cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maşın Şou (televeriliş, 2005)
"Maşın Şou" (tam adı "Maşın" realiti şou) — realiti şou janrında olan layihə. Şounun müəllif və aparıcısı Murad Dadaşovdur. MGP (M Group Production) şirkətinin ən yaddaqalan layihəsidir. Bu realiti şou hələ də baxımlı veriliş statusunu saxlaya bilir. Layihə uzun müddət Lider (11 buraxılış), ATV (4 buraxılış) və ANS telekanalında (bir buraxılış) yayımlanıb. 2005-ci ildə başlayan şounun bu illər ərzində 16 buraxılışı və 288 iştirakçısı olmuşdur. İlk 3 buraxılışda sıravi vətəndaşlar iştirak etsə də, 4-cü şoudan başlayaraq, maşın ətrafında yalnız şou biznesin tanınmış simaları cəm olunub.
İyirmi gün canlı efirdə yayımlanan layihənin 18 günü yarışmadan ibarətdir və 18 nəfər iştirak edir. Layihədə iştirakçı olmaq ödənişsizdir və hər bir iştirakçı yarışmaya MGP (M Group Production) şirkətinin rəhbərliyi adından şəxsən dəvət olunur. Eyni zamanda canlı efirdə tamaşaçı qismində iştirak edən auditoriya da şirkət tərəfindən məxsusi dəvətnamə ilə çağırılır.
Oyunun şərtlərinə görə, iştirakçı tələb olunan vaxtda əlini maşın üzərindən çəkə bilməz. Əks halda oyunu tərk etməlidir.
İştirakçılar arasında keçirilən gizli səsverməyə əsasən hər gün bir nəfər yarışmadan getməlidir. Getməli olan iştirakçının oyunda qalıb-qalmaması canlı efirdə topladığı sms-lərdən asılı olur. Beləliklə, yetərincə səs toplamayan iştirakçı yarışmanı tərk edir. Qaldığı təqdirdə isə digər oyun yoldaşını şoudan uzaqlaşdıra bilər. Əks halda özü gedir. “Maşın” realiti şousunun ən məşhur ifadəsi də bu zaman səslənir: “Maşın əldən getdi!”
Oyunda sona qalan üç nəfər artıq finalda sayılır. Bu andan etibarən şouda final şərtləri qüvvəyə minir: finalçılar günün çox hissəsini maşından ayrılmadan, ayaqüstə, yuxusuz və digər fizioloji tələbatlarını ödəmədən keçirir. Bu məqamda yalnız mənən deyil, fiziki cəhətdən də güclü olan şəxs maşına sahib olur.
Maşın Şou 15
"Maşın" realiti-şousunun 15-ci "sürəti". "XANIMLAR VS CƏNABLAR" adlandırılmışdır. Şounun qalibi Talıb Tale olmuşdur.
İştirakçılar
Bu yubiley buraxılışda iştirakçılar cinsi bərabərlik prinsipi ilə bölünmüşdür; 9 kişi iştirakçı və 9 qadın iştirakçı.
Ən yaşlı iştirakçının 67, ən cavanının isə 30 yaşı var idi. Siyahıda yer alan 18 nəfərin içində müxtəlif peşə sahibləri – aktyorlar, teleaparıcılar, müğənnilər və reperlər, meyxanaçılar və jurnalistlər vardı.
İştirakçılar arasında ən təcrübəlisi Mehriban Xanlarova və Günel Ələkbərovadır. Bu onların artıq 3-cü iştirakları idi. Tünzalə Əliyeva, Nazim Pişyari, Vüqar Əbdulov və Elşad Xose isə ikinci dəfə iştirak edirdilər.
Yayımlanması
Realiti-şouya 8 oktyabr 2017-ci ildə, saat 22:15 ATV telekanalında start verilmişdir.
Maşın Şou 16
"Maşın" realiti-şousunun 16-cı "sürəti". "XANIMLAR VS CƏNABLAR 2" adlandırılmışdır. İlk gün meyxanaçı Ələkbər Yasamal, ikinci gün aparıcı Günel Hümbətova, üçüncü gün aparıcı Azər Axşam, dördüncü gün aktyor Məcid Hüseynov, beşinci gün "Qurd" ləqəbli reper Fərid İmanov, altıncı gün aparıcı Firuzə Cəlilova və aparıcı Ilhamə Bədəlova, yeddinci gün aktyor Cavidan Novruz, səkkizinci gün aparıcı Mətanət Əliverdiya, doqquzuncu gün müğənni Əli Mirəliyev, onuncu gün müğənni Ruhəngiz Musəvi, şounu tərk etmişdir. On birinci gün isə, müğənni Rahidə Baxışova, on ikinci gün müğənni Abbas Bağırov, on üçüncü gün aktrisa Pərvin Abıyeva və aparıcı Aytən Səfərova şounu tərk etmişdir. Finala isə 3 nəfər: Uran, Roza Zərgərli və Hüseyn Əzizoğlu qalmışdır. Finalın 1-ci günü Uran şounu tərk etmişdir. İki günlük final mübarizəsi isə müğənni Roza Zərgərlinin qələbəsi ilə başa çatmışdır, amma Roza Zərgərli Maşın Şou tarixində ilk dəfə bir qalib kimi maşından imtina etmiş və şounun təşkilatçısı və aparıcısı Murad Dadaşovdan maşının hansısa xeyriyyə işinə sərf olunmasını xahiş etmişdir.
İştirakçılar
Şouda maşın uğrunda mübarizə aparmış 9 tanınmış kişi və 9 tanınmış qadın :
Yayımlanması
Realiti-şouya 29 may 2018-ci ildə, saat 22:15 ATV telekanalında start verilmişdir.
Maşın Şou 17
"Maşın" realiti-şousunun 17-ci "sürəti". "Hind Kinosu" adlandırılmışdır. Şounun qalibi Xəyalə Quliyeva olmuşdur.
Yayımlanması
Realiti-şou 2018-ci ilin dekabr ayında ATV telekanalında yayımlanmışdır.
U Çenen
Vu Çenq'en (, təx 1500–1582 və ya 1505–1580 ), nəzakət adı Rujonq (汝忠), təxəllüsü "Zahid Şeyanq" — Çinin Minq sülaləsi dövrünün romançı və şairi,və ümumiyyətlə Çin ədəbiyyatının Dörd Böyük Klassik Romanlarının biri olan Qərbə səfərin müəllifi kimi qəbul edilir.
Cümə məscidi (Buzovna)
Tarixi
İnşasına 1896-cı ildə başlanmış Buzovna Cümə məscidinin tikintisi 1900-cü ildə yarımçıq qalmışdır. 1918-ci ildə tikinti işlərinə yenidən başlansa da, tam yekunlaşmamışdır. Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra bu məscidin binasından anbar və dükan kimi istifadə olunmuşdur. 2007-ci ildə Buzovna sakinlərinin Cümə məscidində bərpa işlərinin başa çatdırılması ilə bağlı Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban xanım Əliyevaya müraciəti tez bir zamanda öz həllini tapmışdır. Həmin ilin fevralında başlanan yenidənqurma işləri qısa vaxtda başa çatdırılmış, məscid dekabrın 19-da 2009-cu ildə istifadəyə verilmişdir. Məscidin açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və xanımı Mehriban Əliyeva iştirak etmişlər.
Senecio kuanshanensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Santa-Terezinya-du-Proqressu
Santa-Terezinya-du-Proqressu (Santa Terezinha do Progresso) — Braziliyanın Cənub regionunun Santa-Katarina ştatında yerləşən bələdiyyədir. 2006-cı il məlumatlarına əsasən bələdiyyənin əhalisi 2926 nəfərdir. Ərazisi 118,997 кm²-dir. Əhalinin sıxlığı 24,6 nəfər/кm²-dir. Bələdiyyə 19 iyul 1995-ci ildə yaradılmışdır.
