cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zeytun
Tarixi
thumb|Rəngli zeytunlar, [[Kadıköy, İstanbul.]] Zeytun dünyanın subtropik ölkələrində çox qədimdən becərilən qiymətli bitkidir. O, hələ eramızdan 2500 il əvvəl qədim misirlilər tərəfindən becərilmiş və meyvələrindən və onun yağından bir sıra xəstəliklərə qarşı [revmatizm, yanıq, göz xəstəlikləri və s., həmçinin yeyinti məhsulu, xoş dadlı və ətirli ədviyyat kimi istifadə edilmişdir.
Mirzə Həsən Tahirzadə
Həyatı
21 iyun 1893-cü ildı Tiflis də vəfat etmişdir. Onu Qafqaz müsəlmanlarının şeyxülislamı vəzifəsində Əbdüssəlam Axundzadə əvəz etmişdir.
Zeytun
Tarixi
Zeytun hazırda da ən qiymətli piyli yağlı bitki, eləcə də bəzək bitkisi kimi dünyanın bir sıra subtropik ölkələrində geniş miqyasda becərilir. Zeytun sənaye əhəmiyyətli bitki kimi çoxdan bəri Qara dəniz sahillərində, Krımda, Gürcüstanda geniş becərilir.
Mirzə Həsən Tahirzadə
Axundluq fəaliyyəti
6 avqust 1873-cü ildə imtahandan keçərək Zaqafqaziya Şiə Ruhani idarəsinin qərarı, Yelizavetpol Ruhani məclisinin sərəncamı ilə axund titulu almışdı. Elə həmin il 21 avqust da imperatorun əmri ilə Qafqaz eskadronunun leybqvardiyasının 4-cü vzvoduna axund təyin edilmişdi. 1878-ci ilədək qvardiyada ruhani kimi xidmət etmişdi. Xəstəliyi ilə bağlı dördaylıq məzuniyyətə buraxılmış, sonra hərbi xidmətdən (çarı müsəlman qvardiyaçıları qoruyurdular) tərxis edilmişdi.
Zeytun
Tarixi
Azərbaycanda, xüsusən Abşeronda zeytun becərilməsi çox gözəl nəticə verir. Bu qiymətli bitki Abşeronun bağlarına, parklarına, Bakı şəhərinin küçələrində xüsusi ziynət verir, onları yaşıl dona bürüyür. Abşeronda yetişdirilən yüzlərcə ağac və kol bitkiləri arasında o öz görkəmilə də nəzəri cəlb edir.
Mirzə Həsən Tahirzadə
Müəllimlik fəaliyyəti
Mirzə Şəfi Vazeh in vəfat etməsindən sonra Sankt-Peterburq İmperial Universiteti boşalmış olan fars dili müəllimi üçün vakansiya elan etmişdi. Mirzə Həsən bu yer üçün müraciət edən 3 namizəddən biri idi. Digər namizədlər Həştərxan quberniyasının fars dili üzrə tərcüməçisi Mirzə Tağı Abdullabəyov, digəri isə Asiya İnistitutunun müəllimi İsmayıl bəy Nəbi bəy oğlu idi. Müraciətlərə 1878-ci il sentyabrın 23-də universitetin Şərq dilləri fakültəsinin iclasında baxıldı. Səsvermə nəticəsində “məlum oldu ki, Mirzə Həsən Tahirov səsvermədə səkkiz səs toplayaraq, yekdilliklə universitetin fars dili müəllimi seçilib”. Bundan sonra Mirzə Həsən Tahirzadə 25 oktyabr 1878-ci ildən 4 may 1879-cu ilədək 1000 manat maaşla mühazirəçi kimi universitetdə çalışmışdı. O, 1879-cu ildə 300 manatla təqaüdə çıxmışdı. 1882-ci ildən 1885-ci ilədək Şuşa real məktəbi ndə şəriətdən, Fars və Azərbaycan dilləri ndən dərs demişdi.
Zeytun
Tarixi
Azərbaycanda 30-40 il bundan əvvəl böyük zeytun bağları var idi, təxminən 3 min hektarda zeytun bağı salınmışdı. Sonrakı dövrdə bu bağlar sırdan çıxarıldı. İndi isə bu rəqəm 2 dəfə azalaraq 1500 hektar təşkil edir. Zeytunu çoxları tanıyır və onun meyvələrinin müalicə əhəmiyyətini bilənlər də az deyildir. Buna baxmayaraq, təəssüf ki, bu qiymətli bitkiyə hələ lazımi qədər qayğı ilə yanaşılmır, onun meyvələrindən səmərəli istifadə olunmur.
Şəhərlərimizin bəzi küçələrində və bağlarında zeytunun meyvələri vaxtında yığılmır, çox vaxt meyvələrini yığarkən zeytun ağacının qol-budaqlarını da qırırlar. Beləliklə, bu qiymətli bitkinin inkişafı pozulur. Nəticədə zeytunun barı get-gedə azalır, hər il külli miqdarda zeytun meyvələri tələf olur. Halbuki, zeytun ağacını böyüdüb məhsuldar hala çatdırmaq və hər kiloqram zeytun meyvəsi əldə etmək böyük zəhmət tələb edir.
Mirzə Həsən Tahirzadə
Müəllimlik fəaliyyəti
Mirzə Həsən Tahirzadə həmçinin, 1876-cı ildə Sankt-Peterburq da keçirilən Beynəlxalq Şərqşünaslar Konqresinə qatılmışdır.
Zeytun
Tarixi
Birinci mərhələdə, yəni tam yetişməmiş vaxt yığılan meyvələrdən yeyinti sanayesində konserv məmulatı hazırlanır. Yetişən vaxtda yığılan meyvələr duza qoyulur. Zeytunun tam yetişmiş meyvələrindən tibbi məqsəd üçün əla keyfiyyətli zeytun yağı alınır ki, bu yağdan bir sıra dərman preparatlarının: xüsusən yanıq məlhəmlərinin və iynə dərmanlarının tərkibində yara sağaldan, iltihabı aradan qaldıran və ağrıkəsən dərman kimi geniş istifadə edilir. Bundan başqa meyvələrindən yeyinti sənayesində qiymətli qidaməhsulları hazırlamaq üçün də geniş istifadə olunur.
Faydalı cəhətləri
Amerikanın həftəlik “Times” jurnalı zeytunu dünyanın ən sağlam ərzaqlar qrupuna daxil etmişdir. Bu bitki və onun yağı insan səhhəti üçün faydalıdır və qanda xolestrolun miqdarını azaltmaq qabiliyyətinə malik monodoymamış turşu yağlarının çoxluğuna görə məşhurdur. Zeytun ürək və qan damarlarını arteriosklerozdan qoruyur; o, sağlam qidalanma modeli sayılan Aralıq dənizi pəhrizinin əsas komponentidir.Bu bitkinin yarpaqları oleuropein, oleasterol və lein, olein turşusu, antioksidantlar: E vitaminindən, polifenollardan ibarətdir.
Mirzə Həsən Tahirzadə
Şeyxülislamlığı
Mirzə Həsən 1880-ci ilin 11 avqust tarixindən 1881-ci ilə qədər Şuşa qəzası nın qazısı olaraq çalışmışdır. 3 aprel 1882-ci ildən 5 sentyabr 1885-ci ilə qədər Şuşa realni məktəbində şəriətdən, Azərbaycan və fars dillərindən dərs demişdir.
Zeytun
Faydalı cəhətləri
Son illərdə zeytun ağacının yarpaqlarından ürək-damar sistemi xəstəliklərinin müalicəsində, xüsusən hipertoniya xəstəliyində dəmləmə və duru spirtli ekstrakt formada daxilə qəbul edilir. Əsl Vətəni Aralıq dənizi sahilləri olmasına baxmayaraq zeytun Abşeronda özünə daha əlverişli ikinci vətən tapmışdır.
