cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Senecio pohlii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Senecio pohlii Senecio pohlii Senecio pohlii
Əbu Mansur əl Matüridi
Əbu Mənsur əl Mətüridi (tam adı: Muhəmməd bin Muhəmməd bin Mahmud əbu Mənsur əl-Səmərqəndi əl-Maturidi əl-Hənəfi; — Hənəfi fiqhi məzhəbindən olanların əksəriyyətinin etiqad (inanc) imamı, tanınmış alim, türk, islam filosofu, Maturidiyyə (maturidilik) etiqadi məzhəbin banisi.
Həyatı
Özbəkistanın Səmərqənd şəhəri yaxınlığındakı Mətürid kəndində anadan olub. Türk mədəniyyət muhitində yetişən və daha çox türklər arasında tanınan, bununla belə bəzi fikirləri dünyada yayılmış türk din adamıdır.Onun həyati barədə çox dərin qaynaqlar yoxdur. Bəzi mənbələrdə "Səmərqəndi" kimi də xatırlanır.
Maturidi fiqhi məsələlərdə imam Əbu Hənifənin yolunu davam etdirsə də, əqidə məsələlərində isə yeni etiqadi məzhəbin banisi sayılır. əl-Maturidi hicri 238-ci (miladi 852-ci) ildə Türküstanda Səmərqənd şəhəri yaxınlığındakı bir kənddə türk ailəsində doğulmuşdur. Maturidi hesab edirdi ki, sələfin vaxtında olmayan və yeni ortaya çıxan bidətçi təriqətlərə, xüsusən də dində yalnız ağıla üstünlük verən Mötəziləyə qarşı sələfin (peyğəmbər səhabələrinin və onların davamçısı olan tabiinlərin) metodu ilə çıxmaq, əhli-sünnət inancını qorumaq yolunda çətin olduğu üçün inanc mövzusunda, ayə və hədislərlə yanaşı ağıla da yer vermək, Sünnənin mənbələri ilə yanaşı əqli açıqlamalar da edərək məsələnin daha yaxşı başa düşülməsi və qəbul edilməsi üçün əvvəlki alimlərin, xüsusən də fiqhi məzhəb imamlarının - imam Malikin, imam Şafinin, imam əbu-Hənifənin, imam Əhməd ibn Hənbəlin istifadə etmədiyi üsullardan istifadə etmək zərurətə çevrilmişdir.
Abarema piresii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pişik Feliks
240px|thumbnail|right|Pişik Feliks Pişik Feliks — səssiz kino dövründə meydana çıxmış insanabənzər pişik, cizgi filmi qəhrəmanı. Qara bədən, ağ gözlər, geniş gülüşü və sürrealist situasiyalar Feliksi multiplikasiya tarixində ən tanınan personajlardan biri etmişdir. Pişik Feliks tamaşaçının diqqətini adi filmlərə cəzb edə bilən ilk animasiya personajıdır.
Obraz
Bütün zaman ərzində Feliksin görünüşündə dəyişilməz hissə onun rəngi idi: ağ sifətli və ağ gözlü qara bədən. İlk əvvəl, Feliks ağırtərpənən və əsl pişiklərə çox oxşayırdı. Onun qeyri-proporsional şəkildə dayanmaları amerikan animasiyasının insanabənzər personajları üçün ənənə oldu: Mikki Maus, Baqz Banni, Vudi Vudpeker və başqaları.
Onun daha girdə forması Bill Nolanın işə qarışmasından sonra peyda oldu. Rəssam hesab edirdi ki, bu komiksin ənənələrinə uyğun olaraq, onu cəld şəkildə şəkməyə icazə verirdi.
Səssiz kinolar dövründə Feliks pişiyini multiplikasiya personajlarının Çarli Çaplini adlandırırdılar. Çaplinin qəhrəmanları kimi, o da avara, laqeyd dünyada yaşamağa məcbur idi.
1950-ci illərdə serialın yaranması Feliksin görkəminin yenidən dəyişilməsinə səbəb oldu. Co Oriolo pişiyin arxa ayaqlarını uzatdı. O eyni zamanda, demək olar ki, nəzərə çarpmadan öz bığlarından məhrum olmuşdu.
