cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parıltı süzgəci
Xarici keçidlər
http://lnx.ttmem.com/terminology/ttmem-terminator/terminator/index.php?n=English+to+Azerbaijani+Microsoft+Terminology+Collection; (www.microsoft.com)&id=25&searchTerm=&page=32
Pəncab regionu
thumb|180px|Пенджаб Pəncab (sanskrit dilində Pançanda, ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ) — Hindistan və Pakistanın şimal ərazilərini əhatə edən tarixi və coğrafi region. Adının mənası "beş çay" (pənc(beş)+ ab(çay) deməkdir.
Bədən tərbiyəsi və idman (film, 1937)
Məzmun
Kinolent Azərbaycanda bədən tərbiyəsi və idmanın geniş yayılmasına və təbliğinə həsr olunmuşdur.
Kinooçerk Bakı idman cəmiyyətləri arasında keçirilən yarışlardan bəhs edir. Azərbaycanın bədən tərbiyəçilərindən 150 nəfərinin Moskva paradında iştirak etmək üçün hazırlaşmaları burada öz əksini tapmışdır.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1937-ci ilin Azərbaycan filmləri 1930-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Acudanabad (Kəleybər)
Acudanabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 554 nəfər yaşayır (104 ailə).
Coğrafi yerləşməsi
Əhər şəhristanının Kəleybar bölgəsinin Kərmadüz kəndistanında, Kəleybar qəsəbəsindən 35,5 km şimal-şərqdədir.
Makkabi Petax-Tikva FK
Makkabi (Petax-Tikva) — İsrailin futbol klubu
Amblyseius bulga
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Adar (Qəzvin)
Adar — İranın Qəzvin ostanında kənd. .
Artemisia xanthochloa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Adar (Qəzvin)
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Avəc bölgəsinin Xərəqan kəndistanında, Avəc qəsəbəsindən 55 km şimal-qərbdədir.
Düzənlik kələzi
Düzənlik kələzi — Kələzlər fəsiləsinə aid cins.
Orta ölçülərə malik kərtənkələlərdir. Əsasən onurğasızlarla və bəzən bitkilərlə qidalanır.
Sem Perri
Sem Perri ( 16 avqust 1995) — Yeni Zelandiyalı üzgüçü. Sem Perri Yeni Zelandiyanı 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Düzənlik kələzi
Əvvəllər bu cinsə daxil olan kələzlər, Kələzlər cinsinə daxil edilirdi.
Sem Perri
Karyerası
Sem Perri birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 50.14 saniyəlik nəticəsi ilə 119 üzgüçü arasında 51-ci oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Düzənlik kələzi
Yayılması
Düzənlik kələzi Avropanın arid cənub-şərq hissəsi, Asiya cənub-qərb hissəsi, Orta və mərkəzi Asiya, Çin, İran, Əfqanıstan, Ərəbistan yarımadası, kimi ərazilərdə yayılmışdır.
Növ tərkibi
Bu cinsə 15 növ daxildir:
İsveç kronu
İsveç kronu (İsveçcə:svensk krona) - 1873-cü ildən bəri istifadə edilən İsveçin rəsmi pul vahidi. İsveç kronu İsveçlə yanaşı Aland adalarınında rəsmi pul vahidi hesab olunur. 2006-cı ilə olan infilyasiya 4.4% təşkil edir. .
Bioloji terror
Bioloji terror – siyasi və maddi xarakterli məqsədlərə çatmaq üçün təhlükəli bioloji aqentlərdən istifadə edərək insanların həyat və sağlamlaıqlarına vurulan ziyandır.
Bioloji terror hələ qədim zamanlardan mövcud olmuşdur: müharibələr vaxtı su quyularının zəhərləndirilməsi, mühasirəyə alınmış şəhərlərə müxtəlif xəstəliklər yayan quş və heyvanların ötürülməsi və s.
Bioloji müharibələrin və terrorizmin geniş vüsət alması XX əsrdə baş vermişdir. Bioloji terrorizmin genişlənməsində əsas səbəb kimi biotexnologiyalar üzrə mütəxəssislərin artmasını, bioloji və bakterioloji məhsulların daha asan yolla əldə edilə bilməsini göstərmək olar.
Bioloji silahın özünəməxsus xüsusiyyəti vardır: virusun yayılması müəyyən müddət hiss olunmur və bir müddətdən sonra ətrafdakı canlıların xəstələnməsi və məhv olması prosesi başlayır. Bioloji terrorda əsasən su, torpaq və hava zəhərlənməsi baş verir.
Çubuqvari evkalipt
(Eucalyptus viminalis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Panzer I
Panzerkampfwagen (qısaldılmış: Pz. Kpfw. I) və ya Panzer I — 1930-cu illərdə alman yüngül tankı.
Çubuqvari evkalipt
Təbii yayılması
Əsas arealı subtropik ölkələrdir. Tasmaniya, Yeni Cənubi Uels və Viktoriya ştatları, Kvinlend və Cənubi Avstraliyada 900 m yüksəklikdə, dağların zirvəsində yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 45–50 m olan, sallaq budaqlı, dekorativ ağacdır. Gövdəsinin qabığı hamar və ağ, vaxtaşırı lentvari soyularaq ağacda sallaq vəziyyətdə qalır, sərtləşir ya da tökülür. Zoğun orta sahəsində yarpaqlar açıq və ya tünd yaşıl rəngli, növbəli, saplaqlı, küt neştərvari, uzunluğu 8-27 sm, eni 4-5 sm olub, yastı və dalğavaridir. Cavan yarpaqlar oturaq və zoğda qarşı-qarşıya yerləşmiş, bəzən yarpağı bükülmüş halda olur, dar və ya geniş neştərvari olub, uzunluğu 5-10 sm, eni 1,3-3 sm, tünd və ya açıq yaşıl rəngli, parlaqdır. Yetkin fərdlərdə də yarpaq növbəli və saplaqlı, neştər və ya oraqvari, uzunluğu 11-18 sm, eni 1,5-2 sm-ə çatır, açıq yaşıl rəngli, yastı və dalğavaridir. Çıçəkləri 3, bəzən 6-8 olmaqla çətir çiçək qrupunda yarpaq qoltuğunda yerləşir, çıçək saplağı qısa və ya oturaqdır. Sütuncuğu silindrvari, 3-6 mm uzunluqdadır. Meyvəsi oturaq və ya saplaqlı, dairəvi, uzunluğu 5-6 mm, diametri 7-8 mm və ya daha böyük olur, diski qabarıqdır.
Panzer I
Tarixi
Birinci Dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra ilk alman seriyalı tankı olan Pz. Kpfw. I 1930–1934-cü illərdə Krupp və Daimler-Benz şirkətləri tərəfindən hazırlanmışdır. 1934-cü ildən 1937-ci ilədək ümumilikdə bu tip 1574 tank istehsal edilmişdir. 1930-cu illərin ikinci yarısında Pz. Kpfw. I yeni yaradılmış alman zirehli qüvvələrin əsasını təşkil etmiş və 1937-ci ilə qədər daha qabaqcıl tankların kütləvi istehsalı başlandıqda da bu rolda qalmışdır. Tankın ilk müharibə istifadəsi 1936-cı ildə İspaniyada vətəndaş müharibəsi zamanı baş vermişdir, sonralar tank ikinci dünya müharibəsinin ilkin mərhələsində alman əsgərləri tərəfindən geniş şəkildə istifadə olunurdu. Pz. Kpfw. I tankı 1941–1942-ci illərdə tamamilə daha müasir tanklar əvəz edilmiş və həddindən artıq köhnəlmə səbəbiylə silahsızlaşdırılmış, müharibənin sonuna qədər yalnız təlim maşını kimi istifadə edilmışdir. Vermaxtdan başqa əsasən kiçik miqdarda, bu tip tanklar 1940-cı illərin sonlarına qədər İspaniya da daxil olmaqla bir sıra digər ölkələrə istehsal edilmişdir.
Çubuqvari evkalipt
Ekologiyası
Rütubətsevəndir, torpağa tələbkar deyildir.
