cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zəlimxan Əhmədov
Mükafatları
Çeçen İçkeriya Resublikası Prezidentinin fərmanı ilə respublikanın ən ali mükafatı olan “Koman siy” (“Millət Şərəfi”) ordeni (ölümündən sonra) ilə təltif edilmişdir.
Aldosteronizm
Bütün arterial hipertenziya hallarının 0,5–2%-ndə təsadüf edilir. Aldosteronizm birincili və ikincili olur. Birincili aldosteronizm böyrəküstü vəzilərin zədələnməsi nəticəsində arterial təzyiqin yüksəlməsi ilə yaranan kliniki sindromdur. İkincili aldosteronizm böyrəküstü vəzilərlə əlaqədar olmayan səbəblərdən baş verən simptomdur. Birincili aldosteronizm səbəbi böyrəküstü vəzilərin adenoması və ya onların qabıq maddəsinin yumaqcıq zonasının hiperpla ziyasıdır.
Zəlimxan Əhmədov
Ailəsi
Qardaşları:
Aldosteronizm
İkincili aldosteronizm böyrək arteriyalarının stenozu, bədxas səli arterial hipertenziya, renin ifraz edən şişlər və s. nəticəsində baş verir. Əsas əlamətləri diastolik arterial təzyiqin yüngül və ya orta dərəcədə yüksəlməsi, aldosteronun qanda və sidikdə konsentrasiyasının artması, başağrısı, əzələlərdə qıcolmalar, ürəkdöyünmə, poliuriya və nikturiyadır. Müalicəsi adətən natriumun azaldılması, fiziki gərginliyin dozalaşdırılması, siqaret çəkməkdən imtina etmək, bəzi hallarda adrenalek tomiya və dərman preparatlarının qəbulu ilə mümkün olur.
Zəlimxan Əhmədov
Ailəsi
Ramzan Əhmədov - ən məşhur və barışmaz çeçen səhra komandirlərindən biri, 1994-2001-ci illərdə Çeçenistan Respublikasında birinci və ikinci müharibənin fəal iştirakçısı, Urus-Martan, Açxoy-Martan cəbhələrinin və Qroznının qərb hissəsinin komandiri. Çeçen İçkeriya Respublikası Silahlı Qüvvələrinin briqada generalı.
Xuta Əhmədov - Çeçen səhra komandiri, Urus-Martan Camaatının liderlərindən biri, Birinci Çeçenistan müharibənin fəal iştirakçısı.
Emil Kərimov (əsgər)
Emil İlqar oğlu Kərimov (7 sentyabr 1993; İkinci Şıxlı, Qazax rayonu - 25 oktyabr 2020; Füzuli, Azərbaycan) – Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Emil Kərimov 1993-cü il sentyabrın 7-də Qazax rayonunun İkinci Şıxlı kəndində anadan olub.
2000-2011-ci illərdə V.Musayev adına İkinci Şıxlı tam orta məktəbində təhsil alıb. Ailəli idi. Bir qızı, bir oğlu yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Emil Kərimov 2011-ci ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
2011-2013-cü illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edib.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Emil Kərimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli və Cəbrayıl istiqamətində gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Oktyabrın 25-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Qazax rayonunun İkinci Şıxlı kəndində torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Emil Kərimov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirən zaman cəsarət və fədakarlıq göstərdiyinə, habelə təşəbbüskar və qətiyyətli addımlar nümayiş etdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Emil Kərimov ölümündən sonra "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Emil Kərimov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Xoruz döyüşü
Ənənə
Adət-ənənəyə görə, hər il Novruz bayramında xoruz döyüşü təşkil edilir.
Xoruz döyüşü üçün qabaqcadan xüsusi döyüşçü xoruzlar yetişdirilir. Bundan ötrü əsasən "Heyratı", "Daş pipik", "Badam pipik", "Yaponka" və başqa döyüşkən xoruz cinsləri bəslənilir. Onlara ət, fındıq, kişmiş verirlər ki, enerjili və sağlam olsunlar və döyüş zamanı caynaqlarına ülgüc kimi iti olan əlavə caynaq taxılır.
Xoruz döyüşü insanlara əyləncə ilə yanaşı, həm də gəlir mənbəyi hesab olunur. Belə ki, xoruz azarkeşləri güclü xoruza mərcə girib pul qoyurlar, pul da götürürlər.
Döyüşün nəticəsi
Xoruzların meydanda hansı xoruzla qarşılaşacağı əvvəlcədən təyin edilir. Döyüşəcək xoruzların çəkisi və boyu düz gəlməlidir. Ona görə də döyüşdən əvvəl xoruzlar yan-yana düzülür və hansı hansına uyğun gəlsə, rəqibi o seçilir.
Xoruz döyüşlərinin nəticəsində sadəcə bir xoruz sağ-salamat qalır, elə qalib də o seçilir. Döyüş meydanında yatan və döyüşdən qaçan xoruz uduzmuş sayılır. Uduzan xoruz qalib xoruzun yiyəsinə verilir. Əgər döyüş 2 saat ərzində davam edərsə və qalib bilinməzsə, o zaman bərabərlik elan olunur. Yəni yarış başa çatır və xoruzların arasında sülh bağlanır.
Coğrafiyası
Bir çox ölkələrdə heyvan döyüşdürülməsi qadağan olunasa da, bu adət-ənənə hələ də yaşamaqdadır.
Belə ki, bu döyüşlər Azərbaycanda, Türkiyədə, İranda, Gürcüstanda və İndoneziyada keçirilir. Amma bu döyüşlərin keçirilməsi qanunla qadağandır. Hətta Sovet dövründə də Azərbaycanda bu yarışın keçirilməsi qadağan olunmuşdu. Amma insanlar bu yarışı gizlində də olsa keçirirdilər.
Qabon mətbəxi
Qabon mətbəxi - Mərkəzi Afrikanın qərb sahillərində suveren dövlət olan Qabon ilə bağlı kulinariya ənənələri, təcrübə, qida və yeməklərdir. Qabon mətbəxinə fransız mətbəxinin böyük təsiri olmuşdur, və böyük şəhərlərdə müxtəlif fransız xörəkləri bişirilir. Kənd yerlərində - provinsiya ərazilərində adətən manioka, düyü və yams kimi qida məhsulları çox istifadə olunur.
Ət yeməkləri - toyuq, balıq, eləcə də antilop, çöl donuzu (vəhşi qaban) və meymun ətlərindən hazırlanır. Souslar tez-tez istifadə edilir, acı qırmızı bibər pastası ilə hazırlanan souslar daha geniş yayılıb. Meyvələrə banan, papayya, guava, mango, ananas, kokos, avokado və araxis daxildir. Balqabaq, pomidor, qarğıdalı və badımcan da istifadə olunur.
Axtarış işləri
thumb|right|300px|Axtarış-kəşfiyyat işlərinin aparılması ([[Uruqvay, 1999)]] Axtarış işləri — faydalı qazıntı yataqlarının aşkar edilməsi və qiymətləndirilməsinə dair işlər kompleksi. Faydalı qazıntı yataqlarının axtarışı 3 mərhələdə aparılır:
Ümumi axtarışlar prosesində ərazilərdə tədqiqat aparmaqla faydalı qazıntıların mövcudluğuna birbaşa əlamətlərin olması ilə onların perspektivliyi təsdiq edilir. Axtarış işlərinin miqyası axtarış müşahidələri şəbəkəsinin sıxlığı ilə müəyyən edilir, faydalı qazıntıların növü və ərazinin geoloji quruluşunun mü rəkkəbliyindən asılı olur. Axtarış işlərinə geoloji, geokimyəvi və s. üsullar kompleksi ilə axtarışlar aparılması, səth mədən qazmalarının keçilməsi, axtarış quyularının, qanov, şurf, dairəvi şurf qazılması ilə ana süxurların aşkarlanması daxildir.
