cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kənan Əvrən
Hərbi karyerası
Quru qoşunları komandiri Namık Kamal Ərsunun 1 iyun 1977-ci ildə, Qanlı 1 Maydan sonra, hərbi çevriliş edəcəyi iddiası ilə, o dövrün baş naziri Süleyman Dəmirəl tərəfindən 200 əsgər ilə birlikdə rəsmən təqaüdə göndərilməsi ilə Kənan Evrənə Baş qərargah rəisliyi yolu açılmış oldu. Gələcəkdə Baş Qərargah rəisi olacağı qəti şəkildə müəyyən edilən Ərsunun təqaüdə çıxması, Türkiyə Silahlı Qüvvələrindəki tarazlıqların və staj ənənələrinin bir anda alt-üst olmasına səbəb oldu. Bu qarışıq dövr səbəbiylə Baş Qərargah rəisi Səmih Sancarın səlahiyyət müddəti bir il uzadıldı. Bu vaxt Quru Qoşunları Komandanlığında, yəni bir il sonra Baş Qərargah rəisinin kim olması ilə əlaqədar mübahisə yarandı; Prezident Fəxri Qorutürk 1-ci Ordu Komandiri Adnan Ərsözü istəyərkən, baş nazir Dəmirəl 3-cü Ordu Komandiri Əli Fəthi Esənərin Quru Qoşunlarının yeni komandanı olmasını istədi. Lakin nə Dəmirəl, nə də Qorutürk geri addım atmadıqda, hər iki komandir vəzifə müddətləri bitdiyindən 30 avqust 1977-ci ildə təqaüdə çıxdılar. Beləliklə, ən təcrübəli general Kənan Evrən 1977-ci il sentyabrın 5-də gözlənilmədən Quru Qoşunları komandanı oldu. 1977–78 illəri arasında Quru Qoşunları komandiri olaraq vəzifə yerinə yetirən Evrən, 6 mart 1978-ci ildə Baş Qərargah rəisi təyin edildi.
Kamran Nəbizadə
Həyatı
2003–2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Sənaye və Enerqetika Nazirliyi və Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətində məsul vəzifələrdə çalışıb.
Kənan Əvrən
Hərbi karyerası
27 dekabr 1979-cu ildə güc komandirləri ilə birlikdə imzalayaraq, Prezident Fəxri Qorutürkə (27 dekabr Memorandum) göndərdiyi xəbərdarlıq məktubunda siyasi partiyalardan və digər konstitusiya təşkilatlarından ölkədəki problemlərin həllində bir fikir birliyinə gəlməsini tələb edirdi. Məktubda; ifadələrindən istifadə etdi. O vaxtkı prezident Fəxri Qorutürk əsgəri istəyi istiqamətində məktubu 2 yanvar 1980-ci ildə hökumətə və siyasi partiyalara göndərdi.
Kamran Nəbizadə
Həyatı
2006-cı ildən sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olub.
Kənan Əvrən
Hərbi karyerası
30 avqust 1980-ci ildə Qələbə Günü münasibətilə radio və televiziyada yayımlanan çıxışında, xalqın və Türkiyə Silahlı Qüvvələri üzvlərinin bayramını qeyd etdikdən sonra ölkənin və dövlətin vəziyyətindən bəhs edərək; dedi.
Kamran Nəbizadə
Həyatı
2015-ci ilin noyabr ayının 1-də Qazax rayonu 107 saylı seçki dairəsindən Milli Məclisin deputatı seçilib. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya komitəsinin sədr müavinidir. Azərbaycan-Litva parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupun rəhbəridir. ATƏT-in Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvüdür.
Kənan Əvrən
12 sentyabr 1980-ci il hərbi çevrilişi
12 sentyabr 1980-ci ildə, Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin komandanlıq zənciri içərisində etdiyi hərbi çevrilişdən və ölkənin rəhbərliyini ələ keçirərək, qanunvericilik və icra hakimiyyətlərindən istifadə etmək üçün Quru Qoşunları Komandanı General Nurətdin Ərsin, Hava Qüvvələri Komandanı General Təhsin Şahinqaya, Dəniz Qüvvələri komandiri admiral Amiral Nejat Tümər və Jandarma Ümumi komandiri Sedat Celasundan ibarət olan Milli Təhlükəsizlik Şurasını (MTŞ) qurdular.
Kamran Nəbizadə
Həyatı
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2017-ci il 6 noyabr tarixli 1665 nömrəli Fərmanı ilə yaradılmış "Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin baş direktoru vəzifəsinə təyin.
Kənan Əvrən
12 sentyabr 1980-ci il hərbi çevrilişi
Bu dövrdə Evrən dövlət başçısının yanında MTŞ və Baş qərargah başçılığını öz üzərinə götürdü. 12 sentyabr gecəsi saat 04:00-da radioda MTN prezidentinin imzası ilə yayımlanan 1 nömrəli bəyannamədə; Türkiyənin daxili və xarici düşmənlərin təhriki içində olduğunu,dövlətin əsas orqanlarının işləməyəcəyini, siyasi partiyaların şiddətli mübahisələrə girdiyini və ölkənin müharibə astanasına gətirildiyini bildirdi. Evrən, 12 sentyabr 13:00-da radio və televiziya vasitəsi ilə xalqa müraciət etdi; deyə bəyan verdi.
Kamran Nəbizadə
Həyatı
İqtisadiyyat üzrə fəlsəfə doktorudur.
Kənan Əvrən
12 sentyabr 1980-ci il hərbi çevrilişi
Türkiyə Böyük Millət Məclisini və hökuməti ləğv etdi və bütün ölkədə hərbi vəziyyət elan etdi. 20 sentyabrda keçmiş Hərbi Dəniz Qüvvələri komandiri qurmaq üçün təqaüdə çıxmış general-admiral Bülənd Ulusuya yeni hökumət qurmağı tapşırdı. Dövlət başçısı olaraq səfərlərə çıxdı və 12 sentyabr çevrilişinin səbəblərini və məqsədlərini xalqa izah etdi. Məşvərət Şurasının 12 sentyabr hərbi çevrilişinin birinci ildönümündə toplanacağını açıqladı. Məşvərət Şurası tərəfindən hazırlanan konstitusiyanın qəbulu üçün sıx təbliğat kampaniyası apardı, üzvləri MTŞ tərəfindən seçildi və MTŞ tərəfindən də nəzarət edildi. Bəzi illərə gedib, çıxışlar etdi. 1982-ci il Konstitusiyası 7 noyabr 1982-ci ildə keçirilən referendumda91,37 % səs çoxkuğu ilə qəbul edildi. Evrən Türkiyənin yeni konstitusiyasının 7 maddəsinə uyğun olaraq yeddi illik müddətə müvəqqəti prezidenti hüququnu qazandı.
Kamran Nəbizadə
Həyatı
Ailəlidir, 3 övladı var.
Kənan Əvrən
Hərbi çevrilişin xarici əlaqəsi
Məmməd Əli Birand, 12 sentyabra hərbi çevrilişinə həsr etdiyi 12 sentyabr Saat: 4:00 adlı kitabında, 12 sentyabr tarixində Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin Türkiyə dəyirmi masasının rəisi Paul Henzenin hərbi müdaxilə haqqında xəbəri alarkən, bu xəbərləri diplomatlarla görüşərkən, "Your boys have done it (Sizin oğlanlar bunu etdilər) iddiası ilə çıxış etdi. Bu, 12 hərbi sentyabr çevrilişində ABŞ-nin rolu ilə bağlı mübahisələrə səbəb oldu. Henzedən sonra mesaj prezident Cimmi Karterə çatdırıldı. Paul Henze 2003-cü ildə verdiyi müsahibəsində "Sizin oğlanlar bunu etdilər" cümləsinin Məmməd Əli Birandın uydurması olduğunu bildirdi. Bir müddət sonra Birand 1997-ci ildə Henze ilə olan müsahibənin audio və video yazılarını yayımladı. Lakin, yayımlanan yazılarda çıxışın Birandın iddia etdiyi kimi deyil, "The boys in Ankara did it (Ankaradakılar etdilər)" şəklində olduğu görüldü.
