cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Angelologiya
Tarixi
Mələklər kultu yəhudi, xristian və islam monoteizmində assimilyasiya edilmiş ruhlara inanmaqdan ibarət idi. Mələk iyerarxiyası Saxta Dionisi Areopagitin "İlahi adlar" traktatında qurulmuşdur. Bu təsnifatın nüfuzu o qədər böyük idi ki, Bizans imperiyasının bürokratiyasının siyasi strukturu həmin səmavi quruluşu təkrarlayırdı. IV əsrdə yaşamış İlahiyyatçı Qriqori fərqli bir təsnifat təklif etmişdir. Xristian angelologiyasında "triad" strukturu neopifaqor və neoplaton numerologiyasının təsiri altında formalaşmışdır. Orta əsr cəngavər mədəniyyətində mələklərin iyerarxiyası 9 ən şanlı cəngavərlərin təsnifatına çevrilmişdir. Onlar: üç xristian – Artur, Böyük Karl, Bulyonlu Qotfrid; üç bütpərəst – Hektor, Makedoniyalı İsgəndər, Yuli Sezar; üç yəhudi – Yoşua, Davud, İuda Makkavey. Mələklərin kateqoriyalarının hər birinə müəyyən funksiyalar verilmişdi. Müqəddəs Avqustinə görə, dünyada hər şey mələklər tərəfindən qorunur. Müxtəlif mələklər şəhərlərin, ölkələrin, xalqların, kilsə icmalarının və fərdlərin himayədarları, simvolları kimi çıxış edirdilər. Hətta essenilər də onları qoruyan mələklərin adlarını gizli saxlamağa and içirdilər. Qoruyucu mələk hər bir insanın sağ çiyninin arxasında yerləşir. Mələklər tanrının izzətini tərənnüm edən xorlar təşkil edirlər. İudaizm və islamda tanrının vəhyi yalnız mələklər vasitəsilə elan edilə bilər. Quranda bu tapşırığı Cəbrayıl yerinə yetirir. Xristian təlimi mələklərin vasitəçiliyi olmadan ötürülən birbaşa ilahi vəhydir. Mələklər insan dünyası ilə ən yüksək prinsip olan tanrı arasında aralıq mövqe tuturlar. Mələklərə tanrıdan dünyaya, dünyadan isə tanrıya elçilik etmək vəzifəsi həvalə edilmişdir.
Casus (film, 2015)
Casus — Pol Feyqin 2015-ci ildə çəkdiyi ABŞ filmi. Baş rollarda Melisa Makkarti, Ceyson Stethem, Rouz Birn, Miranda Hart, Bobbi Kannavale, Ellison Cenni və Cud Lou yer almaqdadır.
Portret... Bəstəkar Faiq Sücəddinov (film, 2017)
Portret... Bəstəkar Faiq Sücəddinov — rejissor Elnurə Kazımovanın 2017-ci ildə Azərbaycan Televiziyasında çəkdiyi sənədli film.
Məzmun
Filmdə görkəmli bəstəkar, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi Faiq Sücəddinovun 70 illik yubileyinə həsr olunur.
Film haqqında
Filmdə bəstəkar Faiq Sücəddinov un əsərlərindən, Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri QSC-nin arxiv materiallarından istifadə edilmişdir.
Məmməd İsmayıl
İsmayıl Mürşüd oğlu Məmməd — Azərbaycan şairi.
Həyatı
1966-1973-cü illərdə "Azərbaycan Dövlət Radio və Televiziya" komitəsində redaktor, böyük redaktor, şöbə müdiri, 1975-1976-cı illərdə "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində müxbir, 1976-1980-ci illərdə "C.Cabbarlı adına Azərbaycanfilm" studiyasının Elmi-kütləvi sənədli filmlər birliyində baş redaktor, 1980-1983-cü illərdə "Yazıçı" nəşriyyatında şöbə müdiri və baş redaktorun müavini, 1983-1987-ci illərdə "İşıq" nəşriyyatının direktoru, 1983-1992-ci illərdə Respublika Komsomolu Mərkəzi Komitəsi nəzdində gənc yazıçıların Respublika "Gənclik Ədəbi Birliyi"nin rəhbəri, 1988-1992-ci illərdə "Gənclik-Molodost" jurnallarının baş redaktoru vəzifələrində çalışmışdır.
1989-1993-cü illərdə Xalq hərəkatında iştirak etmiş və "Demokratik Qüvvələr Birliyi"nin həmsədri kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1992-1993-cü illərdə "Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri" şirkətinin idarə heyətinin sədri vəzifəsində çalışmışdır.
1995-1996-cı illərdə Türkiyədə "TİKA" və "Türk Dil Qurumu"nun birgə lüğət layihəsində ekspert kimi fəaliyyət göstərmişdir.
1996-cı ilin may ayından Türkiyənin Çanaqqala On səkkiz Mart Universitetində professor kimi elmi fəaliyyətlə məşğuldur.
Ədəbi fəaliyyəti
14 yaşından bədii yaradıcılıqla məşğuldur. 1970-ci ildən "Azərbaycan Yazıçılar Birliyi"nin və "Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqı"nın üzvüdür. "Avrasya Yazarlar Birliyi"nin qurucu üzvüdür.Moskvada çap olunan "Literaturnıe Znakomstvo" jurnalının redaksiya heyyetinin üzvü, Türkiyə təmsilcisi ve köşe yazarıdır. "Ulsulararası Sanatçılar ve Gazeteciler" birliyinin Türkiyə təmsilcisidir.2017-ci ildən Mərkəzi ofisi Bürüssledə yeləşə Bogdani Beynəlxalq Yazarlar birliyinin vitse-pirezidentidir. Rusyanın önəmli rəssamlarından biri olan Yuri Rakşa 1973-cü ildə şairin portretini işləmişdir.
"Azərbaycan Yazıçılar Birliyi"nin katibi seçilmiş və dəfələrlə "Yazıçılar Birliyi"nin idarə heyətinin, rəyasət heyətlərinin üzvü olmuşdur.Fransa  Elm,Senet və Ədəbiyyat və Ukrayna Ali Təhsil akademiyalarının həqiqi üzvüvüdür.Ukrayna Ali Tehsil Akademiyası Türk və Slavyan xalqları ədəbiyyatlarına verdiyi ədəbi föhfələrə görə ona fəxri doktora ünvanı vermişdir. BOGDANI beynəlxalq yazıçılar assosiasiyasının (Brüssel-Priştina)vitse-prezidenti seçilmişdir.(2019). Əsərləri 50-dən çox dünya xalqlarının dilinə tərcümə edilən şair, müxtəlif ölkələrin sənətkarlarının bir çox əsərini tərcümə edərək Azərbaycan və Türk dilində çap etdirmişdir. Bir çox xarici ölkənin (Türkiyə, Ukrayna, Moldova, Macarıstan və.s.) ədəbiyyat ensiklopediyalarında həyatı və ədəbi fəaliyyəti ilə bağlı məqalələr nəşr edilmiş, həyat və yaradıcılığı haqqında (Azərbaycanda və Türkiyədə) yüksək lisans və doktorluq dissertasiyası yazılmışdır.
Mərkəzi ofisi Rumınyanın Graiova şəhərində yerləşən Mihail Emunescu  Akademiyası 2018-ci ildə onun əsərlərini  Nobel mükafatına təqdim etmişdir.