Səmərəli xtarış işləri kompleksi faydalı qazıntıların növündən və işlərin aparıldığı ərazinin quruluşu, landşaft-coğrafi şəraitin dən asılı olaraq seçilir. Qapalı və yer səthinə çıxışı olmayan faydalı qazıntı yataqlarının aşkar edilməsi üçün axtarış işləri dərin, sütuncuqlu qazıma quyuları ilə aparılır. Qazılan quyularda geolojigeokimyəvi tədqiqatlar və kompleks karotaj aparılır, quyulararası ərazi geofiziki cəhətdən öyrənilir.
Geofiziki və geokimyəvi anomaliya əlamətləri aşkarlanmış əlverişli geoloji quruluşlu ərazilərdə axtarış işləri detallaşdırılır, axtarış şəbəkəsi 20–50 m-ədək sıxlaşır, quyular da və mədən qazmalarında anomal zonalar və sahələr açılır, daha sonra geolojigeofiziki sənədləşdirmənin aparılması və nümunələrin götürülməsi davam etdirilir.
Sonradan bu sahələr potensial yataqların etalon-analoqu kimi istifadə edilir. Axtarış işlərinin nəticələri əsasında potensial filiz sahələri, yataqları və ayrı-ayrı sahələr müəyyənləşdirilir. Axtarış işlərinin nəticələrindən asılı olaraq axtarış-qiymətləndirmə işlərinin aparılması və ya gələcək tədqiqatların dayandırılması barədə qərar verilir.
Mineral, fiziki olaraq kiçik hissələrə parçalana bilməyən, təbii olaraq meydana gələn bir kristal qatıdır.
Mineral Depozitlər, adətən, müxtəlif mövzulara əsaslanan coğrafi elmi məlumatların birləşməsi ilə müəyyən edilir; geoloji, geokimyəvi, geofiziki (həm quruda, həm də havada) və məsafədən zondlama (geomorfologiya, xətt və hiperspektral). Bu mövzulardan hər biri maraqlanan mineral yatağı ilə əlaqəli bir məlumat növünü xarakterizə edir. Məkan statistikasından istifadə etməklə coğrafi modelləşdirmə üsulları (varioqrafiya və kriging kimi geostatistiki metodları da əhatə edir), mövcud geo məlumatlardan istifadə edərək, geoloji reallığı mümkün qədər yaxından təkrarlamağı hədəfləyir. Bundan əlavə, sabit və radiometrik izotop analizi, mayenin daxilolma tədqiqatı, lito-geokimya, hiperspektral xəritələşdirmə kimi məhsullar, məlumat dəstlərinin effektiv təhlili və yalnız müvafiq amillərin çıxarılması və inteqrasiya üçün mal üçün genetik / kəşfiyyat modelinin yaradılması üçün birləşdirilmişdir. vahid perspektiv xəritəsini yaratmaq üçün bu amillərdən Kütləvi — biliyə əsaslanan yanaşma və ehtimala əsaslanan — məlumatlara əsaslanan yanaşma kimi inteqrasiya yanaşmaları, bir sahə üzərində minerallaşma potensialının və ya perspektivliliyinin necə dəyişdiyini göstərən genetik modeli və perspektivlilik xəritəsinin qurulması baxımından kəşfiyyat məlumat bazasında istifadə edilə bilər. Biliyə əsaslanan interaktiv modelləşdirmədə (İndeks Yer Paylaşımı, Qeyri -səlis İnferans təhlili və Vektor Bulanık modelləşdirmə) və aşağıdakı ehtimal olunan şərti ehtimallı məlum mineral hadisələrinə əsaslanan kəmiyyət üsulu ilə həyata keçirilən müxtəlif proqnozlaşdırıcı / göstərici xəritələrinə çəkinin təyin edilməsi (interaktiv / geostatik). Bayes qaydası (Bayesian ehtimalı) CİS alətləri ilə birlikdə geostatistikaya ehtiyac duyur. Həm 2B xəritə məlumatları, həm də 3D quyu məlumatları (yeraltı geoloji, geokimyəvi və geofiziki) istifadə edilən inteqrasiya işi gələcək tədqiqat hədəf sahələri üçün perspektiv xəritələr yaradır. Bənzər bir məşq, onsuz da tədqiq edilmiş filiz gövdəsinin uzanma zonalarını təyin etməyə kömək edə bilər.
İnteqrasiya modelləşdirmə beş addımı əhatə edir :
Mineral çöküntüləri, tərkibində mineral daşıyan filizlərin olduğu və nəql edildiyi bir mühitin filiz buraxması və yataqları yataqları meydana gəlir. Magma, filizləri nəql edən belə bir vasitədir. Magma və ya lav soyuduqda, içərisində daşınan magma və filiz kristalizasiya olunaraq yeni yaranmış magmatik qayada kiçik minerallar əmələ gətirir. Bu cür qayada olan minerallar arasında feldispat və ya mika ola bilər. Minerallar dəniz suyu, çay suyu və ya yeraltı suları kimi su mənbələrindən də nəql edilə bilər. Çox vaxt suda kimyəvi dəyişikliklər duz və ya kalsium karbonat kimi müxtəlif mineralların sərbəst buraxılması ilə nəticələnə bilər. Metamorfik qaya meydana gəlməsi prosesində təzyiq və istilik də mineralların əmələ gəlməsi və ya çevrilməsi ilə nəticələnə bilər.
Mineral yataqların paylanması nəql və buraxma prosesi ilə əlaqədardır. Qızıl minerallar sərbəst buraxıldıqda, adətən o qədər ağır olurlar ki, çayların diblərinə paylanırlar. Feldispat, hornblende və ya kvars kimi digər minerallar yüngül ola bilər və çay sahillərində və ya sahillərində yuyulana qədər su yollarında sürüşə bilər. Magmatik süxurlardakı minerallar tez -tez magmanın zamanla soyuduğu yerlərdə əmələ gəlir. Bu vəziyyətdə, mineral taxıllar magmanın Yer səthinə çatmadığı yeraltıda daha böyük olacaq və soyutma müddəti daha uzundur.
Mineralların çıxarılması prosesi mineral yataqlarının yerini tapmaqla başlayır. Peyk görüntüləri və geokimyəvi tədqiqatlardan istifadə edən uzaqdan sensorlar mineralların yerləşməsinin yalnız iki yoludur. Daha sonra bir çox mineral madencilik və ya mədən ocağı ilə təmizlənir. Bununla birlikdə, neft və ya qaz kimi maye minerallar nasosla çıxarıla bilər. Çıxarıldıqdan sonra minerallar çirkləri çıxarmaq üçün müxtəlif yollarla təmizlənir. Daha sonra onlar insanların ən yaxşı istifadə edə biləcəyi şəkildə işlənir.
Baradin-Xunsdiker reaksiyası
Reaksiya mexanizmi
Xunsdiker reaksiyasının mexanizmi sərbəst radikalların əmələ gəlməsi mərhələlərini əhatə edir. Karbon turşunun 1 gümüş duzu, bromla tez bir zamanda reaksiya girir və aralıq 2 (asilhipobromit) əmələ gətirir, bu da O-Br rabitəsinin homolizi nəticəsində radikal cüt yaranır. Asetil radikalının dekarboksilləşdirilməsindən sonra radikal cüt 4 rekombinasiyası tələb olunan üzvi halogenid verir.5 center|650px|Механизм реакции Хунсдикера
Mons
Tarixi
Zəngin bir tarixə və memarlıq mirasına sahib olan Mons 2002-ci ildən bəri Valloniya Bölgəsinin mədəniyyət paytaxtı hesab olunur.
