cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Denni Trexo
Həyatı
İllər ərzində çəkiliş meydançasında Silvester Stallone, Jan Klod Van Damm, Antonio Banderas, Salma Hayek, Erik Roberts, Jeffrey Lewis, Kventin Tarantino və s. məşhur aktyorlarla partnyor olmuşdur. Aktyor həmçinin bir neçə filmin yaradılması zamanı ortaq prodüsser olaraq çalışmışdır.
Aktryor bu yaxınlarda öz həyat yoldaşından ayrılıb və onun üç övladı var.
Bulbophyllum appressum
(Bulbophyllum appressum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum appressum növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Banakit
Banakit — andezit-traxit tipli damar və ya effuziv süxurdur. Banakit daha əsasi şoşonit və absarokitlə birlikdə Yellouston parkının vahid effuziv seriyasını əmələ gətirir. Başlıca xüsusiyyəti ortoklazın əsas kütlədə, plagioklazın isə püruzlərdə olmasıdır. Banakit leysitli və kvarslı növləri də məlumdur. Rəngli mineralları, əsasən, biotitdən və avgitdən ibarətdir.
Sibir süsəni
thumb|Iris sibirica
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tüklü gəvən
(Astragalus piletocladus) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Türkmənistanda və İranda təbii halda yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1 m-dək olan, yuxarı hissəsi seyrək budaqlı koldur. Gövdələri düz dayanan, budaqları çoxsaylı, qalın, uzun və ya qısa, əyilmiş, uzunluğu (2) 3-3,5 sm olan, horizontal iynələrlə sıx örtülmüşdür. Yalançı zoğları yumurtavari, uzunluğu təxminən 0,8-1 sm, ağ keçəli, ucu nazik, biz, möhkəm, bərkdir. Yarpaqları növbəli, ucu iynəlidir, böyümə prosesində bərkiyir və yaşlı budaqlarda yalançı zoğlarla birlikdə qalır. Xırda yarpaqları 6-8 (10) cüt, saplaq iynəsindən qısa, neştərvari və ya neştərvari-uzunsov olub, uzunluğu 2-5 mm, eni 1-2 mm, novşəkilli düzülmüş, iki tərəfdən qısa tüklü, ağımtıl və ya yaşılımtıldır. Çiçək altlıqları xətvari, ucu tüklü, yarpaqların qoltuqlarında iki ədəd, birillik budağın uzunluğu boyunca uzunsov, eni təxminən 1-1,5 sm olan sünbülvari çiçək qrupunda yerləşir. Kasacığın uzunluğu 5-7 mm, təxminən bünövrəsinədək qısa, ağ tükcüklü, dişcikləri konusvari borucuğun yarısına bərabərdir. Çiçək tacı açıq sarı, uzunluğu 8-10 mm-dir. Yelkənin eni təxminən 2 mm, enli dırnaqcıqdan 2-3 dəfə qısadır. Paxlaları yumurtavari, tükcüklü, uzunluğu təxminən 4 sm, eni 1,5 sm, bir toxumlu, açılmayan, sıx tükcüklərlə örtülmüşdür.
Ekologiyası
Qumsal torpaqlarda, qayalıq və daşlıqlarda, dəniz səviyyəsindən 1000-1400 metr yüksəkdə bitir.
Azərbaycanda yayılması
Naxçıvan MR, Culfada, Lənkəranda, Masallıda çox az rast gəlinir.
İstifadəsi
Müalicəvi məqsədlər.
Ədəbiyyat
Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov
The Common Linnets
The Common Linnets Niderlandı "Calm After The Storm" mahnısı ilə 2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iki ifaçı (İlze DeLanj və Ueylon) və müşayiət edən digər musiqiçilərlə təmsil edən Niderland rok-qrupu.
Avroviziya 2014-də yalnız avstriyalı Konçita Vurstdan geri qalaraq, “Calm After The Storm” adlı duet mahnısı ilə ikinci yerə (238 xalla) sahiblənmişdirlər. DeLanj və Ueylon dueti planlaşdırmadan əvvəl də tanış idilər. Hər ikisi də əslən Şərqi Niderlanddandır. Bu ərazinin əhalisini ədətən “heikneuters” adlandırırlar, bu da dat dilindən tərcümədə “kətanquşu” mənasını verir, ingiliscə isə “common linnet” deməkdir. Qrupu belə adlandıran dizayner Rens Dekkerdir, hansı ki sinqlın və qrupun debüt albomunun ərsəyə gəlməsində səy göstərib.
Fate/stay night: Heaven's Feel
— Tomonori Sudonun rejissorluğu və Yuki Kaciuranın bəstəkarlığı ilə Ufotable studiyası tərəfindən çəkilmiş anime filmi trilogiyası. Type-Moon şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş "Fate/stay night" vizual romanının sonuncu – 3-cü hekayəsi olan "Heaven's Feel" hekayəsinin adaptasiyasıdır, hadisələrin əsas diqqət mərkəzində Sakura Matodur.
Trilogiyanın birinci filmi olan "Presage Flower" filminin premyerası 14 oktyabr 2017-ci ildə baş tutmuşdur. İngilis dilinə dublajı 5 iyun 2018-ci ildə ABŞ-də buraxılmışdır. İkinci film "Lost Butterfly" 12 yanvar 2019-cu ildə ekranlaşdırılmışdır. Üçüncü və sonuncu film "Spring Song" isə 15 avqust 2020-ci ildə buraxılmışdır.
"Kara no Kyōkai" film seriyasından, "Fate/Zero" və "Fate/stay night: Unlimited Blade Works" anime seriallarından sonra bu trilogiya Type-Moon şirkətinin əsərlərinin Ufotable studiyası tərəfindən çəkiləcək dördüncü anime adaptasiyasıdır.
Anime
"Heaven's Feel" marşrutunun anime adaptasiyası Ufotable studiyası tərəfindən 27 iyul 2014-cü ildə anons edilmiş və Şiro Emiya ilə Sakura Mato personajlarının filmdəki dizaynları yayımlanmışdır. 2016-cı ilin martında studiya animenin trilogiya olacağını açıqlamışdır. Trilogiyanın ilk filminin tema mahnısı Aimer tərəfindən ifa olunan "Hana no Uta" mahnısıdır.
Trilogiyanın ikinci filmi "Lost Butterfly" 12 yanvar 2019-cu ildə, üçüncü filmi "Spring Song" isə 15 avqust 2020-ci ildə buraxımışdır.
Manqa
Task Onanın rəssamlığı ilə Type-Moon şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş manqa adaptasiyası 2 may 2015-ci ildən Kadokawa Shoten nəşriyyatının "Young Ace" jurnalında nəşr olunur. 26 iyun 2015-ci ildə Kadokawa Shoten nəşriyyatı tərəfindən ilk cildi buraxılmışdır. 26 fevral 2020-ci ilə kimi 8 cildi çapdan çıxmışdır.
Gəlir
"Presage Flower" ilk həftəsində Yaponiyada ən çox gəlir əldə edən film olmuşdur. İki gün ərzində filmə baxmağa gələn 247.509 nəfər 413.030.840 yen gəlir gətirmişdir. Ümumilikdə, bütün dünyada 14.156.217 ABŞ dolları (Yaponiyada 13,7 milyon ABŞ dolları) gəlir əldə etmişdir.
Tənqid
Trilogiyanın ilk filmi "Presage Flower" fanatlar tərəfindən çox bəyənilmişdir. Lakin "Fate" franşizi ilə ilk dəfə tanış olanlar detallar haqqında az məlumatın verilməsindən şikayətçi olmuşdular. Anime News Network anime filminə A dərəcəsi vermiş və ən yaxşı Fate anime adlandırmışdır.
Sünik mərzi
200px|thumbnail|Sünik mərzi
Sünik mərzi — Ermənistan Respublikasının 10 mərzindən (əyalətindən) biri. Ölkənin cənubunda, tarixi Zəngəzur mahalı ərazisində yerləşir.
