cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Küləklə sovrulanlar (film)
Çəkiliş
Operator Li Qarmes çəkilişlərə başlasa da, 11 mart 1939-cu ildə — çəkilişlərdən bir ay sonra Selznik və tərəfdaşları tərəfindən çəkilmiş kadrların çox tünd olmasına qərar verildiyinə görə — “Technicolor” operatoru Rey Rennanla çalışan Ernest Hallerlə əvəzlənmişdir. Qarmes filmin ilk üçdə bir hissəsini — Melaninin hamilə olması səhnəsinə kimi – çəksə də titrlərdə onun adı qeyd edilməmişdi. Çəkilişlərin böyük bir hissəsi “Selznick International”a məxsus “RKO Forty Acres” studiyasında, məkan səhnələri Los anceles və ona qonşu olan Venturada çəkilmişdir. Cənubun uydurma plantasiyası olan Tara Kaliforniyanın məşhur studiyasında qurulmuşdur. Atlantada yanğın səhnəsinin çəkillməsi üçün əlavə süni fasadlar inşa olunmuş və çəkiliş zamanı onlar məhv edilmişdir, Selznik özü şəxsən yanğın səhnəsinin çəkilişi üçün istifadə olunacaq partlayıcı maddələrin daşınmasına və istifadəsinə nəzarət etmişdir. Mənbələrin verdiyi məlumata görə filmin çəkilməsinə $3.85 milyondan çox pul xərcələnmişdi ki, bu da “Küləklə sovrulanlar”ı o zaman çəkilmiş filmlər arasında “Ben-Hur” filmindən sonra ikinci ən bahalı film edir.
Həmçinin belə bir məlumat var ki, “Hays Office” Batlerin xəttində “lənətə gələsən” ifadəsinin istifadəsinə görə Selzniki $5,000 məbləğində cərimələyib, lakin faktiki olaraq 1 noyabr 1939-cu ildən etibarən İstehsal Kodeksində “cəhənnəm” və “lənət” sözlərinin istifadəsi, yalnız tarixi dialoqları dəqiqliklə çatdırmaq və ədəbi əsərdən istinadı düzgün təsvir etmək məqsədi istisna olmaqla qadağan edir, digər hallarda bu ifadələrin istifadəsinin ədəbi ifadəliliyi pozduğunu və yaxşı zövq formalaşdırmadığını bəyan edirdi.
Musiqi
thumb|"Tara's Theme" film musiqisi Film üçün musiqi bəstələmək üçün Selznik 1930-cu illərdə “RKO Pictures”də bir yerdə işlədikləri Maks Steyneri dəvət etmişdir. 1936-cı ildən Steynerlə müqavilə imzalamış “Warner Bros.” Bəstəkarın bu işi görməsinə razılaşmışdır. Steyner film musiqisi üzərində on iki həftəyə yaxın işləmişdir ki, bu da bəstəkarın hansısa filmin musiqisini yazmağa sərf etdiyi ən uzun müddət idi, həmçinin iki saat otuz yeddi dəqiqə davam edən musiqi bəstəkrın yazdığı ən uzun film musiqisi idi. Hüqo Fraydhofer, Moris de Pak, Bernard Kaun, Adolf Dötç və Reginald Basset kimi drijorlar musiqinin yazılması üçün dəvət edilmişlər. Film musiqisinə iki sevgi mövzusu daxildir, biri Eşli və Melaninin şirin sevgisinə, digəri isə Skarlettin Eşliyə qarşı olan sevgisinə həsr edilmişdir, film musiqiləri arasında Skarlett və Ret Batlerin sevgi mövzusu yoxdur.
Baxış, premyera və ilk çıxarılma
270px|thumbnail|right|Filmin Atlantada baş tutmuş premyera mərasimi 9 sentyabr 1939-cu ildə Selznik, onun həyat yoldaşı İrene, filmin investor Con Vitni və montajçısı Hel Kern “Küləklə sovrulanlar”ın Foks kinoteatrında keçirilən ilk baxışında iştirak etmək üçün Riversayd, Kaliforniyaya gəlmişdilər. Həmin dövrdə film hələ də qaralama mərhələsində idi, tamamlanmış başlıqları yox idi, xüsusi optik effektlər verilməmişdi. İlk baxışda film dörd saat iyirmi beş dəqiqə davam edirdi, lakin sonradan kəsilərək xüsusi çıxarılış üçün dörd saata qədər azaldılmışdı. “Havay gecələri” və “Beau Geste” filmlərinin baxışı zamanı ikinci baxış filminin olacağı, getmək istəyənlərin seansı tərk edə biləcəyi, qalanların seans başladıqdan sonra çıxmasına və telefondan istifadə etməsinə imkan verilməyəcəyi bildirilmişdi. Filmin adı göründükdə insanlar alqışla qarşılamış, fim başa çatdıqda isə ayaq üstə alqışlamışdılar. Selznikin bioqrafiyasını yazmış Devid Tomson qeyd edir ki, kütlənin film haqqında fikirlərini “Selznik, həyatının ən böyük anı, böyük qələbə və bütün çatışmazlıqların kompensasiyası”  kimi dəyərləndirir, qeyd edilirdi ki, “yəqin ki, film bu zamana kimi çəkilmiş ən yaxşı ekran əsəridir”. Sentyabrın əvvəlində mətbuat Selznikdən filmi necə hiss etdiyini soruşduqda o, belə cavab vermişdir: ''“Günorta hiss edirəm ki, bu ilahi bir şeydir, axşam isə hiss edirəm ki, bərbad bir şeydir. Hərdən düşünürəm ki, bu çəkilmiş ən böyük filmdir. Lakin əgər bu sadəcə böyük filmdirsə, mən yenə də şadam.”''
15 dekabr 1939-cu ildə filmin Levs Qrand Kinoteatrında baş tutan premyerasında iştirak etmək üçün bir milyondan artıq adam Atlantaya gəlmişdi. Bu premyera şəhərdə mer Uilyam B. Hartsfildin iştirakı ilə keçirilmiş üç günlük təntənəli mərasimlərin kuliminasiyası idi. Üç gün ərzində şəhərdə film ulduzlarının iştirakı ilə limuzinlərin parade, qəbullar, minlərlə Konfederasiya bayraqları ilə bəzədilmiş kostyumlu bal təşkil olunmuşdur. Corciya qubernatoru Yurit D. Rivers 15 dekabrı ştat bayramı elan etmişdir. Film ulduzlarını hava limanından şəhərə gətirən limuzinləri izləmək üçün təxminən üç minə yaxın Atlanta sakini və qonaqlar yeddi mil boyunca yol kənarına düzülmüşdü. Yalnız Lesli Hovard və Viktor Fleminq bu tədbirlərə qatılmamışdı: II Dünya Müharibəsinin başlamasına görə Hovard İngiltərəyə qayıtmış, Fleminqin Selzniklə münasibətləri pozulduğuna görə o, filmin premyerası ilə bağlı heç bir tədbirə qatılmamışdı. Hetti MakDeniel və digər qara dərili aktyorlar da Atlantaya gəlməmişdilər, çünki, Corciyada qüvvədə olan Cim Krou qanunlarına görə qara dərililər və ağ dərililər bir yerdə əyləşə bilməzdilər. MakDenielin premyerada iştirak edə bilməyəciyini öyrənən Klark Qeybl buna qarşı çıxaraq filmi boykot etmək istəsə də, MakDeniel Qeybli yola gətirə bilmişdi. ABŞ prezidenti Cimmi Karter sonradan qeyd edirdi ki, premyera mənim həyatım boyunca Cənubda gördüyüm ən böyük hadisə idi.” “Küləklə sovrulanlar”ın Nyu-York və Los Anceles premyeralarına, əvvəllər Skarlett rolu üçün sınaqdan keçirilmiş Polett Qoddar, Norma Şerer və Coan Krovford kimi aktrisalar da qatılmışdı.
1939-cu ilin dekabrından 1940-cı ilin iyuluna kimi film seçilmiş kinoteatrlarda genişləndirilmiş bilet sistemi ilə nümayiş etdirilmiş, bu nümayişdən əldə edilmiş gəlirlərin 70 faizi (adətən bu göstərici 30-35 faiz arasında dəyişir) MGM tərəfindən götürülmüşdür. Roudşou göstəricilərindən sonra, 1941-ci ildə filmin ümumi yayıma çıxarılması zamanı MGM şərtlərinə yenidən baxmış və gəlirin 50 faizinin MGM tərəfindən götürülməsinə qərar verilmişdir. Ümumilikdə filmin çıxarılması və reklam xərcləri $7 milyondan baha başa gəlmişdir.
