cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycan 1998 Qış Olimpiya Oyunlarında
Məlumat
1991-ci ildə Sovet İttifaqının dağılması prosesi zamanı Azərbaycan özünün dövlət müstəqilliyini elan elədi. 1992-ci il yanvarın 14-də Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi (MOK) yaradıldı. Milli Olimpiya Komitəsi 10 mart 1992-ci ildə Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən dövlət qeydiyyatına alındı və hüquqi status əldə elədi. 1992-1993-cü illərdə Birinci Qarabağ müharibəsi, siyasi problemlər və iqtisadi böhran səbəbilə Milli Olimpiya Komitəsi beynəlxalq status ala bilmədi. Milli Olimpiya Komitəsi yalnızca 1993-cü ildə Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin üzvü seçildi. 1994-cü ilin fevralında Norveçin Lillehammer şəhərində baş tutan XVII Qış Olimpiya Oyunlarında mübarizə aparmaq üçün lisenziya turnirləri artıq başa çatdığına görə Azərbaycan həmin olimpiada da çıxış edə bilmədi. Nəhayət 1998-ci ildə Yaponiyanın Naqano şəhərində baş tutan XVIII Qış Olimpiya Oyunlarında Azərbaycan idmançıları debüt elədi.
Yuxarı Qılıncbağ
Coğrafiyası və iqlimi
İqlimi mülayimdir. Cənub-qərbdən Aşağı Qılıncbağ kəndilə həmsərhəddir
Azərbaycan 1998 Qış Olimpiya Oyunlarında
Məlumat
Azərbaycan Milli Olimpiya Komandası Naqano Olimpiadasında dörd idmançı ilə bir idman növü üzrə təmsil olundu. Fevralın 7-də Naqano Olimpiya Stadionunda baş tutan açılış mərasimində Azərbaycan bayrağını Yuliya Vorobyova apardı. Yuliya Vorobyova olimpiaların açılış mərasimlərində Azərbaycan bayrağını aparan birinci idmançı olaraq Azərbaycanın idman tarixinə düşdü.
Yuxarı Qılıncbağ
Əhalisi
Əhalisinin sayı 700 nəfərə yaxındır. SSRİ dövründə (daha dəqiqi 1990-cı ildə) kənddə 30 ev var idi. Bu 30 evin 12-si ermənilərə, 17-i azərilərə, 1-i fars millətinin nümayəndəsinə aid olduğu deyilir.
Nəqliyyat
Kənddə ən böyük küçə Koroğlu küçəsi idi. Həmçinin burada Münəvvər Kələntərli küçəsi, tarixi Qılıncbağ yolu mövcuddur.
Azərbaycan 1998 Qış Olimpiya Oyunlarında
Fiqurlu konkisürmə
Bu idman növü üzrə turnirlər 8-10 fevralda baş tutdu. Əvvəlcə fevralın 8-də İnqa Radionova & Alexander Aniçenxo cütlüyü çıxış elədi. Qısa proqramdan sonra Radionova & Aniçenxo cütlüyü 18-ci pillədə qərarlaşdı. Fevralın 10-da baş tutan sərbəst proqramın nəticələrinə əsasən isə İnqa Radionova & Alexander Aniçenxo cütlüyü 18-ci pillənin sahibi oldu. Bununla da Radionova & Aniçenxo cütlüyü Naqano Olimpiadasını 18-ci pillədə başa vurdu.
Fevralın 12-də isə İqor Paşxeviç mübarizə apardı. Mövsüm ərzində Almaniyada və Fransada baş tutan beynəlxalq turnirlərdə gümüş və bürünc medallara sahib olan İqor Paşxeviç, qısa proqramdan sonra 12-ci pillədə qərarlaşdı. Fevralın 14-də baş tutan sərbəst proqramda isə İqor Paşxeviç 15-ci pillənin sahibi oldu və ümumi nəticədə Naqano Olimpiadasını 16-cı pillədə başa vurdu.
Fevralın 18-də isə Yuliya Vorobyeva çıxış elədi. Qısa proqramı 18-ci pillədə başa vuran Yuliya Vorobyeva, fevralın 20-də baş tutan sərbəst proqramı 16-cı pillənin sahibi oldu. Bununla da Yuliya Vorobyeva Naqano Olimpiadasını 16-cı pillədə başa vurdu.
Göynük üsyanı (1807)
Haqqında
XIX yüzilliyin əvvəllərində xalq azadlıq mübarizəsinin ən şanlı səhifələrindən biri Şəkinin Baş Göynük kəndində yazılmışdı. Baş Göynük Şəki xanlığının ən böyük mahallarından biri idi. 1824-cü il siyahıya alınmasına görə burada 3433 nəfər əhali yaşayırdı. Şimali Qafqaza gedən dağ cığırları bu kəndin ərazisindən keçirdi. Ona görə də başlanan üsyan işğalçıları vahiməyə salmış, onları dərhal ciddi tədbirlər görməyə məcbur etmişdi. Şəkidə yerləşdirilmiş Kabardin - muşketyor polkunun mayoru Qrekovun Qafqazdakı rus qoşunlarının baş komandanı qraf Qudoviçə göndərdiyi 48 №-li raportda bu üsyan haqqında maraqlı məlumat var.
Üsyanın səbəbləri
Xoylu Cəfərqulu xanın Şəkiyə hakim təyin edilməsi yerli əhalinin narazılığını daha da artırdı. Cəfərqulu xan Rusiyanın müstəmləkəçilik siyasətini can-başla həyata keçirir, bu məqsədlə xalqı çapıb talamaqla kifayətlənmir, eyni zamanda onu təhqir edir və alçaldırdı. Cəfərqulu xanın Şəkiyə xan təyin edilməsi yerli əhalinin kəskin müqaviməti ilə qarşılandı.1807-ci il yanvarın 5-də Şəki əhalisi bu təyinata etiraz əlaməti olaraq bir neçə Rusiya əsgərini öldürdü. Qafqazdakı rus qoşunlarının baş komandanı qraf Qudoviç general-mayor Nebolsinə əhalini tərksilah etməyi, ən cüzi narazılıqları ciddi cəzalandırmağı tapşırdı. Əhalisinin silahlı çıxışından ehtiyat edən rus komandanlığı Cəfərqulu xanı ciddi mühafizə altında Şəkiyə gətirdi, onun təhlükəsizliyi üçün bütün tədbirlər görüldü.
Xanın hakimiyyətini tanımaq istəməyənlər isə dərhal həbs edildi. Yerli əhalini daim qorxu içərisində saxlamaq üçün Cəfərqulu xan öz adamlarından 500 nəfərlik qoşun saxlayırdı. Görülən bütün tədbirlərə baxmayaraq azadlıq mübarizəsini bir an da olsun dayandırmaq mümkün deyildi. Rusiya işğalına qarşı ən böyük və birinci üsyan Göynükdə başladı.
Typhlodromus asticus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Göynük üsyanı (1807)
Üsyanın başlanması və gedişi
Üsyan 1807-ci il 28 apreldə başladı. Baş Göynük və Aşağı Göynük kəndlərini əhatə edən üsyan qısa müddətdə yaxınlıqdakı Burs kəndinə yayıldı. Üsyana Baş Göynük kənd sakini sultan Murad başçılıq edirdi. Göynük əhalisi bütünlüklə yaşayış yerini tərk edərək Burs kəndi yaxınlığındakı dərədə düşərgə yaratdı. Üsyançılar Şəki xanı Cəfərqulu xanın göstərişlərinə tabe olmaqdan boyun qaçırdı. Bu əslində Rusiya hakimiyyətini tanımaqdan imtina etmək idi.
Üsyanın getdikcə genişlənməsi və digər ərazilərə yayılması təhlükəsi gündən-günə artırdı. Üsyançılar Şirvan xanı Mustafa xanla da əlaqə yaratdılar. Şirvan xanı üsyançılara möhkəm dayanmağı və Cəfərqulu xana tabe olmamağa çağırdı. Əvəzində isə o yaxın vaxtlarda üsyançılara hərbi qüvvə ilə yardım edəcəyini vəd etdi.
