cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rəfiqə Qurbanova
Elmi fəaliyyəti
R.Ə.Qurbanova kimyanın müxtəlif sahələrində həsr edilmiş 200-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 30 müəlliflik şəhadətnaməsinin, “YMB kimyası”na aid 2 dərsliyin müəllifidir. Onun rəhbərliyi altında 6 elmlər namizədi yetişmişdir.
R.Ə.Qurbanova Türkiyədə, dəfələrlə keçmiş SSRİ-nin müxtəlif şəhərlərində (Moskva, Leninqrad, Riqa, Murmansk, Dnepropetrovsk və c.) keçirilən Beynəlxalq konqress və simpoziumlarda elmi məruzələrində çıxış etmişdir. R.Ə.Qurbanova Türkiyənin Konya şəhərinin Səlcuq Universitetində “YMB kimyası”ndan dərs demiş və kimya elmimizi orada ləyaqətlə təmsil etmişdir.
Calycanthus floridus
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1,5 m olan, budaqlanan, yarpağını tökən koldur. Cavan budaqları nazik, yumşaq tüklü, qəhvəyi rəngdə olub, üzəri çoxlu miqdarda açıq mərciməklərlə örtülmüşdür. Yarpaqları iti və ya sivriləşmiş, nadir hallarda küt pazvari, dairəvi enli yumurtavari, ellips və ya ensiz-ellips şəklində olub, uzunluğu 6–12 sm, eni 4–6 sm-ə çatır, cavan vaxtı hər iki tərəfdən tükcüklərlə örtülü olur. Saplaqları 0,5–1 sm uzunluqdadır. Mayda çiçəkləyir. Çiçəkləri 3,5–7 sm diametrində, qəhvəyi-qırmızı rəngdə olub, qoltuq zoğlarının uclarında yerləşir. Erkəkciklər 10–30 ədəddir, spiral şəklində yerləşmişdir. Tumurcuqlar çılpaq, qaramtıl dairəvi formalı, yarpağın əsası isə örtülmüş və ya açıq halda olur. Çiçəkyanlığının çoxsaylı yarpaqları ləçəkşəkilli, ensiz-xətvari, spiral şəklindədir. Meyvə yatağı 6–7 sm uzunluğunda olub, tərs yumurtavaridir, adətən yuxarıdan sıxılmış olur. Toxum, qələm və kolların bölünməsi ilə artır.
Ekologiyası
Məhsuldar, rütubətli torpaqlarda, günəşli yerlərdə normal böyüyüb inkişaf edir. Soyuğadavamlıdır.
Azərbaycanda yayılması
Bakı, Gəncə, Zaqatala, Zərdabda və Kür-Araz ovalığında rast gəlinir.
İstifadəsi
Alkaloidləri olduğu üçün zəhərlidir. Xüsusilə ətirli çiçəklərinə görə çox qiymətlidir. Tək və qrup əkinlərində istifadə edilir.
Saif Əli Xan
Saif Ali Xan,  — hind kinoaktyoru, prodüsser.
1970-ci il 16 avqust tarixində Nyu-Dehli şəhərində anadan olmusdur.
Günəşi gördüm (film, 2009)
Günəşi Gördüm, Mahsun Kırmızıgül'ün rejissor kimi ikinci işi olan bu filmdə çoxüzvlü bir ailənin dramından bəhs olunur. Bu film Oskar mükafatı kimi tanınan "Akademiya mükafatları"da 2009-cu il Türkiyə namizədi kimi göstərilmişdi. Film Türkiyənin cənub-şərqində yerləşən kürd ailənin İstanbula (bir hissəsinin Norveçə) məcburi köçü və başlarına gələnlərdən bəhs edir.
Məzmun
Şərq sərhədində yerləşən bir kürd kəndi. 25 ildir iki tərəf arasında qalan çarəsiz insanlar. Məcburi köçürtmə səbəbi ilə böyüyüb boya-başa çatdıqları torpaqlardan, kəndlərindən çıxarılan Altun ailələri bilinməz bir yola çıxırlar. Davud Altun qaçaq yolla olsa da, tez bir zamanda ailəsi ilə birgə Norveçə getmək niyyətindədir. Heydər Altun və ailəsi üçün isə köç yolu İstanbula istiqamətlənib. Səfər başlamışdır. Bitmək bilməyən fırtınalardan keçib gəlmiş, yollarını azmış, çarəsizcə bir çıxış yolu axtaran insanların öz günəşlərindən qoparılıb gələcəyin bilinməzliyində itən uşaqların, bir köçün hekayəsi.
İstehsalçı şirkət
Boyut Film İstehsalçı – Murat Tokat
Typhlodromips tee
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Çırçır (Mərənd)
Çırçır - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 285 nəfər yaşayır (77 ailə).
Daşlar danışanda (film, 1976)
Məzmun
Bu film əcdadlarımızın Azərbaycan ərazisində daşlardan məişətdə ilk dəfə necə istifadə etmələrindən, bizim günlərə qədər gəlib çıxmış qədim tarixi abidələrdən, respublikamızın müxtəlif bölgələrində — Kəlbəcər, Laçın, Ağdam, Naxçıvan, Şamaxı və başqa yerlərdə fəaliyyət göstərən açıq səma altındakı muzeylərdən, bu muzeylərdə nümayiş etdirilən müxtəlif daş kitabələrdən, insan və heyvan fiqurlarından, Qobustan və Gəmiqayadakı qayaüstü təsvirlərdən danışır.
Rişar Marten
Yaradıcılığı
Ssenari müəllifi və rejissoru Rüstəm İbrahimbəyov olan "Kabusun gözüylə" filmində baş rolun ifaçısı Rişar Marten olmuşdur.
Trillium luteum
(Trillium luteum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dərəq (Mərənd)
Dərəq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 359 nəfər yaşayır (90 ailə).
Bantenq
Sayına və yayılması sahəsinə görə böyükalınlı hind buğaları içərisində mühüm yer tutur. Bantenqin bir neçə irqi vardır. Başlıca irqləri bunlardır: 1) Yava irqi (Bos Sondaicus tupicus). Bu irq hündür boyu (cidov hündürlüyü 176 sm), uzun buynuzları (xaricdə əyriliyi 52,1-76,2 sm-ə çatır), buynuzlarının dibindən çox yoğun olması (25,7-43 sm), rənginin yaşlı buğalarda qara, cavan erkəklərində şabalıdı-sarımtıl, inəklərdə isə açıq qonur olması ilə fərqlənir. Bantenqin bu irqi Yava, Borneo və Sumatra adalarında yayılmışdır. 2) Birma irqi (Bos sondaicus Burmanicus Lyd). Boyca Yava irqindən xırdadır (cidov hündürlüyü 155-163 sm). Ağız ətrafı bozumtul, dodaqları ağımtıl rəngli tüklərlə örtülüdür. Bədəninin tükləri şabalıdı rənglidir, lakin bəzi yerlərində açıq, bəzi yerlərində isə bədənə nisbətən tünddür. Gövədəsinin aşağı açıq-qonur rəngli, budu isə ağdır. Bu irq Birmada, Peruda və Arakanda da yayılmışdır; 3) Makipur irqi (bos Sondaicus var.Lyd) daha xırdadır, cidov hündürlüyü 152 sm-ə çatır, sağrısında ağ ləkələr olmur. Bu irq Makipurda yayılmışdır.
Son zamanlar bantenqin bir sıra başqa növlərinin təsviri verilmişdir. Bantenq əhliləşdirilmişdir. Yava adasında əhliləşmiş bantenqlərin, yəni bali malının böyük naxırları vardır. Bunlardan hərtərəfli-minik, ətlik və südlük mal kimi istifadə edilir. Əhli bali malının əsas etibari ilə Bali adasında, ona yaxın adalarda, həmçinin Malayya yarımadasının cənub sahilində yetişdirirlər.