Əhalisi
94 964 nəfər.
Seliş dənizi
Seliş dənizi — Sakit okeanın şimal-şərqində dənizdir. Kanadanın cənub-qərbində Britaniya Kolumbiyası və ABŞ-nin Vaşinqton ştatının şimğal-qərb sahillərində yerləşir. Özündə Boğaz və körfəzləri birləşdirir. Corciya boğazı, Pyudjet-Saund, və Xuan de Fuka boğazı su tutarları daxildir. Sakit okeanın şərq sahilləri Tamuoder şəhəri və Pyudjet-Saundun cənubu,Desoleyş-Sound və Corciya boğazının şimalını əhatə edir. İlk dəfə bu adı Vaşinqton ştatının Velinshauzen şəhərindən olan dəniz bioloqu Bert Bedder 1988-ci ildə bu su hövzəsini qorumaq məqsədi ilə <<Seliş dənizi>> terminini irəli şürür. Seliş adı dənizin sahillərində yaşıyan xalqların bir ailə qrupundakı birliyidir. Seliş dil ailəsinə daxil olan qruplar hindu qəbilələrindən təşkil olunmuşlar. Seliş xalqları 5 qrupa daxildir və 23 dildə danışırlar. İlk avropalılar əraziyə XVIII əsrdə ayaq basmışlar.
Yusif Yusifov (əsgər)
Yusif Oqtay oğlu Yusifov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Yusif Yusifov 2002-ci il yanvarın 31-də Goranboy rayonunun Fəxralı kəndində anadan olub. 2019-cu ildə Fəxralı kəndindəki T. Sadıqov adına Faxralı kənd tam orta məktəbi bitirmişdir. Subay idi.
Hərbi xidməti
2020-ci ilin may ayının 7-də həqiqi hərbi xidmətə yollanmış və hərbi xidmətini Füzuli rayonunda yerinə yetirməyə başlamışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Yusif Yusifov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin və Xocavəndin azad olması uğrunda gedən döyüşlərdə fəal iştirak edib. Onun son döyüşü Zəngilan rayonunun azadlığı uğrunda olub. Yusif Yusifov oktyabrın 29-da Zəngilan uğrunda döyüşlər zamanı şəhid olub. Goranboy rayonunun Fəxralı kəndində dəfn olunub. O, Goranboy rayonundan şəhid olan ən gənc əsgərdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci və 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamlarına əsasən Yusif Yusifov ölümündən sonra "Vətən uğrunda", "Xocavəndin azad olunmasına görə" və "Füzulinin azad olunmasına görə" medalları ilə təltif edilmişdir.
Jozef do Gini
Xristian Lui Jozef dö Gini — Fransalı şərqşünas, sinoloq və türkoloq. Pontuazda, Jan Lui dö Gini və Fransuaz Veylanın  ailəsində anadan olmuş, Parisdə vəfat etmişdir.
Vətəndaş elmi
CODATA (Committee on Data for Science and Technology) — Elm və Texnologiya üçün Məlumat Komitəsi elm və texnikanın bütün sahələrini, həmçinin vətəndaş elmi üzrə verilənlərin idarə olunması və əlyetərliyinin təmin olunmasını həyata keçirir [45].
WDS (World Data System) keyfiyyətli elmi verilənlərə və verilənlər, məhsul və informasiya xidmətlərinə universal və ədalətli çıxışın təmin edilməsi istiqamətində fəaliyyət göstərir. Hər iki təşkilat vətəndaş elmi təşəbbüslərini dəstəkləyir və bu sahədə müvafiq işlər aparır [46]. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, WDS-in məqsədləri aşagıdakılardır: • Elmi verilənlərə universal və bərabərhüquqlu çıxışı təmin etmək; • Verilənlərin standartlarına və konvensiyalarına əməl olunmasını həvəsləndirmək; • Verilənlər və informasiyanın təminatlı keyfiyyətini təmin etmək; • Verilənlərin daha yaxşı idarə edilməsi üçün şərait yaratmaq. CODATA-WDS-in Tapşırıq qrupu (Task Group on the Validation, Curation and Management of Citizen Science Data) vətəndaş elmi verilənlərinin qiymətlən-dirilməsi, müşayiət və idarə olunması üzrə işləri həyata keçirir [51]. Onun məqsədləri coğrafi informasiyaya dair vətəndaş elmi layihələrində generasiya olunan verilənlərin təbiətini daha yaxşı anlamaq və vətəndaş elminin, həmçinin "Verilənlər haqqında elm"in (Data science) elm üçün potensialı və problemlərini xarakterizə etməkdir. Qrup, həmçinin vətəndaş elminin müxtəlif verilənlər axınlarının emalı metodları və yanaşmaları, verilənlərin təmizlənməsi və emalı mexanizmləri və verilənlərin uzunmüddətli idarə olunması və yayılması sistemləri ilə əlaqədar problemləri araşdırır. Tapşırıq qrupunun ikiillik fəaliyyətinə aşağıdakılar daxildir: • Kainatın tədqiqinə dair vətəndaş elmi təşəbbüsləri tərəfindən generasiya olunmuş elmi yönümlü verilənlərin identifikasiyası və həmin verilənləri generasiya edən məsələlərin topologiyasının yaradılması. • Bu təşəbbüslərin hər bir növünün altçoxluğunun müəyyən edilməsi, verilənləri istifadə edən liderlər, iştirakçılar, tədqiqatçılar və alimlərlə müsahibə aparılması. • Sonradan sahəni tədqiq edən jurnala çevrilə biləcək açıq resursların yaradılması. • Sonrakı istifadə üçün verilənlərin yoxlanılması, sənədləşdirilməsi, müşayiət və idarə olunması üzrə ən yaxşı təcrübələrin siyahısının hazırlanması.
Müasir informasiya texnologiyalarının vətəndaş elminin inkişafına təsiri
Vətəndaş elmi tədqiqat fəaliyyətinin mühüm bir istiqaməti kimi formalaşmış, onun elmi-nəzəri və praktiki problemləri digər elm sahələrində olduğu kimi daim tədqiq olunur və alınan nəticələr elmi ictimaiyyətə çatdırılır.
Vətəndaş elminin formalaşmasının elmi-nəzəri və praktiki problemlərinin əhatə dairəsinin genişliyini onun şəkildə təqdim olunmuş tərkib hissələrinin mürəkkəb funksiyalara malik olması təsdiq edir. Belə ki, onun əsasını təşkil edən infrastrukturun formalaşdırılması, verilənlərin toplanması, saxlanması, emalı, axtarışı, analizi, ötürülməsi, təqdim olunması və s. vətəndaş elminin elmi-nəzəri və praktiki problemlərinin tədqiqat istiqamətləridir.
Qeyd edək ki, son illərdə vətəndaş elmi təşəbbüslərinin sayında sürətli artım vardır və əhatə dairəsinin miqyası, cəlb olunmuş könüllülərin sayı, mövzü müxtəlifliyi və s. ilə seçilirlər. Bu artım müasir texnologiyaların inkişaf səviyyəsi ilə sıx bağlıdır. Həmin asılılıq vətəndaş elminin həyata keçirilməsində müasir texniki və proqram vasitələrinin təyinatlı tətbiqinin aşağıda göstərilmiş nümunələri ilə izah oluna bilər:
a)  Məlumatların toplanması, emalı və saxlanmasında:
—  Sensorlar  – müxtəlif təyinatlı sensorların smartfon, iPhone və s. daxilində yerləşdirilməsi fiziki proseslərin ölçülməsi və qeydiyyatını asanlaşdırır (Street bump [55], Wikisensor [56], Radiation watch [57]).