Usyanın məğlub olması
Üsyanın getdikcə genişlənməsi qorxusu işğalçıları öz qüvvələrini səfərbərliyə almağa vadar etdi. Mayor Qrekov özü ilə 100 nəfər əsgər və hərbi sursat götürərək üsyançıların üzərinə yeridi. Cəfərqulu xanla İlisu sultanının 1000 nəfərlik birləşmiş hərbi qüvvələri onlara qoşuldu. Üsyançılarla birləşmiş qüvvələr arasında qanlı döyüş başladı. Qeyri-bərabər döyüşdə güclü müqavimətlə üzləşən rus işğalçıları toplardan istifadə edərək üsyançılar arasında çaxnaşma yaratdılar. Top atəşi üsyançıların sıralarını dağıtdı. Pərakəndə düşən əhali dağlara çəkildi. Üsyançılar möhkəm dayanaraq Mustafa xandan vəd olunan köməyi gözləyirdi. Lakin gözlənilən köməyi almaq mümkün olmadı. 3 gün davam edən şiddətli döyüşdən sonra qüvvələri tükənən üsyançılar təslim oldu. Üsyan başçısı sultan Murad öz ailəsi ilə birlikdə dağlara qaçdı və yalnız bir neçə gündən sonra çətinliklə ələ keçirildi. Üsyan yatırıldıqdan sonra kənd əhalisi öz yaşayış yerinə qaytarıldı və rus qoşunlarının təzyiqi altında Cəfərqulu xana, Rusiya taxt-tacına sadiq qalacaqlarına and içdi. Sultan Murad isə Şəkiyə gətirilərək qalaya salındı. Sonralar sultan Murad öz igidliyi sayəsində qaladan qaçmış, Cara gedərək bu ərazidə müstəmləkə əsarətinə qarşı mübarizəni davam etdirmişdi.
Üsyanın tarixi əhəmiyyəti
1808-ci ilin əvvəlində Şəki xanlığında azadlıq mübarizəsi yeni vüsət aldı. Bu mübarizənin başında öz vətənini tərk edib İrana qaçmaq məcburiyyətində qalan Səlim xan dayanırdı.
Deduksiya
Deduksiya — əldə etmə, hasil etmə, çıxarma. Latın mənşəlidir. Əsas mühakimə (əqli nəticə) üsullarından və tədqiqat metodlarından biri. Deduksiya öz metodoloji üslubuna görə induksiyadan fərqlənir. İnduksiyanın əksidir, mühakimə prosesində ümumi müddəalardan xüsusi nəticə çıxarmaq, hər hansı bir ümumi fikirdən məntiqi yola çıxmaq, prinsip yaxud təklif ortaya qoymaq.
Lista burnu
thumb|Cənubi Şetland adalarında Smit adasının yerləşməsi. thumb|Livinqston, Qrinviç, Robert, Snou və Smit adalarının topoqrafik xəritəsi.
Lista burnu — Antarktidanın Cənubi Şetland adalarının Smit adası sahillərindən şimal-qərbdə yerləşən qayalardan ibarət burundur. Riqqs zirvəsinin qolunu əmələ gətirir.
Deduksiya
Buna görə, deduksiya mühakimənin aksiomatik üsulu adlandırırlar. Müəyyən bir təklifi isbat etmək üçün, məsələn, həndəsədə onu ya isbat olunmuş teoremə, ya da qəbul olunmuş aksiomların birinə, yaxud bir neçəsinə gətirirlər.
Riyazi induksiya prinsipinin köməyi ilə müxtəlif teoremlərin isbatı deduksiyaya misaldır. Deduksiya latın dilində "deductio" sözündən götürülmüşdür.
Lista burnu
Burunun adı Argentina tərəfindən verilmişdir.
Yerləşməsi
Burun Qarmen burnundan 4.26 km cənub-qərbdə, Batak burnundan 2.54 km şimal-şərqdə yerləşmişdir. Britaniya xəritəsinə 1968-ci ildə, Bolqarıstan xəritəsinə 2005 və 2009-cu ildə daxil edilmişdir.
Deontologiya
Deontologiya [yun. deon – borc logos – təlim, söz] — etik nəzəriyyənin bir sahəsi. Deontologiya, bir peşəni tətbiq edilməsi lazım olan əxlaqi dəyər və etik qaydaları araşdıran elm sahəsidir. İnsanın müəyyən tapşırıqları olduğunu fərz edən əxlaq təlimlərini əsas götürür və bu təlimlərdən qaynaqlanan vəzifə və qaydaların müxtəlif peşələrdəki konkret izlərini araşdırar.
Anthemis hydruntina
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
14 dekabr
1901–cari
thumb|[[Rəşid Behbudov]]
thumb|[[Rac Kapur]]
thumb|[[Piter O'Tul]]
Kastamonu Universiteti
Kastamonu Universiteti ya da qısaca KASÜ — 1956-cı ildə yaradılan dövlət universitetidir.
Fakültələr və kafedralar
KASÜ Kuzeykent Kastamonu Yerleşkesinde başlıca 5 fakültə və bunlara bağlı 35 kafedra vardır
Xarici əlaqələri
Qafqaz Universitetlər Birliyinin üzvüdür.
Qloxidion
Növləri
[[SS 3 (*
Typhlodromus athenas
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Tacikistan əhalisi
MKİ-ə əsasən Tacikistan Republikası əhalisinin sayına görə dünyada 239 ölkə arasında 96-cı yerdə dayanmaqdadır. Tacikistan Respublikasının Prezidenti yanında Tacikistan Statistika Agentliyinin təqdim etdiyi rəsmi məlumatlara əsasən Tacikistan əhalisi 1 yanvar 2012-ci il tarixinə 7.800.500, 5 fevral 2013-cü il tarixinə isə 8 milyon nəfərdir.
Kür döyüşü (1412)
Kür döyüşü və ya Çalağan döyüşü — 1412-ci il, 6 noyabr-4 dekabr tarixlərində Qaraqoyunlu dövləti ilə birləşmiş Şirvanşahlar, Gürcüstan krallığı və Şəki hakimliyi qüvvələri arasında baş vermiş döyüşdür. Döyüşün nəicəsi olaraq müttəfiq qüvvələri Qara Yusif tərəfindən dağıdılmış, Şirvanşahlar və Gürcü hökmdarları əsir alınmışdır.
Sultan Əhməd-Qara Yusif qarşıdurması
1408-ci ildə Əmir Teymurun oğlu Miranşahı məğlub edib öldürdükdən sonra Azərbaycanda real hakimiyyət Qaraqoyunlu Qara Yusifin əlinə keçmişdi. Bu, Azərbaycanda real hakimiyyət sahibi olan Cəlairi Sultan Əhmədlə Qara Yusifın münasibətlərinin pozulmasına səbəb oldu. Sultan Əhməd Ağqoyunlu tayfası ilə müharibə aparan Qara Yusifin olmamasından istifadə edərək, Təbrizdəki hərbi dəstəni şəhərdən qovmaq məqsədilə ona basqın etdi. Bunun üçün o, əvvəlcədən oğlu Kəyumərsin (Həsən bəy Rumlunun "Əhsən ət-təvarix" əlyazma əsərinin XI cildində (Sankt-Peterburq Kütləvi Kitabxanası, Dorn kataloqu, M9278, v.l8a) Şirvanşahın bu oğlunun adı Gövhərşahdır ) başçılığı altında Təbrizə qoşun göndərən Şirvanşah I İbrahimdən yardım istəmişdi. Şeyx İbrahim Şirvanşahlar dövləti üçün böyük təhlükə törətməyən daha gücsüz sultan Əhmədin tərəfini saxlamağı üstün tutdu.
Kəyumərsin öldürülməsi
Sultan Əhməd Təbrizi tərk etməzdən əvvəl Şirvanşah İbrahimdən yardım istəmiş, o isə dərhal oğlu Kəyumərsin başçılığı ilə Şirvan qoşunlarını köməyə göndərmişdi. Sultan Əhmədin məğlub olduğu gün Kəyumərs Təbrizin həndəvərinə gəlib çatdı. Gecə o, Qara Yusifin qoşunlarının qəfil hücumuna məruz qalaraq əsir alındı. Qara Yusifin əmri ilə Kəyumərs Ərçiş qalasında saxlanılırdı. Şirvanşah oğlunun geri qaytarılması üçün böyük məbləğdə pul təklif etdi. Lakin Qara Yusif Kəyumərsi təmənnasız buraxaraq, iltifat göstərdi və onunla atası Şirvanşah I İbrahimə tabe olmaq tələbi ilə məktub göndərdi. Şirvanşah, oğlu Kəyumərsin xəyanət etməsindən, atasını devirərək, Qara Yusifin vassal olmaq barədə onunla saziş bağlamasından şübhələnərək oğlunu edam etdirdi.
Döyüşün gedişi
Kəyumərsin edam olunması xəbərini alan Qara Yusif Təbrizdən çıxaraq Qarabağa yollandı. Sonra o, Şeyx İbrahimin yanına elçi göndərərək tabe olmasını təklif etdi. Müstəqilliyini itirmək istəməyən İbrahim Şirvanda böyük ordu toplayaraq Şəki hakimi Seyid Əhməd Orlat və gürcü hökmdarı I Konstantinlə ittifaqda on iki minlik süvari ilə Qara Yusifin üzərinə yeridi. İbrahim əvvəllər də gürcü hökmdarı ilə dostluq münasibətləri saxlayırdı və onunla müttəfiq idi. Qələbə çalacağına əmin olan Qara Yusif böyük qoşunla, soyurqal və hədiyyələr bağışladığı vassalları - Cənubi Azərbaycanın iri feodalları ilə birlikdə çıxış etdi.
Şeyx İbrahim Kür sahilində düşərgə saldı. Vuruşma h.815-ci ilin şaban ayında (1412-ci il noyabrın 6-dan dekabrın 4 dək) oldu. Qara Yusifin qüvvələri Şirvanşahın, gürcü hökmdarının və şəkili Seyid Əhməd Orlatın birləşmiş qoşunlarının qüvvəsindən xeyli üstün idi. Vuruşma zamanı müttəfiq qoşunlarının son dərəcə mərdliklə döyüşməsinə baxmayaraq, üstünlük Qara Yusifin tərəfində oldu. Şirvanşahın qoşunları məğlubiyyətə uğrayıb gürcü silahlı qüvvələrinə tərəf çəkilərək onlarla birləşdi. Döyüşü öz qoşunları ilə gürcü hökmdarı davam etdirirdi. Tezliklə müttəfiqlərin birləşmiş qoşunu Qara Yusifin qoşunları tərəfindən mühasirəyə alınaraq əsir götürüldü.
Nəticə
Döyüş zamanı Şirvanşah I İbrahim atla xəndəyin üstündən sıçrayıb keçməyə cəhd göstərdi, lakin yaşlı olduğu üçün (onun yaşı 60-a yaxın idi) duruş gətirə bilməyərək yıxıldı və qolunu sındırdı. Qaraqoyunlu döyüşçüsü onun paltarını çıxarıb atını əlindən alaraq öldürmək istəyirdi. Buna görə də İbrahim özünü nişan verməli oldu. Onda döyüşçü onun boynunu qurşaqla bağlayıb Qara Yusifin yanına gətirdi. Gürcü hökmdarı I Konstantin, Şeyx İbrahimin oğlanları Qəzənfər, Əsədullah, Xəlilüllah, Mənuçöhr, Əbdürrəhman, Nəsrətullah və Haşım, qardaşı Şeyx Bəhlul, Şirvanın adlı-sanlı adamları - qazı Bəyazid (Əbu Yəzid), əmir Huşəng və oğulları, qazı Mövlana Zahirəddin, habelə, təbib, münəccim, "carçı" və digər əyanlar da əsir alınmışdılar. Onların hamısı qandallarda Qara Yusifin hüzuruna gətirildilər.
Şirvanşahın azad edilməsi
Təbrizdə Qara Yusif əsir Şirvanşah İbrahimlə danışıqlar aparmağa başladı. O, İbrahimdən 1200 İraq tüməni, Şeyx Bəhluldan 200 tümən, qazı Mövlana Zahirəddindən 100 tümən məbləğində can bahası tələb etdi. Sonra Qara Yusif Şirvanşahdan sarayda (Bakıdakı Şirvanşahlar sarayında) saxlanılan cavahiratın və qızılın öz xəzinəsinə gətirilməsi tələbini irəli sürdü. Lakin bu zaman Təbrizin tacir və sənətkar rəisləri, başda Şeyx Əxi Qəssab olmaqla, Qara Yusifin divanına gələrək əgər Qara Yusif pul əvəzinə mal qəbul etməyə razılıq verərsə, Şirvanşahın can bahasını dərhal ödəməyə hazır olduqlarını bildirdilər. Qara Yusif buna razı oldu və təbrizlilər Şirvanşahın azad edilməsi üçün Qara Yusifın divanına 1200 tümən məbləğində mal verdilər, əvəzində isə Şeyx İbrahim həmin məbləği Şirvan divanından almaq üçün Əxi Qəssabın və tacirlərin adına bərat kağızları verdi. Bundan sonra Qara Yusif Şirvanşah I İbrahimi buxovdan azad edib ziyafətdə öz yanında oturtdu.
Vassal asılılığının qəbulu
Azad edildikdən sonra Şirvanşah I İbrahim Qaraqoyunlu xanədanından vassal asılılığını qəbul etdi və ondan Şirvan vilayətini Şəki hüdudlarından Dərbəndə qədər bütün şəhərləri ilə birlikdə əvvəlki qaydada idarə etmək hüququnu təsdiq edən fərman aldı. Şirvanşah İbrahim və digər Şirvan əsirləri h. 816 (1413)-ci ilin baharında vətənə qayıtdılar. Qara Yusif Ucana getdi və onun qoşunları Şirvanı tərk etdi. Şirvanşah İbrahim əvvəlki kimi, otuz beş il ərzində hakimiyyət sürdüyü böyük bir dövlətin hökmdarı idi. Şeyx İbrahim Şirvana qayıtdıqdan sonra üç il hökmranlıq edərək h.820 (1417)-ci ildə ölmüşdür. Cənnabi, Qaramani və başqa müəlliflər İbrahimin ölüm tarixini h.821-ci il göstərsələr də, Hacı Xəlifənin "Cahannamə" əsərində onun varisinin h.820-ci ildə taxta çıxdığı qəti surətdə göstərilir.
Azərbaycan 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında
Dağ xizəyi
Dağ xizəyi idman növü üzrə turnirlər 12-24 fevralda baş tutdu. Azərbaycanı bu idman növü üzrə Patris Braxner təmsil elədi.
Fevralın 22-də slalom turnirində mübarizə aparan Patris Braxner turnirdə çıxış eləmədi və olimpiadanı nəticəsiz başa vurdu.
Monqollar
Monqollar — monqol dillərində danışan bütün xalqların tarixi adı.
Subetnik qruplar
Monqol dillərində xalxlar, baoanlar, dunsyanlar, tular, daurlar, buryatlar, kalmıklar və bir neçə azsaylı digər xalqlar daxildir.
Monqolustan Respublikasının əsas əhalisi. Həmçinin Çin Xalq Respublikasında (əsasən kompakt şəkildə Daxili Monqolustan Muxtar Rayonunda) yaşayan xalq. Özlərini "Xalx" adlandırırlar. Yaxın etnik qruplarla (monqollar daxil olmaqla 14 etnik qrup) birlikdə dünyada sayları təxminən 11.116 milyon nəfərdir.
İdarəetmə şəkli və birliklər
Çingiz xanın təşkilatlandırdığı monqollarda əhaliyə ivgen, boya obop, ailə və ən kiçik birliklərə isə aymuğ və ya yasun deyilirdi. Ordu da bu üsula görə təşkilatlanmışdı. Ulus adlanan monqol qəbilə birliklərinin hər biri əsgər sayılırdı. Qəbilələr səfərə öz qadınları, çadırları, heyvanları ilə bir ordu kimi hərəkət edərdi. Hər qəbilə özünü idarə edərdi. Sənət bölükləri, idari komanda təşkilatları yox idi. Silahlarını özləri hazırlayardılar. İşğal etdikləri ölkələr bir mərkəzdən idarə olunmayacaq qədər genişləndi. Siyasi və idaretmə baxımından təcrübəsiz olan monqollar buna görə çətin vəziyyətə düşdülər. Dövlətin idarəedici və vergi toplayacaq məmurları yox səviyyəsində idi.
