cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mayhem
Mayhem — Norveç blək-metal qrupu. 1984-cü ildə, Yevronimus tərəfindən quruldu. Möhkəm bir Venom fanatı olan Euronymous qrupun adını Venom'un Mayhem With Mercy adlı mahnısından təsirlənərək qoymuşdur. Qrup, həqiqi mənada black metalı formalaşdıran bir qrup kimi qəbul edilir. Sonraki illərdə Norveç'də qurulan black metal qrupları Mayhem'in stilinə oxşadıb black metal yaratmağa çalışmışlar.
17 iyul
1901–cari
thumb|[[ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus B-2 Spirit Sakit okean üzərində uçur. 2006-cı il]]
Mayhem
Tarixi
Qrupa üzv axtaran Euronymous ilə birlikdə, bas gitarada Necrobutcher, bateri də Manheim çıxış edərək qrupun ilk heyətini yaratmış oldu. İlk çıxardıqları Pure Fucking Armageddon demosunda vokalları Euronymous öz üzərinə götürdü. Ancaq vokalının bəs etməməsi ve pis olduğu səbəbiylə, digər qrup üzvlərinin təkidi ilə qrupa yeni bir vokalist axtarmağa başlandı. Bundan sonra Maniac adlı bir solist öz istəyi ilə qrupa girdi. Deathcrush adlı albomda vokalları o etdi ama bir müddət sonra bəzi anlaşılmazlıqlar nəticəsində Euronymous tərəfindən qrupdan çıxarıldı, eyni şəkildə yetərsiz olan Manheim qrupdan qovuldu. 1988 ilində Dead, Euronymous ilə məktublaşma nəticəsində qrupa daxil olur və Hellhammer baterist olaraq qrupa qatılır. Qrup bu heyəti ilə Norveç xaricində iki dəfə konsert vermişdir. Bu konsertlərdən biri Leipzig'də digəri də İzmir'də olmuşdur.
17 iyul
1901–cari
thumb|[[Angela Merkel]]
Mayhem
Tarixi
Yeni vokalist Dead, Euronymous'un hörmətini qazanır. Çünki Dead depresiv, içinə qapanıq, utancaq, insanlara nifrət edən və şizofreniya əlamətləri göstərən biri idi, bu da Euronymous'a görə tam bir black metal solisti olmaq üçün lazım olan şeylər idi. Konsertlərdən sonra Dead ilə 2 dənə studiya mahnısı yazıldı. Bunlar Carnage ve Freezing Moon adlı mahnılar idi.
17 iyul
1901–cari
thumb|[[Telman Adıgözəlov]]
1601–1900
thumb|[[Adam Smit]]
Mayhem
Tarixi
90'cı illərdə qrup bəzi hadisələrlə gündəmə gəldi. 1991 ilində evinə qapanan Dead, əvvəlcə biləklərini bıçaqla kəsib intihar etməyə çalışdı, amma bunun çətin bir şey olduğunu anlayıb, Euronymous'un tüfəngini istifadə edərək, silahı beyninə tərəf nişan alaraq həyatına son verdi. Cəsədi tapan Euronymous, polisi çağırmadan öncə Dead'in cəsədinin şəklini çəkib saxladı və bu şəkli Dawn of the Black Hearts albomunda istifadə etdi. 1993 ilində məşhur albomları De Mysteriis Dom Sathanasın tamamlanmasının ardından qrupun gitaristi Euronymous, Burzum adlı tək adamlıq proyektin lideri Varg Vikernes tərəfindən, 23 yerindən bıçaqlanaraq öldürüldü. Polis onu həbs edəndə, evində 150 kqdan çox oğurlanmış partlayıcı tapdı. Planı, yeni il gecəsi böyük bir kilsəni partlatmaq idi. O vaxtdan bu yana baterist Hellhammer'dən başqa heyət demək olar ki, hər albomda dəyişdi. Qrup hələ də musiqi fəaliyyətini davam etdirir.
Jumeirah Bilgah Beach Hotel
"Jumeirah Bilgah Beach Hotel" — Azərbaycan Respublikasının paytaxtı olan Bakı şəhəri, Bilgəh qəsəbəsində beşulduzlu otel. “Jumeirah Group”a məxsusdur.
“Jumeirah Bilgah Beach Hotel” kompleksi dünyanın 12 ölkəsində beşulduzlu otellərin sahibi olan “Jumeirah Group”un MDB məkanında ilk otelidir. Beynəlxalq səviyyəli nadir memarlıq incilərindən olan bu otelin Bakıda tikilməsi Azərbaycan Respublikasında turizmin inkişafının, istər yerli, istərsə də xarici şirkətlər üçün yaradılan əlverişli investisiya mühitinin bariz göstəricidir.
“Jumeirah Bilgah Beach Hotel” kompleksi original arxitektura üslubu ilə yanaşı, yüksək keyfiyyəti və çoxsaylı xidmət növləri təklif etməsi ilə fərqlənir. Müasir dizaynı ilə seçilən bu kompleksdə beynəlxalq və milli memarlıq üslubu peşəkarlıqla uzlaşdırılmışdır.
Dörd ilə tikilən otelin inşasında 5 min nəfərədək qədər işçi çalışmışdır.
Kompleksin zəngin kitabxanasında Fransadan gətirilmiş qiymətli kitablar toplanmışdır. Oteldə qeydiyyat mərkəzi və qonaqların istirahəti üçün rahatlığı ilə seçilən gözləmə otağı da xüsusi zövqlə işlənmişdir.
Burada, həmçinin müxtəlif səviyyəli tədbirlərin keçirilməsi üçün müasir informasiya-kommunikasiya texnologiyaları ilə təchiz edilmiş 450 nəfərlik konfrans zalı da vardır.
İşıqlandırma sisteminin mükəmməlliyi ilə seçilən otelin birinci mərtəbəsində dənizin cazibədar mənzərəsi görünən və müxtəlif tədbirlərin keçirilməsi üçün nəzərdə tutulan 400 nəfərlik zal yaradılmışdır. Bu mərtəbədəki 44 nəfərlik “Piano lunch” da qonaqların ixtiyarına verilir. Dünya memarlığının ən son yeniliklərinin tətbiq olunduğu otelin dizayn elementləri turistlərdə xoş ovqat yaradır. Otelin restoranlarında qonaqlara yerli və xarici mətbəxlərin ləziz yeməkləri təqdim olunur.
Kompleksin 14 mərtəbəsində 175-i deluks, 37-si isə suit olmaqla 212 nömrə yaradılmışdır.
Otelin zirzəmi qatında işgüzar şəxslərin müxtəlif tədbirlər keçirmələri üçün lazımi şərait yaradılmışdır. Buradakı 4 konfrans zalı müasir işıq və səsləndirmə sistemi ilə tam təchiz olunmuşdur. Zallarda videomaterialların izlənməsi üçün iri monitor da quraşdırılmışdır.
Kompleksdə qonaqlar üçün 24 saat fəaliyyət göstərən 150 nəfərlik böyük restoran yaradılmışdır. Buradakı Talas SPA və ümumi sahəsi 2 min 600 kvadratmetr olan Fitnes-Mərkəz müasirliyi ilə diqqəti çəkir. Bununla yanaşı, qonaqlara pulsuz xidmətin göstəriləcəyi su divarı və masaj otaqları, türk hamamı, saunalar, buxar otaqları, 7 müalicə otağı, 2 VİP SPA yaradılmışdır. Bütün istirahət hollarında vitamin barları işləyir. Fitnes-Mərkəzdəki qapalı üzgüçülük hovuzunun uzunluğu 20, eni 10 metrdir. thumb|right|Jumeirah Bilgah Beach Hotelin girişi Turistlərin müxtəlif əyləncə mərkəzlərindən istifadə edə biləcəkləri 350 metrlik dəniz sahili ilə əhatələnmişdir. İlin isti aylarında dəniz sahilində açıq havada eyni vaxtda 600 nəfərin istirahəti üçün lazımi şərait yaradılmışdır. Kompleksin dənizin sahilinə çıxışında 250 nəfərlik “Promenad Lounge”, dənizin içərisində, estakada üzərində isə 400 nəfərlik “Pier Grill” restoranları turistlərə yüksək xidmət göstərir. Ümumilikdə oteldə 9 restoran, bar və gecə klubu vardır.