Tarixi
7 noyabr 1995-ci ildə Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qərarı ilə Qafan,Sisiyan,Meğri, Gorus rayonları ləğv edilmiş və onların hesabına Sünik mərzi təşkil edilmişdir.
Radar
Radarlamanın əsasları
Obyektlərin yerinin təyin edilməsi, koordinatlarının və hərəkət göstəricilərinin ölçülməsi üçün elektromaqnit dalğalarının əks olunması və özünə məxsus şüalanması kimi xassələrindən istifadə olunur. Radiotexnikanın fəzada şüalandırılan elektromaqnit dalğalarının birbaşa əks olunması, sınaraq əks olunması və özünəməxsus şüalandırılması nəticəsində müxtəlif obyektlərin yerinin və koordinatlarının, habelə hərəkət göstəricilərinin təyin edilməsi ilə məşğul olan bölməsi radarlama adlanır. Obyektlərin yerinin aşkarlanması, koordinatlarının və hərəkət göstəricilərinin ölçülməsi kimi funksiyaları yerinə yetirən qurğu və ya sistemə müvafiq olaraq radar stansiyası və ya radar sistemi deyilir. Fəzanın müəyyən edilmiş ərazisində obyektin mövcudluğuna, koordinatlarına və hərəkət göstəricilərinə dair məlumat mənbəyi obyektdən gələn radarlama siqnallarıdır. Radarlama siqnallarının yaranma xüsusiyyətlərinə görə radar müşahidəsini üç yerə bölürlər. Elə bu qədər də radar stansiyası və radar sistemi var.
Müşahidə növləri
Radar müşahidəsinin birinci və ikinci növü aktiv radarlama üsuluna aid edilir. Belə ki, bu növlərdə radar stansiyasının şüalandırdığı siqnal aktiv formada obyektə təsir edir. İkinci növ müşahidədə birinci növ müşahidədən fərqli olaraq obyektə radar stansiyasının cavab siqnalını şüalandıraraq aktiv formada təsir edir. İkinci növ müşahidəyə uyğun olan radar sistemlərinə aktiv cavablı radar sistemləri və ya ikincili radar sistemləri deyilir. Birinci növ müşahidəyə uyğun olan radar sistemlərini isə birincili radar sistemləri adlandırırlar. İkinci növ müşahidəni yerinə yetirən radar stansiyalarına adətən ikincili radar (İR) stansiyaları, birinci növ müşahidəni yerinə yetirən radar stansiyalarına isə birincili radar (BR) stansiyaları deyilir.
Müşahidənin bu növündə radar stansiyası radiodalğa şüalandırmır, yalnız özünə məxsus radiodalğalar şüalandıran obyektlərin bu siqnallarını qəbul edir. Başqa sözlə yalnız qəbul rejimində işləyir. Obyektlərin özlərinə məxsus radioşüalandırmalarına radiodiapazonda olan istilik şüalandırmaları (meteorit və s.), mühərriklərin işi zamanı yarana bilən şüalanmalar və ya obyektdə yerləşən müxtəlif radiotexniki vasitələrin şüalandırmaları aiddir.
Proses
Radar stansiyaları yuxarıda adları çəkilən növlərdə siqnalı qəbul edir və müəyyən emal prosesindən sonra obyektlərin koordinatlarını (məsafəni (maili uzaqlığı), istiqaməti (azimutu)) və hərəkət göstəricilərini (məsələn: sürəti) təyin edir. Obyektin koordinatları müxtəlif üsullar ilə təyin edilə bilər. Obyektdən radar stansiyasına gələn radarlama siqnalı elektromaqnit sahəsinin istənilən bir göstəricisi ilə – amplitudu, tezliyi, faza və yayılma zamanına görə təyin edilir. Radar stansiyasında bu göstəricilərin ölçülməsi və xeyirli məlumatın seçilməsi prosesi həyata keçirilir. Radarlama üsulları əsas məlumatın daşıyıcısı olan radiodalğanın müvafiq göstəricisinin adı ilə adlandırılır.
Üsullar
Koordinatın ölçülməsi üçün aşağıdakı üsullar var: Radarlamanın bütün üsulları radiodalğanın iki əsas xassəsi üzərində qurulur: radiodalğanın yayılma sürətinin sabitliyinə və radiodalğanın trayektoriyasının düzxətli olmasına əsaslanır.
Bucaq koordinatının - azimutun və məsafənin - maili uzaqlığın ölçülməsi məqsədi ilə ən çox zaman və tezlik üsullarından istifadə edilir. Bu üsulların ən əlverişlisi isə zaman üsuludur. Zaman üsulu ilə maili uzaqlığı təyin etmək üçün riyazi olaraq birincili radarlamada t = 2  r / c
Burada, t - radiodalğanın radardan obyektə gedib-qayıtmasını göstərən zamandır, saniyə ilə. r - radardan obyektə qədər olan məsafədir, km ilə, c - radiodalğanın mühitdə yayılma sürətidir (c = 300 000 km/san.) və həmişə sabitdir.
Bu düsturun köməyi ilə birincili radarlamada radardan obyektə qədər olan məsafəni təyin edə bilərik: r = c  t / 2.
İkincili radarlamada isə t = (2  r / c) + tay. Burada, tay – radiodalğanın cavablayıcıda yubandığı zamandır Buna başqa sözlə aparat yubatması da deyilir.
Birincili radarlamada daşıyıcı tezliyin seçilməsi:
Radarlamada UQD diapazondan aşağıdakı amillərə görə istifadə edilir: •	Əks olunan dalğanın sıxlığı düşən dalğanın sıxlığından asılıdır. Əks olunan dalğa əmsalı metal səthlər üçün vahidə bərabərdir Əm.əod = 1,
Əks olunan dalğa əmsalı dielektriklər üçün vahiddən kiçikdir və obyektin dielektrik nüfuzluluğundan asılıdır: Əd.əod < 1.
•Əks təqdirdə difraksiya hadisəsi radiodalğanın obyektdən əyilib keçməsinə səbəb ola bilər.
•Dalğa uzunluğunun azalması ilə şüalanmanın intensivliyi, radiodalğanın qəbulu və antenanın ölçüləri artır.
•Antena nə qədər dar istiqamətləndirilərsə koordinatlar da bir o qədər dəqiq təyin olunar və radar stansiyasının seçicilik qabiliyyəti artar.
•UQD diapazonda daşıyıcı tezliyin seçilməsi qısa müddətli impulslarla işləməyə imkan yaradır. Həmçinin bu zaman ilin və sutkanın müxtəlif vaxtlarında müxtəlif atmosfer təsirlərinin və elektromaqnit şüalanmalarının təsiri azalır. Radarlama vasitələrinin təsnifatı: Havadakı hərəkətin idarə edilməsi üçün radarlama vasitələri öz təyinatlarına görə aşağıdakılara bölünürlər: •Hava məkanının aerodrom müşahidə radarlarına (AMR);
•Hava məkanının trass müşahidə radarlarına (TMR);
•Aktiv cavablı (ikincili) müşahidə radarlarına;
•Enmənin radar sistemlərinə;
•Meteoroloji radar stansiyalarına.
