cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aspaziya
Antik fəlsəfi əsərlər
Aspaziya, Platon, Ksenofont, Aeschines Socraticus və Antisthenesin fəlsəfi əsərlərində yer alır. Bəzi alimlərə görə Platon Aspaziyanın zəkası və ağlından elə təsirlənmişdir ki, Simpoziumdakı Mantinealı Diotima obrazına əsas götürmüşdür. Bəzıləri isə Diotimanın həqiqətən yaşamış olduğunu iddia edir. Pensilvaniya Universitetində fəlsəfə professoru olan Çarlz Kana görə Diotima bir çox tərəfdən Aeschinesin Aspaziyasına Platonun cavabıdır. Menexenusda, Platon Aspaziyanın Perikllə olan əlaqəsini tənqid edərkən, Sokratdan sitat gətirərək ələsalıcı formada Aspaziyanın bir çox natiqə təhsil verdiyini söylər. Sokratın niyyəti Periklin xitabət qabiliyyətini pisləyərək, yenə ələsalıcı şəkildə afinalı dövlət xadiminin Aspaziya tərəfindən öyrədilməsi səbəbindən Antifon tərəfindən təhsil verilən birindən daha üstün olacağını deməkdir. Eyni vaxtda Qəbirüstü nitqin müəllifliyini də Aspaziyaya verən Sokrat, müasirlərinin Periklə olan hörmətinə hücum edir. Kana görə Platon, Aspaziyanın Perikl və Sokratın xitabət müəllimi olduğu fikrini Aeschinesdən almışdır. Platonun Aspaziyası və Aristofanın Lisistratası qadınların xitabət mövzusunda bacarıqlı olmadığı düşüncesinə bariz iki istisnadır, ancaq bu iki obraz bizə qadınların Afinadakı əsl statusu mövzusunda məlumat vermir. Truman Universitetində tarix professoru olan Marta L. Rouz "yalnızca komediyalarda itlər məhkəməyə müraciət edir, quşlar idarə edir, ya da qadınlar nitq söyləyir".
Ksenofont, Memorabiliada və Oeconomicus da Aspaziyanı iki dəfə yada salır. Hər ikisində də Sokrat Critobulusa, Aspaziyanın tövsiyələrinə əməl etməsini deyir. Memorabiliada Sokrat, Aspaziyadan sitat gətirərək çöpçatanın kişinin yaxşı cəhətləri haqqında doğru məlumat verə biləcəyini deyir. Oeconomicusda Sokrat, Aspaziyanın ev idarəsi və ər-arvad arasındakı iqtisadi əlaqə haqqında daha məlumatlı olduğundan hörmətlə söz açır. thumb|Hector Leruanun (1682–1740) rəsmi. Perikl və Aspaziya, [[Fidinin emalatxanasında Afinanın nəhəng heykəlinə heyranlıqla baxarkən.]]
Aeschines Socraticus və Antisthenes bir Sokrat dialoqlarına Aspaziyanın adını vermişlər, ancaq hər iki dialoq da ancak parçalar halınde masir dövrə gəlib çatmışdır. Aeschines Socraticusun Aspaziyası haqqında ana mənbələrimiz Athenaeus, Plutarx, və Siserondur. Dialoqda, Sokrat Calliasa oğlu Hipponicusu təhsil alması üçün Aspasziyaya göndərməsini tövsiyə edir. Callias, qadın müəllim fikrindən çəkinəndə Sokrat Aspaziyanın Perikli və ölümündən sonra da Lisikli müsbət mənada təsiri altına aldığını bildirir. Dialoqun Siseron tərəfindən Latinca olaraq qorunmuş olan bir bölümündə əvvəlcə Ksenofontun arvadına sonra da Ksenofonta (bu məşhur tarixçi Ksenofont deyil) müdrikliyə gedən yolun özünü tanımaqdan keçdiyi mövzusunda tövsiyə verən "qadın Sokrat" olaraq yer alır. Aeschines Aspaziyanı bir müəllim və mükəmməlliyin ilham qaynağı olaraq göstərir və bu fəzilətləri hetera olması ilə əlaqələndirir. Kana göre Aeschinesin Aspaziyasındakı hər bir bölüm yalnız uydurma deyil, eyni zamanda inanılmazdır.
Antisthenesin Aspaziyasından yalnız iki ya da üç sitat qalmışdır. Bu dialoqda daha çox iftira olmasından əlavə Periklin bioqrafiyasına dair hekayələr də var. Antisthenes yalnız Aspaziyaya deyil, oğulları da daxil olmaqla Periklin bütün ailesinə hücum edir. Mütəfəkkir böyük dövlət xadiminin fəzilətli həyatın yerinə zövqü seçdiyine inanır. Dolayısı ilə Aspaziya zövq içərisinde həyatı temsil edir.
Müasir ədəbiyyat
thumb|left|[[Mari Buların, Aspaziya olaraq öz portreti, 1794.]] Aspaziya müasir ədəbiyyatın bəzi mühüm əsərlərində görünür. Perikl ilə olan romantik əlaqəsi, keçmiş əsrlərin bəzi məşhur yazıçı və şairlərinə ilham vermişdir. Xüsusilə XIX əsrin romantikləri ilə XIX əsrin tarixi romançıları onların hekayəsində tükənməyən ilham mənbəsi tapmışlar. 1835-ci ildə ABŞ-da quldarlıq əleyhdarı yazıçı və jurnalist Lidiya Çayld, Perikl və Aspaziyanın dövründə keçən Filothea adlı klassik bir məhəbbət romanını nəşr etdirdi. Bu kitab yazıçının ən uğurlu və diqqətli əsəri olaraq görülməktdəir, çünki qadın obrazlar, xüsusilə də Aspaziya böyük bir gözəllik və diqqətlə qələmə alınmışdır.
1836-cı ildə ingilis yazıçı və şair Uolter Savaj Landor, ən məşhur kitablarından biri olan Perikl və Aspaziyanı yazdı. Bu kitab, içində saysız şeir olan uydurma məktubların köməyilə klassik Afina dövrünü araşdırır. Məktublar əsasən tarixi reallıqlara uymasa da Perikl Dövrünün ruhunu anlamağa çalışır. Robert Hamerlinq, Aspaziyanın şəxsiyyətindən təsirlənən bir başqa yazıçı və şairdir. 1876-cı ildə Perikl Dövrünün davranış və əxlaq qaydalarından bəhs edən Aspaziyanı yazmışdı. Romantizm cərəyanından təsirlənən italyan şair Cakomo Leopardi, beş şeirlik bir seriya yayımladı. Bu Leopardi şeirlərinin ilham mənbəyi, Fanni Targioni Tozzetti adlı qadına qarşı olan ümidsiz və qarşılıqsız məhəbbətinin nəticəsində yaşadığı ağrılı təcrübələrdir. Leopardi bu qadına, Miletli Aspaziyadan hərəkət edərək, Aspaziya adını verir.
1918-ci ildə yazıçı-dramaturq Corc Kram Kuk ilk uzun pyesi olan The Athenian Women (Afinalı Qadınlar)ı yazdı. Pyesdə Aspaziya sülh üçün tətil edən bir qadın olaraq göstərilir. D.D. Anderson, The Literature of the Midwest, 120 Kuk antik yunan dövründə müharibə əleyhdarlığı mövsunu işləmişdir. ABŞ-dən olan yazıçı Gertrude Atherton The Immortal Marriage (Ölümsüz Evlilik) (1927) adlı əsərinde Perikl ilə Aspaziyanın hekayəsindən söz açır və Samos Müharibəsi, Peloponnes müharibəsi ilə Afina vəba epidemiyası dövrünü açıqlar. Teylor Kolduelin Glory and the Lightning (Ehtişam və İldırım) (1974) adlı əsəri Aspaziya ilə Periklin tarixi əlaqəsindən söz açan bir başqa romandır.
