cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Buraq
Buraq sözü ərəbcə "ildırım sürətli" deməkdir. Rəvayətə görə Buraq Məhəmməd peyğəmbəri bir göz qırpımında Məkkədən Qüdsdəki Əl-Əqsa məscidinə çatdırmış, sonra səmaya qalxmışdır. Rəvayətə görə Rəcəb ayının 27-si gecəsi Məscidül-Həramdan Əl-Əqsa məscidinə Buraq ilə aparıldı.
Karlovı Varı
Karlovı Varı -Çex Respublikasının müalicəvi suları ilə dünyada məşhur olan şəhəri.
2008-ci ilin statistik məlumatlarına görə şəhərin 53.708 nəfər əhalisi vardır. Paytaxt Praqadan təxminən 130 km qərbdə, tarixi Bohemiya bölgəsinin qərbində yerləşən şəhər 1370-ci ildə İmperator IV Karl tərəfindən qurulmuş və adını da qurucusundan almışdır.
Şəhərdə çox sayda bulaq mövcuddur. Bunlardan ən istisi Termal Bulağıdır. Şəhərin ən böyük və ən məşhur tikilisi "Mill Kolonada"dır. Bulaqların əksəriyyəti bu kolonadada yerləşir.
Karlovı Varını dünyada tanıdan ikinci səbəb isə böyük əhəmiyyətli sosial və mədəni tədbir olan, hər ilin iyul ayında keçirilən Beynəlxalq Kinofestifalıdır.
Altun Əsr bazarı
thumbnail Altun Əsr bazarı (Altyn Asyr bazary) — ölçülərinə görə Aşqabadın və Türkmənistanın ən böyük, Mərkəzi Asiyanın 5-ci bazarı. Aşqabadın Çoğanlı yaşayış massivində yerləşir. Ahal vilayəti xalça gölü formasında 154 ha ərazidə inşa edilib. Bazarın mərkəzində hündür saatlı qülləsi yerləşir. Bazar ərazisində 2155 dükan var. Əvvəllər onun yerində Aşqabadın "Bit bazarı" yerləşirdi.
Yamno gölü
left|thumb|Gölün təsviri left|thumb|Göl ilə dəniz arasındakı kanal Yamno gölü (Polyak dili Jamno)- Baltik dənizi sahilində yerləşən Polşa gölüdür. Qərbi Pomor voyevodalığının Koşalinskom povyatesində yerləşmişdir. Baltik dənizindən qumlu sahillər ilə ayrılmışdır.
Müxtəlif məlumatlara görə gölün sahəsi 2205,2 ha-dan 2239,6 hektara qədər təşkil edir. Göl sahəsinə görə 9-cu yeri, regionda isə 3-cü yeri tutur. Yamnskim dənizi ilə kanallarla bağlanmışdır.
Yerləşməsi
Göl Melno Koşalinskoqo qminasından 8 km şimalda Koşalin şəhərinin ərazisində yerləşmişdir. Gölün orta dərinliyi 1,4 m, maksimal dərinliyi isə 3,9 m-dir. Dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 0,1 m-dir. Gölün forması qeyri-müntəzəmdir. Qərb hissəsi basıq, şərqi isə enlidir. Göl körfəzin dəniz sahilində yaradılmışdır.
Təsviri
Gölün su hövzəsinin ümumi sahəsi 502,8 km² təşkil edir. Göllə iki çay- Dzerjensinka və Uness çayları birləşir. Göl Yaminskiy kanalı ilə Baltik dənizi ilə bağlanmışdır. Bu kanal da Unesse qəsəbəsindən 2 km məsafədə yerləşmişdir. Fırtınalar zamanı kanalın ağzı tez-tez yandırılır.
Sanitar vəziyyəti
Tədqiqatlara əsasən 2006-cı ildə gölün suyu üçüncü sinfə daxil edilmişdir. Bu da 1996-cı il göstəriciləri ilə müqayisədə yaxşılaşmanı göstərir.
Təbiəti
Göldə balıqlardan çapaq, xanı balığı, Avropa angvillası üstünlük təşkil edir. Həmçinin göldə durna balığı, lin, daban balığı, çömçə balığı, qustera, xanı balığı və dəniz foreli yaşayır. Burada çay ilanbalığına da rast gəlmək mümkündür. Bu növ Polşada ciddi qorunan növlərin sırasına daxil edilib.
Tarixi
1313-cü ildə göl Ştaqnum-Yamundenze adını daşıyırdı. 1353-cü ildə göl Ştaqnum diktum Vusseken adlandırıldı- şərq sahilindəki Vusseken kəndinin şərəfinə adlandırılmışdır. O zamnlar göl dənizlə birləşmişdi və Koşalin şəhərinin təbii limanını təşkil edirdi. Cənub sahilində yerləşən Qollenberq dağı 173 m hündürlüklə liman üçün naviqasiya nişanı kimi xidmət edirdi. XVII əsrdə qumlu meşə zolağı dənizlə gölü ayırdı.
Zerti
Zerti — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonu Zerti kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Laçın rayonunun ləğv edilərək Laçın şəhərinə birləşdirilmiş Qarıkaha kənd Sovetinin mərkəzi Zerti kəndinə keçirilmiş, bu kənd soveti Zerti kənd Soveti adlandırılmışdır.
Etimologiyasl
Oykonimin kürd mənşəli zertuyi tayfasının adını daşıdığı güman edilir. Orta əsrlərdə bu tayfa İran-Türkiyə sərhəd zonasında yaşamışdir. Yaşayış məntəqəsi Abdallar (indiki Laçın şəhərinin keçmiş adı) kəndindən çıxmış zertuyi nəslinin indiki ərazidə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Bəzi tədqiqatçılara görə, toponim kürd dilindəki zerlzdr (qırmızı) və ti (kənd) sözlərindən düzəlib, "qırmızı kənd" mənasındadır.
Tarixi
28 aprel 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süquta uğramasından və bolşeviklərin işğalına məruz qalmasından sonra, 1923-cü ilin iyulunda Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir və Zəngəzur qəzalarının bir hissəsindən Kürdüstan mahalı (sonradan qəza) təsis edilmişdir. Zerti kəndi mahalın bir hissəsi olmuşdur. Kürdüstan qəzası ləğv edildikdən sonra Zerti Laçın rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir.
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. Kənd 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.
Əhalisi
1950-ci illərdə kənddə aparılan tədqiqat zamanı kəndin sakinlərini özlərini azərbaycan türkləri kimi identifikasiya etmişdilər.
Ağziyarət (Salmas)
Coğrafi yerləşməsi
Urmiya şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Ənzəl kəndistanında, Urmiya şəhərindən 69,5 km şimal-qərbdədir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 534 nəfər yaşayır (115 ailə).
İbn Qabirol
İbn Qabirol - Orta əsrlərdə İspaniyada yaşayıb-yaratmış yəhudi şair və filosofu
Şiqeo Suqimoto
Şiqeo Suqimoto — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
İbn Qabirol
Həyatı
Onun tam adı Əbu Əyyub Süleyman ibn Yəhya ibn Cəbrayıl (Şlomo ben Yehuda ben Qabirol) olsa da İbn Qabirol kimi tanınmışdır. 1021-ci ildə İspaniyanın Malaqa şəhərində dünyaya gəlmişdir. Ərəb və yəhudi təhsili almış, hər iki dildə əsərlər yazmışdır. Uşaq yaşlarında ikən yetim qalan İbn Qabirol mesenatların himayəsində yaşamışdır. Mürəkkəb xarakterə malik olduğuna görə ətrafdakılarla daim münaqişədə edərmiş.
