cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diskursiv marker
İstifadəsi
İngilis dilində istifadə olunan ümumi diskursiv markerlərə “siz bilirsiniz”, “əslində”, “əsasən”, “bəyəndim”, “mən demək istəyirəm”, “yaxşı” və “belə” daxildir. Məlumatlar göstərir ki, diskursiv markerlər çox vaxt zərflər ("yaxşı") və ya ön söz birləşmələri ("əslində") kimi müxtəlif söz siniflərindən gəlir. Sərbəst konstruksiyadan diskursiv markerə aparan prosesi qrammatikləşdirmə üzrə tədqiqat və resurslar vasitəsilə izləmək olar. Ənənəvi olaraq, diskurs markerləri hesab edilən bəzi sözlər və ya ifadələr “doldurucu” və ya “ifadəçi” kimi qəbul edilirdi: heç bir funksiyası olmayan söz və ya ifadələr. İndi onlara təhlilin müxtəlif səviyyələrində funksiyalar verilir: mövzunun dəyişdirilməsi, yenidən formalaşdırılması, müzakirənin planlaşdırılması, vurğulanması, arxa kanal. Yael Maşler diskurs markerlərini dörd geniş kateqoriyaya ayırdı: şəxsiyyətlərarası, istinad, struktur və idrak. Şəxslərarası diskurs markerinə başqa bir misal müasir ivrit və digər dillərdə də istifadə olunan Yiddiş nu markeridir, çox vaxt səbirsizliyi ifadə etmək və ya dinləyicini hərəkətə sövq etmək üçün istifadə olunur (müq. Alman qohum rahibə, "indi" mənasında "indi" deməkdir. hazırda müzakirə olunan anda”, lakin latın etimoloji qohum nuncdan fərqli olaraq “müzakirənin aparıldığı anda” mənasında “indi” mənasını verir; Latın dilində iam “hal-hazırda müzakirə olunur” (və bir çox dillərdə) üçün istifadə olunur. başqa hisslər) və alman dilində jetzt "müzakirənin baş verdiyi anda) mənasında işlənir.
Astrakanta
(Astracantha) — sırasının  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Təbii yayılması
Geniş yayılma arealı yoxdur. Əsasən Azərbaycan ərazisində, orta dağ qurşağında açıq sahələrdə təbii halda yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Təbiətdə yarpağını tökən, 5-15 sm-ə qədər hündürlükdə kolcuqdur. Nazik budaqları 5–15 mm-ə qədər diametrdə olub, tikanlarla örtülüdür. Yerə yatıq, yarpaqcıqları 7-8 cüt olub, uzunsov, dağınıq, kirpikvarı tüklüdür. Çiçəkləri sarı, şarvarı başcıq çiçək qrupunda toplanmışdır. Paxlası uzunsov-yumurtavarı, bir qədər yumşaq tüklüdür. İyul ayında çiçəkləyir.
Ekologiyası
Təbii şəraitdə toxum vasitəsilə çoxalır. Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbi başlıca olaraq insan fəaliyyətidir. Becərilməsi haqqında məlumat yoxdur. Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.
Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanın nadir bitkisidir. VU C2a (i). Naxçıvan MR (Qaraquş dağları) ərazisində yayılmışdır. Azərbaycanın "Qırmızı kitab"ına daxil edilməsi tövsiyə olunur.
Karlos Borxeş
Karlos Roberto Forbs Borxeş (19 mart 2004, Portuqaliya) — Erediviziya təmsilçilərindən olan "Ayaks" klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Portuqaliya futbolçusu.
Klub karyerası
Lissabon bölgəsinin Sintra şəhərində anadan olan Karlos elə orada futbol oynamağa başlamışdır. Bir mövsüm "Sportinq Lissabon" klubunda çıxış etdikdən sonra "Mançester Siti" akademiyasına qəbul olmuşdur.
Mançester klubunda Borxeş bütün yaş qrupu kateqoriyalarında irəliləyiş göstərərək, 18 yaşadək və 23 yaşadək komandalarında müntəzəm qol və assist təminatçısı olmuşdur. Bunun nəticəsi kimi "Mançester Siti" 2020 və 2022-ci illər aralığında hər iki milli turnirin qalibi olmuşdur. 2021-ci ilin may ayında oyunçu "Mançester Siti" klubunda mövsümün ən yaxşı U-18 futbolçusu seçilmişdir.
2021-ci ilin sonunda Karlos UEFA Gənclər Liqasında debüt etmişdir. "RB Leipsiq" ilə səfər görüşündə o, oyunda yeganə qolun müəllifi olmuş və komandası rəqibinə 1-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
2022-ci ilin sentyabr ayında UEFA Gənclər Liqasında Karlos "Sevilya" klubuna qarşı görüşdə het-trik və assistlə yadda qalmışdır. Həmin görüşdə klub rəqibinə səfərdə 5-1 hesabı ilə qalib gəlmişdir. O, həmçinin bir ay sonra "Kopenhagen" klubu ilə görüşdə bir qol və bir assistlə yadda qalaraq, komandasının 3-1 hesablı qələbəsində böyük pay sahibi olmuşdur. 2022-23 mövsümünün sonunda oyunçu "Mançester Siti U-21" komandasında bütün turnirlər daxil olmaqla, 25 qol və 13 məhsuldar ötürmə ilə yadda qalmışdır.
3 avqust 2023-cü ildə Borxeş 14 milyon avro qarşılığında Erediviziya təmsilçilərindən olan "Ayaks" klubu ilə beş illik müqavilə imzalamışdır.
Milli karyerası
Karlos Portuqaliyada anadan olmuşdur. Valideynləri isə Qvineya-Bisau vətəndaşlarıdır. O, Portuqaliyanın müxtəlif yaş qruplarında çıxış etmişdir. 2022-ci ildən U-19 millisinin əsas heyət oyunçularından biridir.
Rahil Əkbərov
Rahil Canəhməd oğlu Əkbərov (1 mart 1991; Sabirabad rayonu, Azərbaycan SSR — 26 noyabr 2020; Xocavənd rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Rahil Əkbərov 1991-ci il martın 1-də Sabirabad rayonunun Ətcələr kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan Rahil Əkbərov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Hadrut qəsəbəsinin və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Rahil Əkbərov noyabrın 26-da Hadrut istiqamətində şəhid olub. Sabirabad rayonunun Ətcələr kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rahil Əkbərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rahil Əkbərov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Elxan Bəşirov
Elxan Hidayət oğlu Bəşirov — azərbaycanlı iş adamı, "Mətanət A" şirkətinin Müşahidə şurasının sədri, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Sahibkarlar Şurasının üzvü (2003–2016), Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi (KOBİA) yanında İctimai Şuranın üzvü (2018–2022), Azərbaycan Tikinti Materialları İstehsalçıları Assosiasiyasının (ATMİA) sədri, Kəşflərin və ixtiraların Tədqiqi və Tətbiqi Akamediyasının (KİTTA) təsisçisi.
Həyatı və təhsili
Elxan Hidayət oğlu Bəşirov 28 may 1968-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunda anadan olmuşdur. 1985–1992-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Politexnik İnstitutunun "Maşınqayırma texnologiyası" ixtisası üzrə təhsil almışdır.
Elxan Bəşirov evlidir. Dört övladı var.
Erkən fəaliyyəti
Sahibkarlıq fəaliyyətini 1988-ci ildə "Samira" tekstil kooperativinin təsisçisi və direktoru kimi başlayan Elxan Bəşirov, bir il müddətində işçilərinin sayını 350 nəfər edərək müəssisəsini böyük fabrikaya çevirmişdir. 1992-ci ildə EFTB kiçik müəssisəsini təsis etmişdir və onun direktoru vəzifəsində çalışmışdır.