Sonrakı çıxarılmalar
1942-ci ildə vergiləri ödəyə bilmədiyinə görə Selznik öz şirkətini likvidasiya etməyə məcbur olur, “Küləklə sovrulanlar”ın hüquqlarını isə biznes partnyoru Con Vitniyə $500,000 məbləğə satır. Vitni isə öz növbəsində $2.8 milyona müəllif hüquqlarını MGM-ə satır, beləliklə studiya nəhayət ki, filmin bütün hüquqlarını əldə edir. MGM filmi yenidən 1947-ci ildə, 1954-cü ildə çıxarmışdır ki, 1954-cü il çıxarışında film geniş ekranda, adi film formatında, yuxarıdan və aşağıdan 1.75:1 kəsimi ilə təqdim edilmişdir. Bundan sonra bəzi səhnələr optic baxımdan yenidən işlənmiş, üçxəttli kamera səhnələri dəyişdirilmişdir ki, bu da filmin beş səhnəsinin dəyişdirilməsi ilə nəticələnmişdir. 1961-ci ildə ABŞ Vətəndaş müharibəsinin başlanmasının 100 illik yubileyi menasibəti ilə film yenidən çıxarılmış və Levs Qrand Kinoteatrında qala “premyera”sı təşkil olunmuşdur. Bu premyeraya Selzniklə yanaşı aralarında Vivyen Li və Oliviya de Hevillendin də olduğu film ulduzları qatılmışlar. Növbəti il isə Klark Qeybl ölür. 1967-ci il çıxarılışında film 70mm ekrana kimi genişləndirilir və Klark Qeybl və Vivyen Linin iştirakı ilə yeni üz qabığı hazırlanır. Yeni üz qabığında Sinəsi açıq ağ köynəkdə Klark Qeyblin Vivyen Lini alovlar arasından xilas etməsi təsvir olunub. Sonradan film, 1971, 1974 və 1984-cü illərdə çıxarılır; 1989-cu ildə filmin 50 illik yubileyi münasibti ilə çıxarılmış versiyada film tam audio və video bərpa ilə təqdim edilir. Bu versiyada film 1998-ci ildə ABŞ-də kinotetrlarda təqdim olunur. 2013-cü ildə Vivyen Linin 100 illik Yuileyi münasibəti ilə Birləşmiş Krallıqda film 4K dijital restavrasiya ilə çıxarılır. 2014-cü ildə filmin 75 illik yubileyi münasibəti ilə ABŞ kinoteatrlarında film yenidən göstərişə girmişdir.
Televiziya və ev üçün buraxılış
Filmin dünya televiziya premyerası 11 iyun 1976-cı ildə HBO kabel televiziyasında baş tutmuş və bundan sonra film ay ərzində həmin telekanalda on dörd dəfə nümayiş olunmuşdur. Elə həmin il filmin televiziya şəbəkəsi dübtü də baş tutmuşdur: NBC filmin bir günlük yayımı üçün $5 milyon ödəmiş və iki hissıni də ard-arda iki dəfə yayımlamışdır. Film, o zamana kimi ABŞ-də yayımlanmış ən nüfuzlu televiziya proqramı olmuş, 47.5 faiz ev təsərrüfatı, 65 faiz televiziya izləyiciləri filmi izləmişlər. 1978-ci ildə CBS bir neçə il ərzində filmi 25 dəfə yayımlamaq üçün $35 milyon dəyərində müqavilə imzalamışdır. “Turner Entertainment” 1986-cı ildə MGM film kitabxanasını əldə etsə də, bu müqaviləyə “Küləklə sovrulanlar”ın televiziya hüquqları daxil edilməmişdir və filmin televiziya yayım hüququ hələ də CBS telekanalında saxlanmışdır. Bundan sonra CBS telekanalı ilə müqavilə imzalanmış də filmin televiziya hüquqları “Turner Entertainment”ə qaytarılmışdır, əvəzində isə, CBS telekanalının “Oz ölkəsinin sehrbazı” filminə olan hüquqları genişləndirilmişdir. Bu müqavilə “Turner Broadcasting System” tərkibində iki kabel televiziyasının açılması ilə nəticələnmişdir: “Turner Network Television” (1988) və “Turner Classic Movies” (1994). 1985-ci ilin martında video kaset formatında satışa çıxarılan film satış göstəricilərinə görə hit-paradda ikinci yeri tutmuşdur, daha sonra film DVD və Blu-ray formatlarında çıxarılmışdır.
Tənqidçilərin mövqeyi
“Küləklə sovrulanlar” çıxarıldığı dövrdən etibarən tənqidçilər tərəfindən yaxşı qarşılanmış, ən məşhur qəzet və jurnallar filmə müsbət rəylər vermişlər. Lakin, istehsal uğurları, texniki uğurlar və qəbul edilən ümumi uğurlarına rəğmən filmin dramatik məzmununun çatışmazlığı qeyd edilmişdir. “The New York Times”dan Frenk S. Nyugent ümumi təəssüratı hamıdan yaxşı ifadə edərək bildirir ki, “Küləklə sovrulanlar” həmin dövrdə o zaman kimi çəkilmiş ən iddialı film olsa da, heç də o zamana kimi çəkilmiş ən yaxşı film deyildi, lakin, yaxşı danışılmış maraqlı hekayədir. “The Nation” jurnalından Frans Hoellerinq də oxşar fikirdədir: ''“Kinematoqrafiya tarixinin ən vacib hadisələrindən biri olan bu film, kino texnikası sənətində çox az inkişafla nəticələnmişdir. Bəzən elə olur ki, bu iki xüsusiyyət xoş şəkildə bir-biri ilə üst üstə düşür, lakin onların arasında uzun kəsiklər olması nəticəni zəiflədir.”''
JOWST
Yoakim Uid Stin (Joakim With Steen; 26 iyun 1989, Tronheym, Norveç) və ya səhnə adı ilə JOWST — Norveç musiqiçisi, prodüseri və bəstəkarı. O, 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Norveçi təmsil etmiş və ölkəyə finalda 10-cu yeri qazandırmışdır.
Küləklə sovrulanlar (film)
Mükafatlar
Hetti MakDeniel, Oliviya de Hevillendi geridə qoyaraq, Oskar mükafatına layiq görülmüş ilk qara dərili aktrisa olsa da, Ambassador otelində keçirilən təqdimetmə mərasimi zamanı irqi ayrı-seçkiliyə məruz qalmışdır; aktrisa və onun eskortu qonaqlardan aralı, zalın arxasında oturmağa məcbur edilmişlər. Sidney Hovard ölümündən sonra Oskar mükafatına layiq görülmüş ilk nominant olmuş, keiyerasındakı uğurlara görə Selznik “Ayrvinq G. Talberq Xatirə Mükafatı”na, Vivyen Li isə Ən Yaxşı Aktrisa kimi “Nyu York Film Tənqidçiləri Mükafatı”na layiq görülmüşdür.
Afro-amerikan reaksiyası
180px|thumbnail|right|Hetti MakDeniel filmdə yaratdığı "Mammi" roluna görə Oskar mükafatına layiq görülmüş ilk afro-amerikan aktrisa olmuşdur. Qara dərili şərhçilər filmdə qara dərililərin təsvir səhnələri və quldarlığın təbliğinə görə filmi tənqid etmişlər. Qara dərili dramaturq Karlton Moss yazdığı açıq məktubda şikaytlənərək qeyd edir ki, “Xalqın doğulması” “Amerika tarixinə və zəncilərə frontal hücum edirsə”, “Küləklə sovrulanlar” “eyni şəkildə arxadan hücum edir”. O, filmin “Cənub əhval-ruhiyyəsinə nostalgik çağırış” olduğunu bildirir. Moss daha sonra, “bacarıqsız və axmaq Pork”, “tənbəl və məsuliyyətsiz Prissi”, “qul olmasını rahat qəbul edən” Biq Sem və “Skarlettin hər istəyinə və ehtiyacına böyük qayğı ilə yanaşan” Mammi kimi stereotipik qara obraz xarakterizasiyalarını tənqid edir. Hetti MakDenielin Oskar mükafatını qazanmasından sonra Rəngli Əhalinin İnkişafı üzrə Milli Assosasiyanın lideri Ualter Frensis Vayt onu “Tom Dayı” (Harriyet Biçer-Stounun “Tom dayının daxması” romanının qəhrəmanı olan bu obrazın adı həm də hakimiyyətə və xüsusilə ağ dərililərə tabe olmağa meyilli olan qara dərililəri bildirən epitet kimi işlədilir) adlandırmışdır. MakDeniel isə buna cavab verərək, “qulluqçu obrazı canlandıraraq həftədə 700 dollar qazanmağı, işsiz qalıb 7 dollar almaqdan üstün tuduğu”nu qeyd edir.
