cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rim Yaquzin
Bioqrafiyası
İşimbay şəhərinin 3 nömrəli orta məktəbini (sonradan 2 saylı internat məktəbi), 1964-cü ildə isə Başqırdıstan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini qızıl medalla bitirmişdir. Moskva Dövlət Universitetinin Etnoqrafiya kafedrasında aspiranturada oxumuş və 1969-cu ildə tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə etmişdir.
1968-ci ildən Başqırd Dövlət Universitetində çalışmış, baş müəllim, dosent, professor və SSRİ tarixi kafedrasının müdiri, 1991-ci ildən Başqırdıstan tarixi və etnoqrafiya kafedrasının müdiri olmuşdur.
1989-cu ildə Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetində "18-19-cu əsrlərdə Başqırd xalqının iqtisadiyyatı və sosial quruluşu" mövzusunda tarix elmləri doktoru dərəcəsi üçün dissertasiya müdafiə etmişdir. Rim Yaquzin ictimai işlərdə çox iştirak edir. Kəndlərdə və qəsəbələrdə Başqırdların etnologiyasından mühazirələr oxuyur. Tez-tez qəzet və jurnallarda bu mühazirələri nəşr etdirilir.
Rim Yaquzin 11 noyabr 2007-ci ildə vəfat edir. Ufa şəhərində dəfn edilir.
Elmi fəaliyyət
300-ə yaxın elmi məqalənin müəllifidir. Başqırd Dövlət Universitetindəki Etnoqrafiya Muzeyində bir kolleksiya yaratdıqları müddət ərzində toplanan materialları bir neçə etnoqrafik ekspedisiyanın rəhbəri və təşkilatçısı olmuşdur.
Əsas elmi fəaliyyət başqırdların etnogenezi və etnik tarixi problemlərinə, habelə onların ənənəvi iqtisadiyyatı və sosial quruluşunun öyrənilməsinə həsr edilmişdir.
Mükafatları
Başqırdıstan Respublikasının əməkdar elm xadimi (1993) ;
Rusiya Federasiyasının əməkdar elm xadimi (2002).
NGC 307
NGC 307 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Gürcüstanda seçkilər
Gürcüstanda seçkilər — seçkilərin nəticələri haqqında məlumat verir. Seçkilər, vəzifəyə namizədlərin seçilməsi üçün səsvermə prosesidir. Demokratiyanın qanunverici orqanda, bəzən də icra və məhkəmə orqanlarında seçkili vəzifələri doldurduğu və seçicilərin yerli hökumət rəsmilərini seçdiyi mexanizmdir.
Gürcüstan milli səviyyədə dövlət başçısı - prezidenti və qanunverici orqanı seçir. Prezident xalq tərəfindən 5 il müddətinə seçilir. Gürcüstan Parlamenti dörd il müddətinə seçilən 150 deputatdan, 77 nisbətlə proporsional, 73 mandat isə birmandatlı seçki dairələrindən ibarətdir.
2019-cu ilin yayında Gürcüstanda keçirilən etiraz aksiyaları daha proporsional sistemə keçməyi tələb etdi (birmandatlı seçki dairələrinin ləğv edilməsi) və bunun üçün "Gürcü Arzusu" partiyasının lideri Bidzina İvanişvilinin sözünü verdi. Ancaq 2019-cu ilin noyabr ayında ayrı-ayrı millət vəkilləri yeni etirazlara səbəb olan seçki sistemini dəyişdirmək haqqında qanun layihəsinin əleyhinə səs verdilər.
Statistika
1990-cı ildən bu yana Gürcüstanda beş seçki, yeddi parlament, yeddi Acarıstan Ali Məclisinə və dörd yerli idarəetmə orqanına seçkilər olmaqla 22 seçki keçirildi; referendum və plebisit də təşkil olumuşdur. Ən çox qeydə alınmış seçici sayı (3.594.810) 26 may 1991-ci ildə keçirilən prezident seçkilərində iştirak etdi. Eyni zamanda ən yüksək fəallıq qeydə alınıb — 2.978.247 nəfər. 21 may 2008-ci il parlament seçkilərində ən çox müşahidəçi (1848 beynəlxalq və 13 195 yerli təşkilat) MSK tərəfindən qeydə alınmışdır.
İlk çoxpartiyalı seçkilər
Gürcüstanda ilk müstəqil çoxpartiyalı seçkilər 28 oktyabr 1990-cı ildə keçirildi. Hələ sovet respublikası olan Gürcüstan müstəqillik yolunda idi. Sovet diktası, sərt hakimiyyəti ilə sona yaxınlaşırdı, bunu ilk çoxpartiyalı seçkilər göstərir. Qarışıq sistemlə keçirilən bu seçkilərdə iştirak etmək üçün 14 siyasi partiya qeydiyyatdan keçdi. Ali Sovet, beş il müddətinə 250 (125 proporsional, 125 əksəriyyət) millət vəkili seçdi. Seçicilərin ümumi sayı 3444 min nəfər idi, onlardan 67%-i seçkilərdə iştirak etdi. Yalnız dörd partiya seçki sərhəddini keçdi və yalnız iki partiya proporsional mandat aldı:
Nisbi səsvermə sistemində millət vəkili sayı aşağıdakı kimi paylandı:
Bu məclis nəticəsində "Dəyirmi Masa - Azad Gürcüstan" hakimiyyətə gəldi. Seçkilərdə siyasi birliklərin, ictimai birliklərin və təşkilatların, əmək kollektivlərinin, Gürcüstan Respublikası vətəndaşlarının orta ixtisas və ali təhsil müəssisələrinin seçki komissiyaları iştirak etdi. Parlament seçkilərinin keçirilməsi üçün qalan qaydalar Gürcüstan Respublikasının qanunu ilə müəyyən edilmişdir.
Xosrov xan Armani
Xosrov xan kimi də tanınan Xosrov sultan Armani (vəfatı 1653) — XVII əsrdə Səfəvi rəsmisi, hərbi sərkərdə və erməni əsilli qulam.
Müxtəlif vaxtlarda çox sayda vəzifə tutmuşdur. Əvvəlcə uzun müddət Bəxtiyari qəbiləsinin uzun müddət darğası (daruğah-ye il-e Baxtiyar) olmuşdur. Sonra Qarabağdakı Cavanşir qəbiləsinin idarəçisi (hakem-e il-e Cavanşir) vəzifəsini icra etdi. Daha sonra "ov ustası" (mir shekār-bashi) vəzifəsini tutdu və Əbhər (Sultaniyə) qubernatorluğuna (bəylərbəyi) təyin olundu. Nəhayət, 1643-1653-cü illərdə Şirvan qubernatoru (bəylərbəyi) vəzifəsini də icra etdi. Şirvanda qubernatorluğu dövründə Xosrov 1651-1653-cü illərdə Səfəvi-Rusiya müharibəsi zamanı Terek çayının Səfəvilərin ərazisindəki rus qalasının dağıdılması və qarnizonun qovulması ilə nəticələnən  Səfəvilərin uğurlu hücumunda iştirak etdi.
Dini qəbul etdiyini bildirmək üçün o dövrdəki mənbələrdə Xosrovu "İslam üçün yeni" (jadid ol-eslam) adlandırırdılar. Oğulları Allahverdi xan (gürcü Allahverdi xanla səhv salmasaq) və İmamverdi bəy bir neçə nüfuzlu mövqe tutacaqdılar.
Rona Nişliu
Rona Nişliu — Albaniya müğənnisi.
Həyatı
Kosovoda anadan olmuşdur. Avroviziya 2012 Mahnı Müsabiqəsində Albaniyanı birinci yarımfinalda, 22 may 2012-də "Suus" adlı mahnı ilə təmsil etmişdir.