Rəsul Rzayev
Həyatı
Rzayev Rəsul Müzəffər oğlu 17 may, 1948-ci ildə Azərbaycan SSR Masallı rayonunun Qasımlı kəndində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetininin Ali Jurnalist Sənətkarlığı institutunu bitirmişdir.
Fəaliyyəti
1976-cı ildən dövrü mətbuatda çalışıb. Qasımlı və Yeddioymaq kənd orta məktəblərində müəllim, Masallı rayon Komsomol Komitəsində işləyib. "Çağırş", "Yeni həyat", "Rabitə dünyası", "3-cü hədəf" qəzetlərində redaktor müavini, bölgə müxbiri vəzifələrində çalışmışdır. "Şeirlər, poemalar", "Ömrün işıq payı", "Zirvəyə yol" və başqa kitabların müəllifidir. Qızıl qələm media mükafatçısıdır. 20-dən artıq şeir, hekayə, publisistik kitabın müəllifidir, 50-ə yaxın kitaba redaktorluq edib. Şeirləri dövrü mətbuatda, almanaxlarda çap olunub. "Yeni həyat" qəzetində baş redaktor müavini vəzifəsində işləyib.
Mən sərhədçiyəm (film, 1976)
Məzmun
Filmdə sərhəd zastavasından, bu zastavanın bir günündən, sərhədçilərin Vətənin sərhədlərini sayıqlıqla qorumalarından bəhs olunur.
Osman Pamukoğlu
Osman Pamukoğlu, Türk əməkdar general, yazıçı və siyasətçi. Haqq və Bərabərlik Partiyasının (HEPAR) qurucusu və ilk sədridir.
Həyatı
Sinopun Gərzə rayonunda anadan olan Osman Pamukoğlu, 11 yaşından 55 yaşına qədər hərbi uniforma geyinmişdir. Səlimiyyə Hərbi Orta Məktəbi, Kuleli Hərbi Liseyi, Quru Hərb Məktəbi, Piyadə Məktəbi, Quru Hərb Akademiyası, Silahlı Qüvvətlər Akademiyası və Milli Təhlükəsizlik Akademiyasında təhsil almışdır. 10 il piyadə subayı, 16 il qurmay subay olaraq, qitə komandanlıqları və qərargah subaylığı vəzifələrində çalışmışdır. 1990-1992-ci illərdə Ədirnə-Uzunkörpüdə 42-ci Piyadə Alay Komandanlığı, 1993-1995-də Hakkaridə Dağ və Komanda Tuqayı və Təhlükəsizlik Komandanlığı, 1998-2000-ci illərdə Kiprdə 28-ci Mexaniki Piyadə Tümən Komandanlığı, 2000-2001-də İstanbulda Piyadə Məktəb Komandanlığında vəzifəsini yerinə yetirmişdir.
1993-cü ildə Tuğgenerallığa tərfi etmiş, 1997-ci ildə Tümgenerallığa yüksəlmişdir. 2002-ci ildə tümgenerallıqdan əməkli olan Pamukoğlu toplamda 43 il hərbi uniforma geyinmişdir. Osman Pamukoğlu, birinci dərəcədən “Altın Üstün Cəsarət və Fərəqət Medalı”, 2 dəfə “Üstün Cəsarət və Fərəqət Nişanı” və 5 dəfə “Üstün Birlik Yetişdirmə Nişanı” almışdır. Osman bəy Pamukoğlu, Türkiyə Ordusunda 5 ədəd “Üstün Birlik Yetişdirmə Nişanı”na sahib tək şəxsdir.
Səməd Canbaxşiyev
Səməd Canbağış oğlu Canbaxşiyev — telejurnalist və aktyor.
Həyatı
1972-ci il mart ayının 19-da Naxçıvan Muxtar Respublikası Şahbuz rayonunun Külüs kəndində anadan olub. 1990-cı ildə yaranan Naxçıvan Dövlət Kukla teatrının ilk aktyorlarındandır. 1992-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin teatr kollektivi rejissoru və eyni zamanda Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültələrinə (qiyabi təhsil) daxil olub.1997-ci ildə ADMİU-nu və 1998-ci ildə BDU-nu bitirib. 1993-cü ildə Naxçıvanda yaranan və Zabitlər Evində fəaliyyət göstərən "Meloman şou" qrupu və "7 ULDUZ" Şən və Hazırcavablar klubunun yaradıcılarındandır.1996-cı ildən Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram teatrında aktyor və rejissor assistenti kimi çalışıb. Kukla teatrında 20-yə qədər, Dram teatrda isə 15-ə qədər rol oynayıb.
2000-ci il dekabrın 30-da Naxçıvan MR Ali Məclisi Sədrinin sərəncamı ilə Naxçıvan MR-nın Əməkdar artisti fəxri adına layiq görülüb. 2001-ci ildən Naxçıvan Dövlət Teleradio Verilişləri Komitəsində redaktor və baş redaktor vəzifəsində çalışıb. 2003-cü ildən Lider tv-nin Naxçıvan üzrə xüsusi müxbiri olub. 2009-cu ildə Kukla teatrında "Cik-cik xanım" adlı nağıl pyesi səhnələşdirilib. 2009-cu ildən 2012-ci ildə qədər Naxçıvan Dövlət Universitetində telejurnalistikadan dərs deyib. 2011-ci ildə "Telejurnalistika dünyası" adlı dərsliyi nəşr olunub. 2013-cü ildən Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında aktyor və 2014-cü ildən ədəbi hissə rəhbəri işləyir. 2015-ci ildə Tuncər Cücənoğlunun "Rəngsaz" komediyasına quruluş verib. 2016-cı ilin oktyabrından "Naxçıvanın səsi" radisounda redaktor işləyib. 2018-ci il aprel ayının 1-dən Naxçıvan Dövlət Telviziya və Radio Verilişləri Komitəsində "İnformasiya təminatı və saytlarla iş" redaksiyasında baş redaktor vəzifəsinə təyin edilib.
2018-ci il may ayının 15 -dən isə Naxçıvan Muxtar Respublikasının ilk rəsmi informasiya qurumu olan "Nuhçıxan" İnformasiya Agentliyinin baş redaktoru təyin edilib. 2020-ci ilin yanvarından oktyabr ayına qədər televiziyanın Xəbərlər readksiyasında baş redaktor işləyib. 2020-ci ilin oktyabr ayından Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında direktor müavini təyin edilib.
6 may 2015-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür. 22 iyul 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalına layiq görülüb.
Yaradıcılığı
Səməd Canbaxşiyev Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram teatrında 1996-cı ildən Həmid Arzulunun "İtilənən xəncərlər" əsərində Akif, Rauf İçərişəhərlinin "Arzum çin oldu" komediyasında Danos, Nəriman Nərimanovun "Nadir şah " dramında Rzaqulu, Dərviş və Elçi Seyid Sitan, Ramiq Muxtarın "Şəhərli kürəkən" əsərində Qədir, V. Qubarevin "Sehirli yaylıq " nağıl-pyesində Təkgöz, Cəlil Məmmədquluzadənın "Danabaş kəndinin məktəbi"ndə Həsənəli Çavuş(tamaşa hazırlansa da premyerası olmayıb), Hüseyn Cavidin "Topal Teymur "unda (2000-ci il) Orxan, Hidayətin "Bu dünyanın adamları"nda Qoşqar Kəngərli, M.F. Axundovun "Lənkəran xanının vəzirində " Teymur ağa, Nəriman Həsənzadənin "Atabəylər" dramında Mahmud, Həsən Elsevərin "Koroğlu nəsli"ndə Səyahət, Həmid Arzulunun "Ərsizlər və arsizlar" komediyasında İranlı, İlyas Əfəndiyevin "Hökümdar və qızı" dramında Hüseynqulu xan rollarını oynayıb. 2005-ci ildən Lider tv nin müxbiri işlədiyi üçün teatrdan ayrılıb. Bu illərdə telejurnalistika ilə məşğul olub. 2013-cü ildə yenidən teatra qayıdandan sonra Çingiz Aytmatovun "Manqurt" facisəsində Əyyaş Kürəkən, Əli Əmirlinin "Ağa Məhəmməd Şah Qacar " facisəində Şah Qacar, Nəriman Nərimanovun "Nadir şah"ında Mirzə Mehdi, Həmid Arzulunun "Əlincə qalası" əsərində Rəşid, Tuncər Cücənoğlunun "Rəngsaz"ında Polis və Tüfəngli kişi, İftixarın "Qurtuluş dastanı"nda Xalq şairi, Deputat və Jurnalist, Adil Babayevin "Koroğlunun Çənlibelə qayıdışı"nda Güloğlan, Həsənəli Eyvazlının "Araz sahilində doğan günəş" əsərində Mustafa Kamal Atatürk, Hüseyn Cavidin "İblis" dramında Elxan, N.V. Qoqolun "Müfəttiş" komediyasında Xlestakov, H.Cavidin "Topal Teymur"unda (2022-ci il) Şair Kirmani obrazlarını canlandırıb.