Eyni vaxtda 475 nəfərə xidmət etmək iqtidarında olan kompleksdə ümumi ərazisi 5 min 150 kvadratmetr olan Aqua-Park da yaradılmışdır. Burada, həmçinin tennis kortu, mini futbol, voleybol və basketbol meydançaları vardır. Kompleksin ərazisində mətbəxi, zalı, 3 yataq otağı və eyvanı olan ikimərtəbəli 14 kottec tikilmişdir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, xanımı Mehriban Əliyeva və ailə üzvləri 28 dekabr 2011-ci il tarixində “Jumeirah Bilgah Beach Hotel” kompleksinin açılışında iştirak ediblər.
Mixail Skipski
Mixail Skipski — "Nə? Harada? Nə zaman?" oyununun televiziya və idman versiyasının oyunçusu, məşqçi, Balaş Qasımovun komandasının heyətində ikiqat "Büllur bayquş" sahibi.
Skipski Gertsen adına Rusiya Dövlət Pedaqoji Universitetinin coğrafiya fakültəsinin məzunudur. O, hazırda Aniçkov liseyində coğrafiya fənnindən dərs deyir.
Nailiyyətləri
2008-ci ildə Mixail Skipski yenidən təsis edilmiş "Ən Yaxşı Məşqçi" nominasiyası üzrə "Nə? Harada? Nə zaman?" Klublarının Beynəlxalq Assosiasiyasının mükafatına layiq görülmüşdür.
2010-cu ilin dekabrında, "Nə? Harada? Nə zaman?" üçün yubiley olan mövsümdə, Balaş Qasımovun komandası oyunların qış seriyasının qalibi olur və onlara "Büllur yuva" təqdim edilir. Beləcə, Mixail Skipski ilk "Büllur bayquş"una sahib olur.
Oyununun idman versiyasında əsasən "YUMA" və "Qorod utrat" komandalarının heyətində çıxış edir. Sonuncunun heyətində Pribaltikada keçirilən regional turnirlərdə dəfələrlə qalib olub, "YUMA" komandasının heyətində 2007-ci il dünya çempionatında altıncı yeri tutmuşdur.
Brem Koen
Brem Koen — İnternet dünyasının məşhur şəxslərindən biri, "BitTorrent" protokolunun yaradıcısı, istedadlı proqramçı.
Həyatı
Brem Koen 12 oktyabr 1975-ci ildə ABŞ-də anadan olmuşdur.
Onda proqramlaşdırma istedadı kiçik yaşlarından özünü büruzə verir. Belə ki, Brem hələ beş yaşı olarkən ilk dəfə Basic proqramlaşdırma dili ilə tanış olur. Gələcək proqramçı Nyu-Yorkda "Stuyvesant High School"da oxuyur, orada ən istedadlı tələbələrdən biri olur. Brem America Mathematical Olympiad (USAMO) kimi tematik olimpiadalarda iştirak edir, uğur qazanır və mütəxəssislərin diqqət cəlb edir. Onun öyrənmək qabiliyyəti və yüksək intellekti ətrafındakılar heyrətləndirirdi. 1993-cü ildə "Brem Koen Stuyvesant"ı bitirir və Buffalo Universitetinə daxil olur. Daha sonra Brem təhsili tərk edir və işə başlayır. O, 1990-cı illərdə müxtəlif layihələrin hazırlanması üzərində işləyərək bir neçə şirkətlə əməkdaşlıq edir. Bir sözlə, Brem Koen universitet təhsilinə etinasız yanaşır və öz qabiliyyətlərinin inkişafı üçün vaxtına qənaət edir.
Brem Koenin 2000-ci illərin başlanğıcında "MojoNation" kimi böyük layihə üzərində başa çatdırır.
Onu dünyada məşhurlaşdıran layihə
Daha bir faydalı məhsulu – "BitTorrent" adlı ilk torrent protokolu yaradır. Protokol Python dilində yaradılmışdı. Birinci variantın işə salınması 2001-ci ilin iyununda baş tutur. Beləliklə, Brem Koen yeni minilliyinin lap əvvəlində ona dünya şöhrəti gətirmiş məhsulu – "BitTorrent" protokolunu təqdim edir. Protokol heyrətamiz uğur qazandı, onun istifadəçilərinin sayı sürətlə artmağa başladı.
Bu protokol internetdə ünsiyyətin və mübadilənin yeni formasını təmin edirdi. İstifadəçilər bundan sonra faylları mərkəzləşdirikmiş serversiz birbaşa mübadilə edə bilirdilər, fayllar kiçik fraqmentlərə bölünürdü. Faylın fraqmentini alan, dərhal ona ehtiyac duyana verməyə başlayırdı. Yeni reallığın təsviri üçün yeni dil yarandı. 2003-cü ilin noyabrında buraxılmış "Pirat körfəzi" təcrübədə Brem Koenin ideyasının reallaşdırması idi. Bu torrent-treker mübadiləni milyonlarla insanın arasında ümumdünya miqyasda fayllarla bir anda təmin etdi. İnsanlar musiqilər, filmlər, proqramlar, mətnlər, komikslər, oyunlar, bir sözlə rəqəmli formada mövcud olan hər şeyi bölüşürdü. "BitTorrent" protokolu - rəqəmlər və komandalar dəsti müasir dünyanın ən möhkəm maddəsini ləğv edirdi: pul.
2004-cü ildə Brem Koen öz qardaşı Ross Koen və biznes partnyoru Aşvin Nevinlə birlikdə BitTorrent, Inc. korporasiyasını formalaşdırır. Şirkətin qərargahı San-Fransiskoda yerləşirdi. Təşkilat fəaliyyətin müxtəlif növləri ilə məşğul olur. Şirkət eyni zamanda bir neçə layihə üzərində işləməyə davam edir. Lakin ilk növbədə "BitTorrent" protokolunu dəstəkləyir.
Onu da qeyd etmək lazımdır ki, trafikin şifrlənməsi "BitTorrent" üçün də aktualdır. Son illər müəllif hüquqları internet istifadəçilərinə təzyiqləri artıraraq hüquq-mühafizə orqanlarına qanun pozucularını aşkarlamağa və lisenziyalaşdırılmamış kontentin yüklənməsinə görə cərimələr tətbiq etməkdə yardım edirlər.
"Sandvine" şirkəti ənənəvi olaraq hər il dünya internet trafikinin strukturunu təhlil edir. Növbəti təhlildə "BitTorrent" ilə bağlı maraqlı faktlar yer alıb. Bu il "BitTorrent" fayl mübadiləsi protokolunun payı azalmaqda davam edir. Bu, daha çox ABŞ-də nəzərə çarpır. Belə ki, 2008-ci ildə gündüz trafikinin üçdə bir hissəsi, 2011-ci ildə 22 faizi, hazırda isə 8 faizi "BitTorrent"in payına düşüb.