Azərbaycanda yayılması
Abşeron, Lənkəran-Astara zonasında becərilir.
Ağkilsə (Göyçə)
Ağkilsə — Göyçə mahalında kənd. 1728-ci ilin məlumatına görə Ağkilsə kəndi Irəvаn хаnlığına daxil idi. Kənd rаyоn mərkəzi Bаsаrkеçərdən 16 km. məsаfədə yеrləşir. 3 yаnvаr 1975-ci ildə kəndin adı Azad qoyulmuşdur.
Tarixi
Ağkilsə kəndinin yaranma tarixi XVI əsrin əvvəlinə (1610) təsadüf edir. Kəndin bünövrəsi Cənubi Arərbaycanın Ərdəbil və Sulduz əyalətlərindən Göyçə mahalına gələn Məşədi Xavərlilər tayfasından olan dörd qardaşlar tərəfindən salınmışdır. Qardaşlar Göyçə mahalının ozan (aşıq) məktəbinin banilərindən biri olan Aşıq Ələsgərin təmsil etdiyi Alməmmədlilər tayfasının sakinləri ilə xala oğludurlar.
Məşədi Xavərlilər Cənubi Azərbaycan xanları ilə aralarında olan uzun müddətli çəkişmələrə tab gətirə bilmədiklərinə görə, Göyçə mahalına gələrək, indiki Ağkilsə kəndində III-V əsrlərdə yaşamış albanların tarixindən bəhs edən Ağkilsəni özlərinə yaşayış yeri seçərək orda məskunlaşıb yaşamışlar. Kəndin ilk adının Ağkilsə adlandırılması da oradan yaranmışdır.
Kəndin bünövrəsini qoyqn Məşədi Xavərlilər tayfasından dörd qardaşdan biri Xavəroğlu Məhəmməd Ağkilsə kəndindən Dərəçiçək (Razdan) rayonunun Təkəlik kəndinə köçərək orada məskan salmışdır. Kənd rayon mərkəzindən 12 km şərq tərəfdə düzənlikdə yerləşmişdir. Kənd şərq tərəfdən Zərzibil kəndi ilə 2 km, qərb tərəfdən Nərimanlı kəndi ilə 5 km, şimal tərəfdən Zod kəndi ilə 2 km, cənub təfərdən isə Qaraqoyunlu kəndi ilə 4 km həmsərhəddir.
Kəndin eni 0.5 km, uzunluğu isə 1.5 km-dir. Kəndin 1521 hektar torpağı olmuşdur. Ondan 525 hektarı əkənək, 996 hektarı isə Çalmalı yayalağı ilə birlikdə biçənək və otaraq sahələridir. Kəndin yarandığı ilk gündən 1988-ci ilin dekabırına qədər iki dəfə dəyişdirilmişdir. Kəndin ilk adı 1975-ci ilin yanvarın 3-nə qədər Ağkilsə, ikici adı isə 1988-ci ilin dekabrına qədər Azad olmuşdur. Bu ad erməni daşnaqlarının apardıqları Antitürk siyasətinin təsiri nəticəsində qoyulmuşdur. Kəndin ərazisində adları Türk toponimlərdən ibarət çox gəzməli və mənzərəli qədim yurd yerləri vardır. Onlardan kəndin şimal tərəfində 2 km məsafədə yerləşən, Qaraqoyunlu kəndinin ərazisi olan Hüsən çayına 100 m qalmış Ocaq daşı, kəndin yenə şimal tərəfində yerləşən Axund təpəsinin sol tərəfindəki "Bəzirxana"]], kəndin mərkəzindəki "Dədə Ələsgər"-in qəbir üstü abidəsi və XIX əsrin sonlarında kəndin Hacılar tayfasının sakinləri tərəfindən tikilmiş məscid dini, kəndin mərkəzindəki tarixi III-V əsrlərə təsadüf edən albanların 1254-cü ilə qədər yaşamasından bəhs edən, 1254-cü ildə Türk xeyriyyəçisi Əhməd Xoca tərəfindən təmir olunan və balaca giriş qapısının üstündəki daş kitabənin üzərində "Qrabar" əlifbası ilə yazı olan Alban kilsəsi isə tarixi abidədir. Həmin kitabədə yazılan yazının oxunması çox çətin olduğu üçün ermənilər kilsəni özlərinə aid edirdilər. Bu məsələni aydınlaşdırmaq üçün 1958-ci ildə Basarkeçər rayon XDS. İK-nin sədri vəzifəsində işləyən kənd sakini Göyçə mahalının tanınmış və qeyrətli oğullarından biri el ağsaqqalı Bilal Məmmədov kilsənin tarixini erməni daşnaqları tərəfindən saxtalaşdırıldığını görüb İrəvan şəhərindən Alban tarixini və əlifbasını kamil bilən professor dəvət edir.
Torbeşlər
Torbeşlər və ya bəzi ölkələrdə verilən adla müsəlman Makedonlar (Makedonca: Македонци-муслимани / Makedonci-Muslimani; Serbcə: Торбеши / Torbeši; Boşnakca: Torbeši) Makedoniya Respublikası, Albaniya və Kosovada yaşayan bir xalqdır.
Ümumi məlumat
Torbeşlər müsəlmandırlar. Etnik kökənləri mövzusunda Cənubi Slavyanlarından olduqlarını iddia edən görüşlər vardır.
Yaşar Kalafata görə, Torbeşlər; Göktanrı inancına mənsub türklər olaraq bölgəyə gələn və sonraları İslamiyətə Makedonyada girən soydaş türk topluluqlarındandır. Kalafat, düyün gecəsi yatağa oğlan uşağı yatırılması, nəzər üçün qurşun tökülməsi, lohusalıkta cin türü varlıkların zərərlərindən qorunmaq üçün tərs əlbisə geydirilməsi, muska edilməsi kimi xüsusların bənzərlik göstərməsini örnək olaraq göstərməkdədir.
Gevork Əcəmyan
Gevork Əcəmyan — erməni ictimai-siyasi xadimi, ASALA terror təşkilatının yaradıcılarından biri.
1932-ci ildə Suriyada anadan olmuş, gənc yaşlarında Beyruta köçmüşdür. Beyrutdakı Amerikan Universitetində təhsil almış, oradaca kitab dükanı açmışdır. 1960-cı illər erməni mühacir ədəbiyyatının tanınmış nümayəndələrindən biridir, əsərləri ermənicə və ingiliscə yazılmış, ABŞ, SSRİ və Livanda nəşr olunmuşdur.
ASALA terror təşkilatının yaradılmasında böyük rolu olmuşdur. Təşkilatın siyasi xəttinin işlənib hazırlanmasında yaxından iştrak etmişdir. Əcəmyanın ən məşhur romanlarından biri Livandakı erməni gənclərindən bəhs edən "Ardqoxi jaranqordnera"dır.
1978–1989-cu illərdə "Spürk" jurnalının redaktoru olmuşdur. Jurnalda Qürgen Yanıkyanın müdafiəsinə yönəlmiş yazılarlarla, Naxçıvan və Qarabağdakı ermənləri təhrik edəcək məqalələrlə çıxış edirdi. Birinci Erməni Konqresinin təşkilat komitəsinin üzvü olmuşdur.
Amblyseius calidum
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Artemisia xerophytica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sabir Çopuroğlu
Sabir Çopurov - Gürcüstanda anadan olmuş azərbaycanlı rəssam.
Həyatı
1956-cı ildə Gürcüstanın Başkeçid bölgəsində anadan olmuşdur. 1972-1975–ci illərdə Bakı Dövlət Rəssamlıq Məktəbində təhsil almışdır. 1975-1977–ci illərdə Gürcüstan Rəssamlıq Akademiyasında təhsil almışdır. 1988-ci ildə Gürcüstan Rəssamlıq Akademiyasının üzvü olmuşdur. 1980-ci ildə beynəlxalq sərgilərdə iştirak etmişdir. 1986-cı ildə Gürcüstanda keçirilmiş sərgidə iştirak etmişdir. 1990-cı ildə onun işləri Moskva şəhərində keçirilmiş sərgidə nümayiş etdirilmişdir.
