cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Donetsk tarix-diyarşünaslıq muzeyi
Tarixi və təsviri
Donetsk şəhərinin bütün tarixi muzeydə əks olunmuşdur. Donetsk tarix-diyarşunaslıq muzeyi 9 eksponat zalından təşkil edilmişdir. Bu zallarda şəkillər, sənədlər, kitablar və kazaklara aid əşyalar saxlanılır. «Hərbi şöhrət zalında» əsasən Böyük Vətən müharibəsi və Əfqanıstan müharibəsinə aid pretmetlər nümayiş etdirilir. «Kosmanavtika» zalında isə şəhərin sakini olmuş Yuri Vladimiroviç Usaçevin şəxsi əşyaları saxlanılır. O, kosmosa dörd uçuş təşkil etmişdir. Üstəli Rusiya Federasiyası qəhrəmanıdır. Şəhərin sənaye potensialı «Maşınqayırma», «Yüngül sənaye», «Kömür sənayesi» kimi zallarda nümayiş etdirilir. «"Don diyarının təbiəti"» zalında olan şəhər ətrafında yayılmış canlıların müqəvvaları nüşayiş edilir. Məməlilərdın tülkü, dovşan, yeninotabənzər it, kirpi, quşlardan ördək, ağ qu quşu və digərləri. Yeni eskponatlar və sərgilər yerli sakinlər və turistlər üçün «Sərgi» zalında nümayiş etdirilir.
Adres
Muzeyin yerləşdiyi adres: 346330, Rostov vilayəti, Donetsk ş, Mir prospekti, ev 21.
Adi səhm
Adi səhm — səhmdar cəmiyyəti tərəfindən buraxılmış qiymətli kağız səhmdar cəmiyyətinin nizamnamə kapitalında paya mülkiyyət hüququnu təsdiq edir, cəmiyyətin idarə edilməsində iştirak etmək, ləğv edildikdə əmlakın bir hissəsini almaq hüququ verir. Cəmiyyət, habelə Səhmdarlar Yığıncağının və Direktorlar Şurasının (Müşahidə Şurasının) müvafiq qərarları qəbul edildikdə, sabit olmayan dividendlər şəklində mənfəətin bir hissəsini almaq.
Bundan əlavə, mövcud milli qanunvericiliklə dividendlərin ödənilməsinə məhdudiyyətlər qoyula bilər. Beləliklə, məsələn, Rusiyada maliyyə hesabatlarında müəssisənin hesabat dövrü üçün xalis mənfəəti göstərilmədikdə və ya məhkəmə qərarları olduqda (beynəlxalq arbitraj məhkəmələri də daxil olmaqla) dividendlərin ödənilməsi qadağandır.
Dividendlər imtiyazlı səhmlərin sahiblərinə faizlər ödənildikdən sonra mənfəətin qalan hissəsindən ödənilir. Adi səhmlərin sahibləri, bir qayda olaraq, səhmdarların ümumi yığıncağında səs vermək hüququna malikdirlər. Adi səhmlər üzrə dividendlərə zəmanət verilmir. Adi səhmlər fond birjasında və ya birjadan kənar satılır. Rusiyada adi səhmlərin mübadilə dəyəri çox vaxt imtiyazlı səhmlərin dəyərindən yüksək olur.
Usinsk
Usinski — Rusiyanin Komi Respublikasında olan şəhər.
Coğrafiyası
Şəhər Cis-Uraldaki Komi Respublikasının şimal-şərqində, orta Peçora hövzəsində, çayın sağ qolu(təxminən 4 km) içərisindədir: çayın sağ sahilində. Usa, Peçora ilə birləşməsinin yaxınlığında, dəmir yolu stansiyasından 3 km , Sıtıkvardan 757 km şimal-şərqdə, Arktik dairəsindən 90 km cənubda yerləşir. "Usinsk" ərazisi 30,564•20 km2 (3.056.420ha)-dir ki, buda Komi Respublikasının 7,3%-ni təşkil edir.
Qütb gecə və gündüzləri
Rusiyanın Apatitı, Bilibino, Verxoyansk, Varkuta, İnta, Hacıyevo, Dudinka, Zaozersk, Zapolyarnıy, İqarka, Kandalakşa, Kirovsk, Kovdor, Kola, Labitnanqi, Monçeqorsk, Murmansk, Меzеn, Naryan-Маr, Nоrilsк, Оlеnеqоrsк, Ostrovnoy, Pevek, Polyarnıy Zori, Polyarnıy, Salexard, Severomorsk, Skejnoqorsk, Srednokolımsk şəhərləri kimi Usinsk şəhərində də, qütb gecə və gündüzləri müşahidə olunur. Nəzərə çatdıraq ki,  Günəş bir qütbdə zenitdə olduqda həmin qütbdə qütb gündüzü digərində isə qütb gecəsi (və ya əksinə) olur.Qütb gecə və gündüzü 66°33' paraleldə müşahidə olunur və 6 aya yaxın(179 gün) davam edir. Qütb gecə və gündüzü Usinskdə ildə 1 dəfə müşahidə olunur. Qütb gecəsi 23 sentyabrda başlayır 21 martda bitir.Qütb gündüzü isə 21 martdan, 23 sentyabra qədər olur.
Saat qurşağı
Usinsk, bütün Komi Respublikasi kimi, Moskva vaxtına göre yaşayır, yəni GMT ilə nisbətən +3:00(MSK)
= İqlimi = İqlim rayonlaşdırılması baxımından şəhər mülayim zonanın Atlantik-Arktik bölgəsində yerləşir. Yanvar ayının temperaturu −20 °C; −42 °C arasında dəyişir, yayda isə maksimum temperatur bəzən +35 °C-yə çatır və iyulun orta temperaturu +15 °C-dir. Qar örtüyü oktyabrın ortalarından iyuna qədər ildə 230 gün davam edir. Sentyabr-oktyabr ayının ortalarinda çiskin buz yağışları tez-tez davam edir. Ən isti mövsüm iyulun ortalarından avqustun ortalarına qədərdir. Cənub küləyi saatda 25 km/s çox sürətlə əsir.
Tarixi
Usinsk,1966-cı ildə Komi Respublikasının şimalında yeni kəşf edilmiş neft yataqlarında məskunlaşma yeri olaraq qurulmuşdur. "Usinsk"-ə şəhər statusu 1984-cü iıdə verilmişdir. İdarə bölgüsü çərçivəsində, şəhər tipli qəsəbə Parma qəsəbəsi və on səkkiz kənd bölgəsi ilə birlikdə, respublika əhəmiyyətli Usinsk şəhərciyi kimi birləşdirilmişdir-rayonların statusuna bərabər bir inzibati vahiddir. Bələdiyyə bölgüsü olaraq, Usinskin respublika əhəmiyyətli şəhəri Usinsk şəhər Dairəsi kimi bitləşdirilmişdir. Qəsəbə Komi Respublikasında neft və qaz istehsalı mərkəzidir. Respublikada istehsal olunan bütün neftin dörddə üçü Usinsk ətrafındakı yataqlardan gəlir. 1980-ci ildən qəsəbə Peçora Dəmir Yoluna 108 kilometr (67mil) uzunluğunda piyada yolu ilə birləşir.
Şane (En)
Şane  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Sesel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01318.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 617 nəfər təşkil edirdi.
İqritisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 383 nəfər (15-64 yaş) arasında 257 nəfər iqtisadi cəhətdən, 126 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 67.1%, 1999-cu ildə 58.1%) idi. 257 aktiv sakindən 237 nəfər (110 kişi və 127 qadın) işləyir, 20 nəfər işsizdir (10 kişi və 10 qadın). Fəal olmayan 126 nəfər arasında 77 nəfər şagird və ya tələbə, 27 nəfər təqaüdçü, 22 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
İbrahim Mammeyev
İbrahim Şakman oğlu Mammeyev — balkar dramaturq və şair. KBMSSR əməkdar artisti. SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü.