Müəyyən texnologiyaları tətbiq etməklə Azərbaycanda ilk dəfə olaraq sement əsaslı kafel metlax yapışdırıcılarının və aralıq doldurucularının istehsalina nail olmuşdur və 2000-ci ilin 10 yanvar tarixində "Mətanət A" şirkətini təsis etmişdir. Elxan Bəşirov bu günədək təsis etdiyi şirkətin müşahidə şurasının sədri vəzifəsində çalışmaqdadır.
"Mətanət A" şirkətlər qrupunun rəhbəri
2000-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının inşaat sektorunda yaranan tələbatın ödənilməsi üçün Qafqazda ilk dəfə "Mətanət A" sement əsaslı quru inşaat qarışıqları zavodu qurularaq fəaliyyətə başladı.
Hal-hazırda şirkət 3 sistemdə, 24 mal qrupunda fəaliyyət göstərməklə 200-dən çox ticarət markasına və 1500-dən artıq məhsul çeşidinə malikdir. "Mətanət A" şirkəti gips əsaslı məhsullar sahəsində də yeniliklər etmiş, 2002-ci ildə Qafqazda ilk müasir tipli gips zavodu olan "Ağdağ" zavodunun əsasını qoymuşdur. Zavod Almaniyanın qabaqcıl Grenzebach texnologiyasına əsaslanır, istehsal prosesi rəqəmsal texnologiya ilə avtomatlaşdırılmış formada idarə olunur və keyfiyyətə total nəzarət həyata keçirilir.
2016-cı ildə "Mətanət A" şirkətinin Yeni Ağdağ gips zavodunun açılışı oldu.
Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad olunmuş ərazilərində cənab Prezident İlham Əliyevin başçılıq etdiyi quruculuq abadlıq işlərinə dəstək olunması üçün "Mətanət A" şirkəti yeni zavodun tikilməsi hədəflənib.
2021-ci ildə Hacıqabul Sənaye Məhəlləsində "Elberg" Maşınqayırma Zavodunun açılışı oldu. Müəssisədə quraşdırılan dəzgahlar Avropa, Yaponiya və Türkiyə istehsalıdır.
Elxan Bəşirov yüksək tələbkarlığa, nizam-intizama, operativliyǝ, yüksək müştəri məmnuniyyətinə, etibarlılığa, dürüstlüyə və ədalətə xüsusi önəm verən şəxsiyyətdir. İntensiv olaraq elmi-texniki araşdırmalar aparmaq onun əsas fəaliyyət prinsiplərindəndir. "Keyfiyyətə kompromis yoxdur" devizini əsas tutaraq məhsulların keyfiyyətinə ciddi nəzarət edilməsinə, mütəmadi olaraq təkmilləşdirmə işlərinə, müştəriyə istiqamətlənmiş xidmətlərin səviyyəsinə və bütün bu fəaliyyət ISO standartlarına uyğun qurulmasına önəm verir.
"Mətanət A" şirkəti Azərbaycanla yanaşı, qlobal səviyyədə də fəaliyyətini genişləndirməkdədir. "Mətanət A" şirkətinin istehsal etdiyi məhsullar yalnız Azərbaycanda deyil, eyni zamanda Rusiya, Türkiyə, Gürcüstan, Özbəkistan və digər xarici ölkələrə ixrac olunur.
Təltif və mükafatlar
2019 — Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının iqtisadi inkişafına verdikləri töhfəyə və sahibkarlığın genişləndirilməsi ilə bağlı dövlət siyasətinin həyata keçirilməsində səmərəli fəaliyyətlərinə görə "Əməkdar mühəndis" fəxri adı.
2017 — Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Azərbaycanın iqtisadi inkişafına verdikləri töhfəyə və sahibkarlığın genişləndirilməsi ilə bağlı dövlət siyasətinin həyata keçirilməsində səmərəli fəaliyyətlərinə görə "Tərəqqi" medalı.
2010 — "Keyfiyyətli tikinti materiallarının istehsalı"-na görə "QIZIL BUTA" mükafatı.
2010 — "Qloballaşma prosesində Qafqaz və Mərkəzi Asiya" 3-cü beynəlxalq konqresinin təşkilində göstərdiyi dəstǝyǝ görə mükafat.
2009 — "Xəzər İnteqrasiya İşgüzar Klubu"-nun tamhüquqlu üzvü olmasına dair CEIBC tərəfindən verilmiş təltif.
2006 — "XXI ƏSR AZƏRBAYCAN ZİYALILARI" Beynəlxalq Layihəsinin qalibi olduğuna görə Beynəlxalq Diplom.
Kitab və məqalələr
E. Bəşirov tikinti materiallarının istehsalı texnologiyasının nəzəriyyəsi və apardığı elmi araşdırmaların nəticələrini 3 kitab, 15-dən artıq məqalə, 4 patent müəllifi olmaqla ictimayyətin diqqətinə çatdırmışdır.
O, "Quru inşaat qarışıqları komponentlərinin aktivləşdirilməsi ilə effektivliyinin artırılması" (Elmi və elmi-pedaqoji kadr hazırlığı üçün) adlı monoqrafiyanın müəllifidir.
Üzv olduğu qurumlar
• Azərbaycan Respubikası Prezidenti yanında Sahibkarlar Şurasının üzvü (2003–2016)
• Azərbaycan Tikinti Materialları İstehsalçıları Assosiasiyasının (ATMİA) sədri
• Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi (KOBİA) yanında İctimai Şuranın üzvü (2018–2022)
• Abşeron rayonu Sahibkarlar Assosiyasiyasının sədri
• Azərbaycan Sahibkarlar Konfederasiyasının (ASK) Rəyasət Heyətinin üzvü
Elmi dərəcələri
• Böyük Britaniyanın Oksford Universitetinin fəxri professoru
• Azərbaycanın əməkdar mühəndisi
• Beynəlxalq Akademik Akreditasiya və Attestasiya Komitəsinin (IAACC) elmlər doktoru
• Texnika üzrə fəlsəfə doktoru
Yüksək texnologiyalar
Elxan Bəşirov rəhbərlik etdiyi şirkətdə yeni smart va nano texnologiyaların, elmi nailiyyətlərin istehsal prosesində tətbiqinə daim böyük maraq göstərir. Azərbaycanda inşaat materiallarının istehsalı sahəsində nanotexnologiyalar ilk dəfə olaraq "Mətanət A" şirkətində tətbiq edilməyə başladı və bu texnologiyalar sayəsində məhsulun tərkibindəki qatqıların ən xırda atom hissəciklərinə təsir etmək imkanı əldə edildi. Şirkət istehsal proseslərində "dünyanı xilas edən" texnologiya kimi tanınan "Green Technology" texnologiyasını tətbiq edir. Şirkət həmçinin artıq bir neçə ildir ki, SMART texnologiyasının tətbiqi ilə istehsal prosesi tam robotlaşdırılmış fəaliyyət metoduna keçib və bu sahədə öz texnoloji liderliyini möhkəmləndirməkdədir.
2014-cü ildə Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyi tərəfindən "İnşaat Materiallarının İstehsalı sahəsində İnnovativ texnologiyaların tətbiqinə görə" dövlət mükafatının məhz "Mətanət A" şirkətinin layiq görülməsi şirkətin innovasiya və texnoloji liderlik sahəsində gördüyü işlərə verilmiş ən yüksək mükafat idi.
FasNatural
Elxan Bəşirov həm də inşaat sahəsində bir sıra yeniliklərə imza atmış iş adamı, bir neçə ixtiranın müəllifidir. Bu ixtiralardan biri 2010-cu ildə "İlin İxtirası" nominasiyası üzrə Uğur milli mükafatına layiq görülmüş FasNatural məhsuludur.
