 149 min ton armatur alınıb. Bu, 2010-cu ildəkindən 4 dəfə çoxdur.
Yuxarı boş vena
Yuxarı boş vena (YBV) — birinci sağ qabırğa-döş sinxondrozunun arxasında sağ və sol bazu-baş venalarının  birləşməsindən əmələ gələrək döş sümüyünün və aortanın sağ tərəfi ilə aşağıya doğru gedur və üçüncü qabırğanın yuxarı kənarı bərabərliyində sağ qulaqcığa açılır. YBV-nin uzunluğu 5-6 sm və diametri təxminən 2,5 sm-dir, sol tərəfdən aortaya, sağ tərəfdən sağ ortadivar plevrasına və ağciyərə söykənmişdir; ikinci qabırğa səviyyəsində ürək kisəsi ilə örtülü olur, belə ki, aşağı hissəsi ürək kisəsi daxilində yerləşir. Aşağı boş vena kimi bunun da qapağı yoxdur. YBV ürək kisəsinə daxil olmamış arxa tərəfdən tək venanı - qəbul edir və bunun vasitəsi ilə aşağı boş vena sistemi ilə rabitədə olur. Tək venadan başqa YBV-yə - ürək kisəsi venaları və  - orta divar venaları açılırlar.
Yuxarı boş vena sistemi
Yuxarı boş vena sistemi aorta qövsü və döş aortası şaxələrinin təchiz etdikləri nahiyələrdən, yəni başdan, boyundan, yuxarı ətraflardan və döş qəfəsindən venoz qanı yığıb ürəyin sağ qulaqcığına daşıyır.
Mənbələr
50px|left
Çyornoe gölü (Tarlaşi)
Çyornoe gölü —Tatarıstanın Laişevski rayonu ərazisində yerləşən göl. Tatarıstan SSR Nazirlər Sovetinin 10 yanvar 1978-ci il № 25 və Tatarıstan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 29 dekabr 2005-ci № 644 saylı qərarı ilə yerli əhəmiyyətli təbiət abidəsi elan edilmişdir.
Coğrafiya
Çyornoe təbii mənşəlli göldür. Tatarıstanın Laişevski rayonunda, Tarlaşi kəndindən 1,5 km cənub-şərqdə yerləşir. Su tutarı uzunsov formaya malikdir. Uzunluğu 507 metr, maksimal eni isə 123 metrdir. Su səthinin sahəsi 4,44 ha-dır. Orta dərinliyi 3 metr təşkil edir.
Hidrologiya
Su tutarının həcmi 170 min m³-dir. Yeraltı sularla qıdalanır. Səviyyəsi dəyişməzdir. Suyu rəngsiz və iysizdir, minerallaşma 102 mq/l, şəffaflıq 200 sm-dir. Kimyavi tərkibi hidrokarbonatlı-kalsiumludur.
Akuşəpeştə
Akuşəpeştə — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Əhalisi 124 nəfərdir (2009).
Din
Kənddə Akuşapeşta kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Kalmıkiya
250px|thumbnail|right thumb|300px|Milli yaşayış məskənləri
Kalmıkiya Respublikası — Rusiya Federasiyası subyektlərindən biri. Paytaxtı Elista şəhəridir. Kalmıkiya Avropada buddizmin ən çox ibadət edildiyi yerdir.
Əhali
Ölkə üzrə ümumi əhalisi 283 214 nəfər. Respublikanın yerli əhalisi kalmıklar, qazaxlar, ukraynalılar, beloruslar, tatarlar və s.-dir. Orta sıxlıq hər km2-də 3,8 nəfərdir. Sıxlığa görə Yergeni və Stavropol yüksəkliyi fərqlənir (hər km2-də 10 nəfər). Ən az əhali isə Qara torpaqlarda cəmlənmişdir (hər km2-də 1 nəfər). Dağlılar ümumi əhalinin 37%-ni təşkil edir. İri şəhərlərinə Elista, Kaspiyskiy və Qorodovikovsk misaldır. .
Pol Mazurski
Pol Mazurski — ABŞ rejissoru, 5 dəfə "Oskar" mükafatı laureatı.
Həyatı
Pol Mazurski 25 aprel 1930-cu ildə ABŞ-də anadan olub, 30 iyun 2014-cü ildə ABŞ-də 84 yaşında ürək çatışmazlığından vəfat edib.
Fəaliyyəti
Pol ilk dəfə 1953-cü ildə "Qorxu və Şəhvət" tammetrajlı filmində iştrak edib. Rejissor kimi ilk fəaliyyəti isə 1969-cu ildə çəkilən "Bob və Carol" və "Ted və Alis" filmində olub. O, həmçinin "Aleks möcüzələr ölkəsində" (1970), "Subay qadın" (1978) və "Mağazada səhnələr" (1991) filmlərinə rejissorluq edib.
Embritopodlar
—  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Mordovya Arena
Mordovya Arena – Rusiyanın şəhəri Saranskda yerləşən, 2018 FİFA Dünya Kuboku üçün tikilən stadiondur. Mordovya Saransk klubu da öz ev oyunlarını burada keçirir. Stadion Mordovyanın əvvəllər ev oyunlarını oynadığı Start Arenanı da əvəzləmişdir. Tamaşaçı tutumu 43958 nəfərdir. Təsislərin ümumi sahəsi 122700 m²-dir.
