cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mirzə Ağa Bağırov
Həyatı
200-dən çox elmi əsərin, 3 monoqrafiyanın müəllifi olan alimin əsərlərinin çoxu xarici ölkələrdə, nüfuzlu elmi nəşrlərdə çap olunmuşdur.
M. Ə. Bağırov ABŞ, Almaniya, Polşa, Macarıstan və digər ölkələrdə keçirilən beynəlxalq elmi konfrans və simpoziumlarında Azərbaycan elmini ləyaqətlə təmsil etmişdir. Onun rəhbərliyi altında 30-dək namizədlik və doktorluq dissertasiyaları müdafiə edilmişdir.
1981-ci ildə M. Ə. Bağırova "Əməkdar elm xadimi" fəxri adı verilmişdir. O, "Şərəf nişanı" ordeni, medallarla təltif edilmiş, bir neçə çağırış Bakı şəhər Sovetinin deputatı olmuş, komissiya sədri seçilmişdir.
Heydər Əliyevin sərəncamı ilə M. Ə. Bağırov 1997-ci ildə Lənkəran Dövlət Universitetinin rektoru vəzifəsinə təyin edilmiş, 2005-ci ilə qədər bu vəzifədə çalışmışdır.
ABŞ-nin Bioqrafik İnstitutu prof. M. Bağırovu 2009-cu ildə dünyada elm üzrə "İlin adamı" elan etmişdir. Bu, həm də onun Azərbaycan elminə qazandırdığı böyük nüfuzun təsdiqi idi.
M. Ə. Bağırov 2011-ci il aprel ayının 8-də Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Əsas elmi nailiyyətləri
Qaz və bərkdielektiriklərin deşilmə mexanizminin araşdırılması, yüksək gərginlikli elektrik boşalmalarının polimer izolyasiya materiallarının elektrofiziki xassələrinin intensifikasiyası üçün istifadə edilməsi, elektrik sahəsinin və radiasiya şüalanmalarının təsiri altında kompozit materialların (polimer və süsə plastiklər) elektrik köhnəlməsinin mexanizmlərinin tədqiqi.
Pentti Aalto
Pentti Aalto(22 iyul 1917 - 30 noyabr 1998)—Finlandiya dilçisi.
Həyatı
Pentti Aalto 1917-ci ildə anadan olmuşdur. 1935-ci ildə Helsinki Universitetində klassik ədəbiyyat, sanskrit dili və müqayisəli dilçilik, Altay ədəbiyyatını öyrənmişdir. 1949-cu ildə həmin universitetdə doktorluq işini müdafiə etmişdir. 1949-1958-ci illər arasında müqayisəli dilçilikdən mühazirələr oxumuş və 1958-ci ildə professor adı almışdır. O, tədqiqatları ilə bağlı Monqolustan, Türkmənistan, Hindistan və Koreyada ekspedisiyalarda olmuşdur. Onu daha çox Altay dilləri maraqlandırmışdır. 1951-ci ildə o, Q. Ramstedtin və mühazirələrini, 1952-1966- cı illərdə isə «Einfuhrung in die altaische Sprachwissenschaft» adlı böyük əsərini çap etdirmişdir. Bunlardan başqa Q. Ramstedtin «Additional Korean Etymolögies», «Torgutische Lieder» əsərləri ilə yanaşı həm onun, həm də G. Granönün qədim türk abidələri ilə bağlı əsərlərini də çap etdirmişdir. O, həmin əsərdə özünün topladığı materialları tədqiq etmişdir. «G. J. Ramstedt und die Inschrift von Tonjukuk» adlı məqaləsi və «Two Old-Turkic Monuments of Mongolia» adlı əsərinin qədim türk abidələrinin tədqiqi sahəsində əhəmiyyətli rolu var. «Old Turkic epigraphic materials. Gathered by J. G. Granö», «Uralisch und Altaisch», «Oriental Studies in Finland 1828-1918», «Der Name und das Siegel Cinggis-Khans», «Finnish Expeditions to Central Asia», «İranian Contacts of the Turks in Pre-İslamik Times» və s. əsərləri türkoloji baxımından qiymətli əsərlərdir. Aalto monqol dili ilə də bağlı bir sıra əsərlər çap etdirmişdir. «Finnish olut and humala, once again» adlı məqaləsində türk dili ilə bağlı yeni faktlarını və müşahidələrini qeyd etmişdir. Aaltonun çap etdirdiyi əsərlər «Studia Orientalia»nın 47 və 59-cu cildlərində toplanmışdır.
Pentti Aalto 30 noyabr 1998-ci ildə vəfat edib.
Passiflora sodiroi
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aşağı Reyn
Coğrafi mövqeyi
Şöbənin sahəsi 4755 km².Şöbənin ərazisində Reyn çayı axır.
Tarixi
Aşağı Reyn yaradılışından sonra iki dəfə,  Almaniyanın tərkib hissəsi olub: İlk dəfə (1871-ci ildən 1918-ci ilə qədər)  Fransa-Prussiya müharibəsində məğlubiyyət nəticəsində, ikincisi (1940-1945) - İkinci Dünya müharibəsi dövründə.
İnzibati-ərazi bölgüsü
Aşağı Reyn şöbəsində İnzibati islahatdan əvvəl  7 rayon var idi. thumb|Strasburq Prefecture
Devalvasiya
Devalvasiya — (de — enmə, valeo — dəyəri) pul vahidinin qızıl məzmununun rəsmi azalması, yaxud milli valyutanın qızıla, gümüşə, xarici valyutaya görə məzənnəsinin aşağı düşməsi deməkdir. Müasir şəraitdə termin stabil valyutalara nisbətən enən milli valyutada işlənilir.
Revalvasiyaya əks olaraq, devalvasiya milli banklarda milli valyutanın idarə olunması aləti kimi baxılır.
Devalvasiya və inflyasiya
İnflyasiya termini devalivasiya termininə yaxındı, amma birinci milli valyutanın yerli bazarda alıcılıq qabiliyyətinə aiddi, ikinci isə xarici valyutaya görə alıcılıq qabiliyyətinə. Mənaca ikisi də alıcılıq qabiliyyətini xarakterizə edir. Valyutanın devalvasiyası ölkə daxilindəki inflyasiya səbəbindən də ola bilər. Xarici valyutanın inflasiyaya uğramasından da milli valyuta devalvasiyaya uğramadan inflyasiyaya uğraya bilər. Əgər xarici valyuta deflyasiyaya uğrasa devolvasiya inflyasiyasız ola bilər.
Rəsmi devalvasiya
Rəsmi devalvasiyada Mərkəzi Bank milli valyutanın devalvasiyanı rəsmən təsdiq edir.
Gizli devalvasiya
Gizli devalvasiyada dövlət pulun əsl qiymətini xarici valyutaya görə dövrdən çıxarmayaraq aşağı salmağa başlayır.
Fərqləri
Rəsmi devalvasiyada əmtəə qiymətlərini aşağı qiymətə düşməyə doğurur, amma gizli devalvasiyada bu öz özünə olmur.
Devalvasiya nümunələri
1992-ci ildə funtun enməsini misal göstərmək olar, Corc Soros bundan böyük gəlir əldə edə bilmişdi. Spekulyantların təzyiqi altında dövlət qərara aldı ki, valyutanı saxlamağa lüzum yoxdur. Funtun alman markasına qarşı enişi o vaxt 12% təşkil edirdi.
Azərbaycanda devalvasiya
Azərbaycanda devalvasiya 21 fevral 2015-ci ildə baş verdi. Milli bank manatın 1 dollara görə dəyərini 1.05 AZN təyin etdi. Devalvasiya 33.8% oldu. 21 dekabr 2015-ci ildə isə 2-ci devalvasiya oldu və 1 ABŞ dollarının rəsmi məzənnəsini 1,55 manat səviyyəsində qərarlaşdı
Sulaj-Bonval
Sulaj-Bonval  — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Layol kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
INSEE kodu — 12273.
