cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emil Yanninqs
Həyatı
Teodor Fridrix Emil Yanents 23 iyul 1884-cü ildə İsveçrənin Sankt-Qallen kantonunun Rorşax şəhərində alman-amerikan mənşəli tacir Emil Yanentsin və onun həyat yoldaşı Marqareta Şvabın ailəsində dünyaya gəlib; uşaqlığı Leyptsiq və Görlitsdə keçib. Gimnaziyadakı təhsilini yarımçıq qoyub gəmi şagirdi kimi xidmətə başlayıb. 1900-cü ildə Görlitsdə şəhər teatrında könüllü olaraq çalışıb, 1901–1914-cü illərdə əyalətdə aktyor olub. 1914-cü ildə Berlinə köçüb və Maks Reynhardtın teatrının truppasına qəbul edilib. 1916-cı ildə Alman teatrında müstəqil olaraq ilk tamaşasını səhnəyə qoyub. 1917-ci ildən böyük rollar oynamağa başlayıb. 1918-ci ilin yayında Kral teatrına keçib. 1918-ci ilin sonunda Reynhardtın teatrına qayıdıb və 1920-ci ilin sonuna qədər burada çalışıb.
Beşiktaş PFK
Beşiktaş Peşəkar Futbol Klubu  — Türkiyənin İstanbul şəhərini təmsil edən futbol klubudur. Türkiyə Super Liqasında mübarizə aparır. 3 mart 1903-cü ildə Beşiktaş Gimnastika Klubunun nəznində təsis edilib. 2013-cü ilə qədər öz ev oyunlarını Beşiktaş İnönü Stadionunda keçirirdi. 2016-cı ilin aprel 11-dən bəri oyunlarını artıq yeni tikilmiş Vodafone Parkda keçirməyə başladı. Yeni stadionun tikildiyi müddətdə isə ev oyunlarını Atatürk Olimpiya Stadionu, Başakşehir Fatih Terim Stadionu və Osmanlı Stadionunda oynayırdı.
Beşiktaş 16 dəfə Türkiyə Super Liqası, 10 dəfə Türkiyə Kuboku və 9 dəfə Türkiyə Super Kubokunun Çempionu olub. Beşiktaş 1986/1987 mövsümündə UEFA Çempionlar Liqasında 1/4 finala qədər irəlləyə bilmişdi. Bu nəticə Beşiktaşın tarixində Avropa arenasındaki ən yaxşı nəticəsidir. Beşiktaş Çempionlar liqası qruplarında tək naməğlub türk klubudur.
Tarixi
İlk illər futbola çox meyl göstərilməsə də, 1910-cu illərdə gimnastika ilə məşğul olanlar aralarında futbol oynamağa başladılar. O illərdə Osmanlı İmperatorluğunda futbola meyl artmaqda idi. Beşiktaş ilə birlikdə Valideçeşme və Bəsirət klublarının təşkil edilməsi ilə rəqabət artmışdı. 1911-ci ilin Avqust ayında Valideçeşme klubunun yaradıcısı Şərəf Bəy Beşiktaş klubuna qoşuldu. Şərəf Bəyin cəhdləri ilə Bəsirət klubu da Beşiktaşa qoşuldu. Bunun nəticəsi ilə futbol şöbəsi tam olaraq fəaliyyətə başladı. I Dünya Müharibəsinin başlanması ilə futbol fəaliyyətləri tamamilə dayandı. Dünya müharibəsindən sonra klub təkrar fəaliyyətini bərpa etdi və Akaretlər meydançasında məşqlər davam etdirildi.
Yeni Liqanın təşkili
1920-ci illərdə Beşiktaş iki əzəli rəqibiylə qarşılaşmasa da o dövrün güclü klublarını məğlub etmiş klub idi. 1919-cu ildə liqa tərtib komitəsi klubların liqada iştirak etməsi istəklərini rədd etdi. Şərəf Bəy, buna görə İstanbul Türk İdman Birliyi liqasını təşkil etdi və Beşiktaş burada çempion oldu. İkinci mövsümdə də Beşiktaş finalda Daruşşafakanı məğlub edərək 2-ci çempionluğunu qazandı.
İstanbul liqaları
Cümə və Bazar liqalarının başa çatması ilə Türkiyə Futbol Çempionatı təşkil edildi. İstanbul liqasını qalib bitirən, bu çempionatda iştirak hüququ əldə edəcəkdi. İlk mövsümdə bütün oyunlarını qalib bitirən Beşiktaş çempion oldu. 6 noyabr 1931-ci ildə Fənərbaxça ilə oyunda bu klubunun oynuna çıxmamasına görə Beşiktaş texniki qalibiyyət əldə etdi. Beşiktaş ikinci çempionluğunu 1933–34 mövsümündə əldə etdi. Bu dövrdə Şərəf Bəy Çırağan Sarayının baxçasını klubun futbol sahəsi elan etdi. Lakin sonra yaşanan mübahisələr və baş verən hadisələr kluba yansıdı və bir sonraki çempionluq itirildi. 1937–38 mövsümündə ilk dəfə istifadə edilən top fərqi qaydası ilə çempionluq itirildi. Sonraki mövsüm heyətini dəyişdirməyən Beşiktaş 5 mövsüm ardıcıl çempion oldu və "Yenilməz Batalyon" adını aldı. 1946-cı ildə alınan çempionluqdan sonra bir dəfə 3-cülük, bir dəfə 2-cilikdən sonra heyət yeniləndi. 1950 və 1951 mövsümlərini də çempion başa vurdu. Sonra dəyişdirilən adı ilə İstanbul Peşəkar Liqasında ilk 2 mövsümü çempion olan Beşiktaş sonraki mövsüm qol fərqi ilə çempionluğu itirdi. 1959-cu ildə ilk dəfə 5-ci oldu.
Müasir dövr
thumb|Klubun forması Avropa Liqası Muzeyində 1956–57 mövsümündə təşkil edilən Milli Küme liqasını çempion tamamlayan Beşiktaş, TFF tərəfindən adının UEFA-ya bildirilməsi unudulduğuna görə 1957–58 Çempionlar Kubokunda iştirak hüququnu itirdi. 1957–58 mövsümünü də çempion tamamlayan Beşiktaş bu dəfə 1958–59 mövsümündə UEFA Çempionlar Kubokunda iştirak hüququnu əldə etdi. İlk matçda Olimpiyakos ilə qarşılaşacaq Beşiktaş, rəqibin sahəyə çıxmamasına görə növbəti tura yüksəldi. Sonraki turda Real Madrid ilə qarşılaşan Beşiktaş, ümumilikdə 3–1 hesabı ilə məğlub olaraq kubokdan ələndi. 1959-cu ildən sonra isə müasir Türkiyə Super Liqası oynanmağa başladı. 2001-ci ildə TFF tərəfindən verilən qərar ilə bu iki çempionluq da Beşiktaşın çempionluğu olaraq qəbul edildi.
Peşəkar Liqalar
1959-cu ildən etibarən Türkiyə 1-ci liqası təşkil edildi. İlk Beşiktaşın məşqçisi Andrea Kutik oldu və 2-ci mövsümdə çempionluq əldə edildi. Sonra məşqçiliyə gələn serb məşqçi Lyubişa Spayiç ilə 1965–66 və 1966–67 mövsümlərində çempion oldu. 1960-cı və 70-ci illərdə Beşiktaş pis nəticələri ilə fərqləndi və bu illər ərzində 1 Türkiyə Kuboku, 2 Başbaxanlıq Kuboku, 1 də Cumhurbaşxanlığı kuboku qazanıldı.
Növbəti çempionluq 15 mövsüm sonra 1981–82 mövsümündə Yuqaslav məşqçi Dorde Miliç ilə əldə edildi. 5-ci və 4-cülükdən sonra 1984–85 mövsümündə top fərqi ilə çempionluq Fənərbaxçaya itirildi. Sonraki mövsüm isə Qalatasaraya qarşı top fərqi ilə çempionluq əldə edildi. 1986-87 UEFA Çempionlar Kubokunda ilk turda Dinamo Tirananı keçdi. 2-ci turda Cənubi Kipr klubu APOEL oyuna çıxmadığına görə növbəti tura yüksəldi və 1/4 finalda Dinamo Kiyevə ümumilikdə 0–7 hesabı ilə məğlub oldu və tarixinin ən yaxşı nəticəsini göstərmiş oldu.