Hava məkanının müşahidə radarları tras boyu, aerodroma yaxınlaşma zamanı və aeordrom ərazisində havadakı vəziyyətə dair məlumatların toplanılması və təyyarələrin dəqiq koordinatlarının ölçülməsi üçün istifadə edilir. Aktiv cavablı (ikincili) müşahidə radarları havadakı hərəkətin idarə edilməsində çox vacib amillərdən biri sayılır. Bu vaxt təyyarədəki cavablayıcıdan istifadə edilməklə təyyarənin hər üç koordinatı (maili uzaqlıq, azimut və uçuş hündürlüyü) haqqında və HHİE üçün digər vacib olan dəqiq məlumatlar əldə edilir. Bu sistemlərdə məlumatlar rəqəmli formada verildiyindən onların HHİE avtomatlaşdırılmış sistemləri ilə uzlaşdırılması heç bir çətinlik yaratmır. Enmənin radar sistemləri təyyarənin verilmiş qlissada bucağına nəzərən vəziyyətini ölçür. Bu radar sistemlərindən enmənin radiomayak sistemləri ilə təmin edilməyən aeroportlarda və yaxud da təyyarənin enməyə daxil olduğu zaman prosesə nəzarət etmək üçün istifadə edilir. Enmənin radar sistemlərindən istifadə edərkən təyyarənin bortunda hər hansı bir xüsusi avadanlıq quraşdırlımasına ehtiyac yoxdur. Uçuş sahəsinin müşahidə radarlarından aerodromun yerüstü ərazisini nəzarətdə saxlmaq üçün istifadə edilir. Meteoroloji radar stansiyalarından isə sırf meteoroloji məqsədlər üçün (buludların qalınlığının, dərinliyinin, ildırım yaradan və ya ildırımlı ocaqların yerinin və s. təyin olunması üçün) istifadə olunur. Bu zaman radarlama üsulu birncili radarlama üsuluna aid edilir.
Sorğu iki impuls ilə - P1 və P3 impulsları ilə ötürülür. P1 və P3 impulsları arasındakı məsafə sorğunun açarı rolunu oynayır. A və C kodları mülki aviasiyada istifadə olunur:
Kod “A” – hava gəmisinin tanınmasına dair sorğu kodudur.
Kod “C” – uçuş hündürlüyünə dair sorğu kodudur. HG bortundakı cavablayıcı sorğu siqnalını qəbul etdikdən sonra hava gəmisinin barometrik hündürlüyünə dair göstəriciləri yerüstü radar stansiyasına göndərir.
Təyyarə cavablayıcısı qəbul etdiyi sorğuları emal edərək cavab göndərir. Cavab rəqəmlər formasında olan impulslar ardıcıllığından ibarətdir. Bu ardıcıllığa kod adı verilib.
İmR cavabı uzunluğu 0,45 mikrosaniyə olan impulslardan təşkil edilir. Impulslar arasındakı məsafə 1,45 mikrosaniyədir. Kod bütövlükdə isə 20,3 mikrosaniyədən ibarətdir. Kodda A, B, C, D impulslar ardıcıllığı təsvir edilib. Hər söz 3 bit ölçüsündədir. İmpuls mövcud olduqda bit=1, impuls olmadıqda isə bit=0 kimi ifadə olunur.
MODE S rejimini sorğuları
•ALL CALL – bütöv sorğunun kodu (AC kimi işarələnir);
•ROLL CALL – adbaad çağırış kodu (RC kimi işarələnir).
Təyyarənin sorğulanması prosesində AC ilə təyyarəyə dair tam informasiya soruşulur. RC zamanı isə radar və təyyarə arasında məlumatlar mübadiləsi aparılır. AC zamanı kod kimi aralarındakı məsafə 8 və ya 21 mikrosan P1 və P3 impulslarından istifadə edilir. P3 impulsundan 2 ms sonra isə uzunluğu 0,8 ms (qısa impuls) və ya uzunluğu 1,6 ms (uzun impuls) olan P4 impulsu şüalandırılır. İndi uzun impulslardan istifadə edilmir. P4 qısa impulsu İmR cavablayıcı tərəfindən istifadə olunur.
Runqsiman Yanmonqkon
Runqsiman Yanmonqkon ( 27 iyun 2000) — Tailandlı suya tullanan. Runqsiman Yanmonqkon Tailandı 2019-cu ildə XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Runqsiman Yanmonqkon birinci dəfə Dünya Çempionatına 2019-cu ildə qatıldı. O, Kvanjuda baş tutan XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 1 m tramplin yarışlarında təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 141.25 xal toplayaraq 44-cü yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Vaseda Universiteti
Vaseda Universiteti — Yaponiyanın Tokio şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Universitetin əsası 1882-cı ildə qoyulmuşdur.
Xarici əlaqələri
"Universitas 21" adlı beynəlxalq elmi-tədqiqat assosiasiyasına daxildir.
Haruki Murakami şəxsi arxivi
2018-ci Dünya şöhrətli yapon yazıçı Haruki Murakami şəxsi arxivini Vaseda Universitetinə bağışlayıb. Həmin şəxsi arxivinə əl yazmaları, qeyd dəftərçələri, məktubları və 10 min ədəd musiqi diskləri daxildir. Universitetdə Murakami pərəstişkarlarının və tədqiqatçılarının istifadə edəcəyi xüsusi kitabxana yaradılacaq.
Lür (Yuxarı Provans Alpları)
Lür   — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azür regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Perüi kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.
INSEE kodu — 04106.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 2875 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 240 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 168 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 72 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 70.0%, 1999-cu ildə 69.7%). 168 fəal şəxsdən 154 nəfəri (91 kişi və 63 qadın), 14 nəfəri işsizdir (4 kişi və 10 qadın). Aktiv olmayan 12 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 42 nəfər təqaüdçü, 18 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Alaverdi
Alaverdi — Ermənistan Respublikasının Loru mərzində şəhər. 1938–ci ildə şəhər statusu almışdır. 7 noyabr 1995–ci il tarixində Ermənistan Respublikası Milli Məclisinin qəbul etdiyi və 4 dekabr 1995–ci ildə Ermənistan Respublikasının prezidenti Levon Ter-Petrosyanın təsdiq etdiyi "Ermənistan Respublikasının inzibati-ərazi bölgüsü haqqında Qanunu"na əsasən Akner kəndi ilə birlikdə "Alaverdi bələdiyyəsi"ni təşkil edir. 12 – 21 oktyabr 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin (de–yure) daimi əhalisi 13.343 nəfərdir.
Sahib İsmayılov
Sahib İsmayılov — Azərbaycan cüdoçusu və cüdo məşqçisi.
Həyatı
Sahib İsmayılov 2013-cü ildə "Əməkdar məşqçi" fəxri adına layiq görülmüşdür. Azərbaycan Cüdo Federasiyasının ilk beynəlxalq idman ustasıdır.
Alert
Alert ( [ə'lɜːt]) — Şimal qütbünə ən yaxın yaşayış məntəqəsi olaraq mülki əhalinin yaşadığı qəsəbə. 1950-ci ildə salınmışdır. 2005-ci il məlumatına görə qəsəbədə daimi 5 nəfər mülki əhali, 70 nəfər hərbçi, hərbi bazada xidmət edənlər, meteostansiya əməkdaşları yaşayırdı. 2011-ci il məlumatına görə isə qəsəbədə mülki əhali qalmasada, hərbi və elmi əməkdaşlar ilboyu yaşayır. Qəsəbədə Alert hava limanı fəaliyyət göstərir
Alert Elsmir (ada)sında Kanadanın Nunavut vilayəti Kikiktaaluk rayonu ərazisində yerləşir. Şimal Qütbündən 817 məsafədə yerləşir.
Kanadanın nəhəng şəhəri olan Edmontondan 3578 kilometr, Norveçin paytaxtı Oslodan 3192 km, Murmanskdan 2574 km, Norilskdən  3059 km uzaqlıqda yerləşir.
İqlimi
İqlimi arktikdir və əsasən sərtdir. Ancaq iyul və avqust orta aylıq temperatur müsbət olur. Qış demək olar ki, il boyu davam edir. Ən soyuq ay fevraldır minimum temperatur -50°S, orta -33,4°S təşkil edir. İyulda isə mansimum tempratur 20°S təşkil edir. Qəsəbə 48 m dəniz səviyyəsindən yüksəkdə yerləşir. Linkoln dənizinə çıxışı vardır (dəniz buzlaqlarına).
Avatar: Aanq haqqında əfsanə (Kitab 1)
Kitab 1: Su Avatar: Aanq haqqında əfsanə cizgi serialının birinci mövsümüdür.