FasNatural məhsulu aqlay daşını əvəz edən və fasadın yükünü aqlay daş plitəsi ilə müqayisədə 11 dəfəyə qədər azaldan, şaxtalı havada çatlamayan, unikal hidrofob və innovativ bir məhsuldur. FasNatural məhsulu nəinki Azərbaycanda, eləcə də dünyanın bir çox aparıcı ölkələrində patentləşdirilmişdir.
Elxan Bəşirov 2010-cu ildə Azərbaycan Respublikası Standartlaşdirma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən təqdim olunmuş "Fəallaşdırılmış gipsin alınması üsulu" adlı ixtiraya verilmiş patentin sahibidir. O, həmçinin Avrasiya Patent Təşkilatının Avrasiya Patent İdarəsi tərəfindən verilmiş "Quru son qat dekorativ qarışıq" adlı ixtiraya verilmiş Avrasiya patentin sahibidir.
Kəşflərin və ixtiraların Tədqiqi və Tətbiqi Akamediyası (KİTTA)
İnnovativ va texnoloji imkanların elm sahəsinə inteqrasiya edilməsini təmin etmək məqsədi ilə Elxan Bəşirov Kəşflərin və ixtiraların Tədqiqi və Tətbiqi Akamediyasını (KİTTA) təsis etdi. Hal hazırda da rəhbərlik etdiyi KİTTA-nın əsas məqsədi inşaat sektorunda yenilikləri araşdırmaq, innovativ kəşflər etmək, istehsal prosesinə yeni vasitəlǝr, həll yolları gətirməkdir. KİTTA bir sıra məşhur, elmə böyük töhfələr vermiş akademik və professorlarla əməkdaşlıq edir. KİTTA həmçinin dünyanın elmi tədqiqat mərkəzləri ilə də geniş və sıx əlaqələr qurur və bu təcrübəni uğurla yerli istehsalat sahəsində tətbiq edir.
Xeyriyyəçilik və sosial layihələr
E. Bəşirov müntəzəm olaraq Qarabağ müharibəsi iştirakçılarına, məcburi köçkünlərə, kimsəsiz və xəstə uşaqlara, yaşlılara, əlillərə, aztəminatlı ailələrə, ehtiyacı olanlara maddi-mənəvi dəstəyi korporativ vətəndaşlıq borcu hesab edir.
Təsisçisi olduğu "Mətanət A" şirkəti müxtəlif təşkilatlarla – "Qızıl Aypara Cəmiyyəti"-nin Abşeron rayon komitəsi, "Əlil Uşaq və Gənclərlə İş" mərkəzi, "Əlil Qadınlar" cəmiyyəti, "Qarabağ müharibəsi əlilləri, veteranları və şəhid ailələri" ictimai birliyi, "Xəstə uşaqlara yardım cəmiyyəti" və bu kimi digər cəmiyyətlərlə ehtiyacı olanların maddi və mənəvi problemlərinin həllinə yaxından dəstək göstərmişdir.
E. Bəşirov həmçinin gənc nəsilə, təhsilə çox yüksək dəyər verən şəxsdir. "Mətanət A" şirkəti Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti, Azərbaycan Texniki Universiteti, Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti, Bakı Mühəndislik Universiteti ilə sıx əməkdaşlıq edir, mütəmadi olaraq tələbələrə istehsal təcrübə proqramları çərçivəsində təcrübə imkanını yaradır.
Eyni zamanda şirkət kimsəsiz və xəstə uşaqlar üçün silsilə xeyriyyə tədbirləri də təşkil etməktədir. Bu cür tədbirlər 2018-ci ildə Tovuz rayonunda valideyn himayəsindən məhrum olumuş uşaqlara, 2018-ci ildə isə Autist Uşaqların Reablitasiyası mərkəzinin yeni korpusunun tikintisi üçün tikinti materialları yardımı ilə əlamətdar olmuşdur.
Bundan başqa "Qan ver, xilas et!" şüarı ilə mütəmadi olaraq qanvermə aksiyası təşkil edən "Mətanət A" şirkəti talassemiya və hemofiliya irsi qan xəstəliklərindən əziyyət çəkən həmvətənlərimizə təmənnasız şəkildə davamlı olaraq dəstək göstərir.
2019-cu ildə "Mətanət A" şirkəti "Böyük Qayıdış" layihəsi çərçivəsində Cocuq Mərcanlıda aparılan tikinti-quruculuq, yeni istehsal sahələrinin yaradılması, istixanaların qurulması, kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələrinin təkmilləşdirilməsi işlərinə istehsal etdiyi məhsullarla dəstək göstərmişdir.
2020-ci ildə Elxan Bəşirov Silahlı Qüvvələrə Yardım Fonduna 100 min manat vəsait köçürüb.
Elxan Bəşirov Azərbaycan Respublikasi Prezidentinin 2020-ci il 19 mart tarixli Fərmanına əsasən yaradılan Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna 50 min manat məbləğində vəsait köçürən ilk sahibkar olub.
2021-ci ildə şəhidlərin əziz xatirəsinin yad edilməsi və qəhrəman şəhidlərimizin ictimaiyyətə tanıdılması istiqamətində "Mətanət A" Şirkətlər Qrupunun dəstəyi ilə yazar Xalid Mahmudun "Əbədiyyət Yolçuları" adlı kitabı nəşr edilib. Həm birinci Qarabağ, həm də İkinci Vətən Müharibəsi şəhidlərinin keçdiyi döyüş yolu haqqında məlumatlar əks olunan kitab 7-ci Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgisində təqdim olunub.
Həmçinin bax
Mətanət A
Ərsun (Xalxal)
Ərsun — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 123 nəfər yaşayır (35 ailə).
Arbedo döyüşü
Arbedo döyüşü — Milan hersoqluğu ilə İsveçrə konfederasiyası arasında 30 iyun 1422-ci ildə baş vermiş döyüş.
Zəmin
1419-cu ildə Uri və Untervalden kantonları Bellinson qalasını Sakko baronlarından satın aldılar, lakin onlar qalanın müdafiəsini təmin edə bilmədilər. Belə olduqda, Milan hersoqluğu kantonlara hərbi cəhətdən möhkəmləndirilmiş şəhəri onlardan satın almağı təklif etdi, lakin kantonlar 1422-ci ildə bu təklifdən imtina etdilər. 1407-1419-cu illər arasında Uri və Untervalden Bellinson şəhərini və mahalını Saks baronlarından satın alana qədər, 1419-cu ilə qədər Bellinson Konfederasiya üçün dost şəhər hesab olunurdu.
Döyüş
1419-cu il iyunun 30-da Karmanol İsveçrə düşərgəsinə qəfil hücum etdi. İsveçrəlilər tezliklə kvadrat şəklində düzülüb düşmənin bir neçə süvari hücumunu dəf etdilər. Bundan sonra Karmanyol öz süvarilərinə sürətlə İsveçrə meydanına əsas hücuma keçməyi əmr etdi. Milanlıların sayca üstünlüyü (16.000 əsgər, o cümlədən 5 min nəfər atlı) düşməni geri çəkilməyə vadar etdi. Bundan əlavə, Milanlıların süvari nizələri İsveçrə alebardalarından daha uzun idi, buna görə də Karmanolun əsgərləri döyüşdə açıq üstünlüyə malik idilər. İsveçrəlilər Arbedo kəndinə doğru dik bir yamacla geri çəkilməyə məcbur oldular.
Əvvəlcə vəziyyət isveçrəlilər üçün tamamilə ümidsiz görünürdü, lakin Karmanolun əsir götürməmək əmri ilə döyüşün şiddəti daha da gücləndi. Son cəhddə isveçrəlilər mühasirəni yarmağa müvəffəq oldular və 500 əsgərini itirərək şimala doğru çəkildilər.