Cesika Qədirova
Cesika Qədirova — Azərbaycan əsilli Böyük Britaniya gimnastı. İkiqat Avropa çempionu. Əkiz bacısı Ceniferlə birlikdə 2019 Yeniyetmələrin Dünya Çempionatında iştirak edib.
Həyatı
O, əkiz bacısı Ceniferlə İrlandiyanın Dublin şəhərində doğulub. Qədirova və bacısı gimnastikaya altı yaşında başlayıb.
Yozua Kimmix
Yozua Kimmix  — Alman futbolçusu, Bayern Münhen FK və Almaniya milli futbol komandasının oyunçusu.
I Xunq
I Xunq — Müasir Vyetnamın şimalında yaranmış ən qədim dövlət qurumu olan Vanlanqın adı dövrümüzə qədər gəlib çatan ilk hökmdarıdır. O, e.ə. VII əsrdə hakimiyyətdə olmuşdur. Son on illiklərdə aparılan arxeoloji qazıntılar ölkədə insanın yaranmasını sübut edən çoxlu tapıntıları üzə çıxarmışdır. Lanqşon və Txanxoa əyalətlərində, o cümlədən Şərqi Çin dənizinin sahillərində Paleolit dövrünə aid insan qalıqları tapılmışdır. Yenbay və Nipbin əyalətlərində qəbilələrdə yaşayan insanların sümükləri və daş əmək alətləri əldə olunmuşdur. Üst Paleolit və Mezolit dövrlərinə aid Şonvi və Xoabin mədəni abidələri dünya mədəniyyətinin nümunələri sırasındadır. Sonrakı minilliklərdə Vyetnamda insanların daha geniş ərazilərə yayılması əlverişli iqlimlə əlaqədardır. E.ə. IV minillikdə Vyetnamda tuncun kəşf olunması ilə əhali daha da çoxaldı və iri tayfalar meydana çıxdı. Vyetnamlılar mis və tunc əldə etməyi, daha təkmil alətlər düzəltməyi öyrəndilər. Məhz Donqşon tapıntısı bəşəriyyətin ən qədim Tunc dövrü tapıntılarından sayılır. E.ə. II minillikdə Vyetnamın çay vadilərində "Lakvet" və "Auvet" adlanan yerli tayfa birlikləri yaşamışdı. Əmək alətlərinin təkmilləşdirilməsi e.ə. I minillikdə icma quruluşunun dağılmasına səbəb oldu. Varlanan qəbilə başçıları tədricən qüdrətlənərək vəzifələrini irsən ötürürdülər. Onlar qonşu qəbilələrin üzərinə hücum edərək onları özlərindən asılı vəziyyətə salırdılar. Nəticədə Vyetnamda tayfalar meydana gəlirdi. Belə tayfalardan biri də Vanlanq tayfası idi. Qırmızı çayın sahillərində və Bavi dağının ətəklərində məskunlaşan Vanlanq tayfası Vyetnamın ən güclü siyasi birliyinə çevrilmişdi. Vanlanq tayfa-sına 15 qəbilə daxil idi. Siyasi və iqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş Çinlə yaxınlıq Vanlanq dövlət qurumunun təşəkkülünü sürətləndirirdi. Vyetnamın qədim salnaməsi olan "Böyük Vyet dövlətinin qısa tarixi" kitabından belə məlum olur ki, Vanlanq dövlət qurumunun banisi "Zyanin" qəbiləsindən olan bir şəxs olmuşdur. Qeyri-adi sehrbazlıq qabiliyyətinə malik olan bu şəxs e.ə. VII əsrin ortalarında Vanlanq dövlət qurumunu quraraq Xunq adını qəbul etmişdir. Orta əsr Vyetnam tarixçisi Nqo Şi Lienin əsərindən məlum olur ki, I Xunq mərkəzi dövlət aparatı yaradıb, müxtəlif vəzifələr təsis etmiş, ölkəni 15 inzibati vahidə bölmüşdür. I XUnq Lak - vionq titulunu daşıyırdı. O, yaratdığı dövlət qurumunun ərazisini rayonlara bölmüşdü. Rayonlar isə "Bo" adlandırılıb, xyun-lenlər tərəfindən idarə olunurdu. Hakimlərin köməkçiləri isə "botin" adlanırdı. I Xunqun övladları "xunq - vionq" tituluna tituluna layiq görülmüşdü.
I Xunq e.ə. VII əsrdə Vanlanq şəhərini saldırıb, onu yaratdığı döv-lət qurumunun paytaxtına çevirmişdi. Vanlanq şəhərində əsasən hökmdarın qohumları. saray adamları, onların qulluqçuları, hərbiçilər və sənətkarlar yaşayırdı. Kəndlərdə isə kəndli icmaları yerləşmişdi. Kəndli icmalarını ağsaqqallar idarə edirdi. Ağsaqqalların idarə etdiyikəndlilər isə dövlətə vergi ödəyir və müxtəlif mükəlləfiyyətlər daşıyırdı. Kənd icmaları "Tya", kəndlər isə "lanq" adlanırdı.
I Xunqun ölümündən sonra onun sülaləsindən olan 18 hökmdar Vanlanq dövlət dövlət qurumunun ərazisində hökmranlıq etmişdir. Bu hökmdarların hamısı taxta çıxan zaman Xunq adını qəbul etmişdilər. Vanlan dövlət qurumunun hökmdarlarının heç birinin əsl adı dövrümüzə qədər gəlib çatmamışdır.
NGC 7070A
NGC 7070A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Durna bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Silphium
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Allium tricoccum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Maulen Aşimbayev
Maulen Aşimbayev (Мәулен Сағатханұлы Әшімбаев; ) — Qazaxıstan dövlət xadimi, Qazaxıstan Respublikası Parlamenti Senatının sədri (4 May 2020-ci il tarixdən).
Təhsili
1988-1993 - Əl-Farabi Qazaxıstan Milli Universiteti, iqtisadçı, siyasi iqtisad müəllimi.
2001 - Siyasi Elmlər Namizədi (dissertasiya mövzusu: "Qlobal demokratikləşmə prosesləri kontekstində Qazaxıstandakı siyasi tranzit").
2003 — Con Hopkins Universiteti (ABŞ), Advanced International Studies School (SAIS) (İngilis dili) Rus dili, elmi staj.
Qanunverici fəaliyyəti
Beynəlxalq müqavilələrin bağlanması prosesinin sistemləşdirilməsinə və planlaşdırılmasına yönəlmiş "Qazaxıstan Respublikasının bəzi qanunvericilik aktlarına Qazaxıstan Respublikasının beynəlxalq müqavilələri ilə bağlı dəyişiklik və əlavələr edilməsi haqqında" Qazaxıstan Respublikası Qanununun təşəbbüskarlarından və inkişaf etdiricilərindən biri olmuşdur. "İnformasiya əldə etmək haqqında" Qazaxıstan Respublikası Qanununun və "Qazaxıstan Respublikasının bəzi qanunvericilik aktlarında məlumat əldə etmə ilə bağlı dəyişiklik və əlavələr edilməsi haqqında" Qazaxıstan Respublikası Qanununun əsas təşəbbüskarlarından və inkişaf etdiricilərindən biridir. Bu qanunlar vətəndaşların məlumat almaq hüquqlarının həyata keçirilməsi mexanizmlərini birləşdirir və dövlət orqanlarının ölkə vətəndaşları qarşısında məsuliyyətinin artırılmasına kömək edir. Qazaxıstan Respublikasının "Qazaxıstan Respublikasının bəzi qanunvericilik aktlarına ekstremizm və terrorizmlə mübarizə ilə bağlı dəyişiklik və əlavələr edilməsi haqqında" qanununa baxılması üzrə işçi qrupunun üzvü idi. Qanun Qazaxıstanda ekstremizm və terrorizmə qarşı mübarizə prinsiplərini, məqsədini, hüquqi və təşkilati əsaslarını müəyyənləşdirir. Ölkədə əks-kəşfiyyat fəaliyyəti üçün hüquqi zəmin yaratmağa yönəlmiş Qazaxıstan Respublikasının "Əks-kəşfiyyat fəaliyyəti haqqında" qanununa baxılmasında fəal iştirak etmişdir.