Yaradıcılığı
Sabir Çopurov dünyada boya əvəzinə sırf neftlə rəsm çəkən yeganə rəssamdır. Rəssam deyir ki, neftlə ilk işi Gürcüstanda olub, uşaq vaxtı əlinə Naftalan nefti düşüb və başlayıb evlərinin divarlarında çəkməyə. Peşəkar fəaliyyəti zamanı bir müddət maliyyə sıxıntıları keçirib və boya almağa imkanı olmayıb. Belə olanda da Bakı nefti onun köməyinə çatıb. İstifadə etdiyi boyaları bilavasitə neft vasitəsilə əldə edir. Çopurova heç fırça da lazım deyil, rəssam barmaqları ilə işləyir. O, bu halda materialı daha yaxşı hiss etdiyini bildirir. O, neftdən aldığı yağlı boya ilə rəssamlıq, qrafik sənət, dekorativ işlər ilə məşğul olur. Çopurov sənətdə olduğu 15 il ərzində 700-ə yaxın əsər çəkib, 300-ə yaxınını satıb. Əsərlərinə maraq daha çox xaricdən gəlir. Rəssamın ABŞ-də, Fransada, Almaniyada, Qazaxıstanda sərgiləri də təşkil olunub.
Elli Qoldinq
Elena Ceyn "Elli" Qoldinq ingilis müğənni. Qoldinq, 2010-cu ildə ilk studiya albomu olan "Lights" çıxarmışdır. Albom. "UK Albums Chart"da birinci yerə yüksəlmiş və İngiltərədə 850.000-dən çox kopyası satılmışdır. 2015-ci ildə çıxartdığı "Love Me Like You Do" adlı sinqlı Bozun əlli çaları filmində səsləndirilmişdir.
Nuxa qəzası
Nuxa qəzası, Şəki qəzası — 1840-1929-cu illər arasında Cənubi Qafqazda inzibati ərazi. İnzibati mərkəzi Nuxa şəhəri idi. Cənubi Qafqazın Rusiya imperiyasının işğalı altında olduğu dövrdə, Şəki əyalətinin 22 (10) aprel 1840-cı il tarixli "Zaqafqaziyada inzibati islahat qanunu"na əsasən yeni yaradılmış Kaspi vilayətinin tərkibinə daxil edilməsi və bundan sonra qəza adlandırılması nəticəsində meydana çıxmışdır. Kaspi vilayətinin 1846-cı ildə ləğv olunmasından sonra, əvvəl Kaspi vilayətinin yerində yaradılmış Şamaxı quberniyasının (1859-cu ildən Bakı quberniyası) tərkibində saxlanılsa da, 1867-ci ilin sonunda Bakı quberniyasının tərkibindən çıxarılaraq, yeni yaradılmış Yelizavetpol quberniyasının tərkibinə daxil edilmişdir. 1873 ildə isə ərazisinin bir hissəsində ayrıca bir qəza — Ərəş qəzası təşkil edilmiş və bununla da qəzanın ərazisi yarıbayarı kiçildilmişdir. Qəza Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə (1918–1920) və Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının ilk 9 ili ərzində də inzibati-ərazi kimi mövcud olmuşdur. 1929-cu ildə ləğv edilmiş, ərazisi yeni yaradılmış Zaqatala-Şəki mahalına daxil edilmişdir.
Qəza 1840–1846-cı illərdə "Şəki qəzası", 1846–1918-ci illərdə isə "Nuxa qəzası" adlanmışdır. 1918–1929-cu illərdə qəza həm "Nuxa qəzası" və həm də "Şəki qəzası" adlanıb. Məsələn, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918–1920) dövründə parlament müzakirələrində qəzanın adı "Şəki qəzası" olaraq çəkilir. 1925-ci ildən 1929-cu ilə qədər – qəzanın ləğv edilməsinə qədər, qəzanın rəsmi qəzeti olan "Şəki fəhləsi" qəzetində qəzanın adı "Şəki qəzası" olaraq göstərilir. Lakin paralel olaraq eyni dövrə aid rusca statistik mənbələrdə qəzanın adı "Nuxa qəzası" kimi yazılmaqda davam edirdi.
Rüllak-Sen-Sirk
Rüllak-Sen-Sirk  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Lessak kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
Nuxa qəzası
Qəzanın hüdudları
Məlum olduğu kimi, 1819-cu ildə Şəki xanlığı ləğv edilərkən və yerində Şəki əyaləti yaradılarkən, xanlıq dövründə olduğu kimi, əyalətin də ərazisi şimalda Qafqaz sıra dağlarına, qərbdə Bləcik kəndindən sonra Alazan çayına, cənubda Kür çayına, Zərdab kəndinə, şərqdə Göyçay çayına qədər uzanırdı. 1858-ci ilə aid xəritədən görünür ki, onun qərb sərhədi artıq heç də Alazan çayına çatmır, Acınohur gölünün ortasındah keçir. 1883-cü ildə qəza ərazisində Ərəş qəzası təşkil edildikdə isə Nuxa qəzasının ərazisi 2 dəfəyə yaxın kiçildi. Nuxa qəzasının Ərəş qəzası ilə sərhəddi sabit olmamışdır. Məsələn, 1902-ci il xəritəsində Nuxa qəzasının ərazisində göstərilən Böyük Dəhnə, Kiçik Dəhnə və onların ətrafındakı bəzi kəndlər 1903-cü il xəritəsində Ərəş qəzası ərazisində göstərilir. Ərəş qəzası Azərbaycan SSR dövründə əvvəl inzibati mərkəzin adına uyğun olaraq Ağdaş qəzası adlandırıldı, sonra, 1926-cı ildə isə ləğv edildi. 1926-cı ilə aid statistik məlumatlardan aydın olur ki, həmin vaxt keçmiş Ağdaş qəzası ərazisinin bir hissəsi (Xaldan dairəsi) Nuxa qəzasında, bir hissəsi isə (Ağdaş dairəsi, Ağdaş şəhəri və s.) Göyçay qəzasında idi.
Daxili inzibati bölgü
300px|thumb|Nuxa qəzası —1903-cü il 1897-ci ilə aid statistik məlumatlardan aydın olur ki, Nuxa qəzasının ərazisi inzibati cəhətdən 5 hissəyə bölünmüşdür. Bunlardan biri Nuxa şəhəri, 4-ü isə (1-ci, 2-ci, 3-cü, 4-cü) sahə idi. 1926-cı ildə isə qəza ərazisi inzibati cəhətdən 7 hissəyə bölünmüşdü. Bunlardan biri Nuxa şəhəri, 6-sı isə (Aşağı Göynük, Vartaşen, Cəfərabad, Qutqaşen, Nic, Xaldan) dairə idi.
Ortaq türk dili
Ortaq Türkcə —  Şaz türkçəsi və ya Şərq türkçəsi
XIX yüzilliyin rus qaynaqlarında Çağatay türkcəsi Kazan tatarlarının, noqayların, qırğızların, Krım tatarlarının, Kiçik Asiyanın və Türkiyə türklərinin danışdığı ortaq dil kimi təsvir edilirdi.
Ortaq türkcə, yaxud ümumtürk ədəbi dili, türk xalqları üçün vahid dil ideyası XIX yüzilin sonlarından başlayaraq XX yüzilin 20-30-cu illərinə qədər mürəkkəb, ziddiyyətli bir inkişaf yolu keçmişdir. Bu cərəyan türk millətinin milli özünüdərk, milli oyanış prosesinin təbii nəticəsi olaraq meydana gəlmişdi.
Türk soyları arasında vahid ortaq әdәbi dilin zәruriliyi ideyasi ilk dәfә XIX yüzilin 80-ci illәrindә İsmayıl Qaspıralı tәrәfindәn irәli sürülmüşdü.
Rüllak-Sen-Sirk
INSEE kodu — 12207.