Torpaq kolloidləri
Torpaq kolloidləri - ölçüsü 0,2 mkm-dən (bəzi müəlliflərə görə 0,1 mkm-dən) kiçik torpaq hissəciklərinə deyilir.
Kolloid
Ümumiyyətlə kolloid hər hansı maddənin yüksək dərəcədə kiçik hissələrə parçalanmış (və ya disperslik) halı adlanır. Hər bir bərk cismi xırdalamaq yolu ilə kolloid halına salmaq olar. Təbii halda torpağın kolloid hissəcikləri kəltənlər və aqreqatlar şəklində birləşmiş olurlar. Onları yenidən kolloid hissəciklərə ayırmaq üçün torpaq natrium ionları ilə doydurulur.
Kolloid hissəciklər yarandıqları mühitdə asılı halda olur. Kolloidlərin bu halına zol deyilir. Kənar təsir nəticəsində kolloidlər zol halını itirib çökməyə başladıqda bu hadisə koaqulyasiya (pıxtalaşma) adlanır. Kolloidlərin yükünü itirmiş və iriləşmiş yumşaq çöküntülərinə gel deyilir. Torpaq kolloidləri mineral, üzvi və üzvi-mineral olmaqla üç qrupa bölünür. Torpağın mineral kolloidlərinə SiO2, H2O, Fe2O3 nH2O daxildir. Üzvi kolloidlər isə torpaq çöküntüsü və humus turşularından (humin, ulmin, kren) ibarətdir.
8-Bit (studiya)
— 2008-ci ilin sentyabrında təsis edilmiş Yaponiya animasiya studiyası.
Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu
Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının strukturuna daxil olan elmi təşkilat.
Tarixi
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu şərəfli tarixi, böyük elmi ənənələri, adlı-sanlı alimləri olan mühüm elmi mərkəzlərdən biridir. Azərbaycanda elmi qurumların əsaslı şəkildə yaradılması işinə 29 dekabr 1932-ci ildə SSRİ Elmlər Akademiyası Zaqafqaziya Filialının Azərbaycan Bölməsinin təşkilindən sonra başlanılmışdır, bundan sonra Azərbaycan Dövlət Elmi-Tədqiqat İnstitutunun bütün səlahiyyətləri yeni təşkil olunmuş akademik quruma verilmişdir. SSRİ Elmlər Akademiyası Zaqafqaziya Filialının Azərbaycan Bölməsində 22 mart 1933-cü ildə Ədəbiyyat Sektorunun yaradılması haqqında qərar qəbul olunmuşdur. Əli Nazim Mahmudzadənin rəhbərlik etdiyi həmin Ədəbiyyat Sektorunun təşkili Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun yaranma tarixi kimi qeyd oluna bilər. 25 oktyabr 1935-ci ildə SSRİ Elmlər Akademiyasının Azərbaycan Filialı təşkil olunduqdan sonra bu akademik qurumun tərkibində müstəqil Dil və Ədəbiyyat İnstitutu yaradılmışdır. Bu qurum 1939-cu ildən sonra Tarix, Dil və Ədəbiyyat İnstitutu kimi fəaliyyət göstərmişdir. SSRİ EA Azərbaycan Filialının 2 yanvar 1939-cu il tarixli qərarı ilə Tarix, Dil və Ədəbiyyat İnstitutunun bazasında iki elmi müəssisə təşkil olunmuşdur: Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat və Dil İnstitutu; Tarix, Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu. Dil və Ədəbiyyat İnstitutuna 8 sentyabr 1938-ci ildə Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin 4925 saylı qərarı ilə Nizami Gəncəvinin adı verilmişdir.
Direktorları
Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutuna müxtəlif illərdə aşağıdakı elm xadimləri rəhbərlik etmişlər:
Rəhbərlik
İnstitutun baş direktoru: İnstitutun icraçı direktoru: Elmi katib:
Struktur bölmələri
Hazırda Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda Azərbaycan ədəbiyyatşünaslıq elmi aşağıdakı şöbələr və sektorlar üzrə araşdırılıb tədqiq edilir: Köməkçi şöbələrdən Beynəlxalq Əlaqələr, Elmi nəşrlər və proqnozlaşdırma, İctimaiyyətlə Əlaqələr və Təhsil şöbələri İnstitutun çoxcəhətli fəaliyyətini əlaqələndirir. Bundan başqa, İnstitutda Çin Tədqiqatları Mərkəzi (4 fevral 2015-ci il), Koreya mərkəzi (9 fevral 2015-ci il) və Əlişir Nəvai adına Ədəbiyyat Mərkəzi (29 iyun 2018-ci il) fəaliyyət göstərir.
Fəaliyyət istiqamətləri
Folklorun tarixi və nəzəriyyəsi, toplanması və nəşri, ən qədim dövrlərdən bu günə qədər Azərbaycan ədəbiyyatının tarixi mərhələləri və inkişaf qanunauyğunluqları, nəzəri problemləri, ədəbi əlaqələr, Cənubi Azərbaycanda ədəbi proses, xaricdə Azərbaycan ədəbiyyatı, ortaq türk ədəbi abidələri, müasir və klassik bədii irsin nəşri.
Beynəlxalq əlaqələri
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu aşağıdakı akademik qurumlar və universitetlərlə əməkdaşlıq müqaviləsi və memorandum imzalamışdır:
Elmi nəticələr
Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda bir sıra əhəmiyyətli tədqiqat əsərləri hazırlanıb nəşr edilmişdir:
Nəşrləri
Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun əməkdaşlarının elmi əsərlərinin biblioqrafik göstəriciləri 2014-cü ildən etibarən ardıcıl olaraq kitab halında çap olunur.
Jurnallar
Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutun elmi jurnalı olan "Ədəbiyyat məcmuəsi" (hazırda "Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı") jurnalı 1946-cı ildən çıxan respublika miqyasında əsas elmi nəşrlərdən biri hesab olunur. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun elmi jurnalı olan — "Poetika.izm" 2014-cü ildən nəşr olunur. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun elmi jurnalı olan — "Müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq" 2004-cü ildən 2018-ci ilə qədər "Ədəbi əlaqələr" adı ilə nəşr olunub. Jurnal 19 fevral 2019-cu ildən "Müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq" adı ilə yenidən Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində dövlət qeydiyyatına alınmışdır.
"Sənətkarın elmi pasportu" seriyası
Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat institutunda görkəmli yazıçı və şairlərimizin ədəbiyyatşünas alimlərimizin həyat və yaradıcılıqlarının öyrənilməsi məqsədilə "Sənətkarın elmi pasportu" seriyası yaradılmışdır. "Sənətkarın elmi pasportu" seriyasında aşağıdakı kitablar nəşr olunmuşdur:
Ədəbi proses
Ədəbi proses bədii yaradıcılıq, ədəbiyyat sahəsində gedən prosesləri, baş verən dəyişmələri, çətinlikləri və mübarizəni əhatə edən hadisədir. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda müşavirələrin keçirilməsinə 1976-cı ildən başlanılmışdır. "Ədəbi proses" yaradıcılıq müşavirələrinin keçirilməsi 1976-1984-cü illərdə ənənəyə çevrilmişdir. Ədəbi prosesə həsr olunmuş ilk yaradıcılıq müşavirəsinin materialları ondan bir il sonra 1977-ci ildə nəşr olunmuşdur. Yaradıcılıq müşavirəsinin 1983-1984- cü illərin ədəbiyyatına həsr olunmuş materialları on ildən sonra, yəni 1994-cü ildə nəşr olunmuşdur. Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda otuz illik fasilədən sonra keçirilmiş "Ədəbi-proses-2013" yaradıcılıq müşavirəsi yeni tarixi epoxanın ədəbi tənqidinin parolunu vermişdir. "Ədəbi proses" sessiyalarının ənənələrinə 30 ildən sonra, 2014-cü ildə yenidən qayıdılmışdır .Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda ədəbiyyat üzrə ilin yekunlarına həsr edilmiş "Ədəbi proses" yaradıcılıq müşavirələrinin materialları 2013-cü ildən etibarən ardıcıl olaraq kitab halında çap olunmuşdur. Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu tərəfindən təqdim olunan "Ədəbi proses" icmalları müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatının yüksək elmi səviyyədə yazılmış ədəbi-tarixi oçerkləridir. Ədəbi proses müşavirəsinin məruzələri əhatə etdiyi dövrün Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin konkret bir mərhələsinin janrlar üzrə təhlillər aparılmış elmi icmallarıdır.
"Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatı kitabxanası" seriyası
Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda çoxcildlik "Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatı kitabxanası" seriyası yaradılmış və 2016-cı ildə bu seriyadan "Məhəmməd Əmin Rəsulzadə", 2017-ci ildə "Ceyhun Hacıbəyli", 2018- ci ildə "Səlim Rəfiq Rəfioğlu. Füzuli", 2020- ci ildə "Teymur Atəşli",  2021-ci ildə "Alazan Baycan", 2022-ci ildə "Süleyman Təkinər" cildləri nəşr olunmuşdur
Hacı Surxay Məmmədli
Həyatı
Surxay Məmməd oğlu Məmmədli 5 may 1968-ci ildə Masallı rayonunun Sirəbil kəndində anadan olub.
Orta təhsilini Sirəbildə almışdır. 1990-cı ildə Qafqaz İslam Universitetinə daxil olub və oxuduğu zamanda həmin universitetdə müəllim vəzifəsində çalışmışdır. Tələbəlik illərində Azərbaycan Müsəlman Gənclər Birliyinə sədrlik edib.
Çin Ensiklopediyası
Çin Ensiklopediyası (Pinyin:Zhōngguó Dà Bǎikē Quánshū ;Çin Böyük Ensiklopediyası) — Çin dilində ilk böyük-girişli müasir ensiklopediya.
Vilma Huqonnay
Həyatı
Kontes Vilma Huqonnay, Kont Kalman Huqonnay və Pansey Rizanın beşinci övladıdır. O, Sürixdə tibb üzrə təhsilini 1879-cu ildə başa vurmuşdur. Vilma Macarıstana qayıdanda Macarıstanın rəhbərliyi cinsiyyətinə görə onun ixtisasını tanımaqdan imtina etdiyi üçün həkim kimi fəaliyyətinə başlaya bilmədi. 1897-ci ilədək mamaça işləmişdir. Sonradan macar rəhbərliyi onun elmi dərəcəsini qəbul etmiş və beləcə öz tibbi fəaliyyətinə başlaya bilmişdir. Macarıstanda bu ixtisasa yiyələnən ilk qadın 1900-cü ildə Şarolta Ştaynberger olmuşdur. Onlardan heç biri 1913-cü ilə qədər kişi həkimin nəzarəti olmadan fəaliyyət göstərə bilməmişdilər.
Hacı Surxay Məmmədli
Həyatı
2016-cı ildə Rusiyanın Təhsil və Elm Nazirliyinin Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı əsasında ilahiyyat elmləri doktoru elmi dərəcəsi verilib.
Ailəlidir, 2-si oğlan, 1-i qız, 3 övladı var.
Azərbaycan, Ərəb, Fars, Rus və ingilis dillərini bilir.
Kut adası
Kut adası-(Ко Кут, Ко Куд, или, )- Siam körfəzinin adası olub, Kambodjı əyalətinə Trat regionuna daxildir.
Coğrafi mövqeyi
Regionun ən az əhali məskunlaşmış adası hesab edilir. Maki adası ilə birlikdə şimalda yerləşir. Adanın əhalisi 2007-ci ilin statistik məlumatlarına görə 1715 nəfərdir. Sahəsi isə 131 кm²-dir. Ada dənizkənarı Mu-Ko-Çanqın parkının bir hissəsidir.
Goravan
Goravan — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Vedi (Ararat) rayonunda kənd.
Tarixi
Vedi çayının sahilində, Vedi kəndinin cənubunda yerləşir. "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə Kürəvan, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Goravan kimi qeyd edilmişdir.
Toponimi
Toponim qədim türk dilində "mal-qara üçün pəyə", "həyət" mənasında işlənən kora sözünə , urartu dilində "ölkə yer" mənasında işlənən "ebani", "abani" sözünün fonetik forması olan avan (van) sözünün qoşulması əsasında əmələ gəlmişdir. Yuxarıda qeyd edilmişdir ki, kəndin adı 1728-ci il tarixdə tərtib edilmiş "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə Kürəvan kimi qeyd edilmişdir. Toponimin Kürəvan formasının kökünü kürə sözü təşkil edir. Bu söz də qədim türk dilində kura formasında "mal-qara pəyəsi" mənasını ifadə edir. Kəndin adı yerli tələffüz forması Gorvan olduğuna görəErmənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 4. IV.1944-cü il tarixli fərmanı ilə dəyişdirilib Yenikənd qoyulmuşdur. Sonra Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 3. VII.1968-ci il fərmanı ilə kəndin adı yenidən dəyişdirilib Goravan adlandırılmışdır. Türk dillərində kora (Azərbaycan dilindəki qura) "qışlaqda gecələr mal-qaranı salmaq üçün tikinti" və avan "kənd" sözlərindən ibarətdir. Kora və kura eyni məna bildirən müxtəlif fonetik formaya malik sözlərdir. Gorovan toponimi "mal-qara saxlanılan yer" mənasını bildirir. Zootoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 9 tatar ailəsi, 35 kişi, 24 qadın, cəmi 59 nəfər, 1873-cü ildə 244 nəfər, 1886-cı ildə 325 nəfər, 1897-ci ildə 530 nəfər, 1904-cü ildə 634 nəfər, 1914-cü ildə 697 nəfər, 1916-cı ildə 614 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ilin fevral ayında azərbaycanlılar ermənilər tərəfindən qırğınlarla qovulmuş, Türkiyənin Muş, Şadax, Van bölgələrindən (1918-ci ildən sonra) köçürülən ermənilər Goravanda yerləşdirilmişdir. Burada 1922-ci ildə 393 nəfər azərbaycanlı, 164 erməni, 1926-cı ildə 403 nəfər azərbaycanlı, 132 erməni, 1931-ci ildə 466 nəfər azərbaycanlı, 135 erməni, 1939-cu ildə 706 nəfər azərbaycanlı, 145 erməni yaşamışdır. 1948–1949-cu illərdə SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarı ilə azərbaycanlılar zorla Azərbaycana (Dağlıq Qarabağa, sonra isə Xanlara ) köçürülmüşdür. İndi kənddə yalnız ermənilər məskunlaşıb.
Torpağın turşuluğu
Torpağın mübadilə turşuluğu – neytral duzların yəni qüvvətli turşularla qüvvətli əsasların birləşmələrindən əmələgələn duzların (NaCl, KCl) məhlullarının təsiri ilə uducu kompleksdən hidrogenin çıxarılması nəticəsində əmələ gələn turşuluqdur.
Elat mahalı
Tarixi
Kürdəmir, Ağsu, Sabirabad, Hacıqabul, Neftçala, Salyan və Şamaxı rayonlarının ərazisindəki kəndlərdə məskunlaşmışlar.
İqtisadiyyatı
Elat mahalının sakinləri maldarlıq, əkinçilik və bağçılıqla məşğul olurdular.
Dendrobium taurinum
–   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rafiq Sədrəddinov
Rafiq Sədrəddinov — Azərbaycanlı jurnalist.
Həyatı
Rafiq Niyazi oğlu Sədrəddinov 1945-ci il avqustun 14-də Şəki şəhərində doğulub. Jurnalistikaya 1969-cu ildə “Kimyaçı” qəzetinin məsul katibi olaraq qədəm qoyub. Bir il sonra “Kommunist Sumqaita” qəzetinə ədəbi işçi vəzifəsinə qəbul olunub, sonra redaktor kimi fəaliyyət göstərib.