Bu dövrdə NATO daxilindəki gizli təşkilat olan "geridə qal" əks-partizan ordusuna Kənan Evrənin rəhbərlik etdiyi iddia edilir. .
Prezidentliyi (1982–1989)
thumb|right|Kənan Evrən, [[Rumıniya səfərində (aprel 1982)]] Konstitusiyaya referendumdan sonra, 91,37 % səs nisbəti ilə Evrən, Türkiyənin 7 prezidenti olaraq vəzifəsinə başladı.
Seçkilərə iki gün qalmış 4 noyabr 1983-cü ildə TRT-də Ana Vətən partiyasının (ANAP) lideri Turqut Özalı tənqid edən çıxışı oldu.
Milli Təhlükəsizlik Şurasının fəaliyyəti, 7 dekabr 1983-cü ildə TBMM şurasının 6 noyabr 1983-cü il tarixli ümumi seçkilərindən sonra sonlandırıldı. .
Prezidentliyi dövründə "Öz məktəbini özün qur" kampaniyasına başlatdı. Ölkə üzrə məktəblərin sayı tədricən artmağa başladı. Evrən, inşa edilən məktəblərin açılışında etdiyi çıxışlarda təhsilin və savadın vacibliyindən, qızların təhsil almasının vacibliyindən bəhs etdi. Digər tərəfdən, bu dövrdə açılan imam hatip məktəblərinin sayı 8 olaraq qaldı. Evrən, 12 sentyabrdan sonra Milliyyətçi Cəbhə hökumətləri dövründə çox artan imam hatip məktəbinin açılışını dayandırdı,hərbi rejim boyunca imam hatip məktəbləri açılmadı.
12 sentyabrdan sonra qanun çıxardı və Dövlət Qəbiristanlığının tikintisinə başlandı. Çünki Evrən; Anıtkabirin Atatürk üçün tikildiyini, orada yalnız Mustafa Kamal Atatürkün qəbrinin olması gərəkdiyini və Anıtkabirin qəbiristanlığa çevrilməməsini düşünürdü. 30 avqust 1988-ci ildə Dövlət Qəbiristanlığını mərasimlə açdı. İnönü ailəsinin istəyi nəzərə alındı ​​və İsmət İnönünün məzarı Anıtkabirdə qalarkən, digər məzarlar Anıtkabirdən çıxarılaraq başqa yerlərə köçürüldü. Keçmiş prezidentlərin və İstiqlal Döyüşü komandirlərinin də nəəşləri Dövlət Qəbiristanlığına köçürüldü.
Kənan Evrən, dövlət başçısı və prezidentliyi dövründə ölkədə və xaricdə bir çox səyahətlərə çıxır. Evrən ilə Pakistan dövlət başçısı Məhəmməd Ziyaülhaqq arasında qarşılıqlı səfərlərlə möhkəmləndirilən dostluq münasibətləri quruldu. 1982-ci ilin sentyabrında Uzaq Şərq səfərinə çıxan Evrən; Banqladeş, Pakistan, Cənubi Koreya, Çin və İndoneziyaya səfər etdi. Türkiyə ilə bu ölkələr arasındakı əlaqələrin inkişafı vacib addım idi. 1984-cü ildə keçirilən IV İslam Zirvəsi Konfransına Türkiyə ilk dəfə prezident səviyyəsində qatıldı. Evrən konfransın sədr müavini seçildi. İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) sədri olaraq İslam ölkələri arasında iqtisadi əlaqələri gücləndirmək və qəbul edilmiş qərarları ən qısa müddətdə qüvvəyə mindirmək istəyirdi. 1987-ci ildə keçirilən V İslam Zirvəsi Konfransına qatılan Evrən, Kipr türkləri və Bolqarıstandakı türk azlığının vəziyyəti kimi mövzular da daxil olmaqla konfransın yekun bəyanatında fəal rol oynadı. Kənan Evrən, 1988-ci ildə İngiltərə kraliçası II Yelizavetanın dəvəti ilə İngiltərəyə rəsmi səfər etdi.
Ümumiyyətlə 1983-cü il seçkilərində hakimiyyətə gələn ANAP (Ana Vətən partiyası) lideri Turqut Özal ilə ahəngdar şəkildə çalışdı. 9 noyabr 1989-da prezidentlik vəzifəsi sona çatan Evrən yerini Turqut Özala buraxdı.
Muş çıxışı
Kənan Evrən 3 oktyabr 1984-cü ildə Muşa etdiyi səfərdə bunları söylədi:
12 sentyabr məhkəməsi
2000-ci ildə Adana prokuroru Sacit Qayasu, Kenan Evrənə qarşı iddianamə hazırladı. Lakin Qayasunun ittiham aktı qəbul edilmədi. Qayasu əvvəlcə Hakimlər və Prokurorlar şurası tərəfindən qınandı. Hakimlər və Prokurorlar şurası, daha sonra Ali Məhkəmə tərəfindən "vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə" və "hərbi qüvvələri təhqir edib işdən çıxartmaq" ittihamı ilə mühakimə olunan Qayasuyu istefaya göndərdi. Vəkil kimi çıxış etmək hüququndan məhrum edilən Qayasu, qovulma qərarı ilə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsində iddia qaldırdı. 2008-ci ildə sona çatan, Türkiyə üçün "ifadə azadlığını məhdudlaşdıran" ani davada 41 min avro təzminat cəzasına məhkum edildi.
12 sentyabr 2010-cu ildə keçirilən referendumda konstitusiya dəyişikliklərinin qəbulu ilə, 12 sentyabr çevrilişində günahkar olanların mühakimə olunmasının qarşısını alan Konstitusiyanın "müvəqqəti 15-ci maddəsi" ləğv edildi. küçükresim|thumb|left|180px| Manisanın Alaşəhər dairəsindəki Kənan Evrən abidəsi. 13 sentyabr 2010-cu ildə Bərabərlik və Demokratiya partiyası İzmir İl İdarə Heyəti Kənan Evrən haqqında "çevriliş etmək, konstitusiyanı dəyişdirmək, hökuməti devirmək, insanları öldürmək, qəsdən yaralamaq, işgəncə vermək, azadlıqdan məhrum etmək və cinsi təcavüz kimi cinayətlərinə görə məhkəməyə verildi.
Bununla yanaşı Ankara, İstanbul, Bursa kimi şəhərlərdə də 2010-cu il Konstitusiya dəyişikliyinə referendumdan sonra, Konstitusiyanın Müvəqqəti 15-ci maddəsinin ləğvi və 12 sentyabr 1980-ci il çevrilişini edənlər, mühakimə yolunun açılması ilə məhkəməyə verildi.
Məhkəməyə verildikdən sonra, 8 aprel 2011-ci ildə Ankara Baş prokurorluğu tərəfindən istintaq başladıldı. İstintaq çərçivəsində Kənan Evrən və sağ qalan tək MTŞ üzvü Təhsin Şahinqayanın ifadələri alındı. 2012-ci ilin yanvarında tamamlanan istintaq nəticəsində hazırlanan iddianamədə, o vaxtkı Baş qərargah rəisi, 7-ci prezident Kənan Evrən və o vaxtkı Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələri komandiri, təqaüdçü general Təhsin Şahinqaya "şübhəli" elan edildi. İddianamədə, Evrən və Şahinqayaya "Dövlət Qüvvələrinə Qarşı Cinayətlər" haqqında TCK-nın 765 saylı 146-cı maddəsi və 80-ci maddəsinə əsasən "ağırlaşdırılmış ömürlük həbs" cəzası istənildi.
İddianamə 10 yanvar 2012-ci ildə Ankara 12-ci Ağır Cəza məhkəməsində qəbul edildi və 4 aprel 2012-ci il tarixində, 12 sentyabr 1980-ci ildə baş verən hərbi çevrilişdən məsul olanlarım məhkəmə prosesləri başladı.
