cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nunivak çupikləri
Ovçuluq və yığıcılıq
Okeandakı dəniz məməliləri nin ovu üçün lazım olan vasitələrdən ən önəmlisi qayıqdır.Və onu "Eskimos qayığı" adlandırırlar.
Suiti növləri içində ən çox ovlananı adi saqqallı suitidir. Daha sonra halqalı suiti ilə xallı suiti növləri gəlir.
Qadınlar, tundrada göl və ya digər qamışlıq kimi ərazilərdə tayarut adlı göyərtini yemək üçün toplayırlar. Ikitug və Ciwassar adlı bitkilər də tərəvəz olaraq suiti yağı ilə birlikdə yeyilir. Meyvələr əsasən tumsuz olan meyvələrdir: Paunrat, (Empetrum nigrum) Atsat (Rubus spectabilis), Kavlag (Arctostaphylos alpina), Curer (Vaccinium uliginosum) kimi meyvələri misal göstırmək olar. Bir qaymaqçiçəyi növünün (Ranunculus pallasi) çiçək açmadan əvvəlki sürgünləri Wivlat adlı yeyilir.
Yeməklərin saxlanılmasında yerli NİMA şirkətinin anbarlarından istifadə edilir. Xüsusilə yeni nəsil milli yeməklərdən daha çox qərb mətbəxtinə maraq göstərir.
Şimal maralı adaya ilk dəfə 1920-ci ildə ABŞ hökuməti tərəfindən gətirilmişdir. İnsan məskunlaşması əsasən cənub hissəsində olduğu üçün 4.000 baş şimal maralı cənuba göndərilmişdir.
Geyimlər
Parka adlanan qeyimdən çox istifadə olunur. Alyaskadakı Yupiklərdə də parka "kuspuk" (parka köynəyi) Nunivakda isə Qasper adlanır. Adadakı dəniz quşlarının bolluğu onların dərilərindən müxtəlif geyimlərin hazırlanmasında istifadə edilir.Dəniz quşlarının dərisi digər quşlara görə daha möhkəm olduğu üçün parka istehsalına əlverişlidir. Təmizçilər fəsiləsinə aid olan növlər daha çox parka hazırlanmasında istifadə edilir. Parkalıq dəniz ördəyi növləri arasında, dimdik (Somateria mollissima) tükləriylə birlikdə təmizlənən  moryankyaı misal göstərmək olar. qağayının tükləriylə birlikdə dərisindən hazırlanan Tengaurtet parkası ağ rəngiylə ovlanarkən buz üzərində sürüşərək vurmaq üçün ideal kamuflyaj materialıdır. Balıq dəriləri də Amirag adlı parka istehsalında istifadə olunur. Ağartılmış suiti dərisinin yenə suiti bağırsağıyla və ya balıq dərisiylə astarlanmasıyla edilən Ellangrat parkası da vardır. Suiti dərisindən edilən parkalar Qutngug olarak adlandırılır. Vizon (Neovison vison) kürkündən edilən Imarmiutat parkası, sincab kürkündən edilən Qanganar parkası və şimal maralı dərisindən edilən Qalilurrlugar parkası da quru məməlilərinin geyəcək vəsaiti olaraq istifadə edildiyi nümunələrdir. Ağ kamuflyaj parkaları Qatrin adını alır. Qadınların geydiyi Kinguqaleg adlı kürk parka ön və arxadan iki parça olaraq hzırlanar.
Şalvar olaraq suiti dərisindən uzun (Qerrullig) və ya qısa(Qerrulcuarag) şalvarlar bir kəmər (Nungirta) ilə birlikdə istifadə edilir.
Əlcək olaraq tək barmaqlı (Aritvag) və ya beş barmaqlı (Asgar) əlcəklər istifadə edilər. Uşaqlar Aritvacuar adlı daha kiçik ölçülü olanlardan istifadə edər. Dirsəklərə qədər uzanan tək barmaqlı qolçaqlı əlcək (Aiqpak) də vardır. Kişilərin xizək sürərkən istifadə etdiyi Arikarer adlı tək barmaqlı əlcək dəridən hazırlanır. Tüksüz suiti dərisindən istehsal olunan tək ya da beş barmaqlı qolçaqlı əlcək Arillugar adını daşıyırr.
Ayaqqabı olaraq daha çox uzunboğaz ayaqqabı və ya çəkmədən istifadə edilir. Uzunqunclu dəri çəkmə (Kameksag) və dəridən At'ar adlı uzunboğaz istifadə edilər. Ayaqqabının dərisi üçün daha çox yaşlı suiti dəriləri (Arinacir) istifadə edilər. Kişi ayaqqabıları arasında kürklü Ac'iqer, içi kürklü Ilutmurtar, qışlıq An'giuteg ilə suiti dərisindən düzəldilən line kürklü və su keçirməyən Ivrucir (iki: ivrucig) sayıla bilər. Yenə kişilərin istifadə etdiyi Qamquinar adlı bot isə uzunqunc su keçirməz olub su içində və qarda getmək üçün idealdır. Bunun gənc oğlan və qızların geydiyi növünə Qalluwit adı verilər. Qadınlar Unillugag adlı botu və ya Yuunin adlı yüksək konçlu çizmeyi istifadə. Şalvar kimi qurşağa qədər qunclu olan və sukeçirməz suiti dərisindən hazırlanan At'ayagglugar adlı uzunboğaz çəkmə da qadınların tərəfindən geyinilir. Qadınların köhnə uzun dəri ayaqqabıları Ac'upegglugar adını daşıyır. Ayaqqabı line corab (Ilupeqsar) olaraq daha çox Elymus mollis və ya Elymus arenarius adlı uzun saplı otlardan edilən corablar istifadə edilər.
Milli bəzək və geyimə edilən əlavələr
Eskimos xalqlarının tipik ləvazimatları olan və "dodaq sırğası" də deyilən labretlər (Tuutar) məşhurdur. Kişi labretleri (Ungunqur) arasında yumru Wivvsag, ətrafı boncuklu Elciqaruar ilə ağ və yaşıl daşlı Kukupag sayıla bilər. Qadın labretleri arasında isə Caqiqsar ilə fil dişindən Aqerwig göstərilə bilər. Bilərzik (Tallirer) kadınlarca istifadə edilər. Sırğa olaraq Aqlin və Ciucin istifadə edilər. Boncuklu fil dişi sırğa isə Agar adını alar. Küpedeki qarışıqlığı önləmək üçün fil dişi parça (Qipsalkutet) əlavə olunur.
Tatu (Alzngar) bütün Eskimos xalqlarında olduğu kimi Nunivak Çupiklərində də görünür. Çənə tatusu (Tamlurutet) ilə bilək tatusu (Tayarnerutet) geniş yayılmışdır.
Dil və Təhsil
Adada danışılan Yupik dialekti Nunivak çupikcəsi (öz dilində olan adı: Cugtun) olup Alyaskada yalnızca burada danışılır. Digər Yupik dialektlərindən olduqca fərqliləşən dialektleri ada həyatından qaynaqlanır. Dialektlərinə aid ilk söz toplama və qrammatika çalışması 1905-ci ildə Corc B. Qordon tərəfindən edilmişdir. Adalıların rəsmi veb saytında şivələrinin lüğəti vardır.
Alyaska yupikcəsinin dialektleri arasındaki yeri:
Aşağı Kuskokwim Məktəb Bölgəsinə (LKSD Lower Kuskokwim School District) bağlı olan Mekoryuktaki məktəbdə (Nuniwarmiut School PK-12) Nunivak çupikcəsi "xarici dil" kimi öyrədilir. Alyaskadaki tək məktəbləri budur.
Nunivak çupikcəsinin təhlükə altındakı dillərdən olduğu Alyaska Yerli Dil Mərkəzi (ANLC) tərəfindən də sənədləşdirilmişdir. Dil hər an ölü dillər siyahısına salına bilər. Michael Krauss tərəfindən 1975-ci ildə aparılan araşdırmaya əsasən "bəzi uşaqlar çupikcə danışa bilir" deyilirdi, 1982-ci ildə isə "uşaqların heç biri çupik dilində danışa bilmir" nəticəsi əldə edilmişdir.