Dünyanın 30-dan çox ölkəsində keçirilən konfrans və şeir festivallarında (Türkiyə, Almaniya, İtalya, Hindistan, Vyetnam, Kuba, Rusya, Ukrayna, Belarus, Polşa, Litva, Türkmənistan, Suriya, Rumınya, Serbiya, Bosniya, Qaradağ,Şimali Makedoniya, Litva, Burkino-Faso və.s.) Türk və Azərbaycan ədəbiyyatlarınıı layiqincə təmsil etmişdir. İtalyada  ve Rumınyada yayınlanan "Dünya Şeir Antologiyası"nda Azərbaycan şeiri onun əsərləri ilə təmsil olunmuşdur (2015-2017). Amerika Birleşmiş Ştatlarının Koliforniya əyalətinin San Jose şəhərində dünya şeirinin seçmələrindən oluşan illik "Svyaz vremyon" (Əsirlərarası İlişkilər) antologiyasının tərcümə bölümündə Konstantinos Kavasis (1863-1933) (Yunan), William Shakespare (1564-1616) (İngiliz), Jerar de Nerval (1808-1855) (Fransız) əsərləri ilə birlikdə onun əsərlərinə də yer verilmiştir. Şairin "Adım", "Apar məni", "Burda bir şəhər yatır", "Yatan mənalar", "Döyüş, Qələbə", "Yaşıldı gözümdə dünyanın əksi" şeirlərinən yer aldığı silsilə şairin tərcüməçisi və dostu Rus şairi Mixail Sinelnikovun ön sözü ilə başlayır. Ön sözdə M. İsmayılın dünya ədəbiyyatındakı yerindən bəhs olunur. Şairin adına Türkiyədə "Akademik Şiir Ailesi Yazarlar Kurumu" tərəfindən ildə fərqlənən bir Türk şairinə verilmək üzrə "Mehmet İsmail Edebiyyat ödülü"(2018) ve Türkiyədə çap olunan Güfte Edebiyat Kültür Sanat ve Edebiyat dergisi tərəfindən Uluslararası Prof. Dr. Mehmet İsmail Şiir Yarışması təsis edilmişdir.(2023) İndiyədək Azərbaycan, Türk, Fransız, Yapon, Alban, Rumın,Rus, Macar,Qazax və başqa dillərdə 40-dan çox bədii və elmi kitabı, 300-dən artıq məqaləsi çap olunmuş, 50-dən çox şerinə mahnı bəstələnmişdir.
Fəxri adları, mükafatlar, nailiyyətlər
1969-cu ildə hazırladığı Azərbaycan televiziyası tarixində ilk milli proqram olan Odlar diyarı silsilə verilişlərə görə Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqı tərəfindən televiziya tarixində ilk dəfə Qızıl qələm, 1978-ci ildə Bakıda çap olunmuş Söz vaxtına çəkər və Moskvada çap olunmuş Dəymiş nar dənələri kitablarına görə Respublika Lenin Komsomolu və Moskvada çap olunmuş Yerlə göy arasında kitabına görə Ümumittifaq Ostrovski adına mükafatlarına, 1979-cu ildə Ceyran Muğana qayıdır sənədli filminin ssenarisinə görə isə SSRİ Xalq Təsərrüfatı nailiyyətləri sərgisinin gümüş medalına layiq görülmüşdür. 1996-cı ildə Türkiyə Diyanət Vəqfinin Məhəmməd peyğəmbərin kutlu doğum həftəsi münasibətilə keçirdiyi şer yarışının qalibi olmuş, 1997-ci ildə isə Türkiyənin ən əhəmiyyətli mükafatlarından biri olan Türkiye Yazarlar və Sanatkarlar Vakfının Türk Dünyasına Hizmet mükafatı Azərbaycandan ilk dəfə ona verilmişdir. Türkiyənin Konya şəhərində keçirilən Saz və Söz bayramında iştirak edərək 1990, 1991, 1995 -ci illərdə bayramın 1-ci mükafatına – böyük qızıl medallarına, 2012-ci il sentyabrın 10-16 Krımın Koktebel şəhərində keçirilən 10-cu Şeir Simpoziumunun Birincilik diplomuna, 2014-cü ildə Rusya Yazıçılar Birliyinin S.Yesenin adına Qızıl payız medalına və diplomuna layiq görülmüşdür. Mərkəzi ofisi Brüsseldə  yerləşən Beynəlxalq Yazarlar birliyinin “Peter Bogdani”(2017)Fransa Elm, Sənət və Ədəbiyyat akademiyasının keçirdiyi “Avropada Özgürlik sevgisi” şeir yarışmasının qalibi olmuş,Rumınya M.Emunescu akademyasının “Mihay Enunescu” və  Ukrayna  Ali Təhsil Akademiyasının “Taras Şevçenko” medallarına layiq görülmüşdür.M Moldovanın “Literatura Arta” ədəbiyyat  qəzetində  çap olunan silsilə şeirlərə görə qəzetin poeziya üzərə illik mukafatını (2018), eyni zamanda Kosovada Alban dilində çap olunan “Unudulmaq növbəsi” kitabına görə “Azəm Shkrelit bəynəlxalq ədəbiyyat mükafatı”nı almışdır.(2018),Bunlardan əlavə Rusya Yazarlar Birliğinin İnnoketti Annenski (2018) ve Qaşgarlı Mahumud Beynelxalq fondunun Qaşgarlı Mahmud mükafatlarına (2019), Qazağıstan Respublikası prezidentinin təsis etdiyi Qazağıstan  Xalq Məclisinin 25-ci il yubiley medalına (2020), "Mihai Eminescu " Beynəlxalq Poeziya Akademiyasının icraiyyə komitəsi Milli və dunya ədəbiyyatinda gostərdiyi önəmlii xidmətlərinə gorə "Mihai Eminescu" mukafatı ve medalına (2022),"Mihai Eminescu” Beynəynəlxalq Akademiyasının icraiyyə komitəsi "Mihai Eminescu " Beynəlxalq Poeziya Festivali İlin  poeziya mükafatına(2022) layiq görülmüşdür. Mihai Eminescu Beynəlxalq akademiyası Craiova, Rumınya. Dəyərli yaradıcılığına və Beynəlxalq Poeziya Festivalında  aktiv iştirakına gorə Akademyanın Onursal üyəsi (Şərəf üzvü) seçilmişdir(2022).
Azərbaycan dilində çap olunmuş kitabları
• 24.Duyğuların işığında (Seçilmiş şeirlər)Azər Turan nəşriyyatı Nəbati nəşriyyatı işbirliyi ilə.Təbriz,202125.İz. (Roman) Azər Turan nəşriyyatı Nəbati nəşriyyatı işbirliyi ilə.Təbriz,2022
Türk dilində çap olunmuş kitabları
• Radigma yayın evinde yayınlanan Prof.Dr.Mehmet İsmail armaağanı
Digər dillərdə çap olunmuş kitabları
• 3#Memoria Sfanta,(Planeta Poeziei seriyası,4.)Rumınyanın Edıturan Reveres nəşriyyatı ,Graiova,2022
Filmoqrafiya
• 3
NGC 2252
NGC 2252, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Təkbuynuz bürcü istiqamətində yerləşir. IV2p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Xarici keçidlər
NGC 2252
Sona və Luara
Sona və Luara  — Fransanın şərqində yerləşən, Burqundiya-Franş-Konte regionun departamenlərindən biri. İnzibati mərkəzi Makondur. Əhalisi 574 874 nəfərdir (departamentlər arasında 47-ci yer, 2010-ci ilin məlumatları).
Sufi (Hurand)
Sufi — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Şeyxboran (Hurand)
Şeyxboran — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Sona və Luara
Coğrafiyası
Departamentə 4 rayon, 57 kanton və 573 kommun daxildir.
Sufi (Hurand)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.
Kərbəlayı Mirzə Ələkbər Safi
Həyatı
Kərbəlayı Ələkbər Safinin Əli, İsmayıl adlı oğulları, Sona adlı qızı vardı.
Şeyxboran (Hurand)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 51 nəfər yaşayır (13 ailə).
Mopla
150px|thumb|right|Mopla kişi və qadını.
Mopla və ya Mapilla — Cənubi Hindistanda Mədrəs əyalətinin Malabar mahalında yaşayan malayali xalqının dini müsəlman olan icması. Mopla IX əsrdə yaranmışdır. Dini və inzibati mərkəzi Psani şəhəridir. Moplanın əsas dini təhsil müəssisəsi də buradadır.