Əsməd Muxtarova
Əsməd İmamməmməd qızı Muxtarova ( 1944, Buzovna, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan tarixçisi, tarix elmləri doktoru, professor, Bakı Dövlət Universitetinin "Türk xalqları tarixi" kafedrasının müdiri, "Tarix və onun problemləri" nəzəri, elmi, metodik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru.
Həyatı
1944-cü ildə Bakı şəhəri Buzovna qəsəbəsində anadan olub. Buzovna qəsəbəsində 125 saylı orta məktəbdə təhsil alıb. 1967-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 1974-cü ildə "Azərbaycan SSR-də ali təhsilin inkişafı (1959–1965-ci illər)" adlı namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib. 1991-ci ildə "Azərbaycan SSR-də kənd təsərrüfatı fəhlələri" adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib.
Fəaliyyəti
1967–1970-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinin əyani aspirantı olub. 1971-ci ildən həmin fakültədə "SSRİ tarixi" kafedrasında çalışır. 1992-ci ildən "Türk və Qafqaz xalqları tarixi kafedrası"nda çalışır. 1999-cu ildən həmin kafedranın müdiridir. "Türk və Qafqaz xalqları tarixi (qədim və orta əsrlər dövrü)" fənni üzrə bakalavr pilləsində dərs aparır. Magistratura təhsil pilləsində "Türk dünyasi tarixi" ixtisasında "Türk xalqlarının dövlətçilik tarixi (qədim dövr və orta əsrlər)"; "Regionşünasliq-Qafqazşünasliq" ixtisasında "Qafqaza türk axınları" problemləri üzrə dərslər aparır. 40-dan çox məqalənin, 2 monoqrafiyanın, 2 kitabın müəllifidir. Rəhbəri olduğu 1 aspirant və 3 dissertant namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışlar. 1999-cu ildə nəşr etdirdiyi "Türk xalqlarının tarixi (qədim dövr və ota əsrlər)" dərsliyinə görə "Xatun" jurnalının redaksiya heyətinin və "Xatun" Əbədi Məclisinin təşkilat komitəsinin qərarı ilə "Sara Xatun" adına fəxri diplomla təltif edilib. 1997-ci ildən nəşr olunmasina başlanmış, təsisçisi və baş redaktoru olduğu "Tarix və onun problemləri" elmi, nəzəri, metodik jurnal vasitəsi ilə Sank-Peterburqun Azərbaycanlı diasporası ilə, Moskva Dövlət Universiteti ilə, Daşkənd Universiteti ilə, İsrail, İran, Almaniya ilə əlaqələr yaradılmışdır. Azərbaycan-Koreya Mədəniyyət Mübadiləsi Assosiasiyasının təşkil etdiyi konfransda iştirak etmişdir (Bakı, 2006).
Tədqiqat sahəsi
Türk xalqlarının qədim dövr və orta əsrlər tarixini tədqiq edir.
Frankfurt-Mayn
right|thumb|Roemerberg
Coğrafiya
Şəhər aşağı Main çayının hər iki tərəfində, mərkəzi Almaniyanın cənub-qərbində yerləşir. Şəhərin cənubunda meşə zolağı var. Ən hündür nöqtəsi Berger təpəsində tikilmiş Seckbach səmtidir. Seckbachın hündürlüyü 212 metrdir. Frankfurt-Mayn Hessen federasiyasının ən böyük şəhəridir.
Göydələnləri isə şəhərin ən məşhur tikililəridir.
Əhalisi
Frankfurt-Maynın əhalisi 679.664 nəfərdir. Almaniyanın beşinci böyük şəhəridir.
Şəhər iqtisadiyyat, biznes və mədəniyyət mərkəzidir. Həmçinin Frankfurt-Maynın nəhəng aeroportu sayəsndə şəhərə Bu səbəbdən Frankfurt-Maynda dünyanın hər ölkəsindən bir vətəndaş  burada məskunlaşmışdır. Hessen federasiyasında yaşayan əcnəbiləri təmsil edən bütün səfirliklər Frankfurt-Maynda yerləşmişdir. Almaniyanın ən çox əcnəbi yaşayan şəhərlərindən biridir.
Yəhudilərin say çoxluğu ilə tanınan Frankfurt-Mayn İkinci dünya müharibəsində ağır itkiyə məruz qalmışdır. Yəhudilərin bütün Almaniyadan olduğu kimi Fraknfurt-Mayndan da məcburi köçürülməsi nəticəsində şəhərdən təxminən 11.000 və daha çox insan çıxmışdır. Müharibənin sonunda 160 Yəhudi Frankfurt-Maynda qalmışdır və bu gün təxminən 7.200 yəhudi Frankfurt-Maynda yaşayır. Rəsmi olaraq şəhərdə yarım milyondan biraz çox (679.664) nəfər yaşasa da Frankfurt-Mayna yaxın yerləşən yaşayış məskənlərindən gələn işçilərdən dolayı iş saatları ərzində Frankfurt-Maynda bir milyon və ya daha çox insan olur.
İqtisadiyyatı
Liverpul Universitetinin araşdırmasına görə adam başına Satın alma paritetinə görə Frankfurt Avropanın ən zəngin şəhəri hesab olunur. Bundan başqa Frankfurt Almaniyanın ən işgüzar biznes mərkəzidir. Frankfurt və ətrafında böyük sənaye quruluşları mövcuddur. Şəhərin xidmət sahəsindəki şirkətlərin siyahısının başında böyük banklar dayanır. Banklar şəhəri olaraq tanınan Frankfurt, Almaniya və Avropa ərazisində fəaliyyətdə olan maliyyə şirkətlərinin mərkəzi olaraq seçilmişdir.
Mədəniyyəti
Frankfurt-Maynda hər il Beynəlxalq Kitab Sərgisi keçirilir. Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi də bu şəhərdə fəaliyyət göstərir.
Rostov Arena
Rostov Arena — Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən futbol oyunlarınln keçirilməsi məqsədi ilə inşa edilən stadion. FİFA tərəfindən verilən qərara əsasən DÇ-2018 Rusiya ərazisində keçiriləcəkdir. Rostov FK ev oyunlarını bu stadionda keçirəcəkdir. Stadionun tikinsi üçün Federal və Rostov vilayəti büdcəsindən pul ayrılmalıdır.
Ehtimal edilən xüsusiyyətlər
Tikilmə tarixi: 2017
Tutumu: 45 000
İşıqlanma: 2100 lüks
Tarixi
Stadion Don çayının sol sahilində, Qrebnov kanalının yaxınlığında yerləşir. Şimal tribunası açıq olacaqdır. Buradan Don çayına mənzərə açılmalıdır. 13 may tarixində açıqlanan qərara əsasən FİFA standartlarına cavab verməlidir.
Şəhərin Teatralnaya meydanında iri manitorlar quraşdırılacaqdır. Bu DÇ-2018 oyunlarının izlənilməsi məqsədi ilə ediləcəkdir.
