cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Avstraliya
İqtisadiyyat
thumb|350px|Sidneydə işguzar rayonun görünüşü Avstraliyanın iqtisadi və siyasi inkişafının vacib komponentlərindən biri həmişə immiqrasiya olub. Avropalılar bu materiki 1788-ci ildən mənimsəməyə başlayıblar. O zaman Yeni Cənubi Uels ştatı yaradılmış və bura Britaniya ərazisi elan edilmişdir. Avstraliya sakinlərinin əksəriyyəti məhz Böyük Britaniyadan və İrlandiyadan gəlmələrdir. İkinci dünya müharibəsindən sonra və xüsusilə, 1960-cı illərdən savadlı və yaxşı planlaşdırılmış, fəal şəkildə yürüdülən immiqrantların cəlb edilməsi siyasəti nəticəsində immiqrasiya güclənib. 1945-ci ildən bəri Avstraliya vətəndaşlarının sayı iki dəfədən çox artıb. Müharibədən dərhal sonra "yaşıl qitə"yə gələnlər əsasən Böyük Britaniya və İrlandiyanı, həmçinin İtaliyanı, Yunanıstanı, Yeni Zelandiyanı və keçmiş Yuqoslaviya ölkələrini təmsil edirdilər. Son illərdə gəlmələrin strukturunda əsas yerləri Yaxın Şərqdən, Asiya ölkələrindən və Latın Amerikasından gələnlər tuturlar. Maraqlıdır ki, Avstraliyanın ərazisi demək olar ki, ABŞ-nin ərazisinə bərabər olduğu halda, burada cəmi 23 milyon nəfərə yaxın əhali yaşayır, başqa sözlə, əhalinin sıxlığı çox aşağıdır – 1 kvadrat kilometrə 2 nəfər. Eyni zamanda, Avstraliya dünyanın ən "şəhərli" ölkələrindən biridir – burada urbanizasiya səviyyəsi çox yüksəkdir – əhalinin 85%-dən çoxu şəhərlərdə yaşayır. İlk növbədə bu, Sidney (4,3 mln. nəfər), Melburn (3,6 mln.), Brisben (1,7 mln.) və Pert (1,4 mln.) şəhərləridir.
Avstraliyada iqtisadi islahatlar xüsusilə 1996-cı ildən, millətçilərin və liberalların koalisiyası hakimiyyətə gəldikdən sonra fəal həyata keçirilməyə başlayıb. Hökumət tez bir zamanda büdcənin kəsirini heçə endirib və iqtisadi proseslərə həmkarlar ittifaqlarının təsirini azaldıb, yeni zamanda vergi sistemi islaş edilib və ölkədə müasir sosial təminat sistemi qurulub. Hələ 1980-ci illərdən başlanmış və 1990-cı illərin ortalarında o vaxtadək görünməmiş həcmlərə çatan islaşatlar nəticəsində Avstraliya iqtisadiyyatı radikal şəkildə yenidən qurulub və daxili (həcminə görə çox kiçik) bazardan ixracatyönümlü, dünya bazarında rəqabət qabiliyyətli struktura çevrilib. İslahatlar çərçivəsində Avstraliya dollarının "üzən" məzənnəsi tətbiq edilib, əksər gömrük maneələri aradan götürülüb, xarici oyunçuların Avstraliyanın maliyyə xidmətləri bazarına girişi açılıb, dövlət müəssisələrinin özəlləşdirilməsi şəyata keçirilib.
Nəticədə, 1990-cı illərdə Avstraliya region ölkələri arasında ən yüksək iqtisadi artım templəri nümayiş etdirmişdir. Əlverişli iqtisadi şərait indiyədək qalmaqdadır. 2004-cü ildə ölkədə ÜDM həcmi alıcılıq qabiliyyəti paritetinə əsasən 611,7 milyard dollar təşkil etmişdir. Əhalinin adambaşına hesabladıqda bu, 30700 dollar deməkdir. 2004-cü ildə ÜDM-in artım tempi 3,5% səviyyəsində qeydə alınmışdır. 2005-ci ildə isə ÜDM 3% artmışdır. 2004-cü ildə inflyasiyanın səviyyəsi 2,4% olmuşdur. Bu göstərici 2003-cü ildə 3,1%-ə, 2002-ci ildə 2,9%-ə, 1999-cu ildə 1,8%-ə bərabər olub.
Qızıl-valyuta ehtiyatlarının həcmi 35,14 milyard dollar. Xarici borcun həcmi – 308,7 milyard dollar. 1999-cu ildə xarici borcun həcmi cəmi 222 milyard dollar idi. Dövlət borcunun ümumi həcmi ÜDM-in 17,4%-nə bərabərdir. Ölkədə sənaye istehsalının artımı 2004-cü ildə 1,9%, 1999-cu ildəsə 1,5% təşkil edib.
İqtisadi mühit
thumb|275px|Avsraliyanın ixracatı.2006-cı ildə. Ümumilikdə, ölkədə əmək qabiliyyətli əhalinin sayı 10,35 milyon nəfərdir. Əhalinin ümumi sayı 20,09 milyon nəfərdir. İqtisadiyyatın saşəvi strukturu: ÜDM-in strukturunda xidmət sektoru üstünlük təşkil edir və ümumi daxili məhsulun 68,4%-ni təmin edir. Daşa 28,2%-i sənaye, 3,4%-i isə kənd təsərrüfatı verir. Avstraliya fəal şəkildə xarici investisiyalarpı cəlb edir. Ölkə iqtisadiyyatına əsas xarici investor ABŞ-dır. 2004-cü ildə Avstraliyaya Amerika investisiyalarının həcmi 227 milyard dollar (bu, ölkə iqtisadiyyatına həmin il ərzində yatırıl mış bütün sərmayələrin təxminən 30%-dir) təşkil edib. Ümumiyyətlə, Avstraliyada işgüzar mühit investisiyalar üçün kifayət qədər əlverişli kimi qiymətləndirilir, iqtisadi artım prosesləri isə əsas göstəricilərin stabilliyi, inflyasiyanın aşağı səviyyəsi və işsizliyin azlığı ilə səciyyələnir. Büdcə kəsiri problemi ölkə qarşısında durmur. 2004-cü ildə dövlət büdcəsinin profisiti 1 milyard dollar (daxilolmaların ümumi həcmi – 222,7 milyard dollar) təşkil edib. 1999-cu ildə də vəziyyət analoji idi, profisit 1,7 milyard dollara (daxilolmalar – 90,73 milyard dollar) bərabər idi.
Vergi sistemi
300px|thumb|Vergi gəlirləri Vergi sistemi birbaşa və dolayı vergilərdən ibarətdir. Əsas birbaşa vergi növləri, əksər dünya ölkələrində olduğu kimi, müəssisələrin gəlir vergisi və fiziki şəxslərin gəlir vergisidir. Fiziki şəxslərin gəlir vergisi proqressiv cədvəl üzrə 0%-dən 47% dərəcəsinədək tutulur. İl ərzində 6000 Avstraliya dollarına qədər gəliri olan fiziki şəxslərdən gəlir vergisi tutulmur. 6000 dollardan 21600 dollara qədər illik gəliri olanlar gəlirlərinin 6000 dolları keçən hissəsinin 17%-ni dövlətə vergi şəklində ödəyirlər. İl ərzində 21600 dollardan 58000 dollara kimi qazananlar 2652 dollar + 21600 dolları keçən məbləğin 30%-i həcmində vergi verirlər. 58000–70000 dollar illik gəliri olanlar 13572 Avstraliya dolları + 58000 dolları keçən hissənin 42%-i həcmində məcburi ödəniş edirlər. Nəhayət, ildə 70000 dollardan artıq pul qazananlar 18612 dollar + 70000 dolları keçən hissənin 47%-i həcmində vergi ödəyirlər.