Kommuna təxminən Parisdən 470 km cənubda, Tuluza şəhərindən 165 km şimal-şərqdə, Rodezdən isə 45 km şimal-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 273 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 174 nəfər arasında (15-64 yaş) 137 nəfər İqtisadi cəhətdən fəal, 37 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 78.7%, 1999-cu ildə 77.9%). Fəal olan 137 nəfərdən 127 nəfər (70 kişi və 57 qadın), 10 nəfər işsiz (3 kişi və 7 qadın) idi. 37 hərəkətsiz 8 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 21 nəfər - təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Zərifə Cəbrayılova
Zərifə Qasım qızı Cəbrayılova — texnika elmləri doktoru, dosent.
Həyatı
Cəbrayılova Zərifə 14 iyun 1961-cı ildə Dəvəçidə anadan olmuşdur
1984-cü ildə Ç.İldırım adına Azərbaycan Politexnik İnstitutunun "Avtomatika və hesablama texnikası" fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Elmi fəaliyyəti
1984-cü ildə təyinatla Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Avtomatlaşdırılmış İdarəetmə Sistemləri şöbəsinə işə qəbul olunmuşdur.
1996-ci ildə Kibernetika İnstitutunda "Təşkilat idarəetmə sistemlərində qərarların qəbul olunması metodları" mövzusunda dissertasiya müdafiə etmişdir. Texnika elmləri namizədi və dosentdir.
Süni intellekt texnologiyaları çərçivəsində qeyri-səlis məntiq üsullarinin tədqiqi, tətbiqi və inkişafi istiqamətində çətin formalizə olunan bir sıra predmet sahələri üçün metod və alqoritmlər işləmişdir. Hazırda süni intellekt texnologiyası üsullarının tətbiqi ilə müxtəlif predmet sahələrində qiymətləndirmə məsələlərinin, insan resurslarının idarə olunması ilə bağlı qərarların qəbul olunması məsələlərinin həlli və müvafiq sistemlərin reallaşdırılması problemləri ilə məşğul olur.
121-dan çox elmi məqalənin müəllifidir. Onlardan 66-sı xarici elmi mətbuatda dərc edilmişdir.
İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun Tədris-İnnovasiya Mərkəzində və BDU-da pedaqoji fəaliyyət göstərib.
İnstitutda təsis olunan "İnformasiya texnologiyaları problemləri" jurnalının məsul redaktorudur.
İnstitutun elmi seminarının katibidir.
Hazırda institutda baş elmi işçi vəzifəsində işləyir.
İnstitutun Tədris-İnnovasiya Mərkəzində pedaqoji fəaliyyət göstərir.
Nəhəng çala
Nəhəng çala -  evorzion çuxur- eni bir neçə metrə bərabər olan təbii yarımdairəvi çuxur, içərisində daş aparan suyun fırlanma hərəkəti nəticəsində bərk süxurlarda əmələ gəlir. Buzlağın  yatağında, şəlalənin dibində, dar  tənginin yanlarında, dəniz sahil­lərində yaranır.
Joze Alvalade Stadionu
Joze Alvalade Stadionu (Estádio José Alvalade) — Portuqaliyanın Lissabon şəhərində 2003-ci ildə inşa edilən stadion. Bu stadionun ev sahibi Sportinq Lissabon komandasıdır.
Proprioseiopsis amotus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Örənqala
Örənqala — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
Şəhidlər
1-ci Qarabağ döyüşlərində şəhid olanlar
2-ci Qarabağ döyüşlərində şəhid olanlar
Meqiddo döyüşü
Meqiddo döyüşü,Nablus meydan döyüşü,Nablus yarması və ya Nablus məğlubiyyəti(ingiliscə: Battle of Megiddo) — Birinci Dünya müharibəsində Antanta qüvvələri qarşısında Osmanlı ordusunun məğlubiyyəti və bütün Suriyanın Osmanlı İmperiyası tərəfindən itirilməsi ilə nəticələnən döyüşdür.
Bidens bigelovii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Meqiddo döyüşü
Mustafa Kamal Atatürk 7-ci Ordu Komandanı təyin olunanda İldırım Ordular Qrupunun tərtibi bu şəkildə idi: İordan çayı ilə Nablusun cənubu arasında yerləşmiş olan 7-ci Ordu; Bu tərtibatın sağında 8-ci Ordu ilə solunda İordan çayı idi. Mərkəz dəbilqən art bölgəsində isə 4-cü ordu taktika yazmış olma ilə götürmüşdü. Mustafa Kamal Atatürkün bu zaman tikdirdiyi kəşflər və almış olduğu kəşfiyyat nəticələrinə görə, bir ümumi hücumun başlanmaq üzrə olduğu müəyyən edilmişdi.
Yalnız Mustafa Kamal Atatürk komandanlığı altındakı 7-ci Ordu Dəməşq və Hələbdən şimala çəkilərək, Kilis cənubundakı Muslimiyədə müdafiə xətti yaratdı. Mudros müqaviləsinə qədər keçən zamanda, Britaniya İmperiyası qoşunlarının Toros keçidlərindən Anadolu içlərinə sızmasını qarşısını aldı.
Döyüşün başlanması
İldırım Ordular qrupuna (4, 7-ci və 8-ci Osmanlı ordusu) qarşı vuruşan general Edmund Allenby başçılığı ilə İngilislər Fələstin içlərinə mindikdən sonra 9 dekabr 1917-ci ildə Qüds düşmüşdü.
1918-ci ilin yazında Fələstində Osmanlı-İngilis cəbhəsi, İordaniyadan Təl-Əviv'ə qədər uzanırdı. Yaxşıca kiçilmiş olan üç Osmanlı ordusundan iki cəbhənin qərbində, biri də şərqində yerləşirdi. Osmanlı ordularına komandanlıq edən Otto Liman fon Sanders şərqdən hücum gözlədiyindən bu təbəqəyə üstünlük verməyə başladı. Beləliklə Allenby Sentyabrın 19-də cəbhənin qərbində 1-ə 10 üstün qüvvələrlə Osmanlı müdafiə mövqelərini sökdü. Açılan yolda sürətlə gedən süvari qoşunları sahil zolağından sürətlə keçdikdən sonra, iç təbəqəyə yönələrək şimaldakı çəkilmə xətlərini kəsdilər. Qüdsün şimalında Nablus bölgəsində yerləşən Türk yürüş qolları İngilis Kral Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən həyata keçirilən hücumları ağır itkiyə məruz qaldı.
Döyüşün gedişatı
İngilis generalı Allenby komandanlığı altındakı döyüş vəzifə qüvvəsi, piyada və süvari 191.000 personal və Britaniya İmperiyası ordusunun yeni istifadə etməyə başladığı Yarı tırtıllı (half track) yüngül zirehli maşınlardan mütəşəkkil idi. Buna qarşı olaraq bu döyüş qüvvəsinin qarşısında 40.000 piyada tüfəngi gücündəki Osmanlı qoşunları yer alırdı. Birləşmiş Krallıq hücum qüvvəsi İldırım Ordular Qrupunu sıxışdıraraq müdafiə xətlərini pozmağa başladı. Mustafa Kamal Atatürkün komandanlığı altındakı 7-ci Ordu polad nüvə əsasında müqavimət göstərərkən, 8-ci Ordu müdafiə xətti dağıldı. Müdafiə xəttinin dağılması ilə əlaqədar 7-ci və 4-cü Ordular Dəməşq istiqamətinə çəkilməyə başladılar. 7-ci Ordunun çəkilişini, düşmən aryerqard qolları ilə təmas edərək komandanlıq edən Mustafa Kamal Atatürk, 7-ci Ordunun qılınc qüvvələrini Britaniya İmperiyası hücum qüvvəsinə ezdir-mədən şimala çəkməyi bacardı. Şimal istiqamətinə çəkildikdən sonra, 22–23 Sentyabr tarixlərinə Britaniya İmperiyası qoşunları tərəfindən əhatə edilən 7-ci Osmanlı ordusu İordan çayının şərq-şimal şərq hissəsinə çarx edərək özünü məhvdən xilas etdi. 200px|thumb|right|Döyüşün gedişi. 19–24 sentyabr 1918-ci il
Mustafa Kamal Atatürk İngilis süvari Diviziyasının getməsini dayandırmağa çalışdısa da, 1 Oktyabrda Dəməşqi də itirincə 11–13 Oktyabr tarixlərində Hələbdə padşahın baş adyutantı polkovnik Əbdüllətif Naci Eldəniz bəyə çox gizli teleqram göndərərək barışıq üçün müraciət etməsini və Əhməd İzzət Paşanın yeni kabinetində onunla birlikdə Əli Fəthi Okyar, Həsən Tahsin (Uzer), Rauf Orbay, İsmayıl Canbulad, Camal Əzmi ilə Şeyxülislam Mustafa Xeyri Əfəndinin də yer almasını təklif etmişdi.