Həndovan (Xoy)
Həndovan — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,107 nəfər yaşayır (166 ailə)
Corc Hitçinqs
George Herbert Hitchings —Amerikalı həkim. Ceyms Blek və Gertrud Elion ilə birlikdə 1988-ci ildə Fiziologiya və ya tibb üzrə "Nobel" mükafatını qazanıb. Hitchings bu mükafatı xüsusilə kemoterapi tədqiqatlarına görə layiq gördü. Hitchings bu mükafatı xüsusilə Kimyaterapiya tədqiqatlarına görə layiq görülüb.
Sirenik yupikləri
Sirenik yupikləri və ya Sirenik eskimosları (öz dilində olan adı: Сиӷы́ныгмы̄́ӷа tək Сиӷы́ныгмы̄́ӷий cəm ) — Rusiya Federasiyasının Çukotka Muxtar Dairəsində assimilyasiyaya məruz qalmış olaraq yaşayan Yupik qolundan bir Eskimos xalqıdır.
Sirenik Yupiklərinin dilləri digər Yupik dillərindən diqqətə çarpan şəkildə fərqlidir və bu fərqliliyə əsasında Menovşçikov (Меновщиков) kimi mütəxəssis dilçilər Sirenik Yupikçəsini Yupik dilləri xaricində dutaraq Sirenik Eskimocası adı altında Eskimo dillərinin üçüncü ana qolu olaraq təsnif edər.
Özlərinə məxsus mədəniyyətləri böyük ölçüdə dəyişmişdir. İndiki vaxtda Rusiyada ayrı bir xalq olaraq qəbul edilməyib, Naukan və Sibir (Çaplino) yupikləri ilə birlikdə Asiya eskimosları adı altında xatırlanarlar.
Tarix və Əhali
20-ci əsrin başlarında Sirenik yupikləri Çukçi yarımadasının Provideniya (Провидения) ilə Preobrajeniya (Преображения) koyları arasında olan Sirenik və ya Sığınık (Сиӷы́ныӽ), İmtux (Имтух), Kınlığah (Кынлыӷаӽ), Asun (Асун) və Nunalıx (Нуналых) nöqtələrində yaşayırdı.
Dil
Anadilləri (Uqeghllistun) Valentina Vıye (Валентина Выйе) adlı son danışanının 1997-ci ildə ölməsiylə yox oldu. Anadillərini unudan Sirenik yupikləri indiki vaxtda Sibir yupikcəsinin Ungazik dialekti ilə və ya Rus dilində danışmaqdadır. Ruscayı indiki vaxtda xüsusilə gənclər seçim edir.
Ovçuluq və yığıcılıq
Bütün eskimos xalqları kimi Sirenik yupikləri də ovçu və yığıcıdır. Əvvəllər qayıqlarla balina, morj (айвыӽ), suiti kimi dəniz məməlilərini zıpkın (ипӽыта) ilə ovluyirlər idi.
Keçmişdə KQB tərəfindən edilən çox möhkəm idarələr indiki vaxtda o qədər möhkəm olmasa da Rus sərhəd mühafizə qrupları tərəfindən edilməkdədir və Rusiyadakı eskimosların balina və ya suiti avlaması icazəyə tabedir. Beynəlxalq Balinacılık Şurasını 1998-ci ildə Qrenlandiya balinası ovu üçün razı edə bildilər və ilk il iki dənə tutmağa başladılar.
Sirenik kəndindəki tək kürkü üçün tülkü yetişdirmə cütlüyü 1998-ci ildə qapadılıb. Suiti dərisini işləyən Tabakhane də bağlıdır. Morjlardan sabun edən fabrik də bağlıdır. Buradakı 200 qədər morj dişini işləyəcək avadanlıq yoxdur. Av vəsaitləri məhduddur. 1999-ci ildə ovçular hələ rəsmi olaraq kolhoz üzvü olaraq qeyd və ödənişləri nağd pul kimi deyil nizamsız şəkildə balina əti və ya morj dişi olaraq ödənilir. Bu gün Sirenik (və ya Sireniki) kəndində 600 adam vardır. İşsizlik (gənclərdə % 50), spirt və buna bağlı olaraq da cinayət günki Sirenik yupiklərinin ictimai məsələlərindəndir.
NGC 5544
NGC 5544 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Xarici keçidlər
NGC 5544
Sapropelitlər
Sapropelitlər - əsasən ibtidai orqanizmlərdən, həmçinin bitki və heyvan qalıqlarından əmələ gəlmiş qazıntı kömür qruplarından biri. Üzvi materialın tərkibi və çürümə prosesinin xüsusiyyətinə görə bilavasitə sapropelit, sapropelit-humit və humit-sapropelitlər (kasyanit-boqhedlər, kennel-boqhedlər, çeremxitlər) qazıntı kömür siniflərə ay­rılır (Ginzburq, 1962). Hummolitlərə nisbətən bütün qazıntı sapropelitlər növləri ilkin qatran və uçucu maddələrin zənginliyi, hidrogenin yüksək miqdarı və yüksək yanma hərarətilə səciyyələnir. Qiymətli kimyəvi xammaldır. Hummolit qatları arasında az qalınlıqlı laycıqlar (linzalar) təşkil edir. Yalnız bəzi yataqlarda sə­naye əhəmiyyətli dəstə və ya laylar əmələ gətirir. Sinonim: Sapropel kömürü.
Annuitet
Annuitet — İpoteka borcunun (kredit üzrə əsas borcun və həmin borca hesablanmış faizlərin) ödənilməsinə yönəldilmiş müntəzəm bərabər aylıq ödənişlər. Bu ödənişlər aylar üzrə elə hesablanaraq bölüşdürülməlidir ki, kreditin ödəniş müddətinin sonunda borc tamamilə ödənilmiş olsun. Eyni zamanda Annuitet ödəniş qrafiki ilə aparılan ödənişdə borclu krediti ödəməyə başlayanda ilk növbədə onun aylar üzrə ödənişləri kredit üzrə müəyyən edilmiş faizlərə yönəlir. Yəni 100000 kredit paketinə illik 8 faizlə sahib olan borclu ödəməyə başladığı zaman ilk olaraq ipoteka kreditini götürdüyü 25 illik faizini ilkin olaraq ödəyir daha onun ödənişləri əsas borca yönəlir.
Aprobasiya
Aprobasiya (approbatio) — Toxumluq əkinlərin sorttəmizliyinin, xəstəliyə yoluxmasının, ziyanvericilər tərəfindən zədələnməsinin və alaqlanma dərəcəsinin təyini.
Matç poynt (film, 2005)
Matç-poynt  — rejissor Vudi Allenin 2005-cı ildə çəkdiyi film.
Lea Üpi
Üpinin araşdırma marağları normative siyasi nəzəriyyə (demokratik nəzəriyyə, hüquq nəzəriyyələri, miqrasiya və ərazi hüququ), Maarifçilik fikri (özəlliklə Kant), marksizm, tənqidi nəzəriyyə və Balkan ziyalı tarixidir (özəlliklə Albaniyanın).
Onun böyük babası, Cafer bəy Üpi 1920-ci illərdə Albaniya Baş Naziri idi və İtaliya işğalından sonra qısa müddət ölkə hökumətinin başçısı olmuşdu.
Nindza
thumb|right|Nindza Nindza (, Sinobi — "Gizlənmək") – orta əsrlərdə yaponiyada casus və muzdlu qatil. Qadın nindzaları "Kunoiti" adlanırdılar. Nindzaların öyrəndiyi sənət isə Nincütsu adlanır.
