cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ximmotologiya
Tarixi
"Ximmotologiya" termini ilk dəfə 1964-cü ildə SSRİ ədəbiyyatında "Yanacaq-sürtkü materiallarının tətbiqi" termini kimi təklif edilmişdir. Ximmotologiya neft kimyası, fiziki və kolloid kimyanın, fizika, iqtisadiyyat və ekologiya elmlərinin qovşağında yaranaraq inkişaf edir. Onun müstəqil elmi istiqamət kimi formalaşmasında YSM–in istehlak həcminin artması, eləcə də texnikanın uzun müddətli və etibarlı təmin edilməsində onların rolunun artması səbəb olmuşdur. Bundan əlavə, son vaxtlar ximmotologiya qarşısında 2 yeni problem kəskin durmuşdur:
Ximmotologiyanın vəzifələri
Ximmotologiyanın vəzifələrini 3 qrupa bölmək olar:
Birincisi, YSM-in keyfiyyətinin ən əlverişli səviyyəyə çatdırılması ilə bağlı olub, həm də onun istismar xassələrini mühərriklərin tələblərinə tam uyğunlaşdırılmasını təmin etməkdir. Bu qrupa aid məsələlərin həlli YSM-in istifadəsi zamanı baş verən kompleks fiziki-kimyəvi proseslərin (buxarlanma, qatranəmələgətirmə, korroziya və mexaniki yeyilmənin baş verməsi, çöküntünün əmələ gəlməsi və s.) tədqiq edilməsinə əsaslanır. Bu qrupa həm də, YSM-in keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasının effektivli yollarını tapmaq (təmizlənmə üsulları, yeni komponentlər, aşqarlar və s.) və onların xammalının (məs.,alternativ yanacaqlar, sintetik sürtkü materialları) genişləndirilməsi daxildir.
İkinci qrupa daxil olan vəzifələrin məqsədi, YSM-in istismar şəraitində onun tətbiqi zamanı effektivliyini artırmaqdır. Bu qrupa YSM-in saxlanma müddəti, sərf olunma normaları, qarşılıqlı bir-birini əvəz etməsi, kondisiyaya uyğun olmayan (standarta uyğun olmayan) yanacaqların keyfiyyətinin bərpa metodları, təsnifat prinsipləri, növ və markalarının müəyyən edilməsi, işlənmiş yağların yenidən regenerasiyası və onların elmi əsaslarının işlənməsi aiddir.
Üçüncü qrupa aid məsələlər isə, YSM-in keyfiyyətinin təyin olunma metodlarının təkmilləşdirilməsi və işlənib hazırlanmasına həsr olunur. Həmçinin, bu qrupa yanacaq və sürtkü yağlarının keyfiyyətinə nəzarət etmək üçün analitik metod və cihazların təkmilləşdirilməsi, standartların, onların texniki şərtlərinin təhlili metodlarının təkmilləşdirilməsi üzrə tədqiqatlar daxildir.
Ximmotologiyanın ən mühüm nəaliyyətlərindən biri, YSM-in istismar xassələrinin ilkin qiymətləndirməsinin yeni sistemi, ixtisaslaşdırılmış şəkildə sınaqdan keçirilmə kompleksi adlanan sistemin işlənib hazırlanmasıdır. Əvvəllər, YSM-in bu xassələri başlıca olaraq tam ölçülü stend maşınlarında və ya istismar şəraitində, çoxlu maddi vəsait sərf etməklə 2-3 il müddətində sınaqdan keçirməklə müəyyən edilirdi. Yeni sistemə görə isə, yanacaq və ya sürtkü yağının hər bir xassəsi sadə tərkib hissələrinə bölməklə və ya ayırmaqla, ixtisaslaşdırılmış metodlar adlanan sürətli laboratoriya metodları ilə təyin etmək mümkündür. Bu göstərilən tərkib hissələrini təyin edərək nəticələri yekunlaşdırmaqla hər hansı bir yanacaq və ya sürtkü yağının istismar xassəsini obyektiv və hərtərəfli qiymətləndirmək mümkündür. Bu və ya digər YSM növünün bütün xassələrinə görə ixtisaslaşdırılmış metodlar kompleksi vasitəsilə 1,5 – 2 ay ərzində az vəsait sərf etməklə onun istifadəyə yararlığını təyin etməyə imkan verir. Yanacaq və yağların xassələrinin ixtisaslaşdırılmış qiymətləndirmə sistemi ilə qiymətləndirilməsi 20 ildən çox müddətdə tətbiq olunur və xeyli iqtisadi səmərə əldə olunmuşdur. Gələcəkdə mühərrik, maşın və mexanizmlərin geniş xammal ehtiyatları olan yüksək keyfiyyətli YSM–lə təmin olunması və yanacaq – enerji ehtiyatlarına qənaət edilməsi üzrə tövsiyə və elmi əsasların yaradılması ximmotologiyanın əsas vəzifəsi olaraq qalır.
Mənbə
Химическая Энциклопедия. Т-5.-Науч.изд.»Больш.российск.энциклопед».М.-1998.
II Viktor Emanuel
Həyatı
1820-ci ilin 14 martında anadan olmuşdur. 1878-ci ilin 9 yanvarında isə vəfat etmişdir.1849-cu ilın 23 martından 1861-ci ilə qədər Sardinyanın kralı (Piemont-Sardiniya), 1861-ci ildən 1878-ci ilə qədər isə vahid İtaliya krallığının kralı olmuşdur. O, 6-cı əsrdən bəri vahid olmayan İtaliyanın ilk kralı olmuşdur, buna görə də İtalyanlar ona "Della Patria" ləqəbini vermişlər. Bu sözün Azərbaycan dilinə tərcüməsi "Ata" mənasını verir.
İtaliyanın birləşdirilməsi uğrunda müharibə
Avstriyaya qarşı Fransa-İtaliya (Sardiniya) kompaniyası (II Italiya İstiqlaliyyət Müharibəsi) 1859-cu ildə uğurla başlanıldı. Baxmayaraq ki, Avstriyanın cənub qoşunları Sardiniya ordusunu darmadağın etdi, lakin Fransa qoşunları Avtriyanı tamamilə diz çökdürdü. Müharibəni bitirən Villafrank sülhü imzalandı, lakin hələ də Sardiniya Fransadan ona söz verilmiş olan Lombardiyanı gözləyirdi. Bütün bu qarışıqlar içində Kamillo Kavur istefa verdi. II Viktor Emanuel isə danışıqları davam etdirdi. 1860-cı ilin martında II Viktor Emanuel ilə III Napaleon arasında sazış imzalandı(Turin sazişi). Savoyya və Nissa Fransaya verildi, əvəzində isə Lombardiya Sardiniyaya verilir. Kamillo Kavur yernidən baş nazir olur. II Viktor Emanuel sonra öz qoşunlarını Papaya qarşı göndərir. Papa qoşunları ilə baş vermiş Kasteldifardo döyüşündə Papa qoşunları məğlub olur və Papa öz fərmanı ilə II Viktor Emanueli kilsədən qovur. Elə həmin ildə Cüzeppe Haribaldш cənuba yürüş edir(Minlərin Ekspedisiyası). Siciliyanı hər iki hissəsi azad edilir və keçirilmiş referendum nəticəsində Siciliya və Neopol şəhərləri başda olmaqla cənub torpaqları Sardiniyaya birləşdirilir. 1860-cı ildə Toskanфda da referendum keçirilir və bura da Sardiniyaya birləşdirilir. Cənubu azad edən Cüzeppe Haribaldı Romaya hücum edir. Papa Romanı qorumaq üçün Avropa monarxlarına müraciət edir. Fransa Romanın müdafiəsi üçün qoşun göndərir. Beləliklə də İtaliyanın II Viktor Emanuel dövründə birləşdirilməsi üçün xeyli işlər görülür. Birləşdirilməmiş yalnız Venesiya, Roma və Trentino şəhərləri qalır. 1861-ci ildə isə Parlamentin qərarı ilə İtaliya krallığı yaradılır və II Viktor Emanuel onun ilk kralı olur. Paytaxt isə Turin şəhəri təyin olunur.