Analitiklər hesab edir ki, "BitTorrent"in payı hətta ABŞ-də heç vaxt 5 faizdən aşağı düşməyəcək. Belə ki, lisenziyalaşdırılmamış filmləri prinsipial düşüncə tərzi ilə yükləyən müəyyən qrup insanlar var. Onlar buna hüquqlarının olmasına əmindirlər və heç vaxt servisdən istifadənin nə dərəcədə rahat olmasından asılı olmayaq ödənişli kontentə keçmək istəmirlər.
Autizm xəstəsi
Məlumdur ki, Brem Koen autizmin yüngül forması ilə xəstədir. Autizm xəstələri insanların gözlərinə baxmır, insan səsinin bəzi intonasiyaları ayırmır və heç insanların mənasını çox yaxşı anlamır. Onun üçün insanlar nəsə "qara yeşik" kimi - kodu ona əlçatmaz olan proqramlarla hərəkət edən fiqurlardır. Bu fiqurlar nəsə danışır və nəsə onun şüurunun kənarında edir, ümumiyyətlə, onun üçün böyük maraq kəsb etmirlər. Brem Koen buna baxmayaraq öz işləri ilə hər zaman insanlara xidmət edir.
O, "CodeCon" konfransının yaradıcılarından idi. Bu konfrans 2002-ci ildən 2009-cu ilə qədər keçirilirdi və İT dünyasında parlaq hadisə hesab edilirdi. Gənc sahibkar evlidir, onun 3 övladı var.
Langedok-Russilyon
Langedok-Russilyonn (Languedoc-Roussillon) - Fransanın cənubunda yerləşən keçmiş bölgə statuslu yaşayış məntəqəsi. 2016-cı il yanvarın 1-dən Oksitaniya bölgəsinin bir hissəsidir.
Natiq Yusifov
Natiq Yusifov (8.6.1948–22.2.2014) — Azərbaycan Dillər Universitetinin prorektoru (2000–2014), İngilis dilinin Leksikologiyası kafedrasının professoru.
Həyatı
Natiq Yusifov 1948-ci ildə Qəbələ rayonunun Həmzəlli kəndində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutunun Qərbi Avropa dilləri fakültəsinə İngilis və Azərbaycan Dillər ixtisasına qəbul olunub, 1971-ci ildə həmin ixtisası fərqlənmə diplomu ilə bitirib.
İnstitut Elmi Şurasının qərarı ilə 1971-ci ilin sentyabrından İngilis dili kafedrasının müəllimi vəzifəsinə işə qəbul olunub. 1973-cü ildə həqiqi hərbi xidmətdə olub. Hərbi xidmətdən sonra əmək fəaliyyətini Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutunun İngilis dili fakültəsində davam etdirib.
1975–1978-ci illərdə həmin institutun aspiranturasında German Dilləri ixtisası üzrə təhsil alıb və 1985-ci ildə Pyatiqorsk Dövlət Xarici Dillər İnstitutunda German Dilləri ixtisası üzrə "İngilis dilində səs təqlidi sözlərin struktur-semantik təhlili" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək, filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb. 1986-cı ildə 1№li Leksika kafedrasının dosenti seçilib. 1990–1999-cu illərdə İnstitutun İngilis dilinin Leksikologiyası kafedrasının müdiri, 1999–2000-cu illərdə İngilis dili fakültəsinin dekanı vəzifələrinə müsabiqə yolu ilə seçilib.
2000-ci ildən indiyədək Azərbaycan Dillər Universitetinin tədris işləri üzrə prorektoru vəzifəsini tutub.
45-dən çox elmi məqalənin, dərsliyin, fənn proqramlarının, monoqrafiyanın müəllifidir.
1998-ci ildən indiyədək həm də Azərbaycan Dillər Universitetinin İngilis dilinin Leksikologiyası kafedrasında pofessor olub.
Natiq Yusifov 2000-ci ildən Avropa Şurasının Ali Təhsil Komitəsində Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin nümayəndəsi kimi də təmsil olunub. 22 fevral 2014-cü ildə vəfat edib. Qəbələdə dəfn olunub.
3 övladı var.
Last.fm
Last.fm — 2002-ci ildə Londonda qurulan internet radiosu və qardaş proyekt Audioscrobbler ilə avqust 2005-ci ildə birləşmiş bir musiqi şəbəkəsidir. 30 may 2007-ci ildə 280 milyon dollar qarşılığında CBS Interactive tərəfindan alınmış və beləcə Avropanın ən böyük Web 2.0 satışı olaraq tarixə keçmişdir.
Last.fm daxili bir sistemə sahib, insanları musiqi ilə, sənətçiləri dinləyicilərlə birləşdirən bir musiqi inqilabıdır. Bu sistem, ən çox dinlədikləri mahnılar və mahnılardan yola çıxaraq hər istifadəçinin musiqi zövqünə uyğun detallı bir profil yaradır və bu mahnıları genişləndirən bir istifadəçi profilini öz səhifəsində paylaşar. Hər qatılan insanın öz istifadəçi səhifəsində, istifadə etdiyi musiqi dinləmə proqramına uyğun bir Audioscrobbler ilə sistemə göndərilən mahnı məlumatları olur. Bu musiqi sistemi, musiqisevərlər sayəsində aylıq 500 milyon mahnını saxlaya bilir. Bundan əlavə Last.fm, istifadəçilərinin musiqi zövqlərinə uyğun mahnı, sənətçi və hadisələr haqqında ən yaxşı şəkildə təkliflər verən bir sistemə sahibdir. Həmçinin EMI, Warner Music Group, Independent aggregators The Orchard və IODA ilə ortaq proyektləri vardır. Bununla yanaşı 100,000'dən yuxarı müstəqil musiqiçi və 20,000 etiket də saytı birbaşa musiqi ilə yaşatmaqdadır. Bunun nəticəsi olaraq Last.fm topluluğu da 3 milyondan çox musiqi parçasını tapabilmə imkanı verməkdədir.
Liu Pinq
Karyerası
Liu Pinq, Çin yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə İtaliya yığmasını 10:8 hesabı ilə məğlub edən Çin yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını beşinci pillədə başa vurdu.
Miconia dissimulans
(Miconia dissimulans) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lasianthus rostratus
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qərçə
Qərçə — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Lahıc qəsəbə inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 6 may 1997-ci il tarixli, 293-IQ saylı Qərarı ilə İsmayıllı rayonunun Lahıc qəsəbə inzibati-ərazi vahidinin tərkibindəki Qərçə kəndi rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatından çıxarılmışdır.
Artemisia incisa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kolxida Milli Parkı
Kolxida milli parkı — Gürcüstanın qərbində Kolxida çökəkliyində yerləşən milli park. Milli park Qara dənizin şərq hissəsindəki sahilboyu rayonları və Kolxida çökəkliyindəki paleostomi gölünün hövzəsini əhatə edir. Kolxida milli parkı 1898-ci ildə təşkil olunmuşdur. Kolxida qoruğu da Milli parkın tərkibinə daxildir.
Tərkibi
Kolxida milli parkı Gürcüstanın 5 munisipalitetini (Zuqdidi, Xob, Senak, Abaş və Lançkut) əhatə edir. Milli parkın inzibati idarəçiliyi də beş rayona bölünür. Milli parkın mühafizə olunan ümumi sahəsi 446 km²-dir. Parkın ərazisində vizit-mərkəz və mehmanxana da fəaliyyət göstərir, turist gəzintiləri təşkil edilir, turistlərə ekoturizm və idman balıqçılığı üzrə xidmətlər göstərilir.