Şöhrəti və fəlsəfədəki yeri
thumb|right|150px|Aspaziya Aspaziyanın adı Periklin ehtişamı və şöhrətinə çox yaxından bağlıdır. Plutarx onu həm siyasi, həm de düşüncə yönündən mühüm bir şəxsiyyət olaraq qəbul edir və "dövlətin öndə gələn adamlarını məmnun etməyi bacaran və mütəfəkkirlərin haqqında uzun təriflərlə danışmasına nail olan" bu qadına heyranlığını bildirir. Bioqrafiya yazıçısı, Aspaziyanın çox şöhrətləndiyini, hətta İran şahı II Artakserks ilə döyüşən Gənc Sirusun, adı Milto olan arvadlarından birinə Aspaziyanın adını verdiyini söylər. Sirus müharibədə öldükdən sonra, bu qadın əsir alınaraq şaha aparılır və daha sonra şah üzərində böyük bir nüfuz qazanır. Lusian Aspaziyadan bir "fəzilət modeli", "heyranlıq duyulan Olimpiyalının heyranlıq duyduğu" deye danışar və "onun siyasi bilgisi və müdrikliyini, bacarığı və nüfuzunu" tərifləyir. Süryanice bir yazıda, Aspasziyanın bir nitq yazaraq bir adama məhkəmədə onun adına oxuması üçün öyrətdiyindən bəhs edərək, Aspaziyanın xitabət qabiliyyətini təsdiqləyir. X əsr Bizans ensiklopediyası Sudaya görə Aspaziya "kəlmələrlə qıvraq bir zəkaya sahib" bir sofistdir və xitabət öyrətmişdir. Bu əyərləndirmələrdən hərəkət edərək, Pensilvaniya Universitetində professor Şeril qlen kimi tədqiqatçılar, Aspaziyanın antik Yunanıstanda cəmiyyət içində ortaya çıxmış tək qadın olduğunu müdafiə edir və Periklin snitqlərinin yazılmasında təsirii olmuş olacağını düşünməkdədir. Bəzi alimlər Aspaziyanın yaxşı ailələrin gənc qadınları qçqn bir akademiya açdğına və hətta Sokrat üsulunu tapdığına inanır. Ancaq Nortvestern Universitetindən Klassik Dövr professoru Robert U. Uolles "Aspaziyanın Periklə necə danışması lazım gəldiyini öyrətdiyi zarafatını, dolayısı ilə usta bir natiq və mütəfəkkir olduğunu tarixi olaraq qəbul edə bilmərik" deyə vurğulamışdır. Uollesə görə Aspaziyaya Platon tərəfindən biçilen intellektual rol, bir Antik Yunan komediyasından gəlməkdədir. Kagan Aspaziyanı "gözəl, müstəqil, parlaq zək sahibi, Yunanıstanın ən ağıllıları ilə danışa biləcək və əri ilə hansısa məsələni müzakirə edərək həll edə biləcək" biri olaraq tanıdır. Kent Universitetində sosial antropologiya professoru və Klassik Dövr mütəxəssisi olan Rocer Just, Aspaziyanın istisna bir şəxsiyyət olduğunu v yalnız onun varlığının belə, bir kişinin sosial və intellektual bərabəri olan hər qadının hetera olmaq vəziyyətində qaldığını göstərdiyini deyirr. Mütəfəkkir və ilahiyyatçı Sr. Prudence Allenə görə Aspaziya, qadınların mütəfəkkir olma potensialını Safonun şairanə ilhamlarından bir addım daha uzağa aparmışdır.
Həyatı: gerçək, yoxsa?
Jona Lenderinqin ifadə etdiyi kimi əsas problem Aspaziya haqqında bildiklərimizin çoxunun yalnız təxminlərdən ibarət olmasıdır. Fukidid Aspaziyadan danışmır, yeganə mənbəmiz, Aspaziyanın tarixi bir şəxsiyyət olub-olmadığı ilə maraqlanmamış ədib və mütəfəkkirlərin şübhəli təsvir və təxminləridir. Dolayısı ilə Aspaziyanın şəxsiyyətində ziddiyyətli izahlarla qarşılaşırıq. Aspaziya, ya Theano kimi yaxşı arvad, ya da Thargalia kimi fahişədir. Müasir alimlərin Aspaziyanın tarixi həqiqətinə duyduqları şübhənin mənbəyi də budur.
Uollesə görə "Aspaziyanın heç bir tarixi gerçəkliyi yoxdur və ola da bilməz". Dolayısı ilə Ayova Universitetində Klassik Dövr professoru Madeleine M. Henry "Aspaziya haqqnda antik dövrdə ortaya çıxan bioqrafik hekayələr olduqca rəngarəngdir, demək olar ki, heç birinin isbatı yoxdur və XX əsrdə belə həyatda qalmağı bacarmışdır" deyir və nəticə olaraq "Aspaziynın] həyatı üçün yalnız çox zəif ehtimallar var" demişdir. Klassik Dövr və tarix professorları Charles W. Fornara və Loren J. Samons II-yə görə isə "bildiyimiz qədər əsl Aspaziya, hekayələrdə danışılan prototipindən daha da yaxşı olmuş ola bilər".
Qeydlər
α. Henry, antik yazıçı və şairlərin Aspaziyanın bir fahişəxana işlətdiyi və fahişə olduğundan bəhs edən yazılarına bir iftira olduğundan yazmışdır. Henry bu hücumların Afinanın liderini alçaltmqa məqsədilə edildiyini irəli sürür, çünki Perikl vətəndaşlıq qanunu səbəbilə Aspaziya ilə evlənə bilməmiş və qeyri-qanuni şəkildə onunla yaşamağa məcbur olmuşdur. Bu səbələrlə tarixçi Nicole Loraux, antik yazıçıların Aspaziyanın hetera ya da fahişə olduğuna dair şahidliklərinə də şübhə ilə baxır. Fornara və Samons da Aspaziyanın fahişə olduğu və fahişə evlərini işlətdiyi V əsr ənənsini qəbul etmirlər.
β. Miçiqan Universitetində fəlsəfə professoru Debra Nailsə gör əgər Aspaziya azad bir qadın olmasaydı, Perikldən olan oğlunu varis edən qərar və daha sonra Lisikl ilə evlənməsi (Nails, Aspaziya ilə Lisiklin evləndiyini ehtimal edir) demək olar ki, mümkün ola bilməzdi.
γ. Fornara və Samons Periklin Aspaziya ilə evləndiyini, ancaq vətəndaşlıq qanununun onu arvad olaraq qəbul etmədiyini müdafiə edir. Uolles əəgər Aspaziya ilə evlənmişsə, onda Periklin afinalı aristokratların əlaqələri yaxşı olan əcnəbilərlə evlənmə ənənəsini davam etdirdiyini irəli sürür. Henry Periklin vətəndaşlıq qanunu səbəbilə Aspaziya ilə evlənməsinə maneə yarandığı, dolayısı ilə də evlənmədən bərabər yaşadıqlarına inanır. Komik bir mətnə istinad edən Henry Aspaziyanın bir pallake, yəni cariyə olduğunu deyir. Tarixçi Uilyam Smit Aspaziyanın Perikl ilə olan əlaqəsini "müasir şahzadələrin özlərinə bərabər olmayanlarla evlənməsinə bənzər" olduğunu yazır. Tarixçi Arnold c. Qomme isə "müasirləri Periklin Aspaziya ilə evli olduğunu qeyd edirlər" deyir.
δ. Kanın fikrincə, Sokratın dostları və arvadları ilə birgə Aspaziyanı ziyarətləri və Aspaziyanın Lisikllə olan əlaqəsi böyük ehtimalla tarixi bir həqiqət deyil. Aeschinesin Afina hekayələrinin tarixi doğruluğuna laqeyd qaldığına, və bu hekayələrin Lisiklin ölüm tarixinin unudulduğu, ancaq gördüyü işləein hələ də xatırlandığı bir zamanda uydurulduğuna inanır.