-  Əşyaların interneti  (Internet of Things, IoT) texnologiyası bu istiqamətdə perspektiv yeniliklərdən sayıla bilər. İnformasiyanın toplanmasında düzgün strategiyanın həyata keçirilməsi yolu kimi əsasını sensorlar təşkil edən əşyaların interneti texnologiyasının vətəndaş elmində tətbiq edilməsini aktual bir məsələ kimi qəbul etmək olar.
-  Mobil texnologiyalar , smartfonlar məlumatların toplanması, xüsusən də GPS-lə dəqiq coğrafi yerləşmənin qeydiyyatı üçün geniş istifadə olunur. Əldə olunmuş geoəlaqəli şəkillərin sonrakı emalı zamanı yoxlanılması və verifikasiyası asanlaşır. BirdTrack [58], Epicollect [59] layihələrində smartfonlardan istifadə olunur.
-  Veb saytlar  və  bloqlar  məlumatların toplanması üçün əsas vasitələrdir. Layihələndirmə zamanı veb sayt və bloqların yaradılması [60,61], kontentlərin idarə edilməsi [62], onlayn sorğu alətləri [63] kimi vasitələrdən istifadə olunur.
-  Şəkillərin  və  səsin təhlilində  OLAP, Data Mining və s. texnologiyaların tətbiqi ilə lazımi məlumatlar əldə olunur [64, 65].
-  Verilənlərin ötürülməsi , hesablamalarda və resursların saxlanılmasında infrastruktur, qrid və bulud texnologiyaları istifadə olunur.
b)  Vizuallaşdırma və analizdə (Google maps [66]; Google charts [67]; Fieldscope [68]) kimi texnoloji vasitələrdən istifadə olunur;
c)  Verilənlər bazaları və verilənlərin idarə olunması, verilənlərin axını və paylanması (DataONE [69], Data Centre [70]);
ç)  Crowd-sourcing – məsələlərin insan topluları arasında paylanması (Zooniverse [71], Herbarium@home [72]);
d) Vətəndaş alimlər qrupunun formalaşdırılması və nəticələrin yayılması – virtual sosiomların (Twitter, Facebook və s.) imkanlarından istifadə etməklə həyata keçirilə bilər.
Ədəbiyyat
R. Əliquliyev, T. Fətəliyev. Vətəndaş Elmi. Bakı, İnformasiya Texnologiyaları, 2018, 150 s.
Xarici keçidlər
Defining Citizen Science
Pol Sezan
Pol Sezan (tələffüz: pɔl sezan)  — fransız rəssamı, postimpressionizm cərəyanının yaradıcısı və görkəmli nümayəndəsi. Belə demək mümkündürsə, Pol Sezan impressionizm ilə kubizm arasında körpü rolu oynamışdır. O, öz əsərlərində dizayn, rəng, ton və kompozisiya ustalığı nümayiş etdirir.
Həyatı
Pol Sezan 1839-cu il 19 yanvar Fransada yerləşən Eks-an-Provansda anadan olub. Onun soyadı Şimali İtalyanın Pyemont əyalətində yerləşən Çezena şəhərindən götürülmüşdür. Bunun əsasında bir sıra mütəxəssislər onun italyan əsilli olduğu fikrini irəli sürmüşlər. Rəssamın atası Lui-Ogüst Sezan şlyapa taciri olmuş, daha sonra isə bankirliklə məşğul omuşdur. Eksdə Burbon Kollecində sonradan yaxın dostu olacaq Emil Zolya ilə birlikdə eyni kollecdə təhsil almışdır. Emil Zolya ilə aralarında olan bu dostluq uzun müddət davam etmişdir. Az yaşlarından etibarən sənətə maraq göstərmiş, lakin oğlunun rəssam olmasını istəməyən atasının təkidi ilə hüquqşümas peşəsinə yiyələnmişdir. 1858-ci ildə təhsilini bitirdikdən sonra bankir olan atasının kontorunda işləmiş və eyni vaxtda Bələdiyyə rəssamlıq məktəbinə getmişdir. 1861-ci ildə atası Pol Sezanı Parisə buraxmağa razılıq vermiş, Parisə qayıtmış və Süisa Akademiyasına baş çəkimşdir Bu dövrlərdə impressionizm cərəyanının banilərindən olan Kamil Pisarro ilə yaxın münasibətlər qurmuşdu.
İkinci Paris dövrü
Daha sonra Eks şəhərinə qayıdaraq atasının bankında çalışmağa başlamış, lakin burada çox davam gətirməyərək, 1862-ci ilin noyabrında yenidən Parisə getmişdir. Parisdə yerləşən Zərif Sənətlər Məktəbinə qəbul imtahanı versə də, kəsilmiş və yenidən Süisa Akademiyasına qayıtmışdır. Bu dövrdə ilk sərgisini keçirməyə cəhd etmiş, lakin uğursuzluğa düçar olmuşdur.
1869-cu ildə rəssamlar üçün modellik edən Mari-Qortenziey Fike adlı 19 yaşlı gənc qızla tanış olmuş, az sonra onunla birgə yaşamağa başlamışdır. Atasının etiraz edəcəyini bildiyindən bu əlaqəni onlara bildirməmişdir. 1872-ci ildə Pol adı qoyulmuş bir oğlu dünyaya gəlmişdir.
Tanınması
Təxminən elə bu vaxtlar Kamil Pisarronun məsləhəti ilə, Pontuaza, oradan Overə köçmüş, daha sonra isə Parisə qayıtmışdır. Bu illərdən başlayaraq, Pol Sezan rəssamlar arasında tanınmağa başlamış, impressionistlərin keçirdikləri 1874-cü və 1877-ci il sərgilərində iştirak etmişdir. Onun ilk pərəstişkarları peyda olmuşdur. Onların arasında onun əsərlərini kolleksiyaçısı olan Viktor Şoke xüsusilə seçilmişdir.
Rəssamlıq həyatını diqqətlə izləyir, rəssamların tez-tez toplaşdığı məşhur Qerbua kafesinə baş çəkir. Öz dövrünün kumirləri sayılan Ejen Delakrua və Qustav Kurbe ilə birlikdə olurdu. Luvr muzeyində köhnə rəssamların əsərlərinin surətini çıxardırdı. Veronezeyə, Tintorettoya, Karavadjoya və Krespiyə üstünlük verirdi. Sezanın xüsusi rəssamlıq təhsili yox idi, o özü öyrənirdi. Çünki akademik sənətin qaydalarına tabe olmaq istəmirdi.
Pol Sezan 1906-cı il 22 oktyabr tarixində doğulduğu Eks-an-Provansda vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Pol Sezan əvvəllər impressionizmə yaxınlaşmışdı. 1870-ci illərdən plenerdə işləməyə başlayan Sezan öz boyakarlıq sistemini yaratmışdır və bu dövrdən impressionizm ilə Sezan yaradıcılığı arasında ziddiyyət meydana gəlmişdi. Sezanı atmosferdə rənglərin dəyişkənliyi, ətraf mühitin dinamikası və işıq-kölgənin təsadüfi effektləri deyil, rəng münasibətlərinin sabit qanunauyğunluğu, təbiətin maddi dolğunluğu cəlb etmişdir ("Overdə edam edilmişin evi", 1872–1873, "Yolun döngəsi"; hər ikisi Paris şəhərində yerləşən İmpressionizm muzeyindədir). Sezanın istər portretlərində ("L.Giyom", 1879–1882, Vaşinqton şəhərində yerləşən Milli qalereyada saxlanılır) fiqurlu kompozisiyalarında ("Pyero və Arlekin", 1888, Moskva şəhərində yerləşən A.S.Puşkin adına Təsviri Sənət muzeyində saxlanılır), mənzərələrində ("Sent-Viktuar dağı", 1900, Sankt-Peterburq şəhərində yerləşən Ermitaj muzeyində saxlanılır), istərsə də, natürmortlarında təsvir etdiyi obyektlər sanki təbiət qüvvələrinin tarazlığını ifadə edir. Sezanın yaradıcılığı XX əsr boyakarlığına geniş təsir göstərmişdir.
