cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mozalan (kinojurnal)
1974-cü ildə "Dəyirman bildiyini eləyir" və "Keyfiyyət nişanı" sənədli süjetlərində jurnal Bakı ət kombinatının və Bakı karamel fabrikinin məhsulunu kəskin tənqid etmişdir.
1976-cı ilin əvvəllərində “Mozalan” kinojurnalı “Qunduzdan söhbət açaq” süjetində Qarayazı xəzli heyvanlar sovxozunun pis vəziyyətindən bəhs etmişdir.
1978-ci ildə jurnalda göstərilmiş tənqidi materialların yoxlanması nəticəsində bəzi vəzifəli şəxslər məsuliyyətə cəlb olunmuşlar.
1971-79 illərdə rüblük, 1980-ci ildən isə ildə 8 nömrəsi buraxılmışdır.
2007-2014-cü illərdə kinojurnalın baş redaktoru yazıçı-ssenarist Orxan Fikrətoğlu olub.
2008-ci ildə "Mozalan" studiyası İspaniyanın "Aktualidad" jurnalının təsis etdiyi "Keyfiyyət və nüfuz lideri" beynəlxalq mükafatına layiq görülüb.
2021-ci ilin yanvar ayında Azərbaycan Televiziyası və Mədəniyyət Nazirliyinin birgə təşəbbüsü ilə  “Mozalan”ı yenidən dirçəltmək barədə qərar qəbul olunmuşdur. Beləliklə “Mozalan” satirik kinojurnalı uzun bir fasilədən sonra, 50 illik yubileyi ərəfəsində aprel ayından başlayaraq yenidən yayımlanmağa başlamışdır. Videoçarxın ssenari müəllifi və redaktoru İlqar Fəhmi, ”Mozalan” studiyası tərəfindən yaradıcı heyətin rəhbəri isə Əlisəttar Quliyevdir. İlk buraxılışı 12 aprel 2021-ci ildə Azərbaycan Televiziyasında yayımlanmışdır.
İndiyə qədər təxminən 200 nömrə istehsal etmişdir. Hər nömrədə isə 3-4 süjet vardır. Bunlar bədii, sənədli və hətta cizgi süjetləridir. Kinojurnal "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının nəzdində yaradılmışdır. Məqsəd ölkədəki neqativ hallara qarşı mübarizə aparmaq, satira diliylə xalqa çatdırmaq və dərs verməkdir. Anidən müxtəlif istehsalat obyektlərində peyda olmaq, oradakı əyri-əskikləri lentə almaq, bütün respublikanı xəbərdar etmək mozalançıların əsas iş üsullarından idi.
Mancuriya zəravəndi
(Aristolochia mandshuriensis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bosniya və Herseqovina şəhərləri
Bosniya və Hersoqovina şəhərləri. thumb|right|250px|[[Sarayevo]] thumb|right|250px|[[Banya Luka]] thumb|right|250px|[[Tuzla]] thumb|right|250px|[[Zeniça]] thumb|right|250px|[[Mostar]] thumb|right|250px|[[Bixaç]]
Bulbophyllum mayombeense
(Bulbophyllum mayombeense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ceyhun Səlimov
Səlimov Ceyhun Aqil oğlu — "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edilmiş şəhid, keçmiş "Papanin" küçəsi Ceyhun Səlimovun adını daşıyır.
Həyatı
1970-ci ilin 23 dekabrında Bakı  şəhərində anadan olmuşdur. Nəsimi rayonundakı 9 nömrəli orta məktəbin 8-ci sinfini bitirdikdən sonra Bakı şəhərindəki 54 nömrəli texniki peşə məktəbində təhsilini davam etdirmişdir. Məktəbi bitirərək yol maşınları çilingəri peşəsinə yiyələnmişdir. 1990-cı il iyun ayının 25-də hərbi xidmətə çağırılıb. O, hərbi xidmətdə tankçı peşəsinə mükəmməl yiyələnir. thumb|405x405px
Azərbaycana qarşı Ermənistanın işğalçılıq müharibəsinə dözməyən və Rusiya hökümətinin ermənipərəst mövqeyini hiss edən Ceyhun hərbi xidmətin müddətini başa çatmasını gözləmədən Bakıya qayıdır və az sonra valideynlərinə demədən Milli Ordunun Xüsusi Təyinatlı bölməsində tankçı kimi xidmətə başlayır. Evdəki nərdtaxtanın içərisinə qoyub getdiyi məktubunda Ceyhun yazmışdı: “Ata, sən məni kişi kimi tərbiyə etdiyinə görə çox sağ ol... Mən Şuşaya getdim...Vətənini qəlbdən sevən oğlunuz Ceyhun Səlimov.”
Döyüş yolu
O, 777-ci Xüsusi Təyinatlı hərbi hissənin tərkibində Şuşaya yollanır. O,cəsur və qorxmaz bir oğlan idi. Ceyhun döyüşə gülə-gülə, zarafat edə-edə gedirdi. Çox cəld idi. Əsgər dostları ona “Zayçik” adını qoymuşdu.
Ceyhunun qulluq etdiyi hərbi hissənin sorağı Şuşadan, Daşaltıdan, Kosalardan gəlməyə başladı. Şuşa uğrunda döyüşlərin birində əlindən və ayağından ağır yaralanır. Bir neçə yoldaşı ilə birlikdə mühasirədən çıxaraq meşə yolu ilə Laçına gəlib çıxırlar. Ceyhun və digər yaralı yoldaşları vertalyotla Bakıya gətirilirlər. Xəstəxanada müəyyən edildi ki, Ceyhun 14 qəlpə yarası almışdır. Həkimlərin böyük səyi nəticəsində əlindəki və ayağındakı qəlpələrin yarısı çıxarıldı.7 qəlpəni çıxartmağa qoymadı. Həkimlərə dedi : ”Müharibədən sonra...”
20 gün xəstəxanada yatdıqdan sonra Ceyhun Milli Ordunun kəşfiyyat batalyonun tərkibində Ağdərəyə yollanır. 1992-ci ilin iyulun 9-da Ağdərənin alınması əməliyyatında iştirak edir. Ağdərənin alınmasına görə şəxsən Rəhim bəy Qaziyevin imzası ilə saat və pul mükafatı ilə mükafatlandırıldı. Sonra 3 günlük evə buraxılır. 2 gün Bakıda qaldıqdan sonra cəbhəyə yollanır.
Kasapet yüksəkliyi uğrunda güclü vuruşma gedirdi. Ceyhun Səlimovun ağır döyüşü Kasapet  döyüşü olur. 8 nəfər döyüşçümüz mühüm yüksəkliyi döyüşə-döyüşə düşməndən azad edirlər. Bu anda düşmən snayperinin atəşi qəhrəman və vətənpərvər Ceyhunun gözlərini əbədi olaraq yumdu.Yoldaşları söyləyir ki, ölümcül yaralı Ceyhun əlinə bir ovuc torpaq götürərək yoldaşlarına: “Bu torpağı qoruyun!” deyə bildi. thumb|293x293px 1992-ci il 13 iyul tarixində Ceyhun Səlimov qəhrəmancasına şəhid olur.
Ailəsi
Anası Solmaz 1995-ci ildə, atası Aqil isə 2002-ci ildə vəfat etmişdir. thumb|254x254px
Macarıstanda ağ terror
right|thumb|200px|Macarıstanda ağ terror zamanı edam edilmiş bolşevik
Macarıstanda ağ terror əks inqilabçılar tərəfindən həyata keçirilmiş repressiya və zorakılıqla müşahidə edilmiş Macarıstan tarixinin iki illik bir dövrünü (1919–1921) əhatə etmişdir. Qısa ömürlü Macarıstan Sovet Respublikasını dəstəkləyənləri, yeni hökumətin müxalifətini əzmək və kommunistlərin Macarıstanda həyata keçirmiş olduqları Qırmızı terrora cavab məqsədilə edilmişdir. Ağ terrorun qurbanlarının çoxu yəhudilər olmuşdur. Bu terror zamanı on minlərlə insan mühakiməsiz həbs edilmiş 1.000 nəfərə qədər insan öldürülmüşdür.