Tarix
Əfsanəyə görə nindzaları uşaqlıqdan çox ağır məşqlərə hazırlaşdırırdılar. İlk əvvəl yeniyetmə nindzalar "Nincütsu" texnikasına yiyələnməliydilər. Nindzaların ilk silahı ox olmuşdur. Onlar hansısa bir informasiyanı öyrənməli və həmin informasiyanı vaxtı-vaxtında öz sahibinə çatdırmalı idi. Artıq nindzalar yetkin yaşa çatdıqda muzd ilə işləyirdilər. Nindzalar heç vaxt xristianları öldürməzdilər. Çünki onlar nindzalara kömək edə bilərdilər. Samurayları və knyazları qorxuya saldıqları üçün nindzalara "Gecə kabusu" adı verilmişdir. Nindzaların əsas vəzifəsi tək öldürmək deyil, həm də casusluq etmək idi. XVII əsrdə Yaponiyada 70-dən çox klan var idi. Klanlardan ən nüfuzlusu Koqa-Ryu və İqa-Ryu idi. Yaponiyada X əsrdən başlayaraq tarixə düşmüşlər. XIV və XVI əsrlərdə çox istifadə edimişdir. 1603-cü ildə yaponiyanın ilk Syoqunu Tokuqava İeyasu demişdir ki, nindzaların ən nüfuzlu klanları olan Koqa-Ryu və İqa-Ryu onun üçün böyük təhlükə yaradırlar. Bu klanlardakı nindzaların az hissəsi syoquna tabe olaraq sağ qalmışlar, lakin tarixdən itməyə başlamışlar.
Aqrokimyəvi maddələr
Torpaqların münbitliyinin artırılması, kənd təsərrüfatı bitkilərinin məhsuldarlığının yüksəldilməsi və məhsulun keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması məqsədilə tətbiq edilən üzvi, mineral və bakterial gübrələr, kimyəvi meliorantlar, bitkilərin boy artımının tənzimləyiciləri və digər maddələr.
Baza və superstruktur
Marksist superstruktur, marksist cəmiyyət nəzəriyyəsində insanın subyektivliyi ilə cəmiyyətin maddi varlığının vəhdətinin ilkin formasıdır. Forma müəyyən dərəcədə obyektiv, müəyyən dərəcədə subyektivdir. İnfrastruktur məhsuldar qüvvələrdən və istehsal münasibətlərindən (işçi-işəgötürənin əmək şəraiti, əmək bölgüsü, mülkiyyət münasibətləri və s.) ibarətdir. Marksist nəzəriyyədə infrastruktur, superstrukturu təşkil edən mədəniyyət, institutlar, siyasi qüvvələr münasibətləri, rollar, rituallar və dövlət kimi cəmiyyətin digər münasibətlərini və düşüncələrini müəyyən edir. Güman edilir ki, superstruktur və infrastruktur arasındakı əlaqə dialektik xarakter daşıyır, "dünyada" rmövcud olan eal varlıqlarla arasında heç bir fərq qoyulmur.
Təmiz şəhər ASC
Təmiz şəhər Açıq Səhmdar Cəmiyyəti — Bakı şəhəri ərazisində əmələ gələn bərk məişət tullantılarının yerləşdirilməsi və zərərsizləşdirilməsi sistemini müasir standartlara uyğun qurmaq və idarə etməklə şəhərin ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması işlərini həyata keçirən qurum. Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 2008-ci il 6 avqust tarixli “Bakı şəhərində məişət tullantıları ilə bağlı idarəetmənin təkmilləşdirilməsi haqqında” sərəncama əsasən təsis olmuşdur. 2009-cu il martın 12-də “Təmiz Şəhər” ASC dövlət qeydiyyatına alınmış və öz fəaliyyətinə başlamışdır.
Tarixi
Abşeron regionundakı mövcud ekoloji problemlərin planlı sürətdə həll edilməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən 28 sentyabr 2006-cı il tarixində «Azərbaycan Respublikasında ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına dair 2006-2010-cu illər üçün Kompleks Tədbirlər Planı» təsdiq olunmuşdur. Bakı və Abşeron yarımadasının ekoloji durumunun sağlamlaşdırılmasında bu tədbirlər planının böyük əhəmiyəti vardır. Kompleks Tədbirlər Planında ətraf mühitin mövcud vəziyyətinin bərpasına yönəldilmiş bütün əsas fəaliyyət istiqamətləri öz əksini tapmışdır. Belə ki, Bakı buxtasının, Bibiheybət zonasının, H.Əliyev adına Beynəlxalq Hava Limanının ətrafının, Abşeron yarımadasının göllərinin, neftlə çirklənmiş torpaqların, lay suları altında qalmış sahələrin və digər istehsal tullantıları ilə çirklənmiş ərazilərin ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması və digər məsələlər tədbirlər planında əks olunmuşdur.
Kompleks Tədbirlər Planı üzrə təsdiq olunmuş vəzifələr üzrə Abşeron yarımadasında məişət tullantılarının yığılması, daşınması, yerləşdirilməsi ilə bağlı məsələlərin həll olunması da bu vəzifələr arasındadır.
Yaradılması
Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 2008-ci il 6 avqust tarixli “Bakı şəhərində məişət tullantıları ilə bağlı idarəetmənin təkmilləşdirilməsi haqqında” sərəncama görə Bakı şəhərinin ərazisində əmələgəlmə mənbəyindən asılı olmayaraq, bütün bərk məişət tullantılarının yığılması, daşınması Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə səlahiyyətində qalır. Sərəncama əsasən təsis olunan “Təmiz Şəhər” Açıq Səhmdar Cəmiyyəti isə Bakının ərazisində əmələ gələn bərk məişət tullantılarının yerləşdirilməsi və zərərsizləşdirilməsi sistemini müasir standartlara uyğun qurmaq və idarə etməklə şəhərin ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması işlərini həyata keçirir.
12 mart 2009-cu ildə “Təmiz Şəhər” ASC dövlət qeydiyyatına alınmış və öz fəaliyyətinə başlamışdır. “Təmiz Şəhər” ASC dövlət müəssisəsi olmaqla, öz təsərrüfat fəaliyyətini müstəqil quran təşkilatdır, onun ümumi idarəetmə və fəaliyyətinə nəzarət səlahiyyətləri təsisçi qismində Əmlak Məsələləri üzrə Dövlət Komitəsi və İqtisadiyyat Nazirliyi, həmçinin İqtisadiyyat Nazirliyinin formalaşdırdığı Müşahidə Şurası tərəfindən həyata keçirilir.
Devid Lim
Devid Lim – İspan İtalo Disko ifaçısı, musiqi yazarı və modelidir. Ən məşhur mahnısı "Bambina" mahnısıdır.
Təmiz şəhər ASC
Yaradılması
Cəmiyyətə tullantıların yerləşdirilməsini və utilizasiyasını müasir standartlara cavab verən şəkildə qurmaq və idarə etmək, bu prosesi mütəşəkkil qaydada həyata keçirmək, həmçinin şəhərin ekoloji vəziyyətini yaxşılaşdırmaq və qeyd olunan sahənin gələcəkdə mərhələlərlə bazar iqtisadiyyatı prinsipləri əsasında inkişaf etdirmək həvalə olunmuşdur.
"Təmiz Şəhər" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin fəaliyyətinin təşkil edilməsi məqsədi ilə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Departamentinin balansında və xidmət dairəsində olan Balaxanı şəhər tullantılarının zərərsizləşdirilməsi poliqonu, Suraxanı və Qaradağ rayonlarının ərazisində yerləşən bərk məişət tullantılarının yerləşdirilməsi və zərərsizləşdirilməsi sahələri əmlakları ilə birgə ona verilmişdir.
İdarə edilməsi
"Təmiz Şəhər" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti İdarə Heyəti tərəfindən idarə olunur. ASC Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin tabeçiliyindədir.
"Təmiz Şəhər" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti İdarə Heyətinin sədri Etibar Təhməz oğlu Abbasovdur. ASC-nin İdarə Heyəti sədrinin müavini vəzifəsini Sabit Fizuli oğlu Zeyniyev yerinə yetirir.
Əlhədid
Tarixi
Qəzet 1898-ci ildə nəşr edilmişdir.