İldırım Ordular Qrupu komandanlığından verilən əmrlə əldə qalan Osmanlı qoşunlarının Hüms mühafəzəsi cənubunda müdafiə xətti quraraq yazmış olmaları bildirilib. Dəməşqin 1 Oktyabrdakı itkisi, gücü olduqca düşmüş olan birliklərin Xüms cənubunda yazmış olmasını qarşısını aldı. Qərargahdan verilən ikinci əmrlə əldə qalan birliklərin sürətlə Hələbə çəkilərək burada bir müdafiə xətti qurulması əmr edildi. Artıq böyük əksəriyyəti 7-ci Ordu birliklərindən ibarət olan Osmanlı müdafiə qüvvələri Hələb ətrafında yerləşdilər.
Hələb küçə döyüşləri
Zirehli yarı tırtıllı faktorlardan kabineti İngilis kəşfiyyat birlikləri 23 oktyabr 1918-ci ildə Hələb cənubi varoş-larına çatdı. Hələbin cənubunda ilk təmas döyüşləri başlayarkən, şəhərin şərqindən hücum edən Şərif Faysal başçılığı ilə Ərəb qoşunları Hələb qalası və hökumət evini işğal etdi. Hələb şəhəri daxilində binalardan Türk qoşunlarına atəş açılmağa başladı. İngilis kəşfiyyat birlikləri və Ərəb qoşunları ilə küçə döyüşləri başladı.
Hələb Şimali / Kilis Cənubi İldırım Ordular Qrupu müdafiə xətti
Allenbynin başçılığı ilə Britaniya İmperiyası hücum vəzifə qüvvə dəstək ünsürlərinin Oktyabrın 26-da Hələbə çatması nəticəsində Mustafa Kamal Atatürkün komandanlığı altındakı 7-ci Ordu birlikləri Hələbdən çəkilmək məcburiyyətində qaldı. Yıldırım Ordular Qrupu Komandanlığından aldığı əmrlə, əldə qalan qoşunları yenidən yazmış olması ilə tapşırılan Mustafa Kamal Atatürk; bağlı aktları başa vurduqdan sonra, müdafiənin daha asan olması Hələbin Şimalı — Qoşma və Müslimiyə mövqelərinə 7-ci Ordu qüvvələrini yerləşdirdi.
Hətta 26 oktyabrda Bağdad Dəmir Yolunun çəngəl nöqtəsi olan Müslimiyə Stansiyanı da itirərək İstanbul istiqamətinə İraq cəbhəsində olan Əli İhsan Sabis Paşa komandanlığı altındakı 6-cı Ordu arasındakı əlaqənin kəsilməsinə yol açdı.
2014 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatı – Qadınlar 69 kq
2014 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatı – Qadınlar 69 kq — Qadınların ağır atletikadakı çəki dərəcəsində beşinci müsabiqəsi olub, maksimum bədən çəkisi 69 kiloqram olaraq təyin edilmişdir. Turnir 13-14 noyabr 2014-cü ildə 2014 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatının baş tutduğu Qazaxıstanın Almatı şəhərində keçirilmişdir.
Meqiddo döyüşü
Nəticə
Britaniya İmperiyasının Osmanlı Dövləti ilə apardığı Birinci Dünya Müharibəsi müharibələr sırasının ən can alıcı müharibəsi olaraq tarixdəki yerini aldı. Britaniya İmperiyasının qəti qələbəsi ilə nəticələnən müharibə nəticəsində Osmanlı Dövləti bütün İordaniya və Suriyanı itirərkən, 4-cü və 8-ci Orduları da yox oldu. Döyüşün bu şəkildə nəticələnməsi Osmanlı Dövlətinin Birinci Dünya Müharibəsindən çıxarılmasını sürətləndirdi.
38 gündə 560 km. İrəliləyən İngilislər, 5 min itki verərək 75 min əsir aldığını iddia edilir.
Bu məğlubiyyət, bir tərəfdən dolayı olaraq Mosul və Kərkükün itkisinə səbəb oldu, digər tərəfdən də Mustafa Kamal Atatürkün İskəndərun və Antakya üzərindəki israrlı mövqeyinin mənbəyi olaraq daha sonra bu bölgələrin Hatay olaraq Türkiyəyə qoşulmasını təmin etdi.
Osmanlı ordusunun döyüş rejimi
İldırım Ordular Qrupu
Nəştərvari termopsis
-  cinsinə aid bitki növü.
Botaniki xarakteristikası:
Çoxillik ot bitkisidir. Yerüstü hissələri üfüqi və şaquli kökləri, çoxsaylı düyünləri, əlavə kökləri, 2m və daha çox dərinliyə gedə bilir. Gövdəsinin hündürlüyü 60sm, düz, şırımlı, aşağı hissələri azacıq odunlaşmış, tükcüklü və budaqlanandır. Gövdəsi sıx örtüklə örtülən yarpaqcıqlardan ibarət uzunsov və ya uzunsov-neştərşəkilli formalı, uzunluğu 2,5-8sm, eni isə 0,5-1 sm-ə bərabərdir. Hər bir yarpağı 2 neştərşəkilli yarpaqcıqdan ibarətdir. Çiçəkləri sarımtıl kəpənəkçiçəklilər tipindən ibarət olan tacdan, uzunluğu 3sm, kiçik kasa yarpaqlarından və sonu 20 sm uzunluğunda fırça ilə qurtarır. Meyvələri xətti, düz və ya azacıq qövsşəkilli, 7-15sm, toxumlarının uzunluğu 1-9 sm, eni isə 1sm-ə bərabərdir. Toxumları yaşılımtıl-qara, uzunluğu 3-5, eni isə 2-3,5 mm-ə bərabərdir.
Meqiddo döyüşü
Osmanlı ordusunun döyüş rejimi
Otto Liman fon Sanders, qərargah rəisi polkovnik Kazım İnanc
Nəştərvari termopsis
Botaniki xarakteristikası:
Bitkinin xammalı butonizasiya başlayan vaxtda (may-iyun) toplanılmalıdır. Eyni zamanda çiçəkli bitki və çılpaq zoğları toplanılır. Toxumları tam yetişmə zamanı toplanılmalıdır. Toplanılan xammal açıq, lakin kölgəli, yaxşı ventiliyasiyalı (40ОС) naveslərdə, çardaxda 1-2 sm qalınlığında 50-60ОС temperaturda, quruducu şkafda qurudulmalıdır.
İysiz, qeyri-müəyyən dadlı olub, zəhərlidir.
Tərkibi və təsiri:
Gövdəsinin tərkibində 1-2,5% alkaloidlər, xinolizidin törəmələri vardır. Bundan başqa termopsin, hemotermopsin, paxikarpin, anaqirin və başqa maddələr vardır. Eyni zamanda tərkibində termopsilançin qlükozidi, saponinlər, aşı maddələri və qatran vardır.