Arxa plan
Birinci dünya müharibəsinin axırında Macarıstan dövlətinin siyasi quruluşu sürətli və köklü dəyişikliklərə məruz qaldı. Macarıstanın güclü bir parçası olduğu Avstriya-Macarıstan İmperiyası müharibədə məğlub olmuş və dağılmışdır. Qalib Antanta dövlətləri bölgəni ələ keçirmək və buranı Serb-xorvat-sloven dövləti, Çexoslovakiya, Rumıniya Krallığı arasında bölmək üçün əməli addımlar atmağa başladılar. Bunun nəticəsində Macarıstan torpaqlarının üçdə iki hissəsindən və əhalisinin üçdə bir hissəsindən məhrum edildi. Müharibədən sonra mövcud sosial-iqtisadi xarakterli üsyanlar ilə birgə baş vermiş bu itkilər bir çox macarda güclü bir təhqir edilmə və nifrət hissi yaratmışdır.
Belə bir mürəkkəb vəziyyətdə ölkənin və millətin yeni stabil bir hökumət yaratmaq cəhdləri uğursuz oldu. 1919-cu ilin mart ayında Sosial Demokrat-Kommunist koalisiyasından çıxan kommunistlər özlərinə yeni bir hökumət yaratdılar və Macarıstan Sovet Respublikasını qurdular. Macarıstan Kommunist Partiyasının lideri olan Bela Kun həm Sosial Demokrat-Kommunist koalisiyasına rəhbərlik edirdi, həm də ölkədə real söz sahibinə çevrilmişdi. Kun hökuməti dörd aydan az bir müddət ərzində hakimiyyətdə qalmış və Rumıniyanın Macarıstanı işğalı ilə hakimiyyəti sona çatmışdır. Bu dövrdə siyasi gərginlik və rəqiblərə təzyiq pik həddə çatmış, Qırmızı terror olaraq adlanan hadisələr baş verərək, çoxsaylı həbslərə və edamlara səbəb olmuşdur. Qeyd edilən zaman kəsiyində, Macarıstan Slovakiya və Transilvaniyanı zəbt etməyə çalışmış, ancaq buna cavab olaraq Rumıniya ordusu Macarıstanı işğal etmiş və 1919-cu ilin avqust ayında Budapeşti tutmuşdur. İşğaldan sonra Bela Kun da daxil olmaqla bir çox Macarıstan kommunisti mühacir həyatı yaşamağa başladı.
Abşeron-Xızı iqtisadi rayonu
Abşeron-Xızı iqtisadi rayonu – Azərbaycan Respublikasında iqtisadi-coğrafi rayon. Sahəsi 3,34 min km2 . Əhalisi 563,1 min. Abşeron və Xızı inzibati rayonları, Sumqayıt şəhəri daxildir. 7 iyul 2021-ci ilə qədər Abşeron iqtisadi rayonu adlandırılmışdır.
Təbiəti
Abşeron rayonunun ərazisi qərbdə Baş silsilə və Ləngəbiz silsiləsinin cənub-şərq, şərqdə Qobustanı və Abşeron yarımadasının qərb, şimalda Samur-Dəvəçi ovalığının cənub-şərq, cənubda Cənub-Şərqi Şirvan düzünün şimal hissəsini əhatə edir. Relyefi dağlıq və düzənlikdir. Səthi silsilə və tirələrlə yanaşı dərə, yarğan, qobu, təpə və çökəkliklərlə mürəkkəbləşmişdir. Yüksəkliyi Xəzər sahili düzənliklərdə okean səviyyəsindən –28 m -dən dağlıqda 2205 m (Dübrar d.) arasında dəyişir. Rayonun ərazisində, əsasən, Tabaşır, Paleogen, Neogen və Antropogen çöküntüləri yayılmışdır. Çoxlu palçıq vulkanları, zəngin neft-qaz və müxtəlif tikinti materialları yataqları, müalicə əhəmiyyətli mineral sular (Suraxanı, Şıx) var. İqlimi düzən sahələrdə mülayim isti quru subtropik, dağlıq ərazilərdə isə mülayimdir. Orta temperatur yanvarda dağlarda –4,5 °C-dən düzənlikdə 2,5 °C -yədək, iyulda isə müvafiq olaraq 19 °C-dən 26 °C-yədəkdir. İllik yağıntı 110–550 mm-dir. Çay şəbəkəsi seyrəkdir; əsas çayları Ataçay, Sumqayıtçay, Ceyrankeçməzçay və s. Samur-Abşeron kanalı və Şirvan kollektoru rayon ərazisindən keçir. Ceyranbatan su anbarı rayon ərazisindədir. Çoxlu sayda şor göllər mövcuddur. Ən irisi Masazır gölüdür. Boz-qonur, şorakət varı boz-qonur, şabalıdı, dağ-şabalıdı və s. torpaqlar yayılmışdır. Bitki örtüyü, əsasən, yarımsəhra və quru çöl tiplidir. Heyvanları: yenot, çöl siçanı və s. Sürünənlər çoxdur. Quşları: kəklik, göyərçin, qara qarın, bağrı qara və s.
Ümumi məlumat
2008-ci ildə məhsul buraxılışının fiziki həcm indeksi 2007-ci ildəkinə nisbətən 48,4%, o cümlədən sənayedə 26,9%, kənd təsərrüfatında 5,6%, tikintidə 2,3 dəfə artmış, nəqliyyatda 97,5%, rabitədə 116,3% və ticarətdə 115,9% olmuşdur. Əmtəə və xidmətlər istehsalının həcmi 2007-ci ildəkinə nisbətən 26,9% artmış və 427, 4 mln. manat təşkil etmişdir, bunun
98,5 mln. (2007-ci ildəkindən 44,4% çox) Abşeron rayonu, 3,0 mln. (3,2%) Xızı rayonu və 326,0 mln. (22,3%) Sumqayıt şəhərinin payına düşür. Sənaye məhsulunun həcmində qeyri-dövlət sektorunun xüsusi çəkisi 29,7%, o cümlədən Abşeron rayonu üzrə 90,5%, Xızı rayonu üzrə 13,1% və Sumqayıt şəhəri üzrə 11,5% təşkil etmişdir. Abşeron iqtisadi rayonunda işləyənlərin sayı 2007-ci ildəkinə nisbətən 4,2% artaraq 20562 (Abşeron r-nu üzrə 4814; Xızı r-nu üzrə 158; Sumqayıt ş. üzrə 15590) nəfər olmuş, bir işçinin orta aylıq əmək haqqı isə 24,3% artaraq 238,1 (Abşeron r-nu 234,9; Xızı r-nu 204,2; Sumqayıt ş. 239,5) manat təşkil etmişdir (2008). 2008-ci ildə rayonda əsas kapitala yönəldilmiş investisiyaların həcmi 2007-ci ildəkinə nisbətən 2,0 dəfə artaraq 386,8 mln. manat (adambaşına 931,9 manat) təşkil etmişdir. Bunun 169,2 mln. manat (adam başına 1653,3 manat) Abşeron rayonunun, 102,4 mln. manat (adambaşına 7134,1) Xızı rayonunun, 115,0 mln. manat (adam ba şına 385,6) Sumqayıt şəhərinin payına düşür. Ümumi sahəsi 67147 m² olan yaşayış evləri istifadəyə verilmişdir, bunun 49098 m² Abşeron r-nunun, 5524 m² Xızı r-nunun, 12525 m² Sumqayıt şəhərinin payına düşür.
Yük və sərnişin daşınma
Abşeron iqtisadi rayonu inkişaf etmiş infrastruktura malikdir. Ərazinin Xəzər dənizi sahilində yerləşməsi onun nəqliyyat əlaqələrini genişləndirməyə imkan verir. 2008-ci ildə avtomobil nəqliyyatı ilə 3243 min ton yük (2007-ci ildəkinə nisbətən 6,7% çox; Abşeron r-nu üzrə 708, Xızı r-nu üzrə 357, Sumqayıt ş. üz rə 2178), 81604 min sərnişin (2007-ci ildəkinə nisbətən 5,9% çox; Abşeron rayonu üzrə 14802, Xızı rayonu üzrə 1749, Sumqayıt şəhəri üzrə 65053) daşınmışdır.
Rabitə
2008-ci ildə rabitə xidmətlərinin həcmi 2007-ci ildəkinə nisbətən 16,3% artaraq, 6367,0 min manat dəyərində olmuşdur; bunun 2236,8 min manatı Abşeron r-nunun, 115,8 min manatı Xızı r-nunun, 4014,4 min ma natı Sumqayıt ş.-nin payına düşür.