Kommuna təxminən Paris dən 500 km cənubda, Tuluza şəhərindən 150  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 29  km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 254 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 141 nəfər (15-64 yaş arasında) 103 nəfər iqtisadi fəal, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 73.0%, 1999-cu ildə bu göstərici 69.8%). Aktiv olan 103 nəfərdən 97 nəfəri (61 kişi və 36 qadın) işləyir, 6 nəfər işsizdir (3 kişi və 3 qadın). 38 hərəkətsiz 9 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 16 nəfər təqaüdçü, 13 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Nuxa qəzası
1897-ci il ensiklopediyasında Nuxa qəzası haqqında məlumat (ixtisarla)
''"Nuxa qəzasının sahəsi 3346.7 verst², başqa sözlə 3808,7 km²-dir. Əhalisi 1 yanvar 1896-cı il tarixdə 94767 nəfər (51552 kişi; 43215 qadın) idi. Nuxa qəzası nisbətən varlı, sənayenin və ticarətin inkişaf etdiyi qəzalardandır. Qəzanın xarakterik cəhətlərindən biri də burada əhalisi çox olan kənlərin olmasıdır. Məsələn, Xaçmazda 4557, Baş Göynükdə 5084, Vəndamda 4323 nəfər adam yaşayır. Əhalinin məşğuliyyətində taxılçılıq, xüsusilə çəltik əkib-becərmək, bağçılıq, ipəkçilik əsas yer tutur. Qəzanın əhalisi çox olan kəndlərindən biri — Nic kəndi, hansı ki bu kənddə 5084 nəfər adam yaşayır, bağçılıq, ipəkçilik və əkinçilik sahəsində nəinki Nuxa qəzasında, hətta bütün quberniyada ən irəlidədir. Qəzada 1894-cü ildə 89,5 desyatin sahədə tütün əkilmiş və 1128 pud məhsul götürülmüşdür. Barama becərilməsi işində isə Nuxa qəzası Zaqafqaziyada birinci yerdədir. Qəzada 1893-cü ildə 81740 pud, 1894-cü ildə isə 89900 pud barama istehsal edilmişdir. Nic kəndində fındıq bağlarının sahəsi 9 desyatinə çatır. Vəndam kəndi isə alması ilə məşhurdur. Qəzada 1894-cü ildə 44930 vedrə çaxır istehsal olunmuşdur. 1891-ci ildə qəzada, Nuxa şəhəri istisna olmaqla, 5676 at, 938 eşək və qatır, 23500 baş inək, 7650 baş camış, 47850 qoyun, 3250 keçi, 660 donuz vardı. Qəzada 8 ibtidai kənd məktəbi, 5 erməni-qriqoryan kilsə məktəbi, 1 pravoslav kilsəsi, 44 erməni-qriqorian kilsəsi, 2 monastır, 261 məscid, 3 sinaqoq fəaliyyət göstərirdi. Qəza əhalisinin 69,6%-i azərbaycanlılar, 15,7%-i ermənilər, 7,8 %-i udinlər, 4,6-i kürəlilər (Samur çayı hövzəsinin ləzgiləri), 1,9%-i yəhudilərdir, yerdə qalan hissə isə gürcülərdən və qaputlilərdən(?) ibarətdir. Əhalinin 74,5% müsəlmandır. Əhalinin 73,5% sünni məzhəblidir. Əhalinin 22,7% erməni-qriqorian məzhəblidir. Nuxa şəhərində 25 min nəfər adam yaşayır. Onların 81%-i azərbaycanlı, 18%-i isə ermənilərdir. Şəhərdə barama emalı işi çox inkişaf etmişdir. Şəhərdə 45 baramaaçan zavod, 4 kərpic zavodu, 8 dulusçuluq emalatxanası, 4 dabbağxana və 3 sabunbişirmə sexi var. Şəhərdə həmçinin, dördillik şəhər məktəbi, 2 erməni kilsə məktəbi, 1 pravoslav kilsəsi, 3 erməni-qriqorian kilsəsi, 28 məscid, xəstəxana, həkim və aptek də fəaliyyət göstərir''".
Nuxa qəzası 1917-ci idə
1917 ilin "Qafqaz təqvimi"nə görə, Nuxa qəzasının ərazisi 3685 verst² (4201 km²) idi. Qəzanın əhalisi 133505 nəfər idi. Əhalinin 73819 nəfəri (55,3%) kişi, 59686 nəfəri (44,7%) qadın, 131132 nəfəri yerli sakin, 2373 nəfəri müvəqqəti yaşayanlar idi. Qəzanın əsas əhalisi azərbaycanlılar (93557 nəfər və ya 70,1%) idi. Bundan başqa, qəzada 17751 (13,3%) erməni, 7861 müsəlman dağlı əhalisi (5,9%), 1831 (1,4%) rus qeydiyyata alınmışdı. Qəzanın mərkəzi Nuxa şəhəri (əhalisi 52243 nəfər) idi. 20 əsrin əvvəllində qəzada yüzdən çox ipəkəyirmə müəssisəsi vardı.
K. 196+121 simfoniya (Motsart)
Simfoniya iki qoboy, iki buynuz və simli alət üçün yazılıb. Qoboylar və buynuzlar ikinci hərəkətdə səssizdirlər.
Simfoniya aşağıdakı hərəkətlərdən ibarətdir:
Alte Motsart-Ausgabe (1879-1882-ci illərdə nəşr edilmişdir) 41 simfoniyada 1–41 nömrəli ardıcıllıqla verilir. Köklənməyən simfoniyalara (o cümlədən K. 121 / 207a, 1910-cu ilə qədər Alte-Mozart Ausgabe əlavələrində dərc edilmişdir) Motsartın 41-ci Simfoniyasından daha əvvəl yazılmış olsalar da, bəzən 42-56 aralığında nömrələr verilir. (1788-ci ildə yazılmışdır). K. 196+121 simfoniyası bu nömrələmə sxemində 51-ci yerdə verilir.
Haruki Murakami
Həyatı
Haruki Murakami 12 yanvar 1949-cu ildə Kioto şəhərində dünyaya gəlmişdir. Atası bütpərəst keşiş, anası isə ədəbiyyat müəlliməsi olan Haruki hələ gənc yaşlarından bəri ədəbiyyata meyl göstərmişdir. Uşaqlıq dövrünü öz əsərlərində tez-tez əks etdirən yazıçı bir çox müsahibələrində uşaqlıqda valideynlərindən öyrəndiyi faktların onun üçün əvəzsiz olduğunu bəyan etmişdir. Gənc Haruki gəncliyinin böyük bir hissəsini Kobe şəhərində keçirmişdir. Tokiyonun Vaseda Universitetinin ədəbiyyat fakültəsini bitirmiş yazıçı universitet illərində üslubiyyatın dərin sirlərini öyrənmiş, müxtəlif doğma və xarici əsərlərdən rəngarəng təəssüratlar almışdır. Yazıçı gənc yaşlarından kitablara, xüsusən də qərb ədəbiyyatına xüsusi meyl göstərmişdir. Bir çox əsərlərində bu marağı diqqət mərkəzinə çevirmiş yazıçı, tələbə olarkən Truman Kapote, Kurt Vonnequt, Frans Kafka, Kenzaburo Oe, Yasunari Kavabata kimi dahilərin əsərlərinə daha çox meyl göstərmişdir. Taleyin yollarında nicat ümidi ilə yaşayan Murakami əsərlərinin qəhrəmanları sanki daimi axtarışdadırlar. İlk baxışdan müxtəlif kitablardakı qəhrəmanları sanki hər hansısa eyniyyət, ortaq məqsəd axtarışı birləşdirirmiş kimi təəssürat yaradırlar. Fəlsəfə-psixologiya janrının banilərindən sayılan Haruki Murakami 20-ci əsr ədəbiyatında özünü doğrultmağı tam anlamında bacarmışdır. Azərbaycanda kütləvi olaraq o qədər də tanınmayan Haruki Murakami dünya miqyasında bir çox nailiyyətlərə imza ataraq müasir ədəbiyyata hazırda da öz töhfələrini verməkdədir. İlk mükafatını Qunzo jurnalından almış yazıçı sonradan dünya miqyasında bir çox mükafatlarla təltif olunub.