Ankara Universiteti Tibb fakültəsi tərəfindən 12 sentyabr hərbi çevriliş işinin baxıldığı 22 avqust 2012-ci il tarixli Ankara 12-ci Ağır Cəza məhkəməsinə göndərilən hesabatda, şübhəli Kənan Evrənin iclasda "sağlamlığının əlverişsizliyinə" görə iştirakının uyğun olmadığı bildirildi. Bunun üzərinə, məhkəmə, təqsirləndirilənlər; Evrən və Şahinqayanın müdafiəsinin audio və video rabitə texnologiyası vasitəsi ilə alınmasına qərar verdi və təqsirləndirilənlərin mal varlıqlarına qoyulan tədbir tələbini rədd etdi. Evrən, müalicə olunduğu Ankara GATA da otağında qurulmuş kamera və səs sistemi ilə məhkəməyə qatıldı.
13 fevral 2013-cü il tarixində Kenan Evrən və Təhsin Şahinqaya, Konstitusiya məhkəməsinə müraciət edərək, 12 sentyabr məhkəmə iddialarına görə hüquqlarının pozulduğunu iddia etdilər. 25 oktyabr 2013-cü il tarixində Respublika prokuroru Səlçuq Kocaman, 12-ci Ağır Cəza məhkəməsindəki çıxışında,TCK-nin "dövlət qüvvələrinə qarşı cinayətlər" başlıqlı 146-cı maddəsinə əsasən Kənan Evrən və Təhsin Şahinqayaya ağırlaşdırılmış ömürlük həbs cəzası verilməsini və rütbələrinin alınmasını istədi.
Məhkəmə prosesi, Ankara 12-ci Ağır Cəza məhkəməsinin bağlanmasından sonra, mart 2014-cü ildə Ankara 10-cu Ağır Cəza məhkəməsinə göndərildi.
18 iyun 2014-cü ildə Ankara 10-cu Ağır Cəza məhkəməsi,1980-ci il 12 sentyabr tarixində,dövrün baş naziri Süleyman Dəmirələ memorandum vermək, T.R. Konstitusiyası və Türkiyə Böyük Millət Məclisinin ortadan qaldırılması,vəzifə borcunun yerinə yetirməsinə mane olmaq cəhdi,general rütbəsindən əsgər rütbəsinə endirilərək ömürlük həbs cəzasına qərar verildi. Ali Məhkəmədə yekunlaşdırılması üçün təsdiqlənməli olan qərarların 24 noyabr 2014-cü il tarixindən etibarən altı ay müddətində apellyasiyaya baxışı üçün Ali Məhkəməyə göndərilmədiyi və yerli məhkəmədə saxlanıldığı məlum oldu. Evrənin ölümü ilə Ali Məhkəmədəki iddia ləğv edildi və qərarlar dəqiqləşdirilmədi.
Olümü
thumb|right|220x220pik|Evrənin cənazə törenindən görüntü. 9 may 2015-ci il tarixində 98 yaşında Gülhanə Hərbi Tibb Akademiyasında beyin ölümü gerçəkləşməsi ilə vəfat etdi. Ölümündən bir həftə əvvəl ombasında sınıq olduğu üçün xəstəxanaya aparıldı və əməliyyat olundu. Vəziyyəti əməliyyatdan sonrakı saatlarda pisləşdi. 12 may 2015-ci il tarixində cənazəsi hərbi bir cənazə maşını ilə GATA-dan götürülərək Baş Qərargaha aparıldı və hərbi mərasim təşkil edildi, mərasimə yalnız ailəsi mülki olaraq qatıldı. Cənazəsi, Əhməd Həmdi Akseki məscidində günorta namazının ardından Dövlət Qəbiristanlığında dəfn edildi. Evrənin cənazə namazı üçün məscidə gələnlər arasında keçmiş baş nazir Bülənd Ulusu, keçmiş daxili işlər naziri Mehmet Ağar, Fənərbaxça klubunun keçmiş prezidenti Əli Şen, keçmiş Fənərbaxça vitse-prezidenti və iş adamı Nihat Özdəmir; keçmiş parlament sədrləri; İsmet Sezgin, Kaya Ərdəm, keçmiş Baş Qərargah rəisləri Nəjdət Üruğ, İşıq Koşanər, Hilmi Özkök; II Baş Qərargah rəisləri; Çevik Bir, Hulusi Akar və digər güc komandirləri var idi. Xarici səfərdə olduğu üçün mərasimə qatıla bilməyən Cəlal Şəngör, Evrənin cənazəsinə, "İşıqlar içində yat komandirim sənə minnətdarıq" yazılı çələng göndərdi.
Xatirəsi
12 sentyabr 1980-ci ildən sonra Evrənin adı bir çox küçə, məhəllə, prospekt və bulvara verilməyə başlandı. İstanbul Maltəpədəki kazarmaya "General Kənan Evrən" adı verildi. Ankaradakı "Çıkınağıl" mahalının adı 1982-ci ildə "Evrən" olaraq dəyişdirildi.
Evrənin adı məktəblərə də verilməyə başladı. 1983-cü ildə adı "Kənan Evrən liseyi" olaraq dəyişdirilən "Kadıköy liseyi" bunlardan biri idi. 1998-ci ildə Anadolu liseyinə çevrilən məktəb, bu adla tədrisi davam etdirdi və 2010-cu ildə Evrən adı qaldırıldı və "İstanbul Anadolu liseyi" adlandırıldı.
Kənan Evrən, 1982-ci ildə qurulan Mehmetcik fondunun qurucuları arasında idi. Fond, özü və digər Milli Təhlükəsizlik Şurası üzvlərinin öz aralarında,hər birindən 1000 TL dəyərində pul toplamaqla quruldu.
Kənan Evrən, 1999-cu ildə adını verdiyi "Kənan Evrən Təhsil, Mədəniyyət və Təbiəti qoruma" fondunu qurdu. Daha sonra bu fondun daxilində kollec inşa etdirdi. Bugün də fond universitet tələbələrinə təqaüd verilməsi və məktəblər üçün texnologiya atelyelərinin inşası kimi fəaliyyətlərlə davam edir.
Türkiyə Böyük Millət Məclisindəki bütün partiyalar 25 noyabr 2019-cu ildə Kənan Evrənin adının məktəblərdən, küçələrdən, məhəllələrdən, kəndlərdən və kazarmalardan qaldırılmasını qəbul etdi.
Apus unicolor
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
İbrahim Safi
İbrahim Safi (əsl adı: İbrahim Qafar oğlu Səfiyev; ) — Azərbaycan əsilli Türkiyə rəssamı, Atatürkün portretini çəkən ilk rəssamlardan biri.
Həyatı
İbrahim Səfiyev 1898-ci ildə Naxçıvanın Şərur qəsəbəsində doğulmuşdur. Aşıq olan atasını üç yaşında ikən itirmişdir. Uşaqlıq illəri çətinliklər içində keçən İbrahim, kiçik yaşlarından rəsmə həvəs göstərmişdir,12 yaşında ikən "Araz balıqçıları" adlı ilk rəsmini çəkmişdir.
İlk təhsilini Baş Noraşen (indiki Cəlilkənd) kənd məktəbində almış İbrahim, sonralar İrəvan Müəllimlər Seminariyasında oxumuşdur.
1920-ci ildə Türkiyədə keçirilən Avropa rəssamları müsabiqəsinin mükafatını almışdır. Bu həvəs onu Moskvadakı Rəssamlıq Universitetinə gətirdi. İmtahanları uğurla verib, tələbə adını alan İbrahim, iki il burada oxuduqdan sonra Rusiyadakı 1917-ci il inqilabi və s. hadisələrdən təsirlənərək təhsilini yarımçıq buraxıb Naxçıvana geri qayıdır. Şərurda rəsm çəkərək çörək pulu qazanan İbrahim Səfiyev, I Dünya müharibəsi illərində Zaqafqaziyadakı ordunun tərkibində Türkiyəyə gəlir və həyatının sonuna qədər burada yaşayır.
