cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
David ulduzu
Yeni dövr
XIX əsrdə yəhudilər, xristianların xaçına anoloji olaraq david ulduzunu özlərinə simvol kimi seçdilər. Məhz bu dövrdə altıgüşəli ulduz bütün dünya yəhudilərinin simvoluna çevrildi. O, yəhudi sinaqoqlarının binalarında, yəhudi təşkilatlarında, abidələrində və baş daşlarında, nəşrlərdə və sənədlərdə, həmçinin məişətdə geniş istifadə edilməyə başlandı. 1897-ci ildə Bazeldə keçirilmiş Sionistlərin konqresində sionizm hərəkatının rəsmi simvolu kimi qəbul edilmişdir. Herşom Şalomun fikrində david ulduzunun sionizmin simvolu kimi seçilməsinin iki əsas səbəbi var idi: O, bütün dünya yəhudiləri arasında geniş yayılmışdı: David ulduzu qədim dini simvol deyildi və o, iudaizm dinini yox, yəhudi millətini təcəssüm edirdi. Müasir sionist ideoloqları üçün bu çox vacib idi.
Mənası
David ulduzunun mənasına dair ənənəvi və XX əsrdə təklif edilmiş nisbətən müasir yanaşmalar mövcuddur.
Pik
Pik - İtiuclu dağ zirvə sidir
Mineralogiya
alt=Mineralogiya kimya, materialşünaslıq, fizika və geologiya elmlərinin qarışığıdır.|thumb|283x283px|Mineralogiya kimya, materialşünaslıq, fizika və geologiya elmlərinin əsaslarını mineralların öyrənilməsinə tətbiq edir. Mineralogiya — təbii şəraitdə yer qabığında yaranan müxtəlif mineralların fiziki-kimyəvi xassələrini, tərkibini, mənşəyini və əmələgəlmə qanunauyğunluqlarını öyrənən elm. Minerallar, onların tərkibi, quruluşu, xassələri, mineral maddələrin Yer qabığı şəraitində əmələgəlmə prosesləri və transformasiyası, habelə xalq təsərrüfatında tətbiqi haqqında elm; geoloji biliklərin ən qədim bölmələrindən biri.
Mineraloji tədqiqatlar
Mineraloji tədqiqatlar kimya, fizika, kristalloqrafiya və geologiyaya əsaslanır. Mineralogiyanın əsas məqsədi faydalı qazıntı yataqlarının axtarışı və kəşfinin, onların istifadə üçün zənginləşdirilməsinin elmi əsasını yaratmaqdır. Mineralın təsnifatını vermək cəhdləri Ərəstuna (Aristotel), Əbureyhan Əl Biruni (X əsr) və Nəsirəddin Tusiyə (XII əsr)  məxsusdur. Sonuncu iki alim bir çox mineralların təsvirini və təsnifatını vermişlər. Respublikamızda mineralogiyanın inkişafında Ç.Ə.Qaşqay, S.Ə.Əzizbəyov, A.Z.Vəzirzadə, H.H.Kərimov, S.M.Süleymanov və b.-nın mühüm xidməti olmuşdur. Rusiyada mineralların paragenetik assosiasiyası nailiyyətləri Lomonosov, Severgin, Fyodorov, Vernadski, Fersman, Smirnov, Zavaritski, Belyankin, Betextin, və b. adları ilə bağlıdır. XVIII-XIX əsrlərdə Çermak, Qrot, Dana və b. əcnəbi alimlərin minerallarin paragenetik assosiasiyası inkişafında böyük xidmətləri olmuşdur. Müasir minerallarin paragenetik assosiasiyası əsas müddəaları XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəllərində formalaşmışdır.
Birzindıq (Əhər)
Birzindıq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Əhər şəhristanının Kəlibər bölgəsinin Meşəpara kəndistanında, Kəlibər qəsəbəsindən 19 km. cənubdadır.
Riim Mansur
Riim Mansur — Misirli oxatan. Riim Mansur Misiri 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Riim Mansur birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında fərdi yarışlarda, 1/32 final mərhələsində Çin Taybeyinin nümayəndəsi Lin Şih-çia ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Riim Mansur rəqibinə 0:6 hesabı ilə uduzdu.
K2 Black Panther
K2 Black Panther (Hanqıl: K2 '흑표'; Hanca: K2 '黒豹') — Cənubi Koreyanın Hyundai-Kia Automotive Group şirkətinin hazırladığı əsas müharibə tankı. Hazırda K2 Qarab Bəbir dünyanın ən inkişaf etmiş tankı sayılır. Bu tankn imkanları asanlıqla Çin yaxud Şimali Koreyanın döyüş meydanına çıxara biləcəkləri istənilən texnikanı geridə qoyur. Bundan əlavə, bu ən bahalı tankdır. Tankda istifadə olunan möhkəm zirehin tərkibi naməlum qalır. K2 tankının qorunma və əks-hücum mexanizmi mükəmməldir. Bir növ M1A2 markalı ABŞ tankına bənzəyir, amma çəkisi qat-qat yüngüldür. Tank özü avtomatik şəkildə insan müdaxiləsi olmadan hədəfi müəyyən edə və vura bilir. Hədəflər sırasına təkcə maşınlar yox, habelə helikopterlər daxildir. Geniş şəkildə istehsalına 2013-cü ildə başlanmışdır, ilk tank isə 2014-cü ildə orduya təhvil verilmişdir. 1 ədədinin qiyməti 9.5–9.8 milyon ABŞ dollarıdır.
İstifadə Edən Ölkələr
Hal hazırda aktiv şəkildə Koreya ordusunun silahlanmasında iştirak edir. İnternet üzərində açıq məlumatlara əsasən Cənubi Koreya ordusunda 260 ədəd var.
2007-ci ildə Türkiyə ordusunu yeni tanklarla təhciz etmək üçun K-2 tanklarına maraq göstərməyə başlayır. Bir il sonra isə iki tərəfin razılaşmasına əsasən Türkiyə bu tankların əsasında öz milli tankı olan Altay tanklarının hazırlanmasına başlayır.
Potensial İstifadəçilər
Bu tanklara hal hazırda ən çox maraq göstərən ölkə Polşadır. 2020-ci ilin yanvarında Polşa ilə aparılan danışıqlara görə Polşa gələcəkdə 800-ə qədər K-2 tankı ala bilər. Polşanın alacağı tanklar yeni variantda olacq və K-2PL adnlanacaq.
2020-ci ilin Dekabr ayında Azərbaycan mediasında Pavel Felqenqauer adlı hərbi ekspertə istinadən yayılan xəbərə görə Azərbaycan bu tanklara maraq göstərir.
Azərbaycanın K-2 Tanklarına marağı
2020-ci ildə baş tutmuş İkinci Qarabağ müharibəsində yeni hərbi reallıqlar üzə çıxdı. Azərbaycan ordusunun arsenalında olan İsrail, Türkiyə, Çexiya kimi ölkələrin istehsal etdiyi silahlar keçmiş sovet və müasir Rusiya silahlarını açıq aşkar üstələdi. Hələ müharibənin gedişində Azərbaycan prezidenti Cənab İlham Əliyev müharibədən sonrada yeni müasir silah və texnikaların alınacağını elan elədi. 2020-ci ilin dekabrında rusiyalı hərbi ekspert Pavel Felgenhauer Azərbaycanın müasir K-2 tankları alacağı barədə məlumatlar dolaşmağa başladı. Ancaq Azərbaycan tərəfi bu xəbərlərə heç bir reaksiya göstərmədi.