Haqqında
Mammeyev İbrahim Şakman oğlu 1919-cu ildə Gündələn kəndində anadan olub. Ali təhsilini Rusiya Dövlət Teatr Sənəti İnstitutunda alıb. 1939-cu ildən etibarən Balkar Dövlət Teatrında fəaliyyət göstərib. Daha sonra İkinci Dünya Müharibəsində, Berlinin və Polşanın alınmasında iştirak edib. Müharibə bitdikdən sonra 1946-cı ildə ailəsi bütün balkarlar kimi sürgün edildiyinə görə Qırğızıstana gəlir. Balkarlar bəraət qazandıqdan sonra 1956-cı ildə öz vətəninə geri dönüb. Əvvəlcə "Kommunizmge jol" (Kommunizmə gedən yol) qəzetinin redaksiyasında fəaliyyət göstərib balkar teatrı bərpa edildikdən sonra isə ömrünün axırına qədər burada fəaliyyət göstərir.
Hələ gənc ikən Mammeyev şeirlər və balladalar yazırdı. 1958-ci ildə onun "Kosa" adlı şeirlər toplusu nəşr edildi. Lakin ona məşhurluq gətirən dramaturgiya oldu. O, balkar teatrının milli repertuarını yaradanlardan biridir. Tarixdən süjetlər və balkar xalqının müasir dövrünə aid "Toydan sonra", "Şamay qəsri", "Feodal", "Görən sevgi" pyeslərini yazıb. Bundan başqa o bir çox klassiklərin əsərini balkar dilinə çevirib. İbrahim Mammeyev 17 oktyabr 2004-cü ildə dünyasını dəyişib.
Xatirəsi
2013-cü ildə Nalçikdə yerləşən Quliyev küçəsində 21 nömrəli evin üzərində İbrahim Mammeyevə həsr edilmiş memorial lövhə quraşdırılıb.
Yaxşılığı əmr edib pislikdən çəkindirmək
Emr-i bi'l ma'rûf və nehy-i anil munkər, (Ərəbcə الأمر بالمعروف و النهي عن المنكر) Ali-İmran surəsi 104, Tövbə surəsi 112, Hud surəsi 116 və s. Quran mənşəli bir ifadədir və bir çox ayələrdə rast gəlinir və dini ədəbiyyatda "yaxşılığı əmr edib pislikdən çəkindirmək" mənasında işlənir. Dini jarqonda dini (əxlaqi deyil) mənada yaxşı və pis olaraq təyin olunan fellərə istinad etmək üçün istifadə olunur. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Taliban_beating_woman_in_public_RAWA.jpg/150px-Taliban_beating_woman_in_public_RAWA.jpg|thumb|150x150px| [[Əfqanıstanda İnqilabçı Qadınlar Birliyinin 26 avqust 2001-ci il tarixində gizli şəkildə lentə aldığı kadrlarda bir qadının burkasını açdığına görə "əmr bil məruf və nəhy ənil münkər"lə məsul olan dini polislər tərəfindən dəyənəklə cəzalandırılması.]] Bu ayələr etimoloji cəhətdən, hərfi mənada tərcümə olunduqda əslində "əmr etməyi əmr edib pislikdən çəkindirmək" mənasını daşımır. Məruf məlum, tanış mənasındadır və Quranda 30 misrada "ümumi köklü ənənəyi ifadə" məqsədiylə işlənir. Münkər isə məruf sözünün əksi kimi qeyri-müəyyən, tək və ya qəribə mənada olan nekre ) sözlərindən düzəlib və yəqin ki, bu gün bidət (qeyri-ənənə, qəribə, yeni ixtiralar, sünnəyə daxil olmayan dini əməllər) ilə ifadə ediləndir.
Bu prinsip İslam əqidəsində məzhəbdən asılı olaraq " fərz-i ayn " və ya "kifaye" tanınır və tarixi "hisbə" institutu üçün ilham mənbəyidir. On iki imam şiə İslamında "Furu-i Din" deyilən on əməldən ikisini təşkil edir. Yaxşılığı əmr etmək və pislikdən çəkindirmək cihadın bir növü hesab olunduğundan bəzi İslam məzhəblərinə görə İslamın əsas vacib vəzifələrindən biridir. Bundan əlavə, İslam anlayışında xeyir və şər məfhumlarının nisbiliyi, yəni nəzərdə tutulanın İslama görə xeyir, (fərz, vacib, sünnə, müstəhəb), şər isə, İslama görə pisdir (haram, məkruh). (Həmçinin bax: Nisbi əxlaq)
Siyasi İslam və ya İslamçılıq deyilən hərəkatlarda hakim olan anlayış, Əmr-i bi'l mə'ruf və nehy-i anil münkərin yerinə yetirilməsidir. Prinsip cihadçı fundamentalistlərlə islahatçı islamçılar arasında mübahisə mövzusudur. Əsas islamçılar iddia edirlər ki, vəzifə hökumətlərə məxsusdur və fərdlər bu işi bir-bir yerinə yetirməyə çalışsalar, bu anarxiyaya gətirib çıxacaq. Cihadçı fundamentalizmdə isə bu məcburi bir vəzifədir. Əgər siyasi hakimiyyət dinin yanlış hesab etdiyi şeyləri aradan qaldırmaq üçün hərəkətə keçməsə, bu iş imkanı olan hər bir fərdin öhdəsinə keçəcək.
Qədim İslam ədəbiyyatında deyilir ki, alim sayılan möminlər haram əşyaları, xüsusən spirtli içki və musiqi alətlərini məhv edərək, pisliyi qadağan etmək üçün hərəkətə keçiblər. Bu gün İran, Səudiyyə Ərəbistanı, Nigeriya, Sudan, Malayziya və s. kimi ölkələrdə "Fəzilətlərin təşviqi və pisliklərin qarşısının alınması" kimi ifadələrlə müxtəlif güc səviyyələrində dövlət qurumları yaranmışdır.
Füzuli bələdiyyələri
Füzuli bələdiyyələri — Füzuli rayonu ərazisində fəaliyyət göstərən bələdiyyələr.
Tarixi
Azərbaycanda bələdiyyə sistemi 1999-cu ildə təsis olunub.
Yamalı Tövbeler (albom)
Yamalı Tövbeler – Mustafa Sandal-ın 2005-ci ildə çıxardığı albomdur.
Mahnı haqqında
"Yamalı Tövbeler" albomu Türkiyəyə məxsus "Erol Köse Production" leyblı tərəfindən istehsal edilmişdir. Alboma daxil olan "Yamalı Tövbeler" mahnısının bir neçə versiyası vardır.
Şteqlits-Tselendorf
Şteqlits-Tselendorf — Berlinin altıncı inzibati əyaləti, 2001-ci ildə Şteqlits və Tselendorf əyalətlərinin birləşməsi yolu ilə formalaşmışdır. Burqomistr — Norbert Kopp.
Coğrafiyası
Əyalət Berlin şəhərinin cənub-qərbində yərləşir və 7 rayondan ibarətdir.
thumb|240px|Şteqlits-Tselendorf rayonları
Lepidokrokit
Lepidokrokit — mineral, γ - FeOOH.
Haqqında
Lepidokrokit - rombik. Habitus. lövhəvari, lifli. Ayrılması {010} üzrə mükəmməl, {100} və {001} üzrə orta. Aqreqatı: lövhəcik xonçaları, torpaqvari, dənəvər. Rəngi qırmızı, qonuradək. Parıltısı yarımmetallik. Sərtliyi 5. Xüsusi çəkisi 4,09. Daha çox hötitlə birgə və onun səthində. Sinonim: Pirrosiderit, Hidrohötit.
Qrenada Krallıq Polis Qüvvəsi
thumb|right|200px|Qrenada Krallıq Polis Qüvvəsinə bağlı bir polis şöbəsi. Qrenada Krallıq Polis Qüvvəsi və ya QKRP  — Qrenada nın milli polis qüvvəsi. Qrenada Krallıq Polis Qüvvəsi cinayətə qarşı çıxır, immiqrasiya ya nəzarət edir və dəniz hüquqları nı qoruyur. Qurum liman təhlükəsizliyi və yanğın mühafizə xidmətləri nə məsuldur. 15 polis şövəsi və 900 nəfərlik heyəti olan qurum hər il 15,000-dən çox çağırışa cavab verir. Qrenada Krallıq Polis Qüvvəsi milli təhlükəsizliyinin qorunub saxlanması üçün hərbiləşdirilmiş qüvvə daxildir.