Arena şəhərin mərkəzi hissəsində yerləşir və əsas infrastrukturuna yaxın məsafədədir. Stadionun dizaynı Mordva xalqının qədim mifologiyasındakı əsas obrazı olan günəşin təsvirinə əsaslanır. Mundialdan sonra stadionun Saransk və Mordoviyanın ən böyük idman və asudə mərkəzi olacağı gözlənilir.
Tarixi
Saranskda yeni bir stadionun tikilmə qərarı Rusiyanın mundiala ev sahibliyi edəcəyinin təsdiqlənməmişdən əvvəl alınmışdı. Stadion 2010 ilə 2012-ci illər arasında inşa edilməliydi və iki önəmli tədbirə ev sahibliyi etməliydi: Spartakiada və Mordoviya xalqı ilə rus dövləti xalqları arasındakı minillik yubiley. Sport-Engineering şirkəti stadionu planlaşdırılan şirkət oldu. Stadionda ilk rəsmi matç 21 aprel 2018-ci ildə oynandı. 250px|thumb|left|Stadion gecə zamanı 2017-ci ilin sonunda stadionun dizayn görünüşü tamamlandı. Ətrafı gözəlləşdirildi, qapalı binaların, ictimai-iaşə obyektlərinin tikintisi, stadion içindəki liftlər quraşdırıldı. Bundan əlavə, stadionun tikintisi müxtəlif şəhərsalma problemlərini həll etməyə də imkan verdi: yeni park salındı, İnsar çayının bazisi düzəldildi və yaşayış ərazisinin şəhərin mərkəzi ilə əlaqəsi yaradıldı. Sahədə rekreasiya obyektləri tikildi, ictimai və asudə vaxt üçün festivalların keçirilməsi barədə şərait yaradıldı.
Yerləşdiyi ərazi
Stadion Saranskın mərkəzi hissəsində, İnsar çayının şərq sahilində yerləşir. Stadiona maşınla, ictimai nəqliyyatla, xüsusilə də aeroportdan, dəmiryol stansiyasından xidməti avtobuslarla getmək olar. Önəmli otellər, fan zone və gəzməli-görməli yerlər də stadionun yaxınlığında yerləşir. Stadion Volqoqradskaya küçəsi və 21-ci əsrin ilk onilliyində yaradılmış Yubileniy mikrorayonu ilə əhatə olunur. Stadionun yerləşdiyi ərazi həm də 1958-ci ildə yaradılmış köhnə Posop kəndinin ərazisində yerləşir. 2010-cu ilin sonunda stadionun üçün yer açmaq məqsədi ilə meşəlik və benzin stansiyası dağıdıldı. Bundan əlavə, avto-təmir mərkəzi və 14 taxta mənzil söküldü. Mənzil sahiblərinə xeyli təzminat verildi.
Dizayn
FİFAya stadionla bağlı təklif ediləndə, Saranskda alman arxitektor Tim Hupenin yaratdığı müvəqqəti layihə nümayiş etdirilmişdi (Layihə Cənubi Afrika Respublikasındakı FNB Stadionunun layihəsindən götürülmüşdü). Stadionun tikintisini "Saransk Grazhdan Proekt" şirkəti öz üzərinə götürmüşdü. Stadion qazan formasında tikilmişdir və oturacaqları xaricindəki fasad kimi narıncı rəngdədir. Tamaşaçı tutumu 43958 nəfərdir. Stadionun iki yeraltı mərtəbəsi və beş yerüstü mərtəbəsi var. Stadionun otu Kanadadan gətirilib və ot altdan isitmə sistemləri ilə təchiz olunub.
İnşası
Son mərtəbə olan beşinci mərtəbənin tikintisi 2015-ci ilin dekabrında başlandı.
Divarlar və dam günəş rəngli perforasiya olunmuş metal panellərdən hazırlanmışdır. Bu istiqanlılığı və qonaqpərvərliyi təmsil edir. Sinklənmiş dam təməli yuxarıdan qoyulan izolyasiya və membran örtükləri olan profilli təbəqələrdən hazırlanır.
Stadionun inşası 2018-ci ilin aprel ayında tamamlandı.
Davranış qaydaları
Matça gedən tamaşaçılara aşağıdakıları bilmələri tövsiyə olunur:
Masaki Yokotani
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 20 oyun keçirib.
Desmostillər
Desmostillər (Desmostylia) — dəstəüstünə aid heyvan dəstəsi.
Desmostiliya, erkən Oligosendən (Rupelian) mərhum Miosene (Tortonian) qədər (30.8-7.25 milyon il əvvəl) mövcud olmuş nəsli kəsilmiş bir su məməliləridir.
Matias Moldt Baskyaer
Matias Moldt Baskyaer (15 may 1995-ci ildə anadan olub) — Danimarkanı təmsil edən kişi badmintonçu.
Alangiş (Ərdəbil)
Alangiş - İranın Ərdəbil ostanında kənd. .
Matias Moldt Baskyaer
BWF International Challenge/Series
Kişilər cütlük
Alangiş (Ərdəbil)
Coğrafi yerləşməsi
Xalxal şəhristanının Səncid bölgəsinin Givi kəndistanında, bölgənin mərkəzindən 15 km şimalda, Xalxal-Ərdəbil avtomobil yolunun 12 kilometrliyindədir.
Bulbophyllum cauliflorum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum cauliflorum növü Vyetnam, eləcə də Nepaldan Tibetə qədər yayılmışdır.
Ageratina arsenei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Aşağı bazar
Aşağı bazar küçəsi – Şuşanın tarixi mərkəzində yerləşən üç əsas magistral küçədən biridir. Aşağı və Rasta bazar küçələrinin kəsişməsi nəticəsində şəhərin əsas ticarət və ictimai mərkəzi olan Meydan formalaşır. Şəhərin ən qədim və mühüm ticarət küçəsi olan Aşağı bazar küçəsi Aşağı meydan və Meydanı birləşdirir.