Filmin çıxarılmasından sonra zənci cəmiyyətində ona qarşı mənfi münasibət yaranmış, “Küləklə sovrulanlar” Qara Amerikaya qarşı terror silahı” adlandırılmış, qara dərili insanları təhqir etməsi bildirilmiş və müxtəlif şəhərlərdə film əlehinə etiraz aksiyaları keçirilmişdir. Bununla belə, qara dərili kütlənin bəzi nümayəndələri MakDenielin fəaliyyətinin böyük inkişaf olduğunu qeyd etmişlər: MakDenielin Oskar mükafatı qazanmasını təbrik edən “Opportunity: A Journal of Negro Life” jurnalı, filmi, qara dərililərlə bağlı xürafata “limit” qoyulması yönümündə öyüd-nəsihət kimi qiymətləndirmişdir. Sonradan Malkolm İks qeyd edirdi ki, “Baterflay MakKuin hrəkət etdiyində mən xalı altında silkələnmələri hiss edirdim”.
Gəlirləri
Çıxarılmasından sonra “Küləklə sovrulanlar” hər yerdə rekord nəticələr göstərmişdir. Təkcə Nyu-Yorkdakı Kapitol kinoteatrında dekabrın axırına kimi hər gün 11 min bilet satılmış, filmin çıxarılmasından sonrakı dörd il ərzində ümumilikdə ABŞ ərazisində 60 milyon bilet satılmışdı ki, bu da o zamankı ABŞ əhalisinin yarısı demək idi. Dünyada da bu uğurunu davam etdirən film, London blitzi zamanı, 1940-cı ilin aprelində Birləşmiş Krallıqda kinoteatrlarda yayıma girmiş və dörd il ərzində yayım davam etdirilmişdir. Filmin beynəlxalq yayıma girməsi onu $32 milyon dəyərində yeni gəlir dalğasının qəbulu ilə nəticələnmişdir ki, bu da “Küləklə sovrulanlar”ın ən gəlirli filmlərdən biri olmasına səbəb olmuşdur.
JOWST
Həyatı və musiqi karyerası
2017-ci ilin fevral ayında JOWST və Norveçli vokalist Aleksander Valmanın Norveçin NRK telekanalının Avroviziya 2017 üçün təşkil etdiyi Melodi Grand Prix 2017 müsabiqəsində iştirak edəcəyi öz təsdiqini tapmışdır. Stinin bəstələdiyi "Grab the Moment" mahnısı ilə çıxış edən JOWST və Aleksander nəticədə milli seçim turunda qalib gələrək, Norveçi Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən Avroviziya 2017-də təmsil etmək hüququ qazanmışdırlar. Uzun məşqlərdən sonra JOWST və Aleksander 11 may tarixində baş tutan müsabiqənin ikinci yarımfinal mərhələsində 12-ci nömrə altında səhnə almışdır. Nəticədə JOWST 187 xalla 5-ci yeri tutaraq, Avroviziya 2017-nin finalına yüksəlməyə nail olmuşdur. Duet finalda ümumi nəticədə 26 ölkə təmsilçisi arasında 158 xalla 10-cu yerdə qərarlaşmışdır.
Küləklə sovrulanlar (film)
Gəlirləri
“Xalqın doğulması” filminin rekordunu geridə qoyan film, investorlarına iki qat gəlir gətirmişdir, lakin ümumilikdə bu iki filmin gəlir göstəriciləri çox yaxındır. “Küləklə sovrulanlar”ın əsas gəlirləri roudşou yayımlarından (ikinci film kimi) və ümumi baxışa açılmamışdan əvvəl premyera izləmələrindən əldə etmişdir. “Xalqın doğulması” filminin distribyutoru olan “Epoch” filmin statlarda yayım hüququnu yerli distribyutorlara satmışdı. Film Prodüsserləri və Distribyutorları Assosasiyasının rəhbəri Karl E. Milliken qeyd edir ki, “Xalqın doğulması” 1930-cu ildə 5 milyona yaxın insan tərəfindən izlənmişdi.
1947-ci ildə yenidən çıxarılan film ABŞ və Kanadada $5 milyon gəlir gətirərək, ilin on ən yaxşı çıxarılışından biri olmuşdur. Sonradan çıxarılmış “Ben-Hur” kimi filmlərin ciddi rəqib olmalarına baxmayaraq, 1954 və 1961-ci illərd filmin yenidən çıxarılması onun uğurlu gəlir göstəricilərini saxlamağa kömək etmiş , lakin, 1966-cı ildə çıxarılmış “Musiqi səsi” filmini “Küləklə sovrulanlar”ı keçmişdir. 1967-ci ildə filmin yenidən çıxarılması qeyri-adiliyi ilə seçilmişdir, belə ki, MGM filmin yenidən ikinci film kimi yayımlanmasına qərar vermişdir və bu filmə növbəti böyük uğur gətirərək, onu kino tarixinin ən uğurlu filmlərindən birinə çevirmişdir. Ümumilikdə film $68 milyon gəlirlə, “Doktor Jivaqo” filmindən sonra, MGM-in ən uğurlu filmi olmuşdur. MGM filmin kirayəsindən $41 milyon, ABŞ və Kanadada yayımından isə $30 milyon gəlir əldə etmişdir ki, bu da, “Küləklə sovrulanlar”ı “Buraxılış” filmindən sonra ən gəlirli film kimi qeyd etməyə imkan vermişdir. 1961-ci ildə yenidən çıxarılmasından əldə edilən $6.7 milyonla birlikdə “Küləklə sovrulanlar” ABŞ bazarında “Musiqi səsi”, “Buraxılış” və “Doktor Jivaqo” filmlərindən sonra dördüncü yerdə qərarlaşmışdır. 1971-ci ildə filmin yenidən çıxarılması onun gəlirlərinin $116 milyona çatmasına və “Küləklə sovrulanlar”ın “Musiqi səsi” filminin rekord nəticəsini geridə qoyması ilə nəticələnmişdir, növbəti il isə “Xaç atası” filmi “Küləklə sovrulanlar”ın rekordunu geridə qoymuşdur.
İdris Məmmədov
İdris Məmmədov — 20 yanvar şəhidi.
Həyatı
1958-ci ildə 23 sentyabrda Naxçıvanda anadan olub. Çilingər işləyib. İki övladı qaldı: Günay və Elnur.Yanvarın 19-da İdris Məmmədov Koroğlu bulağının yanındakı Qaraburun postunda növbədə olmuşdur. Bupost sərhəd yaxınlığındadır. İdris növbədə olan zaman posta 10–12 erməni yaxınlaşmış, onu odlu silahla sinəsindən vurmuşlar. İdris Sədərək hadisələrində birinci şəhiddir.Sədərək kəndindən Tofiq Nəsirov növbəni dəyişməyə gələrkən İdrisin həlak olduğunu görüb. Tofiq İdrisi
Küləklə sovrulanlar (film)
Tənqidi yenidənqiymətləndirmə
250px|thumbnail|right|ABŞ-nin ilk arxivisti R. D. V. Konnor "Küləklə Sovrulanlar" filmini Corciya senatoru Ualter F. Corc (solda) və Livs Şərq Bölməsi Meneceri Karter Barrondan qəbul edərkən, 1941. 1970-ci illərdə filmə yenidən baxan Artur Şlezinger qeyd edir ki, Hollivud filmləri dərinlik və bütövlüklərini göstərərək köhnəlsələr də, yalnız “Küləklə sovrulanlar”a zaman təsir etmir. Riçard Şikel qeyd edir kifilmin keyfiyyəti haqqında öyrənmək istəsəz, sorumaq olar, filmin yaddan çıxmasının qarşısını alan nədir: unudulmaz obrazlar və sadə dialoqlar. Stenli Kaufmann da filmi dəyərləndirərək, iki səhnəni parlaq şəkildə xatırladığını qeyd edir. Şikel və Şlezinger əvvəl “pis yazılması” qeyd edilən ssenarinin “çiçəklənən” və “açıqca kimi” hissiyyatlı olduğunu qeyd edirlər. Şikel filmin populyar sənətdə uğursuzluqla qarşılaşdığını qeyd edir, Kaufmann isə bildirir ki, “filmə iki dəfə baxmaq kifaytə edir və həyatının sonuna kimi filmi bir daha izləməməyə bəs edir.”  Həm Şikel, həm də Endryu Sarris filmin əsas çatışmazlığının bədiilikdən daha çox, prodüsserin hissiyyatlığını əks etdirməsi olduğunu qeyd edirlər.
