cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xacu körpüsü
Ümumilikdə 1030 günə inşa edilən körpünün yerində əvvəllər Teymurilər zamanında inşa edilmiş Həsən bəy körpüsü varidi. Xacu körpüsü Baba Ruknəddinin məzarına gedən yol üzərində inşa edildiyi üçün körpünün digər adı Baba Ruknəddin körpüsüdür. Amerikalı şərqşünas, tarixçi Artur Pop və Filis Akerman köprünün yaxınlığında məqbərədə dəfn edilmişdir.
Körpünün tarixi
left|thumb|341x341px|Xacu körpüsü 2016 Xacu körpüsü Səfəvi memarlığının son dövrünün ən mühüm nümunələrindən biri hesab olunur. Mövcud mənbələrə görə  köprü 1873-cü ildə təmir edilmişdir. İlk əvvəllər körpünün mərkəzində şahın daş kresloda oturub atəşfəşanlıq mərasiminə baxdığı bir kürsü varidi. Hal-hazırda sadəcə kürsünün daş oturacaqları qalmışdır.
Səfəvi imperiyasına səyahət edən səyyahlarlardan Şarden öz yazılarında körpüdən bəhs etmişdir. Şarden yazdığına görə Xacu köprüsü Səfəvi memarlığının kuliminasiyasıdır və onun indiyə qədər gördüyü ən maraqlı körpülərdən biridir. Mənbələrin verdiyi məlumata görə köpünün tikilməsində əsas məqsəd iki əyaləti- Xacu və Həsənabad qapısını, Taxt-ı Folad və Şiraz yolu ilə birləşdirmək idi.
XVII əsrdə yaşamış fransız səyyah Jan Batist Tavernye körpünün inşası ilə bağlı maraqlı məlumatlar vermişdir. O yazır ki, II Şah Abbas Xacu körpüsünü iki məqsədlə tikdirmişdir. Bunlardan birincisi körpüdən çayın mənzərəsini izləmək, digəri isə yaxınlıqda yaşayan xristian əhalinin istifadəsi üçün idi.
Körpünün strukturu
Körpünün uzunluğu 105 metr, eni isə 14 metrdir. 23 tağlı bu memarlıq abidəsinin yerimək üçün nəzərdə tutulan hissəsinin eni 7.5 metrdir. Ümumilikdə 21 böyük və 36 kiçik giriş-çıxış kanalı mövcuddur. Körpüdə istifadə olunan daş parçalarının uzunluğu 2 metrdən artıqdır, hər kanalla tavan əsası arasındakı məsafə 21 metrdir. Körpünün yuxarı mərtəbəsi, əsas orta dəhlizdən atlar və avtomobillər, hər iki tərəfdəki tağlı yollardan isə piyadalar istifadə edir. Körpü çayın üzərindəki tağların altındakı şlüz örtükləri sayəsində çayda su axını tənzimləyir. Şlüz darvazaları bağlandıqda suyun səviyyəsi qalxır ki, bu da çay boyu çoxlu bağların suvarılmasını asanlaşdırır.
Xacu körpüsü vahid modulların təkrarlanmasından və uclu tağlardan ibarətdir. Körpü üzərində inşa edilən  xüsusi məkanlarda səslər yayılmır və məkanın öz daxilində qalır. Bölmələri birləşdirən keçid hissələrində akustik effekt artır və qövsə dəyən səs tədricən böyüyür və yox olur. Körpünün hər iki tərəfindən daşdan şir heykəlləri mövcuddur.
Körpünün ortasındakı səkkizguşəli pavilyonlar həm yuxarıda, həm də aşağıda fövqəladə mənzərələr üçün baxış nöqtələrini təmin edir. Xüsusilə, körpünün aşağı hissəsində piyadaların gediş-gəlişi üçün və istirahət üçün əlverişli olan kölgəlik sahəsi var. Hava sirkulyasiyası olaraq körpünün üzərindəki tağlı sahə sayəsində ziyarətçilər üçün sərin iqlim yaradılır. Bundan əlavə, körpünün qərb hissəsindəki pilləli şəlalə sayəsində ziyarətçilər axan suyun sərinliyini hiss edə bilirlər. Körpünün aşağısına enən pilləkənlər vasitəsilə insanlar çayın kənarına enib otura, suyun səthinə toxuna və suyun axışını yaxından izləyə bilərlər.
Şarğun
Şarğun (Shargʻun) — Özbəkistanın Surxandərya vilayətində şəhər.
Fuad Əfəndiyev
thumb|right|237px|Fuad Əfəndiyevin Bakıda yaşadığı ev
Fuad Ələddin oğlu Əfəndiyev ― professor, tibb elmləri doktoru (1942), Əməkdar həkim, Əməkdar elm xadimi, AMEA-nın müxbir üzvü (1959), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin IV çağırış deputatı.
Həyatı
Fuad Əfəndiyev 23 fevral 1909-cu ildə Tiflis quberniyasının Axaltsix qəzasının Atsxuri kəndində anadan olub. Ali təhsilini Bakı Dövlət Universitetinin Tibb fakültəsində alaraq 1928-ci ildə həmin universiteti bitirib.
Əmək fəaliyyəti
Fuad Əfəndiyev 1944–1963-cü illərdə Azərbaycan Tibb Universitetinin İkinci fakültativ cərrahiyyə kafedrasının müdiri vəzifəsini icra edib. 1960-cı ildə Elmi Tədqiqat Hematologiya və Qanköçürmə İnstitutu direktorunun müavini, Respublika Qanköçürmə stansiyasının direktoru, Elmi Tədqiqat Vərəm İnstitutunun Ağciyər cərrahiyyəsi şöbəsinin müdiri olub.
Murad Çobanoğlu
Murad Çobanoğlu — qarapapaq mənşəli Türkiyə aşığı.
Fuad Əfəndiyev
Əmək fəaliyyəti
1943–1952 Azərbaycan SSR Səhiyyə Nazirliyinin baş cərrahı olan Əfəndiyev 1946–1963-cü illərdə Dördüncü Baş İdarənin Cərrahiyyə şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb. O, iki dəfə Bakı Şəhər Sovetinin, Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin IV çağırış deputatı seçilib.
Murad Çobanoğlu
Həyat və fəaliyyəti
Murad Çobanoğlu 1940-cı ildə Türkiyədə, Qars vilayətinin Arpaçay rayonunun Qoçköyü kəndində fermer ailəsində anadan olmuşdur. O, qarapapaq əsillidir və əsl soyadı Çobanlardır. Anası Lalə xanım, atası Aşıq Şənliyin şagirdlərindən olan Aşıq Gülüstandır. Atası Arpaçayın Qoçköyü kəndindən idi və 1920-ci ildə Qars şəhərində məskunlaşmışdır. Həyat yoldaşı erkən vəfat etdiyinə görə o, oğlunu özü böyütmüşdür. Atası 1970-ci ildə oğlu Murad Çobanoğlu ilə birlikdə İzmirə köçmüşdür.
Fuad Əfəndiyev
Elmi fəaliyyəti
Fuad Əfəndiyevin elmi fəaliyyətinin əsas istiqamətini döş qəfəsi xəstəliklərinin müalicəsi və cərrahlığı, hematologiya, qanköçürmə, qanın laxtalanması problemlərinin tədqiqi təşkil edib. O, döş qəfəsi cərrahiyyəsi, ürək cərrahlığı və qanköçürmə sahəsində beynəlxalq miqyasda tanınan alimlərdən biri olub. Habelə alim ağciyər vərəminin cərrahi müalicəsi, plevranın empiyeması, ağciyərlərin irinli iltihabı proseslərinin müalicəsi ilə məşğul olub.
