cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rikardo Skamarçio
Həyatı
Rikardo Skamarçio 13 noyabr 1979-cu ildə Andriyada anadan olub. 16 yaşında dostlarının məsləhəti ilə Romaya gəlib. Milli Kino məktəbində oxuyub. İlk debütü serialda olub.
Fərd (fəlsəfə)
Fərd, fəlsəfədə əsasən bir tək adamı təsvir etmək üçün istifadə edilən sözdür.
Fəlsəfə tarixində fərd məsələsini, əvvəl Sofistlər, sonra Sokrat və Platon, daha sonra Aristotel ələ almış, müəyyən bir qaydaya görə şərh etməyə çalışmışdırlar.
Əbdüləli xan Qaragözlü
Əbdüləli xan Abdulla xan oğlu Qaragözlü (1870-?)—Şamlı elinin Qaragözlü oymağından olan iran ordusunun generalı.
Həyatı
Azərbaycan xalqının vətəni müdafiə uğrunda hərbi şücaəti qədim və zəngin tarixə malikdir. Məhəmməd Cahan Pəhləvan və Qızıl Arslan, Cavanşir və Babək, Uzun Həsən və Şah İsmayıl Xətai kimi hərbi sərkərdələr müstəqilliyimiz uğrunda mübarizələrdə xalqa xidmət etmişlər. Belə qəhrəman oğullardan biri də Əbdüləli xan Qaragözlüdür. Hərbçi ailəsində doğulan bu igid sərkərdə tez bir zamanda İran ordusunda nizam-intizamı, bilik-bacarığı, sərrast strategiyası ilə ad çıxarmışdı.
Yaponiya konstitusiyası
Yaponiya parlamenti 1947-ci il 3 mayda ölkənin yeni konstitusiyasını qəbul etdi. Konstitusiyaya görə monarxiya rejimi saxlanılırdı. Lakin imperator əvvəlki mütləq hakimiyyətindən məhrum edilirdi. Ali hakimiyyət ümumi səsvermə yolu ilə seçilən iki palatlı parlamentə məxsus oldu. Konstitusiyanın 9-cu maddəsində deyilirdi ki, "yapon xalqı beynəlxalq mübahisələrin həllində bir vasitə kimi millətin suveren hüququ olan müharibədən, həmçinin təhdid etməkdən və silahlı qüvvə tətbiqindən həmişəlik imtina edir". Ümumiyyətlə, konstitusiya o vaxta qədər qəbul olunmuş qanunları əhatə etməklə ölkədə demokratik və qeyri-militarist təməllərin bərqərar olmasını bir daha təsbit etdi.
Yaponiya Konstitusiyasına görə imperator xalqın birliyinin və dövlətin rəmzidir, hakimiyyət xalqın əlindədir. Konstitusiyada göstərilən hallar xaricində İmperatorun hökumətlə bağlı səlahiyyəti yoxdur. İcra səlahiyyəti bütövlükdə Parlament tərəfindən formalaşdırılan və onun qarşısında məsuliyyət daşıyan Nazirlər Kabinetinə aiddir.
Konstitusiya 99 maddədən ibarətdir.
Konstitusiyaya düzəlişlər
Konstitusiyaya düzəliş etmək üçün, onun lehinə Parlamentin hər iki palatasının üzvlərinin 2/3 hissəsi səs verməlidir və xüsusi referendumun əksər elektoratı tərəfindən bu düzəliş təqdir edilməlidir.
İlancıllar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Yılmaz Öztuna
Yılmaz Öztuna — Türkiyə tarixçisi, siyasətçisi, jurnalisti və yazıçısı.
Həyatı
1969-cu ildə Ədalət Partiyasından Konya millətvəkili seçilərək Türkiyə Böyük Millət Məclisinə daxil oldu. Türk və Osmanlı tarixi ilə bağli əsərlər yazan və Türkiyə qəzetində köşə yazarı olaraq da işləyən Yılmaz Öztuna, 9 fevral 2012-ci il tarixində Ankarada vəfat etdi. Cənazəsi, İstanbuldakı Zincirlikuyu Məzarlığında torpağa verildi.
Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında Ali Sovetin bəyannaməsi
Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında Ali Sovetin bəyannaməsi - 30 avqust 1991-ci ildə Ali Sovetin növbədənkənar sessiyasında gərgin müzakirələrdən sonra «Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında» Bəyannamə qəbul olundu. Sənəddə Azərbaycan Respublikasının 1918-1920-ci illərdə mövcud olmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi olduğu vurğulanırdı. Bununla yanaşı, parlament Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin konstitusion əsaslarını yaratmaq üçün ayrıca qanunun – Konstitusiya Aktının hazırlanması barədə qərar qəbul etdi.
Tarixi
1991-ci ildə SSRİ hərtərəfli dərin böhran keçirirdi. Bir necə ittifaq dövlətləri artıq özlərinin dövlət müstəqilliklərini elan etmişdilər. Azərbaycanın da daxil olduğu yerdə qalan dövlətlər isə artıq bu yolda mühüm addımlar atmağa başlamışdılar. Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında Ali Sovetin bəyannaməsi də bu yolda atılmış ən mühüm addımlardan biridir.
Bəyannamənin qəbulundan əvvəl Azərbaycan Ali Soveti Bəytannamənin qəbul edilməsi barədə qərar qəbul etdi: Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti qərara alır: Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında Bəyannamə qəbul olunsun.
Bəyannamənin özü və onun hazırlanması barədə Ali Sovetdə qərarlar hazırlanan zaman onun sədri Elmira Qafarova olmuşdur.
Bəyannamənin mətni
Bəyannamənin mətni belə idi: Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti Azərbaycan xalqının ali dövlət mənafelərini rəhbər tutaraq və onun iradəsini ifadə edərək, 1918-ci ildən 1920-ci ilədək Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq birlik tərəfindən tanınmış müstəqil dövlət kimi mövcud olduğunu qeyd edərək, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına, Azərbaycan Respublikasının suverenliyi haqqında və Azərbaycan Respublikasının iqtisadi müstəqilliyinin əsasları haqqında Konstitusiya qanunlarına əsaslanaraq, Azərbaycan xalqının müqəddəratı və azad inkişafının təmin olunması üçün öz məsuliyyətini dərk edərək, milli mənsubiyyətindən və dini etiqadından asılı olmadan Azərbaycan Respublikasının bütün vətəndaşlarının beynəlxalq aktlarda nəzərdə tutulmuş bütün insan hüquqlarına və əsas azadlıqlarına təminat verərək, Azərbaycan Respublikasının suverenliyi və ərazi bütövlüyü üçün təhlükəni aradan qaldırmağa çalışaraq, Azərbaycan Respublikasının təhlükəsizliyini və dövlət sərhədlərinin toxunulmazlığını təmin etmək kimi müqəddəs borcu rəhbər tutaraq, respublikanın bütün vətənpərvər qüvvələrinin sıx birləşməsinin zəruriliyini dərk edərək, Azərbaycan Respublikasının və onun xalqının mənafeyinə zidd olmayan beynəlxalq paktları, konvensiyaları və başqa sənədləri qəbul edərək, SSR İttifaqına daxil olan bütün respublikalarla dostluq münasibətlərini bundan sonra da saxlamağı arzu edərək, beynəlxalq birliyin üzvü olan dövlətlərlə bərabər hüquqlu münasibətlər yaratmağa hazır olduğunu bildirərək, Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsində, digər beynəlxalq hüquq paktlarında və konvensiyalarında təsbit edilmiş prinsiplərə müvafiq surətdə beynəlxalq birliyin üzvü olan dövlətlər və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı tərəfindən tanınmasına ümid bəsləyərək Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpa olunduğunu elan edir.