Tikinti
2013-cü ilin iyununda təməl qruntunun qazılması zamanı Böyük Vətən müharibəsi dönəminə aid olan beş partlamamış mərmi aşkarlanmışdır.
Həmin ilin avqustunda artıq 6 metrlik təməli qazılır. . Oktyabr ayında isə artıq stadionun təməli tam hazır olur.
Dekabrda artıq tikinti meydanına ağır texnika, tikinti materialları və dızgahlar gətirilir. 2015-ci ilin martında stadionun layihəsinə dəyişiklik edirlər. Bu isə 3 mld rubla qənaət etməyə imkan verəcəkdir. 2015 iyununda tribunaların inşasına başlanmışdır. İyulda isə artıq dəmir-beton konstruksiyalarının quraşdırılmasına başlanılır.
Sentyabrda dəmir-beton konstruksiyaları tam quraşdırılır və tribunalardakı oturacaqlar qutaraşdırılır
2016-cı ilin noyabrında artıq tamamlama işlənmilmişdir. Burada istilik sistemi quraşdılırmışdır.
Allium triquetrum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ani-i Ülya (Germi)
Ani-i Ülya — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,164 nəfər yaşayır (195 ailə).
NGC 5914
NGC 5914, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Allium tuncelianum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cennifer Qədirova
Cennifer Qədirova — Azərbaycan əsilli Böyük Britaniya gimnastı. Əkiz bacısı Cesika ilə birlikdə 2019 Yeniyetmələrin Dünya Çempionatında iştirak edib.
Həyatı
O, əkiz bacısı Cesika ilə İrlandiyanın Dublin şəhərində doğulub. Qədirova və bacısı gimnastikaya altı yaşında başlayıb.
Allium tuolumnense
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mənsur xan (qullar ağası)
Mənsur xan və ya Qorcasbi bəy — Səfəvi hərbi komandiri, şah qulamı və gürcü Orbeliani tayfasından olan bir məmur. 1693-cü ildən bir müddət əvvəl imperiyanın şah qulam korpusunun (qullar ağası) komandiri və 1663-cü ildə Qəndəhar qubernatoru (bəylərbəyi) vəzifəsini daşımışdır.
O, gürcü zadəgan Aslamazın oğlu idi və ən azı iki qardaşı, Otar (Zu əl-Fəqər) və onun kimi nüfuzlu vəzifələri tutan Vaxuşti idi. Aleksandr Orbelianiyə (1802–1869) (gürcü romantizm şairi, dramaturq, jurnalist və tarixçi, Orbeliani sülaləsinin zadəganı) görə Keyxosrov adlı daha bir qardaşı vardı.
Santa-Klaus
Santa-Klaus  — Milad bayramında uşaqlara hədiyyələr verən Qərbi Avropa və Şimali Amerika sehrli (folklor) personajı, Müqəddəs Nikolay obrazı ilə eyniləşdirilən Milad babası.
Santa Klausun doğulduğu yer ilə bağlı vahid fikir yoxdur: belə hesab olunur ki, həmin ərazi Laplandiya, ya da Şimal qütbü yaxınlığıdır.
1907 idman gimnastikası üzrə Dünya Çempionatı
İdman gimnastikası üzrə 3-cü Dünya Çempionatı 1907-ci ilin iyun ayında Bohemiyanın Praqa şəhərində keçirilmişdir.
Medallar
Qeyd
Beynəxalq Gimnastika Federasiyası rəsmiləri Bohemiya idmançılarının qazandıqları medalları sənədləşmələrdə Çexoslovakiyanın xeyrinə yazır.
Xramulya
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Haqqında
Bədəni uzunsov, bəzən yanlardan basıq olur. Ağzı aşağıda yerləşir və böyükdür. Ağızın küncündə 1-2 cüt bığıcıqlar yerləşir, bəzi növlərdə bığıcıqlar olmur. Afrikada, Kiçik Asiyada, Zaqafqaziyada, Suriyada, İranda, Türkmənistanda, Şimali Hındistanda, Cənubi Çində yaşayan 25-ə qədər növü vardır. Azərbaycan sularında bir növü və 2 yarımnövü yaşayır.
NGC 4143
NGC 4143, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 7027
NGC 7027, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış planetar dumanlıqdır. Göy üzündə Ququşu bürcü istiqamətində yerləşir. PN tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Maestro Niyazi gəmisi
Maestro Niyazi — Azərbaycan Dövlət Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinə aid olan gəmilərdən biri. Niyazinin adını daşıyır.
Poçt markası üzərində
right|thumb|200px|2008-ci ildə buraxılmış poçt markası 2008-ci ilin iyul ayının 21-də Bakı şəhərində Azərbaycan Respublikası Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin "Azərmarka" şirkəti tərəfindən Azərbaycan Dövlət Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin 150 illiyinə həsr olunmuş 5 ədəd poçt markası təqdim edilmişdir. Qiyməti 60 qəpik, tirajı isə 20070 ədəd olan həmin markalardan biri "Maestro Niyazi" gəmisinə həsr olunmuşdur.
Refik Koraltan
Bəkir Refik Koraltan — Türk siyasətçi, Demokrat Parti dövründə, 1950 ile 1960 arasında Türkiyə Böyük Millət Məclisi Başqanı.
Həyatı
Ilk təhsilini Sivas ilinin Divriği şəhərində alan Koraltan Istanbula gedərək liseydə oxuyur. Daha sonra Istanbul Universitetinin Hüquq fakültəsində təhsil alır. 1914-ci ildən etibarən prokuror və vəkil işləməyə başlayır. Mudros müqaviləsindən sonra bir müddətdə Istanbulda işləyir və Konyaya qayıdır. O burada Milli Qüvvələrin tərkibinə qatılaraq Istiqlal müharibəsinə qoşulur. 1920-ci il 23 apreldə Konyadan TBMM-ə CXP-dən deputat seçilir. Koraltan həmçinin Konyadan II, III, IV çağırış millətvəkili seçilir. Deputatlıqdan 1935-də ayrılır və bir daha 4 il sonra Içeldən Məclisə daxil olur.
1945-ci ildə Cəlal Bayar rəhbərliyi altında Adnan Menderes, Fuad Köprülü ilə birlikdə demokratik çoxpartiyalı sistemə keçidi tələb edən "Dördlü Takrir" adlı sənədi CXP-yə təqdim etdilər və partiyadan qovuldular. Bu 4 siyasətçi 1946-cı ildə Demokrat Partiyanı qurdular. 1950,1954,1957-ci illərdəki parlament seçkilərində yenidən Içeldən deputat seçilir. Koraltan 1950-ci ildə DP iqtidara gəldikdən sonra TBMM-in sədri seçilir. 10 il bu vəzifədə qalan Koraltan 27 may 1960 çevrilişindən sonra həbs edildi və Yassıada məhkəməsində ölüm cəzasına məhkum edildi. Lakin sonradan ölüm cəzası ömürlük həbslə əvəz edildi. 3 avqust 1966-cı ildə bütün DP-lilər kimi Koraltan da əhf edildi,ancaq siyasi hüquqları geri verilmədi. Siyasi əhf isə 1974-cü ildə gəldi. Lakin Koraltan bundan sonra siyasətə qoşulmadı.
Refik Koraltan 17 iyun 1974-cü ildə podaqra xəstəliyindən vəfat etdi və Ankarada dəfn edildi.
Nəcəfqulu xan Çərkəz
Nəcəfqulu xan və ya Nəcəfqulu xan ibn Qazaq xan Çərkəz Şirvan əyaləti (1-ci dəfə; 1653, 2-ci dəfə; 1663–67) və İrəvan əyalətinin (Çuxursəəd adı ilə də tanınan) (1656–1663) bəylərbəyi olan çərkəz əsilli Səfəvi məmuru. Səfəvi-çərkəz hərbi komandiri və bəylərbəyi Qazaq xan Çərkəzin oğlu idi. Ümumilikdə Şirvanda 7 il bəylərbəyi oldu.