Sezan, Mane və impressionistlər
Emil Zolya vasitəsilə gələcək impressionizmin nümayəndələri olan E.Mane, K.Pissarro, K.Mone, O.Renuar və s. kimi rəssamlarla tanış olur. 1874 və 1877-ci illərdə impressionistlərin sərgilərində iştirak edirdi. Lakin onların təbiətin ani vəziyyəti fikirləri ilə razılaşmırdı. Mane kimi o da bir çox əsərlərində ("Ot üstündə səhər yeməyi" (1869–1870, Fransa, Paris, şəxsi kolleksiya), "Müasir Olimpiya" (1873–1874), Orse muzeyi (Fransa, Paris)) köhnə rəssamların ənənələrini davam etdirmək istəyirdi. Bussen onun daimi kumiri idi. Hətta "Yaz" və "Payız" (1859–1862, Pti Pale, Paris) adlı iki pannosunu Enqrə həsr etmişdir. . right|thumb|170px|Tanhauzerə Uverertürə: Rəssamın anası və bacısı (1868), [[Ermitaj|Ermitaj muzeyi ( Rusiya, Sankt-Peterburq)]]
Erkən dövr (1860-cı illər)
Yaradıcılığının bu dövrü romantizmi qabarıq şəkildə əks etdirir: zorakılıq səhnələri ("Qətl" (1867–1870, Vildşteyn Qalereyası, ABŞ, Nyu-York), "təlaş" tipli natürmortlar ("Kəllə və şamdan ilə natürmort" (1865–1867, şəxsi kolleksiya, İsveçrə), erotik görünüşlər ("Orgiya" (1864–1868, şəxsi kolleksiya, Fransa, Paris). Sezanın əsərlərinin hansı illərdə çəkildiyini dəqiq demək mümkün deyil. Çünki rəssam özü kətanlarının üzərində illəri nadir hallarda qeyd edirdi. Erkən dövr yaradıcılığına aid olan "Atasının porterti" (1867, saxlanıldığı yer məlum deyil) əsəri ölçü baxımından kifayət qədər böyük idi (198x118 sm). Görünür, bu portretlə o, atasına sübut etmək istəyirdi ki, peşə seçimində yanılmayıb. "Piano qarşısında qız" əsərində rəssam anasını və bacısını təsvir edib, boş kreslo isə çox güman ki, atasını xatırladır. Təvazökar əyalət həvəsində Vaqnerin romantik musiqisi səslənir. Çünki XIX əsrin ikinci yarısında Vaqner Fransada pərəstiş olunan bəstəkarlardan sayılırdı (əsərin digər adı "Tangeyzerə uvertüra" adlanırdı). 1860–1870-ci ilərin ərəfəsində, sonrakı onilliklərdə aktual hesab edilən "Çimənlər" mövzusu geniş yayılır. .
1870-ci illər yaradıcılığı
right|200px|thumb|Jas de Bouffan (1885–1887) left|180px|thumb|Jas de Bouffan (1876) 1870-ci illərin başlanğıcında Sezan Mari-Qortenziey Fike ilə yaxınlaşır və tezliklər Pol adlı uşaqları olur (onlar rəssamın gələcək modelləri idi). Ailə Pontuaze və Uazı çayı yaxınlığında yerləşən Overedə yaşıyırlar. Bundan Arjanteyada da olurlar. Daha bir "kiçik impressionizm paytaxtı": burada Pissarro və Qiyomen çalışırdı. Pissarronun təsiri ilə rəssam plenerlərdə etüdlər çəkməyə başlayır. Kiçik yaxmaların texnikasına yiyələnir. Bu dövrün ən impressionist əsəri "Edam edilmişin evi" (1873, Orse muzeyi (Fransa, Paris)) rəsmi idi. Pissarronun dərsləri həm də ona görə əhəmiyyətli idi ki, peyzajın fəza mütəşəkkiliyinə daha çox diqqət ayırırdı. Sezan dünyanı yenidən qurmaq və daha sabit cəhətlərini göstərmək istəyirdi. Onu ətraf mühitin hərəkətliyi, rəngin atmosferdə dəyişkənliyi maraqlandırmırdı. O, 1870-ci illərin ikinci yarısında onun əldə etdiyi yaradıcı prinsipini "gerçəkləşdirmək" adlandırmışdır.
Fəza görüntüləri Sezanı az maraqlandırırdı. O, bütün təsviri vahid bədii təsvir sahəsində cəmləşdirirdi. Belə ki, ayrı-ayrı perspektivli sahələr sanki bir-biri ilə çulğalaşırdı. Bəzən o, əks və sferik perspektivli üsullardan istifadə edirdi. Onun rəsmlərində tam düz xətlərə nadir hallarda rast gəlinir: onlar ya əyilir, ya da maili olurlar. Get-gedə Sezan daha çox akvarel boyarkarlığa maraq göstərirdi, onun ayrı-ayrı üsullarını yağlı boyakarlığa gətirirdi. Həmin akvarelləri xüsusi ağ kətanlar üzərinə çəkirdi və rəng qatını daha da yüngülləşirirdi. Rənglər sanki içəridən işıq saçırdı. Sezanın rəngləri öz sözünə görə üç rəngin (yaşıl, mavi və oxra) və təbii ki, bəyaz rəngin modulyasiyasıdır. Yapmaların formaları lakonik, konstruktiv ümumişləşmiş olur. .
Avtoportret və natürmortları
left|thumb|150px|Furajkada avtoportret (1873–1875), [[Ermitaj|Ermitaj muzeyi ( Rusiya, Sankt-Peterburq)]] right|thumb|230px|Pərdə ilə natürmort (1895), [[Ermitaj|Ermitaj muzeyi ( Rusiya, Sankt-Peterburq)]] 1870-ci illərdə Sezan yaradıcılığında avtoportretlər silsiləsi başlayır. "Furajkada avtoportret" (1873–1875, Ermitaj muzeyi, Rusiya, Sankt-Peterburq) əsəri ilə o, "qabalıq" və "yaponlaşdırma"dan kənarlaşır, ümumiləşdirilmiş təsvirlərin (Avtoportret, təx. 1880, şəxsi kolleksiya, Vintertur) yaradılmasına keçir. "Meyvələrlə vaza" natürmortunda (1878, şəxsi kolleksiya, Fransa, Paris) izləyici vazanı profil görüntüsündən və müəyyən qədər yuxarıdan görür. Sezanın təsvir obyektlərində onun sevimli metodları müxtəlif nöqteyi-nəzərlərinin kombinasiyasından göstərilir.