Bu mövsumda protaqonist Aanq və dostları, Katara və Sokka barədə və onların Şimalı Gütbə Aanq və Kataraya su maqiyanın müəllimi tapmaq məqsədi ilə başlayan səfəri haqqında bəhs edilir.
Hər bir seriyanın ilk efiri milyondan çox izləyici baxıb. Birinci mövsum "Ən yaxşı televiziya serialı" və "Ən yaxşı cizgi televiziya serialı" kimi Pulcinella mükafatı almış.
2010-cu ildə onun əsasında M. Nayt Şyamalan çəkdiyi Sonuncu hava maqı adlı film çıxıb.
İstehsalı
Şou Viacom kompaniyaya məxsus olan Nickelodeon kanalın tərəfindən prodüslanmış və yayımlanmış. Onun yaradıcıları və icreaedici prodüsserlər Maykl Dante DiMartino və Brayan Konietzko prodüsser Aaron Ehasz ilə birlikdə işləyirdilər. Səkkiz seriyanın rejissoru Deyv Filioni idi, Loren MakMillan və Giankarlo Volpe hərəsi beş seriyanın, Entoni Layoli isə iki seriyanın rejissyoru idilər. Seriyaların əsas yazıçı yığımı Nik Malis, Con O'Brayan, Metyu Habbard, Ceyms İqan, Yan Uilkoks, Tim Hedrik və Elizabet Uelç Ehaszdan ibarət idi.
Səsləndirmə
Əsas personajların böyük hissəsin debütu birinci seriyalarda olmuş.
Film
Bu mövsumun əsasında M. Nayt Şyamalan çəkdiyi film 2010-cu ildə çıxıb.
Uçuşa nəzarət rejimləri
Uçuşa nəzarət rejimləri — Kompyuter tərəfindən uçuş müddətinə görə uçuş məlumatlarının məsələn sürət və yüksəklik kimi məlumatların düzəldilməsi (buna FBW yəni Fly-by-wire deyilir) yəni uçuş nəzaətləri olan təyyarələrdə, uçuş nəzarət qaydaları siqnallarının çıxış siqnallarına funksional çevrilməsi, sensorlardan və başqa qaynaqlardan oxunma, aktuatorlar (hər hansı mexanizmanın bir hissəsidir. Bir mexanizm və ya sistemin hərəkət və idarə olunması üçün məsuliyyət daşıyır, məsələn bir klapan açmaq.) və digər çatış nöqtələrinin adətən uçuş nəzarət üsülları var; onlar istifadəçi interfeysində (yəni istifadəçi və kompüter sisteminin qarşılıqlı əlaqəsi olan vasitələr, xüsusi ilə də software və giriş cihazları istifadəsi.) üsulların tətbiqidir. Onların məqsədi insan nəzarəti girişlərinin uçuş nəzarət səthlərinə və nəticədə hərəkət yoluna müxtəlif vəziyyətlərə və ya uçuş rejimlərinə uyğun şəkildə tərcümə olunma üsulunu dəyişdirməkdir.
Elektron uçuş nəzarətinin azaldılması, məsələn, uçuş nəzarət kompüteri kimi hesablamalı bir cihazın və ya ADIRU kimi məlumat verən hesablama qurğusunun uğursuzluğu ilə nəticələnə bilər.
Elektron uçuş idarəetmə sistemləri (EFCS) həmçinin şiddətli havanı tanıyaraq və düzəldərək və balans pozulmanı azaldaraq sərnişinlər üçün daha rahat uçuş təmin etmək kimi, təyyarənin çox gərilməyə qarşı qorunması və ya sərnişinlər üçün daha rahat bir uçuş şərti ilə normal uçuşlarda gücləndirmə təmin edər.
İki təyyarə istehsalçısı müxtəlif uçuş nəzarət rejimi (və ya qanunları) altında çıxış edə bilən birincil uçuş kompüterləri ilə ticari sərnişin təyyarələri istehsal edir. Ən yaxşı bilinənlər, Airbus A320-A380 modelinin normal, alternativ, düz və mexaniki qanunlarıdır.
Boeingin FBW uçuş sistemi Boeing 777, Boeing 787 Dreamliner ve Boeing 747-8 də istifadə olunur.
Bu təzə təyyarələr hava ağırlığını qorurkən təhlükəsizliyi və performansı artırmaq üçün elektronik nəzarət sistemləri istifadə edir. Bu elektronik sistemlər köhnə mexanik sistemlərdən daha yüngüldür və eyni zamanda təyyarəni yüksək gərilmə vəziyyətlerindən də qoruya bilir, dizaynerlərin həddindən artıq hazırlanmış parçaları azaltmalarına icazə verərək təyyarənin ağırlığını daha da azaldır.
Uçuş nəzarət qaydaları
A300 / A310-dan sonra Airbus təyyarə dizaynları təxminən bütünlüklə FBW avadanlıqları vasitəsilə idarə olunur. A320, A330, A340, A350 və A380 daxil olmaq üzrə bu yeni təyyarələr Airbus uçuş nəzarət qaydaları altında nəzarət göstərməkdədir. Məsələn Airbus A330'dakı uçuş nəzarətlərinin hamısı elektronik olaraq idarə edilir və hidravlik olaraq işlədilir. İstiqamət kimi bəzi səthlər mexaniki olaraq idarə edilə bilir. Normal uçuşda, kompyuterlər yüksəklikdə və yüksəklik də və yüksəlib alçalma da həddindən artıq güclərə əngəl olmaqdır.
Təyyarə, 3 əsas nəzarət kompüteri (kapitanın, birinci zabitin və ehtiyat) və iki orta nəzarət kompyuterləri (kapitanın və birinci zabitin). Əlavə olaraq hava məlumatları kimi (hava sürəti və yüksəklik) sensorlardan gələn məlumatları oxuyan 2 uçuş nəzarət məlumat kompyuteri (FCDC) vardır. Bu, GPS məlumatlarıyla birliktə, həm hava məlumat əlaqəsi həm də ətalət əlaqəsi olaraq hərəkət edən hava məlumatı ətalət əlaqə vahidləri (ADİRU-lar) olaraq bilinən 3 ehtiyat əməliyyat modulundan bəslənir.
ADIRU'lar, Airbus'ta səkkiz hava məlumat moduluna bağlı olan hava məlumatları ətalət əlaqə sisteminin bir parçasıdır: üçü pitot borularına ve beşi statik qaynaqlara bağlıdır. ADIRU'dan gələn məlumatlar, bir neçə uçuş kontrol kompyuterindən birinə (əsas və orta uçuş kontrolu) gedir. Kompyuterlər ayrıca təyyarənin kontol səthlərindən və pilotların təyyarə kontrol cihazlarından və avtopilottan məlumat almaqdadır. Bu kompyuterlərdən gələn məlumatlar həm pilota, həm də idarə bölgələrinə göndərilir.
4 uçuş nəzarət qaydası var, ancaq alternativ qanun 2 tipdən ibarətdir. Bu modların hər birinin fərqli alt modları vardır: zəmin modu, uçuş modu və parlama, ayrıca bir ehtiyat mexaniki qanun.
Normal qanun
Normal qanun uçuş mərhələsinə bağlı olaraq dəyişir. Bunlara daxildir:
Qalxışdan düz uçuşa qalxma zamanı 5 saniyəlik bir keçid var, enişlərdən sürətlənməyə 2 saniyəlik 1 keçid var, sürətlənmədən yerə normal qaydada 2 saniyəlik 1 keçid daha var.
Yer modu
Təyyarə birbaşa modda olduğu kimi davranır: avtomatik nizam xüsusiyyəti qapadılır və liftlərin ən yaxın girişlərə birbaşa bir təsiri vardır. Düz sabitləşdirici 4 dərəcəyə tənzimlənir, ancaq əllə olan parametrlər bu nizamlamanı lazımsız edir. Təkərlər yerdən ayrıldıqdan sonra, normal qanun modunun yer modundan ayrıldığı 5 saniyəlik bir keçid olur.