Əhməd İsayev
İsayev Əhməd Məmməd oğlu — yazıçı-publisist, 1964-cü ildən Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqının, 1992-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın əməkdar jurnalisti (1987), "Qızıl qələm" (1974), "Ustad" ali jurnalistika (1995), "Həsən bəy Zərdabi" (1996) və "Araz" (1999) ali ədəbi mükafatları laureatı, 2003-cü ildən AKTA-nın fəxri doktoru, 1992-ci ildən "Gəncə və gəncəlilər" Xeyriyyə Cəmiyyətinin sədri.
Həyatı
Əhməd İsayev 30 avqust 1940-cı ildə Zaqatala rayonunun Suvagil kəndində anadan olub. Orta məktəbi bitirən kimi təsərrüfatda əmək fəaliyyətinə başlayıb. Suvagil kənd klubunda müdir işləyib. 1959–1965-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetində əvvəl qiyabi, sonra əyani oxuyub. Hələ tələbə ikən – 1963-cü ildən "Kommunist" qəzeti redaksiyasında işə başlayıb: kiçik ədəbi işçi, baş ədəbi işçi, şöbə müdiri olub. 1970–1990-cı illərdə Gəncə-Qazax bölgəsi üzrə xüsusi müxbir vəzifəsində çalışıb. 1990–1991-ci illərdə "Respublika" qəzetinin təşkilatçısı və ilk baş redaktoru olub. Bir müddət "Həyat" və "Səhər" qəzetlərində işləyib. 1995-ci ildən "Azərbaycan" qəzetinin bölgə müxbiridir.
1957-ci ildən mətbuatda çıxış edir. Tarixi mövzulara, sənədli publisistikaya daha çox üstünlük verir. İki minədək qəzet və jurnal məqaləsinin, otuzdan çox kitabın müəllifidir. Jurnalist axtarışlarına əsasən 1985-ci ildə Leninqrad Sənədli Filmlər Studiyasında "Cəbhədən məktublar" adlı qısametrajlı film çəkilib, "Boş barılar" pyesi (1988) Gəncə Dövlət Dram Teatrında tamaşaya qoyulub.
Hökumət nümayəndə heyəti və jurnalist qrupları ilə Türkiyədə (1974, 1992), Yunanıstanda (1977), Fransada (1985), Bolqarıstanda (1987), İngiltərədə (1994) olub. İtaliyada (1981) "Unita" qəzetinin festivalında və Misirdə (1995) beynəlxalq informatika kurslarında Azərbaycanı təmsil edib. 1999-cu ildə Səudiyyə Ərəbistanına Həcc ziyarətinə gedib.
Nailiyyətlər
Dəfələrlə yaradıcılıq müsabiqələrinin qalibi olub. 1986-cı ildə ona SSRİ Jurnalistlər İttifaqı tərəfindən "İlin ən yaxşı jurnalisti" adı verilib. Moskvada çıxan "Jurnalist" jurnalının üç dəfə (1977, 1981, 1982) xüsusi diplomunu alıb. Respublika Ziyalılar Cəmiyyəti İdarə heyətinin qərarı ilə (1999) "XX əsrin fəxri ziyalısı" diplomu, Qafqaz-Mediya ictimai birliyi tərəfindən "Peşəkar jurnalist" (2008) mükafatı verilib. 1970-ci ildə "Rəşadətli əməyə görə" və 2005-ci ildə isə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib.
"Azərbaycan Respublikasının ictimai və mədəni həyatındakı böyük xidmətlərə görə" Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin 11 dekabr 2006-cı il tarixli sərəncamı ilə ölkə prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülüb. Dəfələrlə Azərbaycan jurnalistlərinin, 1982-ci ildə isə SSRİ Jurnalistlər İttifaqının beşinci qurultayının nümayəndəsi olub. On altı il dalbadal Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqının idarə heyətinə üzv seçilib.
Balaca qara balıq
Balaca qara balıq — Kitabları bir çox dillərə tərcümə olunmuş İranda şah rejiminə qarşı müxalif olan və rejimin qurbanına çevrilən azərbaycanlı yazıçı Səməd Behrənginin ən məşhur əsəridir.
Haqqında
Yazıçı Səməd Behrəngi əsərlərində xalqımızın azadlıq, birlik arzularını əks etdirmiş, insanları zülmə, istibdada qarşı mübarizə aparmağa çağırmışdır. Siyasi alleqoriya janrında olan "Balaca qara balıq" hekayəsində müəllif öz azadlıq arzularını balaca balığın dili ilə ifadə edir. Kitab ilk dəfə 1967-ci ildə İmamverdi Samani tərəfindən Azərbaycan türkcəsinə çevrilərək şeir halında yayımlanıb.
Sonradan isə Fərşid Mesğalinin illustrasiyaları ilə zənginləşdirilmiş kitab 1967-ci ildə farsca çap olunmuşdur. Fərşid Mesğalinin həmin illüstrasiyaları müxtəlif illərdə mükafatlarla təltif edilmiş, o cümlədən 1974-cü ildə Hans Xristian Andersen mükafatına layiq görülmüşdür.
Səməd Behrənginin müəmmalı ölümündən sonra onun əsərləri və xüsusən də "Balaca qara balıq" əsəri daha da məşhurlaşır və mübarizənin, inqilabın rəmzinə çevrilir. Məhz buna görə də əsər Türkiyədə 12 sentyabr hərbi çevrilişi dövründə və İslam inqilabına qədərki İranda qadağan olunmuşdu. Əsər Adana Dövlət Teatrları Baş İdarəsi tərəfindən Mehmet Şekip Taşpınarın rəhbərliyi ilə 2008/2009-cu il teatr mövsümündə səhnələşdirilmişdir.
Məzmunu
thumb|left|1999-cu ildə Türkiyədə çap olunmuş kitabın üz qabığı. Üz qabığındakı şəkli Mehmet Sönmez çəkib.
Balaca Qara Balığın dünyaya göz açdığı mühit Səməd Behrənginin yaşadığı cəmiyyətin oxşarıdır. Burada cəhalət hökm sürür. Ətrafdakı balıqlar heç nə ilə maraqlanmır, yeknəsəq həyat yaşayırlar. Onların düşüncəsinə görə həyat yalnız yeməkdən, yatmaqdan, arxda mənasız vaxt keçirməkdən ibarətdir.
Lakin gəncliyin təmsilçisi olan Balaca Qara Balıq belə həyat tərzi ilə barışmır. O, arxdan çıxmaq, böyük dünyaya qovuşmaq istəyir. Ətrafdakı mühafizəkar balıqlar isə onun bu istəyini əsla anlamır və bir ağızdan deyirlər: — Başqa dünya yoxdur! Dünya elə gördüyün bu dünyadan ibarətdir.
Balaca Qara Balıq nə anasının yalvarışlarına, nə də qonşularının tənələrinə məhəl qoymayaraq, ətalət mühitini tərk etməyə özündə cəsarət tapır. Onun bu hərəkəti digər balaca balıqları da cəsarətləndirir. Onlar Balaca Qara Balığın arxasınca deyirlər: "Sən bizi qəflət yuxusundan oyatdın".
Genişliyə, yeni dünyaya doğru gedən yolda Balaca Qara Balıq çox çətinliklərlə üzləşir. Yolda onun qarşısını müxtəlif qüvvələr kəsmək istəyir. Şaqqa balıq, balıqudan buna nümunədir. Şaqqa balıq kiçik balıqların arasına ədavət salır, onların qüvvələrini parçalayır və sonra da asanlıqla "qurt" eləyib udur. Balıqudan da balaca balıqların qənimidir. Lakin bu və ya digər xeyir qüvvələr Balaca Qara Balığa həmişə kömək olurlar. O, çətinliklərdən qurtularaq irəliyə doğru yolunu davam etdirir və nəhayət, gədib dənizə çıxır. Bu, onun arzuladığı geniş, azad dünyadır.