Qordon Milne dövrü
150px|thumbnail|right|[[Mehmet Özdilek Beşiktaş üçün Super Liqada ən çox qol vuran futbolçudur (130)]] 1984-cü ildə prezident seçilən Süleyman Səba 1987-ci ildə Liverpulda oynamış keçmiş futbolçu Qordon Milneni məşqçiliyə gətirdi. İlk 2 mövsüm çempion ola bilməməsinə baxmayaraq, 3-cü mövsümdə həm Türkiyə liqası həm də Türkiyə kuboku qazanıldı və o mövsüm Türkiyə Futbol liqasının ən fərqli qalibiyyəti Adana Dəmirspora qarşı alınan 10–0-lıq qalibiyyət əldə edildi. Ardıcıl olaraq 3 il çempion olundu və 1991–92 mövsümünü məğlubiyyətsiz çempion tamamladı və bu Türkiyə rekordu idi. Bu dövrün ən uğurlu futbolçuları; Fəyyaz Uçar, Əli Gültəkin, Mətin Təkin, Rza Çalımbay, Məmməd Özdilək, Rəcəb Çətin, Ülvi Güvənəroğlu idi.
1990-cı illər
Qordon Milnedən sonra məşqçiliyə gələn Kristof Daum ilə 1994–95 mövsümündə çempionluq əldə edildi. Qalatasarayın uğurları ilə keçən 90-cı illərdə Beşiktaş, Qalatasarayın əsas rəqibi idi. 1997–98 mövsümündə ilk dəfə UEFA Çempionlar Liqasında mübarizə apardı.
2000-ci illər
2000–01 mövsümündə Çempionlar Liqası qruplarında mübarizə aparsa da, qrupdan çıxmağı bacarmadı. Tək yadda qalan isə İstanbulda Barselonanın 3–0 məğlub edilməsi idi.
150px|thumbnail|right|Mirçea Luçesku, Beşiktaşın 100-cü illində klubu çempion edən baş məşqçidir
Məşqçiləri
200px|thumb|right|Bernd Şuster Beşiktaşda məşqçi işləyən zaman
Super Liqa tarixində 300-dən çox oynamış futbolçular
200px|thumbnail|right|[[Tomas Sivok 135 oyun ilə Beşiktaş tarixində ən çox oynayan xarici oyuncudur.]]
Avropa kuboklarında 5-dən çox qol vuran futbolçular
200px|thumbnail|right|Beşiktaşın bir mövsümdə ən çox qol vuran (27) ikinci xarici futbolçusu [[Demba Ba, həmçinin 18 qol ilə bir mövsümdə Super Liqada Beşiktaş üçün ən çox qol vuran ikinci xarici futbolçudur.]]
Uğurları
Türkiyə Super Liqası (16):
Ziraat Türkiyə Kuboku (10):
Cumhurbaşkanlığı Kupası / Super kubok (9):
Başbaxanlıq Kuboku (6):
Atatürk Kuboku (1):
Milli Küme (3):
İstanbul Peşəkar Liqası (2):
● İstanbul Liqası (Bölgəsəl Liqa) (13):
1924, 1934, 1939, 1940, 1941, 1942, 1943, 1945, 1946, 1950, 1951, 1952, 1954
Sportoto Kuboku (4):
Pompelmus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü. thumb
Beşiktaş PFK
Stadionu
Beşiktaş öz ev oyunlarını 1947-ci ildə inşa olunan İnönü Stadionunda keçirirdi. İnönü Stadionunun tamaşaçı tutumu 32 086 nəfərdir. İnönü Stadionu 2004-cü ildə əsaslı təmir olunub. 11 may 2013-cü ildə Beşiktaş İnönü Stadionunda sonuncu oyununu keçirdi. Ankara təmsilçisi "Gənclərbirliyi"nə qarşı keçirilən oyunda Beşiktaş rəqibini 3–0 məğlub etdi. 2013-cü ilin iyun-iyul ayında isə İnönü Stadionu tamam sökülərək yeni Vodafone Parkın inşa işlərinə başlandı.
Pompelmus
Ümumi yayılması
Cənubi Çin, Tailand, Tayvan, Yaponiya, Vyetnam, Hindistan, İndoneziya,Taiti adalarında və İsraildə, az miqdarda ABŞ-də (Kaliforniyada) becərilir.
Beşiktaş PFK
Stadionu
Beşiktaş İnönü Stadionunun söküntüsündən sonra öz ev oyunlarının əksər hissəsini müvəqqəti olaraq İstanbulda yerləşən və 76 092 tamaşaçı tutumu olan Atatürk Olimpiya Stadionunda keçirdi. 2016-cı ildə Vodafone Parkın açılışı keçirildi.
Pompelmus
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 15 m-dək olan, şarşəkilli çətirə malik həmişəyaşıl ağacdır. Yarpaqları iridir. Çiçəkləri ağ, diametri 3-7 sm-dir, tək və ya 2-10 ədədi topa şəklində çiçək qrupunda yerləşir. Meyvəsinin diametri 30 sm-ə çatır, qalın qabıqla örtülür, codtəhər arakəsmə ilə iri hissələrə bölünür, hər hissənin içərisində toxumları olur. Yetişmiş meyvələrin rəngi-açıq yaşıldan sarıyadək dəyişilir, ölcülərinə görə qreypfrutdan iridir, elastik liflərlə fərqlənir. Pomelonun meyvəsi sitruskimilərin arasında ən iridir. Qabığı əsasən qalındır. Dadı turşa-şirin, bir qədər acıdır.
Beşiktaş PFK
Stadionu
Vodafone Parkın tamaşaçı tutumu 41 903 nəfərdir.
Pompelmus
Ekologiyası
Tropik və subtropik iqlimlərdə, 25-dək 300C-dək temperaturda bitir. Əhəng qarışığı və duzlu torpağa üstünlük verir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqaz və Talışda təbii halda rast gəlinir.
Həlimə Əliyeva
Həlimə Əliyeva — Azərbaycan Respublikasının ikinci prezidenti Əbülfəz Elçibəyin həyat yoldaşı.
Həyatı
Həlimə Əliyeva Elçibəyin prezidentliyi dövründə onun yanında görünmürdü. Səbəb həmin vaxt Həlimə Əliyevanın azyaşlı uşaqlarına baxması ilə bağlı olub.
Həlimə Əliyeva 2019-cu il iyunun 14-ü 67 yaşında Türkiyədə vəfat edib. Kələki kəndində dəfn olunub.
Fərhad mirzə Qovanlı-Qacar
Fərhаd mirzə Abbas mirzə оğlu Qovanlı-Qacar Qacar şahzadəsi, vali
Həyatı
Fərhаd mirzə Abbas mirzə oğlu 1818-ci ildə Kirman şəhərində аnаdаn оlmuşdu. Müкəmməl sаrаy təhsili görmüşdü. Mötəmədəddövlə ləqəbi dаşıyırdı. Аtаsı ilə birgə Herat yürüşündə iştirak etmişdi. Qəzvində yаşаmışdı. Ərdаlаnın hakimi оlmuşdu. Аvrоmаnı fəth etmişdi. Qаrdаşının hakimiyyəti dönəmində Fars əyаlətinə bаşçılıq etmişdi. 1876-cı ildə Fars əyаlətinə yenidən hakim təyin edildi. Müqəddəs Məkkəyi-müкərrəmi ziyаrət etmişdi.
Hаcı Fərhаd mirzə 1888-ci ildə vəfаt edib.
Ailəsi
Hаcı Fərhаd mirzənin Sultаn Üveys mirzə, Əbdüləli mirzə аdlı оğullаrı, İsmətəssəltənə adlı qızı vаrdı.
Senecio holubii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mahmud Şövkət Paşa
Mahmud Şövkət Paşa (1856, Bağdad - 11 iyun 1913, İstanbul) - Osmanlı hərb və dövlət xadimi. 31 mart hadisəsi kimi tanınan üsyanın yatırılmasında və II Əbdülhəmidin taxtdan endirilməsində rol oynamış, V Mehmet Rəşad səltənətində 23 yanvar 1913-11 iyun 1913 tarixləri arasında dörd ay on doqquz gün sədrəzəmlik etmişdir.