Rafiq Sədrəddinov idman jurnalistikasında da çalışıb. Müxtəlif illərdə sovet dövrünün məşhur yerli mətbu orqanları olan “İdman”, “Bakinski raboçi” qəzetlərində çalışıb, habelə Moskvada çıxan “Sovetski sport”, “Qudok” kimi məşhur nəşrlərin Azərbaycan üzrə xüsusi müxbiri işləyib.
1987-ci ildə “Pravda” qəzetinin Azərbaycan bölməsinə baş müfəttiş təyin edilib. 1990-cı ildən “Tərəqqi” qəzetinin redaktoru, 1992-ci ildən “Mir futbola” qəzetinin redaktor müavini, 1999-cu ildən isə “Naş vek” qəzetinin baş redaktor müavini kimi fəaliyyət göstərib.
Son iş yeri “Kaspi” qəzeti olub.
13 sentyabr 2013-cü ildə vəfat edib.
Bağdad yəhudiləri
Bağdad yəhudiləri — XVIII əsrin ortalarında İraqdan (əsasən Bağdaddan) köçən və Hindistanın liman şəhərləri olan Suratda və Mumbaidə məskunlaşan Hindistan yəhudilərinin etnik qrupu.
Tarixi
XIX əsrin əvvəllərində Bağdaddan, Bəsrədən və Hələbdən gələn yəhidilərdən ibarət icmada insanların sayı xeyli artdı və onlar tədricən Hindistanın digər şəhərlərinə-Kəlküttəyə, Punaya və Çennai şəhərlərinə yayıldılar. İcma üzvləri Hindistanın dövlət aparatında, ticarətdə və orduda yüksək uğurlar qazanmışlar. Onlar Hindistan yəhudilərinin - Bəni-İsrail və yəhudi qaçqınlarını Yaxın Şərq və Avropa yəhudilərinin mədəniyyəti ilə tanış edir, ictimai və mədəni tədbirlərdə fəal iştirak edirdilər. Bağdad yəhudiləri Hindistanda məskunlaşdıqları ərazilərdə ivrit dilində kitab nəşr edən tipoqrafiyanın, yəhudi məktəblərinin və sinoqoqların əsasını qoymuşlar.
Hindistandakı yəhudi icmasının tərkibində İraqdan gələn yəhudilərlə yanaşı, digər ölkələrdən - İrandan, Əfqanıstandan, Yəməndən, və Suriyadan yəhudilər də var idi.XIX əsrdə Bağdad yəhudi icması təkcə Hindistanda deyil, Cənub-Şərqi Asiyada - Yanqonda, Pinanqda, Şanxayda və Banqkokda yeni icmalar yaratmışlar.
Bağdad yəhudiləri ingilis dilində və ərəb dilinin yəhudi-İraq dialektində danışırdılar. Müasir dövrdə İsraildə, Hindistanda, Avropada, ABŞ-da, Kanadada, Avstraliyada, və Pakistanda yaşayan Bağdad yəhudilərinin sayı təxminən 4000 nəfərdir.
Kiçik dodaqlar
Kiçik dodaqlar (labia minora), qadın reproduktiv sistemlərindən biridir. Vaginal bucağın hər iki tərəfindən sallanan dərilərdir. Kiçik dodaqlar, müxtəlif boyda, rəngdə və şəkildə ola bilər. Kişi üretrası və penis dərisi ilə bərabərdir
Kiçik dodaqlar böyük dodaqların tam altında yerləşir. Uşaqlıq yolunu əhatə edən, iki kiçik dəri qatından ibarətdir. Ölçüləri qadından qadına fərqli olur. Adətən kiçik cinsiyyət dodaqları böyük cinsiyyət dodaqları ilə örtülü olur. Bəzi qadınlarda kiçik cinsiyyət dodaqları nisbətən iri olub böyük cinsiyyət dodaqlarından xaricə çıxır və buda bəzi qadınlarda kompleks yaradır. Kiçik dodaqlarda yağ və tük olmaz. Qan damarları və sinir hüceyrələri olduqca çoxdur.
Kiçik dodaqlar, klitordan aşağı və yana doğru və vagina girişinin hər iki tərəfindən arxaya doğru uzanaraq vagina girişi ilə xarici dodaqların arasında sona çatır. Kiçik dodaqların alt arxa ucları əsasən, bükülmüş dəri ilə önə birləşir.
Sərhəd Zöhrabbəyov
Sərhəd Zöhrabbəyov (tam adı: Sərhəd Pirsəmalı oğlu Zöhrabbəyov) — baş leytenant, "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif olunmuş igid döyüşçü.
Həyatı
S.Zöhrabbəyov son iş yerindən könüllü vətən çağrışına qoşulmuş, Bərdə hərbi batalyonun qərargah rəisi olmuş, yüksək döyüş qəhrəmanlığı gəstərmiş 1992-ci ilin avqustun 24-də Dranbom uğrundakı vuruşmalarda şəhid olmuşdur. Məzarı Qusar rayonunun Yasab kəndindədir.
Birinci dərəcəli idmançı, cəsur döyüşçü Sərhədin həyat yoldaşı Etibar xanım, oğlu Zöhrab, qızı Reyhanə Bərdə şəhərində yaşayırlar.
Ölümündən sonra baş leytenant Sərhəd Pirsəmalı oğlu Zöhrabbəyov Azərbaycan Respublikasının prezidentinin 1994-cü il tarixli əmri ilə "Azərbaycan bayrağı" ordeni ilə təltif olunmuşdur.
Bərdə və Qusar rayonlarında küçələrdən biri onun adını daşıyır.
Sərraf Şiruyənin "Ölümdən sonrakı ömür" kitabı «Azərbaycan bayrağı» ordenli igid döyüşçü, cəsur kəşfiyyatçı, vətən yolunda qəhrəmancasına şəhid olmuş Bərdə hərbi batalyonunun qərargah rəisi Sərhəd Pirsəmalı oğlu Zöhrabbəyovun döyüş fəaliyyətinə həsr olunmuşdur.
İndoneziyanın dövlət quruluşu
İndoneziyanın dövlət quruluşu — 1945-ci ildə qəbul edilmiş Konstitusiyaya əsasən hüquqi-siyasi, inzibati, iqtisadi və ictimai münasibətlər sisitemi.
Dövlət quruluşu
İndoneziya məhdud hakimiyyətli prezident idarəetmə üsuluna malik respublikadır. Milli bayram günü olan müstəqillik günü (1945) avqust ayının 17-də qeyd olunur. Ölkə Konstitusiyası 1945-ci ilin avqustundan (1950, 1969, 1998, 2001 və 2004-cü illərdə edilmiş düzəlişlərlə) qüvvədədir.
İndoneziya hökuməti
27 dekabr 1949-cu ildə Niderland İndoneziya Birləşmiş Ştatlarının suverenlyini tanıdı. 1949-cu ilin konstitusiyasına əsasən İndoneziyada parlamentli hökumət idi və nazirlər parlament qarşısında məsul idi. 1950-ci ildə İndoneziya unitar dövlət statusuna qayıtsa da, parlamentli hökumət saxlanıldı. 5 iyul 1956-ci ildə prezident Sukarno 1950-ci il konstitusiyasının qüvvədən düşməsi və 1945-ci il konstitusiyasının yenidən qüvvəyə minməsi haqqına dekret imzalamışdır. Həmin vaxtı kabinet də buraxılmış və qısa müddətdən sonra bu günə qədər davam edən prezidentli sistem formalaşmışdır. Sukarnonun hakimiyyətinin son illərində hökumətdə nazirlərin sayı ən pik həddə - 111 nəfərə çatmışdır. Suhartonun dövründə və ondan sonrakı dövrdə də prezidentli hökumət saxlanılmışdır. Hazırda, 22 oktyabr 2009-cu ildə Susilo Bambang Yudhoyononun inauqurasiyasından 2 gün sonra formalaşmış ikinci birləşmiş İndoneziya hökuməti fəaliyyət göstərir. Kabinetə Yudhoyononun Demokratik Partiyasının və onunla koalisiyada olan digər 5 partiyanın üzvləri ( Çiçəklənən Ədalət Partiyası, Milli Mandat Partiyası, Birləşmiş İnkişaf Partiyası, Milli Oyanış partiyası və GOLKAR partiyası) eləcə də, heç bir partiya mənsubluğu olmayan şəxslər daxildir.