Parıldaq arılar
Biologiyası
Chrysidoidea fəsiləüstü İki fəsilədən ibarətdir: Cleptidae və Chrysididae. Birinci fəsilə Azərbaycanda qeydə alınmamışdır.Parıldaq arılar fəsiləsi – Chrysididae. Hazırda dünya faunasında 200-ə yaxın növü məlumdur (Tobias, 1978). Onlar başlıca olaraq isti ölkələrdə yayılmışdır. Dişilərin qarıncığı xaricdən görünən üç seqmentdən ibarətdir, qalan seqmentlər isə nazik hərəki boruya - yumurtaqoyana çevrilmişdir. Bədəni metal rənglərində – mavi, yaşıl, qırmızı, parlaqdır. Parlaq arılar arıkimilərin sürfələrində parazitlik edir. Onların sahiblik dairəsi genişdir və bəzən bir növ hüdudlarında çox rəngarəngdir. Ancaq Cənubi Amerikada, Afrikanın cənubunda, Hind-Avstraliya sahəsində yayılmış 2 ibtidai yarımfəsilə Amiseginae və Loboscelidiinae çöpçülərdə Phasmatodea parazitlik edir. Böyük Qafqazda və Zaqafqaziyada 100-ə yaxın növü vardır (Nikolskaya, Popov, 1958). Azərbaycanın parlaq arıları zəif öyrənilsə də, respublika faunası üçün 60-dan artıq növ müəyyənləşdirilmişdir. Onlar əsas etibarilə Chrysis, Holopyga, Hedychrum, Hedychridium, Chrysidea, Stilbum, Spinola, Pseudochrysis, Parnopes Omalus cinslərinə aiddir (Boqaçov, 1951; Hüseynzadə, 1990).
Yayılması
Ən çox növ (30) Kiçik Qafqazda yaşayır: Chrysis scutellaris calandra Sem., Ch. marginata mosc., Ch. taczanowskyi Rad., Ch. dichroa Dahlb., Holopyga punctatissima Dahlb., Chrysidea pumila Klug., Stibum cyanurum Forster, Pseudochrysis humboldti Dahlb., Hedychrum virens caucasicum Mosc. və b. Böyük Qafqazdan 18 növ məlumdur: Chrysis sexdentata Chryst., Ch. uljanini Rad., Ch. distincta Mosc., Ch. gloriosa Dahlb, Ch. dichroa Dahlb., Spinola humboldti Dahlb., Omalus auratus virescens Mosc. və b. Talışda 15 növ qeydə alınmışdır: Ch. uljanini Rad., Hedichrum virens caucasicum Mosc., Stilbum cyanurum Forster, Parnopes grandifer Pall. və b. Kür-Araz ovalığında yaşayan 27 növdən Chrysis distincta Mosc., Ch. gloriosa Rad., Ch. taczanowskyi Rad., Hedychrum nobile Scop., H. virens caucasicum Mosc və b. göstərmək olar. Bütün Azərbaycan ərazisi üçün Chrysis sexdentata Christ., Holopyga punctatissima Dahlb. qeyd etmək lazımdır. Əksər növlər aran və dağətəyi qurşaqlarda, yalnız bəziləri dağlarda yaşayır. 1700 m yüksəklikdə tapılmış Parnopes grandior Pall., Talışın Diabar çökəkliyində 1900 m-də tapılmış Hedychrum virens caucasicum Mosc. və Böyük Qafqazda İlisu k. ətrafında 2000 m-də tapılmış Chrysis sexdentata Christ. belə növlərdəndir.
"Əmək veteranı" medalı
"Əmək veteranı" medalı — medalın 39.197.100 sayda laureatı olmuşdur.
PH
thumb|483x483px Hidrogen göstəricisi (pH) — məhlullarda hidrogen ionlarının konsentrasiyasını və ya aktivliyini səciyyələndirən kəmiyyət. Bu kəmiyyət 1 litrdə hidrogen ionlarının (qram-ionlarla) konsentrasiyasının mənfi onluq loqarifminə bərabərdir. pH=-lg[H+]. Burada H+ hidrogen ionlarının konsentrasiyasıdır. Saf suda [H+]=[OH]=10−7. 25°C-də pH>7 olan məhlullar qələvi, pH≈7 neytral, pH<7 — turş məhlullardır. Şüşə elektrodlu elektrometrlə (potensiometr) ölçülür. pH (hidrogen göstərici) çöküntütoplanma mühitinin qələvi-turşu tarazlığını səciyyələndirir. Məsələn, pH>7 kalsitin çökməsinə səbəb olur. Mineral suspenziyalarının pH (hidrogen göstərici) əlavə diaqnostik əlamət kimi istifadə edilə bilər (kaolinitin pH 6,4–6,9, montmorillonitin 7,9–9,8, kalsitin 9,4–9,5, dolomitin 9,6–10,1). Dəniz suyunun pH (hidrogen göstərici) adətən 7,5–8,5 hüdudlarında olur.
Mənbə
Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. — Bakı: Nafta-Press, 2006. — Səhifələrin sayı: 679.
Duat
Duat Qədim Misir mifologiyasında axirət dünyası. Qədim padşahlıq dövründə Duatın baş tanrısı Anubis sayılırdı, sonrakı dövrlərdə isə onun bir neçə funksiyası tanrı Osirisə keçmişdir.
Dəfn mərasimi
Qədim misirlilər hesab edirdilər ki, insanın ömürü başa çatdıqdan sonra Ba quşu (ruhu) onu tərk etməsi ilə ölüm yetişir. Mumiyalaşdırıldıqdan 70 gündən sonra cəsəd ölməzliyə qovuşmaq üçün emalatxanadan məzara kötürülərək Duata yola salınır. Qədim Misir mifologiyasında məhz 70 gün ərzində İsida, Neftida və Anubis böyük tanrı Osirisin parçalanmış hissələrini taparaq bərpa etmişlər. 70 gün ərzində ölüyə yas tutulur, ağlanılır, qadınlar başlarına kül tökərək ağlaşma qururlar. Cəsəd balzamlanmaq üçün emalatxanaya gətirilir. Burada mumiyalama işi beş nəfər tərəfindən həyata keçirilir. Onların başçısı Anubis maskası geyinir. Balzamçılar əvvəlcə cəsədi Nilin sularında yuyaraq onu paklaşdırırlar. Paklaşdırılmış cəsəd sax adlanır. Balzamçılar parasxit cəsədi yardıqdan sonra onu qovurlar və daxili orqanları bədəndə xaric edərək kanoplara yığırlar. 70 gün ərzində cəsədi balzamlayaraq, bintlə sarıyaraq mumiyanı hazırlamış olurlar. Mərhumun əqrabası bütün bu ritualların düzgün aparılmasına nəzarət edərək prosesi başdan ayağa kimi izləyirlər. Nəhayət cəsəd məzara qoyulduqdan sonra onun içəri tərəfində onu duata yola salan tanrıların adı yazılır. Üst tərəfində isə Osirisə xitabən dualar yazılmış olur. "Ey mərhəmətli tanrı! Bu adama öz dərgahında yüz çörək, yüz öküz və yüz bardaq pivə ver!"
Zənginlərin tabutu və məzarı daha təm təraqlı işlənilirdi və onlar üçün bütün dini ayinlər icra edilirdi. Qədim misirlilər bütün ömürləri boyu bu günə hazırlaşırmışlar. Xüsusən zənginlər özləri üçün təmtəraqlı mastaba tikdirir, onu xüsusi relyeflərlə bəzədirdilər. İçərisində sarkofaqı qoruyacaq Ba ruhu və tanrıların içərisində qərar tutmaları üçün heykəllər qoydudurdular. Duatda istifadə etmək üçün paltar, silah, taxt, müqəddəs surələr yazılmış papiruslar, bəzək əşyaları hazırlatdırırdılar. Mərhumun cənazəsi taxta tabutda mastabaya gətirilərək burada sonuncu ayin: "ağızın açılması" icra edilərdi. Bu ayin məşhur hadisəni simvolizə edirdi. Belə ki, Horus atası Osirisin mumiyasına yaxınlaşaraq ona dirilməsi üçün şəfalı gözünü uddurmuşdur. Horus — qartal maskalı kahin mumiyanın dodaqlarına qoyun başcıqlı çubuğunu toxundurarmış. Bu başcıqda Ba quşu ya ruhu olduğu güman edilərək məqsəd onun cəsədə dönüşünü və Duat dünyasına qovuşmasını təmin etmək idi. Cəsədin daxili orqanları saxlanılan kanoplar müxtəlif, əsasən Horusun oğlanlarınin fiqurları formasında hazırlanaraq Duamutef, Kebexsenuf, İmset, Xapi adlandırılırdı. Kanoplardan İmseti məzarın cənub divarına, şimal divarına Xapi, şərq divarına Duamutefa və qərb divarına Kebexsanuf qoyulurdu. Mərasim bitdikdən sonra mastabanın girişi möhürlənir və tamamilə daşlarla və qaya parçaları ilə örtülərək "qəbir oğrularından, göreşənlərdən" gizlədilirdi. Kasıbların meyidi taxta tabutlarda zəngin maztabadan bir qədər aralıda qazılmış quyuya qoyulur ki, Ka ruhu zənginə gətirilən qurban və iyanələr hesabına bəslənilə bilsin.
