cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ələyəz (Dərələyəz)
Əhalisi
1918-19 - cu illərdə kənd erməni təcavüzünə məruz qalaraq deportasiya olunmuş və kəndə ermənilər yerləşdirilmişdir. Yalnız indiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra kənd sakinləri doğma evlərinə dönmüşdür. Burada 1922-ci ildə 180 nəfər azərbaycanlı, 91 erməni, 1926-cı ildə 267 nəfər, 1931-ci ildə 353 nəfər, 1959 - cu ildə 499, 1970-ci ildə 884 nəfər, 1979 - cu ildə 963 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1988-ci ildə azərbaycanlılar Ermənistan dövləti tərəfindən tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşdur. İndi ermənilər yaşayır.
Liberdade
Liberdade (port . Liberdade ("azad" deməkdir); Yaponca . リベルダーデ) — Braziliyanın San-Paulu əyalətindəki 96 əyalətdən biridir. Liberdade ABŞ-dakı Japantown kimi yaponların və bir çox çinli və koreyalıların evidir. Daimi əhalinin ümumi sayı 57860 nəfərdir (2010).
1950-ci illərdən bəri Yaponiyadan kənarda ən sıx məskunlaşan şəhər olmuşdur.
Əhali
Mənbə:
Vintertur
Vintertur  — İsveçrənin şimal hissəsində yerləşən şəhər, dairə mərkəzi, Sürix kantonunda yerləşir. Vintertur dairəsinin bir hissəsidir.
Şəhər, əhalisinin sayına görə İsveçrənin altıncı ən böyük şəhəridir, əhalisi 100.000 nəfərdən çoxdur (2008-ci ilə qədər). Yerli dialektdə sakinlər onu qısaldılmış — Vinti adlandırırlar. İsveçrədə Vinterturu "muzeylər şəhəri" adlandırırlar — şəhərdə Fotoqrafiya Muzeyi və Texnorama Muzeyi də daxil olmaqla çoxlu sayda sənət muzeyi yerləşir. Bundan əlavə, Vintertur İsveçrənin əsas sənaye mərkəzidir. 1862-ci ildə Bank in Winterthur burada yaradılmışdır.
Azərbaycanda bələdiyyə seçkiləri (2004)
Azərbaycanda bələdiyyə seçkiləri (2004) — Azərbaycanda yerli və seçkili idarəetmə orqanları olan bələdiyyələrə keçirilən seçkilər. Bu Azərbaycanda bələdiyyələr üçün keçirilmiş sayca 2-ci ümumrespublika seçkisidir. Seçkilər majoritar qaydada keçirilmiş və seçicilər tərəfindən seçkilərdə yalnızca bələdiyyə üzvləri seçilmişdir. Qüvvədə olan qanunlara əsasən bələdiyyə sədrləri seçkilər nəticəsində formalaşmış bələdiyyələrin ilk iclasında seçilmiş bələdiyyə üzvləri tərəfindən seçilir.
Zəmin
Azərbaycanda ilk bələdiyyə seçkiləri 1999-cu ildə keçirilmişdir. Həmin seçkidə 5 illik müddətə seçilmiş bələdiyyə üzvlərinin səlahiyyət müddəti bitdiyi üçün 2004-cü ildə bələdiyyə seçkiləri keçirilmişdir.
Seçki sistemi
Azərbaycan Respublikasının Seçki Məcəlləsinə əsasən Azərbaycan Respublikasında yerli özünüidarəni həyata keçirən bələdiyyələrin üzvləri nisbi çoxluq sistemi əsasında çoxmandatlı seçki dairələri üzrə seçilir. Əhalisi 500-dən az olan ərazilərdə 5, 500-dən 999-dək olan ərazilərdə 7, 1000-dən 4.999-dək olan ərazilərdə 9, 5000-dən 9999-dək olan ərazilərdə 11, 10000-dən 19999-dək olan ərazilərdə 13, 20000-dən 49999-dək olan ərazilərdə 15, 50000-dən 99999-dək olan ərazilərdə 17, 100000-dən 299999-dək olan ərazilərdə 19 bələdiyyə üzvü seçilir.
Bələdiyyələrin səlahiyyət müddəti 5 ildir. Seçkilərdə iştirak etmək hüququna malik olan və müvafiq seçki dairəsində daimi yaşayan Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları bələdiyyələrə üzv seçilə bilərlər. Namizədlər əhalisi 99999-dan çox olan ərazidə 150, əhalisi 49999-dan çox olan ərazidə 100, əhalisi 19999-dan çox olan ərazidə 75, 9999-dan çox olan ərazidə 50, əhalisi 4999-dan çox olan ərazidə 30, əhalisi 4999-dan az olan ərazidə 15 seçici imzası toplamalıdır. Bir şəxs birdən çox namizəd üçün imza verə bilər.
Bələdiyyələrin səlahiyyət müddətinin hesablanması səsvermənin keçirildiyi gündən başlanır və yeni seçilən bələdiyyələrin birinci iclas günü başa çatır. Ölkə üzrə bələdiyyə seçkilərinin keçirilməsinə 6 aydan az müddət qalarsa, seçki nəticələri ləğv edilmiş bələdiyyələrdə, habelə yeni yaradılmış, birləşmiş, ayrılmış, yaxud vaxtından əvvəl buraxılmış bələdiyyələrə seçkilər ölkə üzrə bələdiyyələrə seçkilər zamanı keçirilir. Əgər ölkə üzrə bələdiyyə seçkilərinin keçirilməsinə 6 aydan çox qalmışsa həmin bələdiyyələrə keçirilən seçkilər nəticəsində formalaşan bələdiyyələrin səlahiyyət müddəti ölkə üzrə yeni bələdiyyə seçkiləri nəticəsində formalaşan bələdiyyələrin birinci iclas günü başa çatır.
Dairə seçki komissiyası qeydə alınmış namizədlərin lehinə verilən səslərin sayı bərabər olduqda, bələdiyyəyə seçkilərini baş tutmamış hesab edir. Dairə seçki komissiyası və ya Mərkəzi Seçki Komissiyası bələdiyyə üzrə səsvermə zamanı səsvermənin nəticələri etibarsız sayılmış seçki məntəqələrinin sayı həmin bələdiyyənin ərazisində olan seçki məntəqələrinin ümumi sayının 2/5 hissəsindən çoxunu təşkil etdikdə və ya ləğv edildikdə və həmin seçki məntəqələrində seçicilərin sayı bələdiyyə üzrə qeydə alınmış seçicilərin ümumi sayının 1/4-dən çoxunu təşkil etdikdə seçki nəticələri etibarsız sayılır.
Partiyalardakı vəziyyət
Yeni Azərbaycan Partiyasının sədri Heydər Əliyev 12 dekabr 2003-cü ildə ölmüş, onun ölümündən sonra isə partiya sədrinin səlahiyyətlərini sədrin birinci müavini, prezident İlham Əliyev icra etməyə başlamışdır. Bu seçki İlham Əliyev rəhbərliyində Yeni Azərbaycan Partiyasının qatıldığı ilk bələdiyyə seçkiləri olmuşdur.
Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası və Müsavat Partiyası seçkilərdə iştirakdan imtina etmişdir.
2003-cü il prezident seçkilərinin ardından Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası sədri Etibar Məmmədov sədrlikdən istefa vermişdir. Sədr səlahiyyətləri isə onun qohumu Əli Əliyevə həvalə edilmişdir.
Azərbaycan Ümid Partiyası bu seçkilərdə iştirakdan imtina etmişdir.
Namizədlər
Bələdiyyə seçkilərində ümumilikdə 38 041 namizəd iştirak etmişdir. Onlardan 21 mindən çoxu Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü olmuşdur.
Vəhdət Partiyasının da daxil olduğu Azərbaycançı Qüvvələr Birliyi 2004-cü il bələdiyyə seçkilərində iştirak etmək qərarı almışdır. Siyasi partiyalar birliyi Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının 1 oktyabr 2004-cü il tarixli iclasında qeydiyyata alınmışdır.
Seçkilər
Seçkiləri 120 beynəlxalq, 13200-dən çox yerli müşahidəçi müşahidə etmişdir. Həmçinin, seçkilər 11 informasiya agentliyi, 17 xarici KİV, 10 teleradio şirkəti, 44 yerli qəzet və jurnal nümayəndələri tərəfindən izlənilmişdir.
Nəticələr
2004-cü il dekabrın 17-sində keçirilmiş bələdiyyə seçkiləri baş tutmuşdur. Bələdiyyə seçkilərində ölkə üzrə seçicilərin ümumi sayının 52,6%-i səsvermədə iştirak etmiş və bunun nəticəsində də seçkilər baş tutmuş hesab olunmuşdur.
Seçki nəticələri açıqlandıqda dairə seçki komissiyaları tərəfindən 6 bələdiyyəyə keçirilmiş seçki nəticələrinin etibarsız olduğu elan olundu. Mərkəzi Seçki Komissiyası isə seçkilərlə bağlı ümumi qərarında Seçki Məcəlləsinin 240.2-ci maddəsinə müvafiq olaraq 7 seçki dairəsində 10 bələdiyyə üzrə dairə seçki komissiyalarının qərarları ilə səsvermənin nəticələri etibarsız hesab edildikdən sonra Azərbaycan Respublikasının seçki keçirilən hissəsində 2678 bələdiyyənin tam, 4 bələdiyyənin üzvlərinin sayının 2/3-dən az tərkibdə, 39 bələdiyyənin isə üzvlərinin sayının 2/3-dən çox tərkibdə formalaşması nəticəsində 21471 nəfərin bələdiyyə üzvü seçildiyini qeyd edilmişdir.
Seçilmiş 20 346 bələdiyyə üzvündən 19 516 nəfəri kişi (95.92%), 830 nəfəri isə qadın (4.08%) olmuşdur.
Partiyalara görə
Seçilmiş üzvlərin siyasi partiyalara görə bölgüsü aşağıdakı kimi olmuşdur:
Qanun pozuntuları və etirazlar
Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının aldığı qərarla Azərbaycan Respublikası Seçki Məcəlləsinin 23.2-ci maddəsinə əsasən səsvermənin nəticələri etibarsız sayılmış 50 seçki məntəqəsinin məntəqə seçki komissiyaları buraxılmışdır. Həmçinin, seçkilərin hazırlanması və keçirilməsi zamanı öz fəaliyyətlərində yol verdikləri ciddi nöqsanlara görə 13 saylı Əzizbəyov birinci, 33 saylı Xətai birinci, 45 saylı Abşeron, 58 saylı Hacıqabul-Kürdəmir, 59 saylı Salyan, 93 saylı Bərdə şəhər, 105 saylı Tovuz, 109 saylı Balakən, 111 saylı Zaqatala-Balakən seçki dairələri dairə seçki komissiyaları sədrlərinin tutduqları vəzifələrə uyğunsuzluqları müəyyən edilmişdir.
Nüvə silahı saxlanılmayan zona
]]
Nüvə silahı saxlanılmayan zona (NSSZ; daha çox NWFZ; ) — beynəlxalq hüquqda atom və nüvə silahı saxlanılmayan ərazi. Nüvə silahlı saxlanılmayan zona beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyi müdafiə formalarından biridir. Bu, BMT Nizamnaməsinin prinsip və tələblərinə uyğundur. Təcrübədə nüvə silahı saxlanılmayan zona ideyası ilk dəfə Antarktika haqqında beynəlxalq müqavilədə (1959-cu il) həyata keçirilmişdir. Aland adaları, Şpitsbergen arxipelaqı, Aralıq dənizində bəzi adalar və kosmik fəza nüvə silahı saxlanılmayan zona hesab edilməsi haqqında qətnamə (1961-ci il), Latın Amerikasının nüvə silahı saxlanılmayan zona elan edilməsi haqqında qətnamə (1967), dəniz və okeanların divində nüvə silahlarının yerləşdirilməsinin qadağan olunması haqqında qətnamə (1971) qəbul edilmişdir. 1978-ci ildə SSRİ Latın Amerikasının nüvə silahı saxlanılmayan zonaya çevirməsi haqqında Tlatelolko müqaviləsinin zamini olmuşdur.
2009-cu il üçün nüvə silahı saxlanılmayan zona elan edilən ərazilər:
1984-cü ildən Yeni Zelandiya özünü nüvə silahı saxlanılmayan dövlət elan etdi. Monqolustan və Belarus nüvə silahı saxlanılmayan dövlət statusuna malikdir.
Berkun Oya
Berkun Oya — Türk teatr yazıçısı, teatr və kino müdiri.
Həyatı
2007-ci ildə ekranlara çıxan "Yaxşı Yeni İllər London" adlı filmi idarə etdi. 44. Antalya Qızıl Portağal Film Festivalında yarışma filmi olaraq iştirak edən Yaxşı Yeni İllər London, Avropa Müstəqil Film Festivalında ECU 2008 Film Festivalında açılış filmi olaraq göstərildi. Daha sonra, Strasburq Beynəlxalq Film Festivalında, 2008-ci ildə Ən Yaxşı Film, Ən Yaxşı Rejissor, Ən Yaxşı Ssenari nominasiyalarında mükafata namizəd göstərildi və Berkun Oya Ən Yaxşı Rejissor mükafatına layiq görüldü.
2008 Avrasiya Beynəlxalq Film Festivalında münsif üzvü vəzifəsində işləmişdir.
2010-ci ildə Heidelberg Stückemarkt Teatr Festivalında Ən Yaxşı Rejissor Mükafatını, 2010-cu ildə Beynəlxalq Kral Məhkəməsində Rezidentura proqramı çərçivəsində Kral Məhkəməsi Teatrında tamamladığı Gözəl Şeylər Bizim tərəfimizdəki oyunu ilə aldı.
Dünya universitetlərinin akademik reytinqi
"Academic Ranking of World Universities" və ya "Shanghai Ranking"  və ya qısaca ARWU — Dünyanın ən nüfuzlu ali məktəb reytinqlərindən biri. 2003-cü ildən Şanxay Jiao Tonq Universiteti tərəfindən tərtib olunur.