Coğrafiyası
Kolxida Milli parkının tərkibinə Avrasiyada 19 milyon il bundan əvvəl tropik və subtropik ekositem dövrü üçün xarakterik olan sürünənlərin qalıqlarının aşkar edildiyi Kolxida bataqlığı da daxildir. Piçori çayının töküldüyü Paleostomi gölü həm limanına, həm də təbii gözəlliyinə görə turistləri cəlb edir.
Florası
Kolxida milli parkı üç ekosistemə - su, bataqlıq və qumlu ərazilərdə yetişən müxtəlif bitki növləri ilə zəngindir. Bu parkda gürcüstanın heç bir yerində təsadüf olunmayan bitki növlərinə də rast gəlmək mümkündür. Parkda həmçinin, Gürcüstanın "Qırmızı kitabına daxil edilmiş bir sıra bitkilər də yetişir. Bunlar əsasən aşağıdakılardır:
Faunası
Kolxida milli parkının heyvanat aləmi müxtəlifliyi ilə diqqəti cəlb edir. Park həm də köçəri quşların qışlaşdığı məkanlardan biridir. Paleostomi gölündə 88 növ balıq vardir. Gürcüstanın "Qızıl kitab"ına parkda məskunlaşmış 6 növ heyvan daxil edilmişdir.
Miconia dodsonii
(Miconia dodsonii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lotaringiya
Lotaringiya Regionun mərkəzi Mets şəhəridir.
Yevgeni Sıqanov
Yevgeni Terentyeviç Sıqanov (d. 22 avqust 1921, Bakı – ö. 23 may 1971, Tallin) — Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (22 yanvar 1944 ).
Həyatı
Yevgeni Sıqanov 1921-ci ildə Bakıda anadan olub. Milliyətcə rusdur. Bakı təyyarəçilər klubunu və Yeysk təyyarəçilər məktəbinin bitirmişdir.
General-mayor 492 döyüş uçuşu keçirmiş, 65 dəfə hava döyüşdə iştirak etmişdir. 1941–1943-cü illərdə 18 düşmən təyyarəsi vurmuşdur.
22 yanvar 1944-cü ildə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. Müharibə qurtardıqdan sonra SSRİ silahlı qüvvələrində hava hücumundan müdafiə qoşunlarında rəhbər vəzifədə işləmişdir.
1971-ci ildə vəfat etmişdir.
Patrik Züskind
Patrik Züskind - Müasir alman yazıçısı, dramaturqu və ssenaristi.
Patrik Züskind 26 mart 1949-cı ildə Ambaxtda Ştarnberq gölünün yaxınlığında doğulub. Holtshausendə böyüyüb və ilk təhsilini orada alıb. Məktəbi bitirib və orduda xidməti başa vurduqdan sonra bir il "Aix-En-Provonce" leksiyalarında iştirak edib, öz biliklərini fransız dili və mədəniyyətinin öyrənilməsinə sərf edib.
Züskind sonralar ssenarilər yazmaqla pul qazanmağa başlayıb. O, rejissor Helmut Ditl ilə məşhur "Kir Royal", "Monako Frans" və "Rossini və ya kim kim ilə yatdı" adlı televiziya filimlərinə ssenari yazıb. thumb|150px|left|[[Azərbaycanda çapdan çıxmış "Ətriyatçı" romanının üz qabığı]]
Teatr səhnəsində Züskind ilk nailiyyətini "Kontrabas"ı yazmaqla qazanıb. Sonra ona dünya şöhrəti gətirən "Ətriyyatçı" (1985) romanı, "Göyərçin" (1987) və "Cənab Zommerin tarixi" (1991) novellalarını yazıb.
Hal-hazırda gizli şəkildə fasilələrlə gah Münhendə, gah Fransada əsasən də Mansardanda yaşayır. Özünün gizli həyat tərzi ilə əlaqədar müsahibələri, rəsmi görüşləri təxirə saldığına görə alman mətbuatı onu "əyləncəli alman ədəbiyyatının kabusu" adlandırır.
2006-cı ildə "Ətriyyatçı" romanı ekranlaşdırılıb.
UEFA Avropa Kuboku 2016 A qrupu
UEFA Avropa Kuboku 2016 A qrupunda Fransa, Rumıniya, debütant Albaniya və İsveçrə mübarizə aparır. Bu qrupda yalnız Fransa sabiq Avropa çempionudur. Fransa iki dəfə Avropa Kubokunun (1984 və 2000) qalibi olub. Bu qrupda oyunlar 10 və 19 iyun 2016-cı il arasında keçiriləcək.
Baccharis alpestris
Baccharis alpestris Baccharis alpestris Baccharis alpestris
Şimali Kipr Türk Respublikası ilçələrinin siyahısı
thumbnail|Girnədən görünüş. Şimali Kipr Türk Respublikası inzibati cəhətdən 6 ilçəyə bölünmüşdür. İlçələr Şimali Kiprin ən böyük inzibati vahididir. Bu ilçələr isə cəmi 12 bucağa bölünmüşdürlər.
Hər ilçə kaymakam tərəfindən idarə olunur. Kaymakam mərkəzi idarə ilə əlaqə yaradır və ilçədəki fəalliyyətlər haqqında məlumat verir. Kaymakamlıqlar Daxili İşlər və Yerli İdarələr Nazirliyinə bağlıdır. Kaymakamlar səsvermə ilə deyil, vəzifəyə gətirilmə ilə vəzifəyə təyin olunur. Kaymakamla yanaşı kaymakam köməkçisi də olur. Bununla yanaşı idarə sistemini əmələ gətirən digər quruluşlar İlçə Koordinasiya Qurumu və İlçə Təhlükəsizlik Qurumudur.
İlçələr millət vəkili seçkilərində seçki bölgəsi statusundadırlar və millət vəkili ilçəyə görə seçilir.
Güzelyurt və İskələ 1998-ci ildə yaradılmışdır. Bundan əvvəl Güzelyurt ilçəsi Lefkoşa, İskələ ilçəsi isə Qazimağusa ilçəsinə bağlı idi. 2016-cı ildə Lefke ilçəsi yaradılmışdır.
Çərmədil
Çərmədil — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə İsmayıllı rayonunun Qubaxəlilli kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Çərmədil kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir.
Şimali Kipr Türk Respublikası ilçələrinin siyahısı
Xəritə
Şimali Kipr Türk Respublikasının ilçələri bu xəritədə göstərilmişdir.
Çərmədil
Tarixi abidələri
İsmayıllı rayonu, Çərmədil kəndi ərazisində aşkar olunan nekropol son antik və ilk orta əsrlər dövrünə aid edilən bir kurqan, 8 küp qəbir və 25 torpaq qəbirdən ibarət olmuşdur. Qəbir avadanlıqları içərisində dəmir qılınc, xəncər, bıçaq və bəzək əşyaları olmuşdur.
Şimali Kipr Türk Respublikası ilçələrinin siyahısı
Xəritə
600px Lefkoşa Girnə  İskələ  Güzelyurt  Gazimağusa Lefke
Elzas
Elzas (, IPA: [al.zas]) Fransanın şimal-şərqində bir region, Almaniya və İsveçrə ilə həmsərhəddir. Paytaxtı Strasburq şəhəridir.
Miconia espinosae
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
La-Bastid-l'Evek
La-Bastid-L'Evek  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Ryopeyru kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vilfranş-de-Ruerq.
INSEE kodu — 12021.