Uçuş modu
Normal qanunun uçuş modu beş növ qoruması var: meyil tutumu, yük faktoru sınırlamaları, yüksək sürət, yüksək-AOA və sıra bucağı (bank angel). Uçuş modu qalxışdan qısa bir müddət əvvəl yer səviyyəsindən təxminən 100 m yuxarıda işləyir. Bir sistem qəzası nəticəsində normal qanunların itirilməsi, alternativ qanun 1 və ya 2 ilə nəticələnir.
Ənənəvi kontrollardan fərqli olaraq normal qanunda düz yan çubuq hərəkəti, təyyarə sürətindən sərbəst olaraq çubuq meylinə nisbətən bir yük faktoruna qarşılıq gəlir. Çubuq neytral olduğunda və yük faktoru 1q olduğunda, uçaq pilotu lifti tənzimləməsini dəyiştirmədən düz bir uçuşda qalır. Düz çubuq hərəkəti bir dönüş sürəti əmri verir və təyyarə, 1 dönüş etdikdən sonra 33 dərəcəyə qədər bir dönüş bucağı təmin edir.
Alfa qorunması (α-Prot), ön şüşələrin köməkçisi tərəfindən əmr edilən hücum bucağı hüdudları və ya avtomatik pilot çəmbərə girərsə avtomatik pilotu çıxarmış buraxır.
Yüksək sürət qoruması, çox sürətdən avtomatik olaraq qurtarılır. VMO (maksimum sürət) ve MMO (maksimum əməliyyat Mach) iki sürət təqribi 31.000 fitdə eynidir, aşağıda həddindən artıq sürət VMO tərəfından müəyyən edilir ve yuxarıda MMO tərəfındən.
Sürətlənmə modu
Bu mod, radar altimetre yerdən 100 fit yuxarıdaykən avtomatik olaraq dövriyyəyə girir. 50 feet sürətlə, təyyarə burnu yavaşca aşağıya endirilir. Parlama sırasında normal qanun yüksək AOA qoruması təmin edir. Yük faktoru 2,5 g ilə −1g və ya 2,0 g ilə 0 g arasında ola bilir. Sahə tutumu −15° ilə +30° arasında sərhədləndirilmişdir.
Parlama modu
Yüksəkliyi ölçən radar 100 fitdən yuxarı olanda bu mod avtomatik olaraq aktiv olur.
Boeing 777 İlkin nəzarət sistemi
Boeing 777-nin elektronik uçuş nəzarət sistemi Airbus EFCS'den fərqlidir. Dizayn qanunu mexanik olarak kontrol edilən bir sistemeə bənzır şəkildə cavab verən 1 sistem tlaəmin etmeəkdədir. Sistem elektronik olarak kontrol edildiyinden, uçuş kontrol sistemi uçuş zarfının qorunmasını təmin eliyə bilir.
Dino Bussati
Dino Bussati (, Dino Bursati Traverso; 16 oktyabr 1906, San-Pelleqrino di Belluno, Veneto — 28 yanvar 1972, Milan) — İtaliya yazıçısı, jurnalisti, rəssamı.
Həyatı
Dino Butsati 1906-cı ildə Belluno kommunasının San-Pelleqrino məhəlləsində dünyaya gəlib. Milanda təhsil alıb hüquq diplomuna yiyələnir, 22 yaşında ən nüfuzlu İtalyan qəzetində - Milanın “Korryere della Sera” qəzetində işə düzəlir. 30-cu illərin əvvəllərində Butsatinin “kafkasayağı” tərzdə qələmə aldığı ilk romanları meydana gəlir. İkinci dünya müharibəsi illərində İtaliya Kral Hərbi Dəniz Qüvvələrinin tərkibində Afrikada jurnalist kimi fəaliyyət göstərir. 1943-cü ilin sentyabrında Milana qayıdır və qəzetdə redaktor işləyir.
Dino Butsatinin “Sevgi” romanı 1963-cü ildə işıq üzü görür. Daha çox romançı və dramaturq kimi nüfuz qazanmışdır. Butsati nəsri fantastikaya meyil edir, bu mənada onu çox zaman Edqar Allan Po və Frans Kafka ilə müqayisə edirlər. Onun yaradıcılığında praktik olaraq hər zaman fövqəltəbii nəsə mövcuddur. Məşhur romanlarından birində - “Tatar səhrası”nda (1940) – səhranın sərhədində hamı tərəfindən unudulmuş istehkamdan bəhs edilir. İstehkamda olanlar hər an səhradan hücum olacağını gözləyirlər və özlərini ölkənin xilaskarı hesab edirlər. Heç kim qalanı atıb gedə bilmir. Kitab əsasında Valerio Dzurlininin eyni adlı filmi çəkilmişdir (1976). “Kolombr”, “Yeddi Çapar” hekayələrinin qəhrəmanları öz ideyalarının qulu və qurbanlarıdır.
Müəllif öz kitablarına illüstrasiyalar çəkmiş, teatrda işləmiş, bir neçə pyes və radio tamaşası yazmış, bunlarla yanaşı, libretto, şeir və hekayələr qələmə almışdır. Butsatinin sağlığında Milanda onun şəxsi sərgisi keçirilmişdir.
Dino Butsati “Altmış hekayə” kitabına görə Streqa mükafatçısıdır (1958). Bir çox əsərləri ekranlaşdırılmışdır. “Maraqlı olay” dramını (1953) Alber Kamyu 1956-cı ildə fransız dilinə tərcümə etmişdir. “Tatar səhrası” romanını Borhes öz şəxsi kitabxanasında saxlamışdır.
Dino Butsati 1972-ci ildə Milanda mədəaltı vəzin xərçəngindən dünyasını dəyişmişdir.
Xüsusi təyinatlılar
thumb|[[İraq Xüsusi Əməliyyat Qüvvələri]]
thumb|[[Xüsusi Xidmət Qrupu (Pakistan)|Pakistan SSG Xüsusi Qüvvələrinin heyəti]]
thumb|[[Rusiya “Spetsnaz” Xüsusi Qüvvələrinin heyəti]]
Xüsusi təyinatlılar və ya xüsusi əməliyyat qüvvələri — düşmənin təhlükəsizlik qüvvələri və silahlı birləşmələrinə qarşı kəşfiyyat əməliyyatları, nəzarət, düşmən qoşunlarının vəziyyəti, düşmən qoşunlarının sayı kimi xüsusi taktiki bacarıqlar tələb edən vəzifələri yerinə yetirirlər; çox yönlü və çevik silahlı birləşmələrdirlər.
Tarixi
thumb|200x200pik|[[İkinci Dünya müharibəsi dövründə Şimali Afrika kampaniyasında Şimali Afrika çöllərində patrul xidməti aparan SAS piyadaları.]]
Daha güclü və daha dəqiq bir nəticə üçün nizamsız (qeyri-nizami) şəkildə qurulmuşdurlar. Nizamsız müharibə (qeyri-nizami müharibə) bacarığını və partizan taktikasını çox yaxşı bilən və tətbiq edən bölmələrdir. Qüvvələr müstəqil olaraq asimmetrik və qarışıq bir əməliyyat planı çərçivəsində hərəkət edirlər.
İlk qeydə alınan xüsusi qüvvələr ingilislərin SAS və SBS qüvvələri idi. SAS və SBS Winston Churchillin “Düşmən xəttində və ya ərazilərində vəzifələrini yerinə yetirə bilən xüsusi hazırlanmış əsgərlər” əmri ilə qurulmuşdur.
Bu gün tarazlıqların tənzimlənməsi ilə xüsusi təyinatlılar daha çox terrorla mübarizə əməliyyatlarına cəlb edilmişdirlər. Əfqanıstan müharibəsi zamanı Polşanın GROM, Almaniyanın “KSK” və Amerikanın Delta Force kimi xüsusi təyinatlı qüvvələri mühüm vəzifələri yerinə yetirmişdirlər.
thumb|Almaniyanın “KSK” xüsusi təyinatlıları
Iris spuria
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xitxadxoo
Xitxadxoo (ހިތަދޫ) - Maldiv adalarının cənubunda yerləşən şəhər.