2006-cı ildən başlayaraq vergilərin strukturunda böyük məbləğlərdən tutulan verginin artımı istiqamətində dəyiikliklər baş verir. Müəssisələrin gəlir vergisi üçün baza dərəcəsi 30%-dir. 155-lik güzəştli dərəcə və 45%-lik dərəcə də tətbiq edilir. Əsas dolayı vergi növü ƏDV-dir. Bunun Avstraliyadakı adı "mal və xidmətlərə görə ümumi vergi"dir. O, 2000-ci ilin iyul ayının 1-dən tətbiq edilib və baza dərəcəsi kimi 10% qəbul olunub. Avstraliyada satılan malların və göstərilən xidmətlərin əksəriyyətinə ƏDV tətbiq edilir. Əgər şirkətin illik dövriyyəhəcmi 50000 Avstraliya dollarını keçmirsə, bu vergi növünü ödəməmək də olar.
Bank sistemi
thumb|250px|Dukland şəhərində bank Avstraliyanın bank sistemi müasir, inkişaf etmiş və mürəkkəbdir. Sistemin başında mərkəzi bank durur və "yaşıl qitə"-də onun adı Avstraliya Ehtiyat Bankıdır. O, inkişaf etmiş demokratik ölkələrin mərkəzi bankları üçün standart funksiyaları yerinə yetirir: ümumdövlət monetar siyasəti həyata keçirir, qiymətlərin stabilliyini və maliyyə sisteminin ümumi stabilliyini dəstəkləyir, qızıl-valyuta ehtiyatlarını idarə edir, hökumətin maliyyə əməliyyatlarını icra edir, dövriyyəyə əskinaslar buraxır, statistik informasiya dərc edir, kommersiya banklarının fəaliyyətinə nəzarət edir. Avstraliyada maliyyə institutlarının çox yayğın şəbəkəsi fəaliyyət göstərir: ilk növbədə, çoxfunksiyalı kommersiya bankları, həmçinin bir sıra bank olmayan maliyyə institutları – tikinti investisiya şirkətləri, kredit ittifaqları, ssuda kapitalı şirkətləri, müxtəlif maliyyə-kredit şirkətləri, eyni zamanda çoxsaylı fondların idarə olunması üzrə şirkətlər və sığortaçılar. Avstraliyada 53 kommersiya bankı mövcuddur və onların aktivlərinin cəmi 1,16 trilyon dollardır. Bu bankların 14-ü sırf Avstraliya banklarıdır. 11-i xarici strukturlara məxsus müstəqil hüquqi şəxslərdir və bəzən məşhur brendlər altında fəaliyyət göstərirlər. Daha 28-i isə xarici bankların şöbələri və filiallarıdır (ABN AMRO, Bank of Cşina, Bank of America, Bank of Tokyo-Mitsubisşi, Barclays Bank, BNP Paribas, Citibank, Credit Suisse, Deutscşe Bank, ŞSBC Bank, ING Bank, JP Morgan Cşase, Mizuşo Corporate Bank, Rabobank Nederland, Royal Bank of Canada, Societe Generale, State Bank of India, Royal Bank of Scotland, Taiwan Business Bank, UBS, WestLB və başqaları).
Siyasət
Son onilliklər Avstraliyanın beynəlxalql əlaqələri ANZUS birliyi vasitəsilə ABŞ və Yeni Zelandiya ilə,cənub-şərqi asiyayla ASEAN birliyi vasitəsilə,Sakit okean adalarının forumu vasitəsilə Okeaniya ilə həyata keçirilir. 1996–2007-ci illər arası hakimiyyətdə olan Hovard Conun hökuməti öz siyasətini ənənəvi tərəfdaşları olan ABŞ və Böyük Britaniya ilə sıx əlaqələrin qurulmasına yönəltmişdir. Hökumət regional dövlətlərlə dostluq əlaqələrinin qurulmasında maraqlı idi. Məsələn,Çin,Yaponiya,İndoneziya və digərlərylə.Buna baxmayaraq burada Şərqi Timor problemi kimi bir çox problemlər ortaya çıxır. Avstraliya öz qonşularının daxili problemlərində öz fəaliyyətini artırır-Papua-Yeni-Qvineya, Solomon adaları, Fici və Nauruda olduğu kimi.
Siyasi quruluş
Avstraliya iki palatalı federal parlametə malikdir.Parlament Senata(yuxarı palata-76 senatdan ibarətdir) və Nümayəndələr palatasına(aşağı palata- 150 deputatdan ibarətdir) bölünür.
Aşağı palatanın deputatları bir mandatlı dairələrdən seçilirlər.Deputatlar 3 il müddətinə mojaritar sistemə əsasən səslərin üstünlüyü ilə seçilirlər.Hər bir ştat ən azı 5 deputatla təmsil olunmalıdır. Senatda isə hər bir ştat 12 senatorla təmsil olunur,hər bir ərazi isə 2 senatorla.Senata seçkilər partiya siyahısıyla keçirilir.Senatorlar 6 il müddətinə seçilirlər.Hər 3 ildən bir senatorların təxminən yarısı yenidən seçilirlər.Hökumət aşağı palatanın deputatlarından təşkil olunur-qeyd etmək lazımdır ki,yerlərin əksəriyyətinə sahib olan partiyanın lideri avtomatik olaraq baş nazir olur.
left|350px|Nümayəndələr palatasının tərkibi.2011-ci ilin iyununda. right|350px|Senatın tərkibi.2011-ci ilin iyulunda.
Nəqliyyat
thumb|200px|right|Dəmiryol estakadası avtomagistral ilə kəsişir [[Sidney. ]] Avstraliya adambaşına düşən avtomobillərin sayına görə dünyada ikinci yerdədir. Hər adama düşən yolların uzunluğuna görə Avropa ölkələrindən 3–4 dəfə,Asiya ölkələrindən isə 7–9 dəfə çoxdur. Həmçinin adambaşına benzin istifadəsinə görə Avstraliya dünyada üçüncü yerdədir. Pert, Adelaida və Brisben dünyada avtomobillərdən ən çox asılı olan şəhərlər kimi qiymətləndirilirlər, Sidney və Melburn da bu şəhərlərdən geridə qalmırlar. Həmçinin avtomobillə orta məsafənin qətt edilmə göstəricisinə görədə ABŞ və Kanadadan sonra 3-cü yerdə qərarlaşıb.
Avstraliyanın yol sistemi 3 kateqoriyaya bölünür:
Yol şəbəkəsi kifayət qədər inkişaf etmişdir, yolların ümumi uzunluğu 913 000 km, onların arasında:
Avstraliyada yol tunellərinin əsas hissəsi 1990-cı illərdə tikilməyə başlanıldı.
Prizmalar
thumb|300px|right|Prizmatron Prizmalar və ya prizmatron, prizmavijn — bir aparıcı çərçivənin daxilində alüminium prizmaları (lamelləri) birləşdirən (adətən 56 ədəd sayında) reklam qurğusu.
Lamellər sinxron şəkildə müəyyən vaxt intervalı ilə elektrik vasitəsilə hərəkətə gətirilir və beləliklə, bir konstruksiya üzərində 3 müxtəlif dizayn yerləşdirilə bilər. Reklam informasiyası bir qayda olaraq poster kağızının və ya yapışqan plyonkanın üzərində çap olunub lamellərə yapışdırılır. Bilbordun müəyyən mənada təkmilləşdirilmiş forması olan pirzmaların reklam sahəsi adətən 3 x 6 m və ya 3 x 12 m, nadir hallarda 1,8 x 1,2; 3 x 5 və ya 3 x 11 metr təşkil edir. Prizmalar xarici işıqlandırma sistemi ilə təchiz oluna bilər.
Prizmatron açıq hava reklamının ən effektiv vasitələrindən biridir, çünki faktiki olaraq bir prizma 3 biqbordu əvəz edir – bunun sayəsində bu reklam daşıyıcıları şəhərin memari görünüşünü pozmadan onunla qarmonik vəhdət yaradır.
Qədir bəy Hacıbəyov
Qədir bəy Mehdi bəy oğlu Hacıbəyov (1874-?)—ADR dönəmində Şuşa qəzasının rəisi.