Poliqnot
Poliqnot (Πολύγνωτος) — eramızdan əvvəl V əsrin ortalarında yaşamış qədim yunan sənətkarı. O, rəsm və heykəltəraşlıqla məşğul olurdu.
EC
EC – 1. “Electronic commerce” (elektron ticarət) sözlərinin abreviaturası. Bax: E-COMMERCE. 2. “European Community” (Avropa cəmiyyəti) sözlərinin abreviaturası. 3. “European Commission” (Avropa Komissiyası) sözlərinin abreviaturası.
Poliqnot
Həyatı
Poliqnot Tasos adasında doğulub böyüdü, burada rəssam olan atası Aqlaofondan rəsm sənətini öyrəndi. Afina dövlət xadimi Kimonun dəvəti ilə Poliqnot Afinaya gəldi və vətəndaş hüquqları əldə etdi.
EC
Xarici keçidlər
www.europa.eu.int
Poliqnot
Həyatı
Poliqnot Kiçik Mikon ilə birlikdə mumdan qayrılmış boyalar ilə naxışlı stoa (portika) (ἡ ποικίλη στοά) üçün rəsm çəkdi, eynisini həmçinin Dioskurlar və Tesey məbədləri üçün də etdi. Adı çəkilən binalardan birincisində Poliqnot afinalıların lakedemonlarla savaşı, Teseyin amazonkalarla döyüşü, Troyanın dağılması və Marafon döyüşünü təsvir etdi. Əlvan portikin divar naxışına dövlət hesabına nahar etmək hüququ əldə etdi. Poliqnotun ən çox məşhurluq qazandığı əsərlər Lesxiyada (Delfi) çəkilmişdir, hansındaki Troyanın alınması, yunanların bu şəhəri tərk etməsi və Odisseyin yeraltı dünyaya baş çəkməsi təsvir olunmuşdur (heç biri günümüzə çatmamışdır).
Allium validum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çənəli zəlilər
Çənəli zəlilər  Zəli sinfinə aid dəstə.
Haqqında
Əksər zəlilər ağız boşluğunda çənələr inkişaf etmişdir. Çənələr üç ədəd olub, mişar kimidir. Mayalanmaları spermatoforlar vasitəsilədir. Tibb zəlisində cütləşmə orqanı vardır. Dəstənin Hirudinidae fəsiləsində olan növləri geniş yayılmışdır. Bu zəlilər yaxşı üzmək qabiliyyətinə malik olub, yumurtalarını torpağa qoyurlar. Fesilənin xarakterik nümayəndələrindən biri at zəlisidir (Limnatis nilotica). At zəlisinin uzunluğu 8–10 sm, eni l-1,5 sm-dir. Bədənin üzəri sarı və qəhvəyi rənglərin qarışığı olan yaşıl rəngdə, qarın hissəsi isə açıq-yaşıl rəngdədir. Bu növ orta Asiyanın, Qazaxıstanın, Zaqafqaziyanın şirin su hövzələrində geniş yayılmışdır. At zəlisi insanda və heyvanlarda limnatioz xəstəliyi törədir. Tibb zəlisindən fərqli olaraq, at zəlisi tez-tez qidalanır, gündə bir neçə dəfə qan sorur. Limnatis sahibinin selikli qişasına yapışaraq ağır xəstəlik törədir, və çox vaxt bu xəstəlik ölümlə nəticələnir. Sahib su içərkən qəbul olunmuş zəli dodağa, diş ətinə, udlağa, dilə, qida borusuna yapışır. Həmçinin zəli qırtlaq yarığı ətrafına, qırtlağa, burun dəliklərinədə yapışa bilir. Sahibin tənəffüs yollarında zəlinin uzun müddət qalması tənəffüsün çətinləşməsinə səbəb ola bilər. Sahibin çoxlu qan itirməsi eyni zamanda orqanizmi də zəiflədir. Limnatis turkestanica Orta Asiyada rast gəlinir. Su içərkən zəli sahibinin burun-udlağına daxil olaraq, orada qanla qidalanır. Bu nahiyədə güclü qıcıqlanmaya və qanaxmaya səbəb olur ki, zəli oradan cərrahiyə əməliyyatı ilə çıxardılır. Şri-Lankanın cəngəlliklərində, Hindistanda, İndoneziyada Haemodipsa cinsindən olan quruda yaşayan zəlilər geniş yayılmışdır. Bu zəlilər quru yerlərdə, otların arasında və yarpaqların altında gizlənərək, insanlara və heyvanlara hücum edirlər. Yalançı at zəlisidə geniş yayılmışdır. Yalançı at zəlisi tibb zəlisinə bənzəyir. Uzunluğu 10–15 sm –dir. Bel tərəfi tünd-boz və ya qara-sarımtıl rəngdə, qarın hissəsi isə sarımtıl – boz və ya bozumtul-yaşıl rəngə çalır. Həmçinin yalançı at zəlisi sahibin bədəninə yapışsa da, dərini kəsmir və qanla qidalanmır.
Mənbə
'''B.İ.Ağayev, Z.A.Zeynalova. Onurğasızlar zoologiyası.''' Bakı, "Təhsil" 2008 , 568 səh
Sergio Rossi
Sergio Rossi — İtaliyalı dizayner. "Sergio Rossi" adlı lüks ayaqqabı markasının yaradıcısı.
Həyatı
Sergio Rossi 31 iyul 1935-ci ildə Emiliya-Romanya regionunun San Mauro Pascoli şəhərində doğulub.
Vandal gəmisi
Vandal — Azərbaycan Dövlət Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinə aid olan gəmilərdən biri.
Sergio Rossi
Həyatı
İtaliyalı dizaynerə 2020-ci ilin martında koronavirusa yoluxma diaqnozu qoyulub və o, Çezenada xəstəxanaya yerləşdirilib. S.Rossinin vəziyyəti uzun müddət stabil olsa da, aprelin 2-də kəskin pisləşib və o, 84 yaşında müalicə aldığı xəstəxanada vəfat edib.
Vandal gəmisi
Poçt markası üzərində
right|thumb|200px|[[2008-ci ildə buraxılmış poçt markası]] 2008-ci ilin iyul ayının 21-də Bakı şəhərində Azərbaycan Respublikası Rabitə və İnformasiya Texnologiyaları Nazirliyinin "Azərmarka" şirkəti tərəfindən Azərbaycan Dövlət Xəzər Dəniz Gəmiçiliyinin 150 illiyinə həsr olunmuş 5 ədəd poçt markası təqdim edilmişdir. Qiyməti 1 manat, tirajı isə 20070 ədəd olan həmin markalardan biri "Vandal" gəmisinə həsr olunmuşdur.
Sergio Rossi
Fəaliyyəti
O, 1951-ci ildə qadın ayaqqabı markası "Sergio Rossi"ni yaratdıqdan sonra məşhurluq qazanıb.
Müqəddəs Nikolay
Müqəddəs Nikolay Möcüzəyaradan — tarixi kilsələrdə müqəddəs şəxs, Likiyada (Bizans) arxiyepiskop. Xristianlıqda o, möcüzəyaradan kimi hörmətlə qarşılanır, Şərqdə səyahətçilərin, məhbusların və yetimlərin himayədarı, Qərbdə - cəmiyyətin demək olar ki, bütün təbəqələrinin, lakin əsasən uşaqların himayədarı kimi tanınır.