Ticarət və məişət xidməti
2008-ci ildə pərakəndə əmtəə dövriyyəsinin həcmi 473,5 mln. manat (adam başına 1002,1), pullu xidmətin həcmi 126,6 mln. manat (adambaşına 268,0); iaşə əmtəə dövriyyəsinin həcmi 14,9 mln. manat (2007 ildəkinə nisbətən 30,1% çox), məişət xidmətinin həcmi 13,6 mln. manat dəyərində (2007-ci ildəkinə nisbətən 24,6% çox); muzdlu işçilərin siyahı sayı
83,7 min nəfər, onların ortaaylıq əmək haqqı 199,7 manat olmuşdur; işsiz statusuna malik olanlar 958 nəfərdir (onlardan 233-ü işsizliyə görə müavinət alır). 2003–2008 illərdə bölgədə 49386 (29152-si daimi) yeni iş yeri, o cümlədən 36435-i (19755-i daimi) Sumqayıt ş.-ndə, 4327-si (829-u daimi) Xızı r-nunda, 8624-ü (8568-i daimi) Abşeron r-nunda açılmışdır. Abşeron iqtisadi rayonu sosial obyektlərin geniş şəbəkəsinə malikdir. Burada elmi tədqiqat inistutları, ali məktəblər, böyük idman kompleksləri, ölkə əhəmiyyətli səhiyyə
müəssisələri və s. fəaliyyət göstərir. Abşeron iqtisadi rayonuda 4867 müəssisə, o cümlədən 1369-u Abşeron rayonunda, 269-u Xızı rayonunda, 3229-u Sumqayıt şəhərində qeydiyyatdan keçmişdir; 20749 sahibkar, o cümlədən 5480-i Abşeron rayonunda, 291-i Xızı rayonunda, 14978-i Sumqayıt şəhərində fəaliyyət göstərir (1.1.2009).
Nəqliyyat
Nəqliyyat istehsal kompleksinin ayrılmaz tərkib hissəsi kimi maddi və qeyri maddi — istehsal sahələri arasında əlaqələri həyata keçirir, iqtisadi-coğrafi rayonlar arasında ərazi əmək bölgüsünün reallaşmasını təmin edir. Abşeron-Xızı iqtisadi-coğrafi rayonunda ölkənin ən iri nəqliyyat qovşaqlarından biri olan Bakı Xəzər sahilində ən böyük liman kimi də formalaşmışdır. Sənaye və nəqliyyat qovşağı infrastrukturunun mərkəzi hesab edilən bu iqtisadi-coğrafi rayonda nəqliyyatın bütün növləri inkişaf etmişdir.
Avtomobil nəqliyyatı
İqtisadi-coğrafi rayonda yük və sərnişin daşınmasında aparıcı yeri avtomobil nəqliyyatı tutur. Magistral avtomobil yollarının uzunluğu 573 km-dir Ölkənin bütün istiqamətlərinə gələn yollar iqtisadi-coğrafi rayona 3 istiqamətdən — cənub, qərb və şimal istiqamətində daxil olur. Bu magistral yolları birləşdirən uzunluğunda Bakı dairəvi yolu son illərdə istifadəyə verilmişdir. Şimal istiqaməti birləşdirən yollar Bakı-Sumqayıt və Sumqayıt-Giləzi, cənub istiqamətini birləşdirən yollar Bakı-Sahil və Sahil-Ələt tamamilə qurularaq müasir tələblərə cavab verir. Qərb istiqaməti Bakı-Cəngi yolu yenidən qurulur. Bakıda 2006–2013-cü illərdə aparılan yenidənqurma və nəqliyyat sisteminin təkmilləşdirilməsi məqsədi ilə 32 piyada keçidi tikilmiş, 23 yol ötürücüsü, körpü və tunellər, Beynəlxalq Avtovağzal Kompleksi istifadəyə verilmişdir. Abşeron yarımadasında yollar yenidən qurulmuş və yeni yollar da çəkilmişdir. Bunlardan uzunluğu olan Xırdalan Binəqədi–Balaxanı dairəvi yolu, olan "Koroğlu"–Mərdəkan, 19 km-lik Hava limanı-Bilgəh, 14 km-lik Bilgəh-Pirşağı, Zığ-Hava limanı, 13 km-lik Zığ-Qala, Zabrat-Maştağa, Maştağa-Buzovna, Buzovna-Mərdəkan, Zığ-Hövsan-Türkan-Qala, Sabunçu-Ramana-Yeni Suraxanı, Qala-Şüvəlan, 25 km-lik Saray-Novxanı-Mehdiabad-Fatmayı-Görədil yolları tikilmişdir. Tikilmək üzrə olan Pirşağı-Novxanı-Sumqayıt, Qala-Pirallahı, Zabrat-Kürdəxanı-Pirşağı, Xocəsən-Lökbatan, şəhərdə Ziya Bünyadov prospekti və 33 km-lik Hökməli-Qobu-Lökbatan-Güzdək-Buta yollarını göstərmək olar.
İqtisadi-coğrafi rayonda avtomobil nəqliyyatı ilə yük daşınması 2005 və 2011-ci illər ərzində 29 mln tondan 49 mln tonadək, o cümlədən Bakıda 26,5 mln tondan 45,5 mln tonadək artmışdır. Yük dövriyyəsi isə bu dövrdə 3040,5 mln t/km-dən 5541,6 mln t/km-dək, o cümlədən Bakıda 2794,3 mln t/km-dən 5165,3 mln t/km-dək yüksəlmişdir. Avtomobil nəqliyyatı ilə sərnişin daşınması 446,5 mln nəfərdən 688 mln nəfərədək, o cümlədən Bakıda 375,2 mln nəfərdən 585,9 mln nəfərədək; sərnişin dövriyyəsi isə 8346,6 mln s/km-dən 14581,5 mln s/km-ədək, o cümlədən Bakıda 7282,5 mln s/km-dən 13025,1 mln s/km-ədək artmışdır. Bu göstəricilər avtomobil nəqliyyatının ölkədə və iqtisadi-coğrafi rayonda böyük rol oynamasını və sürətli inkişafını göstərir. 2005–2011-ci illər ərzində avtomobillərin sayı sürətlə artmışdır, xüsusilə Bakıda 295,9 min ədəddən 647 min ədədədək, iqtisadi-coğrafi rayonda (Bakı daxil olmadan) 24 min ədəddən 35,9 min ədədədək, o cümlədən şəxsi minik avtomobilləri Bakıda 231,6 mindən 529,4 minədək və iqtisadi-coğrafi rayonda 17,4 mindən 28,9 minədək artmışdır. Bu dövrdə hər 100 ailəyə düşən şəxsi minik avtomobillərinin sayına görə Bakıda 52-dən 116-dək, Sumqayıtda 19-dan 34-dək, Abşeron rayonunda isə 13-dən 22-dək artım olmuşdur.
Dəmir yolu nəqliyyatı
İqtisadi-coğrafi rayon inkişaf etmiş dəmir yolu şəbəkəsinə malikdir. Ölkənin dəmir yolunun 18%-i burada yerləşir. Dəmir yolu ilə daşınan yüklərin həcmində artım olsa da, sərnişin daşınmasında azalma getmişdir. İqtisadi-coğrafi rayonda ölkənin əsas dəmir yollarını birləşdirən Ələt-Biləcəri və Giləzi-Biləcəri yolları yük gərginliyinə görə fərqlənir. Bakının ətrafında dairəvi dəmir yol xəttindən təkcə Bakı-Qala-Dübəndi yolu ilə neft məhsulu daşımaları həyata keçirilir.
Metro
Şəhərdaxili sərnişin daşınmasında metro mühüm yer tutur. 1967-ci ildə fəaliyyətə başlayan metro xəttinin ümumi uzunluğu 34,6 km-dir (2011). Son illərdə "Nəsimi", "Azadlıq" və "Dərnəgül" stansiyaları istifadəyə verilmiş, "Koroğlu", "İçərişəhər" və "28 may" stansiyaları yenidən qurulmuş, "Avtovağzal" stansiyasının tamamlanması işləri gedir. Metro ilə sərnişin daşınması 2005-ci ildə 147,0 milyon nəfərdən 2011-ci ildə 182,6 milyon nəfərədək, sərnişin dövriyyəsi 1381mln nəfər/km-dən 1844 mln nəfər km/dək artmışdır.