İlk əsəri olan "Pinbol-1973" 1985-ci ildə işıq üzü görmüş və Murakaminin vizit kartı olaraq müasir ədəbiyyat mühitində yazıçının adını tarixə yazdırmışdır. Murakaminin elementar əşya və hadisələrdən dərin fəlsəfi məna çıxarması onun dünyada məşhur olmasının səbəblərindən biridir. Maraqlıdır ki, yazıçı "Pinbol-1973" əsərini 29 yaşında ikən beysbol matçını izləyərkən yazmağa qərar verib. Kiçik həcmli əsərlərindən sayılan "Toni Takitani" əsərini isə yazıçı həyat yoldaşı ilə Havay adalarını səyahət edərkən bir dollara aldığı, üstündə böyük "Tony" yazısı olan sevimli köynəyi və İkinci Dünya müharibəsi dövründə yaşamış musiqiçi Şizaburo Takitaninin həyat yolundan ilhamlanmaraq ərsəyə gətirmişdir. İlk baxışdan uyğunsuzluq təşkil edən iki məfhum, digər tərəfdən isə ərsəyə gəlmiş gözəl əsər.
Haruki Murakaminin bir çox əsərlərində sürrealist ideyaların hökm sürdüyü aydın görünür. Bir çox müsahibələrində yazıçı bildirir ki, hətta bəzən əsərlərinin nikbin və ya bədbin sonluqla bitmiş olmasına qərar verə bilmir. Yazıçının fikrinə görə hər kəs istədiyi, gördüyü formada reallığı onun əsərlərində tapmış ola bilər. Murakami qeyd edir ki, bir çox hallarda yazmağa başlayarkən, əsərin mövzusunu belə əvvəlcədən qərarlaşdırmır və ya bir mövzuda yazarkən qələmi onu tamamən başqa istiqamətə yönəldir.
Yazıçının "Norveç Meşəsi" əsərində, Murakaminin həyat yolu, xüsusilə də tələbəlik dönəmi qiyabi olaraq təsvir olunur. Bu dönəmdə yazıçının keçirdiyi hisslər, yaşadığı haqsızlıqlar, cəmiyyətin əyri-əksiklikləri açıq-aydın göstərilir. Təsadüfi deyil ki, Murakamiyə ən böyük şöhrəti də elə məhz bu əsər gətirmişdir. Bundan başqa Murakaminin gozəl musiqi və kulinariya bilicisi olmasını da xüsusi qeyd etmək məqsədəuyğun olardı. Belə ki əsəsrlərində onun xüsusi yemək reseptləri qəhrəmanların dilindən bir çox hallarda təqdim olunur. Bu da öz növbəsində Murakaminin uzun müddət Jazz-Bar sahibi olaraq xanımı Yoko ilə birlikdə keçirdiyi dönəmin nəticəsi kimi özünü büruzə verir.
Murakaminin əsərlərini oxuyarkən oxucu, muasir və klassik musiqi, tarix, fəlsəfə, coğrafiya, müassir incəsənət növləri və digər sahələrdə biliklərini, dünyagörüşünü genişləndirmiş olur. "Kafka sahildə" əsərində Murakaminin boyük musiqi vurğunu olması aydın görünür. Ümumiyyətlə qeyd etmək olar ki, yazıçının əksəriyyət təşkil edən əsərlərində, xüsusilə də "Kəsəyən" trilogiyasına daxil olan əsərlərinin qəhrəmanları musiqi və kitab aşiqidirlər. Bu da öz növbəsində yazıçnın qəhrəmanlarına verdiyi bəzi şəxsi xüsusiyyətlərindən xəbər verir. "Əsərlərimdə hər kəs istədiyini tapa bilər" deyə yazıçı çox vaxt oxucularına müraciət edir. Onun əsərlərinin məna dərinliyinə qərq olduqca bunun həqiqətən də belə olduğu aydın bəlli olur. Yazıçı bir çox hallarda İkinci Dünya müharibəsinin mahir bilicisi kimi də tanınır və bunu da öz əsərlərində məharətlə qeyd etməyi bacarır.
Murakami kitablarında bir neçə qəhrəmanın nəzər nöqtəsini oxucuya təqdim etməyi və bununla oxucunun diqqətini cəlb etməyi gözəl bacarır. Yazıçı əsərlərində psixologiya, fəlsəfə, detektiv, elmi-fantastika kimi janrların sintezini yaratmaqla kütləvi oxucunun rəğbətini qazanmışdır. Əsasən də sıravi insanların həyatından bəhs edən yazıçı xəyalla gerçəkliyin cizgisini əsərlərində dolğun əks etdirmədiyinə görə, bir çox hallarda şərhçilərin qınağına tuş gəlir. Bunu da yazıçı öz növbəsində insan təfəkkürünün rəngarəngliyinin, müxtəlifliyinin və fövqəladəliyinin əsərlərdə təzahürü kimi izah edir.
Yazıçının mürəkkəb ziddiyyətli düşüncələri, şərqli yazıçının qərb dünyagörüşü prizmasından baxıldığına görə bir çoxlarının marağına səbəb olur. Vətənində Murakami hər zaman qeyri-adiliyə aludə, fəlsəfi-psixoloji romanlarında da bunu bütövlüklə əks etdirən, həm qərb həm şərq oxucusunu ələ almağı bacaran, daimi həqiqət axtarışında olan, yüksək mənəvi və fəlsəfi dəyərlərlə zəngin ədib kimi tanınır.
Gözəllik vurğunu olan Murakami əsərlərində tarixi faktları, həyatda olmuş hadisələri, toponimləri və s. istifadə edərək oxucuda sanki deja-vu hissini oyatmaqla, romanlarını daha həyəcanlı, maraqlı etməyi bacarmışdır.
Hazırda Haruki Murakami ABŞ-nin bir çox mötəbər universitetlərində mühazirələrlə çıxış edir və dünya oxucularına öz töhfələrini verməkdə davam edir. Murakaminin əsərləri dünyanın 30-dan çox dilinə tərcümə olunub. Dünya miqyasında milyonlarla oxucunun qəlbinə yol salmış, daxili aləmi ilə daim barışıqda olan yazıçı heç vaxt şöhrət arzusunda olmadığını hər zaman bildirmişdir. Hətta müsahibələrinin birində, müxbirin "Ən böyük nəaliyyətiniz nədir?" sualına qısa olaraq "Mənim sevimli pişiyim, sadiq qadınım və gözəl əsərlər yaratmaq qabiliyyətim var" deyə cavab vermişdir.
Şəxsi arxivi
Haruki Murakami şəxsi arxivini Vaseda Universitetinə bağışlayıb. Onun şəxsi arxivinə əl yazmaları, qeyd dəftərçələri, məktubları və 10 min ədəd musiqi diskləri daxildir. Universitetdə Murakami pərəstişkarlarının və tədqiqatçılarının istifadə edəcəyi xüsusi kitabxana yaradılacaq.
Yulien Henks
Yulien Henks ( 20 iyun 1995) — Lüksemburqlu üzgüçü. Yulien Henks Lüksemburqu 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Yulien Henks birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 50.06 saniyəlik nəticəsi ilə 119 üzgüçü arasında 49-cu oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi. Bu nəticə ilə o, 100 m sərbəst stildə Lüksemburq rekordunu yeniləmişdir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
Haqqında
20 əsrin 30-cu illərində Azərbaycan Şura Ensiklopediyasının (AŞE) yaradılması ilə əlaqədar bir sıra tədbirlər görülsə də, AŞE-nin nəşri mümkün olmamışdı.
Azərb. Resp.-nın “ Nəşriyyat işi haqqında” Qanunu (2000) müstəqil Azərb.-ın yeni universal milli ensiklopediyasının nəşri üçün zəmin yaratdı. Azərb. Resp. Prezidentinin “Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının nəşri haqqında” 2004 il 12 yanvar tarixli sərəncamında deyildiyi kimi Azərb. xalqının həyatında baş vermiş mühüm ictimai-siyasi, tarixi, elmi və mədəni hadisələri obyektiv şəkildə əks etdirən yeni ensiklopediyanın hazırlanıb latın qrafikasında nəşr edilməsi zərurəti meydana çıxdı.