Emil Babayev
Emil Babayev — Rejissor
Həyatı
Babayev Emil İlqar oğlu 1979-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1994-1998-ci illərdə Q.Hüseynli adına musiqi texnikumunu oxuyub. 1999-cu ildə isə Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin Kinorejissorluq fakultəsinə daxil olub. 2003-cü ildə isə oranı bitirib. Lider TV(Azərbaycan redaksiyasi-Rejissor), AzTV Müəllif proqramları və xususi layihələr departamenti-Rejissor, ANS tv-Baş rejissor,ATV-Baş rejissor,İnteraz tv - Baş rejissor kimi fəaliyyət göstərib. Hal hazırda Atv kanalında Sənədli filmlər redaksiyasının rəhbəri kimi fəaliyyət göstərir.Evlidir. Bir qızı var.
İNaturalist
iNaturalist — vətəndaş elmi (tam, yaxud qismən həvəskar alimlər (qeyri-peşəkar) tərəfindən aparılan elmi araşdırmalar) layihəsi və Yer kürəsində biomüxtəlifliyin müşahidəsi üzrə mübadilə konsepsiyası əsasında qurulmuş təbiətşünasların, həvəskar alimlərin, bioloqların onlayn sosial şəbəkəsindən ibarətdir. iNaturalist-ə onun veb-saytından və mobil əlavəsindən daxil olmaq olar. iNaturalist-in köməyilə yazılmış müşahidələr elmi-tədqiqat layihələri, təbiəti mühafizə agentlikləri, digər təşkilatlar və ictimaiyyət üçün qiymətli məlumatlardır. Bu layihə "təbiətşünaslıq üzrə mobil tətbiqlərin bayraqdarı" adlandırılmışdır.
TAI Hürjet
TAI Hürjet — tək mühərrikli, tandem oturacaqlı, supersonik inkişaf etmiş təlim və yüngül döyüş təyyarəsi. Türk Aerokosmik Sənayesi tərəfindən inkişaf etdirilir. TAS, dizaynın Northrop T-38 Talon-u əvəzləyəcəyini və Türk Hava Qüvvələrində yaxın hava dəstəyi və döyüş-təlim rollarında F-16-nı tamamlayacağını düşünür.
Ələddin Paşa (vəzir)
Ələddin Paşa və ya Hacıkəmaləddinoğlu Ələddin Paşa  — Osmanlı paşası. 1320-1331 illəri arasında vəzirlik etmişdir.
Osmanlı İmperiyasının ilk vəzirinin Ələddin Paşa olduğuna dair bir razılaşma var. Osmanlı salnamələrinə görə, Osmanlı İmperatorluğunun ilk vəziri Ələddin Paşa, Osmanlı Sultanı Osman Qazinin oğlu olan və eyni zamanda Paşa rütbəsindən istifadə edən Ələddin Bəydir. Ancaq bəzi mənbələrdə ilk vəzirin adı "Ələddin Paşa bin Hacı Kəmaləddin" və "Hacıkəmaləddinoğlu Ələddin Paşa" kimi verilir. Buna görə ilk vəzir Osman bəyin oğlu deyil, Hacı Kəmaləddin adlı bir şəxsin oğludur.
Ələddin Paşanın vəzir olduğu dövrdə Nazirlər Şurası hələ qurulmamışdı; yeganə vəzir Ələddin idi. Bu səbəbdən Ələddin Paşa, unvanı "sədrəzəm" olmasa da, Osmanlı tarixindəki ilk sədrəzəm sayılır.
Həsən Qasımov (əsgər)
Həsən Şöhrət oğlu Qasımov (27 may 1997; Tağılı, Hacıqabul rayonu, Azərbaycan — 27 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
NGC 468
NGC 468 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Həsən Qasımov (əsgər)
Hərbi xidməti
Həsən Qasımov 25 yanvar 2016-cı ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Hacıqabul rayon üzrə Hərbi Şöbəsi tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, Goranboy rayonunun Ballıqaya kəndində yerləşən "N" saylı hərbi hissədə müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. 11 iyul 2017-ci ildə hərbi xidmətini başa vurmuşdur. 3 iyul 2018-ci ildən "AQRO DAİRY MMC" şirkətində mühafizəçi vəzifəsində çalışırdı.
2020-ci ilin 14 iyul tarixində Tovuz döyüşləri zamanı general-mayor Polad Həşimovun şəhid olmasından sonra səfərbərlik başlamışdır. Həsən Qasımov səfərbər olunmuş və 21 sentyabr tarixində hərbi təlim toplantılarına çağırılmışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Həsən Qasımov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü olaraq iştirak etmişdir. Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Həsən Qasımov 27 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı şəhid olmuşdur. Həmin ilin 7 noyabr tarixində doğulduğu Hacıqabul rayonunun Tağılı kəndində dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Həsən Qasımov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirərkən şəxsi mərdlik və igidlik göstərdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Həsən Qasımov ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Həsən Qasımov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Mirəyyub Seyidov
Seyidov Mirəyyub Miryusif oğlu (1 yanvar 1966; Camaldın, Naxçıvan MSSR — 23 iyun 1992; Sədərək) — Daxili İşlər Nazirliyinin çavuşu. Sədərək döyüşləri şəhidi.
Həyatı
Seyidov Mirəyyub Miryusif oğlu. 1 yanvar 1966 cı ildə Culfa rayonunun Camaldın kəndində anadan olub
Ailəli idi, iki övladı var
Camaldın kənd orta məktəbi Mirəyyub Seyidovun adını daşıyır.
Kavasaki xəstəliyi
Kavasaki xəstəliyi, dəri-selikli limfa düyünlər sindromu – 5 yaşa qədər uşaqlarda yüksək hərarətin artması (100%), yayılmış səpgi, oral-faringial əlamətlər, konyunktivit, limfadenopatiya, dəri qabıqlanması, ovuc və pəncənin qızarması, ürək qüsuru, tac damarların anevrizması başverir. Hərarətə antibakterial terapiya təsir etmir, seçim müalicə xəstəliyin ilk dövründə venadixili immunoqlobulindir.
Bilateralizm
İkitərəfli münasibətdə beynəlxalq pul münasibətləri çox vaxt valyuta klirinqinə əsaslanır.
Ümumiyyətlə, inkişaf etmiş ölkələrin xarici iqtisadi siyasəti çoxtərəfli razılaşmalara əsaslanan çoxtərəfli xarakterizə olunur.