Həyatı
Qədir bəy Mehdi bəy oğlu 1874-cü ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Uşaqlığı Şuşa qəzasının Əhmədağalı, Zəngəzur qəzasının Diləli-Müsganlı kəndində keçmişdi. Kənddə mollaxanada ibtidai təhsil almışdı. Sonra Şuşa Real məktəbdə oxumuşdu. Şuşa Qəza Polis İdarəsinə II dərəcəli dəftərxana xidmətçisi kimi işə düzəlmişdi. Bir müddət tərcüməçi kimi çalışmışdı. Sonra polis pristavı kimi xidmət etmişdi. Qədir bəy Hacıbəyov ADR dönəmində Şuşa qəza idarəsinin rəisi idi.
La-Veya satanizmi
thumbnail
La-Veya satanizmi və ya Ateistik satanizm — Anton Szandor Lavey tərəfindən əsası qoyulan bir fəlsəfi təlim və inanc forması. İlk dəfə 1966-cı ildə Şeytan Kilsəsinin yaradılması ilə ortaya çıxıb. Satanist cərəyanlar içində kilsəsi, mərasimləri, bayram günləri olan və təşkilatlanmış şəkildə fəaliyyət göstərən yalnız La-Veya Satanizmidir.
Çuxanlı xalçaları
Çuxanlı xalçaları — Azərbaycanın Quba-Şirvan xalçaçılıq mərkəzinin Şirvan qrupuna aid olan bu xalçalar qədim və zəngin tarixə malikdir.
İstehsalı
Bu xalçalar keçmiş Şamaxı mahalında, əsasən Qobustan adı ilə tanınan xalçaçılıq məntəqələrində istehsal olunurdu. Xalçanın adı Şamaxıdan 13km cənub - şərq istiqamətində yerləşən Çuxanlı kəndinin adından götürülmüşdür. Əvvəllər "Kabristan", "Qəbristan", "Mərəzə" və ya "Çuxan" adlandırılan bu xalçalar XVIII əsrin ikinci yarısından "Çuxanlı" adı ilə məşhur oldu.
Damüstü reklam qurğuları
Damüstü reklam qurğular — Açıq hava reklamının bir növü.
Damüstü reklam, quraşdırıldığı yerə görə (damda), ilkin və ikincidərəcəli auditoriyanı cəlb etmək üçün əvəzedilməz imic konstruksiyasıdır. Bundan əlavə, damüstü qurğu, potensial istifadəçilərə təsir göstərmək üçün yeni imkanlar açır. Bu növ qurğular hətta 10 km uzaqlıqdan belə insanların diqqətini cəlb edir.
Yıldız Texniki Universiteti
1911-ci ildə Konduktor Məktəb-i Alisi adı altında fəaliyyətə başlayan, tarixi respublikadan əvvələ gedən nadir universitetlərdəndir. 1937-ci ildə ölkə üçün ixtisaslı mühəndis və texniki heyət yetişdirən təhsil ocağına çevrilmişdir. 1992-ci ildə isə hal-hazırkı müasir adını qazanmışdır. Ulduz və Davudpaşa şəhərciklərində bir çox fakültələr Osmanlı dövründən qalma binalarda tədris edilir. Ulduz Texniki Universiteti bu gün akademik fəaliyyətlərini 25.000-dən çox bakalavr, 9.000-dən çox magistr və 1.700-ə yaxın akademik heyətlə davam etdirir. 2002-ci ildə 565 nəfərlik Maçka şəhərciyi yataqxanası istifadəyə verilmişdir. 1959-1960-cı illərdə yeni tədris binasının inşası başa çatdıqdan sonra universitetin ilk akademik kitabxanası açılmışdır.
Ulduz Texniki Universiteti, Türkiyənin ən güclü texniki infrastrukturuna olan dövlət universitetlərindən biridir. Boğaziçi və İstanbul Texniki Universiteti ilə birlikdə siyahıda ən üst pillələrdə gedən Ulduz Texniki Universiteti, nəzəri dərslərlə yanaşı, emalatxanalar, laboratoriyalar və sahə kursları ilə də tədris verir. Hər bir fakültə binasında 20 kompüterdən ibarət kompüter otağı mövcuddur.
Universitetin ən böyük kampusu olan Davudpaşada poçt, bank, kitab mağazası, elektronika mağazası və internet kafe, fotokopiya və bir çox ticarət obyektləri fəaliyyət göstərir. Universitetdənkənar fəaliyyətlər çərçivəsində sənət, fotoqrafiya, klassik türk musiqisi, polifonik xor, klassik musiqi, xalq musiqisi və teatrşünaslıq üzrə xüsusi hobbi klubları mövcuddur. Bunlarla yanaşı, basketbol, ​​həndbol, futbol, ​​voleybol, üzgüçülük, stolüstü tenis kimi bir çox idman növləri üzrə ixtisaslaşmış hobbi klubları da mövcuddur. Universitet nəzdində fəaliyyət göstərən bir çox komandalar istər yerli, istərsə də beynəlxalq yarışmalarda təqdirəlayiq yer qazanırlar.
Ulduz, Şişli, Maslak və Davudpaşa olmaq üzərə universitet nəzdində 4 şəhərcik yer alır. Universitetin şəhərciklərinə İstanbulun hər yerindən asanlıqla nəqliyyat mümkündür. Həmçinin, Davudpaşa şəhərciyinə tələbələrin gediş-gəlişini daha da asanlaşdırmaq məqsədilə 1994-cü ildə Davudpaşa—YTÜ metrostansiyası fəaliyyətə girmişdir.
Tarixçə
Bu gün Türkiyənin ən böyük texniki universitetlərindən biri olan Ulduz Texniki Universitetinin əsası respublikadan əvvəl qoyulan nadir universitetlərdəndir. İlk dəfə 22 avqust 1911-ci ildə Beşiktaşda Konduktor Məktəb-i Alisi adı altında fransız "Ecol de Conducteur" proqramına əsaslanaraq təhsil verməyə başlamışdır. Universitetin yaradılmasında bu adın istifadə edilməsinin səbəbi isə dövlət orqanlarında işləmək üçün ixtisaslı mühəndis və texniki işçilər hazırlamaq məqsədindən irəli gəlir. Osmanlı sultanı Sultan V Mehmed Rəşadın dövründə qurulmuşdur.
1969-cu ildə universitetin adı dəyişdirilərək İstanbul Dövlət Mühəndislik və Memarlıq Akademiyası oldu. Həyata keçirilən bir çox şaxələndirmə və yeniliklərdən sonra ölkədə fəaliyyət göstərən özəl kolleclər bağlanmış və mühəndislik üzrə ixtisaslanmış kolleclər bu universitetə bağlanmışdır. Nəhayət, 1982-ci ildə universitetin adı, müasir formasına bir qədər oxşamış və Ulduz Universiteti olaraq dəyişdirilmişdir. Adın dəyişdirilməsi ilə Kocaeli Dövlət Mühəndislik və Memarlıq Akademiyası və Kocaeli Peşə Liseyi Ulduz Universitetinin nəzdinə keçmişdir. Ulduz Universiteti elm-ədəbiyyat, mühəndislik, ictimai elmlər və xarici dillər, Atatürkün inqilab tarixi və prinsipləri, türk dili, bədən tərbiyəsi və təsviri incəsənət fakültələrindən ibarət olmuşdur.
1992-ci ildən bəri Ulduz Texniki Universiteti adı altında xidmət göstərən bu məktəb bu gün Beşiktaş, Davutpaşa və Ayazağa şəhərcikləri ətrafında səpələnmiş 10 fakültə, 3 lisey və 2 institut ilə 25 mindən çox bakalavr, 7000-dən çox magistr və 3000-dən çox aspirant daxil olmaqla ümumilikdə 35 min tələbəyə təhsil verir. 1982-ci ildə Ulduz Texniki Universitetinin nəzdinə keçən Kocaeli Dövlət Mühəndislik və Memarlıq Akademiyası və Kocaeli Peşə Liseyi isə 1992-ci ildə ayrılmış və ayrıca Kocaeli Universiteti olaraq qurulmuşdur.