İbn Qabirolun yüksəsk sənətkarlığı gənc yaşlarından etibarən özünü göstərməyə başlamışdır. İlk hamisi Yeketuel ibn Həsənin ölümünə həsr etdiyi üç elegiyası orta əsr yəhudi ədəbiyyatının qiymətli əsərlərindən hesab edilir. 19 yaşında "Anak" (Boyunbağı) adlı didaktik poemanı qələmə almışdır. Həmin vaxtlar ona hamilik edən məşhur şair və dövlət xadimi Şmuel ha-Naqidlə xeyli problemlər yaşasa da, 1045-ci ildə "Kitabul-islahul-əxlaq" adlı fəlsəfi traktatı yazmış və yaşadığı Saraqosa şəhərini tərk etmişdir. Təxminən 1060-cı ildə Valensiyada vəfat etdiyi ehtimal olunur
Yaradıcılığı
İbn Qabirol xeyli sayda fəlsəfi əsərlərin də müəllifi olmuşdur. Dövrümüzədək gəlib çatan kitablarının arasında ən məşhuru "Həyatın mənbəyi" adlı traktatdır. Bu əsər ərəbcə yazılsa da, qısa müddət sonra ibrani, daha sonra latın dilinə tərcümə edilmişdir. Kitab müəllim və tələbə arasında olan dialoq formasında tərtib edilmişdir. Əsərdə materiya və substansiyalar, dünyanın maddiliyi, tanrı ilə fiziki aləm arasında olan münasibət məsələləri araşdırılmışdır. Əsərin əsas ideyası bütün aləmin eyni maddədən ibarət olması və onun ilkin mənbədən uzaqlaşdığına görə daha az həqiqətə uyğunlaşması haqqında fikirlərdir. İlkin Varlıq (tanrı) öz iradəsilə maddəni yaradır. İbn Qabirolun fikrincə, bütün aləmi üç kateqoriyada qruplaşdırmaq mümkündür. Bunlar İlkin Varlıq (tanrı), materiya və forma (dünya) ilə aralıq mərhələ olan iradədir. Onun təsnifatında materiya son dərəcə mühüm məqama malikdir: "Materiya tanrının elmində yaşayır, bu Yer kürəsinin dünyanın mərkəzində olmasına bənzəyir".
İbn Qabirolun daha bir məşhur əsəri "Padşah tacı" adlı etik-fəlsəfi poemadır. Bu əsər insan ruhunun taleyindən bəhs edən 40 şerdən ibarətdir. Burada insanın zəifliyi səbəbindən günahlara batdığı üçün tanrı tərəfindən ona sərbəst iradə və tövbə etmək imkanı verildiyi bildirilmişdir. Kitabda müəllifin tanrını mədh etməsi, şəxsi tövbəsi və Bibliyanın bəzi hissələrinin təfsiri mövcuddur. Poemada dörd ünsürün (od, torpaq, su və hava) yüksəlməsi, onların yer, Ay, planetlərin sferalarında yerləşmələri əks olunmuşdur. Əsərdə həmçinin kabbalistik dünyagörüşünə toxunulmuş, ulduzların dünya və insan taleyinə təsirindən bəhs edilmişdir.
Poetik əsərləri
İbn Qabirolun poeziyasının mühüm qismi mədhiyyələrdən və həcvlərdən ibarətdir. Burada şairin keçdiyi keşməkeşli həyat tərzi əks edilmiş, onun düşmənləri tənqid olunmuşdur. Yəhudi ədəbiyyatı ilə yanaşı ərəb-İslam poeziyasının üslubundan da məharətlə istifadə edilmiş, yaradıcılığında cəmiyyətin qayda-qanunları tənqid hədəfinə tutulmuşdur. Şeirlərdə İbn Qabirol özü ilə yaşadığı cəmiyyət arasındakı uyğunsuzluğu göstərmiş, dünya malına qarşı duyduğu nifrəti dilə gətirmişdir. O, həyatını həqiqət axtarışına həsr etdiyini, bununla da ruhunu nəfsin "qandallarından" qurtararaq, tanrı ilə birləşdirməyə nail olduğunu bildirmişdir. İbn Qabirolun asketizmə olan meyilini müasiri şair Moşe ibn Əzra belə ifadə etmişdir: "O, dünya işlərini tamamilə tərk edərək, həyatını yalnız ruhi istəklərinə həsr etmiş, nəticədə də nəfsini ruhuna tabe etmişdir". Onun şerlərində dünya həyatı əbədi axirət nemətlərinə qarşı qoyulur.
İbn Qabirolun yaradıcılığının bir hissəsi dua toplularının tətkibinə daxil edilərək, yəhudi dini mətnlərinin ayrılmaz tərkib hissəsi kimi qəbul olunmuşdur. Burada, əsasən, yəhudi xalqına üz verə biləcək fəlakətlərə görə çəkilən qorxu və Məsihin tezliklə gələcəyinə dair qəti əminlikdən bəhs edilmişdir.
İbn Qabirol neoplatonizmin Avropada yayılmasına yardımçı olan ilk müəlliflərdəndir. Bu fəlsəfə orta əsr xristian sxolastikasına və kabbalizmə güclü təsir göstərmişdir. Onun poeziyasında ərəb və yəhudi poeziyasının qaydaları üzvi vəhdət təşkil etmişdir. İbn Qabirol İspaniya yəhudi dünyasının ən parlaq simalarından olan filosofun.
Emirates kuboku 2010
Emirates kuboku 2010 - 2010-cu ildə keçirilən sayca 4-cü Emirates kuboku. 31 iyul-1 avqust tarixləri arasında keçirilmişdir. Bütün oyunlar Londonun Emirates stadionunda baş tutmuşdur. Turnirdə İtaliyanın Milan, Şotlandiyanın Seltik, Fransanın Olimpik Lion və təşkilatçı Arsenal klubları iştirak etmişdirlər. Seltik ilə Milan və Arsenal ilə Olimpik Lion aralarında oyun keçirməmişdirlər. Turnirin qalibi təşkilatçı Arsenal olmuşdur. Beləliklə Arsenal kuboku 3-cü dəfə muzeyinə aparmışdır.
Xal durumu
Qələbəyə 3, heç-heçəyə 1 xal, məğlubiyyətə 0 xal verilmişdir. Həmçinin atılan hər qola 1 xal ilə qiymətləndirilmişdir. Hər komanda iki oyun oynamışdır. Ən çox xal toplayan komanda qalib olmuşdur.
Tiger (tank)
Panzerkampfwagen VI (“Zirehli müharibə vasitəsi VI”, ləqəb: Tiger və ya Tiger I), — İkinci dünya müharibəsində Üçüncü Reyx tərəfindən istehsal olunan ağır tank. Adı Ferdinand Porsche tərəfindən qoyulmuşdur. Zamanının ən yaxşı tanklardan biri idi. Çox möhkəm zirehə və yaxşı bir topa sahib olduğu üçün düşmənlərinin qorxusu idi (xüsusilə Qərb cəbhəsində). Şərq cəbhəsindəki öz zamanının yüksək səviyyədə texnologiyaları ilə təchiz edilmiş T-34 və KV-1 / 2,3 tanklarına qarşı çıxarılmışdır. Müharibənin sonlarına yaxın bir Tiger tankına 20 ədəd M4 Sherman tankının hücum edildiyi görülmüşdür. Tiger'ların itki verməsinin səbəbi düşmənlər deyil kompleks mexaniki səhvlər idi. Buna görə çoxu Tiger tankı düzəlməz halda sıradan çıxdığı üçün heyəti tərəfindən tərk edilmiş halda tapılmışdır. Tankın hərəkət mənzili 110–195 km arasında dəyişmişdir. Hal-hazırda bu tankdan cəmi bir ədədi Bovinqton tank muzeyində orijinal və işlək vəziyyətdədir. Həmin tank da almanların Afrika kampaniyası zamanı ingilislər tərəfindən ələ keçirilmiş 131 nömrəli tankdır. Yerdə qalan tanklar ya işlək vəziyyətdə deyillər, ya da orijinal deyildirlər. Bu tanklar müharibədən sonra müttəfiqlər tərəfindən öz aralarında bölüşdürülmüşdürlər. SSRİ bu tankları əldə etdikdən sonra əvvəlcə mütəxəssisləri tərəfindən diqqətlə incələtmiş, daha sonra isə hərbi poliqonlarda yeni yaradılmış tanklarının atəş gücünün sınaqları məqsədilə istifadə edilmişdirlər. Fransa isə daha fərqli yol ilə getmişdir. Tanklar ələ keçirildikdən bir müddət sonra da, istifadə edilmişdirlər, daha sonra isə onları parçalarına ayırmışlar, bir qismi isə muzeylərə paylanılmışdırlar.
thumb|[[Tiger 131 tankı 2012-ci ildə Böyük Britaniya tank muzeyində]]
Önəmli uğurları
Kursk döyüşündə bir ədəd Tiger I tankı 22 ədəd T-34 tankını məhv etməyi bacarmışdır. Deyilənlərə görə 23 tanka da bir dəfə atəş açmış və tank ağır xəsarət almış, fəqət atəş açanda Tiger partlamışdır.