Həyatı
1856-cı ildə Bağdadda anadan olub. Tbilisili Hacı Talib Ağanın nəvəsi, Fars mutasarrıfı Kındhudazadə Süleyman Faiq bəyin oğludur. Ata tərəfindən nəsli İraqa yerləşmiş Gürcü mənşəli bir ailəyə bağlıdır. İlk və orta təhsilini Bağdadda tamamladıqdan sonra İstanbula getdi. 1882-ci ildə kapitan olaraq Məktəbi Hərbiyyəni bitirdikdən sonra bir müddət Giritdə fəaliyyət göstərib, ertəsi il Məktəbi Hərbidə müəllimliyə başlamışdır.
Bir müddət Baron von der Goltzun altında çalışdı, silah satın alma komissiyasının üzvü kimi Almaniyaya getdi. 1884-cü ildə kolağası, 1886-cı ildə mayor, 1889-cu ild polkovnik-leytenant oldu. 1891-ci ildə miralaylığa yüksəlib. Həmin il yenidən Almaniyaya getdi və uzun müddət orada qaldı. Dönüşündə (1899) general-mayor rütbəsində Tophane Amirə Müayinə Komissiyasının sədri vəkilliyi vəzifəsinə təyin edildi. 1905-ci ildə Kosova valisi təyin edildi. Bu vəzifəni zamanı Makedoniya probleminin həlli üçün göstərdiyi fəal səylər səbəbiylə ordu içində və xalq arasında nüfuz qazandı. II Hökumətin elanından sonra Selanikdə yerləşən 3-cü Ordu komandanlığına təyin edildi. Bu vəzifədə 31 Mart hadisəsinin çıxması ilə, daha sonra Hərəkat Ordusu kimi tanınacaq olan birlikləri İstanbula göndərdi. Özü də 22 aprel 1909-cu ildə İstanbula gedərək komandanlığı ələ aldı və hərbi vəziyyət elan etdi.
II Əbdülhəmidin taxtdan endirilməsindən sonra qurulan İbrahim Haqqı Paşa hökumətində hərbi nazir oldu və güclü bir mövqeyə sahib oldu. Lakin İttihad və Tərəqqinin təzyiqi ilə vəzifəsindən istefa etmək məcburiyyətində qaldı. İttihad və Tərəqqinin həyata keçirdiyi hökumət zərbəsindən sonra (Babı Əli basqını) sonra sədrəzəmliyə gətirildi. Bu dövrdə Balkan müharibəsi məğlubiyyətinin nəticələrilə qarşı-qarşıya qaldı. Osmanlı Dövlətinin islahat proqramı məsələsində İngiltərə, sərhəd münaqişələri məsələsində də İranla arasında olan sərhəd problemlərini həll etməyə çalışdı. Bir tərəfdən də həm İttihad və Tərəqqiyə qarşı inkişaf edən müxalifətlə, həm də İttihad və Tərəqqi daxilindəki çəkişmələrlə məşğul oldu. Gərək bu daxili və xarici problemlər, istərsə də məhz hakimiyyətin İttihad və Tərəqqinin əlində olması, görmək istədiyi islahatları həyata keçirməsini əngəllədi.
200px|thumb|left|Mahmud Şövkət Paşanın öldürülməsində istifadə edilmiş silahlar
11 iyun 1913-cü ildə Bəyazid meydanında avtomobilinin içində uğradığı silahlı hücum nəticəsində öldürülüb və İstanbulun Şişli səmtində 31 mart şəhidlərinin xatirəsinə ucaldılmış Abidə Hürriyyətin olduğu Hürriyyəti Əbədi Təpəsində dəfn edilibdir. Sui-qəsd zamanı içində olduğu avtomobil, mundiri, öldürülən yavərlərin geyimləri və silahlar İstanbul Hərbi Muzeydə nümayiş etdirilir. Sədrəzəm Mahmud Şövkət Paşanın öldürülməsi üstünə, bir müddət Trilyenin adının Mahmud Şövkət Paşa kimi dəyişdiriblər. Qısa müddət sonra yenə köhnə adıyla tanınmış olmuşdur. 150px|thumb|right|Mahmud Şövkət Paşanın İstanbulun Şişli səmtində məzarı
Çərəcə
Çərəcə — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun Cərəcə inzibati ərazi vahidində kənd. Rayon mərkəzindən cənub da, Göyçay çayı nın sol sahilində, Göyçay-Ucar avtomobil yol u kənarında yerləşir.
Əhalisi
Kənd əhali sinin sayı 735  (2009) nəfərdir.
Toponomikası
XVIII əsr in birinci yarısında Nadir şahın Hindistan a yürüşü zamanı vətəgələrdə işləmək üçün Çərəcə əyalətindən göndərdiyi türkləşmiş seyidlər Azərbaycanın müxtəlif rayonlarına yayılmışlar. Güman edilir ki, yaşayış məntəqəsi ni həmin əyalətdən köçürülmüş ailələr saldığı üçün kənd belə adlandırılmışdır.
Nişani-Qüds ordeni
thumb|right|250px|Nişani-Qüds ordeni Nişani-Qüds-İranın Qacarlar sülaləsi hakimiyyəti dönəmidə dövlət mükafat nişanı. Bu ordenin ancaq II dərəcəsi vardı. Əsasən nazirlərə və bu dərcədə olanlara verilirdi. Ordu komandanları da bu ordenlə təltif olunurdular. Orden almazlarla bəzənmişdi. Başdan aşağı 12,0 sm diametrdə idi. Sinənin sol tərəfinə vurulurdu. Lenti yaşıl rəngdə, hər iki tərəfində qırmızı xətti vardı.
Klassik güləş üzrə SSRİ çempionatı 1941
XII Klassik güləş üzrə SSRİ çempionatı 1941-ci ilin 10 — 12 may aralığında Bakıda (yarım yüngül) və Leninqradda (yarım ağır), 17 — 19 may aralığında Kiyevdə, 26 — 29 may aralığında Lvovda (ən yüngül), 7 — 9 iyun aralığında Nijni Novqorodda (yüngül), 15 — 17 iyun aralığında Kazanda (yarım orta) baş tutmuş yarışma. 5–7 iyul tarixlərində isə Böyük Vətən müharibəsi ilə əlaqədar keçirilməmişdir.
Seyid Mustafa Zülqədər
Seyid Mustafa Zülqədər — İranın İslami Şura Məclisinin ikinci dövründə Bəndər Abbas, Hacıabad, Əbumusa və Qeşmin nümayəndəsi idi.
Senecio buimalia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Atari, Inc. (filial)
Atari, Inc. (əvvəllər GT Interactive Software Corp. və Infogrames, Inc.) — "Atari, SA" şirkətinin ABŞ filialı və nəşr qolu. 1993-cü ildə "GoodTimes Home Video" şirkətinin videooyun nəşri qolu kimi yaradılmışdır. Şirkətin böyük bir hissəsi 1999-cu ildə "Infogrames" tərəfindən satın alınır və adını "Infogrames, Inc." olaraq dəyişir. "Infogrames Entertainment" şirkətinin 2003-cü ilin may ayında keçirdiyi rebrendinq kampaniyasının bir parçası olaraq, "Infogrames, Inc." adını "Atari, Inc." olaraq dəyişmişdir. "Infogrames" 11 oktyabr 2008-ci il tarixində şirkətin satın alma prosesini tamamlayır və tamamilə öz filialına çevirir. "Atari, Inc." 21 yanvar 2013-cü il tarixində bankrot olur.
Tarixi
"GT Interactive" şirkətinin gəlirləri ikinci ilin 880% artmış və 101 milyon ABŞ dollarına çatmış, mənfəətləri isə 18 milyon ABŞ dollarını ötmüşdür.
11 oktyabr 2008-ci ildə "Infogrames" şirkətin satın alınma prosesini tamamlamışdır.
Çayarxı
Tponomikası
Kənd Göyçay çayı ndan ayrılan Çayarxı adlı arxın sahlində salındığı üçün belə adlandırılmışdır. Oykonim “çayın kiçik qolunun sahilində salınmış kənd” mənasındadır.