Tarixi
Pişik Feliksi kimin yaratdığı anlaşılmaz olaraq qalır.Avstraliyalı multiplikator və sahibkar Pet Sallivan personajın özü müəllifi olduğunu iddia edirdi. Amma uzun illər amerikan tədqiqatçıları pişik Feliksin müəllifi kimi Sallivanın şirkətində aparıcı animator kimi çalışan amerikalı multiplikator Otto Mesmerin adını çəkirdilər. Amma pişik Feliksin Sallivanın şirkətində yaradılması və 1920-ci illərdə özünün populyarlıq zirvəsinə çatmasının dürüst olması sübut olunmuşdur. 1920-ci illərin əvvəlində pişik Feliks pop-mədəniyyətə əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərmişdir. 1923-cü ildə Feliks haqda komikslər yaranmış və onu açıqcaların və keramikanın üzərində təsvir edirdilər.
1920-ci illərin sonunda səsli kinoların yaranması nəticəsində Feliksin populyarlığı getdikcə azalmağa başladı. Buna baxmayaraq, 1953-cü ildə amerika televiziyasında pişik Feliks haqda cizgi filmlər translyasiya olunmağa başladı.
Yaradılması
Personajın Feliks adını alması haqda bir neçə versiya vardır. Birincisi, bu adı Otto Mesmer Sallivana təklif etmişdir. İkinci versiya odur ki, pişiyə adı prodüser Con Kinq latın sözləri olan felis (pişik) və felixin (xoşbəxt) bir-birinə səslənməsində çox oxşar olduğuna görə fikirləşmişdir. "Feliksin macəraları" (The Adventures of Felix) cizgi filmi 14 dekabr 1919-cu ildə olmuşdur. Pet Sallivan isə bu adın Avstraliyanın Viktoriya ştatının məhsuldar torpağı olan Feliksin adından götürüldüyünü bildirmişdir.
Feliksin adının latın dilindən tərcüməsinin "xoşbəxt" mənasını verməsi, onun bir çox tanınmış şəxsiyyətlər və təşkilatların talismanı qismində çıxış etməsinə səbəb olmuşdur. 1927-ci ildə Atlantik okeanı üzərindən təyyarə ilə keçməyə çalışan Rut Edler özü ilə Feliksin kuklasını götürmüşdür. (Səhvən Çarlz Lindberqin Transatlantik uçuşu zamanı bu cür etdiyi hesab olunsa da, amma o sadəcə üzərində pişik Feliksin təsviri olan döyüş təyyarəsində uçuş etmişdir) Feliks Böyük Britaniyada geniş populyarlıq qazanmışdır. Uels şahzadəsi Eduard onu polo komandasının talismanı etsə də, kraliça Meri Feliks fiqurunu kral VI Georqa hədiyyə vermişdir.
İndiana ştatında məktəblər arasında talisman adəti yarananda, Feliks onlardan birincisi oldu.
Pop-mədəniyyətdə
Feliks Milli Xokkey Liqası qolkiperlərindən biri olan Feliks Potvenin Boston Bruins komandasına qarşı oyunda dəmir papağında təsvir olunmuşdur.
Kirpi Sonikin pişik Feliks və Mikki Maus əsasında yaradıldığı güman edilir.
Felix- pişiklərin yemi olan avropa markasıdır.
Ю
Ю-Yu və ya Ü səslərinə ekvivalent Kiril əlifbası hərfi.(Ю: Böyük Hərf. Ю: Kiçik hərf)
Lepidium oxycarpum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bibiheybətdə neft fontanı yanğını (1898)
Bibiheybətdə neft fontanı yanğını — 27 iyul 1898-ci ildə neft mədənlərində yanğın hadisəsi.
Voxçaberd
Tarixi
Rayon mərkəzindən 11 km cənub-şərqdə yerləşir. Erməni mənbələrində Voxçaberd formasında qeyd edilir.
Toponim əvvəlinə «v» samiti sonradan artırılmışdır. 1590-cı ildə tərtib edilmiş «İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri»ndə İrəvan qəzasının İrəvan nahiyyəsində Oxçaberd kəndi olduğu göstərilir.
