cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karl Polani
Həyatı
Polani Birinci Dünya müharibəsində Avstriya-Macarıstan ordusunda piyada qoşun zabiti olaraq xidmət etdi və yaralandı. O, Mixael Karolinin qurduğu, sosial demokrat rejimlə idarə olunan respublikanı dəstəkləyirdi. Bu respublika çox yaşamadı və Bela Kunun Macarıstan Sovet Respublikasını yaratmaq üçün Karoli hökkumətini devirməsindən sonra Polani Budapeşti tərk edərək Vyanaya getdi.
Vyanada
Polani 1924–1933-cü illərdə məşhur "Avstriyalı iqtisadçı" (Der Österreichische Volkswirt) jurnalında baş redaktor kimi işlədi. O, ilk dəfə burada Avstriya iqtisadiyyat məktəbini tənqid etməyə başladı. Polaniyə görə bu məktəb iqtisadi prosesslərin reallığından uzaqlaşaraq müccərrəd modellər yaratmağa yönəlmişdi. O, fabianizm fəlsəfəsindən və Corc Duqlas Hovard Koulun əsərlərindən təsirlənmişdi. Bu dövrdə Polaninin xristian sosializminə marağı artmışdı.
O, burada kommunist inqilabçı İlona Duçinskaya ilə evləndi.
Londonda
Hitlerin 1933-cü ilin yanvarında hakimiyyətə gəlməsi və Avstriya parlamentinin fəaliyyətinə klerikal faşistlər tərəfindən xitam verilməsindən sonra Avstriyalı İqtisadçı qəzetinin liberal naşiri Polani kimi məşhur sosialisti jurnalda saxlaya bilməzdi və buna görə də Polanidən istefa verməyini istədi. O, 1933-cü ildə Londona getdi və burada jurnalist, müəllim və 1936-cı ildən sonra İşçilərin Təhsil Assosiasiyasında mühazirəçi vəzifələrini tutdu. Onun mühazirə qeydləri daha sonra Böyük Dəyişim kitabı üçün də fundament olan araşdırmaları əhatə edirdi. Ancaq, o bu əsərə Vermontdakı Benninqton Kollecində işləməyə başladığı 1940-cı ilə qədər başlamadı. Kitab 1944-cü ildə çap edildi və böyük maraq gördü.
ABŞ və Kanada
Polani 1940-cı ildə Benninqton Kolleci heyətinə daxil oldu və burada "Dəyişimin İndiki Dövrü" mövzusunda mühazirələr dedi. "19-cu əsrin keçişi", "Uyğunlaşmış cəmiyyətə doğru yönəlmə", "Beynəlxalq Sistemin Qırılması" "Amerika istisnadırmı?" və "Marksizm və Rusiya inqilabının daxili tarixi" mühazirələri İkinci Dünya müharibəsinin erkən dövrlərində baş tutdu. Polani Beninqtonun Humanizm Mühazirə Seriyalarında (1941) və Beninqton Kollecinin Mühazirə Seriyalarında (1943) iştirak etdi. Onun mövzusu "Jan Jak Russo: və ya azad cəmiyyət mümkündürmü?" idi.
Müharibədən sonra ona Kolumbiya Universitetində (1947–1953) dərs demək təklif edildi. Ancaq arvadı İlona Duçinskayanın kommunizm keçmişi ona ABŞ giriş vizası almağı mümkünsüz etmişdi. Nəticə olaraq, onlar Kanadaya köçdü və Polani buradan Nyu-York şəhərinə gedib gəlirdi. 1950-ci illərin əvvəllərində Polani Ford fondundan qədim imperiyaların iqtisadi sistemlərini tədqiq etmək üçün böyük qrant aldı.
Müasir iqtisadi sistemin ortaya çıxmasını izah etdikdən sonra Polani uzaq keçmişdə fərqli sfera kimi iqtisadiyyatın necə ortaya çıxdığını anlamağa çalışdı. Kolumbiyadakı seminarı dövrün məşhur alimlərindən bir neçəsini özünə çəkdi və müəllimlərin bir nəslinə təsir etdi və nəticədə 1957-ci ildə İlk İmperiyalarda Ticarət və Bazarlar nəşr edildi. Polani sonrakı illərdə də yazmağa davam etdi və yeni jurnalı "Birgəmövcudluq"u yaratdı.
O, 1964-cü ildə Kanadada yaşadığı Ontario şəhərində vəfat etdi.
Pinokyonun məcaraları
Pinokyonun ilk hissəsi 1881-ci ildə "Qiornale dei bambini" adlı həftəlik uşaq jurnalında çap edildi. Pinokyo böyük müvəffəqiyyət əldə etsə də, kilsə ataları bunun üsyana səbəb ola biləcəyini düşünürdülər. Hekayə Qepetto adlı dülgər tərəfindən düzəldilmiş oyuncaq haqqındadır. Oyuncaq canlanır və insani xüsusiyyətləri öyrənir. Pinokyonun ayaqları yandırılır, zəncirlənir, hətta asılır.Ancaq o ölmür. Pinokyonun ən böyük arzusu isə əsl oğlan olmaqdır.
Qaraqaş
Qaraqaş — Çəkikimilər fəsiləsinin nümayəndəsidir. Bədəni çox hündür və yanlardan basıqdır. Ağzın ucu gözün üst kənarına yaxın səviyyədə yerləşir. Yan xətt azca aşağıya doğru əyilmişdir. Pulcuqları çox xırdadır. Yan xətt pulcuqlarının sayı 66-85-dir.Xarici görünüşcə qıjovçulara oxşayır, lakin ondan bel üzgəcinin axırıncı şaxəsiz şüasının yoğun olması ilə fərqlənir. Anal üzgəcinin əsası uzunsovdur. Böyüklərinin ortası boyunca bir neçə enli zolaq vardır. Cinsin Zaqafqaziya faunası üçün endemik olan təkcə bir növü vardır.
Typhlodromips assiniboin
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Erve Mikaelof
Erve Mikaelof — tanınmış incəsənət eksperti.
Qualiti Distributors FK
Qualiti Distributors — Quam futbol klublarından biridir. Klub hal-hazırda Quam Futbol Liqasında çıxış edir. 2009-10 çempionatında klub 20 oyunda 20 qələbə qazanmış və liqanın qalibi olmuşlar. Onlar 100%-lik nəticə əldə etmişlər.
Coreopsis capillacea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Tanrıverdinin nağılı (film, 2008)
Məzmun
Film Azərbaycan nağıllarının motivləri əsasında çəkilib.
Typhlodromips auratus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Tanrıverdinin nağılı (film, 2008)
Film haqqında
Çəkilişlər Səngəçalda köhnə karvansarada, Umbakıda, Qala kəndində qum hamamında, məsciddə və Qobustanda aparılıb.
Filmin heyəti
İşıqçılar: Dadaş Abbasov,İsmayıl Umarov
Mirkazım bəy Talışxanov
Həyatı
Mirkazım bəy Talışxanovun atası Mirəlixan da hərbçi olmuşdur. O, orduda iyirmi ilə qədər xidmət etdikdən sonra ştabs-kapitan rütbəsində istefaya çıxmışdır. Atanın hərbi sənətini davam etdirən Mirkazım bəy iyirmi bir yaşında ikinci dərəcəli Konstantin yunkerlər məktəbini bitirib. Bundan əvvəl o, Bakıdakı realnı məktəbinin tam kursunda oxumuşdur. Cəmi birillik xidmətdən sonra ona unter-zabit rütbəsi verilir. 1877-ci ildə Rusiya Türkiyəyə müharibə elan etdi. Balkanlar kimi Qafqaz da hərbi əməliyyat meydanı oldu. On altıncı qrenadyor Minqrel alayının praporşiki Mirkazım bəy də döyüşən ordu sıralarında cəbhəyə getdi. Aleksandropol hərbi əməliyyat rayonunda fəal iştirak edən Mirkazımbəy Talışxanov tünd bürünc medalla təltif olundu.