Hənəfi məzhəbi
thumb|300px|left|İslam dünyasının xəritəsi. Hənəfilər (yaşıl rəngdə) Türkiyədə, Yaxın Şərqin şimalında, Mərkəzi Asiya və Hindistanda üstünlük təşkil edirlər. Hənəfi məzhəbi — 4 sünni məzhəbindən biri. Əhli-sünnə yolunun davamçılarının böyük hissəsi bu məzhəbi yaşayır. Məzhəbin qurucusu böyük İslam alimi Əbu Hənifədir (əsl adı Numan bin Sabit) (699-767).
Hənəfilik Türkmənistan, Əfqanıstan, Türkiyə, Hindistan, Pakistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Tacikistan, İordaniya, Tatarıstan, Başqırdıstan, Suriya, İraqın mərkəzi şəhərləri (Ramadi, Bağdad, Tiqrit), İranın Xorasan əyalətində, Cibuti, Bosniya və Herseqovina, Banqladeş, Şri-Lanka və Çinin Sincan-Uyğur Muxtar Rayonunda yayılmışdır. Hənəfi məzhəbi dörd sünni məzhəbinin əhali baxımından ən genişidir. Davamçıları bütün İslam aləminin %56-ni təşkil edirlər. Hənəfi məzhəbi Abbasilər Xilafətinin və Osmanlı dövlətinin rəsmi məzhəbi olmuşdur.
Hənəfi məzhəbinin əsasları
thumb|400px|left|Sünni məzhəblərinin yayıldığı bölgələr Hənəfi məzhəbi Şeyxülislam İmam-Əzəm Əbu Hənifənin ictihadları əsasında formalaşmışdır. Onun tələbələri Əbu Yusuf, Şeyx Züfar və Məhəmməd bin əl-Hasan tərəfindən İmam-Əzəmin fikirləri saxlanılmış, sistemləşdirilmiş və gələcək İslam nəsillərinə ötürülmüşdür. Hənəfi məzhəbində hökm vermənin əsasları:
2007-ci ildə Hənəfi məzhəbi Tacikistanın rəsmi məzhəbi elan edilmişdir. . Bundan başqa Hənəfi məzhəbi Qafqaz və Balkanlarda çox yayılmışdır.
Hənəfi məzhəbi məktəbləri
Ortodoksal İslam məzhəbi olan Hənəfi məzhəbinin dünyada minlərlə məktəbi, mədrəsəsi və universiteti var. Məzhəbin ən nüfuzlu məktəblərindən biri Hindistanda yerləşən "Darül-Elm Deobəndir". Bu mədrəsədə hənəfilərlə bərabər maturidilər və sufilər də dini təhsil alir.
Hənəfi məzhəbində namaz
Hənəfi məzhəbində kişilər namaz qılarkən əlləri göbəyin altında, qadınlar isə sinənin üstündə bağlamalıdırlar.
Senecio howeanus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mülki hüquq
Mülki hüquq — fiziki və hüquqi şəxslərin hüquqi vəziyyətini, onların əmlak və şəxsi qeyri əmlak hüquqlarının əmələ gəlməsi əsaslarını və həyata keçirilməsi və xitam verilməsi qaydasını müəyyənləşdirən, müqavilə ilə yaranan öhdəlik münasibətlərini və  əmlak və şəxsi qeyri əmlak münasibətlərini  tənzimləyən hüquq sahəsidir.
Ailə, əmək münasibətləri, təbii ehtiyatlardan istifadə, ətraf mühitin mühafizəsi, müəlliflik hüququ ilə bağlı münasibətlər, əgər ailə, əmək, torpaq, təbiəti mühafizə, müəlliflik və digər xüsusi qanunvericilikdə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, mülki qanunvericilik və başqa hüquqi aktlar ilə tənzimlənir.
Əmlak və qeyri-əmlak dəyəri olan, qanunvericiliklə mülki dövriyyədən çıxarılmamış maddi və qeyri-maddi nemətlər mülki hüquq münasibətlərinin obyektləri ola bilərlər.
İstər sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan, istərsə də məşğul olmayan hər hansı fiziki və ya hüquqi şəxslər mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri ola bilərlər.
Dövlət hakimiyyəti orqanlarının və yerli özünüidarə orqanlarının digər şəxslərlə mülki hüquq münasibətləri, qanunda ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, mülki qanunvericiliklə tənzimlənir. Mülki hüquq münasibətlərinin subyektləri öz hüquq və vəzifələrini vicdanla həyata keçirməyə borcludur.
Mülki qanunvericiliyin prinsipləri
Mülki qanunvericiliyin prinsipləri aşağıdakılardır:
Fiziki və hüquqi şəxslər mülki hüquqları öz mənafelərini gerçəkləşdirmək üçün iradələrinə uyğun olaraq əldə edir və həyata keçirirlər. Onlar müqavilə əsasında öz hüquq və vəzifələrini müəyyənləşdirməkdə və qanunvericiliyə zidd olmayan hər hansı müqavilə şərtləri qoymaqda sərbəstdirlər.Mallar, xidmətlər və maliyyə vəsaiti Azərbaycan Respublikasının bütün ərazisində sərbəst hərəkət edir. Əgər insanların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, həyatının və sağlamlığının müdafiəsi, təbiətin və mədəniyyət sərvətlərinin qorunması üçün zəruridirsə, malların və xidmətlərin hərəkəti üçün məhdudiyyətlər qanuna müvafiq surətdə tətbiq edilə bilər.
Mülki hüququn əsas sahələri
Öhdəliyə əsasən bir şəxs (borclu) başqa şəxsin (kreditorun) xeyrinə müəyyən hərəkəti etməlidir, məsələn, pul ödəməli, əmlak verməli, iş görməli, xidmətlər göstərməli və i.a. və ya müəyyən hərəkətdən çəkinməlidir, kreditorun isə borcludan vəzifəsinin icrasını tələb etmək hüququ vardır.
Öz məzmunundan və xarakterindən asılı olaraq, öhdəlik tərəflərdən hər birinin üzərinə istər müqavilə münasibətləri zamanı, istərsə də belə münasibətlərdən sonra digər tərəfin hüquqlarına və əmlakına xüsusi qayğı göstərmək vəzifəsini qoya bilər. Öhdəliyin zərər vurulması, əsassız varlanma və ya Mülki Məcəllədə nəzərdə tutulmuş digər əsaslar nəticəsində əmələ gəlməsi halları istisna olmaqla, öhdəliyin əmələ gəlməsi üçün onun iştirakçıları arasında müqavilə olmalıdır. Elektron formada bağlanan əqdlərdən irəli gələn öhdəliklərin məzmunu və icrası ilə bağlı məsələlər, elektron ticarət haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulanlar istisna olmaqla, Mülki Məcəllə ilə tənzimlənir.
Öhdəlikdə onun tərəflərindən hər biri kreditor və ya borclu kimi bir şəxs və ya eyni zamanda bir neçə şəxs iştirak edə bilər.Əgər müqavilə üzrə tərəflərdən hər biri digər tərəfin xeyrinə vəzifə daşıyırsa, o, digər tərəfin xeyrinə etməli olduqları barəsində həmin tərəfin borclusu və eyni zamanda ondan tələb etməyə hüququ çatanlar barəsində onun kreditoru sayılır. Öhdəlik tərəf kimi onda iştirak etməyən şəxslər (üçüncü şəxslər) üçün vəzifələr yaratmır. Tərəflərin razılaşmasında nəzərdə tutulmuş hallarda öhdəlik üçüncü şəxslər üçün öhdəliyin bir və ya hər iki tərəfi barəsində hüquqlar yarada bilər.Tərəflərdən biri dövlət qulluqçusunun işlədiyi dövlət orqanı olan əqdlərdə həmin dövlət qulluqçusu digər tərəf ola bilməz
Mülki hüquq və vəzifələrin müəyyənləşdirilməsi, dəyişdirilməsi və ya xitamı haqqında iki və ya bir neçə şəxsin razılaşması müqavilə sayılır.
-delikt hüququ
Mülki hüquq pozuntusu (delikt) hüquqla və ya qanunla müdafiə edilən başqa şəxsə (zərərçəkənə) birbaşa ziyan və ya zərər vurulmasına gətirib çıxaran təqsirli, hüquqa zidd (mülki qanunvericiliyin normalarını pozan) əməldir (hərəkət və ya hərəkətsizlikdir).Delikt törətmiş şəxs mülki hüquq məsuliyyəti daşıyır.