Bu hökumətin tərkibinə 3 əlaqələndirici nazir, Dövlət Katibi, 20 nazir və 10 dövlət naziri daxil idi. Yudoyhononun nazirləri yalnız özünün rəhbər olduğu Demokratiya partiyasından deyil, həm də parlamentdə təmsil olunan digər partiyaların rəhbərlərindən də təyin etməsinin əsas məqsədi stabil hökumət formalaşdırmaq idi. Həmçinin bir sıra önəmli nazirliklərə heç bir partiyaya mənsub olmayan həmin sahə üzrə mütəxəssis olan şəxslər nazir təyin edilmişdir. Hər bir nazir hökumətdə xüsusi quruma rəhbərlik edir və bu ibarətdir:
Əlaqələndirici nazirliklər
Əlaqələndirici nazirliklər bunlardır:
Əlaqələndirici nazirlər Prezidentə dövlət siyasətinin hazırlanmasında, koordinasiyasında və öz məsul olduqları sahədə icra edilməsində köməklik edirlər.
Inzibati ərazi bölgüsü
Ölkə 31 əyalətə (Açex, Papua və Qərbi Papua əyalətləri xüsusi statusa malikdir), əyalət statusuna malik 2 xüsusi inzibati vahidliyə - Cakyakarta xüsusi dairəsinə və paytaxt Cakarta dairəsinə bölünür.
Dövlət başçısı
Dövlətin idarə edilməsində vitse-prezident (20 oktyabr 2009-cu ildən Boediono) dövlət başçısına yaxından köməklik göstərir.
Prezident Xalq Məşvərət Məclisi qarşısında məsuliyyət daşıyır, belə ki, Məclis növbədənkənar sessiya çağıraraq ona impiçment elan edə bilər.
20 sentyabr 2004-cü ildə 122 milyon ölkə vətəndaşının iştirak etdiyi ilk ümumxalq seçkilərində (əvvəlki illərdə Prezident Parlament tərəfindən seçilirdi) 60 %-dən çox səs toplamış Susilo Bambanq Yudoyono İndoneziyanın Prezidenti seçilmişdir. 2009-cu il iyul ayının 8-də keçirilmiş növbəti prezident seçkilərində o, böyük səs çoxluğu ilə qalib gələrək növbəti 5 il müddətinə dövlət başçısı vəzifəsini qoruyub saxlamağa müvəffəq olmuşdur.
Qanunverici hakimiyyət
Qanunverici hakimiyyət: Xalq Məşvərət Məclisi 2004-cü ildə İndoneziya Konstitusiyasına edilən dəyişikliklərə əsasən ali qanunverici orqan statusunu itirmişdir və ikipalatalı parlamentə - Xalq Nümayəndələr Şurasına və Regional Nümayəndələr Şurasına çevrilmişdir. 5 ildə bir dəfə çağırılan Xalq Məşvərət Məclisi Xalq Nümayəndələr Şurasının və Regional Nümayəndələr Şurasının üzvlərindən ibarətdir. Qurum Prezidentin inauqurasiyası və impiçmenti, konstitusiyaya düzəlişlər etmək səlahiyyətinə malikdir, qanunvericiliklə məşğul olmur.
Yuxarı Palata – Regional Nümayəndələr Şurası 2001-ci ildə qanunverici orqanın yeni strukturu kimi yaradılmışdır. 33 əyalətdən hər birindən 4 nümayəndə olmaqla 132 üzvü var. 5 illik müddətə seçilən deputatlar partiya üzvü ola bilməzlər. İldə iki dəfə toplanan Şura regionlarla bağlı qanunların hazırlanmasında və qəbul edilməsində Nümayəndələr Palatasına yardım edir.
Aşağı Palata – Xalq Nümayəndələr Şurası Nümayəndələr Palatası da adlanır. Faktiki olaraq birpalatalı parlament kimi bütün qanunvericilik funksiyalarını həyata keçirir və qanunların icrasına nəzarət edir. Palata proporsional - siyahı sistemi üzrə çoxmandatlı dairələrdən 5 il müddətinə birbaşa seçilən 560 deputatdan ibarətdir.
Senecio rhabdos
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İndoneziyanın dövlət quruluşu
Məhkəmə hakimiyyəti
Üzvləri (60 hakim) Xalq Nümayəndələr Şurasının təqdimatı ilə Prezident tərəfindən təyin edilən Ali Məhkəmə, 2003-cü ildə yaradılmış və dövlət başçısının təyin etdiyi 9 üzvdən (3 hakim Xalq Nümayəndələri Şurasının, 3 üzv Ali Məhkəmənin, digər 3-ü isə Prezidentin təqdimatı ilə təyin olunur) ibarət olan Konstitusiya Məhkəməsi, habelə İndoneziya Məhkəmə Komissiyası ölkədə məhkəmə hakimiyyətini həyata keçirir.
Senecio rhabdos
İstinadlar
Senecio rhabdos Senecio rhabdos Senecio rhabdos
Nizaməddin Həmidov
Nizaməddin Baba oğlu Həmidov — Azərbaycan dövlət xadimi, elmi işçisi, polisi,xüsusi xidmət orqanı müşaviri, general. O, əsas olaraq Daxili İşlər Nazirliyi, Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi və Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətində tutduğu ciddi rəhbər vəzifələrə görə tanınır.
İlk illəri və təhsili
Nizaməddin Baba oğlu Həmidov 15 aprel 1952-ci ildə Qubadlı rayonunun Mirlər kəndində anadan olmuşdur. O, 1958-ci ildə Qubadlı rayon Dondarlı kənd orta məktəbinə daxil olmuş, oradakı təhsili başa vurduqdan sonra, 1969-cu ildə Dadaş Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun mühasibat uçotu fakültəsinin qiyabi şöbəsinə qəbul olmuşdur. Həmidov 1974-cü ildə ali məktəbi iqtisadçı-mühasib ixtisası üzrə bitirmişdir. Nizaməddin Həmidov 1987–1993-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsində qiyabi təhsil alaraq hüquqşünas ixtisasına yiyələnmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Təhsil almaqla yanaşı, Həmidov 1970–1974-cü illərdə Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyatı İnstitutunda laborant vəzifəsində çalışmışdır. O, 1974-cü ilin noyabrından 1975-ci ilin noyabr ayınadək Sovet Ordusunda həqiqi hərbi xidmətdə olmuşdur. Həmidov hərbi xidməti başa vurduqdan sonra Azərbaycan Elmi-tədqiqat Kənd Təsərrüfatının İqtisadiyyat İnstitunda əmək fəaliyyətini davam etdirərək laborant və kiçik elmi işçi vəzifələrində işləmişdir.
Dövlət orqanlarında fəaliyyəti
1977-ci ildə Azərbaycan SSR daxili işlər orqanlarında xidmətə qəbul olunan Həmidov Qaradağ və Kirov (indiki Binəqədi) rayon daxili işlər şöbələrində baş inspektor və komendantura rəisinin müavini vəzifəsində çalışmışdır. O, 1990–1992-ci illərdə müstəqil Azərbaycan Respublikasının Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) Profilaktika İdarəsində baş inspektor və bölmə rəisi olmuşdur. Həmidov 1992-ci ildən DİN Cinayət Axtarış İdarəsində əməliyyat müvəkkili, həmin ilin iyun ayından Sabunçu Rayon Polis İdarəsində baş əməliyyat müvəkkili və iqtisdi sahədə cinayətkarlığa qarşı mübarizə bölməsinin rəisi vəzifələrində xidmət etmişdir.