Boru kəməri nəqliyyatı
Ölkə daxilində təsərrüfat və əhalinin təbii qazla fasiləsiz təminatı, regionlar arasında onun paylanmasının nizamlanması üçün Vahid Qaz Kəmərləri sistemi yaradılır. Magistral qaz kəmərləri iqtisadi-coğrafi rayondan bütün istiqamətlərə şaxələnir. İqtisadi-coğrafi rayonun daxilində Zirə-Bakı, Neft Daşları-Bakı, Qaradağ-Bakı, Qaradağ-Sumqayıt qaz kəmərləri hasil edilən mavi yanacağı istehlakçılara çatdırır.
Dəniz nəqliyyatı
Dəniz nəqliyyatı beynəlxalq ticarətdə mühüm rol oynayır. Bakı təkcə ölkədə deyil, həm də Xəzər dənizində ən böyük limandır, bütün yüklər və sərnişinlər əsasən buradan daşınır. Azərbaycanın Xəzərsahili ölkələrlə əlaqələr saxlamasında Bakı-Həştərxan, Bakı-Mahaçqala, Bakı-Ənzəli, Bakı-Dərbənd, həmçinin gəmi-bərələrin işlədiyi Bakı-Aktau, Bakı-Türkmənbaşı və Bakı-Bektaş dəniz yolu xətlərinin əhəmiyyəti böyükdür. Dəniz nəqliyyatı ilə yükdaşımalar 2005-ci ildə 8488 min tondan 2011-ci ildə 10317 min tonadək artmışdır. Dəniz nəqliyyatı vasitəsilə əsasən neft və neft məhsulları, tikinti materialları, taxta-şalban, yeyinti sənayesi məhsulları, taxıl daşınır. Dəniz nəqliyyatının sərnişin daşınmasında rolu çox cüzidir. 2011-ci ildə cəmi 17 min nəfər sərnişin daşınmışdır. Müasir tələblərə cavab verən Ələt yük limanı istifadəyə verilmək üzrədir. Avropa-Asiya nəqliyyat dəhlizi vasitəsilə daşınan yüklər yeni limandan keçəcəkdir. İqtisadi-coğrafi rayonda həmçinin Dübəndi, Hövsan, Zığ limanları da fəaliyyət göstərir.
Hava nəqliyyatı
Hava nəqliyyatı uzaq məsafələrə sərnişin daşınmasında böyük rol oynayır. Bu sahə xarici ölkələrlə əlaqələrin genişlənməsi prosesində sürətlə inkişaf edir. Bakıda Hava limanı yerləşir. 1999-cu ildə Bakıda beynəlxalq standartlara cavab verən aerovağzal kompleksi istifadəyə verilmişdir.
Assassination Classroom
— Yuusey Matsui tərəfindən çəkilmiş və yazılmış manqa seriyası. Manqa seriyası 2012-ci ilin iyulundan 2016-cı ilin martına kimi Shueisha nəşriyyatının "Weekly Shōnen Jump" jurnalında nəşr olunmuşdur və Viz Media tərəfindən Şimali Amerika regionu üçün lisenziyalaşdırılmışdır. Manqa səkkizayağa bənzər və həddən artıq güclü olan müəllimdən və 1 il ərzində həmin müəllimin Yeri məhv etməsinin qarşısını almaq üçün ona sui-qəsd təşkil etməklə vəzifələndirilən şagirdlərdən bəhs edir. 2016-cı ilin iyuluna qədər manqanın Yaponiyada 20 milyon tirajla 21 tankobon cildi nəşr olunmuşdur.
Brain's Base tərəfindən istehsal olunmuş OVA 2013-cü ilin oktyabrından noyabrına qədər Jump Festa tədbirində ekranlaşdırılmışdır. Daha sonra Lerche studiyası anime serialının istehsalına başlamış və anime 2015-ci ilin yanvarında Fuji TV kanalında göstərilməyə başlamışdır. 2016-cı ilin yanvarından iyununa kimi ikinci mövsümü nümayiş olunmuşdur. Anime adaptasiyası Şimali Amerikada Funimation, Avstraliya və Yeni Zelandiyada Madman Entertainment tərəfindən lisenziyalaşdırılmışdır. 21 mart 2015-ci ildə film adaptasiyası yayımlanmışdır. 25 mart 2016-cı ildə isə bu filmin sikveli — "Sui-qəsd sinfi: Məzuniyyət" ekranlaşdırılmışdır.
İstehsal
Müəllif Yuusey Matsui Koro-senseyi sarı rəngdə təsvir etməsini bu rəngin uşaqlar üçün daha diqqətçəkən olması ilə əlaqələndirmişdir. O, misal kimi Simpsonların və minionların adlarını çəkmişdir. Müəllif bildirmişdi ki, Koro-sensey üçün nəyi ilham aldığı ilə bağlı konkret bir şey yoxdur, lakin spesifik forması olmadığına görə onu müxtəlif vəziyyətlərdə təsvir etmək daha asandır.
Manqa
Manqanın serializasiyasına 2 iyul 2012-ci ildə Shueisha nəşriyyatının "Weekly Shonen Jump" jurnalında başlanılmışdır. İlk tankobon cildi 2 noyabr 2012-ci ildə işıq üzü görmüşdür. Birinci cildin ilk nəşri zamanı 300.000 nüsxə çapdan çıxmışdır, lakin növbəti bir neçə yenidən çap zamanı bu göstərici 1 milyondan çox olmuşdur. 17-ci cild 28 dekabr 2015-ci ildə nəşr olunmuşdur. 20 milyon nüsxə dövriyyədədir. Manqa səhifələrinə səsli kliplərin əlavə olunduğu VOMIC (səsli komiks) versiyası 2013-cü ilin yanvarından 2013-cü ilin iyununa kimi "Sakiyomi Jum-Bang!" varyeti verilişində yer almışdır. Manqa seriyası Viz Media tərəfindən ingilis dilinə tərcümə olunmuş və seriyanı 2014-cü ilin dekabrından həm rəqəmsal, həm də fiziki nəşrlər şəklində yayımlayır. Manqa seriyası 16 mart 2016-cı ildə 180 fəsil ilə başa çatmışdır.
Kizuku Vatanabe və Co Aoto tərəfindən yazılıb çəkilən "Koro-sensei Q!" adlı spin-off manqası Shueisha nəşriyyatının "Saikyō Jump" jurnalında 2 oktyabr 2015-ci ildən nəşr olunur.
Anime
230px|left|thumb|Anime serialının posteri.
Manqa seriyası əsasında Brain's Base studiyası tərəfindən istehsal olunmuş OVA "Jump Super Anime Tour" tədbiri çərçivəsində 6 oktyabrdan 24 noyabr 2013-cü ilə kimi Yaponiyanın 5 şəhərində nümayiş etdirilmişdir. Manqaya əsaslanan anime serialı 9 noyabr 2015-ci ildən Fuji TV kanalında göstərilmiş və 22 seriya davam etmişdir. Anime serialının rejissoru Seyci Kişi, personaj dizayneri Kazuki Morita, ssenaristi Makoto Uezudur. 2014-cü ilin noyabrında "Jump Special Anime Fest" tədbirində ekranlaşdırıldıqdan sonra 27 mart 2015-ci ildə yayımlanmış BD/DVD cildinə OVA da daxil edilmişdir. Anime serialı Şimali Amerika üçün Funimation tərəfindən lisenziyalaşdırılmış və 18 fevral 2015-ci ildə dublaj edilmiş versiyası yayımlanmağa başlamışdır. İlk açılış mahnısı 3-E Utatan tərəfindən ifa olunan, ikinci bağlanış mahnısı isə yenə 3-E Utatan tərəfindən ifa olunan mahnısıdır. Bağlanış mahnısı isə Moumoon tərəfindən ifa olunan "Hello, shooting star" mahnısıdır.
9 yanvar 2016-cı ildən 19 iyun 2016-cı ilə kimi anime serialının ikinci mövsümü yayımlanmışdır və 25 seriya davam etmişdir. Birici açılış mahnısı "Question" mahnısı, ikinci açılış mahnısı isə  mahnısıdır. Hər iki mahnı 3-nen E-gumi Utatan qrupu tərəfindən ifa olunmuşdur. Birinci bağlanış mahnısı kimi mahnısı, ikinci bağlanış mahnısı kimi isə  mahnısı səsləndirilmişdir. Hər iki mahnının ifaçısı Şion Miyavakidir.