Dünyada elə ölkələr var ki, onlarda milyonlarla hektar sahədə bu qiymətli bitki becərilir. İspaniya, İtaliyada 2 milyon hektar, Türkiyədə 1 milyon hektardan çox zeytun əkilən sahə var". Qida yağları içərisində ən faydalı yağ zeytun yağıdır. Azərbaycanda yetişdirilən zeytunun digər ölkələrdə, məsələn, Aralıq dənizi sahillərində bitən zeytundan fərqləndirən xüsusiyyət ondan ibarətdir ki, məhsullarımızın yağlılığı daha çoxdur. "Qur’ani-Kərim"də bir neçə qiymətli bitki sırasında zeytunun da adı çəkilir. Elə bir vegetativ orqan yoxdur ki, zeytun ona fayda verməsin. Sadəcə ondan istifadə etməyi bacarmaq lazımdır".
Mirzə Həsən Tahirzadə
Şeyxülislamlığı
5 sentyabr 1885-ci ildə Qafqaz Ruhani İdarəsi nin dini rəhbəri seçilmiş və ruhani titul olan Şeyxülislam adını qəbul etmişdir. O, III Aleksandra yazdığı hesabatında öz millətinə digər dinlərə, onların müqəddəs kitablarına Quran kimi hörmət etməyi və məscid, kilsə arasında fərq qoymamağı tapşırdığını bildirmişdir. Ömrünün sonunadək bu vəzifədə çalışmışdır.
Ailəsi
Mirzə Həsən Tahirzadə Səkinə xanım Qasım qızı, Səlma xanım Seyid Əli qızı və Səlimə xanım Kərbəlayı Şirin qızı ilə evlənmişdi.
Zeytun
Zeytun çəyirdəyinin faydaları
Zeytun çəyirdəyi çox güclü antioksidantdır.
Zeytun çəyirdəyi tərkibinə görə zeytun yağından daha zəngindir. Onun ortasında kərə yağına bənzər təbəqə mineral və vitamin mənbəyidir.
Mirzə Həsən Tahirzadə
Ailəsi
Oğlu: Nəsir bəy Mirzə Həsən bəy oğlu Tahirov — 5 fevral (2 may) 1864-cü ildə Şuşada doğulmuşdur. 8 fevral 1884-cü ildə Qori Müəllimlər Seminariyası məzunu,[2] Kronştadt gimnaziyasında 3 il, Tiflis 1-ci gimnaziyasında 6 il oxumuş, Qori Müəllimlər Seminariyasını bitirmişdir. Peterburq Universitetində təhsil almışdır.(1884) [1]
Lobya-çilov plov
250px|thumb|right|Lobya-çilov plov Lobya-çilov plov — Bu plovu adətən Novruz bayramı qabağı, axır çərşənbə axşamı hazırlayırlar. Onu quru balıq ya da qızardılmış balqabaqla verirlər. Tərkibi:
Zeytun
Zeytun çəyirdəyinin faydaları
Çox güclü antioksidant olan zeytun çəyirdəyi şiş xəstəliklərinin müalicə və profilaktikasında müsbət nəticə verir.
Mirzə Həsən Tahirzadə
Əsərləri
1887 - Самоучитель татарского языка или руководство (dərslik)
Zeytun
Zeytun çəyirdəyinin faydaları
Gündə üç dəfə yeməkdən əvvəl üç ədəd zeytun çəyirdəyini udmaq mədə turşuluğunu aradan qaldırır, təxminən on gün sonra qastrit eroziyaları ilə əlaqədar olan ağrını azaldır, bağırsaq kolitlərində faydalı təsir göstərir, qəbizliyi və babasili müalicə edir. Yetişmiş, qaralmış zeytunlar toplanılaraq mətli hissəsi sürtkəc vasitəsilə ayrılır. Həmin hissəni sıxıb yağ əldə etmək, tumlarını isə qurudub saxlamaq olar. Udmazdan əvvəl zeytunun uc hissələri qayçı və ya kəlbətinlə qoparılır ki, boğaza və ya mədə-bağırsağa ilişib zərər verməsin. Qurumuş çəyirdəyin üyüdülmüş tozundan da istifadə etmək olar ki, nəticə olaraq bir ay sonra dəridə parlaqlıq yaranır. Bu toz eyni zamanda hormonal pozuntular, öd qatılığı və mədəaltı vəzidə olan iltihab prosesi zamanı çox faydalıdır.
Yetişmiş qara zeytunlar kəlbətinlə əzilərək iki kiloqramlıq balonun yarısına qədər doldurulur, üstünə balon dolana qədər alma sirkəsi əlavə edilir. Ağzı tənziflə bağlanaraq ən azı bir ay saxlanılır, sonra süzülür. Hazır məhsul şəkər xəstəliyi, yüksək təzyiq, qan-damar tıxaclaşması, yüksək xolesterin, piylənmə, infarkt, atroskleroz və digər xəstəliklərin müalicəsi üçün gündə üç dəfə yeməkdən sonra bir stəkan suya bir xörək qaşığı əlavə edilərək içilir.
Növləri
===Azərbaycanda yerli sortları ===
Dində
"Quran"da zeytun haqqında belə bir ifadə var:
"Göydən suyu endirən Odur. Onunla hər növ bitkini çıxardıq. Bunlar meyvələndikləri zaman meyvələrinin yetkinləşməsinə baxın! Bunlarda insanı bir cəmiyyət üçün ibrətlər vardır."
İcraedici hakimiyyət
İcraedici hakimiyyət — dövlət hakimiyyətinin üç müstəqil qolundan biri, dövlət qanunlarına tabedir.
İcraedici hakimiyyət dövlət işinin idarə edilməsini həyata keçirən dövlət orqanları sistemidir.
Əmr ibn As
Həzrəti Əmr ibn As — Müsəlmanların sonuncu peyğəmbəri Məhəmmədin səhabələrindən biri. Misir valisi (640–656;661–663)
Həyatı
Əmr ibn As Məkkə şəhərində dünyaya gəlmişdir. Məkkənin müsəlmanlar tərəfindən tutulmasından 6 ay əvvəl, 629-cu ildə İslam dinini qəbul edərək, müsəlman olmuşdur. Məhəmməd onu Zatus-səlasil döyüşündə orduya komandan təyin etmişdir. Döyüşü qalibiyyətlə başa vurmuşdur. Misirin müsəlmanlar tərəfindən tutulmasına rəhbərlik etmişdir. 640-cı ildə o zaman xəlifə olan Ömər ibn Xəttab tərəfindən Misir valisi təyin edilmişdir. 657-ci ilin may-iyun aylarında o zamanlar xəlifə olan Əli ilə o zamanlar faktiki Şam valisi olan I Muaviyə arasında baş verən Siffeyn döyüşündə I Muaviyə tərəfdə savaşmışdır. Hakim hadisəsində I Muaviyənin nümayəndəsi kimi iştirak etmiş və I Muaviyəni xəlifə təyin etdiyini açıqlamışdır. 658-ci ildə Şamda xəlifəliyini elan etmiş I Muaviyə tərəfindən yenidən faktiki Misir valisi təyin olunmuşdur. H. Q. 43-cü ildə vəfat etmişdir.
Cercocarpus traskiae
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum linggense
(Bulbophyllum linggense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Eupatorium capillifolium
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Almalı (Əcəbşir)
Almalı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əcəbşir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,386 nəfər yaşayır (308 ailə).
Qunma prefekturası
Qunma prefekturası — Yaponiyanın Kanto regionunda prefektura. Ərazisi 6 363 kvadrat kilometr, əhalisi 2 001 000 nəfərdir. Mərkəzi Maebasi şəhəridir.
Dəmir paqoda
thumb|Dəmir paqoda qışda.
Dəmir paqoda - 1049-ci ildə Çinin Kayfın Şəhərinin, Henan əyalətində Çinin Song sülaləsi (960-1279) zamanında tikilmişdir.Bu tikili dəmir filizindən hazırlandığına görə,həmdə dəmiri xatırlatdığına Dəmir paqoda adlandırılır.Bu abidə 1044-ci ildə ildrım çaxması nəticəsində yanmışdır buna görədə taxtadan tikilmiş paqoda kərpicdən tikilən paqoda ilə əvəz olunmuşdur.Liuhe, Lingxiao, Liaodi, Pizhi və Beisi paqodaları ilə yanaşı, bu Song sülaləsi memarlığının şah əsəri kimi qiymətləndirilir.