Həmidov 1999–2004-cü illərdə Bakı şəhər Baş Polis İdarəsində inspektor, baş inspektor, xüsusilə mühim işlər üzrə baş əməliyyat müvəkkili və maliyyə-kredit sistemində cinayətkarlıqla mübarizə şöbəsinin rəisi vəzifələrində çalışmışdır. O, 2004-cü ildə Milli Təhlükəsizlik Nazirliyində (MTN) idarə rəisinin müavini vəzifəsinə təyin olunmuş, 2005-ci ildə idarə rəisi vəzifəsinə yüksəlmişdir. Həmidov 2007-ci ildə MTN-nin Baş İdarə rəisi vəzifəsində xidmətini davam etdirməyə başlamışdır. Həmidov sonradan 2018-ci ildə Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin baş Müşaviri təyin olunmuşdur. O, 2020-ci ildə təqaüdə çıxmışdır.
Həmidov xidmət dövründə 1978-ci ildə milis leytenantı, 1981-ci ildə milis baş leytenantı, 1984-cü ildə milis kapitanı, 1990-cı ildə milis mayoru, 1995-ci ildə polis polkovnik-leytenantı, 2004-cü ildə polkovnik, 2012-ci ildə isə general-mayor ali hərbi rütbəsi ilə təltif olunmuşdur.
24 fevral
1601–1900
thumb|[[Abdulla Şaiq (1910)]]
1901–cari
thumb|[[Osman Hamdi Bəy]]
Məxməri inqilab
thumb|Vaslav Havel & Mark Draqul tərəfindən çəkilən dinc Praqa etiraz nümayişi fotoşəkili
Məxməri inqilab (sametová revoluce) və ya Nəzakətli inqilab (nežná revolúcia) — Çexoslovakiyada 1989-cu ilin 17 noyabrından 29 dekabrına qədər baş verən dinc və qeyri-zorakı inqilab. Çexoslovakiya Kommunist Partiyasının tək partiya hökumətinə qarşı tələbə və digər populyar nümayişlər üstünlük təşkil edən inqilab, partiyanın ölkə üzrə nəzarətinin dağılmasına və sonrakı Çexiyanın parlament respublikasına çevrilməsinə gətirib çıxardı.
Qroznı
Qroznı (Соьлжа-ГӀала,,  ) — Şimali Qafqazda şəhərdir, Rusiyanın cənubunda, Çeçenistan Respublikasının paytaxtı, Qroznu rayonunun mərkəzidir. Şimali Qafqazın ən böyük şəhərlərindən biridir, ərazisinə görə ikinci, əhalisinin sayına görə üçüncü böyük şəhərdir.
Etimologiyası
Şəhər Sevinc çayının qırağında yarandığına görə yerli türklər ona Sevinc-Qala  adı verdilər. Daha sonra (1818 — 30 dekabr 1869 kimi) Qroznaya qalası, 30 dekabr 1869-cu ildən etibarən isə Qroznı (rus dilindən tərcüməsi vahiməyə basan, hədələyici, qorxuducu) olub. Çeçenistan yerli əhalisi arasında şəhərin adı Sölƶa-Ġala kimi də adlandırılır. 1998-1999-cu illərdə Çeçenistanın o vaxtkı hakimiyyəti olan Çeçen İçkeriya Respublikasının hakimiyyəti şəhərin adını dəyişərək mərhum çeçen lideri Cövhər Dudayevin şərəfinə Cövhər-Qala adlandırsa da, Çeçenistan Rusiyanın hakimiyyəti altına qayıtdıqdan sonra şəhər yenidən Qroznı adlanmağa başladı. 2005-ci ildə Çeçenistan parlamenti şəhərin adını dəyişərək Çeçenistanın digər mərhum lideri Əhməd Kadırovun şərəfinə Əhməd-Qala adlandırmağı təklif etsə də, Çeçenistan lideri Ramzan Kadırov bu təklifi rədd etmişdi.
İqlim
Qroznıda yay aylarında, tempratur bəzən kölgədə +35 °C ni ötür. Yağıntılar yayda qeyri-müntəzəmdir. Qroznı şimaldan gələn soyuq hava kütləsindən heç bir dağ massivi ilə qorunmur deyə qış aylarında şəhərin havası çox soyuq olur. Bəzən güclü şaxtalar olur (-20 C və daha aşağı). Yayda Qorznıda hava isti və quru keçir, bəzən temperatur +35 C dərəcəni keçir.
Qəmər bəyim Şeyda
Qəmər bəyim Şeyda (1881 Şuşa — 1933 Bakı) — azərbaycanlı şairə və dramaturq.
Həyatı
Qəmərnisə bəyim Ata xan qızı 1881-ci ildə Şuşa şəhərində Qəmərnisə adı ilə Ata xan Abraxanov və Böyük Xanım Cavanşirin ailəsində xanadan olmuşdur. İbrahimxəlil xan Sarıcalı Cavanşirin qız nəvəsidir. Ata xan vəfat edən zaman Qəmər bəyim hələ gənc idi. Atasının ölümündən sonra qardaşı Məhəmmədin himayəsində olmuşdur. Məhəmməd onun üçün evdə dərs verəcək müəllimlər tutmuş, onu ikinci pillə təhsil almaq üçün Şuşa Məktəbinə getməyə həvəsləndirmişdir. Yeniyetmə kimi, öz dövrünün məşhur şairəsi Natavana "Məclisi-Üns"də təqdim edilmiş, Natavan da öz növbəsində Qəmər bəyimin istedadını təsdiqləməklə birlikdə, ona Şeyda təxəllüsünü vermişdir. Qəmər bəyim Şeydanın yaradıcılığında Xurşidbanu Natəvanın güclü təsiri olmuşdur.
Qəmər bəyim Sadıq bəy Vəzirovla ailə qurmuşdu. Bahadur bəy, Nadir bəy adlı oğulları, Leyla xanım, Sənubər xanım, Həmidə xanım və Əntiqə xanım adlı qızları vardı.
Lakin ötən yüzilin 20-ci illərində Azərbaycanda baş vemiş hadisələrdə, yeni həyat və mübarizə burulğanında öz nicatını axtaran Qəmər bəyim həyat yoldaşını itirmiş, Bakıda, Naxçıvanda, Ordubadda, Şərurda yaşamalı olmuşdur. O, mədəni həyatdan geri qalmamaq üçün çalışmış, təhsilini artırmış, kəndli qadınlar arasında önəmli ictimai işlər aparmışdır.
1924-cü ildə Qəmər bəyim Şeyda Bakıya köçür. Oğlu Bahadurun iş yeri tez-tez dəyişdiyi üçün o, Bakıda, Naxçıvanda, Tiflisdə yaşamalı olur. Bahadur Naxçıvana Xalq Səhiyyə komissarı vəzifəsinə təyin olunanda həmin vaxt o da oğlu ilə oraya gedir. – Naxçıvanlı qadınlar arasında maarifçilik işi aparır, qabaqcıl qadın aydın kimi bölgənin ictimai həyatında fəal iştirak edir. Qəmər bəyim tez-tez doğma yurduna, boya-başa çatdığı, həyatının mühüm bir hissəsini yaşadığı Qarabağa baş çəkir, keçmiş tanışları, qohum-əqrəbaları ilə ovqatlaşır, Şuşada yaşayan qızını ziyarət edirdi. O, həm də xarakter keyfiyyətləri və davranışları ilə xalqın rəğbətini qazanmış, əsil türk qadınına xas olan cəsurluğu və hünəri ilə tanınmışdır.
Qəmər bəyim Şeyda 1933-cü ildə Bakıda vəfat etmişdir. Bildirilir ki, öldüyü zaman çox sayda əlyazmaları olsa da, onların hamısı günümüzə gəlib çatmamışdır.
Yaradıcılığı
Qəmər bəyim şairə idi və daha çox, yazdığı qəzəllərə görə tanınırdı. Öz dövrünün məşhur şairələrindən olan Qəmər bəyim bir digər şairə Ziba Ərdəbili ilə ideya və şer mübadiləsində də olmuşdur.