Əmənulla mirzə Qacar
Əmənulla mirzə Əmənulla mirzə oğlu Qacar (1890-1974) — Qacar şahzadəsi, briqada generalı.
Həyatı
Əmənulla mirzə 1934-cü ildən 1935-ci ilədəк Bəlucistanda hərbi xidmətdə оlmuşdu. Rza şah Pəhləvinin əlеyhinə çıxdığına görə 1937-1941-ci illərdə zindanda yatmışdı. 1941-ci ildə Xarici Işlər naziri, 1941-ci ildən 1942-ci ilədəк Rabitə və Yоllar naziri, 1942-ci ildə Müdafiə naziri оlmuşdu. 1942-ci ildən 1943-cü ilədəк Məhəmmədrza şah Pəhləvinin hərbi müşaviri vəzifəsində çalışmışdı. 1943-cü ildə Şərq Silahlı Qüvvələrinin müfəttişi, 1943-cü ildən 1944-cü ilədəк Cənub Silahlı Qüvvələrinin müfəttişi, 1944-cü ildən 1946-cı ilədəк Hərbi Univеrsitеtin məsul şəxsi, 1947-ci ildə Xоrasan və Кеrman qоşunlarının gеnеral-müfəttiş vəzifəsini tuturdu. Еlə həmin ildə Azərbaycanın valisi оlmuşdu. Əmənulla mirzə bir çоx ictimai vəzifələri də yеrinə yеtirirdi. Iran-Sоvеt Dоstluq Cəmiyyətinin sədri, BMT-nin səhiyyə və təhsil şöbələrində təmsil оlmuşdu. 1951-ci ildən 1960-cı ilədəк sеnatоr vəzifəsini yеrinə yеtirmişdi.
Mükafatları
Əmənulla mirzə 1 dərəcəli Hümayun оrdеni ilə təltif еdilmişdi.
Ailəsi
Əmənulla mirzə öncə bir rus, sоnra iranlı ilə еvlənmişdi. Nadir mirzə, Кеyxоsrоv mirzə adlı оğulları vardı.
Baccharis trilobata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Trillium nivale
(Trillium nivale) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sen-Marten-de-Len
Sen-Marten-de-Len  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Kampanyak kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12239.
Kommuna təxminən Paris dən 500 km cənubda, Tuluza şəhərindən 155  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 33  km şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 268 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə 125 yaş arasında (15-64 yaş arasında) 94 nəfər iqtisadi cəhətdən, 31 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 75,2%, 1999-cu ildə 66,4%). Aktiv olan 94 nəfərdən 90 nəfəri (49 kişi və 41 qadın), 4 nəfər işsiz (2 kişi və 2 qadın) idi. 31 hərəkətsiz 6 nəfər şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 6 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Əsr
Əsr — zaman ölçülərindən biri. Yüz il bir əsrə bərabərdir. Məsələn, XX əsr 1901-ci il yanvarın birindən 2000-ci il 31 dekabr arasındakı vaxtdır.
Amblyseius tenuis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Məmməd Məmmədov (iqtisadçı)
Məmməd Məmmədov (tam adı:Məmmədov Məmməd Əhməd oğlu) — Azərbaycanlı iqtisadçı; Azərbaycan Respublikası Əmanət Bankının Prezidenti (1985–1993), Azərbaycan SSR əməkdar iqtisadçısı (30.01.1991) ; Azərbaycan Respublikası Dövlət Sığorta Kommersiya Şirkətinin sədri (13.01.1993–13.03.2020)
Həyatı
5 may 1941-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunda anadan olmuşdur. Orta təhsilini Tovuz rayonunda başa vurmuşdur. 1960-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Maliyyə-Kredit fakültəsinə daxil olmuş və 1965-ci ildə həmin universiteti bitirərək iqtisadçı ixtisası almışdır.
1966-cı ilin fevral ayından 1972-ci ilin noyabr ayınadək Bakı şəhəri Binəqədi rayon Əmanət bankının müdiri vəzifəsində işləmişdir. 1972-ci ilin noyabr ayından 1985-ci ilin aprel ayınadək Bakı şəhəri Əmanət Bankının rəisi vəzifəsində işləmişdir.
1985-ci ilin aprel ayından 13 yanvar 1993-cü ilədək Azərbaycan Respublikası Əmanət Bankının (indiki Kapital Bank) Prezidenti vəzifəsində işləmişdir.
13 yanvar 1993-cü ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Sığorta Şirkətinin İdarə Heyətinin sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Leonid Krasin
Leonid Borisoviç Krasin (15 iyul 1870 - 24 noyabr 1926) — sovet mühəndisi, diplomat.
Avstraliya vulkanlarının siyahısı
Avstraliyadakı vulkanların siyahısı
Leonid Krasin
Həyatı
Bakıda işə başlarkən R.E.Klasson sonralar görkəmli sovet diplomatı olan Leonid Borisoviç Krasini özünə baş köməkçi vəzifəsinə təyin etdi. L.B.Krasin Bakıda elektrik stansiyalarının tikintisində 4 il ərzində - 1 iyul 1904-cü ilə qədər işlədi. O, faktiki olaraq, bütün tikinti, quraidırma və montaj işlərinə rəhbərlik edirdi, hərçənd ki, peşəsi mühəndis-kimyaçı idi, tikinti sahəsindəki bilik və təcrübəsini Orta Sibir, Zabaykalski və Kruqlobaykalski dəmir yollarının tikintisində qazanmışdı. İşlər dayanmadan, R.E.Klasson və L.B.Krasin tərəfindən tərtib olunmuş cədvələ əsasən aparıldı. Hər şeydə bir qayda var idi. Korpuslar, maşın zalları, istehsalın inkişafını nəzərə alaraq, gələcəkdə daha güclü aqreqatların quraşdırılması perspektivi ilə tikilirdi.
971
Hadisələr
Əli Ləşkəri tərəfindən Paytaxtı Gəncə olan Şəddadı dövlətinin yaranması.
Leonid Krasin
Həyatı
Leonid Borisoviç Krasin! O Krasin ki, bir vaxtlar Bakı neft mədənlərində mühəndis işləyirdi. Şəhərin Kömürçü meydanı səmtində bolşeviklərin gizli "Nina" mətbəəsi də onun köməkliyi ilə qurulmuşdu. Sovet hakimiyyəti dövründə bir müddət yüksək vəzifələrdə çalışdı və ömrünün son illərində İngiltərədə işlədi. 1926-cı ildə 56 yaşında ikən Londonda vəfat edəndə xidmətlərini nəzərə alıb Qızıl meydanda Kreml divarları önündə dəfn etdilər.
Məmməd Məmmədov (iqtisadçı)
Həyatı
2 mart 1995-ci ildə Dövlət Aqrar İslahat Komissiyasının üzvü təyin edilib.
IAI Harop
IAI Harop və ya IAI Harpy 2 — İsrail Aerokosmik Sənayesi tərəfindən istehsal edilən kamikadze dron. Anti-radiasiya kateqoriyasına aiddir. Hədəfin yaydığı radiodalğalara kilidlənərək özünü həmin hədəfə vurur. Həm avtonom olaraq özününün radar siqnallarını qəbul edən sensorları vasitəsilə hədəfi tapır və məhv edir, yaxud da yerüstü idarəetmə mərkəzindən idarə olunur. Əgər hədəf aşkarlanmazsa, dron özü avtomatik olaraq bazaya qayıdır. Dron dizayn olunarkən radar ölçüsünün kiçik olması nəzərdə saxlanılıb. Bu cür kiçik dronlar düşmənin əsas hava hücumundan müdafiə sistemlərinə demək olar ki görünməz olduqlarına görə onlardan asanlıqla yayınırlar və buna görə də onlar döyüşdə ilk sırada göndərilirlər. Beləliklə, düşmənin radar bazalarını, hava hücumundan müdafiə sistemlərini yararsız vəziyyətə saldıqdan sonra digər dost təyyarələr düşmən hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən vurulmaq riski daha az şəkildə düşmən ərazisində əməliyyatlara başlayırlar.