ε. Kagan əgər Aspaziyanın məhkəməsi həqiqətən oldusa "bir başqa vaxtdansa 438-ci ildə olduğuna inanmaq üçün kifayət qədər səbəbimizin olduğunu" təxmin edir.
στ. Ayova Üniversitetində professor Ceyms F. MacGlyuya görə Aspaziyaya qarşı Hermippin iddia irəli sürməsi o qədər də mümkün deyil. "Plutarx və ya mənbələrinin məhkəmə ilə teatrı səhs saldıqlarını" bildirir.
ζ. Afiney Periklin Aspaziyaya qarşı ittihamları rədd edərkən "həyatı və malı təhlükədə olduğu vaxtlardan daha artıq ağladığını" deyən Antistendən sitat gətirir.
η. Omfala və Deyanira müvafiq olaraq Herakla bir il sahiblik etmiş Lidiya kraliçası və onun ölümünə səbəbkar olmuş arvadı idi. Afina dramaturqları e.ə. V əsrin ortalarından etibarən Omfalanın hekayəsinə maraq göstərirdilər. Komiklər Omfala-Aspaziyanın nəzarətində olan Perikli Herakla bənzədirdilər. Aspaziya Cratinusun Kheirones və Eupolisin Philoi əsərlərində Omfala adlandırılmışdır.
θ. Yəni "Olimpiyalı" Periklin arvadı kimi. Antik yunan müəllifləri Perikli "Olimpiyalı" adlandırırdılar, çünki o, "Yunanıstanı titrədir, işıqlandırır və ələ keçirir, nitq deyəndə də Zevsin silahından istifadə edir".
ι. Cratinus (Dionysalexandros əsərində) Perikl və Aspaziyanı Yelena və Parisə bənzədir; necə ki, Parisin Yelenaya olan hissləri spartalı Menelayla olan müharibənin başlanmasına səbəb oldu, eləcə də Perikl yadelli Aspaziyanın təsiri altında Afina ilə Spartanın müharibəsinə başladı. Həmçinin Eupolis Aspaziyanı Prospaltoi əsərində Yelena adlandırır.
Mənbə
Ana mənbələr (Antik Yunan və Romalılar)
Yardımçı mənbələr
Elçin İsrafilzadə
Elçin Bəxtiyar oğlu İsrafilzadə — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elçin İsrafilzadə 1990-cı il iyulun 11-də Şəmkir rayonunun Qədimqala kəndində anadan olub. 1996–2005-ci illərdə Qədimqala kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. Ailəli idi. Kənan, Leyla və Yusif adlı üç övladı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Elçin İsrafilzadə 2008–2010-cu illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. 2015-ci ildən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusi kimi xidmət edirdi.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Elçin İsrafilzadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elçin İsrafilzadə oktyabrın 20-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Şəmkir rayonunun Qədimqala kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin İsrafilzadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Murad İmanov
Murad Həsən oğlu İmanov — Azərbaycanlı alim, riyaziyyat üzrə elmləri doktoru.
= Həyatı =
Murad Həsən oğlu İmanov Qərbi Azərbaycanın Zəngəzur bölgəsi Sisian rayonunun Ərəfsə kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Naxçıvan şəhər internat məktəbini qızıl medalla bitirib. Bakı Dövlət Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsini bitirmişdir, riyaziyyat üzrə elmlər doktorudur. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyində çalışır.
1214.01 – “Dinamik sistemlər və optimal idarəetmə” ixtisası üzrə mütəxəssisdir. "Faza məhdudiyyətli optimal idarəetmə məsələlərinin requlyar həllərinin oxşar  həllər metodu vasitəsilə tədqiqi” mövzusu üzrə dissertasiya müdafiə etmişdir.
Bir sıra beynəlxalq seminar, simpozium və konfranslarda iştirak etib.
Azərbaycanda elmin inkişafındakı xidmətləri vardır.
= Əsərləri =
Azərbaycan mövzulu sovet poçt markalarının siyahısı
Azərbaycan mövzulu sovet poçt markalarının siyahısı — SSRİ-nin poçt təşkilatı tərəfindən buraxılmış Azərbaycan mövzulu rəsmi poçt markalarından ibarətdir.
Hasuləzgi (Maku)
Hasuləzgi — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Maku şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 84 nəfər yaşayır (16 ailə).
Qazaxıstanda pensiya islahatı (1998)
Qazaxıstan Respublikası — Müstəqil Dövlətlər Birliyi ölkələrinin arasında əhalinin pensiya təminatında islahatlar aparan ilk dövlətdir.
Qazaxıstanda pensiya sistemi Çili pensiya sisteminin prototipi idi.
Sovet İttifaqının dağılması ilə vahid pensiya sistemi çökdü. 20 iyun 1997-ci ildə Qazaxıstan Respublikasında 20 iyun 1997-ci il tarixli 136-I saylı Qazaxıstan Respublikasında pensiya təminatı haqqında qanun çıxdı. 1998-ci ildə Qazaxıstanda pensiya islahatına başlandı. 1 yanvar 1998-ci ildən bəri bütün işləyən vətəndaşlar gəlirlərinin 10% -ni yığım pensiya fonduna fərdi pensiya hesablarına ayırmaq məcburiyyətindədirlər. Təqaüd islahatının inkişaf etdiriciləri Qriqori Marçenko və Daulet Sembayev idi.
Pensiya fonduna yığılan vəsait islahata görə "Qazaxıstan Xalq Bankı" ASC-nin törəmə şirkəti olan "Qazaxıstan Xalq Bankının Yığım Pensiya Fondu" Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən idarə olunur. Bu qanuna uyğun olaraq, 1998-ci il yanvarın 1-dən etibarən bütün işləyən vətəndaşlar gəlirlərinin 10% -ni yığım pensiya fonduna fərdi pensiya hesablarına köçürmək məcburiyyətindədirlər. Eyni zamanda, vətəndaşların könüllü təqaüd vermə hüququ da vardır. Fonda yığılmış vəsaitlər iqtisadiyyata yatırılır və işçinin işinə son verildikdən sonra onun fərdi pensiya müavinətlərinə yönəldilir.
İslahatın tarixi
1 dekabr 2009-cu il tarixinə yığım pensiya sisteminin (YSK) əmanət verən / iştirakçılarının (ISP) ümumi sayı 7 778 658 nəfər təşkil etmişdir ki, bunun da 7 734 000 nəfəri məcburi pensiya töhfələrinə (OPV), 40.586 nəfəri - könüllü pensiya töhfələri, 4072 nəfəri isə - könüllü peşə pensiya töhfələri üzrə ianəçilərdir.
2008-ci ildə Xalq Bankının Pensiya Fondu İdarə Heyəti sədrinin müavini Nurcan Alimuhəmbətov Qazaxıstanın pensiya sisteminin dünyanın ən yaxşı sistemlərindən biri olduğu fikrini bildirdi.
2013-cü ildə daha başqa pensiya islahatı aparıldı: ölkədə o dövrdə mövcud olan bütün pensiya fondlarını birləşdirən Vahid Yığım Pensiya Fondu ASC yaradıldı.
Hal-hazırda Qazaxıstanın pensiya yığım sistemi iki hissədən ibarətdir: dövlət və özəl:
Məqsəd və vəzifələri
Yeni pensiya sisteminin tətbiq edilməsinin əsas vəzifələrindən biri də Qazaxıstan birjasının fəal işləməsi üçün insanların institusional daxili investorların yaradılması və bu vasitələrlə insanların böyük müəssisələrin ortaq sahiblərinə çevrilməsi və s.
Qeyd edək ki, yeni pensiya sisteminin tətbiqi populyar olmayan tədbirlər ilə də müşayiət olundu: tədricən, 1 yanvar 1998-ci ildən təqaüd yaşı artırıldı və 1 iyul 2002-ci il tarixindən etibarən kişilərdə 62 yaşa, qadınlarda 58 yaşa çatdı. Ayrıca, 1 yanvar 1998-ci ildən Sovet dövründən bəri qorunan bütün güzəştli pensiyalar ləğv edildi.