Döyüşün nəticəsinə əsasən Bellinson şəhərini Milan hersoqluğu özündə saxladı, bundan əlavə, hersoqluq Ossola əyalətini də ələ keçirərək isveçrəliləri əvvəlki bütün uğurlarından məhrum etdi. Konfederasiyanın Laqo Macor gölü bölgəsində hücumu dayandırıldı. Həmçinin, Arbedo döyüşü nəticəsində isveçrəlilər uzun nizələrə qarşı alaberdalardan istifadə olunmasından imtina etdilər.
Sandrik
Sandrik (sandric, sanidis, σανις — lövhə) — bir memarlıq elementi, kiçik bir profilli korniş, pəncərə və ya qapı çərçivəsinin üstündəki üfüqi "rəf".
Sandrikin utilitar funksiyası yağış suyunu açılışdan boşaltmaqdır; vizual - fasadın üfüqi bölmələrini vurğulamaqdır. Arxitravlar və sandriklər ilə alternativ estakadalar və açılışlar binanın fasadının kompozisiyasının tektonik xüsusiyyətlərini artıran müəyyən bir ritm yaradır. Kənarlar və şaquli plyastralar oxşar rol oynayır. Qədim Yunanıstan memarlığında belə bir element hipertir adlanırdı. Qarşı tərəfin tərkibində sandrik həm yuxarı, həm də aşağı hissədə yerləşə bilər. Mötərizədə dəstəklənir və yuxarıda bir pedimentlə, yanlarda - pilasterlər və ya sütunlarla tamamlanır ..
Klassik memarlıqda açılışların üfüqi tavanları bir antablement kimi qəbul edilir, buna görə də bir sandrik öz arxitrava, friz və karniz ola bilər. Arxitrav adətən profilli olur, friz, volut formalı mötərizələr kimi ornamentlə, sima formalı karniz və ya üçbucaqlı alınlıqla tamamlana bilər.
Oxşar formalar :breeze-soleil (günəş qoruyucusu),kənar, şemsiye (memarlıqda -çətirli günbəz). Romadakı Palazzo Cancelleria-da Bramantian pəncərəsinin tərkibindəki sandrik kanonik bir formaya malikdir. Daha mürəkkəb - palladium pəncərəsinin və serlianın varyasyonlarında. İnteryerdəki sandriklər müəyyən bir bədii üslubda məkanın dizaynı ilə sıx bağlı olur.
Muhamməd Zəkəriyyə Qoneym
Muhamməd Zəkəriyyə Qoneym (Zəxariyyə; 1905 — 2 yanvar 1959) — Misir mütəxəssisi və arxeoloq.
Bioqrafiya
Muhamməd Qoneym 1934-cü ildə Qahirə Universitetini bitirmiş, burada 1924-1929-cu illərdə bu kafedranın ilk rəhbəri olan Rusiya Misiroloq V.S. Golenişçev tərəfindən qurulmuş Misirologiya şöbəsində təhsil almışdır. Universitetini bitirdikdən sonra Muhamməd Qoneym Saqqara'daki Eski Müqəddəslər Bölməsinin kuratoru olaraq çalışmış, sonra isə 1939-cu ildə Saqqara Antik Bölümü Baş Müfəttişi vəzifəsini aldı. Antik dövrlər şöbəsinin müfəttişi olaraq alim, həmçinin Asuan, Edfu (Idfu), Fivan nekropolu Luksorda , bir müddət Cənubi Misir üçün bu vəzifədə işləmişdir.
9 mart 1951-ci ildə Məhəmməd Goneim yenidən Sakkara'ya müfəttiş olaraq köçürüldü. Bu vəziyyətdə alim Sakkarın nekropolisindəki qazıntılarda fəal iştirak etdi və Memphis yaxınlığındakı Unis məbədini öyrəndi. 27 sentyabr 1951 Saqqara qazıntılarına qayıdıb və 29 yanvar 1952-ci ildə onu dünya şöhrətinə gətirən bir kəşf etdi: orada səhra qumları ilə örtülü olan tam olmayan piramidin qalıqlarını tapdı. Bu piramidanın qazıntıları bir neçə il davam etdi və 1954-cü il mayın 31-də Goneim baqajlı alabaster lahitinin aşkar edildiyi məzar otağına girdi.Gəmilərdən möhürlərdə olan yazıları təhlil edərək və üçüncü sülalənin firavunlarının yarımçıq piramida və məzarı ilə müqayisə edilərək, Qoneym sübut etdi ki, Horusun qulağında dağılan piramidin adı, ehtimal ki, Djoser-Sekhemhetin məlum olmayan varisinə aiddir. Beləliklə, Goneim tərəfindən aşkar edilən Djoser piramidasından sonra Misirdəki ikinci ən qədim sayılır.
1959-cu ildə Muhamməd Zəkəriyyə Qoneym, qədim qaçaqların qaçaqmalçılığı ilə təqsirli bilinərək özünü Nil çayına atdı. Onun mərmərdən olan büstü Qahirədəki Misir Muzeyinin qarşısında sərgilənib. .
Rus dilində çaplar
Qoneym MZ "Потерянная пирамида".( İtirilmiş piramida) / Mohammed Zakaria Goneim; Trans. İngilis dilində. F. L. Mendelssohn; Ön söz. akademik. V. V. Struve; Otv. Ed. IS Katsnelson; Rəssam GV Khrapak. - M .: Geografqiz, 1959. - 120, [16] s. - (Travels, Adventures, Sci-Fi). (bölgə)
Hörümçək-adam: Evə yol yoxdur
Hörümçək-Adam: Evə Yol Yoxdur — Columbia Pictures və Marvel Studios tərəfindən istehsal olunan və Sony Pictures tərəfindən distrübüterlik edilən, Marvel Comics qəhrəmanı Hörümçək Adam cizgi romanlarından uyarlanan ABŞ super qəhrəman filmidir.
Hörümçək-Adam: Evə Qayıdış və Hörümçək-Adam: Evdən Uzaqda seriyasının davamı olan və Marvel Sinematik Dünyasının 27-ci filmidir. Rollarda Peter Parker / Hörümçək Adamı canlandıran Tom Holland ilə birlikdə Zendeya, Benedict Cumerbatc, Tobey Maguire, Andrew Garfield, Jon Favreau, Jacob Batalon, Marisa Tomei, J. B. Smoove, Benedict Wong, Williem Dafoe, Alfred Molina, Jamie Foxx-un yer aldığı, rejissoru Jon Watts və ssenaristi Chris McKenna və Erik Sommers-dir. Filmdə Parker, Evdən Uzaqda filmində gizliliyi açılan Hörümçək Adam gizliliyini yenidən bir sirr halına gətirmək üçün Stephen Strange-dən kömək istəyir.
Hörümçək-Adam: Evə Yol Yoxdur, Marvel Sinematik Dünyasının dördüncü evrəsinin bir hissəsi olaraq ABŞ-də 17 dekabr 2021-ci ildə bazara çıxarıldı. Dördüncü Hörümçək Adam filmi isə hələki hazırlanma mərhələsindədir.
Mövzu
Hörümçək-Adam: Evdən Uzaqda-dakı (2019) hadisələrin ardınca, Peter Parker-in həyatı və etibarı, gizliliyinin Mysterio tərəfindən ifşa edilməsi ilə alt-üst olur. Yaşananları düzəltmək üçün lazım olan hər şeyi yoxlamaq üçün Stephen Strange-dən kömək istəyən Parker üçün işlər qısa müddətdə çox daha təhlükəli vəziyyətə gəlir. Parker, Hörümçək Adam olmağın özü üçün nə mənaya gəldiyini tapmaq məcburiyyətindədir.
Aktyorlar və personajlar
Rhys Ifans, Webb'in 2012-ci il istehsalı olan İnanılmaz Hörümçək Adam filmində əskik qolunu yenidən yaratmağa çalışarkən böyük bir sürünən canavara çevrilən Oscorp alim Dr. Curt Connors / Lizard rolunu yenidən canlandırmışdır.