Sona və Luara
Tarixi
Sona və Luara, 1790-cı ilin mart ayında Böyük Fransa İnqilabı zamanı yaradılan ilk 83 departamentdən biridir. Keçmiş Burundi və Bresse əyalətlərinin ərazisində yerləşir.
Zahid Əmiraslanov
Zahid Hümbət oğlu Əmiraslanov — Azərbaycanlı şəhid.
Həyatı
Əmiraslanov Zahid Hümbət oğlu 14 fevral 1968-ci ildə Slavyanka kəndində anadan olub. 1985-ci ildə Slavyanka kənd orta məktəbini bitirib. 1986-88-ci illərdə Əfqanıstanda hərbi xidmətdə olub. 1989-cu ildən Gədəbəy rayonunun polis şöbəsində işləyib. Respublikanın ərazi bütövlüyü uğurunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir və 3 avqust 1993-cü ildə şəhid olmuşdur. Ailəli idi. 2 övladı var.
Teymur Hüseynov (nazir)
Teymur Qulu oğlu Hüseynov — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan SSR rabitə naziri (1955–1969).
Həyatı
Teymur Qulu oğlu Hüseynov 1910-cu ildə fəhlə ailəsində anadan olmuşdur. 1927-ci ildən Daşkənd şəhərində radio montyoru, radio texniki olmuş, Leninqrad Elektrotexnika Rabitə İnstitutunda təhsil almışdır. 1938–1944-cü illərdə Türkmənistan SSR-in rabitə orqanlarında rəhbər vəzifələrdə çalışmışdır.
Teymur Hüseynov 1945-ci ildən Bakı radio verilişləri və radio rabitəsi müdiriyyətinin direktoru, SSRİ Rabitə Nazirliyinin Azərbaycan SSR üzrə müvəkkilinin müavini və müvəkkili işləmişdir. 1955-ci ildən Azərbaycan SSR rabitə naziri olmuşdur.
Teymur Hüseynov 1960-cı ildən Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvlüyünə namizəd olmuş və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı (6–7-ci çağırış) seçilmişdir. Ona "Azərbaycan SSR əməkdar mühəndisi" fəxri adı verilmişdir.
Təbistanəq (Hurand)
Təbistanəq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 473 nəfər yaşayır (113 ailə).
Cənubi Afrika Milli müdafiə qüvvələri
Cənubi Afrika Respublikasının Milli Müdafiə Qüvvələri ( CARMMQ; ) — Cənubi Afrika Respublikasının dövlət müstəqilliyini, ərazi bütövlüyünü qorumaqla səlahiyyətli hərbi təşkilat. Quru, hərbi dəniz, hərbi hava qüvvələrindən və hərbi tibbi xidmətdən ibarətdir.
Yaranması
CAR Milli Müdafiə qüvvələri 1994-cü ildə aparteid siyasətindən sonra konstitusiya edilən dəyişikliyə əsasən yaradıldı.Bu qurum sələfi Cənubi Afrika Müdafiə Qüvvələrini əvəz etdi.
Mara Zalite
Mara Zalite (Māra Zālīte  ) — Latviya şairəsi, dramaturq və ictimai xadim. Latviya Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü (1998).
Bioqrafiyası
Mara Zalite 18 fevral 1952-ci ildə Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikasının Krasnoyarsk diyarında, sürgün olunmuş ailədə anadan olub. 1956-cı ildə ailəsi ilə birlikdə Latviyaya qayıtmışdır.
Zemqale məktəbində oxumuşdur. Latviya Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini bitirib (1975). Latviya Yazıçılar Birliyində referent vəzifəsində çalışmışdır. SSR (1974-1979) və Liesma jurnallarında ədəbi məsləhətçisi (1977-1990), Karoqs jurnalının baş redaktor (1989-2000), Latviya Müəlliflər Birliyinin prezidenti, Dövlət Dil Komissiyasının sədri ( 2002-2004), Latviya Milli Kitabxanasının İdarə Heyətinin üzvü, Müəllif Hüquqları üzrə Məşvərət Şurasının üzvü və Latviya Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Milli Mədəniyyət Şurasının üzvü olmuşdur.
Rasim Əmrahov
Rasim İmran oğlu Əmrahov (12 oktyabr 1988;Yevlax rayonu, Azərbaycan — 8 oktyabr 2020; Suqovuşan, Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Rasim Əmrahov 12 oktyabr 1988-ci ildə [Yevlax rayonunda anadan olmuşdur.
Hərbi xidməti
Rasim Əmrahov 2006–2008-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. 2014-cü ildən eyni hərbi birləşmədə xidmətini müddətdən artıq xidmət edən qulluqçu kimi davam etmişdir. 2018-ci ildə general-polkovnik Zakir Həsənovun əmri ilə xidmətdə fərqləndiyinə görə "Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi" yubiley medalı ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Rasim Əmrahov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Rasim Əmrahov 8 oktyabr 2020-ci ildə Tərtər rayonunun Suqovuşan kəndi istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rasim Əmrahov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rasim Əmrahov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rasim Əmrahov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
MXRA8
Matriksin yenidən qurulması 8 — İnsanda MXRA8 geni tərəfindən kodlaşdırılan zülaldır.
NGC 7117
NGC 7117, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Durna bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 3970
NGC 3970, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kasa bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tabğaclar
Tabgaclar (تابغاچ Tabghach, تاۋغاچ Tawghach, ya da Tabgac, Topa, Toba, Çincə: 拓跋 pinyin: Tuòbá və ya Tuòbá Shi 拓拔氏 „Tuoba sülaləsi“), Syanbilərin (鮮卑 xiān bēi)nin bir boyu.
Tarixi
Tabğaclar haqqında ilk məlumata 261-ci ilə aid Çin salnamələrində rast gəlinir.Toba boybirliyində 99 tayfa vardı. Onlar Monqolustandan şimalda yaşayırdılar. Hazırkı Rusiyanın ərazisində onların 36 mülkü yerləşirdi. Tuin xan dövründə tabğaclar Dalay-nor gölünün sahilinə sığındılar. Lin xan olları 10 hissəyə ayırdı. Tsefen xanın hakimiyyəti dönəmində onlar hunların torpaqlarını ələ keçirdilər. Livey xanın dövründə Çinin Din Syan dairəsində məskunlaşdılar.
Rusiya Zəhmətkeşləri İttifaqı
ABŞ və Kanadada Rusiya Zəhmətkeşləri İttifaqı və ya sadəcə Rusiya Zəhmətkeşləri İttifaqı (RZİ; ) — 1908-ci ildə ABŞ-də Rusiyadan olan mühacirlər tərəfindən yaradılmış leyborist təşkilat. İttifaqın üzvlərinin əksəriyyəti siyasi təqiblərdən və iqtisadi sıxıntılardan xilas olmaq üçün Rusiyadan qaçan fabrik işçiləri və kəndlilər idi. RZİ ABŞ və Kanadadakı rusiyalı fəhlələri sosializm bayrağı altında birləşdirməyə, daha yaxşı iş şəraiti və əmək hüquqları uğrunda mübarizə aparmağa çalışırdı. RZİ anarxizm ideyalarından güclü şəkildə təsirlənmişdi. Həmçinin, təşkilatın bir çox liderləri və üzvləri anarxist dairələrdə fəal idilər.
RZİ fəaliyyətinin ilk illərində əməkçilərin hüquqlarını dəstəkləmək məqsədilə, eyni zamanda ABŞ-də rusiyalı mühacirlərin üzləşdiyi təzyiqlərə qarşı tətillər və etiraz aksiyaları təşkil etmişdir. Buna baxmayaraq, qrupun radikal baxışları və anarxizmlə əlaqəsi onu Birinci Dünya müharibəsi zamanı hökumətin repressiya hədəfinə çevirmişdir. 1919-cu ildə ABŞ hökuməti RZİ və digər radikal əmək təşkilatlarına qarşı repressiya həyata keçirmiş və bu, nəticədə qrupun ləğv edilməsinə səbəb olmuşdur.
