cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orta əsrlər mətbəxi
Ətlər
Ət tərəvəzlərə nisbətən hər zaman daha baha olmuşdur. Ətin doyumluluq xüsusiyyəti insanların ətə olan təlabatını hər zaman stabil saxlamışdır. Ət və ət məhsullarının qiyməti bəzən çörəkdən 4 dəfə baha olurdu. Bunu müqabilində, balıq ətinin qiyməti çox ucuz olurdu. Limana çıxışı olan, şəhərlərdə 1 ədəd çörək 10 kilo balığın qiymətinə bərabər tutulurdu. Orta əsrlərdə Avropada sürətlə yayılan vəba xəstəliyi, səbəbindən ətin qiyməti xeyli ucuzlaşmışdı. Varlı təbəqədən olan insanların ətdən imtina etməsi səbəbindən varlı insanlarda vəba epidemiyasına az hallarda rast gəlinirdi. Vəba səbəbindən Avropada yaşayan əhalinin böyük bir hissəsi məhv olmuşdur. İnsanlara ətdən istifadə etmək qadağan edilsədə, kasıb və orta təbəqə bir çox hallarda bu qadağalara məhəl qoymurdu. Elə buna görə də ölüm halları kasıb və orta təbəqənin arasında daha çox olmuşdur.
Balıq və dəniz məhsulları
thumb|220px|Çayda lamplyer balığının əllə tutulması; [[Təqvim əs-sıhha, XV əsr.]] Heyvan ətlərinə nisbətən balıq ətindən dənizə çıxışı olmayan ərazilərdə nadir hallarda istifadə olunurdu. Balıq və digər dəniz məhsullarından əsasən liman şəhərlərində yaşayan insanlar istifadə edirdilər. Orta əsrlərdə belə bir fikr formalaşmışdı ki, quruda yaşaya bilməyən hər bir canlı balıqdır. Pullu quyruqları və suda çox zaman qalmaları ilə tanınan suitilər belə balıq hesab olunurdu. Orta əsrlərdə qazların köç etmə prosesi tam müşahidə edilmədiyindən, bəzi mənbələrdə qazlarda balıq kimi göstərilmişdir. Xristianlıq inancına əsasən xüsusi günlər istisna olmaqla qalan digər günlərdə bütün növ ət məhsullarının yeyilməsi, məqbul hesab olunurdu, bu səbəbdən orta əsrlərdə balıq və digər dəniz məhsullarına təlabət hər zaman vardı. Balıqçılıq sahəsində Atlantik okeanı və Baltik dənizində çıxarılan ringa və morina balıqları mühüm yer tuturdu. Ringa balığının satışı Şimali Avropa ölkələrindən olan tacirlərə küllü miqdarda qazanc gətirdiyindən, bu balığın ovlanmasına daha çox diqqət yetirlirdi. Hanza ittifaqı zamanı satılan dəniz məhsulları arasında ən geniş yayılmış ringa balığı olmuşdur.
Baltik dənizində çıxarılan ringa balığları həmin dövrdə İstanbul bazarlarında belə satılırdı. Orta əsr bazarlarında dəniz məmulatlarının satılmasının bir necə üsulu vardı. Liman və ya limana yaxın olan şəhərlə, çox zaman balıqlar diri formada aparılır və bu şəkildə bazara çıxarılırdı. Diri balıqların qiyməti hər zaman qaxac edilmiş balıqların qiymətindən baha olurdu. Diri balıqların baha olmasına baxmayaraq onlara, təlabat böyük idi. Digər bir üsul isə, balıqların duzlanaraq qaxac edilməsi idi. Əsasən ucqar şəhərlərə diri balığın aparılması sərfəli olmadığından balıqlar qaxac edilir və həmin şəhərlərə göndərilirdi. Nadir hallarda isə balıqlar hisə verilmiş şəkildə bazara çıxarılırdı. Hisə verilmiş balıqlara, alıçılar çox zaman maraq göstərmirdilər. Morina balıqları ortadan iki yerə bölünür, hər bir hissəsi bir çubuğa bağlanılır və bu formada qurudulurdu. Qaxac edilmiş balıqlar suya salınmazdan əvvəl cəkic vasitəsi ilə döyülürdü. Midiya və Ustritsa kimi növlər dənizə yaxın olan və ya axar suların yaxınlığında yerləşən şəhər və kəndlərdə tez tez yeyilirdi. Balıq mövsümünün gür zamanlarında şirin su xərcəngi bazarlarda balıq məhsullarının əvəzinə satılırdı. Orta əsr Avropası başda olmaqla, həmin dövrdə balıq və dəniz məhsulları ət və ət məhsullarına nisbətən bahalı məmumlat hesab olunurdu, bu səbəbdən balıq əti digər heyvan ətlərinə nisbətən daha az yeyilirdi. Şirin sularda yaşayan durnabalığı, karp və lüfər kimi balıq növləri ən dadlı balıq növləri hesab olunurdu.
İçkilər
thumb|left|200px|[[Şərab içən bir Katolik rahibi.]] Muasir dövrdə suyun yemək zamanı içilməsi halı geniş yayılsada, orta əsrlərdə təmiz su tapılması ilə bağlı olan sıxıntılar və bəzi tibbi məsləhətlər səbəbindən, məclislərdə çox zaman su əvəzinə spirtli içkilərdən istifadə olunurdu. Həmin dövrdə yaranmış fikrə əsasən spirtli içkilər daha doyuzdurcu tərkibə malik idi və həzm prosesini asantlaşdırırdı. Spirtli içkilərdə çürümə və iylənmə kimi hallar yaşanmaması səbəbindən Avropada müxtəlif növ spirtli içkilər bəzi müqəddəs günlərdən başqa hər gün içilirdi. Şərab Fransanın böyük bir hissəsində və Aralıq dənizinin qərb sahillərində demək olar ki, hər gün içilirdi. Bunun əsas səbəbi həmin ərazilərdə üzümün yetişdirilməsi üçün ciddi zəhmətin tələb olunmaması idi. Şimali Avropada spirtli içkilərlə bağlı olan vəziyyət bir az fərqli idi. Şərabı Şimal ərazilərdə ancaq varlı zadəganlar və ya kübar cəmiyyətin üzvləri ala bilirdilər.
Kəndli və işçi sinfi arasında şərab nadir hallarda içilirdi. Şimal bölgələrində kəndli və işçi sinfinin ən çox istifadə etdiyi spirtli içki pivə və ale olmuşdur. Pivənin hazırlanma və saxlanma prosesi cətin bir proses olduğu üçün adi mayaotu bitən kimi, pivələr bişirilir və elə dərhalda içilirdi. Orta əsrlərdə pivələrin uzun müddət saxlanma üsulları hələ tam mənimsənilməmişdi. Bu dövrdə gündəlik içilən pivələr, muasir içilən pivələrə nisbətən daha tünd rəngdə və daha az spirt dərəcəsinə sahib idi. Süd kasıblar və xəstələrdən başqa, gənc nəsil tərəfindən içilmirdi. Süddən əsasən kiçik uşaqlar və yaşlı insanlar üçün hazırlanırdı. Südün saxlanma texnologiyası hələ tam öyrənilmədiyindən, digər süd məhsullarına nisbətən sadə süd daha az yayılmış içki idi.
AMEA Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutu
Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutu — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının strukturuna daxil olan elmi tədqiqat institutu.