Lerche tərəfindən istehsal olunmuş iki anime filmi adaptasiyası 19 noyabr 2016-cı ildə ekranlaşdırılacaq. Birinci anime filmi "Assassination Classroom: 365 Days" yığma anime filmi olub, hekayənin başa çatmasından 7 il sonrasını ələ alır. İkinci anime filmi "Koro-sensei Q!" eyniadlı manqanın adaptasiyası olub, hərəsi 10 dəqiqə olmaqla 12 seriya şəklində buraxılacaq. Bu animenin açılış mahnısı Aya Suzaki tərəfindən ifa olunan "Re:QUEST" mahnısı olacaq.
Film
Manqa əsasında istehsal olunmuş film 21 mart 2015-ci ildə Yaponiyada yayımlanmışdır. 5 aprel 2015-ci ilə qədər filmin əldə etdiyi gəlir 20 milyon ABŞ dollarıdır. Bu film 2015-ci ildə Yaponiyada ən çox gəlir əldə edən 10-cu film olub: 2,77 trilyon ¥ (23 milyon $). Sikvel filmi "Sui-qəsd sinfi: Məzuniyyət" 25 mart 2016-cı ildə yayımlanmışdır. Sikvel filminin orijinal adı "Ansatsu Kyōshitsu: Sotsugyō-hen"-dir.
Videooyun
Bandai Namco Games tərəfindən Nintendo 3DS platforması üçün istehsal olunmuş adlı videooyun 12 mart 2015-ci ildə Yaponiyada buraxılmışdır.
"Assassination Classroom"-un baş qəhrəmanı Koro-sensey 19 mart 2014-cü ildə Yaponiyada PlayStation 3 və PlayStation Vita platformaları üçün buraxılmış "J-Stars Victory VS" oyununda və bu oyunun beynəlxalq versiyası olan "J-Stars Victory VS+" oyununda (2015-ci ilin yayında, PS3, PS Vita və PlayStation 4 platformaları üçün buraxılıb) oynanılabilən personajlardan biridir.
Qəbul
Birinci cildin 1 milyondan çox nüsxəsi çapdan çıxmışdır və digər cildləri mütəmadi olaraq Yaponiyada ən yaxşı satan manqalar siyahısında peyda olmuşdur. 2-ci, 3-cü, 4-cü, 1-ci, 5-ci və 6-cı cildlər müvafiq olaraq 2013-cü ilin ən yaxşı satan manqalar siyahısında 26-cı, 32-ci, 36-cı, 37-ci, 41-ci və 50-ci yerləri tutmuşdur. 2013-cü ildə satılan 4,5 milyon nüsxəsi ilə manqa seriyası həmin il Yaponiyada ən yaxşı satan 7-ci manqa olmuşdur. 2013-cü ildə Yaponiya kitab evləri tərəfindən məsləhət görülən top-15 manqa seriyası siyahısında ("Zenkoku Shotenin ga Eranda Osusume Comic 2013") ikinci yeri tutmuşdur. 6-cı "Manga Taishō" mükafatına layiq görülmüşdür. Media Factory nəşriyyatı və "Da Vinci" manqa xəbərləri jurnalı tərəfindən tərtib olunmuş "İlin kitabı" siyahısının kişilər üçün kateqoriyasında ikinci yerdə göstərilmişdir. "Nippon Shuppan Hanbai" manqanı 2013-cü ilin ən yaxşı işi seçmişdir. 2014-cü ildə Takarajimasha nəşriyyatının "Kono Manga ga Sugoi!" adlı kişi oxucular üçün top-20 manqa siyahısında 1-ci yeri tutmuşdur.
2015-ci ilin fevralında "Asahi Shimbun" qəzeti "Assassination Classroom" manqasının 19-cu Tezuka Osamu Mədəniyyət Mükafatının 9 nominantından biri olduğunu açıqlamışdır.
Girdə zəravənd
(Aristolochia rotunda) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
HMS Trincomalee
“Əlahəzrətin gəmisi Trinkomali”, — üçdorlu, 38 döyüş topuna malik Böyük Britaniya Kral Donamasına məxsus VI ranq freqat.
Zamanlı (Gədəbəy)
Zamanlı — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 19 may 1993-cü il tarixli, 611 saylı Qərarı ilə Gədəbəy rayonunun Arabaçı kənd Sovetinin Zamanlı kəndi Mormor kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
Kəndin keçmiş adı Sərkar olmuşdur. Yerli məlumata görə, kəndi vaxtilə Qızılalı oğlu Zaman salmış və kənd də onun adı ilə adlandırılmışdır. Kəndin əhalisi əsasən xəlfəli tayfasına mənsub ailələrdən ibarətdir. Oykonim Zaman (şəxs adı) və -lı komponentlərindən düzəlib.
Tarixi
Zamanlı kəndinin tarixi albanların bu ərazilərdə yaşadığı IV-V əsrlərə gedib çıxır.
2010-cu il sentyabrın 11-də Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin əsgərləri tərəfindən bu kəndin ərazisində təxribat törətməyə çalışan Ermənistan xüsusi xidmət orqanlarının əməkdaşı Manvel Sarıbekyan tutulmuşdur. Daha sonrakı araşdırmalar nəticəsindən məlum olmuşdur ki, Manvel Sarıbekyan Azərbaycan tərəfinə kənd məktəbini partlatmaq üçün keçib.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Murğruz silsiləsinin yamacında yerləşir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 649 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı — əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Dallas
Dallas — Texas ştatında şəhər, Dallas Qraflığın mərkəzi. 1841-ci ildə salınmışdır. Ərazisi 997.1 km², 2006 il əhalisi 1,232,940.
Dallas təkcə yüksək səviyyədə inkişaf etmiş sənayesi ilə tanınmır. Bura həm də böyük elm və mədəniyyət mərkəzidir. Şəhərin arxitekturası Amerikanın digər şəhərlərindəkindən elə də fərqlənmir. Məşhur memar Raytın layihəsi əsasında hazırlanan Dallas Teatr Mərkəzi, Moda Evi, Nyu-Yorkun, Los Ancelesin mədəniyyət mərkəzlərindən heç də geridə qalmır.
Yalova qətliamı
Yalova qırğını aprel-may 1921-ci ildə Yunan və yerli yunanlar və ermənilər tərəfindən Yalova bölgəsində müsəlmanlara tətbiq olunan zülmü. Bölgədəki Müsəlman Türk kəndlərinin az qala hamısı yandırıldı, minlərlə insan öldürüldü və ya qaçqın vəziyyətinə düşdü. Hadisələr yunan Türk müharibə zamanı baş verib. thumbnail|Yandırılan Türk və Müsəlman kəndləri.
Araşdırma Heyəti
Hadisələr Qırmızı Xaç nümayəndələrinin də içində olduğu beynəlxalq bir heyət tərəfindən araşdırıldı. Heyət başçısı Moris Geriyə görə, təxminən 6,000 insan öldürüldü. Osmanlı qaynaqları isə daha geniş bir bölgəni içinə alaraq ümumi 9,100 ölüdən bəhs edir. Başqa mənbələrə görə yalnız Yalova ətrafında 5.500 müsəlman öldürüldü. Bir qaynağa görə Gemlik və Yalova qəzalarında 27 kənd yox edildi, Orhangazi qəsəbəsi qismən yandırıldı. Armutlu'da qadınlar sistematik bir formada təcavüz edildi. bir neçə min müsəlman qaçqın gəmilərlə İstanbula daşındı.
Məşhur mədəniyyətdə Yalova Katliamı
Kocaderedə bir abidə var. Hadisələr haqqında Mehmet Ballı tərəfindən Engere adlı bir roman yazılmışdır.
SSRİ Elmlər Akademiyası
SSRİ Elmlər Akademiyası ― SSRİ-nin aparıcı alimlərinin elmi fəaliyyətini əlaqələndirən, SSRİ Nazirlər Sovetinə tabe olan ali elmi müəssisə.
1925–1991-ci illərdə fəaliyyət göstərmişdir. Birbaşa varisi Rusiya Elmlər Akademiyasıdır.
Ekspedisiya
Ekspedisiya — xüsusi olaraq elmi və ya hərbi məqsədlə təyin olunmuş səyahət. və ya idman ekspedisiyası (alpinistlərin dağ ekspedisiyası).