İmpressionistlərdən fərqli olaraq, hansı ki, təbiətdə gəzintiləri və piknikləri təsvir etməyi sevirlər, Sezanın peyzajlarında insanlar görünmür. Onun Pontuazedə bir çox peyzajları təsvir edilir və göstərilir. Bundan başqa, sarı-oxra kristallı evlərdə sanki həyat nəzərdə tutulmur. Bunlar əzəmətli cənubi yaşıllıqlar arasında ruhun sarkofakıdır. Təbiət öz adından möhtəşəm və bütün sirli enerji gücü ilə çıxış edir. Sezanın geologiya ilə maraqlanması onun bu dövrü üçün xarakterikdir. 1880-ci illərdən Sent-Viktuar dağı onun peyzajlarında tez-tez rast gəlinən motivlərdən olur. Həmin dağ Eksedə yerləşən onun emalatxanasında pəncərədən və terrasdan görünürdü, hansı ki, rəssam ömrünün sonuna qədər burada qalmışdır. "Eksenin tərkidünyası" ləqəbini ona burada vermişdilər. .
Son dövr yaradıcılığı
1880–1890-cı illərin hüdudlarında Sezan təsvir edilən janrlarla daha çox maraqlanmağa başlayır. "Pyero və Arlekin" kompozisiyası (1888, Təsviri left|thumb|195px|[[Kart oyunçuları (1892), Kortold İnstitutu Qalereyası ( Böyük Britaniya, İngiltərə, London)]] right|thumb|185px|[[Kəllə piramidası, (təx. 1901), şəxsi kolleksiya]] İncəsənət Muzeyi, Rusiya) süjet etibarilə "Mardi qra" bayramının postdan əvvəl karnavalın son gününə həsr olunmuşdur. "Kart oyunçuları" kompozisiyasının beş variantı (1890–1892, 1890–1896-cı il versiyası da mümkündür) yerli muzeydən olan Karavadjo rəsmi ilə təhrik edilmişdir. 1890-cı illərin ortalarında Sezan portretlər üzərində işləməyə başlayır ("A.Volların portreti", 1899, Pti-Pale, Fransa, Paris), "Qustav Geffroyun portreti" (1895), Orse muzeyi (Fransa, Paris)), hansı ki, çoxsaylı seanslar tələb edirdi (bəzən yüzə qədər) və yenədə yarımçıq qalırdı. Sezanın yaradıcılığında son dövründə işlədiyi bir çox kətanlar yarımçıq qalmışdır. Eyni zamanda onun yekun əsəri "Çimən qadınlar" kompozisiyası (1898–1905, İncəsənət Muzeyi, ABŞ, Filadelfiya) yaradıcılığının böyük dövrünü və ciddi ritmikliyini bitirir. Sezan təxəyyülünə görə öz çılpaq təbiətlərini yazırdı, onun fiqurları tez-tez formalarını dəyişir və ekspressivləşirdi, uydurulmuş poza və qruplara qoyulurdu..
Şəxsiyyəti
Pol Sezan impressionizmdən təmizliyi və rəngin melodikliyini qəbul edib, postimpressionizmlə ona varlığın daimi başlanğıclarının axtarışlarını müqayisə edib, möhkəm maddi və mənəvi mahiyyətlər, ümumiləşdirən, sintetik mənzərəli metodlar, fəlsəfi və simvolik aspektlərə maraq yüksəldib, dekorativ üslublara və formal qəbullara nail oldu. .
Əsərləri
center|thumb|Pol Sezanın əsərləri.
Dairəvi bina (Taqanroq)
Dairəvi bina — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşın yaşayış binadı. Bina bürü SSRİ ərazisində ilk dairəvi bina olmuşdur. Binanın yerləşdiyi adresı: Aleksandrovskaya küçəsi, ev 107.
Layihənin müəllifi
Uzun illər ərzində binanın layihə müəllifi hasısa Boqoblyudov hesab edilirdi. 2000-ci illərdə binaya olan marağın artması ilə əlaqədar binatın layihə müəllifi axtarılmağa başlanılmışdır. Nəticədə bina layihəsinin müəllifi məşhur rodtovlu arxitektor Mixail Nikolsyeviç Kondratev olması müəyyənləşmişdir. Sonradan Artur Qeorqeviç Tokarevin apardığı araşdırmalar nəticədində binanın layihəsinin İvan Qeorqieviç Taranova mənsub olması müəyyən edilmişdir. Layihə hələ öz dövründə hazırlandıqdan sonra Sənaye və mülki tikililər jurnalında dərc edilərək müzakirə edilmişdir.
Binanın tarixi
Dairəvi binanın tikintisinə Taqanroqda 1929-cu ildə başlanıılmışdır. 1932-ci ildə isə tikinti işləri başa çatmışdır. Bu üç mərtəbəli 36 mənzilli bina SSRİ ərazisində inşa edilmiş ilk dairəvi bina olmuşdur. Çıxış şimal istiqamətə yönəldilmişdir. Bina SSRİ üçün bir rəmz olaraq layihələndirilmiş və inşa edilmişdir. Onlar az material və yüksək möhkəmlik dəhəfini qoyaraq binanı inşa etmişlər. Bina kərpiçdən inşa edilmişdir. İkinci və üçüncü mərtəbənin mənzilərinin qapıları ümumi eyvaya açılır. Mənzillər qaranlıq və dairvi formaya malikdir. Binaya sakinlər 7 noyabr 1932-ci ildə köçürülmüşdür. Ümumi tualet binadan 20 metr aralıda yerləşirdi. 1960-cı illərdə binaya kanalizasiya sistemi quraşdırılmışdır.
Belə qeyd edirlər ki, buna bənzər ikinci bina Odessada inşa edilmişdur. Ancaq rəsmi məlumatlar bunu təsdiq etmir. Ümumilikdə SSRİ ərazisində bu tip 4 bina inşa edilmişdir.
Binada 2012-ci ildə təmir edilmişdir.
Maraqlı fakt
thumb|right|300px
Ağcabədi Dövlət Rəsm Qalereyası
Ağcabədi Dövlət Rəsm Qalereyası — Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin və Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin diqqət və qayğısı sayəsində 03.01.2005-ci il tarixdən Ağcabədi rayon Dövlət Rəsm Qalereyası yaradılıb və həmin gündən fəaliyyətə başlamışdır.
Korf körfəzi
Korf körfəzi — Berinq dənizində, Kamçatka yarımadasının şimal-şərqində yerləşir. 1885-ci ildə Priamur diyarının birinci general-qubernatoru Andref Korfın şərəfinə adlandlrılmışdır. İlkin adı isə Olyutorski körfəzi idi.
Qoven yarımadası ilə İlpinski yarımadası arasında yerləşir. Körfəz həmçinin Olyotorski və Karaqin körfəzləri ilə sərhədə malikdir. Materikin daxilinə 75 km daxil olur. Eni 70 km, maksimal dərinliyi isə 70 metrdir. Körfəzə tökülən çaylar:Vıvenka, Kultuşkaya. Şimalında buxtalar vardır: Skrıtaya, Sibir və Skobolev.
Körfəzdə morj, balina və sənaye əhəmiyyətli balıq növlərini müşahidə etmək mümkündür (qızılbalıq və Sakit okean siyənəyi).
Sahilində yerləşən yaşayış məntəqələri: Tiliçiki, Vıvenko və Olyutorka. Sahilində yerləşən Korf qəsəbəsi 21 aprel 2006-cı il zəlzələsindən zərər görmüşdür. İnzibati baxımından Rusiyanın Kamçatka diyarı ərazisinə daxildir.
Diponeqoro
Diponeqoro (Diponegoro, Dipancgara, Pangeran Diponegoro; ) - Hollandiya müstəmləkəçilərinə qarşı Yava üsyanının (1825-1880) rəhbəri; İndoneziyanın milli qəhrəmanı. Cokyakarta sultanı Carotun (IV Xamenqku Buvono) böyük qardaşı, vəhhabiliyin və sufizmin tərəfdarı.