Kommuna təxminən Paris dən 510  km cənubda, Tuluza şəhərindən 100  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 35  km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 817 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 474 nəfər (15-64 yaş arasında) 359 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 115 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 75,7%, 1999-cu ildə bu göstərici 69.0%) olmuşdur. Fəal 359 nəfərdən 342 nəfəri (191 kişi və 151 qadın), 17 nəfəri işsizdir (7 kişi və 10 qadın). Aktiv olmayan 35 nəfər arasında şagird və ya şagird, 48 nəfər təqaüdçü, 32 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Lasianthus rhinophyllus
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Adam Levin
Adam Noah Levin ( 18 mart, 1979) musiqiçi, mahnı sözləri yazan və gitarist. Pop-rok qrupu Maroon 5-ın vokalisti.
Müşairə
Müşairə — şeirləşmə, deyişmə.
Müşairəyə klassik Şərq, o cümlədən Azərbaycan ədəbiyyatında daha çox təsadüf edilir. Müşairələr dostcasına məktublaşma və ya ədəbi-ictimai mövzularda mübahisə səciyyəli olur.
18 iyul
1901–cari
thumb|[[Nelson Mandela]]
1601–1900
thumb|[[Karavacco]]
Sperlonqa
200px|thumb|left|Sperlonqda tarixi bir yer Sperlonqa — dəniz yanında yerləşən kiçik bir məskunlaşma yeri, əsasən Via-Flakka boyunca, Monte Magnonun uçurumunda. Şəhər öz adını dəniz kənarında yerləşən mağaralardan («speluncae» = «mağara») alıb.
Mina Əhədi
Mina Əhədi (farsca:مینا احدی) — əslən İran azərbaycanlılarından olan siyasi aktivist. Hal-hazırda İran Fəhlə-Kommunist partiyasının Mərkəzi Komitəsinin və Siyasi Büronun üzvüdür.
Həyatı
1956-cı ildə Cənubi Azərbaycanda Əbhər şəhərində anadan olmuşdur.
Həyat yoldaşı da siyasi aktivist olmuş və İran İslam Respublikası tərəfindən cütlüyün məxsusi olaraq evlilik ildönümü tarixində edam edilmişdir. Bu hadisə Mina Əhədinin edam hökmünə qarşı sonrakı mübarizəsinin əsas motivasiya qaynağı olmuşdur.
Siyasi fəaliyyəti
Mina Əhədi inanc əsaslı qanunlar sisteminə qarşıdır və bütün vətəndaşların bərabər olacağı hüquq sistemini dəstəkləyir. Bundan əlavə Mina Əhədi Edam Əleyhinə Beynəlxalq Komitənin və Daşlama (Rəcm) Əleyhinə Komitənin əsas simasıdır. O, həmçinin Almaniya Keçmiş Müsəlman Mərkəzi Şurasının əsas qurucusudur. Bu təşkilatın əsas məqsədi İslamdan imtina etmiş şəxslərə arşı olan düşüncənin dəyişməsi üçün mübarizə aparır.
Son dövrlərdəki ən böyük fəaliyyəti Nazənin Fatehinin İranda azadlığa buraxılmasına nail olmuşdur. Keçmiş Müsəlmanlar Mərkəzi Şurasındakı fəaliyyətinə görə İran islam Respublikası mərkəzi qüvvələr tərəfindən dəfələrlə ölümlə təhdid edilmişdir. Buna görə də ictimai yerlərdə yalnız polis qoruması ilə olur.
2007-ci ilin 20 oktyabrında İlin Dünyəvisi mükafatı ilə təltif edilmişdir. Onu bu mükafata Birləşmiş Krallıq Sekulyarizm Cəmiyyəti layiq görmüşdür.
Qayda pozan! Qayda pozan! (film, 1977)
'''Qayda pozan! Qayda pozan!''' — 1977-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir.
Məzmun
Conun qardaşı yük daşıyan maşında Los-Ancelesə gedir. Lakin bir müddət sonra Con qardaşının həmin şəhərdə gözlənilmədən yoxa çıxdığını eşidir. Bu zaman Con qardaşını axtarmaq üçün yola düşür. Yola düşdüyü yer Kaliforniyada Los-Anceles şəhərində yerləşən "Teksas siti" şəhərciyidir. Şəhərciyi qəddar hakim Trimminqs idarə edir. Trimminqsdən şəhərcikdə yaşayan bütün polislər qorxur. Amma Con döyüş ustasıdır və müharibəni başlamaq ərəfəsindədir...
Aşıqlar (film, 1983)
Aşıqlar qısametrajlı sənədli filmi rejissor Xamis Muradov tərəfindən 1983-cü ildə çəkilmişdir. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Filmdə Azərbaycan aşıqlarının yaradıcılığından, onun keçmişindən və bugünündən söhbət açılır.
Məzmun
Aşıq yaradıcılığı xalqımızın ən qədim mənəvi sərvətidir. Filmdə Azərbaycan aşıqlarının yaradıcılığından, onun keçmişindən və bugünündən söhbət açılır. Kinolentdə təkcə aşıqlar haqqında deyil, sazın yaranma tarixindən, hazırlanma texnologiyasından da danışılır. Bu film kino işçilərinin Azərbaycan aşıqlarının IV qurultayına töhfəsidir.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Anar Rejissor: Xamis Muradov Operator: Köçəri Məmmədov
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 377.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1983-cü ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Maliyyə Monitorinqi Xidməti (Azərbaycan)
Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Monitorinqi Xidməti - cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin və ya digər əmlakın leqallaşdırılması və terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinin (PL/TM) qarşısının alınması sahəsində qanunvericiliklə müəyyən edilmiş səlahiyyətləri həyata keçirən, habelə müvafiq sahədə siyasətin formalaşmasında iştirak edən orqandır.
Tarix
10 fevral 2009-cu il tarixində “Cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin və ya digər əmlakın leqallaşdırılmasına və terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə haqqında” 767-IIIQ saylı Qanunun qəbul edilməsindən sonra Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 fevral 2009-cu il tarixli 66 nömrəli Fərmanı ilə Maliyyə Monitorinqi Xidməti Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının yanında müstəqil struktur vahidi olaraq yaradılmışdır.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 3 fevral 2016-cı il tarixli 760 saylı Fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası publik hüquqi şəxs kimi yaradılmış və Maliyyə Monitorinqi Xidməti struktur vahidi olaraq onun tabeliyində fəaliyyət göstərmişdir.
25 may 2018-cı il tarixli 95 nömrəli Fərmana uyğun olaraq, Maliyyə Monitorinqi Xidməti Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasından ayrılaraq fəaliyyətini publik hüquqi şəxs kimi davam etdirir.
24 fevral 2020-ci ildə 2018-ci il 18 iyul tarixli 215 nömrəli Fərman ilə təsdiq edilmiş “Azərbaycan Respublikası Maliyyə Monitorinqi Xidmətinin Nizamnaməsi”ndə dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin imzaladığı Fərman ilə Maliyyə Monitorinqi Xidməti fəaliyyət müstəqilliyi təmin edilməklə, Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyinin tərkibində fəaliyyət göstərməyə başlayıb.
MMX-nin idarə olunması
MMX-nin idarəetmə orqanı MMX-yə rəhbərliyi və nəzarəti həyata keçirən İdarə Heyətidir. İdarə Heyətinin tərkibi Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat nazirinin təqdimatı ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən vəzifəyə təyin və vəzifədən azad edilən üç üzvdən – Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat nazirinin müavini ─ İdarə Heyətinin sədrindən və onun iki müavinindən ibarətdir. İdarə Heyətinin səlahiyyət müddəti 5 ildir.
Ma Huanhuan
Ma Huanhuan — Çini təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Ma Huanhuan, Çin yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə İtaliya yığmasını 10:8 hesabı ilə məğlub edən Çin yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını beşinci pillədə başa vurdu.