Angourie Rice da əvvəlki Marvel Sinematik Dünyası Hörümçək-Adam filmlərində olduğu kimi Parkerin sinif yoldaşı və Leeds-in keçmiş qız dostu Betty Brant rolunu canlandırmışdır.
Tavisupleba (Suxumi)
Tavisupleba – Gürcüstanın Abxaziya bölgəsinin Suxumi ərazisində yerləşən kənd. Dəniz səviyəsindən 120 metr hündürlükdə, Suxumidən 4 km uzaqlıqdadır. Sovet dövründə kənddə tütünçülük inkişaf etmişdi, əhəng zavodu işləyirdi.
Hörümçək-adam: Evə yol yoxdur
Aktyorlar və personajlar
Hannibal Burres Parkerin idman müəllimi məşqçi Wilson, Martin Starr Parkerin akademik dekatlon müəllimi Roger Harrington, J. B. Smoove Parkerin müllimi Julius Dell və J. K. Simmons TheDailyBugle.net aparıcısı J. Jonah Jameson rollarını Evə Yol Yoxdur üçün yenidən canlandırmışdılar.
Tavisupleba (Suxumi)
2008-ci ildə Rusiya Federasiyası tərəfindən işğal edilib. .
Hörümçək-adam: Evə yol yoxdur
Aktyorlar və personajlar
Jake Gyllenhaal-ın canlandırdığı Quentin Beck / Mysterio rolu Evdən Uzaqda filmindən bir hissədə görünür.
Paula Newsome filmdə MIT idarəçisi, Arian Moayed Zərərlərə Nəzarət Şöbəsi işçisi Cleary, Mary Rivera Ned-in nənəsi və Cristo Fernandez barmen olaraq filmdə yer almışlardır.
Holland-ın qardaşı Harry-nin narkotik satıcısı olaraq cameo rolu ilə yer aldığı səhnələr isə kəsilmiş və filmin son formasında yer almamışdır. Avengers: Endgame (2019) filmində Stark-ın qızı Morgan olaraq yer alan Lexi Rabe-nin də yer aldığı səhnələr kəsilmiş və filmə daxil edilməmişdir.
Kinoteatrlar
Hörümçək-Adam: Evə Yol Yoxdur-un 17 Dekabr 2021-ci ildə ABŞ-də bazara çıxarılması planlanırdı. Daha əvvəl 16 iyul 2021-ci ildə bazara çıxarılması planlanan filmin göstəriş tarixi COVID-19 pandemiyası səbəi ilə əvvəlcə 5 noyabr 2021-ci ilə, daha sonra da 2021-ci il dekabra keçirildi. Film, Marvel Sinematik Dünyasının dördüncü hissəsinin bir parçası olacaq. 2021-ci il avqust ayında Sony və CJ 4dPlex, Evə Yol Yoxudur da daxil olmaqla Sony-nin 15 filminin üç il müddətində ScreenX formatında yayımlanması üçün müqavilə imzaladıqlarını bildirdi.
Ev kinoteatrı
2021-ci il aprel ayında Disney-in Sony ilə imzaladığı müqavilənin ardınca Disney, keçmiş Hörümçək Adam filmləri və SSU daxilindəki məzmunlar da daxil olmaqla bir çox məzmunu öz kanallarında və Hulu-da göstərmək haqqı əldə etdi. Bu haqq, məzmunların Netflix-də göstərilə bilməsi üçün qərar verildikdən sonra əldə edildi.
= Musiqi = 2020-ci il noyabr ayında Evə Yol Yoxdur və Evdən Uzaqda filmlərinin bəstəkarı Michael Giacchino-nun geri qayıdacağı dəqiqləşdi. Filmin musiqisi, 9 dekabrda yayımlanan "Arachnoverture" adlı single və 10 dekabrda yayımlanan "Exit Through the Lobby" adlı mahnı ilə birlikdə 17 dekabr 2021 tarixində rəqəmsal olaraq yayımlandı.
= Davamı = 2019 avqust ayında seriyanın dördüncü filmi Evə Yol Yoxdur ilə birlikdə hazırlanmağa başlanıldı. 2021 fevralda Holland, Evə Yol Yoxdur filminin Marvel və Sony ilə imzaladığı müqavilə əhatəsindəki son filmi olduğunu, lakin istənərsə gələcək layihələrdə də Hörümçək Adam rolunu canlandırmağa davam edəcəyini dedi. Həmin ilin iyul ayında Zendaya, başqa bir Hörümçək Adam filminin hazırlanıb hazırlanmayacağı mövzusunda fikrinin olmadığını dedi.
Tbilisi zooparkı
Tiflis zooparkı — Gürcüstanın paytaxtı Tbilisidəki zoopark.
Tarixi baxış
Tbilisi Zooloji Parkı Tblisi Şəhər Şurası İcraiyyə Komitəsinin fərmanı ilə 10 fevral 1927-ci ildə qurulur. Tikinti üçün Vere çayının dərəsində (indi şəhərin tam mərkəzində - Qəhrəmanlar Meydanında) təxminən 100 hektarlıq bir sahə ayrılır. Zooparkın baş planı Moskva Zooparkının tədqiqat sektorunun müdiri, Leninqradın memarı professor P. A. Manteifeldən ibarət xüsusi komissiya tərəfindən hazırlanmışdır.
Zooparkdakı heyvanların təbii yaşayış mühitinin şərtləri nəzərə alınmaqla, süni şəkildə mümkün qədər təbiətə yaxın şərait yaradılmışdır (qayalar, şəlalələr, hovuzlar, bitki örtüyü, çəmənliklər.). Zooparkda meymun evi, akvarium, terrarium vardır.
Tbilisi Zooparkında Qafqazda və xüsusən də Gürcüstanda geniş yayılmış endemik fərd növləri geniş şəkildə təmsil olunur: dağ keçisi, bezoar keçisi, Asiya muflonu, qarapaca, Avropa cüyürü, Adi qırqovul, Qafqaz uları, dağ qartalı və s.
Uzun illər görkəmli gürcü zooloqu professor Arçil Canaşvili zooparkın elmi hissəsinin daimi rəhbəridir. Burada bir çox tanınmış təbiətşünas alimlər və aparıcı mütəxəssislər tədqiqat işləri ilə məşğul olmuşdur. Zooparkda aparılan müşahidələrin və araşdırmaların nəticələri Tbilisi Zooparkının əsərlərində öz əksini tapır.
1931 -ci ildə zooparkda parazitoloji laboratoriya və zooloji muzey açılır. Zooparkda bir çox yeniliklər qabaqcıl fikirlərə malik, bacarıqlı təşkilatçı və lider olan Q. Qansonun (1934-1944) direktorluğu dövründə tətbiq edilmişdir. Zooparkın abadlaşdırılması üçün bütün komandanın yorulmaz işi olmuşdur. 1936-cı ildə A. Canaşvilinin redaktorluğu ilə Tbilisi Zooparkına ilk bələdçi nəşr olunur.
2015-ci il daşqın fəlakəti
2015-ci il iyunun 13-dən 14-nə keçən gecə Tiflisdə yağan yağışdan sonra zooparkın çox hissəsi su altında qalır. Nəticədə zooparkın üç işçisi həyatını itirir.
Bir çox heyvan ölür, digərləri qaçır , o cümlədən altı aslan, altı pələng, yeddi ayı, on üç canavar, vaşaqlar, pinqvinlər, sırtlanlar, timsah və begemot.