Rəhbərləri
Müxtəlif illərdə instituta rəhbərlik edənlər: İnstitutun baş direktoru: İlham Məmmədzadə-1975-ci ildə M.V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin fəlsəfə fakültəsini bitirmişdir. 1980-ci ildə Moskva şəhərində fəlsəfə doktoru, 1990-cı ildə isə fəlsəfə üzrə elmlər doktoru dissertasiyaları müdafiə etmişdir. İ.R.Məmmədzadə 300-dən çox elmi əsərin müəllifidir, o cümlədən 17 kitab və monoqrafiyaların. Bu əsərlərin içərisində «Siyasət və əxlaq» (1988), «Vətəndaş cəmiyyəti və milli ideologiya: Azərbaycanda siyasi prosesin fəlsəfəsi» (1995), «Etikaya giriş» (2004), «Bir daha fəlsəfə haqqında» (2012), «Модерн, просветительские идеи Гасанбека Зардаби и философия просвещения» (2015) “Mədəniyyətlərin qarşılıqlı təsirinin fəlsəfəsi və almanların Cənubi Qafqazda məskunlaşması” (2017), “Философия о современности, истории культуре (О контурах историко-культурной эпистемологии) (2020) adlı monoqrafiyaları ən çox istinad edilən əsərləridir. Onun fəlsəfə tarixi, etika və siyasətşünaslıq problemlərinə həsr olunmuş məqalələri ölkədə və xaricdə yüksək reytinqli jurnallarda çap olunmuşdur. O, bir çox kitabların, monoqrafiyaların, məqalələrin elmi redaktoru və rəyçisidir. Rusiya Federasiyası hökuməti yanında Maliyyə Universitetinin «Гуманитарные науки», «Вопросы философии» və REA Fəlsəfə İnstitutunun «Fəlsəfi jurnalın» jurnallarının beynəlxalq redaksiya heyətinin üzvüdür. İ.R.Məmmədzadənin əsərləri və tərcümeyi halı XIX-XX yüzillikdə Rusiya filosofları ensiklopediyasına salınmışdır (М.изд-во «Академический проект», 2002, под.ред. П.В.Алексеева). Onun N.Makiavellinin fəlsəfəsi və etikası haqqında əsərləri annotasiyaları ilə birlikdə «Максима Макиавелли» adlı N.Makiavelliyə həsr olunmuş Rusiya-İtaliya ensiklopediyasına salınmışdır. XXI əsr Rusiyası üçün dərslər, məqalələr, mühakimələr Biblioqrafiya (М.изд-во «Рудомино» 2001, под.ред. Петра Баренбойма). Yüksəkixtisaslı kadrların yetişdirilməsi sahəsində də İ.R.Məmmədzadənin xidmətləri danılmazdır. O, uzun illərdir ki, Qərb Universitetinin professorudur. İ.R.Məmmədzadənin elmi rəhbərliyi altında onlarla gənc alim fəlsəfə doktoru və elmlər doktoru dissertasiyaları müdafiə etmişdir (4 elmlər doktoru və 15 fəlsəfə doktoru). İ.R.Məmmədzadənin elmi və ictimai xidmətləri diqqətdən kənar qalmamışdır. O, 2010-cu ildə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən Respublikada elmin inkişafı sahəsində səmərəli fəaliyyətinə görə Fəxri Fərmanla, elə həmin ildə də Azərbaycanda hüquq elminin inkişafı üzrə Milli Strategiyanın və Dövlət Proqramının hazırlanması və həyata keçirilməsi sahəsində göstərdiyi xidmətlərə görə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası tərəfindən «Fəxri Fərman»la, Bakı Dövlət Universitetinin 100 illiyində (1919-2019) Azərbaycan Respublikası yubileyi medalı ilə təltif edilmişdir (05.02.2020).
İnstitutun icraçı direktoru: Mədətli Eynulla Yadulla oğlu -1954-cü ildə anadan olmuşdur. 1975-ci ildə Naxçıvan Dövlət Universitetini, 1981-ci ildə Azərbaycan EA Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun aspiranturasını bitirmişdir. 1984-cü ildə fəlsəfə elmləri namizədi elmi dərəcəsi, 1994-cı ildə dosent elmi adı almışdır. 1975-1996-cı illərdə tədris, elm müəssisələrində, partiya işində işləmiş, 1991-1995-ci illərdə Naxçıvan MR Ali Məclisinin deputatı olmuşdur. 5 fevral 1996-cı il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyev tərəfindən Təbriz şəhərində Azərbaycan Respublikasının Baş Konsulu vəzifəsinə təyin edilmiş, 1996-2001-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının İran İslam Respublikasındakı səfirliyinin müşaviri olmuşdur. 2001-2002-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyində müşavir vəzifəsində çalışmışdır. 18 aprel 2002-ci il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidenti Heydər Əliyevin fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Pakistan İslam Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsinə təyin edilmiş, 2004-ci ildə Prezident İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycan Respublikasının eyni zamanda iqamətgahı İslamabadda olmaqla, Əfqanıstan İslam Respublikasında səfiri vəzifəsinə təyin edilmişdir. 2010-cu ilin iyulun 15-də Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə Pakistandan geri çağırılaraq Azərbaycanın Ukraynadakı səfiri vəzifəsinə təyin edilmişdir. 2015-ci ilin iyununda xidmət müddəti bitdiyinə görə səfir vəzifəsindən geri çağırılmışdır. 2016-cı ilin yanvarından AMEA A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunda aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışmışdır. 2017-ci ilin mart ayından AMEA Fəlsəfə İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavinidir, 2021-ci ilin noyabrından Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun icraçı direktorudur. E.Mədətli “XX əsr Azərbaycan tarixi məsələləri İran tarixşünaslığında” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək tarix elmləri doktoru elmi dərəcəsi almışdır. 7 monoqrafiyanın, ölkədə və xaricdə nəşr edilmiş 100-dən çox elmi məqalənin müəllifidir.
İnstitutun elmi katibi: Həsənova Sevinc Arif qızı 1981-ci ilin dekabr ayından Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun «Etika» şöbəsində baş laborant vəzifəsində fəaliyyətə başlamış və Fəlsəfə İnstitutunun elmi katibi vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. S.A.Həsənova Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunun «Etika» şöbəsinin dissertantı olmuş və 1997-ci ildə «Nikkolo Makiavellinin siyasi etikasının tarixi-fəlsəfi təhlili» adlı dissertasiya işini müdafiə edərək fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. 2018-ci ilin fevralından “Dosent” elmi adına layiq görülmüşdür. Əsas tədqiqat sahəsi siyasi etika və etikanın nəzəri problemləridir. S.A.Həsənova 1 monoqrafiya və 40-a yaxın xarici və respublika elmi jurnallarında, o cümlədən beynəlxalq indeksli jurnallarda elmi məqalələri çap olunmuşdur. “Ethical issues, cultures and artifical intelligence”. Philosophy Nowadays: reflections on education and the digital transformation of knowledge. Editors: Prof. D.SC. Bogdana Todorova, Academician, Prof. Slobodan Neshkovic, Publishing: CESNA-B, Belgrad, Serbia,2021,p.119-124. 2009-cu ildən Sevinc Həsənova elmi fəaliyyəti ilə yanaşı, həm də İnstitutun nəzdində fəaliyyət göstərən ED.1.33 Dissertasiya Şurasının elmi katibi vəzifəsini yerinə yetirib.
İnstitutun baş meneceri: Camalov Qabil Xurşud oğlu - 1971-1976-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsində şərqşünas-iranşünas ixtisası üzrə təhsil almışdır. Təhsilini başa vurduqdan sonra müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır. 1980-cı ildən Q.Camalov əmək fəaliyyətini AMEA-da davam etdirmişdir. Hal-hazırda o, Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun baş meneceridir. Qabil Camalov 70 məqalənin müəllifi, 3 monoqrafiyanın isə həmmüəllifidir. * 1.“Ислам в общественно-политической жизни стран Ближнего и Среднего Востока”, Баку “Элм”. 1989-г.