Yazıçı əsəri nikbin sonluqla tamamlamaqla gəncliyin yenilməz qüvvə olduğunu nəzərə çarpdırmaq istəmişdir. Gənclər təcrübəsiz olsalar da, daim axtarışdadırlar, heç bir vəchlə köhnəliklə barışmırlar. Əsərdə Balaca Qara Balığın gəlib çatdığı genişlik gəncliyin arzuladığı yeni, azad həyatın rəmzidir.
İlya İlf
İlya Arnoldoviç Faynzilberq (İlf) — Sovet yazıçısı.
Senecio nigrescens
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
I İsmayıl Samani
Əbu İbrahim İsmayıl ibn Əhməd Samani (,, aprel 849, Fərqanə — 24 noyabr, 907) — Samanilərdən tanınmış əmir.
Həyatı
Abbasi xəlifəsi Məmun (hökmdarlığı 813-833) dönəmində Fərqanə valilisi olan Əhməd bin Əsədin kiçik oğluydu. Atasının yerinə keçən böyük qardaşı Nəsr bin Əhməd tərəfindən Buxara valiliyinə gətirildi. Bölgədəki qarışıqlıqları aradan götürdükdən sonra, bağlı olduqları Tahirilərin zəifliyindən yararlanaraq müstəqil bir hökmdar kimi davranmağa başladı. Bir yandan da böyük qardaşı Nəsr bin Əhmədə qarşı mübarizəyə girişərək ona üstünlüyünü qəbul etdirməyə çalışdı. İki qardaş arasındaki mücadilənin səbəbini qaynaklar aradaki fəsadçılara və Nəsrə ödənməsi gərəkən verginin verilməməsinə bağlasalar da, gerçək nədən böyük ehtimalla İsmayılin Buxara çəkisini artımağa çalışması və Nəsrin onu özünə rəqib olaraq görməsindən qaynaqlanmaqdadır. Nəsrin ölümündən (892) sonra da bütün Mavəraünnəhrə hökmdar oldu.
Tonik
thumb|right|Tonik Tonik - qazlı alkoqolsuz içkidir. Tonik içinə xihin qatılmış sodaya verilən addır. Tonikdən kokteyllərdə çox istifadə edilir. İlk dəfə bu alkoqolsuz içkidən Hindistan və Afrikada malyariya xəstəliyi ilə mübarizə etmək üçün istifadə edilmişdir. Tibbdə tonik yalnız qaz və xinindən ibarət alkoqolsuz içkidir. Bir zamanlar Britaniya Ost-Hindistan şirkəti toniki alkoqol içki cin ilə qatışdırırlar ki, xinin dadı itsin. Bununla da populyar olan cin-tonik kokteyli meydana çıxır. Xinin hesabına Tonik güclü antibiotik kimi istifadə edilir.
Ülviyyə Rəhimova
Ülviyyə Rəhimova — Azərbaycanlı müğənni.
Azərbaycan Dövlət İncəsənət Universitetini bitirib, həmin illərdə "Bəri-Bax" qrupun tərkibində müxtəlif müsabiqələr və festivallar iştirakçısı olub. 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycan təmsilçisinin seçilməsi üçün 2 fevralda keçiriləcək yarımfinal mərhələsində "İn Love" mahnısı ilə yarışıb. Lakin finala çıxa bilməyib.
Müğənninin toyu 2010-cu il sentyabrın 25-i Bakının şadlıq saraylarından birində baş tutub. Ülviyyə caz ifaçısı Ceyk Cons adlı əcnəbi şəxslə ailə həyatı qurub.
Səfurə Əlizadə
Həyatı
Səfurə Əlizadə 20 sentyabr 1992-ci ildə Azərbaycanın Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Səfurə xanım 3 yaşından musiqi ilə məşğul olmağa başlamışdır. Kaman və saksafon üzrə orta musiqi təhsili almışdır. Səfurə xanım ilk orta təhsilini xoreoqrafiya məktəbində almışdır. Daha sonra 5-ci sinifdən 164 nömrəli tam orta məktəbdə, 8-ci sinifdən isə 23 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil almışdır.
Səfurə Əlizadə 2010-cu ildə Azad Azərbaycan Televiziyasında yayımlanan "Yeni Ulduz 8" layihəsində qalibi olmuşdur və geniş tamaşaçı kütləsinə tanınmışdır.
2010-cu ildə Səfurə Əlizadə orta təhsilini bitirdikdən sonra ali təhsilini almaq üçün İsveçə köçmüşdür. 18 iyun 2010-cu ildə Səfurə xanım İsveçdə "It's My War" adlı ilk albomunu təqdim etmişdir. Səfurə xanımın albomunda 13 mahnı yer almışdır.
O, 10 fevral 2011-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv qəbul edilmişdir.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Səfurə Əlizadə 2010-cu ildə 55-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycanı təmsil etmək üçün bu ölkənin Milli Seçimlərinə qatılmışdır. 2 mart tarixində keçirilən Milli Seçimlərin finalında Səfurə xanım "Drip Drop" mahnısı ilə qalib gəlmişdir və Azərbaycanı Osloda 55-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək hüququ qazanmışdır.
Səfurə Əlizadə Norveçin paytaxı Oslo şəhərində keçirilən 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində 2-ci yarım-finalda iştirak etmişdir. Səfurə xanım 113 xalla 17 ölkə arasında 2-ci yeri tutmuşdur və finala adlamışdır. 29 may tarixində isə keçirilən finalda Səfurə Əlizadə 39 ölkədən 145 xal almışdır və 55-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində 5-ci yeri tutmuşdur.
thumb|Səfurə Əlizadə
Ailəsi
5 iyul 2013-cü ildə Səfurə Əlizadə Bodrumda Azərbaycan Respublikasının Energetika Naziri Natiq Əliyevin oğlu Fərhad Əliyev ilə ailə həyatı qurmuşdur. 10 avqust 2014-cü ildə isə Səfurə xanımın oğlu İsgəndər anadan olmuşdur. . Onun İsgəndər, Ayşə və Natiq adlarında 3 övladı var
Mühacir Çexoslovakiya hökuməti
Mühacir Çexoslovakiya hökuməti — Çexoslovakiyanın Azadlıq üzrə Milli Komitəsinin qeyri-rəsmi adı ilk növbədə Böyük Britaniyadan hökumət kimi diplomatik tanınmağa çevrildi. Adı İkinci Dünya müharibəsində Böyük Britaniyanın digər müttəfiqləri tərəfindən istifadə edilmiş və sonradan onların tərəfindən tanınmışdır.
Yaradılması
Azadlıq Komitəsi ilk olaraq 1939-cu ilin oktyabrında Parisdə keçmiş Çexoslovakiya Prezidenti Edvard Beneş tərəfindən yaradılmışdır. Fransanın diplomatik statusu ilə yanaşı, Fransanın gələcək nasist işğalı ilə bağlı Fransanın uğursuz danışıqları Komitəni 1940-cı ildə Londona köçürməyə məcbur etdi. Oradan, 1941-ci ildə, o, Eston-Abbots şəhərinə köçdü, burada o, Almaniyanın London bombalanmasından nisbətən təhlükəsiz idi.
İkinci Dünya müharibəsi zamanı, bu hökumət Çexoslovakiya qanuni hökumətini tanıyıb (xüsusilə, Sovet İttifaqı London Allied hökumətləri Sovet səfirliyi vasitəsilə ilə diplomatik münasibətləri). Bir anti-faşist olaraq, Münhen Saziş və Çexoslovakiya sonrakı alman işğalı legitimliyi tanınması ləğv və onun 1937 sərhədlərinə Respublikası bərpa etmək istədi. Belə ki, onu tanımaq həmin ölkələrin hissəsi, o de-yure hökumət First Çexoslovakiya Respublikası qalmamışdı.