Adil Zeynalov
Adil Ağakərim oğlu Zeynalov — Azərbaycan aktyoru, Lənkəran Dövlət Dram Teatrının rejissoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2012).
Həyatı
A.Zeynalov teatrda Yeni Azərbaycan Partiyasının ilk təşkilatının sədri və həmkarlar təşkilatının idarə heyətinin üzvü olmuşdur.
Əmək fəaliyyəti
1977-ci ildən N.B.Vəzirov adına Lənkəran Dövlət Dram Teatrında əmək fəaliyyətinə başlamış, 1983-cü ildən aktyor kimi fəaliyyət göstərərək burada bir sıra rolları ifa etmiş, 2002-ci ilin aprel ayından isə ömrünün sonunacan həmin teatrda quruluşçu rejissor vəzifəsində çalışmış və rejissor kimi tamaşalara quruluş vermişdir. A.Zeynalovun oynadığı "Olanlardan-keçənlərdən" (Ü.Hacıbəyov) və "Ölülər" (C.Məmmədquluzadə) tamaşaları hazırda Azərbaycan Dövlət Televiziyasının "Qızıl fondu"nda saxlanılır.
Vəfatı
Adil Zeynalov 12 mart 2020-ci ildə vəfat etmişdir.
Teatr səhnəsindəki rolları
Aktyor kimi
Rejissor kimi
Maarif Əsgərov
Maarif Əmir oğlu Əsgərov — Azərbaycanlı şəhid.
Həyatı
Əsgərov Maarif Əmir oğlu 1960-cı ildə Gədəbəy rayonun Şurakənd kəndində doğulub. Orta təhsili 1967-77-ci illərdə Şurakənd kəndində alıb. Keçmiş Sovet ordusu sıralarından tərxis olunduqdan sonra daimi yaşayıb-işləmək üçün Bakı şəhərinə üz tutub. 10 ilə yaxın Bakı Baştikinti idarəsinin LSTB “Bakıyaşayıştikinti” birliyinin nəznindəki 300 nömrəli tikinti idarəsində işləyib. Əsgərov Maarif cəbhəyə könüllü getmişdir. Füzuli uğrunda gedən döyüşlərdə, 1994-cü il yanvarın 13-də şəhid olmuşdur. Ailəli idi, 3 övladı var.
Coldplay
Coldplay (Koldpley kimi tələffüz olunur) – İngiltərə alternativ rok qrupu. 1996-cı ilin payızında fəaliyyətə başlayan qrup indiki müvəffəqiyyətə 2000-ci ildə yayımlanan Parachutes albomu ilə nail oldu. Albomdakı «Yellow» hiti uzun müddət Böyük Britaniya və Amerika Birləşmiş Ştatları hitparadlarında zirvədə öz yerini saxladı. Coldplay albomları 50 milyondan çox tirajla satılıb.
Üzvləri
Qrup dörd üzvdən ibarətdir:
Coldplay iştirakçıları müxtəlif sosial və siyasi şirkətlərin aktiv tərəfdarıdır, xüsusilə Oxfam — Make Trade Fair və Amnesty Internationaldə. Qrup həmçinin müxtəlif sosial layihələrdə; Band Aid 20, Live 8 və xərçəng xəstəsi olan uşaqlara dəstək üçün nəzərdə tutulmuş konsertlərdə çıxış edib.
İlk illər
Coldplay qrupunun üzvləri London Universitet Kollecinin yataqxanasında tanış olmuşdular. Onlar burada oxuyurdular. Qrupun gələcək vokalisti Kris Martin tarixçi olmağa hazırlaşırdı, gitara çalan Coni Baklend astronomiya və riyaziyyatla maraqlanırdı, bas gitarist Qay Berrimen isə özünü mühəndis olaraq görürdü, amma baraban ifaçısı Uill Çempion planlaşdırırdı ki, özünü antropologiyaya həsr etsin.
Coldplay solisti - Kris Martin xristian ailəsində tərbiyə olunurdu və eyni zamanda kilsə xorunda ifa edirdi. 18 may 1998-ci ildə qrupun Safety adlı mini-albomunun 500 surəti buraxıldı. Bu disklərin əksəriyyəti qrup üzvlərinin yaxın dostlarına paylanması üçün, yalnız 50 surəti satış üçün nəzərdə tutulmuşdu. 1998-ci ilin sonunda qrup Safety adlı albomunu yenə öz dostlarına və albom şirkətlərinə göndərərək şansını sınadı. Və qısa zaman içərisində müstəqil albom şirkəti olan Fierce Panda Records ilə müqavilə bağladı.
Parachutes dövrü
2000-ci ildə Parachutes adlı ilk studiya albomunu Ken Nelsonun prodüserliyində satışa təqdim edən Coldplay, albomla alternativ rok tərzinin ən müvəffəqiyyətli albomlarından birinə imza atdı. Bir çox musiqi sevərlər bu albomu Radiohead'ın The Bends ilə OK Computer albomlarına bənzədirdi. Ancaq albom, qrupu Bilboard 200 siyahılarında 51-ci sıraya, İngiltərə hitparadlarında izə zirvəyə apardı.
2000-ci ilin sonlarında Sparks adlı albomlarını satışa çıxardan qrup, sonrakı il Norveç'dəki performansından sonra sadəcə 5 mahnıdan ibarət olan Trouble Live EP adlı mini-albomunu öz sevənləri ilə paylaşır. İlin sonunda isə Mince Spies adlı mini-albomonu satışa çıxardır.
A Rush of Blood to the Head dövrü
İlk albom Parachutes ilə 2002 ilindəki Grammy ("Ən Yaxşı Alternativ Rok Albomu") mükafatını qazanan Coldplay, ilin sonunda isə A Rush of Blood to the Head adlı ikinci studiya albomunu yenə Ken Nelson ilə çalışaraq pərəstişkarları ilə paylaşdı. Albomun içərisində yavaş parçaların yanında epik rok, piano ağırlıqlı və sərt gitara melodiyaların iştirak etdiyi işlərə da yer verən qrup, albomun sözlərində isə əlaqələrdə yaşanan mövzuları əfsanəvi bir izahatla dilə gətirdi. Albomla Billboard 200 siyahılarında 5, İngiltərə siyahılarında isə yenidən zirvədə olmağı bacaran qrup, albomdan "In My Place", "The Scientist", "Clocks" və "God Put a Smile upon Your Face" adlı parçalarını single olaraq satışa çıxardı. Bu single'lardan "In My Place" ilə İngiltərədə 2, Billboard Müasir Rok siyahılarında 17-ci sırada olan qrup, "The Scientist" single'ı ilə də İngiltərə siyahılarında 10, Billboard Müasir Rok siyahılarında isə 18-ci sıraya yerləşdi. "Clocks" single'ı isə İngiltərə siyahılarında 9, Billboard Hot 100 siyahılarında 29, Billboard Müasir Rok siyahılarında isə 9-cu sırada olarkən, qrup ili albomun turnesiyle tamamladı.