Cənubi Azərbaycanda dövrün tanınmış şəxsiyyətlərindən biri Hüseyn xan Ədalət tərəfindən çap olunmuşdur.
Fəaliyyəti
Bu mətbu orqan publisistik dillə ölkənin ictimai-siyasi vəziyyətini açıb göstərir, xalqı müstəmləkəçilərə və istibdada qarşı mübarizəyə səsləyir, ölkədə islahatlar keçirilməsinə, qabaqcıl ideyaların yayılmasına səy göstərirdi.
Təcəddüd
"Təcəddüd" (, hərfi mənası: "Yeniləşmə") — Cənubi Azərbaycanda Azərbaycan və fars dillərində dərc olunmuş ən mühüm qəzetlərdən biri.
Tarixi
Qəzet 1917-ci ildə Əbülqasim Füyuzat və Şeyx Məhəmməd Xiyabaninin rəhbərliyi ilə nəşrə başlamışdır. Həmin il aprelin 9-da "Təcəddüd" qəzetinin ilk sayı nəşr edilmişdir. Qısa fasilələrlə 1921-ci ilə qədər çap olunmuşdur.
Fəaliyyəti
"Təcəddüd" tək Cənubi Azərbaycanda deyil, hətta bütün Qacar İranında ictimai və ədəbi fikirdə yenilik yaratmışdır. thumb|Qəzetin təsisçisi [[Şeyx Məhəmməd Xiyabani]] Şeyx Məhəmməd Xiyabani redaktoru olduğu "Təcəddüd" qəzetindəki yazılarında Azərbaycan xalqının hüquqlarını göstərir, onun istiqlaliyyət məsələsinə toxunurdu. 1917-ci il aprelin 30-da Xiyabaninin bu qəzetdə "Həqiqət nur saçacaqdır" başlığı ilə ilk məqaləsi çıxmışdır. Orada o, deyirdi:
"Artıq məşrutə qanunlarını icra etmək vaxtı gəlib çatmışdır. Həqiqəti açıq demək lazımdı".
Ş.M.Xiyabani 2-ci məqaləsində də belə deyilirdi:
"Dünyada ən mürtəce və totalitar dövlət olan Çar Rusiyası artıq dağılmışdır. İndi İran xalqları qanı hesabına alınmış məşrutə qanununu qoruyub icra etməlidir".
1920-ci ildə Şeyx Məhəmməd Xiyabani qəzetin 24-cü sayındakı "Azərbaycan" başlıqlı məqaləsində Azərbaycan xalqının tarixi qəhrəmanlıqlarını xatırladaraq oxucularında vətənsevərlik duyğularını oyatmaqla onları istiqlal mücadiləsinə səsləyirdi:
"Ey Azərbaycan, ey demokratik Azərbaycan, başını qaldır!.. Zülm, işgəncə, əzab, müsibət, dar ağacları, zəncir və zindanlar möhkəm olsa da, sənin istiqamət və mətanətinin qarşısında bir-bir əzilib məhv oldu...
''...Ey əziz Azərbaycan, sən bir iti gözsən ki, İran səninlə Qərb mədəniyyətinə baxır. Sən bir həssas və mütəəssir olan ürəksən ki, bu vətən dünya işığını səninlə hiss edir..."''
Palanqa FK
Palanqa FK (Litva dilində-Futbolo klubas "Palanga") - Litvanın futbol klubu. Palanqa şəhərində yerləşir.
Tarixi
2011-cü ildə yaranan komanda.
“Palanqa” stadionunda keçirir.
Fərid Ağayev (idmançı)
Fərid Ağayev (5 fevral 1988; Bakı, Azərbaycan) – azərbaycanlı peşəkar boksçu.
Həyatı
Fərid Çingiz oğlu Ağayev 5 fevral 1988-ci il Bakı şəhərində anadan olub. 1995-ci ildə 24 nömrəli məktəbə gedib. 2006-2010 -cu illərdə təhsilini Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və Idman akademiyasında davam etdirmişdir. 2010-2012 -ci illərdə Dinamoda hərbi xidmət keçmişdir. 2012-ci ildə Amerikaya köçmüşdür.
Kariyerası
2006-cı ildə Albaniyanın Tirana şəhərində avropa üçüncüsü olmuşdur. 2007-ci ildə Macarıstanın Şiafok şəhərində avropa üçüncüsü olmuşdur. 2007-ci ildə dünya 2-ci si, 2010-cu ildə Rusiyada keçirilən tələbələr arasında turnirdə avropa ikicisi olmuşdur.
2013-cü ildə Mike Tysonla kontrakt baglamışdır (Iron Mike Production).
Riçard Manuel
Riçard Corc Manuel - Məşhur kanadalı musiqiçi.
Nəhəcir
Nəhəcir — toponim.
Dem gölü
Dem gölü — Şimali Burkino-Fasoda kiçik göl. O, Kayanın şimalında, Sahel qoruğunun cənubunda və Bam gölünün cənub-şərqindən yerləşir. Uzunluğu 5 km, eni 2 km-dir. Dəniz səviyyəsindən 304 metr yüksəklikdə yerləşir. Göl 2009-cu ildən Ramsar ərazisi kimi təyin edilmişdir.
Hvamunsok
thumb|Qanqhva hvamunsok nümunəsi Hvamunsok (Koreya dilində: 화문석, çiçək işləməli xalça) lap qədimlərdən bəri mövcud olan bir xalça, ayaqaltı növüdür. Hvamunsok bitki gövdəsinin soyulması, rənglənməsi və toxunulması nəticəsində hazırlanır. Adətən Qanqhvada hazırlanan bir məhsuldur.
Tarixi
Hvamunsok xalçasının 1600 illik bir tarixi olduğu düşünülür. Bu xalça növü Koreyada Üç Krallıq Dövründən etibarən mövcud olmuşdur, lakin bəzi mənbələrə əsasən güman edilir ki, bu xalça növü Qoryo dövründə (918–1392) İslam ölkələrindən ixrac edilib. Bəzi mənbələr isə bu xalçanın hələ Vahid Şilla Dövründən (668–935) mövcud olduğunu iddia edir.
Hvamunsok xalçasının tarixi ilə bağlı ən dəqiq bilinn məlumat isə onun Qoryo dövründən etibarən mövcud olmasıdır. Belə ki, təxminən 100 il əvvəl Coson sülaləsinin kral sarayının verdiyi əmrə əsasən, ağ xalça istehsal edən Yanqo-ri kəndindən Qanqhvalı sənətkar Han Çunqqyo öz ideyasının dizaynı ilə uğurlu bir məhsul əldə etdi. Bundan sonra, müxtəlif dizaynlar hazırlanmış və istehsal texnologiyaları bu günə qədər təkmilləşdirilmişdir. Bu məhsul kral ailəsi tərəfindən istifadə edildikdən sonra qiyməti daha da bahalaşmış və özünəməxsus bir dəyər qazamışdır. Uzun bir müddət hvamunsok xalçaları xaricə ixrac edilmişdir. Qoryo dövründən başlayaraq bu xalçalar ən az jenşen qədər əcnəbilər arasında məşhur idi. Hətta Çin İmperatorlarına bahalı hədiyyə kimi də göndərilirdi.
Ənənəvi Koreya evlərində (Koreya dilində: 한옥) bu xalçalardan geniş istifadə olunmuşdur. Hvamunsok xalçalarının üzərində əyləşib yemək yeyir, yatır, mahnı oxuyur və rəqs edirdilər. Hətta bu xalça üzərində qədim koreyalılar ulu babaları üçün anım mərasimi keçirərkən onlara təzim edirdilər. Hvamunsok xalçaları qiymətli olduğu üçün onu hədiyyə və ya cehiz kimi vermək də qədim adətlərdən biridir. Göründüyü kimi, hvamunsok koreyalıların şad və qəmgin günlərində istifadə olunan, eləcə də, onların şən və qəmgin əhval-ruhiyyələrini özündə əks etdirən bir xalça növüdür. Bu xalça növü öz gözəlliyinə və istifadəsinin rahat olmasına görə bugünkü günümüzdə də geniş istifadə olunur.