Murad Çobanoğlu
Həyat və fəaliyyəti
Murad Çobanoğlu 1951-ci ildə yuxusunda badə içdikdən sonra saz çalmağa və şeir oxumağa başlamışdır. O, 1966-cı ildən bəri Konya Aşıqlar Festivalına qatılmışdır. Artvin, Konya, Ərzurum və Mutda keçirilən müsabiqələrdə dərəcə almışdır. O, tez-tez radio və televiziyada müxtəlif mövzularda çıxış etmişdir. Saza hökmranlığı milli hisslərinin gücü və fərqli səsi ilə diqqəti cəlb edirdi. Ölkə daxilində və xaricdə keçirilən bəzi festivallarda iştirak etmişdir. Çobanoğlu illərdir radio proqramları edib. O, xalq ədəbiyyatı, aşıqlıq ənənəsi ilə bağlı müxtəlif seminarlar vermişdir. Şeirləri müxtəlif jurnallarda dərc olunmuşdur. O, Türkiyədən başqa Avropadan İrana qədər bir çox ölkədə konsertlər vermiş, müsabiqələrdə iştirak etmişdir. Türkülərlə nağıl söyləməkdə də uğurlu nümunələr verən Çobanoğlu öz türküləri ilə yanaşı, ustadların yaratdığı türküləri də gənc nəsillərə ötürmüşdür. 1971-ci ildə Qarsda istifadəyə verilən və xüsusilə ustad-şagird münasibətlərindən tutmuş, aşıqlıq ənənəsinin hər sahədə davam etdirilməsi səylərinə töhfə verilsin deyə məktəbə çevrilən Çobanoğlu Xalq Ozanları Qəhvəxanası bölgədə aşıqlar üçün bir mərkəz rolunu daşıyır.
Fuad Əfəndiyev
Elmi fəaliyyəti
Fuad Əfəndiyevin rəhbərliyi altında Azərbaycanda ilk dəfə ürək cərrahiyyəsinin, cərrahi hematologiyanın, anesteziologiyanın, eksperimental cərrahiyyənin əsası qoyulub və sonralar bu sahələr ayrı-ayrı elmi tədqiqat institutları kimi inkişaf etdirilib. Onun tərəfindən plevra boşluğunda qanın infeksiyalaşmasını asanlıqla təyin etməyə imkan verən orijinal üsul təklif edilmişdir. Bu üsul SSRİ-də və beynəlxalq miqyasda "Əfəndiyev sınağı" kimi tanınır. Bununla bərabər, Əfəndiyev ağciyər əməliyyatlarını asanlaşdırmaq üçün xüsusi alət və aparatlar yaradıb, hematoraksin ekspres üsulla müalicəsinin mümkün olduğunu göstərib.
Fuad Əfəndiyev 1934-cü ildə fəlsəfə doktoru, 1942-ci ildə isə tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsini alıb. Professor elmi adına layiq görülən Əfəndiyev 1959-cu ildə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilib. Alim 200-dən çox elmi əsərin, 3 monoqrafiyanın, dərslik və dərs vəsaitlərinin, elmi-metodik göstərişlərin, ixtira və səmərələşdirici təkliflərin müəllifi olub. Onun rəhbərliyi altında 9 elmlər, 14 fəlsəfə doktorluğu dissertasiyası müdafiə edilib.
Murad Çobanoğlu
Həyat və fəaliyyəti
O, 1965-ci ilə qədər "Dövrani", 1967-ci ilə qədər "Yanani", sonra isə "Çobanoğlu" təxəllüsündən istifadə etmişdir. Onun 1968–1987-ci illərdə buraxılmış iyirmiyə yaxın disk və kasetləri var. Çobanoğlunun 2 qızıl rekordu da mövcuddur. O, Giziroğlu türküsü ilə tanınmışdır. Ömrünün son illərində televiziya proqramlarında qarapapaq ləhcəsi ilə xalq mahnılarını ifa etmişdir. Çobanoğlu haqqında Əli Qafqazlının yazdığı "Aşık Murat Çobanoğlu, Hayatı-Sanatı-Eserleri" (1998) adlı bir kitab var. Çobanoğlu 26 mart 2005-ci ildə Ankarada vəfat etmiş və doğulduğu Qarsda dəfn olunmuşdur. Qars Bələdiyyəsi hər il 6-7 may tarixlərində "Murad Çobanoğlu aşıqlar günü" təşkil edir.
Fuad Əfəndiyev
Vəfatı
Fuad Əfəndiyev 20 sentyabr 1963-cü ildə Bakı şəhərində vəfat edib.
Mükafatları
Fuad Əfəndiyev Əməkdar həkim, Əməkdar elm xadimi fəxri adlarına layiq görülüb. Habelə "Qırmızı ulduz", "Qırmızı əmək bayrağı" ordenləri, "Qafqazın müdafiəsi uğrunda", "1941–1945-ci illərdə Böyük Vətən müharibəsində fədakar əməyə görə" medalları, "SSRİ Səhiyyə Əlaçısı" və "SSRİ Sanitar Müdafiə Əlaçısı" döş nişanları ilə təltif edilib.
Fuad Əfəndiyevin monoqrafiya şəklində dərc olunan elmlər doktorluğu dissertasiyası, o cümlədən böyük nəzəri və praktiki əhəmiyyətə malik olan hematorakslar zamanı təklif etdiyi "ekspress" metod SSRİ Tibb Elmləri Akademiyası tərəfindən 1949-cu ildə "Akademik N. N. Burdenko adına mükafata" layiq görülüb.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstiqlal Muzeyi
İstiqlal Muzeyi — Azərbaycanın tarix və mədəniyyətini, milli bədii irsini nümayiş və təbliğ edən ilk dövlət muzeyi.
Argentina himni
Himno Nasyonal Arxentino, Argentinanın dövlət himnidir.Sözlərinin müəllifi, Buenos Ayresdə dünyaya gəlmiş siyasətçi Visente Lopez y Planes və bəstəkarı İspaniyalı musiqiçi Blas Pareradır.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstiqlal Muzeyi
Tarixi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə yaradılmışdır. 1919-cu il dekabrın 7-də Azərbaycan Parlamentinin işə başlamasının ildönümü münasibətilə onun binasında açılmış və Parlamentin nəzdində fəaliyyət göstərmişdir. Muzeyin təsisi ilə əlaqədar "Azərbaycan" qəzeti (1919, 23 sentyabr) yazırdı: "Sənələrdən bəri bəslədiyimiz bir arzu var ki, o da vətənimiz Azərbaycanda bir milli muzey təsisidir... Sabiq Rusiya zamanında təsis edəcəyimiz muzeyin adını "milli muzey" qoymaq fikrində idiksə də, bu gün fərdimizin köksünü qabardan istiqlal şüarı olmasına görə, "İstiqlal" muzesi olmasını əhəmiyyətli görürüz".
Argentina himni
Mətni
Argentina dövlət himninin indiki versiyası, 1924 ildə İspaniyaya qarşı əyani hücum edən bölmələri olmadan təsdiq olundu.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstiqlal Muzeyi
Məqsədi
Muzeydə Azərbaycanın azadlıq və istiqlalına dair sənəd və materiallar, tarixi və maddi mədəniyyət örnəkləri, arxeoloji tapıntılar, silahlar, numizmatika nümunələri, rəsm əsərləri, xalça və xalça məmulatı, bədii tikmələr, dulus və mis qablar, bəzək əşyaları və digər sənət əsərləri, Qurani-Kərimin nadir nüsxələri, müxtəlif əlyazmalar və s. toplanmıĢdı. Muzeyin açılışına hazırlıq görülərkən 1919-cu il noyabrın 6-da tərtib olunmuş bir sənəddə (onu həm muzeyin yaradıcıları olan sənətşünaslar Hüseyn bəy Mirzəcamalov və Məhəmməd Ağaoğlu, həm də Azərbaycan Parlamenti sədrinin müavinləri Həsən bəy Ağayev, Sultanməcid Qənizadə və Parlamentin rəyasət heyətinin digər məsul əməkdaşları imzalamışlar) muzeyin əsasnaməsi, uçot-mühafizə üzrə təlimat, fond-satınalma komissiyası haqqında müddəalar yığcam şəkildə əks olunmuşdu. Sənəddə göstərilirdi ki, muzeyə verilən hər bir əşya milli sərvətdir, əşya sahiblərinin ailə üzvləri gələcəkdə onlan tələb edə bilməzlər. Muzeyə hədiyyə olunmuş əşyalar geri qaytarılmır. Sənədin 3-cü bəndində deyilirdi: "İstiqlal muzeyi milli bir müəssisə olduğu üçün muzeydə mövcud bütün əşya milli mal hesab edilir. Heç kəs və heç bir müəssisə o şeylərə sahib ola bilməz".