O, həm başındakı yepiskopluğunun simvolu olan mitra ilə, həm də onsuz təsvir edilmişdir. Santa-Klaus personajı məhz Müqəddəs Nikolaydan götürülmüşdür. Müqəddəs Nikolayın müflis bir zənginin üç qızına cehiz hədiyyə etməsindən bəhs edən həyatının əsasında Milad hədiyyələri yarandı.
Mirlikiyalı Nikolayın qədim tərcümeyi-hallarında müqəddəslərin tərcümeyi-hallarının oxşar təfərrüatlarına görə onları adətən Nikolay Pinar (Sion) ilə qarışdırırdılar: hər ikisi Likiyadan, arxiyepiskoplardan, hörmətli müqəddəslər və möcüzəyaradanlardır. Bu təsadüflər əsrlər boyu mövcud olan yanlış təsəvvürə səbəb oldu ki, kilsənin tarixində yalnız bir Müqəddəs Nikolay Möcüzəyaradan olmuşdur.
Simsia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Kamal bəy Qədimbəyov
Kamal bəy Ələkbər bəy oğlu Qədimbəyov — Yeyinti sənayesi  nazirinin  müavini,  Mirzə Qədim İrəvaninin nəvəsi.
Həyatı
Kamal bəy Qədimbəyov 1898-ci ildə İrəvanda anadan olmuşdur. Kamal bəy  Qədimbəyov  Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) iqtisadiyyat fakültəsini bitirmişdir. Uzun illər  Azərittifaqın  sədr  müavini  və  başqa  məsul vəzifələrdə çalışmışdır. 1981-ci ildə  Bakı şəhərində  vəfat  etmişdir.
İsmayıl Məmmədov (tarixçi)
İsmayıl Məhəmməd oğlu Məmmədov — tarixçi, tarix elmləri doktoru, professor.
Həyatı
1950-ci il aprelin 25-də Zərdab rayonu, Qaravəlli kəndində anadan olub. Orta məktəbi həmin kənddə bitirib. 1969–1974-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsində təhsil alıb. 1976–1979-cu illərdə aspiranturada oxumuşdur. 1983-cü ildə "Azərbaycan zəhmətkeşlərinin Ümumittifaq Lenin iməcliklərində iştirakı (1969–1976)" adlı namizədlik disertasiyasını müdafiə edib. 1992-ci ildə "Azərbaycan fəhlə sinfinin mədəni-texniki səviyyəsinin yüksəlməsi (70–80-ci illər)" adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib.
Tədqiqat sahəsi
Qədim dövrdə və orta əsrlərdə türk xalqlarının dövlətçilik tarixi.
Mənbə
http://history.bsu.edu.az/az/content/mammedov_ismayil_151
Rio Qrande Respublikası
Rio Qrande Respublikası (Ispanca: República del Río Grande) Mərkəziyyətçi Meksika hökumətinə qarşı olan üsyançıların şimali Meksikada yaratmaq istədikləri müstəqil bir dövlət idi. Rio Qrande Respublikası yalnız Texas İstiqlal müharibəsi, Zakatekas Respublikası və Yukatan Respublikası da daxil olmaqla Santa Anna hökuməti altında bir sıra Meksika müstəqillik hərəkatları, idi. üsyan 1840-cı ilin yanvarın 17-sindən noyabrın 6-sına qədər dəvam etdi.
Zəmin
left|thumb|326x326px|[[Meksikanın siyasi bölünmələri 1836-1845 (mövqe xəritəsi sxemi).]] On illərlə davam edən fitnədən sonra, Meksika 1821-ci ildə İspaniya Krallığından müstəqilliyini qazandı. Monarxiyanı müvəffəqiyyətsiz bir cəhddən sonra Meksika, yeni bir konstitusiya olan 1821 Konstitusiyasını qəbul etdi. Bu yeni konstitusiya federal bir respublika olaraq Estados Unidos Mexicanos ya da "Birləşmiş Meksika Ştatları"nı qurdu. Müstəqillik müharibəsi müddətində bir çox üsyançı Koahuila və Nuevo León'a sürüldü və bu inqilabçı zehniyyət xalqın ürəklərini və zehinlərini qazandı.
1833-cü ildə General Antonio López de Santa Anna, prezident olaraq ilk vəzifəyə seçildi və seçki zamanı federal respublikaya dəstək verdi. Ancaq bəzi hökumət üzvləri Santa Anna siyasi müttəfiqlərinə əsəbləşdirdiqdən sonra Santa Anna mərkəzi bir hökumətə başlamağa qərar verdi. Santa Anna konstitusiyanı təxirə almış, Qurultaya paylamış və özünü Meksikadakı iqtidar mərkəzi halına gətirmişdir. Ştatlar seçilmiş qubernatorları seçilənlərlə dəyişdirərək və dövlət məclislərini Santa Anna siyasətinə uyğun olaraq cuntalar olaraq dəyişdirərək siyasi və ya maliyyə muxtariyyəti olmadan hissələrə çevirdilər. Bu siyasətlərdən dəhşətə düşmüş və hökumətin şimaldakı kəndlilərin şikayət və çətinliklərinə qulaq asmadığı anlayışı səbəbiylə respublika liderləri, hökumət tərəfindən təyin olunmuş mərkəzçi səlahiyyətliləri deportasiya etməyi və 1824 Konstitusiyasını geri gətirməyi məqsəd qoyurdu. 1838-ci ilin 3 Noyabırında, Respublika liderləri Antonio Kanales, hökumətə qarşı və federalizm lehinə bir tələffüz nəşr etdi.
Müqavimət
left|thumb|250x250px|[[Texas respublikasının mövqeyi]] 1839-cu ilin Yanvar ayında Antoniyo Kanales, 1824 Konstitusiyasının yekdilliklə təsdiq Laredo'daki Sülhün Ədaləti Bürosunda bir yığıncaq çağırıb. Kanales dərhal bir ordu meydana gətirməyə başladı və Texaslı Polkovnik Ruben Ros və Samuel Cordan əsgərlər arasından yeni gələnləri axtarmaq üçün kənd sahəsini təmizlədi. Kanales, kilsənin və şərti mülkün könüllü ödəmək üçün istifadə planlaşdırırdı, Kanales, Rio Qrande çayı, Kein Hinduları və Texaslılar arasında kiçik bir vaquerolar (Çoban) ordusunu yığdı. 3 Oktyabrda Kanales və ordusu, Meksika ordusu ilə üzleşdikləri Miyer qəsəbəsinə doğru getdi. Döyüş əsnasında, Polkovnik Ruben Ros və Samuel Cordan mərkəziyyətçi güclərə hücüm etdi və onları hasiendada müharisəyə aldı, bu onları təslim olmağa məcbur etdi. Həbs olunan 350 mərkəzçi əsgər, sonunda Kanales'in ordusuna göndərildi. Döyüşdən sonra Kanales, Şimali Meksikada bir qəhrəman olaraq görülmüş və bir çox qəsəbə iddialarını dəstəkləməyə başlamışdır. Bir neçə gün içində, ona əsgər, material və pul göndərildi.