İtaliyanın birləşdirilməsinın sona çatması
1866-cı il Prussiya-Avstriya-İtaliya (Tarixdə III İtaliya İstiqlaliyyət Müharibəsi də adlanır) müharibəsində İtaliya Prussiyanı müdafiə elədi və Avstriyaya qoşun yeritdi. Avstriya məğlub edildikdən sonra Venesiya şəhəri İtaliya krallığına birləşdirildi. 1870-ci il Fransa-Prussiya müharibəsi zamanı III Napaleon İtaliyanın neytral qalması müqabilində Fransa qoşunlarını Romadan çıxardı. Bundan sonra Cüzeppe Haribaldinin başçılığı ilə İtalyan qoşunu bura 1870-ci ilin sentyabrın 20-də daxil olur. 1871-ci ildə 2 iyulda İtaliya krallığının yeni paytaxtı Roma elan olunur. II Viktor Emanuelin sonrakı hakimiyyəti sakit dövr olmuşdur. Bu dövrdə İtaliya daha çox mədəni və iqtisadi problemlərlə məşğül olmuşdur. II Viktor Emanuel 1878-ci ilin 9 yanvarında Papa IX Piyin nümayəndələri ilə görüşməkdən imtina etdi və az sonrada öldü. H ansıkı, onun kilsədən qovulmasına son qoya bilərdi. II Viktor Emanuel Romada Panteonda dəfn edildi. Ondan sonra hakimiyyətə oğlu I Umberto gəldi.
Ailəsi
— Eurinli Virginia Rho, iki u.aq dwnyaya gətirmişdir:
—Mondovìdən olan, bilinməyən məşuqə, bir uşağı olmuşdur:
İsrail dairələri
thumbnail|200px|İsrail dairələrinin xəritələri
İsrail dairələri — İsrail dövlətinin əsas inzibati ərazi vahidləri. Ölkə yeddi dairəyə (, «maxoz»), 15 yarımdairəyə (, «nafa») və 50 təbii regiona bölünür. .
Qüds dairəsi
Dairəyə həmçinin altı günlük müharibə (1967) nəticəsində İsrailin tutduğu ərazilər də birləşdirilib.
Durmən (Şaran)
Durmən — Başqırdıstan Respublikası nın Şaran rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Çalmalı kənd şurası nın tərkibindədir.
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə tatarlar (83%) üstünlük təşkil edir.
Kalatafimi
Kalatafimi (Calatafimi) — Siciliya adasında şəhər.
Şizuo Takada
Şizuo Takada ( Takada Şizuo; d. 5 avqust 1947) — yaponiyalı keçmiş futbol hakimi. 1986-cı ildə Meksikada keçirilmiş futbol üzrə dünya çempionatında İspaniya-Əlcəzair oyununda, 1990-cı ildə İtaliyada təşkil olunmuş mundialda isə Yuqoslaviya-BƏƏ matçında baş hakimlik etmişdir.
DAF Trucks
DAF Trucks NV ― yük maşınları istehsal edən Niderland markası. Şirkət ilk vaxtlar minik avtomobillər istehsal edirdi. Daha sonra isə yük maşınları istehsal olunmağa başlandı. Şirkət rəsmən 1928-ci ildə yaradılmışdır. 1993-cü ildə isə yenidən qurulmuşdur. Maddi sıxıntıları olduğundan Amerikanın Paccar şirkəti bu şirkəti özunə birləşdirmişdir. Şirkət 2013-cü ildən EURO 6 tipli yük maşınları istehsal edir.
Terrorizm
Terrorizm (qorxu, vahimə) — haqqında birmənalı tərif mövcud olmasa da, mütəxəssislərin əksəriyyətinin qənaətinə görə siyasi, dini, ideoloji və iqtisadi məqsədlərə çatmaq üçün qeyri-qanuni əməllərin, zorakılığın, gücün, hədənin tətbiq olunması.
Sovet ədəbiyyatlarında qeyd edildiyi kimi, terrorizmi yalnız dövlət xadimlərinə edilmiş hərəkət kimi qiymətləndirilə bilməz. Ona görə ki, real həyatda terror aktlarından daha çox günahsız kütlə, sivil şəxslər ziyan çəkir; həmçinin təkcə siyasi deyil, etnik, dini, kriminal, separatist və s. zorakılıq da terrorizmin bir növüdür.
Terrorizm ekstremizmin təzahürlərindən biri olmasına baxmayaraq, ekstremizmin digər formalarından onunla fərqlənir ki, bir qayda olaraq terrorizmin bütün təzahürləri qanunaziddir.
Göründüyü kimi, terrorçuluq cinayətkarlığın ən təhlükəli formalarından biridir. Sözügedən təhlükə transsərhəd formalardan törədilən terrorçuluğa da aiddir.
Tarixi
Müasir terrorizmin tarixi eramızın I əsrindən indiki İsrail ərazisində Roma işğalçılarına qarşı yəhudi dini sektası olan "Zealotos"ların keçirdiyi terror aktlarında başlayır. XIX əsrin ikinci yarısından bəri terrorizm ictimai həyatın daimi faktoruna çevrilmişdir.
Yaranma səbəbləri
Qədim dövrlərdən başlamış ictimai formasiyaların dəyişməsi ilə paralel olaraq baş verən münaqişələr nəticəsində dövrün qüdrətli dövlətlərinin adı tarixdən silinmiş və yerinə yeni dövlətlər yaranmışdı. Bu proses XX əsrdə özünün kulminasiya nöqtəsinə çatdı. Dünyanın yenidən bölüşdürülməsi uğrunda böyük dövlətlər arasında mübarizə qızışmış və bəşəriyyətin həyatında ən ağır hadisələrə yol açmışdı: I və II Dünya Müharibələri başlamışdı; on milyonlarla insan həyatını itirmişdi, yüz milyonlarla dollar maddi ziyan dəymiş, dünya iqtisadiyyatı iflic vəziyyətə düşmüşdü.
Dünya bu vəziyyətdən çıxmaq üçün sülhə qədəm qoymuşdu. Fəqət gözlənilənin tam əksi baş vermişdi. Dünya iki qlobal problem qarşısında qalmışdı:
Soyuq müharibə bəşəriyyəti daim nüvə təhlükəsi altında saxlayırdı. Digər qlobal problem sayılan Terrorizm isə mülki əhalinin ziyan çəkdiyi əsas faktor idi. Terror təşkilatları tərəfindən törədilən saysız terror aktları günahsız əhalinin ölümünə səbəb olur, insanlara maddi həsar vurur və digər ağır nəticələrə səbəb olur.
Onun təmsilçiləri rus xalqları, İrlandiya, Makedoniya, Serbiyada radikal millətçilər, Fransada anarxistlər, həmçinin İtaliya, İspaniya və ABŞ kimi ölkələrdə analoji hərəkatlar olmuşdur.
Terror aktı
"Terrorizm`ə qarşı mübarizə" haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununun 1-ci maddəsinə əsasən terrorizm dedikdə, ictimai təhlükəsizliyi pozmaq, əhali arasında vahimə yaratmaq və ya dövlət hakimiyyəti orqanları tərəfindən terrorçuların maraqlarına cavab verən qərarların qəbul edilməsinə nail olmaq məqsədilə insanların kütləvi şəkildə qırılmasına, onlara bədən xəsarəti yetirməsinə, yaxud səhhətinə başqa cür zərər vurulmasına, habelə başqa ağır nəticələrə səbəb olan əməllərin törədilməsi və ya bu cür əməllərin törədilməsinə yönələn hədə başa düşülür.
Əvvəllər Müttəfiq Respublikaların (Söhbət SSRİ-yə daxil olan Müttəfiq respublikalardan gedir) Cinayət Məcəllələrində "Dövləti cinayətlər" fəslinə daxil olan "Terror aktı" və "Təxribat" adlı tərkiblər vardı. Bu cinayətlərin yalnız sovet dövlətini sarsıtmaq və ya zəiflətmək məqsədilə edilməsinə görə məsuliyyət nəzərdə tutulurdu.