X&Y dövrü
2005-ci ildə X&Y adlı üçüncü studiya albomunu Danton Supple və Ken Nelson ilə bir araya gələrək ərsəyə gətirən Coldplay, albomla ilk dəfə tərzinə, elektronik musiqi növündən bəzi xüsusiyyətlər də qatdı. Bunun səbəbi albomun hazırlanması zamanı bolca dinlənilən Kraftwerk ilə 70-ci illərdə elektron musiqi sınaqlarını nəzərdən keçirən Brian Eno və David Bowie qarşılıqlı təsirləri olaraq ifadə edilərkən, ayrıca albomda sıx bir şəkildə U2'nun təsirləri də müşahidə edilirdi. Albomun sözlərində isə ciddi və üstü bağlı bir şəkildə yenə əlaqələr mövzusunu işləyən qrup, albomuyla Billboard 200 və İngiltərə siyahıları daxil bir çox ölkənin musiqi siyahılarında də zirvədə olmağı bacardı. Albomdan "Speed ​​of Sound", "Fix You", "Talk", "The Hardest Part", "What If" və "White Shadows" adlı işlərini single olaraq satışa çıxardan qrup, bu single'lardan "Speed ​​of Sound" ilə İngiltərə siyahılarında 2, Billboard Hot 100 siyahılarında 8, Billboard Müasir Rok siyahılarında isə 5-ci sıra öz yerini tutdu. "Fix You" single'ı ilə də İngiltərə siyahılarında 4, Billboard Hot 100 siyahılarında 59, Billboard Müasir Rok siyahılarında isə 18-ci sırada olan qrup, "Talk" single'ı ilə də İngiltərədə 10, Billboard Hot 100-də 86 və Billboard Müasir rockdan isə 5-ci sırada idi.
Viva la Vida dövrü
11 iyun 2008-ci ildə Viva La Vida or Death and All Hiss Friends adlı dördüncü studiya albomunu Markus Dravs, Brian Eno, Rik Simpson və Jon Hopkins'ten ibarət olan bir istehsal qrupuyla çalışaraq pərəstişkarlarına təqdim edən Coldplay, albomun tərzinə Latın Amerika və İspan musiqisinin təsirlərini də əks etdirdi. Ayrıca albomda kilsə zəngi və bunun kimi təcrübi səsləri də əlavə edən qrup, albomuyla Billboard 200 və İngiltərə siyahıları daxil bir çox ölkənin siyahılarında bir daha zirvəvədəki yerini saxladı. Albomdan bu ana qədər "Violet Hill", "Viva La Vida" və "Lost!" adlı mahnılarını da single olaraq satışa çıxardan qrup, bu single'lardan "Violet Hill" ilə də İngiltərə siyahılarında 8, Billboard Hot 100 siyahılarında 40, Billboard Müasir Rok siyahılarında isə 9-cu sırada idi. "Viva la Vida" single, qrupu İngiltərə, Billboard Hot 100 və Billboard Müasir Rok Single siyahılarında zirvədə olarkən, "Lost!" single'ı da İngiltərə siyahılarında 55, Billboard Müasir Rok Single siyahılarında isə 22-ci sırada idi. Qrupun 19 noyabrda çıxardığı Prospekt's March adlı mini-albomunda Jay-Z ilə olan Lost+ adlı duseti də yer alırdı.
Mylo Xyloto (MX) dövrü
Coldplay 24 oktyabr 2011-ci ildə Mylo Xyloto adlı 5-ci studiya albomlarını satışa çıxartdı. Bu albomla birlikdə Coldplay post-britpop - rok tərzini bir kənara buraxıb elektron pop - rok tərzinə yönəlmiş rok musiqinin materiallarını isə çox az istifadə etmişdir. Albom'a Rihanna ilə edilən Princess of China adlı bir duet də daxildir. Mylo Xyloto bir mənası olmayan google, yahoo, coca cola kimi bir sözdür. Belə bir ad seçilməsinin səbəbi albomunun təmasının; azadca özün olmaq, özünü dilədiyincə ifadə edə bilmək olmasıdır.
16 May 2014 tarixində Coldplay qrupunun altıncı studiya albomu işıq üzü görür. Artıq bu albomda Coldplay rokdan demək olar ki, imtina edərək özünü "dream pop" janrında sınayır. Albomun "Magic", "Midnight" , "A Sky Full of Stars" , "True Love" trekləri albomun ən öndə gedən və sevilən trekləri olur.
A Head Full of Dreams dövrü
Coldplay'in sayca 7-ci albomu sayılır və final yəni son albomu olaraq da adlandırılır. 4 dekabr 2015-ci ildə Parlophone və Atlantic Records leyblları adı altında yayımlanmışdır. Albom bəzilərinə görə qrupun digər 6 albomundan fərqləndiyi söylənsə də amma bəzilərinə görə isə albomun məhz 2011-ci ildəki Mylo Xyloto albomunun bir növ davamı olduğu və ona çox bənzədiyi söylənilir. Albomda qrup pop rok, funk, disko və pop janrlarından istifadə etmişdir. Albom fərqli musiqi tənqidçiləri tərəfindən fərqli rəylər aldı. Albom yayımlandığı həftə 235.975 kopya ilə İngiltərə musiqi top listinə 2-ci sıradan girdi və Coldplay'in İngiltərədə top list lideri ola bilməyən ilk albomu olaraq tarixə düşdü. Albomun ilk sinqlı "Adventure of a Lifetime" 6 noyabrda, klipi isə 29 noyabr 2015-ci ildə yayımlandı. "Hymn for the Weekend" adlı trek albomun 2-ci sinqlı oldu. Bir əvvəlki albom "Ghost Stories" üçün geniş çaplı turneyə çıxmayan qrup A Head Full of Dreams üçün 2016'nın yazından başlayaraq geniş bir dünya turnesi planlayır.
Təzəkənd-i Davudlu (Hurand)
Təzəkənd-i Davudlu — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
You'll Think of Me (Elvis Presley song)
You'll Think of Me musiqisi 1969-cu ildə Elvis Presli tərəfindən ifa edilmiş və From Memphis to Vegas / From Vegas to Memphis adlı albomuna daxil etmişdir.
Musiqi ilk dəfə 1969-cu ilin avqust və ya sentyabr aylarında lentə alınmışdır. 1970-ci ilin dekabr ayının 1-də isə "Suspicious Minds" / "You'll Think of Me" musiqiləri Elvisin əvvəlki 9 musiqisi ilə birlikdə yenidən buraxılmışdır.
Müqəddəs Kiril və Mefodiy adına Bolqarıstan Milli Kitabxanası
thumb|Bolqarıstanın [[Sofiya|Sofiya şəhəri ndə yerləşən kitabxananın binası]] Müqəddəs Kiril və Mefodiy adına Bolqarıstan Milli Kitabxanası – 4 aprel 1878-ci ildə yaradılmışdır. Kitabxananın fondunda IX-XIX əsrlərə aid slavyan, yunan, şərq və digər xarici arxivlər, əsərlər, həmçinin 1,5 mln. bolqar tarixi sənədləri və s. mühafizə edilir. Yaradılmasından 3 il sonra kitabxana milli status almışdır. 1924-cü ildə kitabxana Bolqar Milli İntibah Arxivi ilə birləşdirilmişdir.
Mopla üsyanı
Mopla üsyanı və ya Malabar üsyanı — 1921-ci ildə Britaniya Hindistanının Mədrəs əyalətinin Malabar mahalında mopla əhalisinin antifeodal və antiimperialist üsyanı.
Üsyan
Moplanın əksəriyyətini icarədarlar və kənd təsərrüfatı fəhlələri təşkil edirdi. Üsyan 20 avqust 1921-ci il tarixində möminlərin yığışdıqları Tiruranqadi məscidində ingilis müstəmləkəçi qoşunlarının basqını ilə başlamışdır. Xilafət hərəkatının iştirakçısı, arabacı Variyan Hacı Günəhmədin başçılığı ilə 50 min nəfərlik üsyançılar Ernad və Valluvanad mahallarını ələ keçirmiş, "xilafət padşahlığı" elan etmişdir. Hinduist icarədarlar da Mopla üsyanına qoşulmuşdur. Mopla üsyanı 1921-ci ilin sonunda amansızlıqla yatırılmışdır. Dağlara çəkilmiş üsyançıların silahlı mübarizəsi 1922-ci ilin fevralın sonuna qədər davam etmişdir.