Banın dönüşü
Ba qanad çalaraq məzara qərb divarından daxil olaraq onu Ka əksi qarşılamış olur. Onların bu səsinə mərhumun sarkofaqına tanrılar toplaşaraq sehrli sözlər oxuyaraq onu dirildərmişlər. Nəhayət qədim misirlilərin ömürləri boyu gözlədikləri "irəliyə atdım" hadisəsi baş verərək axirət dünyasına daxil olurlar.
Ka ruhu
Qədim misirdə insan öldükdən sonra onun oxşarı Ka onun məzarında məskunlaşdığından onun şərəfinə bura qurbanlar, iyanələr gətirilirdi. Eyni zamanda da Ka insanın ahxirət həyatı ilə görüşməmək üçün göylərdə, səmalarda yaşayırmış.
Ba ruhu
Qədim Misirdə bəzən mərhumun mumiyalanmış cəsədinin Ba ruhu ilə govuşmasına mane olmaq məqsədilə qəsdən "goreşənlər" tərəfindən zədələnməsi, məhv edilməsi hallarına da rast gəlinirdi. Bu məqsədlə Ta-Kemet sakinləri mumiya məhv edildikdə və oğurlandıqda məzarda möhkəm materiallardan ona uyğun maket və heykəllər qoyulurdu ki, geri dönmüş Ba ruhu bəd\ənsiz qalmasın. Ba ruhunun dönəcəyi mənzili səhv salmamaq üçün heykəl və maketin xüsusən də üz görnüşünün dəqiq oxşarlığı və altında ya üzərində adının yazılması vacib sayılırdı. Mumiyalara zərər vuran hər bir "goreşən" ən ağır cəzaya layiq görülərək, şirlərə və timsahlara atılırdılar ki, öldükdən sonra duatdakı əbədiyyətə qovuşa bilməsinlər.
Sabir Məmmədov (aktyor)
Sabir Məmmədov (tam adı: Sabir Novruz oğlu Məmmədov; ) — azərbaycanlı aktyor, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2018).
Həyatı
Sabir Novruz oğlu Məmmədov 24 yanvar 1961-ci ildə Qazax rayonunun Poylu kəndində anadan olmuşdur. 1983-cü ildə M. A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyorluğu fakültəsini bitirmişdir.
Fəaliyyəti
Aktyor 1983-cü ildə təyinatla Sumqayıt Dövlət Dram teatrına göndərilmişdir. 1989-cu ildən Akademik Milli Dram Teatrında fəaliyyətini davam etdirmişdir. Sabir Məmmədov bir çox filmə çəkilmişdir.
Teatr səhnəsindəki rolları
Sumqayıt Dövlət Dram teatrı
Akademik Milli Dram Teatrı
Filmoqrafiya
Aktyor kimi
Səsləndirdiyi filmlər
Mətn oxuduğu filmlər
Xarici keçidlər
Əməkdar artist Sabir Məmmədovun doğum günüdür [https://www.youtube.com/watch?v=hGbULR1Sya4 Vaqif Səmədoğlu: "Əlin sınaydı, sanitar". İfa: Sabir Məmmədov]
Tam ədədlər (kompüter)
Tam, tam ədəd (ing. integer ~ ru. целый, целочисленный ~ tr. tam sayı) – “bütöv ədəd”, məsələn, 350 və ya 764. Proqramlaşdırma dillərində tam ədədlərdən sayma və ya nömrələmə məqsədilə, məsələn, ildəki günlərin sayı (1–365), yaxud gündəki saatların sayı (0–23), verilən tipi kimi geniş istifadə edilir. Məsələn, C dilində dəyişənin adından öndə duran “int” açıqlayıcısı (deskriptoru) həmin dəyişənin tipinin tam olduğunu göstərir. Tam ədədlər istər müsbət, istərsə də mənfi ola bilər, tutduqları baytların sayından asılı olaraq uzun (long) və ya qısa (short) kimi açıqlana bilər. Qısa tam ədədlər (məsələn, –2147483648-dən 2147483647-dək) daha kiçik diapazonu əhatə edir. Tam ədədlərlə aparılan hesablamalar həmişə sürətlə yerinə yetirilir, çünki onları göstərmək üçün daha az sayda bit istifadə olunur.
Yaşar Nurinin filmoqrafiyası
Yaşar Nurinin filmoqrafiyası
Qaraquşlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Qarqantüa və Pantaqrüel
"Qarqantüa və Pantaqrüel" — fransız yazıçısı Fransua Rable XVI əsrdə yazdığı satirik roman pentalogiyası. 5 kitabdan ibarət olan əsər Qarqantüa və Pantaqrüel adlı iki divin macəralarından bəhs edir. Əsər məzəli, ekstravaqant və satirik janrda yazılıb və çox erudisiya, vulqarlıq və söz oyununu özündə ehtiva edir. Pentalogiya mütəmadi olaraq Uilyam Şekspir və Ceyms Coysun əsərləri ilə müqayisə edilir.
Rable poliqlot idi və bu əsərlə "fransız dilinə çox sayda yeni və çətin söz" daxil etmişdir.
Samir Abbasov
Samir Abbasov — Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən Neftçi PFK-nın keçmiş baş məşqçisi.
Karyera
Samir Ramazan oğlu Abasov 1978-ci il fevral ayının 1-də Sumqayıtda anadan olub. Karyerasında yalnız Azərbaycan klublarında çıxış edib.
Hüseyn xan Qaragözlü
Hüseyn xan Əli xan oğlu Qaragözlü (?-1894)—Fətəli şah Qovanlı-Qacarın qız nəvəsi, İran ordusunun generalı.
Həyatı
Anası Zübeydə xanım Fətəli şah Qovanlı-Qacarın qızıdır. Hərbçi ailəsinə mənsubdur. Hüsamülmülk ləqəbini daşıyırdı.
Ailəsi
Oğlu Zeynalabdin xan onun vəfatından sonra bütün mənəvi sərvətinə yiyə durdu.
Məqsəd tələbə (veriliş, 2012)
"Məqsəd Tələbə — Kim Ukraynada təhsil almaq istəyir?" – viktorina formatında qurulmuş maarifləndirici və əyləndirici teleşou. Müsabiqə Azərbaycan və Qazaxıstanın 10-11-ci sinif şagirdləri üçün, Ukrayna Təhsil və Elm, Gənclər və İdman Nazirliyinin sifarişi ilə hazırlanıb. Şounun əsas mükafatı Ukraynada ali təhsil almaq üçün grantdır.
Müsabiqənin çəkilişləri Ukraynada keçirilib, televiziya proqramları Qazaxıstan və Azərbaycanın Mərkəzi və reqional kanallarında nümayiş edilir.