İstanbulda Sanayi Nefise Mektəbinə (Gözəl Sənətlər Akademiyası) daxil olan İbrahim Səfiyev, 1923-cü ildə buradan məzun olur və Türkiyənin məşhur rəssamı Namiq İsmayılın emalatxanasında "misafir tələbə" olaraq çalışır.
1924-cü ildən etibarən sərgilərdə iştirak etməyə başlayır. II dünya savaşının başlanması ilə əsgərliyə çağrılan İbrahim, orduda qulluğunu tamamladıqdan sonra həmişəlik İstanbulda məskunlaşaraq həyatını sənətə bağlayır.
4 yanvar 1983-cü ildə Oda Kule iş Mərkəzinin art salonunda açılan yüzüncü fərdi sərgisinin açılış axşamı böyük usta həyata vida etmişdir.
Yaradıcılığı
thumb|338x338px|right|Naci Kalmukoğlu ilə İbrahim Safi (şapkalı olan)
Türk rəsm sənəti tarixində özünəməxsus tərzi ilə yer eləmiş rəssam, iki il Münhendə olmaqla bərabər, 11 il Avropa ölkələrində yaşadı. Dövlət tərəfindən Roma və Vyanaya göndərilən rəssam, bu ölkələrdə fərdi və qarışıq sərgilərdə iştirak edir. 1967-ci ilə qədər sadəcə Marsiliyada səkkiz fərdi sərgi açmışdır.
Klassik rəsm üslub düşüncəsini dəyişdirərək Türk rəsminə yeni bir meyl gətirmiş İbrahim Çallı, Nazmi Ziya, Namik İsmayıl, Feyhaman Duran və Hikmət Onat kimi impressionist türk rəssamlarından ilham alaraq öz dəst-xəttini yaratmışdır.
Nikolas Kanales
Nikolas Sebastian Kanales (Nicolás Sebastián Canales Cala; d. 27 iyun 1985, Santyaqo, Çili) — Neftçi Bakı klubunun keçmiş və Çili milli futbol komandasının hücumçusu.
Tomas Zula
Tomas Zula (11 mart 1992) — ABŞ-lı peşəkar kişi BMX velosipedçisi. Tomas Zula ABŞ-ni beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.
Xızıri Dəşt Bəyaz
Xızıri Dəşt Bəyaz — İranın Cənubi Xorasan ostanının Qainat şəhristanının Nimbeluk bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 4,930 nəfər və 1,385ailədən ibarət idi.
Tomas Zula
Karyerası
Tomas Zula 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 33.395 saniyəlik nəticəsi ilə 62-ci yeri tutdu.
Apus niansae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Nikolas Kanales
Karyerası
Nikolas Kanales 1985-ci ildə Çilinin Santyaqo şəhərində anadan olub. Uşaqlıqda Universidad de Chile klubunun futbol akademiyasında oynayıb, 2005-ci ildə isə bu klub ilə müqavilə imzalayıb. Gələn il Nikolas doğma komandasını tərk edir və Portuqaliyada Benfika B klubunda, daha sonradan Gondomar komandasında top qovur. 2007-ci ildə yaxşı formada olan Nikolas Kanales Rumıniyanın köklü klublarında olan ÇFR Kluj ilə 3 illik müqavilə imzalayır, lakin ÇFR-də əsas heyətə düşə bilmir və 2008-ci ili icarə əsasında Union Espanola, 2009-cu ili isə Cobresal klubunda keçirir. 2010-cu ildə Nikolas Kanales Çiliyə qayıdır və Palestino klubu ilə iki illik müqavilə imzalayır. Burada Nikolas əsas oyunçulardan birinə çevrilir, 73 oyuna 34 qol vurur və 2012-ci ilin mart ayında Çili milli futbol komandasına çağırılır. 2012-ci ildə Nikolas Kanales Neftçi Bakı klubuna transfer olunur və hal-hazırda Nikolas Azərbaycan Premyer Liqası 2012/2013-ün ən yaxşı bombardiridi.
Masakuni Yamamoto
(d. 4 aprel 1958) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
İbrahim Safi
Yaradıcılığı
İlk rəsm təhsilini Rusiyada alan rəssam, güclü rəsmilə impressionizmin gətirdiyi boya incəliyini qaynaşdırmışdır. Son dərəcə sağlam, həssas və lirik bir incəliyə sahib çalışmalarında təbiəti müxtəlif cəhətləriylə təsvir edir və hər an dəyişən işığa və onun əsasında günəşə könül vermişdir.
Rusiya Rəsm Akademiyasındakı ilk təhsil pilləsindən sonra Avropa və Türk rəsminin təsiri altında qalan rəssamın yaradıcılığında rus impressionizminə verilən önəm hiss olunur. Bu onun 1950-ci illərdən bu yana çox sayda açdığı sərgilərdə nümayiş olunan əsərlərindəki seçdiyi üslubda, xüsusilə qalın rənglərə olan güclü meylində aşkar olunur.
Rəssamın qalın rəng mozaikasından yoğrulmuş portretlərdə psixoloji məqamlar çox güclüdür. Hiss və duyğuların çox güclü olduğu əsərlərdə biçim və rənglərdəki lirika böyük ustalıqla vurğulanır. Əsərlərdəki təkrarsız kompozisiya biçimləri rəng həlli və bədii şəhri də müxtəlif məziyyətləri aşkarlamağa xidmət edir.
Tabloların rəng həlli rəssamın keçirdiyi hiss duyğularının ünvanını dəqiq şərtləndirir.
"Ən yaxşı müəllim təbiətdir, rəssamın müəllimi təbiətin içində var" — deyən rəssamın əsərlərinin böyük bir hissəsinin mövzusunun təbiətdən alınması bir təsadüf deyildir. Təbiətdə dəyişməyən və hər zaman insanın qəlbini xoş arzularla dolduran bir şey varsa, o da ağaclardı, güllərdi və dağlardı. Bəlkə elə ona görə də İbrahim Səfiyev natürmortlarında saysız gül, çiçək çəkmiş. Bu çiçəklərin rəngarəngliyi, parlaq boyaları insanda ilıq, həzin xoş hisslər oyadır.
Bir çox rəngkarlıq lövhələrində rəngli cizgilərin qəribə ritmindən ortaya çıxan romantik ovqat seyirçini ilk baxışdan özünə cəlb edir.
İbrahim Səfiyevi Türk təsviri sənətinin postimpresyonist janrına ən layiqli töhfə verən sənətkarlardan hesab etmək olar. Yaradıcılığının ilk illərində Türk tarixinin şanlı səhifələrinə müraciət edərək ulu öndər Mustafa Kamal Atatürkün portretini yaratmaqla Türk tarixinin dolğun həyat və qəhrəmanları ilə yaşadan rəssam, Türk Dünyasının atası Atatürkün rənglərdən "boylanan" obrazını yaratmağa nail olmuşdur. Bu portretdə bizə özündə türk xalqının qəhrəmanlığını, şücaətini hifz edən şəxsiyyətin baxışları yönəlməkdədir. Bu portretdə obrazın bədii kamilliyi ilə yanaşı, tarixi durumun inandırıcı ifadəsi də diqqəti çəkir. Bir-birini təkrarlamayan saysız əsərlərində, həyatdan aldığı ağır zərbələrlə əlaqəli əsərlərindəki rəng həlli sənətkarın keçirdiyi hiss duyğuların ünvanını dəqiq şərtləndirir.
İbrahim Səfiyevin əsərlərinin xronologiyası onun keçdiyi yoldur. Rəssamın sənətdəki inkişafını, onun rəngkarlıq manerasını formalaşdıran mərhələləri ardıcıl izlədiyimiz zaman görə bilərik. O, işığın yardımı ilə obrazlarının simasında əsas olanı vurğulamağa çalışmışdır.