Hazırlanması
Hvamunsok Qanqhva adasında bitən cığkimilər bitkisinin gövdəsindən hazırlanır. Bu bitkiyə Koreyanın digər hissələrində, Çin və Yaponiyada da rast gəlinməsinə baxmayaraq, Qanhvada hazırlanan hvamunsoklar özünəməxsus bəyaz rəngə və davamlılığa malik olurlar.
Hvamunsok xalçasının hazırlanmasında əsas bitki cığkimilər bitkisidir. Cığkimilər bitkisi əvvəlcə qurudulur və qurumuş bitki gövdəsi rənglənir. Bu xalçanı toxumaq üçün xüsusi növ çərçivədən istifadə edərək xalça toxunur və toxunarkən üzərinə müxtəlif bəzəklər və naxışlar salınır. Bu xalçalar müxtəlif dizayna malik olurlar və üzərlərində adətən çiçək rəsmləri müşahidə etmək mümkündür. Hvamunsok üzərində işlənmiş naxışlara əsasən əjdahalar, fenikslər, pələnglər, mandarin ördəkləri, durnalar və gavalı, pion və xrizantema kimi gözəl çiçəklər daxildir. Bu xalçanın digər bir xüsusiyyəti isə onun əldə toxunmasıdır. Rənglənmiş bitki gövdələri neylon iplər vasitəsilə bir-birinə bərkidilərək toxunur. Bir hvamunsok xalçasının hazırlanmasında 2 və ya 3 usta iştirak edir və hazırlanma prosesi 7–10 gün davam edir. Hvamunsok xalçasının ölçüləri 5 x 7, 6 x 9, 7 x 10 ola bilər. Bu ölçülər xüsusi hvamunsoklarda dəyişə bilər. Buna görə də hvamunsok xalçaları çox dəyərli və bahalıdır. thumb|334x334px
Xüsusiyyətləri
Bu xalçalar yayda sərinləmək, qışda isə isinmək üçün istifadə olunurdu. Belə ki, hvamunsok xalçaları yay fəslində nəmi udur və otağın temperaturunu sərin saxlayır. Qış fəslində isə soyuqdan qoruyur. Bununla yanaşı, bu xalçaların yüksək davamlılıq xüsusiyyətləri vardır. Buna görə də ənənəvi Koreya evlərində bu xalçalardan geniş istifadə olunmuşdur.
Hal-hazırda hvamunsok
Hvamunsok xalçaları tarixin müəyyən bir dövründə yoxa çıxmağa və unudulmağa başlanmışdı, lakin Qanqhva Hvamunsok İncəsənət Qalereyası bu milli dəyərin yoxa çıxmaması üçün hazırda çox böyük səy göstərir. İnçhon şəhərində yerləşən bu incəsənət qalereyası hvamunsokun tarixini və hazırlanma qaydalarını təqdim edir, bu mədəni irsin yoxa çıxmaması üçün ziyarətçilərə çox münasib qiymətlə gəlmələri və öz havmunsoklarını hazırlamaq imkanı da verir.
Aralıq inzibati akt
Aralıq inzibati akt — inzibati aktların qəbulundan əvvəl anılan aktlar. İnzibati aktlar konkret hüquqi nəticə yaradan hüquqi əqdləri ifadə edir. Lakin inzibati orqanların bütün qərarları hüquqi nəticə yaratmır. Bunların bəziləri idari daxili aktlar olduğu halda, digərləri inzibati aktların qəbulundan əvvəl, onunla əlaqədar olaraq anılan aktlardır. Məhz bunlara aralıq inzibati akt deyilir. . Məsələn, rayon icra hakimiyyətinin memarlıq şöbəsi rəisinin, icra başçısına göndərdiyi təqdimat aralıq inzibati aktdır.
Aralıq inzibati aktın digər tərifi: konkret icraatın təşkili və həyata keçirilməsi ilə bağlı inzibati orqan tərəfindən qəbul edilən akt.
Cavid Şahverdiyev
Cavid Nadir oğlu Şahverdiyev - Jurnalist, ADİİM, Avrasiya.net və GDİİM-ə rəhbəri, Türk Dövlətləri Vətəndaş Cəmiyyətləri Federasiyasının (TDVCF) təşəbbüs qrupunun rəhbəri və araşdırmaçı.
Həyatı
Cavid Nadir oğlu Şahverdiyev 1968-ci il aprelin 1-də Dəvəçi (indiki Şabran) rayonunda anadan olub.
1985-ci ildə Şabran rayonunda T. Abbasov adına orta məktəbi əla qiymətlərlə başa vurub.
Ailəlidir, iki oğul övladı var.
Peşəkar fəaliyyəti
1988–1990-cı illərdə müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. 1990-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyinin rəsmi razılıq məktubu ilə Dəvəçi və Siyəzən rayonları Mərkəzi Xəstəxanalarının Mülki Müdafiə Qərargahının rəisi vəzifəsinə təyin olunub.
1991-ci ildən Azərbaycan mediasındadır. 1992-ci ildə "Futuroloq" Nəşriyyatının baş redaktoru, 1994-cü ildə BMTİ Müstəqil teleşirkətdə redaktor vəzifəsində çalışıb.
Müxtəlif illərdə (1995-ci ildən) "Azərbaycan gəncləri", Azərbaycan-Türkiyə Agentliyi, "Hər gün", "Avrasiya", NTV (Türkiyə), "Məkan", "Həftə içi", "Trend" İA, "Xalq Cəbhəsi" və digər qəzetlərdə redaktor vəzifələrində işləyib.
2007-ci ilin oktyabrında Azərbaycan Demokratik İslahatların İnkişafı Mərkəzi (ADİİM) İctimai Birliyini, 2012-ci ilin aprelində Avrasiya İnformasiya Agentliyini (www.avrasiya.net) təsis edərək, həmin qurumlara rəhbərlik edir. Türk Dövlətləri Vətəndaş Cəmiyyətləri Federasiyasının (TDVCF) təşəbbüs qrupunun rəhbəridir.
Media eksperti və tədqiqatçı kimi yerli sayt və internet TV-lərdə çıxışlar edib.
Hazırda ADİİM, Avrasiya.net və GDİİM-ə rəhbərlik edir. "Xalq Cəbhəsi" qəzetinin əməkdaşıdır. Türkiyə, Rusiya, Hindistan, Pakistan, İndoneziya, Misir, Əlcəzair, Livan, İraq, İordaniya, Latviya, İtaiya, Ukrayna, Səudiyyə Ərəbistanının saytlarında Azərbaycan həqiqətləri və Ermənistanın işğalçılıq siyasəti ilə bağlı fundamental yazılarla çıxışlar edib.
Elmi-İctimai Fəaliyyəti
Sədri olduğu ADİİM Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə müxtəlif mövzuda layihələr həyata keçirib, milli-mənəvi dəyərlərimizin, adət-ənənələrimizin qorunması və inkişaf etdirilməsiylə bağlı keçirdiyi layihələr çərçivəsində 3 kitab çap etdirib.