Elektrik-Elektronika fakültəsi
Ulduz Texniki Universiteti Mühəndislik fakültəsi, Ulduz Texniki Universiteti Elektrik və Elektron fakültəsi adı altında Elektrik Mühəndisliyi, Elektronika və Rabitə Mühəndisliyi və Kompüter Elmləri və Mühəndislik bölmələrinin bir araya gəlməsi nəticəsində meydana gəlmişdir. 2011-ci ildən etibarən universitetin Davutpaşa Kampusundakı fakültələri bunlardır:
Fənn-Ədəbiyyat fakültəsi
Səkkiz bölümdən ibarət olan fakültənin ilk quruluşundan bəri tədris olunan fakültələri Fizika, Kimya və Riyaziyyat bölümləri olmuşdur. Davutpaşa Kampusundakı tarixi binasında fəaliyyət göstərən bölüm fakültələri bunlardır:
Gəmi İnşaatı və Dənizçilik fakültəsi
Gəmi İnşaatı və Dənizçilik Fakültəsinin mənşəyi, 1967-ci ildə İstanbul Texniki Məktəbi daxilində Mexanika Bölümü nəzdində qurulmuş Gəmi seçimi bölməsinə əsaslanır. 1982-ci ildə akademiya, Ulduz Universitetinə çevrildikdən sonra qurulan Mühəndislik Fakültəsi Gəmi İnşaat Mühəndisliyi Bölümü olaraq quruldu. Mexanika Mühəndisliyi Fakültəsi daxilində 2008-ci ildə qurulan Gəmi Maşın İdarəetmə Mühəndisliyi ilə yanaşı 2009-cu ildə Mexanika Mühəndisliyi Fakültəsini Gəmi İnşaat və Dənizçilik fakültəsi olaraq tərk edən fakültənin bölmələri aşağıdakılardır:
Memarlıq fakültəsi
1942-ci ildə İstanbul Texniki Məktəbinin tərkibində qurulan Memarlıq Fakültəsi, Magistr Memarlığı və Şəhər və Bölgə Planlaşdırma bölümləri, 11 ixtisas proqramı, 80 akademik, 5 müəllim, 43 elmi işçi, 1300-dən çox bakalavr, 350-dən çox magistr, 150-dən çox doktorant tələbəsi və 10.000-dən çox məzunu ilə davam etdirir. 1880-ci illərdə inşa edilən fakültənin Ulduz kampusunun tarixi binasında fəaliyyət göstərən fakültəyə bağlı bölümlər bunlardır:
İqtisadi və İdarəetmə fakültəsi
İqtisadiyyat və İdarəetmə fakültəsi 1992-ci ildə Ulduz Kampusuna bağlı Çuxursaray binasında fəaliyyətə başladı. Fakültə 1993-cü ildə yaradılan İqtisadiyyat kafedrası ilə fəaliyyətə başladı. İdarəetmə Bölümü 1996-cı ildə, 1999-cu ildə Siyasi Elm və Beynəlxalq Münasibətlər bölümü quruldu. Fakültə 2000-ci ildən 2015-ci ilə qədər Ulduz Sarayının bir hissəsi olan Yavərlər şöbəsində xidmət etmişdir. Fakültə binasında, 1925-1936-cı illərdə xidmət edən və 1936-cı ildə Atatürkün tələbi ilə Ankaraya köçən Ankara Universiteti Siyasi Elmlər Fakültəsi (Mekteb-i Mülkiye) də qəbul edildi. Fakültə, 2016-cı ildə yeni binasına köçmüşdür. Fakültənin şöbələri aşağıdakılardır:
Kimya-Metallurgiya fakültəsi
2000-ci ildə yeni bölümlər əlavə edilmiş Kimya-Metallurgiya fakültəsinin də tarixi qədimdir. Davutpaşa kampusunda yer alan bölümlər aşağıdakılardır:
Beşiktaş şəhərciyi
thumb|Universitetin Beşiktaş şəhərciyi Beşiktaş təpəsindəki meşəlik ərazi ilk dəfə Osmanlı sultanı I Əhməd tərəfindən kiçik bir daxma qurularaq ov məqsədilə istifadə edilmişdir. II Əbdülhəmid taxtdan qalxdıqdan sonra, qardaşının və dayısının hakimiyyəti də sona çatdığı üçün Dolmabağça sarayını etibarlı düşünmür. Buna görə də 1877-ci ildə Osmanlı sultanlarının İstanbulda daimi yaşadığı dördüncü saray, daxilində mühafizə, xidmət quruluşları yer alan təxminən 500.000 kvadrat metrlik bir bağlıq əraziyə sahib Ulduz sarayına yerləşir. Bu böyük ərazinin əhəmiyyətli tikililərindən biri olan Sultan İdarəsi 1937-ci ildə Ulduz Texniki Məktəbinin qurulması ilə ləğv edilir. Bu gün, bu bina Ulduz Texniki Universitetinin rektorluq binası olaraq istifadə olunur.
Bundan əlavə, Çuxursaray, Bekar sultanlar və şahzadə sarayları hal-hazırda universitet tərəfindən təlim-tərbiyə məqsədilə istifadə olunur. Həmçinin bu şəhərcikdə Beşiktaş Atatürk Anadolu liseyi də yer alır.
Davudpaşa şəhərciyi
thumb|Universitetin Davudpaşa şəhərciyinin havadan görünüşü|left Davudpaşa şəhərciyinin ərazisi Bizans dövründə hərbi kazarmaların yerləşdiyi bir qəsəbə olmuşdur. İstanbulun fəthi zamanı əsgərlərin yerləşməsinə xidmət etmiş və burada II Mehmed çadır qurmuşdur. Bölgənin hərbi funksiyası Osmanlı dövründə də davam etdirilmiş, XV əsrdən bəri hərbi mərasimlərə ev sahibliyi edən yer olmuşdur. Davudpaşa kazarması, II Mahmud tərəfindən ləğv olunmuş, yerində yeni bir kazarma tikilmişdir.
Memarının Krikor Balyan olduğu bu binanın inşası 1826-1827-ci illərdə başlamış, 1831-1832-ci illərdə bitmişdir. Kazarma Balkan müharibəsi zamanı təmir edilmiş və mühacirlər tərəfindən sığınacaq mərkəzi olaraq istifadə edilmişdir. Birinci Dünya Müharibəsi əsnasında bu ərazidə yeni bir xəstəxana açılır. Lakin 1920-ci ildə müharibənin bitməsi ilə xəstəxana bağlanır. Daha sonradan 1998-ci ildə Ulduz Texniki Universitetinin tələbələrinin və akademik heyətinin artması ilə birlikdə bu bölgə müasir funksiyasını qazanır və universitet şəhərciyi olaraq istifadə olunmağa başlayır. Əvvəllər kazarma kimi istifadə olunan əsas bina U hərfi şəklindədir. Universitetin tabeliyinə verildikdən sonra bu binaya xüsusi tədris otaqları əlavə edilmiş və binanın mərkəzindəki boş ərazi tələbələr tərəfindən sərbəst şəkildə istifadə oluna bilən parka çevrilmişdir. Binanın giriş hissəsində tələbə yeməkxanası, labaratoriya və akademik heyət yeməkxanası yerləşir. Bir az irəlidə isə əvvəllər hamam kimi istifadə edilən, lakin hal-hazırda istifadəsiz qalan bir bina yer alır. Akademik heyətə məxsus yeməkxananın arxasında 2007-ci ildə açılan hovuz, fitness mərkəzi, qapalı basketbol meydançası, tennis kortu və futbol meydançası yer alır.
Kitabxana
Ulduz Texniki Universitetinin Davudpaşa şəhərciyinin böyüməsi səbəbilə burada kitabxana ehtiyacı yaranmışdır və bu ehtiyac 2011-ci ilin may ayında Davutpaşa Mərkəzi Kitabxanasının inşası ilə nəticələnmişdir. Kitabxanaya 15 iyul şəhidi Prof. Dr. İlhan Varank adının verilməsi qərara alınmışdır. Müasir kitabxana binası olaraq dizayn edilmiş və ağıllı bina xüsusiyyətləri ilə təchiz olunmuş kitabxana 5 mərtəbədən ibarətdir. Kitabxananın əsas məqsədi sadəcə universitet üçün deyil, həm də milli səviyyədəki bütün elmi tədqiqatlar üçün bir məlumat mənbəyi yaratmaqdır. Bu məqsədlə, müasir kitabxana binası ən sürətli və ən uyğun şəkildə elmi araşdırmalar üçün məlumat ehtiyaclarını qarşılamaq üçün fasiləsiz xidmət göstərir.