Heyvanların bir qismi Tiflisdə tutulur. Afrika pinqvinləri bir neçə gün sonra Azərbaycanla sərhəddə, zooparkdan 60 km aralıda aşkar edilir. Təcavüzkar davranışlarına görə şəhərdə bir neçə heyvan vurulur. Zooparkın direktoru Zurab Qurielidzenin sözlərinə görə, heyvanların bir qismi Gürcüstan Daxili İşlər Nazirliyinin xüsusi təyinatlıları tərəfindən lazımsız yerə öldürülüb. Albinos pələng 17 iyunda bir kişiyə hücum edir və onu ölümcül yaralayır. Ağ aslan başından vurularaq öldürülür. Ümumilikdə 277 heyvan ölür.
Daha sonra səlahiyyətlilər, yeni yerdə zoopark tikmək qərarına gəlir. Bu köhnədən doqquz dəfə böyükdür.
Zoopark fəlakətdən üç ay sonra, 13 sentyabrda yenidən açılır. Girişdə daşqından əvvəl və sonra fotoşəkillərin, habelə ölü heyvanların olduğu fotoşəkil sərgisi təşkil edilir.
Clash Royale
Clash Royale — "Supercell" şirkəti tərəfindən yaradımış və nəşr edilmiş real zamanlı, pulsuz, çox oyunçulu videooyun. Oyun stolüstü kart oyunları, qala müdafiəsi və MOBA oyunlarından olan elementləri özündə birləşdirir. Oyun dünya miqyasında 2 mart 2016-cı ildə buraxılıb. "Clash Royale" oyun bazarında bir ildən az müddətdə 1 milyard dollar gəlir əldə edib. "Sensor Tower" şirkətinin məlumatına görə "Clash Royale" oyunun üç il ərzində qazandığı gəlir 2.5 milyard dollardır. Bu "Clash of Clans" oyunun ilk spin-off seriyasıdır.
Oynanış
Oyunda gümüş, qızıl, nəhəng, sehrli, epik, əfsanəvi kral sandığı, tac sandığı, turnir sandığı əfsanəvi sandıq var. Bu sandıqlar oyunun sonunda tapıla bilər və ya qiymətli daşlarla satın alına bilər. Bu sandıqlardan alacağınız kartlarla 8 kart destesi yaradaraq digər onlayn oyunçularla eyni vaxtda döyüşə biləcəyiniz bu oyunda maksimum 50 nəfərlik klanlar da var.Döyüş kuboklarını toplaya bilərsiniz. Oyunda 5 növ kart növü var: Ümumi, Nadir, Epik Əfsanəvi və Çempion. Oyunun məqsədi oyunun sonunda daha çox qüllələri məhv etməkdir. Kral qülləsini dağıdan tərəf birbaşa oyunda qalib gəlir. Oyunun ümumi vaxtı 3 dəqiqədir. Əgər 3 dəqiqədən sonra hər iki oyunçu eyni sayda qüllələri dağıtsa və ya məhv etməsə, oyuna əlavə 2 dəqiqə əlavə olunacaq. Bu 2 dəqiqə ərzində istənilən qülləni dağıdan tərəf qalib gəlir. 3 dəqiqədən sonra heç kim qalib gəlməzsə, oyun dayandırılır. Həyat qüllələrdən azalmağa başlayır. Ən az həyat qabiliyyəti olan qüllə məhv edilir. Qarşı tərəf qalib gəlir. Oyunu qələbə ilə başa vuran oyunçu rəqibin kuboklarının sayından asılı olaraq kubok alır.
Oyunun buraxılışı
Oyun 4 yanvar 2016-cı ildə Kanada, Honq-Konq, Avstraliya, İsveç, Norveç, Danimarka, İslandiya, Finlandiya və Yeni Zelandiyada iOS platformaları üçün buraxılıb. Oyun 16 fevral 2016-cı ildə eyni ölkələrdə Android proqramları paketi olaraq Android-də buraxıldı. Hər iki platforma üçün 2 mart 2016-cı ildə qlobal buraxılış aldı. Buraxıldıqdan sonra Clash Royale ABŞ-nin iOS App Store-da ən çox yüklənən və ən çox gəlir gətirən oyun oldu.
Adil Bəbirov
Adil Bəbirov — (Doğumu: 5 fevral 1934, Bakı, Azərbaycan - Ölümü: 26 sentyabr 2021, Toronto, Kanada) Görkəmli Azərbaycan bəstəkarı, səs rejissoru, Azərbaycan SSR Əməkdar incəsənət xadimi (1989).
Həyatı
Adil Musa oğlu Bəbirov 1934-cü il fevralın 15-də Bakıda anadan olmuşdur. 1954-cü ildə musiqi texnikumunu bitirən Adil Bəbirov elə həmin ildə də Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının bəstəkarlıq fakultəsinə qəbul olunur. Tələbəlik dövründə Adil Bəbirov fortepiano üçün prelüdlər, variasiyalar (1956), skripka üçün sonata, Violonçel və fortepiano üçün pyeslər, romans və mahnılar yazmışdır. O, hələ gənc yaşlarından təhsillə paralel olaraq televiziya və radioda səs rejissoru, sonralar isə musiqi verilişləri baş redaktoru kimi fəaliyyət göstərmişdir.
26 sentyabr 2021-ci ildə ömrünün son illərini yaşadığı Kanadanın Toronto şəhərində xəstəxanada vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
1966-cı ildə «Azərnəşr»in çap etdiyi fortepiano üçün sonatası Adil Bəbirovun məlum olan ilk əsəridir. Milli musiqi intonasiyaları ilə cilalanmış olan bu əsər Avropa klassik musiqi ənənələri ilə üzvi surətdə birləşərək, özünəməxsus tərzdə bəstəkarın yeni stilistik üslubu, bənzərsiz musiqi dili ilə diqqəti çəkir. Əsər bu günədək bir çox pianoçuların repertuarında yer alır. Hətta sonata sonradan simfonikləşdirilərək, müəllif tərəfindən partitura şəklinə salınmışdır.
1968-ci ildə isə «Azərnəşr» bəstəkarın fortepiano ilə oxumaq üçün nəzərdə tutulan 4 mahnısının klavirini nəşr etmişdir. Albomun ilk səhifəsi «Mən anayam» adlı mahnı ilə başlanır. Fikrət Qocanın kiçik, sadə bir şeirinə yazılmış mahnı kuplet formasında olub, zəngin harmonik müşayiətlə, oxuyanın axıcı, süzgün və lirik ifasını birləşdirirək yeni mənzərə yaradır. Kiçik bir şeir parçasında bəstəkar musiqinin ifadə vasitələrindən, bacarıqla istifadə edərək lad yönəlməsindən də bəhrələnə bilmişdir.
«İlk addımlar» adlanan digər mahnı isə Şüştər ladından başlayaraq tədricən Segah ladına gəlir və qısa müddət, bir neçə xanədən sonra dalğavari hərəkətlə yenidən, əvvəlki pilləyə keçir. Vals ritmində yazılmış «Yollar» mahnısının melodiyası və harmonik dili elə bir tərzdə yazılmışdır ki, klassik harmoniyaya, Avropa musiqisində işlədilən triton intervalları, majoro – minor akkordları, ikiqat dominanta, nonakkordlar üstünlük təşkil edir. Linear və adi keçici akkordlar, ləngimədən sonra həll olunma və s. geniş tətbiq olunur. Dalğavari xətlə inkişaf edən melodiya müxtəlif tonallara elliptik dövrə edərək əvvələ qayıdır. Vokalı yaxşı duyan bəstəkar kantilena yaratmaqla, oxumaq üçün əlverişli gəzişmələrdən və mahnı mətnində ən yaxşı səslənən saitlərdən istifadə edir. Mahnıda Azərbaycan ladlarına xas olan kadansvari melizmlər işlədilməklə ona ustalıqla milli don geydirilmişdir. Bu kiçik mahnı məcmuəsi, şair Yusif Həsənbəyin sözlərinə yazılmış «Xoşbəxt olsunlar» nəğməsi ilə tamamlanır. Kuplet formasında yazılmış mahnı Segah ladının pərdələrinə toxunur.