Sovet ədəbiyyatlarında Terror aktına bu cür anlayış verilirdi: Terror aktı – dövlət və ya ictimai xadimlərin həyatına qəsd, yaxud onlara digər formada zorakılıq şəklində siyasi məqsədlərlə edilir. Qeyd edilən bu anlayışla razılaşmaq olmaz. Müasir baxımdan da bu anlayışı düzgün təsnif hesab etmək yanlış olardı. Belə ki, real həyatda terrorizmdən daha çox mülki, sivil şəxslər ziyan çəkir.
Terrorizmlə mübarizənin əsas prinsiplərinin aşağıda sadalanan prinsiplər təşkil edir:1
Metrolarda terror aktları
8 yanvar 1977-cil Moskva.SSRİ. Moskva metrosunun İzmaylova və Pervomayskaya stansiyaları arasında hərəkət edən qatarda əldəqayırma partlayıcı qurğunun işə düşməsi nəticəsində 7 nəfər ölüb 32 nəfər yaralanıb. Hadisəni törətməklə təqsirli bilinən 3 erməni terrorçu Akop Stepanyan Stepan Zatikyan və Zaven Baqdasaryan SSRİ Ali Məhkəmənin hökmü ilə güllələnib
15-21 dekabr 1994-cü il Amerika Birləşmiş Ştatları.Nyu-York metrosunda törədilən partlayışda heç kəs xəsarət almamışdır.İkinci partlayışda 50 nəfər yaralanıb.
28 fevral 1993-cü il Böyük Britaniya London metrosunun Bridge stansiyasında baş verən partlayışda 29 nəfər yaralanmışdır. Terror aktıma görə məsuliyyəri İrlandiya Respublika Ordusu qruplaşması öz üzərinə götürmüşdür
19 mart 1994-cü il Bakı Azərbaycan.20 yanvar stansiyasında törədilən terror aktı nəticəsində 14 nəfər həlak olub 49 nəfər müxtəlif dərəcədə bədən xəsarəti almışdır.İstintaq tədbirləri zamanı müəyyən edilib ki terror aksiyası Ermənistan xüsusi xidmət orqanları tapşırığı ilə separatçı Sadval Ləzgi Xalq Hərəkatı təşkilatının üzvləri tərəfindən həyata keçirilib.
Nəstəliq xətti
Tarixi
Nəstəliq xətti XIV əsrin sonunda nəsx və təliq xətlərinin sintezi nəticəsində yaradılmış və ərəb əlifbası ilə yazılan bədii xətt növlərindən birinə çevrilmişdir.
Məşhur xəttat Mir Əli Təbrizi tərəfindən yaradılan nəstəliq 15-16-cı əsrlərdə Yaxın Şərqdə, xüsusilə də İran və Azərbaycanda geniş yayılmış və əsasən kitabların üzünün köçürülməsində, məktub və sənədlərin yazılmasında və qitələrin hazırlanmasında geniş tətbiq olunmuşdur. Sonralar daha geniş yayılan nəstəliq xətti gümüş, bürünc və s. qiymətli metallardan, habelə saxsıdan hazırlanan qabların və s. bəzək əşyalarının tərtibatında, XVII əsrin əvvəllərindən isə adi yazılarda da istifadə olunmuşdur.
Inga tenuiloba
(Inga tenuiloba) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio pellucidus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İlqar Mirzəyev
2020-ci il iyulun 12–16-da baş verən döyüşlər zamanı Artilleriya Komandiri olan İlqar Mirzəyev, iyulun 14-də səhər saatlarında Tovuz rayonu istiqamətində 3-cü Ordu Korpusunun Komandir müavini general-mayor Polad Həşimov və tabeliyində olan əsgərlərlə bir yerdə döyüş zamanı ön xətdə şəhid olub.
Həyatı
İlqar Anzor oğlu Mirzəyev 1973-cü il mayın 8-də Qardabani şəhərində anadan olmuşdur. Milliyyətcə azərbaycanlı idi.
thumb|200x200px|alt=|İlqar Mirzəyev leytenant olan zaman (1995-ci il)|left
Təhsili
İlqar Mirzəyev 1980–1990-cı illərdə Qardabani şəhərində tam orta məktəbdə təhsil almışdır. 90-cı illərin əvvəlində Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları Birinci Qarabağ müharibəsinin başlamasına səbəb olmuşdur. Müharibənin yeni-yeni alovlandığı 1991-ci ildə İlqar Mirzəyev təhsil almaq üçün sənədlərini Bakı Ali Birləşmiş Komandalıq Məktəbinə (BABKM) vermişdir.
İlqar Mirzəyev 1991-ci il avqustun 1-də Bakı Ali Birləşmiş Komandalıq Məktəbinə (BABKM) qəbul olmuş və 1995-ci ildə oranı "Artilleriya" ixtisası üzrə bitirmişdir.
2003-cü il avqustun 10-da İlqar Mirzəyev ixtisasın artırılması üçün Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Hərbi Akademiyasının müdavimi olmuşdur. 2005-ci il iyulun 2-də təhsilini uğurla başa vurmuşdur.
Ailəsi
İlqar Mirzəyev Güllü Mirzəyeva ilə ailəli olub. Elvin adında oğlu, Gülnarə adında qızı və İlqar adında nəvəsi var.
Hərbi xidməti
İlqar Mirzəyev 1995-ci il iyunun 17-dən 1995-ci il noyabrın 12-nə qədər Bakı Ali Ümumqoşun Komandanlıq Məktəbinin Kursantlar Taqımının Komandiri, 1995-ci il iyunun 12-dən 1997-ci il martın 3-nə qədər isə Bakı Ali Ümumqoşun Komandanlıq Məktəbinin Tank Artilleriya Kursantları Taqımının Komandiri vəzifəsində xidmət eləmişdir.
Daha sonra o, 1997-ci il martın 3-dən 1998-ci il yavarın 20-nə qədər Bakı Ali Ümumqoşun Komandanlıq Məktəbinin Kursantlar Taborunun Kursantlar Bölüyünün Taqım Komandiri, 1998-ci il yanvarın 20-dən 1998-ci il noyabrın 11-nə qədər isə Bakı Ali Ümumqoşun Komandanlıq Məktəbinin Kursantlar Taborunun Kursantlar Bölüyünün Komandiri vəzifəsində xidmət eləmişdir. Qüsursuz xidmətinə görə ona Müdafiə Nazirliyinin 19 oktyabr 1997-ci il tarixli əmrinə əsasən "baş leytenant" hərbi rütbəsi verilmişdir.
İlqar Mirzəyev 1998-ci il noyabrın 11-dən 2001-ci il iyunun 14-nə qədər Bakı Ali Ümumqoşun Komandanlıq Məktəbinin Tədris prosesinin təminatı Taborunun Artilleriya batareyasının Komandiri vəzifəsində xidmət eləmişdir və xidməti zamanı Müdafiə Nazirliyinin 27 dekabr 2000-ci il tarixli əmrinə əsasən "kapitan" hərbi rütbəsi almışdır.
thumb|200x200px|alt=|İlqar Mirzəyev|left 2001-ci ildən başlayaraq isə İlqar Mirzəyev bölgələrdə yerləşən hərbi hissələrdə xidmət eləmişdir. 2001-ci il iyunun 14-dən 2002-ci il iyulun 31-nə qədər "N" saylı hərbi hissənin Qərargah rəisi və haubitsalı artilleriya divizionu Komandirinin müavini, 2002-ci il iyulun 31-dən 2003-cü il avqustun 10-na qədər isə "N" saylı hərbi hissənin haubitsalı artilleriya divizionu Komandiri vəzifəsində xidmət edən İlqar Mirzəyev, Müdafiə Nazirliyinin 13 dekabr 2002-ci il tarixli əmrinə əsasən "mayor" hərbi rütbəsi almışdır.
İlqar Mirzəyev 2003-cü ilin avqustunda Müdafiə Nazirliyi tərəfindən ixtisasın artırılması üçün Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Hərbi Akademiyasına göndərilmişdir. 2005-ci il iyulun 2-də təhsilini uğurla başa vurmuşdur.