Aydın Əzim Kərimoğlu
Aydın Əzim Kərimoğlu — Azərbaycan bəstəkarı.
Həyatı
Aydın Kərim oğlu Əzimov (Aydın Əzim Kərimoğlu) 1946-cı il may ayının 1-də Bakının Əmircan kəndində anadan olmuşdur.1964-cü ildə A.Zeynallı adına Musiqi Texnikumunun (indiki A.Zeynallı adına Musiqi Kolleci) nəzəriyyə fakültəsini bitirmiş, elə həmin il Ü.Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının bəstəkarlıq fakültəsinə, bəstəkar Qara Qarayevin sinfinə daxil olmuş, 1972-ci ildə konservatoriyanı bitirmişdir. 1976-cı ildən Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının üzvüdür. 1968-1996-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Teleradio Komitəsində çalışmış, radionun Musiqi verilişləri baş redaksiyasında kiçik redaktor, böyük redaktor, şöbə müdiri, radionun səsyazma evində səs rejissoru, baş rejissor, Azərbaycan Dövlət Teleradio Komitəsi bədii kollektivlərinin və səsyazma evinin mü- diri, “Azərbaycantelefilm” yaradıcılıq birliyinin baş məsləhətçisi vəzifələrini icra etmişdir.1996-cı ilin sonundan Türkiyə Respublikası Mersin Universiteti Dövlət Konservatoriyasına işləməyə dəvət olunmuş, 2005-ci ilə qədər orada çalış- mış, orada Bəstəkarlıq şöbəsini təşkil etmişdir.2005-ci ildən Bakı Musiqi Akademiyasının Bəstəkarlıq kafedrasının professoru, eyni zamanda BMA-nın elmi laboratoriyasının fəal əməkdaşıdır. Azərbaycan bəstəkarlarının skripka əsərlərindən ibarət skripka və fortepiano üçün “Sonata-poema” əsərini yazmış və bu 11 illik musiqi və incəsənət məktəblərinin tədris proqramlarına salınmışdır.
Müstəqilliyimizin ilk dövrlərində Müdafiə Nazirliyinin orkestrinin təşkil olunmasında bəstəkarın da əvəzsiz xidmətləri olmuşdur. Onun təklifi ilə həmin orkestrə milli alətimiz olan on zurnaçı daxil edilmişdir. Həmçinin Üzeyir Hacıbəylinin Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himnini bərpa etmiş və işləmişdir. Aydın Kərim oğlu Əzimov “Azərbaycan Respublikasının Əməkdar incəsənət xadimi” fəxri adına layiq götülmüşdür.
Mahmudabad (Xalxal)
Mahmudabad — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 92 nəfər yaşayır (20 ailə).
Vyara Vataşka
Vyara Vataşka (20 fevral 1980) — Bolqarıstanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Vyara Vataşka Bolqarıstanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində gümüş medalın sahibi olub.
Hikmət Cevdet-zadə
Hikmət Cevdet-zadə — (1893-cü il, İstanbul, Osmanlı imperiyası — 17 aprel,1945-ci il, Kansk, SSRİ) Sovet türkoloqu, dilçi, ədəbiyyatşünas, dosent və professoru.
Erkən həyatı
Hikmət Cevdet-zadə 1899-cu ildə İstanbul ümumtəhsil məktəbində təhsil almağa başlamış, 1909-cu ildə məzun olmuş, sonra 1904–1910-cu illərdə gimnaziyada oxumuşdur. 1913-cü ildə İstanbul Pedaqoji İnstitutunu bitirmişdir. 1918-ci ildə O, Batumiyə köçmüş və 1924-cü ildə burada türk məktəbi açmışdır. Hikmət Cevdet-zadə, elə bu şəhərdə müəllimlik edən Nayma Süleymanova Kakabadze ilə evlənmişdir.
Represiyalar dövründə 11 sentyabr 1937-ci ildə həbs edilmiş, 10 noyabr 1939-cu ildə məhkum edilmişdir. 17 aprel 1945-ci il, Rusiyanın Krasnoyarsk Krayı Kansk şəhər həbsxana düşərgəsində vəfat etmişdir. 1957-ci ildə ölümündən sonra bəraət almışdır.
Elmi nəaliyyətləri
Hikmət Cevdet-zadə, türk dili ilə bağlı dərsliklərin tərtib edilməsi və türk dilinin tədrisi tarixində yer tutur. İstedadlı müəllim, İstanbul Müəllimlər Seminariyasının tələbəsi, Leninqrad Şərq İnstitutu (1926–1937) və Leninqrad Universitetinin dosenti (1933–1937).
Hikmət Cevdet-zade, "Türkcə Danış: Danışıq kitabçası " (L., 1927), "Türk antalogiyası (lüğətli)" (L., 1931), "Müasir Türk dilinin qrammatikası" (L., 1934; A. N. Kononov ilə birlikdə yazılmışdır) və Leninqrad Şərq İnstitutu tərəfindən şüşə qrafika metodu ilə H. M. Tsovikyan, S. S. Djikia və A. N. Kononov ilə birlikdə müəllif olaraq nəşr olunan bir sıra dərsliklər. ,
H. Cevdet-zadənin A. N. Kononovla birlikdə yazdığı müasir türk dilinin qrammatikası, Türkiyədə əlifba islahatından sonra nəşr olunan latınlaşmış qrafikaya əsaslanan Türk dilinin ilk dərsliyidir. Təhsil məqsədləri də kitabın hazırlanmasını diktə edilirdi: Türk qrammatikası məsələlərini müstəqil nəzəri əhatə edən elementləri özündə cəmləşdirən Türk dilinin quruluşunun sistematik bir təqdimatı.
Cevdet-zadə Hikmət əsasən dilçi kimi tanınır.
Şərqşünaslıq İnstitutunun planlarına görə O, 19–20-ci əsr Türk ədəbiyyatı tarixi ilə də məşğul olmalı idi. Ayrıca "Türk ictimai-siyasi antologiyası" nı (LŞİ, 1935, kollotip. Nəş.)
Mixail Avenarius
Mixail Petroviç Avenarius — Rusiya fiziki.
Həyatı
Mixail Petroviç Avenarius lüteran pastoru Pyotr Aleksandroviç Avenariusun (1794–1854) oğlu idi. 19 sentyabr 1835-ci ildə Çarskoye Seloda anadan olmuşdur. Yazıçı Vasili Avenariusun qardaşıdır. 1854-cü ildə 5-ci Sankt-Peterburq gimnaziyasını, sonra isə 1858-ci ildə Peterburq Universitetini bitirmiş, ardınca bir müddət 2-ci gimnaziyada fövqəladə müəllimlik etmişdir. 1862-ci ildə xaricə getmiş, burada iki il əvvəl Berlində universitet kurslarında iştirak etmiş və professor Maqnusun laboratoriyasında işləmiş, sonra isə professor Kirxhofun rəhbərliyi ilə Heydelberqdə çalışmışdır.
Andrey Karaulov
Andrey Viktoroviç Karaulov — Rusiya jurnalisti.
Mixail Avenarius
Həyatı
1865-ci ildə Rusiyaya qayıtmış və Kiyev Universitetinin fizika kafedrasının dosenti, 21 sentyabr 1866-cı ildən qeyri-adi professor, 11 noyabr 1867-ci ildən adi professor vəzifələrinə təyin edilmişdir. 1890-cı ilə qədər universitetdə çalışmışdır. Bütün bu illər ərzində o, elmi məqsədlərlə xaricə, ömrünün son illərində isə səhhətini yaxşılaşdırmaq üçün yayda ancaq arabir Kiyevi tərk etmişdir. Almaniyaya etdiyi səfərlərin birində o, fizika problemlərinə həsr olunmuş alman elmi jurnalı "Annalen der Physik"in tam dəstini ehtiva edən çox qiymətli fiziki kitabxana əldə etmişdir.