Memarlıq
Bu səkkizguşəli-baza qurumun hazırkı hündürlüyü 56.88 metr (186.56 fut) təşkil edir .Bu tikili bərk özəyi olan kərpiclə, daxildən dolama daş pilləkənlərlə və  işıq və hava axını üçün  kənar gözlərlə əhatə olununmuşdur.Xarici daha əlli müxtəlif növ və 1600 mürəkkəb, zəngin oymalardan o cümlədən Budda oturan yer,daimi rahiblər, müğənnilər və rəqqaslar, uçan çiçəklər, şir, əjdahalar və digər əfsanəvi heyvanlar eləcə də bir çox gözəl rəsmlərə malikdir.Abisənin təməli Xuanxe çayının sahilində yerləşir.Dəmir Paqodanın daxilində Çin nağılları, Qərbə belə Yol klassik freskaları var.
Tarixi
Şimali Song sülaləsi (960-1127) mərkəz Kayfın şəhərində, məşhur memar Yu Xao tərəfindən Youguo Məbədinin (965-995) bir hissəsi kimi möhtəşəm taxta paqoda  inşa edilmişdir. Təəssüf ki,ümumi heyranlıq strukturu 1044-cü ildə ildrım çaxması nəticəsində yanmışdır. İmperator Renzong-un (1022-1063) sərəncamı ilə 1049-cu ildə onun yerində yeni paqoda inşa edilmişdir.Yeni qüllə alışmayan kərpic və daşdan tikilmişdi və onun metal rəngi rənginə görə "Dəmir Paqoda" adlandırırlar.1847-ci ildə Xuanxe çayı öz məcarasından çıxaraq  Youguo Məbədini dağıtmışdı,amma Dəmir Paqoda dağılmamışdır.Tarixən, paqoda 38 zəlzələ, altı daşqın və digər fəlakətlər yaşayıb, ancaq 1000 ildən çoxdur ki,heç bir zərər görmədən bu günümüzə qədər  qalmışdır.
1994-cü ildə Dəmir Paqoda iki-yuan Çin poçt markası olmuşdur
İydə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Azərbaycanda 2 növü yayılıb: daryarpaq iydə (Eleagnus angustifolia) və Xəzər iydəsi (Eleaegnus caspica). Yuxarıda göstərilənlərdən başqa, Azərbaycanda 2 növ iydə becərilir. Onlardan biri tikanlı və ya daim yaşıl iydə (E. pungens) o biri isə şərq iydəsi (E. orientalis) adlanır.
Azərbaycanda becərilən iydə növləri bəzək, meliorativ və eləcə də xoş dad malik meyvələri bitki hesab olunur. Onların hamısının meyvələri yeməlidir.
İydə meyvəsinin lət hissəsində 40 %-ə qədər şəkərlər vardır ki, bunların da 20 %-ni qlükoza və fruktoza təşkil edir. Bundan əlavə tərkibində selik, zülal maddələr, aşı maddələr, C vitamini, üzvi turşular, boyayıcı maddələr də vardır. Meyvəsinin lət hissəsi kalium və fosfor duzları ilə zəngindir.
Azərbaycanda becərilən iydə ağaclarının meyvələrindən xoşətirli və dadlı nemət kimi geniş istifadə olunur. Bundan əlavə meyvələrin lət hissəsindən alınan aşı və kolloidli maddələrin konsentratı olan "pşatin" preparatından mədə – bağırsaq xəstəliklərində, büzüşdürücü, bakterisid və antiseptik vasitə kimi də istifadə olunur.
İydə ağacının respublikada daha geniş becərilməsi zəruridir.
Müzamil Abdullayev
Müzamil İmran oğlu Abdullayev — Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı naziri.
Həyatı
1961−1966-cı illərdə mədən və filiz kombinatında laborant işləmişdir.
1961–1966 illərdə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Krasnodar Politexnik İnstitutunda bir şərabçı-texnoloq kimi əlavə təhsil almışdır.
1967–1969-cu illərdə Kişinyov Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun aspiranturasında oxumuş, dissertasiyasını müdafiə etmiş və kənd təsərrüfatı elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.
1970–1975-ci illərdə Kirovabaddakı Nizami şərab zavodunun baş mühəndisi idi. 1972–1973-cü illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin təlimatçısı vəzifəsində çalışıb.
1975–1988-ci illərdə Xanlar aqrar-sənaye şərab istehsalı zavodunun baş direktoru olmuşdur.
1988–1991-ci illərdə AzSSR Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini və AzSSR Dövlət Aqrosənaye Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır.
Abdullaev Müzamil İmran oğlu kənd təsərrüfatı elmləri doktorudur, Ümumittifaq Elmi Tədqiqat Üzümçülük və Şərabçılıq İnstitutunda "Magarach" da müdafiə edərək elmlər doktoru adı almışdır. "Azərbaycanın Respublikasının əməkdar aqronomu" adına sahibdir. Azərbaycanın Göy-Göl rayonunda yerləşən Göy-Göl şərab 2 fabrikinin təsisçidisidir.
Böyük pandalar
thumb|left|Ailuropoda fovealis skeleti Ailuropoda - nəhəng pandanın beş növünü özündə birləşdirən ursid növüdür. Nəhəng Panda (Ailuropoda melanoleuca) hal-hazırda mövcuddur. Yırtıcı heyvanlar kimi onun taksonomik təsnifatına baxmayaraq, panda hər şeydən əvvəl otyeyən rasiona malikdir. Onun qidasının əsasını demək olar ki, bambuk bitkisi təşkil edir. Pandalar sonuncu Miocene ərzində yaşamış Ailurarctosdan törənir.
Barazlı (Əcəbşir)
Barazlı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əcəbşir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 660 nəfər yaşayır (158 ailə).
Muradbəyli (Ağdam)
Kənd əvvəllər Şıxbabalı kənd sovetliyinin tərkibində olub. Sonralar Ağdam şəhər sovetliyinin tərkibinə daxil olaraq Ağdam şəhəri Muradbəyli sahəsi kimi qeyd olunmuşdur. Kənddə təxminən 200-ə yaxın ev mövcud idi.
Ermənilər tərəfindən işğal olunduqdan sonra evlərin və tikililərin hamısı məhv edilmişdir.Hal-hazırda peyk çəkilişlərinə əsasən ərazidən əsasən əkin sahəsi kimi istifadə olunur.
Eupatorium charpinii
Eupatorium charpinii Eupatorium charpinii
Muradbəyli (Ağdam)
10/11/2020-ci il tarixində imxalanmış bəyanata əsasən 20/11/2020-ci il tarixində işğaldan azad olunmuşdur.
Eupatorium charpinii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum lineolatum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Square Enix
Square Enix — bir Yapon videooyun firmasıdır. Şirkət Dragon Quest, Final Fantasy kimi məşhur RPG janrlı oyunları ilə tanınınır. Baş ofis binası Tokiodadır.
Adını iki ayrı şirkət olan Square Co. və Enix Co. dan aldı. 1 aprel 2003 tarixində iki şirkət birləşərək Square Enix'i meydana gətirdi. Square Enix şirkətinin 80% hissəsi köhnə adıyla Square şirkətinə məxsusdur.
Şirkətin ən uğurlu addımı Eidos şirkətini alaraq etdi. Aralarında Hitman və Tomb Raider kimi məşhur oyunların olduğu bir çox oyunun prodüser firması Eidos adını dəyişdirərək Square Enix Avropa oldu.
Şahzadə Ələddin
Şahzadə Ələddin Əli — 6. Osmanlı padşahı II Muradın Tacünisa Xədicə Həlimə Xatundan doğulan oğludur. Lələsi Yörgüc Paşanın da təşviqi ilə 1437-ci ildə Şadi Bəyzadə Mahmudşahın qızı Səlmin Xatunla evlənmişdir. Bu evlilikdən Səlvi Xatun adlı bir qızı dünyaya gəldi.