Adil Bəbirovun mahnılarına xas olan üslub, hətta kiçik bir musiqi cümləsində belə, eləcə də hər bir dövrədə, bir neçə lada yönəlmələr üstünlük təşkil edir. Bu sadəcə müxtəlif ladların süni şəkildə, yönəlmə və ya modulyasiya etmək xatirinə müqayisəli vəziyyətdə tutuşdurulması olmayıb, müxtəlif rəng çalarlarından ibarət çələngə və ya xalıya bənzədilə bilər ki, bu rənglərin uyarlığında da heç bir təsadüfilik yoxdur. Adil Bəbirovun yalnız mahnılarında deyil, digər janrlarda yazdığı əsərlərində də bu üslub tərzi bir «qırmızı xətt» kimi keçir.
1975-ci ildə «İşıq» nəşriyyatı tərəfindən nəşr olunmuş, «Azərbaycan bəstəkarlarının pyesləri» adlı fortepiano məcmuəsinə bəstəkarın iki əsəri də daxil edilmişdir. Prelüd-skertso adlanan pyes, pianoçular arasında artıq çoxdan məşhurdur. Ağır tempdə başlayan bu əsər, bir növ lirik balet adjiosunu xatırladır. Əsərə giriş preludü rolunu oynayan adajio poetik obraz yaratmaqla onunla üzvi surətdə birləşir. Əvvəlki hissədən ölçüsünə və obraz xarakterinə görə fərqlənən ikinci hissə rəqsvari səpgidə olub, mürəkkəb 3 hissəli formada yazılmışdır. Pyesin Skertso adlandırılması canlı tempdə, dəqiq ritmdə olan musiqi mövzusu olduğuna işarədir. Formaya burada bir qədər başqa səpgidə, şərti baxılmalıdır. Belə ki, əsər əslində qısa dramatik musiqi məzmununa görə sonatina kimi qavranılır.
Adil Bəbirovun yaradıcılığında 1980-ci ildə yazdığı, estrada üçün nəzərdə tutulan, birhissəli «Konsert pyesi» əsəri maraq doğurur. Sonata formasında yazılan əsərin əsas mövzusu çılğın, oynaq və enerjili xarakterdə olub, sürətli alleqro tempindən başlayaraq, tədricən lirik əhval-ruhiyyəli, mahnıvari, cantilenanı xatırladan köməkçi mövzuya keçməklə, sonataya xas olan kontrastlıq prinsipi yaradır. Konsertdə olan kəskin ritm və intonasiyalar bir qədər caz musiqisinə xas olan elementləri xatırladır. Konsert-pyesi əsəri, tar və simfonik orkestr üçün köçürülmüş və tar ifaçılarının repertuarında geniş yer almışdır.
Bəstəkarın səhnə əsərləri arasında dram tamaşalarına yazdığı musiqi, eləcə də «Yer tutanlar» müzikli musiqi ictimaiyyətinə yaxşı tanışdır. Müzikl musiqili komediya teatrında 1982-ci ildə səhnəyə qoyulmuş, 1984-cü ildə isə «Melodiya» səsyazma firması tərəfindən iki valdan ibarət alboma yazılmışdır. Bu dövrdə yazılmış musiqi əsərləri arasında «Kamera orkestri üçün 5 pyes» (1983), «Balet süitası» (1984), Səməd Vurğunun «İnsan», Bəxtiyar Vahabzadənin «İz qalır» pyeslərinə yazılmış musiqi bəstəkar yaradıcılığının maraqlı səhifələrindəndir.
Adil Bəbirov pedaqoq kimi də fəaliyyət göstərmişdir. O, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun (indiki Pedaqoji Universitet) musiqi kafedrasında alətşünaslıq dərsləri aparmışdır. Bu dövrdə bəstəkar teleradio şirkətində də səs rejissoru kimi çalışmışdır. Sənətdə yaradıcılıq fəaliyyətinə və musiqi mədəniyyətinə verdiyi töhfələrə görə bəstəkar, 1989-cu ildə əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür. Kino musiqisi sahəsində məhsuldar işləyən Adil Bəbirov 12-yə dək filmə musiqi bəstələmişdir. Bu sırada «Oxu tar» (1968), «Sevinc» (1968), «Azərbaycan ipəyi» (1972), «Pəncə..qulaq..palaz..tikan.» (1976), «Bağda rahat yer» (1978), «Sağ ol, dostum» (1980), «Böyük anda sadiqik» (1981), «Ekskursiya» (1991), «Yurd yeri» (1994-97), «Cümhuriyyət generalları» (2006), «Bağ yerində» kimi filmlər misal göstərilə bilər. Bəstəkarın Qarabağ torpağından məcburi köçkün düşmüş insanların real həyatını əks etdirən, «Yurd yeri» televiziya tamaşasına yazdığı musiqi onun son vaxtlarda yazmış olduğu əsərlərindəndir.
1990-2001-ci illərdə Adil Bəbirov milli musiqi folkloruna müraciət edərək təksəsli olan, bir sıra Azərbaycan xalq mahnılarını harmonizə etməklə fortepiano üçün işləyib.
Mahnı janrına sadiq qalan, ona vaxtaşırı müraciət edən bəstəkar bu janrın gözəl nümunələrini yaratmışdır. Onlar sayca bir o qədər çox olmasa da, qeyri-adi melodizmi, təzə harmoniyası ilə seçilir və üslub cəhətincə heç kəsə bənzəmir. Televiziyada və radio efirindən bu mahnılar tez-tez səslənir.
Adil Bəbirovun mahnılarını Şövkət Ələkbərova, Oqtay Ağayev, Yaşar Səfərov, Yalçın Rzazadə, Elmira Rəhimova, Akif İslamzadə, Mobil Əhmədov və başqaları ifa etmişlər. Bəstəkarın mahnılarının mətnləri tanınmış şairlərimizdən Bəxtiyar Vahabzadə, Fikrət Qoca, Yusif Həsənbəy, Vaqif Səmədoğlu və başqalarının şeirlərindən götürülmüşdür. Həmin mahnılar bunlardır: «Bilirsən özün», «Oyan», «Taleyim olar», «Görüşə gəl», «Çiçək açar ömrümüz», «Ana laylası», «İncitmə məni», «El üçün», «Özünlə apar», «Ceyran baxışlı yar», «Bənövşə», «Salam olsun», «Ey vətən», «Yurd yeri» və s. Bu mahnılar o qədər səmimi yazılmışdır ki, onların hər biri geniş formalı əsərə bərabər sayıla bilər.
Zemo Eşera
Zemo Eşera – Gürcüstanın Abxaziya bölgəsinin Suxumi ərazisində yerləşən kənd. Dəniz səviyəsindən 160 metr hündürlükdə, Suxumidən 15 km uzaqlıqdadır.
1992-ci ildə Rusiya Federasiyası tərəfindən işğal edilib.
Bakı Şəhər Xalq Deputatları Soveti
Bakı Şəhər Xalq Deputatları Soveti, 1937-ci ildən 1977-ci ilədək Bakı Şəhər Zəhmətkeş Deputatları Soveti, 1920-ci ildən 1937-ci ilədək Bakı Fəhlə, Əsgər və Matroslar Soveti və ya qısaca Bakı Şəhər Soveti, Baksovet — Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasında Bakı şəhərinin yerli özünüidarə orqanı.
