cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Niderland Antil adaları
Tarixi
Müqavilənin şərtlərinə uyğun olaraq, 10 oktyabr 2010-cu il tarixindən etibarən Kürasao və Sint-Marten Niderland Krallığının daxilində əhəmiyyətli muxtariyyətə (status aparte) sahib olan öz-özünü idarə edən dövlətlər oldular, Bonaire, Saba və Sint Eustatius Hollandiyanın xüsusi icmaları statusunu aldılar (yaxın bir status Fransanın xarici departamentlərinə).
Siyasi quruluşu
1954-cü ildən bəri Krallığın hər bir hissəsi Niderland Krallığı daxilində daxili muxtariyyətə sahibdir. Dövlətin başçısı adalarda qubernator tərəfindən təmsil olunan kraliça idi. Xarici siyasət və müdafiə Hollandiyanın səlahiyyətlilərinin səlahiyyətinə aid idi.
İcra hakimiyyəti, son seçkilərdə adətən partiyanın və ya koalisiyanın liderini təyin edən Baş nazirin rəhbərlik etdiyi bir Məşvərət Şurası və Nazirlər Kabineti vasitəsilə qubernator tərəfindən həyata keçirildi. Üstəlik, hər adanın öz hökuməti var idi: qubernator müavinləri, yerli məclislər və hökumətlər.
Bir palatalı Qanunvericilik Məclisi və ya Dövlətlər daxili hökumət məsələlərini tənzimləyirdi. Parlament ümumi seçki yolu ilə 4 il müddətinə seçildi və Kürasao adasından 14, Bonayr adasından 3, Sint-Marten adasından 3 və Saba və Sint-Eustatius adalarından biri olmaqla 22 üzvdən ibarət idi. Parlament və hökumət tərəfindən qəbul edilən bütün qanunlar qubernator tərəfindən təsdiqlənməli idi. Parlament də seçildi və general qubernator parlament çoxluğunun liderini baş nazir olaraq təsdiqlədi. Parlament, nazirlər kabinetini də seçdi.
Niderland Antilində bir çox siyasi partiya var idi. Beş adanın hər birinin öz partiyaları mövcud idi — Kürasaoda 15, Sint-Martendə 6, Sint-Eustatiusda 3, Bonaire və Sabada hər biri.
İnzibati bölgüsü
İdarə bölgüləri qanunlarda təsbit edilməmişdi, ancaq hər adanın öz icra və qanunverici səlahiyyətləri vardı. Aruba çıxdıqdan sonra Niderland Antil ərazisi aşağıdakı hissələrdən ibarət idi:
thumb|right|300px|Niderland Antil adaları
Coğrafiyası
Mülkiyyət Kiçik Antillərdə yerləşirdi. Niderland Antilləri, Kiçik Antil adaları əhatə edirdi: Kürasao, Bonayre — cənub qrupu — və rüzgarlılardan şimal qrupu: Saba, Sint-Estatius və Sint-Martenin cənub hissəsi (adanın şimal hissəsi Fransa tərəfindən idarə olunur). Ümumi sahəsi 800 km². Aruba adası da cənub qrupunun bir hissəsi olaraq 1986-cı ildə Antiller federasiyasını tərk etdi və daxili özünüidarə ilə Hollandiya Krallığı ərazisi statusu aldı.
Sahil xətti 364 km uzunluğundadır. Qvadelupa ilə quru sərhəd (Sent-Martin 22 fevral 2007-ci ildən Qvadelupa dan ayrıldıqdan sonra — Sent-Martin ilə) Sent-Martin adasında 10,5 km. Şimal qrupu adalarının dəniz cənub-şərqində Antiqua və Barbuda, cənubda Sent-Kits və Nevis, cənub və şərqdə Venesuela və qərbdə Aruba ilə cənub qrup adalarında dəniz sərhədləri.
Cənub qrupunun alçaq adaları (Kürasao — 375 m, Bonayre — 241 m) Cənubi Amerika qitəsini əhatə edən kontinental şelfin dəniz zirvələrini təmsil edir. Adaların demək olar ki, bütün səthini sulu tropik bitki örtüyü (əsasən ikinci dərəcəli meşələr) bürümüş, yalnız yaşayış məntəqələri, kənd təsərrüfatı torpaqları və uzun çimərliklər tərəfindən kəsilmişdir. Şimal qrupunun adaları qədim sualtı vulkanlarının zirvələri (Kvill) tərəfindən formalaşır, ümumiyyətlə yuvarlaqlaşdırılıb və kifayət qədər yüksək relyefə malikdirlər.
Cənub adalar qrupunun florası və faunası olduqca kasıbdır. Avropalıların gətirdiyi ev heyvanlarına əlavə, burada çox sayda kərtənkələ və quşa rast gəlmək olar. Adaların sahilləri boyunca burada və orada tapılan kiçik həmişəyaşıl meşələr, süd otu, kaktuslar və digər tikanlı kollardan əmələ gəlir. Kurort zonaları ətrafında xaricdən gətirilən dekorativ bitki örtüyündən geniş yaşıl zolaqlar əmələ gəlmişdir.
Şimal qrupu biraz daha böyük vəhşi təbiət təmsilçilərinə malikdir. Dağlıq bölgələrin qərb yamaclarında xurma sıraları yüksəlir, bəzi yerlərdə həqiqi meşələr əmələ gəlir. Şərq yamaclarında yerli bitki örtüyünün bir az daha təbii formaları qorunub saxlanılıb və əsasən tropik meşələr, kolluqlar və əkinçilik ərazilərinin nisbətən kiçik əraziləri tutur.
Qorunan təbii bölgələr: Sint-Kristofel Milli Parkı (Kürasao Adası), Vaşinqton-Slaqbay Milli Parkı (Bonayre Adası), Bonayre Dəniz Parkı (Bonayre Adasını əhatə edən uzun mərcan qayalıqlar), Saba Dəniz Parkı.
Bütün adaların sahil şeridi bir sıra kiçik mərcan rifləri ilə əhatə olunmuşdur (ən şimal və qərb sahilləri boyunca geniş yerləşmişdir) və aralarla sahil arasında dayaz laqunlar zolağı vardır.
İqlimi tropik dəniz, ticarət küləkidir. İlin çox hissəsi üçün hava isti və rahatdır, fəsillər arasındakı minimal temperatur fərqi. Yayda (iyun — sentyabr) orta temperatur təxminən + 27 °C, qışda (dekabr — fevral) — + 25 °C, gündəlik temperatur düşmələri son dərəcə əhəmiyyətsizdir — temperatur nadir hallarda gecə + 20 °C-dən aşağı düşür, hətta qışda …
Atlantik okeanından əsən şimal-şərq ticarət küləkləri tez-tez və güclü yağış gətirir. Yağışlar adaların qərb sahillərində 280 mm-dən sahil dağlıqlarının şimal-şərq yamaclarında 1000 mm-ə qədər dəyişir. Bonaire-də orta illik yağış miqdarı 550 mm-dir (yağışın 65% -i oktyabr və yanvar ayları arasındadır), Kürasao da təxminən 500 mm, Saba və Sint-Eustatius-da 700 mm-ə qədərdir (maksimum may-oktyabr-noyabr dövrlərində düşür). Nisbi rütubət il ərzində kifayət qədər sabitdir və orta hesabla 76% təşkil edir.
Kürasao və Bonayre, "Karib dənizindəki qasırğa qurşağı" nın cənubundadır və elementlərdən təsirlənmir, Saba, Sint-Eustatius və Sint-Marten bu zonanın cənub-şərq ətrafındadır və böyük ehtimalla iyul-avqust-oktyabr ayları arasında qasırğalardan təsirlənə bilər.
İqtisadiyyatı
thumb|right|200px|Villemştad ÜDM-in həcmi 2,4 milyard dollardır (1998), adambaşına düşən — 11,800 dollar. Kənd təsərrüfatı ÜDM-in 1 faizini, sənayenin 15 faizini, xidmətlərin 84 faizini istehsal edir. Əsas sənaye sahələri turizm, dənizdəki maliyyə xidmətləri, neft emalı və nəqliyyatı (Venesuela), gəmi təmiri.