İdris Məmmədov
Həyatı
çiyninə götürüb Koroğlu bulağınadək gətirib. Bu vaxt ermənilər bir neçə istiqamətdən kəndə hücum etmişdilər.Vəziyyət gərgin idi. Buna baxmayaraq onun meyidi evə çatdırılıb.Nehrəm tikinti materialları kooperativi İdris Məmmədovu özlərinin fəxri üzvü qəbul etmiş və hər ay onun ailəsinə 300 manat vəsait keçirir. Şəhidin uşaqlarının istirahəti və oxuması üçün məsuliyyəti də bu kooperativ öz öhdəsinə götürmüşdür.İdris Məmmədov Naxçıvan Şəhidlər xiyabanında dəfn edilmişdir.
Küləklə sovrulanlar (film)
Tənqidi yenidənqiymətləndirmə
Sarris etiraf edir ki, bədii baxımdan bəzi çatışmazlıqları olmasına baxmayaraq, film bütün dünyada “ən sevilən filmlərdən biri kimi” öz mövqeyini qorumaqdadır. Cudir Krist qeyd edir ki, “film Hollivudun istehsal etdiyi populyar mədəniyyət nümunələri arasında ən yaxşı və diqqətə layiq nümunələrdən biridir”. Şelzinger qeyd edir ki, həqiqətən də, filmin birinci hissəsində epik mövzu ilə tamamlanmaya ümidləndirən “hərəkətlilik və enerji”var, lakin, ikinci hissədə şəxsi həyatın əsas götürməsi filmin qeyri-təbii sentimentallıqla tamamlanmasına gətirib çıxarır. Kaufmann isə gəlir göstəriciləri ilə “Küləklə sovrulanlar”ı geridə qoymağa nail olmuş “Xaç atası” filmi ilə maraqlı paralellər tapır: hər iki film “ultra-Amerikan” best-sellinq romanları əsasında çəkilmiş, hər iki filmdə romantik şəkildə şərəfli yaşamağın yolları göstərilmişdi və hər iki film mədəni fabrikasiya və ya revisionizm daşıyıcısıdır.
İdris Məmmədov
Ünvan
Bu ünvanda yaşamışdır: Naxçıvan şəhəri, Firdovsi küçəsi, döngə 3, ev. 12.
Küləklə sovrulanlar (film)
İrqi tənqid
“Küləklə sovrulanlar” Vətəndaş müharibəsi miflərini və qara stereotiplərini yaydığına görə təqsirləndirilmişdir. Devid Reynolds qeyd edir ki, ''“Ağ qadınlar zərifdirlər, onların kişiləri nəcib və ya dəliqanlıdırlar. Fonda isə çirkli kobud və tave olmağı sevən, müstəqil hərəkət etməyi bacarmayan zəncilər təsvir edilir.”'' Reynolds “Küləklə sovrulanlar”ı “Xalqın doğulması” və seqraqasiya dövrünün ağları ənənəvi dəyərlərin qoruyucusu kimi təsvir edən, quldarlıq problemini isə görməzdən gələn filmləri ilə müqayisə edir. Filmin Yenidənqurma dövründə qara kütlənin “reqressiya”sına qarşı Ku Kluks Klanın qoruyucu rolunu təkrarladığı və ağ dərililərin keçmişi haqqında “sosial təbliğat” apardığı qeyd edilir. 1972-1996-cı illərdə “Atlanta Tarix Cəmiyyəti” bir neçə “Küləklə sovrulanlar” adlı sərgi keçirmişdir, 1994-cü ildə keçirilmiş sərgi isə “Mübahisəli ərazilər: Küləklə sovrulanlar və Cənub mifləri” adlandırılmışdı.
Yenidənqurma dövrünün təsvirində bəzi çatışmazlıqların olmasına baxmayaraq, film ümumilikdə XX əsrin əvvəlləərində həmin dövrlə bağlı təsəvvürü əks etdirir. Gecəqondular yerləşən ərazidə Skarlettin hücuma məruz qalmasından sonra onun həyat yoldaşı Frenk, Ret Batler və Eşli həmin əraziyə basqına gedirlər: romanda onlar Ku Kluks Klanın üzvü kimi göstərilsələr də, filmdə mövqe bir qədər neytrallaşdırılaraq yalnız siyasi birlik kimi göstərilmişdir.
Tomas Kripps qeyd edir ki, bəzi hallarda film irqi stereotipləri kökündən məhv edir ; xüsusilə bir çox kiçik büdcəli filmlərdən fərqli olaraq, böyük bir büdcəsinin olmasına baxmayaraq, film yaradıcıları jest edərək Hollivud aktyorları və qara dərili aktyorları bir yerdə filmə çəkmiş və yeni trendin əsasını qoymuşlar. Krippsə görə, film sosial dəyişikliklər üçün şablon olmuşdur.
Ailə təcavüzünün təsviri
“Küləklə sovrulanlar”ın ən məşhur və çox müzakirə olunan səhnələrindən birində müasir hüquq tərəfindən “ailə təcavüzü” adlandırılan hadisə təsvir olunmuşdur. Həmin səhnə pilləkənin aşağısında başlayır, Ret Skarlettin etirazına baxmayaraq onu öpür və bu xanımı qorxudur : növbəti səhnədə Skarlettin müqavimət göstərməsinə baxmayaraq, Ret onu çiyininə qaldıraraq yataq otağına aparır  və izləyicidə heç bir şübhə qalmır ki, orada Skarlettin istəmədiyi hadisələr baş verir. Növbəti səhnədə, hadisələrin səhəri böyük seksual həzzdən Skarlettin məmnun olması görünür  ; Ret dünən içkili olduğunu söyləyərək üzr istəyir. Bu səhnədə romantika və təcavüzün birləşdirilərək, bir-birindən fərqləndirilməməsi qeyd edilmişdir; insanların şüuraltı şəkildə təcavüzdən zövq alması və həyat yoldaşı olaraq kişilərin bəzən bu addımı atmasının gərəkliyi vurğulanmışdır.
Molli Haskell qeyd edir ki, qadınlar əsasən bu səhnəni tənqid etsələr də, əslində özləri də çox vaxt zorlanma haqqında fantaziyalar qururlar. Onların fantaziyaları əsasən sevgi və romantika ətrafında dövr etsə də, qadınlar Skarlettin Reti seksual partnyor kimi görmədiyini, lakin onun dominantlıq etməsini istədiyini qeyd edirlər.
Populyar mədəniyyətdə
“Küləklə sovrulanlar” və onun istehsalına həm “İkinci Fidl” kimi həmin dövrün filmlərində, həm də “Simpsonlar” kimi müasir media məhsullarında və mətbuatda istinad edilmişdir. “Skarlett O’Hara müharibəsi" (1980-ci ildə Skarlett obrazı üçün aktyor seçimi prosesini əks etdirən televiziya dramı), “Ay işiğı və Maqnoliyalar” (Ron Hatçinsonun 2007-ci ildə yazdığı tamaşa) və “Küləklə qaçanlar” (Karol Barnett Şousunun səhnəciyi) kimi media məhsulları bu təsirin göstəriciləridir. 1988-ci ildə çəkilmiş “Əfsanənin yaradılması: Küləklə sovrulanlar” sənədli filmində, bədii filmin tarixçəsi və mürəkkəb istehsal prosesindən bəhs edilir. 1990-cı ildə ABŞ Poçt Xidməti filmin şərəfinə üzərində Klark Qeybl və Vivyen Linin qucaqlaşma səhnəsi təsvir edilmiş poçt markası buraxmışdır.