İki dövlət tərəfindən imzalanan sərbəst ticarət müqavilələri (sərbəst ticarət müqavilələri) və ya birbaşa xarici investisiyalar (xarici sərmayələr) kimi iqtisadi müqavilələr ikitərəfli yanaşmanın tipik nümunələridir. Əksər iqtisadi sazişlər razılığa gələn ölkələrin spesifik xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq imzalandığından, bir-birlərinə güzəştli şərtlərin verilməsi üçün ümumi bir prinsip deyil, situasiya fərqliliyi lazımdır. Beləliklə, ikitərəfli bir yanaşma ilə dövlətlər yalnız konkret razılaşan dövlətlərə aid olan daha çox fərdi razılaşma və öhdəliklər əldə edə bilərlər. Bununla birlikdə, dövlətlər bir güzəştə getməli olacaqlar, çünki bu, əməliyyat xərcləri baxımından çoxtərəfli bir strategiyadan daha çox israfdır. İkitərəfli bir strategiyada hər bir iştirakçı yeni bir müqavilə bağlamalıdır. Beləliklə, əməliyyat xərcləri az olduqda və iqtisadi baxımdan "istehsalçı artıqlığı" ilə uyğun gələn üzv artıqlığı yüksək olduqda üstünlük verilməyə meyllidir. Üstəlik, güclü bir dövlət kiçik dövlətləri liberalizm baxımından idarə etmək istəsə təsirli olar, çünki kiçik dövlətlərlə bir sıra ikitərəfli müqavilələrin qurulması dövlətin təsirini artıra bilər.
Tarixi
Bilateralizm yanaşmaya qarşı multilateralizm yanaşmanın mahiyyəti barədə uzun mübahisələr var. İkitərəfli müqavilələrin ilk rədd edilməsi Birinci Dünya Müharibəsindən sonra baş verdi, bir çox siyasətçi müharibədən əvvəl olan ikitərəfli müqavilələrin müharibəni qaçınılmaz hala gətirdi. Bu, çoxtərəfli Millətlər Liqasının yaradılmasına gətirib çıxardı (uğursuzluqdan 26 il sonra dağıldı).
İkitərəfli ticarət razılaşmalarına bənzər bir cavab, Böyük Depressiyadan sonra meydana gəldi, bu cür razılaşmaların iqtisadi tənəzzülü daha da artıran tarif artımı dövrünə səbəb olduğu iddia edildi. Beləliklə, II Dünya Müharibəsindən sonra Qərb Tariflər və Ticarət Baş Sazişi (GATT) kimi çoxtərəfli müqavilələrə üz tutdu.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və Dünya Ticarət Təşkilatı kimi müasir çoxtərəfli sistemlərin yüksək statusuna baxmayaraq, diplomatiyanın əksəriyyəti hələ də ikitərəfli səviyyədə aparılır. İkitərəfli yanaşma çevik və yüngüldür ki, bu da mübahisələrə əsaslanan əksər çoxtərəfli sistemlərdə yoxdur. Əlavə olaraq, güc, qaynaqlar, pul, silah və ya texnologiyadakı bərabərsizlikləri, güclü dövlətlərin konsensusa əsaslanan çoxtərəfli bir diplomatiya forması ilə müqayisədə güclü dövlətlərin müsbət cəhət kimi qəbul olan bir dövlətin, bir səs qaydasının tətbiq olunduğu yerdə həll olunur.
Sankt-Qallen
Sankt-Qallen  — İsveçrənin şərqində yerləşən şəhər, Sankt-Qallen kantonunun paytaxtı. Şəhər Konstans gölünün yaxınlığında dəniz səviyyəsindən təxminən 700 metr yüksəklikdə yerləşir və İsveçrənin ən yüksək şəhərlərindən biridir.
Müqəddəs Qallın şərəfinə adlandırılmışdır. Kitabxananın barok zalı olan monastır binaları YUNESKO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilmişdir.
Şəhər VII əsrdə qurulmuşdur və şərqi İsveçrənin mədəni və iqtisadi mərkəzidir. Müasir şəhərə köhnə şəhər məhəlləsi (1798-ci ilə qədər - imperiya şəhəri və Sankt-Qallen Respublikası) və əvvəllər kommunalara aid olan bir sıra ətraf kəndlər (Hafnersberg, Rotmonten, Bruggen, Lachen, Sankt-Fiden və s.) daxildir. Ştraubentsel və Tablat və 1918-ci ildə şəhərə daxil edilmişdir.
Müqəddəs Qallen şəhərinin gerbi qızıl boyunbağı ilə arxa ayaqları üzərində dayanan ayıdır. İmperator III Frederik 1475-ci ildə şəhərə Burqundiya ilə müharibələrdə göstərdiyi dəstəyə görə minnətdarlıq əlaməti olaraq şəhər gerbindəki ayını qızıl boyunbağı ilə bəzəməyə icazə verdi.
İqlimi
Sankt-Qallen küləyin istiqamətindən asılı olaraq dəyişkən hava rejimi olan mülayim iqlim qurşağında yerləşir. Şimal və ya şimal-şərq küləyi ilə (xüsusilə payız-qış dövründə) soyuq hava, əksər hallarda sıx dumanla başlayır, onun formalaşması Konstans gölünün yaxınlığı ilə asanlaşdırılır. Qışda şəhərə qar şəklində yağıntı düşür, aprel ayına qədər kölgəli yerlərdə ola bilər.
Yayda şəhərdə uzun sürən yağışlar, o cümlədən axşam tufanları müşahidə olunur. Cənub küləyi şəhərə günəşli və isti hava gətirir. Cənub küləyi ilə havanın temperaturu bir neçə saat ərzində 10 ° C və ya daha çox yüksələ bilər.
Şəhərdə havanın orta temperaturu 7,4 °C, iyulun orta temperaturu 16 °C, yanvarda -1,8 °C. Orta yağıntı ildə 1250 mm, yağıntının çox hissəsi yayda düşür.
Nüvə texnologiyası
Nüvə texnologiyası və ya nüvə texnikası — müxtəlif maddələrin nüvə xassələrinin texniki istifadəsi üçün texniki vasitələr və tədbirlər məcmusu. Nüvə texnikasının əsas sahələri – reaktorayırma, nüvə yanacağı istehsalı, nüvə reaktorları üçün istilikayıran elementlərin hazırlanması, radioaktiv izotopların istehsalı və tətbiqi, orqanizmi şüalanmadan qorumaq üçün üsul və tədbirlərin işlənib hazırlanmasıdır.
Dərətumb
Dərətumb — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indiki Keşişkənd (Yeğeqnadzor) rayonu ərazisində kənd.
Tarixi
Kəndin ərazisində X əsrdən əvvələ aid tarixi abidələr vardır.
Toponim Azərbaycan dilində «iki dağ və ya təpə arasında eləcə də düzənlikdə dərin çuxur», «çay yatağı, çayın axdığı yer» mənasında işlənən dərə sözü ilə  türk dilində «təpə, dağ, zirvə» mənasında işlənən tumb sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Tumb sözü həm də domba, tomba, tump formasında işlənir.
Azərbaycan dilinin Zəngilan şivəsində domba sözü coğrafi termin kimi «dağ üzərində günbəzvan xırda təpəcik» mənasında işlənir.
Orotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Rəvan Daşdəmirov
Rəvan Məzahir oğlu Daşdəmirov (6 mart 1994; Gəncə, Azərbaycan — 27 oktyabr 2020; Qarabağ, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Rəvan Daşdəmirov 6 mart 1994-cu ildə Gəncə şəhərində Məzahir Daşdəmirovun ailəsində anadan olmuşdur. 2000-2011-ci illərdə K.D.Uşinski adına Gəncə şəhər 29 nömrəli tam orta məktəbdə orta təhsil almışdır. 2011-2015-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin "İnfomasiya texnologiyaları və sistemləri mühəndisliyi" ixtisası üzrə ali təhsil almışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Rəvan Daşdəmirov 2015-ci ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Gəncə şəhər Nizami rayon üzrə Hərbi Komissarlığından hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissədə müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. Hərbi xidmətdən tərxis olunduqdan sonra mülki fəaliyyətinə davam etmişdir.
2020-ci ilin 14 iyul tarixində Tovuz döyüşləri zamanı general-mayor Polad Həşimovun şəhid olmasından sonra səfərbərlik başlamışdır. Rəvan Daşdəmirov da səfərbər olunmuş, həmin ilin sentyabr ayında hərbi təlim toplantılarına çağırılmışdır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Rəvan Daşdəmirov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü atıcı olaraq iştirak etmişdir. Füzulinin, Zəngilanın və Qubadlının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Rəvan Daşdəmirov 27 oktyabr 2020-ci ildə döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. 2 gün sonra, 29 oktyabr tarixində Gəncə Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rəvan Daşdəmirov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyi, sona qədər döyüşdüyü və tapşırıqların yerinə yetirilməsində fərqləndiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli sərəncamına əsasən Rəvan Daşdəmirov ölümündən sonra "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rəvan Daşdəmirov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Rəvan Daşdəmirov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Nüvə yanacağı
thumb|250px|right|Nüvə yanacağının əldə olunması prosesi. thumb|250px|right|Laue-Langevin İnstitutunda bir tədqiqat reaktorunun nüvə yanacağının detalı.
Nüvə yanacağı — nüvədaxili enerjinin ayrılması ilə müşayiət olunan nüvələrin zəncirvarı bölünməsi və ya onların sintezi reaksiyalarını həyata keçirməklə enerjinin alınması üçün istifadə olunan maddələr.
Təbii və qeyri-təbii nüvə yanacaqları
Təbii halda tapılan nüvə yanacağı urandır. Təbii uranda zəncirvarı bölünmə reaksiyalarının getməsini təmin edən bölünən 235U nüvələri (birinci yanacaq) və "xammal" nüvələri adlanan 238U nüvələri var. Axırıncılar neytronları udaraq iki dəfə β çevrilməyə uğraması nəticəsində təbiətdə mövcud olmayan 236Pu (ikinci yanacaq) izotopuna çevrilir. Təbii halda təsadüf olunmayan nüvə yanacağından biri də 233U izotopudur. O, torinium (232Th) neytron udaraq, iki dəfə β çevrilməsi nəticəsində alınır.
İstifadəsi
Nüvə yanacağından nüvə reaktorlarında metal bloklar şəklində istifadə edilir. bunların istilikayıran elementləri nüvə yanacağından ibarət özəkdən və üzəri kip bağlanan metral örtükdən ibarət olur. Kimyəvi tərkibinə görə istilikayıran elementləri metal (buraya ərintilər də daxildir), oksid, karbid, nitrit və s. ola bilər. Nüvə yanacağından əsasən bərk, bəzən isə maye və ya qaz halında işlədilir. Kiçik sürətli neytron reaksiyalarında nüvə yanacağı kimi təbii urandan (0,7115% 235U, 99,280% 238U), sürətli neytron reaktorlarında isə 235U izotopu ilə zənginləşdirilmiş nüvə yanacağından istifadə olunur.
Zənginləşdirilməsi
Nüvə yanacağının zənginləşdirilməsi uran izotopları qarışığında bölünən 235U izotopu miqdarının süni surətdə artırılması prosesidir. Zənginləşdirmə qazdiffuziyası və s. üsullarla əldə edilir. Bu, nüvə yanacağına bölünən izotop əlavə etmək ilə onun yanacağında miqdarının süni artırılmasını göstərmək üçün işlədilən çox da dəqiq olmayan, lakin yayılmış termindir.
Regenerasiyası
Nüvə yanacağının regenerasiyası reaktorda işlənmiş nüvə yanacaqlarının emalı üçün radiokimyəvi və kimyəvi-metallurgiya proseslərinin məcmusudur. Regenerasiya nüvə yanacaqlarını radioaktiv bölünmə məhsullarından təmizləmək, tam istifadə olunmayan yanacağı (məsələn, uranı) haelə əmələ gələn ikinci yanacağı (məsələn, plutoniumu) ayırmaq məqsədi ilə aparılır. Nüvə yanacağının regenerasiyasının bütün prosesləri avtomatlaşdırılmışdır və onlar məsafədən idarə edilir.
Türkiyə Dövlət Dəmir Yolları
Türkiyə Dövlət Dəmir Yolları (Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları) (TCDD) — Baş qərargahı Ankarada yerləşir. Türkiyədə dövlətə məxsus bir milli dəmiryol operatorudur. Türkiyə Dövlət Dəmir Yolları 1 İyun 1927-də qurulmuşdur. Türkiyə hökuməti Osmanlı İmperatorluğunun dağılmasından sonra ortaya çıxan Türkiyə Cümhuriyyəti sərhədləri daxilində mövcud olan dəmir yolu xətlərinin idarə edilməsini öz üzərinə götürür və eyni zamanda ölkədə yeni dəmir yolu xətlərinin inşasına başlayır.
2008-ci ildə 10,991 km dəmir yolu xəttinə sahib idi və bu onu dünyanın ən böyük dəmir yolu sistemlərinin sıralamasında 22-ci yerdə yerləşdirirdi. 2009-cu ildə Türkiyə Dövlət Dəmir Yolları 17,105,353 ton yük və 7,118,699 sərnişin daşıyaraq dünyanın 33-cü ən böyük sərnişin dəmir yolu şirkəti olur. 2009-cu il məlumatına görə Türkiyə Dövlət Dəmir Yolları şirkətində 25.593 nəfər işlə təmin edilmişdir.
Osmanlı dövrü
1856-1922-ci illərdə ümumi uzunluğu 9,919 km olan aşağıdakı xətlər çəkilir: Rumeli - 2,383 km, 1,435 mm
Ruse - Varna, 223 km, 1866-cı ildə bir ingilis şirkəti tərəfindən tamamlanır; Dunay ilə Qara dənizi birləşdirir.
Konya - Bağdad 2.424 km, 1.435 mm.
İzmir - Kasaba 695 km, 1,435 mm.
İzmir - Aydın 610 km, 1,435 mm.
Yaffa - Qüds 86 km, 1.435 mm.
Bursa - Mudanya 42 km, 1.067 mm.
Ankara - Yaxsıxan 80 km, 1.067 mm.
Şam - Mədinə 1300 km, 1.067 mm.