Andrey Karaulov
Həyatı
Andrey Karaulov 10 sentyabr 1958-ci ildə Kalininqradda anadan olub. QİTİS-də teatrşünaslıq fakültəsində təhsil alıb (1981). "Teatr həyatı" jurnalının redaktoru (1983-1985), "Oqonyok" jurnalının yumor şöbəsinin rəhbəri (1985-1988), "Naşe nasledie" almanaxında (1988-1990), "Rodina" jurnalında şöbə rəhbəri (1990), "Nezavisimaya qazeta"da ədəbiyyat və incəsənət şöbəsinin rəhbəri (1991), 1992-ci ildən NTV-də "Russkiy Vek", TNT kanalında "Vorovannıy vozdux", "Moment istinı" və "Russkie lyudi" verilişlərinin aparıcısı və müəllifidir. 2000-ci ildən "Moment istinı" və "Russkiy Vek" verilişləri ТВЦ kanalında yayımlanır.
Mixail Avenarius
Həyatı
1875-ci ildə Ukraynada ilk eksperimental fizika laboratoriyasını və Kiyev Universitetinin Fizika fakültəsində tələbələr üçün fiziki laboratoriya emalatxanasını təşkil etmişdir. 1865–1885-ci illərdə Kiyevdəki Müqəddəs Vladimir Universitetinin meteorologiya laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir. 29 dekabr 1876-cı ildə Sankt-Peterburq Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilmişdir. O, 30 avqust 1884-cü ildə fəal dövlət müşaviri vəzifəsinə yüksəlmişdir.
Hasuşəki (Maku)
Hasuşəki — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Maku şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 165 nəfər yaşayır (31 ailə).
Niyaxürrəm
Niyaxürrəm — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
II Agesilay
II Agesilay — e.ə. 401-ci ildən Sparta padşahı, sərkərdə və diplomatı. İran ilə müharibələrdə bir neçə qələbə qazanmışdır. II Agesilay Yunanıstanda Spartanın hökmranlığını müəyyən müddətə bərpa etmişdi.
Niyaxürrəm
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 127 nəfər yaşayır (28 ailə).
Doldurma qələm
thumb|Stipula doldurma qələm thumb|Soldan sağa: 1. Pilot Justus 95, 2. Pelikan Souverän M1000, 3. Montblanc Meisterstück 149, 4. Pilot Heritage 912, 5. Parker Duofold Centennial, 6. Sheaffer Snorkel Admiral, 7. Lamy Dialog 3, 8. Welty, 9. Parker Sonnet, 10. Conway Stewart 55, 11. Waterman Thorobred, 12. Mabie Todd Swan 3220
Doldurma qələm — su əsaslı mürəkkəb rezervuarı olan bir qələmdir. Doldurma qələm kimi bir şey yaratmaq üçün ilk sifariş,Misir xəlifəsi Əl-Muizz li-Din Allah, tərəfindən onuncu əsrdə təqdim edilmişdir ki, Qazi əl-Numan əl-Tamiminin Kitab əl-Məcalis vəl-musayardtda qeyd olunub.(d. 974).
Henrix Qustav Maqnus
Henrix Qustav Maqnus (Heinrich-Gustav Magnus; ) — Almaniya fiziki və kimyaçısı. Berlin Elmlər Akademiyasının üzvü (1840), London Kral Cəmiyyətinin xarici üzvü (1863), Sankt-Peterburq Elmlər Akademiyasının (1854) və Paris Elmlər Akademiyasının (1864) müxbir üzvü olmuşdur.
Marta Baldo
Marta Baldo (8 aprel 1979) — İspaniyanı təmsil edən bədii gimnast.
Karyerası
Marta Baldo İspaniyanı 1996-cı ildə Atlanta şəhərində baş tutan XXVI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində qızıl medalın sahibi olub.
Bamiyə (bitki)
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hündürlüyü 1,5 m-ə çatır. Xarici görünüşünə və çiçəklərinə görə pambıq koluna oxşayır. Vətəni Şərqi Afrikadır.
Bamiyənin yetişməmiş meyvəsi tərəvəz kimi işlədilir (xörəyə tökülür, salat və konserv hazırlanmasında istifadə edilir); gövdəsindən qaba lif alınır. Qovrulmuş toxumundan qəhvə surroqatı hazırlanır. Tropik və subtropik ölkələrdə, Şimali Amerika və Cənubi Avropada bir çox sortu yetişdirilir. Bamiyə Azərbaycanda da (əsasən Xaçmaz rayonunda) əkilir.
Safiyat Əsgərova
Bioqrafiyası
Safiyat Əsgərova 1907-ci ildə Dağıstan vilayəti, Samur dairəsi, Axtı kəndində anadan olmuşdur. Safiyatın yaradıcılıq meyllərini uşaqlıqdan izləmək olur. Musiqini, xoreoqrafiyanı, təsviri sənəti çox sevdiyi məlumdur. Safiyat yaradıcı bir ailədə böyümüşdür. Atası Nuxbek Əsgərov Axtın teatrının rəssamı olmuşdur. Qardaşı Dağıstan heykəltəraşlıq sənətinin banisi Xasbulat Əsgər-Sarıcadır. Digər qardaşı Beybulat Əsgərov tamaşaların qurulması ilə məşğul olmuş, dekorasiyanı qurmuşdur. Daha sonra Azərbaycan kinokilm studiyasının rejissoru və direktoru olur. Üçüncü qardaş Aslanbey uzun illər Mosfilm-də operator işləyir. Sarret adlı bacısı da aktrisa olmuşdur. Babası Ələsgər teatr geyimləri tikirdi. 1914-cü ildə Safiyat xalası Sayadla birlikdə "Gənclik" və "İlk Distiller" tamaşalarında qadın rollarını oynayır və bu səbəbdən mühafizəkar ictimai rəyin təzyiqi altında doğma kəndini tərk etmək məcburiyyətində qalır. 1925 -ci ildə Mahaçqalada qardaşı Xasbulatı ziyarət edərkən Safiyat, Qazax yazıçısı Abai Kunanbaevin ssenarisi əsasında "Adatın hökmranlığı altında" film hekayəsini çəkmək niyyətində olan Leninqrad Film Fabrikinin film qrupu ilə görüşür. İlk peşəkar film rolunu əvvəlcədən təyin edən Safiyat üçün görüş taleyüklü olur. Film qrupunun direktoru V. Kasyanov ona filmdə rol oynamağı təklif edir. Safiyat Əsgərovanın bu filmdəki performansı onu çəkiliş üçün Moskvaya dəvət edən rejissor Yuri Tariçdə təəssürat yaradır. Bunun sayəsində parlaq rolu SSRİ və xaricdəki tənqidçilərin böyük diqqətini çəkən "Bir xidmətçinin qanadları" ("İvan Qroznı") filmində yer alır. 1938-ci ildə Safiyat Əsgərova ağır xəstələnır və filmlərə çəkilməyi dayandırır. 1939-cu ildən Yevgeni Vaxtanqov adına Moskva Teatrının rəssamı olaraq çalışır. Səfiyyət Əsgərova 1955 -ci ildə ağır xəstəlikdən dünyasını dəyişir. . Moskvada Vaqankovskoye qəbiristanlığında dəfn edilir. Aktrisa evli olsada övladı olmamışdır.
Bamiyə (bitki)
Etimologiyası
Bamiyə sözünün mənşəyi ərəbcə eyni məna daşıyan باميا (bāmiyā) sözünə əsaslanır. Bitkinin elmi adı olan, Abelmoschus, ərəbcə "müşk atası" mənasını verən أَبُو المِسْك (ʾebu'l-musk) ifadəsi ilə latın dilinə keçmişdir.