Otto Carius 21-ci panzer alayında olarkən çoxu Şərq cəbhəsində olmaqla 150-dən çox düşmən tankını məhv etmiş bir tank zabitidir.
Bulbophyllum bulliferum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum bulliferum növü Yeni Qvineyadan Solomon adalarına qədər yayılmışdır.
Kərimkənd
Kərimkənd, Zaxkaşen — İrəvan quberniyasının Yeni Bayazid qəzasında, indiki Kəvər (Kamo) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 6 km cənub-qərbdə yerləşir.
Toponim Kərim şəxs adına kənd coğrafi nomenin qoşulması əsasında əmələ gəlmişdir.
Antropotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 2. III. 1940-cı il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdiridib Zaxkaşen qoyulmuşdur.
Mərziyə Məhərrəmova
Mərziyə Məhərrəmova (d. 14 aprel 1996) — Azərbaycanlı ağır atlet.
Həyatı
Mərziyə Məhərrəmova 14 aprel 1996-cı ildə anadan olub.
Karyerası
Mərziyə Məhərrəmova beynəlxalq səviyyədə birinci yarışına 2013-cü ildə qatıldı. Həmin il o, Özbəkistanın paytaxtı Daşkənd şəhərində baş tutan Yeniyetmələrin Dünya Çempionatında qüvvəsini sınadı və 12-ci yeri tutdu.
Edip
Edip (yun. Οἰδίπους, Oidípous, Oedipus) yunan mifologiyasına görə Fiv çarı, Lay və İokastanın oğlu. Yunan qəhrəmanlarından ən tragik personajı Kadma nəslindən olan Edipdir. Polidoranın nəvəsidir.
Mənşəyi
200px|thumb|left Lay çar taxtına oturduqdan sonra İokastaya evlənir. İllər keçsə də onların uşağı olmur. Çar Delfi peyğəmbərinə müraciət edir. Peyğəmbər ona övladsız qalmağı məsləhət görür. Oğlu olarsa öldürüb onun taxtına sahib olacağını deyir. Bundan qorxan Lay Iokasta ilə yatmaqdan ehtiyat edir, lakin bir dəfə İokasta layı içirdərək yatağına salır ki, nəticədə onların oğlu dünyaya gəlmiş olur. Lay uşağın hər iki ayağını deşərək qandalın qızıl həlqəsinə keçirdir və Kiferon dağının ətəyinə atmağı inandığı bir çobana tapşırır. Çobanın uşağa yazığı gələrək, kimliyini bildirmədən Korinfa çarı Polibin mehtərinə verir. Çar Polip və arvadı Meropa evladsız olduqlarından uşağı övladlığa götürərək ona şişman ayaq mənasını daşıyan Edip adını verirlər. Polibin sarayında Edip qayğısız günlərini yaşayırmış. Bir gün bir sərxoşla mübahisə edərkən bic uşaq olaraq dünyaya gəlməsini eşidir. Bir peyğəmbərdən onu əhvəlatdan agah etməyi xahiş edir. Peyğənbər ona atasını öldürəcəyini və anasına evlənəcəyini bildirir. Sərgərdan olaraq nəhayət üç yol ayrıcılığında o, Lay və onun əyanlarına rast gəlir, bilməyərəkdən atasını və onun əyanlarını öldürür. Biri qaçaraq canını qurtarır və Fivə çarın ölüm xəbərini çatdırır. Fivin həndəvərində Sfinks — qadın başlı, quş qanadlı, şir bədənli əcaib bir heyvan peyda olur. Sfinks yolu kəsib hər keçənə üç sual verərmiş. Cavab almadıqda onları parçalayıb yeyərmiş. Laydan sonra onun yerini tutan çar Kreont vəd edir ki, kim Sfinksin suallarını cavablandırsa səltənəti və çariçanı ona verəcəkdir. Edip Sfinksin suallarının cavabını tapır. Nəticədə Sfinks özünü qayadan ataraq məhv edir. Beləliklə Edip tax-taca sahib olaraq öz anasına evlənmiş olur.
Fiv çarı Edip
230px|thumb|left|Edip qızı Antiqonanın müşayiətilə Fivi tərk edərkən. İokasta ilə evlilikdən Edipin dörd uşağı: iki oğlan, Eteokla, Polinika və iki qız, Antiqona, İsmena dünyaya gəlmiş olur. Fiva sakit günlərini yaşayırdı. Qəfləti taun tüğyan edir və saysız-hesabsız insan təlafatına səbəb olur. Delf peyğəmbərinə çarə üçün müraciət edilir və o, bildirir ki, şəhərdən Layın qatilini tapıb qovmaq lazımdır. Edip peyğənbər Tiresiyə qatili tapmaq üçün müraciət edir. O, isə qatilin Edip özü olduğunu söyləyir. Bu zaman İokasta Layın ölümü haqqında əhvəlatı danışır. Buna baxmayaraq onun atasının Lay olduğuna inana bilmir. İokasta rüsvayçılığa dözməyərək özünü asaraq öldürür. Hər şeyi anlayan Edip gözünü avaraq özü özünü kor edir. Kor olmuş və nəhlətlənmiş Edip Fiv şəhərini qızı Antiqonanın müşayiətilə tərk edərək sığınacaq üçün Afina ətrafındakı Kolona gəlir və orada da vəfat edir.
Qaynama
thumb|[[Suyun qaynaması]]
Qaynama — mayenin bütün həcmində buxar əmələgəlmə hadisəsi. Qaynama zamanı doymuş buxarla dolu olan qabarcıqlar hidrostatik və atmosfer təzyiqlərinə üstün gələrək mayenin səthinə çıxıb dağılır və həmin buxarı fəzaya buraxır. Qaynama temperaturu mayenin növündən və xarici təzyiqdən asılıdır. Məsələn, su 1 atmosfer təzyiqində 100°C-də qaynadığı halda 15,5 amosfer təzyiqdə 200°C-də qaynayır. Xarici təzyiq sabit olduqda qaynama zamanı mayenin temperaturu dəyişmir və ona verilən istilik miqdarı tamamilə buxar əmələ gəlməsinə sərf olunur. Həmin təzyiq artdıqca qaynama temperaturu da artır (əksi də doğrudur) və onun ən böyük qiyməti böhran temperaturuna bərabər olur. Saf maye öz qaynama temperaturundan yuxarı temperaturlara qədər qızdırıla bilir və bu zaman qaynama baş vermir. Belə maye ifrat qızmış maye adlanır. Bu hal metastabildir. Həmin mayeni tərpətdikdə və ya ona başqa qatışıqlar əlavə etdikdə qaynama dərhal başlayır.
İşıq (albom)
İşıq — H.O.S.T qrupunun üzvü Qaraqanın II. solo studiya albomu.
Məlumat
Albomun icraçı prodüserləri Muzzi Bacdafucup və az-ya; səs uzlaşması müəllifləri Vusal Beat Pro, PRoMete və Nağd Pul qrupunun üzvü Nadir; vokalı Ayseldir. Yazılış Buta Filmə, tərtibat Creative SHAMANS Bureau-ya məxsusdur.
Jurinea knorringiana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sibay Hava Limanı
Sibay hava limanı (BMAT kodu: UWUA) – Başqırdıstanın Sibay şəhərinin 5 kilometr şərqində yerləşən hava limanı. Sadə quruluşa malikdir.