NGC 4930
NGC 4930, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qumqurğan
Qumqurğan — Özbəkistanın Surxandərya vilayətində şəhər.
NGC 7089
NGC 7089, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdir. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. II tipli. tərəfindən ildə naməlum ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Aramdərə
Aramdərə Tiflis quberniyasının Siqnax qəzasında göl adı.
Toponimkası
Aramdərə- Tiflis quberniyasının Siqnax qəzasında göl adı. Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan rayonunda) Aramlı dağ adı (yenə orada) ilə mənaca eynidir. Toponimin mənşəyi Azərbaycan dilində haramı - "qaçaq", "quldur" sözündən, ya da türk dillərində uram "çaylaq", "subasar sahə" sözündəndir. Azərbaycanın Goranboy rayonu ərazisində Gülüstani - İrəm dağ adı ilə səsləşir.
Həmçinin bax
Tiflis quberniyası
Xarici keçid
axc.preslib.az
Başlıbel faciəsi
Haqqında
1993-cü ilin aprel ayının əvvəllərində Kəlbəcər rayonu ermənilər tərəfindən işğal olundu. Bu zaman 2 minə yaxın əhalisi olan Başlıbel kəndinin 73 nəfər sakini evlərini vaxtında tərk edə bilmədilər. Aprelin 2-də kənd sakinlərinin bir qrupu mühasirədən çıxmağa çalışsalar da, buna nail ola bilməyiblər. Bu zaman sakinlərdən 9 nəfər yolda qətlə yetirilib, 5 nəfər girov götürülüb. Digər 62 nəfər isə dağlara çəkilərək kahalara sığınmaqla özlərini qorumağa çalışıblar.
Başlıbelə hücum
Amma onlar cəmi 18 gün gizli yaşaya bildilər. Aprelin 18-də erməni silahlı birləşmələri dinc sakinlərin sığındığı kahaların yerini aşkarladıqdan sonra onların üzərinə silahlı hücuma keçdilər. Həmin gecə kənddən bir qədər yuxarıda yerləşən “Portda” kahalarına sığınmış sakinlərin üzərinə amansız hücum zamanı dinc sakinlərdən 14 nəfər girov götürülüb, 18 nəfər qətlə yetirilib. Sağ qalan 30 nəfər isə sığınacaq yerlərini kəndin ərazisindəki digər kahalara dəyişərək mühasirə həyatını davam etdirib. Onlar 113 gündən sonra – iyulun 17-də sığınacağı tərk edərək yalnız gecələr hərəkət etməklə gizli dağ yolları vasitəsilə Ermənistan ordusunun mühasirəsindən çıxa biliblər. 93 yaşlı Ələsgər Kazımov isə doğma kəndini tərk etməyərək sığınacaqda mühasirə həyatını davam etdirib.
Şahid ifadələri
Başlıbel faciəsinin şahidlərindən olan İsmət Əzizov 113 günlük mühasirə həyatı barədə xatirələrini bölüşüb: Aprelin 4-də saat 15-16 radələrində ermənilərin kəşfiyyat qrupu “UAZ” markalı maşınla Başlıbel kəndini yoxlayıb geri qayıtdılar. Ertəsi gün ermənilər daha böyük qüvvə ilə Başlıbelə soxulmuşdular. Turbinlə baxıb ermənilərin kəndə gələn maşınların bir-bir nəzərdən keçirirdik - 1 ədəd ZİL-131, 1 ədəd QAZ-66, 1 ədəd UAZ vardı. Kənddən tüstü qalxanda əmin olduq ki, evləri yandırırlar. Bir az yuxarı qalxanda gördük ki, kəndi tüstü bürüdü. Qərara gəldik ki, gedib camaatla məsləhətləşək, ermənilər kənddən çıxandan sonra axşam qaranlıq vaxtı hamımız “Portda” kahalarına yığışaq. Əslində hələ aprelin 3-də kənddə olarkən “Portda” kahalarına sığınmaq barədə qərar verilmişdi. Ağsaqqallar uzaq olduğuna görə “Nəbinin kahası”na getmək təşəbbüsümüzü bəyənməmişdilər, demişdilər ki, “Portda”ya getmək lazımdır. Aprelin 5-də silahlı erməni quldurları 3 maşınla kəndə daxil olarkən əvvəlcə Kamal Əzimovun evini qarət edib yandırdılar, bir qədər sonra Muxtarov Qocanın evinə od vurdular. Bundan sonra onlar evlərə girərək xalçaları yığışdırmağa başladılar.
113 gün Başlıbel kəndində Ermənistan ordusunun mühasirəsində qalmış 62 nəfərdən ibarət dəstənin daha bir üzvü Elşad Əzizov isə deyib ki, aprelin 18-dən 19-na keçən gecə ermənilər kahalara sığınmış adamlardan 14 nəfəri girov aparmış, 18 nəfəri  qətlə yetirmişdi: Qəfil çovğun başlayandan sonra, gecə saat 1-in yarısında silahlı erməni quldurlarının əsas hissəsi “Portda” kahalarının ətrafından geri çəkilib kəndə tərəf qayıtmağa başladılar. Amma köməksiz vəziyyətdə kahalara sığınmış dinc sakinlərə qarşı törətdikləri vəhşiliklərdən doymamışdılar. Girov götürdüklərini qabaqlarına qatıb aparan quldur dəstələri həmin gecə Başlıbel kənd orta məktəbinin binasını yandırdılar. “Portda”da isə atışma davam edirdi. Hələ sağ qalanların kahalarda gizləndiyindən şübhələnən 4 quldur PK pulemyotu ilə atəş açaraq irəliləyirdi. Kahada sağ qalan əliyalın sakinləri qorumağa çalışan zərdablı Vüqar əsil qəhrəmanlıq göstərirdi. O, son nəfəsinə qədər döyüşərək ermənilərin kahada gizlənənlərin yerini müəyyənləşdirməyə imkan vermirdi. Bir an içərisində cəsarətlə kahanın ağzına çıxan Vüqar Abdullayev quldurların dördünü də yerə sərdi. Yenidən əvvəlki mövqeyinə doğru qaçarkən quldurlardan birinin atdığı qumbara onu kahanın 3-4 metrliyində haqladı. Vüqar da həmin gecə şəhid oldu.
Qarabağ döyüşlərində tankçı olan Ağdam sakini Məzahir Abbasquliyev hadisəni belə xatırlayır: İki ayağı olmayan, iki çəliklə yeriyən Hüseyn kişini Mədəniyyət evində yandırmışdılar. Körpə uşaqların və qadınların əzabları gözümüzün qarşısında olub. Görən olmasın deyıə, gecə yol gəlirdik. Körpülərin hamısında erməni postları olduğu üçün məcburən çaydan keçməli idik. 4-5 nəfər qol-qola tutaraq çaydan keçdik. Özümüzlə kəndir götürmüşdük. Hər iki tərəfdən ağaca bağladıq və qadınları, uşaqları çiynimizdə keçirdik.
NGC 3138
NGC 3138, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Dindidağ
Dindidağ — Böyük Qafqazın Baş Qafqaz silsiləsinda Azərbaycan (Zaqatala rayonu) və Rusiya (Dağıstan Rutul rayonu) sərhəddində yerləşən dağ. Dağın hündürlüyü 3192 metr təşkil edir.