Orduda əla və qüsursuz xidmət edən Mirkazım bəy hərbi pillələri çox sürətlə keçmişdir. 1882-ci ildə tərtib olunmuş bir sənəddə göstərilir ki, əla atıcı olduğuna görə avqustun 26-da ona birinci dərəcəli mükafat verilmiş və yetmiş dörd manat pulla mükafatlandırılmışdır. İki il sonra Tiflisdəki yunkerlər məktəbinə müəllim təyin olunan Mirkazım bəy Talışxanova ştabs-kapitan rütbəsi verilir. 1891-ci ilə qədər yunkerlər məktəbində müəllim işləyən Talışxanov həmin il vaxtilə xidmət etdiyi qrenadyor Minqrel alayının on üçüncü rotasının komandiri təyin olunur. Podpolkovnik Mirkazım bəyin rotası səhra məşqlərində həmişə fərqləndiyinə görə onun xidmət yerini tez-tez dəyişmişlər. Yaxşı komandir kimi onu "axsayan" rotaya komandir təyin etmişlər.
1899-cu ildə podpolkovnik Mirkazım bəy Talışxanov 119-cu Kolomensk piyada alayına, bir il sonra isə səksən ikinci Dağıstan alayına, 1904-cü ildə iki yüz altıncı Larqo-Kaqul ehtiyat piyada alayına, bir neçə aydan sonra isə əlli beşinci piyada batalyonuna komandan təyin olunur.
Polkovnik Mirkazım bəy 1903-cü ildə Qafqaz hərbi dairəsinin iki yüz yetmiş nömrəli əmrilə Qafqaz hərbi Dairə məhkəməsinin üzvü seçilir. Orduda uzun illər qüsursuz xidmətinə görə 1914-cü ildə Mirkazım bəy Talışxanov general-mayor rütbəsinə layiq görülür.
Sənədlərlə tanış olarkən qovluqdan saralıb-solmuş bir vərəq də çıxdı. Onu Mirkazım bəyin qızı Züleyxa xanım yazıb: "Atam Rusiyanın müxtəlif şəhərlərində hərbi xidmətdə olub.
Minskdə, Magilyovda, Qroznı və başqa yerlərdə. Birinci dünya müharibəsi başlananda Nikolsk-Ussuriysk şəhərində yerləşən üçüncü Sibir atıcı polkunun komandiri idi. Yaşının çox olmasına baxmayaraq yenə də çox sevdiyi hərbi işdən ayrılmaq istəmirdi.
Yadımdadır, o vaxtlar inqilabi iş üstündə "Potyomkin" zirehli gəmisinin heyəti Sibirə sürgün olunmuşdu. Onlar bizim qonşuluqdakı qəsəbədə yerləşdirilmişdilər. Komandirlər xırda bir səhvə görə ağır və dözülməz cəza verəndə atam onlara havadar dururdu. Hətta, bir neçəsini ölüm cəzasından belə xilas etmişdi. Ucaboy, enlikürək matroslar atamla çox hörmət-izzətlə görüşərdilər. Onlar küçədə atama rast gələndə qurşağa qədər əyilər, "Əlahəzrət, səxavətiniz həmişə var olsun. Kölgəniz bizim əzabkeşlərin üstündən əskik olmasın" — deyib yolun qırağına çəkilər, lal-dinməz dayanardılar. Atam isə gülümsünüb onlara yanaşar, əl tutar və bu qədər təzim nəyə gərəkdir, — deyib kədərlə köks ötürərdi.
1914-cü ildə birinci dünya müharibəsi başlananda atam bizi Tiflisə göndərib, özü isə üçüncü Sibir atıcı polku ilə müharibəyə getdi.
Atam qırx beş ilə yaxın ordu xidmətində çoxlu orden və medallarla təltif olunmuşdu. Onlardan yadımda qalanları üçüncü dərəcəli müqəddəs Anna, ikinci və ücüncü dərəcəli Müqəddəs Stanislav ordenləri, III Aleksandrın hakimiyyəti dövrünə aid xatirə və 1877–78-ci illər müharibəsində aldığı tünd bürünc medallardır. Atam 1916-cı ildə general-mayor rütbəsində istefaya çıxdı. Topoqrafiya general-mayoru İbrahim ağa Vəkilovla yaxın dost olan atam Tiflisdəki Qafqaz müsəlman xeyriyyə cəmiyyətində onunla birgə fəaliyyət göstərirdi. Cəmiyyətin sədri İbrahim ağa Vəkilov, katibi isə Mirzəkazımbəy Talışxanov idi. Az sonra bu səmimi dostluq qohumluğa çevrildi. İbrahim ağa Vəkilovun böyük oğlu Faris, Mirkazım bəy Talışxanovun qızı Liyabəyimlə ailə həyatı qurdu.
General-mayor Mirzəkazım bəy Talışxanov 1938-ci ildə səksən dörd yaşında Bakıda vəfat etmişdir.
Ailəsi
thumb|209x209px|Liyabəyim xanım Talışınskaya
Xeyir və Şər (opera)
Xeyir və Şər — Bəstəkar Oqtay Rəcəbovun 1991-ci ildə Nizami Gəncəvinin "Yeddi gözəl" poeması motivləri əsasında yazdığı opera.
Coreopsis mauiensis
Coreopsis mauiensis Coreopsis mauiensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şanus
Şanus (, Chanossa) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. Rozan kantonuna daxildir.
INSEE kodu — 05033.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 48 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 27 nəfər (15-64 yaş) arasında 19 nəfər iqtisadi fəal, 8 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 70.4%, 1999-cu ildə 60.9%). Fəal 19 nəfərdən 17 nəfər (8 kişi və 9 qadın) çalışdı, 2 qadın işsizdi. 8 hərəkətsiz 5 nəfər arasında pensiyaçı, 3 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Tbilisi-Ağdam marşrut avtobusunun partladılması (1990)
Tbilisi-Ağdam marşrut avtobusunun partladılması — 10 avqust 1990-cı il tarixdə "Tbilisi-Ağdam" marşrutu ilə hərəkət edən sərnişin avtobusunun partladılması. Hadisə nəticəsində 20 nəfər həlak olmuş, 30 nəfər yaralanmışdır. Cinayətin təşkilatçıları Armen Mixayloviç Avanesyan və Mixayil Mixayloviç Tatevosov (Tatevosyan) cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmuşlar. 1992-ci ilin mayında A. Avanesyan ölüm cəzasına məhkum edilmiş, M. Tatevosov isə 15 il azadlıqdan məhrum edilmişdir. İstintaq zamanı məlum olmuşdur ki, cinayətkarlar 1991-ci ilin iyulun 17-də Ağdam-Tbilisi marşrutu ilə hərəkət edən sərnişin avtobusunu da partlatmağı planlaşdırmış, lakin özlərindən asılı olmayan səbəblərdən aksiyanı həyata keçirə bilməmişlər. M. Tatevosov 1992-ci ilin may ayında Tərtər rayonunda azərbaycanlı girovlarla dəyişdirilmişdir.
İsti halvanın dadı (film, 1987)
Məzmun
Film kooperativ hərəkatının yaranması-yeni istehsalat mexanizminin tətbiq olunması nəticəsində qarşıya çıxan psixoloji problemlərdən bəhs edir.
Bir ailənin yaratdığı "Quba paxlavası" adlı kooperativdə cərəyan edən hadisələr filmin dramaturji əsasını təşkil edir.
Bəhreyn–Qətər münasibətləri
Bəhreyn–Qətər münasibətləri — Bəhreyn Dövləti ilə Qətər Dövləti arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Typhlodromips biflorus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Bəhreyn–Qətər münasibətləri
Diplomatik əlaqələr
2017 Qətər diplomatik böhranı zamanı Səudiyyə Ərəbistanını dəstəkləyən Bəhreyn də Qətər ilə diplomatik əlaqələri kəsmişdir.
Coreopsis connata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Robert Oltmen
Təhsili
Anadan olduğu Kanzas Sitidə yezuit məktəbində təhsil almışdır.
Missuri Universitetində mühəndis ixtisasına yiyələnmişdir.
Karyerası
Hələ gənc yaşlarında ikən boş vaxtlarında ssenari yazır. 1948-ci ildə nuar üslubunda yazdığı "Cangüdən" ssenarisini rejissor Riçard Fleyşer ekranlaşdırır. Bu uğurundan sonra Nyu-Yorka gedir və bursda yazıçılıqla pul qazanmağa başlayır.
1950-ci illərdə Kanzas Sitiyə qayıdaraq, "Kalvin" korporasiyasının sifarişi ilə 65 sənədli film lentə alır.
"Qanunu pozanlar" adlı ilk bədii filmini 1955-ci ildə çəkir. Lakin bu filmi uğur qazanmır. Bundan sonra Oltmen televiziyada fəaliyyətə başlayır; telefilmlər üzərində çalışır.
Böyük kinoda
Robert Oltmen böyük kinoya gec – 45 yaşında gəlmişdir.
Saqqalı-Şərif
Saqqal-ı Şərif - İslam Peyğəmbəri Məhəmmədin dini günlərdə sərgilənən, şüşə qabda mühafizə edilən saqqalı. Tarix boyunca İslam ölkələrində saxlanılmış, səfərlər boyunca baş üzərində daşınmış, səfər bitdikdən sonra isə növbəti səfərədək xüsusi sandıqda saxlanılmışdır. Türkiyənin və dünyanın bir çox yerlərində sərgilənmişdir. Hal-hazırda Topqapı Sarayının Hırka-i Səadət otağında mühafizə edilən Saqqal-ı Şərif Hz. Əbu Bəkr, Hz. Əli və digər səhabələrin şahidliyi ilə peyğəmbər in bərbəri Səlman Farisi tərəfindən kəsilmişdir.
Katolikos IV Stepannos
Katolikos IV Stepannos - Albanların LVII katolikosu.
Katolikosluğu
Katolikos II Nersesdən sonra kürsüyə gəlmişdi. Bu vəzifəyə gələndə hələ gənc idi. O Kirakos Gəncəlinin siyahısında adı çəkilən son katolikosdur.
Məmməd Vəliyev
Məmməd Vəliyev — AMEA-nın Polimer Materialları İnstitutunun «Yüksək doymamış birləşmələr» laboratoriyasının müdiri(1982-2014). Kimya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Vəliyev Məmməd Hüseynəli oğlu, 15 iyun 1943-cü ildə Naxcıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Qarxun kəndində anadan olub. 1960-cı ildə Şərur rayonunun Yengicə kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra, 1962-ci ildə M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutuna daxil olub. 1968-ci ildə həmin institutu “Əsas üzvi və neft kimya sintezinin texnologiyası” ixtisası üzrə bitirib. 1968-ci ildə həmin institutu “Əsas üzvi və neft kimya sintezinin texnologiyası” ixtisası üzrə bitirib. 1969-cu ildən Azərbaycan MEA Y.H.Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun Sumqayıt filialında (hazırda Polimer Materialları İnstitutu adlanır) kiçik elmi işçi vəzifəsində işləməyə başlayıb və 1971-ci ildə institutun aspiranturasına daxil olub. 1974-cü ildə Azərbaycan MEA Y.H.Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib və 1977-ci ilə qədər kiçik elmi işçi vəzifəsində işləyib. Müsabiqə yolu ilə 1977-ci ildə böyük elmi işçi, 1982-ci ildə isə laboratoriya müdiri vəzifəsinə seçilib və 2014-cü ilə qədər bu vəzifədə çalışıb.1987-ci ildə D.İ.Mendeleyev adına Moskva Kimya Texnologiya Universitetində doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib və 1991-ci ildə professor elmi adı alıb. 1995-ci ildə Nyu-York Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvi seçilib.
Professor M.H.Vəliyevin həyat və elmi fəaliyyəti haqqında məlumatlar 2004-2006-cı illərdə ABŞ-nin "Markiz" nəşriyyatında çap olunan "Elm və texnikada kim kimdir" və "Dünyada kim kimdir" bioqrafik məlumatlar toplusuna daxil edilmişdir.Professor M.H.Vəliyev üzvi kimya sahəsində tanınmış mütəxəssis olub, bütün elmi fəaliyyətini Azərbaycanda kimya elminin, o cümlədən üzvi kimyanın inkişafına həsr etmişdir. Onun rəhbərliyi altında aparılan fundamental elmi-tədqiqat işlərinin nəticələri M.H.Vəliyevə yüksək doymamışlığa malik polifunksional birləşmələr kimyası üzrə məktəb yaratmağa imkan vermişdir.Professor M.H.Vəliyevin rəhbərliyi ilə respublikada mövcud olan neft emalı və neft-kimya məhsulları (tsiklopentadien, 1,2,3-trixlorpropan, 2,3-dixlorpropen, 1,3-dixlorpropen, allilxlorid, epixlorhidrin, etilenxlorhidrin və s.) əsasında tərkibində heteroatom saxlayan yüksək doymamışlığa malik norbornen, norbornadien, vinilasetilen, allilasetilen, diasetilen, vinilallen, polien və s. birləşmələrin effektli alınma üsulları işlənməklə bərabər onların üzvi sintezin inkişafı üçün yeni perspektiv yollar açdığı müəyyən olunmuşdur.M.H.Vəliyev tərəfindən tsiklik dienlər və yüksək doymamışlığa malik aktivləşməyən dienofillər arasında [4+2] - tsiklobirləşmə reaksiyasının elmi əsasları yaradılmış, o cümlədən reaksiyaya daxil olan reagentlərin təbiəti və quruluşundan asılı olaraq reaksiyaların ümumi qanunauyğunluqları, mexanizmi, stereokimyası öyrənilmişdir. Həmçinin, kvant-kimyəvi hesablamalar (“Həyəcanlanmış molekulyar orbital” nöqteyi-nəzərindən) üsulu ilə konyuqə olunmuş və olunmamış yüksək doymamışlığa malik karbohidrogenlərin (butadien, heksatrien, oktatetraen, pentadien, allen, vinilallen, vinilasetilen, allilasetilen, diasetilen və s.) alifatik və tsiklik dienlərlə (butadien, tsiklopentadien və onun xlorlu törəmələri) reaksiyayagirmə qabiliyyətləri müqayisəli şəkildə öyrənilmiş və alınan nəzəri nəticələrin təcrübi qiymətlərlə uzlaşdığı aşkar edilmişdir. Əldə olunan elmi nəticələr M.H.Vəliyevə [4+2] - tsiklobirləşmə reaksiyasının mexanizmi haqqında yeni fikir yürütməyə imkan vermişdir. İlk dəfə olaraq M.H.Vəliyev tərəfindən 1,3- və 1,4-enin sıralı birləşmələrin fazalararası kataliz şəraitində generasiya olunmuş dihalogenkarbenlərlə qarşılıqlı təsir reaksiyaları müqayisəli halda öyrənilmiş və [2+1] - tsiklobirləşmə reaksiyalarının qanunauyğunluqları müəyyən olunmuşdur. Eyni zamanda metalkompleks katalizatorların iştirakı ilə yüksək çıxımla silisium-, bor-, fosfor-, halogentərkibli doymamış birləşmələrin alınma üsulları işlənmiş və onların üzvi və neft-kimya sintezində məqsədyönlü tədbiq sahələri göstərilmişdir. Sistematik olaraq tsiklik və polixlortsiklik sıralı asetilen və allen birləşmələrin müxtəlif reaksiya mərkəzlərindən kimyəvi çevrilmələri öyrənilmiş və göstərilmişdir ki, onlar neft kimyası sintezində məqsədli–praktiki cəhətdən əlverişli birləşmələr almaq üçün geniş istifadə oluna bilərlər.
Tanınmış beynəlxalq jurnallarda və nüfuzlu elmi nəşrlərdə M.H.Vəliyevin dərc olunmuş əsərlərinə olunan istinadlar və elmi əsərlərinə bir çox elmi mərkəzlərin, o cümlədən Türkiyə, Bolqarıstan, Kanada, Belçika, ABŞ, Fransa, Hindistan, Latviya, Rusiya, Avstriya, Polşa, İtaliya və s. alimləri tərəfindən göstərilən maraq onun yaratdığı elmi istiqamətin perspektivliyini bir daha sübut edir. Yuxarıda sadalanan elmi-tədqiqat işlərinin nəticələrinin bəziləri mühüm elmi nəticələr kimi Azərbaycan MEA-nın illik məruzələr toplusuna daxil edilmişdir.M.H.Vəliyev dəfələrlə bir sıra Beynəlxalq Konqres və Simpoziumlarda iştirak etmiş və məruzələrlə çıxış edib. O, 1984-1985-ci illərdə Moskva şəhərində N.D.Zelinski adına Üzvi Kimya İnstitutunda, 1991-ci ildə Hindistanda, 2004-2006, 2008-2011-ci illərdə isə Türkiyədə müxtəlif Universitetlərdə elmi ezamiyyətlərdə olmuş və konfranslarda məruzələrlə çıxış edib. Professor M.H.Vəliyev elmi- tədqiqat işləri ilə yanaşı 1991-ci ildən Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında “Neft və qazın emalı kimyası və texnologiyası” kafedrasının professoru kimi də pedoqoji fəaliyyətgöstərərək yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanmasında iştirak edib. O, 1987-ci ildən etibarən müxtəlif İxtisaslaşdırılmış Elmi Şuraların, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komisiyasının kimya elmləri üzrə Ekspert Şurasının və AMEA-nın Mikrobiologiya İnstitutunun nəzdində olan İxtisaslaşdırılmış Elmi Şuranın üzvü olub. M.H.Vəliyevin rəhbərliyi ilə 12 namizədlik və bir doktorluq dissertasiyası müdafiə olunub. Həmçinin, aparılan tədqiqat işləri əsasında M.H.Vəliyev 5 qrant layihəsinin (2005-2007-ci illərdə İNTAS, 2010-2012-ci illərdə Ukrayna Elmi Texnoloji Mərkəzi- 2 layihə, 2011-2012-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Yanında Elmin İnkişafı Fondu) rəhbəri və iştirakçısı olub.
20 fevral 2014 71 yaşında vəfat edib.
IYDU
Beynəlxalq Gənc Demokrat İttifaqı (IYDU) sağ mərkəzçi siyasi gənclər təşkilatlarının qlobal alyansıdır. 1981-ci ildə yaradılmışdır. Sonradan isə 1991-ci ildə bərpa edilmişdir. IYDU-nun 80 ölkədən127 tam hüquqlu üzvü və müşahidəçi üzvləri vardır. İDU-Beynəlxalq Demokrat İttifaqının gənclər təşkilatları qoludur.
IYDU-nun İnternet səhifəsində təşkilatın aparıcı dəyərləri kimi demokratiya, insan hüquqlarına ehtiram və azad ticarət göstərilmişdir:
Şato-Vil-Vyey
INSEE kodu — 05038.
IYDU
IYDU üzv təşkilatlar üçün hər il təşkil olunan müxtəlif tədbirlərə ev sahibliyi edir. Bunlara Azadlıq Forumu (ilin ortası), illik şura toplantısı və xarici ölkə nümayəndəlikləri ilə görüşlər daxildir. IYDU-nun tədbirlərindəki spikerlər sağ-mərkəzçi qrupdan hazırkı və keçmiş dövlət rəsmiləri və digər əhəmiyətli siyasi xadimlər olur. IYDU-nun konfranslarındakı nümayəndələr nazirlər, Parlament üzvləri, ali məşvərətçilər, özəl və ictimai sektorda sənaye liderləri vəzifəsinə qədər ucalıblar.
Şato-Vil-Vyey
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 328 nəfər təşkil edirdi.
IYDU
IYDU qərargahı Norveçdə, Oslo şəhərində yerləşir.
Şato-Vil-Vyey
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 212 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 165 nəfər iqtisadi fəal, 47 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 77.8%, 1999-cu ildə bu 83.3%). Fəal 165 nəfərdən 160 nəfər (88 kişi və 72 qadın), 5 nəfər işsiz (3 kişi və 2 qadın) idi. Aktiv olmayan 47 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 17 nəfər təqaüdçü, 9 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
IYDU
Ana təşkilat
IYDU-nun ana təşkilatı olan Beynəlxalq Demokrat İttifaqı (BDİ) 80-dən artıq sağ mərkəzçi siyasi partiyanın birgə fəaliyyət göstərdiyi assosiasiyadır. 1983-cü ildə əsası qoyulmuş BDİ-nin təsisçiləri Britaniyanın baş naziri Marqaret Tetçer, ABŞ vitse prezidenti Corc Buş, Fransanın prezidenti Jak Şirak, Almaniya kansleri Helmut Kohl olmuşdur.
Cari Azadlıq kampaniyaları
IYDU Azadlıq kampaniyaları hüquq normaları əsasında millətlərin demokratik hərəkatlar və azad ticari qruplarını dəstəkləyir.
Marino Anelli
Marino Anelli Emilio oğlu — İtalyan anarxist, mühacir. 1898-ci ildə İtaliyada anadan olmuşdu. 1921-ci ildə faşistlərə qarşı Sarzana şəhərinin müdafiəsində iştirak etmiş, 2 faşisti öldürdüyü üçün 6 il 3 ay həbsə məhkum edilmişdi. 1925-ci ildə amnistiya aktı ilə azad olduqdan sonra 23 fevral, 1932-ci ildə SSRİyə gəlmişdi. Azərbaycan Neft İdarəsində (Azneftstroy) fəhlə ustası olaraq işləmişdi. 1936-1937-ci illərdə İtaliya Kommunist Partiyası sədri Palmiro Toqliatti tərəfindən anti-sovet düşüncəsi və siyasi təhsilinin olmaması səbəbilə tənqid edilmişdi. 14 fevral, 1938-ci ildə, Bakıda anti-sovet aktivizminə görə NKVD tərəfindən həbs edilmişdi. 8 avqust, 1940-cı ildə Arxangelskdəki Segejski düşərgəsinə göndərilmişdi. Ölümündən sonra 5 iyul, 1963-cü ildə bəraət almışdır.
Nal-i Səadət
Nal-i Səadət və ya Nal-i Şərif - İslam Peyğəmbəri Məhəmmədin səndəlləri. Original səndəllər hal-hazırda digər Müqəddəs Əmanətlərlə birlikdə Topqapı Sarayında saxlanılır.
Coreopsis maysillesii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Typhlodromips bladderae
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Robert Bradtke
Robert Bradtke — ABŞ diplomatı. 2006-2009-cu illərdə ABŞ-nin Xorvatiyadakı səfiri vəzifəsində çalışmışdır. 7 sentyabr 2009-cu ildə ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri təyin olunmuşdur.
Paduspanilər
Paduspanilər — Təbəristanın Royan, Rüstəmdar, Nur və Kucur şəhərlərində 665-1598-ci illər arasında hökm sürən məhəlli bir xanədan.
Tarixi
Xanədanın qurucusu I Paduspanın atası Gavbara, Sasani hökmdarı III Yəzdigirdin Təbəristan valisiydi. Əməvi xəlifəsi Muaviyə dövründə Maskala bin Hübəyrə idarəsindəki islam ordusu Təbəristana yürümüş, fəqət müvəffəq ola bilməmişdi. Süleyman bin Əbdülməlik zamanında Yəzid bin Mühəlləb 98-ci ildə (716-17) Təbəristanın "ispəhbəd" unvanlı idarəçisiylə illik xərac və hədiyələr qarşılığında sulh bağladı. 105 (723/24) -cü ildə xanədanın başında II Paduspan vardı. Eyni ailədən Dabivənd xanədanının torpaqlarını da ələ keçirən II Paduspan qırx il hökm sürdü və ölümündən sonra yerinə oğlu Şəhriyar keçdi.
Səffarilərin qurucusu Yaküb bin Leys Təbəristanı ələ keçirincə (260/873-741, III Paduspanı buraya vali təyin etdi. Ancaq Yaqubun bu əyalətdəki hakimiyəti dörd ay sürdü. Həsən əl-Ələvinin ölümündən sonra xanədanın başına, "dai əs-səğir" ləqəbi ilə məşhur olan qardaşı Məhəmməd keçdi. III Paduspanın ölkə¬ni on səkkiz il idarə etdikdən sonra ölümünə görə oğlu Şəhriyar ona xələf oldu. Samanilər, Məhəmməd bin Zeyd əl-Ələvinin öldürülməsindən 1287/900) sonra Təbəristana hakim oldular, İspəhbəd Şəhriyar da onlara itaət etdi. Şəhriyarın zamanında Məhəmməd bin Zeydin intiqamını almaq istəyən Nasır-Lilhak Həsən əl-Utruş, Təbəristana hakim olan Samaniləri məğlub edərək bölgəni itaət altına aldı (301/914).
Paduspanilərdən Əbü1-Fəzl Məhəmməd ilə Mazandaran hakimi Şəhriyar bin Dara arasındaki anlaşmazlıq savaşla sonuclandı. Məğlub olan Şəhriyar bin Dara bir müddət sonra Büveyhilərin yardımıyla Təbəristanın böyük bir qisminə hakim oldu. Paduspanilər daha sonra Büveyhilərin üstünlüyünü tanıdılar, zaman zaman da Səlcuqlulara tabe oldular. Nasırüddövlə Şərəfəddin Nasr bin Şəhrivəşin zərb etdirdiyi sikkələrdən, onun Səlcuqlu sultanı Məhəmməd Təpər və oğlu Sultan Mahmud bin Məhəmmədə tabe olduğu anlaşılır. Nasırüddövlə, "ostandar" ünvanını işlədən ilk Paduspani hökmdarıdır. Paduspanilərdən diqqəti çəkən hökmdarlardan biri də Şəhrivəş bin Həzarəsb idi. Şəhrivəşin ölümüylə (553/1158] yerinə qardaşı Keykavus (ö. 580/1184 |?]| keçdi. Onunla Bavəndilərdən Şah Qazi arasında anlaşmazlıq çıxdı və şiddətli savaşlar oldu. Keykavusun ölümüylə Royana Həzarəsb bin Şəhrivəş hakim oldu. Həzarəsb Bavəndilərdən Şah Ərdəşirə yenilincə, qardaşıyla bərabər Həmədanda olan İraq Səlcuqlu sultanı Toğrul bəyin yanına sığındı (təxmini 581/1185). Ancaq bir daha ölkəsinə dönməyə müvəffəq ola bilmədən öldü.
Şah Ərdəşir daha sonra Keykavusun nəvəsi Zərrinkəmər bin Cüstanı Royana hökmdar təyin etdi. Onun ölümü (12131 üzərinə yerinə oğlu Bisütun keçdi. Ona da uşaq yaşdakı oğlu Fəxrüddövlə Namavər xələf oldu (1223). Xarəzmşah Məhəmməd dövründə (1200-1220) Mazandaran və Təbəristan bölgələri Xarəzmşahlara bağlandı. Fəxrüddövlə Namavər (ö. 640/1242-43) Cəlaləddin Xarəzmşahın xidmətində oldu. Ölkəsinə dönüncə Royan və Deyləmanı hakimiyəti altına aldı. Paduspanilərdən Səhrakim bin Namavər (ö. 671 /1272-73), Hülaku xan ilə Abaqa xanın İrandakı istila hərəkətına qatıldı. Ancaq daha sonra Monqol ordusunu tərk edərək ölkəsinə çəkildi. Abaqa xan onun cəzalandırılması üçün Qazan Bahaduru göndərdi. Şəhrakim öncə qaçmağı düşündüysə də, sonra Qazan Bahadurdan üzr dilədi. Qazan Bahadur da hökmdarlığının davamı üçün Monqol xanından yarlıq aldı. Şəhrakimin yerinə keçən oğlu Fəxrüddövlə Şah Qazi adil və dindar bir hökmdardı, 701-ci (1302-ci) ildə ölüncə yerinə qardaşı Keyxosrov keçdi (1302-1313).
Paduspanilərdən Cəlalüddövlə İskəndər bin Ziyar dövründə Rüstəmdar, Gilan və Mazandaran bölgələrindəki xalqın çoxu Cəlalüddöviəyə tabe oldu. Cəlalüddövlə Kucur qəsəbəsini paytaxt olaraq qurdu. Buraya Qəzvindən gətirtdiyi bir çox adamla Rey və Səhriyardan məşhur Türk və Monqol tayfalarını qəsəbənin müxtəlif yerlərinə əyləşdirdi. Bir əyləncə sırasında mühafizlərdən biri tərəfindən öldürülüncə (761/1359-60) yerinə qardaşı Fəxrüddövlə Şah Qazi, onun ölümündən (781 /1379) sonra da oğlu Adudüddövlə Qubad keçdi. Ancaq Adudüddövlənin hökmdarlığı qısa sürdü və 1381-ci ildəki bir savaşda öldürüldü. Daha sonra Paduspani taxtına Sadüddövlə Tus bin Ziyar keçdi. Əmir Teymur Təbəristana hakim olunca (1393) Paduspanilərdən Kəyumərs bin Bisütunu Nur qalasını idarəsiylə vəzifəyləndirdi. Ancaq bir müddət sonra Teymurlularla anlaşmazlığa düşdüysə də, nəticədə Şahrux mirzəyə elçilər göndərərək itaət ərz etdi və əlli il səltənətdən sonra 857-ci (1453-cü) ildə öldü. Onun ölümündən sonra oğullan Məlik Müzəffər, Məlik Kavus və Məlik İskəndər arasındakı mübarizə Qaraqoyunlu hökmdarı Sultan Cahanşahın müdaxiləsiylə sona çatdı və ölkə torpaqlan bərabər olaraq bölündü.
Məlik Kavusun 871-ci (1467-ci) ildə ölümünə görə yerinə böyük oğlu Məlik Cahangir keçdi. Xanədanın mənsubları arasındaki mübarizə bu dövrdə də davam etdi. İskəndər 801-ci (1476-cı) ildə öldü. Paduspanilər bundan sonra da Kucur və Nurda iki əmirliyə bölünmüş olaraq varlıqlarını davam etdirdilər. Səfəvi hökmdarı I Şah Abbas dövründə hər iki qolun hakimiyətinə son verildi (1598).
Katolikos Sukias
Katolikos Sukias - Albanların LVIII katolikosu.
Katolikosluğu
Kürsüyə çıxma tarixi bəlli deyil. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir.
Ramil Quliyev (sprinter)
Ramil Quliyev (tam adı: azərb. Ramil Eldar oğlu Quliyev, tür. Ramil Eldar oğlu Guliyev; d. 29 may 1990; Bakı, Azərbaycan SSR) — Azərbaycan əsilli Türkiyəni təmsil edən yüngül atlet (sprinter). Ramil Quliyev, 2007-2011-ci illərdə Azərbaycan yığmasının, 2011-ci ildən isə Türkiyə yığmasının üzvüdür.
Ramil Quliyev həmçinin, 2017-ci ildə baş tutan IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında 2 qızıl və 1 gümüş medal, 2013-cü ildə baş tutan Aralıq dənizi Oyunlarında 2 gümüş medal, 2007-ci ildə baş tutan Avropa Gənclər Olimpiya Festivalında isə 1 qızıl və 1 bürünc medal qazanıb.
Ramil Quliyev, 200 metr məsafəyə qaçış yarışlarında dünyanın ən güclü ağ dərili idmançısı hesab olunur.
Həyatı
Ramil Quliyev 1990-cı il 29 mayda Bakı şəhərində anadan olub. Ramil Quliyevin atası 2012-ci ildə vəfat edib.
Ramil Quliyev 2019-cu ildə Rusiyalı idmançı Yekaterina Zavyalova ilə ailə həyatı qurub. Bu evlilikdən cütlüyün qız övladı dünyaya gəlib. Yekaterina Zavyalova evlilikdən sonra soyadını dəyişərək Quliyeva edib. Yekaterina Quliyeva 2012-il London yay olimpiya oyunlarında 800 metr məsafəyə qaçışda 2-ci yerə layiq görülüb.
Ramil Quliyevin şəxsi məşqçisi, Rusiyalı mütəxəssis Oleq Muxindir.
XXIX Yay Olimpiya Oyunları
Ramil Quliyev, beynəlxalq səviyyədə birinci yarışına 2006-cı ildə qatıldı.
Typhlodromips cananeiensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Ağa bəy Yadigarov
Ağa bəy Yadigarov — Rusiyada təhsil almış ilk azərbaycanlı.
Həyatı
Əldə olan sənədlərə əsasən, Ağa bəy Yadigarov 1823-cü ildə Gürcüstanda doğulub. Sankt-Peterburq gimnaziyasına 1837-ci ildə daxil olub. 1844-cü il iyun ayınadək ümumi əsaslarla gimnaziya nəzdindəki pansionda tərbiyə alıb. Uzun yazışmalardan sonra imperatorun razılığı ilə professor M.C.Topçubaşovun əmri ilə nəzərə alınıb, Ağa bəy Yadigarovun dövlət xərci ilə oxuması üçün Peterburq universitetinin rektoruna sərəncam verilib. Ağa bəy Yadigarov Peterburq gimnaziyasını bitirdiyinə görə qəbul imtahanları vermədən universitetin Şərq şöbəsinə daxil olub. 1844-cü il iyulun 22-dən Ağa bəy universitetin nəzdindəki pansiona götürülüb.
Cənab sərkar, xalq məsləhətçisi Ağa bəy Yadigarov ərəb, fars və türk əlifbasının dəyişilməsi haqqında fikirlərini yazıb, onları oxumağı məndən xahiş etmişdir ki, onların haqq və yayanlış olmasına dair fikrimi yazılı surətdə ona təqdim edəm. Ağa bəy Yadigarovun yazısının məzmunu bundan ibarətdir ki, İslam xalqlarının Avropa xalqlarından geri qalmasının səbəbi əlifbadakı nöqsanlardır. Çünki bizim uşaqlarımız bir neçə il vaxtlarını ancaq yazını oxumağa sərf edib, elm öyrənə bilmirlər. O yazır ki, Abbasilərin xilafəti və ərəblərin səltənəti də elmləri öyrənməyin mümkün olmaması və oxumaq işinin çətinliyi nəticəsində aradan getmişdir.
Sənədlər göstərir ki, Ağa bəy Yadigarov çox sadə bir insan olub, vəzifəyə və təltifata can atmayıb. O, əvvəllər dəftərxanada, sonra isə canişinliyin baş idarəsində qulluq etmişdir. Onun xidməti müsəlmanlar üçün təsis edilmiş dördüncü dərəcəli "Müqəddəs Vladimir" ordeni ilə qiymətləndirilib.
1853–56-cı illərdə Krım müharibəsindən xatirə olaraq verilmiş Andreyev lenti üzərindəki bürünc medal, onun 35 ildən çox xidməti müqabilində yeganə təltifatı olub. XIX əsrin 90-cı illərində Tiflisdə vəba epidemiyasından vəfat etmişdir. Həqiqətən də 1892-ci ildə Qafqazda güclü vəba epidemiyası yayılmışdı. Ölüm tarixini belə dəqiqləşdirmək olar. Yadigarovun ömrünün son illəri haqqında isə demək olar kı, heç nə məlum deyil. Ağa bəy Yadigarovun Peterburqa getməsinin səbəbkarı məşhur şərqşünas Mirzə Cəfər Topçubaşovdur. Bu görkəmli alim Ağa bəyin doğma dayısıdır. Arxiv sənədləri göstərir ki, 1844-cü ilin yazında Peterburq universitetinin Şərq şöbəsinə Cənubi Qafqaz gənclərinin nümayəndələrini göndərmək üçün heç bir perspektiv olmayanda universitetin fars dilçiliyi kafedrasının professoru Mir Cəfər Topçubaşov həmin şöbəyə öz bacısı oğlu Ağa bəy Yadigarovun dövlət xərci ilə qəbul edilməsi barədə xahişlə müraciət edib. Ağa bəy Yadigarov həmin ilin yayında Üçüncü dərəcəli Peterburq gimnaziyasını bitirmişdi.
On üçüncü Leyb-qvardiya İrəvan alayının tarixi" kitabında (1895-ci il nəşri) unter-zabit Ağa bəy Yadigarovun döyüş şücaətindən bəhs olunur. Orada yazılır ki, Ağa bəy döyüş başlayanda həmişə əsgərlərin önündə gedirdi. Bu qorxubilməz zabit düşmənə qarşı ruh yüksəkliyiylə vuruşurdu. Təəssüf ki, cəsur zabit Ağa bəy Yadigarov 1830-cu il iyunun on yeddisində poruçik rütbəsində ailə vəziyyətinə görə istefaya çıxmalı oldu.
Otello Qaggi
Otello Qaggi — İtalyan anarxo-sindikalist, mühacir.
Həyatı
1896-cı il 6 mayda Arezzo şəhərində anadan olan Otello aktivist həyatına 1911-ci ildə Liviyanın işğalına qarşı çıxaraq başlamışdı. 1915-ci ildə 35-ci piyada diviziyasında əsgərliyə göndərilmiş, lakin fərarilik etdiyi üçün həbs olunmuşdu. 1917-ci ildə ordudan qovulmuşdu. 1921-ci ildə mədəndə işləyən fəhlə Aqostino Lonqinin ölümündən sonra başlayan anarxistlərin Kastelnuovo dei Sabioni üsyanında siyasi qətl törətməklə təqsirli bilinərək 30 il həbs cəzası və 165 italyan lirəsi cərimə almışdı. 6 iyun 1921-ci ildə həbsdən qaçmış, bir müddət San Marinoda gizlənmişdi. Ordan da qaçaraq gəmi ilə Odessaya gəlmişdi. Oradan da qızı Lilin ilə Bakıya gəlmişdi. Gəldikdən bir neçə ay sonra, 1922-ci ilin noyabrında Bakıda həbs edilmişdi, dekabr ayında Qafqazdakı SR təşkilatları ilə əlaqədə təqsirli bilinmişdir. 3 il həbs olunmuş və Çelyabinsk həbsxanasına göndərilmişdi. 1928-ci ildə Moskvaya köçmüş, Uruqvay və Argentina səfirliklərində işləmişdi. Sonrakı illərdə rus polis N.M.Laxtina ilə evlənmişdi. 1935-ci ildə həyat yoldaşı ilə birlikdə həbs olunmuşdu. Trotskist olaraq təqsirləndirilən ailə Sibirə sürgün edilmişdi. 1945-ci ildə Qazaxıstanda vəfat etmişdi.
Şatovyö (Yuxarı Alplar)
Şatovyö  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azür regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. Tallar kantonuna daxildir.
INSEE kodu — 05037.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 438 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 286 nəfərdən (15-64 yaş) 214 nəfəri iqtisadi cəhətdən fəal, 72 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 74.8%, 1999-cu ildə 68.2%). 214 fəal 200 nəfərdən (118 kişi və 82 qadın), 14 nəfər işsiz (6 kişi və 8 qadın) idi. Aktiv olmayan 19 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 34 nəfər təqaüdçü, 19 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Ovduq-Doğramac
Ovduq, Bozdamaş və ya Doğramac — Azərbaycanın milli yeməyi. Tərkibində xırda doğranmış tərəvəz məshulları, ətirli göyərtilər, suda bişirilmiş qatı yumurta və ət olan soyuq şorbadır.
Tarix
Ovduq sözünün mənşəyi Tat dili ilə izah olunur. Ov (su) və duğ (ayran) hissələrindən ibarətdir.
Hazırlanma qaydası
Ovdux hazırlamaq üçün qaynadılıb soyudulmuş su qatıqla qarışdırılır. Qabığı soyulmuş xiyar və göyərti xırda doğranılır, durulaşdırılmış qatıqla qarışdırılır, duz və sarımsaq qatılıb soyuducuya qoyulur. Ovdux soyuq halda süfrəyə verilir. Ovdux, adətən, ətsiz hazırlanır. Müstəsna hallarda ovduxa bişirilib xırda doğranmış mal əti və bərk bişirilmiş yumurta qatılır.
Coreopsis crawfordii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Çilinin Antarktika Bölgəsi
Çili Antarktida Dövlət Ərazisi, Çilinin Antarktidada haqq iddia etdiyi bölgəsidir. Bu ərazi Birləşmiş Krallıq və Argentinanın Antarktidadakı əraziləri ilə həmsərhəddir. Ərazi, mərkəzi Punta Arenasda olan "XII Region"un idarəsi altındadır. Çili bu ərazidə haqq sahibi iddialarını, elmi dəlillərə əsaslanaraq isbat etmişdir.
Çili, 6 noyabr 1940-cı ildə 53°Qərb-dən 90°Qərb-ə olan ərazinin Antarktida sahəsində haqq iddialarını elan etmişdir (Decreto Supremo No. 1747).
Çili bazaları
Baha Duse Baha Hages Baha Parayso Adeleyd Adası Ardli Adası Aveyn Adası Disepşn Adası Domer Adası Grinviç Adası Livingston Adası King Georgiya Adası Robert Adası Maunt Elsuort Antarktika yarımadası
Typhlodromips compressus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Adi qaraqaş
Adi qaraqaş — Qaraqaş cinsinin nümayəndəsidir.
Yayılması
Azərbaycanda Kür çayının orta hissəsində, Ağstafaçay, Qanıxçay və Tərtərçayda, Arazın yuxarılarında (Naxçıvançaya qədər) yayılıb. Respublikadan kənarda Kür və Arazın yuxarılarında, Araqva, Borjomi, Ərdəhan, Arpaçay, Qarasuçay, Qarsçay çaylarında və Çıldır gölündə yayılmışdır.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Zaqafqaziya endemik balığıdır.Şirin sularda yaşayır.Çayların sürətli axan,dibi daşlı olan yerlərində yaşayır.3 ilə qədər yaşayır.Qidasını başlıca olaraq bentik orqanizmlər, bitki detriti, qismən plankton yosunları təşkil edir.
Çoxalması
Cinsi yetkinliyə 2 yaşında çatır. Cinsi yetkinliyə çatmış balıqların uzunluğu ən azı 95 mm olur. İyunun birinci ongünlüyündə tutulmuş balıqların cinsi məhsulları dördüncü yetkinlik mərhələsində olmuşdur. Kürülər hissə-hissə yetişir. Məhsuldarlığı 3000 kürücüyə qədərdir.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Təsərrüfat əhəmiyyəti yoxdur.
İstiqlal yollarında (film, 1990)
Məzmun
Film əsrin əvvəllərində, 20-ci illərdə Vətəndən didərgin düşmüş, Azərbaycandan Türkiyəyə köç etmiş siyasi mühacirlərdən danışılır, onların taleyi haqqında söhbət gedir.
Katolikos VIII Davud
Katolikos VIII Davud - Albanların LXI katolikosu.
Katolikosluğu
Kürsüyə çıxma tarixi bəlli deyil. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir.
Katolikos II Petros
Katolikos II Petros - Albanların LIX katolikosu.
Katolikosluğu
Kürsüyə çıxma tarixi bəlli deyil. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir. Katolikosluğunun son dönəmi II Həsən Cəlalın dövrünə düşür.
Qrehem-Bell
Qrehem-Bell — Frans-İosif Torpağı arxipelaqının ucqar şərqində, Barens dənizində, Avropanın şimalında yerləşir. İnzibati cəhətdən Rusiyanın Arxangelsk vilayəti ərazisinə daxildir. Sahəsi 1,7 min km² təşkil edir.
Ən hündür nöqtəsi 509 metrdir.
Ən iri gölləri — Melkoe, Şimal gölü.
Ən ucqar nöqtələri— Aerosyomki burnu, qərb — Semerıx burnu, şərq Olni burnu, şimal Kolzat burnu, cənub Leyter burnu.
Qərbində Matuseviç köfəzi, şərqində isə İlistaya buxtası yerləşir.
Ən yaxın adaları — Perlamutovıy və Tryoxluçevoy. Qərbində yerləşən Vilçek Torpağından Morqan boğazı ilə ayrılır.
Əptek (İşembay)
Əptek — Başqırdıstan Respublikası nın İşembay rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Urman Bişkazak kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (98%) üstünlük təşkil edir.
Typhlodromips confertus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Coreopsis mcvaughii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Katolikos Karapet
Katolikos Karapet - Albanların LXII katolikosu.
Katolikosluğu
1402-ci ildə kürsüyə çıxmışdır. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir.
İstirahət gecəsi (film, 1982)
Məzmun
Film Bakıdakı Gülüstan sarayında çəkilmişdir. Burada əyləncəli şəkildə adamların işdən sonrakı istirahətindən danışılır.
Bakı cuzğunu
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar” kateqoriyasına aiddir – EN B1ab(i,ii,iii, iv,v)+2ab (i,ii, iii, iv, v). Azərbaycanın nadir, prioritet endemik növüdür.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Hündürlüyü 1,5 m olan kol bitkisi. Yaşlı gövdəsinin qabığında çatlar əmələ gəlir. Gövdəsinin rəngi bozumtul-qara, zoğları buğumlu, yarpaqları olduqca balacadır. sapvari quruluşa malik olub əl vurduqda asanlıqla belə tökülə bilir. Zoğları buğumludur. Buğumlar arasında məsafə 30 sm-ə qədərdir. Buğumarası hissələrin uzunlğu 2-3 sm-dir. Yarpaqları iynəşəkilli formaya malikdir. Uzunluqları 2-4 mm-dir. Çiçəkləri müxtəlif rəngli, 2-5-ə qədər topa  halında qeyri-bərabər boylu çiçək saplaqları üzərində yerləşir.Özünəməxsus iyə malikdir. Çiçəkyanlığı üzvlərinin uzunluğu 3 mm-dir. Tozluqları çəhrayıdır. Meyvələri oval və ya uzunsov formalıdır. Uzunluğu 10-15 mm, eni 9-13 mm olan tükcüklərlə örtülüdür. May-iyun aylarında çiçəkləyir və tez də meyvə verirlər. Əsasən dənizkənarı sahələrdə qumluq ərazilərdə çox nadir hallarda tək-tək rast gəlinir.
Yayılması və xüsusiyyətləri
Azərbaycanın endemik bitkisidir. Əsasən Abşeron yarımadasında yayılmışdır. Xüsusi ilə onlara Qobustan, Mərdəkən, Şüvəlan qəsəbələri ətrafında, Sumqayıt çayının vadisində, Sumqayıt şəhərinin dəmir yolu boyunca ərazilərində rast gəlmək olur.
Yarpağını tökən kol bitkisidir. Yarpaqları gözə dəymir, sadə olmaqla yanaşı gövdə boyunca düzülmüşdür Çiçəyi altı ləçəklidir. Meyvələri fındığa bənzərdir. Dənizkənarı qumlu sahələr və daşlı yamaclarda bitir.
Sayı və tendensiyası
Populyasiyanın məhdud sahələrdə yayılması və mənfi təsirlərə məruz qalması azalma tendensiyasını sürətləndirir.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Antropogen amillər (infrastrukturun inkişafı, sahilboyu ərazilərin tikintisi), areallarının çiçərlik və istirahət mərkəzləri kimi mənimsənilməsi. Bəzi ərazilərin həyat yanı sahələrə çevrilməsi ilə lazımsız bitki kimi çıxarılıb atılması.