Məmməd Məmmədov (iqtisadçı)
Həyatı
13 mart 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Dövlət Sığorta Kommersiya Şirkətinin sədri vəzifəsindən azad edilib.
IAI Harop
Ümumi
IAI Harop havada 6 saat qala bilər və maksimal uçuş məsafəsi 1000 kilometrdir. Harop özünün əvvəlki versiyası sayılan IAI Harpy-nin daha böyük versiyasıdır. Harop yerüstü baza və dənizdən buraxıla bilməklə yanaşı, lazım olarsa havadan buraxılmaq üçün də modifikasiya edilə bilər. Öncələr qeyd olunduğu kimi Haropun iki növ idarəetmə üsulu vardır: Avtonom və ya bazadan idarəedilmə. Harop avtonom rejimdə özünün radar tapma sensorları vasitəsilə düşmən radarlarının yaydığı siqnallara kilidlənə bilir. Bununla yanaşı o, baza tərəfindən elektro-optik sensorları vasitəsilə hərəkətdə və yaxud da sabit vəziyyətdə olan hədəfə yönəldilə bilər. Xatırladaq ki, 2016-cı ilin aprel döyüşlərində Azərbaycan ordusu tərəfindən Haroplardan məhz bu üsulla istifadə edilmişdi. Nəticədə bir çox hədəf dəqiqliklə məhv edilmişdir. Bunlara Ermənistandan Qarabağ zonasına göndərilən könüllü, birinci Qarabağ müharibəsi veteranlarını daşıyan avtobus da daxildir. 5 hərbçi yerindəcə öldü, 2-si isə sonradan xəstəxanada keçindi. Düşmən Harop hücumunu aşkarlayıb radarın siqnal yaymaması üçün söndürsə belə, Haropun elektro-optik sensorlarının sayəsində o hədəfi vizual olaraq izləyir və vurur. Əgər hədəf müəyyən olunmazsa Harop avtonom olaraq bazaya qayıdır. HHM qüvvələri əsasən nisbətən iri hədəflərə — Döyüş təyyarələrinə və idarəolunmaz raketlərə qarşı hesablandığına görə bu cür kiçik hədəflərə qarşı preventiv tədbirlər görməkdə çətinlik çəkirlər. IAI daha kiçikölçülü əməliyyatlar üçün 2015-ci ildə Haropun daha kiçik versiyasını hazırladı. Təqribi məlumata görə yeni kiçik dron Haropun 1/5 həcmində olacaq və daha kiçik – 3–4 kiloqramlıq əsas döyüş başlığı daşıyacaqdır. Bu dron daha ucuz olmaqla yanaşı tez-tez itən hədəflərə qarşı və zaman məhdudiyyətli əməliyyatlarda istifadəsi nəzərdə tutulur.
Tarixçə
Türkiyənin hələ 2005-ci ildə Haroplarla maraqlandığına aid məlumatlar var. 2005-ci ilin oktyabrnıda MBDA şirkəti Haropu "Ağ Şahin" adı altında Böyük Britaniyanın Müdafiə Nazirliyinin "Gəzən Sursat" tenderinə təqdim etdi, lakin Müdafiə Nazirliyinin qərarına görə tenderi Britaniya şirkəti qazandı.
Məmməd Məmmədov (iqtisadçı)
Mükafatları
23 dekabr 1982-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Sovetin Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif olunmuşdur.
IAI Harop
Tarixçə
2007-ci ilin avqust ayında Hindistan Hava Qüvvələri 100 milyon dollar müqabilində Harop sistemlərini alacağını bildirdi. Harop ilk dəfə açıq ictimaiyyətə Hindistanda heçirilən Aero India 2009 şousunda göstərildi.
Heris (Mərənd)
Heris - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
İohann Anton Güldenştedt
İohann Anton Güldenştedt — təbiətşünas, həkim, Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki (1771). 1768-ci ildə elmi ekspedisiyalarda iştirak etmək üçün Rusiyaya dəvət olunmuşdu. 1768-1775-ci illərdə Volqa və Don çaylarının yuxarı axarlarını, Şimali Qafqazı, Kür və Rioni çaylarının vadilərini tədqiq etmişdi. Tədqiqatlarında XVIII əsrin II yarısında Ukrayna və Qafqazın təbiəti, əhalinin məişəti, Azov və Krımın tarixi, gürcü hökmdarlarının şəcərəsi və sairə haqqında geniş məlumat verilir.
Məmməd Məmmədov (iqtisadçı)
Mükafatları
30 yanvar 1991-ci ildə Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası Prezidentinin 151 nömrəli Fərmanı ilə Azərbaycan SSR əməkdar iqtisadçısı fəxri adı verilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 3 may 2011-ci il tarixli Sərəncamı ilə "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunmuşdur.
IAI Harop
Tarixçə
2018-ci ilin aprelində, Azərbaycan Ordusu tərəfindən IAI Harop üçün çəkilən bir filmdə IAI sistemləri müşahidə edildi və nəticədə Ermənistan hökuməti İsraili Azərbaycan ordusuna etdiyi təchizata görə tənqid etdi.
Heris (Mərənd)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 93 nəfər yaşayır (26 ailə).
IAI Harop
Tarixçə
2020-ci ildə, Azərbaycan Prezidentinin məsləhətçisi Hikmət Hacıyev, Haropun İkinci Qarabağ müharibəsindəki effektivliyini yüksək qiymətləndirdi.
Döyüşlərdə
İlk dəfə Aprel döyüşlərində Azərbaycan ordusu tərəfindən istifadə olunmuşdur. Erməni əsgərlərini ön cəbhəyə daşıyan avtobuslar Harop vasitəsilə məhv edilmişdir.
Xarakteristikalar
Ekipaj: 0
Uzunluq: 2.5 metr
Qanad ölçüsü: 3 metr
Məsafə: 1000 kilometr
Sürət: 185 kilometr/saat
Havada qalma müddəti: 6 saat
Aşağı Xocamsaqlı
Aşağı Xocamsaqlı, Aşağı Xocamusaxlı — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Yuxarı Xocamsaqlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
IAI Harop
Xarakteristikalar
Ümumi çəkisi: 135 kiloqram
Aşağı Xocamsaqlı
Tarixi
Xocamusaxlı kəndi ərazisində keçilməz sıldırım qayalar üzərində son dövrə qədər qalan istehkam-qalaçalar ayrı-ayrılıqda VII-IX əsrlərə aid edilsə də, əslində bu istehkam qalaçalar e. ə. I əsrdə Atropatena və Albaniya dövlətlərini ayıran sərhəd boyunca vahid keşikçi-gözətçi məntəqələri sisteminin tərkib hissəsidir.
IAI Harop
Xarakteristikalar
Döyüş başlığı: 23 kiloqram
Aşağı Xocamsaqlı
Tarixi
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən azad olunub.
Toponimikası
Aşağı Xocamusaxlı kəndi Bərgüşad silsiləsinin ətəyindədir. Keçmiş adı Qalacıq Xocamusaxlıdır. Yaşayış məntəqəsini XIX əsrin axırlarında Xocamusaxlı (indiki Yuxarı Xocamusaxlı) kəndindən çıxmış ailələr salmışlar. Əsl adı xacəəbuishaqlı olan xocamusaxlı tayfası qədimdən Zəngəzur qəzasında yaşamışdır. Onların keçmişdə Qalacıq, Dəstəgird və Mazutlu adlanan qışlaqları sonralar tədricən müstəqil yaşayış məntəqələrinə çevrilmişdir. Oykonim yaşayış məntəqəsinin coğrafi mövqeyi ilə bağlı yaranmışdır.
Şah Abbas (roman)
Şah Abbas- Elçin Hüseynbəylinin romanıdır.