Kitabxanada 4 oxu zalı var. B1 mərtəbəsində 60 nəfərlik tədris və məlumat otağı və 47 nəfərlik audio-vizual materiallar və kompüter laboratoriyası otağı mövcuddur. Bundan əlavə, 000-499 təsnifat aralığındakı mövzularda kitablar da B1 mərtəbəsindədir. Həmçinin, kitabxanada 80 nəfərlik konfrans zalı da xidmət göstərir. Birinci mərtəbədə 36 nəfərlik qrup tədris otağı, 120 nəfərlik oxu zalı, 44 nəfərlik tədqiqat mərkəzi, tezis və layihə salonu yerləşir. Birinci mərtəbədə 500-699 sinif təsnifatı daxilində fənlər üzrə kitablar kolleksiyası, 205 nəfərlik oxu zalı və 8 fərdi tədris otağı yerləşir. İkinci mərtəbədə 500-699 sinif təsnifatı daxilində fənlər üzrə kitablar toplusu və 112 nəfərlik kitab oxu salonu var. Çap və elektron materiallar baxımından çox zəngin bir kolleksiyaya sahib olan kitabxana, universitetin təhsil siyasətinə uyğun olaraq, daim yeni kitablarla təmin edilir. Hər zaman təhsili dəstəkləyən kitabxana istifadəçilərin kolleksiyadan maksimum səviyyədə yararlanması üçün özünü daim inkişaf etdirir.
Statistika
Ulduz Texniki Universitetinə qəbul Türkiyədə aparılan 500 ballıq yerli qəbul imtahanı vasitəsilə aparılır. Universitetdə ən yuxarı keçid balı 507,617 ilə kompüter mühəndisliyi, ən aşağı isə 298,871 balla mədəni irsin qorunması və restavrasiyası fakültəsi üzrə olmuşdur. Qlobal universitet sıralamalarında qabaqcıl yer tutan memarlıq üçün keçid balı 461,120, elektronika mühəndisliyi üçün 458,589, iqtisadiyyat üçün isə 351,831 olmuşdur. 2016-cı ildə qəbul olanların bal ortamalası 386,382 olarkən, 2019-cu ildə bu göstərici geriləyərək 351,851 bala düşmüşdür. 2019-cu ildə tələbələr üçün keçən ilə nisbətən 128 daha çox yer olmaq üzərə ümumilikdə 4 145 boş yer ayrılmışdır. 210 yer ilə mexanizm mühəndisliyi ən çox yer ayrılan fakültə olarkən, 30 yer ilə elektronika və rabitə mühəndisliyi ən az yer ayrılan fakültə olmuşdur.
Bilbord
Bilbordlar — iriölçülü reklam elanlarının yerləşdirilməsi üçün nəzərdə tutulan müstəqil konstruksiya.
Yıldız Texniki Universiteti
Statistika
2019-cu ildə universitetə müraciət edənlərin 71.9%-i qəbul almış, tələbələrin sayı ümumilikdə 34 392 olmuşdur. Universitetə qəbul olanların 59.1%-i İstanbul sakini, 40.9% isə digər şəhərlərin sakini olmuşdur. Digər şəhərlər arasında Ankara, İzmir, Malatya, Muğla, Kayseri, Şanlıurfa və Zonquldak daha çox seçilmişdir. Qəbul alan tələbələrin 52,7%-i qadın, 47,3%-i isə kişi olmuşdur.
Universitetdə ardıcıl 4 il təhsil haqqı ödənilmədikdə, qayıbların sayı limiti keçdikdə və ya imtahanlardan nəzərdə tutulan qədər uğursuz nəticə göstərdikdə universitet tələbələrinin qeydiyyatları silinir. 2018-ci ildə 1 015 tələbənin, 2019-cu ildə isə ümumilikdə 987 tələbənin qeydiyyatı silinmişdir. 2016-cı ildə 5 665, 2017-ci ildə 5 370, 2018-ci ildə 5 337, 2019-cu ildə isə 5 571 tələbə universiteti uğurla bitirərək məzun adını qazanmışdır.
Bilbord
İlk bilbordlar Amerikada təxminən 100 il əvvəl yaranmışdır. O zaman reklam məqsədilə xüsusi qurğulardan deyil, icarəyə alınan münasib sahələrdən istifadə olunurdu ki, bilavasitə onların üzərinə reklam elanları – billar – yapışdırılırdı. Sonradan həmin sahələri bilbord (ingilis dilindən tərcümədə elan lövhəsi) adlandırmağa başladılar.
Yıldız Texniki Universiteti
Reytinq
Ulduz Texniki Universiteti, 2018-ci ildə Times Higher Education tərəfindən dünyanın ən yaxşı 1000 reytinqli universiteti siyahısına daxil edilmişdir. 2020-ci il QS World University Rankings sıralamasında Ulduz Texniki Universiteti elektrik-elektronika və mexanika fakültələri üzrə 351-400-cü sıralarda yer almışdır. Fizika və astronomiya fakültələri üzrə isə 501-550-ci yerdə qərarlaşmışdır. Bununla yanaşı, iqtisadiyyat və idarəetmə fakültəsi üzrə siyahıda 451-500-cü yeri tutumuşdur. Dünya universitetləri reytinq təşkilatı Times Higher Education tərəfindən dərc edilən Sosial Elmlər, İqtisadi və İnzibati Elmlər və Hüquq sahələri üzrə 2022-ci il dünya universitetləri reytinqi siyahısında Ulduz Texniki Universiteti, ODTÜ, Sabancı və Bilkent universitetləri ilə birgə olaraq 401-500-cü sırada yerini almışdır.
Dünya universitetlərinin akademik reytinqi 2019-cu il siyahısına görə universitet inşaat mühəndisliyi üzrə 201-300-cü, mexanika mühəndisliyi üzrə 301-400-cü, fizika və kimya mühəndisliyi üzrə isə 401-500-cü yerdə qərarlaşmışdır. ABŞ-nin News & World Report qəzetinin sıralamasına görə isə Ulduz Texniki Universiteti ən reytinqli qlobal universitetlər arasında 769-cu, mühəndislik ixtisası üzrə isə 292-ci yeri tutmuşdur.
2019-cu il CWTS Leyden sıralamasına görə isə universitet mühəndislik ixtisası üzrə 762-ci, riyaziyyat və kompüter elmləri sahəsi üzrə 422-ci sırada yer alır. URAP 2018 siyahısında isə universitet, mühəndislik fakültəsi üzrə 461-ci yeri tutmuşdur. RUR reytinqi tərəfindən 2019-cu ildə hazırlanan siyahıya görə isə universitet qlobal sıralamada 660-cı, texniki elmlər üzrə 529, təbiət elmləri üzrə isə 598-ci yerdə qərarlaşmışdır.
EECA Universitet Sıralaması 87-dir.
Sabir Nuri Türkel
Nuriyev Sabir Ayyət oğlu (Sabir Nuri Türkel) (1938-2009) — azərbaycanlı şair, ədəbiyyat tədqiqatçısı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Sabir Nuri Türkel 1938-ci il iyulun 16-da Sabirabad rayonunun Qəzli kəndində, el xanəndəsi Ayyət Nuri oğlunun və dini təhsilli şamaxılı qızı Məşədi Ceyranxanımın ailəsində dünyaya gəlmişdir. Kiçik yaşlarında valideynlərini itirdiyindən qardaş himayəsində tərbiyə və təhsil almışdır. Orta məktəbi bitirdikdən sonra, 1954-cü ildə Bakı şəhərindəki 10 saylı texniki peşə məktəbinə qəbul olunmuşdur. Bu məktəbi bitirdikdən sonra, 1956-cı ildə Bakı Pedaqoji Sənaye Texnikumuna göndərilmiş, 1960-cı ildə isə bu texnikumu bitirərək inşaatçı-texnik ixtisasına yiyələnmişdir. 1961-1962-ci illərdə Bakının Sabunçu qəsəbəsindəki 6 saylı texniki peşə məktəbində tərbiyəçi-müəllim, 1970-1972-ci illərdə Sumqayıtda və Bakıda inşaat ustası və iş icraçısı, daha sonra Kolxozlararası Layihə İnstitutunda smetaçı-mühəndis vəzifələrində çalışmışdır. Lakin yazıb-yaratmağa, o cümlədən, mətbuata olan böyük həvəs onu müvafiq ali təhsil almaq məqsədilə Azərbaycan Dövlət Universitetinə gətirmiş və 1972-ci ildə bu universitetin filologiya fakültəsini bitirmişdir. Bununla yanaşı, o, Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqı Jurnalist Sənətkarlığı İnstitutunu (1977) və Azərbaycan KP MK-nın Marksizm-Leninizm Universitetini (1991) də bitirməyə müvəffəq olmuşdur.