Sikvel
Romanın nəşrindən sonra Marqaret Mitçellə ünvanlanan çoxsaylı müraciətlərdə, ondan Skarlett və Rettin sonrakı taleyinin necə olmasına aydınlıq gətirməsi xahiş edilsə də, yazıçı bu haqqda düşünmədiyini və hər şeyi “həyatın axarına buraxdığı”nı bildirmişdi. 1949-cu ildə vəfat edənə kimi Mitçell Selznik və MGM-dən romanın davamının yazılması haqqında təzyiqlər almışdır. 1975-ci ildə yazıçının qardaşı Stefens Mitçell (bacısının mirasını idarə edən) mövzunun MGM və Universal Studios tərəfindən istehsal ediləcək $12 milyon büdcəli bir filmlə davam etdiriləcəyini bildirmişdi. Yazıçı-bioqraf Enn Edvards romanın davamı olacaq romanın yazılması üçün seçilmiş, sonradan həmin romanın ssenariyə uyğunlaşdırılması və ayrıca kitab kimi nəşr edilməsi nəzərdə tutulmuşdu. Edvards “Tara: Küləklə sovrulanların davamı” adlı 775 səhifəlik əlyazması təqdim etmişdir: kitabda hadisələr 1872-1882-ci illərdə baş verirdi və Skarlettin Retdən ayrılması məsələsinə diqqət yetirilirdi; MGM hazırlanmış tarixçədən razı qalmadığı üçün razılaşma pozulmuşdu.
İdeya 1990-cı ilərdə yenidən gündəmə gəlmiş və nəhayət 1994-cü ildə miniserial istehsalı ilə nəticələnmişdir. “Skarlett” adlı serial Aleksandra Riplinin Mitçellin kitabının davamı olaraq yazdığı eyni adlı roman əsasında çəkilmişdi. Filmdə Coan Uolli və Timoti Dalton müvafiq olaraq Skarlett və Ret obrazlarını canlandırmışdılar.
Tanınma
2008-ci ildə “Harris Interactive” tərəfindən keçirilmiş ümummilli sorğuda “Küləklə sovrulanlar” ən məşhur Amerikan filmlərindən biri kimi qəbul edilmişdir. 1977-ci ildə Amerika Film İnstitutu üzvləri arasında keçirilmiş sorğudan sonra film, ən məşhur ABŞ filmi elan edilmişdi; AFİ-nun 1998-ci ildə tərtib etdiyi “100 böyük film” siyahısında “Küləklə sovrulanlar” dördüncü yerdə qərarlaşmış, 2007-ci ildə on illik yubiley nəşrində isə yeddinci yerdə qərarlaşmışdır. 2012-ci ildə “Sight & Sound ” tənqidçilərin səsverməsinə görə filmi 235-ci, rejissorların səsverməsinə görə isə 322-ci yerdə qərarlaşdırmışdır. “The Hollywood Reporter” tərəfindən 2014-cü ildə keçirilmiş və Hollivud ərazisində yerləşən bütün studiya, agentlik və istefsal evlərinin iştirak etdiyi səsvermədə “Küləklə sovrulanlar” əllinci yerdə qrarlaşmışdır. 1989-cu ildə “Küləklə sovrulanlar” “Milli Film Registri” qorumasında olan filmlər siyahısına daxil edilmişdir.
Qüləsəvir (Sərdəşt)
Qüləsəvir - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 64 nəfər yaşayır (14 ailə).
Ayqalası (Takab)
Ayqalası - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Takab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 184 nəfər yaşayır (30 ailə)
Yad qızı (roman)
Yad qızı - Orxan Kamalın yazdığı və 1960-cı ildə nəşr olunan roman. Müəllif romanı elə həmin ildə yazıb.
Məzmun
Sosial sahədə şəxsiyyətin bütün cəhətlərini məharətlə ifadə edən Orxan Kamal təkcə küçələrdə çörək davası çəkən insanları deyil, evlərdəki ailə münaqişələrini də gözəl təsvir edən yazarlardandır. Orhan Kamalın məişət həyatına dair ən mötəbər kitablarından biri olan Yad qızı da cəmiyyətin ailə daxilindəki əksini mükəmməl şəkildə işləyib.
Reyxstaq üzərində Zəfər bayrağı
Reyxstaq üzərində Zəfər bayrağı — tarixi əhəmiyyətli İkinci dünya müharibəsində çəkilən foto. Şəkil Yevgeni Haldey tərəfindən 2 may 1945-ci ildə Berlin döyüşü zamanı çəkilib. Şəkil Sovet İttifaqının nasist Almaniyası üzərində qələbəsinin simvoluna çevrilib. Sovet bayrağı Meliton Kantariya və Mixail Yeqorov tərəfindən Berlindəki Reyxstaq binasında ucaldılıb. Minlərlə tirajla nəşr olunan bu fotoşəkil İkinci Dünya Müharibəsinin ən diqqət çəkən fotoşəkilləri arasında idi. Şəkildəki əsgərlərin və şəkli çəkən əsgərin kimliyi illər sonra məlum olub.
Arxa plan
Berlin döyüşü İkinci Dünya Müharibəsinin Avropa Cəbhəsində sonuncu böyük hərbi əməliyyat idi. 1945-ci il aprelin 16-da Almaniya cəbhəsinə doğru irəliləyən Sovet Qırmızı Ordusu sutkada 30–40 km sürətlə Almaniyanın içərilərinə doğru irəliləyirdi. Berlin uğrunda döyüş 1945-ci il aprelin 20-dən mayın 2-dək davam etdi və müharibənin ən qanlı döyüşlərindən biri oldu.
Reyxstaq binası 1894-cü ildə tikilib və dövrün ən möhtəşəm memarlıq əsərlərindən biri hesab olunur. Almaniya tarixində mühüm yeri olan bina sovetlər tərəfindən faşist Almaniyasının simvolu kimi görünürdü. Əslində faşistlər üçün bina təsdiqlənməmiş demokratiyanın simvoludur. Bina 1933-cü ildə Reyxstaq yanğınından sonra bağlanıb və təmir olunmayıb. Onun bağlanması zamanı qanunverici orqan Kroll Opera Evində görüşdü.
Berlin döyüşünün son günlərində sovet əsgərləri binanı ələ keçirərək milyonlarla Alman və SSRİ vətəndaşının həyatına son qoyan müharibənin bitdiyini müjdələdilər.
Fotonun çəkilməsi
Reyxstaq binası Berlinin ən ikonik binalarından biridir. Döyüş davam etdiyi üçün şəkil çəkilərkən baş verənlərə uzun müddət aydınlıq gətirmək mümkün olmayıb. Döyüş davam edərkən, 1 May İşçi Bayramının yaxınlaşması ilə əlaqədar aprelin 30-da birbaşa Stalin tərəfindən binanın alınması əmri verilir. Binanın günbəzinin yerləşdiyi əraziyə təyyarə ilə çoxlu qırmızı bayraqlar endirilir. Həmçinin aprelin 30-da 380-ci atıcı alayından M. M. Bondar və 756-cı piyada alayının kapitanı V. N. Makovun binaya qırmızı bayraq sancması barədə qərargaha xəbərlər gəlib. Marşal Georgi Jukov məruzələri oxuyaraq bildirir ki, onun qoşunları binanı ələ keçirib və binadan qırmızı bayraq qaldırılıb. Xəbər üzərinə binaya gələn hərbi müxbirlər heç bir bayraq görə bilmədilər və daha da pisi, alman snayperlərinin atəşinə məruz qaldılar. Binanın daxilində və xaricində şiddətli döyüşlərdən sonra aprelin 30-da saat 22:40 radələrində Reyxstaqın üzərinə Sovet bayrağı sancılıb. 23 yaşlı Rəhimzan Koşqarbayev Almaniyanı simvolizə edən "Germania" adlı qadın heykəlinin yerləşdiyi yerə bayrağı qaldırır, lakin bayraq asıldığı vaxt hava qaranlıq olduğundan fotolar çəkmək mümkün deyildi. Ertəsi gün bayraq almanlar tərəfindən götürüldü. Bina mayın 2-də Qırmızı Ordunun nəzarətinə keçir.