Daha sonra Ma Huanhuan, Çin yığmasının heyətində 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Rusiya yığmasını 16:15 hesabı ilə məğlub edən Çin yığması, London Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
Ma Huanhuan, Çin yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Yeddinci pillə uğrunda görüşdə Braziliya yığmasını 10:5 hesabı ilə məğlub edən Çin yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasını yeddinci pillədə başa vurdu.
La-Bastid-Pradin
La-Bastid-Pradin  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sent-Afrik kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
Kommuna təxminən Paris dən 550  km cənubda, Tuluza şəhərindən 140  km şərqdə, Rodez dən isə 55   km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 109 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 64 yaşda (15-64 yaş arasında) 47 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 17 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 73.4%, 1999-cu ildə 67.7%). Fəal olan 47 nəfərdən 38 nəfər (22 kişi və 16 qadın) işləyir, 9 nəfər işsizdir (2 kişi və 7 qadın). 17 hərəkətsiz 2 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 9 nəfər təqaüdçü, 6 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Bell AH-1Z Viper
Bell AH-1Z Viper, H-1 yüksəltmə proqramı çərçivəsində Birləşmiş Ştatların Dəniz Piyadaları üçün hazırlanmış Bell AH-1 SuperCobranın üzərində qurulmuş Amerika mənşəli cüt mühərrikli hücum helikopteridir. AH-1Z dörd bıçaqlı, rulmansız, kompozit əsas rotor sisteminə, qaldırılmış sürətlər qutusuna və yeni hədəf nişan sisteminə malikdir. İstehsal edən Bell Huey ailəsinin ən son üzvlərindən biri olan AH-1Z, variant məktubunun hərbi fonetik əlifbası tələffüzünə əsaslanaraq “Zulu Cobra” olaraq da adlandırılır.
H-1 Yeniləmə Proqramı
1996-cı ildə Birləşmiş Ştatların Dəniz Piyadaları Korpusu Bell Helicopter ilə 180 AH-1W-ni AH-1Z-ə yüksəltmək və 100 UH-1N-ni UH-1Y-ə qaldırmaq üçün müqavilə imzalayaraq H-1 yeniləmə proqramına başlatmışdır. H-1 proqramı əməliyyat xərclərini azaltmaq üçün əsaslı dizayn tərəfdaşlığı ilə tam modernləşdirilmiş hücum və xidmət vertolyotlarını yaratdı. AH-1Z və UH-1Y eyni komponentin 84% -dən çoxu üçün ümumi bir quyruq bumu, mühərriklər, rotor sistemi, axtarış sistemlərini, avionika memarlığını, proqram təminatını, idarəetmə və displeyləri bölüşür.
Bell, H-1 proqramının mühəndislik istehsalının inkişafı (EMD) mərhələsində Bell-Hökumət (Bell-Government) vahid bir test qrupuna qatıldı. AH-1Z proqramı 1996-2003-cü illərdə tədricən bir tədqiqat və inkişaf əməliyyatı olaraq irəliləmişdir. Mövcud iki bıçaqlı yarı sərt teetering rotor sistemi dörd bıçaqlı, bükülmüş, daşıyıcısı olmayan rotor sistemi ilə əvəz edilmişdir. Dörd bıçaqlı konfiqurasiya, uçuş zərfinin artması, maksimum sürət, şaquli dırmaşma nisbəti, yüklənmə və rotorun titrəmə səviyyəsinin azalması kimi uçuş xüsusiyyətlərini inkişaf etdirmişdir.
AH-1Z ilk dəfə 8 dekabr 2000-ci ildə uçmuşdur. Bell, proqramın uçuş sınaq mərhələsi üçün 2002-ci ilin iyul ayında Birləşmiş Ştatlar Donanması Donanma Aviasiya Sistemləri Komandanlığının (NAVAIR) Donanma Hava Stansiyasına Patuxent çayı üzərində üç prototip təyyarə çatdırmışdır. İlk aşağı nisbətli istehsal 2003-cü ilin oktyabrında başladı, tədarüklər 2018-ci ilə qədər edilmişdir. 2006-cı ilin sonlarında, NAVAIR, mövcud əlaqəli bəslənmə sisteminin silah bəslənmə etibarlılığını artırmaq üçün yeni əlaqəsiz 20 mm-lik sursat idarəetmə sistemini hazırlamaq üçün Meggitt Müdafiə Sistemləri ilə müqavilə bağladı. Bu sistemlər artıq Əfqanıstan müharibəsi zamanı yaxşı nəticələr verən AH-1W və AH-1Z donanmalarına uyğunlaşdırılıb.
2008-ci ilin fevral ayında ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri müqaviləni son 40 AH-1Z-nin daha əvvəl planlaşdırılan AH-1W-lərin yenidən istehsalı yerinə yeni təyyarələr olaraq inşa edilməsi formasında dəyişdirdi. 2008-ci ilin sentyabrında Dəniz Qüvvələri Dəniz Piyadaları üçün əlavə 46 təyyarə istədi və sifariş edilmiş ümumi təyyarə sayı 226 ədədə çatdı. 2010-cu ildə Dəniz Piyadaları Korpusu 189 AH-1Z sifariş etməyi planlaşdırdı, bunlardan 58-i yeni təyyarələrdir ki, bunların da tədarükləri 2022-ci ilə qədər davam edəcəkdir. 10 dekabr 2010-cu ildə Hərbi Dəniz Qüvvələri İdarəsi tam istehsal üçün AH-1Z-ni təsdiqlədi.
Dizayn
AH-1Z, inteqrasiya edilmiş silah platformasında təkmilləşdirilmiş hərbi avionikaya, silah sistemlərinə və elektro-optik sensorlara sahib olan yeni rotor texnologiyasına malikdir. Yaşamaq qabiliyyətini təkmilləşdirmiş (Təkmilləşdirilmiş sağ qalma qabiliyyəti) və beləliklə də daha uzun məsafələrdə hədəflərini tapa və həssas silahlarla onlara hücum edə bilir thumb|220x220pik|Dört qanadlı rotorları və daha uzun əsas qanadları göstərən bir [[aviasiya şousunda “AH-1Z”]] AH-1Z-nin yeni rulmansız, qarmaqsız rotor sistemi dörd qanadlı qarmaqlı sistemlərə nisbətən 75% daha az hissəyə malikdir. Bıçaqlar artan ballistik yaşamaq qabiliyyətinə malik olan kompozitlərdən hazırlanmışdır və amfibiya hücum gəmilərində saxlama üçün yarı avtomatik qatlama sistemi mövcuddur. Yenidən işlənmiş iki qanad dirəyi daha uzundur və hər birinə AIM-9 Sidewinder kimi bir döyüş raketi üçün bir qanad ucu stansiyası əlavə edilə bilər. Hər qanadda 2,75 düym (70 mm) Hydra 70 raket kapsulları və ya AGM-114 Hellfire dörd raket buraxıcısı üçün daha iki stansiya mövcuddur. AN/APG-78 Longbow atışa nəzarət radarı, qanad ucundakı bir stansiyada da quraşdırıla bilər alt=|sol|thumb|220x220pik|[[:en:Helmet-mounted display|Kaskaya birləşdirilmiş ekranlar geyinmiş AH-1Z pilotları (ekranlar göstərilməmişdir)]] AH-1Z modelinin inteqrasiya edilmiş avionika sistemi (IAS) Northrop Grumman tərəfindən hazırlanmışdır. Sistemə iki missiya kompüteri və avtomatik uçuş idarəetmə sistemi daxildir. Hər ekipaj stansiyasında iki 8 × 6 düymlük çoxfunksiyalı maye kristal displey (LCD) və bir 4.2 × 4.2 düymlük iki funksiyalı LCD vardır. Rabitə paketi ABŞ Donanması RT-1824 inteqrasiya edilmiş radio, UHF/VHF, COMSEC və modemi bir vahiddə birləşdirir. Naviqasiya paketinə quraşdırılmış GPS inertial naviqasiya sistemi (EGI), rəqəmsal xəritə sistemi və havadan asılı qaldıqda Meggittə silah ötürməyə imkan verən aşağı hava sürətli hava məlumatları alt sistemi daxildir.