1996-cı ildə onun "Sözlü dünyam" adlı kitabı İstanbulda işıq üzü görmüşdür. Şeir, qəzəl, mənsur şeir, hekayə və miniatürlərdən ibarət nəşrdə ədibin 12 yaşında qələmə aldığı "Gəl, ey bahar" adlı ilk şeiri də yer almışdır. 1998-ci ildə şairin "Ömürdən yarpaqlar" adlı ikinci kitabı Bakıda çap olunmuşdur. Bura daxil edilmiş şeirlər, qəzəllər, bayatı və rübailərdə müəllif lirik duyğularla yanaşı, vətənpərvərlik, milli qürur məsələlərini də ön plana çıxarır. "Üz tuturam dərgahına" ümumi başlığı altında isə poema-minacat, poema-nət, digər dini şeirlər yer almışdır.
Sabir Nuri Türkelin üçüncü kitabı ölümündən sonra, 2009-cu ildə Bakıda nəşr edilmişdir. "Təfəkkür inciləri" adlı həmin kitaba şairin 1997-2001-ci illərdə qələmə aldığı 300 rübaisi toplanmışdır. Burada dinə-imana bağlılıq, vətənpərvərlik, xeyirxahlıq, taledən və ya zəmanədən şikayət, öyüd-nəsihət, sənət və sənətkara ehtiram və s. məsələlər öz bədii və fəlsəfi ifadəsini tapmışdır.
Sabir Nuri Türkel ədəbi tədqiqatlarla da məşğul olmuşdur. O, Məhəmməd Hüseyn Şəhriyar və Gülhüseyn Hüseynoğlu yaradıcılığı ilə bağlı monoqrafiyaların müəllifidir. Sonuncu – "Mənsur şeirlər ustası" adlı monoqrafiya vəfatından sonra, 2010-cu ildə Bakıda çap edilmişdir. Kitabda xalq yazıçısı, mənsur şeirlər ustası Gülhüseyn Hüseynoğlunun həyat və yaradıcılığı, o cümlədən, həm ədəbi, həm elmi, həm də pedaqoji fəaliyyəti haqqında danışılır. Yazıçı "Həyatımdan dəqiqələr" başlığı altında silsilə yazılarda isə dünyadan köçmüş, bir qədər unudulmuş yaradıcı ziyalıların həyatına işıq salır, onları müasirlərinə xatırladır, tanıdır.
Ümumiyyətlə, Sabir Nuri Türkelin 500-dən çox ədəbi-tənqidi məqaləsi dövri mətbuatda dərc olunmuşdur. Bundan əlavə, 10-a yaxın kitabın müəlliflərindən biridir.
Sabir Nuri Türkel Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin fəal üzvlərindən olmuşdur. Həmçinin müxtəlif vaxtlarda ilk partiya və ilk jurnalist təşkilatlarının katibi vəzifələrini daşımış, Azərbaycan jurnalistlərinin V və VII qurultaylarının nümayəndəsi olmuş, Təftiş Komissiyasına üzv seçilmişdir.
Onun adı "XX əsr Azərbaycan yazıçıları" ensiklopedik məlumat kitabında da özünə yer almışdır. Xidmətləri müxtəlif təşkilatların fərmanlarına, eləcə də "Qızıl qələm" mükafatına layiq görülmüşdür.
Sabir Nuri Türkel 2009-cu il aprelin 19-da Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
65 (ədəd)
Altmış beş — say sistemində ədədlərdən biridir. Altmış dörddən sonra,  altmış altıdən əvvəl gəlir.
Dində
Quranda "İnsan" sözü 65 dəfə işlənir. Maraqlısı odur ki, insanın yaradılış mərhələlərini ifadə edən sözlərin də birlikdə cəmi 65 dəfə səslənir. İnsanın yaradılış mərhələlərini ifadə edən sözlər isə bunlardır: "torpaq" (17 dəfə), "Nütfə" (12 dəfə), "Embrion" (6 dəfə), "Bir Tikə Ət" ifadəsi (3 dəfə), "Sümük" (15 dəfə), "Ət" (12 dəfə).
Qubadlı ərazi özünümüdafiə batalyonu
Qubadlı ərazi özünümüdafiə batalyonu və ya qısaca Qubadlı batalyonu (kiril qraf. Губадлы баталјону) — Qarabağ müharibəsində Qubadlı rayonu ərazisində təşkil olunmuş yerli ərazi özünümüdafiə batalyonu.
Typhlodrominae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan yarımfəsiləsi.
Fukuşima-1 AES
Martın 11-də Yaponiyada baş verən zəlzələdən sonra zədələnən "Fukusima-1" Atom Elektrik Stansiyasında partlayış olub. Partlayış nəticəsində nüvə reaktorunun bloklarından birinin çöl divarı dağılıb, ətrafda radiasiya fonu sürətlə artıb. Radiasiyanın səviyyəsi 20 dəfədən çox yüksəlib. Ətraf ərazilərdən bir neçə min adam evakuasiya olunub.
Yaponiyanın baş naziri keçirdiyi mətbuat konfransında daha çox radiasiya sızması olacağı ilə bağlı xəbərdarlıq edib. O, "Fukusima Dayiçi" stansiyasından 30 km radiusda yaşayan adamları örtülü yerlərə sığınmağa çağırıb.
BMT-nin Atom Enerjisi üzrə Agentliyi isə 2011-ci il martın 14-də bildirib ki, Yaponiya zədələnmiş atom stansiyasının zərərsizləşdirilməsi üçün onlardan yardım xahiş edib.Hal-hazırda söz gedən yerdə zərərsizləşdirmə işləri aparılır.Buna bənzər digər qəza Çernobıl qəzasıdır. Atom ətrafında olan hər şey atomlardan ibarətdir.
Dolqiy adası
Dolqiy — uzunsov və ensiz ada Peçora dənizində, Barens dənizinin cənub-şərqində yerləşir. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Nenets Muxtar Dairəsi ərazisinə daxildir. 38 km uzunluğa, 4 km enə malikdir. Materikdən 12 km aralıda yerləşir. Relyefi düzəndir. Ərazisində tundra hakimdir. Yaxınlığında Matveev, Qoles və Bolşoy Zelenes adaları yerləşir. Ada Nenes Dövlət təbiət qoruğu ərazisinə daxildir. Burada Neneslərə aid müqəddəs məkanlar vardır.
Bernis Orviq
Bernis Orviq (d. 24 noyabr 1976) — Birləşmiş Ştatları təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Bernis Orviq, ABŞ yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə Avstraliya yığmasına 4:5 hesabı ilə məğlub olan ABŞ yığması, Sidney Olimpiadasının gümüş medalına sahib oldu.
66 (ədəd)
Altmış altı — say sistemində ədədlərdən biridir. Altmış beşdən sonra,  altmış yeddidən əvvəl gəlir.
Söhbətül-əsmar (film, 1994)
Məzmun
Kinolentin proloqunda diktor XVI əsri tamaşaçılara xatırladıb deyir ki, dünya qarışıb, çaxnaşma düşüb. Məmləkər parçalanıb...
Şair bu çaxnaşmalardan kənarda qala bilmir və dövrünün baş verən hadisələrinə öz münasibətini alleqorik əsərlərində bildirir.
Müəlliflər film üzərində işlərkən şairin alleqorik əsərini müasir dövrümüzlə, bu gün ölkəmizdə baş verən hadisələrlə bağlamağa çalışmışlar. Təsvirdə müəlliflər əsasən miniatürçü rəssam Soltan Məhəmməd Təbrizinin əsərlərinə əsaslanmışlar.