Tarixi
Hava limanının tikintisinə şəhərin sürətlə inkişaf etdiyi 1955-ci ildə başlanılmışdır. Yeni asfalt uçuş zolağı 1994-cü ildə istifadəyə verilmişdir. Bir müddət hava limanı fəaliyyətini dayandırmışdır.
Ağziyarət (Çaroymaq)
Ağziyarət — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə kənddə 383 nəfər yaşayır (75 ailə).
Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Qaraağac bölgəsinin Quruçay kəndistanında, Qaraağac qəsəbəsindən 22 km şimal-qərbdədir.
Masao Ono
— keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 3 oyun keçirib.
Ataol Bəhrəmoğlu
Ataol Bəhrəmoğlu (d. 13 aprel 1942, İstanbul) — şair, yazıçı, tərcüməçi, ədəbiyyatşünas.
Həyatı
Ataol Bəhramoğlu 13 aprel 1942-ci ildə İstanbulda anadan olub. Əslən Azərbaycandan olan atası Hikmət Bəhramoğlunun şərəfinə şeirlərini "Bəhramoğlu" imzasıyla yazıb, amma onun ilk imzası atasının boya-başa çatdığı Gorus bölgəsinin şərəfinə Ataol Gorus olub.
Quş qanadı
thumb|250px|right|[[Fısıldayan qu quşu qanadları açılmış vəziyyətdə]]
Qanad — quşlarda əzələ ilə hərəkət edən uçma orqanı. Heyvan ya da cansız bir obyektin uçmasını təmin edən orqan və ya parça. Xüsusilə quşlarda görülür. Bəzi heyvanlarda uçmasını təmin edə bilməyəcək qədər balacadır.
Quş qanadları uçmağa uyğunlaşmış ön ətraflardır. Onların skeleti bazu, said, çox dəyişmiş əldarağı və barmaqlardan ibarətdir. Qanadların dərisi üzərində çalma və örtücü lələklər olur. Qanad lələkləri kirəmit kimi bir-birinin üzərinə yataraq, hava keçirməyən bütöv və yumşaq səth əmələ gətirir. Yarasa qanadlar çox uzanmış əl barmaqları, ayaqlar və quyruq ilə bitişmiş uçma pərdəsindən ibarətdir.
thumb|200px|Bir qağayıda qanadlar
Süleyman Zeynalov
Süleyman Məhərrəm oğlu Zeynalov - alim, Görkəmli pedaqoq-alim pedaqoji elmlər namizədi, dosent
Böyük Əbül dağı
Böyük Əbül dağı — Samsar silsiləsində dağ.
Süleyman Zeynalov
Həyatı
Süleyman Məhərrəm oğlu Zeynalov 1924-cü ildə Ağdam rayonunun Qiyaslı kəndində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra o, bir müddət Əlimədədli, Xaçındərbənd kənd məktəblərində müəllim,dərs hissə müdiri işləmiş,sonra orduya səfərbərliyə alınaraq Böyük Vətən müharibəsində iştirak etmiş, müharibədən qayıtdıqdan sonra Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun tarix fakultəsinin qiyabi şöbəsinə qəbul olmuş və 1951-ci ildə həmin fakultəni bitirmişdir.
Süleyman Zeynalov Ağdamda çıxan "Lenin yolu" qəzetinə redaktor təyin olunmuş, sonra o, rayon partiya komitəsinin ikinci katibi, rayon icrayyə komitəsinin sədri kimi fəaliyyət göstərmişdir. O,1960-1974-cü illərdə Ağdam şəhər 1 nömrəli orta məktəbdə çalışmış, 1964-cü ildə dissertasiya müdafiə edərək pedaqoji elmlər namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. Süleyman Zeynalov 1970-ci ildə Xankəndində açılmış pedaqoji instituta dəvət olunmuş, 1974-cü ildən ömrünün sonuna kimi orada müəllim işləmiş, tarix fakultəsinin dekanı olmuşdur. O,təlim-tərbiyə problemləri, məktəbə rəhbərlik və nəzarət məsələlərinə dair 19 kitabın,500-dən çox məqalənin müəllifidir. Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Pedaqoji Elmlər İnstitutunun elmi müxbiri olan Süleyman Zeynalovun əməyi dövrünün dövləti tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. O, "Qırmızı Əmək Bayrağı"ordeni, "SSRİ-nin maarif əlaçısı", "Qabaqçıl maarif xadimi" döş nişanları, "1941-1945-ci illərdə Böyük Vətən müharibəsində fədakar əməyə görə", "Əmək veteranı" medalları ilə təltif olunmuşdur."Qabaqçıl ali məktəb işçisi"döş nişanına layiq görülmüşdür. İstedadlı alim Süleyman Zeynalov 1994-cü il sentyabr ayının 13-də vəfat etmişdir.
BMT üzvü olan ölkələr
BMT üzvü olan dövlətlər — 192 dövlət Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) üzvüdür. thumb|250px|BMT üzvü olan dövlətlər
Azər Süleymanov (deputat)
Həyat və fəaliyyəti
1967-ci il 23 iyul tarixində Gürcüstan Respublikasının Marneuli rayonunda anadan olub. 1984-cü ildə rus məltəbini bitirib. 1991-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini bitirib. 1991–1996-cı illərdə biznes sahəsində çalışıb. Aqro firmanın direktoru olub. Marneulidə Aqropolm adlı ticarət şirkətinin iqtisadiyyatçısı kimi fəaliyyət göstərib. 1996–1999-cu illər ərzində Marneuli İcra hakimiyyətinin iqtisadiyyat şöbəsinin müdiri vəzifəsini yerinə yetirib.
1999–2003-cü illərdə majoritar yolla seçilərək millət vəkili olub.
2003–2008-ci illərdə Kvemo-Kartli qubernatorunun müavini kimi çalışıb.
2008–2012-ci illərdə millət vəkili olub. 2012–2016-cı illərdə yenidən millət vəkili olaraq fəaliyyət göstərmişdir. Milli Hərəkat Partiyasının və Siyasi Şuranın üzvü və liderlərindən biridir.
2016-cı fevralın 17-də Gürcüstan parlamentində Xocalı soyqrımı haqqında çıxışı edərək bildirib ki, hələ də Xocalı soyqırımına dünya birliyi tərəfindən siyasi qiymət verilməyib. Gürcüstan parlamentinin üzvlərinə Xocalı soyqırımı haqqında ətraflı məlumat verən deputat qeyd edib ki, 24 il bundan əvvəl Ermənistan silahlı qüvvələri Rusiya ordusunun köməyi ilə Xocalı şəhərində yaşayan azərbaycanlıları işgəncə ilə öldürüblər. Onun sözlərinə görə, bu dəhşətli cinayətləri törədənlər hələ də azadlıqdadır.
Məxmərək
Məxmərək və ya rubella qızılca xəstəliyini törədən infeksiyadır. Virus RNA qrupundan olan "Togavirus" ailəsinə aiddir.
Xəstəlik dövrü
Məxmərək səpkilər, qızdırma və limfadenopatiya (limfa düyünlərinin böyüməsi) yaradan bir infeksiyadır. Əsasən uşaqlıq yaşında keçirilir və ən ağır 3 gün davam edir. Xəstəliyin əvvəlində uşağın hərarəti bir qədər qalxır, ümumi zəiflik, bəzən burun tənəffüsünün çətinləşməsi, zökəm, öskürək əmələ gəlir, ənsə və arxa boyun limfa vəziləri böyüyür. İştahasızlıq, qızdırma, baş ağrısı baş verir. Daha sonra, əvvəlcə sifətdə, sonrakı bir neçə saat ərzində isə bütün bədənə yayılan qırmızımtıl ləkələr (ölçüləri 5–10 mm olan) şəklində səpgilər əmələ gəlir. 2–3 gündən sonra səpgilər özlərindən sonra heç bir iz (piqmentasiya, qabıqvermə və s.) qoymadan yox olurlar.