1438-ci ildə qardaşı Şahzadə Mehmedlə birlikdə Ədirnədə sünnət edildi. 1439-cu ildə Qara Xızır Paşa Amasiya gəldi və II Muradın əmriylə Şahzadə Böyük Əhmədi gecə saraya gizlicə girərək boğdurdu. Şahzadə Əhmədlə birlikdə onun 6 aylıq və 1 yaşlı iki oğlu da boğularaq edam edildi. Cəsədləri Amasiyada Turumtay türbəsinə dəfn edildi. Bütün bu hadisələrdən sonra 1439-cu ildə Şahzadə Ələddin Əli Amasiyaya hakim təyin edildi. 1443-cü ildə at çaparkən ağır yaralanmış və vəfat etmişdir. Atasının Bursada inşa etdirdiyi Muradiyə külliyyəsində dəfn edilmişdir.
Cercocarpus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Bayramlar (Ağdam)
Bayramlar — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Zərri Abdullayeva
Zərri Mütəllim qızı Abdullayeva — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1949).
Həyatı
Z.Abdullayeva 1949-cu ildə üzümçülük sahəsində yüksək nailiyyətlər əldə etmişdir.
Eupatorium chinense
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Alığ xan
Alığ Xan – türk mifologiyasında korlar tanrısı. Bir dağ ruhudur. Alı Xan (Alı Han) ve ya Alu Xan (Alu Han) olaraq da bilinər. Kor bir qocadır. Koroğlu dastanındakı Kor Atanın arxaik versiyasıdır. Dağlardakı at sürülərini qoruyar. Qanadlı atlara görə kor olmuşdur.
Bənzər motivli mifologiya nümunələri
Koroğlunun atası da bir at səbəbiylə olduğu bölgənin bəyi tərəfindən kor edilir. Bəyə hədiyyə edilən bu at pis görünüşü səbəbiylə atanın gözlərinin çıxarılmasına səbəb olur. Lakin daha sonra bir axırda günəş görmədən qırx gün gözləyəndə, sıra kişiliyə ortaya çıxar. Çünki bu ayğır sudan çıxmadır. Baba yuxusunda oğlunun qordan (atəşdən) doğulacağını görər. Bu bir imtahana işarədir. Köroğluya ozanlıq qabiliyyətini, döyüşçülüyünü və atını verən də odur. Dağlarda yaşayır. Qoşabulağı (Əkiz Pınarı) qoruyar. Bu bulağın suyu müqəddəslik və gənclik (və ya ölümsüzlük) vericidir. Bu ölümsüzlük heç olmasa məcazi etibarlı olmuş və Koroğlu adı həmişə yaşamışdır. Bir görüşə görə, İslam sonrası türk cəmiyyətində Həzrət Əlinin əhəmiyyətli bir yer əldə etməsi bu ad bənzərliyinin bir nəticəsidir. İslam əvvəli türklərdə onsuz da məşhur olaraq istifadə edilən Alı / Alu şəklindəki bir ad mövcuddur. Məsələn Alu Beşe (Əli Paşa) adlı ozan hər iki adla də tanınmaqdadır. Həzrət Əlinin igidliyi, döyüşçülüyü, iki ağızlı qılıncı türk mədəniyyətində böyük maraq çəkmişdir. Həqiqətən də Koroğlunun adı Əlidir. Monqolların cənub tanrılarından olan Alıqan ilə də əlaqəli olması mümkündür. Sokor / sokur / Sohar sözləri kor deməkdir və nağıllarda bu adla başlayan varlıqlara rast gəlinir. Şumerlərdə isə Alu adlı ölümcül bir varlıq olur. Yaşar Kamalın İnce Memed adlı əsərində iştirak edən və dörd kitabın sonunda da bənzər cümlələrlə yamacındaki tkanlığın üç gün üç gecə yanğısı, yanan tikanlardan qışqırığa bənzər səslərin gəlişi izah edilən dağın adı Əli dağıdır. Bu hadisə kitabda bu cümlə ilə ifadə edilir: "Bu odla birlikdə də Alidağın doruğunda bir top işıq partlayar. Dağın başı üç gecə ağarar, gündüz kimi olur."
Vəhid Əsədullahi
Vəhid Əsədullahi — İran radio və televiziyasının Azərbaycan musiqi departamentinin başçısı.
Alığ xan
Etimologiya
(Al) kökündən törəmişdir. Alov və alınmış (gözləri alınmış) mənaları ehtiva edir. Çünki əvvəllər gözlər odla dağlanarak kor edilərdi. Gözün alazlanması da eyni mənanı verər. Həqiqətən də Köroğlunun atasının gözləri belə kor edilmişdir. Monqolcada Alı / Əli "kim?" Deməkdir və bilinməyən təhlükəli varlıqları xatırladar. Alı / Ala kökü Köhnə monqol və altay dilləri ilə tungus dillərində bilmək, məlumatlı olmaq mənası daşıyır. Monqolcada Alı feli bilməyi izah edər.
İbaraki prefekturası
İbaraki prefekturası — Yaponiyanın Kanto regionunda prefektura. Ərazisi 11 636 km², əhalisi 1 088 000 nəfərdir. Mərkəzi Mito şəhəridir.
Rusiya 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında
30x30px Ağır atletika
thumb|Nataliya Zabolotnaya
thumb|Nadejda Yevstyuxina
Kişilər
Qadınlar
30x30px Yüngül atletika
Kişilər
Firudin Şamoyev
Firuddin Şamoyev — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Firudin Şamoyev 7 fevral 1962-ci ildə Qazax şəhərində, kürd mənşəli ailədə anadan olmuşdur. Orta təhsilini burada almışdır. 1981-1983-cü illərdə hərbi xidmətdə olmuşdur. Tərxis olunduqdan sonra Təmir Tikinti İdarəsində çilingər işləməyə başlamışdır. Ermənilərin torpaqlarımıza təcavüzü, onlar tərəfindən törədilən vəhşiliklər onu bərk narahat edirdi. Firuddin 8 iyul 1991-ci ildə könüllülərdən ibarət dəstəyə yazıldı.
Döyüşlərdə iştirakı
"N" saylı hərbi hissəyə hərbi hissədə minaatan bölüyünün komandiri vəzifəsinə təyin olunan Firuddin Qazax rayonunun Bağanis Ayrım, Məzəm, Quşçu Ayrım kəndlərinin müdafiəsində iştirak etmişdi. O, ermənilərin xeyli canlı qüvvəsini və zirehli texnikasını məhv etmişdi. 1992-ci il 13 aprel Quşçu Ayrım kəndi ətrafında gedən döyüşlərdə Firuddin qəhrəmancasına həlak oldu.
Ailəsi
Ailəli idi, üç övladı yadigar qalıb.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 1992-ci il 7 iyun tarixli 833 saylı fərmanı ilə Şamoyev Firudddin İsa oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.
Qazax şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.
Qazax şəhərindəki 4 nömrəli məktəb Firudin Şamoyevin adını daşıyır.
Tuskulan söhbətləri
thumb| "Tuskulan söhbətləri"  — Siseronun daha çox əxlaqi məsələləri əhatə edən fəlsəfi kitablarından biri. Təxminən m.ö. 45 ildə tamamlanmışdır.
Bu kitab Sisero yaradıcılığının ən uca zirvəsi sayılır. O, Sezara qəsd edən Markus Brutusa həsr olunmuşdur və beş kitabdan ibarətdir:
Bu kitablarda Sisero çoxlu fəlsəfi və əxlaqi məsələlərə toxunmuşdur. Onun fikrincə fəlsəfi düşüncəyə yiyələnmək və müdriklik məqamına çatmaq həyatı məzmunla doldurur və bunlar qocalıq, ağrı, ölüm, itki kimi əzabları yüngülləşdirir.