2 may 1945-ci ildə Xaldey şəkil çəkmək üçün nəzarət altına alınmış Reyxstaq binasına gəlir. Yanında əmisinin üç süfrəni birləşdirərək yaratdığı sovet bayrağı var idi. Bayrağı sancmaq üçün iki əsgər, gürcü əsilli Meliton Kantariya və rus əsilli Mixail Yeqorov seçilir. Haldeyin sözlərinə görə, təsadüfən orada olan əsgərlər bu fotonun çəkilməsini təmin ediblər; bayrağı qaldıran 18 yaşlı sıravi Kiyevli Aleksey Kovalyov, dağıstanlı Əbdülhakim İsmayılov və Minskdən Leonid Qoriçev. Sonradan çəkilmiş bu fotoya redaktə edilib. Bayraqlı şəxsə kömək edən əsgərin hər iki qolunda saat olub. Sovet əsgərlərinin şəhəri qarət etdiyi təəssüratı yaratmamaq üçün onun sağ qolundakı saat redaktə ilə silinib. İki saatın taxılmasıda döyüş meydanı olan Berlin və komanda mərkəzi olan Moskva arasındakı vaxt fərqi ilə əlaqələndirilir.
Döyüşkən qartal
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Reyxstaq üzərində Zəfər bayrağı
Sonra
13 may 1945-ci ildə "Oqonyok" jurnalında dərc olunan fotoşəkil bundan sonra dünyanın ən ikonik fotoşəkillərindən birinə çevrildi.
Həmçinin bax
Zəfər bayrağı
Azər Bağırov (məşqçi)
Azər Bağırov — Azərbaycan futbol məşqçisi, Araz Naxçıvan PFK-nin baş məşqçisi. O, bu posta 1 iyun 2022-ci ildə gəlmişdir. Onun rəhbərliyi altında "Boz qurdlar" 2022/2023 sezonunda I Divizionun çempionu olmuş və Azərbaycan Premyer Liqasına vəsiqə qazamışdır.
Rəbi-Rəşidi kompleksi
Rəb-i Rəşidi kompleksi — Elxani hökmdarı Qazan xan ın hakimiyyəti illərində vəziri Fəzlullah Rəşidəddin tərəfindən inşa etdirilən və daxilində bir sıra təhsil, mədəniyyət, ibadət və tibb mərkəzlərinin olduğu yaşayış kompleksi.Təbrizin şimal-şərqində yerləşən Rəb-i Rəşididə 30 min ev vardı. Bəzi mənbələrə görə burada 24 karvansara, 1500 dükan, üçmərtəbəli karvansaralar, məscid, bazar, hamam, zərbxana, 7 min tələbəsi və 4500 müəllimi olan tədris müəssisəsi fəaliyyət göstərirdi. Hamamlar, kağız istehsal edən karxana, boyaqçı emalatxanaları, xiyabanlar, sikkəxana, bağlar, dəyirmanlar, rəssam və xəttatların fəaliyyət göstərdiyi emalatxanalar Rəşidiyyənin çoxfunksiyalı şəhərcik olduğuna dəlalət edirdi. Lakin Rəb-i-Rəşidinin çiçəklənməsi uzun çəkmədi. 1318-ci ildə baş vəzir Fəzlullah Rəşidəddin edam edildikdən bir müddət sonra qəzəblənmiş kütlə 1336 -cı ildə şəhərciyi talan və viran etdi. Beləliklə, Rəb-i Rəşidi süqut etdi.
Tarixi
Monqollar, xüsusən birinci yarım əsrlik talan və dağıntılar başa çatdıqdan sonra Yaxın Şərqdə Elxanilər dövləti nin yaranması ilə müsbət izlər buraxmağa başladılar. Xüsusən Qazan xan ın (1295-1304) taxta çıxması və daxili çəkişmələrə son qoyaraq dövləti öz nəzarəti altına alması ilə Elxanilər dövləti ndə böyük inkişaf fəaliyyəti başlandı ki, burada Elxani hökmranlığının mərkəzi olan Azərbaycan imtiyazlı yer tuturdu. Bu dövrdə bir tərəfdən Təbriz kimi köhnə yaşayış məskənlərində yeni quruculuq işləri aparılır, digər tərəfdən isə Elxani dövlətinin ərazisində yeni məskənlər salınmağa çalışılırdı. Bu mərkəzlərin ən əhəmiyyətlisi Təbrizdən təxminən 4 km uzaqlıqda olan Qazaniyyə və ya Şənbi Qazan idi. Bura şəhər divarlarından kənarda tikilmiş böyük sosial kompleks və bu kompleksin ətrafında formalaşan yaşayış məntəqəsi idi. Qazan xanın qurduğu digər yaşayış məntəqəsi isə Mahmudabad idi.
Bu quruculuq fəaliyyətlərinin ən önəmli nümunələrindən biri vəzir Fəzlullah Rəşidəddin tərəfindən XIV əsr in əvvəllərində  Təbrizin şimal-şərqində yerləşən Sorhab adlı yerdə inşa etidirlən və daxilində bir çox təhsil, mədəniyyət mərkəzlərinin yerləşdiyi Rəb-i Rəşidi adlı yaşayış kompleksidir. İnşaasına 1300-cü illərdə başlanılan bu kompleksin bütün xərcləri Fəzlullah Rəşidəddin tərəfindən təsis edilən vəqflərdən qarşılanmışdır. Rəb-i Rəşidinin 1309-cu il 9 avqustda qələmə alınan vəqfiyyəsinə sonradan 1314-cü ilin martında və 1315 (noyabr), 1316-cı (oktyabr-noyabr) illərdə bir sıra əlavələr ediləsə də günümüzə qədər gəlib çatmışdır. Kompleksin tikintisi Rəşidəddinin ölümündən 3 il əvvəl başa çatmışdır. İlk əvvəl daxilində yeni kanallar, mədrəsə, xəstəxana, yeməkxana, kimsəsiz uşaqlar evi tikilən bu kompleks sonradan bu binaların ətrafına yeni evlərin inşa edilməsi ilə getdikcə şəhərciyə çevrilmişdir.
Rəb-i Rəşididə "Küçə-i üləma" adlanan bir küçə yerləşirdi ki, burada sadəcə alimlər yaşayırdı. Bu küçədəki kitabxanada 60 min cild kitab varidi.
Rəb-i Rəşidi şəhərciyini vəzir Rəşidəddin in vəzirliyi dövründə oğlu Qiyasəddin Məhəmməd özü idarə edirdi. Rəşidəddin 17 iyul 1318-ci ildə öldürüldükdən sonra Rəb-i Rəşidi bir müddət sahibsiz qaldı. 1327-ci ildən Rəşidəddin oğlu Qiyasəddin Məhəmməd Elxani vəziri olmuş və 1335-ci ilə qədər davam edən bu vəzirlik dövründə atasının elmə və alimlərə olan həssaslığını davam etdirmişdir. 1336-cı ildə şəhərcik süqut edir.
Quruluşu
Rəb-i Rəşidi kompleksi 3 əsas hissədən ibarət idi. Bunlar Rabaz-i Rəşidi, Şəhristan-i Rəşidi və Rəb-i Rəşidi olmuşlar.