Coğrafi yerləşmə
Xitxadxoo adası Siinu atoluna daxil olan 23 adadan biridir.
Əhali
2006-cı il məlumatına əsasən Xitxadxooda 9465 nəfər yaşayır : 46,11 % kişi və 53,88 % qadın.
Əhalinin yaş strukturu: 47,82 % — 18 yaşından aşağı; 11,14 % —  19 - 25 yaş arası; 33,81 % —  26 - 64 yaş arası və 7,2 % — 65 yaş və yuxarı. Savadlılıq səviyyəsi — 97,01 %.
Qarandi
Qarandi — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Qarandi Goranboy rayonunun eyniadlı i.ə.v-də kənd. Gəncə-Qazax düzənliyindədir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 13 nəfər əhali yaşayır.
Rhodanthe diffusa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qafqaz köpgəri
Qafqaz köpgəri(Rupicapra rupicapra) — Azərbaycan Respublikasının qırmızı kitabına düşmüş Qafqaz köpgəri növü, cütdırnaqlılar və boşbuynuzlular fəsiləsinə daxildir. Sayı azalmaqda olan növdür.
Təsviri
Çox da böyük olmayan orta ölçülü bədənə malik olub, (yaşlı erkəklər) təxmini hündürlüyü 76–80, bədən uzunluğu 102–119 sm, kütləsi 25–35 kq, çox as hallarda 45 kq ola bilir. Köpgərin beli profildən bir az qabarıqdır. Arxa tərəfi çiyindən 4–6 sm hündürdür.
Yayılması
Dünyada Mərkəzi və Cənubi Avropada, Kiçik Asiya və Kiçik Qafqazın şimal qərbində (Batumi, Suxumi) məskunlaşmışdır. Azərbaycanda isə yalnız Böyük Qafqazın cənub və şərq yamaclarında (Zaqatala, İlisu və İsmayıllı qoruqları) yaşayıb qalmışdır.
Həyat tərzi
Əsasən yuxarı meşə qurşaqlarında çox sərt sıldırımlı meşə qayalıqlarında məskunlaşmışdır. Dəniz səviyyəsindən 1500–3000 m hündürlüyə qədər alp qurşaqlarında yaşamaqla bərabər, həm də 600 – 700 m hündürlükdə olan dağətəyi ərazilərə də düşürlər. İlin isti fəsillərində subalp və alp qurşaqlarına, soyuq və güclü qar olan aylarda isə aşağı qurşaqlara düşərək, fəsillərlə əlaqədar şaquli miqrasiya edirlər. Yay fəslinin səhər və axşam saatlarında otlayırlar. Ən çox qurşaqlar üzrə kiçik yerdəyişmələr etsələr də, oturaq heyvanlar sayılır və kiçik dəstələrlə yaşayırlar (4–8 baş). Noyabr-dekabr aylarında cütləşir. Cütləşmə dövründə buynuzarxası vəzilər şişərək, ətrafa kəskin keçi iyi buraxır. Boğazlıq müddəti (may-iyun) təxminən 160–170 günə qədər uzanır. Əksər hallarda 1, çox az hallarda isə 2 bala doğurlar. Cinsi yetişkənlik 1,5–2 yaşında tamamlanır. Qida rasionuna 96 növ bitki daxildir. Qida rasionunda ot, kol və yarımkollar, enliyarpaq ağacların yarpaq və yumşaq budaqları üstünlük təşkil edir. Mövsümi dəyişmələrdən bədəni örtən tükün rəng dəyişməsi və ildə iki dəfə tükdəyişmə (yaz, payız tüləməsi) müşahidə edilir. Təbiətdə 10 il, zoopark şəraitində 15–17 il yaşaya bilirlər.
Sayı
Hazırda Azərbaycanda bu maralların sayı 650–700 başa yaxındır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Brakonyerlik, otlaq landşaftlarında ev heyvanlarının otarılması, otlaqların biçilməsi, meşə və kolluqların qırılması və s. daxildir.
Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər
Bern konvensiyasının II əlavəsinə uyğun olaraq həyata keçirilir. Şahdağ MP, İlisu və Zaqatala qoruqlarında qorunur.
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Müasir yaşayış ərazilərinə daxil olan qoruq və yasaqlıaların mühafizə rejimini gücləndirmək, habelə bu növün Kiçik Qafqaza, Pirqulu qoruğuna və Altıağac MP-na reintroduksiyasını həyata keçirmək.
Həmçinin bax
Ceyran
Vilyam Vikri
Vilyam Vikri (21 iyun 1914 - 11 oktyabr 1996) — Kanadada anadan olmuş, ABŞ-də vəfat etmiş iqtisadçı. 1996-cı ildə Ceyms Mirrlislə birlikdə İqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Vilyam Vikri Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyalətinin Viktoriya şəhərində anadan olub. Vilyam Vikri 1935-ci ildə Yel Universitetinin riyaziyyat bölməsindən məzun olmuşdur. Sonra Kolumbiya Universitetində 1937-ci ildə magistr, 1948-ci ildə doktorluq dərəcəsinə yüksəlmişdi. Vilyam Vikri 1951-ci ildə Sesilya Tomson ilə evlənir. Vilyam Vikri 11 oktyabr 1996-cı ildə ABŞ-nin Nyu York şəhərində ürək çatışmazlığından öldü.
Bulbophyllum approximatum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum approximatum növü Madaqaskar üçün endemik növdür.
Emirates kuboku 2009
Emirates kuboku 2009 - 2008-ci ildə keçirilən sayca 3-ci Emirates kuboku. 1-2 avqust tarixləri arasında keçirilmişdir. Bütün oyunlar Londonun Emirates stadionunda baş tutmuşdur. Turnirdə İspaniyanın Atletiko Madrid, Şotlandiyanın Reyncers, Fransanın PSJ və təşkilatçı Arsenal klubları iştirak etmişdirlər. Reyncers ilə Atletiko Madrid və Arsenal ilə PSJ aralarında oyun keçirməmişdirlər. Turnirin qalibi təşkilatçı Arsenal olmuşdur. Beləliklə Arsenal turniri 2-ci dəfə qazanaraq ilkə imza atmışdır.
Xal durumu
Qələbəyə 3, heç-heçəyə 1 xal, məğlubiyyətə 0 xal verilmişdir. Həmçinin atılan hər qola 1 xal ilə qiymətləndirilmişdir. Hər komanda iki oyun oynamışdır. Ən çox xal toplayan komanda qalib olmuşdur.
Balaşşadyarmat
Balaşşadyarmat — Macarıstanın şimalında şəhər.
Coğrafiyası
Qəsəbə Noqrad medyesinin mərkəzi Şalqotariyan şəhərinin 45 km qərbində, paytaxt Budapeştin 85 km şimalında, Slovakiyanın sərhədində yerləşən İpel çayının cənub sahilində yerləşir.
Demoqrafiyası
2001-ci ilin siyahıyaalınmasına əsasən, Balaşşadyarmat şəhərində 18 474 sakin məskunlaşmışdır. Əhalisi homojenlərdən təşkil olunmuşdur və böyük əksəriyyəti macarlardır (98% macarlar, 2 % rumınlar). Toplam əhalinin 100%-i-nin ana dili macar dilidir.
Tarixi
İpel çayının kənarında yerləşən Balaşşadyarmat əlverişli coğrafi mövqeyə sahib olduğundan bir sıra tayfalar burada məskunlaşmışdır. Avropanın monqollar tərəfindən istilasından sonra qəsəbədə qala inşa edilmişdir. Şəhər 1552-ci ildə Budin bəylərbəyi Əli Paşanın komandanlığında olan Osmanlı qüvvələri tərəfindən fəth edildi və 1596-cı ilə qədər Osmanlı İmperiyasının tərkibində qaldı. 1662-ci ildə yenidən fəth edildi və 1686-cı ildə Habsburqlar tərəfindən işğal edilənə qədər Eğri əyalətinin sancağı oldu.