Əsər haqqında
Bədii ədəbiyyatımızın zəngin tarixi əsərlər ənənəsi var. Bu ənənənin şah təməlini öz "İsgəndərnamə" epopeyası ilə Nizami qoydu. Bu ənənəni M.F.Axundzadə "Aldanmış kəvakib" povesti ilə ana dili məhvərinə gətirdi. Mirzə Fətəli bu əsəri ilə çar idarə üsulunu ifşa etmək məqsədini izlədiyindən ciddi tarixi əsər əvəzinə komediyalarının bədii ifadə üslubu üstündə komik-məzhəki yolla getdi – özü demişdi ki, mətləbini pərdələmək istəyirsənsə, hadisələri at, məsələn, Şah Abbas dövrünə. Hər halda böyük yenilikçi Mirzə Fətəli ədəbiyyatımızın diqqətini dövlətçilik mövzusuna yönəltdi. N.Nərimanovun "Nadir şah", Ə.Haqverdiyevin "Ağa Məhəmməd şah Qaçar" tarixi dramları yarandı. Sovet dövründə Y.V.Çəmənzəminlinin, M.S. Ordubadinin, İsa Muğannanın, Əzizə xanım Cəfərzadənin, Əlisa Nicatın tarixi povest və romanları müxtəlif dövrlərdən bəhs edən bədii lövhələrlə Azərbaycan oxucusunu öz tarixi ilə yaxından tanış etdi.
Elçin Hüseynbəylinin "Şah Abbas" romanının bu silsilədə xüsusi yeri var. Bu, yeni roman tipidir. Roman tarixin bədii ifadəsində xatırlatdığım müəlliflərin əsərlərindən fərqli olaraq Orxon-Yenisey dastanlarının yaradıcılıq tipologiyası ilə yazılmışdır. Yazıçı əsərinin janrını özü olduğu kimi bildirir: roman-xronika. Burada tarix bədiiliyə xidmət etmir, tarix bədiiliyin içində itmir, bədiilik tarixə xidmət edir, tarix əvvəlli-axırlı bir bütövdür, bədiilik onun içindədir, onun tərkib hissəsidir. Bu, tarixin özüdür. Bu, tarixi roman yox, əsl tarix romanıdır. Roman tədqiqatçı işidir, sənədli romandır. Orxon dastanları kimi bədii-obrazlı salnamədir; məhz türkün ibadət kitabı olan (M.Ərgin) Orxon dastanları kimi bədiiləşmiş tarixdir və tarixləşmiş bədiilikdir. Arxiv sənədləri əsasında yazılmış bu roman Azərbaycan dövlətçilik tarixində sovet baxış bucağından yazılmış Azərbaycan tarixinin ilk elmi, ədalətli təftişidir.
Qısa məzmunu
Tarixin hər hansı dövrü və ya hər hansı bir şəxsiyyəti haqda fikir yürüdərkən ilk növbədə həmin dövrün ictimai siyasi mühitinə nəzər salmaq lazımdır. Şah Abbasın hakimiyyətə gəldiyi dövr Ərdəbil, Qaracadağ, Xalxal və Talışdan başqa bütün Azərbaycan torpaqları Osmanlı işğalı altında idi. Qızılbaş əyanları silah gəzdirir, fitnə-fəsad törədir, hətta dövlət işlərinə belə müdaxilə edirdilər. Ölkə Osmanlılardan başqa Özbəklər və Portegezlər tərəfindən də təhdid olunurdu. Şah İsmayılın ölümündən I Təhmasibin həddi-buluğa çatdığı dövrədək harınlaşan mərkəzi hakimiyyətə tabe olmayan qızılbaş əyanları, I Təhmasibin ölümündən sonrakı I Şah Abbasın hakimiyyətə gəldiyi 1587-ci ilə qədər onlar yenə də istədiklərini edir, nizam-intizama cəlb olunduqda isə ya qiyam qaldırır, ya da Osmanlılar tərəfə keçirdilər. Şah Abbasın hətta doğma anasını belə qətlə yetirən bu azğınları qətl etməkdə haqlı deyildimi? Bir yandan da bunu beynəlxalq vəziyyət tələb edirdi. İstanbul müqaviləsi bağlanandan sonra belə osmanlılar səfəvilərin daxili işlərinə qarışmaqda davam edirdilər. Ümumiyyətlə müqavilədən əvvəl və sonrakı dövrlərdə osmanlılar Şah Abbası heç müstəqil padşah kimi tanımırdılar. "Onu Şərq vilayətlərinin valisi adlandırırdılar". Müqavilədən sonrakı ilk illərdə şah özü də osmanlıları qıcıqlandırmamaq üçün hətta ölkə daxilində gördüyü işlərin hesabatını verirdi. Əsərdə oxuyuruq: "Şah Abbas osmanlıları sakitləşdirmək üçün özünün Herat səfərinə haqq qazandırır "aldığımız 24 qalanın açarını bir qızıl və gümüş sandıqda sultan həzrətlərinə göndəririk. Çünki, qalalarımız və özümüz padşahi-cahan həzrətlərinik. Görünür ki, şah 1590-cı il müqaviləsinin pozulmasından çəkinirdi". O ki, qaldı Şahın öz atasını zindanda saxlamasına kor şah həqiqətən də Vəramin qalasında saxlanırdı, amma işgəncə altında yox. Bunu isə şərait tələb edirdi. Çünki Səfəvi dövlətinin başı üzərini almış ölüm təhlükəsi birbaşa Məhəmməd Xudabəndənin "xidməti"idi.
Tutejoşiçjuçzyu
Şanyü Tutejoşiçjuçzyu — Hunların XXXVII şanyüsü.
Onun hakimiyyəti müharibələrlə keçdi. 6 il taxta qaldıqdan sonra çinlilərlə birlikdə Syenbilərin xanı olan Tanşixuayla müharibədə öldürüldü.
Qaur
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Qaur (Bos Bibos Frontalis Gaurus) hazırda Hindistanda və Zond adalarında yayılmışdır. Bəzi alimlərin rəyinə görə qaur özündən fərqli olan qayalın törəməsinə səbəb olmuşdur. Prof. A.A.Brauner burnu buğa yarımailəsinin törəməsi tarixinə dair təklif etdiyi sxemdə təsdiq etmişdir. Əslində isə qayal və qaur müxtəlif formalardır. Qaurun buynuzları uzun və çox əyilmişdir, dibləri enli, ucları isə sivridir. İstiqaməti yuxarıya, azacıq dala və içəriyə tərəfdir. Qaurun ilk təsviri 1827-ci ildə verilmişdir. Qaur sıx meşəlik malıdır, gövdəsi çox çox gözəl inkişaf etmişdir, qıçları çox əzələlidir. Buğaların bədən uzunluğu 380 sm, cidov hündürlüyü 186-213 sm-dir. İnəklərin cidov hündürlüyü 172-195 sm-dir. Bunuzlarının uzunluğu 188 sm, iki buynuz arasındakı məsafə 48 sm-dir.
Qaur vəhşi halda Hindistanın, Birmanın dağlıq yerlərindəki meşələrində və Malakka yarımadasında yayılmışdır. Hər iki tip sürətli yerişə malikdir. Yaşlı buğalar adətən anaclardan ayrılıqda gəzir, yalnız cütləşmə mövsümündə dişilərə yaxınlaşırlar. Qaur bu vaxtadək əhliləşdirilməmişdir. Hind tədqiqatçısı Bakerin rəyinə zidd olaraq, qaurun zooparklarda saxlanılması və bu şəraitdə artıb-çoxalması xüsusi ədəbiyyatda qeyd edilmişdir.
Tanacetum modestum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kuhkəmər (Mərənd)
Kuhkəmər - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Mərənd şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 861 nəfər yaşayır (182 ailə).
Amblyseius tianmuensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Sabun opera
Sabun opera — serial növüdür. Sabun köpüyü mənasını verən "Soap opera" seriallardakı mövzuların xəfifliyi və işlənmə biçiminin diqqətsizliyi kimi də izah olunur. Ancaq anlayışın son nöqtəsinə baxdıqda "soap opera"nın bu cür proqramların ilk sponsorlarından qaynaqlandığını görə bilərik.