Rəssam İbrahim Səfiyev sənətlə dolu ömrünü saysız hesabsız qiymətli əsərləri ilə zənginləşdirmişdir. Bir sənətçi olaraq, məlum səbəblərdən çəkdiyi sıxıntılara baxmayaraq, həyatını tamamən sənətə həsr etmiş, ara vermədən Türkiyədə müxtəlif fərdi sərgilər açmışdır. İstər ifadədə, istərsə də biçimlərdə olsun Səfiyev, rəssamlığın əsas qanunları içində güclü və mənimsənmiş bir realizmə hakimdir. Əsərlərini bir-bir gözdən keçirdikdə, çalışma əsnasında meydana gələn davamlı şəkildə yeni düşüncələr və görüntülər arasındakı bağlantı hiss olunmaqdadır. Yaşadıqlarının sonunda ortaya çıxmış duyğusal biçimlər və ifadələr realist bir tərzdə anladılan "İnsan" çox saylı əsərlərinin əsas mövzusudur.
Sənətçinin rəng koloriti əsasən canlı və parlaqdır. Xüsusilə 1960–70-ci illərdən sonra işlənmiş rəsmlərində daha canlı və parlaq rəngə üstünlük verilmişdir. Canlı və soyuq rənglərin əks etdirdiyi hərarət və işıq, bu rənglərə ağırlıq verən məna təzadı insanı öz təsiri altına alır.
Sənətdə öz prinsipləri, mükəmməl biçimi olan sənətçinin son illərdəki əsərlərində olan yeni xüsusiyyətlər çeşidli mövzularda meydana çıxır. 1975 – 80-ci illərdə İbrahim Səfiyev görmə qabiliyyətini get-gedə itirir.
Müxtlif sənət cərəyanlarına, təzadlı rəssamlıq üslublarına yaxından bələd olan İbrahim Şəfı yaradıcılığında realizmə üstünlük vermiş, dünya incəsənətinin mütərəqqi ənənələrini davam etdirmişdir. Boyakarlığın müxtəlif janrlarında çoxlu tablo, o cümlədən mənzərələr ("Otel" parkı tərəfdən Bursa görünüşü", "Anadolu sahilinin görünüşü", "Qarxana rayonu", "Sultaniyyə məsçidindən bir görünüş", "Mənzərə" və s.), natürmortlar ("Gül vazası", "Natürmort" və s.), portretlər ("Qadın portreti", "Portret", "Qərəzli musiqiçi Hafızin portreti", "Zərrux xanımın portreti" və s.) yaratmışdır. Bəzi mənzərə və natürmortların şux, şəffaf kaloriti, rənglərin oynaqlığı onu fransız impressionistlərinə yaxınlaşdırır, impressionizmin naturaya gətirdiyi işığa, parlaqlığa, kolorit gözəlliyinə aludəçiliyi göstərir ("Burqaz adası tərəfdən Anadolu sahillərinin görünüşü", "Bursa dağında düzənlik", "Bosfordan bir mənzərə", "Qış mənzərəsi", "Anadolunun görünüşü" və s.) əsərlərində bir çox ölkələrə səfər təəssüratları əksini tapmışdır. Türkiyədə, həmçinin Fransa, Avstriya, ABŞ, İsveçrə və s. ölkələrdə fərdi sərgiləri nümayiş etdirilmişdir. Mənzərə, portret və natürmortlarından ibarət bəzi əsərlərini Nizami adına Azərbaycan Ədəbiyyatı muzeyinə bağışlamış, bir neçə əsəri 1989 ildə Bakıda keçirilən "Əzizim vətən yaxşı..." sərgisinin ekspozisiyasına daxil edilmişdir. Əsərləri Türkiyədə və dünya muzeylərində, o cümlədən şəxsi kolleksiyalarda, R.Mustafayev adına Azərbaycan İncəsənət Muzeyində saxlanılır.
Özbəkistanda Novruz bayramı
Özbəklər isə Novruz süfrəsi üçün "nişala" hazırlayırlar. Nişala şəkərdən bişirilir – şokolad kimi olur, amma bəyaz. Çox ləzzətli olur, çörəklə yemək iyi gəlir. Özbəkistanda dəyişik adətlər var. Məsələn, Surxəndəryada adamlar asimandan yağmur gözləyir. Üzlərini böyük bir qocaman qadının – Sus xatının şəklinə tutub yağış istəyirlər. "Sus xatın, susma xatın, yağmır yağdır" deyə şərqi söyləyirlər. Yəni bu – İslama qədərki bir düşüncədən gəlir. Novruzda Özbəkistanda öküzlərin buynuzunu yağlayırlar. Məmləkətin yaşlı adamı əlini yağa batırar və öküzlərin buynuzunu yağlar ki, yeni il bərəkətli olsun.
Vladimir Doroxin
Doroxin Vladimir Dmitriyeviç — Rusiya diplomatı, Rusiyanın Azərbaycandakı səfiri (24 fevral 2009-cu il-indi).
Həyatı
Vladimir Doroxin 19 dekabr 1948-ci ildə anadan olub, son vaxtlara kimi Rusiya XİN-də xüsusi tapşırıqlar üzrə səfir vəzifəsində çalışıb, 1999-2003-cü illərdə nazirliyin mədəni əlaqələr və UNESCO üzrə Departamentinin rəhbəri olub.
İngilis, alman və macar dillərini bilən V. Doroxin 2-ci dərəcəli müşavir-elçi diplomatik rütbəsinə malikdir.
1971-ci ildə ailə qurub.
Rusiya prezidenti Dmitri Medvedyev 24 fevral 2009-cu il tarixli Fərmanı ilə Doroxin Vladimir Dmitriyeviçi Rusiya Federasiyasının Azərbaycan Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edib.
NGC 87
NGC 87, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Feniks bürcü istiqamətində yerləşir. IBm/P tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Qara uzunqanad
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Avropada, Asiyada və Afrikada yayılıb. Natamam sinantropdur. Köçəri növdür, ölkəmizdə yazda bala çıxarmaq üçün gəlir və qışı Afrikada keçirmək üçün payızda köçür. Bu quşlar ömrünün böyük əksəriyyətini (ilin 10 ayını) havada keçirirlər. Havada olarkən qidalanır, su içir, yatır və hətta havada cütləşir. Yerdən havalana bilmirlər. Belə olan halda onları yüksək bir yerdən buraxmaq və ya havaya atmaq lazımdır. Yalnız balalamaq üçün yuvalarına "qonurlar". Yuvalarnı yüksək yerdə (qayaların arası, binaların tavanı, çatlaqlar və digər boşluqlar) seçirlər ki, ordan özlərini havaya buraxaraq uça bilsinlər. Təkcə qidasını deyil, yuva materialını da havada tutur.
Xalq arasında səhvən əbabil adlandırılırlar.
Paleolit
right|thumb|200px|[[Fransanın Nitsa şəhəri yaxınlığında e.ə. 400000-ci ilə aid qədim yaşayış məskəni]]
Paleolit dövrü (yun.παλαιός paleo — qədim və λίθος litos — daş) — ən qədim daş dövrü. Bu termini İngilis bioloqu və arxeoloqu John Lubbock (1834-1913) özünün 1865-ci ildə işıq üzü görmüş "Pre-historic Times" ("Tarixöncəsi zamanlar") adlı kitabında daxil (kəşf) edib.
Bəşər tarixi işlətdikləri əsas alətlərə görə üç dövrə ayrılır: Daş dövrü, Tunc dövrü və Dəmir dövrü. Daş dövr özü də qədim, orta və yeni daş dövrlərdən ibarətdir; bunlar yunancadan götürülmüş terminlərlə uyğun olaraq Paleolit, Mezolit və Neolit dövrləri adını almışlar.
Paleolit dövründə insanlar daş alət düzəldir, lakin onu cilalamağı bilmirdilər. İlk primitiv əmək alətləri məhz Paleolit dövründə yaradılıb. Bu dövrdə insanlar bütün alətlərini daşdan, ağacdan və sümükdən hazırlamışlar.