Ekspedisiya – [lat. expeditio – qaydaya salma] 1) göndərmə, yollama; 2) poçtda: mətbuatı, məktub və teleqramları göndərən şöbə; 3) dövri mətbuatı abunəçilərə göndərən; 4) bəzi idarə və müəssisələrdə rəsmi məktubları qəbul edən və göndərən, həmçinin malları yola salan şöbə; 5) elmi-tədqiqat və başqa məqsədlərlə edilən səyahət, səfər; 6) uzaq rayonlara axtarış, kəşfiyyat, təhqiqat məqsədilə yollanan bir qrup şəxs; 7) mülki hüquqda müqavilə növü, bu müqaviləyə görə bir tərəf (ekspeditor) digər tərəfin (müştərinin) hesabına və onun adından müştəriyə məxsus olan yükləri göndərməyi, yaxud onun ünvanına daxil olmuş yükü almağı, müştəri isə bu iş üçün müəyyən haqq verməyi öhdəsinə götürür.
Dövlət və Din (jurnal)
"Dövlət və Din" İctimai fikir toplusu — Azərbaycan Respublikası Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin nəşridir. Redaktoru Sadiq Mirzəyevdir.
Tarixi
İlk nömrəsi 2006-cı ilin noyabr ayında nəşr olunmuşdur.
2010-cu ilin sentyabr-oktyabr aylarında işıq üzü görmüş 5 (19)-cu sayından etibarən jurnalda rus dilində də məqalələr çap olunur.
Bir müddət fəaliyyətini dayandırsa da, 2015-ci ilin yanvar ayından yenidən fəaliyyətini bərpa etmişdir.
Jurnal dinşünaslıq, dinin tarixi və fəlsəfəsi ixtisasları üzrə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasında qeydiyyatdan keçmişdir.
Məzmunu
İctimai fikir toplusunun əsas qayəsi dini dəyərləri və dövlət-din münasibətlərini sağlam mövqedən işıqlandırmaq, müxtəlif millətlərin və dinlərin yaşadığı Azərbaycanda əsrlərdir mövcud olan və bu gün dünyanın bir çox dövləti üçün nümunə göstərilən tolerantlığın, birlik və bütövlüyünün zəmanəti olan azərbaycançılıq məfkurəsinin təbliğ etməkdir. Bununla yanaşı, topluda yer alan məqalələrdə dünyanın, az qala, yarısını ağuşuna almış dini radikalizm, ekstremizm və təriqətçilik, dinin siyasi alətə çevrilməsi cəhdlərinin törətdiyi və törədə biləcəyi fəsadlar diqqətə çatdırılır, müxtəlif din və milli mənsubiyyətə mənsub insanlar kimi, elm ilə dinin də "birgəyaşayışının" mümkünlüyü elmi-dini nöqteyi-nəzərdən göstərilir. Bir sözlə, "Dövlət və Din" dinindən, dilindən, irqindən asılı olmayaraq bütün dünya xalqlarının bu gün ən çox ehtiyac duyduğu maarifləndirmə missiyasının daşıyıcısıdır.
Bundan əlavə, topluda dünya dilnləri, məzhəblər, təriqətlər, cərəyanlar, din fəsəfəsi, ümumilikdə, dinin bütün sahələri və dövlət-din münasibətləri ilə yanaşı, milli-mənəvi dəyərlər, Azərbaycan tarixi və mədəniyyəti ilə bağlı elmi-publisistik məqalələrlə də oxucuları tanış edir.
"Dövlət və Din" ictimai fikir toplusu həm dinşünaslıq və ilahiyyat sahəsi ilə məşğul olan tədqiqatçılar, həm də geniş oxucu kütləsi üçün çox maraqlıdır.
Mükafatları
Toplu "Ortaq Dəyərlər" İctimai Birliyinin 2015-ci ilin may-avqust aylarında Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə yardımı ilə keçirdiyi "Dövlətin din siyasətinin təbliği: kütləvi informasiya vasitələrində dini maarifləndirmə işi" mövzusundakı layihənin "Azərbaycan dövlətin din siyasətini peşəkar səviyyədə təbliğ edən mətbu orqan" nominasiyası üzrə təltif olunmuşdur.
Çin əjdahası
Çin əjdahası — Çin folklorunda və Çin mifologiyasında əfsanəvi məxluq. Əjdahaların tısbağa, balıq və xəyali varlıqlar kimi bir çox heyvana oxşayan formaları var, ancaq onlar daha çox dörd ayaqlı ilan kimi təsvir olunurlar. İn və Yan terminologiyasında əjdaha yandır, Çin feniksi isə ini tamamlayır. Çin əjdahaları ənənəvi olaraq, mərhəməti və əzəmətin qüdrətini simvolizə edir, xüsusi olaraq isə suyu, yağışı, tufanı və daşqını idarə etmək gücünə malikdir. Əjdaha həmçinin gücü, qüvvəni və buna layiq olan insanlar üçün uğuru simvolizə edir. Bununla belə, Çin imperatoru imperiyanın gücünü göstərmək üçün əjdahadan istifadə edirdi.
Çinin gündəlik danışıq dilində hörmətli və məşhur insanları əjdaha ilə,  bacarıqsız və nailiyyətləri olmayan insanları isə soxulcan kimi ehtiram göstərilməyən varlıqlarla müqayisə edirlər. Bir çox Çin atalar sözü və idiomlarında əjdahaya aid nümunələr var, məsələn: Ümidli birinin oğlu əjdaha olacaq (望子成龍,wàng zǐ chéng lóng, yəni, oğlunun bir əjdaha çevrilməsi ümidi ilə).
Rəmzi əhəmiyyəti
Tarixən əjdaha Çin imperatorunun simvolu olub. Çjou sülaləsində beş-caynaqlı əjdaha Səma Oğlunu, dörd caynaqlı əjdaha zadəganları (zhuhou, seigneur), üç caynaqlı əjdaha isə nazirləri (dafu) təsvir etmək üçün təyin olunmuşdu. Tsin sülaləsidə beş caynaqlı əjdaha imperatoru, dörd və üç caynaqlı əjdahalar isə sadə insanları təsvir etmək üçün təyin edilirdi. Tzin Mancur sülaləsinin milli bayrağında əjdahanın təsviri var idi.
Əjdaha bəzən Çinin milli simvolu kimi qərbdə istifadə olunur. Lakin bu istifadə millətin rəmzi kimi həm Çin Xalq Respublikası, həm də Çin Respublikasının tərkibində ortaq deyil. Əjdaha ümumiyyətlə mədəniyyət simvolu kimi istifadə olunur. Honkonqda əjdaha beynəlxalq brend kimi Honqkonqu təbliğ etmək üçün istifadə olunan layihəsinin bir hissəsidir.
Avropanın təsiri olmuş mədəniyyətlərdə əjdahanın aqressiv, döyüşkən çalarları var, buna görə Çin hökuməti simvol kimi əjdahadan istifadə etməkdən çəkinmək istəyir.
Bəzən çinlilər arasında "Əjdahanın övladları" termini istifadə olunur. Bu termin etnik kimlik əlaməti kimi müxtəlif Asiya millətlərini təsvir etmək üçün heyvan simvolları axtarılan zaman 1970-ci illərdə bir tendensiya kimi yaranıb. Canavar monqollar arasında, meymun isə tibetlilər arasında istifadə olunurdu. Çin mədəniyyətində bu gün əjdaha əsasən dekorativ məqsədlər üçün istifadə olunur.
Dövlət rəmzi kimi
Əjdaha Tzin Mancur sülaləsinin zamanında rəsmi istifadə də idi. 1912-ci ilə qədər milli bayrağın üzərində təsvir olunurdu. Əjdaha 1913-ci ildən 1928-ci ilədək dövlət gerbinin on iki simvolu üzərində yenidən təsvir olunmuşdur.
Mənşəyi
Çin əjdahasının mənşəyi məlum deyil. Çin mədəniyyətində əjdahanın olması tarixdən bir neçə min il əvvələ gedib çıxır. Belə ki, 1987-ci ildə Henan əyalətində Yanşao mədəniyyətindən beşinci minilliyə aid əjdaha heykəli, eramızdan əvvəl 4700 -2900-cü illəri əhatə etmiş Hunşan mədəniyyətindən isə spiral formada dekorativ fərqləndirmə nişanları qazıntılar nəticəsidə aşkar olunub. Spiral formalı əjdaha Çin mədəniyyətinin əvvəllərində mühüm rol oynayıb. Ən erkən Çin yazısında əjdaha simvolu Şan sülaləsi dövründən dekorativ əjdaha həmailləri kimi spiral formasına oxşar formaya malik idi.