Sabun operalar ümumilikdə boş vaxtlarında qadınların izlədiyi və kişilərin çox xoşlamadığı seriallardır. Bu cür seriallarda sevgi həmişə var, yəni emosionallıq ön plandadır. Maraq cəlb etməsi üçün bütün sabun operalarda bir çox hadisə olur. Sabun operalar ilk dəfə İtaliyada yayımlanıb, sonra Fransada yayılıb ve beləliklə, bütün dünyaya yayılmış və evdar qadınların sevimlisi olmuşdur.
Tamilla Kazımova
Tamilla Həsən qızı Kazımova  — azərbaycan lı alim, kimya üzrə elmlər doktoru.
Həyatı
Tamilla Həsən qızı Kazımova 1939-cu il iyunun 16-da Kürdəmir rayon unda qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. 1946-cı ildə Kürdəmir rayon orta məktəb inin birinci sinfinə daxil olmuş, sonra 3 saylı Naxçıvan şəhər məktəbində oxumuş və 1956-cı ildə Bakı şəhərində orta təhsilinu başa vurmuşdur. Həmin ildə Bakı Dövlət Universiteti nin Kimya fakültə sinə qəbul olunmuş, 1961-ci ildə isə oranı bitirmişdir. Təyinat ilə Azərbaycan Elmlər Akademiyası Neft-Kimya Prosesləri İnstitut una göndərilmişdir. Əmək fəaliyyətinə akademik Y.Məmmədəliyevin laboratoriya sında başlamışdır. Onun şəxsi rəhbərliyi altında diplom işini yerinə yetirmişdir.
Elmi fəaliyyəti
1962-1965-ci illərdə NKPİ-nin aspirantı olmuş, 1967-ci ildə “Heksaxlortsiklopentadienin sis-D-tsikloheksen-1,2-dikarbon turşularının anhidridləri ilə dien kondensləşməsi törəmələri və alınmış birləşmələrin çevrilmələri sahəsində tədqiqatlar” mövzusunda namizədlik, 1992-ci ildə isə “Allil- və proparqil efirlərinin polihalogentsiklopentadienlərlə tsiklobirləşmə reaksiyaları” mövzusunda “Üzvi kimya” ixtisası üzrə doktorluq dissertasiya sını müdafiə etmişdir.
T.H.Kazımova Dils-Alder reaksiyaları ilə polihalogentsiklodienlər əsasında geniş spektrdə tərkibində polihalogensaxlayan yeni norbornen birləşmələri sintez etmiş və onların tətbiq sahələrini aşkar etmişdir. Apardığı tədqiqatlardan məlum olmuşdur ki, həmin maddələr polimer material larında antipiren, rezinin vulkan laşdırılmasında ləngidici, hermetikləşdirici, yapışqan kompozisiyasında antipiren, sürtkü yağlarında yeyilmə aşqarı, bakterisid və digər xassələr daşıyırlar.
Onun yuxarıda qeyd edilən istiqamətdə apardığı tədqiqatların nəticələri 88 elmi əsərdə, o cümlədən 8 müəlliflik şəhadətnaməsində öz əksini tapmışdır.
Nizami küçəsi
Nizami küçəsi və ya "Tarqovı" — Bakı şəhərinin Sabail rayonu ərazisində yerləşən bir zolaqlı və bir istiqamətli sonu piyadalar zonasına keçən dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin adını daşıyan küçə. left|thumbnail|2015-ci ildə buraxılmış [[Azərbaycan poçt markası]] Öz başlanğıcını Abdulla Şaiq küçəsindən götürür və indiki Sabit Orucov küçəsində isə tamamlanır. Küçənin uzunluğu 3.538 km-dir. Küçə paytaxt Bakının mərkəzini kəsərək qərbdən şərqə doğru uzanır. Küçə demək olar ki, mərkəzi hissəsində piyadalar zonasına keçir. Küçənin bu kəsiyi sakinlər tərəfindən "Tarqovı" da adlandırılır. Fəvvarələr meydanından Rəşid Behbudov küçəsnə qədər olan hissəsi tam piyadaların ixtiyarında olub, bütün növ nəqliyyat vasitələri üçün bağlıdır. Küçədə hərəkət bir tərəflidir.
Tanacetum mucronulatum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Xuçjen
Şanyü Xuçjen — atasının ölümündən sonra taxta keçmişdi, hakimiyyətinin ilk ilində Çinli generalla problemi olduğu üçün onun tərəfindən öldürülmüşdü. Çinli general Çjan Syu bu icazəsiz hərəkətinə görə daha sonra imperator əmrilə elan olundu.
Üçpər azimina
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Təbii yayılması
Şimali Amerikadan Florida və Texasa qədər yayılmışdır.
Ekologiyası
Şaxtayadavamlıdır,rütubət,işıqsevəndir.
İstifadəsi
Yaşıllaşdırmada,tək və qrup əkinlərində istifadə olunur.Tərkibində asitogen,toxumunda insan üçün lazım olan mikroelementlər vardır.
Yak
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yakların hündürlükləri 2 metrə, çəkiləri 1000 kiloqrama çatır. Bədənləri uzun tüklərlə örtülü olur. Ayaqlarında, yanlarında da uzun tüklər olur. Yaklar Tibetdə dəniz səviyyəsindən 4000-6000 metr yüksəklik ərazilərdə çox az ərazidə yaşamaqdadır.
Ehime prefekturası
Ehime prefekturası ( Ehime ken) — Yaponiyanın Şikoku adasında yerləşən Şikoku regionda prefektura.
Deportasiya (film, 2001)
Deportasiya — 7 filmdən ibarət qısametrajlı sənədli televiziya filmi.
Məzmun
Film ermənilərin dəfələrlə etnik təmizləmə siyasəti nəticəsində azərbaycanlıları öz yurd-yuvalarından deportasiya etmələrindən bəhs edir. Silsilə filmin birinci hissəsində professor Yaqub Mahmudov faktlar açıqlayaraq ermənilərin azərilər yaşayan torpaqlara sonradan köçürülməsini izah edir.
1-ci film, 28,5 dəqiqə, 2-ci film 30 dəqiqə, 3-cü film 29 dəqiqə, 4-cü film 23 dəqiqə, 5-ci film 28 dəqiqə, 6-cı film 41 dəqiqə, 7-ci film 22 dəqqiqədir.
Film haqqında
Filmin leytmotivi xalq şairi Məmməd Arazın şerləri əsasında tərtib olunmuşdur.
Amblyseius triangulus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Nadir mirzə Cahanbani
Nadir mirzə Cahanbani ( نادر جهانباني ) — Qacar şahzadəsi, İran Hərbi aviasiyasının rəisi.
Həyatı
Nadir mirzə 1928-ci ildə Təbriz şəhərində dоğulmuşdu. Ali hərbi məktəb bitirmişdi.
Nadir mirzə Cahanbani İran Hərbi aviasiyasının rəisi olmuşdu. Dəfələrlə Milli Məclisə seçilmişdi. İdman idarəsinə rəhbərlik etmişdi.
Nadir mirzə Cahanbani 12 mart 1979-cu ildə Tehranda, Qəsri-Qacar zindanında güllələnib.
Ailəsi
Nadir mirzə Şahnaz xanım Pəhləvi (Həcər Ələvi) ilə ailə qurmuşdu. Кеyxоsrоv mirzə adlı оğlu, Fövziyyə xanım adlı qızı var.
Trillium ovatum
(Trillium ovatum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bozaqgülü
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Bioloji xüsusiyyətləri
Bütöv lanset və oval yarpaqlı, ziqomorflu çiçəkli çoxillik bitki. Çiçəkləri gövdənin yuxarı hissəsində yerləşir.