Toponim «Kitabi-Dədə Qorqud»da adı çəkilən Ənsə Qoca oğlu Oxçu əsasında yaranan oxçu türk etnoniminə türk dilində «çətin keçilən yer, əl çatmaz yer» mənasında işlənən bert (> berd) sözünün qoşulması ilə əmələ gəlmişdir. «Oxçu tayfasına məxsus yaşayış yeri» mənasını bildirir.
Bert sözü urartu dilində «şəhər» mənasında patar formasında işlənmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 73 nəfər, 1873 - cü ildə 180 nəfər, 1886-cı ildə 1'43 nəfər, 1897-ci ildə 171 nəfər, 1904 - cü ildə 156 nəfər, 1914 - cü ildə 298 nəfər, 1918-ci ilin yanvarında 493 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1918-ci ildə kənd sakinləri erməni təcavüzünə məruz qalaraq deportasiya olunmuş, kəndə Türkiyədən köçürülən ermənilər yerləşdirilmişdir.
İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra sağ qalan azərbaycanlılar ata-baba yurdlarına dönə bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 38 nəfər, 1926-cı ildə 38 nəfər 1931-ci ildə 28 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarı ilə azərbaycanlılar 1948-1949 - cu illərdə deportasiya olunaraq zorla Azərbaycana köçürülümüşdür. İndi ermənilər yaşayır.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Bəyannaməsi
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Bəyannaməsi (İyirmi altı dövlətin bəyannaməsi,, ) — 1942-ci il yanvarın 1-də Vaşinqton Konfransı zamanı imzalanıb.
1941-ci ilin dekabrında Ruzvelt tərəfindən antihitler koalisiyasında müttəfiqlər üçün "Birləşmiş Millətlər" adı verilmişdir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 1 yanvar 1942-ci il tarixli Bəyannaməsi gələcək Birləşmiş Millətlər Təşkilatının əsasını təşkil etmişdir. Müharibə dövründə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı antihitler koalisiyası üçün Müttəfiqlər ilə sinonimə çevrildi.
Bəyannamə "Böyük dördlük" (ABŞ, Böyük Britaniya, SSRİ və Çin), Mərkəzi Amerika və Karib dənizinin 9 əyaləti, Britaniya dominionları, Britaniya Hindistanı və antihitler koalisiyasının 26 iştirakçıları tərəfindən imzalanıb. 1942-1945 dövründə 21 dövlət də bəyanata əlavə olaraq qatıldı.
Tərəflər Atlantik Nizamnaməsini həyata keçirmək, bütün resurslarını Berlin-Roma-Tokio oxu ölkələri ilə müharibə üçün istifadə etmək, həmçinin Almaniya və ya Yaponiya ilə ayrı-ayrılıqda sülhün yaradılmasına razılıq vermədi.
Böyük Çin aclığı
Böyük Çin aclığı (çin 三年大饑荒) — Çin Xalq Respublikasında 1959-cu ildən 1961-ci ilə kimi dövlət hesablamalarına görə kütləvi aclıqdan 15 milyon insanın öldüyü hadisə. Aclığın qurbanlarının miqdarını qeyri-rəsmi mənbələr fərqli qiymətləndirir. Bəzi mənbələr qurbanların 36 milyona yaxın olduğunu iddia edirlər. Eləcədə Çində bu hadisəni «Üç fəlakətli il» və ya «Üç acı il» adlandırırlar.
Bundan əlavə olaraq Çin Xalq Respublikasını təbii fəlakətlər gözləyirdi. Beləki 1959-cu ildə Şərqi Çində Xuanxe çayı öz məcrasından çıxdı. Daşqın iki milyona yaxın həyat apardı. 1960-cı ildə quraqlıq və digər arzu olunmayan hava şəraiti becərilən torpaqların 55 faizinə zərər vurdu. Bunun nəticəsində 1958-ci ilə nisbətən 1960-cı ildə taxılın istehsalı 30 faiz azaldı. Kənd təsərrüfatı sahəsinin bərpası böyük sıçrayış siyasətinin bitməsindən sonra mümkün oldu.
Hadisənin zəmini
Böyük Çin aclığı arzu olunmayan hava şəraiti, sosial təzyiq, iqtisadi təsərrüfatsızlıq və dövlət tərəfindən kənd təsərrüfatı sahəsində keçirilən radikal reformalar kimi faktorların bir-birini əvəzləməsi nəticəsində oldu.