Fəhlə hərəkatı
Fəhlə hərəkatı, əməkçilik, əmək hərəkatı və ya leyborizm — əməyin əhəmiyyətinə və işçilərin hüquqlarına inam ətrafında cəmlənmiş siyasi ideologiya. İdeologiya XVIII əsrin sonu və XIX əsrin əvvəllərində sənaye inqilabının ağır iş şəraitinə cavab olaraq yaranmışdır. Fəhlə hərəkatı daha yaxşı əmək haqqı, daha təhlükəsiz iş şəraiti, təşkilatlanma və kollektiv sövdələşmə hüququnu müdafiə edərək işçilər üçün təqdim edilən şəraiti yaxşılaşdırmağa çalışır.
Stefen Kinzer
Stefen Kinzer — Amerikalı yazıçı və jurnalist. Nyu-York Tayms qəzetinin jurnalistidir.
Karyerası
1980-ci illərdə Kinzer Mərkəzi Amerikadakı inqilabları və sosial yüksəlişləri yaxından izlədi və "Acı meyvə" adlı və ilk kitabını yazdı. Kitab 1950-ci illərdə Qvatemaladakı hərbi çevrilişlər və destabilizasiyadan bəhs edir.1990-cı ildə Nyu-York Tayms Kinzeri Berlin bürosuna rəhbər təyin etdi. Kinzer 1996–2000-ci illərdə İstanbulda (Türkiyə) yeni qurulan büroda Nyu-York Tayms qəzetinin müdiri olub.
ABŞ-yə qayıtdıqdan sonra Kinzer Çikaqoda yerləşən qəzetin mədəniyyət müxbiri oldu, eyni zamanda Northwest Universitetində dərs deməyə başladı. Bundan sonra Kinzer Bostona köçdü və Boston Universitetində jurnalistika və Amerika Birləşmiş Ştatları xarici siyasətini tədris etməyə başladı. Türkiyə, Mərkəzi Amerika, İran və ABŞ-nin 19-cu əsrin sonundan bu günə qədər xarici hökumətləri devirməsi, Ruandanın soyqırımdan sağalması ilə bağlı bir neçə kitab yazmışdır.
Həmçinin Bax
Nyu-York Tayms
Ayla Fişer
Ayla Lenq Fişer — Avstraliyalı aktrisa və yazıçı. Omanda şotland ailədə anadan olmuş və altı yaşında Avstraliyaya köçərək televiziya reklamlarında yer almışdır. Avstraliya istehsalı "Home and Away" opera tamaşasında 1994–1997-ci illər aralığında Şannon Rid rolunu canlandıraraq tanınmışdır. Bu roluna görə iki dəfə Logie mükafatına namizəd göstərilmişdir.
Hollivuda keçərək Skubi-Du (2002) filmi ilə uğur qazanmışdır. Burada həmçinin Toy qəzaları (2005), Hot Rod (2007), Böyük Qetsbi (2013), Alış-veriş etirafları (2009) və Yalan illuziyası (2013) filmlərində rol almışdır.
Həyatı
Fişer Omanın Maskat şəhərində Espet Reid və Brayn Fişerin ailəsində anadan olmuşdur. 6 yaşı olarkən ailəsi ilə birlikdə Avstraliyaya köçmüşdür.
Akyatan laqunu
Akyatan laqunu ― Ramsar konvensiyasında beynəlxalq əhəmiyyətə malik olan su-bataqlı ərazisi olaraq təyin olunmuş 14 700 hektarlıq su-bataqlıq ekosistemi. Köçəri quşlar üçün böyük dayanacaq olan Akyatan BirdLife International tərəfindən Əhəmiyyətli Quş Sahəsi olaraq tanınır. Bura, Aralıq dənizindəki yaşıl tısbağa populyasiyasına 43%-nə sahib olmaqla Aralıq dənizindəki ən böyük yuva qurma sahəsidir.
Laqun Aralıq dənizinin şimal-şərq sahilində, Türkiyənin Çukurova regionundakı Adana şəhərinin 30 km cənubunda yerləşir.
Geologiya
left|thumb|270x270px|Ərazidəki əkin sahələri Akyatan gölü və ətrafındakı laqunlar 4-cü dövrdə (10 000 il əvvəl) Aralıq dənizində suyun səviyyəsinin dəyişməyə başladığı zaman meydana gəlib. Delta yaradan çayların suyu daşdıqca Akyatan gölünün olduğu yerdə böyük bir bataqlıq meydana gəlmişdir. Bataqlıq daha sonralar dənizdən ayrılmış və göl əmələ gətirmişdir. Akyatan gölü tipik allüuvial bənd gölüdür.
Yayda gölü bəsləyən suyun miqdarının azalması və yüksək buxarlanma nəticəsində gölün sahəsi azalır. Qurumuş ərazilərdə palçıq layları əmələ gəlir və yayın sonunda göl tamamilə quruyur. Palçıq laylarına xüsusilə gölün qərb və şimal-şərq hissələrində rast gəlinir.
Göl və dəniz arasındakə ərazidə Türkiyənin ən böyük qum təpələri yerləşir. Dyunlar 3 kilometrə qədər uzanır və 20 metrə hündürlüyündədir. Gölün sahillərində şirin su sızmasından asılı olaraq ölçüləri dəyişən bataqlıq və qamışlıqlar var. Gölün şimalında geniş əkin sahələri mövcuddur.
Akyatan laqunu çox məqsədli bataqlıq ekosistemi rolunu oynayır.
Flora
right|thumb|333x333px|Akyatanda Serapias Akyatan laqununun yerləşdiyi ərazidə Türk-İran və Aralıq dənizi bitki örtüyü üstünlük təşkil edir. Yaşayan mühitin müxtəlifliyi fərqli ekoloji meyl göstərən bitki növlərinin təkamülünü təmin edir. Təbiət qoruğunun flora baxımından ən maraqlı hissəsi göl və dəniz arasındakı qum təpələridir. Laqunlardan qum təpələrinə qədər olan hissədə oleander və acantholimon üstünlük təşkil edir. Daxili hissələrdə isə orobanş, dichondra repens, yem noxudu və medicago sativa çoxluq təşkil edir. Qoruqdakı kol bitkiləri mərsin, böyürtkən və mərəvcədir. Qumlu vadilər Ophrys sphegode, serapias və orchis spitzelii ilə örtülmüşdür.
Təpələrin sabitləşdirilməsi məqsədi ilə 1955-ci ildə başladılan meşəsalma layihəsi çərçivəsində bu günə qədər 3 687 hektar ərazidə meşə zolağı salınmışdır. Meşələrin salınması üçün evkalipt, akasiya saligna, yalançı akasiya, İtaliya şamı, türk şamı və həmişəyaşıl sərvdən istifadə olunur.
Şirin sudan təsirlənən hissələrdə cığkimilər, qamış, suzanbağı və sarı susən yetişmişdir. Duzlu su bataqlıqlarında isə yulğun və salicornia var. Kapı kəndi yaxınlığındakı adacıqlar nərgizgülü ilə örtülmüşdür. Kəndlərin ətrafındakı çəmənliklərdə süsən və Ornithogalum umbellatum üstünlük təşkil edir.
Fauna
Şirin su hövzələri, qamışlıqlar, şirin və duzlu bataqlıqlar, şirin su gölməçələri, kiçik göllər, qumlu təpə ekosistemləri və sahillər heyvanlar üçün müxtəlif ekoloji xarakterlərlərə sahib yaşayış yerləri təmin edir və bu da müxtəlif növ vəhşi həyatı, xüsusən də su quşlarını cəlb edir. Göl ilə dəniz arasındakı böyük qum təpələri və kolluq ərazilər ətyeyən məməlilər üçün uyğun mühitdir. Bölgədə ən çox rast gəlinən məməli çaqqaldır. Digər əsas növlərə tülkü, qamışlıq pişiyi, boz dovşan, çöldonuzu, elk və porsuq daxildir. Göl sahillərində və qədim çayların qolları tərəfindən əmələ gələn kiçik göllərdə Herpestidae fəziləsinə aid növlər yaşayır.