Yayın ortasında çiçəkləyir. Avropa, Asiya və Afrikada çöl,dağ ətəyi və çəmənliklərdə bitir.
Növləri
[[SS 2 (*
Məşədi Qasım
Məşədi Qasım Hacı Kərim oğlu — erməni daşnaklarına qarşı vuruşan xalq qəhrəmanı, sərrast gülləatan.
Həyatı
Məşədi Qasım 1863-cü ildə Göyçə mahalının Daşkənd kəndində anadan olub. 1918-ci ildə erməni daşnaklarının hücumlarına qarşı xalqı səfərbər edib. Göyçədən Qarabağa gəlib, laçınlı Sultan bəylə bərabər ermənilərə qarşı döyüşüb. Bir neçə il Sultan bəy tərəfindən onun adına verilmiş Ağdamın Qasımlı kəndində yaşadıqdan sonra 1921-ci ildə Göyçəyə qayıdarkən Şuşada vəfat edib və orada da dəfn olunub. Qardaşı Kərbəlayi Əmrah qardaşı uşaqlarını doğma ata-baba yurdu olan Göyçəyə aparıb. Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra oğlu Fəzi əmisi Kərbəlayi Əmrahla yenidən dədə-baba yurduna qayıdıb.
Məşədi Qasımın nəvələri, nəticələri və digər qohumları hazırda Bərdə rayonunun Yeni Daşkənd kəndində yaşayırlar.
thumb|150px| Şəhid [[Yasif Kərimov və babası igid el qəhrəmanı Məşədi Qasım haqqında çap olunmuş kitab.]]
Məşədi Qasım dərslikdə
Göyçə mahalının kəndləri də daşnak quldur dəstələrinin hücumlarına məruz qalırdı. Həmin mahalın Daşkənd kəndinin sakini Məşədi Qasım kişi erməni quldurlarına qarşı mübarizədə ad qazanmışdı. Erməni-daşnak vəhşiliklərini öz gözləri ilə görən Məşədi Qasım, sonralar Laçınlı Soltan bəyin dəstəsinə qoşulmuş və Qarabağda erməni təcavüzünün qarşısının alınmasında da yaxından iştirak etmişdi.
Vakuum borusu
400px|thumb|Müasir vakuum boruları, əsasən miniatür formada
Vakuum borusu (Vacuum tube) – elektron selini idarə etmək üçün metal elektrodlardan və tordan ibarət şüşə boru; vakuum yaratmaq üçün həmin borudan, demək olar ki, bütün qazlar çıxarılıb. 1950-ci illərdə yarımkeçiricilərin meydana çıxmasından qabaq vakuum boruları elektron sxemlərdə gücləndirici və açarların funksiyasını yerinə yetirirdi. Onlardan bu gün də müəyyən qurğularda, məsələn, çox yüksək səviyyəli gücün tələb olunduğu katod-şüa borularında istifadə olunur.
Xarici keçidlər
Vakuum borularının tarixi barədə
Vakuum boruları
Yuri Lujkov
Yuri Mixayloviç Lujkov — Rusiya siyasətçisi, Moskvanın 2-ci meri.
Həyatı
Yuri Lujkov 1936-cı il sentyabrın 21-də Moskvada anadan olub. 1953-cü ildə məktəbi bitirəndən sonra Qubkin adına neft və qaz universitetində təhsil alıb.
1991-ci ilin iyulunda Moskvanın vitse-meri, 1992-ci ildə isə merı seçilib. 2010-cu ilin sentyabrında Rusiyanın NTV kanalında 2 sənədli film nümayiş etdirilib. Bu filmlərdə Lujkova qarşı ciddi ittihamlar irəli sürülmüşdür. 2010-cu il sentyabrın 28-də o vaxt Çində olan Rusiyanın prezidenti Dmitri Medvedyev müsahibəsində Lujkovu vəzifədən azad etdiyini bildirmişdir.
Amblyseius trisetosus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Rayli Foksun qətli
Rayli Foksun itməsi
6 iyun 2004-cü il — Raylinin itdiyi gecə atası Kevin Foks gecə saat 1 radələrində nənələrinin evindən uşaqları götürdü. O, uşaqları yataqlarına aparmaq üçün çox yorğun idi, Raylini divanda, böyük qardaşı Tayloru isə qonaq otağındakı kresloda yatırtdı. Sonra otağına getdi, televizora baxdı və təxminən 2:30-da yatdı. Ertəsi səhər Taylor onu oyatdı və Raylinin getdiyini ona bildirdi. Qonşuları axtarıb yoxladıqdan sonra o, polis çağırdı.
Müqtədir Aydınbəyov
Müqtədir Aydınbəyov — inqilabçı
Rayli Foksun qətli
Rayli Foksun cəsədinin tapılması
Həmin gün Raylin Uilminqton şəhərindən bir neçə mil məsafədə yerləşən ictimai parkda ölü tapıldı. Rayli suda boğulmadan əvvəl cinsi təcavüzə məruz qalmış vəziyyətdə üzüqoylu kiçik bir çayda tapıldı.
Müqtədir Aydınbəyov
Həyatı
1884-cü ildə Samur dairəsinin Axtı kəndində anadan olmuşdu. 1898-ci ildə iş ardınca Bakı şəhərinə gəlmişdi. Salam Aydınbəyov atasıdır.
Müqtədir Aydınbəyov 1907-ci ildə neft-mədən fəhlələri arasında apardlığı inqilabi fəaliyyətinə görə beş il müddətinə Arxangelsk diyarına sürgün olunmuşdur. O zaman o, Balaxanıda tətil komitəsinə rəhbərlik edirdi. Müqtədir Aydınbəyov ikinci dəfə həbsə alınaraq Bayıl türməsinə salınmışdı. 1918-ci ildə Bakı Kommunası partiya təşkilatı tərəfindən Sovet hakimiyyətini bərpa etmək tapşırığı ilə Quba şəhərinə göndərilmiş və burada müsavatçılar tərəfindən öldürülmüşdür.
Rayli Foksun qətli
İstintaq
Rayli Foksun atası Kevin Foks əvvəlcə məcburi etiraf əsasında ittiham edildi. O, başqasının cinayəti işlədiyini göstərən DNT dəlilləri ilə günahsız olduğu müəyyənləşməmişdən əvvəl 8 ay həbsxanada yatdı.
Foksun vəkili Ketlin Zellner DNT dəlillərinin mövcud olduğunu aşkar etmək və sınaqdan keçirmək üçün məsuliyyət daşıyırdı. Polis hadisə yerində içərisində Ebi adı yazılmış bir cüt palçıqlı ayaqqabı tapdı, lakin bu dəlillə heç nə edilmədi. Eyni zamanda onlar digər vacib ipuçlarına da fikir vermədilər, məsələn, Rayli yoxa çıxan gecə qonşuluqdakı bir ev qarət edildi. Daha sonra Foks ailəsi Uill qraflığı şeirif ofisinə və Kevin Foksu etiraf etməyə məcbur edən dedektivlərə qarşı qaldırdığı federal mülki hüquq iddiasında hakim heyətinin çıxardığı qərara əsasən 15.5 milyon dollarlıq (daha sonra 8.5 milyona endirildi) bir məhkəmə prosesini qazandı.
Skott Ebi DNT dəlillərindən sonra qəsdən adam öldürməyə və cinsi təcavüzə görə ittiham edildi. Təqsirləndirilən vaxt Ebi ardıcıl iki dəfə yeddi il cəza çəkirdi. Ebi qonşuluqdakı bir evi qarət etdiyini və Raylının evinin qapısını kəsdiyini etiraf etdi. O, divanda Raylini tapdı, onu maşına mindirdi və tualetdə təcavüz etdiyi parka apardı. Sonra onu yaxınlıqdakı kiçik bir çayda boğdu. O, şərti olaraq azad edilmə imkanı olmadan ömürlük həbs cəzası aldı. Ebi şərti olaraq azad edilmişdi və cinayət zamanı Foks ailəsindən bir mil məsafədə yaşayırdı.