Arnica venosa
(Arnica venosa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
M1911
M1911 – ABŞ istehsalı olan özüdolan tapanca. 1911 ci ildə Con Brauninq tərəfindən Colt-Browning (U. S. Patent 984519, 14 Fev 1911) adıyla konstruksiya edilib. 1911–1985 cı illərdə ABŞ silahlı qüvvələrində istifadə olunub.
Tarix
XX əsrin əvvəllərində özüdolan tapançalar Avropada və ABŞ-də geniş yayılmışdılar, lakin bu xırda effektivliyi olan tapançalar idi.ABŞ ordusu XX ci əsrin əvvəllərində hələ də, özüdolan revolverlərdən istifadə edirdilər. Revolverlərin üstün cəhədləri, onların daim döyüşə hazırlıqlı, sadə, və çətin olmaması idi. M1911 Birinci dünya müharibəsi dövründə geniş istifadə olunub. M1911-in varinatı olan 1926-cı ilin M1911A1 isə İkinci dünya müharibəsi Koreya və Vyetnam müharibələri dövründə geniş istifadə olunmuşdur. M1911A1 1990 cı ildə "Səhrada tufan" əməliyyatında istifadə olunub. ABŞ da silah çox tanınmışdır. Silah sevərlər bu tapancanı nişana atəş zamanı istifadə edirlər. Ölkədə bu silaha aid olan bir çox aksesuarlar buraxılır. Silahın mənfi cəhəti isə tapancanın böyüklüyü və ağırlıqı eləcə-də maqazinin balaca olması (7 gülləli). Silahı yaradan şirkət öz növbəsində M1911 in mənfi cəhətlərin düzəltmək üçün yeni variantları konstruksiya edirdi
Variantları
thumb|M1911 1912 thumb|Tapança MEU (SOC), Sure Fire taktiki fənəri ilə ABŞ-də Colt M1911 tapançaları fərqli növlərdə, fərqli kalibrlərlə bir neçə istehsalçılar tərəfindən istehsal edilib.
Əvvəlki variantları
M1911i hazırlayanadək Brauninq Kolt М1900, М1902, М1903 Pocket Hammer, М1905 markalı bir neçə tapança istehsal etmişdir.
İşarələmə
Kolt firması tərfindən istehsal edilmiş tapançalar "СОLT’SРТ. F.А. МFG. СО." işarəsi ilə istehsal edilirdi. Sağ tərəfdə isə "МОDEL ОF 1911 U. S. АRМY" işarəsi olur.
Həmçinin baxın
thumb|Kolt M1911 və [[Beretta 92]]
Eucalyptus argutifolia
(Eucalyptus argutifolia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərbaycan 1996 Yay Olimpiya Oyunlarında
Azərbaycan — 1996-cı ilin 18 iyul-4 avqust tarixlərində Birləşmiş Ştatların Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında. Azərbaycan Milli Olimpiya Komandası Atlanta Olimpiadasında 23 idmançı ilə 9 idman növündə təmsil olundu.
Azərbaycan Milli Olimpiya Komandası Atlanta Olimpiadasını 1 gümüş medalla başa vurdu. Komandanın heyətində yeganə medalı sərbəst güləş turnirində mübarizə aparan və turnirin final görüşündə məğlub olaraq gümüş medala sahib olan Namiq Abdullayev qazandı.
XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında 1 gümüş medala sahib olan Azərbaycan Milli Olimpiya Komandası medalların əyarına görə 61-ci pillədə, medalların sayına görə isə 64-cü pillədə qərarlaşdı.
1991-ci ildə Sovet İttifaqından ayrılan Azərbaycan dövlət müstəqilliyini elan elədi. 1992-ci ildə Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi yaradıldı. Bu qurum 1993-cü ildə Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin üzvü seçildi. 1996-cı ildə isə Azərbaycan Olimpiya Oyunlarında debüt elədi.
Medalçıların siyahısı
Azərbaycan Milli Olimpiya Komandası XXVI Yay Olimpiya Oyunlarını bir gümüş medalla başa vurdu. Komandanın heyətində sərbəst güləşçi Namiq Abdullayev final görüşündə məğlub olaraq olimpiadanın gümüş medalına sahib oldu.
Komandanın heyəti
Azərbaycan Milli Olimpiya Komandasının heyətində 23 idmançıdan 20-si olimpiadalarının debütantı idi, cəmi üçü isə bundan əvvəl Olimpiya Oyunlarında mübarizə aparmışdı. Stend atılığı turnirində çıxış edən Valeri Timoxin Sovet İttifaqı bayrağı altında 1988-ci il Seul Olimpiadasında, MDB bayrağı altında isə 1992-ci il Barselona Olimpiadasında mübarizə aparmışdı. Sərbəst güləşçi Məhəmmədsalam Hacıyev Barselona Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurmuşdu, cüdoçu Namiz Hüseynov isə həmin olimpiadanın qalibi olmuşdu.
Komandanın ən yaşı üzvü 38 yaşlı güllə atıcısı İradə Aşumova, ən gənc üzvü isə 17 yaşlı yunan-roma güləşçisi Tahir Zahidov idi.
Ağır atletika
Əvvəlcə iyulun 21-də Asif Məlikov mübarizə apardı. Asif Məlikov birdən qaldırma mərhələsində birinci cəhdində 125.0 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gələ bilmədi. Onun növbəti cəhdi də uğursuz alındı. Sonuncu cəhdində mütləq ştanqı qaldırmalı olan Asif Məlikov, bu səfər də onun öhdəsindən gələ bilmədi. Bununla da Asif Məlikov birdən qaldırma mərhələsində nəticə göstərə bilmədiyi üçün Atlanta Olimpiadasında mübarizəsini başa vurdu.
İyulun 26-da isə Tofiq Heydərov çıxış elədi. Tofiq Heydərov birdən qaldırma mərhələsində birinci cəhdində 150.0 kiloqramlıq ştanqın öhdəsindən gələ bildi. Növbəti cəhdində 160.0 kiloqramlıq ştanqı qaldırmağa çalışsa da, bu cəhdi uğursuz oldu. Sonuncu cəhdində isə Tofiq Heydərov 162.5 kiloqramlıq ştanq sifariş verdi və bu səfər də ştanqın öhdəsindən gələ bilmədi. Bununla da Tofiq Heydərov birdən qaldırmada 150.0 kq nəticə göstərdi. Təkanla qaldırmada onun birinci sifarişi 180.0 kiloqramlıq ştanq oldu. Həmin ştanqın öhdəsindən gələn Tofiq Heydərov, növbəti cəhdində 190.0 kiloqramlıq ştanq sifariş verdi. Bu səfər onun cəhdi uğursuz oldu. Sonuncu cəhdində də həmin ştanqın öhdəsindən gələ bilməyən Tofiq Heydərov, təkanla qaldırmada 180.0 kq nəticə göstərdi. Bununla da Tofiq Heydərov ümumi nəticədə 330.0 kq nəticə göstərdi və 20 idmançı sırasında 11-ci pillənin sahibi oldu.
Atıcılıq
Atlanta Olimpiadasında atıcılıq idman növü üzrə turnirlər 20–27 iyulda baş tutdu. Azərbaycanı bu turnirdə 1995-ci il Dünya Çempionatının gümüş medalçısı Valeri Timoxin və 1985-ci il Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi İradə Aşumova təmsil elədi.
İyulun 21-də İradə Aşumova 10 metr məsafəyə hava tapançası ilə atəşaçma turnirinin təsnifat mərhələsində mübarizə apardı. Birinci cəhdində 100 xaldan 95-ni toplamağı bacaran İradə Aşumova, növbəti cəhdində də 95 xal, üçüncü cəhdində 94 xal, dördüncü cəhdində isə 96 xal topladı. Bununla da ümumi nəticədə İradə Aşumova 400 xaldan 380-ını topladı və turniri 10-cu pillədə başa vurdu.