Bu dövrdə insanın əsas məşğuliyyəti ovçuluq və yığıcılıq olmuşdur. Odun kəşf edilməsi çiy yeyilə bilməyən qidaları bişirməyə, qızınmağa, yırtıcı heyvanlardan qorunmağa imkan vermişdir.
Paleolit dövründə insanlar gil qablar (keramika) ilə tanış deyildilər. Bu dövrdə əkinçilik və heyvandarlıq yoxdu. Paleolit dövründə həyatın sosial təşkili haqqında elmin əldə etdiyi nəticələr azdır və aydın deyil.
Mağara və qaya sığınacaqlarının divarlarına çəkilən şəkillər bu dövrün nəzərə çarpan xüsusiyyətlərindəndir.
Paleolit dövrü Alt Paleolit (bacrıqlı insanın yaranmasından başlayaraq 100 min il bundan əvvəlin arası), Orta Paleolit (100 min il əvvəl ilə 35 min il əvvəlin arası) və Üst Paleolit ( 35 min il əvvəl ilə 12 min il əvvəlin arası) olaraq üç hissəyə ayrılır.
1.Alt Paleolit ilk insan tipinin yaranmasından 100 min il bundan əvvələ qədər davam etmişdir. Ən qədim insan aşağıdaki əlamətlərə görə insanabənzər meymundan fərqlənirdi: sadə işlər görə, əmək alətləri hazırlaya bilirdi. Odur ki onu "bacarıqlı insan" adlandırırdılar. İlk əmək alətləri dəyənək, sivri daş, itiuclu ağaç idi. "Bacarıqlı insan" iki ayaq üzərində hərəkət edə bilirdi; beyinləri nisbətən inkişaf etmişdi.
Ancaq ən qədim insan müasir insandan fərqli olaraq: xeyli qabağa əyilməklə iki pəncə üzərində yeriyirdi, danışa bilmir, qırıq-qırıq səslər çıxarırdı. Alət hazırlamaq, oddan istifadə, sonralar nitqin yaranması insanları heyvanlar aləmindən ayıran əsas amillər oldu. Ən qədim insanlar şüurlu surətdə deyil, təbiət qarşısında aciz qalmamaq və heyvanlardan qorunmaq üçün kiçik qruplarda birləşirdilər. Bu dəstələrin tərkibi sabit deyildi, tez-tez dəyişirdi. Belə kiçik insan kollektivi ibtidai insan sürüsü (ulu icma) adlanırdi. "Bacarıqlı insanlar" iti daş ucluqları ağaç dəstəyə bərkidərək nizə düzəldirdilər, ovladıqları heyvanların sümüklərini parçalayır, alınan itiuclu qəlpələrdən iynə, biz hazırlayırdılar, sümük və buynuzdan balıq ovu üçün qarpunlar düzəldirdilər.
2.Orta Paleolit 100 min il bundan əvval başlayıb e.ə. 40 min il bundan əvvələ qədər davam etmişdir. Orta Paleolitə aid alətlər ilk dəfə Fransada Müstye adlı yerdən tapıldığından bu dövr "Müstye mədəniyyəti" də adlanır.
3.Üst Paleolit 40 min il bundan əvvəl başlayıb, b.e.ə. XII minilliyə qədər davam etmişdir. Bu dövrdə nəhəng maral və mağara ayılarının nəsli kəsildi, müxtəlif növlü qaşovlar geniş yayıldı, "ağıllı insan"ın (Homo sapiens) yaranması başa çatdı.
Paleolit dövründə ibtidai incəsənət yarandı. Bunu buynuzdan yonulmuş heykəllər, sümük üzərindəki təsvirlər və mağara rəsmləri sübut edir.
İbtidai insanların ilk məşğuliyyəti yığıcılıq və ovçuluq olmuşdur. Onlar yabanı meyvə giləmeyvə,quş yumurtası toplayır,yeməli bitkilərin köklərini,torpaqda olan cücülərin süfrələrini qazıb çıxarırdılar. Yığıcılıqla qadınlar məşğul olurdular. İnsanların ilk əmək alətləri dəyənək,itilənmiş ağac və çapacaqlar olmuşdur. Bunlarla silahlanmış insan qrupları xırda heyvanları, iri heyvanların balalarını, xəstə və sürüdən geri qalan heyvanları ovlayırdılar.Ovçuluqla əsasən kişilər məşğul olurdular.Ən qədim insan sadə işlər görür, əmək alətləri hazırlaya bilirdi. Onların hazırladıqları ilk əmək alətləri dəyənək, sivri daş, iti uclu ağac idi
Qədim insanları heyvanlardan ayıran əsas məsələ onların əmək alətləri hazırlaması və oddan istifadə etmələri olmuşdur. Heç bir heyvan ən adi primitiv alət hazırlaya bilmədiyi kimi, oddan da qorxmaqda idi. İnsanlar ilk vaxtlar şimşək çaxması,vulkan püskürməsi, üzvi maddələrin öz-özünə yanması zamanı yanan odu götürərək istifadə edirdilər. Odu heç bir zaman sönməyə qoymurdular. Oddan isinmək, vəhşi heyvanlardan qorunmaq, yemək hazırlamaq üçün istifadə olunurdu. Odu sönməməsi üçün böyük tonqallar qalanır və qadınlar daim odun keşiyində dururdular.
Həmçinin göstərilir ki, Paleolit dövründə Kinetik dildən istifadə edilmişdir və kinetik dil Üst Paleolit dövrünə aiddir.
Rza Hüseyni Nassab
Ayətullah Seyid Rza Hüseyni Nassab — Hamburqda İslam Mərkəzi müdiri (1999–2003). 2003-cü ildən o Kanadada Ahlul Beyt Məclisi başçısıdır. 50-dən çox kitab yazmışdır.
Halikarnas mavzoleyi
Halikarnas mavzoleyi — qədimdə "dünyanın yeddi möcüzəsi"ndən biri sayılırdı. thumb|right|200px
5-ci möcüzə Kiçik Asiyadakı qədim Kariya padşahlığının paytaxtı Halikarnasda, yəni Türkiyənin indiki Bodrum şəhərində yerləşirdi.Məqbərə eramızdan əvvəl 351-ci ildə yaradılmışdır. Bu, Kariya padşahı Mavsol üçün onun dul arvadı Artemisyanın istəyilə e.ə. IV əsrin ortalarında tikilən əzəmətli məqrəbə idi. Üçyaruslu məqbərənin birinci yarusunu ağ mərmərdən relyef zolağı əhatə edirdi. İkinci yarusu yaraşıqlı mərmər sütunlardan, üçüncüsü isə ehram şəkilli mərmər damdan ibarət idi. İçində Mavsol və Artemisyanın mərmər heykəlləri olan dördatlı maşın Halikarnasdakı bu möhtəşəm məqbərəni tamamlayırdı.
Mavsolun adından "mavzoley" sözü yaranmışdır...
Mavsolun və Artemisiyanın heykəlləri, həmçinin məqbərənin digər bəzək şeyləri Londondakı Britaniya muzeyində saxlanılır.
Apus barbatus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Kamran Bayramov
Kamran Fərhad oğlu Bayramov — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin V, VI çağırış deputatı.
Həyatı
Bayramov Kamran Fərhad oğlu 1979-cu ilin noyabr ayının 10-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1995-ci ildə Bakı şəhəri, Yasamal rayonunun 20 nömrəli orta məktəbi bitirərək, həmin ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olmuşdur.
1999-cu ildə həmin Universiteti bitirərək hüquqşünaslıq üzrə bakalavr dərəcəsini almışdır. 2008-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin hüquqşünaslıq ixtisası üzrə magistraturaya qəbul olunmuş, 2011-ci ildə hüquq fakültəsinin magistr pilləsini fərqlənmə ilə bitirmişdir.
2014-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçiliyi Akademiyasının Dövlət və bələdiyyə idarəetməsi ixtisası üzrə magistraturaya qəbul olunmuş, 2016-cı ildə həmin təhsil müəssisəsini fərqlənmə ilə bitirmişdir.