Öz müqəddəratını təyin etmə
Öz müqəddəratını təyin etmə ya Özərklik haqqa görə dünyada bütün xalqlar özgə və əcnəbi güclərdən asılı olmayaraq, müstəqillik durumları və siyasi vəziyyətlərini azadlıqla təyin edə bilərlər.
Rasmus Lerdorf
Rasmus Lerdorf (d. 22 noyabr 1968) — danimarkalı proqramçı. Kanadada yaşayır. PHP dilinin yaradıcısı. Hazırda Yahooda işləyir.
Lerdorf istifadəçilərin statistikasını aparmaq üçün Perl/CGI-də skript dəsti hazırlayıb və onu Personal Home Page (PHP) adlandırıb. Dilin istehsalçısının sözlərinə görə, PHP-nin ilk versiyası sözün əsl mənasında işgüzar görüşlər arasında, bir gün ərzində yazılıb.
Həyatı
Rasmus Lerdorf 22 noyabr 1968-ci ildə Qrenlandiyada dünyaya gəlib.
1988-ci ildən 1993-cü ilə qədər Kanadada Vaterloo Universitetində texniki layihələndirmə sistemləri ixtisası üzrə bakalavr təhsili alıb.
Məlumdur ki, artıq o zaman çətin vizual redaktorlardan istifadə etmədən müxtəlif veb-məsələlər üçün interfeyslərin yaradılması texnologiyasının sadələşdirilməsi üzrə ideyalar mövcud idi. Nəticədə, 1990-cı illərin ortalarında ümumdünya şəbəkəsində Lerdorfun yazdığı “PHP-Tools for Personal Home Page” adlandırılmış skript meydana çıxdı. Bu, veb səhifənin ziyarət statistikanı toplayırdı. Məhz onu PHP mənşəyinin başlanğıcı hesab etmək olar. Skript açıq koda malik idi və Rasmus Lerdorf istifadəçilərin cavablarını yığırdı, şərhləri və səhvləri emal edirdi, şəxsi hazırlamanı genişləndirir və yaxşılaşdırdı.
Lerdorf tələbələrə internetə çıxış verən dial-up sisteminin yaradılması ilə bağlı Toronto Universiteti ilə müqavilə bağlayır. Tələb inzibati veb interfeysin hazırlamasını və IBM meynfreymində saxlanılmış universitet kitabxana sisteminə tələbələrin giriş imkanlarını daxil edirdi. Lazım idi ki, kitabxananın administratorları tələbələrə internetə aparılmış ödənişlər əsasında giriş verə bilsinlər ki, bu informasiya real vaxt məlumat bazasında yenilənsin.
Lerdorf 2002-ci ildən 2009-cu ilədək Yahoo şirkətində çalışıb. 2010-cu ildə, o, API-nın inkişaf etdirilməsi məqsədilə WePay-ə qoşulub. 2011-ci boyunca o, startups üzrə məsləhətçi kimi çalışıb. Ötən il Etsy, bu ilin iyununda isə yeni texnologiyaların yaradılması üzrə baş məsləhətçi kimi Jelastic şirkətində işləyir.
Məlumat üçün bildirək ki, R.Lerdorf 2003-cü ildə dünyanın 100 ən yaxşı ixtiraçısından biri kimi “MİT Technology Review TR100” seçilib. O, PHP dili üzrə 15-dən artıq kitabın müəllifidir.
Lerdorfun 25 platformada işləyə bilən proqramlaşdırma dili
1995-ci il ortasında PHP sintaktis analizatoru C dilinə köçürdüldü. Bundan başqa, Lerdorf HTML kodda yerləşdirmə üçün teqlərin bir hissəni yaratdı. Bu teqlər “Form Interpreters"” (formaların şərhçiləri) adlandırıldı.
O zaman veb-səhifələr və məlumat bazaları üçün “calama” alətləri mövcud deyildi. Buna görə Lerdorf nisbi məlumat bazalarına lazım olan veb-saytların hazırlamasını asanlaşdırmaq üçün PHP-da mSQL məlumat bazası dəstəyini əlavə etdi.
Lerdorf PHP-nin PHP/FI adlandırılan ikinci versiyasını 1996-cı ildə təqdim etdi. PHP/FI-in 1996-cı ilin sonunda təqribən 15,000 veb-saytda təxminən istifadə olunurdu, 1997-ci il ortasında sayı 50,000-i ötmüşdü.
Qeyd edək ki, əksər hallarda PHP, Linux əməliyyat sistemi, MySQL məlumatlar bazası və Apache veb serveri qısa olaraq LAMP kimi (Linux, Apache, MySQL, PHP) yazılır.
PHP demək olar ki, hər platformada işləyə bilir. PHP eyni kod əsasını istifadə etdiyi üçün, UNIX, Windows və Mac OS daxil olmaqla 25 platformada yığılıb qurula bilər. Kodlar eyni olduğundan skript platformadan müstəqil olaraq çalışacaq.
PHP, fayl uzantısı ala bilməkdədir. Tətbiqin içərisində iştirak edən nüvə mühərrik, bir sıra sadə kod modullarından və kod uzantılarından ibarətdir. Buna görə də proqramçılara PHP uzadılmaları yaradaraq bəzi xüsusi əməliyyatlarını edə bilmələri üçün iki variant təqdim edilir; ya uzantı modullarını yazaraq tətbiq oluna bilən bir toplu etmək, ya da PHP-nin dinamik yükləmə mexanizmi yüklənə tətbiq oluna uzatmalar yaratmaq.
PHP bir çox HTTP server interfeysi saxlayır. PHP apache-yə, AOL serverə, Roxen və THTTPD-yə birbaşa yüklənə bilir. Alternativ olaraq CGI modulu olaraq da istifadə edilə bilər.
PHP bir çox məlumat bazası interfeysi saxlayır. PHP, MySQL, MS SQL, Oracle, Informix, PostgreSQL və digərləri birbaşa işləyə bilir. Bunlar ikili ədəd formasındakı interfeyslərdən ibarətdir və bu həllər üçün verilənlər bazasının dəstəklənmədiyi yerlərdə ODBC dəstəyi təmin edir.
Hazırda 244 milyon istifadəçisi olan proqramlaşdırma dili
PHP elastik bir dildir, sürətli olaraq çətin saytlar hazırlana bilər. Açıq kod (OpenSource) olan dil könüllü istifadəçilər tərəfindən inkişaf etdirilir. Qeyd edək ki, Open Source-un tərəfdarı olaraq, Lerdorf hər gün PHP-nin bir çox proqramçıları ilə əlaqə saxlayır. Dili öyrənmək üçün mənbə tapmaq asandır. Müxtəlif istifadəçilər tərəfindən yazılmış çox sayda sinifləri və kitabxanaları var. Zəif tərəflərinə gəldikdə interpretasiya olunan bir dildir, bu da proqramın gec işləməsi ilə nəticələnir. Dil səviyyəsində yazılmış funksiyalar üçün xüsusi bir konvensiya yoxdur.
Netcraft analitik şirkətinin məlumatına əsasən, hazırda PHP proqramlaşdırma dili vasitəsilə yaradılan saytların sayı 244 milyonu ötüb. Onlar 1995-ci ildən etibarən saytlar üzərində nəzarət həyata keçirirlər, lakin 2004-cü ildən PHP ilə yaradılan saytların sayının kəskin artdığını qeydə alıblar.
Trillium persistens
(Trillium persistens) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
ABŞ-nin Corciya və Cənubi Karolina ştatlarının bəzi yerlərində bitir.
Dəcəl dovşan (film, 1981)
Məzmun
Balacalar üçün nəzərdə tutulmuş bu film əsrarəngiz təbiət mənzərələri və bir sıra sərgüzəştlərlə zəngindir. Filmdə öz nadincliyi, şıltaqlığı və ərkəsöyünlüyü ilə seçilən, başqalarını tez-tez narahat etməkdən, incitməkdən zövq alan dəcəl dovşan balası haqqında söhbət gedir.