İyulun 26-da isə İradə Aşumova 25 metr məsafəyə tapança ilə atəşaçma turnirində çıxış elədi. Birinci cəhdində 290 xal toplamağı bacaran İradə Aşumova, növbəti cəhdində 286 xal topladı. Bununla da onun ümumi nəticəsi 576 xal oldu və İradə Aşumova turniri 37 idmançı sırasında 15-ci pillədə başa vurdu.
İyulun 26-da stend atıcılığı turnirində Valeri Timoxin mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsinin nəticələrinə əsasən Valeri Timoxin 116 xalla 54 idmançı sırasında 38-ci pillənin sahibi oldu və olimpiada da mübarizəsini dayandırdı.
Boks
−81 kq turnirində mübarizə aparan İlham Kərimov iyulun 24-də 1/16 final mərhələsi çərçivəsində baş tutan birinci görüşdə İsveç nümayəndəsi İsmael Kone ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə rəqibinə 2:22 hesabı ilə məğlub olan İlham Kərimov turnirdə mübarizəsini dayandırdı və Atlanta Olimpiadasını 17-ci pillədə başa vurdu.
+91 kq turnirində çıxış edən Ədalət Məmmədov isə iyulun 23-də 1/16 final mərhələsi çərçivəsində baş tutan birinci görüşdə Çexiya nümayəndəsi Petr Horaçeh ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə rəqibinə vaxtından əvvəl qalib gələn Ədalət Məmmədov turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Fransa nümayəndəsi Xose Blocus oldu. Bu görüşdə də Ədalət Məmmədov rəqibinə vaxtından əvvəl qalib gəldi və olimpiadanın 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi Nigeriya nümayəndəsi Dunca Dohivari oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Ədalət Məmmədov rəqibinə məğlub oldu və Atlanta Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
Cüdo
Atlanta Olimpiadasında cüdo idman növü üzrə turnirlər 20–26 iyulda baş tutdu. Azərbaycanı bu turnirdə 1992-ci il Barselona Olimpiadasının qalibi Nazim Hüseynov və Zülfiyyə Hüseynova təmsil elədi.
İyulun 24-də çıxış edən Zülfiyyə Hüseynova 1/8 final mərhələsində İspaniya nümayəndəsi İzabel Fernandez ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Zülfiyyə Hüseynova rəqibinə məğlub oldu və mübarizəni təsəlliverici qrupda davam elədi. Təsəlliverici qrupun birinci görüşündə Zülfiyyə Hüseynova Avstraliya nümayəndəsi Narelle Hila ipponla qalib gəldi. Zülfiyyə Hüseynova növbəti görüşdə Macarıstan nümayəndəsi Mariya Pehliyə qalib gəlsə də, üçüncü görüşdə Belgium nümayəndəsi Mariya Lombaya məğlub oldu və olimpiada yeddinci pillədə başa vurdu.
İyulun 26-da mübarizə aparan Nazim Hüseynov isə 1/16 final mərhələsində Argentina nümayəndəsi Xorxe Lencina ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Nazim Hüseynov rəqibinə ipponla qalib gəldi və turnirin 1/8 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Mexico nümayəndəsi Rixardo Acuna oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün nəticəsində Nazim Hüseynov rəqibinə məğlub oldu və olimpiadanı 17-ci pillədə başa vurdu.
Güləş
Atlanta Olimpiadasında güləş idman növü üzrə turnirlər 20 iyul-2 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə 2 yunan-roma güləşçisi və 4 sərbəst güləşçi təmsil elədi.
Yunan-roma güləşi
Atlanta Olimpiadasında yunan-roma güləşi üzrə turnir 30 iyul-2 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu turnirdə Tahir Zahidov (-48 kq) və Vilayət Ağayev (-57 kq) təmsil elədi.
İyulun 20-də mübarizə aparan Tahir Zahidov 1/16 final mərhələsi çərçivəsində baş tutan birinci görüşdə 1992-ci il Barselona Olimpiadasının qalibi olan Almaniya nümayəndəsi Oleq Kurçenxo ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə rəqibinə 0:10 hesabı ilə məğlub olan Tahir Zahidov, mübarizəni təsəlliverici qrupda davam elədi. Təsəlliverici qrupun birinci görüşündə onun rəqibi Yəmən nümayəndəsi Abdulla Al-İzani oldu. Rəqibinə 11:0 hesabı ilə qalib gələn Tahir Zahidov, qrupun növbəti mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi İtaliya nümayəndəsi Francesco Kostantino oldu. Bu görüşdə rəqibinə 0:5 hesabı ilə məğlub olan Tahir Zahidov, Atlanta Olimpiadasıı 14-cü pillədə başa vurdu.
Həmin gün mübarizə aparan Vilayət Ağayev isə 1/16 final mərhələsi çərçivəsində baş tutan birinci görüşdə Çin təmsilçisi Şenq Zetian ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Vilayət Ağayev rəqibinə 4:5 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəni təsəlliverici qrupda davam elədi. Təsəlliverici qrupun birinci görüşündə onun rəqibi Polşa nümayəndəsi Stanislav Pavlovxsi oldu. Həmin görüşdə rəqibinə 4:3 hesabı ilə qalib gələn Vilayət Ağayev, növbəti mərhələyə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi 1993-cü il Dünya Çempionatının qalibi olan Ermənistan nümayəndəsi Ağası Manuhyan oldu. Bu görüşdə Vilayət Ağayev rəqibi üzərində inamlı qələbə qazandı (7:2) və təsəlliverici qrupun üçüncü mərhələsinə adladı. Bu görüşdə onun rəqibi Kuba nümayəndəsi Luis Sarmiento oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Vilayət Ağayev rəqibinə 0:1 hesabı ilə məğlub oldu və Atlanta Olimpiadasıı 10-cu pillədə başa vurdu.
Sərbəst güləş
İyulun 30-da dörd sərbəst güləşçi Atlanta Olimpiadasında mübarizə apardı. −57 Kq. turnirində çıxış edən Arif Abdullayev martda Budapeşt şəhərində (Macarıstan) baş tutan Avropa Çempionatının bürünc medalçısı idi. Arif Abdullayev olimpiadanın birinci görüşündə İran nümayəndəsi Məhəmməd Taleh oldu. Həmin görüşdə Arif Abdullayev rəqibinə 1:4 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəni təsəlliverici qrupda davam elədi. Təsəlliverici qrupun birinci görüşündə onun rəqibi Ukrayna nümayəndəsi Aslanbəy Fidarov oldu. Həmin görüşdə Arif Abdullayev rəqibi üzərində 11:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazandı və növbəti mərhələyə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi bir zamanlar Azərbaycan yığmasında çıxış edən Moldova nümayəndəsi Nazim Əlicanov oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Arif Abdullayev rəqibinə 5:4 hesabı ilə qalib gəldi və növbəti mərhələyə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi Türkiyə nümayəndəsi Harun Doğan oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Arif Abdullayev rəqibinə 1:2 hesabı ilə məğlub oldu və turnirdə medal uğrunda mübarizəsini dayandırdı. Nəticədə Arif Abdullayev Atlanta Olimpiadasını onuncu pillədə başa vurdu.