Analeptik dərmandır. Qanda nikotinin qatılığını aşağı salır.
Yabanı çoxillik ot bitkisi olan termopsis otu çiçəkləmə başlayan zaman otu keyfiyyətli xammal və dərman hesab edilir. Keyfiyyətli dərman kimi bitki və toxumlarından istifadə edilir. Toxumlarının tərkibində 2-3% alkaloidlər və çitrizin tapılmışdır.
Neştərşəkilli termopsis toz, cövhər. Öskürəkkəsici dərmandır.
Termopsis həb (termopsis tozu 0,01q, natrium hidrokarbonat 0,25q). Öskürəkkəsici dərmandır.
Kodelak həb. Öskürəkkəsici dərmandır.
Termopsis ekstraktı. Öskürəkkəsici dərmandır.
Termopsis quru ekstraktı, həb 0,05q. Öskürəkkəsici dərmandır.
Yeniyetmələr üçün öskürəkkəsici mikstura. Öskürəkkəsici dərmandır.
Sititon 0,15 % məhlul (sitizin alkaloidi). Analeptik dərmandır.
Tabex həb, 0,0015q (sitizin alkaloidi). Nikotin düşüncəsini təcrid etmək üçün.
Otundan öskürək əleyhinə keyfiyyətli məhlul, ekstrakt və toz hazırlanır. Toxumlarından alınan çitizin maddəsindən hazırlanan çitito preparatı tənəffüs mərkəzini qıcıqlandıran keyfiyyətli dərman maddəsidər. Çitizindən eyni zamanda tabeks adlı dərman hazırlanır ki, bu dərmandan siqaretin tərgidilməsində istifadə edilir.
Jan-Pyer Abel-Remüza
Jan-Pyer Abel-Remüza(5 sentyabr 1788, Paris — 2 iyun 1832, orda) — fransız şərqşünası.
Həyatı
Jan-Pyer Abel-Remüza 1788-ci ildə anadan olmuşdur. Əsas etibarilə Çin dilinin tədqiqatçısı kimi tanınır, 1811-ci ildə «Essai sur la langue et la littérature chinoises» və 1813-cü ildə «Recherche historique sur la médecine des Chinois» adlı əsərləri çapdan çıxır. 1814-cü ildə professor adını almışdır. 1816-cı ildə isə Akademiyaya üzv seçilmişdir. 1822-ci ildə Parisdə «Société Asiatique» dərnəyini yaratmışdır və dərnəyin orqanı olan «Journal Asiatique» dərgisini nəşr edir. Remusat «Éléments de la grammaire chinoise» (1822), «Mélanges asiatiques» (1825), «Nouveaux melarşa asiatiques» (1828) elmi əsərlərinin müəllifidir. Türkologiya sahəsində «Recherches sur les langues tartares» (1820) əsəri ilə tanınmışdır. 1822-ci ildə C. L. Spasskinin «Drevnosti Sibiri» adlı elmi əsəri haqqında elmi məqalə hazırlamışdır.
Cəsarət Əliyev
Pedaqoji fəaliyyəti
BDU Astrofizika kafedrasında “Nəzəri astrofizika” və “Relyatvistik obyektlər” mövzuları üzrə mühazirələr oxunmuş, iki elektron dərslik hazırlanmışdır.
Bəğlan vilayəti
Bəğlan vilayəti — Əfqanıstan İslam Respublikasının 34 vilayətindən biri.
Sahəsi 21.118 km², 2009-cu ilin əvvəlinə olan məlumata əsasən əhalisi 818.6 min nəfər, inzibati mərkəzi isə Pul-i Xumri şəhəridir. Əhalisinin 50%-ni taciklər, 20%-ni puştunlar, 15%-ni həzaralar, 12%-ni özbəklər və 1%-ni tatarlar təşkil edir.
Passiflora sprucei
(Passiflora sprucei) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qanlı yumruq 2050 (film, 2005)
"Qanlı yumruq 2050" — ABŞ filmlərindən biridir. Digər adı "Qanlı yumruq 8: Çətin çıxış yolu" kimi səslənir.
Məzmun
2050-ci il, Los Anceles. Los Anceles küçələrinin döyüşçüsü olan Aleks Denko qardaşı Connini öldürən qatillərin axtarışındadır...
Hakim (film, 1966)
Məzmun
Film futbol üzrə beynəlxalq dərəcəli hakim, FİFA-nın qızıl fit sahibi Tofiq Bəhramova həsr olunmuşdur. Filmdə ən nadir arxiv materiallarından və futbol üzrə 8-ci Dünya çempionatını əks etdirən kino kadrlarından istifadə edilmişdir. Həmin yarışlardan birində Tofiq Bəhramov çempionatın baş mükafatı olan "Qızıl İlahə"yə sahib olmuşdur.
Tamaşaçının diqqət mərkəzində olan oyunun hakimi meydanda çox böyük iş görür, oyunu idarə edir, bəzən oyunçunu sakitləşdirməli olur... Filmdə bütün bunlardan danışılır. T. Bəhramovla müsahibə də filmə daxil edilmişdir.
Nimrud
300px|thumbnail|Nimruddan olan Lammasu fiquru. E. ə. 883-859-cu illər. Perqam muzeyi, [[Berlin]] Nimrud (və ya Nəmrud) — Qədim Assuriyanın Kalhu adlanan şəhərinin vaxtı ilə yerləşdiyi təpəliyin adıdır. İraqın Mosul şəhərinin yaxınlığında yerləşir. Burada e.ə. XIII əsrdə I Salmanassar tərəfindən paytaxt Nineviyadan 4 mil aralıqda şəhər salınmışdı. E.ə. 885-ci ildə Aşşurnasirpal paytaxtı buraya köçürür və şəhəri bərpa edir. Kalax şəhəri Nineviyadan daha çox mövcüd olur və eyniadlı əyalətin mərkəzinə çevrilir.
Şəhər vaxtı ilə hündür dördbucaq formasında olub və Dəclə çayı ilə yuyulub. Hal hazırda burada 4 qrup qalıqlar var. Nimrudda yerləşən şəhər qalıqları 1845-1847-ci illərdə Leyard tərəfindən araşdırılıb. Şimalda yerləşən qalıqlar ən qədimdir və Aşşurnasirpalın sarayının qalıqlarıdır. Mərkəzdə yerləşən qalıqlar onun sələfi II Salmanasara aiddir. Cənub-qərbdə yerləşən qalıqlar Assarqoduonun bitirilməmiş sarayının qalıqlarıdır. Nimrudda həmçinin kiçik məbədin qalıqları yerləşir. Sarayların divarlarında yerləşən barelyeflər Assuriya mədəniyyətinin öyrənilməsində mühüm mənbələrdir.
2015-ci ilin mart ayında İŞİD terror qruplaşmasının silahlıları Nimrudun qalıqlarını ağır texnika vasitəsilə məhv ediblər.
Türkistan termopsisi
—  cinsinə aid bitki növü.
Alvaro Servantes
Alvaro Servantes (doğ. 12 sentyabr 1989) - İspaniyalı teatr və kino aktyoru.
Cənubi-Zadunay bölgəsi
thumb|300px|Macarıstanın regionları Cənubi-Zadunay bölgəsi və ya Cənubi Transdanubiya   — statistik (NUTS 2) Macarıstan regionu, Baranya, Şomod, Tolna medyeləri  daxildir.
Sahəsi 14 169 km². Əhalisi — 940 585 nəfər (2011-ci ilin məlumatları). 2001-ci ildə işsizlik səviyyəsi 7,8 % təşkil edirdi.