-qanundan əmələ gələn öhdəliklər hüququ
Özgə işlərini tapşırıqsız aparma, əsassız varlanma.
Vərəsəlik hüququ
Ölmüş şəxsin (miras qoyanın) əmlakı başqa şəxslərə (vərəsələrə) qanun üzrə və ya vəsiyyət üzrə və ya hər iki əsasla keçir. Qanun üzrə vərəsəlik (ölmüş şəxsin əmlakının qanunda göstərilmiş şəxslərə keçməsi) o zaman qüvvədə olur ki, miras qoyan vəsiyyətnamə qoymur, yaxud vəsiyyətnamə tamamilə və ya qismən etibarsız sayılır. Qanun üzrə vərəsəlik zamanı aşağıdakılar bərabər pay hüquqlu vərəsələr sayılırlar:
Birinci növbədə - ölənin uşaqları, miras qoyanın ölümündən sonra doğulmuş uşaq, arvad (ər), valideynlər (övladlığa götürənlər). Övladlığa götürülən və onun övladları övladlığa götürənin vərəsələri və ya qohumları kimi övladlığa götürənin uşaqlarına və onların övladlarına bərabər tutulurlar. Bu sonuncuların nəvələri, nəticələri və uşaqları o halda qanun üzrə vərəsə sayılırlar ki, mirasın açıldığı vaxt miras qoyanın vərəsələri olacaq valideynləri sağ olmasın. Onlar qanun üzrə vərəsəlik zamanı onların ölmüş valideyninə çatası paydan bərabər miras alırlar. Sonuncuların nəvələri, nəticələri və uşaqları, əgər onların valideynləri mirasın qəbulundan imtina etmişlərsə, vərəsə ola bilməzlər. Övladlığa götürən və onun qohumları övladlığa götürülənin və onun övladlarının vərəsələri kimi övladlığa götürülənin valideynlərinə və digər qan qohumlarına bərabər tutulurlar. Övladlığa götürülən və ya onun övladları öldükdən sonra övladlığa götürülənin valideynlərinə, onun yüksələn xətt üzrə digər qan qohumlarına, bacı və qardaşlarına qanun üzrə vərəsəlik hüququ daha mənsub olmur.
İkinci növbədə - ölənin bacıları və qardaşları. Miras qoyanın bacısı uşaqları və qardaşı uşaqları və onların uşaqları o halda qanun üzrə vərəsə sayılırlar ki, mirasın açıldığı vaxt miras qoyanın vərəsəsi olacaq valideynləri sağ olmasın. Onlar qanun üzrə vərəsəlik zamanı onların ölmüş valideyninə çatası miras payını bərabər olaraq miras alırlar.
Üçüncü növbədə - həm ana tərəfdən, həm də ata tərəfdən nənə və baba, nənənin anası və atası, babanın anası və atası. Nənənin anası və atası, babanın anası və atası o halda qanun üzrə vərəsə sayılırlar ki, mirasın açıldığı vaxt nənə və baba sağ olmasın.
Dördüncü növbədə - xalalar və bibilər, dayılar və əmilər.
Beşinci növbədə - xala uşaqları və bibi uşaqları, dayı uşaqları və əmi uşaqları, onlar sağ olmadıqda isə onların uşaqları.
Mənbə və faydalı məlumat
Гражданско право Privatrecht משפט אזרחי
Club Tracks EP (volume 1)
Club Tracks EP xorvatiyalı musiqiçi Dj Sineddin üçücü albomudur.
Albom haqqında
Alboma Dj Sinedd tərəfindən əvvəllər yazılmış mahnılarla yanaşı yeni mahnılar da yer alıb. Albomun bütün mahnılarının müəllif hüququ Dj Sinedd-ə məxsusdur. Dj Sinedd blogunda bildirmişdi ki, albomun relizi 1 aprel tarixində olacaq, lakin daha sonradan o reliz tarixini 15 maya keçirdi. Albomun relizi ilə bağlı heç bir tədbir planlaşdırılmamışdı. Albom Xorvatiyanin rəqs albomlari arasinda 6-cı, Azərbaycanda isə 3-cü pilləyə qədər qalxdi. Bu günə qədər albom 11.000 nüsxə ilə satılıb.
Yasin
Yasin — Məhəmməd peyğəmbərin adlarindan biri.
Yasin - Quranda 36-cı sürə. "Ya" "ey" ədatını bildirir.
Ərəb dilində hər bir hərfin zuburu və bəyyinəsi var, eləcə də hər bir səsə bir ədəd uyğundur. Zubur hərfin kağız üzərində yazılışı, bəyyinə isə tələffüz zamanı yazılışdan artıq çıxarılan səslərdir. "Sin" hərfinin zuburu "s", bəyyinəsi isə "in"-dir. "S" səsinə 60, "i" səsinə 10, "n" səsinə isə 50 ədədi uyğundur. Deməli "sin" hərfinin zuburu 60, bəyyinəsi 60-dır (10+50=60). Diqqət çəkən məqam ondan ibarətdir ki, ərəb dilində "sin" yeganə hərfdir ki, zuburu bəyyinəsinə bərabərdir.
Deməli, Allah-taalanın Peyğəmbərə (s) Yasin kimi müraciət etməyi bu anlama gəlir: Ey Sin, yəni "Ey zahiri və batini eyni olan!"
Maliyyə-İqtisad Kolleci (Azərbaycan)
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti nəzdində Azərbaycan Maliyyə-İqtisad Kolleci (Maliyyə-Kredit texnikumu) — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan orta-ixtisas təhsili müəssisəsi ,
Tarixi
Əvvəlki adı Azərbaycan Maliyyə-İqtisad Kolleci olmuş, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2015-ci il 17 avqust tarixli, 280 nömrəli qərarı ilə adı dəyişdirilərək Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti nəzdində Azərbaycan Maliyyə-İqtisad Kolleci adlanmışdır.
İxtisaslar
Kollecdə aşağıdakı ixtisaslar üzrə subbakalavr mütəxəssislər hazırlanır:
Yens Leman
Yens Lemann Almaniya millisinin veteranı sayılır. O, 1988-ci ildən yığmada 61 oyun keçirib və 3 dünya çempionatının (1998, 2002 və 2006) iştirakçısı olub. 40 yaşlı idmançı 2009/2010 sezonun sonunda idmanla vidalaşmaq qərarını açıqlayıb.
Əsl krevetlər
—  yarımdəstəsinə aid heyvan infradəstəsi.
Biomorfologiyası
Krevetlər fəal hərəkətlərdən tutmuş tənəffüsə qədər müxtəlif funksiyaları yerinə yetirən çoxsaylı ətraflarla fərqlənən, kifayət qədər mürəkkəb bədən quruluşlu xərçənglərdir. Xərçəngin bədəni baş-döşdən və qarın hissədən ibarətdir. Baş-döşdə faset gözlər, antenalar da daxil olmaqla çoxlu ətraflar və gəzmə ayaqları yerləşmişdir. Gözlər saplaqlı olub müxtəlif istiqamətlərə dönə bilir və geniş görmə sahəsini təmin edir. Bığcıq antenalar qoxu, lamisə və kimyəvi hiss funksiyalarını yerinə yetirir. Müvazinət orqanı statositlər bığcıqların əsasında yerləşir. Bu xərçənglərdə 3 ön döş seqmenti başla birləşmişdir, növbəti 5 cüt arxa ayaqlar yerdəyişməyə xidmət edir. Birinci 2 cüt gəzmə ayaqları qısqaclıdır. Baş-döş karapaksla – zirehlə örtülmüşdür, onun kənarı qəlsəmələri üstdən örtür. Karapaksın ön ucu iti bizvarı dimdik – rostrumla qurtarır. Qarın hissədə xərçəngin üzməsinə və balalarını gəzdirib böyütməyə xidmət edən köməkçi ətraflar yerləşmişdir. Qarnın son seqmentinin ətrafları genişlənmiş lövhələr şəklində olub quyruq yelpiyi əmələ gətirmişdir. Krevet onu köməyi ilə kəskin təkanlı üzmə hərəkətləri edir. Erkəklərdə birinci cüt qarın ayaqları şəklini dəyişərək cütləşmə orqanına çevrilmişdir. Bədən yan tərəflərdən azca sıxılmışdır.