Ümumi məlumat
10 noyabr 1785-ci ildə Yava adasında anadan olmuşdur (Cokyakarta sultanılığı). Atası III Hamenqkubuvono Cokyakarta sultanı idi. Ailənin böyük oğlu idi. Atasının ölümündən sonra Diponeqoro hollandların təziqi ilə taxtdan imtina etmş. Diponeqoronun Hollandiya rezidenti ilə münasibətləri vəfat etmiş qardaşının azyaşlı oğlu Menolun (V Xamenqku Buvono) qəyyumu olmaqdan imtina etməsindən sonra kəskinləşmişdi. Onun qəyyumluqdan imtina etməsi, ehtimal ki, taxta öz iddiasını irəli sürməsi ilə əlaqədar idi. Hollandiyanın müstəmləkə idarəsi tərəfindən sıxışdırılması, o cümlədən administrasiyanın Diponeqoronun əcdadlarının məzarı yerləşən torpaqlardan yol çəkmək planları onu islamı müdafiə şüarı ilə hollandlara qarşı mübarizəyə (cihad) vadar etdi. Üsyan hüquqları məhdudlaşdırılan Yava ali əyanlarının narazılıqlarını, sadə insanların müstəmləkə hökumətinə, vergilərə, hollandların Yava icmasının ənənəvi həyat tərzini dəyişmək cəhdlərinə qarşı etirazlarını əks etdirirdi. Bir çox döyüşlərdə Diponeqoro böyük igidlik göstərmiş, istedadlı sərkərdə kimi haminin sevimlisinə çevrilmişdir. Döyüşlər zamanı üsyançılar böyük uğur qazandılar. Yavanın mərkəzini və Cokyakarta sultanılığını azad etdilər. Hollandiyalı bu müqavimətə cavab vermək iqtidarında deyildi və yetərincə böyük itkilər verdilər. Az sonra üsyançılara dəstək azaldı və əks tərəf tədricən qüvvə toplamağa başladı. Hollandiyalılar artıq Sualvesidən böyük dəstək aldılar. 1825-ci il 25 sentyabrda hollandlar üsyançılarının müqavimətini qıra bildilər. Təşkilatçılıq və hərbi qabiliyyətinə baxmayaraq Diponeqoro üsyanın gedişində ardıcıl hərəkət etmədi və tərəfdarlarını qoruyub saxlaya bilmədi. 1830-cu ilin martında Diponeqoro hollandlarla danışıqlara gedərək özünün Yava müsəlmanlarının lideri və sultan kimi tanınmasına israr etdi. Müstəmləkə hökuməti bu tələbləri qəbul etmədi və Diponeqoronu Sulavesi adasına sürgünə göndərdi. Diponeqoronun sürgündə yazdığı Yava üsyanı tarixinin bir hissəsi sonralar nəşr olundu. 8 yanvar 1855-ci ildə Sulavesi adası nda, Makasar (Ucunqpandanq) şəhərində vəfat etmişdir.
Xatirəsi
Diponeqoronun şərəfinə Cokyakartanın mərkəzi küçələrindən birinin adı verilmiş. Mərkəzi Yavada IV hərbi dairənin adı onun adınadır. 1965-ci ildən Cokyakartanın əsas küçələrindən birində Diponeqoronun heykəli ucalır. Heykəltəraş Kalbertado. Semaranq şəhərində Diponeqoronun adına universitet fəaliyyət göstərir.
Oko (Moskva)
OKO ( — Moskva Beynəlxalq Biznes Mərkəzində yerləşən, 16 nömrəli binalar kompleksi. Kompleks iki tikilidən ibarətdir: 16A və 16B.
OKO - sözü "Birləşmiş kristalların əsası" mənasının qısaltmasıdır.
Cənubi qüllə kompleksi hündürlüyünə görə tikilib qurtaran binalar arasında Avropada ikinci yerdədir. Həm yaşayış, həm də ofis yerləri təxminən eyni ölçüdə binalarda yerləşdirilib: ofislərə 122493 m², mənzil üçün 122507 m² yer ayrılmışdır.
16A göydələni
Göydələnlərdən biri - Cənubi qüllə 354 metr və 85 mərtəbədən ibarətdir. Hər iki binanın hazırda yeraltı mərtəbələri mövcuddur.
16B göydələni
Şimali qüllə 49 mərtəbəli və 245 metr hündürlüyündədir. 16B nömrəli tikilidə üçulduzlu otel, 330 otaq və 3740 avtomobil üçün dayanacaq yeri göydələn yerləşdirilmişdir. Otel 22 mərtəbədən ibarət və 79 metr yüksəkiyindədir.
Fridrix Vilhelm Argelander
Fridrix Vilhelm Argelander — Alman astronom və Geodeziya mütəxəssisi. Argelander Berlin Elmlər Akademiyasının üzvü (1870), Helsinqfors Universiteti və Bonn Universitetinin professor olmuş, bir müddət Rusiyada işləmişdir. Günəşin hərəkətini tədqiq etmiş və dəyişən ulduzların müşahidə üsullarını müəyyənləşdirmişdir. Göyün Şimal yarımkürəsində 324.198 ulduzun kataloq və atlasını tərtib etmişdir.
Naxçıvan Ali Məclisinin IV çağırış deputatları
Naxçıvan Ali Məclisinin IV çağırışı — 2010-cu il noyabrnda baş tutan seçkilər əsasında formalaşdırıldı.
Ali Məclisin 45 deputatından 42-i Yeni Azərbaycan Partiyasının, 1-i Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyasının üzvü, 2-i isə bitərəf idi.
Ali Məclisin 45 deputatından 39-u kişi, 6-sı qadın olmuşdur.
2010-cü ilin dekabrın 3-də Ali Məclisin IV çağırışının birinci sessiyası baş tutdu.
IV çağırış Ali Məclisin sədri Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü Vasif Talıbov, sədrin birinci müavini Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü Azər Zeynalov, sədrin müavini isə Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü Mirhəşim Seyidov seçilib.
Mirzə Bala Məmmədzadə
Mirzə Bala Məmmədzadə ― publisist, tərcüməçi, dramaturq, ictimai xadim. Müsavat Partiyasının ikinci başqanı.
Həyatı
Mirzə Bala Məmmədzadə 1898-ci il avqustun 13-də Abşeronun Zirə kəndində balıqçı ailəsində anadan olmuşdur. Atası ailəsini dolandırmaq üçün əsrin əvvəllərində Bakıya köçərək, şəhərin Çəmbərəkənd adlanan hissəsində məskunlaşmışdır. Uşaqlığı Bakıda Çəmbərəkənddə keçmişdir. 7-ci "rus-tatar" məktəbini (1914), 3-cü ali ibtidai məktəbi bitirdikdən sonra təhsilini Bakı texniki sənaye məktəbində davam etdirmişdir. Ədəbi yaradıcılığa təhsil illərində başlamış, 1912-ci ildə İsa bəy Aşurbəyovun "Kaspi" mətbəəsində "Nəfi-elm və yaxud elmin sonu" adlı kitabı çap olunmuşdur. "Məhəmmədiyyə" dərnəyində qabaqcıl fikirli ziyalılarla yaxından tanış olması onun dünyagörüşünün formalaşmasına ciddi təsir göstərir. 1915-ci ildə Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin nəşr etdirdiyi "Açıq söz" qəzetinə ara-sıra məqalələr yazan Mirzəbala Məmmədzadə, sonradan həmin qəzetin işində fəal iştirak etmişdir. Eyni zamanda, həftəlik "Bəsirət" jurnalının baş redaktoru olmuşdur.