Bu isə öz növbəsində xalq narazılıqlarına və siyasi qeyri stabilliyə gətirib çıxardı. Rəsmi statistikaya görə aclıqdan 36 milyon insan ölüb.
Mao Tszedun Çin vətandaşlarına kənd təsərrüfat məqsədi ilə torpaq sahibi olmasını qadağa edən fərman imzaladı. Bundan sonra çinli kəndlilər sovet kolxozlarındakı kimi, «xalq kommuna»-larında işləməli idilər. Fərmana riyayət etməyənlər repressiyalara məruz qaldılar. Bununla yanaşı dövlət sənayənin inkişafı istiqamətini seçdi, nəticədə kənd təsərrüfatənda işləyən milyonlarla kəndli işçi kimi fabrik və zavodlara göndərildi. .
Sərçələrin qırılması kompaniyasıda da tarlalara ziyan vurdu. Onlar taxılın ən vacib rəqibi sərçələri hesab edirdilər, lakin sərçələrlə yanaşı digər vəhşi quşları daşladılar və onlar yorğunluqdan aşağı düşürdülər, bunun nəticəsində zərərverici həşaratlar çoxaldı və taxıl tarlalarına sərçələrdən daha çox ziyan vurdular.
Şah (şahmat fiquru)
Şah — (Unicode: ♔♚) Şahmat fiquru
Şah (qalaqurmadan başqa) öz xanasından rəqib fiqurunun zərbəsi altında olmayan başqa qarışıq xanaya hərəkət edir.
Şahın topun hərəkəti ilə tamamlanmış hərəkəti qalaqurma adlanır. Bu, şah üçün bir gediş sayılır. Əgər şah və top qalaqurmaya qədər hərəkət edibsə, onda qalaqurma etmək olmaz.
Qalaqurma aşağıdakı vəziyyətdə müvəqqəti olaraq mümkün deyil:
Senecio multicaulis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Diş fırçası
thumb|250px|A common Toothbrush thumb|250px|Müxtəlif diş fırçaları Diş fırçası — dişləri diş pastası ilə təmizləmək üçün istifadə edilən fırça növü. Bir diş fırçasında qırx ədəd tük dəstəsi və hər dəstədə orta hesabla 40-50 ədəd tük vardır.
Tarixi
Tarixin əvvəlki dövrlərindən etibarən ağız təmizliyi üçün müxtəlif tədbirlər görülmüşdür. Ağız təmizliyində budaq, quş tükü, heyvan sümükləri, kirpi tikanları və s. vasitələr istifadə edilmişdir. Tarixdən məlum olan ilk diş fırçası qədim Misirdə qələm boyunda ağac budaqlarından hazırlanmışdır. Romada diş fırçaları təbii maddələrdən düzəldilən qurdalayanlardan meydana gəlirdi. İslam dünyasında ərak (misvak) ağacının budaqlarından diş fırçaları yaradılmışdır. Misvakdan istifadə, buna liderlik edən Peyğəmbər Məhəmmədin dövrünə qədər gedir.
Abarema oxyphyllidia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yaponiyada orta təhsil
thumbnail|Yaponiya məktəbliləri Yaponiyada orta təhsil — Yaponiyanın orta təhsil sistemi.
Yaponiya qanunvericiliyində mövcud olan ümumi orta təhsil sistemi belə müəyyən edilmişdir:
Yaponiyada orta təhsil aşağı və yuxarı pillələrə bölünür və ümumilikdə 6 il davam edir. Ölkənin bütün orta təhsil müəssisələrində 6947634 şagirdin təlim-tərbiyəsi ilə 490113 müəllim məşğul olur.
Orta təhsilin aşağı pilləsinə VII, VIII və IX siniflər daxildir. Uşaqlar 12 yaşdan 15 yaşa qədər bu təhsil pilləsində oxuyurlar. Bu dövrdə məktəblərdə əsas diqqət akademik fənlərə yönəldilir. Orta təhsilin aşağı pilləsini bitirən şagirdlərin 96 faizi öz təhsillərini orta təhsilin yuxarı pilləsində davam etdirirlər.