Definisiya
Definisiya [lat. difinito – tərif; ing. Definition; ər.ذؼش فَ ; ] — predmetin mühüm fərqləndirici əlamətlərini və yaxud anlayışların mənasını, onun məzmununu və hüdudlarını müəyyən edən qısa məntiqi tərif. Dilimizdə daha çox ərəbcədən keçmə tərif sözündən istifadə olunur. Tərif sözü də ərəbcədəki ərəfədən [عشف ] törəmişdir.
Mikania paranensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İspaniyanın kişilərdən ibarət milli basketbol komandası
İspaniyanın kişilərdən ibarət milli basketbol komandası — İspaniyanı beynəlxalq basketbol arenasında təmsil edən kişilərdən ibarət milli basketbol komandası.
Konservasiya yağları
Konservasiya yağları -müxtəlif şəraitdə saxlanılan və ya daşınan metal məmulatların xarici və daxili konservasiyası üçün istifadə edilir. Bütün metal məmulatlar və detallar hazırlanan zaman onların korroziyadan mühafizəsi, yəni konservasiyası vacib bir məsələ kimi aktualdır.
Ümumi məlumat
Konservasiya və işçi-konservasiya yağları maşın və mexanizmlərin mühərriklərinin daxili konservasiya zonasından plastik sürtküləri tamamilə sıxışdırıb çıxarmışdır. Metal məmulatların daxili mühafizəsi üçün istifadə edilən və sürtküləri, işçi-yağları əvəz edən yuxarıda göstərilən sürtkü materiallarının tətbiq edilməsinin üstünlüyü aşağıdakılardır: maşın və mexanizmlərin mexaniki yeyilməsini azaldır, onların etibarlı işləmə müddətini artırır. Bu sürtkü materialları işçi yağlara nisbətən 3-5 dəfə, sürtkülərə nisbətən 6-10 dəfə üstünlüyə malikdirlər.
Tətbiq sahələri
Konservasiya, konservasiya-işçi və işçi-konservasiya yağları iki əsas tətbiq sahəsinə ayrılır. Konservasiya (К-17, НГ-203А, Б, Кормин) eləcə də konservasiya-işçi yağları АКОР-1 və КП aşqarları ilə avtomobil, traktor, cihazqayırma, dəzgahqayırma, gəmiqayırma, aviasiya, kənd təsərrüfat maşınqayırma zavodlarında hazır məmulatların əməliyyatlar arası konservasiyası və mühafizəsi üçün geniş istifadə olunur. Mühafizəedici yağ, məmulatın üzərinə onu yağa batırmaqla və yaxud yağı pulverizator vasitəsilə məmulatın üzərinə vurulur. Mühərriklərin və ya mexanizmlərin karterinə mühafizəedici yağ doldurulur və qısa müddətdə işlədilir.və bu zaman konservasiya yağı mexanizmin hissələrinin səthinə yayılır, bu da iş prosesində yağlanmayan hissələrin mühafizəsini təmin edir. Bundan sonra qaydaya görə konservasiya və konservasiya-işçi yağları mühərrikdən boşaldılır. Texnikanın konservasiya yağı ilə qısa müddətli olsa belə istismarına icazə verilmir.
НГ-203 (ГОСТ 12328-77) – iki markada buraxılır : 1. НГ-203А-kalsium sulfonatın yağda məhlulu və oksidləşmiş petrolatum ; 2. НГ-203Б - НГ-203А ilə transformator yağının qarışığıdır. Qara və rəngli metallardan hazırlanan məmulatların konservasiyası üçün tətbiq edilir.
AzK-18 – konservasiya yağı
AzK-18 – konservasiya yağı AMEA Aşqarlar Kimyası İnstitutunun əməkdaşları tərəfindən yaradılmışdır. Bu konservasiya yağı pambıq yağı istehsalında yaranan tullantı-soapstokdan alınan yağ turşularının qarışığından və AK-15 baza yağından alınmışdır. AzK-18 konservasiya yağı maşın və mexanizmlərin ehtiyat hissələrini uzun müddət rütubət və aqressiv qazlar olan mühitdə korroziyadan mühafizə edir. AzK-18 konservasiya yağı uzun müddət “Bakı yastıq zavodu“nda müvəffəqiyyətlə tətbiq edilmişdir.
İşçi-konservasiya yağları
İşçi-konservasiya yağları tərkibində korroziyaya qarşı aşqarlar və paslanmaya qarşı mühafizəedici inhibitorlar saxlayan yağlar olub, texnikanın saxlanılması, daşınması, dövrü və daimi istismarı üçün təyin edilmişdir. Müasir işçi-konservasiya yağları çox yüksək səviyyədə antikorroziya və başqa funksional istismar xassələrinə malikdir. İşçi-konservasiya yağlarının mühafizəedici xassəsi qaydaya görə, konservasiya və ya konservasiya-işçi yağlarına nisbətən bir qədər aşağıdır. Ancaq işçi-konservasiya yağlarında mühafizəedicilik xassəsi işçi yağlarına nisbətən yuxarıdır. Bu da metalları uzun müddətə müxtəlif şəraitlərdə mühafizə etməyə imkan varir. Müasir motor və transmissiya yağları maşın və mexanizmlərin normal istismar tələblərini təmin edir və yeyilməni azaldır. Texnikanın daha uzun müddət saxlanılmasını təmin etmək üçün yağlara başqa aşqarlarla yanaşı xüsusi korroziya inhibirorları əlavə etmək lazım gəlir, yəni işçi-konservasiya yağı yaradilir ki, bu da detalları korroziyadan, mexaniki yeyilmədən 10-15 il müddətinə mühafizə etməyə imkan verir. İşçi-konservasiya yağları ən yüksək keyfiyyətli işçi-yağlara nisbətən mexaniki yeyilməni daha çox aşağı salır. Bunun əsas səbəbi işçi-konservasiya yağına əlavə edilən aşqarlarla korroziya inhibitorlarının birgə təsiri ilə əlaqədardır. Yağda, düzgün seçilmiş səthi aktiv maddələr olduqda bu, detalları müxtəlif növ yeyilmədən mühafizə edir. Aşağıda keçmiş Sovetlər İttifaqında mövcud olan işçi-konservasiya yağlarının bir neçə nümayəndəsi verilmişdir :
М-8Ги (ТУ 38 101148-75) – bu işçi-konservasiya yağından “ ЖИГУЛИ “ markalı avtomobillərin daimi və dövri istismarında, həmçinin saxlanılmasında istifadə edilir.
ТМ-5-12рК (ТУ 38 101844-80) – bu işçi-konservasiya yağı  müxtəlif növ avtomobillər üçün bütün mövsümlərdə işlədilən vahid transmissiya yağıdır.
КРМ (ОСТ 38 01391-85) – bu işçi-konservasiya yağı havada temperatur -50 +500 C olduqda atıcı silahların istismarı və konservasiyası üçün təyin edilmişdir. Bundan bütün mövsümlərdə istifadə olunur. РЖ və ВО sürtkülərinə nisbətən daha effektli mühafizəedici işçi-konservasiya yağıdır.
МС-8рК (ОСТ 38 01387-85) – bu aviasiya işçi-konservasiya yağıdır. Aviasiya qaz turbin mühərriklərinin istismarı və konservasiyası üçün təyin edilmişdir. Çox yüksək istismar və konservasiya xassələrinə malikdir.
Yohannesburq Yapon Məktəbi
və ya qısaca YYM – CAR-da Yohannesburq şəhərinin Emarentiya bölgəsində yerləşən yapon məktəbi.