Qəmər bəyimin günümüzə bir neçə şeiri gəlib çatıb. Hüzn, kədər və şikayət motivləri həmin şeirlərin aparıcı leytmotivini təşkil edir. Qəmər bəyim Şeydanın Natəvanın təsirinə daha çox məruz qaldığı şeirlərindən görünür. Əslində, Qəmərbəyim Şeyda Natəvan üslubunda yazıb-yaradıb. Sadə, realist şeirlərində nəcib və insani hisslər, səadət, məhəbbət öz dərin bədii ifadəsini tapıb. Şair əsərlərində əruz vəzninin ahəngdar bəhrlərindən geniş istifadə edib ki, bu da onun qəzəllərinin daha da oxunaqlı olmasını şərtləndirib.
Qəmər bəyim həmçinin dramaturgiya ilə də məşğul olmuşdur. Onun yazdığı və dramaturgiya əsəri olan "Zülmün daşqını"nın əlyazması, həmçinin "Ağan canı" Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Əlyazmalar İnistitutunda saxlanılmaqdadır.
Gözəl şeirlər müəllifi olan istedadlı şair qələmini dramaturgiya sahəsində də sınamış, “Zülmün daşqını” (1918) adlı altı pərdəli pyes yazmışdır. Həmin pyesi ilə özünü dramaturq kimi də təsdiqləyən Qəmər bəyim Şeydanın bu əsəri ona özəlliklə məşhurluq gətirmişdir. Bu dramda müəllif yüzilin qan davaları, varlı bəylər, ağalar arasında gedən, sonu faciə ilə bitən feodal çəkişmələri və ədavət, düşmənçilik nəticəsində baş verən milli qırğınları təsvir edib. Pyesdəki hadisələrin yaratdığı gərginlik, doğurduğu kədər hissi Qəmər bəyim Şeydanın feodal çəkişmələrinə dərin sənətkar etirazını ifadə edir.
Mirası
Qəmər bəyim və Məclisi-Ünsdən olan digər qadın şairələr 2018-ci ildə Azərbaycanda başladılan layihə üçün ilham mənbəyi olmuşdur. Bu sərgi Azərbaycan Respublikasının yüzüncü ildönümü münasibətilə keçirilən mərasimlərin bir hissəsi olmuşdur.
Səlim məscidi
Səlim məscidi və ya Möhsin Səlim məscidi — Bakı şəhərinin Xəzər rayonunun Binə qəsəbəsində yerləşən tarixi-memarlıq abidəsi.
Tarixi
Möhsin Səlimov ad və soyadlı şəxs (Əmircanın neft milyonçuları olan Səlimovlar ailəsinin üzvü) Zabrat qəsəbəsində yerləşən Xanım Zeynəb məscidini yenidən bərpa etmək istəyir. Lakin Zabrat camaatı bildirir ki, işi dayandırsın və onlar özləri məscidi abadlaşdıracaqlar. Bu hadisədən sonra Möhsin Səlimov 1916-cı ildə eynilə həmin məscidin layihəsi əsasında Binə kəndində indi Möhsin Səlim adlanan məscidi inşa etdirir. Sovet hakimiyyəti dövründə məscidin fəaliyyəti dayandırılır. Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra da yararsız olduğundan uzun müddət fəaliyyət göstərmir. Yenidən əhalinin istifadəsi üçün Heydər Əliyev Fondu 2006-ci ildə məscidi əsaslı bərpa etmişdir.
Məsciddə dövlət qeydiyyatından keçmiş icma fəaliyyət göstərir
Qriqori Yeqorov
Qriqori Yeqorov (tam adı: Qriqori Antonoviç Yeqorov,, ; ) — erzyan əsilli SSRİ yazıçısı, jurnalist, Mordoviya milli nəşriyyat təşkilatçılarından biri.
Məhəmmədhəsən xan Sərdar İrəvani
Məhəmmədhəsən xan Sərdar İrəvani - Məhəmməd xan Qacar Ziyadlının oğlu və Nasirəddin şah Qacar dövründə Yəzd və Kirmanın hakimi. Abbas mirzənin qızı Mahruxsar xanım Fəxrəddövlə ilə evli idi.
Torpağın radioaktivliyi
Torpağın radiaktivliyi – torpağın tərkibində radiaktiv xassəli kimyəvi elementlərin olmasıdır. Torpağın radiaktivliyi uran, radium, torium və kaliumun radiaktiv izotopların miqdarından asılıdır. Torpaq əmələ gətirən süxurlardan asılı olaraq bu elementlərin tərkibi dəyişə bilər. Başqa torpaqlara nisbətən turş xassəli dağ süxurları üzərində təşəkkül tapmış torpaqlarda, ağır mexaniki və gillicəli çimli-çəmən torpaqlarında radiaktivlik yüksək olur. Torpağın radiaktivliyi təbii və süni olur.
Torpağın radiaktiv çirklənməsi
Nüvə qurğularının sınağı, qəza tullantıları və torpağa atom sənayesinin tullantılarının düşməsi nəticəsində yaranan radionuklidlərin Yer səthinə düşməsində baş verir. Torpağın radiaktivlik çirklənmə sıxlığı küri vahidinin ərazi vahidinə bərabər olması ilə, yaxud stronsi vahidi ilə ölçülür. Bu cür torpaqlarda radiaktivlik təbii növdən çoxdur.
Yuliya Lermontova
Yuliya Lermontova, 2 yanvar 1847–1919)— ilk rus kimyaçı qadın.
Həyatı
Zamanının ən yaxşı kimyaçılarından olan Yuliya Lermontova eyni zamanda neftlə bağlı araşdırmalar aparan ilk qadındır. O, 1847-ci ildə Rusiyada Sankt-Peterburqda anadan olub. Yuliyanın atası Moskvada Kadet qrupunun rəhbəri olan bir general idi və çox zəngin bir kitabxanaya sahib idi.
Evdə təhsil alan Yuliya kitabxananı hardasa fəth etdi və əlinə keçən hər şeyi oxudu. Çox erkən yaşlarında bir neçə Avropa dillərini öyrəndi.
Yuliyanın ən çox diqqətini çəkən və marağına səbəb olan şey kimya idi. Ailəsi onun kimyaya olan bu böyük marağını anlamasalar da, ödənişli müəllim tutaraq onun təhsil almasına kömək etdilər.
Yuliya 22 yaşına gəldikdə güclü bir kimya proqramına sahib Petrovskaya Kənd təsərrüfatı Akademiyasına müraciət etdi. Ancaq Yuliyanın da müraciəti digər qadınların müraciəti kimi rədd edildi.
Bu xəyal qırıqlığının ardından qohumu Yuliyanı həmin vaxtlarda Almaniyaya gedərək təhsilini orda davam etdirmək planları quran riyaziyyatçı və feminist Sofiya Kovalevskaya ilə tanış etdi. İki qadının arasında yaranan dostluq Yuliyanın gələcək karyera həyatında əhəmiyyətli rol oynadı. Sofiya Kovalevskaya Yuliyanın ata və anasını onların Rusiyadan ayrılaraq birlikdə təhsil ala bilmələri üçün Heydelberqə getmələri məsələsində razı salmağa kömək etdi. 1869-cu ildə Heydelberqə getdikləri zaman Sofiya Universitetdə hər ikisinin də dərslərə girə bilməsinə icazə ala bildi, həm də təəccübləndirici də olsa, qadın düşmənçiliyi ilə şöhrət qazanmış Robert Bunsendən laboratoriyada Yuliyanın işləyə bilməsi üçün izin aldı.
Yuliyanın Heydelberqdəki işləri platin kimyası üzərində cəmlənmışdi. Lakin, 1871-ci ildə Berlinə getdiyi zaman üzvi kimyaya istiqamət aldı. Berlində dərslərə davam etməsinə və laboratoriyada işləməsinə rəsmi icazə verilməmişdi. Buna baxmayaraq Yuliya xüsusi dərslər aldı, kimyaçı dostu A.V. Hofmanın laboratoriyasında işlədi və 1872-ci ildə ilk elmi məqaləsini dərc etdi. (Bu məqalə difeninin tərkibi ilə əlaqəli bir məqalə idi.) İki il sonra Göttingenə (Aşağı Saksoniya) getdi. Orda hazırlamış olduğu elmi tezini tamamladı və müdafiə etdi. Ən yüksək fəxri dərəcə ilə doktorluq diplomunu aldı. Bu bir qadının Göttingendə aldığı ilk kimya doktorluğu idi.