Format
Şounun formatı Ukraynanın Euromedia şirkəti tərəfindən, Azərbaycanın (ATV) və Qazaxıstanın (“Хабар” və “Билим”) aparıcı kanalları ilə birgə işi nəticəsində, hazırlanıb və reallaşdırılıb. Teleşou, Ukraynanın Təhsil və Elm, Gənclər və İdman Nazirliyi, Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi tərəfindən və Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin yanındakı Azərbaycan Gənclər Fondunun dəstəyi ilə, və həmçinin Qazaxıstanda, Respublika İctimai İttifaqı — “Жас Ұлан” Vahid uşaq-gənclər təşkilatı”nın dəstəyi ilə çəkilir. Teleşou yaradmaq fikiri, Ukraynada təhsilin tanıdılması aləti kimi, əmələ qəlib və özündə intellektual və əyləndirici oyunu birləşdirən unikal format vasitəsi ilə həyata keçirilib. “Məqsəd Tələbə” maarifləndirici-əyləndirici şou formatının başqalarından fərqi ondadır ki, tamaşaçılar təkcə studiyada baş verən intellektual oyunu yox, həmçinin iştirakçıların layihə zamanı sərgüzəştlərini görürlər:  səyahətlər, ekskursiyalar, iştirakçıların Ukraynanın müxtəlif şəhərlərində beş universitetinə gedişləri, Azərbaycan və Qazaxıstan tələbələri, universitetlərin administrasiyası ilə, və həmçinin Ukrayna və xarici şou-biznes ulduzları ilə görüşləri.
Verilişin çəkilişləri, layihənin ilk mövsümündə şou iştirakçılarının ziyarət etdiyi, Ukraynanın beş universitetində aparılıb: T. Şevçenko adına Kiyev Milli Universiteti, Milli Aviasiya Universiteti, Karazin adına Xarkov Milli Universiteti, Odessa milli politexnik Universiteti, Kondratuk adına Poltava Milli Texniki Universiteti.
Studiya çəkilişləri Kiyev çəkiliş pavilyonlarının birində aparılıb.
İştirakçıların seçimi
“Məqsəd Tələbə” televiziya layihəsində iştirak üçün Azərbaycan və Qazaxıstanın ən bacarıqlı və aydın məqsədə sahib olan uşaqları seçilib. 10-11-ci sinif şagirdləri arasında keçirilmiş kastinqlər zamanı, şagirdlər arasında test şəklində sınaq və şəxsi müsahibələr keçirilib. Onların əsasında ən yaxşı şagirdlər seçilib və şounun çəkilişləri üçün dəvət olunublar. “Məqsəd Tələbə” viktorinasında Azərbaycan və Qazaxıstan məktəblərinin 10-11-ci sinif şagirdləri iştirak edir. Kastinq iştirakçıların yaşı: 16-17.
Qaydalar
Viktorina altı verilişdən ibarətdir – 5 seçmə və 1 Final. Hər seçmə verilişində 8 nəfər iştirak edir. Ümumilikdə viktorinanın seçmə verilişlərində hər iki ölkədən 40 şagird iştirak edir. Viktorinanın hər buraxılışı 4 mərhələdən ibarətdir:
1-3 mərhələrindən sonra hər dəfə ən az xal toplamış iki iştirakçı şoudan ələnir. İştirakçılar tərəfindən hər hansı bir mərhələnin nəticəsində toplanmış, eyni xal sayının olduğu təqdirdə, ən yaxşısını müəyyən etmək üçün “Yoxlama sual” adlı xüsusi bir mərhələ və ya əlavə göstərici kimi “cavabın orta sürəti” tətbiq edilə bilər. Nəticədə — ikinci mərhələdə 6 nəfər iştirak edir, üçüncü mərhələdə 4 nəfər, dördüncü mərhələdə 2 nəfər – bunlardan biri qalib elan olunur.
Seçmə verilişlərin nəticəsində Finala 8 nəfər vəsiqə qazanır – 5 seçmə verilişinin qalibləri üstə gəl 3 iddiaçı – seçmə verilişlərdə yığılan ən yaxşı/yüksək xal sayına sahib iştirakçılar. Üç finalçını birbaşa xal sayı ilə müəyyən etmək olmasa, eyni xal sayına malik iştirakçılara daha bir meyar — “cavabın orta sürəti” tətbiq edilir.
Finalda mərhələlərin ardıcıllıqı və qaydaları seçmə oyunları ilə eynidir, aşağıdaki bəndlərdən savayı: üçüncü mərhələdə 5 video-sual verilir – layihə ilə əməkdaşlıq edən hər ali məktəbdən 1 sual. Dördüncü, “Duel” adlı mərhələnin nəticəsində viktorinanın qalibi və əsas mükafatın – Ukraynada təhsil almaq üçün grantın sahibi müəyyənləşir.
Şounun müəllifləri haqqında
Euromedia Company televiziya və konsert layihələrinin texniki reallaşdırılması, və həmçinin Avropa və MDB ölkələrində artistlərin menecmentı üzrə 10 ildən artıqdır ki xidmətlər göstərir.
Şirkətin portfoliosuna daxil olan layihələr: Azərbaycanın Eurovision Mahnı Müsabiqəsində debutu, iştirakı və qələbəsi (2008-2012), UEFA EURO 2012 ərəfəsində “Вболівай з найкращими” adlı ümumukrayna konsert turu, “EURO 2012 Final Party” gecəsinin texniki təminatı.
Euromedia Company, “Краса по-українськи” (“1+1”), “Королева Балу 2012” (ТЕТ), “Що ти робив минулої п'ятниці?” (“1+1”), “Круг” (ICTV), şouların Final çəkilişlərinin texniki reallaşdırılmasını, və həmçinin “Qazaxıstan” telekanalında “100 ən yaxşı mahnı” adlı layihənin işləyib hazırlanması və müvəffəqiyətlə həyata keçirilməsini təmin edib.
Şirkətin rəsmi saytı:
İnteqral modem
İnteqral modem ( ing.integral modem ~ ru. встроенный модем ~ tr. tümleşik modem) – konstruktiv olaraq kompüterə aid olan modem; bundan fərqli olaraq, daxili modem (INTERNAL MODEM) kompüterin müvafiq yuvasına taxılan genişləndirmə lövhəsi (EXPANSION CARD) şəklində olur.
Serjio Paşeku de Oliveyra
18 yaşından Avropada çıxış edən Serjio Paşeku de Oliveyra 10 il ərzində Hollandiyada "Breda" və "Roda", Ukraynada isə Donetsk "Metallurq"unda oynayıb. 2008/2009 mövsümünü Türkiyənin "Sivasspor" komandasında keçirən legioner cəmi 5 oyuna çıxıb. "Sivasspor"un heyətində Türkiyə çempionatının gümüş mükafatını qazanan Paşeku 2009-cu ilin iyun ayından karyerasını Azərbaycanda davam etdirir. Komandasının oyun qurucusu olan 28 yaşlı braziliyalı yarımmüdafiəçinin Bakı klubuna keçidinin rəsmiləşib.
Fındıqlı çayı
Fındıqlı- Gədəbəy rayonu ərazisində çay.
Toponimikası
Babacan (Becan,Bacanka da adlanır) çayının qoludur. Ruslar tərəfindən qeydə alınarkən Funduqlu, Fundullu kimi də yazılmışdır. Çay həmin rayonun ərazisindəki fındıqlı yeri adlı sahədən (Novosaratovka kəndi yaxınlığındadır) axdığı üçün belə adlandırılmışdır. XIX əsrdə çayın sahilində salınmış Novosaratovka yaşayış məntəqəsi də bir müddət Fındıqlı adı ilə tanınmışdır. Kəndin rus əhalisi bu yerə Orexovaya qora da deyir.
Həmçinin bax
Gədəbəy rayonu
Fındıqlı
Xarici keçid
az.president.az
Siciliya krallığı
Siciliya Krallığı — 1130 tarixindən 1816 tarixinə qədər hökm sürən və İtaliyanın cənubunda qurulmuş olan bir dövlət idi. Krallığın qurulma prosesi I Rocer dövründə başlanmış İtaliyanın Normanlar tərəfindən işğalı nəticəsində qurulmuş Siciliya qraflığı ilə başlamışdı. Krallıq isə II Rocer dövründə yaradılmışdı. Dövlətin varlığı boyunca bir çox sülalələr dəyişmişdir və sonunda İki Siciliya krallığının tərkibinə qoşulmuşdur.