Yohannesburqda yerləşən CAR Nippon Klubu Yaponiya biznesmenlərinin ailələrini CAR-a gətirməsini təşviq etmək üçün məktəbə sponsorluq edir. Klub 1961-ci ildə Yaponiya şirkətlərinə Yohannesburqda fəaliyyət göstərməyə kömək etmək üçün qurulub.
JAGGİES
Jaggies ~ зазубрины ~ çentikler ~ kələ-kötürlük  - kompüter qrafikasında: aşağı çözümlülükdə göstərilən dioqanal xətlərdə və əyrilərdə əmələ gələn girinti çıxıntılar. Bu qüsur ilə mübarızə hamarlama (ANTİ-ALİASİNG) adlanır. Sin: STAİRCASE; Bax: ALIASING, ANTİ-ALİASİNG, BİTMAP, DEJAGGİNG, RECOLUTİON.
Typhlodromus auratus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Məna
Məna — hər sözcüyün izah etdiyi düşüncədir. Sözlər birdən çox anlama gələ bilər. Bu vəziyyətdə mənalardan biri digərləri üçün məcazi mənadır. Sözlər zamanla yeni mənalar götürərək zənginləşə bilər. Zamanla mənalarının itirmələrinə məna daralması deyilir. Dar mənası olan sözlərin mənalarının genişləməsinə də məna genişləməsi deyilir.
Degenerasiya
Degenerasiya [alm. Entartung, degenartion; ; ing. Degeneration; lat. Degeneration; osm. tr. tereddi] — bir növün, daha az yetişkin bir vəziyyətə gəlməyə, pozulmağa, dağılmağa yol açacaq formada dəyişməsi. Həyat tərzi və fəaliyyətlərində geriləmək və durğunluq. Təbii artım funksiyasının itirilməsi yaxud bir orqanizmin ya da orqanın, nəslin təbii inkişafına təsir edəcək formada pozulması.
15 dekabr
1901–cari
thumb|[[Səttar Bəhlulzadə]]
1601–1900
thumb|[[Yan Vermeer]]
Laqutovka (Arxangel)
Laqutovka — Başqırdıstan Respublikasının Arxangel rayonunda yerləşən kənd. Kənd İnzer kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə ruslar (49%), beloruslar (39%) üstünlük təşkil edir.
Mariya-Tereza (rif)
thumb|300px|Sakit Okeanın xəritəsindən bir hissə (1881-ci il)
Mariya-Tereza rifi — Yeni Zelandiyanın şərqindən Tuamoru arxipelaqının cənubuna doğru hissədə yerləşən "kabus-ada", rif.
İlk dəfə Asaf P.Taber tərəfindən qeydə alındığına görə onun doğulduğu Mariya Terezanın şəhərinin şərəfinə belə adlandırılmışdır. Bir fərziyəyə görə isə gəminin adı ilə adlandırılmışdır.
Coğrafi koordinatları 37°00′ c. e. 151°13′ q. u. kimi təyin olunmuşdur.
Məndə sığar iki cahan... (film, 1973)
Məzmun
Film dahi Azərbaycan şairi və filosofu İmadəddin Nəsiminin anadan olmasının 600 illiyinə həsr olunmuşdur. Bakıda və Moskvada keçirilən yubiley tədbirləri, Nəsiminin tədqiqatçıları ilə müsahibələr filmdə öz əksini tapmışdır.
Renseneb
Renseneb və ya Amenemhet Renseneb, eləcə də Ranisoneb və ya Reniseneb — On üçüncü sülalə (II keçid dövrü) qädim Misir fironu.
Haqqında olan təsəvvür dövrə aid bir mərcanın üzərindəki ikili adı xatırladan yazıdan – Amenemeht Rensenebdən ibarətdir. Adı Reinseneb kimi başa düşülərək Mənim adım sağlamdır mənasını verir. Dörd aylıq hakimiyyət müddətinə malik olması təxmin edilir. İkili ada malik olması onun Amenemeht nəslindən olmasına işarədir: Amenenhetin [oğlu] Reinseneb. Bu tədqiq olunan mülahizə hələ də mübahisəlidir.
Monteqyo
Monteqyo — səhralıqdan ibarət ada. Ada 10 x 12 km ölçülərinə malikdir. Bristol adası ilə Sonders adası arasında, Atlantik okeanın cənubunda yerləşir. Cənubi Sandviç adalarına daxildir. Arxipelaqın ən hündür və ən böyük adasıdır. İnzibati cəhətdən Cənubi Georgiya və Cənubi Sandviç adaları ərazisinə daxildir.
Tarixi
Ada ilk dəfə Ceyms Kuk tərəfindən 1775 ildə kəşf edilmiş və 4 Sendviç Qrafı və Britaniya Amirallığının birinci lordu Con Monteqyonun şərəfinə adlanmışdır. Adaya ilk dəfə Karl Anton Larsen ayaq basıb.
Mikania gonzalezii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cefferson-Siti
Cefferson-Siti – ABŞ-nin mərkəzi hissəsində şəhər. Missuri ştatının inzibati mərkəzi.
Əhalisi
Əhalisi 43,1 min (2011; aqlomerasiyada təqribən 150 min).
Coğrafiyası
Missuri çayının sağ sahilində yerləşir. Avtomobil yolları qovşağı, Sent-Luis–Kanzas-Siti dəmiryol xəttində stansiya Çay portu. Kolumbiya regional aeroportu (Cefferson-Sitidən şimalda).
Tarixi
Əsası 1821-ci ildə ştatın inzibati mərkəzi kimi qoyulmuşdur. Tomas Ceffersonun şərəfinə adlandırılmışdır. 1839-cu ildən şəhərdir. 1830-cu illərdən burada Almaniyadan gəlmələr sürətlə məskunlaşmışlar. 1993-cü ildə baş vermiş daşqın nəticəsində güclü dağıntılara məruz qalmışdır.
Memarlığı
Linkoln Universiteti [ 1866, əsası Amerika Birləşmiş Ştatlarında Vətəndaş müharibəsi (1861–65) veteranları – afroamerikalılar tərəfindən qoyulmuşdur], Missuri ştatı muzeyi (italyan renessansı üslubunda tikilmiş Kapitoli binasında, 1911–18), Missuri ştatının hərb tarixi muzeyi, Kristofer Mausun evi (1854) var. Hər il caz festivalı keçirilir (1994-cü ildən, sentyabrda).
Cümə məscidi (Quba)
Cümə məscidi — Azərbaycanın Quba rayonunun ərazisində yerləşən tarixi-memarlıq abidəsi.
Tarixi
thumb|left Zəngin memarlıq üslubuna malik olan ən qədim məscidlərdən biri olan Cümə məscidi 1802-ci ildə Qazi Nəsrullah əfəndinin oğlu Qazi İsmayıl əfəndinin maddi yardımı ilə tikilmişdir. Binanın tikilisi 1792-ci ildə başlanmış və müəyyən fasilələrlə 10 ilə başa çatdırılmışdır. Bu məscid təkcə Qubada deyil, ölkənin bütün şimal-şərq bölgəsində ən qədim dini mərkəzlərdən biri olub.
Bu məscid təkcə Qubada deyil, şimal-şərqi Azərbaycanda ən qədim dini mərkəzlərdən biri olmuşdur. Məscid və onun nəzdində olan mədrəsə 1924-cü ilədək fəaliyyət göstərmiş, qırmızı imperiya dövründə onun fəaliyyəti qadağan edilmişdir. 1933-cü ildə mədrəsə, minarə, sonralar isə digər tikililər dağıdılmışdır. Məscidin dağıdılacağını bilən rayon əhalisi, gecə ilə dəyirman daşlarını və çuvallarla buğdalarını gətirib məscidi dəyirmana çevirib ki, onu dağıdılmaqdan xilas etsinlər. Bir müddətdən sonra bura anbar kimi istifadə olunub. Daha sonra isə burada xalça muzeyi fəaliyyət göstərib.
Azərbaycan müstəqillik yoluna qədəm qoyduqdan sonra məscid yenidən dindarların istifadəsinə verilmiş və dini qurum kimi ədliyyə nazirliyində qeydiyyatdan keçmişdir. Qısa müddət ərzindən məscidin ətrafına şəbəkəli hasar çəkilmiş, su-konalzasiya xətləri qoşulmuş, dəstəmazxana və mədrəsənin tikintisi də başa çatmişdır və digər abadlıq işləri də görülmüşdür. Türkiyənin Dini İşlər Nazirliyinin Azərbaycandakı nümayəndəliyi məscidə 5 min dollar dəyərində minbər bağışlayıb. Həmin qurum, qubalı dindarların xahişlərini nəzərə alaraq, burada hündürlüyü 50 metr olan minarə də inşa etdirib.
Memarlıq
Məscid səkkiztinli prizma şəklində olub içəri tərəfdən hündürlüyü 28 m, sahəsi 400 m2-dir.
Məscidin tikintisində istifadə olunan zığ kərpiclər, rayonun 8-10 kilometrliyində yerləşən İqrığ kəndində hazırlanıb. Quba camaatı həmin kənddən kərpicləri əlləri ilə bir-birinə ötürə-ötürə məscid tikilən yerə gətirib. Məscidin tikintisində, əsasən un, yumurta və əhəngdən istifadə olunub. Məscidin mehrab hissəsi (yəni qiblə olan tərəfi) Mədinə şəhərində olan Quba məscidində olduğu kimi işlənib.
Typhlodromus bagdasarjani
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Ad
Ad — Canlı və cansız varlıqları, duyğu və düşüncələri, müxtəlif vəziyyətləri bildirən sözlər.
Adlar ümumi və xüsusi ad olmaq üzrə ikiyə ayrılar.
Adlarda təklik və çoxluq
Bir tək varlığı ifadə edən tək ad, eyni cinsdən bir çox varlığı ifadə edən adlara isə çoxluq ad deyilir.
Şəxs adları
Bizdən sonra dünyada qalan həyatdakı əməllərimizin güzgüsü adımızdır və heç nəyə görə yox, məhz adımıza görə də bizi yad edəcəklər.
Romalılar deyirdilər ki, "Nomen est Omen" – "Ad taledir". Şəxs adlarının insanın xarakterinə və taleyinə təsir göstərməsi barədə inamlar hələ qədim dövrlərdən mövcuddur. Etiqadlara görə, bəzi xalqlar şər qüvvələrdən qorumaq üçün insanların həqiqi adlarını digər bir mühafizəedici ad altında gizlədirmişlər. Hindular indinin özündə də əsl adlarını kənar adamlardan məxfi saxlayır, bir-birlərini yalançı adla çağırırlar. Son yüzilliklərə kimi rus xalqının adətində uşağı xaç suyuna salana qədər, onun adını sirr saxlamaq ənənəsi var idi. Hesab olunurdu ki, insanın əsl ismini bilən qəddar adamlar və ya ruhlar ad vasitəsilə onun taleyinə pis təsir edə bilərlər. Uşağı başqa adla çağırmaq adəti Azərbaycan ailələrində də var. Çoxları bunun hansı səbəbdən olduğunu bilməsələr də, əslində, bu adətin kökündə məhz adını gizlətməklə uşağın taleyini şər qüvvə və ya şeytanların pis əməllərindən qorumaq durur.
Adın səslənməsinin insan beyninə təsiri
İnsanla onun ömür boyu gəzdirdiyi ad arasında hansı isə bağlılığın olmasında müəyyən məntiq vardır. Bu faktı psixoloqlar da təsdiqləyir. Onlar qeyd edirlər ki, ad, hər şeydən əvvəl insan səsi olduğu üçün onun xüsusi səs vibrasiyası olur. Bu səs vibrasiyası beyinin müxtəlif hissələrində müvafiq qıcıqlandırmalar əmələ gətirir. Hər gün öz adını eşidən insan uşaqlıqdan öz daxili ruhi vibrasiyalarını adının emosional səs vibrasiyaları üstündə tənzimləyir. Adın hansı səslərdən ibarət olmasından asılı olaraq insanda şüursuz olaraq xarakterin müvafiq cizgiləri formalaşır. Çox vaxt, ilk tanışlıq zamanı ətrafdakıların insana ilkin münasibəti məhz onun adının necə səslənmədən asılı olur. Bəzi isimlər ətrafdakılarda yaxşı hisslər, digərləri isə, əksinə, xoş olmayan emosiyalar yaradır. Təbii ki, adı yaxşı səslənməyən insan ilk baxışdan özü haqda mənfi fikir yarada bilər. Ona görə də valideynlər uşaqlara ad seçərkən bu və digər faktları nəzərə almalıdırlar.
Azərbaycan qız və oğlan isimlərinə nəzər yetirsək, görərik ki, müdrik Azərbaycan xalqı adların səslənməsinə necə böyük önəm verib. Belə ki, bizim qadın adları qızlarımızın incəliyinin, zərifliyinin, gözəlliyinin davamı olaraq daha məlahətli və xoş səslənməklə, əsasən, mehribanlığı, sədaqətliliyi, şirinliyi, mülayimliyi əks etdirən adlarla: gül-çiçək, qiymətli daş-qaş, zərif quş və gözəllik rəmzləri olan digər canlıların isimləri ilə bağlı olur. Oğlan isimləri isə, əksinə, bir qədər sərt səslənməklə, çox vaxt insanda cəsurluq, qəhrəmanlıq, mərdlik və özünə inam hissləri oyadan ilhamverici adlar olur. Adların bu cür fərqli səsləməsi qadın və kişi xarakterlərinin formalaşmasında çox mühüm rol oynayır. Bu amilin əhəmiyyətini anlamaq üçün bir anlığa oğlan uşağına çox incə səslənən bir qız adının və ya əksinə, qıza sərt səslənən kişi adının verildiyini təsəvvür etmək kifayət edər.
Qeyd etmək lazımdır ki, hərdən olur ki, ailədə oğul gözlədikləri vaxt qız dünyaya gələndə ona kişi adı qoyurlar ki, qız kişi kimi böyüsün, ailənin qeyrətin çəksin. Bunun nəticəsi isə bəzən çox ağır olub. Məsələn, götürək görkəmli yazıçı Cəmşid Əmirovun olmuş hadisə əsasında yazdığı "Qara "Volqa" əsərindəki "Pəncəli" Aslan surətini. Atası qızına "Aslan" adı verməklə kişi kimi böyüdür. Nəticədə qız öz adını doğrultmağa çalışır və çox qəddar cinayətkara çevrilir. Bəlkə də, adı Aslan olmasaydı heç o qız kriminal həyat da yaşamazdı.
Etimologiya
(Ad / At) kökünden törənmişdir. Təyin etmə, növ mənası ehtiva edər. Türkcədə ad eyni zamanda at deməkdir və bir çox lehçede d / t fərqi ortadan qalxar. At müqəddəs bir heyvan olaraq o adamın şəxsiyyətinin eyni zamanda. Tərsinə bir məntiqlə, adamın adının əslində onun mücərrəd bir atı olduğu və özünü daşıdığı düşünülə. Bu səbəblə köhnədən Türklər Öldüklərində atları ilə (yəni adlarıyla) birlikdə basdırılmışlar. Yer üzündəki bütün Türk şivə və lehçelerinde Ad / At formasıyla minlərlə ildir iştirak edən ortaq bir sözdür. Eyni zamanda bir kök olaraq yüzlərlə sözün türemesine imkan vermişdir.
Xarici təcrübə
Ərəb ölkələrində adlar çox mürəkkəb olur. Şəxsi ad və soyaddan başqa onun adında "ibn" (atasının adı) birləşməsi ilə bir çox ata və babalarının adı və eyni zamanda doğulduğu yer adı göstərilir.
II Qiyasəddin Keyxosrov
II Qiyasəddin Keyxosrov — 1237–1246-cı illər ərzində Anadolu Səlcuq Sultanlığı hökmdarı.
Həyatı
1221-ci ildə anadan olmuşdur. Əlaəddin Keyqubadın oğludur. Anası Hunat Xatundur. Hələ 7 yaşında Ərzincan məliki təyin olunmuş və atabəyi Mübarizəddin Ərtoquşla birgə buraya göndərilmişdir. Vəzifəyə təyin olduğu ilk illərdə Trabzon ətrafını ələ keçirmişdir. Keyxosrov hələ atası sağ ikən Gürcü şəhzadəsi Tamar ilə nişanlanmış,daha sonra 1238-ci ildə isə evlənmişdir. Bu evlilikdən II Əlaəddin Keyqubad dünyaya gəlmişdir. Tamar bütün Anadoluda Gürcü Xatun adı ilə tanınırdı. O öz həyat yoldaşına olan məhəbbətini göstərmək üçün şah Tamarın adına pullar buraxdırmış, bu pulların bir üzündə şir (özü) digər üzündə isə günəş (Tamar) simvollarını rəsm etdirmişdir.
Hakimiyyətinin ilk illəri
Əlaəddin Keyqubad vəfatından əvvəl kiçik oğlu Qılınc Arslanı vəliəhd təyin etsə də, atasının ölümündən sonra Qiyassəddin Keyxosrov Sadəddin Köpək və bir qrup əmirə arxalanaraq hakimiyyəti öz əlinə almışdır. O taxta çıxanda 16 yaşında idi. Hakimiyyətə gələr-gəlməz gənc və tərcrübəsiz sultanın ilk addımı Sadəddin Köpəyi əmir əl-üməra vəzifəsini təyin etmək olmuşdur. Bəzi Xarəzm bəyləri Əlaəddin Keyqubadın vəsiyyətinin yerinə yetirilmədiyini səbəb gətirərək Keyxosrova qarşı çıxırlar. Sadəddin Köpək bu şəraitdən yararlanaraq, bir sıra dəyərli dövlət adamlarını aradan qaldırır və padişahdan öz maraqları üçün istifadə etməyə başlayır. Belə ki, Xarəzm əmirlərindən Qayır xanı öldürməsi nəticəsində Xarəzm əskərləri keçdikləri yerləri yağmalayaraq Urfa-Harran bölgəsini ələ keçirirlər. Lakin çox keçmir ki, onun taxt-taca iddiasının olduğu bilinir və 1238-ci ildə II Qiyasəddin Keyxosrov tərəfindən edam edilir.
Daxili siyasəti
Onun hakimiyyəti illərində Anadolu Səlcuqlu sultanlığı sosial-iqtisadi baxımdan xeyli inkişaf etmiş, elmi və dini qurumlar yaradılmış, böyük memarlıq abidələri inşa edilmişdir. Buna baxmyaraq vəziri Sadəddin Köpəyin təsiri ilə təcrübəli dövlət adamlarını qətl etdirməsi və Kösedağ döyüşündə məğlubiyyəti ölkəni xeyli zəiflətmişdir. O dövlət idarəsində də bir sıra dəyişikliklər etdi. Mühəzzəbüddin Əlini vəzir, İsfahanlı Şəmsəddin Məhəmmədi naib, Vəliyəddini "Pərvanəlik", Məcduddin Məhəmmədi tərcüməçi və Cəlaləddin Qaratayı hökmdar ailəsinə məxsus torpaqlara nəzarətçi vəzifəsinə təyin etmişdir.
Bu dövrdə Anadolu Səlcuqlu dövlətinin digər bir mühüm problemi də Monqol hücumlarından Türkiyəyə sığınıb Cənub-Şərq və Suriya sərhəd bölgəsində sıxlaşan və əksəriyyətlə Şamanist inanca sahib olan köçəri Türkmənlərin qaldırdıqları üsyanlar və talançılıqlaridi. Tarixdə Babailər üsyanı olaraq tanınan bu üsyanın təsirləri uzun illər Anadolu torpaqlarında qalmışdı. Üsyanın əsl səbəbi köçəri həyat tərzi yaşayan Türkmənlərin yerli əhaliyə uğunlaşa bilməməsi idi. Üsyan islamı həyat tərzini mənimsəməmiş II Qiyasəddin Keyxosrova qarşı "Allah yolundan ayrılıb, səfil bir həyat yaşadığı" bəhanəsiylə başlamışdı. Lakin 1240-cı ildə Keyxosrov üsyançılar məğlub və darmadağın etdi. Buna baxmayaraq üsyan mərkəzi hakimiyyəti zəiflətməyə müvəffəq oldu.
Xarici siyasəti
Qiyasəddin Keyxosrov o cümlədən nikah diplomatiyasına əl ataraq Hələb Eyyubi hökmdarının qızı ilə evlənmiş, öz bacısını isə onunla evləndirmişdir. Çox keçmədən Əyyubilər və Artuqları da özündən asılı vəziyyətə salmışdır. 1241-ci ildə ordusunu Kayseridə toplayan Keyxosrov, Dəməşq Eyyubi hökmdarı ilə güclərini birləşdirərək Silvan Əyyubi hökmdarının üzərinə yürüş etdi. Silvan Əyyubi hökmdarı da Germiyan Türkmənləri və Xarəzmlərlə müttəfiq olmuşdu. Lakin baş verə biləcək müharibənin qarşısı Abbasi xəlifəsi tərəfindən alındı. Silvan Əyyubi hökmdarı ilə Anadolu Səlcuqlu dövlətinin vassallığını qəbul etməsi şərtilə sülh bağlandı.
1242-ci ildə Anadolu Səlcuqlu dövləti Monqolların hücumuna məruz qalır. Həmin il Ərzurum şəhəri monqollar tərəfindən tutulur. Sultan Keyxosrov 80 minlik ordusu ilə Sivas-Kösedağ mövqeyində dayanır. Təcrübəli əmirlər müdafiə vəziyyətini alıb gözləməyi məsləhə bilsələr də, sultan onları dinləmir və ordunun 20 min nəfərlik hissəsi Baycu Noyanın rəhbərliyi alıntda olan monqol ordusu üzərinə hücuma keçir. Lakin səlcuqlu ordusu monqollar tərəfindən darmadağın edilir. Sultan döyüş meydanından Qərbi Anadoluya qaçır. Kayserini ələ keçirən monqollar şəhəri talan edir. Kösedağ məğlubiyyəti Anadolu Səlcuqlu dövlətinə böyük zərbə vurur. Vəzir Mühəzəbüddin Əli Anadolunun bütünilə işğalı təhlükəsinə qarşı Azərbaycana səfər edir və buradakı Monqol komandiri Noyan ilə sülh imzalayır. Sülhdən xəbər tutan sultan Konya şəhərinə qayıdır.
Arnold rafflesiyası
(Rafflesia arnoldii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.İndoneziyanın üç milli gülündən biridir.
Tropik meşələrdə iqlim şəraitinə uyğun yaradılmış bu çiçəyin diametri 90 sm-dir və çəkisi 7-11 kq-dır. Dünyanın bu ən böyük çiçəyi açdıqdan sonra 3 gündən 1 həftəyə qədər həyatda qalır və ifraz etdiyi qoxu ilə böcəkləri özünə cəlb edir. 9 aydan bir çiçək açan bu bitki, dərhal növbənöv böcəkləri özünə cəlb edərək tozcuqlarını paylayır və beləliklə nəslini davam etdirir.
Ella
Ella — rus qadın adı.
Kurt Sprengel
Kurt Sprengel; Kurt Şprengel (3 avqust 1766 — 15 mart 1833) — alman botaniki, həkim və filoloq.
Senokos nunatakı
thumb|Triniti yarımadasının yerləşməsi.
Senokos nunatakı (нунатак Сенокос, ‘Nunatak Senokos’ \'nu-na-tak se-no-'kos\) — Antarktidanın Qreyam torpağının Triniti yarımadası sahillərindən aralıda yerləşən, 663 m hündürlüklü qaya nunatakıdır. Dreyatin buzlağında yerləşmişdir.
Nunatak şimal-şərqi və cənub-qərbi Bolqarıstanda yerləşən Senokos şəhərinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Senokos nunatakı -63.88556°N, -58.69472°W koordinatlarında yerləşmişdir. Bredli dağından 3.27 km qərbdə, Tafft nunatakından 4.6 km şimalda, Qoleş sıldırımından 11.43 km cənub-şərqdə, Qurqulyat zirvəsindən 7.29 km cənub-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.
Almaniyanın kişilərdən ibarət milli basketbol komandası
Almaniyanın kişilərdən ibarət milli basketbol komandası — Almaniyanı beynəlxalq basketbol arenasında təmsil edən kişilərdən ibarət milli basketbol komandası.
Diamat
Diamat – Qərbdə, xüsusilədə Rusiyada dialektik materializ-min qısaldılmış edilmiş adı. Keçmiş Sovetlər İttifaqında dialektik materializm geniş tədris edilirdi və qısaca diamat adlandırılırdı.