İbtidai məktəblər kimi, orta məktəblərin də böyük əksəriyyəti dövlətə məxsus olsa da, onların 5 faizi özəldir. Özəl orta məktəblərdə birillik təhsil haqqı orta hesabla 4000 ABŞ dollarına (558592 yen) yaxındır. Bu məbləğ, hökumətin dövlət orta məktəblərində oxuyan bir şagird üçün müəyyən etdiyi 934 ABŞ dolları (130828 yen) ilə müqayisədə, təxminən 4 dəfə çoxdur.
Aşağı orta məktəblərdə müəllimlər yalnız ixtisaslarına uyğun fənləri tədris edirlər. Müəllimlərin 80 faizi 4 illik kollec məzunlarından ibarətdir. Siniflərdə şagird sıxlığı çox yüksəkdir və orta hesabla bir sinifdə 35-dən artıq şagird olur. Dərs keçmək üçün şagirdlər deyil, əsasən, müəllimlər sinifdən-sinfə dəyişirlər.
Andrea Palladio
Andrea Palladio — italyan memarı və memarlıq nəzəriyyəçisi
Yaponiyada orta təhsil
Orta təhsilin aşağı pilləsində tədris mühazirə üsuluna əsaslansa da, müəllimlər digər texniki vasitələrdən də istifadə edirlər. Eləcə də dərs zamanı şagirdlər üçün laboratoriya işləri müəyyən olunur.
Andrea Palladio
Həyatı
Andrea Palladio əsasən Viçensa və Venesiyada yaşayıb yaratmışdır. Onun sənəti son intibah mədəniyyətinin zirvələrindən birini təşkil edir. Memarlıq irsi Avropa memarlığının sonrakı inkişafına təsir göstərmişdir.
Palladionun memarlığa gətirdiyi yeniliklər artıq XVII–XVIII əsrlərdə Avropa klassisizminin palladioçuluq adını daşımasına səbəb oldu. Bu memar öz nəzəri ideyalarını "Memarlıq haqqında dörd kitab" (1570) adlı əsərində təzahür edir. Onun kompozisiyaları öz təbiiliyi, rahat və sakitliyi, kamilliyi, ciddi nizamlılığı, ətraf mühitlə vəhdətinə görə fərqlənirdi. Onun tikdiyi memarlıq nümunələri Viçentsa və Venesiya şəhərlərini bəzəyir.
Viçentsa şəhəri Palladionun şəhəri hesab edilir. Bu şəhərdəki memarlığın ən böyük binası 1549-cu ildə tikilən Bazilikadır. 1580-ci ildə tikdirdiyi "Olimpiko" teatrı İtaliyada ən ilk monumental teatr binası hesab edilir. Memar burada Roma teatr tipindən istifadə etmiş, tamaşaçı zalına dairəvi deyil, ellips forması vermişdi. Palladionun memarlıq ideyaları sonrakı tarixi mərhələlərə, xüsusilə, İngiltərə, Fransa, Rusiya memarlıq sənətinə yüksək dərəcədə təsir göstərir.
Yaponiyada orta təhsil
Tədrisin bütün məzmunu orta təhsilin aşağı pilləsi üçün nəzərdə tutulan tədris kursunda müəyyən olunur. Orta təhsilin aşağı pilləsinin kurikulumuna yapon dili, ictimai elmlər, riyaziyyat, təbiət elmləri, musiqi, incəsənət, tibbi və fiziki təhsil daxildir. Bundan əlavə, bütün şagirdlərə maşın və mexanizmlər haqqında müvafiq məlumatlar verilir, əmək təlimi tədris edilir. Şagirdlərin əksəriyyəti dərsdən sonra bir sıra məktəb dərnəklərində fəal iştirak edir, axşamlar və ya həftə sonlarında isə özəl sinifdənxaric kurslara gedirlər.
Yaponiyada 3 il davam edən orta təhsilin yuxarı pilləsi məcburi olmasa da, orta təhsilin aşağı pilləsini bitirənlərin 96 faizi təhsillərini bu pillədə davam etdirirlər. Orta təhsilin yuxarı pilləsində özəl məktəblərə tələbat daha çoxdur. Odur ki, təhsilin bu mərhələsində özəl tədris ocaqları bütün orta məktəblərin 95 faizini təşkil edir. Onu da qeyd edək ki, orta təhsilin yuxarı pilləsində təhsil həm dövlət, həm də özəl məktəblərdə pulludur. Özəl məktəblərdə bir şagird üçün nəzərdə tutulan təhsil haqqı dövlət məktəblərindəki xərclərdən iki dəfə çoxdur.