Strukturu
Münaqişələrin həllində dialoq və tolerantlıq mərkəzi
“Mədəniyyətlərin qarşılıqlı təsirinin fəlsəfəsi və yeni “İpək Yolu” "Müasir fəlsəfə, süni intellekt və qeyri-səlis məntiq"
Dünya fəlsəfi fikir tarixi: metodologiya və tarix problemləri. Varlığın estetik aspektlərinin ontoloji aspektləri ilə qarşılıqlı münasibətlərinin yönəlməsi problemləri. Etikanın müasir istiqamətləri və Azərbaycanın etik-əxlaqi təcrübəsinin təhlili. Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi-dövlətçilik fəaliyyətinin elmi əsaslarının tədqiqi və təbliği işinin təşkili. Şöbənin əsas tədqiqat istiqamətləri: süni intellekt və 4-cü sənaye inqilabının informasiya cəmiyyətinə təsirləri. Mədəniyyət və dinin qarşılıqlı əlaqələrinin fəlsəfi təhlili Postneoklassik sosial elmi paradiqmaların fəlsəfi təhlili Müasir Azərbaycan cəmiyyətinin modernləşmə xətti və onun sosial-fəlsəfi aspektləri: milli siyasət konsepsiyası. Müasir cəmiyyətin sosioloji və sosial psixoloji inkişaf potensialının indikatorları. * Multikulturalizm və tolerantlıq fəlsəfəsi şöbəsi “Multikulturalizm və tolerantlıq fəlsəfəsi” şöbəsi 2017-ci ildə Azərbaycan Respublikasının prezidenti, cənab İlham Əliyevin Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq “Azərbaycanda multikulturalizm ənənələrinin qorunub saxlanması, daha da inkişaf etdirilməsi və geniş təbliğ olunması” məqsədi ilə 2016-cı ilin Multikulturalizm İLİ Elan olunması haqqında Sərəncamından irəli gələn vəzifələr istiqamətində yaranmışdır. Şöbənin əsas fəaliyyət istiqaməti “Davamlı inkişafın fəlsəfi problemləri” istiqaməti üzrə müxtəlif mövzularda tədqiqatlar aparmaqdır. *Siyasətin fəlsəfəsi və sosiologiyası şöbəsi Müasir Azərbaycanda siyasi-fəlsəfi-sosioloji tədqiqat və təhlillərin aparılması, geosiyasi hadisə və proseslərə siyasi-fəlsəfi, sosioloji yanaşma, ölkədə cəmiyyət həyatının  daxili problemlərinin siyasi-sosioloji, regional, beynəlxalq müstəvidə öyrənilməsi, ictimai elmdə siyasi fəlsəfə və sosiologiyanın qarşıda duran vacib məsələləri, Respublikada Böyük Qayıdış Proqramının siyasi-sosioloji komponentlərinin tədqiqi, IV sənaye inqilabı və dünya siyasi reallıqlarının təhlili. Şöbənin əsas fəaliyyəti "Müasir şəraitdə sosial psixologiyanın idarəetmə problemlərinin sosial psixoloji təhlili" istiqaməti üzrə müxtəlif mövzularda tədqiqatlar aparmaq. AMEA Fəlsəfə İnstitutunda 2017-ci ildə yaradılan Təhsil şöbəsi elmlər doktorluğu və fəlsəfə doktorluğu üzrə doktorantların və dissertantların, magistrlərin elmi fəaliyyətinin, təhsilinin həyata keçirilməsi, institutun ali məktəblərlə əlaqəsinin təşkil olunması məqsədi ilə yaradılmışdır. Təhsil şöbəsi doktorantların və dissertantların sənədlərinin qəbulu, referatların yazılması, ixtisas fənni üzrə qəbul imtahanları və minimum imtahanları üçün testlərin hazırlanmasını və proqram təminatını təşkil edir.
18 fevral
1600-cü ildən əvvəl
thumb|[[Xubilay xan]]
Şuraabad (Ağdam)
Şuraabad — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Nəmirli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Kənd 1994-çü ilin aprelində Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunub.
MMM
"MMM" Səhmdar Cəmiyyəti — Rusiyanın ən iri maliyyə piramidalarından biri.
Tarixi
1992-ci ildə Sergey Mavrodi tərəfindən qeydiyyatdan keçirilmişdir.
Məqsədi
Şəxsi səhmlərinin mübadiləsi üçün əhalinin pul gəlirlərinin qəbul edilməsi üzərində ixtisaslaşmışdı.
Adının mənası
MMM adındakı 3 "M" hərfi Sergey Mavrodi, onun qardaşı Vyaçeslav Mavrodi və həyat yoldaşı Olqa Melnikovanın soyadlarının baş hərflərindən götürülmüşdür.
Yüksəliş dövrü
Şirkət fəaliyyət göstərdiyi 5 il ərzində onun 10-15 milyon nəfər iştirakçısı olmuş; bu müddətdə 27 milyon səhm və 72 milyon bilet hazırlamışdı. İnkişaf etdiyi dövrdə gəliri ayda 200% olmuşdur.
İflası
1994-cü ilin yayında mətbuatda belə bir məlumat yayıldı ki, Rusiyanın Vergilər Xidməti və Vergi Polisi "MMM"in strukturlarından birini yoxlarkən şirkətdə "vergi qanunvericiliyinin kobud şəkildə pozulması" faktlarını aşkar etmiş və şirkətə 49,4 milyard rubl cərimə təyin etmişlər. Lakin Sergey Mavrodi cəriməni ödəməkdən imtina etmişdir. Nəticədə vergi orqanları ilə aralarında münaqişəyə və əmanətçilər arasında panika yaranmışdır. Onlar tez bir zamanda səhm və biletləri satmağa başladılar. Nəticədə avqustun 4-də şirkətin qiymətli kağızlarının kursu 100 dəfə aşağı düşdü və şirkət iflasa uğradı.
1997-ci ilin sentyabrında Moskva Arbitraj Məhkəməsinin qərarı ilə "MMM" iflas elan edilmişdir. Onun yaradıcısı Sergey Mavrodi isə 2007-ci ildə 4,5 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmişdir. Moskva hakimləri bu "maliyyə piramidası"nın yaradıcısından cəmi 18,7 milyon rubl ala bilmişdir ki, bu məbləğ aldadılan əmanətçilərə dəyən zərəri ödəyə bilməmişdir. Məhkəmə icraçılarının verdikləri məlumata görə, "MMM"in əmanətçilərə olan ümumi borcu 5 milyard rubl dəyərində qiymətləndirilir.
İqtisadiyyat İnstitutu (Azərbaycan)
İqtisadiyyat İnstitutu — Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinın strukturuna daxil olan elmi təşkilatdır. İnstitutun direktoru iqtisad elmləri doktoru, professor Nazim İmanovdur.
Tarixi
2022-ci ilə qədər Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası sistemində özünəməxsus yer tutan, sonrakı dövrdə isə Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyində öz fəaliyyətini davam etdirən və Azərbaycanda iqtisad elminin inkişafına böyük töhfələr vermiş İqtisadiyyat İnstitutu çox şərəfli bir tarixi inkişaf yolu keçib. İqtisadiyyat İnstitutu əvvəllər SSRİ EA-nın Azərbaycan filialı nəzdində 1935-ci ildə təşkil edilmiş İqtisadiyyat və Coğrafiya sektorunun, 1945-ci ildən isə Azərbaycan EA-nın nəzdində fəaliyyət göstərmiş İqtisadiyyat sektorunun bazası əsasında 14 aprel 1958-ci il tarixində Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə yaradılmışdır. 2019-cu ildən etibarən aprelin 14-ü AMEA İqtisadiyyat İnstitutunda "İnstitut Günü" kimi qeyd olunur.
Vüqar İskəndərov
Vüqar Yapon oğlu İskəndərov — azərbaycanlı siyasətçi, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin VI çağırış deputatı.
Həyatı
Vüqar Yapon oğlu İskəndərov 30 dekabr 1972-ci ildə Şəki şəhərində anadan olmuşdur. 1979-cu ildə Şəki şəhər 17 nömrəli tam orta məktəbin birinci sinfinə daxil olmuş, 1989-cu ildə həmin məktəbin X sinfini bitirmişdir. 1991–1992-ci illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur.