Ekipaj Thales “Top Owl” kaskaya quraşdırılmış görmə və ekran sistemi ilə təchiz edilmişdir. Top Owl 24 saat gündüz/gecə tutumuna və 40° görünüş sahəsinə malik olan durbin ekrana malikdir. Göstərici izləyicisinin proyeksiyası, irəliyə doğru infraqırmızı (FLIR) və ya video görüntüləri təqdim edir. AH-1Z, mühərrik eqzosları, əks-tədbir dispenserləri, radar xəbərdarlığı, gələn/yolda olan raket xəbərdarlıqları və gövdə üstündəki lazer nöqtə xəbərdarlıq sistemləri daxil olmaqla Hover, İnfraqırmızı Yatırma Sistemi (Hover Infrared Suppression System-HIRSS) də daxil olmaqla qurtarma cihazlarına malikdir.
Lockheed Martin Hədəf Görmə Sisteminə (TSS) üçüncü nəsil FLIR sensoru daxildir [14]. TSS, gündüz, gecə və ya əlverişsiz hava şəraitində hədəfin görülməsi qabiliyyətini təmin edir. Sistem müxtəlif görüntü rejimlərinə malikdir və FLIR və ya TV ilə təqib edə bilər. Eyni sistemdən KC-130J Hasat HAWKda da istifadə edilməyə davam edilir.
Əməliyyat tarixi
AH-1Z, dənizdə sınaq uçuşu testini 2005-ci ilin may ayında tamamladı. 15 oktyabr 2005-ci ildə USMC Donanma Hava Sistemləri Komandanlığı vasitəsi ilə donanmaya daxil olan ilk istehsal edilmiş AH-1Z vertolyotunun alınmasını qəbul etdi. AH-1Z və UH-1Y inkişaf testlərini 2006-cı ilin əvvəlində tamamladılar. 2006-cı ilin ilk rübündə təyyarələr NAS Patuxent çayı üzərindəki Əməliyyat Sınaq Birliyinə təhvil verildi və əməliyyat qiymətləndirmə (OPEVAL) sınaqlarına başladılar.
2008-ci ilin fevral ayında AH-1Z və UH-1Y OPEVAL testinin ikinci və son hissəsinə başladı. AH-1Z testi hədəf sistemlərindəki problemlərə görə 2008-ci ildə dayandırıldı. AH-1Z daha sonra 30 sentyabr 2010-cu ildə döyüşlərə hazır elan edildi.
Xarici əlaqələr
2000-ci ildə Türkiyə Silahlı Qüvvələri tədarük məqsədi ilə AH-1Z helikopterini seçdi; daha sonra 2004-cü ildə ləğv edildi.
2012-ci ilin sentyabr ayında ABŞ Konqresi, Cənubi Koreya tərəfindən 36 AH-1Z Viperi və əlaqədar avadanlıq və silahlar üçün mümkün Xarici Hərbi Satışlar (XHT) haqqında məlumatlandırıldı. AH-1Z Viper sifariş vermək üçün Boeing AH-64 Apache və TAI/AgustaWestland T129 ATAK ilə yarışırdı. 2013-cü ilin aprelində Cənubi Koreya AH-64E modelinin seçildiyini elan etdi.
2015-ci ilin aprel ayında ABŞ Dövlət Departamenti, Hellfire raketləri, əlaqəli avadanlıqları və 952 milyon dollarlıq dəstəyk ilə 15 ədəd AH-1Z Viper üçün Pakistana mümkün bir XHT satışını təsdiqlədi. Pakistan 2018-ci ilin sentyabrına qədər 9 AH-1Z helikopteri alacaqdı. 2018-ci ilin iyul ayından etibarən ABŞ və Pakistan arasındakı siyasi gərginlik səbəbindən Pakistanın əmri dayandırıldı. 12 təyyarədən doqquzu istehsal edilmiş, lakin iki ölkə arasında problemin həllini gözləyərək Arizonadakı 309-cu AMARG bazasında saxlanılmışdır.
2016-cı ildə Bell AH-1Z-ni Mil Mi-24-lərini xidmətdən çıxardacaq Polşa və Çexiyaya satmaqlada maraqlandı. 2019-cu ilin dekabr ayında Çexiya ABŞ-ni Çexiya Hərbi Hava Qüvvələri üçün 4 ədəd AH-1Z helikopterinin satışı ilə bağlı məlumatlandırdı. Mərakeş Krallığının Hərbi Hava Qüvvələrinin 2016-cı ildə AH-1Z helikopterlərinin alınması və ordunun bu helikopterlərlə təmin edilməsində maraqlı olduğu bildirilmişdi.
2016-cı ilin noyabr ayında Bell Helicopter, AH-1Z Viperlə potensial əməkdaşlıq üçün Rumıniyanın hava məkanı şirkəti IAR - Ghimbav Brasov Group ilə razılaşma memorandumu imzaladı. 2017-ci ilin avqustunda Rumıniya həmçinin, bir seriya AH-1 modelinin satın alınması üçün Rumıniya dövlətinə məxsus ROMARM ilə ortaq bir müəssisə qurmaq üçün Bell Helicopter ilə niyyəti məktubu imzaladı.
2017-ci ilin iyul ayında Bell Helicopter və Polish Armaments Group UH-1Y Venom və AH-1Z Viper helikopterləri ilə əməkdaşlıq etmək niyyəti ilə daha geniş modernləşdirmə səylərinin bir hissəsi olan Polşa Kruk hücum helikopteri alışı proqramı üçün potensial bir təklif yaradan məktub yazdı.
2017-ci ilin oktyabr ayında Tailand Müdafiə naziri Prawit Wongsuwan, Taylandın köhnə AH-1F Cobra hücum vertolyotu donanmasını başqa birisi ilə əvəz etməyə çalışdığını və məsələni araşdırmaq üçün satınalma komitəsi yaradacağını bildirdi. Tailand Krallıq Ordusu səlahiyyətliləri müxtəlif xarici ölkələrə səfərlər təşkil etmiş, bu ordu nümayəndələrinin Bell AH-1Z Viper, Agusta A129 Mangusta, Mil Mi-28 HAVOC, CAIC Z-10, Bell AH-1 SuperCobra və Boeing AH-64 Apache modellərinə baxdığı bildirilmişdir.
27 aprel 2018-ci ildə ABŞ Müdafiə Təhlükəsizliyi üzrə Əməkdaşlıq Təşkilatı, ABŞ Dövlət Departamentindən razılıq aldığını və Konqresə 12 ədəd AH-1Z helikopterinin, 26 ədəd T-700 GE 401C mühərriklərinin və silahlarının Bəhreynə satılması ehtimalının mümkünlüyünü və bunun təxmini təxmini dəyərinin 911,4 milyon dollar olacağını bildirmişdir. 2018-ci ilin noyabr ayında Bəhreyn sifariş verdiyi 12 ədəd AH-1Z helikopterinin tədarükünün 2022-ci ildə başlamasını təsdiqlədi.