Safiyat Əsgərova
Yaradıcılığı
Safiyat Əsgərova ilk dəfə 1914-cü ildə doğulduğu Axtı kəndinin teatrında səhnəyə çıxır. İlk film rolunu 1925-ci ildə "Adatın hökmranlığı altında" filmində oynayır. Kino kurslarını bitirdikdən sonra Safiyat Əsgərova Mosfilm kinostudiyasında işə başlayır. 1926-cı ildə Yuri Tariçin "Xidmətçinin qanadları" (İvan Qroznı) filmində rol alır və burada Kraliça Mariya Temryukovna rolunu canlandırır. 1927-ci ildə S. Əsgərova "Özbəkfilm" kinostudiyası tərəfindən çəkilən Mixail Averbaxın "Çadra" filmində baş rolu oynayır. 1930-cu ildə Safiyat "Qızıl kol", 1931 -ci ildə "İlk komsomol" filmlərində rol alır. 1934-cü ilin sentyabrında Safiyat Əsgərova Belomorstroy mövzusunda "Məhbuslar" filminə dəvət alır. Safiyat Əsgərova 13 illik yaradıcılığını səssiz kinoya həsr edib. Böyük Vətən müharibəsi illərində əri ilə birlikdə çəkiliş qrupunun bir hissəsi olaraq cəbhənin bir çox sahələrində Qırmızı Ordu əsgərləri qarşısında çıxış etmişdir.
Bamiyə (bitki)
Morfoloji xüsusiyyətləri
Onun gövdəsi isti iqlimdə 70–90 sm, isti iqlimdə isə 1–2 metrdir. Yarpaqları xurmavari formada, kökləri kifayət qədər dərin, meyvəsi uzunsov, piramidaşəkilli formada, toxumları yuvarlaq, oval və yaşıl rəngdədir.
Safiyat Əsgərova
Maraqlı faktlar
Deyilənə görə "Çadra" filminə baxdıqdan sonra 90 min özbək qadını çadrasını atmışdır.
Bamiyə (bitki)
Ekoloji xüsusiyyətləri
Quraqlığa qarşı dözümlü olan yeməli abelmoş bitkisi şaxtaya qarşı dözümsüzdür.
Safiyat Əsgərova
Xatirəsi
9 Aprel 2015-ci il tarixində millətlər evində Böyük Teatrın məşhur balerinası Alla Cəlilova və Dağıstanın ilk kino aktrisası, səssiz kino ulduzu Safiyat Əsgərovaya həsr olunmuş anım gecəsi keçirilir. Tədbir "Dağıstanın məşhur qadınları" layihəsi çərçivəsində keçirilib.
Bamiyə (bitki)
İstehlakı
Yeməli abelmoş təzə və quru formada istehlak edilə bilər. Təzə ikən yığılıb istehlak edilməlidir, çünki, zaman keçdikcə yəni yetişdikcə kardinal olur, başqa sözlə qartıyır. Yeməli abelmoşun qurudulması çiçək açan kimi yığılıb sapa keçirilib günəş altında saxlanılmaqla həyata keçirilir. Yeməli abelmoş bir çox müxtəlif mətbəxlərdə öz yerini tapmışdır. Bunlara Aralıq dənizi ölkələri, Hindistan, Yaponiya və ABŞ-nin cənub ştatları daxildir. Yeməli abelmoşum hazırlanma üsulu da ölkədən ölkəyə dəyişir. Aralıq dənizi ölkələrində tərəvəz yeməyi olaraq və ya ətlə istehlak edilən yeməli abelmoş, Türkiyədə çox üstünlük verilməsə də, qızardılaraq da istehlak edilir.
NGC 5610
NGC 5610, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. SBab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Həndvar (Maku)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 667 nəfər yaşayır (164 ailə).
Vasvi Abduraimov
Bioqrafiyası
Vasvi Abduraimov 18 oktyabr 1954-cü ildə Özbəkistan SSR-in Fərqanə vilayətinin Altıarık rayonununn Həmzə şəhərində anadan olmuşdur. Bütün Krımtatar xalqı kimi 18 may 1944-cü ildə valideynləri Krımdan bölgəyə deportasiya edilmişdir.
Təhsil
1976-cı ildə Fərqanə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun fizika-texnika fakültəsini ümumi texniki fənlər və əmək ixtisası üzrə bitirib.
1987-ci ildə Abram İoffe adına Fiziki-Texniki İnstitutunun Elmi Şurasında "Yarımkeçiricilər və dielektriklərin fizikası" ixtisası üzrə dissertasiyasını müdafiə edərək Fizika-riyaziyyat elmləri namizədilyiyini alır.
Karyerası
1978–1990-cı illərdə Fərqanə Dövlət Pedaqoji İnstitutunda müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır.
1991-ci ilin mayından 1997-ci ilin sentyabrına qədər Krım Muxtar Respublikasının Təhsil Nazirliyinin baş mütəxəssisi.
1999–2000 — Krım jurnalının baş redaktor müavini.
2000–2003 — "Krım Tətbiqi İnformasiya Texnologiyaları Mərkəzi" özəl müəssisəsinin baş direktoru.
2003–2005 — İ. Vernadski adına Tavriçesk Milli Universitetinin Siyasi Elmlər Bölməsində baş müəllim.
2005–2006 — Krım Mühəndislik və Pedaqoji Universitetinin Riyaziyyat kafedrasının baş müəllimi.
2006–2009 — həftəlik "Yarımada" qəzetinin baş redaktoru.
2009–2013 — "Krım Tətbiqi İnformasiya Texnologiyaları Mərkəzi" özəl müəssisəsinin baş direktoru.
Ailəsi
Ailəlidir, bir qızı və bir oğlu var.
Həyat yoldaşı — Abduraimova Asya Osman qızı, 1956-cı il təvəllüdlü, müəllimə.
Qızı — Dikaya Fevziye, 1978-ci il təvəllüdlü, müəllim, iqtisadçı.
Oğlu — Edem Abduraimov, 1985-ci il təvəllüdlü, müəllim, informasiya texnologiyaları mütəxəssisi.
Piruc (Ərdəbil)
Piruc — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 285 nəfər yaşayır (74 ailə).
Çarlestonda kilsəyə silahlı hücum
Çarlestonda kilsəyə silahlı hücum — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Cənubi Karolina ştatının Çarleston şəhərində yerləşən Afrika Emanuel Metodist Kilsəsinə edilmiş silahlı hücum. Hücum zamanı kilsədə ibadət edən qara dərili şəhər sakinləri hədəf alınmış və nəticədə 9 nəfər öldürülmüşdür. Öldürülənlərin arasında Cənubi Karolina ştatının nümayəndələr palatasının afro-amerikalı üzvü Klementa Pikneydə var. Ştat polisi tərəfindən aparılan axtarışlardan sonra cinayəti törətməkdə şübhəli bilinən Daylan Ruf adlı gənc hadisənin səhərisi günü Cənubi Karolinanın Şelbi şəhərində saxlanılmışdır.
Sərvər Əliyev
Həyatı
Sərvər Bəhlul oğlu Əliyev 22 yanvar 1966-cı ildə Naxçıvanın Sədərək rayonunun Sədərək kəndində anadan olub. 1972-ci ildə Sədərək kənd orta məktəbinə gedib. 1980-1982-ci illərdə təhsilini Ordubad internat məktəbində davam etdirərək tamamlayıb. İnternat məktəbində təhsil aldığı illərdə məktəbin nəzdindəki dram dərnəyində fəal çıxış edib. 1982-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "Dram və kino aktyoru" fakültəsinə daxil olub. Görkəmli rejissor və pedaqoq Nəsir Sadıqzadənin kursunda təhsil alıb.