Rusiya, Türkiyə, Gürcüstan və digər ölkələrdə keçirilən beynəlxalq konfranslarda və görüşlərdə Azərbaycan həqiqətlərini, Ermənistanın işğalçılıq siyasətini dünya ictimaiyyətinə çatdırıb. Azərbaycan Demokratik İslahatların İnkişafı Mərkəzinin sədri Cavid Şahverdiyev MDB Dövlətləri İnstitutunun direktoru, Rusiya Dövlət Dumasının deputatı Konstantin Zatulinin dəvəti ilə qatıldığı "MDB Dövlətləri İnstitutunun 15 illik yubileyi ilə bağlı" mayın 26-da Moskvanın "Prezident oteli"ndə keçirilən ilk iclası yarımçıq tərk edib. Buna səbəb K. Zatulinin iclasda separatçı Dağlıq Qarabağ rejimini "Dağlıq Qarabağ Respublikası" elan etməsi və bu rejimin "xarici işlər nazirinin müavini" Atacanyan Abqaroviçə söz verməsi, onun ardınca isə Atacanyandan separatçı rejimin rəhbəri Bako Saakyanın təbrik məktubunun ayaqüstə böyük sevinclə qəbul etməsi olub. Bunu bütün Azərbaycan xalqı üçün hörmətsizlik hesab edən C. Şahverdiyev elə oradaca etirazını şifahi və yazılı surətdə Zatulinə bildirərək tədbiri tərk edib. Eyni zamanda o, bu barədə Azərbaycanın Rusiyadakı səfirliyinə gedərək səfirliyin rəsmisi Fəridə Ağazadəni məlumatlandırıb. Etiraz məktubunda QHT rəhbəri bildirib ki, dünyanın heç bir dövləti, o cümlədən Ermənistan Dağlıq Qarabagön müstəqilliyinin tanımadığı halda, belə beynəlxalq tədbirlərdə onu "DQR" kimi ictimaiyyətə çatdırmağın özü münaqişənin sülh yolu ilə həllini çətinləşdirməyə xidmət edir. Mayın 27-də isə Zatulin C. Şahverdiyev qaldığı "Park İnn Sadu" otelinə institutun əməkdaşı Eqma Xasbanı göndərərək onu növbəti gün keçiriləcək iclasda və veriləcək ziyafətdə iştiraka dəvət edib, lakin Azərbaycanın nümayəndə heyəti Zatulinin dəvətini rədd edib. C. Şahverdiyevin etirazı və tədbiri işıqlandıran jurnalistlərlə danışığından sonra "Novosti Armenia" agentliyi bu tədbirlə bağlı 26.05.2011 saat 16:39-da verdiyi xəbərdə Dağlıq Qarabağı tanınmamış respublika kimi göstərib. İnstitutun öz saytında isə ümumuyyətlə bu məsələyə toxunulmayıb.
Azərbaycan xalqına və Azərbaycan dövlətçiliyinə göstərdiyi xdimətlərə görə dəfələrlə diplom və sertifikatlarla mükafatlandırılsa da eyni zamanda erməni və digər terror təşkilatları və millətçi qrupları tərəfindən hədələnmişdir. Bütün bu hədələrə baxmayaraq Azərbaycan və Türkiyə arasındakı münasibətlərin inkişafına xidmət edən fəaliyyətini davam etdirmişdir.
Cavid Şahverdiyevin jurnalist kimi elmi və araşdırmacı fəaliyyətində mərkəz yerlərdən birini Azərbaycan mediasında milli-mənəvi dəyərlərin, vətənpərvərlik hisslərinin təbliği məsələsi tutmuşdur. Bu məsələ ilə bağlı özünün məqaləsində aşağıdakı məsələlər öz əksin tapmışdır:
KİVDF, AVCİYA, MEDİA və digər təşkilatların, komitə və nazirliklərin keçirdikləri müsabiqələrin qalibi olaraq diplomlara layiq görülüb.
"Azərbaycan mətbuatında milli-mənəvi dəyərlərin təbliği problemi" mövzusunda çıxışı 2014-cü ildə Türkiyədə keçirilən Türk dünyası Vətəndaş Cəmiyyətləri Təşkilatlarının Zirvə Toplantısının yekun kitabına salınıb.
Misirin nüfuzlu www.shbabalnil.com saytında Ermənistanın işğalçılıq siyasəti ilə bağlı yazısı çap edilib.
Rəhbərlik etdiyi ADİİM Ukrayna, Türkiyə, Rusiya və Gürcüstanın vətəndaş cəmiyyəti institutları ilə əməkdaşlıq edir.
Ədəb
"Ədəb" — Cənubi Azərbaycanda dərc olunmuş qəzetlərdən biri.
Tarixi
Qəzet Cənubi Azərbaycanda dövrün tanınmış şəxsiyyətlərindən biri Sadiq xan Fərəhani tərəfindən 1898-ci ildə Təbrizdə çap olunmuşdur. O, sonralar qəzetin, tək Cənubi Azərbaycanda deyil, İranın Məşhəd və Tehran şəhərlərində də çap olunmasına nail olur.
Fəaliyyəti
Bu mətbu orqan publisistik dillə ölkənin ictimai-siyasi vəziyyətini açıb göstərir, xalqı müstəmləkəçilərə və istibdada qarşı mübarizəyə səsləyir, ölkədə islahatlar keçirilməsinə, qabaqcıl ideyaların yayılmasına səy göstərirdi.
Xəfəng
thumb|Qapının üstündəki xəfəng Xəfəng — Pəncərənin və ya qapının üst hissəsi.
Xəfəng pəncərə yerinın iki doldurulmasından biri adlandırıla bilər.
Loru dilində xəfəng həmçinin pəncərə çərçivəsinin aşağı açılan (qatlanan) yuxarı hissəsini adlandırırlar, hansı ki, tez-tez uşaqların təhlükəsizliyi və yelçəkənsız havalandırma üçün istifadə olunur, çünki çöldəki soyuq hava enənken, tədricən istiləşilır.
"Xəfəng" sözü qapılara münasibətdə istifadə edildikdə, adətən evin birinci mərtəbəsindən ikinci mərtəbəsinə və ya çardağa çıxmaq üçün tavandan açılan kiçik qapılara aiddir. Şüşəli xəfənglər otağı bəzəmək və işıqlandırmanı yaxşılaşdırmaq üçün xidmət edir.
Dublet
Dublet — hər hansı bir şeyin ikinci nüsxəsi, iki eyni şeydən biri.
Dubletlər
Dildəki dubletləri sinonimlərlə və antonimlərlə eyniləşdirmək olmaz. Onlar daha çox sinonimlərə oxşayır, amma onların eyni deyildir. Məlumdur ki, bəzi terminlər bir neçə elmə aid olur. Dublet termini də bir neçə elmə aiddir. Dublet sözü fransız sözü olub, "cüt,qoşa" deməkdir. Bu anlayış isə müxtəlif sahələrə aiddir:
1)Hərbdə qoşalüləli silahdan eyni vaxtda atılan güllə;
2)Muzeylərdə saxlanılan eksponatların düzəldilmiş oxşarı(rəsm əsərlərinin surəti);
3)Zərgərlikdə bahalı bəzək əşyalarının saxtası;
4)Fizikada atomların spektr xətlərinin ikiyə bölünməsi;
5)Musiqidə eyni kökdə qoşa registr.
Bizi maraqlandıran dilçilikdəki dublet terminidir. Bu termin dilçilikdə də eyni anlayış ifadə edir. Məna və səs təşkili etibarilə eyni olan sözlərdən biri digərinin dubleti adlanır.
Növləri
Dilçilikdə dubletlərin bir neçə növü qeyd olunur:
1. Etimoloji dublet- mənşəcə bir anlayışı ifadə edən müxtəlif dillərin təsirinə məruz qalmış sözlər. Məsələn, "köşk" sözü dilimizə fars dilindən keçmişdir. Eyni söz rus dilinə keçərək "киоск" şəklini almışdır. Bu sözlərin hər ikisi Azərbaycan dilində işlənərək biri digərinin dubleti olur. Rus dilində: волость-власть, стор она-страна. İngilis dilində: hostel-hotel-hospital. Fransızca: chose-cause, natif-naif.
3. Eyni elmi anlayışı ifadə edən terminlərdən biri: dilçilik-linqvistika, dilşünas-dilçi, qolkiper-qapıçı, aeroport-təyyarə meydanı, surət-obraz, mənzərə-peyzaj, final-son, kulminasiya-zirvə və s.
Xarici keçidlər
Azərbaycan dili-3 LEKSİKA
Robin Qosens
Robin Everardus Qosens (5 iyul 1994, Emmerix-am-Rayn, Almaniya) — İtaliya A Seriyası təmsilçilərindən olan "Atalanta" klubunda və Almaniya milli futbol komandasında sol cinah müdafiəçisi kimi çıxış edən peşəkar Almaniya futbolçusu.