Kanales, başqa bir mərkəzçi güc olduğu bir liman şəhəri olan Matamoros'a getmədən əvvəl qırx gün ərzində Miyer'də işini ləngitdi. İyirmi səkkiz gündə 1,000 qadından təşkil olan ordu, qəsəbəyə ancaq 1,500 əsgərlə Meksika Generalı Valentin Kanalizo'nu tapmaq üçün çatdı. Lakin axmaq Kanales, çəkilmək və General Mariyano Arista'ya Monterreydə hücum etməyə qərar verdi. Polkovnik Ros, bu çəkilmə səbəbiylə çaşmış Kanales'in ordusundan ayrıldı və əlli Texas'lıları yanına aldı. Monterreydə General Kanales, Arista'nı şəhər xaricinə çıxarmaq üçün Polkovnik Xose Antoniyo Zapata'nın əmrində üç yüz süvari göndərir. Arista, qəsəbəni Zapata ilə əlaqəyə girmək üçün müdafiəsiz buraxarkən, General Kanales'in ordusu şəhərin ətəklərində monastıra getdi. Bununla birlikdə, General Arista, 27 dekabrda Kanales'in ordusuna casus göndərdi və 700 Meksikalının ordudan imtina etməsi üçün rüşvət verdi. Bunu ertəsi səhər kəşf edincə, Kanales və ordusunun qalıqları döyüşdən qaçdı.
Yeni Respublika
thumb|Manuel Mariya de Lano'nun portreti 1840-cı ilin Yanvarın 17-də Laredo yaxınlığındakı Orevea Ronço'sunda bir yığıncaq təşkil edildi. Coahuila, Nuevo León və Tamaulipas ştatlarından bir qrup məşhur adam, Meksikadan ayrılmaq istəyən bir üsyan və paytaxt olaraq Laredo ilə öz federal respublikalarının qurulmasını müdafiə etdi. Bununla birlikdə, bu dövlətlərin öz qurultayların və hökumətlərin müqavimətçiləri dəstəkləmək üçün heç bir zaman hər hansı bir addım atmadı və Mexiko Şəhərindəki Mərkəzi hökumətin yerli dövlət ordularına yardım etməsini tələb etdi. Ştat hökumətlərinin dəstəyinin əskikliyinə baxmayaraq Rio Qrande Respublikası quruldu. Yeni Respublikanın rəsmi qəzeti "Correo del Rio Bravo del Norte" idi və dövlət şüarı Dios, Libertad Convención (Tanrı, Azadlıq və Konvensiya) idi.
Üsyançılar öz səlahiyyətlilərini yeni respublika üçün təyin etdi. onlar:
Santa Rita de Moralos Döyüşü (24-25 Mart 1840)
Rio Qrande Respublikasının qurulmasından qısa bir müddət sonra General Arista Rio Qrande vadisində olduğunu söylədi. Texaslı Samuel Cordan, Kanales'i daha çox Texaslıyı işə almaq üçün Texas'a geri çəkilməyə çağırdı, ancaq Kanales rədd etdi. Nəticə olaraq, Samuel Cordan və altmış adamı General Kanales'in ordusunu tərk etdi. Kanales və ordusu döyüşməyə qərar verərkən, prezident Kardenas və yeni hökumət Viktoriya, Texas'a qaçdı.
Kanales və ordusu Arista'ya Santa Rita de Morelos şəhərinin xaricində bir araya gəldi. Əşyalara ehtiyac duyan Antoniyo Zapata və otuz adam Arista'nın adamlarının yaxında onları əhatəyə aldığı qəsəbəyə girdi. 1,800 əsgərlə, 30 düşmən əsgərini sayca üstələdi, Zapata təslim oldu. General Arista, Antoniyo Zapata'nı əfv edəcəyini söylədi, ancaq Meksikaya sədaqət andı içməyi rədd etdi. 29 Mart 1840-cı ildə Antoniyo Zapata edam edildi və başını yoldaşı, uşağı və federalizmini xatırlatmaq üçün Querero qəsəbəsində nizə soxdu. Zapata həbs olunarkən General Kanales, Arista'nı San Fernando'da vəzifə edərkən, müddətdə 400 adamdan 150-sini itirdi. Bu məğlubiyyət sonrasında, Antoniyo Kanales'in Texasa qaçmaqdan başqa bir variantı yox idi.
Saltillo Döyüşü (25 oktyabr 1840)
Texasda Kanales'in yeni ordusunu Polkovnik Samuel Cordan əmrində San Patrisiyo'da bərpa etdi. Yeni ordu, üç yüz Meksikalı, 80 Kein Hindliləri və 410 Texaslıdan meydana gəlirdi. Yeni ordu ilə Kanales Texas xaricinə çıxdı və Laredo, Querero, Miyer və Kamarqo qəsəbələrini geri ala bildi.
Qısa müddət sonra, Kanales, Samuel Cordan və Kanales'in qaynı Xaun Molano əmrində, gələcəkdəki əməliyyatlar üçün atları oğurlamaq üçün 350 adama əmr vermişdi. Cordan, Molano, Siudad Viktoriya qəsəbələri vəzifədən alıb yeni bir ştat hökuməti qurduqdan sonra, General Montoya'nın yaşadığı Saltillo'ya getdilər. Cordana bilinməyən Xuan Molano gizlicə tərəf dəyişdirdi və mərkəzçi qüvvələrə qatıldı.
25 Oktyabr 1840-cı ildə, Montoya'nın rəhbərliyindəki Meksika ordusu Polkovnik Lopezin (General Montoya'ya gizlicə bağlılıqlarını dəyişdirən) əmri altındakı Rio Qrande Respublikası ordusu ilə üzləşdi. Polkovnik Lopez, Cordan və adamlarını bir dağ qobuna keçmələrini əmr etdi. Tələ olduğunun fərqinə çatdığında, Cordan, əsgərləri və qalan sadiq vaquerolar (Çoban) Rio Qrande Respublikasına geri döndü və çiftlikə sığındı. Meksika Ordusu çiftlikə tam güclə hücum etdi ancaq geri çəkilmədən əvvəl Texas'lıları tuta bilmədi. Meksika ordusu, çiftlikə hücum etdikdə 400 əsgər itirdi, Texaslılar isə yalnız beş nəfəri itirdi.
Məğlubiyyət
Saltillo'daki məğlubiyyətdən sonra General Kanales gizlicə General Arista ilə danışıqlara başladı və Antoniyo Kanales 6 Noyabr 1840 da Kamargo'ya təslim oldu. Kanales, yaxında Santa Anna ordusunda zabit kimi bir vəzifəni qəbul etdi. Təslim şərtlərinin bir hissəsi olaraq köhnə respublika üzvlərinin mülkiyyətinə və ya təhlükəsizliyinə heç bir zərər verməz. Respublikanın borcları da düşünülə bilər. Kanales təslim olduqdan bir neçə gün sonra prezident Kardenas və digər səlahiyyətlilər rəsmi olaraq təslim olmaq üçün Laredo'ya girdilər.
Respublikanın Bayrağı
Rio Qrande Respublikası bayrağı, qaldırma boyunca bərabər olaraq çalışan üç ağ ulduzla qırmızı bir qaldırma nizamına malikdir. Üç ulduz ayrılan üç əyaləti təmsil edir: Koahuila, Nuevo León və Tamaulipas. Uçan, ağ üst üçan və qara alt uçan şəklində bölünür.
Turistik cazibə olaraq respublika
Respublikanın təsirlərinin qalıqları bu ölkələrdə görülə bilər:
NGC 3917A
NGC 3917A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 3118
NGC 3118, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Şir bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
İsa Muğanna
İsa Muğanna (tam adı: İsa Mustafa oğlu Hüseynov; ) — Azərbaycanlı yazıçı, ssenarist və kinoredaktor, Azərbaycan SSR xalq yazıçısı (1988), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1976).
Həyatı
İsa Hüseynov (İsa Muğanna) 1928-ci ildə Ağstafa rayonunun Muğanlı kəndində dünyaya gəlib.
Atası Mustafa məktəb müəllimi olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra N.Nərimanov adına Tibb Universitetinə daxil olsa da (1945) 4 ay sonra kəndə qayıdıb. Sonradan Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinə daxil olub. 1952-ci ildə Moskvadakı M.Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunu bitirib.