Bu əsərdə ölüm qarşısında qorxu hissi haqqında söhbət açılır. Həm də burada ölümün şər olub-olmaması və insan ruhunun mahiyyəti haqqında düşünülür. Ölüm şər ola bilməz, çünki demək olmaz ki, ölülər bədbəxtdirlər. Şər kimi anlayış yalnız bu dünyada vardır. Burada Sisero ruhun ölməzliyini və ruhların bədənlə birlikdə öldüyünü iddia edənlərin fikirlərini verərək belə qərara gəlmişdir ki, hər iki halda ölümdən qorxmaq lazım deyildir. Çünki, ölməzliyin tərəfdarları haqlıdırlarsa, insanı ölümdən sonra həzzlərlə dolu gözəl həyat gözləyir; ruhun ölümünü iddia edənlər haqlıdırlarsa, onda ölümdən sonra heç bir şey olmayacaqdır. Bədənin ölümündən sonra ruhların əzabda olması haqqında inancları Sisero rədd etmişdir. Çünki belə olarsa, onda insanlar əbədi olaraq əzablar üçün yaradılmış olardılar, bu isə ədalətə uyğun deyildir Ona görə də, Siseronun fikrincə bu kimi inanclar uydurmadır.
Bu əsərdə həm də iddia edilir ki, ağrı əzablı olsa da rüsvayçılıq və abırsızlıq qədər şər də deyildir. Buna görə də filosof gərək hər bir ağrıya və çətinliklərə qarşı dayanıqlı olsun, öz simasını itirməsin. Əzablar dözülməz olsa da müdrik həyatına son qoymaqla onlardan qurtulmalıdır. Hər bir insanda təbiətdən verilmiş xeyir və ərdəm vardır. Onları inkişaf etdirərək xoşbəxt olmaq mümkündür. Ancaq, insan dünyaya gələn kimi şərlə əhatə olunur və onlar onun canına hopur. Hər şey ailədən başlayır, sonra cəmiyyətdə davam edir. Kütlələr, qohumlar, dostlar, fərqli mürşidlər və müəllimlər də insanda yanlışlıqları artırır. Beləliklə, təbiətdən yadlaşma baş verir. Belə bir təsəvvür yaranır ki, insan pul, şöhrət və hakimiyyəti əldə etmək üçün yaşamalıdır. Beləliklə, insan ərdəmlə deyil, şöhrətpərəstliyin arzusu ilə yaşayır. Xalq da bu hissləri dəstəkləyir. Hər bir bədbəxtliyin səbəbi də elə budur. Ona görə də, fəlsəfənin məqsədi ruhları tərbiyə etmək, onları təbii ərdəmə qaytarmaqdır.
Bədbəxtliklərdən qurtulmaq üçün fəlsəfəyə müraciət edilməlidir. Fəlsəfə insanı təbiətə qaytarır. Ancaq, o bir anda əldə edilmir. Fəlsəfəyə doğru uzun müddət gedilməlidir ki, o məqam gəlib çatasan. Bədbəxtlik hər insan üçün böyük əzabdır. Ancaq, müdrik insan onu daha yüngül keçirir, çünki o ona hazırlıqlı olur.
Siserona görə xoşbəxtliyə çatmağa ehtiraslar mane olur. Müdrik insan üzərində kədər hökmranlıq etməz. Kədərdən azad olmaq eyni zamanda qorxudan da azad olmaq deməkdir. Bundan başqa aşırı sevinc və istəklər vardır. Ancaq, kədər və qorxuya sinə gələn müdrik üçün onlardan yayınmaq daha asandır.
Xəsis, qəzəbli, həsəd aparan, vaxtını eyş-işrətlə keçirən, qorxaq, arvadbaz, acgöz kimi insanlar bədbəxtdirlər, çünki yanlış və təbiətə zidd olan ehtiraslar onlara güc gəlmişdir. Ehtiraslarını təmin edən və onların hökmü ilə davranan insanı heç nə sevindirə bilməz, çünki ehtirasların sonu yoxdur. Birini təmin edən kimi başqasını təmin etmək istəyi yaranır. Sağlam və varlı insan belə xoşbəxtliyin mahiyyətini bilmirsə, bütün maddi nemətləri əldə etmiş olsa belə bədbəxt həyat sürür. Çünki o, ruhun yüksəlişinə aparan yollarını aça bilməmişdir. Xoşbəxt insanın ruhu isə küləksiz havada bir dənizə bənzərdir ki, onu heç nə sakit durumdan çıxarda bilməz. Belə insan təbiətinə uyğun yaşayır, ehtiraslarını cilovlayır.
Hər şeyin əxlaqı var və hər şeyin yaxşısı əxlaqlı olanıdır. Ərdəmli və xoşbəxt insan hər şeyi əxlaqla edir. O, həyatını və davranışlarını elə qurur ki, heç nədən utanmasın, heç nəyə ehtiyacı olmasın və heç nədən qorxmasın. Onun elədiyi hər şey gözəl, yüngül və ürəklərə yatan tərzdə alınır.
Siseronun əxlaqi problemlərinin mərkəzində insanpərvərlik (humanizm) ideyası dururdu. Bunun da sonralar Avropada humanist fəlsəfələrin yaranmasında böyük təsiri olmuşdur. Ümumiyyətlə, onun fəlsəfi fikirləri Qərb fəlsəfəsinin inkişafında böyük rol oynamışdır.
Çaharbarud (Əcəbşir)
Çaharbarud — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əcəbşir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 743 nəfər yaşayır (165 ailə).
Bulbophyllum lineatum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Astara şəhristanı
thumbnail|250px|Gilan vilayətinin bölgələri Astara şəhristanı (farsca:شهرستان آستارا) — İranın Gilan ostanı nın şəhristanlarından biri. İnzibati mərkəzi Astara şəhəri dir.
Tarix
Astara şəhristanı 1963-cü ildə Şərqi Azərbaycan ostanı ndan ( həmin tarixədək Şərqi Azərbaycan ostanının Ərdəbil şəhristanının Astara bəxşi ) qopardılaraq Gilan ostanı na birləşdirillmişdir.
Ərazi
Şəhristanın ərazisi 432 km²-dir.
Reyx Təhlükəsizliyinin Baş İdarəsi
RSHA və ya Reichssicherheitshauptamt (Reyx Təhlükəsizlik Baş İdarəsi) Nasist Almaniyasının ölkə daxilində və xaricindəki polis və təhlükəsizlik işləri idarəsi idi. Buraya Gestapo, Kripo (Cinayət Polis), Təhlükəsizlik Xidməti və ya SD kimi böyük polis təşkilatları da daxildir və onların işlərinə nəzarət edirdi. Bu idarədə Nasist həbs düşərgələrinin planlaşdırma, layihə və idarəetmə işləri aparılırdı.
İki əsas təşkilatdan ibarətdir. Bunlar Gestapo və Sicherheitspolizeidir ki, ona da Ordnungspolizei və Sicherheitsdienst (SD) daxildir. RSHA-nın ilk prezidenti SS-Obergruppenführeri Reinhard Heydrich idi. Heydrich 1942-ci ildə bir sui-qəsddən sonra öldü və onun yerinə SS-Obergruppenführeri Ernst Kaltenbrunner gəldi.
Təşkilat
Britaniyalı müəllif Gerald Reitlingerin məlumatına görə, RSHA yüksək bürokratiya ilə idarə olunurdu və ən azı yüzə yaxın alt-bölmələrdən ibarət idi.
Təşkilat sadələşdirilmiş formada aşağıdakı yeddi hissəyə bölünmüşdü:
Tilmer Yucin Tompson
Tilmer Yucin Tompson — ABŞ müvəkkili.
Həyatı
Tilmer Yucin Tompson 7 avqust 1927-ci il tarixində ABŞ-nin Minnesota ştatı nın Sent-Pol şəhəri ndə anadan olmuşdur.
Tompson 27 mart 1948-ci ildə Kerol adlı bir qadınla evlənmiş, üç qızı və bir oğlu olmuşdur. O, öz arvadını öldürməsi üçün Dik Anderson adlı bir muzdlu qatili işə almışdır. O, bu əmələ görə Andersona 3.000 ABŞ dolları ödəmişdir. Tompson 27 yaşlı məşuqəsi Jaklin Olesen ilə qaçmağı planlaşdırırdı. 1963-cü ilin dekabr ayında ona hökm verilmiş və ömürlük azadlıqdan məhrum edilmişdir. O, 1983-cü ildə vaxtından əvvəl azad edilmiş və anadan olduğu şəhərdə yerləşmişdir. Tilmer Yucin Tompson 7 avqust 2015-ci il tarixində, ABŞ-nin Minnesota ştatı nın Sent-Pol şəhəri ndə, 88 yaşında vəfat etmişdir.