25 may 2016-cı ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyəti “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası”nın veb-portalının yaradılması haqqında qərar verir.
Qurd adam
200px|thumb|İoan Vudvord "Canavar adamın hücümü" (XVIII əsr) Canavar adam – insandan canavara (və yaxud əksinə) çevrilmək xüsusiyyətinə malik olan mifik varlıq. Qurd adam bütöv ay sırasında qurd kimi qorxunc bir bədheybətə dönüşən əfsanəvi insandır. Bir insanın bir heyvan şəklində, xüsusən də canavar şəklində olması, canavar əfsanəsinin mənşəyi üçün kifayət qədər bir izah deyil. Ümumiyyətlə bir canavar tərəfindən dişlənmə və ya müəyyən bir ayda doğulma kimi tanınır. Qurd adam hekayələri uzun müddətdir müxtəlif mənbələrdə və cəmiyyətlərdə tapılmışdır. Fərqli coğrafiyalarda yaşayan insan cəmiyyətlərində yalnız canavar deyil, müxtəlif insan və heyvan qarışıqlarınada rast gəlinir. Skandinaviyalıların ayı kişiləri, hindlilərin bizon kişiləri, Afrikalıların kaftarları, Türk müttəfiqləri və İstanbul katvanları bunların nümunəsidir.
Türk canavarı
Türk canavar adında olduğu kimi qurd hissəsi də doğrudur. Ancaq canavarların yalnız kişi olmaları lazım deyil, qadınlar da ola bilər. Bir inanca görə, orijinallığı orta Asiyada ilk dəfə 170-ci ildə sübut edildi. Bir məktubda qurd adamın lənətindən bəhs olunur. Mart ayında anadan olanlar deyilir. Mart ayında olması lazım olduğundan 2 tam ay var. Hadisə 3 ilə 18 gün arasında bildirildi, ancaq məqalə çox aydın olmadığı üçün başa düşülə bilmədi.
Məqaləyə görə, bunu güc deyil, lənət kimi elan edir. Qurd adamlar gözlərindəki rəng dəyişikliyi, itlərdə ölçüsü və kəskinliyi, fövqəltəbii güclər olaraq təyin edilir.
Pişik qadınlar və İstanbul canavarları
İstanbulun pişiyi Amerikalı romançı və ssenarist Qay Endordan qadınların olduğunu söylədi. Endor 1934-cü ildə nəşr etdirdiydi "Paris qurdu" adlı kitabında ilk dəfə Pişik qadından bəhs etdiyi qondarma bir hekayə danışır. 1870-ci il konunun üsyanında qurulan hekayə detallı bir araşdırma ilə canavar məsələsini dəstəkləyir. İstanbulun qadınları haqqında bunları söyləyir: "Saç dırnağından istifadə ederək düyü taxıllarını yeyirlər və qarınlarını canlıların qoyduğu süfrəylə dolduracaqlarını bilirlər".
Amerikalı yazıçı Endor bu dəhşətli romanı yazır və əlindəki folklor materialını öz arqumentinə görə şərh edir, uydurur və şişirdir. Yazıçı ehtimal ki, folklorumuzda nağıllarımızda böyük yeri olan Pişik qadın, cadugər və ifritə qadınlarından bəhs edir.
Tarixdə qurd
Qara dənizin şimal sahillərində məskunlaşan Qədim Yunanlar və İskitlərin yerli sakinləri neurları sehrbazlar hesab edirdilər. Bu qeyri-adi sehrbazların hər il bir neçə gün canavarlara çevrildiklərinə inanırdılar. Tarixin atası olaraq xarakterizə edilən, e.ə. V əsrdə yaşamış qədim yunan Herodot istədikləri zaman asanlıqla canavara, istədikləri zaman insana çevrilə bilən bir insan tipindən bəhs edir.
Əsrlər əvvəl, bir baxışa görə, bəşəriyyətin ilk tarixində qurd qeyri-təbii istəklə insan ətinə ac olan bir məxluq kimi qəbul edilirdi və müxtəlif sehrlərin köməyi öz istəyi ilə yırtıcı canavar halına keçməyin bir yolunu tapdı. Qədimlərin dediyinə görə qurd halına gələn insan insanın səsini və insan gözlərini qoruyur. Bununla birlikdə, vəhşi səsindən və gözlərindən tanımaq mümkündür.
Formasını dəyişdirərək canavara çevrilmə hadisəsi, Roma ədəbiyyatında sehrli bir əsər kimi xatırlanır. Eramızın I əsrində çalışan Vergili bu əfsanədən bəhs edən ilk Latın şairidir. Bu Properti, Servi və Petroni izlənildi. Petroni Satiricon kitabında Satira, macəra və fantaziya ilə doldurulmuş bir canavar hekayəsi.
Qədim Yunan və Roma ənənələrində bir insanın canavar halına gəlməsi bir cəza olaraq simvollaşdırılır.
64–113-cü illərdə yaşamış Plinq belə bir hadisəni belə izah edirdi. "İnsanların tanrılara qurban kəsilməsi mərasimlərdən birində qurban gölün sahilindən götürülür, ancaq qurban qaçdı və qarşı sahilə üzdü. Sahilə çıxanda canavar oldu.9 il bir qrup adamla kənddə gəzdi. Bu dövrdə insan ətinə yaxınlaşmasaydı, yenidən insan olardı. Həqiqətən sağ qaldı, amma canının 9 ilini canavar kimi yaşadı".
Ovidin Günah səbəb ilə bir adamın canavar kimi cinayətə çevrildiyi hekayəsi e.ə. 43–18 arasında yaşadığını izah edir. Roma şairi Ovid Arkadiyanın Likonun əhvalatından bəhs edir: "Tanrıların olimpiya tanrısının yupiter, Likonu sınamaq üçün Likonu yeməyə gedir. Likon, tanrı olub olmadığını görmək üçün insan ətindən yemək təklif edir. Yupiter bunu başa düşür. Likonu cəza olaraq qurd halına gətirir. Bu şəxsiyyətlə həmişəlik qalır və ətrafa qorxu aşılayır". E.ə. IV əsr b.e. II əsrində Platon və Pausanias ətrafında eyni nöqtədə görüşürdülər. XV və XVI əsrlərdə canavar olmaq eyniləşdirildi. Xüsusilə Fransa və Almaniyada canavar olduğundan şübhələnilən hər kəs mərhəmət göstərmədən yandırılacaq və ya asılacaqdı. Həqiqətən, qurd ovu dini hisslər adı altında edildi. Sehrbaz və "qurdlar məhkəmələri"bu gün də təsvir olunur. Məsələn,100 ildən çox bir müddətdə, 1520–1630-illəri arasında, Fransanın 30.000-ə yaxın qurd hadisəsi ilə sarsıldığı məlumdur.
Mifologiyada
Mifologiyada heyvana dönən insan, müxtəlif xalqlarda, çox yayılmiş süjetdir.
Müxtəlif qurd nümunələri 1573-cü ildə, Fransanın Dijon yaxınlığında, Dole'da, Gilles Garnier adlı bir qurd adam kəndə ziyan vurmaqda və azyaşlı uşaqları yeməkdə günahlandırıldı. 1598-ci ildə, Fransada olan cande yaxınlığındaki kimsəsizvə vəhşi bir bölgədə, bir neçə fransız kəndli 15 yaşlı bir oğlanın cəsədini tapdı. Uşaq dəhşətli dərəcədə yırtıldı və hər tərəfdən qan axırdı. Bir cüt canavarda cəsədi yeyirdi. Kəndlilər "canavarları"izlədi və yarıçılpaq, kolda toplanan bir adam taodı. uzun saçları var idi. Baxımsız bir uzun saqqalı dırnaqlara bənzəyən uzun və çirkli dırnaqları var idi. Aralarında laxtalanmış qan və insan ətinin parçaları görünürdü. Adam Jacques Rollet adlı bir psixopat idi. Kəndlilər gəlib qaçmazdan əvvəl cəsədini qopardı. Əslində canavar yox idi. Kişilər bu ruhi xəstə adamı o anda həyəcanlananda canavar kimi qəbul etmiş ola bilər. Ancaq bunu başa düşmək mümkün deyildi. Ancaq Rolletin özünü bir canavar kimi hiss etməsi qətiydi. Bu aldanışın təsiri altında olarkən bir çox insanı parçaladı və yedi axı ona ölüm hökmü verildi. Ancaq Paris məhkəməsi qərarı ləğv etdi.onu ruhi xəstəxanaya göndərdi. Bura edam edilməyən canavarların kilidləndiyi yer idi.