Film haqqında
Applikasiya filmidir.
Film "Azərkinovideo" İB-nin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Film dahi Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin anadan olmasının 500 illik yubileyinə həsr olunmuşdur.
Film Məhəmməd Füzulinin eyniadlı poeması əsasında çəkilmişdir.
Aşırallar
Aşırallar (əvvəlki adı: Aşrallar) — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Alakol kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 4 dekabr 2001-ci il tarixli, 228-IIQ saylı Qərarı ilə Tovuz rayonunun Alakol kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Aşrallar kəndi Aşırallar şəhəri1 adlandırılmışdır.
Toponimikası
Tovuz rayonunun Qəribli kənd inzibati ərazi dairəsində Aşralar kəndi də mövcuddur. Hər iki kəndin əhalisi vaxtilə Xınna dərəsində məskən saldıqları üçün Xınnalı da adlanırdı. Onların qışlaq yeri aranda Alakol ərazisində, yaylaq yurdu isə Qəribli sahəsində olmuşdur. Sonralar həmin yaylaq və qışlaq yerləri əsasında aşıralların adını daşıyan iki müstəqil kənd yaranmışdır. Yerli əhali bu kəndləri Aran Aşıralları və Dağ Aşıralları da adlandırır. Aşrallar/Aşıralılar variantlarında da qeydə alınan bu oykonim ərəb mənşəli "aşura" sözü ilə əlaqələndirilir. Mütəxəssislərin bir qismi bu fikirdədir ki, oykonim aşur (məhərrəm ayının onuncu gunu), alı (Əli) sözlərindən və -lar şəkilçisindən ibarət olub, "məhərrəm ayının onuncu günü matəm saxlayan müsəlmanlar" deməkdir. Əslində, oykonim aşırallar nəslinin adındandır.
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Liv Ulman
Liv Ulman — Norveçli Aktrisa və kinorejissor. Tokioda dünyaya gələn aktrisa karyerasına 1957-ci ildə başlamışdır. Filmlərdə əllidən çox rol alan Liv, özünün rejissorluq etdiyi beş film var. Ulman hal-hazırda qızı və nəvələri ilə birgə Norveçdə yaşayır.
Həyatı və karyerası
Liv Ulman 16 dekabr 1939-cu ildə Tokio şəhərində norveç əsilli ailədə dünyaya göz açıb. Məktəb təhsilini bitirdikdən sonra sənədlərini Londondakı İncəsənət Dram məktəbinə verib. Oranı bitirdikdən sonra ailəsi ilə birlikdə Norveçə köçür.
Səhnədən "Persona"ya
Həmin vaxt Livin iyirmi beş Berqmanın isə qırx altı yaşı olur. "Persona" filminin çəkilişləri vaxtı onlar bir-birlərinə aşiq olurlar. Liv daha gənc olduğundan hislərini daha tez büruzə verir. Xatirələrində hər səhər göz yaşları içərisində ayılıb çəkilişə getdiyini deyən Ulman rejissorun da ona biganə qalmadığını belə qeyd edir: ''Çəkiliş arası fasilələrdə mən həmişə bir kənara çəkilib kitab oxuyurdum. Operatorla Berqman isə elə hey məşğul olurdular. Onlar kameradan uzqlaşmasalar da mən hərdən bir onlar tərəfə nəzər yetirəndə Berqmanın daima mənə tərəf baxdığını görürdüm. Bu isə mənim xoşuma gəlirdi.''
Rejissor isə Livə yazdığı məktublarının birində məhəbbətini belə izhar edir: ''Sevgili Liv, hər yerdə varsan. Pəncərədən süzülən işıqda, yataqda, stulda, hamamın qapısında… Səni şüşə divarın arxasından görmək mənə cəhnənnəm əzabı yaşadır. Mənimlə bir əlaqə yaratmağın üçün dua edirəm. Sanki vücudumda dəri yoxmuş kimi bütün qəlbim səni arzulayır. Qadınlığın və şəfqətinlə məni al və qollarınla qucaqla.''
Aktrisanın Forye adasındakı həyatı
250px|thumb|right|Liv Ulman, 1966. "Persona" filminin çəkilişləri bitən kimi Liv əşyalarını da yığışdırıb Norveçə geri dönür. Onu bu addımı atmağa aradakı yaş fərqinin çoxluğu və Berqmana daha çox bağlanma qorxusu vadar edir. Berqman isə firkiləşmədən bir neçə gün sonra Ulmanın ardınca Norveçə gedir. Onu tanıyan bir neçə yaxın adamdan və ən yaxın rəfiqəsi Bibi Andersondan Livi xəbər alıb onun yaşadığı evə gəlir və aktrisaya məhəbbətini bildirib onunla birlikdə yaşamasını xahiş edir, lakin həmin vaxtı onlar hər ikisi ailəli idilər. Liv isə Berqmandan uşaq gözləyirdi. Aktrisa qeyri-münasibətini ərinə açıqlamağa ürək etmir. Bu barədə anası qədər sevdiyi qaynanasına məktub yazıb ərinin evini tərk edir.
Berqman onu ilk dəfə tanış olduqları Baltik dənizinin sahilində yerləşən Forye adasına gətirir. Orada isə Livi inanmayacağı bir sürpriz qarşlıayır. Berqman onların birgə yaşayacağı evi məhz həmin adada inşa etdirir. Onlar qanuni nikaha girməsələr də həmin gündən etibarən birlikdə yaşamağa başlayırlar.
Günün çox hissəsini öz otağında ssenarilərini yazmaqla, kitab oxumaqla keçirən Berqman Livə qarşı çox qısqanc və tələbkar olur. Evə heç kimi qonaq qəbul etməməyi və onun icazəsi olmadan harasa getməyi aktrisaya qadağan edir. Bir müddət sonra aktrisa analıq səadətini yaşayır. 1966-cı ildə onların Linn adlı qızları dünyaya gəlir, lakin qızlarının olması belə onların ailəsindəki söz-söhbəti azaltmır. Əksinə rejissor hər gün daha çox qısqanc və dözülməz olmağa başlayır. O, Livi ətrafda olan hər kəsə qısqanır, onu evdən bayıra buraxmır, çəkilişlər zamanı isə aktrisaya olmazın əziyyətlər verməyə başlayır. Ulmanın sadə və həlim xasiyyəti ailəsində baş verənləri sakitliklə qarşılamağa məcbur edir, lakin vəziyyət getdikcə dözülməz həddə çatır. İnqmar Berqman və Liv ayrılmağa qərar verirlər. Aktrisa qızının və özünün əşyalarını yığıb evi tərk edərək Norveçə ailəsinin yanına yola düşür. Oradakı teatrda işə düzələrək işləməyə başlayır.
Ulmana yollanan məktub
Ara sıra aktrisaya məktub yazan İnqmar bir məktubunda belə yazır: ''Liv, indi bu ayrılığın nə qədər lazımlı olduğunu anlayıram. Əks halda bir-birimizi oda atmış olacaqdıq. Və biz hələ də yaşamağı bacara bilərik. Daima fiziki və mənəvi ağrı duyuram. Sən məni başa düşürsən. Səni sevirəm. Mənim kiçik və sevgili dostum.''
Berqmanla ayrılığı həzm edə bilməyən aktrisa özünü bütünlüklə teatrdakı işinə həsr edir. Elə həmin ərəfədə Liv Hollivudda filmə çəkilmək üçün yaxşı təkliflər alır. Tezliklə Hollivuda gelən aktrisa gözlənilməz tamaşaçı sevgisi ilə rastlaşır. Ard-arda dörd filmə çəkilən Liv xeyli teleşouların, proqramların qonağı olur. Elə həmin dövrdə onun "Dəyişikliklər" adlı avtobioqrafik kitabı çap olunur. Aktrisa kitaba uşaqlıq, gənclik illərindən bəhs edən xatirələrini daxil edir. Həmçinin çəkildiyi filmlərdə baş verən maraqlı əhvalatları, İnqmarla olan bərabərlikləri zaman yaşananları da qeyd etməyi unutmur. Gündən günə məşhurlaşan aktrisa tezliklə digər məşhur rejissorlardan və Berqmandan iş təklifləri almağa başlayır.