Populyar mədəniyyətdə
"Investigation Discovery" telekanalının "Xatırlanacaq cinayət" teleserialının 2016-cı ildə ekranlaşdırılmış dördüncü mövsümünün üçüncü seriyası bu məhkəmə işini əhatə edir.
Qozluca (Əcəbşir)
Qozluca — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əcəbşir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,320 nəfər yaşayır (312 ailə).
Beynəlxalq Nansen Təşkilatı
Beynəlxalq Nansen təşkilatı ( fr.  Office international Nansen pour les Réfugiés  ) 1930 - cu ildə Frityof Nansenin ölümündən sonra Millətlər Liqası tərəfindən yaradılmışdır və əsas məqsədi onun tərəfindən yaradılan pasport bürosu kimi qaçqınlara kömək etməkdir.
Rəşt
Rəşt — İranın Gilan ostanında yerləşən şəhər, Rəşt şəhristanının mərkəzi. 2011-ci ildə aparılmış əhalinin siyahıya alınmasının yekunlarına görə əhalisi 639.951 nəfərdir.
Beynəlxalq Nansen Təşkilatı
Tarixi
1933 - cü ildə Millətlər Liqası Almaniyadan olan qaçqınların işi üzrə komissiya təsis etdi. 1935 - ci ildə bu komissiyayla Nansen təşkilatının birləşdirilməsilə bağlı bir sıra addımlar atıldı. Nəticədə Millətlər Liqası tərkibində qaçqınların işi üzrə yeni Ali komissiya yaradıldı və bu komissiya tədricən hər iki təşkilatı əvəz etdi. Yeni yaradılmış Ali komissiya 1 yanvar 1939 - cu ildə Londonda fəaliyyətə başladı və beləliklə Nansen təşkilatının fəaliyyəti dayandırıldı.
Eupatorium clibadioides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Parlaq dovşanalması
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Şərqi Sibirdə (Altay dağları) yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 2-3 m, çətirinin diametri 2,5 m-dək olan, yarpağı tökülən, düz dayanan, enli, sıx budaqlı koldur. Zoğları əvvlcə sıx tükcüklü, sonra çılpaq, çəhrayı-qonurdur. Yarpaqların uzunluğu 2-7 sm, yumurtavari, ellipsvaridən ovaladək, yumru bünövrəli, ucu biz, üstü parlaq, çılpaq, çox tünd yaşıl, alt tərəfi tutqun, yapışıq və cod tükcüklü, payızda qırmızı-bənövşəyi və açıq qonurdur. May-iyunda 30 gün çiçəkləyir. Çiçəkləri xırda, çəhrayı-ağ, 5-15 ədəd seyrək qalxanlarda yerləşir. Kasacığı çılpaq və ya təxminən çılpaqdır. Ləçəkləri düz dayanan, xırda, əks-yumurtavaridir. Meyvələrin diametri 0,9-1 sm, şarşəkilli, parlaq, qara, 2-4 çəyirdəkli, uzun müddət tökülmür. Meyvələri sentyabrda yetişir.
Ekologiyası
-340C şaxtaya davamlıdır. Torpağa tələbkar deyil.
Azərbaycanda yayılması
Naxçıvan MR təbii halda rast gəlinir.
İstifadəsi
Mədəni şəraitdə 1840-cı ildən becərilir. Budanmanı yaxşı keçirir. Canlı hasarların salınmasında əlverişli növlərdən biridir.
Ənzəli
Ənzəli və ya Bəndər-i Ənzəli (Pəhləvilər sülaləsi dövründəki adı - Bəndər-i Pəhləvi) — İranın Gilan ostanında yerləşən şəhər, Bəndər Ənzəli şəhristanının inzibati mərkəzi. 2006-cı ildə aparılmış əhalinin siyahıya almasının açıqlanmış yekunlarına əsasən əhalisi 110643 nəfərdir
2012 (film)
2012 — 2009-cu ildə ABŞ-nin istehsalı olan fantastik film.
Filmə görə, dünyanın sonunu günəş enerjisindəki dəyişikliklər səbəb olacaq. Qədim maya tayfasının təqviminə əsaslanaraq dünyanın dağılacağına aid bu filmi Hollivud çəkib.
Ekranlara yeni çıxan film o qədər populyarlıq qazanıb ki, ABŞ kosmik agentliyi NASA açıqlama yaymaq məcburiyyətində qalıb. NASA-nın internet səhifəsində yayımlanan açıqlamada deyilir: "2012-nin fəlakət ili olacağı haqda deyilənlərin heç bir elmi əsası yoxdur. Dünyamız ən azı 4 milyard ildir varlığını sürdürür və heç bir ciddi elm adamı yaxın illərdə nəsə fövqəladə hadisənin baş verəcəyini proqnozlaşdırmır".
Həmçinin bax
ABŞ filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə (azərbaycan dilində)
Ömər Əfəndi məscidi
Ömər Əfəndi məscidi — XVIII-XIX əsrlərə aid tarix-memarlıq abidəsi. Azərbaycanda Şəki şəhərində yerləşir.
Sovet işğalı ndan sonra məscidin binasından anbar kimi istifadə olunub. 1986-cı ildə məsciddə yanğın baş verib. 1987-ci ildə Şəki şəhərinin Cümə məscidi nin imamı Hacı Səlim Əfəndinin təşəbbüsü və yerli camaatın maddi dəstəyi ilə məscid yanğından sonra yenidən bərpa edilib.
Məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti nin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.
Hazırda məscid ibadətə açıqdır.
Tarixi
XIX əsrdə tikilmiş Ömər Əfəndi məscidi bu günə qədər öz orijinal görüntüsünü qoruyub saxlayıb. Sovet işğalından sonra məscidin binasından anbar kimi istifadə olunub. 1950-ci ildən sonra binadan yenidən məscid kimi istifadə etməyə başlayıblar. 1986-cı ildə məsciddə yanğın baş verib. 1987-ci ildə Şəki şəhərinin Cümə məscidinin imamı Hacı Səlim Əfəndinin təşəbbüsü və yerli camaatın maddi dəstəyi ilə məscid yanğından sonra yenidən bərpa edilib.
"Ömər Əfəndi" məscidi dini icması Azərbaycan Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi ndə qeydiyyata alınıb.
Məscid, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti nin 2 avqust 2001-ci ildə verdiyi 132 nömrəli qərar ilə yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına salınıb.
Memarlığı
Ömər Əfəndi məscdinin binası düzbucaaqlı formasındadır. Məscidin fasadı bişmiş kərpic naxışları ilə diqqəti cəlb edir. Fasaddakı kərpic karniz, divar səthindən qabağa çıxan nazik tağlarla işlənmiş pəncərəüstü, bir-birini əvəz edən kərpic və daş hörgü sıralarından ibarət pəncərəarası divarlar onun memarlıq simasını tamamlayır.
Məscidin ərazisi 105 kvadrat metrdir. Həyətyanı sahəsi isə 525 kvadrat metrdir. Məscidin tikintisi zamanı çınqıl və bişmiş kərpic kimi yerli tikinti materiallarından istifadə olunub. Məscidin damı dəmir lövhələrlə örtülüb, döşəmə və tavanı taxtadandır.
Məscidin giriş qapısının qarşısında açıq eyvanı var. Namaz qılmağa gələnlər məscidin həyətində yerləşən hovuzda dəstəmaz aldıqdan sonra geniş və işıqlı zalda namaz qılmağa gedirlər. Əsas ibadət zalında 14 pəncərə var. Əsas ibadət zalının qarşısında ümumi sahəsi 80 kvadrat metr olan daha da böyük ibadət otağı var. Bu ərazisinin 45 kvadrat metri qadınlar üçün ayrılıb. Qalan hissəsindən isə dəhliz kimi istifadə olunur.