Qədim çinlilər "əjdaha sümükləri" kimi dinozavr sümüklərinin tapıldığını göstərirlər və onlar bu cür qeyd edilir. Məsələn, Çanq Qu eramızın 300-cü ilində Sıçuanda "əjdaha sümüklərinin" kəşfini qeyd edib. Dinozavrlar üçün müasir Çin sözü konqlonqdur (恐龍) və mərkəzi Çində kənd sakinləri bu gün də davam edən praktikada ənənəvi təbabətdə istifadə üçün daşlaşmış "əjdaha sümükləri" qazıb çıxarıblar. Henan Geologiya Muzeyindən olan Çjan Xinliao qeyd edir:
Çində kəşf edilmiş dinozavrların müxtəlifliyi üçün binominal ad Mey lonq çincə "yatmış əjdaha" mənasına gəlir. Mey lonqun daşlaşmış qalıqları Çində yatmış və spiral formasında tapılıb.
Leşkər
Leşkər — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Ləşkər oyk., sadə. Gədəbəy r-nunun Kiçik Qaramurad i.ə.v.-də kənd. Orta dağlıq qurşaqdadır. Leşkər variantmda da qeydə alınmışdır. Yaşayış məntəqəsini vaxtilə Qazax mahalından gəlmiş ailələr xalq arasında Leş- kar adlanan yerdə salmışdılar. Ləşkər İran dillərində “qoşun, ordu”, “düşərgə” mənalarında işlənir. Yerli əhalinin məlumatma görə, vaxtilə İran şahının qoşunu bir müddət burada düşərgə saldığına görə həmin yerə bu ad verilmişdir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 670 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Con Kennedi adına Beynəlxalq Hava Limanı
thumb|150px|TWA uçuş mərkəzi Con Kennedi adına beynəlxalq aeroport (BHNA kodu JFK, BMAT kodu KJFK, FAA işarəsi JFK) — Nyu-Yorkdakı Kuins mahalında yerləşmiş beynəlxalq aeroport, ABŞ-nin ən mühüm hava limanlarından biridir. Sahibi Nyu-York şəhəridir. Tikintisi 1942-ci ildə başlanmışdır. Köhnə adı İdlvayld aeroportu, 1963-cü ildə Con Kennedi şərəfinə adlandırılmışdır. 1957-ci ilədək yeganə müvəqqəti terminal var idi. 1970-ci ildə 6-cı terminal əmələ gəldi. İndi səkkiz terminal və dörd uçuş-eniş zolağı (iki asfalt-beton, qalanlar beton) var. Yeddi təyyarə anqarı və bir yük maşını qarajı var. Hazırda hava yollarının əksəriyyəti 4-cü terminaldadır (17 geyt var). Habelə təxminən 100 yük hava yolları işləyir. 1958-1971-ci illərdə 8 yeni terminal tikinib. 1998-2003-cü illərdə dəmir yol rabitəsi tikilmişdir. 1998-ci ildə həmçinin yeni 1-ci terminal (11 geyt) açılmışdır. 11 sentyabr terror aktlarından sonra aeroport Birləşmiş Ştatlarda ilk bağlanmış hava limanları arasında olub. TWA Uçuş Mərkəzi (indiki 5-ci terminal) amerikan memarı Ero Saarinen tikinmişdir. 2006-cı ildə 42,600,000 sərnişin köçürtdü. Bir neçə avtobus xəttilə Nyu-York metropoliteni və Lonq-Aylend dəmir yolu ilə birləşdirir. 2007-ci ilin martın 19-da Kennedi adına aeroport ABŞ-də Airbus A380-i qəbul etmiş ilk hava limanı olub. LaQvardiya və Nyuark aeroportları ilə bərabər Kennedi aeroportu eyni məlumat sistemi işlədir (sarı nişanlar sərnişinləri geytlərə və uçuş xidməti məntəqələrinə istiqamətləndirir, yaşıl nişanları yerüstü nəqliyyata, qara nişanları isə tualetlərə, telefonlara və başqa yerlərə istiqamətləndirir). Aeroport habelə bir neçə filmlərdə təsvir edilir.
Kərəmpa oymağı
Kərəmpa oymağı — Azərbaycan tarixində rol oynamış oymaqlardan biri.
Bu oymaq öncə müstəqil halda Sivas və Amasiya ətrafında yaşam sürürdü. Sonra Ustaclı elinə qoşulub yaylaq-qışlaq güzəranı keçirmişdi. O zaman Kərəmpa oymağının başçısı Əhməd ağa idi. I Şah İsmayıl Səfəvinin bu bölgələrə gəlişi zamanı Ustaclı eli ilə birlikdə Qızılbaş tayfa ittifaqına qatılmışdı. Əli bəy Əhməd ağa oğlu I Şah Təhmasib Səfəvinin yaxınları cərgəsində idi. Bu oymaqdan çıxan Çıraq bəy şahdan aldığı sultan ünvanı ilə Dərbənd hakim təyin edilmişdi. Əhməd bəy Kərəmpa-Ustaclı isə Sultan Şah Məhəmməd Xudabəndə Səfəvi inin və I Şah Abbas Səfəvinin hakimiyyəti dönəmində Qızılbaş ordusunun görkəmli sərkərdələrindən olmuşdu. Kərəmpa oymağı Ustaclı tayfasının tərkibindən çıxıb Kəngərli elinə qatıldı. Naxçıvan xanları bu oymağı Dərəlyəz nahiyyəsində yerləşdirdilər. Bu oymaq camaatı Meşkin, Qaradağ və başqa yerlərdə də məskunlaşıb.
Qampaha
Qampaha (ගම්පහ ; கம்பஹா ) — Şri-Lankanın Qərb vilayətinin Qampaha dairəsinin əsas şəhəri. Şəhər Şri-Lankanın kommersiya paytaxtı Kolombonun şimal-şərqində yerləşir. Qampaha Qərb vilayətinin Kolombo, Neqombo, Kalutara, Panadura və Avissavella şəhərlərindən sonra ən böyük 6-cı şəhəridir. Qampaha şəhəri Neqombo şəhərindən sonra Qampaha dairəsinin ən böyük ikinci şəhəri hesab olunur. Şəhərin sahəsi 13 kmSuperscript text2 təşkil edir. Burada 75 hökumət institutunun ofisi yerləşir.
Etimologiya
Sinhal dilində "Qampaha" (ගම්පහ) "Beş kənd" deməkdir. Bu "beş kənd" İhalaqama, Pahalaqama, Medaqama, Pattiyaqama və Alutqamadır. Amma hazırda Pattiyaqama Qampaha şəhərinin inzibati bölgüsünə daxil edilmir və bu barədə müzakirələr gedir. Qampaha şəhərinin keçmiş adı Henaratqodadır.
Tarix
1815-ci ildən əvvəl Qampaha ərazisində sıx meşə yerləşirdi. Seylonun 5-ci qubernatoru Edvard Barns Neqombo-Kolombo yolunun tikintisinə izləmək üçün etdiyi səfərdə 1825-ci ildə Qampahaya gəlmişdir. Britaniya koloniyaçıları 1864-cü ildə şəhərdə Henaratqoda dəmiryol stansiyasını (indiki Qampaha dəmiryol stansiyası) tikmişdirlər və bu stansiya şəhərin inkişaf etməsinə təkan vermişdir. Şri-Lankanın ilk kauçuk ağacı 1867-ci ildə Henaratqoda botanika bağında əkilmişdir. Britaniya 1828-ci ildə burada Moraqoda kilsəsini tikəndə Qampaha və ətraf ərazilərdə əhalinin sayı az idi. 1920-ci ildə şəhərdə 52 yolun, əsas küçənin, ictimai marketin, xəstəxananın və elektrik generatorunun tikilməsi planlaşdırılmışdır.
Demoqrafiya
2011-ci ilin statistikasına görə şəhərdə 9.889 nəfər yaşayır. 2012-ci ilin məlumatına görə isə Qampaha dairəsinin əhalisi 196.445 nəfərdir.
Axunahiran
Axunahiran — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Əhalisi 378 nəfərdir (2009).