Mixək
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
10–15 metr hündürlüyündə hamargövdəli həmişəyaşıl, ətirli ağacdır.
Mixək təsərrüfatda da gərəkli olur. Əgər şəkərə qarışqalar daraşıbsa, bankadakı 1 kq şəkərin yanına 8 ədəd mixək qoyun. Mixək güvəyə qarşı da pis vasitə deyil. Qönçələrini cuna kisəyə yığaraq paltar dolabına qoyun. Əgər dayaz boşqaba bir neçə damcı mixək yağını damcıldadaraq masanın üzərinə qoysanız, həmin gün ağcaqanad görməyəcəksiniz.
Kulinariyada bu tünd ədviyyatı əsasən quş ətindən hazırlanmış yeməklərə, paştet, qoyun əti və kolbasaya əlavə edirlər. Mixək şoraba və sous, turşuya da qatılır.
Faydası
thumb|200px|left|Mixək Mixək orqanizmə istilik verir, quruducu ve keyildici xüsusiyyətə malikdir. Xörəkdə və ya çayda mixəkdən istifadə etmək ürəyi, mədəni və daxili orqanları qüvvətləndirib, həzmi gücləndirir. Mixək beyin üçün faydalıdır. O, əhvalı yaxşılaşdırıb, ağızdan gələn pis qoxunun qarşısını alır. Mixək soyuqdəymədən yaranan bəlğəmli xəstəlikləri müalicə edir. Bir miqdar mixəyi döyəndən sonra südə qatıb, müntəzəm olaraq içmək cinsi fəaliyyəti gücləndirir. Burun axması və zökəm zamanı əmgəyə mixək sürtmək faydalıdır.
Rusların qədim "Evtikmə" kitabında deyilir: "Əgər belə yağın 2–3 damcısını suya qatsan, əllərə xoş rayihə və sifətə gözəllik verir. Əgər ondan azacıq arağa qatsan və acqarına içsən, o zaman həm qırtlağı, həm də sinəni bəlğəmdən təmizləyir və boğazı yumşaldır, həm də əhvalı yaxşılaşdıraraq iştaha gətirir".
Üzünüzə yara, çivzə çıxanda mixəyin efir yağının 20 damcısını 100 ml distillə edilmiş suya qatın, həmin məhlulla hər gün üzünüzü silin.
Bu möcüzəli ədviyyatı dişlərin lap Çinsayağı ağardılması üçün istifadə etmək olar. Bunun üçün mixək və sarı acıçiçəyin hərəsindən 0,3 q götürərək üyüdərək dişlərinizi 3 gün ərzində bu tozla yuyun.
Bağırsaqlarda qurd olanda möhkəm tündlüyü olan mixək çayı dəmləyin, gündə bir dəfə yeməyə 20 dəqiqə qalmış üstündən su içməklə ondan bir çay qaşığı için.
Soyuqlama və öskürək zamanı limon şirəsini suda həll etmək, ona 3 mixək qönçəsi və bir az da bal qatmaq lazımdır.
Qızılquşlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Siciliya bayrağı
Siciliya bayrağı — İtaliya muxtar vilayətlərindən biri olan Siciliyanın bayrağı.
Tarixi
Siciliyanın qədim bayrağı ilk dəfə 1282-ci ildə Palermodakı "Siciliya gecəsi"ndə qəbul edilib.
Forması
Bayrağın mərkəzində üçayaqlı insan təsvir olunub. Ayaqlar Siciliya adasının üç ucqar nöqtələrinə işarədir. Belə ki, bu adanın qədim adı da yunan dilində "üçbucaq" mənasını verir. Bayrağın rəngi isə Palermo və Korleone şəhərlərini özündə ehtiva edir.
İki nöqtəli xilokorus
İki nöqtəli xilokorus Chilocorus bipustulatus L.-Ovalşəkilli, yığcam bədəni olmaqla, başı qaradır, iri mürəkkəb gözləri aydın görünür.
Quruluşu
Ovalşəkilli, yığcam bədəni olmaqla, başı qaradır, iri mürəkkəb gözləri aydın görünür. Ağız tərəfi sarımtıldır. Qaramtıl-qırmızıya çalan rəng çalarları var. Ətraflarında dırmanmaq üçün caynaqları var. Əsasən meyvə bağlarında və qovaq ağacında yastıcalarla qidalanır. Əsas qidasını yastıcalar fəsiləsinin (Diaspididae) növləri təşkil edir.
Biologiyası
İl ərzində iki nəsil verir: Birinci nəsil iyun ayının sonunda, ikinci nəsil sentyabrın əvvəllərində başa çatır. İsti yay günlərində bükülmüş yarpaqlar arasında və ağacların qabığı altında sükunət dövrü keçirir. Qışlamasını tək-tək ağacların qabığı altında günəşə tərəf olan hissələrində keçirir. Ən çox yabanı bitkilər üzərindəki yalançı yastıcalarla, qismən də tor gənəcəyi ilə qidalanır.
Yayılması
Ən çox Naxçıvan şəhəri ətrafında, Babək, Şərur, Ordubad və Şahbuz rayonlarında dağətəyi zonalarda yayılıblar.
Ataksiya
Ataksiya — parez, əzələ tonusunun pozulması və ya istəmsiz hərəkət olmadan hərəkətlərin dayanıqlı və məqsədinə uyğun şəkildə icrasında pozulmanın olması zamanı istifadə olunur. Ümumi olaraq bədən və ətraflarda olmaqla iki qrupa bölünür. Beyincik xəstəliklərinə bağlı yarana bildiyi kimi, vestibulyar nüvələr, vestibulyar sinir və ya arxa ciyə xəstəliklərində də ataksiya rast gəlinir. Qeyd olunan hissələrin funksiyasının pozulmasına irsi, iltihabi, degenerativ, damar, infeksiyon, metabolik, endokrin və ya neoplastik kibi geniş xəstəliklər qrupu səbəb ola bilər.
İsgəndər bəy Hacınski
İsgəndər bəy Məmmədkərim oğlu Hacınski(1809-1878)—Çar ordusunun zabiti.
Həyatı
Mayor İsgəndər bəy Məmmədkərim oğlu Hacınski (1809-1878) 1835-ci ildən rus ordusunda qulluqda olmuş, Krım müharibəsində (1853-56) iştirak etmiş etmişdir. O, Rusiyanın 3-cü dərəcəli Anna və 2-ci dərəcəli Stanislav ordenləri, İranın 2-ci dərəcəli "Şir-i Xurşid" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Yaponiya imperatoru
1946-cı ilin noyabr ayında ittifaq qüvvələri tərəfindən parlament formasında razılaşdırılmış idarəetmə və icra orqanlarının əlində hakimiyyətin təmərküzləşməsinin yolverilməzliyi məqsədi ilə yaradılmış 99 maddədən ibarət Yaponiya Konstitusiyasına görə dövlət başçısı – sırf formal səlahiyyətlərə malik olan və dövlətin və millətin rəmzi sayılan imperatordur. Real hakimiyyət Baş nazirə, onun rəhbərlik etdiyi kabinetə və qarşısında məsuliyyət daşıdığı Parlamentə verilmişdir. Taxt varislik yolu ilə imperator ailəsinin kişi üzvlərinə keçir. İmperator (2019-cu ildən Naruhito) mütləq hakimiyyətə malik deyildir, dövlət işlərinə aid fəaliyyəti Nazirlər Kabinetinin məsləhəti və icazəsi əsasında həyata keçirməlidir.