Sərbəst güləşilərin −68 Kq. turində Azərbaycanı Elşad Allahverdiyev təmsil elədi. Turnirin birinci görüşündə Elşad Allahverdiyev Macarıstan nümayəndəsi Yanos Forins ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Elşad Allahverdiyev rəqibinə 4:0 hesabı ilə qalib gəldi və növbəti mərhələyə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi Cənubi Koreya nümayəndəsi Hvan San-O oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Elşad Allahverdiyev rəqibinə 4:5 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəsini təsəlliverici qrupda davam elədi. Bu qrupda onun birinci rəqibi Estoniya güləşçisi Küllö Koiv oldu. Həmin görüşdə Elşad Allahverdiyev rəqibinə 1:5 hesabı ilə məğlub oldu və nəticədə Atlanta Olimpiadasını 14-cü pillədə başa vurdu.
−82 Kq. turnirində çıxış edən Məhəmməd İbrahimov olimpiadanın birinci görüşündə 1992-ci il Barselona Olimpiadasının finalçısı, Dünya Çempionatının qalibi Qazaxıstan nümayəndəsi Elmədi Cəbrayılov ilə üz-üzə gəldi. Nəticədə Məhəmməd İbrahimov təcrübəli rəqibinə 1:4 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəsini təsəlliverici qrupda davam elədi. Qrupda Məhəmməd İbrahimov əvvəl Belarus nümayəndəsi Alesandr Savonu 5:0, sonra isə Rumıniya nümayəndəsi Nicolae Gitanı 5:2 hesabları ilə məğlub elədi və qrupun üçüncü mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Gürcüstan nümayəndəsi Avfandil Qoqolişvili oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Məhəmməd İbrahimov rəqibinə 6:4 hesabı ilə qalib gəldi növbəti mərhələyə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi Birləşmiş Ştatlar nümayəndəsi Les Qutçes oldu. Bu görüş də gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu və nəticədə Məhəmməd İbrahimov rəqibi üzərində 4:2 hesabı ilə qələbə qazanaraq qrupun beşinci mərhələsinə adladı. Məhəmməd İbrahimov bu mərhələdə də qalib gəlsəydi, olimpiadanın bürünc medal uğrunda görüşünə vəsiqə qazanacaqdı. Məhəmməd İbrahimovun bu mərhələdə rəqibi 1992-ci il Barselona Olimpiadasının bürünc medaçısı, Dünya Çempionatının qalibi İran nümayəndəsi Əmir Reza Xadem oldu. Həmin görüşdə Məhəmməd İbrahimov rəqibinə 0:2 hesabı ilə məğlub oldu. Ümumi nəticədə Məhəmməd İbrahimov olimpiadanı beşinci pillədə başa vurdu.
İyulun 30-da son olaraq −100 Kq. turnirində çıxış edən Davud Məhəmmədov mübarizə apardı. Davud Məhəmmədov olimpiadanın birinci görüşündə İran nümayəndəsi Abbas Cədidi ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə rəqibinə 0:4 hesabı ilə məğlub olan Davud Məhəmmədov mübarizəsini təsəlliverici qrupda davam elədi. Qrupun birinci görüşündə Davud Məhəmmədov Albaniya nümayəndəsi Şelqin Troplini üzərində 10:0 hesabı ilə inamlı qələbə qazansa da, növbəti görüşdə Dünya və Avropa çempionu Almaniya nümayədəsi Aravat Sabeyeva 1:4 hesabı ilə məğlub oldu və olimpiadanı 11-ci pillədə başa vurdu.
thumb|320x320px|alt=|[[1996 Yay Olimpiya Oyunları|XXVI Yay Olimpiya Oyunlarının medalçıları: gümüş medalçı Azərbaycan nümayəndəsi Namiq Abdullayev, qızıl medalçı Bolqarıstan nümayəndəsi Valentin Yordanov, bürünc medalçı Qazaxıstan nümayəndəsi Maulen Mamirov (2 avqust 1996-cı il)]] Avqustun 1-də Məhəmmədsalam Hacıyev və Namiq Abdullayev mübarizə apardı. Məhəmmədsalam Hacıyev olimpiadanın birinci görüşündə 1992-ci il Barselona Olimpiadasının qalibi Cənubi Koreya nümayəndəsi Par Yan-Son ilə üz-üzə gəldi. Nəticədə Məhəmmədsalam Hacıyev təcrübəli rəqibinə 1:4 hesabı ilə məğlub oldu və mübarizəsini təsəlliverici qrupda davam elədi. Qrupda Məhəmmədsalam Hacıyev əvvəl Qazaxıstan nümayəndəsi Məhəmməd Kuruqliyevi 4:0, sonra isə Macarıstan nümayəndəsi Arpad Ritteri 4:2 hesabları ilə məğlub elədi və qrupun üçüncü mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Kuba nümayəndəsi Alberto Rodrigez oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Məhəmmədsalam Hacıyev rəqibinə 6:2 hesabı ilə qalib gəldi növbəti mərhələyə adladı. Bu mərhələdə isə onun rəqibi Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi Almaniya nümayəndəsi Alexander Leipold oldu. Bu görüş də gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu və nəticədə Məhəmmədsalam Hacıyev rəqibi üzərində 0:2 hesabı ilə məğlub olaraq medal uğrunda mübarizəsini başa vurdu. Ümumi nəticədə Məhəmmədsalam Hacıyev olimpiadanı 8-ci pillədə başa vurdu.
Həmin gün mübarizə aparan sonuncu güləşçi Namiq Abdullayev oldu. Namiq Abdullayev 1994 və 1995-ci illərdə Avropa Çempionatının qalibi olmuşdu. Atlanta Olimpiadasının birinci mərhələsində onun rəqibi ABŞ nümayəndəsi Lu Roselli oldu. Həmin görüşdə Namiq Abdullayev rəqibi üzərində 7:0 hesabı ilə qələbə qazandı və növbəti mərhələyə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Yaponiya güləşçisi Hideo Sasayama oldu. Bu görüşdə də Namiq Abdullayev rəqibi üzərində inamlı qələbə qazandı (11:0) və turnirin üçüncü mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Özbəkistan nümayəndəsi Ədhəm Açilov oldu və bu səfər də Namiq Abdullayev rəqibinə qalib gəldi (11:0). Bununla da o, turnirin dördüncü mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə Namiq Abdullayevin rəqibi təcrübəli İran güləşçisi Qulmareza Məhəmmədi oldu. Bununla belə Namiq Abdullayev son Dünya Çempionatının finalçısı olan Qulamreza Məhəmmədi üzərində 11:0 hesabı ilə inamlı qələbə və Atlanta Olimpiadasının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə onun rəqibi Bolqarıstan nümayəndəsi Valentin Yordanov idi. 36 yaşlı Valentin Yordanov Dünya və Avropa Çempionatlarında yeddi dəfə qalib gələn təcrübəli və titullu güləşçi idi. 1994-cü il Dünya Çempionatının final görüşündə Namiq Abdullayev məhz Valentin Yordanova məğlub olmuşdu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün birinci hissəsi 2:2 hesabı ilə başa çatdı. Növbəti hissənin əvvəlində Valentin Yordanov rəqibindən daha bir bal aldı və hesab 3:2 oldu. Görüşün son saniyələrində isə Namiq Abdullayev rəqibinə fənd tətbiq elədi və hesab 3:3 oldu. Belə olan halda qızıl medalın taleyi əlavə vaxtda müəyyən olundu. Bu hissədə isə Valentin Yordanov rəqibindən bir bal aldı və final görüşündən qalib ayrıldı. Namiq Abdullayev isə XXVI Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu. Bu Azərbaycan idmanında tarixi gün idi. Bununla da Namiq Abdullayev Olimpiya Oyunlarında medala sahib olan birinci Azərbaycan idmançısı olaraq tarixə düşdü.
Qılıncoynatma
Atlanta Olimpiadasında qılıncoynatma idman növü üzrə turnirlər 20–25 iyulda baş tutdu. Azərbaycanı bu turnirdə Elxan Məmmədov təmsil elədi.