Halqalı kiçik çovdarçı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Yekələrin bir boz-qonur geri və qanadları,ağ qarın və bir qara boyun bandı ilə ağ sinəsi var.Onların boz papağı, ağ alnı, gözləri ətrafında bir qara ilə yuxarıda ağ maska ​​və qısa tutqun dimdikləri var.
VII Karl (Müqəddəs Roma imperatoru)
VII Karl  — Müqəddəs Roma imperatoru. Atası Bavariya kürfürstü II Maksimilyan və anası isə onun ikinci xanımı Tereza Sobeskayadır.
Xaqani Savalan
Xaqani Həşimov (Xaqani Savalan) — film direktoru, prodüser, "RITM production"un direktoru, "CineMAN" jurnalının təsisçisi.
Həyatı
Xaqani Savalan 10 sentyabr 1964-cü ildə Kəlbəcər rayonunda anadan olub. Bakı Dövlət Universitetini bitirib. "Tayfun-S" şirkətinin prezidenti işləyib. 2001-2005-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Televiziyasında (AzTV), "Aztelefilm" Yaradıcılıq Birliyində film direktoru olub. 2004-cü ildə yaradılmış "Ritm production" müstəqil kino şirkətinin təsisçilərindən biri və direktorudur.
Yaponlarla yəhudilərin qohumluq nəzəriyyəsi
— ilk dəfə XVII əsrdə ortaya atılan və yaponların əslində İsrailin itmiş on qəbiləsindən biri olduğunu iddia edən marginal nəzəriyyədir. Digər versiyaya görə isə yaponlar əslində yəhudi nestorianların bir qəbiləsinin davamçılarıdırlar. Bu nəzəriyyənin bəzi versiyaları bütün yaponlara şamil edilsə də, bəziləri sadəcə spesifik qrupa aid edilə biləcəyini iddia edir.
Tədqiqatçı və müəllif Con Entin DNT testinin yaponlarla yəhudilər arasında əhəmiyyətli əlaqələrin olmadığını göstərdiyini vurğulamışdır.
Mənşəyi
Kəşflər dövründə avropalı səyyahlar qarşılaşdıqları ilk xalqları İtmiş on qəbilə ilə əlaqələndirməyə və xristian missionerlərə təqdim etməyə çalışmışdılar. İtmiş qəbilələrin Şərqi Asiyada olduğunu iddia edən ilk şəxs missioner və tərcüməçi olan Joao Rodriges (1561-1634) olmuşdur. 1608-ci ildə o, çinlilərin əslində İsrailin itmiş on qəbiləsinin davamçıları olduğunu iddia etmişdir. O inanırdı ki, çinlilər konfutsiçi və laoçu ideyaları iudaizmdən götürüblər. Yaponiya tarixindən bəhs edən kitabında o, Yaponiyanın biri Çindən, digəri Koreyadan olmaqla iki dalğa üzrə məskunlaşıldığını iddia etmişdir.
Yaponlarla yəhudilər arasında ortaq əcdad nəzəriyyəsi Yaponiyada missioner olan şotland Nikolas Makleod tərəfindən XIX əsrdə populyarlaşdırılmışdır. 1870-ci ildə o, "Yaponiyanın antik tarixinin xülasəsi" əsərini nəşr etdirmişdir. Makleod Yaponiyada və Koreyada on illərlə qalaraq "əsl israilliləri axtarmaqla" məşğul olmuşdur. O, əsərində yaponların yəhudilərdən gəldiyini və ölkədə aristokratiyanı yaratdıqlarını iddia etmişdi. Sübutlar kimi İmperator Cimmu ilə Musa arasında bənzərliklər, bəzi yaponlarda yəhudilərə xas üz cizgilərinin olması və şintoizmlə iudaizm arasındakı oxşarlıqları göstərmişdir.
Yaponiyada təsiri
Bu nəzəriyyə Yaponiyada elə də diqqət cəlb etməmişdir, lakin son dövrlərdə bu nəzəriyyə ilə bağlı işlər yapon dilinə tərcümə edilmiş və Yaponiyada nəşr olunmuşdur.
1908-ci ildə Vaseda Universitetinin professoru Saeki Yoşiro (1872-1965) nəşr etdirdiyi kitabında nəzəriyyənin öz variantını irəli sürmüşdür. Yoşiro yapon nestorianizmi üzrə mütəxəssis idi. O, iddia etmişdi ki, III əsrdə Koreyadan gələn və Yaponiyada məskunlaşan Hata klanı əslində yəhudi-nestorian qəbiləsi idi. Saekinin bu yazıları nəzəriyyənin Yaponiyada tanınmasına və bəzi xristian qruplar tərəfindən dəstəklənməsinə səbəb olmuşdur.
Bu nəzəriyyəni sübut edəcək dəlil tapılmayıb, müasir DNT testi də bu nəzəriyyəni dəstəkləmir. Son dövrlərdə yaponların genetik mənşəyindən bəhs edən araşdırmalar Saekinin ortaya qoyduğunu nəzəriyyəni inkar edir.
Başqa yerlərdə təsiri
Bu nəzəriyyə Avropanın irqçi alimlərinin digər Asiya xalqlarından fərqli olaraq Yaponiyanın sürətli inkişafını açıqlamaq cəhdlərindən biri hesab olunur. Nəzəriyyə müxtəlif istiqamətlərdə qiymətləndirilmişdir.
Saekinin kitabının nəşr olunduğu ildə Şanxay Sionist Federasiyası tərəfindən nəşr olunan "Israel's Messenger" jurnalında bu nəzəriyyə haqqında məqalə dərc olunmuşdur. Makleod öz nəzəriyyəsində Yaponiyada siniflər təbəqəsinin yəhudilərdən gəldiyini iddia etsə də, Şanxay qrupu məsələyə daha proletarian nəzəriyyə ilə yaxınlaşmışdırlar. Məqalənin müəllifi etaların əslində yəhudilərin davamçıları olduğunu iddia etmişdir.
Məqalə müəllifinə görə Qərb dünyasında yaşayan yəhudilər kimi yapon etalar da çalışqan insanlar idilər, xüsusilə ayaqqabı sənayesi ilə məşğul olur və gettolarda yaşayırdılar və yaponlar onları cəmiyyətin qalanından izolyasiya etməyə çalışırdılar. Müəllif həmçinin etalarda bəzi yəhudi adətlərini müşahidə etdiyi demişdir: "Məsələn, Naqasakidəki gettoda etaların şabbata bənzər adətləri var, həftənin ancaq həmin günü işləmirlər. Lakin yəhudilər kimi şam yandırmırlar". Yaponiya tarixçisi Ben-Ami Şilloni bu hekayəni gülünc hesab etmişdir.
Daha sonra eyni jurnalda Kraliça Viktoriyanın keçmiş xidmətçisi olmuş, məşhur xristian sionit olmuş Elizabet Qordonun məktubu dərc edilmişdir. Qordon Yaponiya ilə Britaniya israilizmi arasında əlaqələr qurmağa cəhd göstərirdi. Qordon Yaponiyada tanınırdı, Şinqon buddizmini araşdıraraq onun xristian mənşəli olduğuna inanırdı. 1921-ci ildə aid məktubunda Yaponiya ilə Britaniya vəliəhdlərinin görüşünü İuda ilə İsrailin görüşü kimi qələmə vermişdir. Qordonun dövrün Yaponiyasında müəyyən təsirləri olmuşdur.
Şandor (Fransa)
Şandor  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Viryo-le-Qran kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01080.
Cöğrafiyası
Kommuna Paris şəhərinin 390 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 85 km şimal-şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 36 km şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 464 nəfər təşkil edirdi.
İqritisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 176 nəfərdən (15-64 yaş) 139 nəfəri iqtisadi cəhətdən fəal, 37 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 79.0%, 1999-cu ildə 74.1%). 139 fəal sakindən 127 nəfər (71 kişi və 56 qadın), 12 nəfəri işsizdir (6 kişi və 6 qadın). Aktiv olmayan 14 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 15 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Prokofi Caparidzenin heykəli (Bakı)
Prokofi Caparidzenin heykəli — 26 Bakı Komissarlarından biri olmuş Prokofi Caparidzenin şərəfinə Bakıda yerləşmiş abidə. Abidə Azadlıq və Vaqif prospektlərinin kəsişməsində yerləşirdi. Heykəltaraş Ömər Eldarov, Memar isə Rasim Əliyev olmuşdur. Abidə 1980-ci ildə ucaldılmışdır. Bu heykələ görə Ömər Eldarova 1982-ci ildə Azərbaycan SSR-in dövlət mükafatı verilmişdir. 27 - 28 aprel 2009-cu il tarixlərində Prokofi Caparidzenin heykəli demontaj olundu. Həmin ərəfələrdə Məşədi Əzizbəyovun heykəli də demontaj olundu. 2012-ci ildə heykəlin yerində Koroğlu heykəli ucaldıldı. Heykəlin müəllifi Məşədi Əzizbəyovun heykəlinin müəllifi Tokay Məmmədov olmuşdur.
NGC 5300
NGC 5300, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Aidjal
Aidjal, Aizaul və ya Aizol ( Āizol; , Āijal; ) — Hindistanda şəhər, Mizoram ştatının paytaxtı. 1894-cü ildə qurulmuş şəhər ştatın ən böyük şəhəridir. Şəhərin dəniz səviyyəsindən orta hündürlüyü 1,018 metrdir.
Tarixi
Şəhər 1894-cü ildə qurulmuşdur. Hindistan Hərbi Hava Qüvvələri 1966-cı ilin martında Mizo Milli Cəbhəsinin (MMC) qaldırdığı üsyan zamanı şəhərə hava zərbələri endirmişdir. Bundan sonra MMC Lunqley şəhərinə çəkilmişdir.
İqtisadiyyat
Aidjal kənd təsərrüfatı sahəsində ticarət mərkəzidir. Burada ənənəvi sənətkarlıq istehsalı (metal məmulatları, əl toxuculuğu, mebel), ağac və bambuk yığımı yaxşı inkişaf etmişdir.
Onik Qasparyan
Onik Viktori Qasparyan (erm: Օնիկ Վիկտորի Գասպարյան; ) — Ermənistan Respublikasının Müdafiə Nazirliyinin Baş Qərargahının rəisi olan erməni general-polkovnik.
Tərcümeyi-halı
1970-ci ilin yanvar ayında anadan olub. 1976–1985-ci illərdə İcevan şəhərindəki 5 nömrəli orta məktəbdə və 1985–1986-cı illərdə İrəvandakı 147 nömrəli orta məktəbdə oxuyub. 1993-cü ildə Ermənistan Ordusuna qoşulub. Daha əvvəl 1988-ci ildən Sovet Silahlı Qüvvələrində xidmət etmişdir. İlk karyerasında İcevandakı Saro dəstəsinin tərkibində Ermənistanın müdafiəsində iştirak etmişdir. 1994-cü ildə döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən minanın partlaması nəticəsində ağır yaralanıb. 90-cı illərin ortalarında Rusiya Müdafiə Nazirliyinin Vistrel Ali Zabit Kurslarında oxudu. 1998–2001-ci illərdə Rusiyanın Rusiya Kombinasiya edilmiş Silahlar Akademiyasında oxuyub və fərqlənmə diplomu ilə oranı bitirib. 2001–2005-ci illərdə 68617 saylı hərbi hissəyə köçürülməzdən əvvəl xidmət göstərmiş olduğu 51191 saylı hərbi hissənin komandiri olmuşdur. 2007 və 2008-ci illərdə və 4-cü Ordu Korpusunun Komandiri və Baş Qərargah rəisinin müavini olmuşdur. 2008-ci ildə Rusiya Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının Hərbi Akademiyasından fərqlənmə ilə məzun olmuşdur.
2010-cu ildə Baş qərargah rəisi və 3-cü Ordu Korpusu Komandirinin müavini oldu, 11 aprel 2012-ci ildə komandir vəzifəsinə yüksəldildi. 21 yanvar 2015-ci ildə General-mayor rütbəsinə yüksəldilərək Baş Qərargah rəisinin müavini təyin edilmişdir. 2016-cı ilin iyul ayından və 2017-ci ilin iyun ayına qədər Baş Qərargah rəisinin birinci müavini olmuş, 2019-cu ilin iyul ayında general-leytenant rütbəsinə layiq görülmüşdür. 8 iyun 2020-ci ildə Baş nazir Nikol Paşinyanın istəyi ilə Ermənistan prezidenti Armen Sarkisyanın əmri ilə Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi təyin edilmişdir. Müdafiə naziri David Tonoyan iki gün sonra Qasparyanı Müdafiə Nazirliyinin komanda heyətinə təqdim etdi. Daha əvvəl 2018-ci ildə media onun bu vəzifəyə təyin ediləcəyini bildirmişdir. Təyin edildiyi zaman baş nazir Paşinyanla eyni şəhərdən gəldiyinin qeyd edilməsi qohumluq fərziyyələrinə səbəb olmuşdur.
Əmir Xosrov Dəhləvi
Əmir Xosrov Dəhləvi — Hindistanın türk əsilli böyük şair və musiqiçisi. Dəhləvi özündən sonra çox zəngin bir irs qoyub getmişdir. XV əsr təzkirəçisi Dövlətşah Səmərqəndi təzkirələrinin birində Əmir Xosrov haqqında bilgi verərkən Xosrov Dəhləvi divanının 4 - 5 yüz min beyt arasında olduğunu qeyd edir. Əmir Xosrov dühasına dəlalət edən faktlardan biri də onun, nəzm və nəsr nümunələrini eyni ustalıqla yaratmasıyla bərabər, elmi əsərlər də qələmə almasıdır. Üstəlik, böyük musiqiçi və musiqişünas da olmuşdur. O, musiqinin həm nəzəri, həm də təcrübəi aspektləri ilə bilavasitə məşğul olmuşdur.
Haqqında çap edilən kitablar
4 aprel 2023-cü ildə AMEA-nın Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu tərəfindən “Əmir Xosrov Dəhləvi” monoqrafiyası “Elm və təhsil” nəşriyyatında çapdan çıxıb. Kitabın elmi redaktoru AMEA-nın prezidenti akademik İsa Həbibbəyli, “Ön söz”ünün müəllifi və məsul redaktor filologiya elmləri doktoru, professor İmamverdi Həmidov, rəyçisi filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Könül Hacıyevadır.