Səlahiyyətləri
Konstitusiyada göstərilən hallar xaricində İmperatorun hökumətlə bağlı səlahiyyəti yoxdur. Bununla yanaşı İmperator Baş naziri və Ali Məhkəmənin Baş Hakimini təyin edir. Baş nazir əvvəlcə Parlament tərəfindən seçilir və İmperator tərəfindən təsdiq edilir. Baş hakim Nazirlər Kabineti tərəfindən seçilir və daha sonra İmperator tərəfindən təsdiq edilir. İmperatorun qanun və müqavilələri imzalamaq, Parlamentin sessiyalarını çağırmaq və Nazirlər Kabinetinin tövsiyə və icazəsi ilə şərəf nişanı vermək səlahiyyəti vardır. Yaponiya Konstitusiyasına görə imperator xalqın birliyinin və dövlətin rəmzidir. Konstitusiyada göstərilən hallar xaricində İmperatorun hökumətlə bağlı səlahiyyəti yoxdur.
Sağ əl qaydası
Sağ əl qaydası — naqildə yaranan induksiya cərayanının istiqamətini təyin edən qayda: sağ əl elə tutulur ki, maqnit sahəsinin qüvvə xətləri ovuca daxil olsun və onunla 90-li bucaq təşkil edən baş barmaq naqilin hərəkət istiqamətinə yönəlsin, bu zaman dörd barmağın vəziyyətini naqildəki induksiya cərəyanının istiqamətini göstərir.
Azərbaycanda həyat keyfiyyəti-2018
Azərbaycanda həyat keyfiyyəti-2018 - Azərbaycanın iqtisadi rayonlarında, respublika tabeli şəhərlərində və inzibati rayonlarında həyat keyfiyyətini müqayisəli şəkildə qiymətləndirmək məqsədilə AMEA İqtisadiyyat İnstitutunda gerçəkləşdirilmiş ilk tədqiqatın nəticələrini əks etdirən kitabdır.
AMEA İqtisadiyyat İnstitutunun Elmi Şurasının qərarı ilə çap edilən nəşrin elmi redaktoru İnstitutun direktoru, iqtisad elmləri doktoru, professor Nazim Müzəffərlidir.
Kitabın müəllifləri professor Nazim Müzəffərli, iqtisad üzrə fəlsəfə doktorları, dosent Pərviz Həsənov, Bəhruz Əhmədov, məsləhətçiləri professor Akif Musayev, iqtisad üzrə fəlsəfə doktorları Allahyar Muradov və Rəsmiyyə Abdullayevadır.
Tədqiqat haqqında
Kitabda əksini tapan tədqiqat işindəki qiymətləndirmələr AMEA İqtisadyyat İnstitutunun mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanmış Həyat Keyfiyyəti İndeksi (HKİ) əsasında aparılmışdır. Tədqiqat ölkənin 8 iqtisadi rayonunu, həmin rayonlara daxil olan 61 respublika tabeli şəhəri və inzibati rayonu əhatə edir.
Azərbaycanın iqtisadi rayonlarının, respublika tabeli şəhərlərinin və inzibati rayonlarının həyat keyfiyyəti üzrə reytinqi 7 sub-indeksdə qruplaşdırılıb və 36 göstərici əsasında tərtib edilib. Həmin sub-indekslərə maddi rifah, sağlamlıq, təhsil, təhlükəsizlik, ailə möhkəmliyi, ekologiya və asudə vaxt imkanları daxildir.
Təhlillərə görə Azərbaycanda həyat keyfiyyətinin ən yüksək olduğu bölgə Naxçıvan Muxtar Respublikasıdır. Şəhər və rayonların sıralamasında birinci yeri sub-indekslərin əksəriyyəti üzrə Naxçıvan şəhəri tutur. Muxtar respublikanın digər 6 rayonu (Ordubad, Sədərək, Babək, Şərur, Şahbuz və Kəngərli) 2-7-ci yerlərdədir. Üçüncü yerdə qərarlaşmış Sədərək rayonunun sub-indekslər üzrə mövqeləri isə nisbətən az balanslıdır.
Ölkənin iqtisadi rayonlarına gəlincə, onların həyat keyfiyyəti üzrə sıralamasında da birinci yeri Naxçıvan Muxtar Respublikası tutur. Lənkəran rayonu isə ailə möhkəmliyi sub-indeksinə görə Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonu ilə 1-2-ci yerləri bölüşür.
Bu araşdırma və ümumən bu tipli bölgələrarası müqayisələr mühüm elmi-nəzəri məsələlərin həllinə kömək etməklə yanaşı, həm də ciddi praktik əhəmiyyət daşıyır. Onların nəticələri ölkə regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı məsələləri üzrə praktik idarəetmə qərarlarının qəbul edilməsi zamanı, o cümlədən ayrı-ayrı bölgələrdə iqtisadiyyatın üstün templərlə inkişafı dəstəklənərkən, sosial-iqtisadi proqramlar tərtib edilərkən, müxtəlif rayonların inkişafına əlavə dövlət vəsaitləri ayrılarkən faydalı ola bilər. Azərbaycanın iqtisadi rayonlarının, respublika tabeli şəhərlərinin və inzibati rayonlarının həyat keyfiyyəti üzrə reytinqi geniş ictimai müzakirələr üçün də münbit zəmin yaradacaqdır.
Metodologiya
Azərbaycanın iqtisadi rayonlarının, respublika tabeli şəhərlərinin və inzibati rayonlarının həyat keyfiyyəti üzrə reytinqi 7 sub-indeksdə qruplaşdırılmış 36 göstərici əsasında tərtib edilmişdir. Dünyanın əksər aparıcı tədqiqat mərkəzləri həyat keyfiyyətini qiymətləndirərkən məhz bu göstəricilərdən istifadə edir ki, bu səbəbdən də yaradıcı heyət bunları həyat keyfiyyəti üzrə ölkədaxili reytinqləri hazırlamaq üçün yetərli hesab etmişdir. Kitabda göstəricilərin əsaslılığı (o cümlədən əlçatarlığı) ilə bağlı bəzi məsələlərə də ayrıca toxunulmuşdur.
Tədqiqat ölkənin 8 iqtisadi rayonunu, bu rayonlara daxil olan 6 respublika tabeli şəhəri və 55 inzibati rayonu əhatə edir. Respublika tabeli 3 şəhər (Lənkəran, Şəki və Yevlax) həm də rayon mərkəzləri olduqları üçün bu şəhərlər üzrə ayrıca statistik uçot aparılmamışdır. Onların statistikası daxil olduqları inzibati rayonların statistikasının tərkib hissəsidir. Buna görə də həmin 3 şəhər inzibati rayonlar sırasında nəzərə alınmışdır.
Bakı şəhəri öz inkişaf səviyyəsinə və əhalisinin həyat keyfiyyətinə görə ölkənin digər bölgələrindən əsaslı surətdə fərqləndiyi üçün araşdırmaya daxil edilməmişdir. Hazırda işğal altında olan Yuxarı Qarabağ və Kəlbəcər-Laçın iqtisadi regionları da tədqiqat obyekti kimi götürülməmişlər.
Siyasi və iqtisadi azadlıqlar ölkənin bütün bölgələrində eyni səviyyədə təmin edildiyinə və bu səbəbdən də regionlararası müqayisə üçün heç bir əlavə informasiya daşımadığına (rayonların arasında hansısa əlavə fərqlər yaratmadığına) görə həyat keyfiyyəti üzrə ölkələrarası müqayisəli araşdırmalardan fərqli olaraq siyasi mühitlə, fərdi hüquq və azadlıqlarla bağlı göstəricilər nəzərə alınmamışdır.
Həyat keyfiyyəti indeksi, onun sub-indeksləri və bu sub-indeksləri formalaşdıran alt-indekslər 4 * [(Vi - Vmin)/(Vmax-Vmin)] + 1 düsturu ilə [1, 5] aralığına gətirilmişdir (İqlim alt-indeksi istisnadır). İqtisadi rayonun (şəhərin və inzibati rayonun) həyat keyfiyyəti və onun komponentləri üzrə digər regionlarla (şəhər və rayonlarla) müqayisədə ən yaxşı olması “5”, ən pis göstəricilərə malik olması isə “1” ilə ifadə edilmişdir. Bir neçə halda göstəricilərin (uşaq ölümü, ana ölümü, atmosferə çirkləndirici maddələrin atılması, qeydə alınmış cinayətlərin sayı və boşanmaların nikahlara nisbəti) yüksəkliyi həyat keyfiyyətinin pisləşdiyini ifadə edir. Bu hallarda göstəriciləri [1, 5] aralığında standartlaşdırmaq üçün 4 * [(Vi -Vmax)/ (Vmin-Vmax)] + 1 düsturu tətbiq edilmişdir.