Təhsilini başa vurduğdan sonra mayor İlqar Mirzəyev, 2005-ci il iyulun 2-dən 2007-ci il yanvarın 7-nə qədər "N" saylı hərbi hissə Komandirinin müavini vəzifəsində xidmət eləmişdir. Daha sonra isə o, 4 il ərzində — 2007-ci il yanvarın 7-dən 2011-ci il iyulun 29-na qədər "N" saylı hərbi hissənin əməliyyat bölməsinin rəisi — Qərargah rəisinin əməliyyatlar üzrə müavini vəzifəsində xidmət etmişdir.
2011-ci il iyunun 29-dan 2012-ci il fevralın 28-nə qədər "N" saylı hərbi hissədə artilleriya divizionunun Komandiri vəzifəsində xidmət edən İlqar Mirzəyev, 2012-ci il fevralın 28-dən 2012-ci il iyulun 28-nə qədər "N" saylı hərbi hissədə atəşə dəstək bölməsinin rəisi və hərbi hissənin atəş dəstək üzrə koordinatoru vəzifəsində xidmət eləmişdir. Qüsursuz xidmətinə görə Müdafiə Nazirliyinin 26 iyun 2012-ci il tarixli əmrinə əsasən ona "Polkovnik" hərbi rütbəsi verilmişdir.
Poliolefinlər
Poliolefinlər – yüksəkmolekullu birləşmələr (polimerlər) sinfinə aid olub, aşağımolekullu maddələrdən – olefinlərdən (monomerlərdən) alınır. Neftdən və ya təbii qazdan eyni və ya müxtəlif monomerlərin katalizator iştirakında homopolimerləşməsi və ya birgə (so) polimerləşməsi yolu ilə emal olunur. Müxtəlif örtüklərin (plyonkaların) və liflərin sənaye istehsalında geniş istifadə olunur.
İlqar Mirzəyev
Hərbi xidməti
Daha sonra İlqar Mirzəyev 2012-ci il iyulun 7-dən 2013-cü il iyulun 4-nə qədər "N" saylı hərbi hissədə artilleriya divizionunun Komandiri və hərbi hissənin atəşə dəstək üzrə koordinatoru vəzifəsində, 2013-cü il iyulun 4-dən 2013-cü il dekabrın 28-nə qədər isə "N" saylı hərbi hissənin haubitsalı artilleriya divizionu Komandiri vəzifəsində xidmət eləmişdir.
Növbəti 2 il ərzində o, xidmətini Müdafiə Nazirliyində davam eləmişdir. İlqar Mirzəyev 2013-cü il dekabrın 28-dən 2015-ci il avqustun 8-nə qədər Müdafiə Nazirliyinin Baş Hərbi İnspeksiyasının Döyüş və döyüş təminatı şöbəsinin inspektoru vəzifəsində xidmət eləmişdir.
Poliolefinlər
Xassələri
Poliolefinlərin faza hallarının diapazonu jeleşəkilli olmaqdan bərk olmağa qədər dəyişir. Faza halı, birinci növbədə, molekul kütləsi və kristallaşma dərəcəsi ilə müəyyən olunur. Kristallik poliolefinlər yüksək dielektrik xassələri, mexaniki möhkəmliyi və aqressiv mühitin təsirinə qarşı (güclü oksidləşmədən başqa) davamlılığı ilə xarakterizə olunur[1]. Bəzi poliolefinlər qızdırıldıqda onlardan insan sağlamlığına zərərverici maddələr ayrilir[3].
İstifadəsi və perspektivliyi
Poliolefinlər hazır məhsulda aşağı maya dəyərini, uzunömürlülüyü və az çəkini birləşdirməyə imkan verir. Polietilenlər və polipropilenlər Avropada plastmasa olan illik təlabatın həcminin yarıya qədərini təşkil edir[2]. Hal-hazırda etilenin və propilenin yüksəkməhsuldarlıqlı iritonnajlı polimerləşmə prosesləri yüksəkeffektli katalizatorlardan istifadə etməklə təkmilləşdirilir. Metallaşdırma, mineral və polimer doldurucuların daxil edilməsi ilə etilen və digər olefinlər əsasında yeni materiallar yaradılır ki, bunlar da çevikliyə, yük altında çatlamaya qarşı dayanıqlığa, şaxtaya qarşı davamlılığa və digər xassələrə malikdirlər[4] 1990-cı illərin ortalarından etibarən yüksək aktivliyə malik metallosen (keçid metalların və tsiklopentadienin əmələ gətirdiyi üzvi birləşmə) katalizatorlar (polimerləşmə ilə vahid mərkəzə malik) tətbiq olunur ki, bunlar da polimer zəncirinin uzunluğunun bərabərliliyinə və şaxələnməsinə nəzarət etməyə imkan verir. Nəticədə bərk halda müxtəlif həmcinsli polimerlər alınır, məhsulun fiziki və optiki xassələri yaxşılaşır, daha ücüz somonomerlərdən effektiv istifadə imkanı yaranır[3].
İlqar Mirzəyev
Hərbi xidməti
2 il ərzində Müdafiə Nazirliyində xidmət edəndən sonra o, 2015-ci il avqustun 14-dən 2015-ci il oktyabrın 28-nə qədər "N" saylı hərbi hissənin Komandir müavini və Qərargah rəisi vəzifəsində xidmət eləmişdir.
İlqar Mirzəyev 2015-ci il oktyabrın 28-də isə "N" saylı hərbi hissənin Komandiri idi.
Aprel döyüşlərində iştirakı
2016-cı il aprelin 1-dən 2-nə ötən gecədən başlayaraq Azərbaycan və Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri arasında cəbhənin Tərtər və Cəbrayıl-Füzuli istiqamətlərində şiddətli döyüşlər başladı. Tarixə Aprel döyüşləri olaraq yazılan hərbi əməliyyatlar zamanı "N" saylı hərbi hissənin Komandiri olan İlqar Mirzəyev cəbhənin Tərtər rayonu istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşmışdır. Gecə döyüşləri zamanı Tərtər rayonunun Talış istiqamətində olan əlverişli mövqelər, strateji nöqtələr, o cümlədən Talış zirvəsi Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad olunmuşdur. Həmin döyüşlərdə Ermənistanın müdafiə naziri Seyran Ohanyan tərəfindən qurulan və Ermənistan Ordusunun "yenilməz Ohanyan səddi" olaraq tanınan müdafiə xətti 40 dəqiqə ərzində darmadağın edilmişdir. Komandanlığın rəhbərliyi altında 2 saat ərzində Ermənistan Ordusunun 21 postu darmadağın edilmişdir və 7 strateji nöqtə işğaldan azad edilmişdir.
İlqar Mirzəyev 2019-cu il fevralın 23-də 3-cü Ordu Korpusunun Artilleriya rəisi və artilleriya şöbəsinin rəisi vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
Tovuz döyüşlərində iştirakı
2020-ci il iyulun 12-də günorta saatlarından başlayaraq Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri Azərbaycan–Ermənistan dövlət sərhədinin Tovuz rayonu sahəsində Dövlət Sərhəd Xidmətinin mövqelərini artilleriya qurğularından atəşə tutub. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin bölmələrinin cavab tədbirləri görməsi nəticəsində Ermənistan Ordusunun hücum cəhdinin qarşısı alındı və Ermənistan Ordusu geri oturduldu. Döyüşlərin birinci saatlarında Azərbaycan Ordusunun hərbi qulluqçularından 3 nəfər şəhid oldu, 4 nəfər isə yaralandı.
İyulun 13-dən 14-nə ötən gecə və səhər saatlarında Azərbaycan–Ermənistan dövlət sərhədinin Tovuz rayonu sahəsində şiddətli döyüşlər davam edib. Gecə döyüşləri zamanı Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin fəaliyyətinin qarşısının alınması məqsədilə görülən cəza tədbirləri nəticəsində Ermənistan Ordusuna məxsus müxtəlif təyinatlı hərbi nəqliyyat vasitəsi, döyüş vasitələri, müdafiənin dərinliyində yerləşən ehtiyatlar və canlı qüvvə məhv edilib.