Toponimikası
Zaqatala rayonunda dağ və dağ aşırımı. Baş Qafqaz silsiləsindən keçir və Dağıstanla sərhəddə yerləşir. Bu aşırımdan Muxaxçayın dərəsindən keçərək Samurçayın yuxarılarına quru yol gedir. Bu əlamətinə görə tədqiqatçılar dağın adını "tinləri olan dağ" kimi izah edirlər. Əslində, oronim din (dincəlmək üçün yer, düşərgə), -di (-li şəkilçisinin variantı) və dağ (müsbət relyef forması) komponentlərindən düzəlib, "dincəlmək üçün yeri olan dağ" deməkdir. Komidə Din, Dinyu, Vojdin coğrafi adları qeydə alınmışdır.
Şumşu
Şumşu adası — Kuril arxipelaqının şimal qrupuna daxil olan adalardan biri Kamçatka yarımadasından (Lopatka burnu) Birinci Kuril boğazı ilə ayrılır. Boğazın eni 11 km təşkil edir. Cənubdan idə Paramuşir adasından eni 2 km təşkil edən İkinci Kuril boğazı ilə ayrılır. İnzibati cəhətdən isə Saxalin vilayəti Şimali Kuril şəhər dairəsinə daxildir. XXI əsrdən adada daimi yaşayış məntəqəsi yixdur. Bununla belə sərhəd zastavası və mayak fəaliyyət göstərir. Əvvəllər adada Baykov, Şutov, Şumnıy, Babuşkin, Kurbatov, Kozırevsk adlı yaşayış məntəqələri olmuşdur. Baykovda yaponların tərk edilmiş keçmiş hərbi hava limanı var. Hələ XX əsrin 90-cı illərində burada L-410 təyyarələri Elizovdan uçuşlar həyata keçirirdi.
Hal-hazırda belə 1945-ci ilin izlərinə rast gəlmək olur. Burada güçləndirilmiş istehkam məntəqələri: Səngərlər, dotlar, anbarları görmək olar. Burada müxtəlif tank, təyyarə, aviasiya bombaları, güllə və silah-sursat qalıqlarını aşkarlamaq mümkündür. Hakim zirvələrdən birinə çımaqla keçiş döyüş yerini asanlıqla müşahidə etmək olar.
Coğrafiya
Ada 30 km uzunluğa və 20 km enə malildir. Adanın sahəsi 388 km², maksimal hündürlüyü isə Vısojaya dağıdır (189 m). Bu Kuuril adaları arasında ən alçağıdır. Burada çoxlu sayda şirinsulu gölləri və (ən irisi Bolşoye g.) çayları (Ozernaya, Mayaçnaya və s.) vardır.
thumb|300px
Tarixi
Simod traktadı (1855) ilə ada rəsmən Rusiya imperiyasının olmuşdur. Ancaq 1875-ci ildə imzalanmış Peterburq anlaşması ilə adalar Yaponiyanın mülkiyyəti elan edilir. Rus-yapon müharibəsində yapon əsgərləri buradan Kamçatkaya keçmişdirlər.
Yapon koloniyalaşması
1875-ci ildə adaya yaponlar köç etməyə başlayırlar. Onlsr aynlar ilə birlikdə Kataoka qəsəbəsini salırlar. Mülki əhali əsasən dəniz balıqçılığı ilə məşqul olurdu. 1910-cu ildə burada konserv zavodu inşa edilir. 1940-cı ildə adada artıq 2 000 sakin yaşayırdı. Üstəlik 8 000 hərbiçiyə sabib idi.
1945-ci il. Şumşunun işğalı
Şumşunun ələ keçirilməsi əhəmiyyətli hadisə idi. Belə ki, yaponlar əməliyyatın başlamasından bir necə gün öncə təslim olmağa razılaşdılar. Yaponiya adada 8,5 min əsgərə və 60 tank, 100 top və digər zirehli silahlara sahib idi]. Adada çoxlu sayda müdafiə istehkam qurğuıarı inşa edilmişdi.
18 avqust 1945-ci ildə sovet hərbiçiləri adaya desan çıxarırlar. 23 avqustda yapon əsgərləri təslim olurlar. thumb|300px|right|Baykov qəsəbəsi.
Şumşuya təşkil edilən ekpedisiya-2014
Adaya hərbi-tarixi ekpedisiya 7-25 sentyabr tarixində Rusiya Müdafiə Nazirliyinin əməkdaşları Rusiya Coğrafiya Cəmiyyəti və Rusiya Axtarış Cəmiyətinin dəstəyi ilə həyata keçirilmişdir. Ekspedisiyada ümumilikdə 45 nəfər iştirak etmişdir. Hədəf hərbi texnikaların aşkarlanması, onların bərpa efilərək Rusiya muzeylərinə yerləşdirilməsi olmuşdur.
Kurilə çıxarılan desantın ilk ayaq basdığı yerlər daha ətraflı şəkildə araşdırılmışdır. Həll edici döyüşün getdiyi yerdə doqquz sovet və beş yapon əsgərinin qalıqları aşkarlanır. Yapon əsgərlərinin nəmi ölkələrinə göndərilmişdir. Burada yaponların istehsalı olan «Ka-Mi» tankı, amerikan istehsalı olan «Bell P-63 Kingcobra» bombardımancısı, yapon istehsalı olan dəmiryolu lokomativi aşkarlanaraq bəroa olunğa göndərilir. 134 ədədəd silah-sursat partladılmışdır.
Şumşuya təşkil edilən ekpedisiya- 2015
2015-ci ilin 26 avqust 24 sentyabr tarixlərində Rusiya Müdafiə Nazirliyinin əməkdaşları nın Rusiya Coğrafiya Cəmiyyəti və Rusiya Axtarış Cəmiyətinin dəstəyi ilə ikinci ekspedisiya təşkil edilmişdir
Flora və fauna
Adanın sahillərində dəniz kələmi sıx şəkildə yayılmışdır. Heyvanlardan isə nerpa, tüklü və ayılatşra rast gəlinir. .
Sandra Meyson
Sandra Prunella Meyson — Barbados Prezidenti.
Həyatı
Sandra Prunella Meyson 17 yanvar 1949-cu ildə Barbadosun Sent Filip səmtində anadan olmuşdur. Təhsilini başa vurduqdan sonra 1968-ci ildə Şahzadə Margaret Liseyində müəllimlik etməyə başladı. Ertəsi il Barkleys Bankda katibə olaraq işə başladı. Meyson Keyv Hilldəki Qərbi Hind UUniversitetinin Hüquq Fakültəsinə daxil oldu. Meyson 1973-cü ildə təhsilini başa vurduqda bunu etməyi bacaran ən gənc şəxslərdən biri idi. Barbados Barlar Birliyinin ilk qadın üzvü olaraq 10 noyabr 1975-ci ildə fəaliyyətə başlamaq üçün Vəkillər Kollegiyasına qəbul edildi.
İlk fəaliyyəti
1975-ci ildən Barkleys Etibarlı İdarəetmədə çalışıb və 1977-ci ilə qədər Barkleysdə müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. 1978-ci ildə Meyson Yeniyetmə və Ailə Məhkəməsində hakim vəzifəsində çalışmağa başladı və eyni zamanda QHU-da ailə hüququndan dərs verdi. 1983-cü ildə repetitorluqdan təqaüdə çıxdı və aspiranturaya davam etdi. 1988-ci ildə Meyson Londonda Dövlət İdarəetmə İnstitutu Məhkəmə İdarəetmə ixtisası ilə bitirdi. 1991–1999-cu illərdə BMT-in Uşaq Hüquqları Komitəsində çalışmış, 1993–1995-ci illərdə orada sədr müavini və 1997–1999-cu illərdə isə sədr vəzifələrində çalışmışdır. Meyson 1992-ci ildə Venesuelada səfir kimi xidmət etmək üçün ailə məhkəməsini tərk etdi və bu vəzifəni tutan ilk barbadoslu qadın hakim oldu. 1994-cü ildə Barbadosa qayıtdıqdan sonra Barbados Ali Məhkəməsinə Hakim təyin edildi və 1997-ci ildə Ali Məhkəmənin katibi oldu.
2000-ci ildə Meyson Uinsor Universitetində Alternativ Mübahisələrin Həlli üzrə təhsilini tamamladı. Barbados Daxili Barlar Birliyinin Kral məsləhətçisi təyin edildiyi 2005-ci ilə qədər Ali Məhkəmənin katibi vəzifəsini davam etdirdi. 2008-ci ildə Meyson apellyasiya məhkəməsi hakimi olaraq and içdi və Barbados Apellyasiya Məhkəməsində çalışan ilk qadın oldu. 2012-ci ildə üç gün ərzində Barbados general-qubernatoru vəzifəsini icra etdi.
General-qubernator fəaliyyəti
2017-ci ildə Meyson Barbadosun səkkizinci general-ubernatoru vəzifəsinə təyin edildi, müddəti 8 yanvar 2018-ci il tarixindən başladı. Onun təyinatı ilə eyni vaxtda Meyson həmçinin "Müqəddəs Maykl və Müqəddəs Corc" ordeni aldı.
2020-ci ildə Meyson Baş nazir Mia Mottli hökuməti tərəfindən yazılan Taxt nitqində hökumət siyasətini elan edərkən, Kraliça II Yelizavetanı dövlət başçısı vəzifəsindən kənarlaşdıraraq Barbadosun respublika olacağını bildirdi. Daha sonra onun Barbadosun ilk prezidenti olmaq üçün namizəd kimi irəli sürülməsi, parlamentin iki palatası tərəfindən seçiləcəyi, 30 noyabr 2021-ci ildə vəzifəsinin icrasına başlayacağı gözlənildi.
Prezident fəaliyyəti
12 oktyabr 2021-ci ildə Meyson Barbadosun ilk prezidenti olmaq üçün Baş nazir Mia Mottli və müxalifət lideri Cozef Aterli tərəfindən namizəd göstərildi. Oktyabrın 20-də o, hər iki palata tərəfindən müxalifətsiz seçildi, baxmayaraq ki, xalq arasında heç bir milli səsvermə keçirilmədi. Meyson Müstəqilliyin 55-ci ildönümündə, 30 noyabr 2021-ci ildə vəzifəyə başladı. O, nominal olaraq baş icraçı direktor və Barbadosda yeganə dövlət başçısı olsa da, praktikada onun rolu daha çox təntənəli xarakter daşıyır, öncəki general-qubernator rolu kimi.
Paşa Salmanov
Paşa Həkim oğlu Salmanov — Azərbaycanlı şəhid.
Həyatı
Salmanov Paşa Həkim oğlu 1995-ci il avqustun 18-də Göyçay rayonunun Çərəcə kəndində anadan olub.
Təhsili
Paşa Salmanov 2002-ci ildə Göyçay rayonu Çərəcə kəndində 1-ci sinifə daxil olub.
Osmancık
Osmancık — Türk ədəbiyyatında Osmanlı dövlətinin yaranma tarixindən bəhs edən roman.
Müəllif
Tarık Buğra Cümhuriyyət dövrü türk ədəbiyyatı yazıçılarındandır. Hekayə, roman, xatirə janrlarında əsərlər yazmışdır. Osmancık romanı 1983-cü ildə Tarık Buğra tərəfində qələmə alınmış Osmanlı dövlətinin yaranma tarixindən bəhs edən tarixi romandır.
Osmancık
Roman ölüm döşəyində olan Osman Qazinin Bursanın fəthi xəbərini gözləməsi ilə başlayır, Osman Bəyin uşaqlıq və gənclik illərinə səyahəti başlayır. thumb|Osman Qazi xan Osmancık atası Ərtoğrul Qazinin bəy olduğu dövrdə həyəcanlı, dəli-dolu və ipə-sapa sığmaz cəsur bir igid idi. Ancaq heç kim onun atasını əvəz edə biləcəyini düşünmürdü. Kayı tayfasında hər kəs tərəfindən hörmət edilən Şeyx Eda Balı aqressiv davranışlarına görə Osmancığa xəbərdarlıq edir. Osmancık həm də Eda Balinin qızı Malhun Hatunu sevir. Şeyx Eda Balı bu davranışlarına görə Osmancığın qızı ilə evlənməsinə icazə vermir. Müdrik insan Eda Balı Osmancığa səbirli, təmkinli olmağa, qılıncını öz mənfəti üçün deyil, xalqı üçün qaldırmağı öyrədir. Malhun xatuna olan sevgisi də onun bu mənəvi dəyişikliyində Osmana kömək edir. Osmancık qocalan atası Ərtoğrul Bəyin yerinə keçir. Eda Bali onun Osman bəyə çevrildiyini görəndə qızı ilə evlənməsinə icazə verir. Osman Qazi Şeyx Eda Balinin nəsihətini dinləyərək Kayı tayfasını bir dam altında toplayır. Bizanslılara qarşı bir çox müharibələrdə qalib gəlir. O, fəth etdiyi yerlərlə Osmanlı dövlətinin əsasını qoyur. Osman Qazi xəstələnəndə yerini oğlu Orxan bəyə buraxır. Orxan bəy atasının yolundan gedərək fəthlərini davam etdirir. Osman Qazi isə Bursanın fəth edilməsi xəbərini eşidəndə gözlərini əbədi yumur. Osmancık: Romanın baş qəhrəmanıdır. Başlanğıcda Osmancık, sonra Osman Bəy və Osman Qazi Xan kimi qarşımıza çıxır. Kitab Osmancığın özünüdərk və kamilləşməsi nəticəsində Osman Bəyə çevrilməsinə əsaslanır. Bu kamilləşmənin səbəbi kimi onun Malhun Hatuna duyduğu sevgi göstərilirdi. Əslində milli kimlik axtarışı Osmancığın kamilləşərək Osmancıkdan Osman Xana çevrilməsi ilə nəticələnir.
Şeyh Ede Bali: Ərtoğrul Qazinin "soyumuzun nuru" adlandırdığı Ede Balı, öz təkəsində yetişdirdiyi dərvişləri, insanlarla olan dialoqları ilə seçilən müdrik bir insandır. Osmancığın kamilləşmə dövründə xüsusi rola malik qəhrəmanlarından biri və Malhun Xatunun atası Osman Qazinin qayınatasıdır.
Ərtoğrul Bəy Qazi: Osmancığın atasıdır. O, yetkin və müdrik bir insan kimi qarşısına çıxır.
Malhun Osmancığın mənəvi təkamül keçirərək kamilləşməsində xüsusi rolu vardır. Osmancık onu Zümrüdü Anka olaraq adlandırır. Roman 1988-ci ildə TRT 1 kanalının dəstəyi ilə "Kuruluş Osmancık" adı ilə səhnələşdirilmişdir.
Nojan-le-Rotru (rayon)
Nojan-le-Rotru  — Fransanın Mərkəz - Luara vadisi regionun rayonlarından biri. Departamenti — Er və Luar. Suprefektura — Nojan-le-Rotru. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 37 323 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 46 nəf / km². Rayon ərazisi — 811 km².
Dörd nöqtənin mürəkkəb nisbəti
Burada [AB,C] A, B və C nöqtələrinin sadə nisbətləridir. Analoji qaydada dörd düz xəttin (şüanın) mürəkkəb nisbəti təyin olunur.
Burada [ab,c] a, b və c xətlərinin sadə nisbətidir. Mürəkkəb nisbət proyektiv həndəsənin əsas anlayışlarından biridir və proyektiv çevirmənin çox mühüm variantıdır. Dörd nöqtənin mürəkkəb nisbəti proyektiv həndəsədə bir sıra teoremlərin isbatında istifadə olunur. Məsələn, Çeva və Meneley teoremləri bu nisbətin köməyi ilə isbat olunur. Dörd nöqtənin mürəkkəb nisbəti istənilən həqiqi ədədə bərabər ola bilər. Əgər dörd nöqtənin mürəkkəb nisbəti (-1)-ə bərabər olarsa, onda o, harmonik dördlük adlanır.
Qanne-sür-Luar
Qanne-sür-Luar  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Şevan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Mulen.
INSEE kodu — 03119.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 416 nəfər təşkil edirdi.
Carqurğan
Carqurğan (Jarqoʻrgʻon) — Özbəkistanın Surxandərya vilayətində şəhər.
Qanne-sür-Luar
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 243 əmək qabiliyyətli insan (15-64 yaş arasında) arasında 172 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 71 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 70,8%, 1999-cu ildə 63.2%). Fəal olan 172 nəfərdən 157 nəfəri (91 kişi və 66 qadın), 15 nəfəri işsiz (3 kişi və 12 qadın) idi. Aktiv olmayan 71 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 30 nəfər təqaüdçü, 21 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Carqurğan
Əhalisi
Tacikistandakı vətəndaş savaşı dönəmində bir çox sayda yerli Özbəklər oradan Carqurğana köçdü və şəhər əkinçilik sahəsində inkişaf etməyə başladı.
Ülvin Məmmədov
Həyatı
Ülvin Məmmədov 1996-cı ilin 1 yanvar günündə Laçın rayonunun Qarakeçdi kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Əsgər Ülvin Məmmədov 2016-cı ilin aprel ayında Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində baş verən atışma zamanı qəhrəmancasına şəhid oldu.
Aprelin 7-si isə Ülvin Məmmədov Ağcabədi rayonunun Taxtakörpü qəsəbəsində son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə rayon sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və əsgər Məmmədov uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Ülvin Məmmədov ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Ağ Partiya
Ağ Partiya, yaxud rəsmi olaraq Ağ Partiyası və ya qısaca AĞP — Azərbaycanda fəaliyyət göstərən mühafizəkar siyasi partiya.
Rəsmi olaraq 2020-ci ilin may ayının 5-də Ağ Partiyası adı ilə qeydiyyata alınan partiya 1993-cü ildə əsası qoyulan Vahid Azərbaycan Partiyasının 2016-cı ildə adının dəyişdirilməsi ilə yaradılmışdır. Partiyanın sədri 2016-cı ildən Tural Abbaslıdır.
Partiyanın sədri Tural Abbaslı müxtəlif vaxtlarda verdiyi açıqlamalarda Ağ Partiyasının Türkiyədə fəaliyyət göstərən sağçı və mühafizəkar Ədalət və İnkişaf Partiyası ilə eyni ideoloji xətti tutduğunu bildirmişdir.
Sələfi
Vahid Azərbaycan Partiyası 1993-cü ildə Kərrar Əbilov tərəfindən yaradılmış və dövlət qeydiyyatına alınmışdır. Partiyanın ilk sədri Kərrar Əbilov olmuşdur. O, 1993-cü il prezident seçkilərində iştirak edib. Kərrar Əbilov 2016-cı ilin yanvarında vəfat etmişdir.
Quruluşu
27 sentyabr 2014-cü ildə Müsavat Partiyasının VIII Qurultayı keçirilmişdir. Qurultayda başqanlığa 3 namizəd — Arif Hacılı, Qubad İbadoğlu və Tural Abbaslı olmuşdur. Müsavat Gənclər Təşkilatının sədri olan Tural Abbaslı bu seçkidə 19 səs, partiya daxili müxalif qanaddan Qubad İbadoğlu 200 və partiya rəhbərliyinin namizədi Arif Hacılı isə 228 səs almışdır.
Qurultaydan sonra Tural Abbaslı 2 il Müsavat Partiyasında faəliyyət göstərmişdir. 2015-ci il parlament seçkilərində 8 nəfər Tural Abbaslı liderliyində Ağ Blok adlı seçki bloku təsis edərək seçkilərə qatılmışdır. Onlardan 4-ü rəsmi olaraq namizəd kimi qeydiyyata alınmışdır. Daha sonra bu blokun partiyalaşması düşünülsə də, qeydiyyat prossesinin çətinliyi nəzərə alınaraq gerçəkləşdirilmədi. Bunun əvəzinə, Tural Abbaslı 2016-cı ildə isə Müsavat Partiyasından istefa verərək dövlət qeydiyyatında olan Vahid Azərbaycan Partiyasına üzv olmuşdur. 26 iyun 2016 tarixində partiya qurultayı keçirilmiş və qurultayda Vahid Azərbaycan Partiyasının adı Ağ Partiya olaraq dəyişdirilmiş, Tural Abbaslı isə partiyanın sədri seçilmişdir.
7 may 2020-ci ildə Ağ Partiyanın ad dəyişikliyi Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən təsdiqlənərək partiya "Ağ Partiyası" adı ilə yenidən dövlət qeydiyyatına alınmışdır.
2023-cü ilin iyulunda Ədliyyə Nazirliyi AĞ Partiyanın təqdim etdiyi üzvlük siyahılarında çatışmazlıq aşkarlayıb.
İdeologiyası
Ağ Partiyasının doktorinası "Milli nizam" ideologiyasıdır. Ağ Partiyası "yeni osmançılıq" siyasətinin türk-islam coğrafiyasında təbliğinin, yayılmasının və inkişafının tərəfdarıdır. Osmanlı-Səfəvi reallığının birləşdirilməsi ilə "milli barışığa" nail olmaq Ağ Partiyanın məqsədlərindəndir.
Ağ Partiyasının konsepsiyasınan sitat:
Seçkilərdə
Ağ Partiya yeni adı ilə qeydiyyata alındıqdan sonra seçkilər keçirilmədiyi üçün rəsmi olaraq indiyədək seçkilərə Vahid Azərbaycan Partiyası adı ilə qatılmışdır.
Prezident seçkiləri
Tural Abbaslı 2018-ci il prezident seçkilərində prezidentliyə namizədliyini irəli sürsə də, Mərkəzi Seçki Komissiyası tərəfindən namizədliyi qeydə alınmamışdır.
Parlament seçkiləri
Partiya 2020-ci il parlament seçkilərində 12 namizəd ilə iştirak etmiş, lakin heç biri parlamentə düşməmişdir. Partiyanın seçkilərdə iştirak etdiyi 2 seçki dairəsinin nəticələri ləğv edilmişdir.
Bələdiyyə seçkiləri
Partiya 2019-cu il bələdiyyə seçkilərində 1 namizəd ilə iştirak etmişdir.
Uşaq endokrinologiyası
Uşaq endokrinologiyası (ing. pediatric) — uşaqlarda fiziki böyümə və cinsi inkişaf dəyişiklikləri, şəkərli diabet və bir çox digər endokrin vəzilərin pozuntuları ilə məşğul olan tibbi ixtisas.
Müalicə etdiyi xəstəliklər
Uşaq endokrinoloqları yaş qrupundan asılı olaraq — körpəlikdən gec yeniyetməlik və gənc yetkinlik dövrünə qədər xəstələri müalicə edirlər.
İxtisas həmçinin uşaqlarda hipoqlikemiya və hiperqlikemiyanın digər formaları, yetkinlik dövründəki dəyişikliklər, eləcə də böyrəküstü vəzilər, qalxanabənzər vəzi və hipofiz vəzinin digər problemləri ilə məşğul olur. Bir çox uşaq endokrinoloqu sümük metabolizması, lipid metabolizması, yeniyetmə ginekologiyası və ya anadangəlmə metabolik pozuntularla maraqlanır və təcrübəyə malikdir.
ABŞ və Kanadada pediatrik endokrinologiya Amerika Pediatriya Şurasının və ya Amerika Pediatriya Osteopatik Şurasının təcrübə təlimindən sonra şuranın sertifikatına malik olur. Bu, bir neçə prosedura və diaqnostik qiymətləndirməyə diqqət yetirən nisbətən kiçik və ilk növbədə koqnitiv ixtisasdır.
Cəmiyyətləri
Əsas Şimali Amerika peşəkar cəmiyyəti əvvəlcə Lauson Uilkins Pediatrik Endokrin Cəmiyyəti adlandırılırdı, indi isə Pediatrik Endokrin Cəmiyyəti adlandırılır.
Digər uzun müddət davam edən uşaq endokrin assosiasiyalara Avropa Uşaq Endokrinologiyası Cəmiyyəti, Britaniya Uşaq Endokrinologiyası Cəmiyyəti, Avstraliya Uşaq Endokrin Qrupu və Yapon Uşaq Endokrinologiya Cəmiyyəti daxildir.
İxtisas üzrə peşəkar cəmiyyətlər çoxalmağa davam edir.
Təhsili
Uşaq endokrinoloqu təhsilini almaq üçün Amerikada pediatriyada 3 illik rezidenturanı, Türkiyədə 4 illik pediatriya rezidenturasını bitirdikdən sonra 3 il dar ixtisas rezidenturası keçmək lazımdır. Azərbaycanda isə uşaq endokrinologiyası ixtisası üçün 4 illik uşaq endokrinologiyası rezidenturasını bitirmək kifayətdir.
NGC 2231
NGC 2231, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Rzaqışlaq (Sayınqala)
Rzaqışlaq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 162 nəfər yaşayır (43 ailə).
NGC 5937
NGC 5937, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
İvan Simoniç
Qraf İvan Osipoviç Simoniç — rus hərbçisi və diplomatı.
Həyatı
Dalmasiyanın Şönbrunn müqaviləsi (1809) çərçivəsində Fransaya birləşdirilməsindən sonra Napoleon qüvvələrinə qoşuldu və 1812-ci ildə Korsika batalyonunun kapitanı olaraq Rusiyaya qarşı kampaniyada iştirak etdi. Krasnoye döyüşündə əsir altına alındı və Kazan şəhərinə yaşamağa göndərildi. 1814-cü ildə imzalanan Paris sülh müqaviləsi vətəninə qayıtmağı mümkün etdi, lakin bu zaman Dalmasia Avstriyanın bir hissəsi oldu və Simoniç Avstriya sarayına xidmət etmək istəmədiyindən, Rusiyaya qoşunlarında xidmət etmək üçün müraciət etdi.
1816-cı ildən Kremençuq piyada alayının kapitanı oldu, 1818-ci ildə mayor rütbəsinə qaldırıldı və Qafqazdakı cəbhə alaylarından birinə təyinat aldı. 1822-ci ildən gürcü qrenader alayının batalyonunun komandiri, 1825-ci ildən bu alayın komandiri, yəni podpolkovnik rütbəsində çalışırdı. 1822-ci ildə acarlara qarşı kampaniyada iştirak etmişdir, Rus-İran müharibəsi zamanı 1826-cı ildə baş tutan Yelizavetpol döyüşündə iştirak etdi və buna görə IV dərəcəli Müqəddəs Georgi ordeni ilə təltif edildi. Burada sol ayağından ağır yaralanmışdır. Öz alayı ilə birgə 1827-ci il İran yürüşü və 1828–1829-cu illər rus-türk müharibəsində iştirak etmişdir.
1830-cu ildə rütbəsi general-mayora qədər qaldırıldı.
Polşa çarlığının canişi İvan Paskeviç Simoniçi İvangorod qalasının komendantı təyin etdi.
Ailəsi
Amilaxvarı gürcü knyaz soyundan olan Anna Atarovna ilə evliliyindən iki oğlu Konstantin və Nikolay və qızı Yelena (knyaz P. P. Qolitsinə ərə getmişdir) oldu.
Müəllifliyi
1829-cu il Tehran hadisələri, Qriboedovun ölümü və İran müharibəsi ilə bağlı qeydləri əks etdirən xatirələrin müəllifi:
Qaşqar döyüşü (1933)
Qaşqar döyüşü (1933) (喀什戰役) — 1933-cü ildə Kumul üsyanı zamanı Qaşqar şəhərinin uyğur və qırğız üsyançıları tərəfindən ələ keçirmək cəhdi zamanı baş vermiş döyüş. Şəhər Çin Respublikası, Çin İnqlab Ordusunun 36-cı Diviziyasının huey və han əsgərlərindən ibarət qarnizon tərəfindən qorunurdu. Üsyançılar döyüş sonrası şəhərə daxil olsa da, Qaşqar ağır döyüşdən sonra huey və han çinlilərin nəzarətində qaldı.
Tarixi
Sincan əyalətinin valisi Sin Şurenin Şərqi Türkistandakı muxtar Kumul və Turfan xanlıqlarını ləğv etməsi və mürtəce siyasət yürütməsi Hacı Niyazi Xocanın rəhbərliyi ilə 1931-ci il fevralın 20-də uyğur üsyanın başlamasına səbəb oldu. Əvvəlcə üsyan Komul bölgəsini əhatə etdi, sonra Mahmud Muhitinin rəhbərlik etdiyi Turfana da yayıldı. Demək olar ki, paralel olaraq, Məhəmməd Əmin Buğra və Sabit Damollanın rəhbərliyi ilə Xotanda üsyana qoşuldu. Qısa müddət sonra Şərqi Türkistanın digər bölgələrini də: Qaşqar və Külçəni də üsyan alovu bürümüşdür. Üsyana uyğurlarla yanaşı qırğız, qazax, monqol və hueylərdə qoşulmuşdu. Lakin üsyanın sonrakı gedişində hueylər Çin Respublikasının tərəfinə keçməyə başladılar. Nəticədə Şərqi Türkistanın bir neçə iri şəhəri və bölgəsi onların nəzarətinə keçmişdir. Bunlardan biri də Qaşqar şəhəri idi.
Qaşqar şəhəri uğrunda döyüş
1933-cü ildə Qaşqar şəhəri Çin Respublikası, Çin İnqlab Ordusunun 36-cı Diviziyasının nəzarətində idi. Şəhəri qoruyan qarnizonun tərkibi han və huey xalqlarından ibarət çinli hərbçilərdən təşkil olunmuşdu. Onlara huey general Ma Zçanq rəhbərlik edirdi.
Şəhərin həm iqtisadi, həm tarixi əhəmiyyətini nəzərə alan üsyançılar onu ələ keçirmək qərarına gəldilər. 1933-cü ildən başlayaraq, üsyançılar Qaşqar və onun ətrafına hücumlara başladılar. Xüsusən uyğur Timur Bəyin rəhbərlik etdiyi üsyançılar şəhərin ətrafına uğurlu yürüşlər edir və şəhər müdafiəçilərinə zərər vurmağa çalışırdı.
1933-cü ilin yayında Buğra qardaşlarının və Tofiq bəyin rəhbərliyində olan uyğur və qırğızlardan ibarət hərbi qüvvələr, general Ma Zçanqın komandanlıq etdiyi huey qoşunlarından Yeni Kaşqar şəhərini almağa çalışdılar. Lakin şəhəri ələ keçirməyə müvəffəq ola bilmədilər. Çünki hueylərdən ibarət yeni hərbi dəstələr gətirilərək Qaşqarda olan Çin qarnizonu daha da gücləndirildi. General Yanın komandanlığında olan huey əsgərləri də Ma Zçanqın ordusunun tərkibinə daxil olundu. Bir neçə han mənşəli çinli zabitlər, 36-cı Diviziya tərkibindəki Ma Zçanqın bölməsinin yaşıl formasını geyinmişdilər. Ehtimal ki, onlar İslamı qəbul etmişdilər.
Seyid (Məhəmməd peyğəmbərin nəsli) titulunu daşıyan və 1933-cü il avqustun 26-da Qaşqara gələn suriyalı ərəb səyyahı olan Tofiq bəy, sentyabr ayında huey qoşunları tərəfindən qarnından vurularaq yaralandı. Bir qədər əvvəl Ma Zçanq uyğur üsyançılarının liderlərindən biri Timur Bəyin qətlini təşkil etmiş və başını kəsərək 1933-cü il avqustun 9-da İd Kah məscidin yaxınlığında asaraq ümumi tamaşaya qoymuşdu.
Döyüş zamanı qırğızlar uyğurların şəhəri talan etməsinin qarşısını aldılar, çünki bunu özləri etmək istəyirdilər. Qırğız üsyançısı Osman Əli yenidən şəhərə hücum etməyə cəhd göstərdi, lakin böyük itkilərlə geri çəkildi. Sonra şəhəri qarət etməyə başladı. Onlar han və huey olan çinli zabitlərin türk mənşəli qadınlarını və həyat yoldaşlarının əşyalarını oğurlayaraq öldürməyə başladılar.
Sevərin (Sayınqala)
Sevərin - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Qaraquç (Germi)
Qaraquç — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 216 nəfər yaşayır (43 ailə).
Şikar Bədəlov
Şikar Bədəlov (5 fevral 1986, Şamaxı)— Azərbaycanlı kikboksçu, Daxili İşlər Nazirliyinin İdman Cəmiyyətinin idmançısı, "Kings of Kings" dünya kəmərinin sahibi.
Həyatı və təhsili
Bədəlov Şikar Maqsud oğlu 1986-cı fevralın 5-də Şamaxı şəhərində anadan olub. 1993-2003-cü illərdə Şamaxı şəhərində yerləşən 5 nömrəli orta məktəbdə təhsil alıb. 2004-2005-ci illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olub. 2006-2010-cu illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində bakalavr təhsili alıb.
İdmançı kariyerası
2017-ci ildə Almaniyanın Herni şəhərində kikboksinqin K1 versiyası üzrə "Fight Vision Europe" yarışında iştirak edib. 13 ölkədən 26 idmançının iştirak etdiyi yarışda alman rəqibini 3-cü raundda texniki nokautla məğlub edərək qalib olub.
2018-ci ildən Daxili İşlər Nazirliyinin İdman Cəmiyyətinin idmançısıdır. 2018-ci il iyunun 2-də Almaniyanın Düsseldorf şəhərində kikboksinq üzrə peşəkarlar arasında reytinq döyüşü olan XXII “Heroic battle”-a qatılıb.
2021-ci ildə Türkiyənin Konya şəhərində kəmər döyüşünə çıxıb. Döyüşün birinci raundunda iranlı İbrahim Xezaini ilk dəqiqəsində nokautla məğlub edərək Dünya kəmərini qazanıb.
2023-cü il fevralın 5-də dünya kuboku çərçivəsində Türkiyənin İstanbul şəhərində Yahya Kemal Beyatlı Mərkəzində mərakeşli Noordin El Benmofu I raundun 1-ci dəqiqəsində nokautla məğlub edərək dünya kubokunu qazanıb.
Polemarx
Polemarx (πολέμαρχος, polemarchos sözündən) — Qədim Yunanıstanda müharibə ilə əlaqəli hər şeyə nəzarət etmək həvalə olunan yüksək qoşun başçılarından biri.
Sonradan polemarx anlayışı bütövlüklə müharibənin aparılması üçün məsuliyyət daşıyan hərbi liderə də şamil edilməyə başlandı. Belə ki, Likurqun qanunlarına əsasən, Spartada ordunun başında padşah dayanırdı və məsləhətçi qismində 2 polemarx çıxış edirdilər. Afinada isə polemarxa ordu bölmələrin komandanlığı da həvalə edilirdi.
EPPO Code
Əvvəllər Bayer kodu olaraq bilinən bir EPPO kodu, orqanizmləri - bitkiləri, zərərvericiləri və patogenləri - bənzərsiz şəkildə müəyyənləşdirmək üçün hazırlanmış bir sistemdə Avropa və Aralıq dənizi Bitki Qoruma Təşkilatı (EPPO) tərəfindən istifadə olunan kodlanmış bir identifikatordur. kənd təsərrüfatı və məhsulların qorunması. EPPO kodları həm elmi, həm də yerli adlar bazasının əsas hissəsidir. Əvvəlcə Bayer Korporasiyası tərəfindən başlatılsa da, rəsmi kodlar siyahısı hazırda EPPO tərəfindən qorunur.
EPPO code məlumat bazası
Bütün kodlar və bunlarla əlaqəli adlar verilənlər bazasına daxil edilir (EPPO Global Database). Ümumilikdə, EPPO verilənlər bazasında 68.500-dən çox növ qeydə alınmışdır, bunlar:
Bitkilər beş hərfli bir kodla, digər orqanizmlər altı hərfli bir kodla müəyyən edilir. Bir çox hallarda kodlar, cinsin ilk üç və ya dörd hərfindən və növün ilk iki hərfindən yaranan orqanizmin elmi adının mnemonik qısaltmalarıdır. Məsələn, qarğıdalı və ya qarğıdalıya (Zea mays) "ZEAMA" kodu verildi; kartofun gec yanığı (Phytophthora infestans) kodu "PHYTIN" dir. Hər orqanizm üçün bənzərsiz və daimi kod növlərin qeydinin stenoqrafiya metodunu təmin edir. EPPO kodu, elmi adlarda və taksonomiyada düzəlişlərin yaratdığı problemlərin əksəriyyətinin eyni növlər üçün fərqli sinonimlərin istifadəsinə səbəb olan bir çox problemin qarşısını alır. Taksonomi dəyişdikdə, EPPO kodu dəyişməz qalır.EPPO sistemi dövlət təşkilatları, qoruma agentlikləri və tədqiqatçılar tərəfindən istifadə olunur.
Xarici istinadlar
EPPO Qlobal bazası
EPPO Data servisi
NGC 326
NGC 326 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. E0 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Ataa Caber
Ataa Caber – Azərbaycan Premyer Liqasında çıxış edən Neftçinin yarımmüdafiəçisi.
Makkabi Hayfa
Makkabi Hayfada ilk matçına 2 aprel 2012-ci ildə keçirilən Makkabi Hayfa-Aşdod matçında çıxıb. Matça start heyətdə başlayan Ataa Caber 46-cı dəqiqədə əvəzlənib. Matç Makkabi Hayfanın 3-0 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.Makkabi Hayfada ilk qolunu 11 avqust 2015-ci ildə keçirilən Makkabi Hayfa-Hapoel Akko matçında vurub. Matça 53-cü dəqiqədə daxil olan Ataa Caber 90+3-cü dəqiqədə fərqlənməyi bacarıb. Matç Makkabi Hayfanın 3-0 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.2 fevral 2017-ci ildə Makkabi Hayfadan ayrıldı.
Bney Saxnin
2 fevral 2017-ci ildə Bney Saxnin klubuna transfer olundu. 31 avqust 2021-ci ildə Bney Saxnin klubundan ayrıldı.
Aşdod
31 avqust 2021-ci ildə Aşdod klubuna transfer olundu. Aşdodda ilk matçına 12 sentyabr 2021-ci ildə keçirilən Aşdod-Hapoel Hayfa matçının 59-cu dəqiqəsində çıxıb.Həmçinin o matçın 88-ci dəqiqəsində sarı vərəqə ilə cəzalanıb. Matç Hapoel Hayfanın 1-3 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. Aşdodda ilk qolunu isə 16 yanvar 2022-ci ildə keçirilən Hapoel Hadera-Aşdod matçının 29-cu dəqiqəsində vurub. Matç Hapoel Haderanın 2-1 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.
Neftçi
23 iyun 2022-ci ildə Neftçiyə transfer olundu.Neftçidə ilk matçına 21 iyul 2022-ci ildə keçirilən Aris-Neftçi matçında çıxıb. Matça start heyətdə başlayan Ataa Caber 75-ci dəqiqədə əvəzlənib. Matç Arisin 2–0 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. Neftçidə ilk qolunu 4 avqust 2022-ci ildə keçirilən Neftçi-Rapid maçının 44-cü dəqiqəsində vurub. Eyni zamanda matçın 43-ci dəqiqəsində sarı vərəqə ilə cəzalanıb.Matç Neftçinin 2–1 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.
İstinadlar
1.Ataa Caber Soccerway
2.Makkabi Hayfa 3-0 Aşdod Soccerway
3.Makkabi Hayfa 3-0 Hapoel Akko Soccerway
4.Aşdod 1-3 Hapoel Hayfa Soccerway
5.Hapoel Hadera 2-1 Aşdod Soccerway