Vmin fakt və Vmax fakt təhlil ilində hər bir göstərici üzrə, müvafiq olaraq, ən kiçik və ən yüksək faktiki qiymətlərdir. Məsələn, tədqiq edilən inzibati rayonlar və şəhərlər arasında 2018-ci ildə adambaşına orta illik nominal gəlirin ən az olduğu rayon Yardımlıdır (1597 manat), ən yüksək göstərici isə Naftalan şəhərində (6186,3 manat) qeydə alınmışdır. Müvafiq surətdə, Yardımlının göstəricisi Vmin fakt, Naftalanınkı isə Vmax fakt kimi qəbul edilmişdir. Adambaşına orta illik nominal gəlir göstəricisi indeksləşdirilən zaman Vmin = 1597 - 0,2*1597 = 1277,6, Vmax = 6186,3 + 0,2*6186,3 = 7423,5 kimi nəzərə alınmışdır. Digər göstəricilərin indeksləşdirilməsi zamanı da eyni qayda tətbiq edilmişdir. Bu, şəhər və rayonların sıralanmasına (reytinq cədvəlindəki mövqeyinə) heç bir təsir göstərmir; onlar, sadəcə olaraq, qiymətləndirmə intervalının, yəni [1, 5] aralığının ortasına doğru “sıxılmış” olur.
Tənəkə
Tənəkə — soyuq yayılmış polad (başlıca olaraq az karbonlu polad). Qalınlığı 0,08–0,5 mm olan nazik lent və ya vərəq şəklində hazırlanır. Qida mühitinin təsirindən və atmosfer korroziyasından qorumaq üçün üzərinə qalay, xrom, xüsusi laklar, plastik kütlə və s. qoruyucu örtüklər çəkilir. Tənəkədən başlıca olaraq konserv qabları və bu kimi metal qutular hazırlamaq üçün istifadə olunur.
Mantinealı Diotima
Mantinealı Diotimanın Arkadya da bir rahibə olduğu hesab edilməktədir. Platonun Şölən adlı diyaloqunda keçməktədir və Sokratın müəlliməsi olduğu bildirilir. Bu cür bir şəxsin olub olmadığı bir tapmacaya dönmüşdür. Ancaq Antik yazıçıların onun varlığından şübhə etmədikləri deyilə bilər. Platon, Diotimanun ağzından, Erosu izah edər və onu "gözəllik sevgisi" mənasında təsvir edərək eşqi ucaldar.
Andriake
Andriake - Türkiyə Respublikası Antalya əyaləti Demre rayonunda yerləşən, rayon mərkəzindən 5 km məsafədə olan antik Likiya şəhəri. Likiyanın ən əhəmiyyətli dəniz limanlarından sayılan Andriake şəhəri müasir Çayağzı olaraq bilinir
Tarixi
Andriake şəhəri Myranın limanı olduğu və onların saldığı bir yaşayış məntəqəsi olduğu ehtimal edilir. E.ə. II əsrdə Andriakos çayının sahilində Andriake adlı şəhərin olduğu və E.ə. 197-ci ildə Selevkilər imperiyasının hökmdarı III Antioxun Antioxiya şəhərindən çıxaraq Ptolemeylərin əlində olan torpaqları işğal edə-edə Andriake şəhərinə gəldiyi bilinir.
Banan
Banan — banankimilər fəsiləsindən çoxillik ot bitkisi cinsi.
Qısa gövdəli və iri kökümsovlu hündür, bəzən də nəhəng otdur. Vətəni Asiya, Afrika və Avstraliyanın tropik və subtropik bölgələridir. 70-ə yaxın növü var. İstisevən hibrid növləri (M. paradisiaca və M. sapientum) daha çox yayılmışdır. Kökdən çıxan iri, qınlı yarpaqları çoxqatlı boru — yalançı gövdə əmələ gətirir. Bircinsiyyətli və ikicinsiyyətli çiçəkləri nəhəng salxımı xatırladır. Meyvələri salxımda toplaşır, hər salxımda 300-ə qədər meyvə olur, ümumi kütləsi 50–60 kq-a çatır. Yeyilir, qurudulur, konserv, marmelad, şirə, şərab, banan unu və s. hazırlamaq üçün istifadə edilir. Bar verdikdən sonra yerüstü hissə quruyub məhv olur. M. textilis növünün yalançı gövdəsindən toxuçuluq sənayesi üçün lif, dəniz burazı, balıq ovunda işlədilən ip alınır. Azərbaycanda (Lənkəran, Zaqatala və Gəncədə) M. basjoo növü dekorativ bitki kimi əkilir. Hazırda Ensete (E. ventricosum) cinsinə aid edilən Efiopiya bananı (M. ensete) Afrikada yeyinti və toxuculuqda istifadə edilmək üçün becərilir.
thumb|250px|right|Bananlar
Banan əsasən tropik bölgələrdə bitir. Banan hələ kal olanda yığılır və daşınma zamanı yetişir. Bananın vətəni Hindistandır, məhz buradan dünyanın bütün tropik zonalarına yayılıb. Bu meyvə VII yüzillikdən insana "xidmət edir". Banan tingəsini Cənubi Amerika qitəsinə XVI yüzillikdə ispan keşişi Tomas de Berlanka gətirib. Ekzotik meyvə şəraitə uyğunlaşdı və əhalinin xoşuna gəldi. Əgər banan bizim üçün ekzotik meyvədirsə, onlar üçün çörək, kartof və hətta əti də əvəz edən ucuz, kalorili qidadır.
Biz ağ, yumşaq və dadlı özəyi, sarı qabığı olan banana adət etmişik, Amma onun həm də çəhrayı, qırmızımtıl, bənövşəyi və qara qabıqlıları da var. Bu növlər çox zərifdir və daşınmaya davam gətirmir. Meyvənin ölçüləri də müxtəlifdir və nisbətən kiçikölçülü olan "cırtdan" banan çox dadlı sayılır.
Bananın 300-ə yaxın növü olsa da, istehlak baxımından iki növə ayrılır: şirin və nişastalı. Birinci çiy halda yeyilir, yetərincə bərk olan ikincisi isə tamına görə kartofu xatırladır. O, qızardılır, pörtlədidir, balıq və ət xörəklərində istifadə edilir. Bir çox ölkələrdə banan yarpağından boşqab kimi istifadə olunur.
Hipertoniklər gündə 1–2 ədəd banan yeməklə təzyiqlərini 10% endirə və bununla da insult riskini azalda bilərlər. Gündə 5 ədəd banan yemək isə qan təzyiqini endirmək üçün lazım olan dərmanları iki dəfə azaldar.
Tərkibi
250px|thumb|Dörd fərqli banan sortu Bananın tərkibində 14–22% şəkər, 5–8% nişasta, 1,5%-dək protein olur. Bananın tərkibində çoxlu karbol olduğundan adamı tez doyuzdurur. Lətində orqanizmin müdafiə funksiyalarını möhkəmlədən, soyuqlamanın qarşısını alan xeyli miqdarda askorbin turşusu var. Banan C, A, B vitaminləri və maqniumla zəngindir. Onlar maddələr mübadiləsini yaxşılaşdırır, bədəndəki şlak və mayeni xaric edir, qandakı xolesterinin səviyyəsini aşağı salır, immuniteti bərpa edir, əsəbləri sakitləşdirir. Buna görə də bir çox idmançılar, xüsusən də tennisçilər yarışdan öncə və sonra banan yeyirlər. Banan mədəsində yara olanlara çox faydalıdır. Alimlər iddia edirlər ki, banan hüceyrələrin və mədənin selikli qişasının bərpasına yardım edir. Bananın mineral tərkibi (mq/100 qr.) aşağıdakı şəkildədir: kalsium-5, mis-az miqdarda, dəmir-0,4, maqnezium-29, marqan-az miqdarda, fosfor-27, kalium-35,8, selen-1,3, natrium-1, sink-az miqdarda.