Alvaro Servantes
Bioqrafiya
17 yaşı olarkən, Alvaro La invasion de los padres mutantes adlı qısametrajlı filmdə özünün ilk baş rolunu ifa edir; iki il sonra isə (yəni 2008-ci ildə), o Kataloniyalı kinorejissor Silvia Muntun "Bəraət" filmində aktrisa Laia Marull ilə birgə çəkilmişdir. Həmin ildə o həmçinin İnma Turbaunun "Asılmışın oyunu" adlı romanın katalanca ekranizasiyasında baş rolda çəkilmək üçün keçirilən yarışmada qalib gəlir və burada o Klara Laqo ilə birgə çəkilməyə başlayır. Məhz bu filmdə göstərdiyi mükəmməl performansa görə, Alvaro "Ən yaxşı debüt roluna görə" Qoya Mükafatına namizəd seçilmişdi.
Mario Kasas və Maria Valverde ilə yanaşı, Alvaro rejissor və ssenari müəllifi Federiko Moççianın iki adaptasiyasında çəkilmişdi; onlardan biri Göyün yeddinci qatında (2010), digəri isə ''Göyün yeddinci qatı. Mən səni istəyirəm'' (2012) filmləri idi. 2011-ci ildə ekranizasiya olunmuş "Hanna" filmində isə, o irlandiyalı aktrisa Sirşa Ronan ilə birgə çalışmağa başlamışdı.
2012-ci ildə rejissor Xavier Villaverde tərəfindən ekranizasiya olunmuş Mələklərin seksi filmində, Alvaro Astrid Berje Frisbi və Lorens Qonzaleslə birgə çəkilmişdi. Filmdə o homoseksual gənc rolunu ifa etmişdi.
Kino ilə parallel şəkildə, Alvaro həmçinin bir sıra teleseriallarda da çəkilmişdi. Onların içərisində "Okeanın ürəyi", "Bədr gecəsi" və "Al rəngli burun"  kimi teleserialların adlarını qeyd etmək olar.
Mükafat və nominasiyalar
Qoya Akademiyasının İllik Mükafatları Malaqa Kino Festivalı Neoks Fan Mükafatı
Pirbudaq
Pirbudaq — müstəqil Qaraqoyunlular dövlətinin ilk sultanı (şərti olaraq).
Həyatı
Pirbudaq atası Qara Yusif Dəməşqdə həbsdə olarkən dünyaya gəlmişdir. Daha sonra Əhməd Cəlayır Pirbudağı oğulluğa götürmüşdür. 1405-ci ildə Qara Yusif və Əhməd Cəlayir həbsdən azad edilmişdir.
Pirbudaq 1410-cu ildə Qaraqoyunlular Cəlairiləri məğlub etdikdə hakimiyyətə gəlmişdir. Bunun səbəbi Pirbudaqın atası Qara Yusifin şah nəslindən gəlmədiyi üçün adətlərə görə taxta çıxa bilməməsi idi. Ancaq Qara Yusif əvvəlcədən oğlunu müttəfiqi Əhməd Cəlayıra oğulluğa verdiyi üçün Pirbudaq uşaq yaşında hakimiyyətə gəlir, ali hakimiyyət isə atasında qalır. 1412-ci ildə Kür çayı sahili döyüşündə məğlub edilənlər arasında olan gürcü hökmdarı I Konstantin özünü məğrur apardığına görə Qara Yusif və Pirbudaq onu öz əlləri ilə öldürür.
Pirbudaq 1413-cü ildə vəfat etdi. Bundan sonra Qara Yusif xütbəni öz adına oxutdurub, Qaraqoyunlu səltənət taxtına əyləşdi.
Obduksiya
Obduksiya (,, - örtmək) — okean litos­ferinin materik tavaları kənarının ("yeni qlobal tektonika" nəzəriyyəsinə mü­vafiq) üstəgəlməsi.
Haqqında
Obduksiya bir litosfer plitəsinin digərinin üzərinə hərəkətidir. Subduksiya prosesinin əksi. Okean tipli plitənin qitə plitəsi altına gömülməsi (subduksiya) prosesində birincinin bütün kütləsi "udula" bilmədiyi halda, "artıq qalan" hissəsi qonşu plitənin üzərinə aşıb, tökülür. Müasir geodinamik rekonstruksiyaya əsaslanaraq, tədqiqatçılar belə fikrə gəliblər ki, Göyçə-Həkərə melanj zonası obduksiya nəticəsində yaranmışdır.
Qoltuq blokadası
Qoltuq blokadası, aksillar blokada — periferik regional anesteziya metodu olub, əsasən yuxarı ətraflarda aparılan xüsusilə mil, dirsək, bilək, əldarağı, falanqa sümüklərinin osteosintezlərində, barmaqların replantasiya əməliyyatlarında həm anesteziya həm də əməliyyat sonrakı ağrılara qarşı müalicə üsulu kimi tətbiq edilir. Bu zaman blokada müvafiq qoltuq nahiyəsindən xüsusi iynə vasitəilə daxil olaraq, yerli keyləşdirici preparat yeridilməklə əldə edilir. Bu üsul qoltuqdan inyeksiya olduğuna görə qoltuq blokadası yaxud aksillar blokada adlandırılır. Uzunmüddətli müalicə üçün isə xüsusi iynənin mənfəzindən kateter yridilir. Kateter dörd aşağı boyun sinirlərinin və qismən IV boyun və I döş sinirlərinin ön şaxələrinin təşkil etdiyi bazu kələfinə yerləşdirilir. Xüsusi portatip infuziya nasosu ilə kateterə davamlı olaraq yerli keyləşdirici preparat yeridilir. Bu zaman anesteziyanın müddəti tətbiq olunan preparatın təsir qüvvəsindən, həcmindən, inyeksiyanın dəqiq icra edilməsindən asılı olaraq qısala və uzana bilir.
thumb|260px|Regional anesteziya: bazu kələfinin qoltuq nahiyəsindən blokadası
Ümumi texniki aspektlər
Regional anesteziya müşahidə manitoru altında (EKQ, arterial təzyiq, pulsoksimetr) tam sterillik göznəlilməklə icra edilməlidir. İlk olaraq müdaxilə olunacaq nahiyə tibbi benzin vasitəsilə yağsızlaşdırılmalı, dezinfeksion məhlulla üç dəfə yuyulmalı və steril materialla izolə olunmalıdır. Punksiya olunan yer yerli keyləşdirici inyeksiyası ilə infiltirasiyalaşdırılır. Ultrasəs müayinəsi ilə sözü gedən sinirlər vizuallaşdırılaraq xüsusi iynənin köməyi ilə bud sinirinin dövrəsinə yerli keyləşdirici məhlul yeridilir. Bəzən ültrasəs müayinəsi ilə yanaşı sinirlərin yerini təyin etmək üçün mikroelektrik sinir stimulyatorlarından da istifadə edilir. 0,3–0,5 mA/0,1 ms şiddətli impulslara verilən cavab refleksə əsasən lokalizasiya müəyyən edilir. İntraskalenar blokada üçün xarakterik cavab refleksi bütün çiyinin rəqsi hərəkəti sayılır.
Mirqafar Seyidov
Mirqafar Seyidov — Nəqliyyatda Baş Polis İdarəsinin sabiq rəisi, polis general-mayoru.
Həyatı
Seyidov Mirqafar Mircəfər oğlu 1965-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Şahtaxtı kəndində anadan olmuşdur. 2005-ci ildə Naxçıvan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdir. 1983–1985-ci illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur.
2014-cü ilin noyabr ayında Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2009-cu il 1 iyul tarixli 393 nömrəli Sərəncamı ilə polis general-mayoru ali xüsusi rütbəsi verilmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2006-cı il 30 iyun tarixli 1545 nömrəli Sərəncamı ilə Cinayətlərin qarşısının alınması və açılması, ictimai təhlükəsizliyin təmin edilməsi sahəsində fərqləndiyinə görə "İgidliyə görə" medalı ilə təltif olunmuşdur.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2015-ci il 1 iyul tarixli Sərəncamı ilə Cinayətkarlığa qarşı mübarizədə, ictimai asayişin mühafizəsində, beynəlxalq əhəmiyyətli kütləvi tədbirlər zamanı ictimai təhlükəsizliyin təmin edilməsində və xüsusi tapşırıqların yerinə yetirilməsində fərqləndiyinə görə 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif olunmuşdur.