Ölümü və dəfn mərasimi
İyulun 14-də səhər saatlarında Tovuz rayonu istiqamətində baş verən döyüşlər zamanı Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin 6-sı zabit olmaqla 7 hərbi qulluqçusu şəhid oldu. Həmin gün saat 13:00-da müdafiə nazirinin müavini Kərim Vəliyev canlı yayımda açıqlama verdi:
Siyaqət xətti
Siyaqət xətti—Ərəb xətt növü.
İlqar Mirzəyev
Ölümü və dəfn mərasimi
''Bu gün səhər saatlarında döyüş zamanı general-mayor Həşimov Polad qəhrəmancasına ön xətdə şəhid olmuşdu. Onunla birgə polkovnik Mirzəyev İlqar da şəhid olub. Bu onu göstərir ki, bizim generallar və yüksək rütbəli zabitlər əsgərlərin arxasında gizlənmirlər və döyüş tapşırıqlarını ləyaqətlə yerinə yetirirlər. Təəsüflər olsun ki, döyüşlər itkisiz olmur. Müdafiə Nazirliyi rəhbərliyi adından şəhidlərimizə rəhmət, şəhidlərimizin ailələrinə səbir diləyirik. Yaralı dostlarımıza şəfa diləyirik. Əmin etmək istəyirəm ki, şəhidlərimiz, yaralıların qanı yerdə qalmayacaq.''
Siyaqət xətti
Tarixi
Siyaqət xətti (hərfi tərcüməsi “hesablamaq” deməkdir) XIV əsrdən sonra yaranmış və daha çox dəftərxana və hesabdarlıq işlərində tətbiq olunmuşdur.
İlqar Mirzəyev
Ölümü və dəfn mərasimi
thumb|700x700px|alt=|center|Müdafiə nazirinin müavini Kərim Vəliyev canlı yayımda Polad Həşimov və İlqar Mirzəyevin şəhid olduğunu açıqlayır
Polkovnik İlqar Mirzəyev 2020-ci il iyulun 14-də səhər radələrində Tovuz rayonu istiqamətində döyüş zamanı ön xətdə şəhid olmuşdur. Həmin an onunla birgə olan 3-cü Ordu Korpusunun Komandir müavini olan general-mayor Polad İsrayıl oğlu Həşimov, mayor Anar Gülverdi oğlu Novruzov, mayor Namiq Hajan oğlu Əhmədov, gizir İlqar Ayaz oğlu Zeynallı, gizir Yaşar Vasif oğlu Babayev və əsgər Elçin Arif oğlu Mustafazadə də şəhid olmuşdur.
İyulun 14-də günorta saatlarında İlqar Mirzəyevin nəşi yaşadığı Xətai rayonunun Əhmədli qəsəbəsinə gətirilmişdir. Axşamüstü İlqar Mirzəyevin nəşi minlərlə insanın izdihamı ilə evinə gətirilmişdir.
Tovuz döyüşləri zamanı şəhid olan general-mayor Polad Həşimov və polkovnik İlqar Mirzəyevlə vida mərasimi eyni gündə, iyulun 15-də baş tutmuşdur. II Fəxri Xiyabanda baş tutan vida mərasiminə müdafiə naziri Zakir Həsənov, Silahlı Qüvvələrinin keçmiş Baş Qərargah rəisi Nəcməddin Sadıqov, Prezident Administrasiyasının Hərbi məsələlər şöbəsinin müdir müavini Yaşar Əliyev, Hərbi Hava Qüvvələrinin Komandanı Ramiz Tahirov, Bakı şəhərinin icra başçısı Eldar Əzizov, ictimaiyyət nümayəndələri, məhrumun xidmət yoldaşları şəhidlərin ailə üzvlərinə və yaxınlarına başsağlığı vermişdir.
Abdulla Qurbani dəfn mərasimində çıxış edərkən Polad Həşimov və İlqar Mirzəyevin həyat və döyüş yolları barədə məlumat vermişdir. Daha sonra Azərbaycanın Dövlət Himninin sədaları ilə Polad Həşimov və İlqar Mirzəyev hərbi ənənələrə uyğun olaraq yaylım atəşləri altında son mənzilə yola salınmışdır.
Dəfn mərasimi zamanı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev telefon vasitəsilə Polad Həşimov və İlqar Mirzəyevin ailə üzvlərinə başsağlığı vermişdir. Sonda müdafiə naziri şəhidlərin tabutu üzərində olan Azərbaycan bayrağını əbədi xatirə qalması üçün onların ailələrinə təqdim etmişdir.
Şəhid İlqar Mirzəyevə məxsus materiallar ailəsi tərəfindən Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Vətən müharibəsi fonduna təhvil verilmişdir.
İrsi
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirən zaman göstərdiyi igidliyə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 9 dekabr 2020-ci il tarixli 2337 nömrəli Sərəncamına əsasən İlqar Anzor oğlu Mirzəyevə ölümündən sonra Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı adı verildi.
2021-ci ildə Bakı şəhəri 98 nömrəli tam orta məktəbə Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı İlqar Mirzəyevin adı verilmişdir.
Ədəbi İrəvan
Ədəbi İrəvan — almanax
Kitab haqqında
Ədəbi İrəvan (almanax) adlanan kitabı toplayıb tərtib edəni şairKamil Novruz və Əli Vəkildir.
Nəşriyyat redaktoru isə Kamil Novruzdir.
Kitabın cildində əməkdar rəssam Cabbar Quliyevin rəsm əsərindən istifadə olunmuşdur.
Kitab oğrusu
Kitab Oğrusu, Avstraliyalı yazar Markus Zusak tərəfindən qələmə alınmış romandır. Kitab Nazı Almaniyası haqqında son dərəcə sıx bir şəkildə bu tarixdən alınan qeydlər ilə birlikdə ölümü izah etməkdədir. II. Dünya Müharibəsinin yaxınlaşdığı bu günlərdə, bir ögey ana və ata ilə birlikdə yaşayan gənc qız, evlərində gizlətdikləri gənc ilə aralarındakı münasibəti onlara izah edir. İlk olaraq 2005-ci ildə nəşr olunan kitab bir çox mükafat qazanmış və 230 həftə ərzində New York Times Ən Çox Satanlar siyahısında yer almışdır.
Məzmun
Lizel qatarda qardaşı öldüyü əsnada, onları övladlığa götürən ögey ana və atasının yanına gedir. Qardaşının dəfnində bir kitab tapan Lizel, onu 'oğurlayır'. Qalacağı evə gələndə, ögey atası Hans Huberman ona oxumağı öyrədir. Nasistlərin kitab yandırma mərasimində, yanmaqda olan kitablar vasitəçiliyi ilə bir zabit Lizelin "əxlaqsız" və "əlverişsiz" düşüncələr ilə beynini doldurur və Alman cəmiyyətinin təmiz qala bilməsi haqqında bir mətn danışır. Kitab yandırma mərasimindən dərhal sonra Lizel alovun altında qalan bir kitabı götürüb saxlayır və onu evinə aparır. Bu əsnada onu, ögey anası Roza Hubermanın bir müştərisi və bələdiyyə başçısının arvadı olan İlza Herman görür. Lizel bələdiyyə başçısının evini ziyarət etdiyi bir gün, İlza ona möhtəşəm kitabxanalarını göstərir və kitabları onunla paylaşmağa başlayır. Ancaq Lizel bir dəfə İlza Hermanla mübahisə edir, bu səbədən də ön artıq onların evlərinə ön qapıdan gəlmir — əvəzində Lizel, oxumağa qarşı olan sevgisi səbəbiylə, kitabxanaya gizlicə gəlib kitabları "borc" olaraq alır ancaq bu səbəbdən "Kitab Oğrusu" ləqəbiylə xatırlanmağa başlayır.
Bu əsnada müharibə ucbatından yaranan gərginlik səbəbi ilə Lizelin ögey atası Hansın bir tanışı olan Maks Vanderberg adlı Yəhudi bir gənci evlərinin zirzəmisində gizlətmək məcburiyyətində qalırlar. Maks, həyatını təhlükəyə atmamaq üçün evi tərk edə bilməz. Beləcə Maks və Lizel birlikdə oxumağa başlayır, bir-birləri ilə hekayələr paylaşırlar. Ancaq bu əsnada Hans, Yəhudi bir məhbusa çörək vermək bahasına Nasist bir əsgər tərəfindən döyülür. Bu hadisədən sonra Maks evlərinin yoxlanacağını düşünən ailənin yanından ayrılmaq məcburiyyətində qalır. Lizel daha sonra yəhudilərin şəhər içindən keçirilib konsentrasiya düşərgəsində aparılarkən Maksı yenə görür.
Bundan qısa bir müddət sonra, müttəfiq qüvvələr Lizel və yoldaşlarının evlərinin olduğu küçəni bombalayır. Bu hücumdan yalnız Lizel xilas olur.
Gürcü palıdı
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması:
Аvrоpаdа və Qаfqаzdа yаyılmışdır.
Botaniki təsviri:
Hündürlüyü 32 m оlаn аğаcdır. Zоğlаrı qırmızımtıl-qəhvəyi rəngdə, çılpаqdır. Yаrpаqlаrının uzunluğu 5-18 sm, еni 3-7 sm, tərs və yа uzunsоv, оvаl fоrmаlı, dərivаri, üst tərəfdən yаşıl, pаrıldаyаn, аlt tərəfdən аçıq yаşıl tüklərlə örtülüdür. Оturаcаqdаn аzcа pаzvаri, nаdir hаllаrdа uc tərəfdən sıxılmış dilimlərə mаlikdir. Yаrıqlаrı kiçik оlduqdа, yаrpаq аyаsının yuxаrı və аşаğı hissələrinə dаhа yаxın оlur. Yаrpаqlаrın sаplаqlаrı 1-3 sm uzunluqdаdır. Mеyvələri оturаq və qısа sаplаqlıdır. Üskükləri kаsа fоrmаlı оlub, еnsiz, оvаl və yа üçbucаqlı, neştərşəkilli, sıx, bоzumtul tüklərlə örtülmüş pulcuqlаrа mаlikdr. Оnlаrın yuxаrı hissələri sıxılmış, qısа uclu, оrtа və аşаğı hissələri isə şişkindir. Yаrpаqlаmаdаn sоnrа mаy аyındа çiçəkləyir. Dişicik çiçəyi mаyаlаndıqdаn sоnrа еrkəkcik sırğаlаrı bir müddət budаqdа qаlır, sоnrа quruyub tökülür. Tоxumlа çоxаldılır, təbii bərpаsı yаxşı gеdir.
Еkоlоgiyаsı:
Tоrpаq münbitliyinə tələbkаrdır.
Аzərbаycаndа yаyılmаsı:
Sаmur-Şabran ovalığı, Qubа, Böyük Qаfqаzın qərb-şərq hissəsi, Kiçik Qаfqаzın şimаli, cənubi və mərkəzi hissəsində və Lənkərаndа gеniş yаyılmışdır.
İstifаdəsi:
Qаbığındаkı аşı mаddəsi və «mürəkkəb fındıqcıqlаrı» büzüşdürücü mаddə kimi təbаbətdə işlədilir. Qаbığındаn və qоzаlаrdаn spirtli içkilər hаzırlаnır. Cаvаn gövdələrin qаbığı təbаbətdə stоmаtit, fаringit, аnginа xəstəliklərində, yаnıqlаrdа kоmprеs kimi istifаdə еdilir. Qаbığındаn xаlçаlаr üçün bоyаq аlınır. Tərkibində 40%-dək nişasta оlаn qоzаlаrdаn qəhvənin əvəzеdicisi düzəldilir. Qоzаlаrı bir çоx vəhşi və еv hеyvаnlаrı üçün qidаdır.
Mateo Kovaçiç
Mateo Kovaçiç — Xorvatiyalı futbolçu. İngiltərə Premyer Liqasında çıxış edən Mançester Siti peşəkar futbol kulubunun və Xorvatiya milli komandasının futbolçusu.
Mançester Siti
27 iyun 2023-cü ildə "Mançester Siti" Mateo Kovaçiçi transfer etdiyini açıqladı.
Həyatı
Mateo Kovaçiç 6 may 1994-cü ildə Avstiyanın Linz şəhərındə doğulub. Sonra isə Xorvatiya vətəndaşlığını qəbul edib.
Cənubi Koreya vonu
Cənubi Koreya vonu (Koreya dilində: 대한민국 원; işarəsi: ₩; ISO 4217: KRW) - Cənubi Koreyada istifadə edilən rəsmi pul vahididir. Koreya Bankı tərəfindən dövriyyəyə buraxılır. 1 Koreya vonu 100 jeona bərabər olsa da, jeon artıq gündəlik həyatda deyil, yalnız mühasibatda istifadə edilir. 1902–1910-cu illər arasında valyuta “von” adı altında dövriyyəyə buraxılmışdı. Koreya Respublikasının rəsmi pul vahidi kimi istifadə edilməyə başlanması isə 1945~1953 illərə təsadüf edir. Hazırkı valyuta ictimaiyyətə 1962-ci ildə təqdim olunmuşdur. 1953-cü il valyuta islahatından əvvəl pulların üzərindəki von yazısı hanca (çin loqoqramları) ilə qeyd edilsə də, islahatlardan sonra əvvəlkilərdən fərqləndirmək üçün yalnız Koreya əlifbası ilə qeyd edilməyə başlanmışdır. Koreyada sikkə olaraq 10, 50, 100, 500 vondan, əskinaz olaraq isə 1000, 5000, 10000, 50000 vondan istifadə olunur.
Lütfi Zadə
Lütfi Zadə (əsl adı Lütfəli Rəhim oğlu Ələsgərzadə; ) — Azərbaycanlı ABŞ alimi, süni intellekt sahəsində müəssisəsinin ömürlük professoru seçilmiş yeganə şəxs. Amerikadakı Azərbaycan diaspor təşkilatlarının fəxri sədri.
Lütfi Zadə bir çox xarici ölkə akademiyalarının üzvü olub. O, çoxlu sayda mötəbər cəmiyyətlərin və fondların mükafatlarına layiq görülmüş, medallarla təltif edilmişdir. Onlarla xarici dövlət və ictimai təşkilatların fəxri doktorudur. Lütfi Zadə dünyada əsərlərinə ən çox istinad edilən alimlərdən sayılır. Təkcə 1990–2000-ci illərdə onun əsərlərinə 36 mindən çox istinad edilmişdir.
Lütfi Zadə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun "İnformasiya texnologiyaları problemləri" və "İnformasiya cəmiyyəti problemləri" jurnallarının fəxri baş redaktoru olmuşdur Lütfi Zadə Avrasiya Akademiyasının qurucu üzvlərinin biri olub.
Həyatı
Lütfi Zadə 1921-ci ilin 4 fevral tarixində Bakının Novxanı kəndində, Rəhim Ələsgərzadə (1895–1980) və yəhudi əsilli rus uşaq həkimi olan Feyqa (Fanya) Moiseyevna Koremanın (1897–1974) ailəsində dünyaya gəlib.
Lütfi ilk təhsilinə Bakıdakı 16 saylı məktəbdə başlayıb. O illərdə onun dünyagörüşünün və əqidəsinin özülü qoyuldu və 6 yaşından özünün ya alim ya mühəndis olacağını bilirdi. Ancaq 1931-ci ildə Sovet İttifaqında mürəkkəb iqtisadi vəziyyətinə görə Lütfinin ata-anası İrana köçməyə qərara gəldilər.