Qardaşlaşmış şəhərlər
Balaşşadyarmat aşağıdakı şəhərlər ilə qardaşlaşmışdır:
Miçiqan
Miçiqan - Amerika Birləşmiş Ştatlarında ştat. Mərkəzi Lensinq şəhəridir.
ABŞ-nin Midwest bölgəsindəki əyalətlərində biridir. Michiqan adı, bölgənin ilk sakinləri olan doğma Amerika dillərindən Ojibwe, "böyük su" və ya "böyük göl" mənasını verən mişigama sözündən yaranmışdır
Michigan ABŞ-də əhali sayına görə 8-ci ən böyük əyalətdir. Ştat həm də Böyük Gölləri ilə məşhurdur. Dünyadakı ən böyük şirin su sahili var. Qeydiyyata alınan su gəmilərinə görə ABŞ ştatları baxımından 3-cü yeri tutur.
Əhalisinə görə ölkələrin siyahısı
Bu, əhalisinə görə ölkələrin siyahısıdır.
Atsinanana rütubətli meşələri
Atsinanana rütubətli meşələri — 2007-ci ildə UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir və Madaqaskarın şərqində yerləşən altı milli parkdakı 13 xüsusi ərazidən ibarətdir:
Əhalisinə görə ölkələrin siyahısı
Ölkələrin əhalisinə görə sıralanması
Qeyd: Bütün asılı ərazilər italiklə göstərilmişdir. <font size="0,5pt">Son dəyişmə: 15 Aprel 2020
Atsinanana rütubətli meşələri
Atsinanana meşələri adanın şərq hissəsi boyunca paylanır. Bu relikt meşələr Madaqaskarın adanın geoloji tarixini əks etdirən bənzərsiz biomüxtəlifliyinin yaşaması üçün zəruri olan ekoloji proseslərin davam etdirilməsi üçün çox vacibdir. 60 milyon il əvvəl Madaqaskar bütün digər torpaq kütlələrindən ayrılmasını tamamladı və bitki və heyvan həyatı təcrid olunaraq inkişaf etdi. Rütubətli meşələr həm ekoloji, həm bioloji proseslər, həm də biomüxtəlifliyi və təhlükə altına alınan növlər üçün əhəmiyyətinə görə diqqətəlayiqdir. Ərazidəki bir çox növ nadirdir və xüsusilə də lemur və digər primatların nəsli təhlükə altındadır.
Luis Moura
Luis Felipe Bomfim dos Santos Moura ( 25 avqust 2002) — Braziliyalı suya tullanan. Luis Moura Braziliyanı 2019-cu ildə XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Luis Moura birinci dəfə Dünya Çempionatına 2019-cu ildə qatıldı. O, Kvanjuda baş tutan XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 1 m tramplin yarışlarında təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 264.45 xal toplayaraq 37-ci yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Majastr
INSEE kodu — 04107.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 2 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli insanlar arasında (15–64 yaş) 1 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal idi (fəaliyyət göstəricisi — 100,0%, 1999-cu ildə — 50,0%). İşsizlər yox idi.
İraq Xüsusi Əməliyyat Qüvvələri
İraq Xüsusi Əməliyyat Qüvvələri — İraqın Xüsusi təyinatlılarıdır.
I Hacı Gəray
I Hacı Gəray — Krım xanlığının birinci xanı və Gəraylar sülaləsinin banisi. Sülalənin adı Hacı Gəray xanın adından götürülüb.
Həyatı
Ailəsi Çingiz xanın oğlu Cucinin soyuna mənsub olub, şəcərəsi tarixçilər tərəfindən fərqli variantlarda izah olunur.
Krımın müstəqilliyi üçün ilk dəfə Hacı Gərayın babası Daşdəmir xan mübarizə aparmışdır. Belə ki, Daşdəmir xan bu mübarizədə müvəqqəti də olsa, qalib gəlmiş, öz adına pul kəsdirib müstəqilliyini elan etmişdi. Ondan sonra oğulları Qiyasəddin və Dövlət Bərdi xanlar, Qızıl orda imperiyası parçalandıqdan sonra Qazan bölgəsini ələ keçirən Uluq Məhəmmədə qarşı bu mübarizəni davam etdirdilər. Əmisi Dövlət Bərdi, 1426-cı ildə xan ünvanıyla Misir sultanına elçi göndərərək səltənətini leqallaşdırmağa çalışdı. Ancaq bu mübarizədə məğlub olan atası və əmisi Litva knyazlığına sığındı. Polyak tarixi mənbələrinə görə, Qiyasəddinin burada dünyaya gələn oğlu məhz Hacı Gəraydır.
Hacı Gərayın Krım bölgəsini nə vaxt zəbt etdiyi bilinmir. Uluq Məhəmmədin 1428-cii ldə Osmanlı sultanı II Murada yazdığı məktubda Bağçasarayın 1427-ci ildə ələ keçirildiyi yazılır. Deməli, bu tarixdən təqribən bir neçə il sonra Hacı Gəray Krım xanlığını ələ keçirdi. Bu mübarizədə onu yerli Şirin, Konrat və Barın qəbilələri dəstəklədi.
Onun Krımda möhkəmlənməsinə aid bir digər rəvayətə görə isə, Uluq Məhəmməd bölgədəki idarəni itirərək geri çəkilmiş, 1420-ci ildə Hacı Gəray xanlığın əsasını qoymuşdur. Ardından 1429-cu ildə Qızıl ordalıları məğlub edərək Krım və ətraf bölgələri özünə tabe etmişdir. Ancaq bu rəvayət tarixi nöqteyi-nəzərdən mümkünsüzdür. Çünki 1429-cu ildə əmisi Dövlət Berdi xan Krımda xan idi. Krımda onun adına ilk dəfə 1441 və 1443-cü illərdə pul kəsilmişdir.
Hacı Gərayın bölgədəki ilk mübarizəsi Krım limanlarını əlində tutan genuyalılarla oldu. 1434-cü ilin iyulunda onlara qarşı parlaq qələbə qazandı. Qələbənin ardından Kəfə qalasını mühasirəyə alsa da, lazımi döyüş sursatı olmadığından qısa zamanda geri çəkildi.
1454-cü ilin iyununda Hacı Gəray, Kəfə qalasını ələ keçirmək üçün Osmanlı sultanı II Mehmedlə ittifaq qurdu. 60 gəmidən ibarət Osmanlı donanması dənizdən, 7 minlik süvari ordusuyla Hacı Gəray isə qurudan qalanı mühasirəyə aldı (14 iyul 1454). Mühasirə uzun müddət davam etdi. Nəhayət, genuyalılar Osmanlılara 3 min, Hacı Gəraya isə 1200 qızıl vergi verməyi təklif etdi və beləliklə, qala mühasirədən azad oldu. Çox keçmədən 1456-cı ildə xanın böyük oğlu Heydər Gəray yerli əyanlar və genuyalıların dəstəyi ilə ayaqlandı. Ancaq cəmi 2 aylıq mübarizənin ardından məğlub oldu və ölkədən qaçdı. Bu hadisənin ardından Hacı Gəray genuyalılarla dostluq münasibətlərini qorudu.
Litva knyazı və polyaklarla müttəfiq olan Hacı Gəray 1445-ci ildə Polşa kralı IV Kasimirlə ittifaq qurdu. Buna baxmayaraq öz ölkəsində yerli əyanlarla münasibətləri o qədər də yaxşı deyildi. Qızıl orda xanı Toxtamışın nəvəsi Seyid Əhməd xan da rəqiblərindən biri idi. Hətta ona qarşı Moskva knyazlığını müdafiə etmiş, 1465-ci ildə Moskva üzərinə səfərə çıxan Seyid Əhməd xanın ordusunu geri püskürtmüşdü.