Vitess
Qosens Almaniyanın Emmerix-am-Rayn şəhərində anadan olmuşdur. Fortuna Elten, Boxolt və Rede klublarda çıxış etdikdən sonra 4 iyul 2012-ci ildə Vitess klubunun akademiyasına qəbul olmuşdur. 13 avqust 2013-cü ildə o, klub ilə ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır. Bundan əvvəl Bundesliqa təmsilçilərindən olan "Borussiya Dortmund" klubunda baxışda olsa da, nəticə uğursuz olmuşdur. Qosens özü bu hadisəni fiasko adlandırmışdır.
Dordrext
14 yanvar 2014-cü ildə Qosens mövsüm sonuna qədər Dordrext klubuna icarəyə verilmişdir. O, peşəkar karyerasında debütünü üç gün sonra Ekselsior klubuna qarşı oyunda etmiş və komandası rəqibi ilə 1-1 hesabı ilə bərabərə qalmışdır.
Qosens peşəkar karyerasında ilk qolunu 7 fevralda Emmen klubuna qarşı oyunda vursa da, komandası rəqibinə 1-6 hesabı ilə məğlub olmuşdur. Pley-off mərhələsi də daxil olmaqla mövsüm sonuna qədər Qosens 20 görüşdə meydana çıxdı. Komanda ikinci yeri tutaraq on doqquz illik fasilədən sonra yenidən Erediviziyaya vəsiqə qazandı.
29 may 2014-cü ildə Qosens icarə müddətini daha bir il uzatdı. O, Erediviziyada debütünü 9 avqustda Herenveen klubuna qarşı oyunda etmişdir. Həmin görüşdə komanda rəqibinə 2-1 hesabı ilə qalib gəlmişdir. O, liqada ilk qolunu 20 sentyabrda Ekselsior klubuna qarşı oyunda vurmuş və komandası rəqibi ilə 1-1 hesabı ilə bərabərə qalmışdır.
Herakles Almelo
4 iyun 2015-ci ildə Qosens azad agent kimi Erediviziya təmsilçilərindən olan Herakles Almelo klubu ilə müqavilə imzalamışdır.
Atalanta
2 iyun 2017-ci ildə Qosens İtaliya A Seriyası təmsilçilərindən olan "Atalanta" klubu ilə müqavilə imzalamışdır. 18 sentyabr 2019-cu ildə "Dinamo Zaqreb" klubuna qarşı oyunda Çempionlar Liqasında debüt etmişdir. O, turnirdə ilk qolunu 11 dekabr 2019-cu ildə "Şaxtyor Donetsk" klubuna qarşı oyunda vurmuş və komandası rəqibinə 3-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir. 25 noyabr 2020-ci ildə Enfild stadionunda keçirilən "Liverpul" klubuna qarşı oyunda ikinci qoluna imza atmışdır.
Qosens həm hücumda, həm də müdafiədə üstün çıxışı ilə özünü İtaliya A Seriyasının ən yaxşı cinah müdafiəçilərindən biri kimi isbatlamışdır. 2019-20 mövsümündə 9 qol vuran Qosens "Atalanta" klubunun mövsümdə ən çox qol vuran oyunçularından olmuşdur. Bu nəticə müdafiəçi üçün ən yüksək göstəricilərdən hesab olunur.
Milli karyerası
25 avqust 2020-ci ildə Qosens ilk dəfə Almaniya milli futbol komandasına dəvət almışdır. O, milli ilə debütünü 3 sentyabrda 2020-21 UEFA Millətlər Liqası çərçivəsində İspaniya millisinə qarşı oyunda etmişdir.
Şəxsi həyatı
Qosens Almaniyada anadan olmuşdur. Anası Almaniya, atası isə Niderland vətəndaşıdır. Qosens həm Almaniya, həm də Niderland pasportuna sahibdir. O, "Şalke 04" azərkeşidir. Məktəbi bitirdikdən sonra polis akademiyasına müraciət etsə də, sonradan bu fikrindən daşınmışdır.
Nürnberq qanunları
Nürnberq irqi qanunları  — iki irqçi (əsasən yəhudilərə qarşı) qanunvericilik aktıdır: "Reyxin vətəndaşı haqqında qanun" və "Alman qanı və alman ləyaqətinin qorunması haqqında qanun". Adolf Hitlerin təşəbbüsü ilə 1935-ci il sentyabrın 15-də Nürnberq şəhərində Nasional Sosialist Partiyasının Konqresində gizli proqrama (1920) uyğun olaraq elan edilmiş və partiyanın qurultayı münasibətilə Nürnberqdə xüsusi olaraq çağırılan Reyxstaqın sessiyasında yekdilliklə qəbul edilmişdir.
Qanunların təsviri
Reyxin vətəndaşları haqqında qanun"un ikinci maddəsinə əsasən, Reyx vətəndaşı yalnız "german və ya qohum qana malik olan və öz davranışı ilə alman xalqına və Reyxə sədaqətlə xidmət etmək arzusunu və bacarığını sübut edən şəxs ola bilərdi." Bu ifadə əslində bir çox insanın, ilk növbədə yəhudilərin və qaraçıların Almaniya vətəndaşlığından məhrum edilməsi demək idi.
Bu qanunların yaradılmasında və həyata keçirilməsində ən çox diqqət yəhudilərə verilmişdir. Beləliklə, Alman qanının və alman ləyaqətinin qorunması haqqında qanun bir sıra qadağalar arasında yəhudilər və “german və ya qohum qandan olan vətəndaşlar” arasında nikahı və nikahdankənar birgə yaşayışı “irqin təhqir edilməsi” kimi qadağan edilirdi. Qanun pozuntusu cinayət təqibi ilə nəticələnirdi.
"Alman qanı və alman ləyaqətinin qorunması haqqında" qanun
"Alman qanı və alman ləyaqətinin qorunması haqqında" qanunun mətni
Alman qanının saflığının alman xalqının davamlı mövcudluğu üçün zəruri şərt olduğunu dərk edərək, alman millətinin bütün dövrlərdə mövcudluğunu təmin etmək üçün sarsılmaz qətiyyətdən ruhlanan Reyxstaq yekdilliklə aşağıdakı qanunu qəbul etdi və əhalinin diqqətinə çatdırılır: 1.1. Yəhudilər ilə alman yaxud qohum qanı olan şəxslər arasında nikah qadağandır. Qanuna zidd bağlanan nikahlar qanunu pozmaq üçün xaricdə qeydə alınsa belə, etibarsız sayılır.
1.2. Artıq bağlanmış olan nikahın etibarsız sayılması ilə bağlı iddianı yalnız prokuror irəli sürə bilər.
2. Yəhudilər ilə alman və ya qohum qanı olan şəxslər arasında nikahdankənar əlaqələr qadağandır.
3. Yəhudilərə 45 yaşına çatmamış vətəndaşlar arasından alman və ya qohum qandan olan qadın ev qulluqçularını işə götürməyə icazə verilmir.
4.1. Yəhudilərə Reyxin və torpaqların bayraqlarını qaldırmaq və milli bayrağın rənglərindən istifadə etmək qadağandır.
4.2. Onlara yəhudi simvolikasının rənglərindən istifadə etməyə icazə verilir və bu hüquq dövlətin himayəsindədir.
5.1. 1-ci bənddə göstərilən qadağanın pozulması ağır əməklə (katorqa) cəzalandırılır.
5.2. 2-ci bənddə göstərilən qadağanın pozulması ağır əmək və ya azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.
5.3. bəndlərində göstərilən qadağanın pozulması bir ilədək həbs cəzası və pul cəriməsi və ya bu cəzalardan birini nəzərdə tutur.
6. Reyxin daxili işlər naziri fürer müavini və reyxin ədliyyə naziri ilə razılaşaraq bu Aktın həyata keçirilməsi və başa çatdırılması üçün zəruri hüquqi və inzibati sərəncamlar verir.