Rabaz-i Rəşidi Rəb-i Rəşidiyə bitişik formada inşa edilən, anbar və zirzəmilərin yerləşdiyi, o cümlədən qəyyumların, müşriflərin,  gözətçi və açarçıların eləcə də türk əsilli ailə və uşaqların yaşadığı evlərdən ibarət böyük yaşayış məskəni idi. Şəhristan-i Rəşidi Rəb-i Rəşidinin yaxınlığında yerləşən böyük məhəllə və onu tamamlayan iqtisadi, sosial binaların toplusundan ibarət idi. Kompleksdə işləyən evli məmurların əhəmiyyətli bir hissəsi ailələri ilə birlikdə burada Salihiyyə məhəlləsi ndə yaşayırdı. Bunlardan başqa burada kasıblar üçün evlər (darül məskən), yeməkxana, müxtəlif taxıl anbarları, məscid ( Məscid-i Cami-yi Şəhristan) , bazar, zərbxana və böyük bir bağ yerləşirdi. Salihiyyə məhəlləsi bir küçə qapısı vasitəsilə Rəb-i Rəşidiyə bir digər qapı vasitəsilə isə Bazar, Darvazay-i Sorhaba (Təbriz şəhər qapısına) birləşirdi. Rəb-i Rəşidi kompkesin ən həyati və əsas ünsürləri burada yerləşirdi. Rəb-i Rəşidi ayrılıqda daxilində bir sıra təhsil, mədəniyyət, ibadət və sağlamlıq mərkəzlərinin yerləşdiyi böyük bir kompkesidi.Buradakı binalar keçidlər və dəhlizlər vasitəsilə bir birinə bağlanırdı və gecələr məşəllər, lampalarla işıqlandırılırdı. İmarətlərin yaxınlığında isə Rəşid-i abad bağı yerləşirdi. Bu bağ su kanalları vasitəsilə sulanırdı.thumb|332x332px|Rəb-i Rəşidi kompleksinin qalıqlarıRəb-i Rəşidinin aşağıdakı əsas vahidlərdən ibarət idi:
Bundan başqa Rəb-i Rəşdidə "Frəng-Rum" kəndi adlı yaşayış məskəni var idi. Burada qərbdən gəlmiş bir sıra şəxslər yaşayırdı. Onlar əsasən dünya tarixi ilə bağlı kitabların nüsxələnməsi ilə məşğul olurdular. Bunun sayəsində qərb dövlətlərinin tarixi barəsində islam mənbələrində olmayan məlumatlar öyrənilə bilmişdi. Burada kitabların sürətlərinin çıxarılması ilə yanaşı alman kralları və papaların portretləri də çəkilmişdi. Bundan əlavə, bu məsələ ilə bağlı Rəşidəddin oğlu Cəlaləddindən qırx Bizans ailəsini Rəb-i Rəşidiyə yerləşdirməyə razı salmasını istəmişdi. Rəşidəddin Bizans dövləti və Venesiya dan Elxani dövlətinə göndərilən müəyyən bir məbləği Rəb-i Rəşididəki tələbələrin ehtiyaclarına istifadə etmək üçün ayırmışdı.
Vəzifələr
thumb|304x304px|right|Kompleksin tarixi fotoşəkli.
Qullar dörd qrupa bölünürdü:
Təhsil müəssisəsi kimi
thumb|348x348px|right|Kompleksdən fotoşəkil. Heç şübhəsiz ki, bu komplekslərin içərisində xeyli sayda mədrəsələr də təsis olunmuşdu ki, bu amil də təhsilin inkişafına müsbət təsir göstərmişdi.
Rəşidəddinin inşa etdirdiyi Rəb-i Rəşididə sürəti çıxarılaraq çoxaldılan ən az 9 kitabın adı bizə məlumdur. Bunlardan 5-i Rəşidəddinin öz kitablarıdır. Bu əsərləri arasında Edinburq Universiteti Kitabxanasında və Nəsr Xəlili kolleksiyasındakı ərəbcə Cami-ət-təvarix nüsxəsi, Topqapı Sarayı Muzey Kitabxanasında 1653-1654 nömrə ilə qeydiyyatda olan farsca Cami-ət-təvarix əlyazmaları o cümlədən, Fransa Milli Kitabxanasında saxlanılan və başqa bir nüsxəsi 1998-ci ildə Qətərdəki Krisi hərrac evi tərəfindən satın alınan Məcmuatur-Rəşidiye də var. Rəşidəddin əsərlərinə nəzərən daha diqqətli surətdə köçürülən Quran əlyazmalarından biri İstanbul Topqapı Sarayı Muzey Kitabxanasında EH 248-də qeydiyyatdadır. 1302-1308-ci illər arasında yazılmış başqa bir müşəf dağınıq şəkildə günümüzə qədər gəlib çatmış və Bağdad müşəfi adlanır. Rəşidəddinin rəhbərliyi ilə yazılmış başqa bir müşəf 1306-1311-ci illər arasında köçürülmüşdür. Ş.Bleyr nüsxələr barədə  məlumat verdiyi bir məqaləsində bu əlyazmanın yeri aydın göstərilməsə də, məqalənin sonunda bir səhifəsini yayımlamışdır. Bu paylaşılan səhifənin altındakı qeyddə əlyazmanın Dublindəki Çestr Betty Kitabxanasında olduğu barədə məlumat var. Rəşidəddin əsərləri hər səhifədə orta hesabla 20 sətir yerləşmiş şəkildə yazıldığı halda, Quran səhifələri 5 sətirdən çox olmayan daha çox qızıldan istifadə edilərək hazırlanmışdır. Rəşidəddin edam edildikdən sonra başlayan əsərlərin çoxaldılması ənənəsi oğlu Qiyasəddin Məhəmməd tərəfindən davam etdirilmişdir. Qiyasəddin Məhəmmədin təşviqi ilə köçürülmüş bir çox nüsxə məlumdur.
Faiq Şıxəliyev
Faiq Musa oğlu Şıxəliyev (27 dekabr 1971-ci il; Şamaxı rayonu, Azərbaycan — 31 avqust 1993-cü il; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsinin şəhidi.
Yuliya Sendrei
Yuliya Sendrei (Júlia Szendrey ) — Macar şairəsi və tərcüməçisi. Məşhur macar şairi Şandor Petöfinin həyat yoldaşı.
Bioqrafiyası
Yuliya Sendrei 29 dekabr 1828-ci ildə Kestheydə müxtəlif nəcib ailələr üçün ferma idarə edən bir ailədə anadan olmuşdur. Anası Anna Qaloviç idi. Yuliya yaxşı bir təhsil alır, İnstitutda varlı ailələrin qızları ilə birgə təhsil alırdı. Xarici dilləri səlis bilir, pianino çalır, rəqs etməyi sevirdi, amma ziyafətlər keçirməyi və öz istedadını başqalarına nümayiş etdirməyi sevmirdi. Ən çox Henrix Heyne, Jorj Sand və başqalarının şeir və kitablarını oxumağı çox sevirdi.
Ədəbiyyatı və poeziyanı sevən savadlı bir xanım olmaqla, 1846-cı ildə Naqikarolidə tanış olduğu Şandor Petöfiyə aşiq olur. Ailəsinin etirazına baxmayaraq, bir il sonra onlar Ardudda evləndilər. 1848-ci il Macarıstan inqilabı başlayanda Petöfi də orduya qoşularaq ailəsini Debreçenə köçürdü. Onların oğlu Zoltan 15 dekabr 1848-ci ildə anadan olur. Müharibə zamanı Sandor Petöfi yoxa çıxdıqda və sonra öldüyü elan olunduqda, Yuliya inana bilmir və bununla barışmır. Onu axtarmaq üçün Transilvaniyaya gedir. Sonra ərini orada tapacağına ümid edərək Türkiyəyə səyahət üçün icazə istəyir. Lakin Yuliyanın xaricə səyahətinə icazə verilmir. Çarəsizlik içində tarixçi dostu Arpad Horvata müraciət edir. 1850-ci ildə onlar evləndilər
Sendrei Horvata dörd övlad dünyaya gətirdi. İlk oğlu Zoltan ilə münasibətləri pisləşdi. Çünki gənc həyatını atası Petöfi kimi yaşayırdı. Sonda 1870-ci ildə oğlan gənc yaşında vərəmdənöldü. 1950-ci illərdə Sendrei bir neçə şeir yazır, Hans Xristian Andersenin bir neçə nağılını tərcümə edir.
Ömrünü sonları
İkinci evliliyi də faciə ilə başa çatdı. Ona uşaqlıq ağzı xərçəngi diaqnozu qoyulur və 1867-ci ildə birdən ərindən ayrılmaq qərarına gəlir. Aasının maliyyələşdirdiyi Pestdəki kiçik bir mənzilə köçür. Gündəliyində o, ikinci ərinin ona sadiq olmadığını yazır və həkim onu xəstə olduğunu xəbərdar etdikdən sonra onu "şərti vəzifə" etməyə məcbur etdi. 1868-ci ildə bu kiçik mənzildə ölür. Ölüm yatağında atasına bir məktub yazIR: “Atam Şandordan narazı olacağımı söylədi. Heç bir qadın mənim Şandorumda olduğum dövrdə yaşadığım qədər xoşbəxtlik yaşamamışdır. Mən onun kraliçası idim, o mənə pərəstiş edirdi, mən də ona pərəstiş edirdim. Biz dünyanın ən xoşbəxt cütlüyü idik və taleh qarışmasaydı, yenə də belə olardıq.”
Yuxarı Əylis körpüsü
Yuxarı Əylis körpüsü — Ordubad rayonunun Yuxarı Əylis kəndindəki 4 körpü.