Akyatanın su-bataqlıq yaşayış yerlərində çox sayda hylidae, göl qurbağası və yaşıl quru qurbağası müşahidə edilir. Ərazidə susamuru da qeydə alınmışdır. Bölgə sürünənlərlə zəngindir. Əsas növlər yaşıl tısbağa və sini çanaqlı tısbağadır. Yaşıl tısbağa dünya miqyasında nəsli kəsilməkdə olan növdür və Aralıq dənizində sadəcə 200-300 yuvaquran dişi qaldığı üçün buradakı növlər kritik olaraq nəsli kəsilmək təhlükəsi altındadır. Aralıq dənizindəki bu kiçik populyasiyanın 43%-ü Akyatandadır və bu da bu ərazini Aralıq dənizindəki tısbağaların ən əhəmiyyətli yumurtlama sahəsinə çevirir. Şirin su gölməçələrində və kanallarda Xəzər tısbağası və bataqlıq tısbağası yaşayır. Təpələrdə yayılmış digər sürünənlərə kərtənkələyəbənzər ilan, lacertidae, mabuya aurata, buqələmun, nazikbarmaq gekkon və agama stellio daxildir.
Akyatan Türkiyənin Aralıq dənizi sahillərindəki ən zəngin laqunlarından biridir. Dənizdən laquna giriş yolu ilə bir çox balıq növü yemək axtarmaq üçün laquna daxil olur.
Ornitologiya
thumb|298x298px|Laqundakı kiçik adacıq və quşlar. Su quşları Akyatan faunasının ən çox yayılmış elementləridir. Köç yolunda olması, zəngin yaşayış mühiti və uyğun iqlimi Akyatanı quşlar üçün vacib yerə çevirir. 1990-cı ilin mart-may aylarında aparılan geniş bir araşdırmada ərazidə 250 quş növü müşahidə edilmişdir. Miqrasiya dövründə isə Akyatana minlərlə quş enir. Göl ətrafındakı palçıqlı səthlər sahil quşları üçün ideal mühitdir. Miqrasiya dövründə böyük sürülər meydana gətirən sahil quşları bizdimdik, çovdarçı, sərçəvi qumluqca, Calidris pugnax və böyük oxcüllütdür.
Həşəratla zəngin qamışlıqlar və kollarla əhatələnmiş qum təpələri dra-dra göycəqarğa və qaranquşlar üçün qidalanma və yuva qurmağa görə ideal sahələrdir.
Akyatan həm də qışda vacib bir yuva yeridir. Mərkəzi Anadolunun sərt qışında yaylalardakı göllərin donması səbəbi ilə nəhəng quş sürüsü Akyatana uçur. Akyatanda qışda 70 000-80 000 quş yaşadığı təxmin edilir. Qışda Akyatanda yuva quran quşlar arasında qırmızıbaş qaraördək, fitçi-marek, ala ördək, qaşqaldaq və nəsli kəsilməkdə olan göydimdik var. Bölgədəki digər məşhur quş qızılqazdır.
Akyatan nəsli kəsilməkdə olan mərmər ördək və nadir hallarda görülən turac üçün yumurtlama sahəsidir. Bölgədə həmçinin pərttəgöz, dəniz çovdarçısı və Sternula albifrons da çoxalır.
İstirahət və turizm
Akyatanda istirahət fəaliyyəti sadəcə quş izləmə və bələdçi təbiət gəzintiləri ilə məhdudlaşır. Qoruqda gəzinti və düşərgəyə icazə verilmir. Akyatana ictimai nəqliyyat vasitəsi ilə çatmağın yeganə yolu Adanadan Karataşa mikroavtobusla, oradan isə taksiylə mümkündür.
Dəmir daban (roman)
Dəmir daban — 1908-ci ildə Cek London tərəfindən yazılmış distopik novella dır.
Cek Londonun sosialist görüşlərinin ən aydın şəkildə nümayiş olunduğu bir romandır.
Tin (Hurand)
Tin — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Hurand şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 63 nəfər yaşayır (11 ailə).
Morava (Dunayın sol qolu)
Morava — Mərkəzi Avropada çay. Dunayın sol qoludur.
Coğrafiya
Uzunluğu 388 kilometr, hövzəsinin sahəsi isə 26,6 min km2-dir. Avstriya, Çexiya və Slovakiya ərazisindən keçir. Sudet diyarında n başlanır, Çexiya-Moraviya yüksəkliyi və Qərbi Karpat dağları arasında axır. Payızda daşır.
İqtisadiyyat
Qodonin şəhərinədək gəmiçiliyə yararlıdır. Suvarmada istifadə olunur. SES var.
Dedpul 2
Dedpul 2 — Marvel kainatının Dedpul personajına əsaslanan Dedpul filminin davam filmi. Film 18 may 2018-ci ildə çıxarılmışdır. Baş rolda əvvəlki filmdə də baş rolda yer alan Rayan Reynoldsdur.
Firudin bəy Köçərlinin evi
Firudin bəy Köçərlinin evi — Şuşa şəhərində XIX əsrdə tikilmiş yaşayış binası. Köçərli məhəlləsində yerləşir. XIX əsrin memarlıq abidəsidir. Azərbaycan maarifçisi, pedaqoq, metodist, ədəbiyyatşünas, publisist, Azərbaycan ədəbiyyat tarixçiliyi elminin banisi Firudin bəy Köçərlinin yaşadığı ev. 1992-ci ildə Şuşa şəhəri işğala məruz qalandan sonra dağıdılmışdır.
Tarixi
Firudin bəy Köçərlinin evi Şuşa şəhərində Köçərli məhəlləsində, hal-hazırda 20 yanvar küçəsində yerləşir. Bina XIX əsrdə inşa edilib. Firudin bəy Köçərli Azərbaycan maarifçisi, pedaqoq, metodist, ədəbiyyatşünas, publisist, Azərbaycan ədəbiyyat tarixçiliyi elminin banisidir. Yaşayış binası 8 may 1992-ci ildə Şuşa şəhərinin işğalından sonra erməni terrorçuları tərəfindən dağıdılmışdır.
Şəhər azad edildikdən sonra binanın xarabalıqları aşkar edilmişdir.
Firudin bəy Köçərlinin evi Şuşada bərpa olunan abidələrin siyahısına daxildir.[3]
NGC 3216
NGC 3216, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. E2 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Joze Altafini
Joze Juan Altafini — Braziliya və İtaliya vətəndaşı olan keçmiş futbolçu. Mövqeyi hücumçu olub.
Braziliya millisi ilə 1958 Dünya çempionu olub. Daha sonra İtaliya millisində oynayıb.
İtaliya A Seriyasında ən çox qol vuran futbolçuların siyahısında 3-cü yerdə qərarlaşır.
Braziliyada 1940-cı illərin tanınmış italiyalı hücumçusu olan Valentino Matsolanın şərəfinə Mazzola (. Mazzola ) ləqəbi ilə oynayıb.
Tərcümeyi-hal
Joze Altafini, sənaye şəhəri olan Pirasikabada Coakkino Altafini və Maria Marçesonin ailəsində doğulub. Atası Sement zavodunda işləyirdi. Əslən İtaliyadan olan ailənin beşinci uşağı idi. Luici və Attilio adında qardaşları, Mariya və Anna Ines adlı bacıları var.
Karyerası
Altafini uşaq yaşlarında "15 Noyabr" klubunda utbol oynamağa başlayıb. O bu klubda çıxış edə edə həm də mexaniklik oxuyur. Daha sonra "Palmeyras" klubunda peşəkar futbol kryerasına başlayır.