Kanadada vergilər
Kanadanın vergi sistemi
ADIU "Vergi və vergiqoyma" kafedrası i.f.d. Pərviz Rzayev
Ərazisi –                             9,98 mln. kv.km; Əhalisi –                             33,3 milyon nəfər; ÜDM –                               1,43 trln. dollar; Adambaşına düşən ÜDM – 42738 dollar. Ümumi məlumat
Gəlir vergisi Fiziki şəxslərin federal gəlir vergi və fiziki şəxslərin əyalət gəlir vergisi birbaşa olaraq fiziki şəxsin özləri tərəfindən və ya qeyri-korporotiv bizneslə ildə 1 dəfə bütün mənbəələrdən əldə edilən ümumi gəlirinin məbləğində ödənilir. Əgər vətəndaşın ümumi gəlrindən bu gəlirlə bağlı xərcləri çıxılarsa, yerdə vergitutma obyekti kimi gəlir qalır. Ondan da qanunla müəyyənləşdirən xərclər çixılarsa vergi tutulan gəlir alınır. Gəlir aşağıdakı 6 mövqe üzrə təsnifləşdirilir: – əmək haqqı; – sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlir; – icarəyə verilən əmlakdan gəlir; – investisiyadan gəlir: faizlər və dividentlər; - kapitalın artırılması; - digər gəlirlər, pensiya, dotasiya və s. Pensiya fonduna, həmkarlar təşkilatlarına ödəmələr, ictimai təşkilatlara və asossasiyalara üzvlük haqları, uşaqların saxlanılması xərcləri, investisiyalarla bağlı xərclər, ssudalar üzrə ödəmələr, əvvəlki illərdən qalmış zərər gəlirdən çıxılır. 1987- ci il islahatlarından sonra Kanadada federal səviyyədə əvvəl mövcud olan 10 dərəcə əvəzinə 3 dərəcə gəlir vergisi və hər regionda isə öz yerli gəlir vergisi dərəcələri tətbiq olumağa başlanıldı. Bunu aşağıdakı cədvəldən aydın görmək olar. Cədvəl 8.8 Federal gəlir vergisinin dərəcələri Gəlir, min kanada dolları	      Federal vergilərin maksimal dərəcəsi,%-lə 0-29590	17 29590- 59180	26 59180- dan yuxarı	29
Əyalət gəlir vergisinin varlığı təsviri kifayət qədər dəyişir. Əyalət gəlir vergisi federal vergidən faizi kimi hesablanır. Dərəcələr şimal-şərq zonalarında 43%-dən, Nyufaundlend, Nyu-Bransuk və Saskaçevan əyalətlərində 38% arasında tərəddüd edir. Bunun hesabına faktiki federal-əyalət gəlir vergisi üzrə vergitutma  26%-dən 45%-dək dəyişir. Cədvəl 8.9 Regionlarda fəaliyyət göstərən fiziki şəxslərdən gəlir vergisinin dərəcələri Əyalət, ərazi	Əsas dərəcə, %-lə	Əsas federal-əyalət dərəcəsi, %-lə Nyufayndlend	21,0	52,3 Yeni Şotlandiya	19,0	50,3 Prinsa Eduarda a.	19,0	50,3 Nyu-Bransuik	20,1	51,4 Kvebek	21,6	52,9 Ontario	21,6	52,9 Manitoba	19,1	50,4 Saskaçevan	20,6	51,9 Alberta	14,8	46,1 Brit. Kolumbiya	22,9	54,2 Yukon	15,3	46,6 Şimal-Qərb əraziləri	13,0	44,4
Beləliklə də, kapital qoyuluşunun forma və həcmindən, həmçinin də vergi tutmada gəlirlərin real həcmindən asılı olmayaraq vergi sistemi gəlirdən vahid vergi tutma üzərində qurulub. Əhalinin gəlir vergisi sistemində aktivlərin bazar qiymətinin artımından tutulan vergi böyük əhəmiyyətə malikdir. Əgər əvvəllər belə gəlirin yalnız yarısı vergi tutmaya düşürdüsə, nəzərə alınmalıdır ki, federal-əyalət gəlir vergisi cəmi 26 faizə bərabər idi,  amma indi vergi tutulan pay 75%-ə, bazar qimətinin artımına real vergi dərəcəsi isə 30%-ə qalxmışdır. Dövlət məşğulluğun siğortası fonduna və dövlət pensiya fonduna məcburi ödənişlər əmak haqqından çıxılmalar kimi hesablanır. Məşğulluq fonduna vəsaitin köçürülməsi zamanı işəgötürən tərəfindən əmək haqqı fondundan hər ay 100 dollara görə 4.06 dollar hesablanaraq ödənilir. İşçilərdən əmək haqqının hər 100 dollarından 2,90 dollar tutulur. Dövlət pensiya fonduna ayırmalar 2003-cü ildən əmək haqqı məbləğindən 9,9 faiz həcmində hesablanır. İllik 3500 dollar əmək haqqı alan işçilər pensiya fonduna ödəmələrdən azaddırlar. Eyni zamanda yüksək məbləğlər də (ildə 39000 dollar) bu ödəmələrdən azaddırlar.
Kanadanın vergi sistemində birbaşa vergilər üstünlük təşkil edir. İqtisadiyyatın tənzimlənməsinə müəssisələrin mənfəət vergisi daha çox təsir göstərir. Müəssisələrin mənfəət vergisinin xüsusi çəkisi federal büdcələrin gəlirlərinin 10, əyalət büdcələrinin gəlirinin isə 4%-ni təşkil edir. Mənfəət vergisinin dərəcəsi federal və əyalətlərə görə fərqlidir. Mənfəət vergisinin ümumi federal dərəcəsi 28% ( emal sənayesi müəssisələri üçün – 23%), əyalətdə mənfəət vergisinin dərəcələri isə aşağıdakı cədvəldə göstərildiyi kimidir. Cədvəl 8.10 Regionlarda fəaliyyət göstərən korporasiyaların mənfəət vergisinin dərəcələri Əyalət, ərazi	    Əsas dərəcə, %-lə	Əsas federal-əyalət dərəcəsi, %-lə Nyufayndlend	14,00	43,12 Yeni Şotlandiya	16,00	45,12 Prinsa Eduarda a.	15,00	44,12 Nyu-Bransuik	17,00	46,12 Kvebek	8,90 – 16,25	38,02 – 45,37 Ontario	15,50	44,62 Manitoba	17,00	46,12 Saskaçevan	17,00	46,12 Alberta	15,50	44,62 Brit. Kolumbiya	16,50	45,62 Yukon	15,00	44,12 Şimal-Qərb əraziləri	14,00	43,12
Müəssisələr üçün əsas vergi güzəştləri aşağıdakı kimidir: - investisiya vergi krediti; - ETTKİ (Elmi Tədqiqat Təcrübə Konstruksiya İşləri) xərclərinə vergi krediti; -amortizasiya normalarının sürətləndirilməsi; -aktivlərinin dəyərinə vergitutmada güzəştli şərtlər; -sərvətlərin istifadəsinə güzəşt və s. Federal büdcə kəsirinin daimi artımı vergi güzəştlərinin daha rasional istifadəsinə gətirmiş, bu da  ilk növbədə onların istifadə sferasının kiçilməsində və ölçülərinin azalmasında əks olunmuşdur. Mədənçıxarma sənayesində buruq avadanlıqlarının, maşının hərəkət (işlək) hissələrinin, reklam avadanlıqlarının (əsas kapitalın passiv hissəsi üçün) amortizasiyası normaları aşağı salınmışdır. İnvestisiya krediti Alberta əyaləti üçün 15%, xüsusi seçilmiş rayonlar üçün isə 10%-dir. ETTKİ-yə kapital qoyuluşları üzrə vergi kreditləri bütün müəssisələr üçün 30%, ayrı rayonlarda emal sənayesi üçün isə  45%-dir. Balıqçılıq və kənd təsərrüfatı sferasının stimullaşdırılması üçün də vergi xarakterli tədbirlər nəzərdə tutulur. Bu sahənin müəssisələri üçün 3 xüsusi güzəşt mövcuddur. Onlardan birinin məqsədi fermerlərin uşaqlarının kənd təsərüffatında işə cəlb edilməsidir. Valideynlərin vəfatından sonra ferma, ailə-fermer korporasiyalarındakı və ya ailə-fermer əməkdaşlığındakı pay aktivlərin bazar qiymətinin artımına vergi tətbiq edilmədən övladlara keçir. Övladlar bu aktivlərdən digər başqa hər hansı bir mülkiyyət hüququ əldə edənə qədər onun (verginin) ödənilməsi təxirə salınır. Digər güzəştin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, fermerlərin və balıqçıların gəlirlərinin  bu sahəylərə xas olan kəskin tərəddüdlərdən müdafiə olunması məqsədilə  5 illik dövr ərzində gəlirlərin orta məbləğinin müəyyənləşdirilməsi hüququnun verilməsidir. Növbəti güzəşt fermer və balıqçıların gəlirlərinin hesablanması metodu ilə bağlıdır. Bu güzəşt fermerlərə illər üzrə gəlirin bölüşdürülməsini  tənzimləmək, vergilər ödənildikdən  sonra onların sərəncamında qalan məbləğini artırmaq və ya azaltmaq imkanı verir. Kanadada kiçik sahibkarlığın inkişafına xüsusi diqqət yetirilir. Vergi islahatlarından sonra kiçik bizneslə məşğul olan bütün müəssisələr üçün vahid dərəcə (12%) tətbiq edilməyə başlanılmışdır. Kanada hökuməti kiçik sahibkarlığa ölkədə məşğulluğun səviyyəsinin artırılması imkanı kimi böyük ümidlər bəsləyir. Vergi sisiteminin inkişafında son ənənə vergitutma bazasının genişləndirilməsinə, vergi dərəcələrinin azaldılmasına, iqtisadi prosesslərə təsir etmə imkanının saxlanılmasına və federal büdcə kəsirinin azaldılmasına yönəldilmişdir.