20-ci əsr Qurdları ilə əlaqəli hadisələr əvvəlki kimi gərgin olmasada, Zaman-zaman bu cür hadisələrdən bəhs olunur. Məsələn, Birinci Dünya Müharibəsindən az əvvəl tutulduğu iddia edilir. 1925-ci ildə Fransanın Strasburg yaxınlığındaki bir kəndin əhalisi, kənddən gələn bir oğlanın canavar olduğunu ifadə etdi.5 il sonra, bir canavar Bourg-la-Reipe-də qorxuya düşdü. Pierre Van Peasen,1939-cu ildə nəşr olunan "çağımızın günləri"kitabında bu hadisədən bəhs edirdi. 1946-cı ildə Romada bir polis qrupuna qəribə bir davranışı olan bir adamı izləmək tapşırıldı. Adam qurd psixozunda idi. Mütəmadi olaraq nəzarəti itirir və hər tam ay şiddətlə ulayır. 1957-ci ildə Sinqapurdaki polis məmurlarına bənzər bir hadisəni izləmək tapşırıldı.çünki bir canavarın davamlı olaraq bir qız uşaq internatına hücum etdiyi iddia edildi. Qızlardan biri bir gecə başının yanında dayanan birinin olduğunu hiss edərək gözlərini açdı. Qarşısında uzun və iti dişləri olan, saçları burnuma qədər uzanan, qorxunc görünən bir kişi olurdu. Ancaq hadisənin arxasındaki sirr həll edilə bilmədi. 1975-ci ildə İngilis qəzətləri Ecceshalm Staffordshire kəndində yaşayan 17 yaşlı bir gəncin fövqəladə xəbərləri ilə doldu uşaq onun canavar olduğuna inanırdı. Zehni əzabını ürəyinə sıxdığı bir "gümüş güllə"ilə başa vurdu oğlanın qohumlarından biri dedi:"ölməzdən əvvəl mənə zəng etdi. Üzünün və əllərinin rənginin tədricən dəyişdiyini və tədricən bir canavar çevrildiyini söylədi. Tezliklə səsi tədricən uğultuya çevrildi.
Nəticə Mövcud elmi məlumatlar, bir insan şəklinin, canavar vəziyyətində olduğu kimi qısa müddətdə başqa bir forma çevrilməsinin qətiliklə mümkün olmadığını göstərir. Deməli, qurd əfsanələri tamamilə cəhalət və xəyal üzərində qurula bilər. Ancaq yüz illərdir. Bildirilən bu cür hadisələrin göz ardı edilə bilmiyəcəyi bildirilir.
Qurd adam olmaq Qurd adamlar əsasən insan olduqları üçün cins ola bilər, Ancaq damarlarındaki canavar zəhərini başqa bir nəslə ötürmə ehtimalı çox azdır. Ancaq bir insan canavar olaraq doğulmuşsa, bu onun alfa olduğu anlamına gəlmir, digər canavarlardan fərqi yoxdur. Bir canavarın dişləməsi və ya dərini qanamaq üçün cızıqlaması, canavarın zəhərini çirkləndirir, və insan canavar kimi növbəti həyatıa davam edir. Bununla birlikdə bir canavar insan şəklində birinə zəhərini keçirdmək üçün hər hansı bir şey edərsə qan vermək, dırnaqları ilə ət kəsmək, insanın bir az canavar funksiyası da ola bilər və təzə ət və qan üçün bir aclıq da ola bilər. Tam ayda canavar formasına çevrilmək tamamilə qurd köpəyinə çevrilmək demək deyil. Tam ay vaxtı gələndə bütün canavarlarda eyni ağrı olacaq. Dərilərindəki tüklər artır, burunları uzanır, qulaqları iti olur. Ancaq sümüklər uzanır və insan şəklindən daha uzun varlığa çevrilir. Bədənləri canavar köpəklərinə bənzəsə də, iki ayaq yuxarıdır. Transformasiya tamamlandıqdan sonra göz rəngləri sarı olur, yalnız alfada göz rəngi qırmızıya çevrilir. Qurd adamın ulaması həyəcan verici bir şeydir. Və bütün canavarlar tərəfindən eşidilir, ancaq başqa bir qəbilədən olan bir canavarın bu fəryadına cavab vermək səlahiyyəti yoxdur. Bir canavar canavar şəklində tamamilə huşsuz olacağından, ona ya ınlaşmaq belə təhlükəlidir. Təzə ət və qana ehtiyac duyduqları bu dövrlərdə yavan iksiri ilə özlərini bir az saxlaya bilərlər. Tam ay gecəsi bitməyincə, yeni gecə gündüzə çevrilənə qədər onların insan şəklində qayıtması mümkün deyil. Bunlar bilinən ən güclü qəbilələrdir.
Sümük cəvahirçiləri: Xalqın şəhərlərində sağ qalan iki qəbilədən biridir. Çox vaxt şəhərlərin yoxsul və xarab olduğu bölgələrdə yoxsulluq içində yaşayırlar, son dərəcə hiyləgərdirlər. Fiziki görünüşü çox pis, hətta acınacaqlı olan bu qurdlar ana şəfqətini və məzlumların nifrətini daşayırlar.
Gaia uşaqları: Bəlkə də Garou'nun ən müdrik qəbiləsi müharibənin hər zaman lazım olmadığına və vəhşiliyi qəbul etməyin düşmən işini kəsdiyinə inanırlar. Bütün digər qəbilələr onlara şəfa verən və birləşdirən təbiətlərinə görə hörmət edirlər, baxmayaraq ki, onları bir qədər passiv hesab edirlər.
Fianna: Tərkibləri və hekayəçiləri ilə tanınan bu qəbilə bir çox böyük döyüşçü yetişdirdi və onları əfsanə etdi. Mahnılarında və hekayələrində canavarların unudulmuş tarixi var.
Qırmızı talonlar: Bütün qırmızı talonlar saf qurd cinsindən gəlir və təbii olaraq hamısı Lupusdur keçən əsrdə sayı azalmış bu qəbilə üzvləri insanlara nifrət edir və bu nifrət ədalətsiz bir nift deyil, axı insanlar mövcud vəziyyəti yaradıblar və bəziləri ölməyə layiqdirlər. Təəssüf ki, qırmızı talon çox seçici deyil.
Gölgə Rəbbləri: Bu qəbilənin böyük idealı, bir az klişe lider, ancaq əvvəl canavarlara sonra dünyaya hakim olmaq. Bu məqsədlə hər cür yoldan istifadə edən qəbilə üzvləri bu yolların bəzən onları pozduğunu düşünmürlər. Kölgələrdən hücum etməyi şərəfsiz hesab etmirlər və intriqaları bir sənət halına gətirdilər. Bütün bunlar bir yana, kölgə lordları əsrlər boyu davam edən səyləri sayəsində, xüsusən şərqi avropada bir çox mühüm döyüşlərdə qalib gəldilər, vampirlərlə apardıqları mübarizə qan tökənlərə əhəmiyyətli dərslər verdi.