İnstitutun 1-ci kursunda oxuyarkən kurs rəhbəri ona heç bir rol vermir. 2-ci kursun ortasında kurs tamaşasındakı əsas rolu ifa edən tələbə xəstələndiyindən Nəsir Sadıqzadə Nazim Hikmətin "Qəribə adam" tamaşasındakı Nəcəf bəy obrazını Sərvər Əliyevə həvalə edir. Onun ifası müəlliminin çox xoşuna gəlir. Son kursda oxuyarkən Stratiyevin "Avtobus" tamaşasında baş rolu – Ağıllı obrazını Nəsir müəllim Sərvər Əliyevə verir. Onun bu işi də olduqca uğurlu alınır və imtahan komissiyasının üzvləri Sərvərin səhnə üçün doğulduqlarını vurğulayırlar. Sərvər Əliyevin İnstitutu bitirdiyi illər müharibə dövrünə təsadüf edir. 1990-cı ildə o, Sədərək rayonuna döyüşə yollanır. 1993-cü ilə qədər müəyyən fasilələrlə cəbhəyə gedib qayıdır. Həmin illər ərzində Asif Ağayevin təşkil etdiyi "Meydan" teatrında da fəaliyyət göstərir. Sərvər Əliyev 1993-cü ilin noyabr ayında mərhum rejissorumuz Hüseynağa Atakişiyevin rəhbərlik etdiyi Dövlət Gənclər Teatrında aktyor ştatına qəbul olunub və teatrın fəaliyyətinin son gününə qədər bu sənət ocağında çalışıb. Burada bir sıra maraqlı və yaddaqalan obrazlar ifa edib. Sərvər Əliyev DGT-da C. Məmmədquluzadənin "Qurbanəli bəy" əsərində Pristav, "Ölülər" əsərində Şeyx Əhməd, V.Şekspirin "Yay gecəsində yuxu" əsərində Oberon, "Hamlet" faciəsində Klavdi, "Makbet" faciəsində Makduf, "Tədbirə qarşı tədbir" komediyasında Lizandr, Əli Əmirlinin "Onun iki qabırğası" komediyasında Cavanşir, "Varlı qadın" komediyasında Pəhlivan, "Kişi və qadın" əsərində Cəmil bəy, B. Vahabzadənin "Atamın kitabı" əsərində İxtiyar, Kamal Abdullanın "Şah İsmayıl" əsərində Şah İsmayıl, Q.Qorinin "IV Kin" əsərində Solomon, "Herostratı unudun" əsərində Tissofern, Mikloş Xubainin "Neron oynayır" əsərində Pallada və başqa obrazlar ifa  edib. Sərvər Əliyev aktyorluqla yanaşı rejissor kimi də fəaliyyət göstərib. Meydan teatrında Ş.Qurbanovun "Sənsiz", İrəvan Dram Teatrında Akif Həsənoğlunun "Tənha payız yarpağı", DGT-da Mitroviçin "Gecə soyğunçuları", Stefan Sveyqin "Yad qadının məktubları", E. Hüseynbəylinin "İmperator", Ü. Hacıbəylinin "Ər və arvad", Əziz Nesinin "Bir az gəlirmisiniz" əsərlərinə quruluş verib. Sərvər Əliyev sonralar Gənc Tamaşaçılar Teatrında fəaliyyətini davam etdirərək orada H.Cavidin "Şeyx Sənan" faciəsində Şeyx Sədra, S.S.Axundov və A.Şaiqin "Qaraca qız" tamaşasında Piri baba, Hamsonun "Viktoriya" əsərində Mülkədar obrazlarını ifa etmişdir. Ayrıca bir sıra tamaşalarda da ikinci rejissor kimi fəaliyyət göstərib. 2014-2017-ci illərdə Ağdam Dövlət Dram Teatrının baş rejissoru olub. 2017-ci ildə İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrına baş rejissor vəzifəsinə təyin olunub.
30 dekabr 2015-ci ildə Azərbaycanın əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür. 6 may 2016-cı ildə, 1 may 2017-ci ildə , 9 may 2018-ci ildə , 10 may 2019-cu ildə , 7 may 2020-ci ildə , 7 may 2021-ci ildə , 10 may 2022-ci ildə və 6 may 2023-cü ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
Tamaşaya qoyduğu əsərlər
Ağdam Dövlət Dram Teatrında
In and Out of Consciousness: The Greatest Hits 1990–2010
In and out of Consciousness: Greatest Hits 1990-2010 (Azerbaycanca:Şüurun İçi və Dışı) İngilis müğənni söz yazıçısı Robbi Vilyamsın ikinci greatest hits'i toplama albomudur. Albom 39 parça ehtiva edən albom, 2010 Ekimi'nde satışa çıxarıldı və EMI şirkətiylə etdiyi bu ankı kontratında çıxan son albomdur. Albomun baş təklisi "Shame", Take That 'dən Gary Barlow'la yazıldı və səsləndirildi. Mahnı Vilyams'ın ayrıldığı Take That'le 15 il aradan sonra ilk birlikdə çalışması oldu.
Vilyams'ın rəsmi saytı onun xitlərini ehtiva edəcək bu albomun; Vilyams'ın 55 milyon albom satışı, 11 milyon təkli satışı, Birləşmiş Krallıqda 7 ədəd bir nömrəli albom (onu UK'nin ən çox satan solo artis edən), ən sürətli bilet satışı Guiness Dünya Rekordu və Brit Mükafatları tərəfindən qazandığı "Musiqiyə Üstün Katkı Mükafatı" kimi musiqi həyatında qazandığı nailiyyətləri qeyd etmək üçün bu albomu çıxardığı ifadə etdi.
Albom qapağı, "Reality Killed the Video Star" və "Bodies"'in albom qapağı fotoqrafı Julian Broad tərəfindən 2010-ci ilin May ayında Kaliforniya Malibu sahillərində çəkildi.
Miralem Pyaniç
Miralem Pyaniç (Serbo-Xorvatca tələffüz: [mirâːlem pjâːnitɕ]; ) — Bosniyalı futbolçudur. Yarımmüdafiəçi mövqeyində Seriya A klublarından biri olan "Yuventus" da və Bosniya və Herseqovina millisində oynayır.
Pyaniç peşəkar karyerasını bir mövsüm oynadığı Metsdə başladı. 2008-ci ildə "Lion" a transfer olundu və üç mövsüm orada oynadı. 2011-ci ildə "Roma" ilə müqavilə bağladı. Romada İtaliya A Seriyasının ən yaxşı yarımmüdafiəçi seçildi. 2016-cı ildə "Yuventus" la müqavilə imzaladı. Pyaniç Yuventus ilə Serie A və Coppa Italiaya turnirlərində qalib gəldi və 2015-16, ardınca 2016-17-ci illərdə Serie A-da rəmzi komandada yer aldı. O, həmçinin "Yuventus" un 2016-17-ci illərdə Çempionlar Liqasındakı final oyununa verdiyi töhfələrə görə UEFA Çempionlar Liqası mövsümü komandasına seçildi. Lüksemburq millisində də oynayan Pyaniç ilk milli görünüşünü 2008-ci ildə Bosniya və Herseqovina ilə birlikdə etdi. 80-dən çox oyunda 13 oyun keçirib. İlk böyük turniri 2014 FIFA Dünya Kuboku oldu.
2015-ci ildə "The Guardian"ın təsis etdiyi “Dünyanın ən yaxşı 100 oyunçusu” reytinqində 55-ci yeri tutmuşdur.
Xan qızı bulağı
Xan qızı bulağı — Şuşada Çöl Qala məhəlləsində Xan qızı Natəvanın sarayının yanında yerləşən bulaq. Bulaq XIX əsrdə Xurşidbanu Natəvanın sifarişi ilə tikilib
1992-ci ilin 8 may tarixində Şuşa işğal edildikdən sonra bulaq baxımsız qalıb. Nəticədə bulağın suyu quruyub, özü isə baxımsız vəziyyətə düşüb.
2020-ci ildə Şuşa İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə azad edildikdən sonra bulaqda təmir işləri aparılmış və o yenidən insanların istifadəsinə verilmişdir.