Azərnəşrdə Ədəbiyyat şöbəsinin redaktoru (1952–1954), "Literaturnıy Azerbaydjan" qəzetində nəsr şöbəsinin müdiri (1960–1964), C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında baş redaktor (1964–1968), redaktor (1968–1974), Ssenari şurası üzvü (1974–1979), Azərbaycan SSR Dövlət Kinemotoqrafiya Komitəsində baş redaktor (1979) vəzifələrində çalışıb.
Yaradıcılığı
1948-ci ildən ədəbi fəaliyyətə başlamış İsa Muğannanın "Anadil oxuyan yerdə" yazısı ilk dəfə 1949-cu ildə "İnqilab və Mədəniyyət" qəzetində çap edilib. 1950-ci illərdən etibarən kitabları nəşr olunub. Ssenariləri əsasında ("26 Bakı Komissarı", "Nəsimi", "Ulduzlar sönmür" və s.) filmlər çəkilmiş, əsərləri xarici dillərə tərcümə olunmuşdur. "26 Bakı Komissarı" filmi 1968-ci ildə Ümumittifaq Leninqrad Festivalının ən yaxşı tarixi-inqilabi film mükafatını almışdır.
Ölümü
Yazıçı İsa Hüseynov uzun müddət xroniki ürək çatışmazlığından əziyyət çəksə də heç vaxt yataq xəstəsi olmayıb. 2014-cü il 1 aprel tarixində gecəyarısı qəfildən vəfat etmişdir. Dəfn mərasimi xaricdə yaşayan nəvəsinin gəlişi və iştirakı ilə Fəxri Xiyabanda gerçəkləşmişdir.
Aşağı Xazay (Sayınqala)
Aşağı Xazay - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 92 nəfər yaşayır (15 ailə).
Vüsal Abdullayev
Vüsal Şakir oğlu Abdullayev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Vətən müharibəsi şəhidi Vüsal Şakir oğlu Abdullayev 1986-cı il 15 martda Beyləqan rayonunun Sarısu kəndində anadan olub. 1991-ci ildə yaşadığı kənddə məktəbə gedib. Məktəb doqquzillik olduğuna görə 9-cu sinfi bitirəndən sonra təsərrüfat işləri ilə məşğul olmağa başlayıb. Atası Şakir kişi sovxozda traktorçu işləyib. Lap kiçik yaşlarından zəhmətə qatlaşan Vüsal elə o vaxtlardan da traktor sürməyi öyrəndiyi üçün kənddə atası kim traktor işlədib.
Hərbi xidməti
Vüsal Abdullayev 2003-ci ildə Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti tərəfindən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə həqiqi hərbi xidmətə çağırılır. Hərbi xidmətini Tərtər bölgəsində keçirib. Çox fəal əsgər olduğu üçün həmişə valideynlərinə təşəkkürnamə gəlib.
Əsgərlik xidmətin 2004-cü ilin dekabr ayında başa vurub öz kəndlərinə qayıdan Vüsal yenə də təsərrüfat işlərinə başlayıb. Bir müddət sonra iş dalınca paytaxta üz tutub və Dərnəgül bazarında fəhləlik edib.
Onun ağır döyüş yolu Füzuli, Zəngilan, Cəbrayıldan keçib. Son döyüşü Qubadlı uğrunda olub.
Ölümü
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Abdullayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Abdullayev ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Abdullayev ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Abdullayev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Sofiya (robot)
thumb|[[İlham Əliyev və robot "Sofiya" İmişlidə]] "Sofiya" — dünyada ilk süni intellektli humanoid robot.
Bu robot 2015-ci ildə "Hanson Robotiks" şirkəti tərəfindən hazırlanmışdır.
Büdcələşdirmə
Büdcələşdirmə  — büdcələrin planlaşdırılması və işlənib hazırlanması, büdcə prosesinin planlaşdırılması mərhələsində fəaliyyət, təsərrüfat subyektinin resurslarının vaxtında optimal bölüşdürülməsi üçün nəzərdə tutulmuş maliyyə idarəetmə sisteminin tərkib hissələrindən biri olan büdcələrin tərtibi və qəbulu qaydası.
Tərifi
Büdcələşdirmə - büdcələrin planlaşdırılması və işlənib hazırlanması, büdcə prosesinin planlaşdırma mərhələsindəki fəaliyyət, maliyyə idarəetmə sisteminin tərkib hissələrindən biri olan, iqtisadiyyatın resurslarının optimal bölüşdürülməsi üçün nəzərdə tutulmuş büdcələrin tərtibi və qəbulu qaydası. zamanla varlıq.
Büdcə və maliyyə planlaşdırması arasındakı əsas fərq maliyyə məsuliyyətinin verilməsidir. XXI əsrin büdcə idarəçiliyi XX əsrdən büdcə idarəetmə sisteminin kollegial qərarlar qəbul etmə prinsipinə əsaslandığı idarə olunan demokratiya prinsipinin mövcudluğu ilə fərqlənir, burada qərarlar bir nəfər tərəfindən deyil, büdcə komitəsi tərəfindən qəbul edilir. şəxs, lakin bir qrup menecer - top menecerlər tərəfindən. Yuxarıdan aşağıya verilən idarəetmə qərarları həmişə optimal olmur, zəif inkişaf etdirilir və sahədə tətbiq olunmur, daha pis icra olunur.
Çox vaxt büdcələşdirmə texnologiyası — büdcənin idarə edilməsi və təşkilatı büdcələr vasitəsilə idarə etmək üçün qurulmuş sistem - büdcə idarəetmə sistemi kimi başa düşülür, lakin bu tamamilə doğru deyil. Büdcə idarəetməsi şirkətin idarəetmə texnologiyası, büdcə idarəetmə sisteminin işlənib hazırlanmasına və həyata keçirilməsinə yönəlmiş təşkilati tədbirlər, əməliyyatlar və üsullar məcmusudur.
Büdcə idarəetmə sistemi — maliyyə məsuliyyəti mərkəzləri (MMM) tərəfindən büdcələr vasitəsilə şirkətin idarə edilməsi sistemidir ki, bu da resurslardan ən səmərəli istifadə etməklə şirkətinizin məqsədlərinə nail olmağa imkan verir. Müəssisənin təsərrüfat fəaliyyəti haqqında məlumat əsasında fəaliyyət göstərən büdcə idarəetmə sistemi, büdcələrin maliyyə-iqtisadi göstəricilərində fakt plandan kənara çıxdıqda şirkət rəhbərliyinə təhlil və qərarlar qəbul etməyə kömək edir.
İngilis professoru Kolin Druri büdcələşdirməni uzunmüddətli planlaşdırmanın gələcək dövr (il) üçün plana çevrilməsi prosesi kimi müəyyən edir. Uzunmüddətli planlaşdırma bir neçə il gələcək üçün strateji planlaşdırma olduqda, şirkətin inkişaf istiqaməti və qısamüddətli (bir il ərzində) büdcə planlarının bir hissəsi kimi qəbul edilmiş əvvəlki qərarlarla müəyyən edilən davamlı iş kontekstindəki planlardır. uzunmüddətli planlaşdırma, bu, alınan yeni məlumatlarla əlaqədar olaraq təftiş və dəqiqləşdirmə prosesidir.
Təşkilatda büdcələşdirmənin vəzifələri və məqsədləri
K.Druriyə görə büdcə məqsədləri :
Büdcə tapşırıqları:
Büdcə tərtibinin əsas məqsədi istehsal və kommersiya prosesini zəruri maliyyə resursları ilə təmin etməkdir.
Bu məqsədə çatmaq üçün aşağıdakı vəzifələr yerinə yetirilməlidir: