cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Çaypulu
🇬🇧
Böyük Britaniyada çaypulu (İngilislərdə İran dilindən qəbil edilmiş, hədiyyə mənasını verən “baksheesh” sözü olaraq işlənir), 10% olsa belə, məcbur deyil. Bəzən London və ya digər böyük şəhərlərdə ümümiyyətlə 12,5% xidmət haqqı alınır – ya hesaba daxil edilə bilər, ya da ayrıca olaraq ödənilməsini tələb edirlər. Taksi sürücüləri və bərbərlər kimi digər xidmətlərə görə çaypulu alınmır, amma yaxşı xidmətin mükafatlandırılması üçün verilə bilər. Bəzi böyük şəhərlərdə, həm taksi sürücülərinə, həm də bərbər ustalarına çaypulu verilir.
🇩🇰
Danimarkada qanunvericilik əsasında olaraq xidmət haqqı (drikkepenge, mənası "drinking money(içməli pul)”) hesaba daxil edilir, odur ki, ayrıllıqda çaypulu alınmır . Əla xidmət göstərilən zaman müştəri tərəfindən ödənilir.
🇫🇮
Finlandiyada çaypulu vermək ənənə deyil və heç vaxt müştəri tərəfindən alınmır.
🇫🇷
Fransızlar səbəbsiz yerə verilən bəxşişi ”özünü göstərmək“ kimi qəbul edirlər. Fransız qanuna əsasən, vergi qiymətləndirməsi üçün kafe və restoranlarda hesaba 15% məbləğində xidmət haqqı əlavə edilir, amma bəzən bu pul ofisiantlara çatmır. Turistlərin çox olduğu yerlərdə çaypulu adətən yaxşı qarşılansa da, turistlərin gec-gec rast gəlindiyi kənd yerlərində çaypulu yerli sakinlər tərəfindən çox vaxt ikrah hissi ilə qarşılanır. Belə yerlərdə əla xidmət üçün hətta maksimum 5% məbləğində əlavə xidmət haqqı belə bəs edir. Bununla belə, əliaçıq xarici turistlərə vərdiş etmiş ofisiant 10% və daha çox məbləğdə çaypulu almağa etiraz etmir.
Fransada otellərdə bəxşiş məcbur deyil, taksi sürücüləri isə ümumiyyətlə hesabdan əlavə olaraq 10 % çaypulu alırlar.
🇮🇪
Baxmayaraq ki, İrlandiyada böyük otellərdə çaypulu vermək bir qayda halını alıb, ümumilikdə irlandlar üçün taksi sürücülərinə və otel işçilərinə çaypulu vermək adət deyil. Orta və yüksək səviyyəli restoranlarda çaypulu verilməsi gözlənilir, yüksək səviyyəli xidməti qiymətləndirmək üçün müştəriyə işarə edilir, hesaba 5-10% əlavə etməklə və yaxud hesabı yuvarlaqlandırmaqla xidmət haqqı ödənilir.
Taksi sürücülərinə çaypulu vermək adi hal olduğu qeyd olunsa da, praktikada bu, geniş yayılmayıb.
🇮🇸
İslandiyada da ənənəyə görə müştəri tərəfindən çaypulu alınır. Xarici turistlər fikirləşirlər ki, bu, ölkənin öz adət-ənənəsidir. İslandiyadakı turist rəhbərləri bəzən qonaqları çaypulu verməyə təşviq edirlər, lakin bu məcbur deyil.
🇪🇸
İspaniyada çay pulu xidmətin keyfiyyətindən asılı olaraq ödənilir, amma məcbur sayılmır. Barlar və kiçik restoranlarda İspanlar bəzən hesabı ödədikdən sonra öz boşqablarına çay pulu qoyurlar Restoran biznesindən başqa, taksi sürücüləri, lüks yerlərdə işləyən bərbərlər və otel işçiləri bəzi xidmətlər üçün çaypulu alırlar. 2007-ci ildə İqtisadiyyat naziri Pedro Solbes yüksək bəxşiş alınmasını inflyasiyanı artıran səbəblərdən biri olduğunu bildirdi.
🇮🇹
İtaliyada çay pulu adət olmasada, xüsusi xidmət və ya yüksək keyfiyyətli xidmət minnətdarlıq bildirilməsi üçün verilir. Bir çox restoranlarda ( Roma fərqli olaraq istisnadır) xidmət haqqı vardır (coperto və ya servizio adlanır). Restoranlar sizə bütün ödənişlər haqqında lazımi məlumat verməli olduğu üçün, çaypulu adətən menyuya daxil edilir. Əgər çay pulu hesaba daxil deyilsə, onda 10 % çay pulu almaq normal qəbul olunur.
🇳🇴
Norveçdə xidmət haqqı hesaba daxildir. Nadir hallarda Norveçlilər taksi sürücüsünə ya hotel işçilərinə bəxşiş verərlər. Bu, restoran və barlarda daha geniş yayılmışdır. Çaypulu yüksək keyfiyyətli xidmət göstərildiyi zaman və yaxud sadəcə, jest olaraq verilir. Restoran və barlarda çaypulu çox vaxt əsas məbləğə 5-15 % əlavə edilərək verilir və yaxud əsas məbləğ yuvarlaqlaşdırılaraq, artıqlaması ilə ödənilir.
🇳🇱
Hollandiyada çay pulu ödəmək məcbur deyil, qanunsuzdur və nadir hallarda müştərinin razılığı olmadan xidmət haqqı tələb olunur. Əgər xidmət normal və zəifdirsə, belə xidmətə görə bəxşiş verməmək olar, amma müştəriyə əvəzsiz və ya əla xidmət göstərilibsə, onda əlavə xidmət haqqı 5-15% aralığında ola bilər.
🇷🇺
Rusiyada xidmət üçün əlavə xidmət haqqı rus dilində “çay üçün pul“ mənasını verən “Chayeviye” adlanır. 1917-ci il sosialıst inqilabından əvvəl Rusiyada ofisiantlar, faytonçular, hotel işçiləri və s. kimi xidmətçilərə az bir miqdarda pul – çaypulu verilirdi. Sovet dövründə, xüsusən 1930-cu repressiya illərində çaypulu qadağan olmuşdu, çaypulu fəhlə sinfinə yaraşmayan, onun ləyaqətini ləkələyən mənfur bir kapitalist ənənəsi kimi qəbul edilirdi. 2000-ci ilin əvvəllərindən bəri çaypulu yenidən normal qəbul olunur.
Moskva və Sankt-Peterburq kimi urbanlaşmış böyük şəhərlərdə yüksək səviyyəli restoranlarda qəhvə, mağazalar, bar və otellərdə çaypulu olaraq 10% ödənilir və hesab kartı ilə ödənildikdən sonra normal olaraq stola nağd pul qoyulur və ya kredit kartı ilə ödənilməyibsə nağd ödəmənin bir hissəsi kimi ödənilir. Bufet və ya MakDonalds, KFC, Lojka və s. ucuz restoranlarda (sifarış vermək üçün heç bir xidmət göstərilməyən yerlərdə) çaypulu alınmasına icazə yoxdur.
🇹🇷
Türkiyədə çaypulu “bahşiş” adətən istəyə bağlıdır və bir çox yerlərdə alnmamasına baxmayarq restoranlarda 5-10% çay pulu alınır.
🇭🇷
Xorvatiyada  bəzi restoranlarda çaypulu (napojnica, manča) alınmasına baxmayaraq bu, məcbur deyil. Restoranlarda təxmini 3-5% və ya çox çaypulu alınır. Klub, kafe və barlarda nadir hallarda hesab yüksək məbləğə qədər yuvarlaqlaşdırılır. Taksi sürücülərinə və bərbər ustalarına çaypulu vermək geniş yayılmayıb.
🇨🇳
Çində ənənə uyğun olaraq çay pulu yoxdur. Amma xarici turistlərə mütədai olaraq xidmət verən otellərdə çay pulu çay pulu alınır.Əsasəndə tur rəhbərlər və ta sürücülər.
🇭🇰
Honq Konqda çaypulu alınmasada belə xidmət haqqın 10% hesaba əlavə olunur.
🇸🇬
Burada çay pulu alınmır, lakin nadir hallarda alınır. Bar və restoranlar hesaba xidmət haqqı olaraq 10%-ini əlavə edirlər və 7% Mal və Xidmət Vergisi tərəfindən əlavə olunsada bu pulda xidmət göstərənə verilmir.
🇯🇵
Yaponiyada çay pulu vermək və ya almaq mədəni  sayılmır. Yapon xalqı standart olaraq yaxşı xidmət göstərmək barəsində özü ilə fəxr edir və çay pulu almağı təhqir kimi qəbul edirlər.
🇮🇩
İndoneziyada əsasən Bali və ya Lombok kimi böyük turistlik bölgələrində çay pulu almaq geniş yayılmışdır. Restoranlarda xidmət haqqı 10%-dir. Pivəxanalarda çay pulu alınmır. Restoranlarda 10-15% arasında dəyişir. Balinin hər küncündə yerləşən masaj salonunda çay pulu 10-20%, taksi sürücüləri 5%, otellərdə çanta daşıyanlar çanta başına 1 dollar alırlar.
🇺🇸
Amerikada çay pulu qoymaq adəti 1800- ci illərin sonunda Amerika vətəndaş müharibəsindən sonra başladı. Avropaya gedən zəngin amerikalılar bu ənənəyə şahid oldular və yüksək təhsil səviyyəsini və keyfiyyətini sübut etmək üçün bu aristokrat adəti öz ölkələrinə qayıdandan sonra tətbiq etdillər.Amma bütün amerikalılar bu adətdən razı qalmadılar. 1890-ci ildə bəxşiş qoymağa qarşı hərəkat başladı, cünki bir çox amerikalı bu ənənənin ölkə idealarına qarşı olduğunu və daha yüksək siniflərə iqtisadi cəhətdən asılı bir sinif yaratmaq üçün kölə kimi istifadə olunduqlarını fikirləşirdilər. 1915- ci ildə Üisconsin, İllinois, Loüa, Nebraska, Tennessee və Cənubi Karolina əyaləti çay puluna qarşı bir qanun layihəsini qəbul etməyə çalışsalarda, amma bu baş tutmadı. Və hal-hazırda ABŞ-da və Kanadada maaşlar aşağı olduğu üçün restoranlarda hesabın 15-20%-i alırlar. Golf sahəıəri, qumarxana, otellər,spalar, salonlar,yemək çatdırmaq, taksi sürücüləri və başqalarına çay pulu ödənilir.
🇦🇺
Avstraliyada çay pulu alınmır və ya tələb olunmur. Bunun səbəbi federal hökumətin minimum əmək haqqı ilə təmin edərək işçilərin hüquqlarını qorumasıdır. Avstraliyada bu illik olaraq nəzərdə tutulur və 2017-ci ildən etibarən saat başına 17,70 dollar olaraq  təyuin olunmuşdur və bu da hər cür məkan üçün olduqca standart sayılır. Kafelərdə, restoranlarda (əsasən böyük yığıncaq), taksi suürücülərinə, evə yemək gətirənlərə çay pulu verilməsi tələb olunmur.
🇳🇬
Nigeriyada luks otellərdə və restoranlarda çay pulu vermək geniş yayılmamışdır, çünki xidmət haqqı ümumiyyətlə hesabda daxil edilsədə, bu pulda nadir halarda işçilərin maaşlarəna əlavə olunurdu. Və 10-15% xidmət haqqı, otel işçıləri üçün 3-5 dollar, rəhbərə 25 dolar, Fas-ta bir restoran üçün 10%, köməkçiləri üçün 5-10 dollar çay pulu verilir.
Qaragüni (Heris)
Qaragüni və ya Qaragüney - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Heris şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 28 nəfər yaşayır (9 ailə).
Nitsa FK
"Nitsa" Futbol Klubu ,( və ya OGC Nice) — eyni adlı şəhəri təmsil edən Fransanın futbol klubu. Klub 1904-cü ildə yaradılıb və hazırda Futbol üzrə Fransa Çempionatında liqa 1 -də oynayır. Ev oyunlarını Alyans Rivyera stadionunda oynayır. Nitsa Futbol Klubu Lyusyen Favre tərəfindən idarə olunur və müdafiəçi Pavel Baysse klubun kapitanıdır.
Nitsa klubuGymnaste Club de Niceadı altında yaradılıb və Fransa futbolunun birinci diviziyasında yaradıcılarından biridir. Klub dörd dəfə liqa 1 və üç dəfə Coupe de France turnirinin qalibi olmuşdur. Nitsa Nouma Andoire, İngiltərli Uilyam Berri və Jan Luçano kimi məşqçilər tərəfindən idarə olunan 1950-ci ildə mükafatların əksəriyyətini əldə edən klubdur. Klub ötən finalda penaltilər seriyasında Guingamp 4–3 hesab ilə məğlub olduqdan sonra sonra 1997-ci ildə Coupe de France turnirinin qlibi olub. Nitsa klubunun rəngləri qırmızı və qaradır.
1950-ci ildə klubun uğurlu çıxışı zamanı, Nitsa uğurla öz sıralarına futbolçular inteqrasiya edən ilk Fransa klublarından idi. Klubun sıralarına Héctor De Bourgoing, Pancho González, Victor Nurenberg and Joaquín Valle kimi məşhur oyunçular daxildir. Joaquín Valle klubun sol cinahda ən aparıcı oyunçularından olmuşdur.
Harriet Leyn
Harriet Leyn — 1857-ci ilin 4 mart tarixindən 1861-ci ilin 4 mart tarixinə kimi ABŞ-nin Birinci xanımı. ABŞ tarixində prezidentin arvadı olmayaraq Birinci xanım olmuş 13 şəxsdən biri. Valideynləri vəfat etdikdən sonra onun qəyyumu dayısı Ceyms Byukenen olmuşdur. Ceyms Byukenen ABŞ prezidenti olarkən subay olmuşdu. Buna görə də həmin dövrdə Harriet Leyn ölkənin Birinci xanımı olmuşdur.
Qou-Qou
sağ|thumb|Patong Beach, [[Taylanddakı bir açıq səma altında fəaliyyət göstərən bardakı qou-qou rəqqasları]]
Qou-Qou, gecə klubunda insanları əyləndirmək üçün qou-qou rəqqasları tərəfindən həyata keçirilən bir erotik rəqs növüdür.
Retina
Retina — göz kürəsinin arxa divarını örtən ,görmə hüceyrələrindən ibarət ağ təbəqə-torlu qişa.
Ümumi Məlumat
Gözün işığı qəbul edən təbəqəsidir. Beyindən gələn damar və sinirlərdən təşkil olunmuşdur.
Diabet və yüksək təzyiq ən böyük zərəri məhz göz gişasına vurur.
İttihad (qəzet)
İttihad qəzeti — siyasi, ictimai, ədəbi qəzet: İttihad Partiyasının rəsmi mətbu orqanı (1917–1920).
Stereokimya
Stereokimya - moklekulların frəza quruluşundan bəhs edən kimyadır.
İttihad (qəzet)
Fəaliyyəti
"İttihad"ın 1918-ci il və 1919-cu ilin aprelinə qədərki nömrələri redaksiya heyətinin (heyəti-təhririyyə) rəhbərliyi ilə çıxırdı. 1919-cu ilin aprelində isə qəzetə "Acaralı Camal" təxəllüsü ilə Qafqaz "İttihad" Firqəsi Mərkəzi Komitəsinin üzvü Camal əfəndi Nakaşidze baş mühərrir təyin olundu. Lakin Camal əfəndi Nakaşidzenin partiyanın tərk etməsi onun qəzetin mühərrirliyindən də getməsi ilə nəticələndi. Bundan sonra qəzetə əvvəl qeyri rəsmi, 1920-ci ilin yanvarından isə Qafqaz "İttihad" Firqəsi II Qurultayının qərarına əsasən, partiyanın sədri Qara bəy Qarabəyov rəhbərlik etməyə başladı.
Stereokimya
Xirallıq
Maddələrin mühüm struktur xassəsi xirallıqdır (χειρ "əl" sözündən) və ya güzgü simmetriyasının olmaması - hər hansı bir uyğun gəlməyən obyektə xas olan hadisədir. düz güzgüdə onların xəritəsi ilə. Kimyaçılar güzgü asimmetrik molekulları optik R- və S-izomerlər və ya enantiomerlər adlandırırlar. "Sağ" və "sol" aşağıdakı üsullarla fərqləndirilə bilər:fırlanma bucağının ölçülməsi düzdür qütbləşmiş işıq (enantiomerlər işığı eyni şəkildə, lakin enantiomerlərin adına həmişə uyğun gəlməyən müxtəlif istiqamətlərdə fırlanır); xromatoqrafiya şiral ucluq ilə (məsələn, dekstrinlər); xiral həlledicidə elektroforez; NMR spektrlərinin götürülməsi; fermentlərin istifadəsi. Canlı kimya L-amin turşularını və D-şəkərləri güzgü şəklində olan izomerlərdən üstün tutur. Aydındır ki, molekul assimmetrik olursa, onun atomlarının eyni qaydalı rabitələrlə birləşməsinə baxmayaraq, o atomların fəzada müxtəlif düzülüşündən asılı olasraq izomerlər əmələ gələ bilər. Bu izomerlərə və ya stereoizomerlər deyilir.
Adrenalina (Senit mahnısı)
Adrenalina — San-Marinonun 2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı. Senhit 2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində San-Marinonu "Adrenalina" mahnısı ilə təmsil etmişdir. İfaçı finalda münsif və SMS səsverməsi nəticəsində 26 ölkə arasında 22-ci pillədə qərarlaşmışdır.
Xarici keçidlər
Senhit - Adrenalina - Official Music Video - Euovision 2021 <references group="Senhit - Adrenalina - San Marino 🇸🇲 - Official Music Video - Eurovision 2021" />
Şəmsabad (Əsədabad)
Şəmsabad - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 595 nəfər yaşayır (166 ailə).
Kəndli İttifaqı
Kəndli ittifaqı — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Bakıda yaradılmış qeyri-hökumət təşkilatı.
Yaradılması
Əsası 1918-ci ilin yanvarında Bakı şəhər rəisliyi kəndlilərinin qurultayında qoyulmuşdu. 32 nümayəndənin iştirak etdiyi qurultayda ittifaqın idarə heyəti seçilmişdi: sədri Mahmud Quliyev, üzvləri Şirəli Zeynalov, Məmməd bəy Bakıxanov, Hacağa Babayev, Məşədi Ağarəşid Feyzizadə, Mirzə bəy Mahmudbəyov, Manaf Məhərrəmov, Seyid Mehdi Seyid Musa oğlu, Mir Həmdulla Zəkizadə, Molla Abbdulla Şahbazzadə idilər. İdarə heyəti "İsmailiyyə" binasında yerləşirdi. İttifaq kəndlilərin sosial-iqtisadi mənafelərəni müdafiə edən yeganə birlik idi.
Fəaliyyəti
Əsas məqsədi kəndlilərin birliyinə nail olmaq, kəndli bankı açmaq, kəndliləri Müəssislər məclisinə seçkilərə hazırlamaq, onların arasında maarif işini genişləndirmək (xalq məktəblərinin açılması) və s. olmuşdur. 1918-ci ilin martında daşnak-bolşevik quldurlarının Bakıda azərbaycanlılara qarşı törətdiyi soyqırımı zamanı ittifaqın "İsmailiyyə" binasında yerləşən dəftərxanası və əmlakı yandırılmış və o, fəaliyyətini müvəqqəti dayandırmışdı. 1918-ci ilin sentyabrında yenidən işə başlayan İttifaqın fəaliyyəti bütün Bakı qəzasını (280 min nəfər əhalisi olan 76 kənd) əhatə edirdi. 1920-ci ilin əvvəllərində 1 2-ci kəndli qurultayının çağırılacağı elan olunmuşdu. Qurultayda nümayəndəlik Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hər kənd icmasından 5 nəfər olmaqla müəyyən edilmişdi. Kəndlərdə yeni özəklər yaratmaq, ərzaq bölgüsünə nəzarəti həyata keçirmək üçün ittifaqın mərkəzi komitəsini təşkil etmək nəzərdə tutulmuşdu. Lakin Aprel işğalından (1920) sonra Kəndli ittifaqı fəaliyyətini dayandırmağa məcbur oldu.
Jetuliu (film, 2014)
Jetuliu — 2014-ci ildə Joao Jardim tərəfindən lentə alınmış Braziliya dram filmi, 24 avqust 1954-cü il tarixindən əvvəlki 19 gün ərzində o zamankı prezident Varqasın ölümünə səbəb olan böhranın son anlarına əsaslanaraq.
NGC 1392
NGC 1392 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış Göy cismidir. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. NF tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
İda Sakston MakKinli
İda Sakston MakKinli - ABŞ Prezidenti Vilyam Mak-Kinlinin həyat yoldaşıdır.
Əli Məhərrəmov (zabit)
Məhərrəmov Əli Əmirxan oğlu — Azərbaycan hərbçisi, baş leytenant; Vətən müharibəsinin iştirakçısı.
Həyatı
Əli Məhərrəmov 30 oktyabr 1975-ci ildə Göyçə mahalının Daşkənd kəndində doğulub. 1983–1988-ci illərdə Vardenis rayonunun Daşkənd kənd orta məktəbində, 1988–1993-cü illərdə isə Bərdə rayonu Yeni Daşkənd kənd orta məktəbində oxumuşdur. 1995-ci ildə Bakı Rabitə Kollecinin "Mühasibat uçotu" şöbəsinini, 1999-cu ildə isə S. Ağamalıoğlu adına Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Akademiyasının "İqtisadiyyat" fakültəsinin "Aqrar istehsalatın iqtisadiyyatı və idarə edilməsi" ixtisasını bitirmişdir.
1988-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Göyçə mahalından məcburi köçərək Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kəndində məskunlaşmışdır.
2000–2002-ci illərdə "Uşaqları Qoruyun" təşkilatında provoyder, 2002–2003-cü illərdə KOSİA-SMEDA təşkilatında məsləhətçi vəzifələrində işləmişdir.
2005-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.
Hərbi xidməti
Əli Məhərrəmov 2003–2005-ci illərdə Baş leytenant rütbəsində Qazax rayonundakı N saylı hərbi hissədə artileriyanın taqım komandiri olmuşdur.
Vətən müharibəsində iştirakı
27 sentyabr 2020-ci ildə başlayan Azərbaycanın əks-hücum əməliyyatlarından sonra ehtiyatda olan artileriya zabiti qismində xidmətə çağırılmışdır. Bununla da 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində zabit kimi xidmətinə davam etməyə başlamış, Füzuli, Cəbrayıl, Xocavənd döyüşlərində iştirak etmişdir.
Yaradıcılığı
Hələ uşaq olarkən babası Həsən Xəyallının əlyazmalarından, atası Molla Əmirxanın şeirlərindən təsirlənərək şeirlər yazmağa başlayıb, əski Azərbaycan əlifbasını öyrənib. Şeirləri müxtəlif qəzet və almanaxlarda çap olunmuşdur.
Ailəsi
Ailəlidir, Hacıyeva Səbinə Sədaqət qızı ilə ailə həyatı qurub. Əmrah, Mehdi və İsa adlı üç oğlu var.
Qardaşı Mehdi Məhərrəmov Birinci Qarabağ müharibəsində itkin düşüb.
Şair Həsən Xəyallının nəvəsidir.
Təltifləri
Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılmış döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirmiş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçusu baş leytenant Məhərrəmov Əli Əmirxan oğlu 25 dekabr 2020-ci ildə "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılmış döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirmiş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçusu baş leytenant Məhərrəmov Əli Əmirxan oğlu 25 dekabr 2020-ci ildə "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilmişdir.
İsa Astamirov
İsa Astamirov — Çeçen hərbçi və dövlət xadimi, tanınmamış Çeçen İçkeriya Respublikası liderlərindən biri, İçkeriya milli ordusunun briqada generalı , Çeçen İçkeriya Respublikasının müstəqilliyi uğrunda hər iki Çeçenistan müharibəsinin fəal iştirakçısı. ÇİR Silahlı Qüvvələrinin Cənub-Qərb istiqaməti komandirinin qərargah rəisi, həmçinin Gelayevin 1-ci müavini (Xızır Xaçukayevin 1995-ci ildə hərbi rütbəsinin yüksəlməsindən sonra) olur.
İqtisadiyyat naziri (1997), Baş nazirin iqtisadiyyat üzrə müavini (1998) işləmişdir. 27 yanvar 2000-ci ildə Qroznıda vəfat etmişdir. Çeçen İçkeriya Respublikasının Prezidenti Aslan Masxadovun fərmanı ilə o, ölümündən sonra Çeçen İçkeriya Respublikasının ali mükafatı olan “Millət şərəfi” ordeni ilə təltif edilmişdir.
Gecə klubu
thumb|300px|Gecə klubları müştərilərinin məmnuniyyətlərini nəzərdə tutmaq məcburiyyətindədirlər. Foto da, lazer işıqları ilə işıqlandırılmış rəqs meydançası görünür.
300px|thumb|İbizada gecə klubu
İsa Astamirov
Bioqrafiyası
İxtisasca inşaat mühəndisi olaraq fraəliyyət göstərir. Bir müddət Sverdlovsk və Perm vilayətlərində işləyir. Sonra Moskvaya köçür və orada bizneslə məşğul olmağa başlayır.
Gecə klubu
300px|thumb|1912-ci ildə gecə klubu
İsa Astamirov
Bioqrafiyası
1994-cü ildə İsa Astamirov Çeçenistan Respublikasına qayıdır. Qazandığı pulun bir hissəsini ailəsi üçün, qalanını isə Çeçen İçkeriya Respublikası üçün ayırmışdır.
Gecə klubu
Gecə klubu — hamının üzünə açıq olan musiqili, içkili musiqi məkanı və əyləncə məkanı, insanların əylənmək məqsədi ilə getdikləri, musiqi sədaları altında rəqs edilən, spirtli içkilər qəbul edilən və ümumiyyətlə gecədən səhərə qədər açıq qalan musiqi məkanlarıdırlar. Gecə klubu adətən rəqs meydançası, lazer işıq şousu və disk jokey (DJ) üçün səhnədən ibarət əyləncə məkanıdır. “Gecə klubu”nun adı zamanla dəyişikliklərə məruz qalmışdır. Əvvəlcə disko və ya diskoteka adlandırılan bu yerlər hal-hazırda gecə klubları və ya sadəcə olaraq klub adlandırılırlar.
İsa Astamirov
Bioqrafiyası
1995-ci ildən Ruslan Gelayevin komandanlıq etdiyi Çeçen İçkeriya Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Cənub-Qərb Cəbhəsinin Qərargah rəisi, həm də Gelayevin müavini olur.
Gecə klubu
Gecə klubu işlətmək istəyən, bu sahədə fəaliyyət göstərmək istəyən, tütün məmulatlarının, alkoqollu içkilərin və spirtli içkilərin satışı ilə məşğul olmaq istəyən şəxslər və təşkilatlar müəssisənin yerləşdiyi yerin mərkəzi rəhbərliyindən icazə şəhadətnaməsi almalı və lazımi auditorlar tərəfindən biznesin yoxlanılmasına və bu sahədə fəaliyyət göstərmək üçün icazə alınmasına hüquqi baxımdan əsas verən hüquqi sənədlər əldə etməlidirlər. Bu qanunun tətbiq olunduğu ölkələrdən biri olan Türkiyədə də TAPDK-nın icazəsi olmadan alkoqol və tütün məmulatlarının satıldığı yerlərə fəaliyyət göstərmək hüququ verilmir.
İsa Astamirov
Bioqrafiyası
Çeçen İçkeriya Respublikası Prezidenti Aslan Masxadov tərəfindən iqtisadiyyat naziri (3 iyun 1997-ci il) vəzifəsinə təyin edilmiş, həmin ildə (23 oktyabr 1997-ci il) vəzifəsindən azad edilərək, 1999-cu ildə həmin sahə üzrə Baş nazirin müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir. Çeçenistanda müharibə başlamazdan əvvəl iqtisadiyyat üzrə aspiranturaya daxil olmuş, lakin müharibə səbəbindən təhsilini başa vura bilməmişdir.
Gecə klubu
İlk gecə klubları 1840-1850-ci illərdə Nyu Yorkda yaradılmışdır. Onlar canlı musiqi, rəqs və vodevil çıxışları ilə milli şöhrətə malik idilər.
İsa Astamirov
Bioqrafiyası
27 yanvar 2000-ci ildə Qroznıda separatçılarla federal qoşunlar arasında aktiv toqquşmalar zamanı öldürülmüşdür.
Ailəsi
Evli idi və uşaqları vardı.
Uşaq ürəyi (kitab)
Məzmunu
3-cü sinfə gedən Enriko adlı oğlanın bir ilində baş verən hadisələri gündəliyinə yazması və onu oxucularla bölüşməsi.
Lazer işıq şousu
thumb thumb thumb|
Lazer işıqlandırma ekranı və ya lazer işıq şousu — məşhur olan səhnə işıqlandırma növlərindən biridir. Bu, tamaşaçıları əyləndirmək üçün lazer işığından istifadəni nəzərdə tutur. Lazer işıq şousu yalnız musiqi ilə tənzimlənərək proqnozlaşdırılıb əks etdirilən lazer şüalarından ibarət ola bilər və ya sadəcə olaraq musiqi performansları kimi əyləncə formalarını müşayiət edir. Bununla bərabər eyni teatr tüstüsü və duman da istifadə edilə bilər.
Kanxvado
Kanxvado — Xanqan çayının mənsəbində yerləşən ada. Cənubi Koreyanın qərbində qərarlaşan əhali sayı 65 500 nəfər olan ada. Ümumi sahəsi 302,4 km² təşkil edir. Kanxva qəzasının İnçxon şəhər dairəsi ərazisinə daxildir. Yarımadadan kiçik bir qolla ayrılır. Əsas torpaqla bir necə körpü ilə birləşir. Belə bir rəvayət vardır ki, Koreya dövlətinin banisi Tanqun adada yerləşən Manisan dağına çıxaraq əcdadlara sitayişlə bağlı ainlər icra edərdi.
Rəngli filmlər
Rəngli filmlər — həm rəngli şəkil çəkmək üçün istifadə olunan fotolentlər, həm də rəngli kinofilmlər üçün işlədilən deyimdir.
Tarixi
Rəngli filmlərin yaranmasının ilkin səbəbi rənglərin araşdırılmasıdır ki, bu da İsaak Nyutonla bağlıdır. 1666-cı ildə optik eksperiment aparan Nyuton rənglərin işığın bir funksiyası olması qərarına gəldi.1802-ci ildə Tomas Yanq və 1850-ci illərdə Hermann Vonn Hermholtz rəngləri araşdırmışlar. Yanq-Hermholtz teoriyasına görə insan retinası yalnız üç rəngə-al, sarı və mavi (sonralar gözdən keçirib al, yaşıl və mavi olaraq dəyişdi) rənglərinə cavab verə bilir. Ancaq Yanq-Hermholtz teoriyası öz doğruluğunu eksperimentlə sübut etməmişdi. Teoriya 1850-ci illərdə Ceyms Maksvell tərəfindən inkişaf etdirildi. Baxmayaraq ki, Maksvell rəngli şəkil çəkməyin yollarını 1861-ci ildə artıq göstərmişdi, rənglərin kino bölməsində işlədilə biləcək qədər natural olması çox vaxt apardı. Amma bu rejissorları film rəngləməkdən döndərə bilmədi. Əl ilə boyama film rəngləmədə işlədilən ilk üsul oldu. 1895-ci ildə çəkilmiş "Annabelin serpantin rəqsi" bu üsulla çəkilmiş ilk film oldu. Əl ilə rəngləmə geniş yayılmış film rəngləmə üsulu idi ki, birbaşa lentlərə tətbiq edilirdi. Film biznesi bu dövrdə 10–15 dəqiqəlik filmlərdən ibarət olduğundan bu maddi cəhətdən də əlverişli üsul idi. Jorj Melyes film lentlərini çərçivə-çərçivə rənglətmək üçün 21-qadın işə götürmüşdü. Rəngli filmlərə istək artdıqca Çarlz Pate boyama işini mexanikləşdirdi və onu "Paterəngləmə" adlandırdı.1910-cu ildə onun artıq boyama ilə məşğul olan 400-dən çox qadın işçisi var idi. Film dünya əyləncə biznesini ələ keçirdikcə artıq bu üsul da öz aktuallığını itirməyə başladı. Film buraxılışçıları artıq vanna üsulu ilə boyama və tonlamadan istifadə eləyirdilər. Bu üsulda film lenti boya vannasına salınır hər-hansı bir rəngə boyanır, qaralmış hissələri isə tonlaşdırma ilə gümüşü rəngə çevrilirdi. Devid Uark Griffit kimi bəzi rejissorlar kinonun emosiyasını artırmaq üçün hər iki üsuldan istifadə etsələr də, əksər hallarda laboratoriyalar sadəcə səhnəyə uyğun boyanı işlədirdilər. 1920-ci illərdə çəkilmiş filmlərin 80–90 %-i əl ilə boyama və ya tonlaşdırma üsulu ilə çəkilirdi. Amma 1927-ci ildə kino səs ilə birləşdikdən sonra bu üsul problem yaratmağa başladı.
Modern Rəngli filmlərin yaradılışı
Rəng yaratmağın iki yolu var:Başlıca rənglərin bir-birinə qarışdırılması, hamısı birlikdə eyni dərəcədə qarışdıqda ağ rəng alınan Additiv Rəngləmə Sistemi. Bunu biz hal-hazırda işlədirik. Digəri isə Subtraktiv Rəngləmə Sistemidir ki, yeni rəng yaratmaq üçün başlıca rənglər bir-bir ağ rəngdən çıxarılır, bütün rənglər birgə çıxarıldıqda isə qara rəng alınır. Rəngli şəkil əldə etmək üçün hər iki üsul da işlədilmişdir.
Natural rəngli filmlərin yaradılması üçün ilk girişim 1908-ci ildə Çarlz Urban və Natural Rəngli Kinematoqrafiya kompaniyasından gəldi. Jorj Albert Smit tərəfindən kəşf olunmuş bu Kinemakolor sistem iki rəngin ard-arda qatışdırılması prosesi idi. Kinemakolorun birinci uğuru 1911-ci ildə çəkilmiş "Dehli Durbar" sənədli filmi idi. Vilyam Friz Qrin isə ilk uğurlu rəngləmə sistemini- Biorəngləməni yaratdı.
Texnorəngləmənin populyarlaşması
Texnorəngləmə kompaniyası 1915-ci ildə ikirəngli additiv rəngləmədən istifadə etmək üçün yaradılmışdı, ancaq ilk filmin uğursuzluğa düçar olmasından sonra, yön dəyişdirib ikirəngli suntraktiv üsulu işlətməyə qərar verirdilər. Bu yeni proses 1922-ci ildə patentləşdirildi. Bu üsulla çəkilmiş ilk film "The Toll of the sea" oldu.1928-ci ildə texnorəngləmə yeni rəng artıraraq təkmilləşdirildi. Ancaq texnorəngləmənin də uğurları çox çəkmədi.1932-ci ildə 3-cizgili texnorəngləmə üsulu işlədilməyə başlandı.
1950-ci illərdə isə üstünlük maddi cəhətdən daha əlverişli olan Eastmanrəngləməyə keçdi. Bu üsul Alman Agfarəngləmə əsas götürülərək yaradılmışdı.
Mərmərə dənizi
Mərmərə dənizi — Qara dəniz və Egey dənizini birləşdirən daxili dəniz. Qara dənizə Bosfor boğazı, Egey dənizinə isə Dardanel boğazı vasitəsi ilə bağlanır. Səthinin sahəsi 11,350 km², ən dərin nöqtəsi 1355 m-dir.
Edit Ruzvelt
Edit Ruzvelt - ABŞ Prezidenti Teodor Ruzveltin həyat yoldaşı.
I Vologez
I Vologez (Valaqaş; ) — eramızdan əvvəl 51-78-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Parfiya çarı. Parfiya çarı II Vononun yunan konkubinasından olan oğlu idi və atasının ölümündən sonra, 51-ci ildə taxta çıxmışdır. Atropat Midiyasının hakimiyyətini qardaşı II Pakora verdikdən sonra o, digər qardaşı I Trdat üçün Ermənistanı işğal etmişdir. Bu, Roma ilə Parfiya arasında uzun illər müharibələrə səbəb olmuş (54–63) və Roma sərkərdəsi Korbulonun Ermənistanı fəth etməsi ilə nəticələnmişdir.
Vologezin gücü daki və sak tayfalarının hücumu, hirkanlıların üsyanı və oğlu II Vardanın taxta olan iddiaları ilə zəifləmişdir. İosif Flavi qeyd edir ki, onu şərq tayfalarının işğalından Adiabena vassal kralı xilas etmişdir. Trdatın Ermənistan çarı kimi tanınmasından sonra sülh bərpa olunmuş, lakin razılaşmaya görə, Trdat Romanın vassal kralı olmalı idi. O, imperator Neronun dövründə Romaya getmiş və ondan kral diademini təntənəli şəkildə almışdır. Həmin andan etibarən arşakunilər sülaləsi Ermənistanın yeni hakim sülaləsi olmuşdur.
Kriptomneziya
Kriptomneziya— (kryptos – yunan sözü olub, gizli deməkdir.) başqasının başına gələn hadisələri, onlara məxsus xidmətləri öz adına çıxmaqla xarakterizə olunan yaddaş pozuntusudur. Xəstələr bildikləri, eşitdikləri hadisələrin kimə məxsus olduğunu, nə vaxt baş verdiyini unudaraq onları öz adına çıxır, keçmişdəki hadisələri isə təzə baş vermiş hadisə kimi qələmə verirlər. Başqa sözlə, kriptomneziyalarda məlumatın mənbəyi və vaxtı unudulur. Bunun üçün şəxs həmin hadisələri öz başına gələn hadisə kimi yadına salır. Xəstələrin bunu qəsdən və müəyyən məqsəd üçün etmədikləri söhbət əsnasında asanlıqla aydın olur.
Mövsüm İbrahimov
Mövsüm İbrahimov — 1919-1920-ci illərdə AXC parlament i mühafizə dəstəsinin podpraporşiki, Hərbi Dəniz  Xalq Komissarlığında  təsərrüfat  komandasının rəisi.
Bromaseton
Bromaseton (мартонит) — zəhərləyici maddə,1915=ci ildə ilk dəfə  I Dünya Müharibəsi zamanı  Almanlar tərəfindən istifadə edilmişdir. .
Təbiətdə, bromoaseton əsasən Havay dəniz yosununun yağında (1% -dən az) rast gəlinir.
Sintez
Martonit aseton və brom-un qarşılıqlı təsirindən əldə edilir:
Sənayedə, bromdan tam istifadə etmək üçün əlavə bir oksidləşdirici maddə əlavə olunur.
Tətbiqi
Hal hazırda, zəhərli bir maddə kimi aşağı müqavimət və effektivliyi səbəbindən istifadə edilmir. Müəyyən dərmanların, məsələn, amfetaminlərin sintezində istifadə olunur. Şiddətli lakrimasiyaya səbəb olur (lakrimator).
Məmmədkəbir Hacıoğlu
Məmmədkəbir Hacı oğlu Kərimov — Azərbaycan teatr aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1940).
Həyatı
Məmmədkəbir Hacıoğlu 1906-cı ildə Nuxada (hazırkı Şəki) anadan olmuşdur. Səhnə fəaliyyətinə 1920-ci ildə "Darvaza" dram dərnəyində həvəskar aktyor kimi başlamışdır. 1933-cü ilə kimi bu dərnəkdə əvvəllər aktyor, bir neçə il sonra isə həm də rejissor kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1933–1949-cu illərdə Nuxa Dövlət Dram Teatrında işləmişdir. Müharibə illərində bir müddət teatrın direktoru olmuşdur. 1949–1953-cü illərdə Şəki mədəniyyət evindəki dram dəməyində bədii rəhbər, 1953–1956-cı illərdə Mirzə Fətəli Axundov adına şəhər mədəniyyət və istirahət parkının direktoru, 1956–1959-cu illərdə rayon mədəniyyət evinin direktoru, 1959–1973-cü illərdə xalq teatrının rejissoru işləmişdir. 1949-cu ildə bağlanmış Şəki teatrı 1974-cü ildə bərpa olunanda aktyor truppasına ilkin qəbul edilənlərdən biri Hacıoğlu olmuşdur.
Səhnə təxəllüsü "Hacıoğlu" olan aktyorun koloritli yumoru, dramatik-psixoloji ifadə vasitələri olmuşdur. O, 12 iyun 1977-ci ildə Şəkidə vəfat etmişdir.
Çjantszyatsze Milli Meşə Parkı
Çjantszyatsze Milli Meşə Parkı (, Pinyin. Húnán Zhāngjiājiè Guójiā Sēnlín Gōngyuán) — Çinin Xunan əyalətinin Çjantszyatsze şəhərində yerləşən milli park.
Tarixi
Çjantszyatsze Milli Meşə Parkı, 397,5 km²'lik Vulingyuan Mənzərə və Tarixi yerinin bir hissəsidir. Vulingyuan 1992-ci ildə UNESCO dünya irsi sahəsi olaraq olaraq tanındı. 2001-ci ildə Torpaq və Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən "Çjantszyatsze Qumdaşı Meşəsi Milli Geoparkı" adı ilə qorunmağa başlandı. 2004-cü ildə isə Çjantszyatsze geoparkı UNESCO Qlobal geopark siyahısına əlavə edildi.
2016-cı ilin avqust ayında Çində yerləşən şüşə körpülərdən biri Çjantszyatsze şüşə körpüsü milli meşə parkı içərisində ziyarətə açıldı. 6 metr genişliyində olan şüşə körpü, dəniz səviyyəsindən 1,430 metr, yerdən isə 300 metr yüksəklikdə və 430 metr uzunluğundadır. Şüşə körpü Tianmen dağı ətrafındakı uçurumda gəzmək imkanı təmin edir. Açılışdan on üç gün sonra, çox sayda ziyarətçi gəldiyi üçün körpü fəaliyyətini dayandırdı. 2016-cı il sentyabrın 30-u körpü yenidən fəaliyyətini bərpa etdi.
İşıq şüası
thumb|250px|İşıq şüaları, [[11 sentyabr terror aktları|11 sentyabr terror aktları zamanı dağıdılmış olan Dünya Ticarət Mərkəzini xatırlatmaq üçün istifadə olunur]]
thumb|250px|[[Lazer]]
Lazer şüası və ya işıq şüası — işığın nazik bir şüa formasında bir mənbədən çıxaraq şüalanmasına verilən addır. Buna misal olaraq günəş işığının ona maneə törədən hər hansısa obyektin (məsələn, bulud) ortasındakı dəlikdən nazik şüa şəklində parlamasını göstərmək mümkündür. İşıq şüasını süni şəkildə istehsal etmək üçün lampa və parabolik reflektordan istifadə olunur. Bu texnologiya LED-lər, işıqforlar kimi bir çox cihazlarda istifadə olunur. Lazerlər şüanın mümkün qədər az əyilməsini təmin edirlər və beləliklə də, demək olar ki, paralel şüalar əldə edilir.
Azər (ad)
Azər — Dünyada daha çox Azərbaycanlılara məxsus kişi adı.
NGC 506
NGC 506, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. * tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ellen Artur
Ellen Artur - ABŞ Prezidenti Çester Arturun həyat yoldaşı.
Tiştriya
Tiştrya və ya Ruzahəng — həyat verən yağışlar və məhsuldarlıqla əlaqəli zərdüşti xeyir tanrısının avesta dilində adı. Tiştriyanın adı pəhləvi və müasir fars dilində Tirdir. Avesta mətnlərində Tiştriyanın keçdiyi arxaik kontekstdən göründüyü kimi, ilahilik və konsepsiya, demək olar ki, Hind-İran mənşəlidir.
Zərdüşti dini təqvimində ayın 13-ü və ilin 4-cü ayı Tiştriya/Tirə həsr olunur və buna görə də varlığın adını daşıyır. Aylarının adlarını zərdüşti təqvimindən miras alan İran mülki təqvimində dördüncü aya Tir də deyilir.
Coberti Vinçenso
Coberti Vinçenso (5.4.1801, Turin – 26.10.1852, Paris) — italyan filosofu, publisist, dövlət xadimi, Risorcimentonun başlıca ideoloqlarından biri.
Həyatı
Turin Universitetinin ilahiyyət fakültəsini bitirmişdir (1823). 1825-ci ildən keşiş, 1826-cı ildən Pyemont da saray kapellanı olmuşdur. Gizli cəmiyyətlə əlaqədə şüb həli bilinərək 1833-cü ildə həbs edilmiş və Pyemont dan sürgün edilmiş, Paris də və 1834–45-ci illərdə əsas əsərlərinin buraxıldığı Brüssel də yaşamışdır. Onun İtaliya nın milli dirçəlişi və papanın başçılığı altında dövlətlər federasiyasında birləşməsi proqramından ibarət “İtalyanların mənəvi və sivil birinciliyi haqqında” (“Del primato morale e civile degli Italiani”, 1843) və “Müasir yezuit” (“Il gesuita moderno”, vol. 1–7, 1846–47) əsərləri, həmçinin dini-fəlsəfi kitabları çox geniş populyarlıq qazanmışdı.