Tarixi
Axunahiran Lerik rayonunun Veri inzibati ərazi vahidində kənd. Peştəsər silsiləsinin yamacındadır. Əsl adının Ahungəran olduğu və Talış dilində "dəmirçilər" mənasını bildirdiyi güman edilir. Adını ərazidəki eyniadlı çaydan almışdır. Hidronim isə axun (sel, çay), hır (tal, duman, ciskin) sözlərindən və -an (məkan) şəkilçisindən düzəlib, "dumanlı, bulanıq çay" deməkdir.
Binzya döyüşü
Binzya döyüşü — 1964-cü ildə kommunistyönümlü Şimali Vyetnam qoşunları ilə onlara qarşı çıxan Cənubi Vyetnam arasında baş vermiş döyüş. ABŞ-nin Cənubi Vyetnama yardım etməsinə baxmayaraq, Şimali Vyetnam (Viet Konq) qələbə qazanmışdır.
Döyüşdən əvvəl
XX əsrin 60-cı illərində Vyetnamın fərqli ictimai-iqtisadi quruluşa malik olan şimal və cənub bölgələri arasında qızğın mübarizə davam edirdi. 28 dekabr 1964-cü ildə kommunistyönümlü Şimali Vyetnam (Cənubi Vyetnamın Azadlığı uğrunda Xalq Cəbhəsi - CVAXC) qoşunları ilə onlara qarşı çıxan Cənubi Vyetnam arasında Binzya döyüşü (Bin Qia) başlamışdır. 4 gün davam edən döyüşdə Şimali Vyetnamdakı kommunist hökumətini yıxmaqda maraqlı olan ABŞ da vertolyotlarla cənublulara yardım etmişdir. Cənubi Vyetnamda yerləşən dövlətin mərkəzi şəhəri Sayqona yaxın olan Binzya kəndi strateji əhəmiyyətə malik idi. CVAXC buraya zərbə endirməklə cənubluları təzyiq altında saxlamaq istəyirdi. Həm də qələbə qazanılarsa, bundan CVAXC-nin 4 illiyi ərəfəsində apardıqları mübarizənin təbliğatında yaxşı istifadə etmək olardı.
Döyüş
28 dekabr səhəri CVAXC-nin 2 alayı kəndə girir, bundan xəbər tutan yerli özünümüdafiə batalyonu mərkəzə xəbər ötürərək geri çəkilir. Xəbəri alan Cənubi Vyetnam hökuməti əraziyə çoxlu təxribat-kəşfiyyatçı əsgərlər yollayır. Ertəsi gün vertolyotlardan kəndin qərbinə enən dəstələr dərhal cəbhəçilərin mühasirəsinə düşür. Çox sayda olmasına və ard-arda dəstək almalarına baxmayaraq, mühasirəni yarmaq olmur. Kəndin cənubuna enən başqa kəşfiyyatçı tabor da CVAXC əsgərləri üzərinə hücum edir, lakin uğursuzluğa düçar olub, geri çəkilir. İlk dəfə idi ki, kommunistlər böyük qoşunla hücum etmişdilər. Bunu gözləməyən cənublular 31 dekabrda kəndin qərbinə dəniz piyadalarını yollayır. Nizami yürüşlə irəliləyən dəniz piyadaları müqavimətə rast gəlmir, çünki şimallı partizanlar artıq geri çəkilirdi. CVAXC əsgərləri geri çəkilərkən, onlara hücum etmiş ABŞ vertolyotunu vuraraq kauçuk plantasiyasına salır. Dəniz piyadaları vurulan vertolyot heyətinin cəsədlərini gətirmək üçün plantasiyaya yollanır. Tapşırığı uğurla yerinə yetirsələr də, geri qayıdarkən cəbhəçilərin mühasirəsinə düşürlər. Heç bir artilleriya və aviasiya dəstəyi olmayan piyadalar cəbhəçilər tərəfindən ağır zərbə alır və beləliklə, Binzya döyüşü başa çatır.
Binzya döyüşündə CVAXC əsgərləri ilk dəfə idi ki, hücumdan sonra dərhal geri qayıtmadılar. Onlar bu dəfə hücumu davam etdirərək, 4 gün ərzində daha da genişlətmiş, cənubluların öz evində hətta kəşfiyyatçıları belə mühasirəyə salacaq tələlər qurmağı bacarmışdı.
Nəticə
Müharibənin başlanğıcında cənublular birinci dəfə idi ki, bu cür böyük məğlubiyyətə düçar olurdu. Onlardan 200 əsgər həlak olmuş, onlara dəstək verən vertolyot heyətindən 4-ü ölmüş, 2-si əsir alınmışdı. Binzya məğlubiyyəti cənubluların getdikcə güclənən CVAXC qoşunu ilə bacarmadıqlarını aşkara çıxartdı. Kommunistlərin qələbəsinə hər vəchlə mane olmaq istəyən ABŞ hökuməti isə cənublulara canlı qüvvə ilə böyük dəstək yollamağı qərara alır. Artıq 1965-ci ilin yayında ABŞ qoşunları Vyetnama girmiş və bununla da, bütün dünya 10 il ərzində əsrin maraqlı sonluqla bitən savaşlarından birinə şahid olmuşdu.
Bulbophyllum minutissimum
(Bulbophyllum minutissimum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ədəbiyyatşünaslıq
Ədəbiyyatşünaslıq — bədii ədəbiyyatı öyrənən elmdir. Ən qədim elmlərdən biridir. Bu elmin qədim və dövrümüzə qədər gəlib çıxmış klassik nümunəsi – Aristotelin "Poetika" əsəri bizim eradan əvvəl IV əsrdə Yunanıstanda meydana çıxmışdır.
Elmin müxtəsər təsviri
Ədəbiyyatşünaslıq 3 şöbənin vəhdətindən yaranır: ədəbiyyat nəzəriyyəsi, ədəbiyyat tarixi, ədəbi tənqid.
Ədəbiyyat nəzəriyyəsi bədii ədəbiyyatın özünəməxsusluğunu, bədii inikas qanunlarını şərh edir.
Ədəbiyyat tarixi ədəbiyyatı tarixi inkişafına görə sistemə salır, onun keçdiyi mərhələləri müəyyənləşdirir, inkişafına təsir etmiş ictimai-siyasi, ədəbi və mədəni amilləri göstərir, ədiblərin həyatını, mühitini, qarşılıqlı əlaqələrini öyrənir.
Ədəbi tənqid daha çox çağdaş ədəbi proseslə məşğul olur. Ədəbi tənqidin başlıca vəzifəsi təzəcə qələmə alınan əsərin uğurlu və qüsurlu cəhətlərini, müəllifin yaradıcılığında, eləcə də ədəbiyyat tarixində tutduğu yeri, cəmiyyət üçün faydasını və s. ətraflı araşdırmaqdır.
Məhəmməd Həsənov (milli qəhrəman)
Məhəmməd Ələsgər oğlu Həsənov — Azərbaycan hərbi xadimi, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı (1992). Qarabağ müharibəsi zamanı xüsusi fəallıq göstərmişdir.
Döyüşlərdə iştirakı
Ermənilər torpaqlarımıza hücum edəndə o, könüllülərdən ibarət dəstəyə komandir təyin olunur. Məhəmmədin döyüş yolu Mənəşli, Erkəç, Qaraçinar, Talış kəndlərindən keçir. Ermənilər ağır itkilər verərək geri çəkildilər. Məhəmməd xeyli erməni quldurunu şəxsən özü məhv etdi. 1992-ci il könüllü batalyonlar ləğv edildikdən sonra "N" saylı hərbi hissədə xidmətini davam etdirir. 1993-cü ildə Baki Ali Komandirlər Məktəbini bitirir. O, polkovnik-leytenant rütbəsinəcən yüksəlmişdi. 2002-ci ildən Goranboy rayonunun Veyisli kənd orta məktəbində işləmiş və təhsil aldığı 3 saylı tam orta məktəbdə direktor vəzifəsində çalışmışdır.
Vilhelm fon Humboldt
Həyatı
Vilhelm fon Humboldt 8 aprel 1835-ci ildə Berlin şəhərində vəfat edib.
Məhəmməd Həsənov (milli qəhrəman)
Döyüşlərdə iştirakı
Ailəli və dörd övladı olmuşdur.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 iyun 1992-ci il tarixli 6 saylı fərmanı ilə Həsənov Məhəmməd Ələsgər oğlu "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Xalidə Rüstəmova
Rüstəmova Xalidə Ədalət qızı — "İlin ən yaxşı müəllimi", "İlin ən yaxşı fənn kabinəsi" müsabiqələrinin qalibi