Evlidir, üç ovladı vardır.
Əmək fəaliyyəti
Parlamentlərarası İttifaqda və NATO-nun Parlament Assambleyasında Azərbaycan nümayəndə heyətlərinin üzvüdür.
Xolocotzia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Apus berliozi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xuan Syanfan
İctimai-siyasi fəaliyyəti
1943-cü ildən etibarən o, Çin Kəndli və Fəhlə Demokratik Partiyasının üzvü olmuşdur. 1949-cu il Çin Xalq Respublikasının yaranmasından sonra isə millətin ictimai-siyasi həyatında yaxından iştirak etmişdir. Quysi-Çjuan muxtar rayonunda Xalq Komissarlarınin üzvü seçilib. 1954-cı ildən Çin Xalq Respublikasınin Milli Xalq Konqresi deputatı seçilmişdir və Milli Xalq Konqresinin Etnik Komitəsinin üzvü olmuşdur. Elə həmin il Çin Xarici Ölkələrlə Mədəniyyət Dərnəyinin direktoru təyin edilir. Bundan əlavə 1956-1958-ci illərdə Quansi Sosial və Tarixi Araştırmalar Komitəsinin rəis müavini vəzifəsində çalışmış. Xuan açıq fikirli və mütərəqqi ziyalılardan idi. O, milli-azadlıq hərəkatda fəal iştirak edir. 1957-ci ilin əvvəlindən etibarən xalq səfərbərliyi, siyasi hərəkatlar, sağçı qarşı hərəkatlar baş verdi. Xuan hökumətə qarşı azlığının təhrik etməkdə ittiham olunur,həmçinin bir sağçı millətçilər kimi təqiblərə məruz qalmışdılar. 1966-cı ilin mayından 1976-cı ilin oktyabrınadək davam edən "Mədəni inqilab" Mao Tsedun tərəfindən başlanılmışdı və onun rəhbərliyi altında həyata keçirilirdi. Çin elm, ədəbiyyat və mədəniyyət xadimləri də ən amansız cəzalara məruz qaldılar. Bir çox tanınmış Çin ziyalı təqibə məruz qalmışdılar. Xuan daim nəzarətdə saxlayır, o, şəhəri tərk etməyi və ictimai yerlərdə görünməyi qadağan edirdi. 1978-cü ildə Çin hökuməti ölkənin xarici aləmə açılışı üçün daha islahatlar atdı. 1979-cı ildən Çin Xalq Siyasi Məşvərət Şurasının (ÇXSMŞ) üzvü seçilib. 1980 -ci ildə Çin Etnoqrafiya Cəmiyyətinin məsləhətçisi təyin edilmişdir və Çin Bay-yue Etnik Tariximizin Tədqiqi Cəmiyyətinin sədr müavinidir. Sonralar 1981-ci ildən Çin Ensiklopediyasının redaksiya heyətinin üzvü olmuşdur.
Tədqiqat sahəsi
Onun ilə Çin tarixi və Çjuan-etnik tarixə haqqında mütəxəssisləşmişdir tədqiqinin. O, tarix təhsili ixtisas idi. Bununla belə, mütaliəsi, fitri istedadı, öz tarixçi ixtisasına dərindən bələd olmaqla yanaşı, yapon, ingilis, Çjuan, myao-yao və dun dillərini yaxşı bilirdi, geniş dünyagörüşü sayəsində dövrünün savadlı adamlarından biri oldu. Bütün bunlar ona Çjuan tarixinin müxtəlif məsələlərini tədqiq etməyə imkan verdi. O, burada əvvəlcə Çjuan tarixinin professor, və uzun illər arxaik mədəniyyətə malik olan etnik Çjuan nin tədqiq etmişdir. 1957 -cü ildə nəşr olunmuş "Çjuan nin qısa tarixi" qədimlərdən başlayaraq 1952 -ci ilədək olan dövrü əhatə edir. Bu kitabini indiki də əhəmiyyətini itirməmişdir. Belə ki, o çjuan tarixinin atası kimi tanınır, həmçinin çjuan tədqiqini banisi.
Digər fəaliyyətləri
O təhsil sahəsində aparılan islahatlarda yaxından iştirak etmişdir, 1981-ci illərdə Litszyan həvəskar Universitetinin(özəl ali təhsil müəssisələrindən biri) təsis etdiyi, və ilk rektor vəzifəsində çalışmışdır. Ömrünün sonuna bir universiteti nin professoru kimi işləmişdir, o, bir çox tələbə təlim edib, bəzi tələbələr Universitetinin professoru oldu.
Baquy məktəbinin(Ilk Çin etnologiya məktəbinin ) banisi kimi də Xuan götürülür. Belə ki, o çoxsaylı ardıcılları vardı ki, onlardan amerika M. Bender, Çinin mifologiya cəmiyyəti sədrinin müavinidir Lan Xunen, Çinin milli azlığının musiqi cəmiyyəti sədrinin müavinidir Fan Şimu，Çin yazıçılar Cəmiyyətinin sədrinin müavinidir Wey Şilin,Çinin ballad cəmiyyəti sədrinin müavinidir Xuan Yunşa,Çin etnoqrafiya cəmiyyəti sədrinin müavinidir Sin Nayçanq, Çjunşan Universitetinin professoru Cjan Şousi, Quanqsi-Çjuanq muxtar rayonu muzeyinin direktoru Tszyan Tinyu,Quanqsi-Çjuanq muxtar rayonunun etnologiya tədqiqi cəmiyyəti sədrinin müavinidir Ly Qanfen, bir çox etnoloji əsərlərin müəllifi Xuan Tsensin və b. göstərmək olar.
Əsərləri
13 monoqrafiyanın və 100-dən çox elmi məqalənin müəllifidir.Bəzi tanınmış əsərləri bir neçə dəfə Çincə təkrar nəşr olunmuşdur. Onun əsərləri Çjuan tarixi tədqiqinin gələcək inkişafına böyük təsir göstərmişdir. Xuan Syanfanin digər məşhur əsərləri aşağıdakılardır:
Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti
1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ilk hökumətinin tərkibində 9 nazirlikdən biri kimi Daxili İşlər Nazirliyi yaradıldı. May ayının 29-da bütün yerlərdə əvvəlki mövcud daxili işlər orqanları buraxılaraq yerində yeni Daxili İşlər Nazirliyinin ilk strutukları, o cümlədən Bakı şəhər daxili işlər orqanları və onların rəhbərləri müəyyən edildi. Bakı şəhər daxili işlər orqanları sabitliyi qorumaq, hüququ və birgəyaşayış qaydalarına nail olmaq, dini mənsubiyyətindən asılı olmayaraq vətəndaşların həyatını və əmlakın mühafizə etmək, cinayətkarlığa qarşı, digər hüquq-mühafizə orqanları ilə birlikdə ölkənin bütövlüyünə, suverenliyinə, müstəqilliyinə qəsd etməyə çalışan hər hansı daxili və xarici qüvvələrə qarşı mübarizə aparmaq ilk və başlıca vəzifəsi hesab olunurdu.Bakıda buraxılaraq yerində yaradılan yeni daxili işlər orqanları Bakı və onun ətrafına nəzarət edirdi.
1918-ci il iyunun 17-də ikinci hökumət kabineti yarandı. Behbud xan Cavanşir daxili işlər naziri təyin edilir. Onun dövründə Bakı polismeysterliyi Balaxanı-Sabunçu Polis Meysterliyi ilə birləşdirilir.
Digesta
thumb|200px| („Pandektedəki bütün qnun və paraqrafların, məcəllələrin ineksi, 1571")
Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsi
Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası
1920-ci il aprelin 27-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti bolşeviklər tərəfindən süquta yetirilir. Respublikada bütün polis orqanları, o cümlədən Bakı polisi yenidən qurulur və "Polis" sözü "Milis" sözü ilə əvəz edilir.