Zəif torpaq və su qıtlığı, səviyyənin yüksək olmasına baxmayaraq kənd təsərrüfatının inkişafı üçün əlverişli deyil. Əkin sahələri ümumi ərazinin təqribən 10% -ni təşkil edir (1993). Villemştad yaxınlığında bir şəhərətrafı təsərrüfat var (südçülük, meyvəçilik, tərəvəzçilik). İqtisadi siyasət istehsal sənayesi də daxil olmaqla müxtəlif sahələrin daha da inkişafına yönəldilmişdir.
Asfaltlanmış yolların uzunluğu 800 km-dən çoxdur. Willemstad dəniz limanına və beynəlxalq hava limanına malikdir.
Xarici iqtisadi əlaqələr Venesuela və digər Latın Amerikası ölkələri, ABŞ və AB ölkələrinə yönəldilmişdir. Mal ixracatı (1998-ci ildə 303 milyon dollar) demək olar ki, əsasən neft məhsulları, qismən kənd təsərrüfatı məhsulları və hazır məhsullardan ibarətdir. Xarici borc yüksəkdir — 1,35 milyard dollar.
Niderland Antilləri dünyanın ən qədim və hörmətli dəniz mərkəzlərindən biridir: 60-cı illərin ortalarından bəri. həm dəniz banklarında, həm də holdinq, maliyyə, sığorta, idarəetmə, göndərmə və digər dəniz şirkətlərində ixtisaslaşmışlar. Xüsusilə Corc Sorosun hedcinq fondu Quantum Fund NV Antilaxda qeydiyyata alındı. 2002-ci ilə qədər buradakı offşor şirkətlərin mənfəət vergisi 2.4–3% arasında dəyişirdi.
1 yanvar 2002-ci il tarixində OECD-nin təzyiqi altında tətbiq olunan yeni vergi rejimi və Hollandiya ilə vergi müqaviləsindəki dəyişikliklər Antillərdə qeydiyyatdan keçmiş şirkətlər üçün vergi qaydalarını əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirdi.
Peşəkar güləş
thumb|200px|right| Amerikan Güləşi Peşəkar güləş (ingiliscə professional wrestling) toxumları Avropada atılmış,sonra isə ABŞ-yə qədər gedib çıxmış ən çox Amerikan güləşi və ya Pankreas güləş kimi tanınan idman növü. Günümüzün ən çox tanınan peşəkar güləş federasiyası WWE yəni; World Wrestling Entertainmentdir. Peşəkar güləş, digər güləş növlərinin əksinə bir "əyləncə idmanı"dır yəni, şoudur. Edilən matçların, yaşanan hadisələrin, danışmaların hamısı, çox ağıllıca hazırlanmış bir ssenarinin məhsuludur və nəticələri güləşçilər, ssenari qrupu və bəzi vəzifəlilər xaricində kimsə bilməz. İdmançılar ümumiyyətlə çox çalışqan şəxsiyyətlərdir və həftənin böyük bir hissəsinini ring içində tətbiqləri lazım olan hərəkətləri, ssenariləri çalışmaq üçün keçirərlər.WWE-in xaricində ən tanınmış güləş federasiyaları; Total Nonstop Action, Ring of Honor kimi ABŞ əsaslı güləş quruluşlarıdır. Hər idmançının bir gimmicki yəni; xarakteri vardır. Buna ən yaxşı nümunə, əfsanə ad Undertaker dir.Undertaker, ring içində Dead Man(Ölü adam) xarakterinə malikdir amma əslində o da hər kəs kimi normal bir insandır. Mikrofon performansı, karizma və ring içi qabiliyyəti, bu idman da müvəffəqiyyət üçün lazımlı olan ən əhəmiyyətli meyarlardır.
Mərkəzi vulkаn
Mərkəzi vulkаn – bu tip vulkаnlаrdа püskürmə аdətən dаimi bоruvаri çıхış kаnаlındаn (bоğаzdаn) bаş vеrir. Lаvа və süхur qırıntılаrının yığmı nəticəsində bо- ğаz ətrаfındа – təpəsində krаtеr (tiyаn) yеrləşən yüksəklik əmələ gəlir. Yüksəkliyin fоrmаsı püskürmə tipi ilə müəy- yən еdilir.Mərkəzi vulkаnlаr Bir bоğаzlı mərkəzi püskürmə          Mərkəzi lаvа -kül püskürməsi Görkəmlərinə və ölçülərinə görə möhtəşəm strаtоvul- kаnlаrdаn kiçik еgiş kоnuslаrınа (mааr, pаrtlаmа bоrulаrı) qədər müхtəlif tipli vulkаnlаr mərkəzi vulkаnlаrа аiddir. Mərkəzi vulkаn üst hissəsində gеnişlənmə, yəni krаtеrlə bitir. Bu, vulkаn hər dəfə püskürdükcə vulkаn qurğusu yüksəlir. Mərkəzi vulkаnlаrın yаn və yа аsаlаk krаtеrləri də оlа bilər (dаirəvi çаtlаrdа, vulkаn yаmаclаrındа). Tеz- tеz mərkəzi vulkаnlаrın krаtеrlərində mаyе lаvа gölləri оlur. Əgər mаqmа sıyıqdırsа, sıхılmа gümbəzləri əmələ gəlir və bunlаr bоğаzı tıхаyır ki, bu hаldа güclü pаrtlаyışlа müşаyiət оlunаn püskürmə bаş vеrir. Bu zаmаn güclü qаz ахını "tıхаcı" bоğаzdаn аtır. Mərkəzi tip vulkаnlаrın fоrmаsı mаqmаnın tərkibindən və sıyıqlığndаn аsılı оlur. Qаynаr və yüngülахаr (yüngül hərəkətli)  bаzаlt mаqmаsı gеniş və yаstı qаlхаnvаri vul- kаnlаr əmələ gətirir. Əgər vulkаn vахtаşırı lаvа püskürər- sə, о zаmаn pirоklаstik mаtеriаllа lаvа lаylаşmаsı nəticə- sində kоnusvаri qаtlı qurğu əmələ gəlir ki, bu dа strаtоvul- kаn аdlаnır. Bu tip vulkаnlаrın yаmаclаrındа аdətən dərin rаdiаl yаrğаnlаr–bаrrаnkоslаr əmələ gəlir. Mərkəzi vulkаnlаr yа sırf lаvаdаn, yа dа аncаq vulkаn pаrtlаyışının yuvеnil məhsullаrındаn – vulkаn еgişlərindən (şlаklаrındаn), tuflаrdаn və b., yəni pirоеksplоzitlərdən və yахud qаtı qаrışıq mаtеriаldаn ibаrət оlа bilər.
Mənbə
Afrika geologiyası-H.S.Bağırov ,Ə.F.Kərimov-Bakı – 2011
Bağaberd nahiyəsi
Bağaberd nahiyəsi — XIV əsr-XIX əsrlər. İnzibati ərazi. Qarabağda tarixi-coğrafi bölgə.
Kəndləri
1593-cü ildə tərtib olunmuş Urud və İsgəndərqalası livalarının müfəssəl dəftərinə görə İsgəndərqalası livasının Bağaberd nahiyəsində ümumilikdə 28 kənd olub. Onlardan 3-ü erməni, 25-i türk kəndi idi. Türklər yaşayan kəndlərdən 17-si dağıdılıb, yaşayış olan kəndlərin yalnız beşində etnik tərkib türklər kimi göstərilir.
Kəndlərin dağıdılmış, boş olmasına əsas səbəb Osmanlı hücumu ərəfəsində bölgədə, xüsusilə şiə etiqadlı yerli əhali arasında kütləvi köçlərin baş tutmasıdır.
Qeydlər
1728-cü ildə Osmanlı İmperiyasının İrəvan əyalətinin Qapan livası tərkibində nahiyə
Ümumi məlumat
Mahal qərbdə Küpara  mahalı,  şimalda Əcənan  mahalı,  şərqdə isə  Sisiyan  mahalı ilə  həmsərhəd idi. Mahalın paytaxtı Bağabürdlü obası idi. Mahalın naibi Məlik Hüseynqulu bəy Bağabürdlü idi. Mahalda Bağabürdlü, Sofulu, Sarallı, Dərzili, Xocamusaqlı, Kığılı tayfaları yaşayırdı. Sofulu tayfasının tüşmalı Hacı Məhəmməd bəy,Sarallı tayfasının tüşmalı Mustafa bəy, Xocamusaqlı tayfasının tüşmalı Hüseyn bəy, Kığılı оbаsının tüşmalı Məlik Allahqulu idi.