Maddi nöqtə
Maddi nöqtə - sıfır ölçülərin abstrakt həcmi. Fizikada real cismin ideallaşdırılmış təsviri hesab edilir. . Maddi nöqtə kimi konkret situasiyada ölçüsü və forması nəzərə alınmayan kütlə götürülür.
O mexaniki sistemin yalnız irəli-geri hərəkətə malik modelidir. Burada daxili sərbəstlik dərəcələri nəzərə alınmır. Maddi nöqtə nə fırlana, nə deformasiyaya uğraya bilir. Ona görə də maddi nöqtə ilə yalnız kinetik və potensial enerjini ifadə etmək mümkündür.
Maddi nöqtə ən sadə mexaniki sistem olub minimal sərbəstlik dərəcəsinə malikdir.Eyni zamanda maddi nöqtə kütlə, yük, sürət, impuls, enerji kimi kəmiyyətlərlə ifadə oluna bilər.
V erilmiş şəraitdə ölçüləri nəzərə alınmayan cisim maddi nöqtə adlanır. Məsələn gimnast 1000m məsafəyə qaçış zamanı maddi nöqtə hesab edilə bildiyi halda turnikdə hərəkət edən vaxt maddi nöqtə hesab edilə bilməz.İrəliləmə hərəkəti edən cismin bütün nöqtələri eyni hərəkətdə olduğundan onun hərəkətini maddi nöqtənin hərəkəti  kimi öyrənmək olar.
Davam etməkdə olan hərbi münaqişələr
thumb|450px| Ərazilər Davam etməkdə olan hərbi münaqişələr (2014, noyabr) {{legend|maroon|İl ərzində 10.000+ insan itkisi}}{{legend|red|Davam edən müharibələr və döyüşlər, il ərzində 1.000–9.999 aralığında insan itkisi}}{{legend|orange|Kiçik toqquşmalar, il ərzində 1000+ insan itkisi }} Davam etməkdə olan hərbi münaqişələr — Hal-hazırda davam etməkdə olan hərbi münaqişələri təsnif etmək istifadə edilən ifadə. Davam etməkdə olan hərbi münaqişələrə əsasən dövlətlər arasında olan mübahisəli torpaq əraziləri, dini, irqi zəmində baş verən toqquşmalar və qanunsuz silahlı qruplaşmalar ilə dövlət orqanları arasında baş verən qısa döyüşlər aid edilir. Siyahının daha da geniş olmaması üçün il ərzində 100 dən çox ölüm halının baş verdiyi münaqişələr siyahıya daxil edilmişdir.
İl ərzində 10.000+ insan itkisi olan münaqişələr
Bu siyahıdakı qarşıdurmalar ən azı 10.000 insanın ölümünə səbəb olur.
Qaraçay kanyonu
Qaraçay kanyonu Qudyalçay kanyonundan şərqdə yerləşir və ölçülərinə görə ondan geri qalsa da, faktiki olaraq, şimal-şərqi Azərbay­canın təbiətində insan əli dəyməmiş adacıq kimi qalmaqdadır. Mərmər­ləş­miş əhəngdaşılarından təşkil olunmuş Cərəkə-Cəngizur ön silsiləsini ensiz hissəsində kəsən kanyon uzanaraq həm də dirsəyəbənzər əyilmış formaya malikdir. Kanyonun ən dar hissəsində keçmişdə dağ kəndlərinə və Şimal-Şərqi Qafqaz aşırımlarına aparan keçidi qoruyan orta əsr qalasının xarabalıqları qalmaqdadır.
Aşağı Mollu
Aşağı Mollu — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Yuxarı Mollu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
28 aprel 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süquta uğramasından və bolşeviklərin işğalına məruz qalmasından sonra, 1923-cü ilin iyulunda Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir və Zəngəzur qəzalarının bir hissəsindən Kürdüstan mahalı (sonradan qəza) təsis edilmişdir. Aşağı Mollu kəndi mahalın bir hissəsi olmuşdur. Kürdüstan qəzası ləğv edildikdən sonra Aşağı Mollu Qubadlı rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir.
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. Kənd 9 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.
Toponimikası
Aşağı Mollu kəndi Həkəri çayının sağ sahilindədir. Yerli əhalinin verdiyi məlumata görə, kəndi XVI-XVIII əsrlərdə Cənubi Azərbaycandakı Mollu kəndindən gəlmiş ailələr salmışlar. Mol sözü türk dillərində bir çox mənalarla yanaşı "torpaq bənd; qumdaşı" mənasını da ifadə edir. Kəndin çay sahilində yerləşməsi mollu sözünün məhz bu mənası ilə bağlılığından xəbər verir. Oykonimin birinci komponenti yaşayış məntəqəsini eyniadlı digər məntəqədən fərqləndirməyə xidmət edir.
Coğrafiyası və iqlimi
Rayon mərkəzindən 21 km cənub-şərqdə, Laçın—Məmmədbəyli şose yolundan 2 km aralı, Həkəri çayının sağ sahilindədir.
Əhalisi
"1886-cı il ailə siyahılarından çıxarılmış Zaqafqaziya diyarının əhalisi haqqında statistik məlumatlar toplusu"na görə, Aşağı Mollu kəndində 125 evdə 637 şiə kürd yaşayırdı. 1950-ci illərdə kənddə aparılan tədqiqat zamanı kənddən ayrılan ailələrin saldığı Yuxarı Mollu kəndinin sakinlərini özlərini kürd kimi identifikasiya etmişdilər.
Amblyseius tsugawai
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Bakı, mən səni sevirəm (film, 2015)
Bakı, mən səni sevirəm kinoalmanaxı 2015-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə "Mosfilm" kinokonsernində istehsal edilmişdir. Kinoalmanaxa 10 qısametrajlı film daxildir: "Aziya", "Görüş", "Rəssam", "Həyət", "Bəhram Gur", "Lotereya bileti", "Xəzər Atlantidası", "Sevgi haqqında", "Aysel" və "Təsadüf". Layihədəki hər bir ekran əsəri Bakının həyatından müxtəlif anları özündə əks etdirir. Əsas rolları Aziya Arcenti, Corc Qafarov, İlahə Həsənova, Vyaçeslav Razbeqayev, Tural Vaqifoğlu, Kamran Ağabalayev, Alessandro Bertoluççi, Eyşan Özhim, Cavanşir Hadıyev, Fuad Osmanov, Rasim Cəfər, Solmaz Süleymanlı, Ramil Əzimov, Şəbnur Qayıbova, Günel Məmmədova, Elşən Cəbrayılov, Aqniya Ditkovskite, Vadim Tsallati, Zemfira Sadıqova və Fərhad İsrafilov ifa edirlər.
Məzmun
Layihədəki hər bir ekran əsəri Bakının həyatından müxtəlif anları özündə əks etdirir. Qısametrajlı filmlər insanlar arasında münasibətləri, onların sevgi və həsrətlərini, şad və qəmli anlarını canlandırır. Bu insanları, münasibətləri, həyatın müxtəlif anlarını birləşdirən baş qəhrəman isə Bakı şəhəridir.
Trillium petiolatum
(Trillium petiolatum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Baccharis trimeroides
Baccharis trimeroides Baccharis trimeroides Baccharis trimeroides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sen-Partan
INSEE kodu — 12240.
Kommuna təxminən Paris dən 470  km cənubda, Tuluza şəhərindən 135  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 37  km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 415 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 241 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 176 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 65 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 73.0%, 1999-cu ildə 65.3%). Fəal 176 nəfərdən 159 nəfər (88 kişi və 71 qadın), 17 nəfər işsiz (8 kişi və 9 qadın) idi. 65 hərəkətsiz şəxs arasında 10 nəfər şagird və ya tələbə, 32 nəfər təqaüdçü, 23 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .