cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baqautdin Asmetirov
Bioqrafiya
Qumuq "Molodoy Daqestaneç" qəzetində redaktor işləyir. 1928-ci ildən ədəbi yaradıcılığa çox diqqət yetirir. Bu zaman Astemirov Dağıstan Proletar Yazıçılar Birliy Orqburosunun sədri olur. 1929–1937-ci illərdə Dağıstan xalq maarif komissarı və Kommunist Partiyası Dağıstan Vilayət Komitəsinin üzvü idi. 1934-cü ildən SSRİ Yazıçılar Birliyinin üzvü seçilir. Astemirovun ilk nəşrləri Vətəndaş müharibəsi illərində ortaya çıxır. Daha sonra bir çox həvəskar dram dərnəklərinin səhnələşdirdiyi "Hücum" pyesini yazır. Astemirov tez-tez şeir və publisistik məqalələrlə çap olunur. 1932-ci ildə nəşr olunan ilk "Dağıstan şairləri" toplusunun yazarıdır. 1933-cü ildə ana dilində ilk şeirlər toplusu "Mübarizə" nəşr olunur. 1957-ci ildə "Səhər ulduzu" toplusu, "Kim təxmin edəcək?" uşaq tapmacalar kitabı, "Şeirlər" və "Zaman dəyişdi" şeir məcmuələri nəşr olunmuşdur. 1959-cu ildə Bakıda "Yıldırım" şeirlər toplusu Azərbaycan dilinə tərcümə edilir. 1961-ci ildə "Şeirlər və poemalar" kitabı dərc edilir. Sonrakı illərdə ana dilində "Qılınc və Qələm" kitabı nəşr olunmuşdur.
Dustaqlığı
1936-cı ilin noyabrında Kommunist partiyası üzvlüyündən xaric edilir. 1937-ci il aprelin 30-da Astemirov həbs olunur, əks-inqilabçı burjua-millətçi təşkilat a üzv olmaqda ittiham edilir. Dağıstanda Türkiyənin protektoratı altında burjua respublikası qurmağa cəhd etdiyi, terror aktları hazırladığı və silahlı üsyan qaldırğı planlamaqda təqsirli bilinir. 15 dekabr 1939-cu ildə 58-ci maddə ilə 20 il həbs cəzasına məhkum edildi. 17 may 1940-cı ildə həbs müddəti 15 ilə endirilir. SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığının Şimal dəmir yolu əmək düşərgəsində saxlanılır, 1955-ci ildə sərbəst buraxılır.
Astemirovun xatirəsi
Yazıçının yaşadığı Korkmasov kücəsi, 10-da ona xatirə lövhəsi qoyulur. 1999-cu ildə Mahaçqaladakı 39 nömrəli liseyə Astemirovun adı verilir.
Namiq Mailov (baş leytenant)
Namiq Abış oğlu Mailov (29 aprel 1983; Biləsuvar rayonu, Azərbaycan SSR — 27 sentyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin baş leytenantı, tank bölüyünün komandiri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Namiq Mailov 1983-cü ildə Biləsuvar rayonunda anadan olub. 2007-ci ildə hərbi məktəbdə gizirliyi oxuyub, tank komandiri kursunu bitirərək Naxçıvana yola düşüb. Ailəli idi, iki oğlan övladı var.
Hərbi xidməti
2011-ci ildə könüllü olaraq Füzuli rayonuna tank taboruna göndərilib. 2015-ci ildə nümunəvi xidmətini nəzərə alaraq zabit kurslarına göndərilir. 2016-cı ildə kiçik leytenant rütbəsi ilə bölük komandiri kimi döyüşlərdə iştirak edərək yaralanır. Aprelin 3-də yaralanmasına baxmayaraq qısa bir zamanda sağalaraq yenidən xidmətə qayıdır. Aprel döyüşləri veteranı idi. 27 sentyabrda başlayan döyüşlər zamanı bölük komandiri idi. Sentyabrın 27-də Füzuli rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə qorxmadan düşmənin üzərinə atılaraq düşmənin ön cəbhə xəttini yaran Namiq Mailov düşmənin bir neçə istehkam məntəqəsini və texnikasını məhv edir. Füzuli istiqamətində bir neçə kənd irələdikdən sonra gedən şiddətli döyüşlərdə canına bərabər tutduğu tankı ilə birlikdə qəhrəmancasına şəhid olur. Namiq Mailov oktyabrın 1-də doğulduğu Biləsuvar şəhər qəbiristanlığında torpağa tapşırılır.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Namiq Mailov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzulinin rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Namiq Mailov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Namiq Mailov ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Nandukimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Qışlaq-i Lülədərəcəmşid (Pərsabad)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 38 nəfər yaşayır (8 ailə).
Qonqurtay
Qonqurtay — Çingiz xanın soyundan gələn şahzadə və Elxanilər dövlətinin Anadoludakı canişini. Hülakü xanın Xitay tayfasından olan kəniz arvadından dünyaya gələn Qonqurtay birbaşa taxta iddia edə bilməmişdir, lakin hərbi və siyasi istedadına görə Elxanilər dövlətinin idarə olunmasında mühüm şəxslərdən olmuş, Əhməd Təkudarın 1282-ci ildə hakimiyyətə çıxmasında, onun Arqun tərəfindən 1284-cü ildə devrilməsi kimi hadisələrdə mühüm rol oynamışdır. Dövlət daxilində seçildiyi bir digər məsələ isə uzun müddət Elxanilər dövlətinin Anadolu canişini vəzifəsini yerinə yetirməsidir.
Həyatı
Qonqurtay Hülakü xanın Xitay tafasından olan kənizi Açuça Aquçi ilə olan izdivacından dünyaya gəlmişdi. Qonqurtay Hülakü xanın doqquzuncu oğlu idi və qardaşı Abaqanın hakimiyyəti dövründə əsas komandanlardan biri olaraq fəaliyyət göstərmişdi. O, iki dəfə Elxanilər dövlətinin Anadolu canişini olaraq təyin edilmiş, birinci canişinliyi Abaqa, ikincisi isə Əhməd Təkudar xan dövründə olmuşdur. Onun qışlağı Tokat yaxınlığındakı Kazova düzü, canişinliyinin mərkəzi isə Kayseri idi.
Anadoludakı canişinliyi
Qonqurtay 1277-ci ildə baş vermiş Əlbistan döyüşündən sonra Anadoludakı monqol ordusunun komandanı, Şəmsəddin Cüveyni də ona vəzir təyin edilmişdir. Bu təyinat zamanı ona Rum Səlcuqlu Sultanlığına qarşı üsyan qaldırmış türkman tayfalarına qarşı da mübarizə aparmaq tapşırılmışdı. O, Səlcuqlu taxtına iddia edən Cimri ni təqib etmiş və onun himayədarları olan Qaramanlılara hücum etmişdir. Nəticədə, Qaraman hökmdarı I Mehmed, onun oğlanları Mahmud və Qaraman əsir edilmiş və 1277-ci ilin okyabrında edam edilmişdirlər. Qonqurtay daha sonra onun adından hərəkət etmək üçün Sahib Ata ya səlahiyyət verdi. O, III Qiyasəddin Keyxosrova Qaramanoğullarını və Əşrəfoğullarını 1282-ci ildə tabe etməyə yardım etmişdir. Hər bir halda, Qonqurtay Abaqa xan ın ölüm xəbərini eşitdikdən sonra Anadoludakı fəaliyyətlərinə ara verməyə məcbur oldu.
Taxt uğrunda mübarizələrdəki iştirakı
Abaqa xanın ölümündən sonra Qonqurtay Marağada taxt uğrunda Əhməd Təkudarın iddialarını dəstəklədi və bunun qarşılığında Təkudar ona 12 iyul 1282-ci ildə Toqiyatay Xatunu - Hülakü xanın Kereit kənizi və Doqquz Xatunun qardaşqızısı - verdi. Elə eyni gündə o, yenidən Anadolu canişini təyin edildi. Lakin sonradan Təkudara qarşı taxta iddialı olan Arqunu dəstəkləməyə başladı və bu, Təkudarın ondan şübhələnməsinə səbəb oldu.
Təkudar tədricən köhnə monqol qrupu adlandırılan nestorian xristian və buddist monqol elit təbəqəsi arasında öz populyarlığını itirdi. İndi artıq Abaqa xanın oğlu və Təkudarın qardaşı oğlu Arqun daha çox sevilməyə başlanırdı. Onlar özünün dövltə işlərinə müdaxilə edəcəyi ilə hədələyən ali monqol xaqanı Xubilaya Təkudarı şikayət etmişdilər və buna görə onlara qəzəblənən Təkudar nestorian Şərq Kilsəsini ittiham etdi, onun patriarxı III Yahballahanı həbsə atdırdı. III Yahballahanın həyatı nestorian olan Qutuy Xatun tərəfindən xilas edildi. Arqun əvvəllər Təkudarı dəstəkləmiş Qonqurtayın da dəstəyini qazanmaqla taxt uğrunda mühüm irəliləyiş əldə etdi. Buna cavab olaraq, Təkudar Qonqurtayı Alinaqla əvəz etdi və həm Qonqurtayın, həm də Arqun un həbs edilməsi əmrini verdi. Qonqurtay, Qarabağ da Təkudarın qəbuluna çağırıldı. Xəyanətdə ittiham edilərək Təkudarın kürəkəni və Gürcüstan hakimi Alinaq tərəfindən həbs edilib 17 yanvar 12834-cü ildə boynu sındırılaraq edam edildi. Arqunun ordusu 4 may 1284-cü ildə Qəzvin yaxınlığında Ağxoca adlanan yerdə məğlub edildi və o, təslim oldu. Təkudar Arqunun taleyinə qərar vermək üçün anasının fikrini öyrənməyə vaxt sərf edərkən Arqun Alinaq tərəfindən həbsdə saxlanılırdı. Lakin hərbi məsələlərdən qızışan səbəblər nəticəsində saray çevrilişi baş verdi və Arqun 4 iyulda sərbəst qaldı. Təkudar öz ordusu tərəfindən 10 avqustda qətlə yetirildi. Arqun növbəti gün taxta çıxdı. Arqun, Təkudar ı Qonqurtayın edamına görə mühakimə etdi və sonda edam hökmü verildi..
Şəxsiyyəti
Həmdullah Qəzvini onu öz əsəri olan Zəfərnamə əsərində ağıllı hökmda olaraq təsvir edir. Kalavun isə onu yalnız şərəfsiz insan olaraq deyil, həm də qəddar insan olaraq təsvir edir.
Ailəsi
12 yul 1282-ci ildə Hülakü xanın Kereit kənizi və Doqquz Xatunun qardaşqızısı Toqiyatay Xatunla evlənmiş və bu evlilikdən dünyaya gələn uşaqlarından yalnız ikisi yetkinlik yaşına çata bilmişdir:
Kosovo və Metohiya muxtar vilayəti
Kosova ve Metohiya muxtar vilayəti  (serbcə Аутономна Покрајина Косово и Метохија / Autonomna Pokrajina Kosovo i Metohija;, qısa olaraq— Косме́т (Kosovo və Metohiya sözlərindən) — Serbiya da inzibati vahid. 2006-cı ildə Serbiya və Çernoqoriya və 2003-cü ildə Yuqoslaviya Federal Respublikası nın dağılmasından əvvəl həmin dövlətlərdə Serbiya tərkibində muxtariyyət kimi gedirdi. 1990-cı ildə Kosovo sosialist muxtar diyarı nın dağılmasından sonra yarandı. Faktiki olaraq Kosovo və Metohiyanın ərazisinin böyük hissəsinə 1990-cı ildən de-fakto mövcud olan və qismən tanınan Kosovo Respublikası nəzarət edir.
İnzibati bölgüsü
Kosova ve Metohiya muxtar vilayətin sahəsi 10 939 km², bu Serbiyanın ümumi ərazisinin 12,4% -ni təşkil edir. Kosovo Respublikasının inzibati bölgüsü 7 dairədən ibarətdir, muxtar vilayəti isə ondan fərqli olaraq 5 dairəyə bölünüb: Kosovo (3 117 km² və 10 bələdiyyə), Peç (2 450 km² və 5 bələdiyyə), Prizren (1 910 km² və 4 bələdiyyə), Mitroviça dairəsi (2 050 km² və 6 bələdiyyə), Kosovo-Pomoravski dairələri (1 412 km² və 4 bələdiyyə). Vilayətin tərkibində 1449 yaşayış məntəqəsi yerləşir. Onlardan 26-sı şəhər tipli yaşayış məntəqələridi.
Uber
Uber — Dünyanın ən böyük onlayn taksi sifarişi xidməti. "Uber" mobil telefondakı proqram vasitəsi ilə fərdi avtomobil sürücülərinin xidmətlərindən istifadə etməyə imkan verən avtomobil daşımaları arasında populyar online-servisdir. Əsası 2009-cu ildə sahibkarlar Trevis Kalanik və Harret Kemp tərəfindən qoyulan və mənzil-qərargahı Kaliforniya ştatının San-Fransisko şəhərində yerləşən kompaniya hazırda dünyanın təxminən 80 ölkəsinin 500-dən çox şəhərində fəaliyyət göstərir.
Tarixi
2014-cü ildə Silikon vadisində ən çox investisiya alan şirkət olmuşdu. 1.2 milyard dollarlıq yatırım ilə şirkətin ümumi dəyəri 40 milyard dolları keçmişdi.
Uber Air
"Uber Air" adlı servis yaxın illərdə Amerikanın Texas ştatının Dallas və Kaliforniya ştatının Los-Anceles şəhərlərində fəaliyyətə başlayacaq. Hava taksisi vertikal uçuş və eniş sisteminə malik nəqliyyat vasitəsidir və havaya pərlər vasitəsi ilə qalxacaq. Avstraliyanın Melburn şəhərində "Uber Air" servisi vasitəsi ilə kommersiya daşımaları 2023-cü ildə nəzərdə tutulub. İlk eksperimental uçuşlar isə artıq 2020-ci ildən test rejimində həyata keçirilə bilər.
Elektrik velosipedi
2019-cu ildə "Uber" şirkətinin Lissabon küçələrində 750 ədəd "Jump" elektrik velosipedi var idi. Həmin il iyunun 1-dən şəhərə daha 1000 ədəd belə velosiped gətirilib. Beləliklə, velosipedlərin kirayəsi üzrə xidmət bütün şəhəri əhatə edəcək. Lissabon saatda 25 kilometr sürətlə hərəkət edən bu markalı elektrik velosipedlərini alan ilk Avropa şəhəri olub. Velosipedlər təkcə pedalla deyil, mühərriklə də təchiz olunub.
Paraelm
Paraelm ( – «yaxınlığında») — elmi metodologiyanın qeyri-elmi xarakter daşıyan mövzulara tətbiqinə meylli ideoloji-hipotetik, nəzəri və psevdonəzəri anlayış və təlimlər qrupu. Bunun ən gözəçarpan nümunəsi parapsixologiyadır. Bu, psixoloji metodologiyanı özünəməxsus mövzuda – qeyri-adi, bəzən təkrarlana bilməyən psixi hadisələrlə bağlı tədqiqatlarda yaymağa çalışır. Paraelmi biliklər mövcud elmi bilik növlərinə alternativ kimi yaranır, elmi nəzəriyyələrin qurulması və əsaslandırılması meyarlarına cavab vermir və tədqiq olunan faktların rasional şərhini verə bilmir. Aksioloji və ideoloji cəhətdən paraelmi konsepsiyalar çox vaxt antisientist cərəyanları ilə əlaqələndirilir.
Ronq adası
Ronq adası (កោះរ៉ុង) — Siam körfəzində yerləşən Kambocaya məxsus olan ada. Ada turizm şəhəri olan Sianuvildən 25 km aralıda qərarlaşır. Adanın mənası kambocadan tərcümədə mağara və ya tunel məbasını verir. Bununla belə bəzi yerli əhalinin nümayəndələri Ronq isminin tarixi qəhrəmanın adı olmasını deyirlər. Qədim kxmer dilində isə Ronq sözü saxlanc yeri mənasınl verir. Ronq adası inzibati cəhətdən Preasianuk vilayəti ərazisinə daxildir. Adanın sahəsi 78 km² təşkil edir. 61 km sahil xəttinin 43 kilometri çimərlikdir. Son zamanlar adanı xaricilər daha tez-tez ziyarət edir. Kox Тut kəndi adanın cənub-şərqində yerləşir və ən çox turistlər bura gəlir. Hökumətin planlsrına görə ada turistik mərkəzə çevrilməlidir. Ancaq adada infrastruktur zəyifdir. Adaya gediş ancaq dənizlə təmin olunur.
Ronq adasının inkişafını təmin etmək məqsədi ilə hökumət adanı 99 illiyinə The Royal Group şirkətinə konseriyuma vermişdir. 2008-ci ilə isə Asiyada ilk ekoloji kurortun yaradılmasına başlanılmışdır.
«Sok San» çimərliyi yaxınlığında «Sonuncu qəhrəman» realiti-şousunun fransız versiyasınln çəkilişləri həyata keçirilmişdir.
Coğrafiya
Ronq adası cənub-şərqdən şimal-şərqə uzanmış formaya malikdir. Onun sahəsi 78 km² təşkil edir. Adanın relyefi təpəlikdir. Ən hündür nöqtəsi 317 metrdir və şimal-qərbdə yerləşir. Bu tip relyef sayəsində çoxlu çayları vardır. Onlar əsasən bulaqlarla qidalanır. Ada demək olar ki, bütünlüklə sıx cəngəlliklə örtülüdür. Ada ərazisində 23 çimərlik vardır. Bütün çimərliklərin uzunluğu 43 km təşkil edir. Çimərliklər aydın şəkildə bir-birindən ayrılır. Adanın cənubu əsrarəngiz grünüşə malikdir. Ancaq azinkişaf etmiş bölgədir. Şərqi isə geniş buxta və uzun çimərliklərə sahibdir. Sahil rifləri dəniz canlılarını özünə cəlb edir. Adanın mərkəzi əsasən platodur.
Ada ərazisinin başdan başa tropik meşələrlə örtülməsinə baxmayaraq, qanunsuz ağac qırılması burada öz izini buraxmışdır. Burada olan bitlikərin böyük əksəriyyəti tez bitən enliyarpaqlı ağaclardır. Adanın əsas bitkiləri kakos palması və Elaeis guineensisdir. Bu bitkilər əsasən sahil və vadilərdə bitir.
Tarix
Kox Ronq bu yaxınlatda məskunlaşdırılmışdır. 1975-ci ildən 1979-cu ilə qədər adada yaşayış olmamışdır. 1979-2000-ci illər ərzində isə ada Kamboca Kral Hərbi-Dəniz donanmasənın balansında olmuşdur. Ancaq 2000-ci illərdə adada ilk kənd meydana gəlir.
2000-ci illərdən Kamboca Balıqçılıq departamenti yeli sakinlər və icmalarla əməkdaşlıq edir.
Əhali və infrastruktur
thumb|Adada olan şəlalə Adada dörd kənd vardır: Kox Tut (adanın cənub-qərbində yerləşir), Prea Svay və Doem Dkeu (müvafiq olaraq şimal və şimal-şərqdə), Sok San (adanın şimal-qərbində). Ada əhalisinin 70 % balıqçılıq hesabına yaşayır. Digərləri kənd təsərrüfatında çalışır. Son zamanlar isə adada turizmin inkişafı ilə əlaqədar əhali bu sektora cəlb olunur. Bu baxımdan Kox Tut kəndi daha yaxşı inkişaf etmişdir. Burada otellərin sayı taxta evlərin sayınfan çoxdur.
Hökumətin planı adada hava limanı inşa etdirmək və yol salmaq olsada çinli investorlar layihəni tərk etdikdən sonra planın özü sual altındadır. Ölkənin turizm nazirliyi adadakı işlərin gedişindən narazıdır. Belə ki, ölkə büddəsinin böyük hissəsi turuzmdən əldə edilir.
2012-ci ildə Kox Ronq internetə qoşulmuşdur. The Royal Group şirkəti adandan materikə 30 km uzunluğunda olan kabel xətti çəkmişdir. Bu adada yeganə infrastruktur hesab edilir.
Çimərlikdə ölüm
2013-cü ildə Ronq adasında «Sonuncu qəhrəman» realiti-şousunun fransız versiasının çəkilişləri zamanı 25 yaşlı Jerad Babin kanatla hərəkət edərkən özünü pis hiss edir. Həkimlər onun dərhal yarışmanı tərk etməsini təlıb edərək həstəxanaya götürürlər. Yolda Babinin ürəyi iki-üç dəfə dayanır. Həstəxanaya çatmamış gənc ölür. TF1 kanalı yarışmanı bir il müddətinə dayandırmışdır.
Yaşar Məmmədov (əsgər)
Yaşar Talıb oğlu Məmmədov  — Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Qaraxanbəyli (Germi)
Qaraxanbəyli — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 990 nəfər yaşayır (192 ailə).
Emil İmanov
Emil İmanov — Azərbaycan alimi, implantoloq ağız cərrahı, baş həkim, beynəlxalq stomatoloji nəşriyyat "Quintessenz"in Azərbaycan bölməsinin ("Quintessenz-az" jurnalının) baş redaktoru. Azərbaycanda stomatoloji implantologiya sahəsindəki fəaliyyəti ilə məşhurdur.
Həyatı
Emil İmanov 7 yanvar 1983-cü ildə Sumqayıtda anadan olmuşdur. 1989-cu ildə 14 saylı orta məktəbə daxil olub və 1999-cu ildə bu məktəbi bitirdikdən sonra həmin ildə AzərbaycanTibb Universitetinin Stomatologiya fakültəsinə daxil olmuşdur. 2004-cü illərdə məzun olduqdan sonra 2005–2006-cı illərdə Avstriyanın tələbə mübadilə proqramı (ÖAD) ilə təqaüd qazanaraq Avstriyanın Qraz Tibb Universitetində üz-çənə cərrahiyəsi və implantologiya üzrə ixtisaslaşma keçmişdir. 2009–2011 ci illərdə Finlandiyada və Almanyanın Freiburg, Erlangen, Ulm, Nürmberq şəhərlərinin tibb universitetlərində və özəl klinikalarında implantalogiya ixtisası üzrə qısa müddətli kurslar keçmişdir. 2012–2014 illərdə Almaniyanın İohann Volfqanq Göte adına Frankfurt Universitetində Oral İmplantologiya üzrə Master təhsili almışdır.
Ailəlidir. Üç övladı var.
Əmək fəaliyyəti
2010-cu ildən etibarən Estetik Dişhəkimliyi Akademik Dərnəyinin sədr müavinidir.
2015–2019-cu illərdə Beynəlxalq İmplantoloqlar Cəmiyyətinin (ITI — ) Azərbaycan üzrə ölkə üzrə nümayəndəliyinin direktoru olmuşdur.
2016–2020-ci illərdə Azərbaycan İmplantoloqlar Birliyinin Prezidenti olmuşdur.
Elmi fəaliyyəti
2009-cu ildə Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən tədris vəsaiti olaraq təsdiqlənmiş, tibb tələbələrinin elmi-praktiki inkişafı üçün nəzərdə tutulmuş "Stomatoloji praktikada yerli anesteziya" tədris vəsaitinin həmmüəllifidir. İlk dəfə olaraq bu kitabda bütün anesteziya üsulları klinik olaraq insan üzərində animasiya şəklində göstərilmişdir. Həmin videoanimasiyalar kitab daxilindəki diskdə yer almışdır.
2009-cu ildən nəşr olunan "Stomatologiya" və "Dental İmplantalogiya" elmi praktik jurnallarının təsisçisidir.
2014-cü ildən beynəlxalq stomatoloji nəşriyyat olan Quintessenz-in azərbaycan bölməsinin (Quintessenz-az jurnalının) baş redaktorudur.
NGC 4965
NGC 4965, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. SBcd tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Havaptux monastırı
Havaptux monastırı — Kəlbəcər rayonunun Vəngli kəndində, Gəncəsər monastırından 5 km cənubda yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Tikili Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən yerli əhəmiyyətli abidə kimi qeydiyyata alınmışdır.
Tarixi
Kilsənin inşa olunma tarixi və sifarişçisi haqqında məlumat onun giriş qapısı üzərindəki timpanda yerləşdirilmiş doqquz sətirlik kitabədə qeyd edilmişdir: 1163-cü ilin yayında, Vaxtanqın oğlu Həsən və onun həyat yoldaşı Mamkanın dövründə mən, ter Qriqorun bacısı oğlu ter İohann və qardaşımın oğlu Georq, digər qardaşların köməyi ilə ruhumuzun xilas olması üçün valideynlərimizin xatirəsinə bu kilsəni inşa etdirdik... Digər bir kitabədə isə 1223-cü ildə kilsənin Həsən Cəlal tərəfindən bərpa etdirilməsindən bəhs edilir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Kompleks kilsə, narteks və kiçik sövməədən ibarətdir. Onların ətrafında dövrümüzə tam vəziyyətdə çatmamış digər tikililərin də qalıqları vardır. Kilsənin şərqində təpənin yamacında orta əsrlərə aid geniş məzarlıq vardır.
Monastırın əsas kilsəsi planda düzbucaqlı formaya va tağtavana malik zal kilsələrdəndir. Kilsənin divarları kobud əhəngdaşı bloklarından hörülmüşdür.
Qərb tərəfdən kilsə binasına planda kvadrat formasına malik, kiçik ölçülü, apsidasız bina birləşir. Həm kilsənin, həm də həmin binanın qapıları cənub tərəfdə olmaqla, onlar üçün ümumi olan narteksə açılır. Narteks binasının inşasında kobud çaydaşılarından istifadə edilmiş, damı isə taxta şalbanlarla örtülmüşdür.
Pol Qrem
Pol Qrem — İngilis əsilli Amerikalı kompüter alimi, esseist, sahibkar, vençur kapitalisti və yazıçı. O, daha çox Lisp proqramlaşdırma dili üzərindəki fəaliyyəti, keçmiş Viaveb startapı (sonradan Yahoo! Mağazası adlandırıldı), nüfuzlu startap akseleratoru və toxum kapitalı firması Y Combinator-un həmtəsisçisi, yazıları və Hacker News ilə tanınır.
2008-ci ildə Cessika Livinqston ilə evləndi. İki uşaqları var və İngiltərədə yaşayırlar.
NGC 6132
NGC 6132, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. Sab tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Daxau həbs düşərgəsi
thumb|300px|[[ABŞ əsgərlərinin müharibədən sonra Daxau düşərgəsinin girişində növbə tutuması. (1945)]] Daxau həbs düşərgəsi - Üçüncü Reyx tərəfindən İkinci dünya müharibəsi dövründə Almaniyada yaradılmış Nasist həbs düşərgəsi. Daxau düşərgəsi Münhen əyalətinin 16 km şimalqərbində istifadə olunmayan ağırtexnika zavodunun yerində açılmışdır. Daxau həbs düşərgəsini digərlərindən fərqləndirən əsas cəhətlərdən biri bu düşərgənin fəaliyyətə başlayan ilk düşərgə olmasıdır. 22 mart, 1933 Alman Nasional Sosialist Fəhlə Partiyasının qərarı ilə açılan düşərgədə Yəhudilər başda olmaqla əsasən siyasi məhbuslar saxlanılırdı. Daxau düşərgəsi Yohannes Hesters tərəfindəndə ziyarət olunmuşdur. Azərbaycanlı partizan Əhmədiyyə Cəbrayılovda Daxu həbs düşərgəsində bir müddət saxlanılmışdır.
Toiyabea
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Qaracaağılı (Germi)
Qaracaağılı — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 135 nəfər yaşayır (30 ailə).
Pənah xan Makinski
Pənah xan Makinski — məşhur Makinskilər ailəsinin üzvü, Maku xanları nəslinə mənsub İrəvan şəhərinin məşhur bəylərindən biri. O, İrəvan şəhər Dumasının deputatı, kollej müşaviri kimi vəzifələrdə çalışmış və şəhərdə xeyriyyəçiliklə məşğul olmuşdur.
Həyatı
Maku xanı Əhməd xan oğlu Hüseyn xandan olma nəvəsi olan Əhməd xan Qacar imperiyasından Rusiya imperiyasına köç etmiş və İrəvan şəhərində məşkunlaşmışdır. Bundan sonra ailə həm də Makinskilər adlandırılmağa başlamışdır. Əhməd xanın oğlu Süleyman xan (1819–1862) Pənah xanın atasıdır. Beləliklə, Pənah xan mənşəcə Oğuzların Bayat tayfasına mənsub olmaqla birlikdə, Maku xanları ailəsinə mənsubdur.
Pənah xan ibtidai təhsilini molla yanında almış, daha sonra şəhər məkttəbini və gimnaziyanı bitirmişdir. Bir qədər sonra İrəvan şəhər dumasındakı azsaylı müsəlman deputatlardan biri olmuşdur. İrəvan şəhərinin sosial həyatında aktiv rol oynamış, xeyriyyəçiliklə və maarifçiliklə məşğul olmuşdur. XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq azərbaycanlı teatr həvəskarlarının İrəvan şəhərində tamaşalar üçün toplandıqları məkanlardan biri də Pənah xan Makinskinin evi olmuşdur. Həmin tamaşaların arasında Mirzə Fətəli Axundzadənin "Müsyö Jordan və dərviş Məstəli şah" (1901, 1903, 1904, 1905, 1906), Vasaq Mədətov Nəzminin "Qırt-qırt" (1900, 1903), "Tamahkarılq düşmən qazanır" (1903, 1905, 1906), Nəcəf bəy Vəzirovun "Hacı Qənbər" (1904, 1908), "Ev tərbiyəsinin bir şəkli" (1905, 1906, 1908), Rüstəm xanın "Əqdi biməhəbbət" (1906), Namiq Kamalın "Vətən" (1908), Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "Bəxtsiz cavan" (1909, 1910) pyesləri var idi. Pənah xan və digər irəvanlı ziyalılar dövlətə müraciət edib, Azərbaycan türkləri üçün məktəb açılmasını istəsələr də müsbət cavab ala bilmirlər. Bundan sonra 1898-ci il martın 29-da Göy Məsciddə toplanan 104 nəfər məktəbi özləri açmaq qərarına gəlirlər və bunun üçün 14 nəfərlik komissiya seçirlər. Əliqulu xan İrəvanskinin rəhbərlik etdiyi komissiyaya Pənah xan da daxil edilir. Komissiya üzvləri məktəbin işlərinə nəzarət etməli və hər biri ən azı həftədə 3 saat məktəbdə olmalı idilər. Məktəbin maliyyələşdirilməsi də bu şəxslərin üstünə düşdüyündən bunun üçün ayrıca cədvəl tutulur. Cədvəldən aydın görünür ki, Abbasqulu xan İrəvanski hər il 50 manat, Pənah xan Makinski də 50 manat, qalan 17 nəfərin hərəsi 25, 31 nəfərin hərəsi 15, 54 nəfərin hər biri 10 manat vermişlər. Pənah xan 1905–1907-ci illər Erməni-Müsəlman qırğınlarında ziyan çəkmiş irəvanlı soydaşlarına yardım etmək üçün aksiyalar təşkil ettmiş, toplanmış pulları ziyan görmüş şəxslərə paylamışdır.
Evi
Pənah xan tərəfindən tikdirilmiş ev və ya imarət İrəvanın Azərbaycan türklərinə sahib olan tarixi memarlıq abidələrindən biri olmuşdur. Bir zamanlar dövlət əhəmiyyətli memarlıq abidəsi olan bu ev 1960–1970-ci illərdə baxımsızlıqdan məhv olmaq həddinə çatmışdır. Hal-hazırkı vəziyyəti bəlli deyil. Bu evdə Çar Rusiyası zamanı İrəvan azərbaycanlılarının mühüm görüşləri keçirilmiş, xeyli sayda teatr tamaşaları təşkil edilmişdir. Pənah xan Makinskinin evinin yerləşdiyi ərazi isə son vaxtlaradək Pənah xan meydanı və yaxud Pənah xan bulvarı adlanırdı.
Ailəsi
Atası Süleyman xan Rusiya İmperator Ordusunda xidmət etmişdir. Əli xan adlı oğlu olmuş və o, Taci xanımla evlənmişdir. Bu evlilikdən Süleyman xan, Tamara xanım, Səltənət xanım, Dövlə xanım adlı qızlar dünyaya gəlmişdir. Pənah xanın Əli xandan olma törəmələri Sovet hakimiyyəti dövründə təqiblərə məruz qalmışdır.
Timur Məmmədov
Timur Əli oğlu Məmmədov — Azərbaycan dövlət xadimi, Azərbaycan SSR ticarət naziri (1984–1987).
Həyatı
Timur Əli oğlu Məmmədov 1925-ci ildə anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirmişdir.
Əmək fəaliyyətinə 1941-ci ildə mühasib kimi başlamış, qısa müddət sonra Sovet Ordusunda xidmət etmiş və Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı olmuşdur. 1950-ci ildən Qasım İsmayılov rayon istehlak cəmiyyətinin şöbə rəisi, "Azərittifaq"ın müfəttişi, şöbə və idarə rəisi vəzifələrində işləmişdir. 1961-ci ildən Bakı Ərazi İstehsal Sovxozlar İdarəsinin böyük iqtisadçı-maliyyəçisi, Bakı Şəhər İctimai İaşə İdarəsində şöbə rəisinin müavini, şöbə rəisi, sonradan idarənin rəisi, eləcə də Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin ticarət şöbəsinin referenti, baş referenti olmuşdur.
Timur Məmmədov 1974-cü ildən Azərbaycan SSR Ticarət Nazirliyində şöbə rəisi, "Azərittifaq" sədrinin müavini, Azərbaycan SSR Dövlət Plan Komitəsinin şöbə rəisi, Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti İşlər İdarəsinin ticarət və məişət xidməti şöbəsinin müdiri olmuşdur. 12 may 1984-cü ildə Azərbaycan SSR ticarət naziri vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Timur Məmmədov 1949-cu ildən Sov.İKP üzvü olmuş, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XI çağırış deputatı seçilmişdir.
Qazaxıstan-Niderland münasibətləri
Qazaxıstan-Niderland münasibətləri — Qazaxıstan və Niderland arasında ikitərəfli diplomatik əlaqələr. Dövlətlər Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvləridir. Hollandiyanın Astanada səfirliyi var. Qazaxıstanın Haaqada səfirliyi var. Ölkələr arasında münasibətlər rəsmi olaraq 1992-ci ildə qurulub.
2017-ci ilin sentyabrında iki ölkə diplomatik münasibətlərin 25 illiyini qeyd edir. Qazaxıstanın Niderlanddakı səfiri ölkələr arasında əlaqələrdən məmnunluğunu ifadə edərək, ölkələr arasında diplomatik münasibətlər qurulandan bəri siyasi, iqtisadi və sosial əməkdaşlığın inkişaf etdiyini və Qazaxıstanın Niderland Avropada əsas iqtisadi ticarət tərəfdaşı kimi gördüyünü qeyd edib.
Ticarət
Dövlətlər arasında ticarət kənd təsərrüfatı, neft, kimya və maşınqayırma sənayesində qurulur.
Hollandiya Qazaxıstana birbaşa xarici investisiyaların ən böyük mənbəyidir. 1991-2019-cu illərdə Hollandiyadan Qazaxıstana 90,4 milyard ABŞ dolları birbaşa xarici investisiya (BXİ) göndərilmişdir. 2019-cu ildə Hollandiya şirkətləri Qazaxıstan iqtisadiyyatına 7,3 milyard ABŞ dolları sərmayə qoyub ki, bu da bu illik ümumi XBİ-nin 30,2%-ni təşkil edir. Niderland Mərkəzi Asiya ölkəsində ən böyük investor olaraq qalır.
2002-ci ildə birbaşa xarici sərmayələri və ticarəti təşviq etmək məqsədilə müvafiq investisiyalara və kapitala ədalətli və ədalətli münasibət üçün çərçivə quran ikitərəfli investisiya müqaviləsi imzalanmışdır.
Dövlət səfərləri
2015-ci ildə Niderlandın Baş naziri Mark Rutte Astanada Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayevlə görüşmüş və Avropa İttifaqı ilə Qazaxıstan arasında Genişləndirilmiş Tərəfdaşlıq və Əməkdaşlıq Sazişinin imzalanmasını təsdiq etmişdir.
Diplomatik missiyalar
Qazaxıstanın Haaqada səfirliyi var.
Hollandiyanın Astanada səfirliyi var.
Tracyina
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Composer
Composer — PHP proqramlaşdırma dili üçün yaradılmış çox platformlu (cross-platform) paket idarəetmə sistemi. PHP tətbiqləri və tətbiq içərisində istifadə olunan kitabxanalar üçün asılılıq idarəetməsini (dependency management) təmin edir. Nils Adermann və Jordi Boggiano tərəfindən hazırlanıb və ilk versiyası 1 mart 2012 tarixində yayımlanıb. Composer yaradılan zaman Node.js-in "npm" ve Ruby-nin "bundler" sistemlərindən yararlanıb.
Composer komanda sətrindən işə salınır və tətbiqlə əlaqəli kitabxanaları tətbiq içərisinə qurur. Qurulan kitabxanaların əlaqəli olduğu başqa kitabxanalar varsa onlar da avtomatik olaraq qurulur. Bundan əlavə, Composer packagist adı verilən ortaq bir mənbədən icazə verilən kitabxanaların tətbiqdə rahatlıqla qurulmasına da imkan verir. Yüklənən kitabxanaların tətbiqdə avtomatik olaraq yüklənməsi (autoload) üçün infrastruktur da təqdim edir.
Qılıçxanlı (Germi)
Qılıçxanlı — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 137 nəfər yaşayır (27 ailə).
NGC 394
NGC 394 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 2985
NGC 2985, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Yəzidiyyə (islam)
Yəzidiyyə — Şimali Afrika ibadiliyinin əsas qollarından biri. 784-cü ildə Əbu Küdamə Yəzid ibn Fəndin İfrani tərəfindən qurulmuş məzhəbin davamçıları Əbu Yəzid Nükkarinin başçılığı ilə İfriqiyyədə hakim Fatimilərə qarşı üsyan qaldırmışdılar. Onlar 944-cü ildə Əl-Qeyrəvanı fəth etmiş və Sus şəhərini mühasirəyə almışdılar, lakin 947-ci ildə məğlubiyyətə uğramışdılar. Yəzidiyyə məzhəbinin davamçılarının Cerba adasında hələ də mövcud olduğu güman edilir. Onlar hakim vəhbi ibadiliyindən ayrılmışdılar. Yəzidiyyənin ana qolu olan vəhbi ibadiliyi qorunub-saxlanılmış ibadi mətnlərinin əksəriyyətinin əlaqəli alimlərə aid edildiyinə görə ibadilikdə ən çox yayılmış düşüncə məktəbi olmuşdur.
Hinlopen boğazı
Hinlopen boğazı - Şimal Buzlu okeanında yerləşən Norveçə məxsus Şpisbergen arxipelaqına daxil adalar arasında yerləşir. Şimal-şərq Torpağı adasını Qərbi Şpisbergen adasından ayırır. Uzunluğu 150 km, eni 10–60 km arası dəyişir. Şimalda dərinlik 150 m, cənubda isə 100 km təşkil edir. Onun daxilində kiçik adalar vardır. Boğaz Holland taciri Teymen Yakobs Hinlopenin şərəfinə adlandırılmışdır.
Tretman
Tretman - ssenari ni başdan-sona mühüm detallara ümumiləşdirib oxuyucuya çatdıran yazı. Tretman sinopsis dən daha uzun, ssenari dən daha qısa olmaqla sinopsisdən sonrakı, ssenaridən əvvəlki mərhələ hesab olunur. O, 40-50 səhifə, bəzən az və ya çox ola bilər. Tretmanda ssenaridən fərqli olaraq sinopsis kimi dialoqlara yer verilmir. Tretman film sənayesində çox önəmli hesab olunur və ideanın satılması yollarından biridir.
Etimologiyası
Tretman fransızcakı traitement sözündəndir. Hərfi mənası proses, müalicə deməkdir.
Elçin Mahmudov
Elçin Cəmil oğlu Mahmudov (7 iyun 1998; Kəngərli, Ağdam rayonu, Azərbaycan — 2 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elçin Mahmudov 7 iyun 1998-ci ildə anadan olmuşdur. Ağdam rayonunun Kəngərli kənd sakinidir. 2005-2016-cı illərdə Ağdam rayon 45 nömrəli köçkün tam orta məktəbində təhsil almışdır. Ailəli idi. Aydın və Ümid adlı 2 oğlu yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Elçin Mahmudov 2017-2018-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. 2019-cu ildən eyni hərbi birləşmədə müddətdən artıq hərbi xidmət qulluqçusu olaraq hərbi xidmətini davam etdirmişdir.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elçin Mahmudov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində tankçı olaraq iştirak etmişdir. Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Elçin Mahmudov 2 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Ağdam rayonunun Quzanlı qəsəbəsində yerləşən Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Mahmudov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elçin Mahmudov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikası ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirərkən cəsarət və fədakarlıq göstərmiş, habelə təşəbbüskar və qətiyyətli hərəkətlər nümayiş etmiş Elçin Mahmudov ölümündən sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Qışlaq-i Ağababa (Germi)
Qışlaq-i Ağababa — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 205 nəfər yaşayır (40 ailə).
Traversia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Azərbaycan İdman Jurnalistləri Assosiasiyası
Tarixi
Ölkəmizin idman mediası yaradıcı əməkdaşlarının milli birliyi missiyasını həyata keçirən Azərbaycan İdman Jurnalistləri Assosiasiyası - AİJA 1995-ci ildə yaradılıb.
Fəaliyyət
Ölkə idmanımız, olimpiya hərəkatımız kimi, idman mediamızın da beynəlxalq əlaqələri getdikcə genişlənir. Azərbaycan İdman Jurnalistləri Assosiasiyası ölkə daxilindəki uğurlu fəaliyyəti ilə yanaşı beynəlxalq əlaqələrini də möhkəm təməllər üzərində qura bilib. Yaranışından bir il sonra, 1996-cı ildə Beynəlxalq İdman Mətbuatı Assosiasiyasına - AIPS müraciət edərək dünya idman və media aləmində yüksək nüfuza malik bu təşkilata  müvəqqəti üzv statusu alıb. 1997-ci ilin mayında isə AİJA dünya idman mediası yaradıcı birliyinin, yəni AIPS-in tam hüquqlu üzvü seçilib, Nizamnaməyə uyğun olaraq AIPS ətrafında birləşən milli assosiasiyalar eyni zamanda təşkilatın qitə bölmələrinə daxil olmalıdırlar. Azərbaycana Asiya seksiyasında yer ayırmışdılar. Təşkilatın rəhbəri Eldar İsmayılov hələ o vaxt, 13 il əvvəl İspaniyada  gərgin danışıqlar apararaq AIPS rəhbərliyini ölkəmizin əsasən Avropa dəyərlərinə  sadiqliyini və bu istiqamətdə  inkişaf perspektivlərini sübut edə bildi. Beləliklə Azərbaycan İdman Jurnalistləri Assosiasiyası qurumun aparıcı qitə təşkilatında - Avropa İdman Mətbuatı İttifaqında (UEPS), hazırda AIPS EUROPE adlanan qurumda özünə layiq yer tuta bildi.
Struktur
Prezident - Eldar İsmayılov
Baş katib - Rövşən Binnətli
1-ci vitse-prezident - Nərgiz Mahmudzadə
Vitse-prezident - Natiq Nəsirov
İcraiyyə Komitəsinin üzvü - Cavid Allahverdiyev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü - Həsənağa Əliyev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü - Rizvan Cəfərov
İcraiyyə Komitəsinin üzvü - Zahid Teymurov
Nadtereçnoye
Nadtereçnoye — Çeçenistan Respublikasının Nadterek rayonunda kənd.
Nadtereçnoye eyni adlı kənd sovetliyinin mərkəzidir. Kənd sovetliyinə Mineralnı xutoru da daxildir.
Coğrafiya
Kənd Terek çayının sağ sahilində, Znamenskoye kənd mərkəzindən 20 kilometr cənub-şərqdə və İşerskaya dəmiryol stansiyasından 28 kilometr aralıda yerləşir. Kənd üçün Aşağı Naur adıda istifadə edilir.
Ən yaxın yaşayış məntəqələri: qərbdə - Yuxarı Naur kəndi (8 km), şimal-şərqdə - Mekenskaya və Savelievskaya kəndləri, şimal-qərbdə - Naurskaya kəndi, cənubda - "Mineralnı" xutoru, şərqdə - Meken-Yurt (8 km) və Podqornoye kəndləri.
Tarix
Kənd XVI əsrdə burada Qreben kazakları tərəfindən qurulur. 1715-ci ildə I Pyotrun əmri ilə kənd sol sahilə köçürülür. Köhnə yerdə sonradan çeçen kəndi olan Nijni Naur (indiki Nadtereçnoye kəndi) qurulur.
Mənbələrə görə Naur kəndinin yeni məskunlaşması 18-ci əsrin sonunda baş vermişdir. 1748-ci ilin sənədlərində yalnız "Naverene" və "Meken" yollarından bəhs olunur. 1769-cu ildə Terekin sol sahili kazak kəndliləri ilə yenidən məskunlaşdırılır.
1859-cu ildə Qafqaz müharibəsinin nəticəsi müəyyən edildikdə, İmam Şamilin keçmiş silahdaşları Xanaki Mamakayev və Çala Visinciyev rusların tərəfinə keçən Laxa Nevrada məskunlaşdılar. Hər ikisi zabit rütbəsi alır və Pritereçyedeki torpaqları əldə edir. Gəncliyində Xamaki Mamakayev artıq ərəb və rus dillərini yaxşı bilirdi ki, bu da ona uzun müddət kəndin rəhbəri vəzifəsini tutmağa imkan verirmişdir.
1886-cı ildə "Nijne-Naurski kəndinin ailə siyahısı"-nın tərtib edilməsi zamanı Laxa-Nevre əhalisi 2098 nəfər olaraq qeydə alınır. 19-cu əsrin sonu 20-ci əsrin əvvəlləri Laxa-Nevre üçün çiçəklənmə dövrü olur, kənd hər cəhətdən böyüyür və inkişaf edir. Əkinçilik və müxtəlif sənətkarlıqlar tərəqqi tapır. 1916-cı ildə əhalisi 3508 nəfərə qədər artır və torpaq sahəsi 9477 dessiatin (demək olar ki, 10 min hektar) olur. Bu da adambaşına 2,7 dessiatin torğın düşməsi demək olur. 1917-ci ildə Rusiyada baş verən inqilabdan sonra və Vətəndaş Müharibəsi dövründə, burada yerləşən Terek üzərindəki strateji bərə keçidi səbəbindən Nijni-Naur kəndi dəfələrlə döyüşən tərəflərin əlinə keçir.
8 mart 1926-cı ildə Nijne Naur kəndində mərkəzi olan Nadterek rayonu qurulur. Yalnız 1965-ci ildə rayon mərkəzi Znamenskoye kəndinə köçürülür.
Böyük Vətən müharibəsi zamanı almanlar Terek sahillərinə çatır. Müharibə dövründə Nadterek rayonu nasist işğalçılardan müdafiə qərargahı Laxa-Nevre kəndində yerləşirdi. Buna görə kənd alman aviasiyası tərəfindən bir neçə dəfə bombardman edilir. Bombalamaqla yanaşı, hər gün artilleriya atəşinə məruz qalır. Lakin çeçen döyüşçülərinin Nasist Almaniyası üzərində qələbəyə yaxınlaşmasına verdiyi böyük töhfəyə baxmayaraq, 23 fevral 1944-cü ildə bütün çeçen xalqı Qazaxıstana və Orta Asiyaya sürgün edilir.
Bu axın içərisində Qazaxıstanın Karağandı vilayətinə deportasiya edilmiş Nijni Naur sakinləri də var idi. Rus köçkünlərin yaşadığı kəndin adı dəyişdirilərək Nadtereçnoye kəndi adlandırılır. 1957-ci ildə çeçenlər tarixi vətənlərinə qayıdırlar.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya Əhali siyahıyaalmasına görə kəndin etnik tərkibinin 99,39% ni çeçenlər, 0,61 % ni isə digərləri təşkil edir.
VIII David
Gənclik dövrü və taxta çıxması
VIII David monqollar tərəfindən edam edilən çar II Demetre nin ən böyük oğludur. Elxanilər in Anadolu yürüşlərindəki hərbi uğurlarına görə Elxani hökmdarı Keyxatu xan tərəfindən Gürcüstan krallığı ona verilmişdi. Ondan əvvəl hakimiyyətdə olan əmisi oğlu II Vaxtanq kimi o da yalnız ölkənin şərq hissəsində hökm sürürdü. Ölkənin qərbində isə monqollardan asılı olmayan, müstəqil İmereti krallığı mövcud idi.
Monqollarla münasibətlər
VIII David 1295-ci ildə Elxanilər arasında başlanmış hakimiyyət mübarizəsində Baydu xan ı dəstəkləyir. Ancaq Baydu xanın 1295-ci ildə öldürülməsindən və Elxani taxtına Mahmud Qazan xanın çıxmasından sonra VIII David çətin vəziyyətdə qalır. Qazan xan VIII Davidin paytaxt Təbriz ə gəlməsini əmr edir. Atası II Demetrenin oxşar dəvətlə edam edildiyini nəzərə alan çar, Qazan xanın əmrinə tabe olmadı və müharibə hazırlıqlarına başladı. Qazan xan Gürcüləri cəzanlandırmaq üçün Gürcüstana ordu göndərdi. Lakin göndərdiyi ordu müvəffəqiyyətsizliyə uğradı. Bu hadisələrdən sonra Qazan xan 1299-cu ildə VIII Davidin hakimiyyətini tanımadığını elan etdi. V Georgi yeni çar elan edildi.
Elxanilər tərəfindən taxta çıxarılmasına baxmayaraq, V Georginin hakimiyyəti yalnız paytaxt Tiflis də keçərli idi. 1302-ci ildə Qazan xan V Georginin yerinə taxta III Vaxtanq ı keçirdi. Yeni çar Elxanilərə qarşı üsyan qaldıran qardaşı VIII Davidin üzərinə hücum etsə də müvəffəqiyyət əldə edə bilmədi. İki qardaşdan heç biri qalib gəlmədiyi üçün tərəflər arasında atəşkəs imzalandı. Həmçinin VIII David hakimiyyətin ortağı və Alastani knyazı olaraq tanındı. VIII David Məmlüklər və Bizans İmperiyası ilə yaxşı əlaqələr qurmağı bacardı və bunun vasitəsilə 1305-ci ildə Qüds dəki Gürcü Pravoslav Kilsəsinin monastırlarını və kilsələrini bərpa etdirdi.
III Vaxtanqın 1308-ci ildə ölümündən sonra VIII David yenidən ölkənin rəhbərliyini əlinə aldı. VIII David isə 1311-ci ildə vəfat etdi. Ondan sonra taxta oğlu VI Georgi keçdi
Albaniya Demokratik Cəbhəsi
250px|thumb|right|Albaniya Xalq Sosialist Respublikasının gerbi.
Albaniya Demokratik Cəbhəsi — 1942-ci ildə yaradılmış Albaniya Əmək Partiyasının rəhbərlik etdiyi kommunist siyasi təşkilat. Təşkilat partiyanın bütün digər kütləvi təşkilatlarını özündə birləşdirmiş, partiyanın mədəni-ictimai proqramlarının xalqa həyata keçirilməsinə və seçkilərə namizədlərin irəli sürülməsinə cavabdeh olmuşdur.
Şəmil Əsgərov
Şəmil Mehbalı oğlu Əsgərov  (d. 2 avqust 1973, Gədəbəy rayonu — ö. 7 yanvar 1994, Gədəbəy rayonu) — Azərbaycanlı şəhid.
Həyatı
Əsgərov Şəmil Mehbalı oğlu 1973-cü ildə avqustun 2-də Gədəbəy rayonu Qaraməmmədli kəndində kolxozçu ailəsində anadan olmuşdur. 1990-cı il-də Qaraməmmədli kənd orta məktəbini bitirib. Bakıda SPTU-nun 101 nömrəli məktəbinə daxil olub. 1991-ci ildə həmin məktəbi bitirib. İxtisası sürücü, çilingərdir. 1992-ci ildə aprelin 1-də Gədəbəy rayon hərbi komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılıb. İvanovkada yerləşən hərbi hissədə xidmətə başlamışdır. Başkəndin alınmasında, Mutudərə və Pereval döyüşlərində iştirak etmişdir. 1994-ci ilin yanvar ayının 7-də Pereval döyüşündə həlak olmuşdur.
Nobel Mükafatı Muzeyi
Nobel Mükafatı Muzeyi — (əvvəlki adı Nobel Muzeyi [ Nobelmuseet ] ), İsveçin mərkəzi Stokholmdakı köhnə şəhər olan Qamla Standakı (Köhnə şəhər) Sturtoret meydanının şimal tərəfindəki keçmiş Birja Binasında (Börshuset) yerləşir. (İsveç Akademiyası və Nobel Kitabxanası da eyni binadadır.) Nobel Mükafatı Muzeyində, Nobel mükafatı və Nobel mükafatçıları haqqında məlumatlarla yanaşı, mükafatın qurucusu Alfred Nobel (1833–1896) haqqında məlumatları da özündə əks etdirən eksponatlarda nümayiş etdirilir. Muzeydə daima nümayiş olunanlar; şəxsi həyat hekayələri ilə birlikdə təqdim olunan Nobel mükafatı laureatlarının bağışladığı bir çox eksponatlardır.
Tarixi
thumb|upright|left|Stokholmda Nobel Mükafatı Muzeyi Nobel Muzeyi 2001-ci ilin yazında Nobel mükafatının verilməsinin 100 illiyi şərəfinə açıldı. Erika Lanner muzeyin yeni direktoru olması ilə yanaşı muzeyin adı 2019-cu ildə Nobel Mükafatı Muzeyi olaraq dəyişdirildi.
Muzeyin manifestinə görə buradakı mahiyyət "Nobel mükafatçıları və onların qazandıqları uğurların, habelə Nobel mükafatı və Alfred Nobelin xatirəsini canlandıran" eksponatların olmasıdır. Bu məqsədlərə çatmaq üçün muzey bistro və dükanına əlavə olaraq; elmlə əlaqəli sərgilər, filmlər, teatr tamaşaları və müzakirələri təqdim edir. Muzey sərgilərində Mariya Küri, Nelson Mandela və Vinston Çörçill kimi görkəmli Nobel mükafatçılarıda var.
Muzey tez-tez “Elm eskizləri”, Nobel kəşflərinin öz eskizləri ilə çəkilən 42 Nobel mükafatçısı ilə bir foto sərgi təqdim olunur. Bu sərgi Dubay və Sinqapur da daxil olmaqla dünyanın digər yerlərində də nümayiş etdirilib. thumb|Öncəki sərgilərin birində Nobel Muzeyində nümayiş olunan [[Fullerenlər|Fulleren modeli.]] Muzeydəki parçaların hər hansının maketini evinə aparmaq istəyən qonaqlar üçün Alfred Nobel və muzeylə əlaqəli əşyaların olduğu xatirə mağazası mövcuddur. Ən populyar əşyalardan biri Alfred Nobelin tünd şokaladdan hazırlanan qızıl medaldır. Başqa birisi isə jalapeño bibəri ilə ətirli İsveç "dinamit" konfetidir. 2011-ci ildə suvenir mağazası Nobelin həyatını simvolizə edən rəsmlər çəkən rəssam Artan Mansuri ilə əməkdaşlıq etdi. Bundan əlavə, dükanda uşaqlar üçün bir çox öyrədici oyuncaqlar, Nobel mükafatı laureatları haqqında kitablar və yalnız Nobel Muzeyi mağazasında olan unikal əşyalar təqdim olunur.
Burada Nobel şokaladının, İsveç tortları, həmçinin nahar və şam yeməyinin təqdim olunduğu Bistro Nobeldə var. Bistroda Nobel dondurması da verilir; bu dondurmaya yalnız Nobel Bistroda rast gəlmək olar. Nobel çayı ümumiyyətlə hər il Nobel ziyafətində verilir.
NGC 2254
NGC 2254, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Təkbuynuz bürcü istiqamətində yerləşir. I2p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Avtomobil benzinləri
Avtomobil benzinləri
DÜİST 2084-77 üzrə benzin markaları: A-72, A-76, Aİ-93, Aİ-92, Aİ-95 (Ekstra), Aİ-98. A hərfi benzinin avtomobil benzini olduğunu göstərir. Rəqəm isə benzinin malik olduğu oktan ədədidir. İ hərfi isə oktan ədədinin tədqiqat üsulu ilə müəyyən olduğunu bildirir.
A-72 benzini katalitik krekinq benzinlərinin əsasında birbaşa emal və termiki krekinq benzinini əlavə etməklə hazırlanır.
A-72 benzini katalitik krekinq və katalitik riforminq benzinlərinin əsasında və 15-30% birbaşa emalın yüngül benzini və müəyyən qədər termiki krekinq benzini əlavə etməklə hazırlanır. Yüksək oktanlı komponentlərin (alkilbenzin, toluol) əlavə olunması və eləcə də etil mayesinin köməyi ilə oktan ədədi 76 vahidə qədər yüksəldilir.
Aİ-93 benzini yumuşaq rejimli katalitik riforminq (45-80%) benzini əsasında 10-15% toluol və 8-10% alkil benzin, həmçinin butan-butilen fraksiyasını (5-7%) əlavə etməklə hazırlanır. Bu, etil mayeli benzin adlanır. Etilsiz Aİ-93 benzini də vardır ki, bu benzin sərt rejimli katalitik krekinq benzini (70-75%) əsasında, 25-28% alkilbenzin və izopentan və 5-7% butan-butilen fraksiyası əlavə etməklə hazırlanır.
Yüksək sinifli minik avtomobillərinin mühərriklərində “Ekstra” benzini də tətbiq olunur. Bu benzinin oktan ədədi 95-dir. Etilsiz benzindir. Fiziki-kimyəvi göstəricilərinə görə Aİ-93 və Aİ-98 benzinləri arasında mövqe tutur.
Aİ-95 (Ekstra) – antidetonasiya aşqarlı benzinlərdir. Yüngül distillatların katalitik krekinqdən alınmış benzindən və aromatikli izoparafin komponentli qaz benzinlərinin qarışığından alınır. Keyfiyyətcə bu markalı benzin Avropa benzinlərinə yaxın olsa da tərkibində qurğuşunun olmaması onun daha yüksək keyfiyyət göstəricisidir.
İstinadlar
E.Ə. Axundov, S.Ə. Məmmədxanova, G.Ç. Dədəyeva, İ.A. Xələfova, “Əmtəə Neft Məhsulları” Bakı. 2014