Qidalanması
Növlərin qida spektri müxtəlifdir. Öz növbəsində krevetlərlə balıqlar, dəniz quşları və insanlar qidalanır, onlar bəzi parazit növlərinin aralıq sahibi ola bilər
Çoxalması
Karidlər yüksək cinsi məhsuldarlığı ilə seçilir (55 min – 1mln yumurta ). Bir erkək müxtəlif sayda dişi fərdi mayalaya bilər. Nəsilverimi uzun müddətlidir. 3-4 gündən mayalanmış yumurtalardan formalaşan gənc krevetlər tamamilə yetkin fərdlərlə eyni xüsusiyyətləri daşıyırlar. Onların ömrü 1 - 6 il təşkil edir.
Yayılması
Çoxlu sayda fəsilələrə və cinslərə mənsub krevetlər faunası dünyanın bütün dənizlərində geniş yayılmış, krevet növlərinin dördə biri həm də şirin sularında yaşamağa uyğunlaşmışdır. Xəzər dənizində Palaemon cinsinin 2 növü qeyd edilmişdir. 2005-ci ildə Araz su anbarında aşkar olunmuş Palaemon elegans hazırda sututarın bütün sahələrində sayını və biokütləsini artırır.
Möhsün Feyz Kaşani
Molla Məhəmməd Möhsün Feyz Kaşani (?-1670)—İslam alimi.
Həyatı
Feyz Kaşani 14 səfər 1007-ci ilində Kaşan şəhərində elm və təqva dolu bir xanədanda dünyaya gəlib və miladi ilə 1670-cı ildə dünyadan köçüb. Atası Molla Fəthullah Kaşani və Ziyauddin Muhəmməd Razinin şagirdlərindən olan Rəziyuddin Şah Murtəza Kaşan Elmlər Hövzəsinin böyük fəqihlərindən olub. Anası alimə və şairə olan Zəhra Xatun Rey şəhərinin böyük alim və fəqihlərindən olan Ziyaul-Urəfa Razinin qızıdır.
Feyz Kaşani Şah Murtəzanın dördüncü uşağıdır. İki yaşında atasını itirdikdən sonra dayısı və əmisi onun və qardaşlarının təhsilini boynuna götürürlər. Feyz Kaşani digər qardaşlarından daha ağıllı olduğu üçün yetkinlik çağına qədər Kaşanda dayısı və əmisinin yanında müqəddimə elmini tamamlayır.
İyirmi yaşında böyük qardaşıyla birlikdə o dövrdə müxtəlif elm ustadlarının iqamət etdiyi elm mərkəzi İsfahana gedir.
Feyz Kaşaninın İsfahandakı məşhur ustadları
Feyz Kaşani həcc yerinə yetirmək məqsədiylə Məkkəyə müşərrəf olur. Məkkədə böyük fəqih Şeyx Zeynuddin Amulinin nəvəsi Şeyx Muhəmmədin hüzurundan faydalanaraq ondan hədis nəql etmə icazəsi alır.
Məkkədən dönərkən İranın bir çox şəhərini gəzərək müxtəlif böyük fəqih və muhəddislərin dərslərindən elmi istifadələr edir. Bu dövrlərdə Molla Sədranın Qum şəhərində sürgündə tək başına yaşadığını fürsət sayaraq Əbdürrəzzaq Lahici ilə birlikdə onun yanında riyaziyyat və Qərbi elmləri öyrənmək qərarına gəlib, 8 il boyunca gecə gündüz ustadın o mənəvi elmlərindən istifadə edirlər.
Bu zaman içərisində (hicri 1029-1040) Molla Sədra iki qızını bu iki səmimi və xüsusi şagirdiylə evləndirərək onlara Feyz və Fəyyaz ləqəblərini verir. Molla Sədranın Şiraz hakimi tərəfindən Şiraza dəvət ediləndə Feyz Kaşani də ustadıyla birlikdə Şiraza gedir. Orada iki il iqamət etdikdən sonra Kaşana geri dönüb, Orada da təhsil, təlif və İslami təbliğat işləriylə məşğul olur.
Feyz Kaşani çox sayda şagird yetişdirib. Şagirdləri ustadlarının mənəviyyatından və elmindən istifadə edərək ondan hədis nəql etmə icazəsi alıblar.
Şagirdlərindən bəziləri
Feyz Kaşani 84 yaşında doğum yeri olan Kaşanda vəfat edərək əbədiyyət yurduna köç etdi. Dostları və şiələrin gözyaşları arasında həyatdaykən satın alıb qəbristanlıq üçün vəqf etdiyi qəbrisitanlıqda torpağa verildi. Vəsiyyətinə əsasən məzarının üzərinə heç bir kölgəlik və məqbərə tikilmədi.
Norton Utilities
thumb|Norton Utilities 4.0 thumb|Norton Utilities 6.0 Norton Utilities – kompüteri konfiqurasiya etmək, optimallaşdırmaq və xidmət etmək üçün utilitlər toplusu. Peter Norton Computing və Symantec şirkətləri tərəfindən işlənib hazırlanıb. İlk versiyası 1982-ci ildə DOS 1.x. əməliyyat sistemi üçün buraxılıb. Bu paketə 14 utilit, o cümlədən təsadüfən silinmiş faylları bərpa etmək üçün populyar Unerase utiliti daxil idi. Üç disketdən ibarət bu paket 80 ABŞ dollarına satılırdı. 1991-ci ildə buraxılmış 6.0 versiyası DOS mühitində yerinə yetirilsə də Windows 3.x əməliyyat sistemi tərəfindən dəstəklənirdi. Sonuncu Symantec Norton Utilities 15.0 versiyası 2010-cu ilin dekabrında buraxılıb. Bu versiyaya Norton Speed Disk, Norton Disk Doctor, Norton UnErase, Registry Restore, Registry Defragmenter, Registry Cleaner, Disk Cleaner, Disk Defragmenter, Startup Manager, Service Manager, Restore Center, System Optimizer, Process Viewer və Performance Test kimi utilitlər daxildir.
Vasif İmanov
Vasif Həsən oğlu İmanov — Pirallahı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı
Həyatı
1983-cü ildən əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 1983–1991-ci illərdə “Avtoyoltikinti” Nazirliyinin 27 saylı Yol İstismar Sahəsində mühəndis-mexanik və baş mexanik, 1991–1999-cu illərdə “Şelflayihətikinti” İstehsalat Birliyinin Tikintinin Mexanikləşdirilməsi və Nəqliyyat İdarəsində istismar şöbəsinin rəisi, baş mühəndis və həmin idarənin rəisi, 2003–2006-cı illərdə Heydər Əliyev adına Bakı Dərin Özüllər Zavodunda direktor müavini, 2006–2013-cü ilin mart ayına qədər ARDNŞ-nin Sosial İnkişaf İdarəsində rəis müavini vəzifəsində çalışmışdır. Yeni Azərbaycan Partiyası Pirallahı Rayon Təşkilatı İdarə Heyətinin üzvüdür. 2011-ci ildə "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunub.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 7 mart 2013-cü il tarixli Sərəncamı ilə Bakı şəhər Pirallahı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilmişdir. Ailəlidir, üç övladı var. O, Azərsu ASC-nin sabiq sədri Qorxmaz Hüseynov ilə qudadır.
Çərəkə
Çərəkə — Azərbaycan Respublikasının Göyçay rayonunun eyni adlı inzibati ərazi vahidində kənd. Rayon mərkəzindən cənub da, Göyçay-Ucar avtomobil yolu kənarında, Xirmanlı (Çərəcə) gölü və Göyçay çayı sahilində, Şirvan düzündə yerləşən kənd.
Əhalisi
Əhali si 3714 (2009) nəfərdir.
Məşğuliyyəti
Əhali si əsasən taxılçılıq, heyvandarlıq, pambıqçılıq üzümçülük və meyvəçilik lə məşğul olur. Kənd in ərazisi keçmişdə örüş yeri olduğundan belə adlandırılmışdır.
Mədəd Çobanov
Mədəd Namaz oğlu Çobanov – türkoloq və toponomist alim, Nyu-York Elmlər Akademiyasının akademiki, filologiya elmləri doktoru, professor, Prezident təqaüdçüsü.
Həyatı
1937-ci ildə qədim Borçalı mahalinda – indiki Gürcüstanın Bolnisi rayonundakı Darbaz kəndində anadan olub. A. S. Puşkin adına Tbilisi Dövlət Pedaqoji İnstitutunu bitirib, doğma Darbaz kənd orta məktəbində pedaqoji fəaliyyətə başlayıb, bir il müəllim işlədikdən sonra Əsgəri xidmətə yollanıb. Zabitlər məktəbini bitirib. Bir il Bolnisi rayon komsomol komitəsində çalışıb, sonra irəli çəkilib, fəaliyyətini rayon partiya komitəsində davam etdirib. Eyni zamanda,Azərbaycan EA-nın İ.Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun aspiranturasında qiyabi təhsil alıb. 1973-cü ildə Daşkənddə Özbəkistan EA-nın Dil və Ədəbiyyat institutinda "Bolnisi rayon şivələrinin leksikası" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə eləyib. Elə həmin ildən də A.S.Puşkin adına Tbilisi Dövlət Pedaqoji İnstitutunum Azərbaycan bölməsinə müəllim seçilib. 1994-cü ilədək düz 21 il həmin institutda müəllim, dosent, professor işləyib. 1992-ci ildə Bakı Dövlət Universitetində "Azərbaycan antroponimiyasının əsasları" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını uğurla müdafiə edib. 1993-cü ildə professor seçilib.
1994-cü ildən Bakıda yaşayıb.
Azərbaycan Futurologiya Universitetində prorektor, Azərbaycan Elitar Universitetində rektor, Azərbaycan Baş Pedaqoji Kadrların İxtisasının Artırılması və Yenidənhazırlanması İnstitutunda dekan vəzifələrində çalışıb. http://zim.az/esas/6112-grkmli-trkoloq-v-tannm-dili-alim-mdd-obanov-vfat-edib.html
Uzun illər Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbi, Azərbaycan Ali Hərbi Dənizçilik Məktəbinin dillər kafedrasının müdiri, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının Ekspert Şurasının üzvü olub.
Nyu-York Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib.
Yüzlərlə müəllimin, onlarla alimin yetişməsində böyük əməyi olub. Onların bir neçəsinin elmi rəhbəri, məsləhətçisi, opponenti və ya rəyçiləri olub.
Dəfələrlə Fəxri fərman, medal və müxtəlif mükafatlarla təltif olunub. Prezident təqaüdünə layiq görülüb.
Azərbaycanda, Türkiyədə, Rusiyada, Gürcüstanda və Orta Asiya ölkələrində keçirilmiş Beynəlxalq qurultaylarda, elmi-nəzəri konfranslarda, simpoziumlarda, elmi-praktik seminarlarda məruzələrlə çıxış edib. Onlarla elmi məqalələri və kitabları həmin ölkələrdə çap olunub.
Türkiyə Dil Kurumunun üzvü seçilib.
Azərbaycan Respublikası "Təhsil" Mərkəzininin Baş direktoru olub. Müxtəlif mükafat komissiyalarının, qəzet və jurnalların redaksiya heyətlərinin üzvü seçilib.
Mədəd Çobanov həm də gözəl ailə başçısı idi. Ömür-gün yoldaşı, tibb işçisi Rima Nadir qızı ilə birlikdə 5 övlad - 4 qız və 1 oğul böyüdüb-boya başa çatdırıb. Hamısı da ali təhsilli və ailəlidir. Oğlu və iki qızı alimdir. 9 nəvəsi, 15 nəticəsi var.
Mədəd Çobanov 2 iyun 2023-cü ildə 86 yaşında vəfat etmişdir.
Demmin
Demmin - Almaniyanın Meklenburq-Ön Pomeraniya vilayətində yerləşən şəhər. Əhalisi 11 min nəfərdir.
Coğrafiya
Demmin şəhəri Pin, Tuluz və Trabel çaylarının qovuşduğu yer olan Qərbi Pomeranya ovasında yerləşməkdədir. Kummeroş gölü və Ştetn körfəzindən kiçik gəmilərlə Pin çayından istifadə etməklə Demmin şəhərinə gəlmək mümkündür. Çayboyu ərazilərdə üzü şəhərə tərəf gələn kiçik velosiped çığırlarıda mövcuddur. Tuluz və Trabel çaylarınını qovuşduğu ərazi Axarsu torpaqları olaraq adlanır və turistlər tərəfindən tez-tez ziyarət edilən ərazilərdəndir.
Şəhərin şimal hissəsində Drosdou və Volderforst meşələri yerləşir. Volderforst meşəsinin sahəsi 174 hektardır. 103 hektar ərazisi olan Kronvald Dövlət Qoruğuda şəhərin şimal hissəsində yerləşməkdədir. Pin çayının sol sahilində Devener Holz meşəlikləri, sağ sahilində isə Vorwerk Switzerland ərazisi yerləşməkdədir.
Etimologiya
Demmin sözünün etimologiyası ilə bağlı müxtəlif versiyalar mövcuddur. Adın slavyan dillərində işlədilən timänie sözündən yarandığı təmxin olunur ki, bu sözün tərcüməsi bataqlıq ərazisi deməkdir. Bir digər versiya qədim Polop dilində işlədilmiş dym sözüdür. Dym tüstü mənasını verir ki, bu da ərazidə məskunlaşdırılma işlərinin aparılması üçün meşəlik ərazinin yandırıldığına işarə edir. thumb|right|280px|Demmin şəhərinin [[1758-ci ilə aid xəritəsi.]] 1075-ci ildə Bremenli Adamın Dimine qalası yaxınlığındakı döyüş barəsində məlumat vermişdir. Bu məlumat ərazinin XI əsrdə indiki adına bənzər bir adla adlandırıldığını göstərir. Müxtəlif vaxtlarda ad dəyişikliyinə məruz qalan Demmin almand dilli mənbələrdə daha çox Dymine və Dimin formasında, latın dilli mənbələrdə isə Dyminium və Demmyn formasında xatırlanmışdır. 1320-ci ildən etibarən şəhərin müasir adı olan Demmin kimi göstərildiyi məlumdur.
Demmin adı ilə bağlı geniş yayılmış, ancaq heç bir tarixi əsası olmayan bir digər fikirə əsasən iki şahzadə Haus Demmin adlı qalanın inşası üçün bir-birlərinə söz vermişdir. Alman dilində olan - Bu qala sizin (din) və mənimdir (min) frazasında olan din və min birləşmələri zamanla Demmin formasına düşmüşdür.
Tarix
Hanza ittifaqına daxil olmayan Demmin, ittifaqa daxil olan şəhərlərdən fərqli olaraq kənd təsərrüfatını inkişaf etdirməyə önəm verirdi. Otuzillik müharibə dövründə şəhər 1627-1630-cu illər aralığında imperiyal güclər tərəfindən işğal olunmuşdur.
Veymar Respublikası dövründə Demmin, millətçi təşkilatlar DNVP və Stahlhelm'in əsas mərkəzlərindən hesab olunurdu. 1938-ci ilin 11 noyabr tarixində antisemitizm ruhlu mitinqlər şəhərin mərkəzi meydanında təşkil olnumuşdur. 1933-cü ilin 5 martında keçirilmiş Almaniya daxili sonuncu azad seçki kompaniyası zamanı Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyası səslərin 53.7% qazanınmışdır.
İkinci dünya müharibəsi zamanı rus və polyak müharibə əsirləri ilə yanaşı Fransa və Belçikadan olan əsirlərdə şəhərin müxtəlif ərazilərində işlədilmişdir. Müharibənin sonlarına yaxın şəhərdən geri çəkilən alman birlikləri Peene çayı üzərində yerləşən körpüləri partlatmışdır. Sovet ordusu 1945-ci ilin 30 aprel tarixində Demmin şəhərinə çatdı.
Həmin gecə və növbəti günün axşamı Demmin və Greifswald kimi qonşu şəhərlərin əhaliləri müqavimət göstərmədən sovet birliklərinə təslim oldular. Sovet ordusunun şəhərə yaxınlaşması xəbəri yerli əhalinin təşvişinə səbəb oldu. Yerli əhali sovet ordularının işğal etdikləri ərazilərdə kütləvi talan və qətliamlar törətdiklərinə inanırdılar və təbliğatda bu istiqamətdə aparılmışdı. Min nəfərə yaxın Demmin sakini sovet ordusnun əlinə düşməmək üçün intihar etmişdir. Bu hadisə tarix ədəbiyyatlarında Demmində kütləvi intihar adlı ilə xatırlanır.
Ləki
Ləki — Azərbaycan Respublikasının Ağdaş rayonu inzibati-ərazi vahidində qəsəbə.
Toponimikası
Qəsəbənin adı Lək adlı Oğuz qəbiləsindən gəlir. Tatarıstanda da eyniadlı kənd mövcuddur.
Ümumi məlumat
Ləki qəsəbəsi Bakı-Tbilisi dəmir yolu magistralının və Bakı-Qazax şose yolunun üzərində yerləşir. Həm Ağdaşın, həm də Qəbələ rayonunun müəssisə və təsərrüfatlarının ünvanlarına gələn poçt, tikinti materialları və müxtəlif əşya və avadanlıqlar Ləki dəmiryol stansiyasında qəbul edilib sahiblərinə çatdırıldığından, Ləki həm də, bu iki rayonun giriş qapısı hesab edilir.
Qəsəbədə 1883-cü ildə əsası qoyulan dəmiryol stansiyası, Ləki pambıqtəmizləmə zavodu, qabların sinkləşdirilməsi zavodu, gübrə zavodu, habelə neft məhsulları bazası, taxıl qəbulu məntəqəsi, orta məktəb, yeddi illik uşaq musiqi məktəbi, iki uşaq bağçası, poliklinika, və sair ictimai-iaşə və məişət obyektləri yerləşir.
Əhalisi
Hazırda Ləki qəsəbəsinin əhalisinin sayı 3900 nəfərdən çoxdur. Əhalinin 98 %-indən çoxunu azərbaycanlılar, qalanını isə ləzgi, rus və s. millətlər təşkil edir. Qəsəbə əhalisi Ağdaş rayonunu əhalisinin 4.04 faizini təşkil edir. Əhalinin 1897 nəfəri kişi, 2005 nəfəri isə qadındır. Əhali aqrar sektorda və xidmət sahələrində çalışır. Son dövrün aqrar islahatları əhalinin rifahını yaxşılaşdırsa da, işsizlik səviyyəsi yüksək olaraq qalır.
İqlimi mülayim isti yarımsəhra və quru çöl iqliminə malikdir. Yay aylarında orta temperatur 25-35 dərəcə arasında dəyişir və havalar adətən quraq keçir. Yaz fəslində mülayim olan hava qışda şaxta ilə səciyyəvidir. Orta qış temperaturu -4-dən +10 dərəcəyə qədər dəyişir. 2008-ci ilin yanvar-fevral aylarında Ləki qəsəbəsində son 20 ilin ən soyuq şaxtalı havası müşahidə olunmuşdur (-15 dərəcə).
Küçələri
Ləki qəsəbəsinin əsas küçələri:
Müşfiq Hüseynov
Müşfiq Hüseynov — azərbaycanlı futbolçu. "Kəpəz", "Neftçi", "Qarabağ", MKT-Araz futbol klublarının oyunçusu olub. Azərbaycan çempionu və Azərbaycan kubokunun sahibidir. M. Hüseynov milli çempionatımızda 363 oyunda 141 qol vurub. "Qarabağ" klubunda məşqçilik karyerasına başlayıb. Azərbaycan milli futbol komandasında 3 oyun keçirib.
Həyatı
Müşfiq Hüseynov 14 fevral 1970-ci ildə Ağdamda anadan olmuşdur. Uşaq yaşlarından futbola həvəsi onu bu sənətə peşəkar yanaşmasına səbəb olmuşdur.
Qarabağ
Müşfiq Hüseynov Qarabağ klubunda ilk oyununu 1989-cu ildə keçirib. Həmin ildə 28 dəfə meydana çıxan Hüseynov, 6 dəfə fərqlənib. Növbəti mövsümdə 22 dəfə meydana çıxıb və 8 qolun müəllifi olub. Qarabağın heyətində SSRİ çempionatında, Milli çempionatda və kubokda 264 oyuna çıxıb və 151 qolun müəllifi olub. Uzun müddət kapitanı olub. Müşfiq Hüseynov həmçini Azərbaycan klublarından Qarabağın avrokuboklarda mərhələ keçməsində əsas pay sahibi olub. Beləki onun səfərdə Makkabiyə 2 qolu mərhələ keçməyə yardımçı olub.
Milli komanda karyerası
Müşfiq Hüseynov Azərbaycan milli komandasının heyətinə ilk dəfə 1993-cü ildə dəvət olunub. Futbolçu milli komandada 3 oyun keçirib.
Qarabağ
Müşfiq Hüseynov 2008-ci ildən Qarabağda baş məşqçi Qurban Qurbanovun köməkçisi olaraq çalışır.
Senecio bulbinifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Adilə Mütəllibova
Adilə Mütəllibova, Ədilə Mütəllibova — Azərbaycan Respublikasının ilk birinci xanımı, prezident Ayaz Mütəllibovun həyat yoldaşı. İxtisasca həkim idi.
Həyatı
Adilə Mütəllibova 1938-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Həyat yoldaşı ilə 1961-ci ildə Bakıda ailə qurub və Bakıda yaşayıblar. Ayaz Mütəllibov 1992-ci ildə hakimiyyətdən gedəndən sonra Adilə Mütəllibova onunla birlikdə Moskvada yaşamışdır. 2011-ci ilin avqustunda oğlu Azad Mütəllibov vəfat edəndə, o da Ayaz Mütəllibovla birlikdə Bakıya gəlmişdi. Mətbuatla ünsiyyət saxlamırdı.
Mütəllibova 5 iyul 2019-cu ildə uzun sürən bir xəstəlikdən sonra 81 yaşında vəfat edib. Onun dəfn mərasimi həmin gün Bakıda Təzə Pir məscidində keçirilib. Bakı Yasamal qəbiristanlığında oğlu Azadın yanında dəfn edilib.
Karyerası
Ayaz Mütəllibov prezident olduğu dövrdə Adilə Mütəllibova əsasən xeyriyyəçiliklə məşğul olub. Gəncliyində həkim işləyib. Ayaz Mütəllibov dövlət işinə keçəndən sonra işləməyib.
InfoCity
"InfoCity" — kompüter, mobil texnologiyalar və internet haqqında hər ay dərc olunan və 2007-ci ildə yaradılmış Azərbaycan jurnalıdır.
Haqqında
2007-ci ilin noyabr ayın 16-sında Dmitri Andrianov tərəfindən təsis edilmiş jurnal. İlk tirajı pulsuz yayımlanan jurnal kompüter, mobil texnologiyalar və internet haqqında məqalələr dərc edir. Hər ay dərc olunan jurnal 3000-dən çox tirajla yayımlanır.
Gündəlik Azərbaycan (qəzet)
Gündəlik Azərbaycan — Gündəlik ictimai-siyasi qəzet. 2005-ci ilin avqust ayında təsis edilmiş, 2007-ci ilin mayında çapını dayandırmışdır. Təsisçi və baş redaktoru Eynulla Fətullayev, Şef redaktoru Şahvələd Çobanoğlu idi.
Haqqında
”Gündəlik Azərbaycan” qəzeti 2005-ci ilin avqust ayında təsis edilib. Qəzet 2007-ci ilin may ayınadək nəşr olunub. Səs-küylü məqalələri ilə yadda qalan, qanqster Hacı Məmmədovun heç yerdə dərc olunmayan şəkillərini verən “Gündəlik Azərbaycan” bir sıra dairələri əməlli-başlı silkələyə bilmişdi. 2007-ci ilin mayında təsisçi və baş redaktor Eynulla Fətullayevin həbsi ilə “Gündəlik Azərbaycan”ın da nəşri dayandı.
Gürcüstan Texniki Universiteti
Gürcüstan Dövlət Texniki Universiteti (gürc. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, ing. Georgian Technical University) Gürcüstanın Tbilisi şəhərində yerləşən ölkənin ən aparıcı universitetlərindən biridir. Burada texniki fakültələrdən yana digər fakültələr üzrədə təhsil olduğu üçün bəzən Gürcüstan Dövlət Politexniki Universiteti (qısaca: GPU) deyilir.