Məscidin minbəri ağacdan hazırlanıb və nəfis əl naxışları ilə bəzədilib. Nəbati ornamentlərlə bəzədilmiş mehrabın hündürlüyü üç metrdir.
Məscidin bişmiş kərpicdən tikilmiş minarəsi dairəvi formaya malikdir. Hündürlüyü 14 metrdir. Tikintinin əsas tutumuna daxil edilmiş minarənin üzərində kərpiclə işlənmiş bəzək işləri Şəki sənətkarlarının xüsusi memarlıq üslubunu, bacarıq və qabiliyyətlərini özündə əks etdirir.
Hidayət Rüstəmov
Hidayət Rüstəmov — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
19 avqust 1970-ci ildə Ağdam rayonunun Xıdırlı kəndində anadan olmuşdur. Burada orta məktəbi bitirən Hidayət daha sonra Ağdam 50 saylı texniki-peşə məktəbində təhsilini davam etdirir. 1988-1990-cı illərdə Sovet Ordusunda hərbi xidmətdə olmuşdur. 1991-ci il Ağdam rayonu Daxili İşlər Şöbəsinin post-patrul alayına daxil olur.
Döyüşlərdə iştirakı
Vətənimizin cəsur övladı qaynar döyüşlərə girərdi. Şərəfli döyüş yolu keçən Hidəyət bu yolda çox yürüyə bilmədi...23 dekabr 1991-ci il erməni işğalçıları Meşəli kəndinə hücum edərək ağılasığmaz vəhşiliklər törədirdilər. Boş evlərin birini özünə istehkam seçən cəsur polis çavuşu Hidayət qəfil sərrast atəşlərlə erməni quldurlarının xeyli qüvvəsini məhv etdi. Murdar erməni faşistləri evə od vurdular. Qorxunun nə olduğunu bilməyən Azərbaycan döyüşçüsü son nəfəsinə qədər vuruşdu və qəhrəmancasına həlak oldu.
Ailəsi
Subay idi.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 8 oktyabr 1992-ci il tarixli 264 saylı fərmanı ilə Rüstəmov Hidayət Eldar oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.
Ağdam rayonunun Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.
Ues Kreyven
Ues Kreyven — ABŞ rejissoru, prodüseri, ssenaristi və aktyorudur.
Həyatı
Ues Kreyven 1932-ci ildə ABŞ-nin Klivlend ştatının Ohayo şəhərində Karolin (ilk soyadı Miller) və Pol Kreyvenin ailəsində anadan olmuşdur. Ailəsi protestant olub. Əvvəllər ingilis ədəbiyyatı üzrə fakültəyə daxil olsa da, uzun sürən xəstəlikdən sonra fakültəni tərk edir. Sonralar psixologiya ilə məşğul olur. 1963-cü ildə psixoloq vəzifəsinə layiq görülür. Nyu-Yorka qayıtdıqdan sonra bir müddət taksi şoferi işləyir. Səs rejissoru işlədikdən sonra 1971-ci ildə rejissor Şon Kanninhem ilə "Birlikdə" filmini çəkir. Beləcə, Ues Kreyven film karyerasının təməlini qoyur. Ues Kreyven "Təpələrin gözləri var" filminə görə mükafata layiq görülür. Film karyerasının ən uğurlu çəkdiyi film isə 1984-cü ildə çəkilən "Qarağac küçəsində qarabasma" filmi olur. Film, o cümlədən, Ues Kreyven tənqidçilər tərəfindən müsbət qarşılanmış və bir çox mükafata layiq görülmüşdür. 1996-cı ildə "Qışqırıq" filmini çəkmişdir. 2015-ci ildə "MTV" kanalında yayımlanan "Qışqırıq" serialında bir müddət prodüserlərdən biri olaraq çalışmışdır. Ues Kreyven 30 avqust 2015-ci il tarixində Kaliforniya ştatının Los Anceles şəhərində yerləşən evində, uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat etmişdir.
Şəxsi həyatı
Ues Kreyven Bonni Bröker ilə ailə həyatı qurduqdan sonra Conatan və Cessika adlı övladları dünyaya gəlir. Təxminən 10 il birlikdə yaşadıqdan sonra ayrılırlar. Bonni Broeker Tom Çapin ilə ailə həyatı qurmuşdur. Ardınca Ues Kreyven Mimi Kreyven ilə ailə həyatı qursa da, bir müddət sonra boşanırlar. Ues Kreyven çox keçmədən film prodüserinlərindən biri olan İya Labunka ilə ailə həyatı qurur.
Leon (film, 1994)
Leon — 1994-cü ildə Lük Besson tərəfindən çəkilmiş fransız filmi. Filmin dili ingilisdir. Əsas rollarda Jan Reno, Natali Portman, Ayello Denni və Qari Oldmen çəkilmişlər. IMDb saytının «ən yaxşı 250 film reytinqində» 2022-cü ilin iyun ayına olan məlumata görə 34-cü yeri tutur.
Məzmun
Leon peşəkar qatildir. O, rəhmsiz və amansız Leon Mantanadır. Qonşusu narkotik alveri etdiyi üçün polis əməkdaşları tərəfindən güllələnir. Alverçinin yeganə qızı Matilda hadisə baş verən zaman dükanda olduğu üçün canını qurtarır. Leona pənah gətirən qızcığaz intiqam hissi ilə yanır. Bu tanışlıq hesabına qatil ilk dəfə olaraq, sevgi hissi ilə tanış olur. Matilda ailəsinin intiqamını almağı ondan xahiş edir.
Kassa gəliri
Léon: The Professional, 14 Sentyabr 1994-de Fransada səhnəyə verildi. Film 16 milyon dollarlıq bir büdcəylə dünya üzərində 45 milyon dolların üzərində qazanc əldə edərək ticari bir uğur əldə etdi. Fransadakı açılış həftəsində 26,8 milyon Fransız Franqı (5,1 milyon $) qazanc əldə etdi və üç həftə boyunca bir nömrə oldu. Fransada ümumi 3.330.703 bilet satdı.
Val Conson hadisəsi
right|250px
Val Conson hadisəsi — ABŞ-nin Minnesota ştatı nın Marşall qraflığı nda işləyən şerif müavini Val Consonun 1979-cu ildə uçan naməlum obyekt lə qarşılaşması iddiasına verilən ad.
Hadisə
Conson verdiyi raportda bildirmişdir ki, 27 avqust 1979-cu il tarixində Minnesota ştatı nın Stiven şəhəri yaxınlıqlarında patrul çəkirdi. O, saat 02:00 radələrində yolunda üzərində işıq şüası görür. Bu işıq şüası ona doğru sürətlənir, onun avtomobili işığa bürünür və o, şüşənin qırılması səsini eşidir. Conson demişdir ki, o, 39 dəqiqə hüşunu itirmişdi. Hüşunu geri alan zaman o, qol saatı nın və avtomobil saatının 14 dəqiqə geridə olduğunu görür. Avtomobilin külək şüşəsi parça-parça olub, bir avtomobil fənəri və fövqəladə vəziyyət üçün nəzərdə tutulmuş qırmızı işıq zərər görmüş, avtomobilin radio antenn i əyilmişdir. Consonun yardım çağırışına cavab verən polis işçiləri onun avtomobilinin yolun üzərində, yanakı vəziyyətdə olduğunu görmüşdür. Conson bu hadisə əzilmiş və göz qıcıqlanması yaşamışdır. Hadisə ABŞ-də populyarlıq əldə edən zaman Conson müxbirlərə bildirmişdir ki, gözlənilməz diqqət ona və ailəsinə böyük dərəcədə emosional gərginlik yaşatmışdır. Conson 11 sentyabr 1979-cu ildə "ABC" telekalanının "Good Morning America" proqramına qonaq olaraq qoşulmuşdur.
Roza Zərgərli
Roza Zərgərli — Azərbaycanlı rejissor, müğənni, aktrisa, yazıçı və televziya aparıcısı.