Mahalın tarixindən
Mahal qədim Bağabеrd nahiyəsinin birləşməsi nəticəsində yaranmışdı. Mahalın mərkəzi Bağabürdlü obası idi.
İbrаhimхəlil хаn Sаrıcаlı-Cаvаnşirin hаkmiyyəti dönəmində Bаğаbеrd mаhаlının nаibi Məlik Məhəmməd bəy idi. Оnun vəfаtındаn sоnrа mаhаlа оğlu Məlik Hüsеynqulu bəy bаşçılıq еtdi. Məlik Hüsеynqulu bəy mаhаlın mərkəzi Bаğаbеrdli оbаsındа оlurdu. Nахçıvаn hаkimi Ehsan xan Kəngərli mаhаldаn bir nеçə аiləni öz tоrpаğınа köçürmüşdü. Məlik Hüsеynqulu bəy о аiləri gеri qаytаrmаq üçün çаlışırdı.
Хоcаmusаqlı оbаsını tüşmаl Hüsеyn bəy idаrə еdirdi. Qаrdаşı Məhəmmədrzа bəylə birlikdə mаhаlın аtlı dəstəsində düşmənlərə qаrşı vuruşmuşdu.
Dərzili cаmааtındаn Rüstəm bəy Mövlаmvеrdi bəy оğlu mаhаlın tаnımış sərkərdələrindən idi. Əbülfət хan Sarıcalı-Cavanşir Bаğаbеrd mаhаlını ələ kеçirmək istəyirdi. İbrаhimхəlil хаn  оğlu  Məhəmmədhəsən  аğаdаn  incik  düşəndə  Əbülfət  хаnа  sifаriş  göndərib,  Qаrаbаğа  dəvət  еdir. Fətəli şah  хаnın  sifаrişindən  hədsiz  sеvincək  оlub  qiymətli  ərməğаnlаrlа  Əbülfət  хаnı  Qаrаbаğа  yоlа  sаlır. Dаyаq və  dəstək  üçün  bеş  min  nəfər  qоşun  vеrir. Fərəcullа хаn Şаhsеvəni də yаrdımçı sifəti ilə оnа qоşur. Əbülfət хаn  Qаrаbаğın  sınırınа  çаtıb  şаhın  istəyini  аtаsınа  yаzır. Fətəli şаh  Əbülfət  хаnа  göstəriş  vеrmişdi  ki,  Məhəmmədhəsən  аğаnı  Tеhranа  göndərib,  özü  Qаrаbаğdа  аtаsının  qulluğundа  qаlsın. Məktubun məzmunundаn  хəbərdаr  оlаn  хаnzаdələr  (Məhəmmədhəsən  аğа,  Mеhdiqulu  аğа  və  Хаnlаr  аğа)  аtаlаrını  məcbur  еtdilər  ki,  Əbülfət  хаnı  gеri  göndərsin. İbrаhimхəlil хаn  Əbülfət  хаnа  yаzıb  bildirdi  ki,  gəldiyi  kimi  gеri  dönsün.
Bağabürd mahalı 1840-cı ildə ləğv olunub, sahə kimi Şuşa qəzasına bağlandı. 1867-ci ildə Zəngəzur qəzasına verildi.
Synthyris missurica
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Synthyris reniformis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Termodinamikanın sıfır qanunu
Termodinamikanın sıfır qanunu - temperaturu ətraflı nəzərdən keçirmək üçün termodinamik tarazlığın mövcud olması haqqında yaradılan qanundur. İlk dəfə bu qanun 1931-ci ildə ingilis fiziki Ralf Hovard Fauler tərəfindən yaradılmışdır.
Dante Qabriel Rossetti
Dante Qabriel Rossetti (, d. 12 may 1828 – ö. 9 aprel 1882) — italyan əsilli ingilis şairi, tərcüməçisi, illustrator və rəssamı. O, Uilyam Holman Hant və Con Everett Mille ilə birgə prerafaelitlər cərəyanının əsasını qoymuş, sonradan cərəyanın əsas fiquru kimi, bu cərəyanın təsiri ilə yaradan Uilyam Morris və Edvard Börn-Cons kimi sənətkarların yaradıcılığına ciddi təsir göstərmişdir. Onun yaradıcılığı həmçinin Avropa simvolistləri və estetiklərinin yaradıcılığına da təsir göstərmişdir.
Erigeron pappocromus
Erigeron pappocromus Erigeron pappocromus
Dante Qabriel Rossetti
Romantiklik və orta əsr intibahının xüsusiyyətləri Rossetti yaradıcılığına özünəməxsus keyfiyyət qazandırmışdır. Poeziyasının erkən dövründə, Con Kitsdən təsirlənmişdir. Poeziyasının sonrakı dövrü üçün hisslər və düşüncələrin qarşılıqlı əlaqələri xaraketrikdir ki, bunu da şairin "Həyat evi" sonetində görmək mümkündür. Rossettinin yaradıcılığında poeziya və təsvir bir-biri ilə əlaqəli şəkildə inkişaf edir; o tez-tez, rəsmlərini müşayət etmək üçün sonetlər yazır, həmçinin bacısı Kristina Rossettinin "Qoblin Market" poemasında olduğu kimi, əsərləri təsvir edən illüstrasiyalar çəkirdi.
Erigeron pappocromus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Dante Qabriel Rossetti
Rossettinin şəxsi həyatı da yaradıcılığı ilə bağlı olmuş, modelləri və muzaları Elizabet Siddal, Fanni Kornfort və Ceyn Byordenlə münasibət qurmuşdur.
Həyatı
right|thumb|180px|Uilyam Holman Hant-22 yaşlı Dante Qabriel Rossettinin portreti
Uşaqlığı və gəncliyi
Dante Qabriel Rossetti ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Onun atası Qabriel Rossetti Neapolda Burbon muzeyində işləyirdi və 1820-ci il üsyanında iştirak etmiş karbonarilər cəmiyyətinə məxsus idi. Kral Ferdinandın xəyanəti nəticəsində bu üsyan Avstriya qoşunları tərəfindən yatırıldıqdan sonra o 1821-ci ildə Londona qaçmış və və nüfuzlu King’s Kollecində italyan dili professoru kimi çalışmağa başlamışdı. Sərbəst vaxtlarında o Dante Aligyeriyə şərhlər tərtib etməklə məşğul olurdu. left|thumb|160px|Şairin "16 Cheyne Walk" ünvanında yerləşən mənzili. Ailədə Dante Aligyeriyə pərəstiş hökm sürürdü və Rossettiyə də Dante adını onun şərəfinə vermişdilər. Rossettinin atası "İlahi komediya"ya analitik şərhlər" kitabını dərc etmişdi. Bu sevgi övladlara da keçir: Rossettinin böyük bacısı Mariya Françeska "Dantenin kölgəsi" kitabını yazmışdı. Rossettinin digər bacısı Kristina məşhur ingilis şairəsinə çevrildi, kiçik qardaşları Uilyam Maykl məşhur tənqidçi və həm də, qardaşının bioqrafı idi.
Rossettinin anası Frensis Meri Laviniya Polidori-Rossettidir.
9 yaşından London King’s Kollecində ümumi təhsil alan Rossetti 16 yaşında rəsm məktəbinə daxil olur. Onun ilk müəllimi D.S.Kotmen idi, 1841-ci ildə o Henri Sassın Blumsbarridəki Rəssamlıq Akademiyasına daxil olur. 1846-cı ildə o Kral İncəsənət Akademiyasının tələbəsinə çevrilir. 1848-ci ilin martında Ford Medoks Braunun, ədəbiyyatı sevən rəssam romantikin yanında təhsil alırdı. Rossettinin yağlı boya texnikasının təkmilləşdirilməsində Holmen Hantın da böyük rolu olmuşdur.
Gənc Rossettini "səbrli, lakin ehtiraslı və xarizmatik" və eyni zamanda, "istiqanlı, poetik və köməksiz" birisi kimi xarakterizə edirdilər.
Elizabet Siddal
thumb|left|180px|Elizabet Siddal Rossetinin həyatında və yaradıcılığında böyük iz buraxmış xanım Elizabet “Lizzi” Siddaldır.