Eyni il, 28 yaşında ikən Rusiyaya qayıtdı və aralarında elementlərin dövrü cədvəlini tapan və hazırlayan Dmitriy Mendeleyev də olmaqla ölkənin ən qabaqcıl kimyaçıları tərəfindən böyük bir maraqla qarşılandı. Yuliya bir müddət Moskavada Vladimir Markovnikov ilə işlədi və daha sonra getdiyi Sankt-Peterburqda isə Aleksandr Butlerovun laboratoriyasında işlədi. 1875-ci ildə Rusiya Kimya Akademiyasının üzvü oldu. Bu dövrdə Yuliya üzvi kimyada bir lider halına gəlməsinə səbəb olan bəzi kəşflər etdi.
1877-ci ildə Yuliya yatalaq xəstəliyinə tutulduğunda Sofiya onun yanına gələrək qulluğunda dayandı və sağalmasına kömək etdi. Eyni il Yuliya atasının ölümü ilə təkrar Moskvaya qayıtdı və orda qaldı. Artıq onun üçün bir ailə üzvü olan Sofiya ilə birlikdə yaşamağa qərar vermişdi. Bu səbəbdən həmkarlarını xəyal qırıqlığına uğradaraq qadınlar üçün yüksək təhsil verən ilk rus institutu olan Sankt-Peterburqdakı yeni qurumda müəllimlik etmək fürsətini qaçırmışdı.
1880-ci ildə neftlə bağlı tədqiqatlarına başladı və xam neftin tərkibinə diqqətini artırdı. Təcrübələri neftin sənaye üçün kömürdən daha keyfiyyətli bir enerji qaynağı olduğunu göstərmişdi. O eyni zamanda nefti davamlı olaraq distillə edən cihazı da inkişaf etdirdi.
Yuliya kimya karyerasında heç bir zaman rəsmi bir mövqe sahibi olmadı. 39 yaşında Pskovdakı ailə fermasına getdi və orada diqqətini əkinçiliyə verdi. Torpaq keyfiyyətini inkişaf etdirdi, balıq və mal yetişdirdi və mükəmməl pendirlər istehsal etdi.
Sofiya Kovalevskaya 1891-ci ildə hələ 41 yaşındaykən öldükdə qızı Fufanı Yuliya himayəsinə aldı və ona baxmağa başladı. Fufa yay aylarını Yuliya ilə birlikdə keçirirdi. İkisi birlikdə 1917-ci il oktyabr inqilabına qədər fermada xoşbəxt yaşadılar.
Yuliya 1919-cu il keçirdiyi beyin qanaması nəticəsində öldü. Yuliya Lermontova Göttingendə kimya üzrə ilk doktorluq dərəcəsi almış qadındır. Kimya üzrə bir sıra tədqiqatları və işləri ilə Rusiyada neft və təbii qaz təsisatlarının lazımi qaydalarda inşa edilməsində böyük rol oynamışdır.
Kondoa qaya təsvirləri
Kondoa İranqi qayaüstü təsvirləri — Tanzaniyanın mərkəzindəki mağara divarlarında yer alan bir sıra qədim rəsmlərdir. Kondoa bölgəsi təsirli qaya təsvirləri kolleksiyasına görə 2006-cı ildə UNESCO-nun Ümumdünya irsi elan edilmişdir.
Bu əraziyə daha əvvəl, 1937-ci ildə Tanzaniya Antikalar İdarəsi tərəfindən milli abidə adı verilmişdi. Tanzaniya Antikalar İdarəsi tərəfindən bəzi rəsmlərin 50.000 ildən çox yaşı olduğuna inanılır. Lakin, bu təsvirlərin ümumilikdə 2000 yaşı var. Rəsmlərdə uzanan insanlar, heyvanlar və ov səhnələri təsvir edilmişdir. Köhnə rəsmlər ümumiyyətlə qırmızıdır və ovçu-toplayıcılar ilə əlaqələndirilir. Lakin tez-tez bu fiqurlar sonradan çəkilmiş, aqro-pastoralistlərə aid ağ rəngli rəsmlər ilə üst-üstə düşür. Bu təsvirlər Orta Daş dövründən Son Daş dövrünün əvvəlinə qədər uzanır və bu da rəsmləri bu keçid dövründəki mədəniyyət dəyişikliklərini öyrənmək üçün yaxşı bir kolleksiya halına gətirir.
Bu ərazinin landşaftı Masai çölünün qərb çevrəsini təşkil edən iri qranit daşları ilə xarakterizə olunur. Təsvirlərin aşkarlandığı qaya sığınacaqları, havanın təsvirindən nisbətən qorunur. Bu gün bəzədilmiş qaya sığınacaqları yerli İranqi xalqı tərəfindən şəfa mərasimləri zamanı heyvanların müntəzəm qurban kəsilməsi də daxil olmaqla mənəvi məqsədlər üçün istifadə olunur. Qaya sığınacaqlarının davamlılığı və hələ də dəvam edən istifadəsi zamanla ərazidə məskunlaşmış insanlar arasında mədəni davamiyyətin olduğunu göstərir.
Prezident Nelson Mandela ərazi haqqında demişdir:
Təsvirlər
1929-cu ildə T.A.M Naş, Kondoa-İranii yaxınlığında kəşf etdiyi bəzi qırmızı oxra rəsm əsərlərinin icmalını dərc etdi. Naş, qranit sığınacaqların qaya təsvirləri üçün ideal bir yer olduğunu düşündü və nəticədə, təxminən on dəqiqədən sonra bu fikrini təsdiqləyəcək təsvirləri aşkarlamaq üçün üçün təpənin ətrafını təmizlədi. Rəsmlərdən birində əlində çubuq tutan bir insan və fil fiquru təsvir edilmişdi. Naş, insanın dinc duruşunu şərh edərək rəsmin ov səhnəsini təsvir etdiyinə tərəddüd etdi. Digər rəsmlərdə zürafələr, mümkün bir kərgədan fraqmenti, başında konsentrik dairələrdən və başın yuxarı hissəsindən bədənin digər hissəsinə qədər uzanan xətlərdən ibarət bir insan şəkli və bəlli olmayan bəzi digər fiqurlar təsvir edilmişdi.
Arxeoloji etika
Bu qaya sığınacaqlarının çoxunun ərazidəki müasir sakinlərə verdiyi mənəvi əhəmiyyətə görə, bu əraziləri qazarkən böyük diqqət göstərilməlidir. UNESCO-nun Ümumdünya İrsi Sənədləri 13-ə əsasən, yerli pastoral İranqi xalqı hələ də bəzi ərazilərdən ritual müalicə üçün istifadə edir. Bu ritual tətbiqlərin bəzilərində istifadə edilən fəaliyyətlərin rəsmlərə təhdid yaratdığı deyilir. Tanzaniya hökuməti yerli inanc sistemlərini hələ də tanımamışdır və buna görə ərazinin idarə edilməsi və qorunması ilə əlaqədar bir mübahisə mövcuddur.
Senecio cobanensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Dendrobium sulcatum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Saltu-Velosu
Saltu-Velosu (Salto Veloso) — Braziliyanın Cənub regionunun Santa-Katarina ştatında yerləşən bələdiyyədir. 2006-cı il məlumatlarına əsasən bələdiyyənin əhalisi 4206 nəfərdir. Ərazisi 105,042 кm²-dir. Əhalinin sıxlığı 40,0 nəfər/кm²-dir. Bələdiyyənin bayramı 15 dekabrdır.
Senecio kuhbieri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İsmayıl Ələkbərov
İsmayıl Ələkbərov — Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Akademiyasının rəisi, gömrük xidməti general-mayoru.