Futboldan sonrakı həyatı
right|thumb|267x267px| Altafini 2008-ci ildə Oyunçu karyerasını başa vurduqdan sonra Altafini uzun müddət çalışmır. Sonra sığorta agenti kimi işə düzəlmək məcburiyyətində qalır. Daha sonra televiziyada futbol mütəxəssisi və şərhçi olaraq çalışır, eyni zamanda Valeria Benatti ilə radio proqramda aparıcılıq edir. O daha sonra qısa müddətdə "Salernitana" klubunda məsləhətçi məşqçi kimi çalışır. Onun bu klubda çalışdığı vaxtda klub qəflətən nəticələrini yaxşılaşdır və hətta A Seriyasına vəsiqə qazanır.
2009-cu ildə Altafini, Pro Evolution Soccer 2009 kompüter oyununun İtalyan "səsi" olur.
Böyük dövlət
Böyük dövlət — ictimai siyasətin və ya özəl sektorun müəyyən sahələrində ifrat dərəcədə iştirak edən dövlət üçün alçaldıcı termin. Böyük dövlət ilk növbədə onun ölçüsü ilə müəyyən edilir, ya mütləq mənada, ya da ümumi milli iqtisadiyyata nisbətən büdcə və ya işçilərin sayı ilə ölçülür. Termin həmçinin özəl seksual davranış və ya fərdi qida seçimləri kimi şəxsi və ya şəxsi hesab edilən məsələləri tənzimləməyə cəhd edən dövlət siyasətləri ilə əlaqədar olaraq da istifadə edilir. Bu termin ABŞ kontekstində yerli qurumların səlahiyyətlərinə nəzarət etməyə çalışan dominant federal hökuməti təsvir etmək üçün istifadə edilmişdir.
Firdovsi Əliyev (əsgər)
Firdovsi Muxtar oğlu Əliyev (d. 8 sentyabr 1973, Gədəbəy rayonu — ö. 8 avqust 1992) — Azərbaycanlı şəhid.
Həyatı
Əliyev Firdovsi Muxtar oğlu 8 sentyabr 1973-cü ildə Gədəbəy rayonunun Çobankənd kəndində kolxozçu ailəsində anadan olub. 1991-ci ildə orta məktəbi bitirmişdir. 1992-ci ildə Gədəbəy rayon hərbi komissarlığı tərəfindən orduya çağırılır. İki aylıq hərbi təlim keçdikdən sonra, Sarı qaya, Liman, Qaraarxı, Alagöllər, Başkənd uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etməyə başlayır. Mahir topçu kimi döyüş yoldaşları və komandirlər arasında nüfuz qazanır. Firdovsi 1992-ci il avqustun 8-də Liman adlanan zirvə uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olur. Firdovsinin xatirəsi əbədiləşdirilmişdir. Çobankənd orta məktəbi onun adını daşıyır.
NGC 6995
NGC 6995, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Ququşu bürcü istiqamətində yerləşir. EN tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tatyana Lyutayeva
Tatyana Borisovna Lyutayeva (d.12 mart 1965, Odessa, Ukrayna SSR, SSRİ) — SSRİ -Rusiya teatr və kino aktrisası. Əlliyə yaxın filmdə rol almışdır.
Tofiq Bayramov
Bayramov Tofiq Qulaməli oğlu — azərbaycanlı aktyor.
Həyatı
Tofiq Bayramov Suraxanı rayonundakı 97 saylı orta məktəbi bitirib. 1965- 1969-cu illərdə M.A.Əliyev adına Dövlət İncəsənət İnstitutunda aktyor sənətinə yiyələnib. Tələbə ikən C.Cabbarlının "Sevil" pyesinin tamaşasında Balaş rolunda oynayıb. İnstitutu bitirdikdən sonra təyinatını Sumqayıt Dövlət Dram Teatrına veriblər. Tofiq Qulaməli oğlu burada tamaşa qoyulan bir çox əsərlərdə müvəffəqiyyətlə çıxış edərək teatr rəhbərliyinin rəğbətini qazanıb. N.Həsənzadənin "Qoy bütün şərq bilsin", M.F.Axundzadənin "Müsyo Jordan və Dərviş Məstəli şah", S.S.Axundovun "Tamahkar", Bokarenin "Poladəridənlər" əsərlərinin tamaşalarında Tofiq Qoçu Qələndər, Şahbaz bəy, Hacı Murad və Sanya rollarında rejissorların tələb etdiklərindən də yüksək səviyyədə çıxış edib. Bir müddət Musiqili Komediya Teatrında yaratdığı maraqlı obrazlardan sonra 1995- ci ildən taleyini Bakı Bələdiyyə Teatrına bağlayıb. Bu illər ərzində Tofiq Bayramov Bakı Bələdiyyə Teatrının repertuarında olan tamaşalarda yaddaqalan çoxsaylı rollarda çıxış edib. C.Məmmədquluzadənin "Ölülər" əsərində- Hacı Həsən ağa, M.F.Axundzadənin "Müsyo Jordan və Dərviş Məstəli şah"komediyasında- Hatəm ağa, Nazim Hikmətin "Damokl qılıncı"nda- Hakim, C.Cabbarlının "Dönüş" əsərində Xosməmməd, Sofoklun "Elektra"sında- Tolfibi, İ.Kərimovun "Xəyanətin Müsibəti"ndə- Abdulla, N.Nərimanovun "Nadir şah"ında- Cavadxan, A.Babayevin "Oğul"unda- Qeysər, A.Qurbaninin "Türk sancağı"nda- Kərbəlayi Muxtar, Ə.Əliyevin "Unutqanlıq qorxunc bəladır"nda- Qarasaqqal, M.Hüseynin "Cavanşir"ndə- Cavanşir, H.Cavidin "İblis"ndə- İxtiyar rolları ilə sənətkarlığını nümayiş etdirib və çoxsaylı teatrsevərlərin alqışına səbəb olub.
Viktor Nekipelov
Viktor Aleksandroviç Nekipelov — rus şairi və publisist, hüquq müdafiəçisi, dissident hərəkatının üzvü, "Moskva Helsinki Qrupu"nun üzvü. Təhsilinə görə əczaçıdır.
Bioqrafiya
Çinin Harbin şəhərində "Çin Şərq Dəmiryolu"nun işçiləri ailəsində anadan olub. 1937-ci ildə anası ilə birlikdə SSRİ-yə köçüb. 1939-cu ildə anası həbs olundu və həbsdə olarkən öldü. 1950-ci ildə "Omsk hərbi tibb məktəbi"ni fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1960-cı ildə Xarkov Tibb İnstitutunun hərbi əczaçılıq fakültəsini də fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1969-cu ildə isə Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutu qiyabi bitirib.
1960-cı illərdə Ukraynada (Ujqorod və Umanda) yaşayıb, əczaçı və aptek müdiri kimi işləyib. 1966-cı ildə Nekipelovun "Mars və Venera arasında" şeirlər toplusu Ujqorodda nəşr olundu, daha sonra samizdatda nəşr olundu. Sovet nəşriyyatları isə onun əsərlərini ideoloji səbəblərə görə nəşr etməkdən imtina edirdi.
1960-cı illərin ortalarından Umanda yaşayan Stalin düşərgələrinin keçmiş məhbusları E.Olitskaya və N.Surovtsevanın təsiri altında olan Nekipelov rejimə mənəvi müxalifət yolunu tutdu. 1968-ci ilin avqustunda həyat yoldaşı ilə birlikdə Umanda qoşunların Çexoslovakiyaya daxil olmasına etiraz edən vərəqələr hazırlayıb səpələyib (vərəqələrin müəllifləri tapılmadı). O, Moskva və Ukrayna hüquq müdafiəçiləri ilə ünsiyyət qurmağa başladı və bu, onu KQB-nin diqqətinə çatdırdı. 1970-ci ildə Nekipelov işdən azad edildi.