7. Qanun dərc edildiyi gündən qüvvəyə minir və yalnız 3-cü bənd 1936-cı il yanvarın 1-dən qüvvəyə minir.
Siyenit
Siyenit — əsasən qələvi çöl şpatları, bir, yaxud bir neçə rəngli minerallardan (xüsusən amfiboldan) ibarət kvarssız, tam kristallaşmış intruziv süxur. Adətən tərkibində az miqdarda plagioklaz (oliqoklaz, andezin) olur. Tərkibində plagioklaz olmadıqda və az miqdarda qələvi rəngli mineral iştirak etdikdə süxur qələvi siyenit, nefelin olanda nefelinli, kvars olanda isə kvarslı siyenit adlanır. Əgər plagioklazın miqdarı qələvi çöl şpatlarına (ortoklaz və b.) nisbətən çox olursa, süxur siyenit-dioritdən dioritə və monsonitdən qabbroya keçir (plagioklazın əsasiliyindən asılı olaraq). Rəngli mineralların miqdarı artdıqca normal siyenit əvvəlcə melanokrat siyenitə sonra isə şoşonitə keçir. Mineroloji tərkibindən asılı olaraq analsimli, libneritli və b. növlərə ayrılır.
İnvestisiya payı
İnvestisiya payı — investisiya fondunu təşkil edən əmlakın mülkiyyətində onun sahibinin payını, idarəedici şirkətdən pay investisiya fondunun düzgün idarə edilməsini tələb etmək hüququnu, etibarlı idarəetmə müqaviləsinə xitam verildikdə pul kompensasiyası almaq hüququnu təsdiq edən adlı qiymətli kağız pay investisiya fondunun bu pay investisiya fondunun investisiya paylarının bütün sahibləri ilə (pay investisiya fondunun fəaliyyətinə xitam verilməsi).
Açıq paylı investisiya fondunun investisiya payı həm də bu pay sahibinin idarəedici şirkətdən investisiya payının geri alınmasını və bununla əlaqədar onun payına uyğun pul kompensasiyasının ödənilməsini tələb etmək hüququnu təsdiq edir. bu paylı investisiya fondunu təşkil edən əmlaka ümumi mülkiyyət hüququ, istənilən iş günü.
İnvestisiya payı səhm qiymətli kağızı deyil. İnvestisiya payı ilə təsdiq edilmiş hüquqlar sənədsiz formada qeydə alınır. Açıq və interval vahid investisiya fondlarının idarəetmə şirkətləri tərəfindən buraxılan investisiya paylarının sayı məhdudlaşdırılmır. Qapalı paylı investisiya fondunun idarəedici şirkəti tərəfindən buraxılmış investisiya paylarının sayı bu pay investisiya fondunun etibarlı idarə edilməsi qaydalarında göstərilir.
İnvestisiya payının nominal dəyəri yoxdur. Bir mülkiyyətçiyə məxsus olan investisiya vahidlərinin sayı kəsr sayı kimi ifadə edilə bilər.
Hamid Kərzai adına Beynəlxalq Hava Limanı
Hamid Kərzai adına Beynəlxalq Hava Limanı — Əfqanıstanın Kabil şəhərində yerləşən beynəlxalq aeroport. Kabilin mərkəzindən 5 km uzaqlıqda yerləşir. 2014-cü ildə hava limanına Əfqanıstana 2001-2014-cü illərdə rəhbərlik etmiş Hamid Kərzainin adı verildi.
İnvestisiya payı
Qiymətli kağızların investisiya vahidlərindən törəmə alətlərin buraxılmasına yol verilmir.
Hamid Kərzai adına Beynəlxalq Hava Limanı
Haqqında
1960-cı ilin əvvəllərində inşa edilmişdir. SSRİ-nin Əfqanıstana müdaxilə etdiyi dövrdə (1979-1989-cu illər) hava limanı Qızıl Ordu tərəfindən tam nəzarətə alınmışdı. SSRİ-nin Əfqanıstandan çəkilməsindən sonra aeroport SSRİ-ni dəstəkləyən qüvvələrin nəzarətində qaldı. 2001-ci ildən sonra hava limanı ABŞ Ordusu, NATO və NATO-nun tabeliyində olan BTDQ-nin nəzarəti altına düşdü. 2002-ci ildən sonra BMT hava limanına tətbiq etdiyi sanksiyaları aradan qaldırdı və bundan sonra hava limanından mülkü uçuşlara icazə verildi. 2021-ci ildə Kabilin Taliban tərəfindən ələ keçirilməsindən sonra mülki uçuşlar ləğv edildi. Həmin dövrdə hava limanına ABŞ və NATO-nun sülhməramlı missiyasına daxil olan bir neçə dövlətin sülhməramlıları nəzarət edirdi. Son olaraq 30 avqust 2021-ci ildə hava limanında qalan ABŞ hərbiçilərinin də çıxarılması ilə hava limanı Talibanın nəzarətinə keçdi.
NGC 1437
NGC 1437, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. SBab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Xarici keçidlər
NGC 1437
Hyu Qrant
Hyu Qrant — britaniyalı aktyor. Qrant, kino karyerası boyu ömürlük müvəfəqiyyətli karyerasına görə Fəxri Sezar mükafatı, Stenli Kubrik mükafatı və Piter Sellers adına mükafata layiq görülüb. Qrantın rol aldığı filmlər 2 milyarddan artıq gəlir əldə edib.
Karyerası
Qrant, kinoya ilk dəfə diqqətə Moris filmiylə gəlib. Filmdə canlandırdığı obraz ilə Venesiya Film Festivalında mükafata layiq görülüb. Dünyaca məşhurlaşması isə 4 Toy, 1 Dəfn filminin ardından oldu. Filmdəki roluna görə Qızıl Qlobus, BAFTA mükafatlarına layiq görüldü, həmçinin David di Donatello mükafatına namizəd göstərildi. Sonrakı il Hissiyyat və həssaslıq (1995) filmində rol aldı. Ən yaxşı filmə görə Oskar mükafatına namizəd göstərilən film bu mükafata namizəd göstərilən sayca üçüncü Hyu Qrant film idi.
Mayk Marin
thumb|right|Mayk Marin Mayk Marin – Alman ifaçısıdır. Ken Laszlo və Fred Ventura ilə əməkdaşlıq etmişdir.
Hans adası
Hans adası — Nares boğazının tərtkib hissəsinə daxil olan Kennedi boğazında yerləşən elədə böyük olmayan ada. Adanın uzunluğu 1290 m, eni — 1199 metr təşkil edir. Sahəsi 1,3 km²-dir. Hans adası Kennedi boğazında yerləşən ən balaca adadır. Bu hissədə boğazın eni 35 km-dir. Ada Danimarka və Kanadanın ərazi sularında yerləşir.
Tarixi
thumb|200px|left|Hans adası Ada qrenlandiyalı səyyah və tərcüməçi, Elişa Keyn, Çarls Holl, İsaak Heyes və Corc Neresin ekspedisiyaarında iştirak etmiş Hans Hendrikin şərəfinə alandırılmışdır.
2005-ci ilə qədər adanın Çarls Hollun təkil etdiyi 1871 və 1873-cü illər ekspedisiuyası zamanı kəşf olunması düçünülürdü. Ancaq ada haqqında ilk mənbə 1876-cı ilə aiddir.
Adaya Kanada və Danimarka iddia edir. 1984-cü ildən adada "alicənab müharibə" aparılır. Belə ki, Kanada və danimarkanın desasntçıları adanı rəmzi olaraq tutaraq öz bayraqlarını ora sançırlar. Üstəlik adada olan və rəqib tərəindən buraya atılan içilərin dadına baxaraq adanı tərk edirlər. Getməmişdən əvvəl isə özləridə adaya spirtli içki qoyurlar: danimarkalılar şnaps, kanadalılar viski.
Sabirabad bələdiyyələri
Sabirabad bələdiyyələri — Sabirabad rayonu ərazisində fəaliyyət göstərən bələdiyyələr.