Fəaliyyəti
1917-ci il fevral inqilabından sonra açıq siyasi fəaliyyətə qoşulmuş, "Müsavat" partiyası sıralarına daxil olmuşdur. Məqalələrinin birində o, gəncliyə müraciətlə yazırdı:
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan edildikdən dərhal sonra M. B. Məmmədzadə "Müsavat" partiyası nəzdində yaradılmış "Gənclər cəmiyyəti"nin orqanı "Gənclər yurdu" (1918, iyun-noyabr) jurnalının redaktoru (T. F. Hacızadə ilə birgə) olmuşdur. Həmin dövrdə Mirzə Balanın Tiflisdə "İki inqilab arasında" adlı risaləsi də çap edilmişdi. Kitabçada 1905–1917-ci illər arasında Azərbaycanda mətbuat, maarif, ədəbiyyat, teatr, din və qadın məsələləri tarixinə ümumi nəzər salınırdı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentində stenoqrafçı işləyən M. B. Məmmədzadə 1919-cu ilin oktyabrında "Müsavat" partiyası Bakı Komitəsinin üzvü seçilmişdi. Həmin ilin sentyabrında Azərbaycan Dövlət Teatrında onun 1918-ci il mart soyqırımıdan bəhs edən "Bakı uğrunda mübarizə" pyesi tamaşaya qoyulmuşdu.
Aprel işğalından sonra fəaliyyəti
İkinci Dünya müharibəsinin başlanması və Polşanın Almaniya tərəfindən işğalı ilə əlaqədar yenidən İstanbula köçən M. B. Məmmədzadənin "Milliyyət" və "Cümhuriyyət" qəzetlərində, "Türk ensiklopediyası"nda, "İslam ensiklopediyası"nda və digər nəşrlərdə Azərbaycan tarixinə dair çoxlu məqaləsi dərc edilmişdir. 1949-cu ildə M. B. Məmmədzadənin yaxından iştirakı ilə Ankarada "Azərbaycan Kültür Dərnəyi"nin əsası qoyulmuş, 1951-ci ildə "Azərbaycan tarixində türk Albaniya" adlı əsəri həmin dərnək tərəfindən çap olunmuşdur. 1952-ci ildən Ankarada onun "Azərbaycan Kültür Dərnəyi"nin "Azərbaycan" jurnalında da Azərbaycan tarixi ilə bağlı çox saylı məqaləsi dərc edilmişdir. O, 1954-cü ildən Münhendəki SSRİ-ni öyrənən institutda çalışmış, burada iki il elmi şuranın sədri, iki il isə sədr müavini vəzifəsini icra etmişdi. Türkiyənin bir çox qəzet və jurnallarında da onun SSRİ-dəki totalitar rejimi kəskin tənqid edən məqalələri dərc olunmuşdur. Onun "Proletar ədəbiyyatı milliyyətçi ədəbiyyatın vahid cəbhəsi qarşısında", "Ədəbi hakimiyyət qovğası", "Azəri türk ədəbiyyatının dünəni və bu günü", "Müasir Azərbaycan şairləri", "Romantik və realist cərəyanlarını mücadiləsi", "Milli dil və milli kültür", "Cəfər Cabbarlı", "Mirzə Ələkbər Sabir", "Sovet dil siyasətinin bugünkü səhifəsi", "Dədə Qorqud", "Milli dastanlarımıza dair" və s. məqalələrində ədəbiyyatımızın dünəni və bu günü ilə bağlı mülahizələr irəli sürülür, Azərbaycanda yeridilən ruslaşdırma siyasətinin (dil, mədəniyyət, ədəbiyyat və s. sahələrdə) mahiyyəti aşkarlanmır. M. B. Məmmədzadənin "Mirzə Bala", "Nuhoğlu", "A. Kut", "M. M. Məmmədzadə", "M. B. Daşdəmir" və "Əli Kutluk" imzaları ilə 2000-dən çox məqaləsi vardır. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin vəfatından (1955) sonra "Müsavat" partiyasına və Azərbaycan Milli Mərkəzinə M. B. Məmmədzadə rəhbərlik etmişdir.
Visbaden konfransına münasibəti
"Azərbaycan Kültür Dərnəyi"nin "Azərbaycan" jurnalında Mirzə Bala Məmmədzadənin "Qafqaz ölkələri istiqlal elanın 40-cı ildönümü münasibətilə" adlı iri həcmli məqaləsi Qafqaz problemini, bu regionun beynəlxalq aləmdə yerini və rolunu düzgün dəyərləndirmək baxımından əhəmiyyətlidir. Visbaden konfransında (1951) siyasi mühacirətin görkəmli nümayəndələri Ceyhun bəy Hacıbəyli, Əkbər ağa Şeyxülislamov və İsmayıl Əkbərin "Vahid antibolşevik cəbhə" yaradılması haqqında Rusiya mühacirət təşkilatları ilə müştərək bəyannamə imzalamaları Azərbaycan mühacirət təşkilatlarının ciddi narazılığına səbəb oldu. M. B. Məmmədzadənin "Qafqasya" jurnalında çıxan (1952, avqust, № 13,) "Milli İstiqlal davamızın bugünkü səhifəsi" adlı yazısı bir tərəfdən, məqsədi "vahid və bölünməz Rusiya qurmaqdan" ibarət olan rus siyasi mühacirlərinin niyyətlərinin iç üzünü ifşa edirsə, digər tərəfdən, Visbaden konfransına qatılan qeyri-rus, o cümlədən Azərbaycan mühacirlərinin yanlış mövqelərini tənqid edirdi. Mirzə Bala bu qənaətdə idi ki, "Milli İstiqlal davamızı ruslarla bir bazarlıq mövzusu halına gətirmək rus imperialistlərinin qayə və əməllərini asanlaşdırmağa yarayır". Məmmədzadə "Hər şeydən öncə milli istiqlal" məqaləsində Rusiya mühacir təşkilatlarının fəaliyyətini əlaqələndirən və maliyyələşdirən, Visbaden konfransını təşkil edən Amerika Komitəsini "Sovetlərdəki millətlərin istiqlal haqqını şübhə altına aldığına" görə ciddi tənqid edirdi. Qafqaz İstiqlal Komitəsinin orqanı olan "Birləşik Qafqasya" jurnalında dərc etdirdiyi məqaləsində Qafqaz xalqlarının istiqlal mübarizəsi tarixini və yolunu işıqlandıran M. B. Məmmədzadə SSRİ-dəki qeyri-rusların istiqlal haqqını tanımaq istəməyən rus mühacirlərini, habelə, sovet rejimini, kommunist ideologiyasını tənqid edir, ədəbi, mədəni həyatla bağlı məsələlərə toxunurdu.
Ölümü
8 mart 1959-cu ildə İstanbulda ürək xəstəliyindən vəfat etmişdir. Qaracaəhməd məzarlığında dəfn edilmişdir.
Arelat
250px|thumb|right|Avropa xəritəsində Arelat/Burqundiya krallığının ərazisi. Arelat – 9–14 əsrlərdə Cənub-Şərqi Fransada krallıq, Aşağı Burqundiya krallığının ikinci adı. Mərkəzi Arelat şəhəri idi. 879-cu ildə Frank dövlətinin parçalanması nəticəsində yaranmışdır. 933-cü ildə Arelat Yuxarı Burqundiya krallığı ilə birləşərək sonralar həm Arelat, həm də Burqundiya krallığı adlanırdı.
NGC 2365
NGC 2365, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əkizlər bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Aşıqlar qəhvəsi
right|thumb|300x300px|[[İran|İranda aşıqlar qəhvəsi.]]
Aşıqlar qəhvəsi — Azərbaycan şəhərlərində aşıqların türkcə hekayə söylədiyi qəhvəxana.