Fəaliyyəti
thumb|315x315px|[[1911 İtaliya mülki yenilənməsi|left]] İtaliya ya zəfərlə qayıdışı Cobertinin Pyemont un deputatlar palatasına deputat seçilməsi (1848), onun prezidenti olması ilə başa çatmışdı; 1848-ci ilin dekabrından 1849-cu ilin fevralınadək nazirlər kabinetinə başçılıq etmişdir. Avstriya ilə müharibədə Pyemont un məğlubiyyətindən (1849) sonra Paris də könüllü sürgündə olmuş, başlıca fəlsəfi əsəri “Protologiya”nın (“Della Protologia”; tamamlanmamışdır, 1857-ci ildə nəşr edilmişdir) üzərində işləmişdir. “İtaliyanın sivil bərpasına dair” (“Del rinno vamento civile d`Italia”, vol. 1–2, 1851) siyasi traktatında gələcəyin İtaliyası unitar dünyəvi dövlət kimi təsəvvür edilmişdir. “Fəlsəfənin öyrənilməsinə giriş” (“İn -troduzione allo studio della filosofia”, vol. 1–4, 1840) əsərində dində (protestantizm) və fəlsəfədə “psixologizm”in tənqidi ilə çıxış edən Coberti xristian platonizmi ənənəsinə əsaslanaraq “ontologizm” prinsipini ona qarşı qoymuşdur. Cobertinin fəlsəfi sisteminin mərkəzində yaratma ideyası durur, onun düsturu: “Var olan mövcud olanı yaradır” (L`Ente crea l`esistente). Var olanın (yəni Tanrının) mövcudiyyətlə eyniləşdirilməsi panteizmə, yaxud hətta materializmə aparıb çıxarır. “İkinci yaradıcı tsikl” insanın mənən başqa şəklə düşməsi prosesi və onun Tanrıya yetməsidir. Cobertinin əsərləri Vatikan tərəfindən “Yasaqlanmış kitablar indeksi”nə daxil edilmişdi. C. Centilinin aktual idealizminə və M.F. Şakkanın dini spiritualizminə Cobertinin təsiri olmuşdur.
Əməköməci güvəsi
Əməköməci güvəsi - buğumayaqlılar tipinin kəpənəklər dəstəsinin saçaqlı qanadlı güvələr fəsiləsinə aid olan növ
Kenci Kavay
Həyatı
Kenci Kavay 23 aprel 1957-ci ildə Yaponiyanın Tokio şəhərində anadan olub.Uşaqlığından musiqiylə məşğul olurdu. Tokio Universitetini bitirib.
Əməköməci güvəsi
Həyat tərzi
Əməköməci güvəsi əsas etibarilə torpağın 3-5 sm dərinliyində tırtııl fazasında qışlayır. Bəzi hallarda pambıq çiyidlərinin daxilində və liflər arasında da qışlamaya təsadüf edilir. May ayının 3-cü ongünlüyünün əvvəllərindən etibarən qışlamış tırtıllar puplaşmağa başlayır. May ayının əvvəllərində puplardan kəpənəklərin uçmasına təsadüf edilir. Kəpənəklər ilk dövrlərdə yumurtalarını yabanı əməköməci bitkiləri üzərinə, sonra isə pambıqda qönçə əmələ gəldikdə onun üzərinə qoyur. Yumurtalar pambıq bitkisinin üst yaruslarında yerləşən yarpaqların alt səthinə, qönçələrə, çiçək yanlıqlarına və çiçəklərə qoyulur. Bir dişi kəpənək ömrü boyu 600-ə yaxın yumurta qoya bilir. Bu yumurtalardan 3-5 gündən sonra kiçik tırtıllar çıxır və dərhal qidalanmağa başlayır. Kiçik yaşlı tırtıllar cavan yarpaqlar, qönçələr, çiçəklər və meyvə başlanğıcları ilə qidalanaraq onları zədələyir. İri yaşlı tırtıllar qozaları, çiyidləri, nadir hallarda zoğları da zədələyir. Qidalanmalarını başa çatdıran tırtıllar torpağa düşür, onların bir hissəsi isə puplaşır.
Yayılması
Azərbaycanda Qazax, Tovuz, Şəki, Lənkəran, Zaqatala, Cəlilabad, Şamaxı, Bərdə və s. rayonlarda yayılıb.
Zabit Məhəmmədşərifov
Zabit Əhmədoviç Məhəmmədşərifov — Rus qarışıq döyüş sənətkarı, hal-hazırda Ultimate Fight Çempionatının (UFC) yüngül çəki divizionunda yarışır. 30 İyul 2020 tarixinə görə, UFC yarım-yüngül çəki (featherweight) dərəcələrində 3-cü yerdədir.
Həyatı
Dağıstanda Xasavyurt şəhərində anadan olub. Əslən avardır. 10 yaşında sərbəst güləşlə məşğul olmağa başladı. Bir müddət kikboksinq və futbol ilə məşğul oldu. 2003-cü ildən etibarən Uşhu Sanda məşqlərinə başladı. 2012-ci ildən qarışıq döyüş sənətlərində yarışmağa başladı. Ailəli deyil.
Berkut Mütləq Çempionatı (Absolute Championship Berkut)
14 noyabr 2014-cü ildə Rusiya ACB-da debüt etdi, 2015-ci ildə o, yüngül çəki dərəcəsi üzrə qran-pri yarışmasında iştirak etdi və qalib oldu. 9 mart 2016-cı il tarixində ACB Yüngül Çəki Çempionatını qazandı.
Ultimate Fighting Championship (UFC)
2017-ci ilin may ayında Məhəmmədşərifov UFC-də dörd döyüş üçün müqavilə bağladı.
Məhəmmədşərifovun ilk döyüşü 2 sentyabr 2017-ci il tarixində UFC Fight Night: Volkov vs. Struve turnirində oldu. Əvvəlcə Nik Heiy rəqib seçildi, lakin 21 avqustda Nik mübarizədən kənarlaşdırıldı və yerinə Mayk Santiaqo gəldi. Məhəmmədşərifov ikinci dövrədə arxadan gələn bir boğma üsulu ilə mübarizəni qazandı və "Axşam tamaşası" mükafatını aldı.
Kələki körpüsü
Kələki körpüsü — Ordubad rayonunun Kələki kəndi ərazisində, Vənəndçayın üzərində Dəstə-Dırnıs-Rumus avtomobil yolunun 21 kilometrliyində yerləşən körpü.
Zabit Məhəmmədşərifov
Ultimate Fighting Championship (UFC)
7 aprel 2018-ci il tarixində UFC 223 turnirində Məhəmmədşərifov Kayl Boçnyak ilə qarşılaşdı. Məhəmmədşərifov yekdil qərarla döyüşdə qalib gəldi və "Axşamın ən yaxşı döyüşü" mükafatını qazandı.
Kələki körpüsü
Ümumi məlumat
Körpü ikiaşırımlıdır.Uzunluğu 30 paqonometrdir. XIX əsrin əvvəllərində inşa edildiyi ehtimal olunur. Milli memarlıq simasını və möhkəmliyini qoruyub saxlamışdır. 1998-ci ildə bərpa edilmiş və yenidən qurulmuşdur. Kələki körpüsü vasitəsilə Ordubad rayonunun Pəzməri, Unus, Kələki kəndlərinin Dırnıs-Vənənd yolu ilə magistral yola çıxışı təmin olunmuşdur.
Zabit Məhəmmədşərifov
Ultimate Fighting Championship (UFC)
Məhəmmədşərifovun Yair Rodrigesə qarşı döyüşü 8 sentyabr 2018-ci ildə UFC 228-də gözlənilirdi, lakin Rodriges zədə səbəbindən döyüşdən çıxdı, Brandon Devis onu əvəz etdi. Məhəmmədşərifov diz qolundan ağrılı üsulla döyüşdə qalib gəldi.
Amerikalı Brandon Devisə qarşı dueldə Zabit Məhəmmədşərifovun güclü qələbəsi 2018-ci ilin nəticələrinə görə Mütləq Döyüş Çempionatında (UFC) ən yaxşısı seçildi.