Karyerası
2000-ci ildən indiyə qədər 20 il ərzində Roza Zərgər qızı Allahverdiyeva öz ixtisası üzrə Mingəçevir Dövlət Dram teatrında quruluşçu rejissor kimi fəaliyyət göstərib (2014-2015), “İki yetimin taleyi”, “Sərgüzəşti-vəziri-xani-Lənkəran” “Aydın”, “Solğun çiçəklər”, “Haray”, “Ölülər” və s. kimi tamaşaların baş quruluşçu rejissoru olmuşdur, həmin tamaşaların bir çoxunda aktrisa kimi müxtəlif obrazlarda çıxış etmişdir. Bununla yanaşı, gözəl səsə, ifaçılıq məharətinə malik olduğundan o, estrada müğənnisi kimi fəaliyyət göstərmiş, bir çox beynəlxalq musiqi festivallarında münsif kimi Azərbaycanı təmsil etmiş, bu günə qədər Azərbaycandan namizədliyi irəli sürülən iştirakçılarının bir qismi laureat olmuşdur. (“Serta Avrazisi”, “Ural mono”, “Vostoçnıy bazar”, “Türk pop estrada etnik musiqi festivalı”, “Abakan” musiqi festivalı, “Meykin Aziya”, özü isə “Sarı Arka” jaz festivalının laureatı olub). Roza Zərgər qızı Allahverdiyeva rejissor kimi yaradıcılığını daima təkmilləşdirərək bir sıra sənədli filmlərə quruluş vermişdir. 2002-ci ildə çəkdiyi “Qarabağnamə” filmi YUNESKO-nun dəstəyi ilə Fransada keçirilən festivalda I yerə layiq görülmüşdür. 2005-ci ildə o, “Zülmətlər övladı”, “Talelər”, “Leyli və Məcnun”, “Atəş”, “İstanbul qızı”, “Eşqimin köləsi” və s. adlı müxtəlif süjetli kliplərin ssenari müəllifi və rejissoru olmuşdur. “Tı i ya” adlı kompozisiyanı isə Rusiyanın Xalq artistləri Yalla qrupu ilə bərabər duet şəklində ifa etmişdir. Aktrisa kimi Roza Zərgər qızı Allahverdiyeva kino və televiziya rejissorlarının diqqət mərkəzində olmuş, 2000-ci illərin ortalarında etibarən bir çox seriallarda müxtəlif xarakterli Azərbaycan qadını obrazlarını yaratmışdır: “Susmuş vicdan” (rej. E.Cahangirli-2012, rol –Zəhra), “Tək olanda qorxma” (rej. V.Mustafayev-2010, rol-Zeynəb), “Qisas” (rej. A.Abramov-2014, rol- Kəmalə), “100 kağız” (rej. Ş.Zəkizadə - 2015, rol- opera müğənnisi), “Azərbaycansayağı boşanma” (rej.V.Mustafayev-2018, rol- Sara xatun), İctimai TV-də “Oxşarabad” musiqili komediyası (2019, rol- evdə qalmış qız), “Şou-biznesin sonu” (2019, rol- dəli yazıçı), “Bizim restoran”(rej.R.Hüseynov, hal-hazırda İctimai televiziyada hər şənbə yayımlanır. –Gulya xanım). Roza Zərgər qızı Allahverdiyeva dəfələrlə cəbhə bölgəsində olmuş, həm populyar aktrisa, həm də sevilən müğənni kimi əsgərlərimizin qarşısında maraqlı konsert nömrələri və səhnəciklərlə çıxış etmişdir. Beləliklə, hərbi heyət qarşısında 20-yə qədər proqramla çıxış etmişdir. 2015-ci ildə Avropa oyunları şərəfinə 18 bölgədə 18 medalçımızın şərəfinə tamaşa konsertlə çıxış etmişdir. 20- yə qədər klip, 6 albom buraxan ifaçı-aktrisa 2014-cü ildən də müxtəlif telekanallarda (İctimai TV, Lider TV,  ATV) yayımlanan “Bakı vaxtı ilə” verilişinin aparıcısı və müəllifidir. Verilişin məzmunu Azərbaycan mədəniyyət xadimlərinin həyat və yaradıclıqlarını əhatə edir və bir çox televiziya layihələrinin müəllifidir.
Yaradıcılığının daha bir şaxəsini nümayiş etdirən Roza Zərgər qızı Allahverdiyeva həm də bir neçə bioqrafik romanın müəllifidir. Onun “Sibir çiçəyi” adlı avtobioqrafik romanı 2018-ci ildə “Kaysın Kuliyev” adına ordenə layiq görülmüşdür. Həmin gecədə Nəriman Həsənzadə, Fikrət Qoca, Sona Vəliyeva ilə bərabər mükafatlandırılmışdır. 2018-ci ilin fevral ayının 9-da Dhüseyn Kasiyenovun təşkil etdiyi Türksoyun Türkdilli xalqların mədəniyyət əlaqələrinin inkişafına görə Azərbaycanın görkəmli incəsənət xadimləri ilə Fərhad Bədirbəyli, Rauf Abdullayev. Çingiz Fərzəliyevlə birgə medalla təltif olunmuşdur. Bununla yanaşı, Lermontov adına Yazıçılar İttifaqının fəxri üzvüdür. Moskvada yerləşən Qafqaz Biznesinin Təhsili Elmi İctimai Akademiyasının akademiki adına layiq görülüb. Bu günə kimi tədbirlərdə təşkil və iştirakına görə 678 fəxri diplomlara layiq görülmüşdür.
O, həm də bacarıqlı pedaqoqdur. Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasında İncəsənət fakültəsində Azərbaycan teatr tarixi, Dünya teatr tarixi, Dram nəzəriyyəsi kimi fənləri tədris edir və 2016-cı ildən həmin akademiyanın doktorantıdır. Fəlsəfə doktoru proqramı üzrə “Müstəqillik dövrü Azərbaycan teatrında türkdilli xalqlar dramaturgiyasının səhnə təcəssümü “ adlı dissertasiya üzərində çalışır və müdafiə ərəfəsindədir.
Rejissorluq, aktyorluq, müğənnilik və pedaqogika sahələrində 20 il ərzində böyük nailiyyətlər əldə etmiş Roza Zərgər qızı Allahverdiyeva hazırda yeni-yeni layihələr üzərində çalışır və aktrisa kimi müxtəlif seriallarda maraqlı xarakterlər, obrazlarla fəaliyyətini davam etdirir.
Belə ki, Roza Zərgər qızı Allahverdiyevanın himayəçilik və xeyriyyəçilik fəaliyyəti də göz önündədir. Sənətçi 4 övladından 3-nü övladlığa götürmüşdür.
Ərəb qəhvəsi
thumb|left thumb|right
(Coffea arabica) — cinsinə aid bitki növü. Qəhvə bütün dünya xalqları tərəfindən çox qədimdən qida kimi istifadə olunan təbii nemətdir. O, başqa yeyinti məhsullarından fərqli olaraq, insan üçün daha faydalıdır. Onun üstünlüyü orasındadır ki, o, lazımi miqdarda (0,2 q) qəbul etdildikdə, orqanizmin qüvvəti və fəaliyyəti xeyli artırır, eyni zamanda fiziki və zehni yorğunluq götürülür, insanda bir növ yüngüllük, xoş əhvali – ruhiyyə və əmək gümmrahlığı yaranır. Məhz bu xassəsinə görə də qəhvədən çox qədim vaxtlardan bəri bütün dünyada, xoş ətirli və dadlı qida kimi geniş istifadə olunmaqdadır.
Çoxlarımızın tanıdığı və istifadə etdiyi qəhvə – poroşok halına salınmış qəhvə ağacının toxumlarıdır. Bu ağacın isə əsil vətəni Həbəşistan və ərəb ölkələridir. Bu ölkələrdə vaxtilə qəhvə ağacları təbii halda çox geniş yayılmışdır. Bu qiymətli bitki çox qədimdən Hindistanda və Yava adalarında geniş becərilir. Lakin hazırda dünya ticarətini qəhvə ilə təmin edən əsas ölkə Braziliyadır. Braziliyada qəhvə ağaclarının beynəlxalq əhəmiyyətli plantasiyaları vardır. Bununla əlaqədar olaraq, hazırda Braziliya dünya ticarətində əsas rol oynayır.