Türkiyə Cumhuriyyəti dövrü
1923-cü ildə Türkiyə Cümhuriyyəti qurulduqda, onun milli sərhədləri daxilində yalnız 4.000 km dəmir yolu yolu qalır. Türkiyə Cümhuriyyətinə xarici şirkətlərə məxsus olan 2282 km 1435 mm, 70 km 1.067 mm dəmir yolu xəttlərini və 1378 km (1435 mm) hökumət malı miras alır.
Daha sonra Türkiyə Cümhuriyyəti xarici xəttləri milliləşdirir və əsasən ölkənin sənayeləşmə hədəflərinə uyğun olan, 1932-1936-cı illər arasında dəmir və kömür nəql etmək üçün inşa edilən xarici xəttləri tikməyə başlayır.
Türkiyə iqtisadiyyatına təsir edən maliyyə açlığına və Böyük Depressiyaya baxmayaraq, yeni dəmir yolu xətlərinin inşası davam edir. 1923-1950-ci illər arasında inşa edilmiş 3578 km yeni xətlərin böyük əksəriyyəti (3208 km) 1940-cı ildən əvvəl tamamlanmışdır.
İstehsal və istehlak mərkəzlərinin dəniz limanları ilə əlaqələndirilməsi, ölkənin kənd yerləri ilə əlaqələrinin genişləndirilməsi.
İqtisadi böyüməni və sosial tərəqqini sürətləndirmək üçün az inkişaf etmiş sahələri ölkənin daha inkişaf etmiş bölgələri ilə əlaqələndirmək.
Milli təhlükəsizliyin gücləndirilməsi.
Bu siyasət sayəsində Kayseri (1927), Sivas (1930), Malatya (1931), Niğdə (1933), Elazığ (1934), Diyarbəkir (1935) və Ərzurum (1939) şəhərləri Türkiyənin dəmir yolu şəbəkəsinə qoşulur.
Bu məqsədlərə iki mərhələdə nail olundu: 1. Maliyyə problemlərinə baxmayaraq xarici şirkətlərə məxsus dəmir yolu xətləri milliləşdirilir.
Ankara - Kayseri - Sivas.
Sivas - Ərzurum.
Samsun - Kalin.
Irmak - Filyos.
Sivas - Çetinkaya.
1935-1945-ci illər arasında ölkənin müxtəlif bölgələrindəki mövcud dəmir yolları bir-birinə bağlanılır. Məsələn bu addımlar sayəsində Ankara ilə Diyarbakır arasındakı məsafə 1324 km-dən 1116 km-ə endirilir. 1960-cı ildən sonra maliyyənin böyük hissəsi avtomobil yollarının tikintisinə yönəldilir. Bu siyasət sayəsində 1950 ilə 1980 arasında hər il orta hesabla yalnız 30 km yeni dəmir yolu inşa edilir.
1980-ci illərin ortalarında yeni magistral yolların tikintisi səbəbindən dəmir yolu tikintisinə ayrılan maliyyə kəsilir. Bu zaman təkcə yeni xətlər çəkilmir, köhnələri də sıradan çıxır.
Lakin 2000-ci illərin əvvəllərində yeni irimiqyaslı layihələrə başlanılır. İlk sürətli qatar HT65000 CAF-dan (İspaniya) alınır. Bu qatarlar 260 km/saat sürətə çata bilir. EUROTEM (Cənubi Koreyanın ROTEM şirkəti ilə Türk TÜVASAŞ arasında ortaq bir müəssisə) 2007-ci ildə Türk şəbəkəsi üçün yeni qatarlar istehsal etmək üçün qurulmuşdur. Plan maksimum sürəti müvafiq olaraq 352 km/saat (HSR-350X) və 330 km/saat (KTX-II) olan qatarların inşasıdır.
Digər bir böyük layihə də Marmaray tunelidir. Tunel bosfor boğazının altından keçir. Türkiyənin Avropa və Asiya dəmir yollarını birləşdirir. Tuneldən keçən qatarların hərəkəti 29 oktyabr 2013-cü il tarixində başlanılmışdır.
Kron xəstəliyi
Kron xəstəliyi, terminal ileit – mədə-bağırsaq sisteminin ayrı-ayrı sahələrinin iltihabı, qalınlaşması, xoralaşmasıdır. Xroniki formada ağrı, ishal, malabsorbsiya, üveit, oynaq sindromu (iri, asimmetrik, çox vaxti aşağı ətrafların periferik artriti, spondilit, sakroiliit, neqativ RF və ANA, düyünlü eritema) yaranır. Periferik artrit epizodları bağırsaq kəskinləşməsi dövründə olur, halbuki spondilit isə bağırsaq patologiyasının ağırlığından asılı olmayaraq yaranır.
Movsar Barayev
Bioqrafiyası
26 oktyabr 1979-cu ildə Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Arqun şəhərində anadan olubmuşdur. Atası Buxari Süleymanov, anası Larisa Baraevadır. Movsarın bir qardaşı və Raisa, Fatimə adlı bacıları olmuşdur. On səkkiz yaşından etibarən separatçıların silahlı birləşmələrində iştirak edir, əmisi Arbi Barayevin əmr etdiyi İslam Xüsusi Təyinatlı Alayda xidmət edir. Sonradan Arbinin şəxsi mühafizəçisi olur.
1998-ci ilin yayında Şəriət Mühafizəsi tərəfində Əbdül-Malik Mecidov Qudermesdəki toqquşmalarda iştirak edir. Bu döyüşdə yaralanır.
İkinci Çeçenistan müharibəsi zamanı federal qoşunlara qarşı hərbi əməliyyatlarda iştirak edir. 2001-ci ilin yayında Alxan-Kala kəndinin camaatına rəhbərlik edir. Rus qoşunlarının sütunlarına bir neçə hücum və Qudermes, Qroznı və Urus-Martanda bir sıra partlayışlar təşkil edir. 2002-ci ilin oktyabrında Murad Yusuphaciyevin ölümündən sonra İslam Xüsusi Təyinatlı Alayına rəhbərlik edir.
23 iyun 2001-ci ildə əmisi Arbi Barayev Alxan-Kala kəndində məhv edilir və Movsara əmisinin dəstəsinin böyük hissəsini miras qalır.
21 avqust 2001-ci ildə rəhbərliyi Movsar Barayevin öldüyünü elan edir. Hətta belə detallar verilir ki, Barayev xüsusi əməliyyat zamanı məhv edilmişdir. Təxminən bir həftə sonra Barayevin ölümünün başqa bir rəsmi təsdiqi gəlir. Lakin sonra Barayev çeçen döyüşçülərinin saytlarına şərh yazmağa başlayır. Onun ölmədiyi məlum olur.
12 oktyabr 2002-ci ildə Çeçenistandakı qüvvələr qrupunun komandir müavini Boris Podopriqor "Barayevin Rusiya artilleriyası və aviasiyasının dəqiq hücumları nəticəsində öldürüldüyünü" bildirir. Barayevin komandanlıq etdiyi iddia edilən yaraqlılardan ibarət böyük bir dəstənin Urus-Martan rayonu əraazisində dağlarda aşkar edildiyi və şiddətli bombardman, top atəşinə məruz qaldığı açıqlanır. Barayevin cəsədi bir vaxtlar əmisi Arbi Barayevin cənazəsi göstərilsə də televiziya kameraları qarşısında göstərilmir.