30 aprel 2020-ci ildə ABŞ Müdafiə Təhlükəsizliyi üzrə Əməkdaşlıq Agentliyi, ABŞ Dövlət Departamentindən razılıq aldığını və Konqresə 6 ədəd AH-1 helikopterinin və əlaqədar avadanlıqlarının Filippinə satılması ehtimalının mümkünlüyünü və bunun təxmini dəyərinin 450 milyon dollar olacağı və ya bunun dəyərinin qızıl ilə ödənilməsinin mümkünlüyünü bildirmişdir. Filippinin həmçinin AH-64E Apache hücum vertolyotlarını və əlaqəli avadanlığını ala biləcəyini və bunun da təxmini dəyərinin 1,5 milyard dollar olacağı bildirilmişdir.
Tekniki xüsusiyyətləri (AH-1Z Viper)
thumb|303x303px|AH-1Z sxemi Bell xüsusiyyətləri, Beynəlxalq Hərbi Təyyarə Sxemi, 2002–2003, Modern Battlefield Döyüş Təyyarələri
Ümumi xüsusiyyətləri
thumb|364x364pik|AH-1Z, Miramar Avia sərgisində, qabaqdan görünüşü
Utnapiştim
Utnapiştim, Babildəki Gilqameş dastanına görə, Şumer şəhər-dövləti Şuruppak padşahı olmuşdur. Rəvayətə görə, adı dastana daxil olmayan həyat yoldaşı ilə birlikdə, tanrı Enlil tərəfindən göndərilən və bütün canlıları məhv etməyi hədəfləyən böyük daşqından xilas olmuşdur. Utnapiştimin hekayəsindən, Gilqameş dastanının XI lövhəsində bəhs olunur.
Utnapiştim və həyat yoldaşı daşqından yaxa qurtarmağı və dünyadakı heyvanların və bitkilərin həyatını da Utnapiştimin düzəltdiyi gəmi ilə xilas etməyə müvəffəq olduqdan sonra, tanrı Enlil tərəfindən onlara ilahlıq verilir. Gilqameş Utnapiştimdən ölməzliyin sirrini soruşur. Utnapiştim Gilqameşi bir bitki tapmaq üçün göndərir. Bu bitki ilə cavanlaşmağa ümid edir. Gilqameş bitkini tapsa da, bir ilan bitkini onun əlindən alır və nəticədə Gilqameş vətəninə əliboş qayıdır.
Utnapiştim, Ziusudra və Nuh
Utnapiştimin Şumerlərdəki qarşılığı Ziusudra, İbrahim (İudaizm, Xristianlıq, İslam) dinlərindəki ortağı isə Nuhdur.
Artemisia inculta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Piterlo qırğını
1815-ci ildə başa çatan Napoleon müharibələrindən sonra ordunun tərxis edilməsi səbəbindən İngiltərədə işsizlik artmağa başladı. Yoxsulluğun artmasına baxmayaraq qüvvəyə minən Qarğıdalı qanunları xüsusən də işçi sinfinin vəziyyətini daha da çıxılmaz hala saldı. 1819-cu ildə iqtisadi vəziyyətin pisləşməsi ilə yanaşı səsvermə haqqının təkcə mülkiyyətə sahib olanlara verilməsi siyasi radikallıq hərəkatlarını gücləndirdi. Mançesterdəki Yurdsevər Birlik adlı parlament islahatlarını müdafiə edən qrup məşhur radikal natiq olan Henri Hantı danışması üçün şəhərə dəvət etdi.
Kütləvi şəkildə iştirakın olduğu və sayları 60000-80000 arasında dəyişən insanların etirazı başlayan kimi yerli idarəçilər təhlükəsizlik qüvvələrini hadisə yerinə çağırdı. Henri Hantı həbs etmək bəhanəsi ilə kütlənin içinə qılıncla hücum edən atlılar 15 nəfəri öldürdü və 400-700 arası etirazçı da yaralandı. Baş verən hadisələrə dörd il əvvəl Napoleon üzərində qazanılan Vaterlo döyüşünü xatırladacaq şəkildə Piterlo adı verildi.
Piterlo qırğını dövrün ən önəmli ictimai hadisələrindən biri hesab olunur. Hadisədən sonra etirazçıların islahat tələbləri yerinə yetirilmədi, əksinə olaraq islahat tələb edənlərə qarşı təzyiqlər artırıldı. Bundan başqa hadisələrdən sonra təsis olunan The Manchester Guardian qəzeti hələ də fəaliyyətini davam etdirir. Qırğının baş verdiyi yerdə yerləşən lövhə qərəzli olması səbəbindən mübahisə mövzusuna çevrilmiş və hadisələri daha doğru şəkildə göstərən başqa lövhə ilə əvəzlənmişdir.
İqtisadi vəziyyət
1815-ci ildə Napoleon müharibələrinin başa çatmasını nəticəsində toxuculuq sektorundə qısamüddətli yüksəliş yaşansa da, bu yüksəliş öz yerini tez-tez təkrarlanan iqtisadi böhranlara buraxdı. İqtisadi sıxıntılardan ən çox əziyyət çəkənlər isə toxuculuq sektorundakı toxucu və əyiricilərdi. 1803-cü ildə 6 günlük iş həftəsində 15 şillinq qazanan toxucular 1818-ci ildə eyni iş şəraitində qazanclarının 5 şillinqdən daha aşağı olduğunu gördülər. Mənfəətlərinin azalmasının qarşısını almaq üçün işçilərin əmək haqlarını azaldan fabrik sahibləri Napoleon müharibələrindən sonra bazarı qeyri-müəyyən olmaqda günahlandırırdı. İqtisadi vəziyyəti ağırlaşdıran başqa bir səbəb isə ingilis taxıl xərclərini qorumaq üçün idxal olunan taxıla vergi tətbiq edən Qarğıdalı qanunları idi. İngilis işçilərlə yoxsul xalq keyfiyyətsiz və bahalı olan ingilis taxıl məhsullarına pul çatdıra bilməyəcək vəziyyətdə idi. Yoxsulluqla birlikdə aclıq, qarşısıalınmaz vəziyyətdə olan işsizlik səbəbi ilə Lankaşir bölgəsində artıq islahat tələb olunurdu.
1819-cu ildə daha da ağırlaşan iqtisadi vəziyyətə siyasi təşkilatlar müdaxilə etməyə başladılar. Seçki haqqının olmamasını da iqtisadi çətinliklərlə birləşdirən Mançester Yurdsevərlər birliyi parlament islahatı tələbi ilə bir nümayiş keçirməyi qərarlaşdırdı. Birliyin idarəçilərindən olan Cozef Conson dövrün çox yaxşı tanınan radikal müxalif natiqlərdən olan Henri Hantı nümayişdə çıxış etməsi üçün dəvət etdi. Londonda olan Henri Hanta göndərilən məktub ingilis kəşfiyyatının əlinə keçdi və nümayişin planlandığı 2 avqust 1819-cu il kütləvi üsyanın təşkil olunacağı qorxusu ilə 15-ci Yüngül Atlı Alayı Mançesterə göndərildi. 2 avqusta planlaşdırılan nümayiş parlamentin Mançester əhalisinin tələblərini yerinə yetirə bilməsi üçün addımlar ata biləcəyi nəzərə alınaraq 9 avqust gününə təxirə salındı. Buna baxmayaraq Daxili İşlər Naziri Henri Habhaus yerli idarəçilərlə əlaqə saxlayaraq belə bir tələbin yerinə yetirilməsinin mümkün olmadığını dedikdən sonra, keçiriləcək nümayişi də qanunsuz elan etdi.
Etirazlar
thumbnail|300px|Müqəddəs Piter meydanının xəritəsi. Etirazçı kütlə qırmızı, atlı birliklər isə göy rəngdə göstərilib.