Ailəlidir, üç övladı var.
Terak (Averon)
Terak (Averon)  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Salveta-Perales kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
INSEE kodu — 12278.
Kommuna təxminən Paris dən 520  km cənubda, Tuluza şəhərindən 95  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 32  km cənub-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 172 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə 98 yaş arasında (15-64 yaş arasında) 64 nəfər İqtisadi cəhətdən fəal, 34 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 65.3%, 1999-cu ildə 66.7%). Fəal olan 64 nəfərdən 57 nəfər (31 kişi və 26 qadın), 7 nəfər işsiz (1 kişi və 6 qadın) idi. 34 hərəkətsiz 10 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 14 nəfər təqaüdçü, 10 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
İsveç əyalətlərinin siyahısı
İsveç əyalətləri - (län) İsveçin ən böyük inzibati bölgüləridir. İsveç 21 əyalətə bölünür.
İlkin denudasiya
İlkin denudasiya- mənaca aparma, daşıma olub, aşınma materiallarının səthi yuyulma yolu ilə  uzaqlaşdırılması. İlkin denudasiyada süxurların parçalanmasında, onların daşınmasında və çökəkliklərdə toplanmasında bütün proseslər / eroziya, abraziya, buzlağın dağıdıcı fəaliyyəti, küləyin rolu və s. / birlikdə iştirak etmir.
Proprioseiopsis amplus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
San-Paulu ştatı
San Paulu (São Paulo) — Braziliyanın əhali və iqtisadi baxımından ən baxımından böyük ştatı. Ştat ölkənin cənub-şərqində qərarlaşır. İnzibati mərkəzi Sau Paulu şəhəridir. Üstəlik şəhər nəyinki, Braziliyanın həm də Cənubi Amerikanın ən böyük şəhəridir. Portuqalca Müqəddəs Pavel adlanır.
Coğrafiya
Braziliyanın cənub-şərqində yerləşir və şimaldan Minas-Jerays, şərqdən Rio-de-Janeyro, cənubdan Parana, qərbdən Matu-Qrosu-du-Sul ştatları sərhədə malikdir. Cənub-şərqdən Atlantik okeana çıxışı vardır. Ən hündür nöqtəsi Jaraqua dağıdır (1135 m).
İnzibati bölgü
İnzibati cəhətdən 15 mezoregiona və 63 mikoregiona bölünürdü.
İqtisadiyyat
Ölkə də istehsal olunan məhzulların ⅓ ştatın payına düşür. ÜDM həcmi 255 milyard dollardır. Burada maşınqayırma, avtomobilqayırma, xidmət sektoru və maliyə inkişaf etmişdir. Üstəlik ştat ərazisində sitrus meyvəçiliyi, şəkər və kofe hasil edilir.
İdman
Ştatda futbol əhali arasında məşhurluq qazanmışdır. Burada 3–4 dünya səvyəli futbol klubu mövcuddur. Məsələn Sau Paulu FK, Palmeyras, Santos, Korintias FK.
Milabad
Milabad — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 22 may 2007-ci il tarixli, 345-IIIQ saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun Milabad qəsəbə inzibati ərazi dairəsi Milabad qəsəbə inzibati ərazi vahidi hesab edilmişdir.
Suriya Prezidenti
Suriya Prezidenti — Suriya Ərəb Respublikasının lideri. Vəzifəni 17 iyul 2000-ci ildən Hafiz Əsədin oğlu Bəşşar əl-Əsəd icra edir.
Namizədliyə aid qaydalar
Suriya konstitusiyasının 84-cü və 85-ci maddələrinə əsasən, Respublika Prezidenti vəzifəsinə namizəd:
31 yanvar 1973-cü ildə Hafiz Əsəd milli böhrana səbəb olan yeni Konstitusiyanı tətbiq etdi. Əvvəlki konstitusiyalardan fərqli olaraq, bu, Suriya prezidentinin müsəlman olmağını tələb etməmiş, Həma, Hüms və Hələbdə Müsəlman Qardaşlar və üləmanın təşkil etdiyi şiddətli nümayişlərə səbəb olmuşdur. Onlar Əsədi "Allahın düşməni" kimi etiketlədilər və onun hakimiyyətinə qarşı bir cihad kimi çağırdılar.
Corlu
Corlu — Azərbaycan Respublikasının Qəbələ rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Coğrafiyası
Kəndin mərkəzindən keçən Bum çayının kənarlarında Şah-Daş bəndi çəkilib. Dağ çaylarının məcradan çıxmasının qarşısını almaqdan ötrü qurulan bəndin möhkəmlənməsi üçün əlavə fəhlə qüvvəsi ilə yanaşı, kənd camaatı da səfərbər olunub. Kənddə altı artezian quyusu qazılıb və bütün məhəllələrdə istifadəyə verilən su həyətlərin əksəriyyətinə çəkilib. Kəndarası yollar yüksək səviyyədə asfaltlaşır. Çuxur Qəbələyə gedən yolun üzərinə beton örtüyü çəkilib.
Toponimikası
Corlu oyk., sadə. Qəbələ r-nunun Mirzəbəyli i.ə.v.-də kənd. Alazan-Əyriçay çökəkliyindədir. Kəndin adı peçeneqlərin cor tayfa adı ilə əlaqələndirilir və "corlar yaşayan kənd" kimi izah edilir. Toponimi Çovurlu çayının adı ilə bağlayanlar da var. Hər iki halda etnotoponimdir. Şəki r-nunun Kiş kəndinin məhəllələrindən biri də Cor adlanır.
Yuxarı Aran
Yuxarı Aran (əvvəlki adı: Komsomol) — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun Komsomol qəsəbəsi Yuxarı Aran qəsəbəsi adlandırılmışdır.
Məhəmməd xan Dəşti
Məhəmməd xan Dəşti (1852-?)—Dəştinin xanlarından, Nasirəddin şah Qacar dövrünün şairlərindən.
Həyatı
Məhəmməd xan Hacı xan oğlu 1852-ci ildə İranın Fars əyalətinin Dəşti bölgəsinin Şunbə kəndində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Şair idi.
İmanbinəsi
İmanbinəsi — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Qaraçanlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Kənd 25 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin uğurlu əməliyyatları nəticəsində Azərbaycana qaytarılıb.
Tarixi
Əsli İmanbinəsidir. Yaşayış məntəqəsi İman adlı şəxsə məxsus binə yerində salındığına görə belə adlandırılmışdır. 1961-ci ildən kənd yerini dəyişərək Tərtər çayı nın sahilindəki Əhmədoğlunun Şamı deyilən yerə köçmüşdür. Ona görə də kənd yerli əhali arasında Əhmədoğlunun Şamı da adlanır.
Bidens malmei
Bidens malmei Bidens malmei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Oleq Strijenov
Oleq Strijenov (rus. Оле́г Алекса́ндрович Стриже́нов; ) — rus aktyoru.
Haqqın dərgahı (film, 1991)
Məzmun
Kinolent Qobustandakı daş yaddaşımızla başlanır. Sonrakı kadrlarda atəşgahlar göstərilir, ulularımızın əvvəllər atəşpərətlik əqidəsinə tapındıqları vurğulanır. Daha sonralar xalqımızın islama inamından söhbət açılır. Və gözəl memarlıq abidələri olan islam məscidlərindən danışılır.
Filmdə İçəri şəhərin Sınıqqala məscidi, Bakıdakı Təzəpir məsscidi, Əmircandakı Muxtarov məscidi, Balakən və Ağdamdakı məscidlər, onların fəaliyyəti haqqında bəhs olunur.
Kinolentdə deyilir ki, inqilabdan əvvəl məscidlərimiz maarifçiliyin inkişafında təsirli rol oynamışdır.