2002-ci ilin oktyabr ayının sonunda, Şamil Basayevin əmri ilə Barayev Moskvaya təxribat və terror dəstəsinin komandiri olaraq basqında iştirak edir.
23 oktyabr 2002-ci ildə Barayevin rəhbərlik etdiyi bir qrup Moskvada keçirilən "Nord-Ost" musiqisi festivalı zamanı Mədəniyyət Evinin binasını ələ keçirir. Barayev Rusiya hakimiyyətindən İçkeriyadakı hərbi əməliyyatları dayandırmağı və Aslan Masxadovla danışıqlara başlamağı tələb edir. Əhməd Zakayev faciədən az sonra Barayev haqqında belə danışır:
26 oktyabr 2002-ci ildə Rusiya Federasiyası Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin xüsusi qüvvələri olan "Alfa" və "Vympel" qrupları tərəfindən Mədəniyyət Sarayının binasına hücum edilir. Bu zaman Barayev öldürülür. Barayevlə birlikdə, huşunu itirənlər də daxil olmaqla, qalan terrorçular öldürülür.
Qanlı göl (Göyçə)
Qanlı göl — İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indi Kəvər (Kamo) rayonunda göl.
Göl Kəvər (Kamo) rayonundan 21 km cənub-şərqdə yerləşir. 3032 m hündürlükdə yerləşmişdir. Ən dərin yeri 25 m-dir. Gölün adı qanlı türk tayfasının adını əks etdirir. Etnohidronimdir. Quruluşca mürəkkəb hidronimdir. Adı dəyişdirilib Aknaliç qoyulmuşdur.
Sənan Səmədli
Sənan Fikrət oğlu Səmədli (27 dekabr 1997; Yevlax rayonu, Azərbaycan — 30 sentyabr 2020; Dəmirli, Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Sənan Səmədli 27 dekabr 1997-ci ildə Yevlax rayonunda anadan olmuşdur. Sənan 2005-ci il sentaybr ayında Yevlax rayon Nizami Gəncəvi adına Malbinəsi kənd tam orta məktəbin 1-ci sinfinə daxil olmuşdur. 2009-cu ildə Yevlax rayon T.Ismayılov adına Kövər kənd tam orta məktəbin 5-ci sinfinə daxil olmuşdur. 2015-ci ildə Yevlax rayon T.Ismayılov adına Kövər kənd tam orta məktəbin məzunu olmuşdur.
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sənan Səmədli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sənan Səmədli ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Şirinov qardaşları
300px|thumb|right|Sabir və Ümid Şirinovlar Azərbaycan prezidenti [[İlham Əliyevlə]]
Bioqrafiya
Ukrayna Azərbaycanlıları Konqresinin Nikolayev vilayət şöbəsinin üzvləridir.
Ailə
Şirinov qardaşlarının özləri də ailəlidir və hərəsinin iki uşağı var.
Hadisə
Azərbaycan Respublikasının prezidenti ilə görüşdə hadisəni müzakirə etdilər:
Mükafatları
1 fevral 2019-cu ildə Bakı Konqres Mərkəzində Azərbaycan Gəncləri Gününə həsr olunmuş respublika toplantısı başa çatandan sonra Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Ukraynada yaşayan soydaşlarımız Sabir və Umud Şirinov qardaşları ilə görüşüblər.
Həyatlarını təhlükəyə ataraq yanan avtomobildən üç nəfərlik ailəni xilas edən Sabir və Ümid Şirinov qardaşlarına Nikolayev vilayət radasının sədri Viktoriya Moskalenko tərəfindən "Müqəddəs Nikolay xaçı" nişanı təqdim edilib. Moskalenko deyib:
NGC 3278
NGC 3278, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Nasos bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Endryu Yanq
Endryu Cekson Yanq kiçik — ABŞ mülki hüquq müdafiəçisi və dövlət xadimi, ABŞ-nin BMT-dəki nümayəndəsi (1977-1979).
Həyatı
Diş həkimi Endry Cekson Yanq və müəllim Deyzi Yanqın (nikahdan əvvəl Fuller) oğlu 12 mart 1932 Yeni Orleanda anadan olmuşdur. 1947—1948-ci illərdə Dillard Universitetində təhsil alırdı, 1951-ci ildə Hovard Universitetində biologiya üzrə bakalavr dərəcəsini bitirdi, 1955-ci ildə isə Hartford Seminariyasında ilahiyyat üzrə bakalavr dərəcəsini aldı.
1955-ci ildə Birləşmiş Məsih Kilsəsinin keşişi oldu, Alabama və Corciyada müxtəlif kilsələrdə xidmət etmişdir. 1961-ci ildə Atlantaya köçdü və Cənubi Xristian Rəhbəriliyi Konfransına qatıldı. Martin Lüter Kinqin tərəfdaşlarından biri olmuşdur, 1968-ci ildə onun qətlindən sonra Ralf Abernati ilə əməkdaşlıq edirdi.
1970-ci ildəki uğursuz cəhddən sonra, Yanq 1972-ci ildə demokratlardan ABŞ Nümayəndələr Palatasına seçildi, daha sonra 1974 və 1976-cı illərdə yenidən seçildi. Cimmi Karteri dəstəkləyirdi və 1977-ci ildəki onun prezident seçkilərindəki qələbəsindən sonra ABŞ-nin BMT-dəki Daimi Nümayəndəsi təyin edildi. Fələstin Azadlıq Təşkilatının nümayəndəsi ilə görüşdüyü məlum olduqdan sonra istefa etdi.
1981-ci ildə Atlanta meri seçildi, 1985-ci ildə yenidən bu vəzifəyə seçildi. 1990-cı ildə Corciya qubernatoru vəzifəsinə namizəd olmuş, lakin Demokrat Partiyasındakı ilkin seçkilərdə məğlub oldu. 1996-cı ildə Atlantada keçrilən Yay Olimpiya Oyunlarının təşkilat komitəsinin üzvü idi.
1940-cı illər
1940-cı illər (bəzən 40-cı illər abreviaturası ilə qeyd olunur) — Qriqori təqvimində 1940-cı il yanvarın 1-də başlayan və 1949-cu il dekabrın 31-də bitən onillikdir.
Ədəbiyyat
• 4
İncəsənət
• 4
Kino və televiziya
• 4
Musiqi
• 4
İdman
• 4
Siyasətçilər
• 4
Rasim Abbasov
Qasımov Yusif Telman oğlu — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin, Qarabağ müharibəsi şəhidi.
thumb|300px|[[Həsənriz (Aterk) uğrunda 40 Şəhid. (Abidə 5 sentyabr 1992 qoyulmuşdur.) Haqverdi Verdiyev ,Yusif Qasımov (baş leytenant), Çərkəz Həsənov, Dəyanət Məmmədov,Vüqar Hüseynov, Rasim Abbasov, İmaməddin Əliyev, Sərvan Ağayev,Qarabala Mayılov, Elman Cavadov, Ucar Zeynalov, Bəxtiyar Cəfərov (əsgər, 1973), Sadiq Muradov, Vasif Əlibəyov, Rəsul Süleymanov (əsgər, 1973), Əlibaba İbrahimov, Fuad Həsənov İlham Hüseynov (əsgər, 1973), Münasib Mehdiyev]]
Həyatı
1973 Şəmkir rayonunun Keçili kəndində anadan olmuşdur.