Elizabet sadə fəhlə ailəsindən idi və onu incəsənət aləminə rəssam Volter Deverell gətirmişdi. Elizabet Deverellin Uilyam Şekspirin motivləri əsasında çəkdiyi "On ikinci gecə" tablosu üçün poza verməli idi. O Elizabeti Viola, özünü darıxan hersoq Orsino, Rossettini isə təlxək qismində təsvir etmişdi. Təəssüf ki, gənc rəssam Deverell 27 yaşında böyrək xəstəliyindən vəfat edir. Rossetti onun sonuncu tablosunu tamamlayır ki, tablonu sataraq rəssamın ailəsinə kömək etsin. Deverell Elizabeti sevirdi, lakin Elizabet Rossettini seçdi. O bütün prerafaelitlərin muzasına çevrildi: Millesin və yəqin ki bütün cərəyanın ən məşhur tablosu sayılan "Ofeliya"da da Elizabet təsvir olunmuşdur.
Elizabet tək ilham pərisi olmaqla kifayətlənmirdi. O da fırçanı əlinə götürdü və prerafaelitlərin 1857-ci ildə keçirilən sərgisində iştirak edən yeganə qadın-rəssam Elizabet Siddal idi.
Rossettinin həyat yoldaşı, şagirdi və modeli olmuş bu xanım onların tanışlığı zamanı artıq vərəm xəstəsi idi. Onlar on il birlikdə yaşasalar da, ancaq 23 may 1860-cı ildə evlənmişdilər. 1861-ci ilin mayında Lizzi ölü uşaq dünyaya gətirəndən sonra onun səhhəti daha da pisləşdi və o böyük dozalarda laudanum qəbul etməyə başladı. Melanxolik vərəm xəstəsi olan Lizzi 11 fevral 1862-ci ildə laudanumun böyük dozasının qəbul edilməsindən vəfat etdi. Bəzi versiyalara görə, bu intihar idi. thumb|160px|"Aleksa Uayldinq" Dante Rossettinin rəsmi (1879) Elizabeti çox sevən Rossettiyə onun ölümü pis təsir etdi. O dərdini unutmaq üçün daha çox işləməyə başladı. Elizabet dəfn edilərkən Rossetti bir çox poemalarının əlyazmalarını da dəfn etmişdi. 1870-ci ildə isə o ilk şerlər toplusunu dərc etdirmək qərarına gələndə Elizabetin qəbrini açdıraraq əlyazmaları götürməyə razılıq ala bildi.
1871-ci ildə Rossetti dostu Uilyam Morrisin həyat yoldaşı Ceynə vuruldu və onlar məşuq oldular.
Həyatının son illəri
Elizabetin ölümündən sonra Rossetti Londonun Çelsi rayonunda yerləşən Tüdor hausa köçür və qeyri-adi həyat tərzi keçirməyə başlayır: ekzotik heyvanlar, spirtli içkilər və narkotik maddələr ("viski və xlorhidrat") rəssamın gündəminə çevrilir.
Spirtli içkilərin və narkotik maddələrin təsiri nəticəsində onun görmə qabiliyyəti zəifləyir, yuxusuzluq və şizofreniya əlamətləri özünü büruzə verir.
1872-ci ildə Rossetti intihara cəhd edərək bir şüşə opium tutması içir. O sağ qalır, lakin ağlını itirir. Faciəli həyatına baxmayaraq, Rossetti işləməyə və yazmağa davam edir, həm poeziyada, həm də rəssamlıqda onun ardıclıları meydana gəlir.
1881-ci ildə hallüsinasiyalardan və iflicdən əziyyət çəkən Rossettini Berçinqton on Si dəniz kurortuna gətirirlər. 9 aprel 1882-ci ildə Rossetti burada vəfat edir.
İlk illər
thumb|right|200px|"Avtoportret",Rossetti, 1847 Rossetti artıq 5 yaşında dram, 13 yaşında povest yazmışdı, 15 yaşında isə artıq dərc olunurdu
1848-ci ildə Kral Incəsənət Akademiyasının sərgisində Rossetti Uilyam Holmen Hantla tanış oldu. Hant Rossettiyə “Bakirə Məryəmin uşaqlığı” tablosunu tamamlamağa kömək edir və 1849-cu ildə həmin tablo Hayd Parkda açıq sərgiyə çıxarılır. Hant Rossettini Con Everett Milles ilə tanış edir. 1848-ci ilin sentyabrın əvvəlində Con Everett Millesin Londonun Blumsberri məhəlləsində yerləşən emalatxanasında altı gənc rəssam və bir yazıçı toplaşaraq tənqidçi Con Reskin yazmışkən özlərinə "uğursuz və bir qədər gülməli" ad seçdilər- "Prerafaelitlər qardaşlığı" (Niyə məhz bu adın seçilməsi ilə bağlı bir fərziyyəyə görə, Hant və Milles Rafael Santinin bir tablosunu tənqid edərkən orada olan tələbələrdən biri demişdi:"Onda siz prerafaelitsiz"). Bu qrupa faktiki olaraq üç nəfər rəhbərlik edirdi: Con Everett Milles (1829-1896), Uilyam Holman Hant (1827-1910) və Dante Qabriel Rossetti (1828-1882) .Bu şəxslər və formal olaraq qardaşlığa daxil olmasa da, onun ideyalarını bölüşdürən Ford Medoks Braun 1850-ci illərin ortalarınadək Prerafaelitlər Qardaşlığının liderləri sayılırdılar. İctimai zövqlərə meydan oxuyan bu üçlük öz manifestini tərtib edib özlərinin “The Germ” jurnalında yayır. Lakin bu jurnalın davamlı nəşri baş tutmur. Belə ki, jurnalın 1850-ci ilin yanvar-aprel aylarında cəmi dörd nömrəsi nəşr edilir. left|thumb|220px|"Bakirə Məryəmin uşaqlığı", 1849 Modellər: Anasını Müq.Anna, bacısı Rozettanı isə bakirə Məryəm obrazında çəkmişdir. Rossettinin yağlı boya ilə çəkdiyi ilk iri tablolar prerafaelit hərəkatının ilkin dövlərindəki tendensiyaları nümayiş etdirir. Onun "Bakirə Məryəmin uşaqlığı" (1849) və "Müjdə" (1850) tabloları tablolarında Mariya yeniyetmə qız kimi təsvir edilir. Uilyam Bell Skott "Bakirə Məryəmin uşaqlığı" tablosunun Hantın studiyasında çəkilmə prosesini görmüş və Rossettinin texnikası haqqında yazmışdı:
"O yağlı boya ilə akvarel fırçasından istifadə etməklə ağardılıb hamarlaşdırılmış kətan üzərində elə incə çəkirdi ki, sanki akvarel çəkir. Hər bir çalar şəffaf alınırdı. Mən dərhal gördüm ki, o klassik texnikadan xəbərsizdir və ancaq estetik motivdən çıxış edir. Onların hər ikisində dahiliklə diletantlığın harmoniyası məni bir anlıq sükuta qərq etdi və marağımı oyatdı".
Rossettinin ikinci iri tablosu olan "Müjdə" o illərdə prerafaelitləri "müşayiət" edən isterik tənqidlə qarşılaşdı və bu tənqiddən inciyən rəssam akvarel texnikasına qayıtdı. Daha sonra, o tənqidçi Reskinin dəstəyini qazansa da, sərgilərdə nadir hallarda iştirak edirdi.
1850-ci ildə Rossetti “Səma rəfiqəsi” (ing. The blessed damozel) adlanan ilk şerini dərc etdirir. O bu şeri Edqar Allan Ponun “Qarğa” şerinin təsiri altında yazmışdı. Rossettinin digər şerlərinin əksəriyyəti XIX əsrin 60-cı-70-ci illərində yazılmışdı və 1881-ci ildə “Balladalar və sonetlər” (ing. Ballads and sonnets) ümumi başlığı altında dərc edilmişdi.
1854-1858-ci illərdə cəmiyyətin aşağı siniflərindən olan gənclər üçün yaradılmış ilk təhsil müəssisəsində rəsmdən dərs deyirdi. O müəllimliyi buraxanda onu bu vəzifədə Ford Medoks Braun əvəz etmişdi.