Orta təhsilin yuxarı pilləsində tədris əsasən əyanidir və şagirdləri ali və peşə ixtisas təhsilinə hazırlayan akademik kurslar təklif edən ümumi proqram əsasında aparılır. Şagirdlərin 70 faizdən çoxu ümumi akademik proqramlar üzrə təhsil alır. Məktəblərin kiçik bir hissəsində isə qiyabi, axşam kursları təşkil olunur.
Proqramın birinci illərində şagirdlərə yapon dili, ingilis dili, riyaziyyat və təbiət elmləri tədris olunur və şagirdlərin qabiliyyət fərqləri üzə çıxarılır. İkinci ildə isə tədris kursunun məzmunu və məktəblinin seçimi fərdiləşdirilir. Bunlarla yanaşı, ümumi proqramın tədrisi zamanı əsas akademik materialın mənimsənilməsinə xüsusi diqqət yetirilir.
Orta təhsilin yuxarı pilləsində çalışan müəllimlərin çoxu universitet məzunlarıdır. Məktəblər bölmələrə ayrılır və müəllimlər öz ixtisas sahələrinə uyğun bölmələrdə çalışırlar. Bununla belə, müəllimlər öz ixtisasları çərçivəsində müxtəlif kurslarda da işləmək imkanına malikdirlər. Tədris prosesində əsasən mühazirə üsuluna üstünlük verilir.
Orta təhsilin yuxarı pilləsində fiziki cəhətdən qüsurlu şagirdlərin təlimi əsasən peşəyönümlüdür. Bu, onların cəmiyyətdə mümkün qədər müstəqil olmasını təmin etmək məqsədi daşıyır. Şagirdlərin fiziki qüsurundan asılı olaraq peşəyönümlü təhsil fərqlənir. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, ümumiyyətlə, ölkədə peşə ixtisas təhsili orta təhsilin ən vacib hissəsinə çevrilib.
Saythill
Saythill — Qlazqo şəhərinin rayonu.
Tarixi
Rayon 1964-cü ildən 1969-cu ilə "Crudents Ltd" tərəfindən Pinkston və Fontanuell fermasının üzərində inşa olmuşdur. 1970-də yüksək mənzil haqqı rayonda əhalinin sayını azaltmışdır. 1990-cı ildən 2009-cu ilə qədər rayon Şotlandiyanın ən iri immiqrant rayonu olmuşdur.
Şotlandiya hökumətinin 2005-ci ildə təşəbbüsünə görə, hazırda ərazidə yeni müasir yaşayış rayonu yaradılır.
Kerç
Kerç – Krımın şərq hissəsində qədim şəhər. Yerli tatarlar Keriç adlandırırdılar.
Tarixi
Kerçin bir yaşayış məskəni kimi hələ eradan əvvəl XVII–XV əsrlərdə mövcud olduğu göstərilməkdədir. Skif padşahı Savmakın dövründə isə (eradan 100 il əvvəl) Kerçdə mədəniyyətin çiçəklənmə dövrüdür. Rusların Qara dənizə yiyələnmək arzuları uğrunda nailiyyətləri bu dənizə Kerç boğazı ilə bağlı olan Azaka (Azova) yiyələnməklə əldə oluna bilərdi.
Osmanlı dövlətinin imzaladığı ən ağır andlaşmalardan olan, II Yekaterinanın ömrü boyu mənfəəti ilə öyündüyü Küçük Qaynarca sülhü ilə Qara dəniz Osmanlı dənizi olmaqdan çıxır və tarixdə ilk dəfə Qara dəniz sularına girən Rusiya Qara dəniz və boğazlar yolu ilə Osmanlı idarəsində olan ölkələrlə sərbəst hərəkət imkanı və ticarət imtiyazları əldə edir. Andlaşmanın şərtlərinə görə Qara dənizin şimal qərbindəki Buğ və Dnepr arasındakı sahil şəridi; Kırım yarımadasındakı Kerç boğazına hakim Yenikala, Kerç, Azak dənizi üzərindəki Azak qalaları Rusiyaya verildi.
Əhalisi
1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən şəhərin əhalisi 145.845 nəfərdir.
Mədəniyyəti
thumb|left|300px Kerç nəinki Kırım yarımadasının, habelə dünya mədəniyyətinin ən şanlı nümunələrini sinəsində saxlayan bir sivilizasiya ocağıdır. Kerç yaxınlığında er. əvvəl IV əsrə aid möhtəşəm abidə olan Kül Oba kurqanı (hünd. 21 metr) 1830-cu ildə açılıb tədqiq edilmişdi; abidə elm aləmində ən gözəl və qiymətli tapıntı hesab edilməkdədir.
Geostasionar orbit
400pxGeostasionar orbit — Yerin ekvator xətti üzərində yerləşən dairəvi orbit. Bu orbitdə yerləşən süni peyk Yerin öz oxu ətafında fırlanmasının bucaq sürətinə bərabər sürətlə fırlanır və daima yer səthindəki eyni nöqtənin üstündə yerləşir.
Geostasionar orbit geosinxron orbitin bir növüdür və rabitə, televiziya yayımı peyklərinin yerləşdirilməsi üçün istifadə edilir.
Peyk Yerin dövretmə istiqamətində, 35 786 km yüksəklikdə fırlanmalıdır. Məhz bu yüksəklik peykə Yerin öz oxu ətrafında dövretmə sürətinə bərabər sürətlə (23 saat, 56 dəqiqə, 4,091 saniyə) fırlanmağa imkan verir.
Geostasionar orbitin üstünlükləri yazıçı-fantast Artur Klarkın 1945-ci ildə "Wireless World" jurnalında dərc etdirdiyi elmi-populyar məqalədən sonra məşhurluq qazandı. Buna görə də qərbdə geostasionar və geosinxron orbitlər həmçinin "Klark orbiti", kosmik fəzanın Yerdən 36000 km hündürlükdə, ekvator xətti üzərində yerləşən hissəsi isə "Klark həlqəsi" adlandırılır.
Geostasionar orbitə çıxarılan ilk süni peyk 19 avqust 1964-cü ildə ABŞ tərəfindən buraxılan "Syncom-3" olmuşdur.
Qalib İmanov
Qalib Gəncəvi oğlu İmanov — Tibb üzrə fəlsəfə doktoru (11 aprel 2012), invaziv və pediatrik kardioloq, Azərbaycan Tibb Universiteti Tədris Cərrahiyyə Klinikasında Kardiologiya şöbəsinin müdiri.
Həyatı
Qalib İmanov 8 avqust 1974-cü ildə Göyçə mahalının Qoşabulaq kəndində anadan olub. 1977-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Zaqatala rayonuna köçmüşdür. 1981-ci ildə Zaqatala şəhər Şıxəli Qurbanov adına 3 saylı orta məktəbin I sinfində təhsil almağa başlamış və 1991-ci ildə həmin orta məktəbi medalla bitirmişdir.
1992-ci ildə Azərbaycan Tibb Universitetinin "Müalicə-profilaktika" fakültəsinə daxil olmuş, 1998-ci ildə ali təhsilini başa vurmuşdur. 1998–1999-cu illərdə 1 saylı Bakı Şəhər Kliniki Xəstəxanasında həkim-interna olaraq "Anestezoloq-reanimotoloq" ixtisasına yiyələnmişdir.
Qalib İmanov 1999–2001-ci illərdə Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyi C. Abdullayev adına Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun "Reanimasiya və İntensiv Terapiya şöbəsi"ndə həkim-reanimotoloq işləmişdir. Həmçinin Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda klinik ordinator olaraq fəaliyyət göstərmişdir.
Qalib İmanov Ukrayna Tibb Elmləri Akademiyasının M.D.Strajeska adına Kardiologiya İnstitutunda "Ürək çatışmazlığı və exokardioqrafiya" üzrə kurs (18 fevral 2000 – 18 aprel 2000), Türkiyə Cümhuriyyətinin İstanbul şəhərində Koşu Yolu Ürək Elmi Araşdırma Mərkəzində İnvaziv Kardiologiya üzrə (1 may 2002 – 28 iyun 2002), Bursa şəhərinin Uludag Universitetində İnvaziv Kardiologiya kursu (3 noyabr 2003 – 28 yanvar 2004) və həmin universitetdə Pediatrik Kardiologiya kursu (12 sentyabr 2006 – 8 dekabr 2006) keçmişdir.