Hacı Gərayın qurmuş olduğu Krım xanlığı, şərqi Avropa və Qara dəniz siyasətində önəmli rol oynayırdı. 1465-ci ildə Papa II Pavel, elçi göndərərək Osmanlılara qarşı çıxılacaq xaçlı səfərinə onu da dəvət etmiş, ancaq Hacı Gəray bu təklifi qəbul etməmişdi.
1466-cı ilin avqustunda vəfat edən Hacı Gəray Bağçasarayda yerləşən türbəsinə dəfn edildi. Ardında taxt uğrunda mübarizə aparan 8 övlad qoyan Hacı Gəray sağlığında bir çox mədrəsə və məscid inşa etdirmişdir.
Övladları
Adı bilinən övladları aşağıdakılar:
Azərbaycan roku
Azərbaycan roku — rok musiqisinin qollarından biri. Azərbaycanda rok janrı 1960-cı illərdən yaranmağa başlayıb. 1970-ci illərdə Azərbaycanda rokunun yaranmasında "Üç alov" qrupu ilə rəqabət aparan iki qrup — "Eksperiment OK" və "Aşıqlar" qrupu oynayıb.
1960-cı illər
Azərbaycanda rok janrı 1960-cı illərdən yaranmağa başlayıb. Bu dövrdə Azərbaycan SSR komsomolunun rəhbərliyinin aktivliyi nəticəsində şərti olaraq ideoloji xarakter daşıyan, məğzinə görə isə gənclərin əsl musiqi baxışını əks edən müxtəlif festival və müsabiqələr keçirilirdi. Bunların arasında ən genişmiqyaslısı isə müxtəlif janrları (cazdan xalq musiqisinədək) özündə birləşdirən və ajiotajla müşahidə olunan "Qızıl Payız” festivalı idi. Xarici qruplardan təsirlənən gənclər məktəblərdə, universitetlərdə, mədəniyyət evlərində müxtəlif özfəaliyyət qrupları yaradıb, geyim tərzi və mahnılarında onları təkrarlayırdılar. 1970-ci illərin əvvəllərinədək əsasən soft-rok, ritm və blyuz (R&B) çalan "Eskulap”, "Xürrəmilər”, "Ekspress-118”, "Pəzəvəng”, "Üvet” ansamblları yarandı və gənclər tərəfindən çox böyük rəğbətlə qarşılandı.
1968-ci ildə Azərbaycanda ilk rok festivalı Bakının Əl Oyunları sarayında, 1970-ci ildə isə Bakı Dövlət Universitetində keçirilmişdi.
1970-ci illər
1970-ci illərdə nisbətən Qərb musiqisinin təsirindən uzaqlaşıb öz musiqi stilini yaradan qruplar meydana çıxır. Bu qruplar daha xarici mahnılarla kifayətlənmir, yeni fikir və hisslər ifadə edən əsərlər yaratmağa başlayır. Daha çox caz-roka üstünlük verən "Cürbəcür”, "Brevis”, "Üç alov” bu qruplara aid edilə bilər. Həmin dövrdə "Üç alov” ilə Azərbaycanda rok-musiqisinin yaranmasında ən əsas rolu peşəkar qruplarla rəqabət aparan, çox vaxt onları musiqi tərzlərinə görə üstələyən iki qrup - "Eksperiment OK" və "Aşıqlar" qrupu oynayıb.
1980-cı illər
1980-ci illərin sonuna yaxın rok musiqisinin qayıdışı 1987-ci ildə Bakı şəhər komsomol komitəsinin nəzdində Şəhər Gənclər Müasir Musiqi Mərkəzinin yaradılması ilə bağlı olur. Bu mərkəzin fəaliyyət strukturuna müxtəlif musiqi klubları, həmçinin çoxsaylı rok klubları daxil idi. Nəhayət, 1988-ci ilin may ayında 1-ci Bakı rok-panorama keçirilir. Festival böyük rezonans doğurur və respublika mətbuatında geniş işıqlandırılır. "Aşıqlar" qrupu festivalda birinci yerə layiq görülür. 1989-cı ildə Sumqayıt rok qrupu olan Coldünya "Qızıl payız" festivalında qalib oldu. 1989-cu ilin aprel ayında daha böyük iştirakçı sayı ilə 2-ci rok-panoram keçirilir. Bu festivalda təxminən 30 qrup iştirak edir: "Qrimsiz", "Faust", "Neysan", "İz", "Terminal", "Reportaj", "Charley ATL", "Minarə" və s. Peşəkarlar arasında "Aşıqlar" nəzərə çarpacaq dərəcədə seçilir. Növbəti heyət dəyişikliyindən sonra "Talisman” öz işini daha da yaxşılaşdırır. "Günel” isə yeni heyət və keçmiş rəhbərliklə "Aksiya” qrupuna çevrilir.
Müstəqil Azərbaycan dövrü
1992-ci ildə “Coldünya” rok qrupu yaradıldı. 1996-cı ildə qrupun “Sehrbaz” mahnısı BBC radiosundan ən yaxşı xarici hitlər onluğuna düşdü və iki həftə ərzində yeddinci yerdə durdu. 1998-ci ildə Təbriz şəhərində yaranan "Zeytoon" rok qrupu, Azərbaycanın xaricində yaradılan ilk rok qrupu oldu. İran hökuməti tərəfindən daim dağıdılma təhlükəsi olan qrup 2007-ci ilə qədər fəaliyyətini davam etdirə bilir.
2000-ci illərdə "Unformal" və "Ozan" ilə Azərbaycan roku təkamülünün zirvəsinə çatdı. Bundan əlavə, həmin dövrdə “Qara Dərviş” rok qrupu Azərbaycan rokunda operadan istifadə edərək yenilik etdi. 2003-cü ilin dekabr ayında Coldünya Alim Qasımovla yeni musiqi istiqaməti – rok – muğamın əsasını qoyan əfsanəvi “Oyanış” albomunu yaratdı.
2011-ci ildə fəlsəfə doktoru Əbülfəz Süleymanlının rəhbərlik etdiyi "Aktual" elmi-sosioloji tədqiqatlar mərkəzi tərəfindən azərbaycanlı rok musiqiçi həvəskarları arasında sosioloji sorğu keçirilib. Tədqiqatın nəticələrinə əsasən "Rok musiqisinə sizdə həvəs necə meydana gəldi?" sualına respondentlərin 22,5%-i “dostlarımın təsiri ilə”, 20,5%-i "izlədiyimin filmlərin təsiri il", 13%-i "ailə üzvlərimin təsiri ilə", 44%-i "tamamilə təsadüfən" cavabını vermişlər. Sorğu zamanı Azərbaycanda inkişaf səviyyəsini məmnunluq dərəcəsini ölçmək məqsədi ilə “Sizcə hal hazırda ölkəmizdə bu musiqi sahəsində inkişaf varmı?” sualı verilib. Bu suala respondentlərin 74% "bəli, var", 19,5% "xeyr, yoxdur", 6,5% isə "çox yavaş bir inkişaf var" deyə cavablandırıblar. Həmin ildə Azərbaycanda ilk rok musiqi radiosu olan "RockOut FM" yaradılmışdır.
2017-ci ildə Azərbaycanın musiqi mədəniyyəti tarixində ilk dəfə olaraq rok-opera yazılıb. İki il müddətində ərsəyə gələn "Səyyah Sindibad" adlı əsərin müəllifi bəstəkar və müğənni, klassik vokal məktəbinin nümayəndəsi Rizvan Sədirxanovdur.
Metal musiqi
Azərbaycanda metal musiqi 2000-ci illərdən fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. 2002-ci ildə yaranan 3,14..., Azərbaycan rok arenasında ilk death metal və doom metal janrlarında ifa edən qrupdur.
Kişi
• 4
Rhodanthe floribunda
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Azərbaycan roku
Qruplar
• 4