Kalandr
Kalandr süni materialların qızdırılmış halda ən azı iki val arasından keçirməklə nazik təbəqələrin hazırlanması üçün tətbiq olunan yayma maşınıdır. Yayılan materialın hazırlanması və qızıdırılması kənarda, başqa qurğuda yerinə yetirilir. Material vallar arasında emal olunduqdan sonra o, xüsusi qurğunun köməyi ilə tutulur və burada soyuma, bərkimə, yığma və ya kiçik hissələrə doğrama əməliyyatı icra olunur. Bir-birinə qarşı fırlanan, 2÷5 sayda və kiçik araboşluqlara malik vallarla təchiz olunmuş kalandrlar daha geniş yayılmışdır. Xüsusi maşınlarda bir və iki əlavə valldan istifadə olunur. Standart kalandrlar F və L quruluşuna malikdirlər. Valların diametri 400÷850 mm, eni isə 1200÷3000 mm arasında yerləşir. Vallar dayaq formalı gövdədə bərkidilirlər. Vallardakı temperatur onun daxilindən keçən maye ilə tənzimlənir. Kalandr valları metaldan hazırlanaraq işçi səthləri pardaqlanır. Kauçuk qarışıqlarının hazırlanmasında və plastifikləşdirilməsində də kalandrların istifadəsinə rast gəlinir. Bu halda kalandr iki, böyük qarşı-qarşıya müxtəlif sürətlərlə fırlanan vallardan ibarət olur. Vallar arası məsafə pilləsiz tənzimlənə bilir. Vallar arasına verilən material yüksək təzyiq və kəsmə qüvvələrinin təsirindən plastifikləşir, qarışdırılır və uzadılır.
Zabit Məhəmmədşərifov
Ultimate Fighting Championship (UFC)
9 noyabr 2019-cu ildə amerikalı Kelvin Ketterlə qarşəlaşan Məhəmmədşərifov 5 dəqiqə ərzində rəqibini məğlub etdi.
Əmrah Abışov
Əmrah Səyyab oğlu Abışov (15 noyabr 1999; Kürdlər, Ağcabədi rayonu, Azərbaycan — 30 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Əmrah Abışov 15 noyabr 1999-cu ildə Ağcabədi rayonunun Kürdlər kəndində anadan olmuşdur. 2006-2017-ci illərdə Akif Sultanov adına Ağcabədi rayon Kürdlər kənd tam orta məktəbində təhsil almışdır.
Hərbi xidməti
Əmrah Abışov 2018-2019-cu illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. Hərbi xidmətini tərxis olunduqdan sonra müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu olaraq davam etdirmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Əmrah Abışov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Əmrah Abışov 30 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Ağcabədi Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əmrah Abışov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikası ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirərkən cəsarət və fədakarlıq göstərmiş, habelə təşəbbüskar və qətiyyətli hərəkətlər nümayiş etmiş Əmrah Abışov ölümündən sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Camal ağa Dilbazi
CAMAL AĞA DİLBAZİ "GİRYAN" — Azərbaycan şairi (XIX əsr(1860-1945),1917-19-cu illərdə Qazax şəhəri idarəsinin başçısı.
Həbsi
İstintaqın yekununda martın 12-də Camal ağa Dilbazov barəsində "antisovet təbliğat ve banda ile elaqə saxlamaq" ittihamı irəli sürülmüşdür. Camal ağa bu ittihamı rədd edir. İttiham protokolunda qeyd olunur ki "müttəhim təqsirini boynuna almır".Onun işinə məhkəmədən kənar qaydada – Gəncə Dairəsi ərazisində Fövqəladə Üçlüyün (troykanın) 25 mart 1931-ci il tarixli iclasında baxılaraq belə bir Qərar çıxarılmışdır: "Camal ağa Dilbazı - 60 yaşında, türk. Azərbaycan vətəndaşı. Qazax şəhər sakini, keçmiş mülkədar,səs hüququndan məhrum edilib, AzSSR CM 72-ci maddesinin 2-ci hissəsi və 18/79-cu maddəsi ilə ittiham olunur, ailəsi ilə birlikdə beş il müddətinə Qazaxıstana sürgün edilsin".Onun evində axtarış aparılarkən çapa hazırladığı üç kitabından ikisi ələ keçir və cekistlər onu müəllifin gözü qarşısında buxarıda yanan ocağa atırlar.Üçüncü kitabı ve vaxtile onun evinde qonaq qalmış istanbullu Xülusi Efendinin “Nicati-əbədiyyə" elyazma kitabı xeste yatan balaca qızı Senemin döşeyinin altında gizlədildiyindən salamat qalır.Yandırılan kitabların ikinci nüsxələri yox idi.Camal ağa ailəliklə sürgünə aydın olmayan səbəblər üzündən bir il sonra -1932-ci ilin əvvəllərində göndərilir hər halda həmin salamat qalan “Divani-Fəsahət"in sonunda onun 1932-ci ildə bitirilmiş olduğu qeyd olunur. Camal ağa salamat qalan həmin kitabları mescide qoyulması üçün Abuhəyat adlı qonşu qıza verir. Görünür ele güman edirmiş ki kitablar hər halda məsciddə daha yaxşı zamanların gələcəyi ümidi ilə salamat qalar. Lakin bu ağıllı qızın əmanət kitabları mescidə qoya bilmədiyini,özündə saxlamışdır.Camal ağanın Qazaxdakı evi ve əmlakı müsadirə edilir. Arvadı Zeynəb xanım (Şıxlinskaya) və azyaşlı qızı Sənəmlə birlikdə Qazaxıstandakı sürgün illəri çox üzüntülü keçmişdir. 15-20 ailə bir barakda sıxlaşıb yaşamağa məhkum idi. Bu ağır sürgün dövründə xəstə qızcığaz Sənəm tələf olur (8 yaşında idi) və onu sürgündəkilər səhrada böyük bir kədər ve hüznlə qumsalda dəfn edirlər.
Qızqapan (Heris)
Qızqapan - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Heris şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Yaradılışın hədəfi (Hacı Şahin)
Yaradılışın hədəfi — Hacı Şahinin 2-ci kitabı.
Hacı Şahin daha əvvəl Məşədi Dadaş məscidində "Cümə namazı" xütbələrində bu mövzuda danışıb.
Kitab 2022-ci ildə Darul Hikmət Elm və Tədris Mərkəzi tərəfindən səsləndirilib.
Məzmun
Bu kitab bir axtarış, insanda “niyə”, “nə üçün”, “nə vaxt” suallarını yaratma cəhdidir. Ola bilərmi, bu qədər rəngarəngliyin, sürətin içində dalana dirənmişik, bozluq hər tərəfdən bizi əhatələyib, hər şey “apdeyt” olsa da, əslində, heç nə dəyişmir?
Hacı Şahin Həsənli “Yaradılışın hədəfi” kitabında hazırda dəbdə olan “liberalizm”, “plüralizm”, “sağçılıq”, “solçuluq” anlayışlarını təhlil etməyə çalışır, dalandan qurtulmaq üçün alternativ yollar təqdim edir. Və bu təşəbbüsdə çağdaş dünya perspektivinin qeyri-kafiliyi, insanın daxili potensialını tamlıqla görə bilməmə faktı aşkara çıxır.
Müəllifin fikrincə, inanclı təbəqə də bu proses zamanı nostalgiyaya qapılmaq, marginallaşma, dini yalnız bir baxış bucağından görmək kimi problemlərlə üzləşib.
Rafiq Əliyev (aktyor)
Rafiq Əliyev (tam adı: Əliyev Rafiq Hacıbaba oğlu; ) — Azərbaycan aktyoru, teatr rejissoru, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2007), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2017).
Həyatı
Rafiq Əliyev 14 noyabr 1949-cu ildə Füzuli rayonunun Merdinli kəndində anadan olmuşdur. 1957-ci ildə Bakıdakı 58 saylı orta məktəbin birinci sinfinə getmiş, 1968-ci ildə həmin məktəbi bitirdikdən sonra Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) şəhərində Mədəniyyət İnstitutunun Mədəni-Maarif fakültəsinin Rejissorluq bölməsinə daxil olmuşdur. 1971-ci ildə Qırmızı bayraqlı Qara dəniz Donanmasında hərbi qulluğa çağrılmış və 3 il hərbi xidmət etmişdir. 1974-cü ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Musiqili Komediya Aktyorluğu fakültəsinə qəbul olunmuş, 1970-cu ildə oranı bitirmişdir. 1976-cı ildə Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrına işə dəvət olunmuşdur.