19 iyul 1992-ci ildə Ağdərənin Həsənriz məntəqəsi istiqamətində gedən döyüş zamanı şəhid olmuşdur.
PZA Loara zenit-top kompleksi
300px|thumb|35 mm-lik PZA “Loara-A” [[Özüyeriyən zenit-raket kompleksi|zenit-top kompleksi]]
İstehsalçı ölkə: Polşa
İstehsalçı firma: Radwar
Tip: Özüyeriyən zenit-top kompleksi
İstehsal tarixi: 1990
Xidmətə giriş ili: 1990 – günümüzə
Ekipaj: 3 nəfər
Ölçülər
Ağırlığı: 45.3 ton
Eni: 3.4 m
Hündürlüyü: 2.19 m
Klirens: 0.47 m
Müdafiə
Zireh: 490 mm-lik homogen polad
Sis bombaları
Performans
Maneə keçmə: 0.85 m
Qalxma dərəcəsi: 60º
Güc: 1000 at gücü Maksimal sürət: 60 km/saat
Dayandırılması (Asqı tipi): fərdi burulma bar
Silahlanma
2 ədəd 35 mm-lik Oerlikon L/90 avtomatik top
Kalibr: 35 mm
Mərmi: 35x228 mm
Lülənin qalxma bucağı: -5º... +92º Üfüqi tuşlama bucağı: 360º
Mərminin çıxış sürəti: 1175 metr/saniyə
Atış tezliyi: 550 atış/dəq (hər biri)
Hədəfi məhvetmə hündürlüyü: 5 km
Hədəfi məhvetmə uzaqlığı: 4 km
Radarın avtomatik hədəf izləmə məsafəsi: 26 km
İstifadə edən ölkələr
35 mm-lik PZA “Loara-A” zenit-top kompleksi, T-72M1 tankının Polşa variant olan PT-91-in bazasında hazırlanmışdır.
Yəmənli Həsən Paşa
Həyatı
left|thumb|255x255px|Öz adına inşa etdirdiyi [[:en:Al-Bakiriyya Mosque|Əl-Bəkriyyə məscidi, Sana, Yəmən]] Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əslən alban olub, Əndərundakı təhsilinin ardından uzun müddət bostançıbaşı olaraq xidmət göstərdi. Quyucu Murad Paşanın rüşvət şayələriylə vəzifədən alınmasının ardından 1580-ci ildə Yəmən bəylərbəyi təyin edildi. Bölgədə davam edən Zeydi üsyanıyla mübarizə apardı. Uzun illər burada xidmət etməsi səbəbilə bəzi mənbələrdə Yəmənli Həsən Paşa olaraq anılır.
Ardından paytaxta göndərdiyi istəyinə uyğun olaraq 20 iyun 1604-cü ildə Yəməndən ayrıldı və İstanbula gəldikdən sonra 25 iyun 1605-ci ildə Misir əyalətinə təyin olundu. 2 illik vəzifəsinin ardından İstanbula dönən Həsən Paşa 1 aprel 1607-ci ildə vəzifədən alındı və 19 oktyabr 1608-ci ildə İstanbulda vəfat etdi.
Xaçik
Xaçik — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indiki Keşişkənd (Yeğeqnadzor) rayonu ərazsində kənd.
Vaupes
Bələdiyyələri
300px|thumb|left|Vaupes departamentinin bələdiyyələri
Cahangir Zülfüqarov
Cahangir Oqtay oğlu Zülfüqarov — Azərbaycan bəstəkarı, Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi (2012), A.Şaiq adına Azərbaycan Dövlət Kukla teatrının musiqi hissə müdiri.
Həyatı
Cahangir Oqtay oğlu Zülfüqarov 31 oktyabr 1955-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Bülbül adına musiqi məktəbini bitirərək, Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında xalq artist Cövdət Hacıyevin kursunda təhsil alıb (1979-1984). Təhsilini başa vurduqdan sonra Azərbaycan Dövlət Teleradio Şirkətində redaktor işləyib. Cahangir Zülfüqarov 1986-cı ildən Respublika bəstəkarlar ittifaqının üzvüdür. 1986-ci ildən bu günə qədər Abdulla Şaiq adına Azərbaycan Dövlət Kukla teatrında misiqi hissə müdiri vəzifəsində işləyir. Teatrda işlədiyi müddətdə burada azərbaycan və rus truppalarında hazırlanan Aleksandr Ostrovskinin "Qar qız", Kamal Aslanovun "Şərq nağılı", "Göy saqqal", Həsənağa Hüseynovun "Saz əhvalatı", Bertolt Brextin "Kuraj ana", Mirzə Fətəli Axundovun "Parisi dağıdanlar", Aleksandr Sergeyeviç Puşkinin "Qızıl xoruz", Namiq Ağayevin "Oxay və Əhməd", Rəhman Əlizadənin "Damdabaca", "Tıq-tıq xanım", "Maymaq", "Dəcəl çəpişlər belə-belə işlər", Ələkbər Hüseynovun "Səadət quşu" və "Möcüzəli tamaşa", Tofiq Ağayevin "Qoçaq Əhməd", Xanımana Əlibəylinin "Ləpələrin nağılı", Nicat Kazımovun "Ələddin", Şarl Perronun "Qırmızı papaq", Cani Rodarinin "Çipollino" və sair tamaşalara musiqi bəstələyib. Eləcə də animasiya filmlərinə, sənədli filmlərə, “Romeo və Cülyetta” (1999), “Otello” (2000) şou-filmlərinə musiqilər, mahnı və romanslar (1990 – 2001) bəstələyib. Müxtəlif musiqi janrlarında əsərləri var.
Axırıncı işlərindən biri onun "Qala" filminə bəstələdiyi musiqidir. 9 may 2012-ci il tarixdə Əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülmüşdür. 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə , 1 may 2017-ci ildə , 9 may 2018-ci ildə və 10 may 2019-cu ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
Astek təqvimi
Astek təqvimi - tarixin müəyyən dövrlərində Mərkəzi Amerika xalqları tərəfindən qəbul edilmiş zaman ölçüsü.
Haqqında
Astek təqvimi ilk dəfə 3500 il bundan əvvəl olmeklər tərəfindən istifadə olunmuş və sonralar Meksikanın mərkəzi hissələrində yaşayan xalqlar, o cümlədən mayyalılar, sapoteklər və asteklər tərəfindən qəbul edilmişdir. Onların təsəvvürlərinə görə bu zaman ölçüsü ilahi mənşəyə malikdir və həmçinin insanlara xoşbəxtliyi, bədbəxtliyi və neytral həyatı bəxş etmək qüdrətinə malikdir.