Banan qabığı
American Chemical Society mütəxəssisləri hesab edirlər ki, banan qabığını ağır metalları sudan təmizləmədə istifadə etmək olar. Alimlərin təqdim etdiyi hesabatda deyilir ki, doğranılmış banan qabığı suyun təmizlənməsi üçün nəzərdə tutulan digər müasir materiallara nisbətdə daha yaxşı nəticələr göstərir. Günümüzdəki mövcud olan sənaye istehsalı suyu mis və qurğuşun kimi metallarla çirkləndirir. Bu metallar insan orqanizminə zərərli təsir edir. Hal-hazırda ağır metalların sudan təməzlənməsi metodları çox bahalıdır və onda istifadə olunan bəzi maddələr özləri zəhərli sayılır. Tədqiqatçıların fikrinə görə, suyun təmizlənməsində baha başa gəlməyən, amma effektiv olan banan qabığının istifadəsi düzgün qərardır. Banan qabığı suyu qurğuşun və misdən başqa materialara nisbətdə daha yaxşı təmizləyir. Banan qabığından hazırlanan quraşdırmaları effektivliyi düşmədən 11 dəfə işlətmək olar.
Dində
"Quran"da banan haqqında belə bir ifadə var:
"Meyvələri salxım-salxım silsilə banan ağacları."
Abdulla xan Qaragözlü
Abdulla xan Mustafaqulu xan oğlu Qaragözlü — Şamlı elinin Qaragözlü oymağından olan İran ordusunun generalı.
Həyatı
Abdulla xan Mustafaqulu xan oğlu Həmədan şəhərində anadan olmuşdu. Hərbi məktəbdə oxumuşdu. Məktəbi bitirəndən sonra ordu sıralarına qatılmışdı.
Yüksək rütbəli zabit kimi Fars, Xorasan əyalətlərində xidmət etmişdi. 1897-ci ildə Xuzistan əyalətinə dəyişilmişdi.
1909-cu ildə İran ordusunun silah-sursat üzrə rəisi idi.
Ailəsi
Oğlanları: Hüseynqulu xan İclaüddövlə, Möhtacəli xan İclaülməməlik
Ssenari
Ssenari
Film ssenarisinin mövzu qaynaqları
Maraqlı və diqqətçəkici olması mütləq olan ssenari mövzusunun əsas qaynaqları bunlardır :
Gülanlıq dağı
Toponimikası
Buduq kəndindən ş.-də yerləşir. Hündürlüyü 2141 m. Coğrafi ədəbiyyatda Qulanlıq variantında da qeydə alınmışdır. Oronim gülan (yaylaqda topa halında bitən ot növü) sözündən və -lıq şəkilçisindən düzəlib, "gülan otu çox olan dağ, gülan bitən dağ" mənasındadır.
Həmçinin bax
Yerfi dağı
Dəmirçitəpə (dağ)
Xarici keçid
quba-ih.gov.
Nəimi Əmiral
Nəimi Əmiral — ABŞ Hərbi Donanmasında xidmət edən Azərbaycan əsilli zabiti, Pentaqonda ABŞ Dəniz Qüvvələrinin baş ofisində şərqi Avropa və NATO Əlaqələri şöbəsinin rəisi.
Həyatı
Nəimi Əmiral Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Nehrəm kəndində anadan olub. Bir övladı var. Nyu-York Dövlət Universitetini iki magistr dərəcəsi – İqtisadiyyat və Siyasi Əlaqələr üzrə bitirib. Azərbaycan, İngilis, Rus və İtalyan dillərini mükəmməl bilir. 2001-ci ildə 11 sentyabr hadisələrindən qısa müddət sonra ABŞ hərbi donanmasında xidmətə başlayıb və daha sonra 2005-ci il avqust ayında ABŞ Dəniz Donanmasının zabit məktəbini bitirdikdən sonra prezident Corc Buşun sərəncamı ilə zabit rütbəsi alıb. Nəimi Əmiral hazırda Amerika Birləşmiş Ştatları Donanmasının Avropa və Afrika qüvvələri baş qərargahında Xarici Əlaqələr Zabiti olaraq xidmətdədir.
Fəaliyyəti
2010-cu ilin may ayından 2011-ci ilin may ayına kimi Nəimi Əmiral ABŞ Dəniz Mühəndisliyi Batalyonlarindan birinin vəzifəli məmuru olaraq çalışmışdır. Onun komandanlığı altında 200-dən çox şəxsi heyət ABŞ-nin Cənubi Amerikaya Humanitar Dəstək Əməliyyatlarında iştirak etmişdir.
2013-cü ildən 2015-ci ilə kimi Pentaqonda F35 tipli Qırıcı təyyarələrin baş ofisində məsul vəzifədə xidmət edib. Burada o, Proqram Meneceri / Strateji Əməliyyatlar üzrə Nümayəndə vəzifəsində çalışıb.
2016-cı ildə Nəimi Əmiral Amerika Birləşmiş Ştatları nın Rumıniya da istifadəyə verilmiş Ballistik Raketlərə Qarşı Müdafiə Sistemi hərbi bazasında xarici əlaqələr bürosunun direktoru vəzifəsinə təyin olunub. Nəimi Əmiral NATO-nun baş katibi, Rumıniyanın baş naziri və ABŞ Müdafiə nazirinin müavini və digər tanınmış şəxslərin də iştirak etdiyi AEGIS Ashore Rumıniya Açılış Mərasimi komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır. Ruminiya da olarkən Əmiral evsiz Rumın ailələrinin həyatını yaxşılaşdırmaq üçündə müəyyən işlər görmüşdür. Nəimi Əmiral Rumıniya Baş naziri tərəfindən ABŞ-Rumıniya əlaqələrinə etdiyi töhfələrinə görə təltif edilib.
2016-cı ilin sonlarında Əmiral ABŞ-nin və Koalisiya üzvlərinin əməliyyatlarına dəstək göstərilməsi üçün Suriya da və İraq da əməliyyatlar həyata keçirən Fransız Charles De Gaulle aviadaşıyıcısınında ABŞ və NATO nümayəndəsi kimi xidmət edib. Bu xidmətə gorə Fransa nın sabiq prezidenti tərəfindən Fransanın 'Moyen Orient' (Orta Şərq) medalı ile təltif edilib.
Mükafatları
O, həmçinin "mədəniyyətlərarası ünsiyyəti inkişaf etdirmək və gücləndirmək yolunda göstərdiyi yorulmaz səyləri üçün" ABŞ Konqresi tərəfindən təltif edilmişdir.
Köçəri Məmmədov
Köçəri Əsgər oğlu Məmmədov — Azərbaycan operatoru.
Həyatı
Köçəri Əsgər oğlu Məmmədov 16 oktyabr 1946-cı ildə Gədəbəy rayonunun Düz Rəsullu kəndində anadan olmuşdur. 1965-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetini, sonradan Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun nəzdində ixtisas artırma kurslarını bitirib.
Həcc ziyarətində olmuşdur.
Hacı Köçəri Məmmədov 26 may 2008-ci ildə vəfat etmişdir.
Fəaliyyəti
1969-cu ildən 2008-ci ilədək "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında işləyib. Sənədli və xronikal filmlərin operatorudur. 50-dən çox filmin heyətində çalışmışdır.
Filmoqrafiya
Operator assistenti kimi
Operator kimi
Yunis Səfərov
Səfərov Yunis Baxşəli oğlu – həkim-baytar, pedaqoq, baytarlıq elmləri doktoru (1964), professor (1964).