Suya tullanma
Atlanta Olimpiadasında suya tullanma idman növü üzrə turnirlər 26 iyul-2 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu turnirdə Emin Cəbrayılov təmsil elədi.
Avqustun 1-də mübarizə aparan Emin Cəbrayılov təsnifat mərhələsində 294.92 xal nəticə göstərdi. Bununla da Emin Cəbrayılov Atlanta Olimpiadasını 37 idmançı sırasında 27-ci pillədə başa vurdu.
Üzgüçülük
Atlanta Olimpiadasında üzgüçülərin turnirləri 20–26 iyulda baş tutdu. Azərbaycanı bu turnirdə Emin Quliyev təmsil elədi.
İyulun 25-də 50 metr məsafəyə sərbəst üsulla üzmə turnirində mübarizə aparan Emin Quliyev təsnifat mərhələsinin C qrupunda 25.22 saniyə nəticə göstərdi və qrupu 8 üzgüçü sırasında 7-ci pillədə başa vurdu. Ümumi nəticədə isə Emin Quliyev Atlanta Olimpiadasında 65 idmançı sırasında 58-ci pillənin sahibi oldu.
Yüngül atletika
Atlanta Olimpiadasında yüngül atletlərin turnirləri 26 iyul–2 avqustda baş tutdu. Azərbaycanı bu turnirdə dörd idmançı təmsil elədi.
İyulun 26-da 100 metr məsafəyə qaçış turnirində çıxış edən Arif Axundov və Elvira Cabbarova mübarizə apardı. Kişilərin turnirində çıxış edən Arif Axundov təsnifat mərhələsinin G qrupunda mübarizə apardı və 11.11 saniyə nəticə göstərdi. Bu nəticələrə əsasən Arif Axundov qrupu yeddincici pillədə başa vurdu və olimpiada da mübarizəsini dayandırdı. Qadınların turnirində çıxış edən Elvira Cabbarova isə təsnifat mərhələsində 11.96 saniyə nəticə göstərdi və mərhələni 8-ci pillədə başa vurdu. Bununla da Elvira Cabbarova olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.
Həmin gün həm də üçtəkanla tullanma turnirində çıxış edən Aleksey Fatyanov və Vasif Əsədov mübarizə apardı. Vasif Əsədov 16.22 metr nəticə göstərdi və təsnifat mərhələsini 27-ci pillədə başa vurdu. Aleksey Fatyanov isə 6.14 metr nəticə göstərdi və təsnifat mərhələsini 31-ci pillədə başa vurdu. Bununla da həm Əsədov, həm də Faytanov olimpiada da mübarizəsini başa vurdu.
Olimpiadanın nəticələri
Azərbaycan Milli Olimpiya Komandası medalların əyarına görə 198 dövlət arasında 61-ci pillənin, medalların sayına görə isə 64-cü pillənin sahibi oldu. Avropa Olimpiya Komitələrinə (EOC) üzv olan 48 dövlət arasında medalların həm əyarına, həm də sayına görə 32-ci pillənin sahibi olan Azərbaycan, postsovet dövlətləri arasında isə medalların həm əyarına, həm də sayına görə 8-ci pillədə qərarlaşdı.
Senecio odontopterus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Təbriz bəylərbəyliyi
Təbriz bəylərbəyliyi və ya Azərbaycan bəylərbəyiliyi — Səfəvilər dövlətinin inzibati-ərazi vahidlərindən biri. Mərkəzi Təbriz şəhəri idi.
Tarixi
XVI əsrin 1-ci yarısında yaradılmışdı. Çuxursəəd, Qarabağ, Şirvan, İran əyalətləri və Osmanlı imperatorluğu ilə həmsərhəd olan Təbriz bəylərbəyliyinə Marağa, Urmiya, Soucbulaq, Xoy, Səlmas, Mərənd, Naxçıvan (16 əsrin sonunadək), Maku, Qaradağ, Ərdəbil, Miyanə,Talış, Arazbar, Sultaniyyə, Zəncan və s. əyalətlər daxil idi.
Təbriz bəylərbəyliyi ictimai-iqtisadi və strateji baxımdan Səfəvilər dövlətinin ən zəngin və mühüm əyalətlərindən biri idi. Burada əkinçilik, maldarlıq və sənətkarlıq inkişaf etmişdi; mühüm ticarət yolları onun ərazisindən keçirdi. Səfəvilər dövlətinin paytaxtı Qəzvinə (1555), sonralar isə İsfahana (1598) köçürüləndən sonra da Təbriz bəylərbəyiliyi ölkənin siyasi və iqtisadi həyatında mühüm rol oynayırdı. Səfəvi ordusunun şəxsi heyətinin (təqr. 60 min nə fər) 5/1 hissəsi (təqr. 11-12 min) Təbriz bəylərbəyliyinin payına düşürdü.
Təbriz bəylərbəyliyinə ən nüfuzlu qızılbaş əmirləri (əsasən, təkəli və türkman tayfa başçıları) hakim təyin edilirdi.
1531-ci ilədək bəylərbəyi Üləma sultan Təkəli idi. Ondan sonra Təbriz bəylərbəyliyinə türkman əmirləri nəslinin idarəsinə keçdi. 1583/84 ildə şamlı və ustaclı əmirlərinin təkidi ilə türkman tayfa başçısı Əmir xan Türkman bəylərbəyilikdən kənar edildi. Bu, qızılbaşlar arasında qanlı toqquşmalara səbəb oldu. Əmir xana təkəlilər də yardım edirdi. Tayfalararası çəkişmələr Osmanlı imperatorluğu ilə müharibə aparan Səfəvilər dövlətinin vəziyyətini xeyli çətinləşdirdi;
Təbriz bəylərbəyliyinin idarəsi yenidən türkmənlərə qaytarıldı. 1590-1605-ci illərdə Təbriz bəylərbəyliyinin ərazisi (Qaradağ,Ərdəbil və Talış əyalətləri istisna olmaqla) Osmanlıların tabeliyinə keçmiş di. I Şah Abbas dövründə (1587-1629) Təbriz bəylərbəyliyi Osmanlı qoşunlarından azad edildikdən so nra onun idarəsi yenidən türkmən əmiri Pirbudaq xana tapşırıldı. Nadir şah (1736-1747) hakimiyyətə gələndən sonra bəylərbəylik sistemi ləğv edilmiş, o öldürüldükdən (1747) sonra isə Təbriz bəylərbəyliyi ərazisində bir sıra müstəqil xanlıqlar (Təbriz, Marağa, Urmiya, Xoy, Qaradağ, Sərab) yaranmışdı.
Köhnə Xaçmaz
<mapframe latitude="41.482123" longitude="48.790712" zoom="13" width="300" height="119" align="right" /> Köhnə Xaçmaz — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun Müşkür inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Köhnə Xacmaz Samur-Dəvəçi ovalığındadır. 1900-cü ildə Biləcəri-Dərbənd dəmir yolu xəttinin çəkilişi ilə əlaqədar burada tikilən stansiyaya Xacmaz adı verilmişdi. Köhnə Xacmaz kəndi yeni yaradılmış stansiyadan əvvəl salındığı üçün belə adlandırılmışdır.
Təhsil
Kənddə köhnə məktəb var idi. 2012-ci ildə yeni tikilən, 600 şagird yerlik Köhnə Xaçmaz kənd tam orta məktəbi istifadəyə verilib.
Syatko
«Syatko» — Saransk da nəşr olunan ədəbi-bədii, ictimai-siyasi jurnal. Sovet dövründə RSFSR Yazıçılar Birliyinin əsas mətbuat orqanlarından biri. Jurnalın nəşri Erzyan dilində həyata keçirilir.
Tarixi
Jurnal 1929-cu ildən Samarada, ayda bir dəfə olmaqla buraxılır. Jurnalı nəşr etmək qərarı 1928-ci il aprelin 5-də Ümumrusiya Partiya İşçilərinin Konfransında qərara alınır. Syatkonun ilk sayı Samara şəhərində yerləşən Orta Volqo Regional Partiya Komitəsi, Mordoviya bölməsinin aktiv yardımı ilə ərsəyə gəlmişdir. 1930-cu ilin yanvarında Mordoviya muxtar vilayətinin təşkili ilə jurnal Saranskda buraxılmağa başlanılır. Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin 26 iyun 1941-ci il qərarı ilə 5 iyul 1941-ci ildə Komunist partiyası Mordoviya Regional Komitəsi Bürosunun iclasında Mordoviya MSSR-in Yazıçılar Birliyinə "Syatko" jurnalının dərc edilməsini xüsusi təlimat verilənə qədər dayandırmaq göstərişi verilir.
1946-cı ilin yanvarından 1956-cı ilin may ayına qədər jurnalın əvəzinə ədəbi və incəsənət almanaxı olan «İznyamo» («Qələbə») nəşr olunmuşdur. 1956-cı ilin iyun ayından jurnal «Suran told» («Sur oçaqları») adı ilə dərc olunmağa başlayır. Jurnalın ilkin adı olan «Syatko» ona 1956-cı ilin yanvarında qaytarılır. Jurnal iki ayda bir dəfə dərc olunmağa başlanılır. 1991-ci ilin noyabrından isə ayda bir dəfə dərc edilir.
Jurnalın təsisçiləri: 1990-cı ilin dekabrına kimi — Mordoviya Muxtar Sovet Sosialist Respublikası yazıçılar İttifaqı, 1991-ci ilin yanvarından 1999-cu ilin mayına kimi — Mordioviya Yazıçılar Birliyi və redaksiya kollektivi, 1999-cu ilin iyun ayından 1999-cu ilin dekabrına kimi — Mordoviya Respublikası hökuməti və redaksiya kolektivi. 2000-ci ilin yanvarından təsisçi Mordoviya Respublikası hökumətidir.
SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1979-cu il 6 mart tarixli fərmanı ilə jurnal "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Bu gün ki, gündə jurnalın baş redaktoru T. V. Razqulyayevdir — Rusiya Jurnalistlər İttifaqının üzvü, Mordoviyanın Əməkdar mədəniyyət işçisi.
Eucalyptus badjensis
(Eucalyptus badjensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arnica amplexicaulis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Evolyusionizm
Evolyusionizm
Psixologiyada təkamül cərəyanı deyilən bir cərəyan mövcuddur ki, o da psixologiyadakı bir sıra problemlərə ümumən biologiyanın təkamül prinsipi aspektindən cavab tapmağa cəhd edir. Bu cərəyan – təbii seçmə qanunlarına əsaslanıb, bütün insanların qohumluğunu əsas götürən və insan təbiətinin universallığını ön plana çəkən bir nəzəriyyədir. Bu cərəyan tərəfdarlarının baxışlarının əsasında Darvinin təkamül nəzəriyyəsi dayanır. Ta Darvin dövründən bəri əksər bioloqlar inanırlar ki, canlı orqanizmlər milyon illər ərzində sağ qalmaq və öz nəslini qoruyub saxlamaq uğrunda rəqabət aparıblar. Psixologiyada evolyusionistlər də bu versiyanı inkişaf etdirərək iddia edirlər ki, təbii seçmə, informasiyanın o cür qavrayışına və bu cür davranışa aparır, hansı ki, müəyyən şəraitdə bu və digər genlərin saxlanılması və yayılmasına xidmət edir ). Başqa sözlə, təbiət o davranış mexanizmlərini dəstəkləyir, müdafiə edir, hansılar ki, ətraf mühitin münbit şəraitindən təkan alaraq meydana çıxmış konkret növün genlərinin qorunub saxlanılması və yayılmasına xidmət edir. Bu davranış tipinə meylli olmayan növlər öz genlərini bugünkü populyasiyaya qoruyub saxlamaq şansına malik olmayıblar . əksinə, yaşamaq şansını artıran genlər zaman keçdikcə daha çox nümayəndələrdə təhkim olunur . Ətraf mühitin təsirləri təkamül prosesində formalaşmış davranış mexanizmləri ilə qarşılıqlı təsirdə eynilə fizikadakı sürtünmə qüvvəsi kimi fəaliyyət göstərir
Təkamülçülər cinslər arasındakı fərqləri də reproduktiv strategiya baxımından izah edirlər: Onların fikrincə, təkamül, kişiləri qadında gənclik və sağlamlıq, və deməli, daha yaxşı reproduktiv potensial axtarmağa və ya qiymətləndirməyə meylləndirir. Qadınısa kişilərdə daha çox qida ələ gətirmək və mühafizəçilik, müdafiəçilik kimi xüsusiyyətlər axtarmağa proqramlaşdırır. Bu, qadınların nəyə görə yüksək sosial statusu olan kişiyə ərə getmək tendensiyasını izah edir. Yeri gəlmişkən, nəsilvermə simvolu olan qadın obrazının Yeni Eradan əvvəlki XV əsrə qədər qədim dünyanın hər yerində ibadət obyekti olması faktı da, qədim tarixdən məlumdur.
Lənkəran abidələri
Bala-Şürük məscidi
Lənkəran rayonu Bala-Şürük kəndində yerləşən bu abidə XIX əsrdə tikilmişdir. Məscid yerli ağsaqqalların təşəbbüsü ilə Yuxarı Nüvədili zadəgan və mesenat Hacı Hacıbala tərəfindən verilən vəsait hesabına tikilmişdir. Sonralar Hacı ermənilər tərəfindən qətlə yetirilmişdir. Abidənin uzunluğu 14 m, eni 6 m, hündürlüyü 6 m, divarın qalınlığı 90 sm. Tədqiqatçı — tarixçi Aqşin Əliyev özünün Cənub bölgəsinin abidələr ensiklopediyası kitabında geniş məlumat vermişdir.
Abidə dövlət qeydiyyatına alınıb, mühafizə olunur.
Seyid Xəlifə türbəsi
Ərəb xilafəti dövründə xəlifələrin təqibinə məruz qalmış bir sıra adamlar, alimlər və seyidlər müxtəlif yerlərdə sığınacaq tapmışlar. Onların bir qismi də Azərbaycana pənah gətirmiş, o cümlədən, Lənkəranın ərazisində də məskunlaşmışdır. Bu yerlərdən biri də Lənkəran rayonu ərazisində olan qədim kəndlərdən biri Cil kəndidir. El arasında Se Xəlifə, yəni üç xəlifə və ya Seyid Xəlifə ziyarətgahı da bura pənah gətirən şəxslərin məzarlarıdır. Deyilənlərə görə bu üç şəxs, məşhur alim, filosof Seyid Camaləddinin, onun atası Seyid Mir Abbasın və onun əmisi oğlunun məqbərəsidir, lakin burada daha qədim dövrə təsadüf olunan seyidlərin də məzarları vardır. Türbə indiyədək müxtəlif yerlərdən gələn insanlar tərəfindən müqəddəs yer kimi ziyarət olunur.
Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli, 132 saylı qərarı ilə bu ziyarətgah dövlət tərəfindən mühafizə olunur, memarlıq abidələri siyahısına daxil olunmuşdur. Dövlət qeydiyyat nömrəsi 4840-dır. Tədqiqatçı — tarixçi Aqşin Əliyev özünün "Cənub bölgəsinin abidələr ensiklopediyası" kitabında geniş məlumat vermişdir.
Kiçik Bazar məscidi
thumb|Kiçik Bazar məscidi Əsas məqalə: Kiçik Bazar məscidi