Beləcə, o 10 yaşında ikən ailəsi ilə birlikdə Bakını tərk edərək Tehrana köçüb. Balaca Lütfi o vaxt rusdilli məktəbin üçüncü sinfini bitirmişdi. Tehrana köçdükdən sonra təhsilini amerikalıların Albors missioner məktəbində davam etdirib. Bu məktəbdə o ilk dəfə olaraq Amerika elmi və mədəniyyəti haqqında məlumat əldə edib. Orada elmin inkişafı üçün yaradılmış şərait onu hələ məktəb illərindən Amerikaya çəkib. Orta təhsilini tamamladıqdan sonra o, Tehran Universitetinin Elektrik mühəndisliyi fakültəsinə daxil olub. Böyük alimin Amerika həyatı isə 1944-cü ildən başlayır. Tehran Universitetini böyük uğurla başa vurduqdan sonra o Amerika Birləşmiş Ştatlarına gəlib və təhsilini Massaçusets Texnologiya İnstitutunda davam etdirib. 1947-ci ildə valideynlərini də öz yanına gətirən alim artıq bu vaxt Kolumbiya Universitetində çalışırdı. O, 1948-ci ildə bu universitetdə elektron mühəndisliyi üzrə magistr, 1957-ci ildə isə professor dərəcəsi alıb. Həmin vaxt Lütfi Zadə məşhur alim, kibernetikanın atası hesab olunan Norbert Vinerin tövsiyəsi ilə Kaliforniyaya, bu ştatdakı Berkli Universitetinə gəlib. Burada ilk vaxtlar bir qədər çətinliklər çəkən alim sonralar şəraitə uyğunlaşıb və ömrünün sonuna qədər də Berkli Universitetinin professoru olaraq qalıb.
Lütfi Zadə 6 sentyabr 2017-ci ildə ABŞ-nin Kaliforniya ştatında yerli vaxt ilə səhər saat 7:30-da 96 yaşında dünyasını dəyişmişdir. Alim sağlığında Bakıda dəfn olunmasını vəsiyyət etmişdir. Bir sıra səbəblərdən alimin nəşinin doğma vətəninə gətirilməsi yubanmışdır. Nəhayət, 28 sentyabrda cənazə San-Fransiskodan Bakıya yola salınmış və 29 sentyabr saat 03 radələrində Bakıya çatdırılmışdır. Həmin gün alimlə AMEA-da vida mərasimi keçirildi. Mərasimdə prezident İlham Əliyev başda olmaqla dövlət və hökumət rəsmiləri, elm və mədəniyyət xadimləri iştirak etdi. Lütfi Zadənin yaxın qohumu, xalq artisti Cənnət Səlimova nümayəndə qismində çıxış etdi. Dünya şöhrətli alim I Fəxri Xiyabanda torpağa tapşırıldı.
Fəaliyyəti
Bu gün dünya elminə Lütfi Zadənin 6 mühüm nəzəriyyəsi məlumdur. Hazırda onlar elm və istehsalatda geniş şəkildə tətbiq olunur. Ona dünya şöhrəti qazandıran, onun dünya elmində inqilab hesab olunan qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsidir. Bu nəzəriyyə riyaziyyatın əsası olan ikili çoxluq anlayışına yeni ifadə vermişdir: qeyri-səlis çoxluq. Elmdə qeyri-səlis ölçünün daxil edilməsi təbiətdə və cəmiyyətdə gedən proseslərin qeyri-müəyyənliyini daha adekvat nəzərə almağa imkan yaradır.
Aparıcı dünya şirkətləri tərəfindən tətbiq olunan bu nəzəriyyə 1965-ci ildə işlənib hazırlanmışdır. Nəzəriyyə uzun müddət Amerika elmi ictimaiyyəti tərəfindən qəbul edilməsə də, ötən əsrin 80-ci illərində yapon alimlərinin diqqətini cəlb etmiş və yaponlar bu unikal nəzəriyyədən yararlanmaq qərarına gəlmişlər. Lütfi Zadə nəzəriyyəsinin tətbiqi gündoğan ölkəyə milyardlar qazandırmışdır. Bu gün Yaponiyanın "Mitsubishi", "Toshiba", "Sony", "Canon", "Sanyo", "Nissan", "Honda" və digər nüfuzlu şirkətləri qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinə əsaslanan foto və videokameralar, paltaryuyan maşınlar, vakum kimyəvi təmizləyiciləri istehsalında, avtomobillərin, qatarların, sənaye proseslərinin idarə olunmasında geniş istifadə edirlər. Lütfi Zadə 1989-cu ildə qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin sənayedəki uğurlarına Yaponiyanın elm adamlarına verdiyi ən yüksək mükafat – "Honda" mükafatı ilə təltif olunub. Amerikalılar da bu nəzəriyyənin qiymətini anlamağa, ondan yararlanmağa başlayıblar. Bu gün bu nəzəriyyə Amerikanın "General Motors", "General Electric", "Motorola", "Dupont", "Kodak" və başqa şirkətləri tərəfindən istehsalatda geniş tətbiq olunur. Hazırda bu nəzəriyyədən iqtisadiyyatda, psixologiyada, linqvistikada, siyasətdə, fəlsəfədə, sosiologiyada, dini məsələlərdə, münaqişə problemlərində də istifadə olunur.
Qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsindən əlavə Lütfi Zadə 5 fundamental elmi nəzəriyyə təklif etmişdir: "təəssüratlar nəzəriyyəsi", "sistemlər nəzəriyyəsi", "sözlə işləyən kompüter nəzəriyyəsi", "optimal süzgəclər nəzəriyyəsi" və "soft kompyutinq".
Lütfi Zadənin elmdə Z-çevirmə kimi tanınan işi diskret və rəqəmli idarəetmə, informasiya və kommunikasiya sistemlərinin yaradılmasının əsasını qoymuş elmi nəzəriyyədir. Onun məşhur vəziyyətlər fəzası, dinamik sistemlərin idarə olunma və müşahidə olunma nəzəriyyələri müasir idarəetmə elminin əsasını təşkil edir. ABŞ-nin Milli Kosmik Tədqiqatlar Mərkəzi (NASA) bu nəzəriyyələr əsasında idarəetmə sistemlərini tədqiq edir, layihələndirir və tətbiq edir.
2016-cı ildə Lütfi Zadənin nəzəriyyəsi əsasında yapon alimləri tərəfindən ilk dəfə olaraq süni-intellektə malik robot hazırlanıb Alter adlı robot Tokiodakı Beynəlxalq Elm Muzeyində sərgilənib.
Xatirəsi
Macarıstanda Obuda Universitetinin nəzdində Antal Beyçzi adına İntellektual Robotiks Mərkəzi ilə əməkdaşlığına görə Lütfi Zadənin fotosu bu mərkəzin divarında yerləşdirilib.
2019-cu ildə ADA Universitetində Lütfi Zadə adına təqaüd təsis edilmişdir.
Asiya Oyunları
Asiya Oyunları — Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin dəstəyi ilə, Asiya Olimpiya Komitəsinin isə birbaşa təşkilatçılığı ilə keçirilən çox idman növlü tədbir. Bir növ Yay Olimpiya Oyunlarının Asiya qitəsi üçün olan yarışlarıdır. Yarışlar ilk dəfə 1951-ci ildə Hindistanda, Yeni Dehli şəhərində keçirilmişdi.
Turnirin arxivi
center|thumb|760px|2019-cu ilə qədər ev sahibi şəhərlərin xəritəsi . Xəritədə ev sahibi ölkələr təşkilatçılıq etdiyi illərə görə göstərilmişdir.
Ən dəyərli oyunçular
Samsung Group şirkətinin spornsorluğu ilə 1998-ci ildən "Asiya Oyunlarının Ən Dəyərli Oyunçusu" seçilir. Bu nominasiyada fərqlənmiş qızıl medallı idmançılar aşağıdakılardır:
Təklə (Kürdəmir)
Təklə — Azərbaycan Respublikasının Kürdəmir rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Kənd Şirvan düzündə yerləşir. Oykonim Səlcuqların təklə tayfasının adı ilə bağlıdır. Əvvəllər Türkiyədə yaşamış təklə tayfası Qazı xanın başçılığı ilə 1540-cı Təklə Mirzəbaba ildə I Təhmasibin (1524-1576) itaətini qəbul etmiş şahsevənlərin tərkibinə daxil olunmuşdu. XIX əsr mənbələrinə görə, təklələr Mil və Qarabağ düzlərində 14 tirə və müxtəlif nəsillərdən ibarət idilər. Sonralar onlar bir neçə qola ayrılmışdılar. Azərbaycan ərazisində təklə etnonimi vasitəsilə yaranmış oronimlər də mövcuddur: Təklə dərəsi (Masallı rayonu), Təklə dağı, Təklə təpəsi (Cəlilabad rayonu) və s.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 397 nəfər əhali yaşayır.
Camal əl-Şərif
Camal əl-Şərif (d. 8 dekabr 1956) — suriyalı keçmiş futbol hakimi. 3 dünya çempionatında 6 oyunda baş hakimlik etmişdir (1986 - 2 matç, 1990 - 1 matç, 1994 - 3 matç). Əl-Şərifin ABŞ-də keçirilmiş mundialın ikinci raundunda Bolqarıstan-Meksika matçında verdiyi qərarlar - bolqar müdafiəçi Emil Kremenliyevin qovulması və meksikalıların xeyrinə penalti verməsi uzun müddət müzakirə mövsuzu olmuşdur.
Təklə (Kürdəmir)
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı — əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Syevo
Syevo  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Matezin-Triyev kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38489. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 116 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 520 km cənub-şərqdə, Lion dan 125 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 33 km cənubda yerləşir.
Qurban bayramı (film, 1931)
Film haqqında
Film Moskva Mərkəzi Dövlət Kino-Fotofono Sənədlər Arxivində saxlanılır. Protokol № 4489.
Syevo
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Tsuşima döyüşü
Tsuşima döyüşü (yaponca: 対馬海戦, Tsuşima Kaysen; rusca: Цусимское сражение, Tsusimskoye srajeniye) — 1905-ci il mayın 14-15-də (Çar Rusiyası nda o dövrdə istifadə olunan Yuli təqvimi nə əsasən 27-28 may) rus-yapon müharibəsi zamanı Tsuşima adası yaxınlığında olmuş dəniz vuruşması. Yaponiya da Yapon dənizi döyüşü (yaponca: 日本海海戦, Nihonkay Kaysen) adı ilə də tanınır. Döyüşdə admiral Toqo Xeyxatironun rəhbərliyi altında olan Yaponiya İmperiya donanması admiral Zinovi Rojestvenski nin rəhbərliyi altındakı Rusiya İmperator donanması Sakit okean Flotiliyasının 2/3 hissəsini məhv etmişdir. Rus donanması Baltik dənizi ndəki bazalarından yola çıxaraq 18 min dəniz mili (33 min km) məsafə qət edərək bölgəyə gəlib çatmışdır.
İki tərəfin donanmaları
Yapon donanması Rus-yapon müharibəsinin başlanğıcından etibarən topçuluq sahəsində özünü inkişaf etdirmişdir. Yapon donanması Rusiya donanması ilə müqayisədə daha üstün toplara sahib idi. Yaponlar həmçinin top mərmilərində alışma gücü yüksək olan partlayıcılardan istifadə edərək düşmən gəmilərinin göyərtə hissələrinin zədələnməsini təmin edirdi. Buna qarşı olaraq ruslar daha çox zireh dəlmə qabiliyyəti olan top mərmilərindən istifadə edirdi, lakin rusların toplarında yaranan problemlər bəzən mərmilərin partlamamasına səbəb olurdu. Yaponiya donanması gəmilərinin yüksək texnologiyaya sahib olması da onların döyüş zamanı üstünlük əldə etməsinə şərait yaradırdı.
Rus donanması 18 min dəniz mili məsafə qət etdiyinə görə heç də döyüşə hazır vəziyyətdə deyildi. 4 ədəd Borodino sinfi döyüş gəmisi istisna olmaqla digər bütün gəmilər köhnə və problemli idi. Yapon gəmilərinin sürəti 16 knot (30 km/saat) səviyyəsində olduğu halda, rus gəmilərinin sürəti yalnız 9 knot (17 km/saat) təşkil edirdi. Admiral Toqo rəhbərliyi altında olan gəmilərinin yüksək sürət və manevr qabiliyyəti sayəsində düşmənə qarşı T manevri taktikasından istifadə etmişdir.
Quercus imbricaria
(Quercus imbricaria) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio pelquensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Inga tenuicalyx
(Inga tenuicalyx) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bernard Cribbins
Bernard Cribbins — karyerası yetmiş ili əhatə edən ingilis aktyoru, səs sənətçisi və müğənnisidir.
Senecio peltophorus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Enlil
Ümumi məlumat
Şumer allahı Enlil (bunu çox vaxt «küləklər hökmdarı» kimi tərcümə edirlər) baş allah mövqeyinə qaxdı. O, talelər cədvəlinə malik idi və bunun sayəsində dünyanın taleyini qabaqcadan görə bilirdi. Eyni zamanda təbiətin məhsuldarlığı və adamların həyatı haqqında də hökm verə bilirdi.
Enlil təbiətin dağıdıcı qüvvələri– tufan, daşqın və s. hakimi olduğundan öz şıltaqlığına əsasən adamları cəzalandıra bilərdi. Adamları, eləcə də yer üzərində mövcud olan bütün canlıları məhv etmək üçün dünya daşqınını o göndərmişdir. Mifoloji qəhrəmanlar Bilqamıs (Gilqameş) və Enkidunun başına gələn bütün bəlaların da səbəbkarı odur. Bütün bu misallar bir daha göstərir ki, atası Anu kimi Enlil də qorxunc cəza verən tanrı imiş və insanlar üçün onun etimadını qazanmaq olduqca çətin olmuşdur.
Quercus invaginata
(Quercus invaginata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İtaliya Sosial Respublikası
thumb|250px|right İtaliya Sosial Respublikası və ya Salo Respublikası – II. Dünya Müharibəsində Nasist Almaniyasının dəstəyi ilə qurulan İtalyanın şimalındakı dövlət. 1943–1945 illərdə mövcud olmuşdu. Qurucusu və prezidenti Benito Mussolini idi.
Almaniyayanın başçısı Hitler köməyi ilə qurulmuşdur. Müttəfiqlər Sicilyada təşkil etdiyi "Husky Harekâtı"nda İtaliya, Siciliyanı müdafiə etməmiş və adanı tamamilə itirmişdi. Bu olanlardan sonra İtaliya, İtaliya yarımadasının cənub hissəsini də tamamilə itirdi. Bu səbəblə Mussolini və digər "Böyük Faşist Şurası" BFŞ — İtaliya faşist dairələrinin ali hakimiyyət orqanı idi. BFŞ qanunvericilik və icraedicilik funksiyalarını yerinə yetirirdi) üzvləri yeni bir ordunun hazırlanması və yeni bir dövlətin qurulmasının lazım olduğunu düşünürdü. Bu düşüncələrini reallaşdırdılar və Romanın şimalında İtalya Sosial Respublikasını qurdular. Eyni zamanda İtaliya Sosial Respublikası ilə birlikdə "Respublikaçı Faşist Partiyası"nı da quruldu. thumb|200px|left|İSR əsgərləri, 1944-cü ilin Martı
1945-ci il 25 Aprel on doqquz aylıq İtaliya Sosial Respublikasının süqut etdiyi gündür və bu günü italiyanlar "Qurtuluş günü" kimi qeyd edirlər. 27 Aprel isə Mussolini İtaliya partizanları tərəfindən öldürülmüş və "Loreto meydanı"nda başı-aşağı asılaraq xalqa göstərilmişdi.
Valtorn
right|thumb|Valtorn. Valtorn — ilbiz qabığı kimi qıvrım formalı mis borudan hazırlanan nəfəsli musiqi aləti. Dilimizə italyanca "buynuz" mənası daşıyan "corno" sözündən keçmiştir. Qədim Misirdə, Qədim Romada və Mesopotamiyada buynuzdan hazırlanan ilk nümunələri, işarə vermək və ovçulara yol göstərmək üçün istifadə edilirdi. Müasir dövrümüzdə də bəzi ölkələrdə çobanlar və ovçular hələ də bu məqsədlə buynuzdan istifadə edirlər.
Alət haqqında
Müasir valtornun səs genişliyi və texniki quruluşu əvvəlkilərlə müqayisədə xeyli təkmilləşdirilmişdir.
Tofiq Quliyev
Tofiq Ələkbər oğlu Quliyev — Azərbaycan bəstəkarı, pianoçu, dirijor, bir çox simfonik əsərlərin, kantataların, fortepiano əsərlərinin müəllifi, Azərbaycan SSR xalq artisti (1964), Azərbaycan caz və estrada musiqisinin banilərindən biri.