Yuxarı Əylis körpüsü I
thumb|Yuxarı Əylis körpüsü I Ordubad rayonunun Yuxarı Əylis kəndində tarix-memarlıq abidəsi. Körpünün qalıqları kəndin içərisindən keçən Əylis çayının içərisindədir. Körpünün yalnız bir aşırımının qalıqları qalmışdır. Dayaq sütunu və tağın bir qismi qaya daşlarındandır. Əhəng məhlulu istifadə olunmaqla inşa edilmişdir. Xalq arasında Şah Abbas körpüsü adlanır. 16 əsrə aiddir.
Yuxarı Əylis körpüsü II
thumb|Yuxarı Əylis körpüsü II Ordubad rayonunun Yuxarı Əylis kəndində Əylisçay üzərində tarix-memarlıq abidəsi. Orta əsr Əylis bazarına yaxın olduğu və gələn ticarət karvanları bu körpüdən bazara daxil olduğu üçün bəzən "Bazar körpüsü" də adlandırılır. Körpünün yerləşdiyi Qarabağ məhəlləsi Zəngəzur mahalından qaçıb bura gələnlərin adı ilə adlanıb. Bundan yuxarı Xoşkeçin məhəlləsi yerləşir ki, bu məhəllənin adı da "Körpüdən xoş keçin" arzusundan yaranmışdır. Hazırda təhrif olunaraq "Xoşkeşin" və ya "İşkeşin" şəklində işlədilir. Ağ rəngli dağ daşından inşa olunub. Orta əsrlərdə Ordubad, Əndəmic, Əylis istiqamətində hərəkət edən ticarət karvanları bu körpüdən keçərək Əylis bazarına daxil olurmuş. Burada dincələn və alver edən tacirlər Vənənd istiqamətində irəliləyərək yollarına davam edər, orta əsrlərdə Vənəndçayın üzərində salınan, ancaq indiyədək elmə bəlli olmayan Vələver kəndi ilə Başkəndi birləşdirən körpüdən keçərək qərbə doğru gedərmişlər.
Yuxarı Əylis körpüsü III
thumb|Yuxarı Əylis körpüsü III Ordubad rayonunun Yuxarı Əylis kəndində tarix-memarlıq abidəsi. Körpü kəndin içərisindəki dərənin üzərindən keçmək üçün inşa olunmuşdur. Birtağlıdır. Uzunluğu 9 m, eni 3,2 m, hündürlüyü 9 m-dir. Tağın kənarları yonulmuş daşlarla bəzədilmişdir. Memarlıq üslubu 18 əsr abidələri üçün xarakterikdir. Körpü 18-19 əsrlərə aid edilir.
Yuxarı Əylis körpüsü IV
thumb|Yuxarı Əylis körpüsü IV Ordubad rayonunun Yuxarı Əylis kəndində tarix-memarlıq abidəsi. Əylis çayının qollarından birinin üzərində salınmışdır. Birtağlıdır. Memarlıq üslubu 18-19 əsr abidələri üçün xarakterikdir. Körpünün tağı kənarlarda yonulmuş daşlarla inşa edilərək əhəng məhlulu ilə bərkidilmişdir.
Panzerverfer
thumb|300px|sağ|Panzerverfer Maultier [[modeli]]
Panzerverfer iki fərqli növü olan, Nasist Almaniyasının ordusu Wehrmacht tərəfindən İkinci Dünya Müharibəsi zamanı istifadə edilən yarımtırtıllı reaktiv yaylım atəş sistemidir. Bu özüyeriyən maşınlardan birincisi 15 sm Panzerwerfer 42 auf Selbstfahrlafette Sd.Kfz.4/1 (Maultier kimi tanınır) və 15 sm Panzerwerfer 42 auf Schwerer Wehrmachtsschlepper (və ya Panzerwerfer auf SWS) adlandırılmışdır.
Bir göz qırpımı (roman)
"Bir göz qırpımı" - Fransız yazıçısı Ann Filip tərəfindən yazılmış monoloq.
Məzmun
Ann Filipin kitabının üslubunu təyin etmək çətindir. Bu nə povestdir, nə xatirə, nə də lirik gündəlik. Bu, vəfat etmiş ərin xəyalına müraciətlə söylənən monoloqdur, son söhbətdir. Bu, sevən qadın qəlbinin naləsi, əsl məhəbbətin nə olduğunu bilən bir insanın könül çırpıntılarıdır.
İnsan kitabı oxuduqca özünü, sevən bir qadının düşüncə selində hiss edir, onun yaşadığı iztirabları, sevincləri anbaan yaşayır.
Pələng Səlim (film, 1978)
Film haqqında
Film Rejissor Coşiynin ilk ekran işidir.
Raşəhörmə (Sərdəşt)
Raşəhörmə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 129 nəfər yaşayır (23 ailə).
İlqar İbrahimov (şəhid)
İlqar İbrahimov (tam adı: İlqar Rəşid oğlu İbrahimov; ) — Qanlı Yanvar şəhidi.
Vladimir Preloq
Vladimir Preloq – Xorvat mənşəli İsveçrə üzvi kimyaçısı. Onun Avstriya, Şimali İtaliya və Xorvat kökləri var idi. 7 yanvar 1998-ci ildə 92 yaşında Sürixdə vəfat etmişdir.
İlqar İbrahimov (şəhid)
Həyatı
İlqar İbrahimov 13 oktyabr 1976-cı il tarixində Bakıda anadan olmuşdur. Şəhidlik ərəfəsində 167 nömrəli məktəbin 7a sinif şagirdi olmuşdur. Bir çox uşaqlar kimi, marka, maşın şəkilləri toplayır, ya Suvorov adına hərbi məktəblərin birində, ya da Ukraynadakı ali hərbi məktəblərin birində təhsil alaraq hərbçi (tankçı) olmağı arzulayırdı.
Pələng Səlim (film, 1978)
Rollarda
Sudir — Pələng Səlim
Vinsent
Şila
Poitiers
Poitiers (,, , ; Poitevin : Poetàe) Fransanın qərb-mərkəzindəki Clain çayı üzərində bir şəhərdir. Şəhər həm də kommuna merkəzi və Vyana departamentinin paytaxtı və Poitunun tarixi mərkəzidir. 2017-ci il sayımına görə şəhərin 88,291 nəfər əhalisi var idi. Onun aqlomerasiyasının 2016-cı ildə 130,853 əhalisi var idi və 261,795 əhalisi şəhər mərkəzində yaşayır.
29,000-dən çox tələbəsi olan Poitiers, 1431-ci ildə universitetinin yaradılmasından bəri böyük bir universitet şəhəri olmuşdur və universitet qurucuları arasında René Descartes, Joachim du Bellay və François Rabelais-i qəbul etmişdir. Hələ də " Ville aux cent clochers " kimi tanınan sənət və tarix şəhəridir. Şəhərin mərkəzi mənzərəlidir və onun küçələrində əsasən tarixi memarlıq nümunələri və yarı taxta evlər, əsasən də Romanesk dövrünə aid dini memarlıq nümunələri var. ; o cümlədən Sen-Jan vaftizxanası (IV əsr), Dunes hipogeumu (7-ci əsr), Notr-Dam-la-Qrande kilsəsi (12-ci əsr), Sen-Porşe kilsəsi (12-ci əsr) və ya Sen-Pierre kafedral (12-ci əsrin sonu), eləcə də şəhər məhkəmə binası (12-ci əsr), Fransa və İngiltərə kraliçası Akvitaniya Eleanorunun öz sarayını köçürdüyü Poitou qraflarının, Akvitaniya hersoqlarının keçmiş sarayı.
Bir göz qırpımı (roman)
Məzmun
Ann Filipin ürək dağlayan bu sözləri bizə əsl sevginin nə olduğunu bütün çılpaqlığı ilə göstərir:
Pələng Səlim (film, 1978)
Rollarda
Balan K.Nair
Poitiers
Paris və Bordo arasında yolda yerləşən Poitiers aqlomerasiyası böyük ictimai (CNED, Canopé və s.) və milli miqyaslı özəl şirkətləri, eləcə də aparıcı Avropa tədqiqat laboratoriyalarını özündə birləşdirən Futuroscope texnopolunun evidir. İldə 2 milyon turist ilə Futuroscope Nouvelle-Aquitaine'nin aparıcı turizm saytıdır və Disneyland Paris və Puy du Fou'dan sonra Fransada üçüncü ən populyar əyləncə parkıdır.