İqtisadiyyat İnstitutu (Azərbaycan)
Tarixi
XX əsrin 70-80-ci illərində İqtisadiyyat İnstitutunda yerinə yetirilmiş elmi-tədqiqat işlərinin səviyyəsini səciyyələndirən ən əsas cəhətlərdən biri də ondan ibarətdir ki, bu dövrdə İnstitut əməkdaşlarının 23 elmi nəticəsi keçmiş SSRİ EA-nın Rəyasət Heyəti tərəfindən Sovet elminin ən mühüm nailiyyətləri kimi qiymətləndirilərək SSRİ EA Rəyasət Heyətinin Hesabatına daxil edilmişdir.
Vüqar İskəndərov
Həyatı
Vüqar İskəndərov 1996-cı ildə Gürcüstan Respublikası Elm-Tədris İnstitutunun hüquq fakültəsinə daxil olmuş, 2001-ci ildə həmin institutu hüquqşünas ixtisası üzrə bitirmişdir. 2008-ci ildə ABŞ-də dövlət idarəetməsi üzrə xüsusi təhsil almışdır. 2012-ci ildə isə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsinə daxil olmuş, 2014-cü ildə həmin universiteti iqtisadçı ixtisası üzrə bitirmişdir.
İqtisadiyyat İnstitutu (Azərbaycan)
Tarixi
1991-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycanın müstəqillik qazanması ilə yanaşı, bazar iqtisadiyyatına keçid ölkəmizin iqtisadiyyatının və iqtisad elminin inkişafı sahəsində də yeni mərhələnin başlanğıcı olmuş, habelə İqtisadiyyat İnstitutunun qarşısında yeni dövrün tələblərinə uyğun vəzifələr qoymuşdur. Müstəqillik illərində AMEA İqtisadiyyat İnstitutu Azərbaycanın müstəqil milli iqtisadiyyatının formalaşdırılması və inkişafı istiqamətində uğurlu və sanballı elmi-tədqiqat işləri yerinə yetirmiş, peşəkar milli kadrların, iqtisadçı alimlərin yetişdirilməsində mühüm xidmətlər göstərmişdir. İnstitut bir sıra dövlət tapşırıqlarını uğurla icra etmiş, ciddi elmi nailiyyətlər qazanmışdır. Son illərdə İnstitutda iqtisadiyyatın dövlət tərəfindən tənzimlənməsinin sosial-iqtisadi inkişafa təsirinin kəmiyyətcə ölçülməsi metodologiyası müəyyən edilmiş, bu metodologiya əsasında tənzimlənmənin nəticələrini qiymətləndirməyə imkan verən İqtisadiyyatın solluğu (sağlığı) – İS (S)İ indeksi hesablanmışdır. Bu metodologiya və indeks dünya ölkələrində həyata keçirilən iqtisadi islahatların nəticələrini təhlil etməyə, qiymətləndirməyə, müqayisə aparmağa və proqnazlaşdırmağa imkan verir.
Vüqar İskəndərov
Həyatı
Ailəlidir. 2 övladı var.
İqtisadiyyat İnstitutu (Azərbaycan)
Tarixi
İqtisadiyyat İnstitutu yarandığı 1958-ci ildən 1964-cü ilədək onun direktoru vəzifəsində iqtisad elmləri namizədi H. T. Hüseynov, 1964–1989-cu illərdə akademik Ə. Ə. Mahmudov, 1991–1998-ci illərdə AMEA-nın müxbir üzvü A. K. Ələsgərov, 1999-cu ilin yanvar ayından 2008-ci ilin iyun ayına kimi AMEA-nın müxbir üzvü, i.e.d. professor Ş. M. Muradov, 2008-ci ilin iyun ayından 2014-cü ilin may ayına kimi i.e.d., professor İ. H. Alıyev çalışmışdır. 2014-cü ilin may ayından İnstituta i.e.d., professor Nazim İmanov (Müzəffərli) rəhbərlik edir.
Vüqar İskəndərov
Fəaliyyəti
Vüqar İskəndərov 1990-cı ildən taekvondo şərq döyüş növü ilə, 1992-ci ildən isə karate-do döyüş növü ilə məşğul olmuşdur. 1993–1995-ci illərdə karate-do üzrə məşqçi-müəllim çalışmış, 1995-ci ildə Azərbaycan karate-do Federasiyasının Assosiasiyasının şimal-qərb regionun sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1999-cu ilin 1 aprelindən 2000-ci ilin 3 yanvarına kimi Şəki rayon Kooperativlər İttifaqında aparıcı hüquqşünas, 2001-ci ilin 7 fevralından 2005-ci ilin 26 dekabrına kimi Şəki MRX-nın hüquq məsləhətçisi vəzifələrində çalışmışdır.
Ayə
Ayə lüğətdə əlamət, ibrət, dəlil, nişan və yüksək bina kimi mənalara gəlir. Quranın hər cümləsi: bir həqiqət nişanəsi, ibrət verici bir öyüd olduğu üçün ayə adını almışdır.
Vüqar İskəndərov
Fəaliyyəti
2001-ci ildə isə Azərbaycan Taekvondo Federasiyasının şimal-qərb regionunun sədri vəzifəsinə təyin olunmuşdur. "Liderlik" və "Vaxtın idarə olunması" proqramları üzrə təlimçi olmuşdur. Həmin ildən Azərbaycan karate-do üzrə yığma komandasının üzvü olmuşdur. Vüqar İskəndərov 2001-ci ildə respublika rayonları arasında ilk dəfə olaraq şərq döyüşü növləri üzrə xüsusi məktəb yaratmışdır.
Ayə
Qurandakı ayələrin sayı mübahisəlidir. Nafiyə görə onların sayı 6235, Şeybəyə görə 6236, kufəlilərə görə 6236, misirlilərə görə 6236, müfəssir Zəməxşəriyə görə isə ayələrin 6236-dır.
Vüqar İskəndərov
Fəaliyyəti
Vüqar İskəndərov 2005-ci il 29 dekabr tarixindən Şəki şəhər Gənclər və İdman İdarəsinin rəisi təyin olunmuşdur. O, Yeni Azərbaycan Partiyasının Şəki Təşkilatı sədrinin müavini, Şəki şəhər İcra Hakimiyyəti başçısı yanında şuranın üzvü, 2010–2015-ci ildə Şəki Pedaqoji Kollecin Dövlət İmtahan Komissiyasının sədri olmuşdur.
İqtisadiyyat İnstitutu (Azərbaycan)
Fəaliyyət istiqamətləri
İqtisadiyyat İnstitutu yarandığı dövrdən etibarən onun fəaliyyət istiqaməti bütünlüklə keçmiş İttifaqın və respublikanın mərkəzi partiya komitəsi tərəfindən müəyyən edilərək mühüm sosial-iqtisadi problemlərin və dövlət tapşırıqlarının yerinə yetirilməsinə yönəldilmiş, burada yerinə yetirilən elmi-tədqiqat işlərinin nəticələri dövlət və hökumət orqanları tərəfindən ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf planlarının hazırlanmasında istifadə edilmişdi. İnstitutun aparıcı alimləri elmi-tədqiqat işləri ilə yanaşı, aktuallığını və elmi əhəmiyyətini bu gün də itirməyən nəticələr əldə etmişdilər.
Vüqar İskəndərov
Fəaliyyəti
2020-ci ildə VI çağırış Milli Məclisin deputatı seçilmişdir.