Tarix
Şuşa şəhəri salındıqdan sonra onun əhalisi içməli suya olan tələbatını həyətdə qazılmış quyular vasitəsilə təmin etməyə çalışıb. Lakin bu suların əksəriyyəti duzlu olduğu üçün içməyə yararlı deyildi. Şəhərdə yalnız iki içməli su quyusu var idi. Bu isə 30 min əhalisi olan bir şəhər üçün az idi. Buna görə də insanlar suya olan ehtiyaclarını şəhərdən 3-4 km uzaqlıqda olan dağlardan, Daşaltı və Xəlfəli çaylarının sahillərindəki çeşmələrdən təmin edirdilər. Onlar bu çeşmələrdən tuluqlara su doldurub at və eşşəklərlə şəhərə daşıyırdılar. Suyun uzaqdan gətirilməsi onun qiymətinin də baha olmasına səbəb olurdu. Varlı ailələr suya il ərzində 50 rubl pul xərcləyirdilər. Kasıb əhali isə çox vaxt elə şor bulaqlardan və ya yağış sularından istifadə etməyə məcbur qalırdı. Onlar evlərin damından axan suyu həyətin dibində yerin altında tikdikləri su anbarına yönəldib onu istifadə üçün toplayırdılar. Şəhərin içməli su ehtiyacını ödəmək üçün şəhərdə müxtəlif su bulaqları tikilməyə başladı. Bu bulaqlar öz memarlıq üslublarına və fərqliliklərinə görə hazırda şəhərin tarixi abidələri sırasındadırlar.
Bulağın tikilməsi
Bulaqlardan birinin tikintisini Xurşidbanu Natəvan öz üzərinə götürür. O, 1871-ci ildə əhalini içməli su ilə təmin etmək üçün şəhərdən yeddi kilometr aralıda Sarıbaba dağının ətəyindən Şuşaya su kəməri çəkdirir. Kəmərin tikinti işləri 1 il 6 ay davam edir və 1873-cü il avqustun 18-də uğurla başa çatır. Bulağın açılış mərasimində iştirak etmək üçün beş min nəfər toplaşır. Xurşidbanu Natəvan bulağın çəkilməsinə 100 min manat qızıl pul xərcləyir. Suyun çəkilişində iştirak edənlərə puldan əlavə, 180 qoyun və 20 dəst bahalı xələt bağışlamışdı. Şair və rəssam Mir Möhsün Nəvvab suyun çəkilməsinə maddeyi-tarix yazmış və Xurşidbanu bəyimin xeyirxah işini təqdir etmişdir.
Su kəməri saxsı borularla çəkildiyi üçün suyu sərin olurdu. Sonradan saxsı borular bürünc borularla əvəz edilib. Həmin suyu insanlara təqdim etmək üçün Xurşidbanu Natəvanın saray kompleksinin ərazisində Çölqala məhəlləsində Xan qızı bulağı tikilir. Bulaq ağ mərmərdən tikilib, 12 gözdən və 8 guşəli çarhovuzdan ibarətdir.
1992-ci ilin 8 may tarixində Şuşa işğal edildikdən sonra bulaq baxımsız qalıb. Nəticədə bulağın suyu quruyub, özü isə baxımsız vəziyyətə düşüb.
Bulaq, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti nin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.
2020-ci ildə Şuşa İkinci Qarabağ müharibəsi dövründə azad edildikdən sonra bulaqda təmir işləri aparılmış və o yenidən insanların istifadəsinə verilib.
Skaniya
right|thumb|423x423px| Skaniya ərazisinin xəritəsi.
Skaniya və ya Skoneland (, Terra Scaniae; ) — İsveçin cənubunda tarixi vilayət. Danimarkanın keçmiş üç vilayəti olan Skone, Halland və Blekingedən ibarətdir. 1658-ci ilə qədər Şərq vilayətləri adı altında Danimarkanın tərkibində olmuşdur. Daha sonra İsveçə verilən, lakin sonradan Danimarkaya qaytarılan Bornholm adası da bəzən Skaniya daxil edilir.
Dil baxımından Skaniya İsveçin qalan hissəsindən kəskin şəkildə fərqlənir, çünki Skaniya dialekti İsveç dilindən daha çox Danimarka dilinə yaxındır.
Seyidşah Məmmədov
Seyidşah Məmmədov (tam adı: Seyidşah Qəmli oğlu Məmmədov; ) — aktyor.
Həyatı
Seyidşah Qəmli oğlu Məmmədov 14 aprel 1968-ci ildə Qubanın Nüqədi kəndində anadan olmuşdur. 1994-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin «Dram və kino aktyorluğu» fakültəsini bitirib. 1991-ci ildən Bakı Kamera Teatrının, 2009-cu il oktyabr ayının 1-dən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar teatrının aktyorudur. Bir çox Beynəlxalq teatr festivalında iştirak etmişdir. Bu illər ərzində 30-dan çox rollar oynamış, bədii film və televiziya tamaşlarında iştirak etmişdir. S.Məmmədov 2002-ci ildə “Əməkdar Artist” fəxri adına layiq görülmüşdür.
Bir neçə film, serial, reklam və kliplərdə çəkilmişdir. Evlidir.
Şxara dağı
Şxara (,  — «Zolaqlı») — Baş Qafqaz silsiləsinin mərkəzi hissəsində yerləşən dağ zirvəsi. Şxara Gürcüstanın ən yüksək zirvəsi, eləcədə Qafqazın və Rusiyanın Elbrus və Dıxtaudan sonra üçüncü ən yüksək nöqtəsi hesab olunur. Dağın hündürlüyü - 5193,2 metrdir. İlk dəfə hündürlüyü 2010-cu ildə Piter Şon və Boris Avdeevım tərəfində ölçülüb. Bəzi mənbələrdə dağın hündürlüyü 5203 m göstərilir. Zirvə daxilində qərb zirvəsi — 5068,8 m (42°59′57″ N, 43°05′23″E) (yanılışlıqla bəzən onu əsas zirvə kimi göstərirlər) və şərq  zirvəsi — 4866,5 м (43°00′12″ N, 43°07′39″E) müəyyən edilib. İlk dəfə zirvəni ingilis-isveç alpinistləri 1888-ci ildə fəth etmişlər. Zirvəyə səfər üçün ən əlverişli vaxt -iyun, iyul, avqust və sentyabr aylarıdır. thumb|200px|left|Şxaranın kosmosdan görünüşü.
Svaneti rayonu dağın cənubunda, şimalında isə Kabarda-Balkariyanın Bezenqi rayonu yerləşir. Rusiya və Gürcüstan sərhəddində yerləşən bu dağ Kutaisi şəhərindən 90 km şimalda yerləşir. Şxara dağı 13 km-lik Bezenqiy divarı adlı dağ silsiləsinin tərkibindədir.
Şxara dağı qranit və kristallik şistlərdən təşkil olunmuş. Dağ yamacları buzlaqlarla örtülüdür. Ən böyükləri şimal yamacında - Bezenqi, cənubda isə - Şxara və Xalde buzlağıdır. Bu buzlaqlardan əsasən İnquri çayı qidalanır. Şxara dağı alpinizm üçün əlverilşli məkandır. İlk dəfə sovet alpinistləri zirvəni 1933-cü ildə fəth etmişlər. Şxara çətinlik dərəcəsi yüksək olan dağlar sırasına aid edilir.
Şxara dağının cənub ətəyində, 2 200 metr hüdürlükdə Uşquli kəndi yerləşir. Uşquli Avropanın ikinci ən hündür dağ kəndidir. Kənd ərazisindən bir çox turist marşurutları keçir. Bu kənd UNESCO-nun Ümumdünya irsinə daxil edilmiş.
Qızıldərə (Ərdəbil)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 161 nəfər yaşayır (41 ailə).
İsidor Baraxov
Maksim Ammosov və Platon Oyunski ilə birlikdə RSFSR-in tərkibində Yakutiya ASSR-in yaradıcılarından idi.