Rossetti bir tədqiqatçı kimi orta əsrlər dövrünə və həmin dövrə aid italyan ədəbiyyatına maraq göstərirdi. Onun yazdığı ilk kitabın mövzusu da köhnə italyan şairləri (The Early Italian Poets, 1861) idi. Bu kitabda Dante Aliqyeri və digər şairlərin şerlərindən tərcümələr yer almışdı.
1854-cü ildə Rossetti tənqidçi Con Reskinlə dostlaşır. Bu dostluq ictimaiyyətin diqqətini Prerafaelitlər Qardaşlığına cəlb edir. 1855-1856-cı illərdə Rossetti şair Robert Brauninqlə, 1856-cı ildə Edvard Kouli Bern-Cons və Uilyam Morrislə tanış olur və onun ədəbiyyat və incəsənət sahəsində öz ideyalarını təbliğ etmək üçün yaratdığı “Oksford və Kembridc jurnalı”nın (ing."Oxford and Cambridge Magazine") müəlliflərindən birinə çevrilir. Rossettinin beş illüstrasiyası Tennisonun “Poemaları”nın 1857-ci il nəşrinə daxil edilir.
1858-ci ildə Rossetti Medoks Braun və başqaları ilə birlikdə sərgi və sosial icma olan “Hoqart Klubu”nu yaradır.
Rosettinin modelləri və rəsm əsərləri
left|thumb|230px|Rossetti - "Romalı dul qadın", [[Ponse İncəsənət Muzeyi, Ponse, Puerto-Riko]] Rossettinin ən məşhur modeli onun sevgilisi və həyat yoldaşı Elizabet Siddal idi. Rossetti vaxtsız vəfat etmiş xanımına olan sadiq məhəbbətini qoruyan orta əsr cəngavəri kimi Elizabetin vəfatından sonra dabir çox tablolarında onu təsvir etmişdi. Rossettinin ən yaxşı tablolarından biri sayılan “Xeyir-dua almış Beatrisa” (Beata Beatrix, 1864—1870) da ona həsr edilmişdir. Beatrisa əyləşmiş şəkildə təsvir edilmişdir, o sanki yuxudadır, Ölüm carçısı olan quş isə onun ovcuna lalə gülünü qoyur.
Rossettinin çəkdiyi rəsmlərin ədəbiliyi, yəni süjetin əhəmiyyəti imkan verir ki, onu romantizm məktəbinin nümayəndəsi kimi səciyyələndirək.O köhnə dövləri (xüsusilə də, XV əsr İtaliyası) təsvir etməyi xoşlayır və o dövrün italyan rəssamlarını təqlid etməyə çalışırdı. Doğrudur, mahiyyət etibarilə Rossetti yeni dövrə aiddir və onun rəsmlərində (məsələn, “Xoş xəbər” (1850)) müqəddəslərin təsviri o dərəcədə müasirləşdirilmişdir ki, bu ictimai rəyin narazılığına səbəb olmuşdu. right|thumb|220px|Rossetti - [[Bocca Baciata, 1859, Boston İncəsənət Muzeyi, Boston.]] Onun tabloları üçün poza vermiş həyat yoldaşına qarşı məhəbbət həmin xanımın ölümünədək yaradılmış rəsmlərdə öz əksini tapmış qadın fiqurlarının əksəriyyətinin xarakterini müəyyən etmişdi: uzun boyun, uzun saçlar, süst gözəllik. Daha sonrakı dövrdə o daha həssas və sulu qadın formalarına üstünlük verəcəkdi. Həyat yoldaşının ölümündən sonra onun ən məşhur modelləri sevgilisi Ceyn Berdem, Fanni Kornfort və Aleksa Uayldinq olmuşdur.
1857-ci ildə Rossetti Morris və digər ustalarla birlikdə Oksforddakı Diskussiya klubunun binasının divarlarına Tomas Melorinin “Arturun ölüm”ü kitabından səhnələr çəkmişdir. Təcrübə uğurlu alınmasa da (gənc rəssamlar freska texnikasına pis yiyələnmişdilər) Rossettinin gözəl rəsmləri və eskizləri günümüzədək gəlib çatmışdır. Bu işin təsiri altında Morris sonra “Kraliçə Ginevra” tablosunu çəkmişdir və kral Arturun həyat yoldaşı qismində öz gələcək həyat yoldaşı (eyni zamanda, Rossettinin məşuqəsi) Ceyn Berdeni təsvir etmişdir.
Rossettin ömrünün sonuna yaxın çəkdiyi tablolar daha məşhurdur. Onların əsas cəhəti estetizm, erotizm, gözəllik kultu və formaların stilizasiyadır. Bu dövrə aid tablolar arasında ən məşhurları “Gündüz arzuzu” və 1877-ci ildə çəkilmiş “Prozerpina”dır.
XIX əsrin sonlarında prerafaelitlərin rəsm əsərləri ilə tanış olan rusiyalı tənqidçilər Çuyko və Vengerova Rossettini xüsusilə fərqləndirmişdilər.
Rossetti həm də vitraj və pannolar üçün eskizlər də hazırlamışdır.
right|thumb|220px|Rossettinin "Payız nəğməsi" əsərinin əlyazması, 1848, [[Eşli kitabxanası.]]
Rossettinin poeziyası
Rossetti ədəbiyyatın ictimai funksiyasını inkar edərək incəsənətə ancaq estetik dəyər verir. Onun poeziyası mistik-erotik məzmunludur,keçmişi ideallaşdırır, katolisizmə estetik görünüş verir. 1830-1850-ci illərin inqilabi-çartist və sosial-islahatçı poeziyasını inkar edərək o Kits və Kolric kimi romantikləri nümunə götürür.
Onun şerlərinin əsas mövzusu məhəbbətdir. 101 sonetdən ibarət “Həyat evi” (ing. “The House of Life”) silsiləsi onun yaradıcılığı üçün xarakterik olan əsərdir və bu silsilədə gənclik, məhəbbət, həyatın gəldi-gedərliyi və ölüm motivləri üstünlük təşkil edir.Tez-tez şair işlətdiyi sözlərdə vurğunu yanlış qoyur və gözlənilməz effekt yaratmaq üçün qeyri-adi qafiyələrdən istifadə edir. Hər sonet şairin həyatının müəyyən anını əks etdirir.
Onun müasir dövrə aid olan demək olar ki, yeganə şeri fahişəlik mövzusunda yazılan “Jenny” şeridir. Rossetti ballada janrına da gözəl bələd idi və onlara müasir səslənmə bəxş edirdi. “Strattonun suları”, “Sonuncu tövbə” (ing. “A last confession”), “Yelena bacı” (ing.“Sister Helen”) və “Kralın faciəsi” (ing. “King’s tragedy”) onun ən uğurlu balladaları sayılır.
Gürcüstan bayrağı
Gürcüstanın bayrağı (ხუთჯვრიანი დროშა) — Gürcüstanın dövlət simvollarından biri. Hal-hazırkı beş qırmızı xaçlı bayraq, orta əsrlərdə mövcud olmuş Gürcü krallığının bayrağı olub və 14 yanvar 2004-cü ildə Gürcüstanın bayrağı kimi təsdiq olunub. Bundan əvvəl 1990 - 2004-cü illərdə istifadə olunan bayraq, 1918 - 1921-ci ildə mövcud olmuş Gürcüstan Demokratik Respublikasının bayrağı olub.
İstinadlar
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%BB%D0%B0%D0%B3_%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D0%B8
Orand
Orand — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 8 fevral 2000-ci il tarixli, 809-IQ saylı Qərarı ilə Lerik rayonunun Orand kəndi Pirəsora kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla Orand kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.
Toponimikası
Mənbələrin məlumatına görə, XIX əsrdə Lənkəran qəzasında maldarlıqla məşğul olmuş orandlar 3 qoldan ibarət idilər. Onlar qışı Muğanda, yazı isə Talış dağlarında keçirirdilər. Orandların birinci qolu Ləzran, ikinci qolu Orand, üçüncü qolu isə Nuravud kəndlərini salmışdılar. Etnotoponimdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Bilnəçayın sahilində, Peştəsər silsiləsinin yamacında yerləşir.
Əhalisi
Əhalisi 1534 nəfərdir.
Havay tipli vulkan
Hаvаy tipli vulkаn – mərkəzi tipli vulkаn qurğusudur; lаvаlаrın аz qаlınlıqlı "qаtlаrındаn"  və bunlаrlа lаylаşаn cüzi miqdаrdа qırıntаl-оvuq mаtеriаldаn ibаrətdir. Qurğu- nun 8° bucаq аltındа хеyli yаsаmаl yаtаn yаmаclаr qаlхаn görkəmindədir. Vulkаnın zirvəsində krаtеr yаlımyаtаr yа- mаclаrı оlаn və bəzən kаldеrаnın ölçüləri qədər gеniş nim- çəvаri görkəmə mаlikdir. İşlək vulkаnlаrın krаtеrlərinin dibində lаvа gölü əmələ gəlir. Hаvаy vulkаnlаrı sоn dərəcə böyük ölçülərə mаlik оlur; hündürlüyü оkеаn dibi hеsаbа аlınmаqlа 4 km, еn kəsik 400 km-ə çаtır. Bu vulkаnlаr fоrmаcа qаlхаnvаri vulkаnlаrа аiddir.
Mənbə
Afrika geologiyası-H.S.Bağırov ,Ə.F.Kərimov-Bakı – 2011
Brisben
Brisben — Avstraliyada əhali sayına görə üçuncu ən böyuk şəhəri. Kvinslend ştatının paytaxtıdır. Ölkənin şərq sahilində yerləşir. "Brisben şəhəri" bələdiyyəsini təşkil edir. Əhalisi təxminən 2.6 milyon nəfərdir.
Toponim
Brisben öz növbəsində 1821-ci ildən 1825-ci ilə qədər Yeni Cənubi Uelsin qubernatoru olan Ser Tomas Brisbanın adını daşıyan Brisben çayının şərəfinə adlandırılıb. Qədim ingiliscə "ban" sözü "sümük" deməkdir.
Tarixi
Müasir Brisben ərazisində qədim zamanlardan aborogenlər məskunlaşıblar.
1824-cü ildə burada sürgünlər üçün koloniya yaradıldı və 1842-ci ildə bu koloniya ləğv edildikdən sonra şəhər sürətlə inkişaf etməyə başladı.
Toni Şey
Toni Şey (d. 12 dekabr 1973 ) — Amerikalı milyarder. "Zappos" korporasiyasının banisi.
Toni Şey banisi olduğu "Zappos" korporasiyasını 1,2 milyard dollara "Amazon.com"a satmışdır.
Toni Şey hazırda ABŞ-nin Las-Veqas şəhərindəki "Airstream Village" treylerlər parkında "Llamapolis" adlı avtokaravanda yaşayır. O, 2014-cü ildə Nyu-Yorkdakı elitar çoxmərtəbəli yaşayış kompleksinin 23-cü mərtəbəsindəki lüks mənzilini tərk etmiş və həmin vaxtdan bəri treylerdə yaşamağa başlamışdır. Milyarder 2013-cü ildə buraxılmış treyleri cəmisi 48 min dollara alıb.
Toni Şey treylerində "Marli" adlı alpakası ilə birlikdə yaşayır. Treylerdə iki televizor, internet də var. Toni Şey deyir:
"Pul mənimçün həyatda ən önəmli nəsnə deyil. Şirkətimi sataraq əldə etdiyim vəsaiti yeni layihələrə yatırmışam. Əminəm ki, bu layihələr vasitəsilə milyardlarla dollar dəyərində yeni şirkətlər yaradacağam."
Somali bayrağı
Somali bayrağı — Somalinin Dövlət bayrağı
Fərrux bəy
Fərrux bəy (1547-1615)-rəssam
Həyatı
Fərrux bəy 1547-ci ildə Təbriz şəhərində anadan olmuşdu. 30 yaşına qədər Təbriz və Qəzvin şəhərlərində saray emalatxanalarında çalışmışdı. Fərrux bəy 1576-cı ildə Hindistana getmişdi. Sultan Əkbər şah və Sultan Cahangirin saraylarında fəaliyyət göstərmişdi.
Yaradıcılığı
thumb|right|250px|Baburnamədən miniətür
Pert
Tarixi
Şəhərin əsasını Kapitan Ceyms Stirlinq 12 iyun 1829-cu ildə qoyub.
Erigeron parryi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Səlim Hassun
Səlim Hassun - iraqlı jurnalist.
ABŞ Kosmik Komandanlığı
Amerika Birləşmiş Ştatları Kosmik Komandanlığı (USSPACECOM və ya SPACECOM) — Birləşmiş Ştatların Müdafiə Nazirliyinin Vahid Döyüş Komandanlıqlarından biridir. Onun vəzifəsi kosmosdakı hərbi əməliyyatlara, xüsusən dəniz səviyyəsindən 100 kilometr yuxarıdakı bütün əməliyyatlara cavabdehlik və nəzarətdir.
Səlim Hassun
Haqqında
Səlim Hassun Mosul şəhərində anadan olub. O, bir çox vəzifələrdə çalışıb. O, 1918-ci ildə “Mosul” qəzetinin baş redaktoru, “Əl Aləm Əl Ərəbi”nin isə məsul redaktoru, Osmanlı idarəsindəki Mosulda alman kitabxanasında müdir işləyib. Daha sonra təhsil sahəsində fəaliyyət göstərib, ingilis işğalı dövründə Mosulda maarif müfəttişi, 1919-cu ildə “Nadi Əl İlmi”nin baş redaktoru işləyib. Səlim Hassun Bağdada getdikdən sonra milli hökumət dövründə “Əl Aləm Əl Ərəbi” nəşrini çap etdirib.
ABŞ Kosmik Komandanlığı
ABŞ-nin hərbi kosmik əməliyyatları əvvəlcə 1945-ci ildə başlamışdı, lakin 1985-ci ilin sentyabrına qədər bütün hərbi qüvvələrin xarici kosmosda ortaq komandanlıq və nəzarətinin təmin edilməsi və digər döyüş komandanlıları ilə əlaqələndirilməsini təmin etmək üçün Kosmik Komandanlıq yaradılmadı. SPACECOM 2002-ci ildə ləğv edildi və onun bütün vəzifələri və qüvvələri Birləşmiş Ştatların Strategiya Komandanlığına birləşdirildi. Təxminən 17 il sonra, Kosmik Komandanlıq 29 avqust 2019-da yenidən quruldu və döyüş bölgəsi olaraq kosmosa yenidən diqqət yetirildi.
Həmçinin bax
ABŞ Kosmik Qüvvələri
Andre Jid
Andre Jid (tam adı: Andre Pol Giyom Jid) — fransız yazıçı, Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı (1947).
Həyatı
Fransız romançısı, tənqidçi və esseist Andre Pol Giyom Jid Paris universitetinin professoru Pol Jidin oğlu idi. 11 yaşında atasını itirdiyindən təhsili və tərbiyəsi ilə anası Jülyetta Rondo-Jid məşğul olmuşdu.
Səhhətindəki problemlər ucbatından Andre ardıcıl təhsil ala bilməmişdi. Paris protestant liseyində oxuduğu illərdə ədəbiyyata, xüsusən də qədim yunan poeziyasına böyük maraq göstərmişdi. Anasının məsləhəti ilə musiqi ilə də ciddi maraqlanmışdı. 1889-cu ildə liseyi bitirəndə yazıçı olmaq qərarı qəti idi. Atasından qalan maddi və mənəvi irs buna tam imkan verirdi.
İlk kitabı – "Andre Valterin dəftərləri" 1891-ci ildə çap edilmişdi. Başlanğıc mərhələdə Stefan Mallarme və digər simvolistlərlə tanışlıq nəticəsində bu ədəbi cərəyanın təsiri altına düşmüş və simvolist üslublu iki povest yazmışdı. Lakin həmin maraq ötəri xarakter daşımışdı. Hətta "Bataqlıq" (1895) adlı əsərində Andre Jid simvolist salonlarının daimi sakinlərinin satirik portretlərini yaratmışdı.
Aralıq dənizi sahillərində – Tunis və Əlcəzairdə keçirdiyi bir neçə il gənc yazıçının uşaqlıqdan əziyyət çəkdiyi vərəmdən sağalmasına kömək etmişdi. Əvəzində isə başqa xəstəliyə tutulmuşdu - təkcə həyatına deyil, yaradıcılığına da ciddi təsir göstərən homoseksual əlaqələri ilk dəfə burada başlanmışdı.
Andre Jid fransız mədəniyyəti tarixinə həm də səviyyəli ədəbi məcmuələrdən birinin — 1909-cu ildə təsis olunan "Nuvel revyü fransez" jurnalının yaradıcısı kimi daxil olmuşdu. Sonralar bu jurnalın bazasında Jidin sevimli müəlliflərinin — Dostoyevski, Cozef Konrad, Uolt Uitmen və b. dünya ədəbiyyatı klassiklərinin əsərlərini nəşr edən "Qallimar" nəşriyyatı qurulmuşdu.
1902-1919-cu illərdə Andre Jid "İmmoralist", "Dar qapılar", "İzabella" və "Pastoral simfoniya" adlı dörd kiçik psixoloji roman yazmışdı. Fransız ədəbiyyatı mütəxəssisləri şəxsiyyətin özünütəsdiq uğrunda mübarizəsinin əsas yer tutduğu bu romanları müəllifin uğuru kimi qiymətləndirmişdilər. Mövzunu davam etdirən Andre Jid kompozisiya və psixologizm baxımından daha mürəkkəb, çoxlaylı "Vatikan zirzəmiləri" (1914) romanında katolik kilsəsinin və mason təşkilatının konformizmini kəskin istehza hədəfinə çevirmişdi. Roman protestant tərbiyəsi almış müəllifin bir sıra katolik dostları ilə münasibətlərinin korlanmasına, şəxsiyyətinə və yaradıcılığına hücumların daha da artmasına səbəb olmuşdu.
"Nuvel revyü fransez" məcmuəsindən və əsərlərinin nəşrindən gələn gəlir sayəsində Andre Jid maddi müstəqilliyini tam təmin etsə də, rəsmi dairələr və kilsə tərəfindən daim təzyiqlərə məruz qalırdı. Onu ilk növbədə gənclərin əxlaqını pozmaqda günahlandırırdılar. Andre Jid ünvanına söylənən tənqidlərə cavab kimi 1924-cü ildə homoseksualizmə haqq qazandıran "Koridon" adlı dialoqlarını çap etdirmişdi. Fransız cəmiyyətinin seksual azlıqlara indiki kimi dözümlü yanaşmadığı dövrdə bu çox riskli addım idi. Yazıçı tələskənliyinin acı nəticələrini tezliklə gördü. Ən yaxın dostları da ondan uzaq gəzməyə başladılar. Üzərinə hər tərəfdən tənqid yağanda müdafiəsinə qalxan olmadı. Andre Jidin ilk gənclik illərində xalası qızı ilə qurduğu ailə də onun homoseksual meyllərinə görə tezliklə dağılmışdı.
20-ci illərdə yazıçının "Sən haradansan?", "Əgər toxum çürümürsə" kimi fərqli qarşılanan, ciddi mübahisə doğuran əsərləri çap olunmuşdu. Xüsusən də avtobioqrafik çalarlarla zəngin olan etiraf xarakterli ikinci povest yarandığı dövrün əxlaqi əndazələrini aşan əsər kimi dəyərləndirilmişdi. Lakin aradan keçən müddətdə münasibətlər və zövqlər dəyişdiyindən Andre Jidin "Əgər toxum çürümürsə" povesti indi Jan Jak Russonun "Etiraf"ı ilə bir sıraya qoyulur.
Andre Jid "Qəlp pul kəsənlər" (1926) əsərini özünün yeganə həqiqi romanı hesab edirdi. Çünki o həm həcm, həm də ədəbi siqlət baxımından müəllifin digər əsərləri ilə müqayisədə daha samballı təsir bağışlayırdı. "Qəlp pul kəsənlər" həm də Jidin adını Avropa miqyasına çıxaran, ondan XX əsrin görkəmli sənətkarlarından biri kimi bəhs etməyə imkan yaradan uğurlu yaradıcılıq nümunəsi idi.
İctimai fəallıq, önəmli məsələlərə zamanında və obyektiv münasibət bildirmək hər zaman Andre Jidin fəaliyyətinin mühüm istiqamətlərindən biri olmuşdu. 1927-ci ildə Konqoya uzunmüddətli səyahətdən qayıtdıqdan sonra o, Afrikada fransız müstəmləkəçiliyini sərt şəkildə pisləyən səfər qeydlərini çap etdirmişdi. İspaniyada vətəndaş müharibəsi başlananda da Jid laqeydlər sırasında qalmamışdı. 30-cu illərdə Avropada get-gedə güclənməkdə olan faşizmə qarşı çıxmaq üçün kommunist ideologiyasını dəstəkləyənlərin sıralarına qoşulmuş, bir neçə dəfə SSRİ-də olmuşdu. Amma Sovet İttifaqına son səfərdən sonra çap etdirdiyi "SSRİ-dən qayıdış" (1936) kitabı ilə sovet modelinin və kommunizmin qatı əleyhdarı kimi tanınmışdı.
1942-ci ildə Andre Jid Şimali Afrikaya köçmüşdü. İkinci Dünya müharibəsi başa çatana qədər fransız müstəmləkəsi olan Tunisdə yaşamış və "ədəbi vəsiyyəti" adlandırdığı "Tezey" povestini burada yazıb başa çatdırmışdı.
Fransız yazıçısı "insanın problemlərini həqiqətə qorxu bilməyən məhəbbət və dərin psixoloji müdrikliklə təqdim edən mühüm və bədii cəhətdən əhəmiyyətli əsərlərinə görə" 1947-ci ildə Nobel mükafatı laureatı olmuşdu. Eyni ildə onu həm də Oksford universitetinin fəxri doktoru seçmişdilər. İctimai ünsiyyətdən qaçan yazıçı şərəfinə düzəldilə təntənələrin heç birinə qatılmamışdı.
Fransanın İSveçdəki səfirinin mərasim iştirakçılarına təqdim etdiyi nitqində Andre Jid İsveç Akademiyasına müraciətlə deyirdi: "Uzun illər boyu mənim səsim səhrada fəryad qoparan tənha adamın səsinə bənzəyirdi. Sonra mənə elə gəldi ki, sözlərimi çox az adama deyirəm. Lakin bu gün siz öz qərarınızla məhdud sayda oxuculara müraciətimdə haqlı olduğumu sübut etdiniz. Siz yalnız mənim əməyimə qiymət vermədiniz, mənim kitablarımda özünə yer alan, ancaq təəssüflər olsun ki, indi də təqiblərə məruz qalan azad və müstəqil ruha tərəfdar çıxdınız".
Andre Jid 1950-ci ildə son əsərini — altmış il ərzində fasiləsiz şəkildə üzərində işlədiyi, Fransa cəmiyyətinin və ədəbi-mədəni həyatının tarixinə işıq salan məşhur "Gündəliklər"inin sonuncu cildini çap etdirmişdi.
Eysa Qrey
Eysa Qrey (eləcə də Asa, və ya Eyza; ; 1810—1888) — XIX əsrin tanınmış ABŞ botaniklərindəın biri. 1862-ci ildən Peterburq EA-nın müxbir üzvü.
Synthyris
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Ana vətəni Amerika Birləşmiş Ştatlarında Sakit okean adalarının şimal-qərbində meşəliklər, dağ və dağ ətəklərində yaşayış üçün əlverişli sahələrin nəmli yerləidir. Bu bitki synthyris növünün en geniş yayılanıdır. Əsasən dağlıq ərazilərdə çiçək açan ilk çiçəklərdən biridir, bəzən qar əriməzdən əvvəl çiçək açır. Hər biri təxminən yarım santimetr uzunluğunda mavi və ya bənövşəyi çiçəklər açır.
Növləri
[[SS 2 (*
Tonella tenella
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qisas və qanun (film, 1975)
Qisas və qanun (digər adı: Qığılcım) — rejissor Rameş Sippinin 1975-ci ildə çəkdiyi film.
Məzmun
Bir gün inspektor Thakur Sinqx (Sanciv Kumar) qatarla Viru (Dharmendra) və Cay (Amitabh Baççan) adlı 2 cinayətkarı apararkən Qabbar Sinqxin (Amcad Xan) quldur dəstəsi qatara hücum edir. Bu zaman Viru və Cay Thakura quldurları öldürməkdə kömək edirlər. Quldurların hamısı öldürülür. Lakin, quldurların atdığı güllələrdən biri Thakura dəyir və o yaralanır. Bu zaman Viru və Cay qaçmaq istəyirlər. Cay Viruya təklif edir ki, püşk atsınlar. Və onlar Thakkkuru xəstəxanaya aparırlar. Thakur sağalır. Bir neçə il sonra Thakur Qabbar Sinqxin izinə düşür və onu 20 il müddətinə həbs edir. Bu zaman Qabbar Sinqx Thakura deyir: Dünyanın elə bir həbsxanası yoxdur ki, Qabbarı 20 il həbsdə saxlasın. Bir neçə aydan sonra Qabbar Sinqx həbsxanadan qaçır və Thakurun bütün ailəsini öldürür. Bunu görən Thakur Qabbar Sinqxin yanına ondan qisas almağa gedir. Lakin o, Qabbarın düşərgəsinə çatdıqda quldurlar onun əlini bağlayır. Və Qabbar Thakurun iki əlini kəsir. İllər keçir, Thakurun yadına Viru və Cay düşür. Və Thakur Viru və Caya pul verib onlara Qabbar Sinqxi tutmağı tapşırır. Uzun mübarizədən sonra Viru və Cay Qabbar Sinqxin bütün dəstəsini məhv edirlər. Lakin, bu mübarizədə Cay həlak olur. Sonda Thakur özü Qabbar Sinqxi öldürür. Və bununla da Qabbardan qisasını almış olur.
Aqra
Aqra-Hindistanın şimalında, Uttar Pradeşdə şəhər. 1528-ci ildən 1658-ci ilədək Böyük Moğol imperiyasının paytaxtı olmuşdur. Hazırda Hindistanın iri turistik mərkəzlərindəndir. Tac-Mahal bu şəhərdə yerləşir. Yamunı çayının kənarındadır. Əhalisi 1 334 900 (2004) nəfərdir.
Çinin kosmik proqramı
thumb|right|Şenzou 5 Yerin atmosferindən keçərək geri qayıtmış vəziyyətdə Çinin kosmik proqramı – Çin Xalq Demokratik Respublikasının kökü 1950-ci illərə qədər gedən və 2003-cü ildə Yanq Liveyin Şenzou 5 gəmisi ilə ilk həqiqi uğurunu qazanan proqramdır. 2003-cü il ekspedisiyası ilə Çin Amerika Birləşmiş Ştatları və Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı ( süqut etdi ) dövlətlərindən sonra fəzaya insan göndərən üçüncü dövlət oldu. Bu proqramın planlarına həmçinin 2020-ci ildə Çin Kosmik Stansiyası və Aya və Marsa ekspedisiyalar daxildir. 2013-cü ildə çinli alimlər “Çan-e 3” tədqiqat aparatını Ayın səthinə endiriblər. Əməliyyat zamanı aparatın yumşaq şəkildə eniş etməsi isə son 40 ildə kosmik səfərlər tarixində ilk belə təcrübə olub. Çinli alimlər 2020-2025-ci illərdə asteroidlərin və Marsın tədqiqi üzrə geniş proqramı da həyata keçirəcəklər.
2019-cu ilin iyun ayında Çin Sarı dənizdəki ərazi sularından ilk dəfə olaraq kosmosa raket buraxılışını həyata keçirib. Çinin kosmos sənayesində yeni mərhələnin başlanğıcı hesab olunan raket buraxılışı “Long March 11” daşıyıcı raketi ilə dənizdəki mobil məntəqədən buraxılıb. Raketin missiyası 6 peyki Yer səthindən 600 kilometr yüksəklikdə orbitə qaldırmaqdır. Bu, həm də dünyada son beş ildə dənizdən ilk raket buraxılışıdır.
Tantulya
Tantulya — Rusiyada çay, Xantı-Mansiysk muxtar dairəsinin Kondinsk rayonu üzrə axır. Çayın uzunluğu 18 km-dir.
İrtış hovzə dairəsinə aid olunur. İrtış çayının çay hövzəsidir.
Bethoveni anlamaq (film, 2006)
"Bethoveni anlamaq"  — 2006-cı il istehsalı, Lüdviq van Bethovenin həyatından bəhs edən bir film.
Məzmun
Bethoven fırtınalarla keçən həyatının yetkinlik dövründədir. Qulaqlarının eşitmə qabiliyyətini getdikcə itirməsinə baxmayaraq 9-cu simfoniya üzərində çalışmaqdadır. Bu arada notların təmizlənməsi və təkmilləşməsi üçün öz istəyi ilə köməkçi ayırır. Beləliklə, onun köməkçisi Anna Holtz adında qadın olur. Lakin, Bethoven başlanğıcda köməkçisinin qadın olmasından çox da xoşlanmır. Bir müddətdən sonra Anna Bethovenin sağ əlinə çevrilir, lakin, bu vaxt ərzində sevgilisi və öz həyatı ilə vidalaşmalı olur. Film bəstəkarın ölüm döşəyinə düşməsiylə bitir.
Çinin Aya ekspedisiya proqramı
thumb|right|Chang'e 1 Çinin Aya ekspedisiya proqramı - Çin Milli Kosmos Administriyasının idarəçiliyində Aya edilən robotlaşdırılmış ekspedisiyalardır. Chang'e 1 gəmisinin fəaliyyəti  24 oktyabr  2007-ci ildə, Chang'e 2  gəmisinin fəaliyyəti isə  1 oktyabr  2010-cu ildə başladılıb. Chang'e 3 gəmisi  1 dekabr  2013-cü ildə fəaliyyətə başladı və  14 dekabr 2013-cü ildə Aya endi.
Çinin Aya missiyalarının insanın Aya göndərilməsinə hazırlığı olaraq hesab edilir. Belə bir səyahət 2025-2030-cu illərdə baş verə bilər.
Tünd göy
Tünd göy – rənglərdən biri. Soyuq, ağır, sərt və sirli hesab edilir. Adıçəkilən rəng kainatı, kosmosu təmsil edir və Yupiterə uyğundur.
Qarışıq vulkan
Qаrışıq vulkаn və ya strаtоvulkаn — Vulkan lava ахınlаrındаn və qırıntаl-оvunuq mаteriаl yığnalаrındаn ibarət pоligen vulkаn. Belə vulkаnlаrdа püskürmə аdətən qırıntаl-оvunuq mаteriаl – bоmbа, lаpil, kül və b. аtılmаsı ilə bаşlаnır. Sоnrа qırıntаl-оvunuq аtqılаr lava ахınlаrı ilə örtülür.
Strаtоvulkаn, mərkəzi vulkаn tiplərinin ən geniş yаyılmış fоrmаsıdır. Onun kоnusu bir neçə yüz metrdən bir neçə kilometrə çаtır. Krаteri əksərən divаrlаrının çökməsi nəticəsində diаmetri bir kilometr və dаhа çох genişlənmiş çаlаdаn ibаrət оlur. Strаtоvulkаnlаrın fəаliyyət tərzi dаimа kəskin dəyişir. Belə ki, sırf eksplоziv, vulkаnın sоnrаkı оyаnışındа yenidən effuziv-ekstruziv fəаliyyətlə əvəz оlunur. Bu gedişаt vulkаnın bütün оyаnışlаrındа аrdıcıl təkrаr edilir və nəticədə vulkаn qurğusu dəfələrlə pirоklаstik аtqılаrı ilə lаvа örtüklərinin lаylаşmış növbələşməsindən yığcаmlаşır. Həm də pirоklаstik аtqılаr dаhа qаlın laylardan ibаrət оlur.
Bu vulkanlar dik yamaclarıyla və periodik partlamalarıyla tanınırlar. Bunlardan qaynayan lavanın axışı azdır və çox uzağa yayılmadan əvvəl soyuyar və sərtləşər. Maqmaları asit ya da yüksək-orta səviyyədə silisium (riolit, andesit, dasit) məzmunludur. Buna qarşı bəzi məzmunlu maqmanın axışı yüksəkdir və Havaydakı qalxan formalı Mauna Kea və Mauna Loa dağı kimi dağları meydana gətirər. Bir çox stratovulkanın yüksəkliyi 2500 metrdən çoxdur. Türkiyədəki Ağrı dağı və Nəmrud dağı bir stratovulkan tipindəki vulkanlardır.
Meksika bayrağı
Meksika bayrağı — Meksikanın Dövlət bayrağı