İqtisadiyyat İnstitutu (Azərbaycan)
Fəaliyyət istiqamətləri
Azərbaycanın müstəqillik qazanması və sosialist təsərrüfatı sistemindən bazar iqtisadiyyatı sisteminə keçməsi iqtisad elminin inkişafında da yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Həmin illərdə sosialist təsərrüfatının dağılması və yeni iqtisadi sistemə keçidlə əlaqədar olaraq yaranmış dərin sosial-iqtisadi böhran İqtisadiyyat İnstitutunun qarşısında yeni dövrün tələblərinə uyğun vəzifələr qoydu. Bu tarixi mərhələdə Azərbaycan iqtisad elmi, onun flaqmanı olan AMEA İqtisadiyyat İnstitutu öz fəaliyyətini iki fundamental problemin həlli istiqamətində qurdu:
Vüqar İskəndərov
Siyasi fəaliyyət
Yeni Azərbaycan Partiyasının Təftiş Komissiyasının üzvüdür.
İqtisadiyyat İnstitutu (Azərbaycan)
Fəaliyyət istiqamətləri
Birincisi — bir iqtisadi sistemdən digərinə, daha doğrusu inzibati amirlik sistemindən bazar iqtisadiyyatı münasibətlərinin bərqərar olduğu bir sistemə keçid prosesi və bu keçid prosesi ilə bağlı yaranan çətinlik və problemlərin həlli;
Vüqar İskəndərov
Parlamentdə
O, Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsi və Gənclər və idman komitəsinin üzvüdür
İqtisadiyyat İnstitutu (Azərbaycan)
Fəaliyyət istiqamətləri
İkincisi — milli iqtisadiyyatın qurulması, formalaşması və inkişafı ilə bağlı həm nəzəri, həm də praktiki problemlərin tədqiq olunması və müvafiq təkliflərin verilməsi. Məhz bunlar nəzərə alınaraq, İnstitutun istər strukturunda, istərsə də aparılan tədqiqatların istiqamətlərində ciddi dəyişikliklər aparılmış, kadr potensialının tərkibi bazar iqtisadiyyatının tələblərinə uyğun gücləndirilmişdir.
Vüqar İskəndərov
Parlamentdə
Vüqar İskəndərov həmçinin aşağıdakı parlamentlərarası işçi qruplarının da üzvüdür:
İqtisadiyyat İnstitutu (Azərbaycan)
Fəaliyyət istiqamətləri
Müstəqillik illərində İnstitutda "Azərbaycanın müstəqil milli iqtisadiyyatının formalaşdırılması və inkişafı, onun iqtisadi təhlükəsizliyinin təmin edilməsi" istiqamətində əhalinin həyat səviyyəsinin yüksəldilməsi, əhalisakinliyi, demoqrafiya, məşğulluq, əhali miqrasiyası və sosial siyasətin konseptual əsasları, xarici və MDB ölkələri ilə yeni iqtisadi əlaqələrin qurulması, regionlarda məhsuldar qüvvələrin səmərəli yerləşdirilməsi və təbii sərvətlərdən istifadə edilməsi, sənaye və investisiya siyasəti, aqrar münasibətlərin bazar iqtisadiyyatına uyğunlaşdırılması, həmçinin Azərbaycanda maliyyə və vergi siyasətinin, milli sahibkarlığın formalaşdırılması və inkişafı ilə bağlı bir çox sanballı elmi-tədqiqat işləri yerinə yetirilmiş, peşəkar milli kadrların, iqtisadçı alimlərin yetişdirilməsində mühüm xidmətlər göstərilmişdir. Hazırda milli iqtisadiyyatın əsas inkişaf istiqamətlərini və iqtisadi təhlükəsizliyini təmin edən Azərbaycan dövləti dünya iqtisadi düzənində özünəməxsus mövqeyini müəyyənləşdirmişdir. AMEA İqtisadiyyat İnstitutu da iqtisad elminin aparıcı elm mərkəzi kimi, bu prosesə bacardığı qədər öz töhfəsini vermiş və bu gün də əsas elmi fəaliyətini Azərbaycanın müstəqil milli iqtisadiyyatının formalaşmasının sosial-iqtisadi problemlərinin tədqiqi və müasir iqtisadiyyatın mühüm aspektlərinin həlli istiqamətində qurmuşdur. İnstitut öz tədqiqatlarında dövlət proqramlarının, strategiya və konsepsiyaların qarşıya qoyduğu məqsəd və vəzifələri əsas tutur.
Sovet dövründə əldə olunan nəticələr
İnstitut yarandığı ilk dövrlərdə bir sıra mühüm nəticələr əldə etmişdir. Bu nəticələr arasında akademik Ə. S. Sumbatzadənin "XIX əsrdə Azərbaycanın kənd təsərrüfatı" (Bakı, 1958, rus dilində) elmi əsəri; müxbir üzv B. Y. Axundovun "İnqilaba qədərki Bakı Neft Sənayesində inhisarçı kapital" (Moskva, 1959); R. N. İmanzadənin "Azərbaycanın dəniz neft yataqlarının işlənməsinin iqtisadiyyatının əsas məsələləri" (Bakı, 1958, rus dilində) adlı əsərlər Mərkəzi İttifaq tərəfindən mühüm nəticələr olaraq qəbul edilmişdir.
Keşən əsrin 70–80-ci illərində İnstitut əməkdaşlarının 23 elmi nəticəsi keçmiş SSRİ EA-nın Rəyasət Heyəti tərəfindən Sovet elminin ən mühüm nailiyyətləri kimi qiymətləndirilərək, SSRİ EA Rəyasət Heyətinin Hesabatına daxil edilmişdir.
Sovet dövründə əldə edilən mühüm nəticələr sırasına: "Azərbaycan SSR-də uzunmüddətli perspektivdə xalq təsərrüfatı sahələrinin inkişaf etdirilməsi və məhsuldar qüvvələrin Respublika ərazisində yerləşdirilməsi proqramı"nın işlənməsini, "Azərbaycan regionları üzrə əmək ehtiyatları balansı"nın tərtib edilməsini və s. bu kimi o dövrdə respublika iqtisadiyyatının inkişafında nəzərə alınan çox əhəmiyyətli tədqiqatlar yerinə yetirilmişdir. 1986–1990-cı illərdə SSRİ EA və Elm və Texnika Üzrə SSRİ Dövlət Komitəsinin, habelə Azərbaycan SSR EA və Dövlət Plan Komitəsinin tapşırığına əsasən "Demoqrafiya və əmək ehtiyatlarından səmərəli istifadə edilməsi" və "Əhali, əmək ehtiyatları və əməyin mühafizəsi" üzrə elmi-texniki tərəqqi və onun sosial-iqtisadi nəticələrinin Kompleks Proqramı işlənib hazırlanmış və Azərbaycan SSR EA və Dövlət Plan Komitəsinə, habelə SSRİ EA və Elm və Texnika Üzrə SSRİ Dövlət Komitəsinə təqdim edilmişdir.
Eyni zamanda Azərbaycan KP MK-nın, Respublikanın Dövlət Plan və Əmək Komitələri, Mərkəzi Statistika İdarəsi və Peşə-Texniki Komitəsinin tapşırığı ilə "1990-cı ilədək olan dövrdə Azərbaycan SSR-də demoqrafik inkişaf və əmək ehtiyatlarından səmərəli istifadə edilməsinin" Məqsədli Kompleks Proqramı işlənib hazırlanmış dövlət təşkilatlarına təqdim edilmişdir.
Bu tədqiqatlar arasında "1986–2005-ci illərdə (beşilliklər üzrə) SSRİ-nin elmi-texniki tərəqqisinin kompleks proqramı" (Moskva, 1983); "1991–2010-cu illərdə (beşilliklər üzrə) SSRİ-də elmi-texniki tərəqqinin kompleks proqramı" (Moskva, 1989); "2000-ci, 2005-ci və 2010-cu ilədək olan dövrdə elmi-texniki tərəqqi və onun sosial-iqtisadi nəticələri" və digərlərinin adlarını çəkmək olar.
Müstəqillik illərində əldə olunan nəticələr
Müstəqillik illərində ümummilli lider Heydər Əliyevin 28 dekabr 1998-ci il və 23 iyun 2003-cü il tarixli sərəncamlarına müvafiq olaraq "Azərbaycan Respublikasının demoqrafik inkişaf konsepsiyası" (1999-cu il) və "Azərbaycan Respublikasında demoqrafiya və əhalisakinliyinin inkişafı sahəsində Dövlət Proqramı" (2004-cü il) işlənib hazırlanmış və ölkə rəhbəri tərəfindən təsdiq edilmişdir. Bu dövrdə habelə Azərbaycanın yeni rayonlaşma şəbəkəsi də hazırlanmış və dövlət tərəfindən qəbul edilmişdir.
İnstitutda iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinin inkişafı ilə bağlı bir çox elmi-tədqiqat işləri aparılmışdır. 2014-cü ildə AMEA İqtisadiyyat İnstitutunda müəllifi i.e.d., prof. Nazim Müzəffərli (İmanov) olan və dünya iqtisad elmində ilk dəfə olaraq dövlətlərin iqtisadiyyata müdaxilə səviyyəsini ölçməyə, ölkədə aparılan iqtisadi islahatları dəyərləndirməyə imkan verən metodologiya hazırlanmışdır. Bu metodologiyanın innovasiya xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, dünyanın müxtəlif ölkələrində iqtisadiyyatın dövlət tərəfindən tənzimlənməsinin səviyyəsini ölçməyə imkan verən tədqiqat işi yerinə yetirilmiş və ilk dəfə olaraq İqtisadiyyatın solluğu (sağlığı) indeksi – İS(S)İ hesablanmışdır. Bu indeksdə hazırda geniş tətbiq olunan "şaquli" sıralamalardan (rənkinqlərdən) fərqli olaraq, ölkələr "üfiqi" şkala üzərində sıralanmışdır. Bu tədqiqatın nəticəsi dövlətin iqtisadiyyata müdaxilə səviyyəsini, iqtisadi sistemləri, dövlətin həyata keçirdiyi tənzimləmə siyasətinin effektivliyini müəyyən etməyə imkan verir. İS(S)İ müxtəlif ölkələrdə həyata keçirilən iqtisadi islahatların nəticələrini qiymətləndirməyə və islahatların gələcək effektlərini proqnozlaşdırmağa imkan verir. 2015-ci ildən başlayaraq İS(S) İndeksi üzrə tədqiqatlar aparılır və hesabatlar dərc olunur. Hazırda tədqiqata cəlb olunan ölkələrin sayı 100-ə çatdırılmışdır.
İnstitutda "2018–2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında rəqəmsal ödənişlərin genişləndirilməsi üzrə Dövlət Proqramı"nın layihəsi hazırlanmışdır. Bu sənəd layihəsi 26 sentyabr 2018-ci il tarixində ölkə Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən təsdiq olunmuşdur. Bu proqram Azərbaycanda yenidir. Proqramda nağdsız ödənişlər e-hökumət, e-ticarət və e-bankçılığın inkişafı yolu ilə biznes mühitinin yaxşılaşmasına və iqtisadiyyatın əsas hədəfi olan səmərəliliyin artmasına istiqamətlənmişdir. Proqramın strateji məqsədi iqtisadiyyatda nağdsız ödənişlərlə aparılan transaksiyaların əhəmiyyətli dərəcədə genişlənməsi, bununla da nağd ödənişlərin miqyasının minimuma endirilməsi, nəticədə bank sektorunun maliyyə resursları bazasının gücləndirilməsi, nağd pul tədavülü ilə bağlı yaranan transaksiya xərclərinin azaldılmasıdır.
İqtisadiyyat İnstitutu Respublika Prezidenti İlham Əliyevin bir sıra fərman və sərəncamlarının, eləcə də Nazirlər Kabinetinin, AMEA Rəyasət Heyətinin qərar və sərəncamlarının icrasında iştirak edir. Belə ki, 2003-cü ildən başlayaraq İnstitut onlarla dövlət proqramının həyata keçirilməsində mühüm rol oynamışdır. Hazırda İnstitut aşağıdakı proqramların icrasında iştirak edir:
Yuxarıda adları çəkilən proqram və konsepsiyaların həyata keçirilməsi məqsədilə İnstitutda iqtisadiyyatın bir çox sahələrini əhatə edən tədqiqatlar aparılır, məqalələr dərc etdirilir, ölkədə və xaricdə təşkil olunan konfranslarda iştirak edilir.
Əlaqələri
İnstitutun əməkdaşları fəaliyyət göstərdikləri illər ərzində keçmiş İttifaqın Elmlər Akademiyalarının və SSRİ Dövlət Plan Komitəsinin İqtisadiyyat İnstitutlarının, müttəfiq respublikaların Elmlər Akademiyalarının və Dövlət Plan Komitələrinin nəzdində olan bir sıra elmi-tədqiqat iqtisadiyyat institutlarının alimləri ilə sıx əlaqədə işləmiş, onlarla birlikdə bir sıra elmi-tədqiqat işləri yerinə yetirib, alınan nəticələri istifadə olunmaq üçün ümumittifaq hökumət və dövlət orqanlarına təqdim etmiş, çoxlu fundamental tədqiqat əsərləri yazıb İttifaq respublikalarının nüfuzlu nəşriyyatlarında çap etdirmişlər.
Vəzifəsi respublikada iqtisadiyyat elminin inkişaf istiqamətlərini və strategiyasını müəyyənləşdirmək, onun əlaqələndirilməsini təmin etmək və fundamental tədqiqatlar aparmaqla ölkənin sosial-iqtisadi tərəqqisinə xidmət göstərməkdən ibarət olan AMEA İqtisadiyyat İnstitutunun xarici əlaqələri geniş və əhatəlidir. İnstitut MDB ölkələri, o cümlədən Rusiya Federasiyası, Ukrayna, Belarus, Moldova, Gürcüstan, Qazaxıstan və digər Orta Asiya respublikaları, o cümlədən bir sıra yaxın və uzaq xarici ölkələrin beyin mərkəzləri ilə, həmçinin beynəlxalq təşkilatlarla elmi əməkdaşlıq edir.
2017-ci ildə İnstitut beynəlxalq əlaqələrini əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli genişləndirmişdir. Beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi məqsədilə İnstitutda "Beynəlxalq əlaqələr" şöbəsi yaradılmışdır. Belarus Elmlər Akademiyası İqtisadiyyat İnstitutu ilə birgə tədqiqatların aparılması istiqamətində müqavilə bağlanmışdır. 2017-ci ildə Çin Sosial Elmlər Akademiyasının (ÇSEA) İqtisadiyyat İnstitutu ilə daha sıx əməkdaşlıq qurulmuşdur. 2018-ci ilin iyun ayında ÇSEA İqtisadiyyat İnstitutunun direktoru professor Pei Changhonqun rəhbərliyi ilə nümayəndə heyəti "İqtisadiyyata dövlət müdaxiləsinin ölçülməsi metodologiyası" elmi-tədqiqat işləri ilə tanış olmaq üçün İnstitutun qonağı olmuşdur. İnstitutun əməkdaşları Çinin maliyyə dəstəyi ilə təşkil olunan seminarda iştirak etmişlər. Hazırda İnstitut Türkiyə, Rusiya, Ukrayna, Gürcüstan, Finlandiya, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan, Belarus, Çin və s. ölkələrlə sıx əməkdaşlıq edir.
İnstitut Azərbaycan Respublikasının dövlət orqanları — İqtisadi İslahatlar və Kommunikasiya Mərkəzi, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi, Energetika Nazirliyi, Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu, Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatları Milli Konfederasiyası və digər dövlət qurumları ilə, eləcə də ölkə universitetləri ilə yaxından əməkdaşlıq edir. İnstitutun İqtisadi İslahatlar və Kommunikasiya Mərkəzi ilə daha sıx əməkdaşlığı vardır. 2017-ci ildə İnstitutda Mərkəzi Bank və "Master Card Advisors"un sifarişi ilə haqqı ödənilməklə "2018–2020-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında rəqəmsal ödənişlərin genişləndirilməsi üzrə Dövlət Proqramı" layihəsi hazırlanmışdır.
Senecio citriceps
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Rif pərttəgözü
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Taliya Flora-Karaviya
Həyatı
1871-ci ildə Siatista şəhərində, Qərbi Makedoniyanın Osmanlı bölgəsində, rahib ailəsində anadan olub. 1874-cü ildə atası ailəsini Konstantinopola köçürdü. 1883-1888-ci illərdə Zappeion Qızlar Məktəbində təqaüdlə təhsil almışdır. Burda təhsilini bitirdikdən sonra o, bir il müəllim işləmişdir. Afina İncəsənət Məktəbində rəssamlıq şöbəsinə yazılmağa çalışdı, lakin qadın olduğu üçün qəbul edilmədi. 1895-ci ildə rəssamlıq oxumaq üçün Münhenə köçdü və orada Georgios Jakobides (1853–1932) və Nikolaos Gyzis (1842–1901) ilə birlikdə çalışdı. Daha sonra təhsilini Parisdə davam etdirmiŞdi. O, bu sənəti professional şəkildə tətbiq etmək üçün Konstontinopola geri dönür. 1907-ci ildə Misirin İsgəndəriyyə şəhərinə köçdü və orada 30 il yaşadı. Burada Yunanıstanın "Efimeris" qəzetinin naşiri Nikos Karavyasla evləndi. İskəndəriyədə, şəhərin Yunan koloniyasında əhəmiyyətli dərəcədə tanınmış rəssamlıq məktəbini yaratmış və idarə etmişdir. 1912-13-ci illərdə Balkan müharibələri zamanı Yunanıstan qoşunlarını ərinin idarə etdiyi "Alexandrian" qəzetinin müxbiri kimi izləməyə qərar verdi. Onun təsvirləri qoşunların, qaçqınların və zərərçəkmişlərin həyatını, impressionist tərzdə qeyd etmişdir. 1939-cu ildə həyat yoldaşı ilə birlikdə Yunanıstana döndü. 1940-cı ildə Yunanıstan-İtaliya müharibəsinin başlanğıcı ilə yenidən döyüşə getdi və bu döyüşün səhnələrini çəkdi. Talia Flora-Karavia 1960-cı ildə Afinada vəfat etmişdir.
Karyera
Taliya Flora 1898-ci ildə əsərlərini nümayiş etdirməyə başladı və 1905-ci ildə Yunanıstanda və digər ölkələrdəki solo və qrup sərgilərində, 1900-cu ildə Parisdə "Parnassus", 1901 və 1902-ci illərdə İstanbulda, 1903-cü ildə Afinada sərgilərdə nümayiş edildi. Thalia Flora-Karavia'nın əsərləri portretlər, landşaftlar, xalça lifləri, səhnə janrları və kitab şəkilləri daxil olmaqla müxtəlif mövzulardan ibarətdir. Afina Müharibə Müzeyində, Taliya Floranın sulu boya və pastellərlə təsvir etdiyi, Balkan müharibəsi və 1921-ci il Yunan müharibəsinə həsr olunmuş əsərləri saxlanılır. 1957-ci ildə onun müharibə eskizləri 70-dən çox sənətçidən satın alınmış və İoanninin Bələdiyyə Sənət Qalereyasına təqdim edilmişdir.
Kaskavel FK
Tarixi
Klub 17 dekabr 2001-ci ildə təsis edilmişdir. Klub Kaskavel İdman klubu dağıldıqdan sonra SOREK və Kaskavel S/A klublarının birləşməsindən yaranmışdır.
Stadion
Kaskavel Futbol Klubu öz ev oyunlarını Olimpiko Regional Arnaldo Busatto stadionunda keçirir. Stadionun maksimum tamaşaçı tutumu 45000 nəfərə bərabərdir.
Dendrobium gratiosissimum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Düzgün doqquzbucaqlı
thumb|Düzgün doqquzbucaqlı|alt=
Xassələri
Beşbucaqlının bir tərəfli a olarsa
Sahəsi
Düzgün doqquzbucaqlı 9 bərabərtərəfli üçbucaqdan təşkil olunduğu üçün bərabərtərəfli üçbucağın sahəsini doqquza vururuq.
Senecio kolenatianus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Buzlaq dili
Buzlaq dili – dərə buzlağının qar sərhədindən aşağıda yerləşən hissəsidir. Buzlaq dili dərə üzrə aşağı enir və burada buz kütləsi ərimə və buxarlanma yolu ilə kiçilir. .
Mixail Mirzəyev
Mixail Mirzəyev (tam adı: Mixail Etibar oğlu Mirzəyev;  27 avqust 1922, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — azərbaycanlı trombon ifaçısı, Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyasında opera artisti, Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının solisti, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1982).
Bioqrafiyası
Mixail Mirzəyev 1946-cı ildə Sergey Bulatovun sinfində Bakı müsiqi məktəbini bitirmişdir. Sonra isə Bakı Konservatoriyasını bitirmişdir.
1948-ci ildən Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyasının orkestrında çalışmışdır. 1954 - 1981-ci illərdsə isə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının salisti olur. Musiqi məktəb, uçiliş və konservatoriyalıarında müsiqi müəllimi kimi dərs demişdir.
1982-ci ildə isə Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası Əməkdar artisti adına layiq görülmüşdür.
I Selevk Nikator
I Selevk Nikator (E.ə. 358 — E.ə. 281) — Makedoniyalı İsgəndərin mühafizəçisi, sərkərdə.
Həyatı
Selevk Nikator əvvəlcə II Filipə xidmət etmişdi. Onun vəfatından sonra İsgəndərin mühafizəçisi olmuşdu.
I Selevk Nikator Makedoniyalı İsgəndərin vəfatından sonra başqa diadoxlarla birlikdə Selevkilər imperiyasının binasını qoydu. Digər diadoxlarla aparılan uzunsürən mübarizələr nəticəsində E.ə. 312-ci ildə Selevk Babilistanda daha da möhkəmləndi və öz çarlığını yaratdı. Bu dövrdən etibarən Şərqdə min ildən artıq müddətdə istifadə olunan Selevkilər erası (burada o səhvən "İsgəndər erası" adlandırılırdı) başlandı. Midiya, İran, Mesopotamiya, Şimali Suriya, Kiçik Asiyanın bir hissəsi, habelə Hindistan Selevkilər dövlətinə daxil idi.
Yeni Mada çarlığının hökmdarları, çox güman ki, o cümlədən Atropat özü artıq IV əsrin lap sonunda İran satraplıqlarına yiyələnmiş Selevkin (358–281) qəsdlərindən ölkəni nə yolla olursa-olsun qorumaq məcburiyyətində qalmışdılar.
Lakin Selevkin və hakimiyyətə onunla şərik olan I Antioxun bütün ciddi-cəhdlərinə baxmayaraq, e.ə. III əsrin ortalarına yaxın Selevkilər imperiyası fəlakət həddinə çatdı. Baktriya, Soqdiana və Parfiya əldən çıxdı.
E.ə.305-ci ildə I Selevk Nikator yunan-makedon hakimiyyətini bərpa etmək üçün Hindistana soxuldu, lakin heç bir müvəffəqiyyət əldə edə bilmədi. I Selevk müasir İran və Əfqanıstan ərazisinin çox hissəsini Çandraquptaya güzəştə getməyə məcbur oldu. Bundan sonra selevkilər bir daha Hindistan torpaqlarına soxulmadılar. Münasibətləri möhkəmləndirmək naminə selevkilər Çandraquptanın sarayına səfir göndərdilər. Bu səfir Meqasfen idi. O gördüklərini "Hindika" əsərində təsvir etmişdi.
I Selevk Makedoniyaya etdiyi hərbi yürüş zamanı həlak olmuşdur.
Xəzərin öyrənilməsində rolu
E.ə. IV əsrdə yaşamış Flavi Arrianın məlumatına əsasən hətta Makedoniyalı İsgəndər Xəzərin şimal və şərq okeanları ilə əlaqəsinin olması haqqında olan mübahisələrə son qoymaq məqsədi ilə əvvəlcə sərkərdə Partokla bu məsələni araşdırmağı tapşırmış, daha sonra onun bütün sahillərini yoxlamaq üçün cənubda dəniz donanmasının yaradılması haqda Heraklitə əmr etmişdir. Lakin İsgəndərin ölümü bu məsələni 40 il geri saldı. Bunu onun varislərindən biri Selevk Nikator həyata keçirdi. O, e.ə. 285–280-ci illərdə Hirkan hakimi Partokla əmr etdi ki, bütün sahilboyu səfər etsin və burada əsas məqsədlərdən biri Xəzərin xarakterini öyrənmək idi. Yəni o, başqa dənizlərlə birləşirmi, birləşirsə hansı ilə. Partokl dövrünün savadlı dövlət xadimi və alimi idi. Lakin səfər nəticəsində yazdığı əsərdə çox qəribə bir nəticəyə gəlmişdir.
Xətti axtarış
Kompüter elmlərində xətti axtarış (en:linear search) massivdəki məxsusi elementi tapmaq üçün massivdəki hər bir elementi ardıcıl şəkildə yoxlayır və bu elementi tapana qədər davam edir. Xətti axtarış ən sadə axtarış alqoritmidir.
Analizi
n elementli massiv üçün alqoritmin ən yaxşı işləmə halı axtarılan elementin massivin birinci elementi olmasıdır. Bu halda yalnız bir müqayisə aparılır. Alqoritmin ən pis işləmə halı isə axtarılan elementin ən sonuncu olmasıdır. Bu halda n sayda müqayisə lazımdır.
Psevdokod
For each item in the list: if that item has the desired value, stop the search and return the item's location. Return Λ.
Baltik dənizi halqaşəkilli suitisi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinin  növünə aid heyvan yarımnövü.
Əsasən Baltik dənizinin buzlu, soyuq sularında yaşayır. Əsasən İsveç, Finlandiya Estoniya və Rusiya dövlətlərinin Baltik dəniz sahilləri boyunca rast gəlinir.
Onların sayı 6000–9000 arası qiymətləndirilir. Fin körfəzində isə 200 baş müəyyən edilmişdir. Ən böyük yerləşim yeri Xanqeloda adasıdır.
Tükənmə təhlükəsi olan növlər siyahısına daxil edilmişdir. Yetkin fərdin uzunluğu 100–160 sm, çəkisi isə 45–90 kq təşkil edir.
Cənubi Qafqaz ayısı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinin  növünə aid heyvan yarımnövü.
Görünüşü
Görünüşü Tyan-Şan ayısına oxşayır. Cənubi Qafqaz ayısı üçün kiçik ölçülər səciyəvidir. Tük örtüyü alçaq, seyrək və sərtdir. Açıq qonur, bəzən demək olar ki sarı rəngdə olur.
Areal
Hal-hazırda Suriyada, Livanda, Kiçik Asiyada və Cənubi Azərbaycanda (İranda) yaşayır. Şimalda Abxaziyaya qədər, Göyçə gölü ətrafı, Qarabağda, eləcə də Talış və Xəzərin şərq tərəfində Kopetdağa qədər. Qayalı çıxışları olan yarpaqlı, qarışıq və ardıc dağ meşələrində məskunlaşırlar. Dağların meşəsiz, qayalı, daşlıq yerlərində rast gəlmək olar. Gecə qaya çatlarına və mağaralara sığınırlar. Qış yuxusuna gedirlər. Cənubi Qafqaz üçün səciyəvidir ki, fındığın və qozun bol olması ilə əlaqədar qış yuxusuna getməsinlər. Adətən dekabrın ortasında qış yuxusuna gedirlər. Giləmeyvənin, quru meyvələrin bolluğundan asılı olaraq, yerli miqrasiyalar edirlər.
Qidalanması
Hər şey yeyirlər. Onurğasız və onurğalılarla, bitkilərlə, həmçin yer altı köklərlə, toxumlarla və meyvələrlə qidalanırlar.
Çoxalması
Öyrənilməyib.
Sayı
Qərbi Azərbaycanda(Ermənistanda) 400 qədərdir. Kopetdağda −160. Sayın azalması insan tərəfindən ovlanması və mühitinin dəyişdirilməsi(meşələrin qırılması, yolların çəkilməsi) ilə bağlıdır. Qərbi Azərbaycanda (Ermənistanda) Dilican və Xosrov qoruqlarında, Sevan milli parkında, Türkmənistanda -Suyunt -Hasardağ qoruğundan qorunurlar.
Qoçbuynuz Xanlıq xalçaları
Qoçbuynuz Xanlıq — Qarabağ qrupunun xovlu və yun xalça növünün ən maraqlı nümunələrindən biri[ ].
Ümumi məlumat
1750-ci illərin əvvələrində Qarabağ xanı Pənahəli xan Şuşa şəhəri ni saldırdı. Şəhər ilk vaxtlar Pənahabad adlandırıldı və uzun illər Qarabağ xanlığının paytaxtı oldu. XVIII əsrdə Qarabağ xalçaçılıq məktəbi Şuşada cəmlənmişdir. XVIII əsrdə Şuşada klassik çeşnili xalçalarla yanaşı, Rusiya dan, eləcə də Avropa dan gətirilmiş məcməyi, ətirli sabun, çit və digər müxtəlif məişət əşyaların üzərindən götürülmüş naxışlardan yeni xalça kompozisiyaları - "Bağçadagüllər", "Qoçbuynuz xanlıq", "Saxsıdagüllər", "Bulud" və s. çeşnilər toxunurdu. Qarabağ xalçalarının rəng - boyaq palitrası olduqca zəngindir. Bu palitra Qarabağ təbiətinin bütün rənglərinin ən zərif çalarlarını özündə əks etdirir. Qədim dövrlərdən Azərbaycan xalçalarının ara sahə yerliyi ənənəvi olaraq qırmızı rəngdə işlənmişdir. Müxtəlif bitkilərlə yanaşı, orta əsrlərdən burada rənglər cür - bəcür həşaratlardan alınmışdı. Onların içərisində qırmızı rəng almaq üçün ən geniş yayılmışı koşenildir. Xalq arasında ona "qırmız böcəyi", "qurd qırmız", "palıd cücüsü" deyilirdi.
Bədii analiz
Sürməyi yerlikli bu xalçanın əsas bəzəyini ara sahədəki iki stilizə edilmiş “bağa” təsvirləri təşkil edir. Qarabağ xalçaları üçün xarakterik olan bu elementlər özünəməxsus tərtibatı ilə seçilir. Şəkəri yerlikli haşiyə “mollabaşı" adlanan elementlərlə bəzədilmişdir. Haşiyəni daxildən “siçandişi”, xaricdən “S”-ə bənzər elementlərlə bəzədilmiş mədail əhatə edir. Ara sahənin boşluqları gül, çiçək və digər klassik elementlərlə doldurulmuşdur. Xalça yüksək keyfiyyətli əl üsulu ilə əyrilmiş və təbii boyaqlarla boyanmış iplərdən toxunmuşdur.
"Qoçbuynuz xanlıq" xalçasının ölçusü: 4' 53” x 4’ 33' (138 x 132 sm).
Avtoxton
Avtoxton (yunan dilindən – yerli, köklü) — qırışıqlıq qurumun, tektonik pozulma zamanı əksinə olaraq yerində saxlanılmış hissəsi (bax: Tektonik örtük) və ya "Yer qabığının tektonik örtük" (alloxton) altında qalan hissəsi.
Senecio repollensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sahil qaranquşu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Dendrobium gracilicaule
–   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.