1000000000 (ədəd)
1.000.000.000 (bir milyard) — 999.999.999-dan üstün, 1.000.000.000.000-dən əvvəlki təbii say.
Elmi yazılarda 109 kimi yazılır.
Cənubi Asiya ölkələrində ingiliscə ona 100 kurur (crore) deyilir.
Milyard termini 1.000.000.000i rəqəmini ifadə etmək üçün istifadə edilə bilər. SI Giga prefiksi bu ədədi + 1.000.000.000 dəfə baza bölməni göstərir.
Proprioseiopsis arunachalensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Əhməd xan Abdali
Əhməd şah (Abdali) Dürrani (d. 1722, Multan, Pəncab - ö. 1773, Toba Məruf, Əfqanıstan) — Dürranilər sülaləsinin ilk şahı.
Həyatı
Sadozay soyundan, Abdali elinin rəisi Məhəmmədzaman xanın oğludur. 1737-ci ildə dustaq edilərək İrana, Nadir şah Qırxlı-Avşarın yanına göndərildi. Qısa müddətdə şahın güvənini qazanaraq 1745-ci ildə Mazandaran valisi oldu.
1747-ci ildə Əhməd şah, Avşar hökmdarı Nadir şahın öldürülməsindən sonra soydaşlarından, (Puştunlardan) təşkil olunan yerli güclərə dayanaraq Əfqanıstana yürüdü. Qəndəhara gedərək Hacı Camal liderliyindəki Barakzayi, Şah Vəli xan liderliyindəki Bamizayi və Cahan xan liderliyindəki Popalzayi kimi bütün Puştun qəbilələrini toplayaraq, Loya Cirgə olaraq bilinən Böyük Məclisi təşkil etdi və Əfqanıstan şahı seçildi. Ayrıca Dürr-i Dürran (İnciler İncisi) unvanını aldı.
Kabil və dolaylarını ele keçirdikdən sonra 1747-1769-cu illər arasında Hindistana doqquz səfər etdi. Lahoru və Multanı işgal etdi. Xorasana doğru irəliləyərək 1750-ci ildə Herat və Məşhədi aldı. 1757-ci ildə Dehli səfərinə çıxdıysa da, ordusunda vəba baş göstərincə geri döndü. 1758-ci ildə Pəncaba ard-arda səfərlər təşkil edərək bir hind ordusunu Panipatda məğlub etdi. Sihlərin üsyanını yatırdı, amma Pəncabı idarəsi altına ala bilmədi. 1760-cı ilin əvvəlində, Amu Dəryadan (Ceyhun) Hind okeanına qədər uzanan geniş bir bölgəni əlinə keşirmişdi.
1761-ci ildə burda Maratalara qarşı mütləq bir zəfər qazandı. 1764-cü ildə Hindistana böyük bir səfər daha təşkil edərek bu torpaqları yağmaladı. Son illərini Toba təpələrindəki Mürğabda keçirdi.
Əhməd şah, buyruq tanımaz, əmr dinləməz tayfaları tək bir siyasi idarə altında toplamağı bacararaq bugünkü Əfqanıstanın qurucusu olmuşdur. Öləndən sonra imperatorluğu, Ceyhundan Hindistana, Tibetdən Xorasana qədər uzanırdı, amma sağlam bir təmələ əsaslanırdı. Dövlət idarəsində, öz seçdiyi tayfa başçılarından ibarət doqquz nəfərlik bir məşvərət şyrası vardı.
Tozağacıkimilər
Tozağacıkimilər — fıstıqçiçəklilər sırasına aid bitki fəsiləsi.
Haqlı narazılıq (film, 1988)
Məzmunu
Film keyfiyyətsiz süd və ət məhsulları haqqında bəhs edir.
Film haqqında
"Mozalan" Satirik Kinojurnalı № 129, 3-cü süjet
Ballok qraflığı (Alabama)
Bullok dairəsi ― ABŞ-nin Alabama ştatında qraflıq. 2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması məlumatına görə əhalisi 10.914 nəfər olmuşdur. Qraflıq mərkəzi Yunion-Sprinqs şəhəridir. Dairə ABŞ Vətəndaş müharibəsi ərzində Konfederasiya ordusunda xidmət edərkən ölmüş ştat senatoru Edvard Ballokun şərəfinə adlandırılmışdır.
Mömin xan Mömin
Həyatı
Mömin xan Mömin 1800-cü ildə Dehli şəhərində doğulmuşdu. Atası Qulamnəbi xan və babası həkim Namdar xan Böyük Moğollar imperiyasının tanınmış şəxslərindən idi.
Mömin xan Mömin Dehli ədəbi mühitində sayılıb-seçilən şairlərdən idi. O, Mirzə Əsədulla xan Qaliblə dostluq edirdi.
Mömin xan Mömin 1851-ci ildə vəfat edib.
Cırtdan ağdiş
Cırtdan ağdiş Yereşənlər fəsiləsinə  aid olan ən kiçik məməli növüdür.
Təsviri
Ən kiçik məməli heyvandır. Baş ilə birlikdə bədənin uzunluğu 1 sm-dan 4 sm-ya qədər çatır, quyruğun uzunluğu 22–31 mm, arsa pəncəsinin uzunluğu 6,8–8,1 mm olur. Bədənin tük örtüyü üst hissədə açıq qonur və ya qəhvəyi boz, alt hissədə isə bozumtul və ya boz-ağımtıl rəngdə olur. Quyruğun uc hissəsi tüklərlə qurtarır.
Yaşayış yerləri və həyat tərzi
Biotopları müxtəlifdir – qumluqlar, kolluqlar, bağlar, müxtəlif tikililər. Quru yerlərə üstünlük verirlər. Gəmiricilərin yuvalarında, daşların altında məskunlaşırlar. Kiçik onurğasızlarla qidalanırlar. 3–5 bala verirlər. Biologiyası öyrənilməyib.
Sayı: Hər yerdə nadirdir. Tələyə düşməsi 100 tələ/sutkaya 0,02 %-ı keçmir.
Məhdudlayıcı amillər
Sığınacaqları örtülü yerlərdə yerləşir və bu heyvanlar yalnız nadir hallarda təsadüfən narahat edilə bilərlər. Bu növün nadir olması və zəif öyrənilməsi hər bir fərdin mühafizəsinə ehtiyac yaradır.
Qidalanması
Cırtdan ağdiş çox mahir ovçudur. O, özündən 2 dəfə böyük canlıları belə ovlaya bilir. Əsasən böcəklərlə və böcək yumurtaları ilə qidalanırlar. Ən çox sevdiyi isə hörümçək və çəyirtkəkimilərdir
Amerikalı nindza 2: Toqquşma (film, 1987)
Amerikalı nindza 2: Toqquşma — 1987-ci ildə rejissor Sem Ferstenberq tərəfindən çəkilmiş döyüş filmidir. ABŞ-nin döyüş filmlərindən biridir. Film tənqidçilər tərəfindən mənfi icmal aldı. Film "Amerikalı nindza" filminin davamıdır.
Məzmun
ABŞ-nin agentləri Co Armstronq və Körtis Cekson Karib dənizində yerləşən Sent-Tomas adasında dəniz hərbiçilərinin naməlum səbəbdən yoxa çıxmasını araşdırmaq üçün bura gəlirlər. Bir müddət keçdikdən sonra adada onların üzərinə gözlənilmədən nindzalar hücum edir. Bu hadisədən sonra Co Armstronq nindzazların başçısının axtarışına çıxır.
Passiflora suberosa
(Passiflora suberosa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Anton Muxlinski
Anton Osipoviç Muxlinski (1808 - 1877)—polyak Rusiya türkoloqu.