Satışdan vergilər
Yerli vergilər
Yerli vergilərdən miqyasına görə  ən əhəmiyyətlisi əmlak vergisidir. Adətən bu vergitutma üzərində tikinti aparılan torpağın dəyərindən yaranır. Əyalətə vahid yaxınlaşmanı formalaşdırmaq üçün vergi tutulan əmlakın qiymətləndirilməsi əyalət hakimiyyətlərinin funksiyalarına daxildir. Vergitutma obyektinə torpaq və binalar daxildir, avadanlıqlara vergi tətbiq edilmir. Qiymətləndirmədə aşağıdakı 3 faktor nəzərə alınır: - mövcud dəyərin yaradılmasına xərc; - sahibinə gətirdiyi real gəlir; - qiymətləndirmə anına bazar qiymətinin uçotu. Əmlak vergisi adətən əmlakın dəyərinin 0,5-1,0%-dən tutulur. Əgər daşınmaz əmlak müəyyən fəaliyyət üçün nəzərdə tutulmuşdursa vergi dərəcəsi kəskin yüksəlir. Məsələn, bərbər xidməti üçün binanın 30%-i miqdarında, vəkil kontorları və həkim kabinetləri üçün 50% miqdarında müəyyənləşdirilmişdir. Əgər bina alkoqollu içkilərin istehsalı üçün istifadə olunursa əmlak vergisi 140% təşkil edir. Hökumət və əyalət binaları və qurğuları daşınmaz əmlak vergisindən azad edilir, ancaq ümumi dotasiya və subvensiyalardan əlavə bələdiyyə tərəfindən onların ödəmədikləri vergi miqdarında vəsait ayrılır. Əyalətlərə və bələdiyyələrə mehmanxana və restoran xidmətləri üçün haqq (rüsum və vergi) alınarkən spirtli içkilərin satışına görə əlavə vergilərin toplanılmasına icazə verilir. Bələdiyyələr üzrə daxilolmaların əhəmiyyətli hissəsini- təqribən yarısını- müxtəlif növ lisenziya və razılıqların verilməsinə görə alınan ödənişlər tutur.
Kamamber (Orn)
Kamaber — Fransanın şimal-qərbində yerləşən Orn rayonununda bir kənddir.Ən çox Kamamber pendirinin mənşə yeri olmasına görə məşhurdur.
Nizami Gəncəvinin heykəli (Daşkənd)
Nizami Gəncəvinin heykəli — Özbəkistanın paytaxtı Daşkənd şəhərində, Nizami adına Daşkənd Dövlət Pedaqoji Universitetinin yaxınlığındakı meydanda, Babur adına parkın yaxınlığında yerləşən görkəmli şair, Azərbaycan poeziyasının klassiki Nizami Gəncəvinin abidəsi. Abidənin heykəltəraşı İlham Cabbarovdur.
Abidə Nizami Gəncəvinin büstüdür, burada şərq geyimində, başında çalması olan, sol əlində kitab, sağ əli isə sinəsində olan şair təsvir edilmişdir. Postamentdə özbək (Nızomıy Ganjavıy) və azərbaycan dillərində (Nizami Gəncəvi) şairin adı yazılmış, doğulduğu və öldüyü illər göstərilmişdir.
Çexov sahili (Taqanroq)
Çexov sahili — Taqanroq şəhərində yerləşən sahil. Küçə 2010-cü ildə salınmışdır. Sahilin uzunluğu 1030 metr təşkil edir.
Coğrafiya
Sahil Taqanroq körfəzinin kənarında, Andreev buxtası ilə Taqanroq metallurgiya zavodu arasına qərarlaşır. Bu isə Babuşkina küçəsinə çıxır. Sahildə «Topol» profilaktoriyası ilə «Priazove» mehmanxanası arasından Bolşaya Çerepaxa çayı axaraq körfəzə tökülür.
Tarixi
Çexov sahili 2010-cu ildə Taqanroq metallurgiya zavodunun vəsaiti hesabına inşa edilmişdir.
I Pyotrun hakimiyyəti illərində Bolşaya Çerepaxa çayının mənsəbinə yaxın ərazidə beş bürclü Çerepaxa qalası inşa edilmişdir. XX əsrdə Çerepaxa qalası yaxınlığında yerləşən ərazidə Taqanroq metallurgiya zavodu inşa edilmişdir.
Sahilin dalınmasına qədər burada ancaq dalğaqıran və sahil bərkidici tikililər mövcud idi.
Çexov sahilinin ərazisi Taqanroq tikinti Administrasiyasının balansına verilməli idi. Ancaq 2015-ci ilin martına olan məlumata görə Taqanroq tikinti Administrasiyası hələdə ərazini balansına almamışdır.
Lepidolit
Lepidolit — mineral, mika, K2(Li,Al)5-6 [Si6-7Al2-1O20](OH, F)4.
Haqqında
Lepidolit - K əvəz edən Na, Rb, Cs qatışıqları adidir. Muskovit ilə lepidolit arasında fasiləsiz izomorf seriya mövcuddur. Litiumlu mikalarını SiO2:Al2O3 nisbətinə görə lepidolitə 3:1; irvingitə - 6:1 və poliirvingitə 9:1 ayırırlar. Quruluşdan asılı olaraq monoklinik, ya da triklinik. Habitus lövhəcikvari. Ayrılması {001} üzrə mükəmməl. Aqreqatı: vərəqli-lövhəcikvari, incəpulcuqvari. Rəngi ağ, çəhrayı, solğun-bənöv­şəyi. Sərtliyi 2,5-4. Xüsusi çəkisi 2,9. Pnevmatolitik də­yişmiş qranitlərdə, qreyzenlərdə, peqmatitlərdə, hidrotermal damarlarda. Spodumen, topaz, kassiterit, flüorit və b. assosiasiyalarda. Li, Rb, Cs mənbəyidir. Rb-Sr, habelə Ar-Sr üsulları ilə izotop yaş təyinində istifadə edilir. Sinonim: Litionit.
Airmed
Airmid və ya Airmid — İrlandiya mifologiyasında şəfa ilahəsi, şəfa ilahı Dian Kextin qızı. O, möcüzəvi bir mənbənin köməyi ilə formorlarla döyüş zamanı əsgərlərə həyat və güc vermişdir.
Dian Kext, Oxtriullax və Miax ilə birlikdə Airmed tilsimləri Sleyn quyusunda ölüləri diriltməyi bacaran sehrbazlardan biri idi.
Kamamber
Kamamber bu mənalarda gələ bilər:
Azərbaycan Demokrat Firqəsi
Azərbaycan Demokrat Firqəsi — 1945-ci ilin noyabr ayında SSRİ-nin dəstəyi ilə İranın Şərqi Azərbaycan ostanında yaradılmış Azərbaycan dövləti. ADF-nin rəhbəri Seyid Cəfər Pişəvəri olmuşdur. Azərbaycan Demokrat Firqəsi SSRİ-nin dəstəyini cəkməsi nəticəsində dağılmışdır.
ADF ilə Mahabad Cümhuriyyət arasında olan münasibətlər
3 may, 1946-cı ildə Azərbaycan Demokrat Firqəsi ilə Mahabad Cümhuriyyəti arasında müqavilə imzalanmışdır. Müqaviləyə əsasən:
Mişa Anastasieviç
Mişa Anastasieviç  (Миша Анастасијевић;) — Serb taciri, vətənpərvər və xeyriyyəçi, 19-cu əsrdə Serbiyanın ən zəngin insanlarından biri, siyasətçi. O, eyni zamanda Dunay Kapitanı idi və Şahzadə Miloşdan əhəmiyyətli faydalar əldə etdi. Anastasijević Serbiyada ilk ictimai xeyirxah və Belqrad burjuaziyası üçün müxtəlif topların təşkilatçısı idi. O, həm də xeyriyyəçi idi.
Bioqrafiya
Poreç şəhərində anadan olub. Atası Anastas torpaq sahibi və kiçik tacir, anası Ruja isə evdar qadın idi. Atasının ölümündən sonra ona ögey anası baxıb. Onunla birlikdə Birinci Serb üsyanı və Serb İnqilabı zamanı iki dəfə Avstriyaya qaçdı. 11 yaşında oxuyub yaza bildiyi üçün doğma şəhərində müəllim olub. O, Miloş Obrenoviçin iş ortağı olub. 30 yaşında kapitan rütbəsi aldı. Tezliklə onun şirkəti Wallachia və Moldaviyadan duz ixracına nəzarət edir. Burada 10.000 işçi çalışır və 80 gəmidən ibarət donanma var. Bir çox yazıçıya kitablarını çap etdirməyə kömək etdi. Valaxiyadakı evində tələbələrin pulsuz oxuduğu bir məktəb qurdu və maliyyələşdirdi. O, Belqradda bir çox binaların tikintisini maliyyələşdirib. İşgüzar bacarıqları ona “Dunay şahzadəsi” ləqəbini qazandırıb.
Əməliyyat sistemi
right|thumb|Əməliyyat sistemlərinin yaranma/inkişaf yolu thumb|300px|[[Ubuntu]] Əməliyyat sistemi – hesablama prosesini həyata keçirən texniki vasitələlərin idarə olunmasını təmin edən proqramlar toplusundan ibarətdir.
Ümumi təyinatlı əməliyyat sistemi - – gerçək zamanlı əməliyyat sistemlərindən fərqli system. Belə əməliyyat sistemləri kompüterin resurslarının paylanması ilə məşğul olur və istifadəçilərə tətbiqi proqramlarla işləməyə imkan verən inkişaf etmiş qrafik interfeysə malikdir.
Kompüter işə salındıqda əməliyyat sistemi başqa proqramlara nəzərən ilkin olaraq əməli yaddaş qurğusuna yüklənir və o digər proqramların işləməsi üçün mühit yaradır. Əməliyyat sistemi eyni zamanda kompüterlərdə çoxməsələli (yaddaşın və həll vaxtının bölünməsi, qırılmaların təşkili və s.) iş rejiminin təşkilini təmin edir.
Əməliyyat sistemi kompüter avadanlığının istifadəsini (avadanlıqların idarə etməsini, informasiyanın daxil edilməsini və çıxardılmasını, sənədlərin redaktəsini, başqa proqramların istifadəsini/idarə edilməsini və s.) mümkün edən proqramdır. Əməliyyat sistemi ən öncə kompüterin sabit yaddaşından əməli yaddaşa köçürülür və bütün başqa proqramlar həmin əməliyyat sistemi altında çalışır.
Funksiyaları
Əsas funksiyalar:
Əlavə funksiyalar:
Əməliyyat sistemlərinin təsnifatı
Ümumiyyətlə kompüterin proqram təminatını iki qrupa bölmək olar: Sistem proqram təminatı və tətbiqi proqram təminatı. Əslində istifadəçi ilə təmasda məqsəd əsasən ıstifadəçinin istədiyi tətbiqi proqramı diskdən yaddaşa yükləmək və mikroprosessoru həmin proqram kodlarını icra etməyə yönəltməkdir. Bu işi görmək üçün ROM-BIOS-un bir çox ibtidai funksiyaları təməl rolunu oynaya bilər. Tətbiqi proqramın yaddaşda işləməsi üçün, bundan başqa, yaddaşın idarə edilməsi və ən başlıcası isə diskdə bu və ya digər şəkildə fayl sistemini qurmaq və onu idarə etmək gərəkdir. Bütün bu funksiyalar əməliyyat sisteminin üzərinə düşür. Onda sistem proqram təminatını iki hissəyə ayırmaq olar. Burada BIOS sistem proqram təminatının sturukturunu, onun təməlini, əməliyyat sistemi isə sistem proqram təminatının üstqurumunu təşkil edir. Aparat qurğularına münasibətdə isə BIOS aparat qurğularını birbaşa idarə edirsə, əməliyyat sistemləri isə avadanlığa çox zaman BIOS-un funksiyaları vasitəsilə, bəzən isə birbaşa müraciət edirlər. Əməliyyat sistemi, qurğuların tətbiqi proqramların istifadəsi üçün proqram interfeysi yaratmaqla o, tətbiqi proqramların işləməsi üçün bir mühit təşkil edir. Proqramçı nəzərindən tətbiqi proqram, qurğuları daha "uzaqdan"- əməliyyat sisteminin rəhbərliyi ilə (yəni əməliyyat sisteminin proqram interfeysi ilə), qismən isə BIOS vasitəsilə (BIOSun funksiyalarından kəsilmələr vasitəsilə istifadə etməklə), çox az hallarda isə qurğuya birbaşa müraciət etməklə (portlar vasitəsilə) onu idarə edirlər. Tətbiqi proqramın əməliyyat sisteminin proqram interfeysi vasitəsilə fiziki qurğunu idarə etməsi onun digər maşında qüsursuz işləməsinə zəmanət verir. Hər bir əməliyyat sisteminin tipindən asılı olmayaraq üç əsas vəzifəsi vardır:
Deməli, nəticə etibarilə: sistem proqram təminatını iki qrupa ayırmaq olar- hesablama sistemini alt səviyyədən idarə edən (qurğulara birbaşa müraciət etməklə) və hesablama sistemini üst səviyyədən (BIOS funksiyaları vasitəsilə) idarə edən. İkincilər məhz əməliyyat sistemini təşkil edirlər. Deməli əməliyyat sistemi istifadəçi və tətbiqi proqram arasinda əlaqəçi rolunu oynayır. Əməliyyat sistemi tipindən asılı olaraq mikroprosessoru bu və ya digər rejimlərdə işlətməklə onun resursundan bu və ya digər dərəcədə effektiv istifadə etməyə imkan verir. Əməliyyat sistemi hesablama sisteminin tipindən (əsasən prosessorların tipi, onların sayı və arxitekturası nəzərdə tutulur) asılı olaraq hesablama sistemi resurslarından istifadənin effektivliyini təmin etməlidir. Əməliyyat sistemlərinin aşağıdakı növləri mövcuddur: Şəbəkə ƏS-ləri əksər hallarda şəbəkə üçün nəzərdə tutulmuş, olduqca güclü bir və ya daha çox kompüter-serverlərdə quraşdırılır. Digər ƏS-ləri lokal sayılır və ixtiyari kompüterdə, həmçinin şəbəkəyə işçi stansiya və ya klient kimi qoşulmuş kompüterlərdə də istifadə oluna bilər. Əməliyyat sistemlərini təsnif edərkən onların daşıdığı funksiyalardan, işlədiyi hesablama sisteminin və prosessorun daxili arxitekturasının xüsusiyyətlərindən doğan kriteriyalardan çıxış etmək lazımdır. Onda, əməliyyat sistemlərini təsnif etmək üçün aşağıdakı kriteriyalara əsaslanmalıyıq:
Əməliyyat sistemlərini təsnif etmək üçün baxılan kriteriyaları iki qrupa ayırmaq mümkündür: Sistemin arxitekturasının xüsusiyyətlərinin diqtə etdiyi və istifadəçi istəyindən döğan prinsiplərdən irəlı gələn kriteriyalar. Başqa sözlə, birincilər əməliyyat sisteminin kompüterin aparat təminatı ilə əlaqədar olan xüsusiyyətlərini, ikincilər isə ondan asılı olmayan, əməliyyat sisteminin funksional xüsusiyyətlərini əks etdirir. Bunları nəzərə alsaq əməliyyat sistemlərini aşağıdakı kimi təsnif etməliyik:
Əməliyyat sisteminin nüvəsinin özünə məxsus xüsusiyyətlərini nəzərə almasaq bu təsnifat əməlyyat sistemini xarakterizə etmək üçün yetərli ola bilər. Aşağıdakı əməliyyat sistemlərini misal göstərmək olar:
Növləri
600px*120px|Mirosoft Windows
Kompüterlərdə bir neçə tip əməliyyat sistemlərindən istifadə edirlər: UNİX, DOS, MS DOS, OS/2, Windows 9x, Windows 95/98/Me/2000/XP/Vista/7. Fərdi kompüterlərdə əsasən Windows 9x (1995-ci ildə yaradimışdır) əməliyyat sistemi proqram təminatından geniş istifadə olunur. Windows 9x çoxməsələli əməliyyat sistemi olub, qrafiki pəncərə istifadəçi interfeysinə malikdir.
right|150 px|thumb|[[Linuks|Linux]] right|thumb|[[Macintosh]]
Hazaniya
thumb|Hazaniya — sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Hazaniya orta qurşaq şəraitində birillik bitki kimi becərilən çoxillik ot bitkisidir. Hündürlüyü 40 sm-ə çatan budaqlı,sallaq,boz-yaşıl yarpaqlı və uzun çiçək saplağında yerləşən iri hamaşçiçəkləri (diametri 8 sm-ə qədər) olan bitkidir.Qılçıq gülləri növündən asılı olaraq qırmızı,narıncı və ya ağ rəngli olur.Boruşəkilli gülləri qara rəngdədir.Növ və hibridlər hündürlüyünə,hamaşçiçəyin ölçüsünə,qılçıq güllərin miqdarına və rənginə görə bir-birindən fərqlənir.Hazaniya bitkisi toxumla çoxaldılır.Solmuş bitkiləri qopartmaq lazımdır.Hazaniya qayalıq sahələrdə yaxşı bitir.Əgər payızda bitkini çıxarıb dibçəyə köçürsək,yazda çiçəkləmə müşahidə ediləcəkdir.
Şulqan Daş qoruğu
Şulqan Daş qoruğu — Baçşqırdıstan əazisində yerləşən dövlət təbiəıt qoruğu. DFederal statusa sahibdir. Cənubi Uralın qərb ətəklərində, dağ-meşə zonasında, bütünlüklə Böryən rayonu ərsazisində yerləşir. Qoruğun sahəsi 22 531 ha-dır (225 km²). Qoruğun adı başqırdca «şulqan» («yoxa çıxmış») və «taş» («daş») sözlərinin birləşməsindən meydana gəlmişdir.
Altın-Solok yasaqlığı ilə birlikdə Başqır Uralı adı altında YUNESKO-nun Rusiyada yerləşən Dünya İrsi siyahısına namizəddir.
Qoruq 1958-ci il Başqırd qoruğunun bir filialı olaraq təşkil edilmişdir. 16 yanvar 1986-cı ildən isə müstəqil qoruğa çevrilmişdir.Qoruq yerli yaban arılarının mühafizə altına alındığı qoruqdur.
Qoruqda orta ayılq temperatur −16° С, iyun və iyul ayları isə +16° С təşkil edir. İqlimi mülayim kontinentaldır. İl ərzində 270 – 750 mm yağıntı düşür. Relyefi alçaq dağlıqdır. Əsasən enli və iynə yarpaq meşələrlə örtülmüşdür. Ərazisinin 92 % meşə ilə örtülmüşdür.
Qoruq təbiət qoruyuçu, elmi tətqiqat və ekoloji əhəmiyyət daşıyır. Qoruqda 90 nəfər işləyir. Onlardan 3 elmlər namizədi, 2-si aspirat, 5 isə elmi işçidir.
Qoruq ərazisində 138 arı ailəsi vardır. Bölgəyə gəlmiş və ya gətirilmiş arı cinsləri yerin genefonda böyük zərər vurur. Bu səbəbdən yerli arıların qorunması olduqca vacibdir. «Böryən» arı populyasiyasını qorumaq məqsədi ilə 1997-ci ildə Altın-Solok yasaqlığı təşkil olunmuşdur. [[Fayl:Музей пчеловодства.jpg|thumb|Arıçılıq muzeyi (qoruğa gedən yolda).
Flora və fauna
Qoruq ərazisində müşahidə edilir: balıqlar — 30 növ, suda-quruda yaşayan — 5, sürünən — 6, quş — 206, məməli — 61 növ. Onurğasızlardan 1700 növ həşərata rastlanılır. Bunlardan 378 növü kəpənək, 458 növü isə böcəkdir. Canlılar aləmindən 31 növü RF, 67 növü isə Başqırdıstanın qırmızı kitabına daxildir thumb|Шалаш из шкур животных по дороге в пещеру Шульганташ Qoruq ərazisi həm də zəngin bitki örtüyünə sahibdir. 2009-cu ildə burada 816 növ borulu bitki, 184 növ mamır, 233 növ şibyə, 117 növ göbələk, 202 növ yosun qeydə alınmışdır. 14 növ bitki Rusiya Federasiyasının, 57 növ isə Başqırdıstanın qırmızı kitbına daxil edilmişdir.
Özəllikləri
thumb|right|]Şulqan Daş mağarası Qoruğun ərazisi başqırd eposu olan Ural Batırda qeyd olunur.
Qoruq ərazisində unikal Şulqan Daş mağarası yerləşir. Uzunluğu 2,9 km-dən çox, hündürlüyü 165 metr olan bu mağara üç mərtəbəli bir sistemdən ibarət olub və çox az şaxəlidir. Mağaradan yeraltı Şulqan çayı axır. Çay mağaranı şəkilləndirir.
thumb|left|Qayaüstü rəsmlərin sürəti thumb|Şulqandaş 1959-cu ildə qoruğun ziiloqu A. V Ryumin Şulqan Daş mağarasıni kəşf etmişdir. Burada paleolit dövrünə aid təsvirlər vardır. Bu təsvirlər oxra ilə çəkilmişdir. Təsvirlərin 18 min il yaşının olması qeyd edilir. Burada mamontlar, atlar və digər heyvanlar, qəliz işarələr vardır. kökürlə işlənmiş bəzi təsvirlər də vardır.
Hipernəhəng
alt=VY Canis Hypergiant|thumb Hipernəhəng — (parlaqlıq sinfi 0 ya da Ia +) tipik olaraq böyük parıltıları və yüngül küləklərin çox yüksək kütlə itkisi göstərən çox nadir növlər arasındadır. Hipergiant termini MKK sistemində luminosity sinfi 0 (sıfır) olaraq təyin olunur. Buna baxmayaraq, bu, nadir hallarda, sarı hipergiants, RSG (qırmızı supergiantlar) və ya emissiya spektrləri olan mavi B (e) supergiants kimi xüsusi müəyyən qruplar istisna olmaqla, ədəbiyyatda və ya nəşr olunan spektral təsnifatda nadir hallarda rast gəlinir. Daha yaygın olaraq, hipergiants Ia-0 ya da Ia + kimi təsnif edilə bilər, lakin qırmızı supergiants nadir hallarda bu spektral təsnifatları təyin edilir. Astronomlar bu ulduzlarla daha çox maraqlanırlar, çünki onlar xüsusən ulduzun formalaşması, sabitliyi və supernova kimi gözlənilən ölümü ilə mükəmməl təkamülə anlaşma ilə əlaqələndirirlər.
Mənşəyi və tərifi
Bir hiperqiqant kimi təsnif olunmaq üçün bir ulduzun yüksək parlaq olması və atmosfer qeyri-sabitliyini və yüksək kütlə itkisini göstərən spektral imza olmalıdır. Beləliklə, qeyri-hyperqiqant, superqiqant bir ulduzun eyni spektral sinifdən hipergiant kimi eyni və ya daha yüksək parlaqlığa malik olması mümkündür. Hipergiantsın spektral xəttlərin xarakterik genişləndirilməsi və qırmızı-dəyişməsi olması gözlənilən, P Cygni profili kimi tanınan fərqli bir spektral forma meydana gətirir. Hidrogen emissiya xətlərinin istifadəsi keyfiyyətli hipergiantların müəyyən edilməsi üçün faydalı deyil və bunlar kütlə itkisi sinfi üçün qaçılmazdır, çünki bu, əsasən, luminosity ilə təsnif edilir.