Tarixi
Aprel işğalından sonra Bakı Şəhər İctimai Özünüidarəsinin də fəaliyyətinə son qoyuldu. Hakimiyyəti ələ alan Azərbaycan Kommunist Partiyası Bakı şəhərində Bakı Müvəqqəti İnqilab Komitəsini təsis etdi. Bu komitəyə rəhbərlik Əliheydər Qarayevə tapşırıldı.
1 ay sonra, 28–29 may tarixlərində Bakı Müvəqqəti İnqilav Komitəsinin xələfi və Bakı şəhərinin yeni yerli qanunverici orqanı Bakı Fəhlə, Əsgər və Matroslar Sovetinə, qısaca Bakı Sovetinə seçkilər keçirildi.
I çağırış Bakı Sovetinin ilk sessiyası 13 iyun 1920-ci ildə keçirilmişdir. Həmin iclasda Bakı Sovetinin İcraiyyə Komitəsinə üzvlər və sədr seçilmişdir. İclasda Əliheydər Qarayev Bakı Sovetinin İcraiyyə Komitəsinin sədri seçilmişdir. İcraiyyə Komitəsinin sədri seçildikdən sonra Əliheydər Qarayev Aşqabadda dəfn olunmuş 26 Bakı komissarının nəşlərinin Bakıya gətirilməsini təklif etmiş, təklif iştirakçılar tərəfindən dəstəklənmişdir. O, Bakı Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri kimi oktyabrın 31-də Azərbaycan Müvəqqəti İnqilab Komitəsi tərəfindən hazırlanmış 1908-ci ildə fəaliyyətə başlamış "Kurinskaya Voda" müəssisəsinin milliləşdirilməsi və müəssisənin idarə olunmasının Bakı Sovetinin su təchizatı idarəsinə verilməsi haqqında dekreyini imzalayanlardan biri idi.
1937-ci ildə qəbul edilən yeni konstitusiyaya əsasən sovetin adı Bakı Şəhər Zəhmətkeş Deputatları Soveti, 1977-ci ildə qəbul edilən yeni konstitusiyayla isə bu ad Bakı Şəhər Xalq Deputatları Soveti olaraq dəyişdirilmişdir.
Rəhbərlər
Bakı Şəhər Xalq Deputatları Sovetinin sədr vəzifəsi olsa da, icra orqanı olan İcraiyyə Komitəsinin sədri daha səlahiyyətli hesab olunurdu.
Firma nəzəriyyəsi
Firma nəzəriyyəsi — firmanın, şirkətin və ya şirkətin mahiyyətini izah edən və proqnozlaşdıran bir sıra iqtisadi nəzəriyyələri, o cümlədən mövcudluğunu, davranışını, quruluşunu və bazarla əlaqəsini əhatə edir.
Sadələşdirilmiş formada firma nəzəriyyəsi aşağıdakı suallara cavab verməyi hədəfləyir:
Firmalar bazar qiyməti mexanizminə alternativ olaraq mövcuddur, bu zaman bazar qeyri-mühitdə istehsal daha səmərəlidir. Məsələn, əmək bazarında firmalar və ya təşkilatlar tələb / təklif şərtlərinə əsasən işçilərini işə götürüb işdən çıxarmaq məcburiyyətində qaldıqda istehsal ilə məşğul olmaq çox çətin və ya baha başa gələ bilər. Həm də işçilərin hər gün daha yaxşı alternativ axtararaq şirkəti köçürməsi baha başa gələ bilər. Eynilə şirkətlərin gündəlik olaraq yeni tədarükçü tapması baha başa gələ bilər. Beləliklə, firmalar mülkiyyət hüquqlarını minimuma endirmək və ya dəyərini artırmaq üçün işçiləri ilə uzunmüddətli müqavilə və ya təchizatçılarla uzunmüddətli müqavilə bağlayırlar.
Yaranması
Birinci Dünya müharibəsi dövründə iqtisadi nəzəriyyədə vurğu, əsasən bazar təhlilini əhatə edən sənaye səviyyəli təhlildən firma səviyyəsində təhlilə keçdi, çünki mükəmməl rəqabətin artıq kifayət qədər möhkəm davranış modeli olmadığı getdikcə daha aydın oldu. İndiyə qədər iqtisadi nəzəriyyə yalnız bazarları anlamağa çalışmağa yönəlmiş və firmaların və ya təşkilatların niyə mövcud olduğunu anlamaq üçün çox az araşdırma aparılmışdır. Bazarlar, alıcının birjadakı satıcılarını dəyişdirməkdə sərbəst olduğu tərəvəz bazarlarında göstərildiyi kimi, qiymətlər və keyfiyyət rəhbər tutulur.
Əməliyyat dəyəri nəzəriyyəsi
Ronald Kouza görə, insanlar qeyri-kamil məlumatlar verilərək bazar mübadiləsi yolu ilə istehsalın koordinasiya edilməsinə dair əməliyyat xərcləri firma daxilində olduğundan çox olduqda şirkətlərdə istehsallarını təşkil etməyə başlayırlar. Ronald Kouza1937-ci ildə firmanın əməliyyat xərcləri ilə bağlı nəzəriyyəsini izah edərək, onu bazara münasibətdə nəzəri olaraq müəyyənləşdirmək üçün ilk (neoklassik) cəhdlərdən biri etdi. Onun "neoklassizizmin" bir cəhəti, firmanın miqyasda artan gəlirlərə güvənmək əvəzinə, miqyasın davamlı gəlirləri ilə uyğun izahını təqdim etməkdir. Digər bir yanaşma, firmanı həm real, həm də marja əvəzetmə fikri ilə uyğun bir şəkildə müəyyənləşdirməkdir, buna görə də ənənəvi iqtisadi təhlil vasitələri. Firmanın bazarla qarşılıqlı əlaqəsinin onun nəzarəti altında ola bilməyəcəyini (məsələn, satış vergiləri səbəbindən) qeyd edir, lakin daxili ehtiyat bölgüsü belədir: “firma daxilində bazar əməliyyatları ləğv edilir və mübadilə əməliyyatları ilə kompleks bazar quruluşu əvəzinə sahibkar dəyişdirilir, istehsalını kim idarə edir ". Alternativ istehsal metodlarının (yayılma və iqtisadi müdaxilələr) niyə ya bütün istehsalata çata bilməməsini soruşur ki, ya firmalar bütün istehsalları üçün daxili qiymətlərdən istifadə etsinlər, ya da bir böyük firma bütün iqtisadiyyatı idarə etsin.
Firma yerli bazar sistemi daxilində fəaliyyət göstərsəydi, bir çox müqavilə bağlanmalı idi (məsələn, qələm və ya təqdimat keçirilməsi). Bunun əksinə olaraq, həqiqi firmanın işçinin maaş alması müqabilində işçilər üzərində səlahiyyətin müəyyənləşdirilməsi kimi çox az (daha mürəkkəb də olsa) müqavilələri vardır. Bu tip müqavilələr, qeyri-müəyyənlik vəziyyətlərində, xüsusən də uzun müddət davam edən münasibətlər üçün tərtib olunur. Bu vəziyyət neoklassik iqtisadi nəzəriyyəyə ziddir. Neoklassik bazar anında fəaliyyət göstərir və genişləndirilmiş agent-əsas (işçi-menecer) münasibətlərinin, planlaşdırma və inamın inkişafına mane olur. Kouza, "çox qısa müddətli bir müqavilə qənaətbəxş olmadıqda bir firmanın meydana çıxma ehtimalı var" və "bir firmanın qeyri-müəyyənliklə ortaya çıxması ehtimalı çətin olduğu" ilə nəticələnir.
Kouz, şirkətin ölçüsünün qiymət mexanizminin istifadəsi ilə yanaşı digər təşəbbüskarların təşkili xərclərindən də asılı olduğunu söylədi. Bu iki amil birlikdə bir firmanın nə qədər məhsul istehsal etdiyini və hər birinin nə qədər olduğunu təyin edir.