Digesta
Digesta (, "sıraya düzülmüş"), və yaxud Pandekte (/, "əhatəedici") Roma qanunlarının küllüyyatı. — 529-534 ildə Bizans imperatoru I Yustinianın dövründə tərtib edilmiş "Yustinian qaydalarının" (533) - Roma sivil qanunlar toplusunun müasir adı.
Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsi
Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası
Bakı daxili işlər orqanlarının ilk milis rəisi Hənifə Hüseynov olur.
Apus bradfieldi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsi
Azərbaycan Respublikası
1991-ci ildə Azərbaycan Respublikası ikinci dəfə müstəqillik əldə etdikdən sonra daxili işlər orqanları yenidən qurulur və onun sıralarında çalışanlar "Polis" adlandırılır.
Rəhbərlər
Baş idarəyə Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin rəisi rəhbərlik edir. Baş İdarənin rəisi Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Naziri tərəfindən vəzifəyə təyin edilir və vəzifədən azad olunur.
NGC 1026
NGC 1026, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Sona Əliyeva (siyasətçi)
Əliyeva Sona Sakit qızı — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin V çağırış deputatı.
Həyatı
Sona Əliyeva 1980-ci ildə Şəmkirdə doğulub. Milli Məclisin İnsan Hüquqları və Elm və təhsil komitələrinin üzvüdür.
Şəmkir rayonunun icra hakimiyyəti başçısının müavini olmuşdur.
Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür.
Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var.
Ust-Labinsk
Ust-Labinsk — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Krasnodar diyarına daxildir.
Katsumi Oenoki
(d. 3 aprel 1965) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Xadıjensk
Xadıjensk — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Krasnodar diyarına daxildir.
Katsumi Oenoki
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 5 oyun keçirib.
Apus balstoni
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Apus pacificus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Ramiz Həsənoğlu
Ramiz Həsənoğlu (tam adı: Mirzəyev Ramiz Həsənağa oğlu; ) — Azərbaycan teatr, kino və televiziya rejissoru, "Azərbaycantelefilm"in direktoru (2019), Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2006), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1989).
Həyatı
Ramiz Həsənoğlu 1946-cı ildə İrəvan şəhərində dünyaya göz açıb. Anası Azərbaycan milli teatr sənətində bənzərsiz ifa qabiliyyəti olan, əməkdar artist Ətayə Əliyeva, atası əməkdar mədəniyyət işçisi Həsənağa Mirzəyevdir. 1948-ci ildə ermənilərin yenidən azğınlaşmasından sonra İrəvan teatrının kollektivi qonşu Azərbaycana üz tutur. 2 yaşlı R. Həsənoğlu valideynləri ilə birlikdə Gəncə şəhərinə köçür. 1956-cı ildə Bakıya gəlirlər. Ramiz 1965-ci ildə orta məktəbi bitirib Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun mədəni-maarif fakültəsinin qiyabi şöbəsinə qəbul olunur. 1966-cı ildən Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində rejissor köməkçisi işləməyə başlayır. Ağaəli Dadaşov, Rauf Kazımovski, Arif Babayev kimi görkəmli sənətkarlardan bu sənətin sirlərini öyrənir.
Sənət yolu
Anarın pyesləri əsasında "Mən, sən, o və telefon", "Dindirir əsr bizi", "Ötən ilin son gecəsi" teletamaşalarını ekranlaşdırır. Bu dövrdə sənət uğurları ilə yanaşı, təhsilini də davam etdirir. 1973-cü ildə müsabiqə yolu ilə qəbul olunduğu Sankt-Peterburq Dövlət Teatrı, Musiqi və Kinematoqrafiya Akademiyasını 1978-ci ildə uğurla başa vurur.
R. Həsənoğlu Hamlet Xanızadənin, Həsən Əblucun, Yaşar Nurinin rol aldıqları "Qatarda" televiziya tamaşasından sonra daha artıq populyarlıq qazanır. Onun quruluş verdiyi teletamaşalar sırasında ən uğurlu alınanlardan biri də Hüseyn Cavidin eyniadlı əsəri əsasında ekranlaşdırdığı "Topal Teymur"dur. "Günahsız Abdulla" və ilk Azərbaycan telemüzikli "Ordan-burdan" ona daha geniş şöhrət gətirir. Məşhur, bənzərsiz "Ac həriflər" televiziya tamaşası Ramiz Həsənoğlunun yaradıcılığından qırmızı xətt kimi keçir. Tamaşa "Humay" mükafatına layiq görülmüşdür.
1993-cü ildən bu günə kimi Azərbaycan televiziyasında "Sabah" eksperimental yaradıcılıq emalatxanasına rəhbərlik edir. 2019-cu ildə "Azərbaycantelefilm" Yaradıcılıq Birliyinin direktoru təyin edilib.
Azərbaycan Kinematoqrafçılar Birliyi İdarə Heyətinin və Azərbaycan Kinorejissorlar Gildiyası bürosunun üzvüdür.
Mükafatları
4 may 1989-cu ildə Azərbaycanda kütləvi informasiya vasitələrinin inkişafında xidmətlərinə görə "Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi" fəxri adı verilmişdir.
4 noyabr 2006-cı ildə Azərbaycan televiziyası və radiosunun inkişafındakı xidmətlərinə görə "Azərbaycan Respublikasının xalq artisti" fəxri adı verilmişdir.
2015-ci ildə "Milli televiziyanın inkişafında verdiyi töhfələrə görə" nominasiyasında "Qızıl Pəri" mükafatına layiq görülmüşdür.
4 iyun 2020-ci ildə "Vaqif Səmədoğlu" medalı ilə təltif edilmişdir.
Mehbalı Qasımov
Qasımov Mehbalı Məhəmməd oğlu (18 may 1906 – 1963) — Azərbaycan elm xadimi, fəlsəfə elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Mehbalı Qasımov 1906-cı il may ayının 18-də Culfa rayonunun Xoşkeşin kəndində anadan olub. İlk təhsilini Naxçıvan Kənd Təsərrüfatı Texnikumunda alıb. 1932-ci ildə Moskva Fəlsəfə, Ədəbiyyat və Tarix İnstitutunun (1931-1941) fəlsəfə fakültəsinə daxil olaraq, 1937-ci ildə təhsilini bitirib. Bundan sonra respublikanın ali məktəblərində dialektik və tarixi materializmdən dərs deyib. 1940-cı ilin mart ayında ordu sıralarına çağırılıb. Müharibənin son günlərinədək müharibə cəbhələrində Sovet ordusu sıralarında alman faşizminə qarşı mübarizə aparıb və mayor rütbəsində ordudan tərxis olunub.
1945-ci ilin ortalarından Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının Fəlsəfə İnstitutunun elmi əməkdaşı kimi fəaliyyət göstərib. 1946-cı ildə "Ömər Xəyyamın fəlsəfi dünyagörüşü" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib. 1950-1962-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetində (indiki BDU) fəlsəfə kafedrasının müdiri vəzifəsində işləyib. Azərbaycan fəlsəfi, ictimai-siyasi və estetik fikir tarixi sahəsində sanballı tədqiqatlar aparıb, "Ömər Xəyyam rübailərində materializm" (1947), "V. Q.Belinski XIX əsr rus klassik fəlsəfəsinin görkəmli nümayəndəsidir" (1950), "M.F.Axundov və XIX əsr rus inqilabi-demokratik estetikası" (1954) kimi əsərləri elmi ictimaiyyət tərəfindən böyük maraq və rəğbətlə qarşılanıb. 6 cildlik "Fəlsəfə tarixi"nin müəlliflərindən olub.
"Rusiyanın XIX əsr qabaqcıl ideyalarının Azərbaycanda ictimai fikrin inkişafına təsiri" adlı doktorluq dissertasiyası yazıb, 1956-cı ildə dissertasiyanı Moskvanın fəlsəfə ictimaiyyəti qarşısında müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək, fəlsəfə elmləri doktoru dərəcəsi alıb.
Onun xüsusi diqqəti və qayğısı altında qısa müddətdə 40-dan artıq elmlər namizədi və elmlər doktoru yetişmişdi.