Aqilizavr
Aqilizavr — quşçanaqlılar dəstəsinə və Neornithischia qrupuna aid dinozavr cinsi. Onlar əsasən Yura dövrünün ortalarında ( 171,6—167,7 milyon il əvvəl) Asiya ərazisində yayılmışdır. Onların qalıqlarına Çinin Siçuan vilayəti ərazisində aşkarlanmışdır. İlk dəfə alim Penq tərəfindən 1990-ci ildə qeydə almışdır. Yalnız bir növü var — Agilisaurus louderbacki.
Aşağı bazar
Tarixi
Şuşa şəhərinin inkişafının ən erkən dövrlərindən etibarən Qarabağ xanlığının paytaxt sakinləri qaladan kənarla geniş ticarət əlaqələri yaratmışdılar. Şəhərin aşağı hissəsində karvansaraların olması artıq həmin dövrlərdə kənardan şəhərə ticarət məqsədi ilə gələnlərin olmasından xəbər verir. Lakin, Pənahəli xanın dövründə Şuşa ticari əhəmiyyətdən daha çox müdafiə xarakterli qala-şəhər kimi nəzərdə tutulduğuna görə, şəhərdə ticarətin inkişafına bir o qədər də əhəmiyyət verilmirdi. E. Avalov qeyd edir ki, Şuşanın ticarət mərkəzinin tarixi qeyd edilməmiş baş planda əks etdirilmiş memarlıq-planlaşdırma kompozisiyası da həmin dövrdə ticarətin səviyyəsini əks etdirir. Buna görə də kiçik həcmli ticari əlaqələr mühitində Aşağı bazar kimi kiçik ticarət küçəsi yetərli idi.
Xüsusiyyətləri
Aşağı bazar küçəsi XIX əsrin I yarısına kimi Şuşanın əsas kompozisiya-planlaşdırma strukturunun mərkəzində məhz bu küçə dayanırdı. Şuşa şəhərinin tarixi qeyd edilməmiş baş planına görə, XIX əsrin əvvəllərində bu küçə şəhərdə yeganə dəqiq planlaşdırılmış ticarət magistralı olmaqla, hər iki tərəfində qırmızı xətt boyunca ticarət sıraları yerləşirdi. E. Avalov bildirir ki, əsas ticarət küçəsi olmaqla yanaşı həmin dövrdə Aşağı bazar küçəsi həm də uzun mərkəz rolunu oynayırdı.
Qarabağ tarixçisi Baharlının verdiyi məlumata görə, həmin dövrdə Aşağı bazar küçəsində ticarət sıraları ilə yanaşı karvansara və hamamlar, o cümlədən Uğurlu bəy hamamı yerləşirdi.
Klad
thumb|300px|Kladoqram
Klad — əcdadın və nəslin davamçılarının təşkil etdiyi qrupdur.
Şimali Amerika minimumu
Şimali Amerika minimumu- İqlim xəritəsində Şimali Amerikada-Kaliforniya körfəzindən şimal-şərqdə yayda əmələ gələn minimumdur(758 mm).
Mikrit əhəngdaşları
Mikrit əhəngdaşları (mikritlər) - çox incə dənəli (3,5–4 ) əhəngdaşları. Mikrit əhəngdaşları beş genetik tipə ayrılır (Flugel, 1967): hemogen, biohemogen (yosunların təsiri ilə karbonatlı maddənin iynəvari formalar şəklində biokimyəvi çökməsi), kokkolitli, foraminiferli və qırıntılı (kalsit qabıqların pozulma məhsulu).
Cosayya Vorren
Cosayya Uorren (1798 - 14 Aprel 1874), ABŞ-lı İndividualist anarxist, ixtiraçı, musiqiçi və yazıçı.
Alateymur (Miyanə)
Alateymur — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Miyanə şəhristanının Türkmən bölgəsinin Üçtəpə kəndistanında, Türkmən qəsəbəsindən cənubda, Miyanə-Təbriz avtomobil yolunun 8 kilometrliyindədir.
Beynəlxalq Hidroqrafiya Təşkilatı
Beynəlxalq Hidroqrafiya Təşkilatı (ingiliscə International Hydrographic Organization) — üzv-dövlətlərinin hidroqrafik fəaliyyətlərinin koordinasiyası məqsədilə 1921-ci ildə yaradılmış beynəlxalq təşkilat. İlkin dövrdə "Beynəlxalq Hidroqrafik Büro" (ingiliscə International Hydrographic Bureau) adlanırdı.
Mənzil qərərgahı Monakoda yerləşir.
Tufan Gündüz
Tufan Gündüz (d. 11 may 1964, Kayseri, Türkiyə)— tarixçi, Hacettepe Universitetinin professoru
Həyatı
Tufan Gündüz 11 may 1964-ci ildə Kayserinin Tomarza şəhərində dünyaya gəlmişdir. O, ali təhsilini Qazi Universitetində almış, 1987-ci ildə universitetin tarix müəllimliyi fakültəsini bitirmişdir. Tufan Gündüz, 1996-ci ildə "Bozulus Türkmənləri 1540-1640" adlı  doktorluq dissertasiyasını  tamamlayaq müdafiə etmişdir. 2006-ci ildə dosent, 2011-ci ildə professor adı alan Tufan Gündüz, hal-hazırda Qazi Universitetində Tarix ixtisası üzrə müəllim kimi fəaliyyət göstərməkdir.
Fəaliyyəti
Tufan Gündüzün türkmənlər haqqında bir çox akademik araştırmalar aparmışdır. Bunda başqa professorun Osmanlı və Səfəvilər dövlətləri haqqında bir neçə məqaləsi çap edilmişdir.
Oskar Luici Skalfaro
Oskar Luici Skalfaro — İtaliyanın siyasi və dövlət xadimi, hüquqşünas, siyasətçi.
Həyatı
Oskar Luici Skalfaro Xristian Demokratik Partiyasının rəhbərlərindən biri. Bir neçə dəfə İtaliya parlamentinə deputat seçilmiş, 1992-ci ildə parlamentin sədri olmuşdur.
Oskar Luici Skalfaro 1966-1987-ci illərə qədər bir sıra nazirliklərə rəhbərlik etmiş, 1992-ci ildə isə İtaliya Respublikasının Prezidenti seçilmişdir.
Mitsuru Komaeda
(d. 14 aprel 1950) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib, 2 qol vurub.
Babagil
Babagil — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 289 nəfərdir.
Toponimiyası
Kəndin adı 1508-ci ilə aid edilən Babagil türbəsinin adındandır. Qədim adı Asnaqaran/Əsnəkəran (talıĢ. "dəmirçilər") olmuşdur. Babagil türbəsi Səfəvilərin gilanlı müridlərindən birinə mənsub olmuş, sonralar zaviyəyə çevrilmişdir. Türbə sahibinin nəvəsi Babagilli Əmir Şahsevər Kəskəri Səfəvilərin tanınmış sərkərdələrindən olmuş, 1578-ci ildə talış hakimi Bayandır xanın fərmanı ilə Xorasanda baş verən iğtişaşı yatırarkən döyüş zamanı öldürülmüşdür.
Həmçinin bax
Barzavu
Bibiyani
Mikroklin
Mikroklin — mineral. Cavan (kaynozoy) süxurların arqon üsulu ilə, qədimlərin – stronsium üsulu ilə izotop yaşını təyin etmək üçün istifadə edilir.
Mikroklinləşmə
Mikroklinləşmə metasomatozun ilk qələvi mərhələsində aktiv qranitoid intruziyalarının avtometasomatoz nəticəsində kvars-çölşpatı metasomatitlərinin əmələgəlmə prosesidir. Qələvi qranitoidlərdə metasomatik yolla mikroklin, kvars və muskovitlə yanaşı, ribekit və egirin əmələ gəlir. Metasomatik mikroklinləşmə əsasən mikroklin metasomatitlərini əmələ gətirir.
Leyla İsmayılova
İsmayılova Leyla Rizvan qızı (Лейла Рызванаўна Ісмаілава) – Belarus Respublikasının tanınmış jurnalisti, musiqili televiziya proqramının aparıcısı, model, Minskdə keçirilən 2010 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsinin aparıcısı (Denis Kuryanla birgə), 2011 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Belarus üzrə səsvermənin nəticələrini elan edib. O, həmçinin 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin Belarusda keçirilən seçim turunun aparıcısı olub.
Həyatı
Leyla İsmayılova 28 iyul 1989-cu ildə Minskdə anadan olub. Atası Rizvan İsmayılov, anası minskli Halina Rujantsovadır. Leyla anadan olandan bir ay sonra ailə Bakı şəhərinə köçüb.
Atasını 3 yaşında ikən itirib. Ağdamda neft bazasının direktoru olan Rizvan İsmayılov Ermənistan–Azərbaycan münaqişəsinin qurbanıdır – o, erməni tərəfinin Ağdam şəhərini bombardman etməsi nəticəsində həlak olub. 3 uşaqla tək qalan anası Minskə köçüb.
Leyla 15 yaşından mətbuatda çıxış etməyə başlayıb. 2006-cı ildə Belarus Dövlət Universitetinin Liseyini (tarix sinfini), sonra isə Jurnalistika İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə (audiovizual jurnalistika, 2011-ci ilin ən yaxşı məzunu) bitirib.
2010-cu ildə Avropa Komissiyasının "Erasmus Mundus" təqaüd proqramı çərçivəsində Yunanıstanın Saloniki şəhərində yerləşən Aristotel Universitetində təhsil alıb. Buradan Minskdə keçirilən "Avroviziya" uşaq musiqi yarışmasının aparıcısının seçim turuna qatılıb. Seçim turundan uğurla keçməsi onun televiziya ilə əməkdaşlığının əsasını qoyub.
Leyla həmçinin musiqi kliplərində, foto və telereklamlarda çəkilib. Dünya Azərbaycanlılarının III Qurultayının iştirakçısıdır. 2011-ci ildən Hollivudun aktyorluq məktəblərindən olan "Playhouse West Acting School and Repertory Theatre"də təhsil alır.
Leylanın anası – rus dili və ədəbiyyatı müəlliməsidir. Böyük bacısı Esmira – jurnalist, iqtisadçı və yazıçıdır. O cümlədən, Azərbaycanın Belarus səfirliyində çalışıb, bir neçə uşaq kitabı nəşr etdirib. Hazırda isə BMT-nin İnkişaf proqramının Minskdə həyata keçirdiyi layihələrdən birinin rəhbəridir. Kiçik qardaşı Bəhram universitetdə təhsil alır.
Piperidin
Piperidin (pentametilenimin) – heksahidropiridin, bir azot atomu olan altı üzvlü doymuş halqadır.Ammonyak iyli ,rəngsiz maye olan piperidin suda və bir çox üzvi həlledicilərdə həll olub azeotrop qarışıq əmələ gətirir. (35% suyun kütlə payı, Tqay. – 92.8 0 C) Piperidinin adı latın sözü olan “ Piper nigrum ” – yəni qara bibərdən götürülüb.
Fiziki-kimyəvi xassələri
Piperidin (pentametilenimin) - heksahidropiridin bir azot atomu olan altı üzvlü doymuş halqadır. Ammonyak iyli, rəngsiz maye olan piperidin suda və bir çox üzvi həlledicilərdə həll olur, su ilə azeotrop qarışıq (suyun kütlə payı 35%, qaynama temperaturu 92.8 °C) əmələ gətirir. Struktur fraqmenti kimi alkaloidlər və əczaçılıq preparatlarının tərkibinə daxildir. Kimyəvi formulu: C5H11N, sistematik adı pentametilenimin, molyar kütləsi 85,15q/mol, sıxlığı 0,862q/sm3, ərimə temperaturu -7 °C, qaynama temperaturu 106 °C, sındırma əmsalı 1,4530, dinamik özlülüyü 25°С-də 1,573Pa•s, maqnit həssaslığı -64,2•10-6 sm3/mol, turşuluğu 11,24 pKa. Kimyəvi xassələrinə görə piperidin tipik ikili alifatik amindir. Mineral turşularla duzlar əmələ gətirir, azot atomu ilə asanlıqla alkilləşir və asilləşir, keçirici metallarla (Cu, Ni və s.) kompleks birləşmələr əmələ gətirir. Qələvi mühitdə hipoxloridlərin təsirindən uyğun N-xloramin C5H10NCl əmələ gətirir. Qatılaşdırılmış HJ (hidrogen yodid) turşusu ilə qaynadılma zamanı pentanın əmələ gəlməsilə həlqənin bərpaolunan açılışı baş verir: C5H10NCl+4 HJ→ C5H12+NH3+ 2J2 Hərtərəfli metilləşmə və Qofman parçalanması zamanı penta-1,3-dien əmələ gətirir. Sulfat turşusunda mis duzları və ya gümüşün iştirakı ilə piperidin piridinə dehidrogenləşir.
Alınması
İlk dəfə piperidin 1819-cu ildə Ersted tərəfindən qara bibərdən alınmışdır. 1894-cü ildə Albert Ladenburq və Şolts tərəfindən tam sintezi həyata keçirilmişdir.
H2NCH2CH2 CH2 CH2 CH2NH2•2HCl →C5H10NH •HCl + NH4Cl
Təbiətdə tapılması və bioloji rolu
Piperidin özü bibərdən alınıb. Piperidin halqası alkaloidlər sırasının tərkib hissəsidir. Belə ki, piperidin halqası piperin molekulunda qara bibərə yandırıcı dad verən koniin alkoloidi qrupuna aiddir. Piperidinin digər törəməsi olan solenopsinə odlu qarışqa toksinlərində rast gəlinir.
Tətbiqi
Piperidindən üzvi sintezdə aldol kondensləşməsində, Knevenagel reaksiyalarında əsas katalizator kimi, eləcə də Mannix və Mixael reaksiyalarında amin komponenti kimi geniş istifadə edilir. Piperidin yüksək temperaturda qaynayan ikili amin kimi α – vəziyyətdə alkilləşə və ya asilləşə bilən ketonların enaminlərə çevrilməsində istifadə olunur (Stork reaksiyası).
Təhlükəsizliyi
Dəriyə düşərkən zəhərlidir, habelə buxarları ilə nəfəs aldıqda da zəhərlənmə baş verir. Asanlıqla alışır, alışma temperaturu 160C-dir. Piperidinlə sorucu şkafda işləmək lazımdır.
Qitə
thumb|300px
Qitə — Yer qabığının böyük massivi. Qitə ərazisinin əksəriyyətində su hövzəsi olmur və kənarları dəniz səviyyəsindən aşağıda yerləşir. "Qitə" anlayışına ekvivalent və ya yaxın olan söz kimi "materik" termini də istifadə olunur.
Anlayış
Qitə spesifik mürəkkəb dərinlik quruluşu ilə səciyyələnən, olduqca iri mühüm qlobal struktur elementdir. Qitə Yerin xarici örtüklərini təşkil edən maddənin uzunmüddətli təkamül prosesində və radiogen istiliyin təsiri ilə planetin ümumi qızması və qismən əriməsi, fiziki-kimyəvi və qravitasion diferensasiyası nəticəsində əmələ gəlmiş heterogen cismdir. Əsasən regional metamorfizm və qranitləşmə ilə əlaqədar olan diferensasion proses nəticəsində Qitə başlıca strukturlara - qırışıqlıq vilayətlərə və platformalara parçalanmışdır. Qitə qabığı maddəsinin planetar ərimə prosesində mantiyanın ümumi diferensasion prosesə məruzqalma dərinliyi 1200-1400 km həddində qiymətləndirilir. Belə hesab edilir ki, kimyəvi tərkibinə görə 300 km dərinliyə kimi qitələr altındakı qabıq okeanlar altındakı qabıqdan fərqlənir. Qitə qabığı altında dalğaötürücü qatın (aşağı sıxlıqlı qat) qalınlığı 50 km yaxın olub, təxminən 100-150 km dərinlikdə yerləşir. Qitə qabığının dabanında təzyiq 1,0-1,5 QPa, temperatur isə 600-7000 C təşkil edir. Qitə sərhədi, okean tərəfə qurunun sualtı davamını hüdudlayan qitə yamacının ətəyindən keçir. Geomorfologiyada Qitə. Yerin geotekstrukturlarına aid edilən ən iri müsbət relyef formasıdır. Qitə üçün düzən və dağlarla əlaqədar olan qitə platformaları və dağəmələgəlmə vilayətləri (bəzi tədqiqatçılara görə, platforma və geosinklinal zonalar) kimi geostruktur zonalar səciyyəvidir.
Qitələr
6 qitə var :
Oktyabr İnqilabı adası
Oktyabr İnqilabı adası — Şimal Torpağı arxipelaqının mərkəzi hissəsində yerləşir. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Taymır Dolqan-Nen rayonu Krasnoyarsk diyarı ərazisinə daxildir.
Coğrafiyası
Şimal Torpağının ən iri adasıdır. Sahəsi 13708 km² təşkil edir (arxipelaqın 37 %). Arxipelaqın mərkəzində yerləşir. Qərbdən Kara dənizi, şərqdən isə Laptevlər dənizi ilə əhatələnir. Bolşevik adasından Şokalski boğazı, Komsomoles adası və Pioner adasından Qırmızı Ordu boğazı vastəsi ilə ayrılır. Uzunluğu 170 km, eni 130 km təşkil edir.
Relyefi əsasən flatodan və alçaq dağlıq ərazilərdən ibarətdir.
Adaların sahillərində burun və körfəzlər vardır. Ən iri körfəzləri: Ostrovnaya, Pyatnistaya, Sobaçaya, Krasnaya, Razdole, Skazoçnaya və Matuseviç fiordu. Şərq hissədə Zakrıtaya buxtası, Medvejaya buxtası, Mutnaya, Otdıx və Marata fiordu. Qərbdə isə Panfilovsev körfəzi və Uzkiy körfəzi. Cənubda Udobnaya, Plavnaya buxtaları və Makarov körfəzi. Ən iri yarımadaları Jiloy, Paris Kamunası, Qusinnıy və Marselezi.
Sahillərində yüksəklik 20 metr təşkil edir. Sahillərin belə yüksək olmasının səbəbi buzlaqlardır.
Oktyabr inqilabı adasında 7 iri buzlaq vardır, onlar adanın sahəsinin böyük hissəsini təşkil edir. Vavilon, Albanov, Dejnyova və Malyutka buzlağı kimi buzlaqlar vardır. Kapinsk buzlağında eyni adlı dağ yerləşir (963 m). Buzlaq örtüyü olmayan adanın xalis zirvəsi 847 metr təşkil edir. Buzlağın qalınlığı 40-180 metrdir. Burada Krepost (589 m), Mir (592), Çudnaya (526), Bazarnaya (590) və Tumannaya dağları vardır. Dağların böyük hissəsi adanın şimal-şərqində yerləşir.
Adada çoxlu sayda iri çaylar vardır. Ən iri Ozernaya çayı 64 km uzunluğa malikdir. Həm adanın və bütün arxipelaqın ən iri çayıdır. Uşakov çayı 58 km, Bolşaya 42 km uzunluğa malikdir. Ada ərazisində elədə çox göl yoxdur. Ən irisi Fordovoedir və 57 km² sahəyə malikdir. İl boyu buzla örtülü olur.
Ada arxipelaqa daxil olan adalar arasında ethiyyatlar malik tək adadır. Burada qızıl ehtiyatları aşkarlanmışdır.
Flora və fauna
Adanın buzdan azad olmuş hissələrində canlılar aləmi zəngin deyildir. Belə ki bu cür sahələr adanın cmi 5 % təşkil edir. Burada əsasən tundra bitkiləri üstünlük təkil edir. mamır və şibyə əsas bitkilərdir. İri canlılardan şimal maralı, ağ ayı, su samuru və sahil xətdinə yaxın ərazilərdə isə morj vardır. Şimal və şərq sahillərində quşların kütləvi toplaşma yerlərində təmizçilər, qağayılar və adi şimal sərçəsi kimi quşlar yaşayır
Tarixi
Ada ilk dəfə Georgi Alekseyeviç Uşakov və Nikolay Nikolayeviç Urvansev tərəfindən təşkil edilən ekspedisiya zamanı (1930-1932) araşdırılır və xəritəyə salınır. 1935-ci ildə "Olovyannı burnu" qütb stansiyası fəaliyyətə başlayır. 1974-ci ildə Vavilon buzlağı üzərində elmi-araşdırma stansiya fəaliyyətə başlayır «Vavilon Kupol».
Adının dəyişdirilməsinə cəhd
1 dekabr 2006-cı ildə Taymır Muxtar Mahal Dumasının plenar iclasında Şimal Torpağı adı dəyişdirilərək əski adının İmperator II Nikolay Torpağı adlandırılması haqqında çıxarış qəbul olunur. Oktyabr inqilabı adası isə Müqəddəs Aleksandr adası adlandırılmalı idi. 1 yanvar 2007-ci ildə Taymır Muxtar Mahalı federasiyadakı muxtariyyət hüququnu itirdiyindən, məsələyə onun daxil olduğu Krasnoyarsk diyarında baxılır və təklif təsdiqlənmir.
Çistoe gölü
Çistoe gölü —Tatarıstanın Laişevski rayonu ərazisində yerləşən göl. Tatarıstan SSR Nazirlər Sovetinin 10 yanvar 1978-ci il № 25 və Tatarıstan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 29 dekabr 2005-ci № 644 saylı qərarı ilə yerli əhəmiyyətli təbiət abidəsi elan edilmişdir.
Coğrafiya
Çistoe təbii mənşəlli göldür. Tatarıstanın Laişevski rayonunda, Çistoe Ozera kəndindən 2,7 km şərqdə yerləşir. Su tutarı uzunsov formaya malikdir. Uzunluğu 820 metr, maksimal eni isə 220 metrdir. Su səthinin sahəsi 7,77 ha-dır. Orta dərinliyi 4 metr təşkil edir.
Hidrologiya
Su tutarının həcmi 130 min m³-dir. Yeraltı sularla qidalanır. Səviyyəsi dəyişməzdir. Suyu mavidir və iysizdir, minerallaşma 51,1 mq/l, şəffaflıq 90 sm-dir. Kimyavi tərkibi hidrokarbonatlı-kalsiumludur.
Babakücə (Lerik)
Babakücə — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Dyörd Şarkozi
Dyörd Şarkozi — yəhudi əsilli macar şairi, tərcüməçisi və yazıçısı.
Həyatı
Nyuqat, Pandora (1927), Valas (1935-1938) və Kelet Nepe (1939) jurnalları ilə əməkdaşlıq edirdi. 1944-cü ildə Balfdakı işçi düşərgəsinə deportasiya edildi və orada vəfat etdi.
Batisit
Batisit — mineral, Na2BaTi2[Si2O7]2
Haqqında
Batisit - rombik. Kristalları lövhəvari. Ayrılma{100} üzrə. Rəngi tünd qəhvəyi. Sərtliyi 8. Xüsusi çəkisi 3,4. Qələvi peqmatitlərdə ramzait, evdialit, torit və b. ilə birlikdə rast gəlir.
Erməni soyqırımının inkarı
thumb|Erməni soyqırımının yüzüncü ilində İstanbulun [[İstiqlaliyyət küçəsi (İstanbul)|İstiqlaliyyət küçəsində soyqırımın əleyhinə keçirilən etiraz aksiyası]] Erməni soyqırımının təkzibi — Birinci Dünya müharibəsi dövründə, Osmanlı hökuməti tərəfindən həyata keçirilmiş erməni soyqırımının inkarı. Türkiyə eyni dövrdə assuriyalılara və yunanlara qarşı törədilmiş soyqırımlarıda inkar edir. Denializmin bir forması kimi, Holokostun inkarı və Nankinq qırğınının təkzibi kimi oxşar tənəzzülçü tarixi revizyonizmlərlə müqayisə edilə bilər.
Erməni soyqırımı yekdilliklə həm tarixçilər, həm də soyqırım alimləri tərəfindən tarixi həqiqət olaraq qəbul edilir. Eyni zamanda erməniləri sistematik olaraq aradan qaldırmaq üçün hazırlanan planın şəffaflığını və uğurunu təsvir etmək üçün Rafael Lemkin soyqırım sözünü icad etmişdir Bu həmçinin ilk müasir soyqırım olaraqda qəbul edilir.
Erməni soyqırımının inkar edilməsi Fransada, İsveçrədə, Yunanıstanda, Kiprdə və Slovakiyada rəsmi olaraq qadağan edilmişdir.
Hal-hazırda Türkiyə və Azərbaycan hökuməti erməni soyqırımını inkar edir, Pakistan isə Ermənistanı ölkə kimi tanımır. Bir çox başqa ölkə, mübahisəli olaraq ABŞ, Türkiyə ilə münasibətləri pozmamaq üçün rəsmi olaraq soyqırımı tanımaqdan qəsdən imtina etdi.
Peleşas
Peleşas — Xorvatiyanın cənubunda yerləşən yarımada. Yarımadanın uzunluğu 70 km, eni 3–8 km arasında dəyişir.
Ümumi məlumat
240px|left|thumb|Stonun qala divarları 240px|left|thumb Peleşas materiklə ensiz bərzəxlə birləşir. Burada Stion şəhəri yerləşir. Yarımada materikdən Neretvan körfəzi, Mlet adasından Mlet boğazı, Korçula adasından Paeleşas boğazı ilə ayrılır. Yarımadanın ən ucqar nöqtəsi Müqəddəs İli dağıdır (961 m). Dağın ətəklərində Orebiç şəhəri vardır. İnzibati baxımından 4 icmaya bölünür. İri yaşayış məntəqələri: Orebiç (4165 nəf. 2001), Ston (2605 nəf) və Trpan (871 nəf).
Cənub, yumşaq iqlim buranı Xorvatiyanın üzümçülük, limon, portağal yetişdirilən regionu edir. Yarıçmadada şərabçılığın paytaxtı Potomedir. Neretvan körfəzinin az duzlu sularınfda molyusk yetişdirilir. . Bunun səbəbi Neretva çayıdır. Dalmatin adaları kimio yarımada da turizm üçün əlverişlidir.
Yarımada bərə vastəsi ilə materik (Trpan — Ploçe) və Korçula adası ilə əlaqələnir.
Yarımadadan Xorvatiyanın əsas hissəsinə getmək üçün Bosniya və Herseqovinadan keçmək lazım gəlir. Ancaq körpü tikintisi gerçəkləşdirildiyi halda bu iş asanlaşacaqdır. Körpü tikintisi Bosniya və Herseqovina hökümətinin etirazından sonra dayandırılmışdır. Belə ki, körpü tikiləcəyi təqdirdə Bosniya və Herseqovinanın Neum limanına iri gəmilər yan ala bilməyəcəkdir. Körpünün parametrləri dəyişdirildikdən sonra tikinti işləri bərpa edilmişdir.
Şəhərləri
Orebiç bir dənizçi şəhəridir. XIX əsrdə elədə iri olmayan ölçülərinə baxmayaraq dalmasiyanın Rieka çəhərindən sonra ikinci olmuşdur. Şəhərin qərbində XV əsrə aid Fransiz monsastrı vardır. Onun yaxınlığında isə dənizçi qəbrstanlığı yerləşirr.
Ston şəhərində ilk istehkamlar roma dönəmlərində inşa edilmişdir.
Ageratina asclepiadea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kazan adaları
Kazan adaları və ya İvo adaları — üç adadan ibarət olan adalar qrupu. Bonin adalarının cənubunda yerləşir. Oqasavara adaları ilə Marian adaları arasında qərarlaşan adalar Tokiodan 2000 km cənubda yerləşir. İnzibati cəhətdən Tokio prefekturası ərazisində yerləşir.
Coğrafiya
Vulkanik adalardır. Kazan adaları üç adadan ibarətdir:
İotoda Yaponiyanın özünü müdafiə dəniz qüvvələrinə məxsus avia baza yerləşir. Burada 400 əsgər vardır. Digər adalarda isə yaşayış yoxdur.
Tarixi
1939-cu ildə adalarda 1100 nəfər yaşayırdı. İoto adasında Hiqasi, Minami, Nisi, Kita və Motoyama, Şimali İoto adasında isə İsinomura və Nisimura kəndləri yerlərşirdi.
Qriqori Perelman
Qriqori Perelman  — Rusiya riyaziyyatçısı, Puankare hipotezini isbat etmiş şəxs.
Həyatı
Qriqori Perelman 1966-cı ildə Leninqradda yəhudi ailəsində doğulmuşdur. Onun atası Yakop mühəndis-mexanik idi,1993-cü ildə İsrailə emiqrasiya etmişdir. Anası Lubov Leybovna Sankt-Peterburqda qalıb riyaziyyat müəllimi işləmişdir. Alimin anası skripka ifa edə bildiyindən, məhz o gələcək riyaziyyatçıda klassik musiqiyə həvəs oyatmışdır. 1982-ci ildə Budapeştdə keçirilən Beynəlxalq riyaziyyat olimpiadasında sovet məktəblilərinin komandasının tərkibində iştirak edən Perelman bütün məsələləri tam həll ederək qızıl medal qazanmışdır. Perelman Leninqradda 239 saylı fizika-riyaziyyat təmayüllü məktəbi bitirmişdi. Perelman yaxşı stolüstü tennis oynayırdı, musiqi məktəbinə gedirdi. O, imtahansız Leninqrad Dövlət Universitetinin Mexanika-Riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuşdur. Fakültə, şəhər və ümumtələbə olimpiadalarının qalibi olmuşdur. Bütün illəri "əla" qiymətlərlə qutarmışdı. Dərsləri əla oxuduğuna görə Lenin təqaüdü qazanmışdı. Universiteti yüksək qiymətlərlə bitirdikdən sonra aspiranturaya daxil olur, 1990-cı ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etdikdən sonra institutda qalıb baş elmi işçi kimi çalışmışdır.
Hazırda Perelman Kupçində anası ilə birlikdə yaşayır, qapalı həyat sürür.
Elmi töhfələri
1994-cü ildə ruh teoremini isbat edir. Leninqrad həndəsə məktəbinin təmsilçisi olaraq, Riççi axınlarının analizi üçün Leninqrad nəzəriyyəsi olan Aleksandrov fəzasını tətbiq etmişdir. 2002-ci ildə Perelman öz məqaləsində ilk dəfə 1904-cü ildə fransız riyaziyyatçısı, fizik və filosofu Anri Puankare tərəfindən formula edilən məşhur Puankare hipotezinin xüsusi halı olan "həndəsələnən" Uilyam-Törston hipotezinin doğrulunu isbat etmişdir. Alim tərəfindən məqalədə Riççi axınlarının öyrənilməsi metodu Hamilton-Perelman teoremi adını almışdır.
Nailiyyətləri
1996-cı ildə Avropa Riyaziyyat Cəmiyyəti tərəfindən gənc riyaziyyatçılar üçün nəzərdə tutulumuş təqaüdə layiq görülmüş, lakin bundan imtina etmişdir.
2006-cı ildə Qriqori Perelmana Puankare hipotezini həll etdiyinə görə Filds medalı ilə təltif edimiş, lakin o bu mükafatdan da imtina etmişdir.
Həmin ildə Science jurnalı Puankare teoreminin isbatını "ilin naliyəti " ("Breakthrough of the year")adlandırmışdı. Bu riyaziyyat sahəsində bu ada layiq görülmüş ilk işdi.
2007-ci ildə Britaniyanın The Daily Telegraph qəzeti "Hazırda yaşayan 100 ən ağıllı insan" siyahısını dərc etmişdir. Qriqori Perelman siyahıda 9-cu yer tutur.
Avropa Gənclər Badminton Çempionatı
Avropa Gənclər Badminton Çempionatı — 1969-cu ildən Badminton Europe (BE) tərəfindən təşkil olunun badminton turniridir. Turnir iki ildən bir keçirilir və Avropanın ən güclü gənc badmintonçuları turnirdə mübarizə aparır. Komanda yarışları 1975-ci ildə Danimarkanın Kopenhagen şəhərində keçirilən turnirdən başlayaraq porqrama əlavə olunmuşdur.