Müalicəsi
Xəstəliyin müalicəsi ev şəraitində aparılır. Müalicə dövründə vitaminlərlə zənginləşdirilmiş pəhriz rejimi məsləhət görülür. Ümumi sağalma 14–21 gün çəkir. Məxmərək xəstəliyindən sonra insan orqanizmində heç bir fəsad qalmır. Müalicə zamanı heç bir spesifik dərman preparatlarından istifadə olunmur. Müvafiq tələbat yarandığı halda həkim tərəfindən vitaminlər, zökəm və öskürəyə qarşı dərmanlar təyin edilə bilər.
Yoluxma
Məxmərək virusu xəstə adamın burun və boğazında yerləşir.
Ortopediya
thumb
Məxmərək
Yoluxma
Sağlam insanın yoluxması:
Ortopediya
Ortopedik cərrahiyyə və ya ortopediya, həmçinin ortopedik yazı, dayaq-hərəkət sistemi ilə əlaqəli şərtlərlə əlaqədar cərrahiyyə şöbəsidir. Ortopedik cərrahlar əzələ-sümük travma, bel ağrıları, idman xəsarətləri, degenerativ xəstəliklər, infeksiyalar, şişlər və doğuşdan gələn xəstəliklərə müalicə etmək üçün həm cərrahi, həm də qeyri-cərrahi vasitələrdən istifadə edirlər. Nicholas Andry ortopedi olaraq Fransız sözünü, Orthopedie (Orthopædia: Tərcümə və ya İncəsənət və ya İncəsənət Tərcümə İnstitutu) nəşr etdiyi Yunan sözləri ὀρθός orthos ("düzgün", "düz") və παιδίον ödəniş ("uşaq" 1741-ci ildə Uşaqlarda deformitenin qarşısının alınması ). Sözü ortopediklər kimi ingilis dilinə uyğunlaşdırılıb; yunanca və latınca əsaslanan sözlər üçün dövrdə yayılmağa başladı. Adın nəzərdə tutulduğu kimi, intizam ilk növbədə uşaqlara diqqət yetirir, həyatın bütün mərhələlərində onurğa və sümük deformitələrinin düzəldilməsi ortopedik təcrübənin təməl daşına çevrildi.
"Æ" ligatı ilə əldə edilən bir çox sözlərlə olduğu kimi, "a" ya da sadəcə "e" ye sadələşdirilməsi, xüsusilə də Şimali Amerikada yaygındır. ABŞ-də kollec, universitet və rezident proqramların əksəriyyəti və hətta Ortopediya Cərrahları Akademiyası hələ də xəstəxanalarda qısaldılmış formanı istifadə etsə də, hələ də digraph ae ilə imla istifadə edir. Başqa yerdə istifadə istifadəsizdir: Kanadada hər iki yazım məqbuldur; Ortopediya adətən Böyük Britaniyanın qalan hissəsində, xüsusən Böyük Britaniyada üstünlük təşkil edir.
Məxmərək
Yoluxma
Məxmərək infeksiyası hamiləlik zamanı yoluxan qadında ciddi fəsadlar yarada, hətta hamiləliyin pozulmasına gətirib çıxara bilər. Amerika Birləşmiş Ştatlarında 1964–1965 ci illərdə məxmərək xəstəliyinin geniş yayıldığı bir dövrdə 20.000-dən artıq uşaqda potoloji fəsadlara və 10.000-dən artıq uşaq düşüklərinə rast gəlinmişdir.
Ortopediya
Ortopediya əməliyyatlarında baş verən bir çox hadisələr müharibə dövründə baş verən hadisələrlə nəticələndi. Orta əsrlərin döyüş sahələrində yaralananlar atların qanında batırılmış bantlar ilə müalicə olundular, lakin bu, sağlam, lakin qeyri-sanitar, splint yaratmaq üçün quruduldu.
Məxmərək
Yekun
Keçirilmiş məxmərək xəstəliyindən sonra davamlı, ömürlük immunitet yaranır. Xəstəlikdən qorunmağın ən yaxşı yolu peyvənd edilməsindən ibarətdir.
Ortopediya
Başlanğıcda ortopediya termini uşaqlarda əzələ-skelet deformitenin düzəldilməsini nəzərdə tuturdu. Paris Universitetinin tibb professoru Nicolas Andry 1741-ci ildə mövzu ilə əlaqədar yazılmış ilk dərslikdə termini hazırladı. O, uşaqlarda deformiteleri müalicə etmək üçün məşq, manipulyasiya və splintinqdən istifadə etməyi müdafiə etdi. Onun kitabı valideynlərə yönəldilmişdir və bəzi mövzular bu gün ortopedlərə tanış olarkən, "ovuç içərilərinin həddindən artıq tərləmə" və çil çənləri də daxil edilmişdir.
Jean-André Venel 1780-ci ildə ilk ortopediya institutunu qurdu və bu, uşaqların iskelet deformitelerinin müalicəsinə həsr olunmuş ilk xəstəxana idi. O, ayağın deformitləri ilə doğulmuş uşaqlar üçün və ayağın əyri şəkildə müalicəsi üçün müxtəlif üsullarla klub-ayaq ayaqqabısını inkişaf etdirdi.
18-ci əsrdə cərrahi texnika ilə hazırlanan inkişaflar, John Hunter'un tendon şəfa və Percival Pott'un spinal deformiteyə çalışması kimi tədqiqatları, təsirli müalicə üçün mövcud olan yeni üsulların ardıcıl dərəcəsini artırdı. Hollandiyalı hərbi cərrah Antonius Mathijsen, 1851-ci ildə Parisin gipsini ixtira etdi. Ancaq 1890-cı ilə qədər ortopediya hələ uşaqlarda deformitenin düzəldilməsi ilə məhdud bir iş idi. İnkişaf edilən ilk cərrahi üsullardan biri perkutanöz tenotomiya idi. Bu tendensiyanı, ilk növbədə Axilles tendonunun kəsilməsinə və möhkəmləndirilmə və məşqlərə yanaşma ilə yanaşı, deformiteyi müalicə etməyə kömək etdi. 1800-cü illərin sonlarında və 1900-cü illərin ilk onluğunda ortopediyada cərrahiyyə prosedurlarının da daxil olmağına dair əhəmiyyətli mübahisələr var idi. right|thumb|380x380px| [[:en:Logo|Logo ]] Müasir ortopedik cərrahiyyə inkişafına kömək edən insanların nümunələri Hugh Owen Tomas, Uelsdən bir cərrah və onun qardaşı oğlu Robert Jones idi. Tomas gənc yaşda ortopedik və sümük quruluşuna maraq göstərdi və öz təcrübəsini qurduqdan sonra sahəni sınıq və digər kas-beyin problemlərinin ümumi müalicəsinə genişləndirdi. O, qırıqlar və vərəm xəstəliyi üçün ən yaxşı vasitə kimi qüvvəyə mindilər və kasıb femuru sabitləşdirmək və infeksiya qarşısını almaq üçün sözdə "Tomas Splint" yaratdı. O, həmçinin onun adı daşıyır ki, bir çox digər tibbi yeniliklər üçün məsuliyyət daşıyır: 'Tomasın yaxası', servikal bel ürək çatışmazlığını müalicə etmək, 'Tomasın manevrası', hip birgə qırılması üçün ortopedik araşdırma, Tomas testi, hip xəstənin yatağın düz yatdığı, qırıqları azaltmaq üçün "Tomasın açarı" və sümükləri qırmaq və sıfırlamaq üçün bir osteoklast tərəfindən deformasiya və s.
Tomasın işi öz ömrü boyu tam başa düşülməmişdir. Birinci Dünya müharibəsi dövründə onun texnikaları döyüş sahəsindəki yaralı əsgərlər üçün istifadə olunduğunu söylədi. Onun qardaşı Sir Robert Jones artıq 1888-ci ildə "Manchester Ship Canal" ın tikintisinə görə Surgeon-Superintendent vəzifəsində ortopediya sahəsində böyük irəliləyişlər etmişdi. O, 20.000 işçi arasında yaralananlardan məsuliyyət daşıyırdı və ilk geniş qəza 36 mil sahəsi üç hissəyə bölünərək, hər bir bölmədə bir xəstəxananın və bir sıra ilk yardımçı postlar qurulmasını təmin edir. Cırıqların idarə olunmasında təlim keçən tibb işçiləri var idi. Şəxsən 3,000 hadisəni idarə etdi və öz xəstəxanasında 300 əməliyyat reallaşdırdı. Bu mövqe ona yeni texnika öyrənməyə və sınıq idarəetmə standartını artırmağa imkan verdi. Dünyadakı həkimlər onun texnikalarını öyrənmək üçün Jones klinikasına gəldi. Alfred Tubby ilə yanaşı, Jones 1894-cü ildə İngilis Ortopedik Cəmiyyətini qurdu.
Birinci Dünya müharibəsi dövründə Jones Territorial Army surgeon idi. O, həm cəbhədə, həm də evdə xəstəxanalarda qırıqların müalicəsinin qeyri-kafi olduğunu müşahidə etdi və onun səyləri hərbi ortopedik xəstəxanaların tətbiqinə gətirib çıxardı. 30 min yataqdan artıq məsuliyyətlə hərbi ortopediya müfəttişi təyin edildi. Ducane Yolu'nda olan xəstəxana, Hammersmith, həm İngilis, həm də ABŞ hərbi ortopedik xəstəxanalar üçün nümunə oldu. Femoral qırıqların ilkin müalicəsi üçün Tomas Splintin istifadə edilməsi onun femurun qırılmalarının 87% -dən 1916-dan 1918-ci ilə qədər olan dövrdə 8% -dən aşağı düşməsinə səbəb olmuşdur.
Femur və tibiyanın qırıqlarının müalicəsində intramedullar çubuqların istifadəsi Almaniyanın Gerhard Küntscher tərəfindən aparılıb. Bu, II Dünya müharibəsi zamanı yaralanan alman əsgərlərinin bərpası sürətinə fərqli bir fərq etdi və dünyanın digər bölgələrindəki qırıqların intramedullaryar fiksasiya edilməsinin daha geniş yayılmasına gətirib çıxardı. Lakin, traktasiya 1970-ci illərin sonuna qədər Seattle qrupundakı Harborview Tibb Mərkəzinin qırılma açmadan intramedullaryar fiksasiya edildiyi zaman bud sümüyü qırıqlarının müalicəsinin standart üsuludur.
Müasir ümumi hip əvəzi 1960-cı illərdə İngiltərənin Wrightington Xəstəxanasında tribologiya üzrə mütəxəssis Sir John Charnley tərəfindən aparılıb. O, birgə səthlərin sümüyə səth edilmiş implantlarla əvəz edilə biləcəyini təsbit etdi. Onun dizaynı paslanmayan polad bir parçalı femoral kök və başdan ibarət idi və hər ikisi PMMA (akril) sümük sementi ilə sümüyə düzəldilmiş bir polietilen, asetabulyar komponentdən ibarət idi. İki onillikdən artıqdır ki, Charnley Low Friction Arthroplasty və onun törəmə dizaynları dünyanın ən çox istifadə edilən sistemləri idi. Bu, bütün müasir hip implantlarının əsasını təşkil etmişdir.
Exeter hip əvəz sistemi (bir qədər fərqli kök geometriyası ilə) eyni zamanda inkişaf etmişdir. Charnley, Harvardda implantın sümük quruluşu ilə sümük quruluşu ilə zəmanətsiz arthroplastika texnikasına öncülük edən R. I. Harris oğlu W.H. Harris, o cümlədən bir çox iştirakçıları ilə birgə dəyişdirmə (artroplastika) dizayn və texnika ilə davamlı inkişaflar olmuşdur.
Bənzər texnologiyanı istifadə edən diz dəyişdirmələri, romatoid artrit xəstələrində McIntosh tərəfindən, sonra da Newtonda həkim John Insall tərəfindən hazırlanmış 1970-ci illərdə sabit bir yataklama sistemindən istifadə edərək, osteoartrit üçün Gunston və Marmor tərəfindən başladı və Dr. Frederick Buechel və Dr Michael Pappas mobil daşıyıcı sistemdən istifadə edir.
Vyetnam müharibəsi dövründə qırılmaların xarici yerləşdirilməsi amerikan cərrahları tərəfindən yaxşılaşdırılıb, SSRİ-də isə Qavril Abramoviç İlizarovun böyük rolu olmuşdur. 1950-ci illərdə Sibirdə yaralanan rus əsgərlərinə baxmaq üçün çox ortopedik təlim almadan göndərildi. Heç bir avadanlıqla o, sağlam olmayan, yoluxmuş və zədələnməmiş qırıqlarla qarşı-qarşıya qaldı. Yerli velosiped dükanının köməyi ilə o, bir velosipedin spikeri kimi gərginləşən ring kənar fiksatorları hazırlamışdır. Bu avadanlıqla o, şəfa, rezonans və başqa yerə sarsılmaz dərəcədə uzanmışdı. Onun İlizarov aparatı hələ də yayılma osteogenez üsullarından biri olaraq istifadə olunur.
Müasir ortopedik cərrahiyyə və kas-iskelet tədqiqatları cərrahiyyə daha az invaziv etmək və implantasiya edilmiş komponentləri daha yaxşı və davamlı etmək üçün axtarışa çıxdı.
Birləşmiş Ştatlarda ortopedik cərrahlar adətən dörd illik lisenziya təhsili və dörd il tibbi məktəbi bitirdilər. Sonradan bu tibb fakültəsinin məzunları ortopedik cərrahiyyədə rezidenturaya hazırlaşırlar. Beş yaşındakı rezidensiya ortopedik bir cərrahiyyə təhsili.
Ortopediya əməliyyatlarında rezidentlik təhsili seçimi çox rəqabətlidir. ABŞ-də təxminən 700 həkim hər il ortopedik residency təhsilini tamamlayır. Cari ortopedik cərrahı sakinlərinin təxminən 10 faizi qadındır; təxminən 20 faizi azlıq qruplarının üzvləridir. ABŞ-də ortopedik cərrah və sakinlərin təxminən 20.400 faizi aktiv olaraq fəaliyyət göstərir. Birləşmiş Ştatların Əmək Nazirliyi tərəfindən nəşr olunan Son İşəgötürmə Əlaqəsi El Kitabına (2011-2012) görə, bütün praktiki həkimlərin 3-4% -i ortopediya cərrahlarıdır.Artroskopik üsullardan istifadə yaralı xəstələr üçün xüsusilə vacibdir. Artroskopiya 1950-ci illərin əvvəllərində Yaponiyada həkim olan Masaki Watanabe tərəfindən minimal invaziv qığırdaq əməliyyatı və yırtıq bağların rekonstruksiyası üçün qabaqcadan təyin olunmuşdur. Arthroscopy, xəstələrə normal, 'açıq' cərrahiyyə ilə tələb olunan həftələrdən aylara deyil, bir neçə gün ərzində əməliyyatdan qurtarmağa imkan verir. Bu çox məşhur texnikadır. Diz artroskopiyası bu gün ortopedik cərrahların ən çox görülən əməliyyatlarından biridir və tez-tez menisektomiya və ya xondroplastika ilə birləşir. Üst ekstremite ambulatoriya ortopedik proseduralarının əksəriyyəti artroskopik olaraq həyata keçirilir.
Arthroplastika, bir əzələ-skelet kompleksinin artikulyar səthinin osteotomiya və ya digər prosedurlarla dəyişdirildiyi, yenidən qurulduğu və ya reallaşdırıldığı ortopedik cərrahiyyədir. Bu, ağrıları aradan qaldırmaq və artirit (rheumasirurgiya) və ya başqa bir növ travmanın zədələnməsindən sonra birgə funksiyasını bərpa etmək üçün seçilmiş bir prosedurdur. Standart total diz əvəzi əməliyyatı ilə yanaşı, artritik dizin yalnız bir ağırlıqlı səthinin yerini dəyişdirən birləşmiş komponentli diz dəyişdirilməsi məşhur alternativdir.
Birgə əvəzlər, xüsusən də diz, hip, çiyin, dirsək, bilək, ayaq biləyi, bel və barmaq eklemlerinde məhdud olaraq digər oynaqlar üçün mövcuddur.
Son illərdə oynaqların, xüsusilə də kalça ekleminin səthinin dəyişdirilməsi daha gənc və daha aktiv xəstələr arasında daha çox populyarlaşdı. Bu tip əməliyyat, daha çox ənənəvi və daha az sümüyə qənaət edən ümumi kalça əvəzetmə ehtiyacını gecikdirir, lakin sınıq və sümük ölümündən erkən müvəffəqiyyətsizlik riskini daşıyır.
Birgə dəyişdirmə ilə bağlı əsas problemlərdən biri də komponentlərin daşıyıcı səthinin aşınmasıdır. Bu, ətrafdakı sümüyə zərər verə bilər və implantın nəhayət çatışmazlığına kömək edə bilər. Alternativ daşıyıcı səthlərin istifadə edilməsi son illərdə, xüsusilə gənc xəstələrdə, birgə əvəz komponentlərinin aşınma xüsusiyyətlərini yaxşılaşdırmaq cəhdi ilə artmışdır. Bunlara keramika və bütün metal implantlar daxildir (orijinal metal-plastikdən fərqli olaraq). Plastik (əsl ultra yüksək molekulyar ağırlıqlı polietilen) aşınma xüsusiyyətlərini artıra biləcək şəkildə dəyişə bilər.
Həşərat qanadı
thumb|250px|[[İynəcənin qanadının quruluşu (Gomphidae fəsiləsi)]]
Qanad — həşəratların çoxunda hərəkət edən uçma orqanı. Döş örtüyünün yan büküşlərindən əmələ gələn qanadlar gövdənin döş hissəsinin üst tərəfində yerləşir.
Həşəratlarda adətən 2 cüt, bəzən 1 cüt qanad olur. Bəzi 2 cüt qanadlılarda birinci cüt qanad (qanadönlüyü) sərt olub müvazinət, ikinci cüt pərdə şəkilli damarlı qanadlar isə uçma funksiyası daşıyır. İkiqanadlılarda yalnız 1-ci cüt qanadlar inkişaf etmişdir.
Bulbophyllum oblongum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Hind-Çin üçün endemik növdür.
Novoçerkassk qətliamı
Novoçerkassk qətliamı (Новочеркасский Расстрел) - Sovet Ordusu və KQB zabitləri tərəfindən RSFSR-in Novoçerkassk şəhərində 2 iyun 1962-ci ildə silahsız etirazçılara qarşı törədilən qətliam. Hadisədən bir neçə həftə əvvəl Novoçerkassk Elektromotivqayırma Fabrikasının (NEF) işçiləri normativ istehsal planının artması və maaşlarının sabit qalasına baxmayaraq, ölkə səviyyəsində ət və süd məhsulları qiymətlərinin yüksəlməsindən sonra yaranan narazılıqlar səbəbiylə iş tətili təşkil etdilər. Hadisələr şəhər mərkəzindəki idarə mərkəzində etirazçılara avtomatlarla atəş açılmasından sonra kütləvi etirazlara çevrildi. Rəsmi istintaqa görə 26 nəfər ordu tərəfindən öldürülmüş, 87 nəfər yaralanmışdı. Həbslər, açıq məhkəmələr və örtbaslar nəticəsində 200 nəfər saxlanıldı, 7 nəfər məhkəməyə çıxarıldı və kütləvi itaətsizlik kimi müxtəlif cinayətlər səbəbiylə ölüm cəzasına məhkum edildi və təxminən yüzlərlə digər insan 15 ilə qədər azadlıqdan məhrum edildi (bu azadlıqdan məhrum etmələrin ili daha sonra azaldı), dövlətin idarə etdiyi KİV-lər hadisə ilə bağlı heç bir xəbər yaymadı və bunu 1992-ci ilə qədər gizli saxladı. 26 nəfər KQB əməliyyatçıları tərəfindən səhv qəbirlərdə gizli şəkildə dəfn edildi, hansıki bu qəbirlərin yerləri ölənlərin qohumlarından 2 iyun 1994-cü ilə qədər gizlədildi. Ancaq bu tarixdən sonra bütün cəsədlər aşkarlandı və rəsmi memorialda yenidən dəfn edildi.
1992-ci ildə hadisələr Baş Prokuror tərəfindən yenidən araşdırıldı. Nikita Xruşşov, Anastas Mikoyan, Frol Kozlov kimi qətliamdan şübhəli bilinən bir sıra yüksək sovet rəsmilərinin də arasında olduğu əsas şübhəlilər ölümləri səbəbiylə heç vaxt məsuliyyətə cəlb olunmadılar. Digərlərinin talehi 2019-cu ilə qədər naməlum qaldı. Qırğın etirazların sağ qalan iştirakçıları tərəfindən hər il qətillərin illiyində yad edilir.
Tarixi
İğtişaşlar birbaşa olaraq ərzaq və tədarük çatışmazlığının, habelə fabrikdəki bərbad işləmə şəraitinin nəticəsiydi. Etirazlar 1 iyunda tökmə və dəmir sexlərindəki işçilərin müdirlərinin onların şikayətlərini dinləməməsindən sonra işi dayandırmasıyla, Budyonnı Elektrik Lokomotiv Fabrikasında başladı. Tətil və işçi danışıqları axşama qədər bütün fabrika boyunca yayılmışdı.
Narazıçılıq 1 iyun tarixində Nikita Xruşşovun Sovet İttifaqı ərazisində ət və yağın qiymətlərini artırmasıyla başladı. Eyni gündə ayrı bir iqtisadi planın tələbi kimi fabrikdəki hər bir işçinin üzərinə düşən minimum istehsal planı artırıldı. BU da insanların alıcılıq qabiliyyətini azaldırdı. Narazıçılıq polis qərargahı və şəhər zalına olan yürüyüşdə kulminasiya nöqtəsinə çatdı və tətil polislərin 30 işçini həbs etməsindən sonra digər müəssisələrə də yayıldı.
90-cı illərdə arxivdən açılan sənədlərə görə motorlu piyada birliyinə etirazçıları basdırmaq əmri olunur, ancaq onlar havaya atəş açıqlar. Əsas ölümcül atəş Daxili Qoşunların birliyindən açılır. Rostov-na-Dondan gələn və "Don" hotelində yerləşdirilən bu birlik 10 snayper və 2 pulemyotdan ibarət idi. Öldürmə əmrləri müdafiə nazirləri vasitəsilə Xruşşov tərəfindən və bütün kommanda iyerarxiyası tərəfindən qəbul edilmişdi.
Şimali Qafqaz Qoşunları Komandiri, general Matvey Kuzmiç Şapoşnikov dinc nümayişlərə tanklarla hücum edərək, insanları öldürmə fikrini rədd etmişdi (deyilənə görə o demişdi ki, "Burada silahlarımızı onlara qarşı çevirə biləcəyimiz düşmən görmürəm"). Sonralar bu hərəkətinə görə rütbəsi alınmış və həbs edilmişdi.
Qurbanları
İndiki əl çatan rəsmi mənbələrə görə, 26 etirazçı pulemyotdan açılan atəş nəticəsində öldürülümüşdü. Yaralanan 87 nəfərdən üçü daha sonra ağır yaralarına görə ölmüşdü. Kütlə sovet propaqandası nətcəsində Sovet Ordusu barəsində o qədər xayal qurmuşdu ki, onlar atəş açana qədər ordunun əliyalın vətəndaşlara atəş açağını gözləmirdilər. İlk nümayişlərdən sonra şəhərdə komendant saatı elan olundu. Ölülərin cansız bədənlər gizli bir şəkildə Rostov vilayəti içərisindəki qəsəbələrin müxtəlif məzarlıqlarında basdırıldı. Ancaq növbəti sabah bir neçə yüz nümayişçidən ibarət böyük bir qrup yenidenən meydanda toplaşdı. 116 nəfər həbs edildi, onlardan 14-ü açıq məhkəmə şəraitində mühakimə olundu. On dörd nəfərdən yeddisi ölüm cəzasına məhkum edildi və edam olundu. Digərləri on ildən on beş ilə qədər müxtəlif müddətlərə azadlıqdan məhrum edildi.
Hadisədən sonra sovet hökuməti regiona əlavə ərzaq tədarükü yönləndirdi və hadisəylə bağlı istintaq başlatdı. Hərbi rəsmilərin hərbi məhkəmələri işə daxil etməsiylə, əlavə olaraq işçilərin həbs edilməsi davam etdi. Aleksandr Soljenitsın fərdlərin hadisələrdə yaralandığını və onların ailələrinin Sibirə sürgünə göndərildiyini iddia etdi.
Məsələylə bağlı bütün hekayə Sovet medyası tərəfindən senzuraya məruz qaldı və heç vaxt hər hansısa bir KİV-ə bunu yayınlama icazəsi verilmədi. Olanlar 1992-ci ilə qədər sirr olaraq qalsa da, Sovet İttifaqının dağılmasından sonra 1992-ci ildə 20 cəsədin qalıqları çıxarıldı və təyin edildikdən sonra Novoşaxtinsk məzarlığında yenidən dəfn edildi.
Bədii ədəbiyyatda
Yazıçı Frederik Forsit tərəfindən yazılan Şeytanın Alternativi (1979) əsərində Siyasi büro səhnəsində aclıq dövründə iğtişaşları basdırması istənilən KQB rəhbəri cavab verir ki, on, hətta iyirmi novoçerkassklını basdırmaq mümkündür, ancaq əlli yox. Yazıçı qəsdən burada bu rəqəmi seçir ki, əsərdə Sovet İttifaqının özündə qarşılaşdığı problemlərin nə qədər ciddi olduğunu göstərə bilsin.
Qətliam Françis Spuffordun 2010-cu ildə yazdığı Qırmızı Çoxluq romanında da canlandırılmışdı.
Ziyrik
Ziyrik — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonu Malıbəy kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
Ziyrik kəndi Qarabağ yaylasındadır. İnqilabaqədərki ədəbiyyatda Zikrik kimi qeyd olunmuşdur. Yerli məlumata görə, yaşayış məntəqəsini Cənubi Azərbaycanın Ziyrik kəndindən gəlmiş ailələr saldığı üçün belə adlanmışdır. Kənddən 800-900 m aralıda yerləşən və tünc dövrünə aid kurqan arxeoloji abidə kimi qeydiyyata alınmışdır.
1992-ci ildən Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin işğalı altındadır. 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.
Zeyvə (Laçın)
Zeyvə — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonu Qarıqışlaq kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
Tarixi
Zeyvə kəndi Qarabağ yaylasındadır. Kəndin yaxınlığındakı dağda üç hücrəli günbəz var. Yerli məlumata görə, bu günbəz əvvəllər divarla əhatəli olub. Burada sıldırım qayanın üstündə Zeyvə adlı qalanın xarabalıqları var.
Bu ərazini el arasında müqəddəs yer adlandırırlar. Belə ki əfsanəyə görə İmam Əli bu ərazidən keçərkən dağın zirvəsində atının ayağı dəydiyi daşdan bulaq çıxmışdır. Doğrudan da burada susuz çox uca bir dağın zirvəsində qaynayan bu bulaq ilahi bir möcüzə kimi burada qonaq olan hər kəsi heyrətləndirir. Bu bulağın adı el arasında “Əli bulağı” adlanır.
Əhalisi
Zeyvə kəndinin etnik tərkibi bütün tarixi dövrlərdə azərbaycanlılardan ibarət olub. Əhalinin əsas məşğuliyyəti heyvandarlıq idi. Əhalinin yaşayış evləri qara damlardan və sonralar müasirləşən müasir tipli balkonlu kənd evlərdən ibarət idi.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.
Overdraft
Overdraft ( — müştəri-borcalanın hesablaşma hesabında vəsait çatmadıqda və ya olmadıqda onun tərəfindən hesablaşma sənədlərinin ödənilməsi üçün müştərinin hesablaşma hesabının bank tərəfindən kreditləşdirilməsi. Bu zaman bank müştərinin hesabından vəsaiti tam həcmdə çıxarır, yəni avtomatik olaraq müştəriyə vəsait qalığından artıq məbləğdə kredit verir.
Overdraft adi kreditdən onunla fərqlənir ki, müştərinin hesabına daxil olan bütün məbləğlər borcun ödənilməsinə yönəldilir. Bəzən overdraftdan istifadə üçün güzəşt müddəti verilir, bu müddət ərzində kreditdən istifadəyə görə faiz tutulmur. Bu, bankın kredit siyasətindən asılıdır.
Fərdlər üçün təsvir olunan konsepsiyanın təfsiri fərqlidir:
Overdraft (kredit-overdraft) — müvəqqəti vəsaitə ehtiyacı olan borcalan tərəfindən istifadə edilə bilən kreditdir.
Bir çox banklar overdrafta - kreditləşdirilmiş vəsaitlərin həddindən artıq xərclənməsinə icazə verir. Kredit resurslarından istifadə faizlə həyata keçirilir.
Tarixi
İlk overdraft 1728-ci ildə, Vilyam Hoq (William Hog) hesabında olduğundan 1000 funt sterlinq (bu gün demək olar ki, 65 000 funt sterlinq) daha çox pul götürməyə icazə verildikdə verildi. Overdraft bir il əvvəl Edinburqda açılmış Royal Bank of Scotland tərəfindən verilmişdir.
Overdraft standartı
Aşağıda banklar tərəfindən istifadə edilən standart overdraftın hesablanması verilmişdir:
L — overdafrt limiti,
B — son 2 (iki) tam təqvim ayı ərzində milli valyutada cari hesab üzrə orta aylıq kredit dövriyyəsi.
Pk1 — kredit müştərinin cari hesabına əvvəlki (birinci) təqvim ayı üçün daxilolmalar,
Pk2 — kredit son ​​(birinci) təqvim ayı üçün müştərinin Cari hesab qəbzləri.
P — orta aylıq kredit daxilolmalarının 10%-dən çox olmayan (bu % bankdaxili qaydalarla müəyyən edilir) məbləğində overdraft limitinin %-i, lakin milli valyuta ilə müəyyən məbləğdən çox olmayan — hüquqi şəxslər və fərdi sahibkarlar üçün bu məbləğ əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər.
L — overdraft limiti,
B Bp və Bn iki dəyərin minimumudur:
Bp — hüquqi şəxslər üçün — mallar, işlər, xidmətlər və [[Debitor borcları|Debitor borcları| Alınmış [[avanslardan kreditor borcları] ].
3 — hesabat rübündə ayların sayı,
DTn— balans hesabatından mallar, işlər, xidmətlər üzrə debitor borcları — hesabat dövrünün əvvəlinə,
KTk1 — balansdan alınmış avanslar üzrə kreditor borcları — hesabat dövrünün sonuna,
KTn1 — balansdan alınmış avanslar üzrə kreditor borcları — hesabat dövrünün əvvəlinə.
Bp — fərdi sahibkarlar üçün — son hesabat rübü üzrə vergi hesabatına əsasən satışdan orta aylıq gəlir (gəlir).
Dv — son hesabat rübü üçün vergi hesabatına əsasən satışdan əldə edilən gəlir (gəlir),
3 hesabat rübündə ayların sayıdır.
Bn — son 2 (iki) tam təqvim ayı üçün cari hesaba orta aylıq xalis kredit daxilolmaları:
Nk1 — əvvəlki (birinci) təqvim ayı üçün müştərinin cari hesabına xalis kredit daxilolmaları,
Nk2 — son (birinci) təqvim ayı üçün müştərinin cari hesabına xalis kredit daxilolmaları.
P — % overdraft limiti.