Səssiz gələcəklər:Qarosun gəzənləri. Mənşəyi Afrika və Misirə qədər uzanır. Vətənlərini naməlum bir zamanda tərk edən bu qəbilə üzvləri daim dünyanı gəzir və digər canavarlara məlumat daşıyırlar. Fionnalar qədər hekayə danışmağı sevirlər. Səssiz bir Strider hara getdisə hörmət edilir, çünki qurbanları və əziyyətləri indi digər canavarlat arasında əfsanədir. Hər icmanın menecerləri, liderləri var. Gümüş dişlər Garou cəmiyyətindəki bu boşluğu doldurur. Bu qəbilə ən qədim və köklü qəbilədir. Canavarların əfsanəvi fiziki gözəlliyi və şöhrəti bunlarda öz əksini tapmışdır. Antik dövrlərdə dünyanı idarə etmək gücünə sahib olan qəbilə, səhvlər və mübarizələri itirərək bu gücün böyük bir hissəsini itirdivə indiki vəziyyətini qazandı. Asılı olmayaraq, bütün digər qəbilələr hələ də güclərinə və səlahiyyətlərinə hörmət edirlər.
Uktena: Amerika mənşəyindən sağ qalan iki qəbilədən biridir. Kökləri Maya və Azteklərə gedib çıxır. Eyni zamanda daha sonra Amerika qitəsinə gələn Asiya və Afrika xalqlarını qəbul edirdilər. Bütün uktenalar qaranlıq bir yol tutur. Heç bir Garou onların sirlərini tam bilmir. Məlum olan budur ki, Wyrm ilə xüsusi bir döyüş apardılar və birtəhər onun üçün bir maneə oldular. Əlbəttə ki, düşmənə bu qədər yaxın olmaq onlara qaranlıq bir tərəf verdi və digər canavarların kənarlaşdırılmasına səbəb oldu.
Canavar adam incəsənət və mədəniyyətdə
Canavar adam obrazından folklorda, ədəbiyyatda və kinoda geniş istifadə edilir.
Canavar adam haqqında filmlər
thumb|right|250px|"Skinwalkers" filmində canavar adam
İlk dəfə 1913-cü ildə canavar adam haqqında çəkilən film "The Werewolf" olub. Filmin rejissoru Henri MakReydir. 1924-cü ildə filmin lenti yanğı zamanı yanıb. Heç bir surəti qalmayıb.
Canavar adam haqqında video oyunlar
250px|thumb||"The Elder Scrolls III: Bloodmoon" oyununda canavar adam Video oyunlarda canavar adamlar adətən mənfi qəhrəman rolunda olurlar.
Mənbə
Likanlar
Kəlsir Buran (Avurğazı)
Kəlsir Buran — Başqırdıstan Respublikası nın Avurğazı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Yeni Kəlsir kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
left|thumb|Kəlsir Buran|300px Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (79%) üstünlük təşkil edir.
Səbinə Xasayeva
Səbinə Səməd qızı Xasayeva — Azərbaycan Milli Məclisinin VI çağırış üzvü.
Həyatı
Səbinə Xasayeva 1993-cü il martın 30-da anadan olub. 2010–2014-cü illərdə Azərbaycan Dillər Universitetində Skandinaviyaşünaslıq üzrə ali təhsil alıb. 2016–2018-ci illərdə isə Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetində MBA üzrə magistr təhsili alıb. İngilis və norveç dillərini bilir.
Ailəsi
Səbinə Xasayeva ailəlidir.
Siyasi fəaliyyəti
Səbinə Xasayeva 2014-cü və 2019-cu illərdə 12 saylı Qaradağ-Binəqədi-Yasamal dairəsindən Lökbatan bələdiyyəsinin üzvü seçilib.
Səbinə Xasayeva Milli Məclisin Regional məsələlər Komitəsinin üzvüdür.
Adaramənd (Savə)
Adaramənd — İranın Mərkəzi ostanında kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Savə şəhristanının Xərəqan bölgəsinin Çaharoymaq kəndistanında, Razqan qəsəbəsindən 12 km şimaldadır.
Daniel Muşitu
Daniel Muşitu Mvinkeu (22 fevral 2000-ci ildə İsveçdə anadan olub) — İsveç Allsvenskan təmsilçilərindən olan AİK Fotboll klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar İsveçli futbolçudur.
Amblyseius carnis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Daniel Muşitu
AİK
Muşitu AİK akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Muşitu öz peşəkar karyerasında debütünü 29 may 2017-ci ildə Malmö klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 91-ci dəqiqədə Simon Terni əvəz etmişdir. Həmin görüşdə AİK liqa görüşündə rəqibinə 1-0 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 İsveç Superkuboku görüşləri daxildir.
Qanlı Rinq (film, 1991)
Qanlı Rinq — 1991-ci ildə Teddi Peyc tərəfindən çəkilən döyüş filmi janrlı Honkonq filmidir.
Məzmun
Maks Rivers kikboks üzrə çempiondur. Lakin sevgilis Syuzandan əlaqələrini kəsdikdən sonra içki düşgünü olaraq küçə döyüşlərində iştirak etməyə başlayır. Syuzan, eyni zamanda Maksın dostu olan həyat yoldaşı Filipin yoxa çıxması haqqında ona xəbər verir. Kikboks turnirlərində iştirak edən Filip isə narkomafiya bandasının başçısı və kikboksçu olan Don Kardio tərəfindən öldürülür. Maks bu barədə məlumat əldə etmək üçün Syuzana kömək etməyə başlayır...
Anna Qrineva
Karyerası
Anna Qrineva, Rusiya yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Macarıstan yığmasını 20:18 hesabı ilə məğlub edən Rusiya yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasının bürünc medalına sahib oldu.
Riçard Hovanisyan
Riçard Hovanisyan — erməni əsilli amerikan tarixçisi, Los-Anceles Kaliforniya Universiteti'nin professoru, Ermənistan və Yaxın Şərg tarixi üzrə araşdırmalarla məşğuldur.
9 noyabr 1932-ci ildə Kaliforniyada anadan olub (ABŞ). Berkli Kaliforniya Universitetini bitirib. 1966-cı ildə doktorluq dərəcəsini müdafiə edib.
Riçard Hovannisyan Kaliforniya universitetinin "Müasir erməni tarixi" kafedrasının ilk rəhbəri olub. Riçard Hovanisyanın oğlu, Raffi Hovanisyan müstəqil Ermənistanın ilk xarici işlər naziri olub.
Tənqid
Ermənistanda və erməni diasporunda Hovanisyanı digər ermənişünaslar və tarixçilərlə birlikdə "qədim erməni tarixini" saxtalaşdırmaqda ittiham edirlər.
6 iyun 2002-ci ildə erməni diasporasının və erməni ziyalılarının bir qrupu (cəmi 55 nəfər) Riçard Hovanisyanı kəskin tənqid edən açıq məktubla "Novosti Armenii" qazetində çıxış edirlər.
Bu məktubda onlar Hovanisyana qarşı aşağıdakı ittihamları irəli sürürlər:
Erməni dövlətçiliyinin mədəni-mənəvi təhlükəsizlik maraqlarından çıxış edərək, biz Spürkun (diasporanın) ziyalılarının nümayəndələri kimi Los-Ancelesdə (ABŞ) yaşayan Kaliforniya universitetinin professoru, Ermənistan E. A. həqiqi üzvü Riçard Hovanisyanın millətimizə ziyan vuran fəaliyyətini qınayırıq. Bu məsələdə biz aşağıda göstərilən faktlara əsaslanırıq.
Elmi konfrenslar
Kaliforniya universiteti "Tarixi erməni şəhərləri və bölgələri" adı altında Riçard Hovanisyanın rəhbərliyi və təşkilatçılığı ilə bir sıra konfranslar keçirib. Aşağıda bu elmi konfranslar çərçivəsində Hovanisyanın redaktəsi ilə dərc olunmuş materialların siyahısı verilir.
Bəxtəvər (film, 1990)
Məzmun
Bu, çox gözəl səsi olan uğursuz adamın taleyi haqqında niskilli film-hekayətdir.
Film haqqında
Film yazıçı Yuri Kazakovun "Ləhlülülü" (Trallivalli) hekayəsinin motivləri əsasında çəkilmişdir.
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 319; 367.
Aydın Məmmədov (dövlət xadimi, 1939)
Aydın İsrafil oğlu Məmmədov — Azərbaycan dövlət xadimi, general-mayor, Azərbaycan SSR daxili işlər naziri (1987–1990).