Həyatı
Anton Osipoviç Muxlinski 1808-ci ildə anadan olmuşdur. 1828-ci ildə Vilnus Universitetini bitirmişdir. Daha sonra şərq dillərini araşdırmaq üçün Sankt-Peterburq Universitetinə daxil olmuş və 1836-1839-cu illərdə orada ərəb dilindən dərs vermişdir. 1839-cu ildə isə türk dilləri üzrə professor adını qazanmışdır. 1849-1866 illərdə Peterburq Universitetinin şərq dilləri kafedrasında çalışmışdır. Öz dövrünün türkoloqları arasında xüsusi yer tutmuş Muxlinski 1858-ci ildə «Zrodloslownik wyrazöw ktöre przeszly do naszej mowy z jçzyköw wschodnich» elmi əsərində polyak dilindəki türk alınmaları araşdırmışdır. Müəllifin 1857-ci ildə nəşr edilmiş «Issledovanie o proishozdenii i sostojanii Litevskih tatar» adlı çalışması türkologiya üçün dəyərli bir əsərdir.
Anton Muxlinski 13 oktyabr 1877-ci ildə Varşavada 69 yaşında vəfat etmişdir.
Krallıq donanması
Krallıq donanması — Böyük Britaniyada hərbi təşkilatlanmanın dənizçilik qoludur. Vəzifəsi dənizlərdə beynəlxalq təhlükəsizliyi, ticarəti qorumaq, beynəlxalq müqavilələrə əməl etməkdir.
Proprioseiopsis asetus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Terondel
Terondel  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Mür-de-Barres kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
INSEE kodu — 12280.
Kommuna təxminən Paris dən 450  km cənubda, Tuluza şəhərindən 180  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 65  km qərbdə yerləşir.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 255 nəfərin (15–64 yaş arasında) 178 nəfəri İqtisadi fəal, 77 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi — 69,8%, 1999-cu ildə — 65,7%). Fəal 178 nəfərdən 170 nəfər (105 kişi və 65 qadın), 8 nəfər işsiz (1 kişi və 7 qadın) idi. Aktiv olmayan 10 nəfər arasında şagird və ya şagird, 43 nəfər təqaüdçü, 24 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Bidens bipontina
Bidens bipontina Bidens bipontina
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sent-Özeb-an-Şansor
INSEE kodu — 05141.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 82 nəfərin (15-64 yaş) 56 nəfəri iqtisadi cəhətdən fəal, 26 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 68.3%, 1999-cu ildə 72.3%). Fəal olan 56 nəfərdən 46 nəfər (24 kişi və 22 qadın), 10 nəfər işsiz (8 kişi və 2 qadın) idi. Aktiv olmayan 26 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 13 nəfər təqaüdçü, 6 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Tus
Tus ( və ya طوس) — İranın Rəzəvi Xorasan ostanında yerləşən şəhər. Qədim yunanlar buranı Susia adlandırırdılar. Tarixi qeydlərə görə e.ə. 330-cu ildə Makedoniyalı İsgəndər şəhəri ələ keçirmişdir. Şəhər 1220-1259-cu illər monqol istilaları zamanı demək olar ki, tamamilə məhv edilmişdir. 808-ci ildə Xorasan iğtişaşlarını yatırmaq üçün yola çıxan xəlifə Harun ər-Rəşid Tus şəhərində xəstələnərək vəfat etmişdir.
thumb|[[Firdovsinin məqbərəsi]] Tusun ən məşhur sakinləri arasında Firdovsi, Nəsirəddin Tusi, Əl-Qəzəli, Nizamülmülk, Cabir ibn Həyyan, Əsədi Tusi və Əbu Cəfər əl-Tusinin adlarını çəkmək olar. Firdovsinin minillik yubileyi ərəfəsində (1934) Tus şəhərində onun məqbərəsi inşa olunmuşdur.
Mi-35
Mi-35 Mi-24 helikopterlərinin təkmilləşdirilmiş versiyasıdır. Rusiya Müdafiə Nazirliyinin ehtiyacları və ixrac üçün nəzərdə tutulmuşdur. Mi-35 helikopterlərinin modernləşdirilməsi proqramı çərçivəsində helikopterlərə gecə görmə, daha 4.0 km məsafədə obyektlərin aşkar edilməsi və tanınmasına imkan veren termal müşahidə sistemi (model IRTV-445MGH), həmçinin, vertolyota cari koordinatları müəyyən etməyi təmin edən GPS115L Garmin interface unit VPS-200, peyk naviqasiya sistemi əlavə edilmişdir.
Nikolay Nikolski
Nikolay Vasilyeviç Nikolski (1878 - 1961)—çuvaş əsilli rus etnoqrafı, folklorçusu.
Herniyar
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Nikolay Nikolski
Həyatı
1878-ci ildə anadan olmuşdur. Kazan İlahiyyat Akademiyasını bitirmiş və orada çuvaş dilindən dərs vermişdir. 1905-ci ildə Kazan Universitetində nəşr edilən «Arxeologiya, tarix və etnoqrafiya» jurnalının redaksiya heyətinə üzv seçilmişdir. 1915-ci ildə həmin universitetinin dosentliyini, 1928-ci ildə isə professorluğunu qazanmışdır. O, çuvaş dili, tarixi, etnoqrafiyası və folkloru dərslərini vermişdir. N. Nikolski 1909-cu ildə nəşr olunmuş «Russko-cuvasskij slovar'» adlı lüğətin müəllifi kimi tanınmışdır. Daha sonra onun müəllifliyi altında 1919-cu ildə isə «Kratkij cuvassko-russkij slovar'» çapdan çıxmışdır.
Herniyar
Ümumi məlumat
Yer kürəsi ərazisində fəsilənin 80-dən çox cinsi və 20000-ə qədər növü yayılmışdır.
Dünya florasının tərkibində Herniyar cinsinin 45-ə qədər növü yayılmışdır. Azərbaycanda 4 növünə təsadüf edilir. Əsasən 2 növündən təbabətdə və kosmetikada istifadə edilir. Hamar herniyar – Herniaria glabra L. və tüklü herniyar – H. hirsuta L.
Hamar herniyar - H.glabra L. 5-15 (20) sm uzunluğunda, gövdəsi çoxlu sayda yerə sərilmiş budaqlardan ibarət və saçaqlı oduncaqlı kökə malik olan sarımtıl-yaşıl rəngli çoxillik ot bitkisidir.
Təbii yayılması
Bitkini vegetasiya dövrü ərzində toplayırlar. Toxumu vasitəsilə çoxaldırlar.
Azərbaycanda yayılması
Hamar herniyar Azərbaycanın daşlı-çınqıllı yerlərində, çay kənarlarında, Kür ovalığında, Lənkəranın və Naxçıvan MR-in dağlıq sahələrində yayılmışdır. Buna düzənliklərdən yuxarı dağlıq zonalarına qədər bütün ərazilərdə rast gəlmək olar. Bitkiyə alaq otu kimi bağ və bağçalarda da rast gəlinir.
Botaniki təsviri
Yarpaqları qarşı-qarşıya düzülmüş ellipsvari, ovalvari, iti və yaxud küt aşaği hissədən daralan olub, çox qısa saplaqdan ibarətdir. Yarpaqaltlığı enli, yumurtavari, pərdəvaridir. Çiçək tacı bizə oxşar, çox qisa beş ləçəkdən ibarətdir. Çiçəkləri xırda, görkəmsiz, beş üzvlü, qoltuqda six, yumaq şəklində yerləşmişdir. 5 ədəd qısa erkəkcikdən ibarətdir. Meyvəsi birtoxumlu və açılmayandır. Toxumu parlaq və hamar olub tünd qəhvəyi rəngdədir. İyun ayından payıza kimi çiçəkləyib meyvə verir.
İstifadəsi
Bitkinin latınca adı “Herniar glabra”, “Hernia” “hamar”, “glabra” isə “çılpaq” sözlərindən götürülmüşdür ki, bu da zoğların hamar olmasını bildirir. Xalq arasında bu bitkiyə “it sabunu” da deyirlər. Qərbi Avropada yaşayan xalqlar paltar yumaq məqsədilə bitkinin köklərindən ətirli sabun köpüyü hazırlayırlar.