Mühafizə tədbirləri
Abşerondakı lokalitetlərin hamısının ixtisar olunmadan nəzarətə götürülməsi, Nəbatət bağları, Dendropark və ya ekoparkların rezervasiyası, çilinglə çoxaldılması təklif olunur.
Əhəmiyyəti və qorunması
Bu bitkidən yem və texniki məqsədlər üçün istifadə edilirdi.
Pərviz Abdullayev (mühəndis)
Pərviz Abdullayev — texnika elmlər doktoru, professor.
Həyatı
Pərviz Şahmurad oğlu Abdullayev 1967-ci ildə Qərbi Azərbaycanın (keçmiş Ermənistan SSR) Amasiya rayonunun Əzizbəyov kəndində (keçmiş Qaraçanta kəndi) anadan olmuşdur. Süleymanlılar tayfasının nümayəndələrindəndir.
Bakı cuzğunu
İstinadlar
Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov
Pərviz Abdullayev (mühəndis)
Həyatı
Orta təhsilini rayon mərkəzində Amasiya kənd məktəbində tamamlamışdır.
1990-cı ildə Leninqrad Mexanika İnstitutunu «Uçuş aparatlarının mühərrikləri» ixtisası üzrə bitirmişdir.
1990-1993-cü illərdə Bakı Aviasiya İstehsalat Birliyində müxtəlif mühəndis vəzifələrində çalışmışdır.
Şon Danfi
Şon Danfi — 1967 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində İrlandiyanı "Əgər mən seçsəydim" mahnısı ilə təmsil etmiş və 2-ci yeri qazanmaqla İrlandiyaya ilk uğurlu nəticəni gətirib.O,eyni zamanda Neşvildə oxuyan ilk irland idi.
Pərviz Abdullayev (mühəndis)
Həyatı
2001-ci ilin oktyabrında Sankt-Peterburq Mülki Aviasiya Akademiyasının İxtisaslaşdırılmış Şurasında «Hava nəqliyyatının istismarı» ixtisası üzrə «Uçuş informasiyası əsasında qaz turbin mühərriklərinin diaqnozlaşdırma metodikasının təkmilləşdirilməsi» mövzusunda namizədlik dissertasiyasının müdafiəsini keçərək Rusiya Federasiyası Təhsil Nazirliyi yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən texnika elmlər doktoru elmi dərəcəsini almış, professordur.
Şon Danfi
Həyatı
30 noyabr 1937-ci ildə Dublin şəhərində anadan olub. Karyerasına 1960-cı illərdə Houdouners qrupunda başlayıb. Orada trubaçalan Örl Qrillə dostluq edib. 1966-cı ildə ilk albomunu-"Xəyallarımın möhtəşəm dünyası"nı çıxardır. Sonra "Şoubol"la davam edir. Bu albomlar onu Dublində çox populyar edir. O, 1967-ci ildə İrlandiya Avroviziyasına vəsiqə qazanır və Viyanada keçirilən Avroviziyada mahnısını oxuyub 2-ci yeri qazanır. Bununla da,dünyaya qapısı açılır. İrlandiyada hamı Danfidən danışır.Səsi İrlandiyadan İngiltərəyə yayılan Danfi çoxlu albomlar çıxardır. 1970-ci illərdə o, daha da ulduz kimi parlayır. İrlandiyanın ulduzlarından birinə çevrilir. Lakin, 1979-cu ildə "Roza" albomunu çıxardandan sonra durğunluq dönəminə başlayır. Lakin, konsertlər verməyə davam edir.
Pərviz Abdullayev (mühəndis)
Həyatı
Apardığı elmi-tədqiqat işləri üzrə 64 elmi məqalə və tezis çap etdirmiş, müxtəlif beynəlxalq, ümumrusiya və respublika elmi texniki simpozium, konfrans və seminarının işində iştirak etmişdir. 5 dərs və metodiki vəsaitlərin həmmüəllifidir.
Typhlodromips constrictatus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Şon Danfi
Həyatı
2007-ci ildə ürək tutması keçirir və xəstəxanaya yerləşdirilir. Ona oxumağı qadağan olunsa da,o,son səsinə qədər oxumağa davam edir. 2009-cu ildə "Şon Danfi 50 il"albomunu çıxardır.
Danfi son illərində tez-tez ürək tutması keçirir və xəstəxanaya yerləşdirilirdi. Ona ürək xəstəliyi diaqnozu qoyulmuşdu. İş Danfini rahat buraxarkən Danfi işini rahat buraxmır və ölümündən 1 gün əvvəl xeyriyyə konsertində çıxış edir. 2011-ci ilin 17 mayı o,sonuncu ürək tutmasını keçirir.Bu dəfə xilas ola bilmir.
Şon Danfi Lili Danfi ilə ailə həyatı qurmuşdu.Onun 4 övladı var idi.
Katolikos V İohannes
Katolikos V İohannes - Albanların L (50ci) katolikosu.
Katolikosluğu
Katolikos I Stepannosdan sonra kürsüyə qalxmış və 1079-1129 - cu illərdə əlli il müddətində kürsüdə oturmuşdur.
Saypl dağı
Saypl dağı — Antarktida ərazisində yerləşən eyni adlı adada sönmüş vulkan. Vulkan adanın şimal-qərbində qərarlaşır. Vuknanın hündürlüyü 3110 metr təşkil edir. Bu göstərici ilə adalar adalar arasında 15-ci yerdədir.
Vulkanın yaşı Erebus vulkanı ilə eyni olması düşünülür. Kalderanın ölçüsü 4*5 km-dir
Coreopsis cuneifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Saypl dağı
Hazırda vulkan bütünlüklə buzla örtülüdür.
Vulkan ada kimi öz adınl amerikalı antarktika araşdırmaçısı Pol Sayplın şərəfinə adlandırılmışdır.
Qaşqaldaq
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Coreopsis microlepis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qanqubai Kathiavadi (film, 2020)
Qanqubai Kathiavadi (orjinal:Gangubai Kathiawadi) — Məşhur rejissor Sancay Lila Bhansali tərəfindən 2020-ci ildə ekranlaşdırılacaq Hindistan bioqrafik cinayət filmidir. Baş rollarda Aliya Bhat, Şantanu Maheşvari və Vicay Raaz oynayırlar. Filmin çəkilişi 2019-cu ildə başlayıb. 30 iyul 2021-ci ildə filmin premyerası gözlənilir.
Məzmun
thumb|Alia Bhat,2019-cu il. Film 1960-cı illərdə Hindistanda sevgilisi Ramnik tərəfindən əxlaqsızlığa satılan qız Qanqubai Kathiavadidən bəhs edir.
FİBA Amerika
FIBA Amerika müsabiqəsi
alt=FIBA Americas zones.svg|thumb|FIBA Americas zones
Tülkü və Alabaş (opera-balet)
Tülkü və Alabaş (rusca: Лиса и волкодав) — bəstəkar İbrahim Məmmədovun eyniadlı xalq nağılı əsasında yazdığı üçpərdəli uşaq opera-baleti. Libretto müəllifi Soltan Dadaşovdur. Əsərin premyerası 1964-cü ildə Aleksandr Spendiarov adına Ermənistan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının səhnəsində qoyulmuşdu.
Dublin Universitet Kolleci
Dublin Universitet Kolleci — İrlandiyanda, Dublin şəhərində yerləşən və ölkənin ikinci ən böyük ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Dublin Universitet Kollecinin tarixi 1854-cü ildə yaradılmış İrlandiya Katolik Universiteti ilə bağlıdır. Həmin dövrdə irlandiyalı katoliklərə katolik azadlığından sonra daha yüksək dərəcəli təhsil vermək üçün kardinal Pol Kallenin rəhbərliyi altında universitet yaratmaq ideyası irəli sürülür.