Aktrisa ilə Berqmanın ailə həyatı müvəffəqiyyətsiz olsa da, onların dostluğu və işbirliyi uzunmüddətli olur. Belə ki, sonralar ona məşhurluq gətirən ən yaxşı rollarını İnqmar Berqmanın filmlərində yaradır. "Canavar vaxtı", "Qorxu", "Pıçıltı və qışqırıq", "Payız sonatası", "Sarabanda" kimi filmlərə çəkilən aktrisa 90-cı illərin əvvəlində özünü rejissor kimi də sınayaraq beş film çəkir.
Heç vaxt ailə həyatı qurmayan aktrisanın adı həm də rus rejissoru Andrey Konçalovski ilə hallanır. Aktrisaya vurğun olan Konçalovski onu özünün axtarıb tapdığını bir günün içərisində təyyarə ilə Norveçə uçduğunu qeyd edir. Rejissorun hər hansısa iş təklifi edəcəyini gözləyən aktrisa onunla görüşüb işlədiyi teatrın kafesində nahar edir, lakin Liv biləndə ki, Konçalovski ancaq onu görmək üçün Norveçə gəlib bundan xeyli mütəəssir olur. Liv rejissoru evinə qonaq dəvət edir. Onlar gecə səhərə qədər şərab içib söhbətləşirlər.
Sonralar o, Konçalovskinin dəvəti ilə bir neçə dəfə Moskvaya səfər edib maraqlı kino layihələrdə iştirak edir. Aktrisa sonuncu dəfə 2013-cü ildə Georq Massın "İki həyat" filminə şəkilib. Liv Ulman hal-hazırda qızı və nəvələri ilə birgə Norveçdə yaşayır.
Hüseynqulular
Hüseynqulular — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Göyəbaxan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Toponimikası
Kənd hüseynqulular nəslinin məskunlaşması nəticəsində yarandığı üçün belə adlandırılmışdır. Tarixən Mehdi Hüseynqulu xan tərəfindən yaradıldığı haqda fərziyyələr var.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Axıncaçayın sahilində, Çınqıldağ silsiləsinin (Kicik Qafqaz) ətəyində yerləşir.
Mehdi İrəvanski
Mehdi Məhəmməd oğlu İrəvanski və ya Mehdiquluxan Məhəmməd oğlu Erivanski — Azərbaycan tarixçisi, professor.
Hüseynqulular
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Mehdi İrəvanski
Həyatı
1898-ci ildə anadan olmuşdur. 1918-ci ildə İrəvan klassik gimnaziyasını bitirərək həmin ildə erməni-daşnak rejiminin yerli Azərbaycan türklərinə qarşı soyqırım siyasəti ilə əlaqədar ailəsi ilə birlikdə Naxçıvana köçmüşdür. 1922-ci ildə Moskva Şərqşünaslıq İnstitutunun yaxın Şərq fakültəsinin Türk bölməsinə qəbul olmuşdur. 1925-ci ildə iqtisadiyyat və diplomatiya ixtisasları üzrə təhsilini başa vurmuş, yüksək təhsil göstəriciləri və elmi-tədqiqat qabiliyyətinə görə Diplomatik münasibətlər kafedrasında saxlanılmışdır. 1933-cü ilə qədər Arxiv idarəsində şöbə müdiri vəzifəsində çalışmışdır. Eyni zamanda Bakı Dövlət Universitetində prof. E.İ.Baybakovun rəhbərlik etdiyi Ümumi tarix kafedrasında elmi işlə məşğul olmuşdur. 1933-cü ildən pedaqoji fəaliyyətə başlayaraq bir müddət Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunda işləmiş, 1934-cü ildən ömrünün sonuna qədər həyatını BDU ilə bağlamışdır. 1938-ci ildə namizədlik, 1958-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1938-ci ildə Tarix fakültəsinin Qədim dünya tarixi kafedrasının müdiri vəzifəsinə təyin edilmiş və 1955-ci ilə qədər bu vəzifədə çalışmışdır.
Hüseynqulular
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Folklend adaları
Folklend adaları — Argentina ilə Böyük Britaniya arasında Atlantik okeanının cənub-qərb hissəsində yerləşən mübahisəli ərazi. İki böyük adalardan – Şərqi Folklend (Soledad) və Qərbi Folklend (Qrand-Malkina) və 200-ə yaxın kiçik adalardan ibarətdir. Onun sahəsi 12,1 min km2, əhalisi 3 min nəfərdir. Rəsmi dil ingilis dilidir. Hakim din protestant, inzibati mərkəzi Port-Stenli şəhəridir, Şərqi Folklend adasındadır.
Fransa Polineziyası
Fransa Polineziyası  — Fransanın dənizaşırı kollektivliyi və təsisçi ölkəsi cənubi Sakit okeanın mərkəzində yerləşir. Qərbdən — Kuk Adaları suları ilə, şimal-qərbdən — Kiribati Respublikası ilə, şimaldan, şərqdən və cənubdan — neytral Sakit okean suları ilə, cənub-şərqdən — Pitkern suları ilə həmsərhəddir.
Folklend adaları
Tarix
Argentina uzun zamandır ki, Malvin adaları adlandırdığı bu adaları öz ərazisi hesab edir. Folklend adaları əslində arxipelaqdır.
Fransa Polineziyası
Buraya arxipelaqlar daxildir: Cəmiyyət adaları, Tuamotu adaları, Markiz adaları, Tubuai adaları, Tuamotunun yaxınlığında olan Qambye adalarını ayrıca ayırır, əslində Tuamotunun ayrı bir hissəsi. Ümumi sahəsi — 4,167 km², əhalisi — 281 674 nəfərdir (2017-ci ildə təxmin edildiyi kimi). Siyasi və inzibati mərkəz Taiti adasındakı Papeete şəhəridir (Fransız Polineziyasının ən böyük adası, 1 min km²).
Folklend adaları
Tarix
Arxipelaq ilk dəfə 1591-ci ildə ingilis dəniz səyyahı Con Deyvis tərəfindən kəşf edilib. Lakin buraya ilk dəfə özlərinin ayaq basdıqlarını iddia edirlər. Atlantik okeanından Sakit okeana üzən gəmilər üçün xüsusi önəm daşıyan bu mühüm coğrafi məntəqə üstündə ingilislərlə ispanlar uzun onillər boyu mübarizə aparıblar və bu yolda xeyli qan töküblər. 1764-cü ildə fransızlar Folklend adalarını müstəmləkəyə çevirmiş, 1766-cı ildə İspaniyaya satmışdır. Adalar uzun illər əldən-ələ keçib. O da məlumdur ki, bir müddət buralara fransızlar sahib çıxıblar. Onların burada elmi tədqiqatlar aparıblar.
Fransa Polineziyası
Fransız Ali Komissarlığı tərəfindən idarə olunur. Yerli hakimiyyət orqanları - Nazirlər Şurası və ərazi məclisi.
Folklend adaları
Tarix
1810-cu ildə argentinalıların əlinə keçmiş, adalar üzərində 1820-ci ildə Argentinanın suverenliyi elan edilmişdir. 1833-cü ildə isə ingilislər buraya hücum edərək arxipelaqı işğal ediblər. Birinci dünya müharibəsi illərində adanı almanlar ingilislərin əlindən almağa cəhd etsələr də, buna nail ola bilməyiblər.
Fransa Polineziyası
Etimologiyası
Dənizaşırı kollektivliyin ilk sözü Fransaya aid olmaq deməkdir. İkinci söz, yarısını tutduğu Sakit okean bölgəsindən gəlir. "Polineziya" adı (hərfən — «çox adalı») XVI əsrdə qədim yunan sözlərindən πολύς - "çox" və νῆσος - "ada" sözlərindən süni şəkildə yaranmışdır; sonu ümumiyyətlə ölkələrin və ərazilərin adlarına aiddir. Ərazinin müasir adı ikinci yarıda və ya XIX əsrin sonlarında, ərazinin Fransanın bir hissəsi olanda sonra ortaya çıxdı.