2009-cu ilin mart ayında Azərbaycan Tibb Universitetinin I Daxili Xəstəliklər və Reanimasiya kafedrasının assistenti olub. 11 aprel 2012-ci ildə Tibb üzrə fəlsəfə doktoru elmi adına layiq görülmüşdür.
Yeni Yergən (Xaybulla)
Yeni Yergən (Яңы Ергән) — Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Xaybulla rayonu Yeni Yergən kənd sovetliyinə daxil olan kənd.
Əhali
2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası Yeni Yergən kəndinin milli tərkibi: başqırdlar 100 %.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Abarema racemiflora
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rovno vilayəti
Rovne vilayəti (Рівненська область) — Ukraynanın şərq qərbində yerləşən vilayət.
Şiruko şorbası
Şiruko (yap. 汁粉, şorba + un)  — Şəkər tozu və su qarışımında qaynadılan azduki lobyası və sonradan əlavə olunan qızardılmış moçi düyü keksləriylə hazırlanan şorba.
Haqqında
Şəkər tozu və su qarışımında qaynadılan azduki lobyası Çindən Yaponiyaya gəlmişdir. Aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində azduki lobyasının 2000 il əvvələ aid izləri tapılıb. Yemək qutuları (yəni, bento, obento) Yaponiyada yemək ənənəsinin önəmli bir qismini təşkil edir. Çox qədim zamanlardan səyahətçilər, ovçular yola çıxarkən, təsərrüfatla məşğul olanlar və odunçular işləməyə gedərkən, balıqçılar dənizə çıxarkən yeməklərini bu şəkildə götürərdilər.
1960-cı ildən bu yana Yaponiyada düyü istehlakı azalmağa başladı. Belə ki, hal-hazırda 50 il öncəsi ilə müqayisədə düyü istehlakı yarıbayarı azalmışdır. Çünki 1868-ci ildən sonra, eləcə də, Qərblə əlaqələrin inkişafı ilə onların yemək növləri də Yaponiya mətbəxinə yol açdı. Hal-hazırda da hər bir yaponiyalı ailəsində təxminən üç ləziz yemək hazırlanır. Təbii ki, düyünün baş rolda olması qaçınılmazdır.
Şiruko şorbasının müxtəlif növləri vardır. Şabalıdla, düyü qlütenindən hazırlanan piroqla və sair kimi növlərini misal göstərmək olar.
Xarici keçidlər
What is Shiruko?
Elektrik diş fırçası
thumb|200px|Elektrik diş fırçası Elektrik diş fırçası,bir Diş fırçasıdır ki elektrik enerjisindən istifadə edir,və sürətlə fırça başı hərəkət etmək üçün ya salınan yan tərəfdən, və ya fırlanma-salınım,adətən bir batareya ilə təchiz edilmişdir.
Senecio polelensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Porşen
thumb|right|Döymə yolu ilə alınmış, qaçış avtomobillərinin mühərriki üçün alüminium porşeni Porşen — istilik maşınlarında tətbiq olunan maşın hissəsidir. O, qazın genişlənməsi nəticəsində yaranan təzyiqi qəbul edərək onu mexaniki enerjiyə çevirir. Porşenlər adətən çarxqollu-sürgüqollu mexanizminə qoşulur. Həmçinin silindrin təmizlənməsi və doldurulmasında da iştirak edir. Kompressorlarda isə onun funksiyası əksinədir. Çarxqolu-sürgüqolundan alınan hərəkət nəticəsində porşen qazı sıxır.
Porşen üç hissədən ibarətdir:
Porşenlər çuqun və alüminium legirlərindən hazırlanırlar. Onun materialı tətbiq olunduğu sahədən asılı olaraq həm yüksək möhkəmlik, həm də istiyə davamlılıq göstərməlidir.
Lepidium puberulum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Abarema ricoae
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ptah
Ptah - Qədim Misirdə kainatı və bütün varlığı yaradan tanrı. Araşdırmaçılar onun örnəyində Qədim Misirdə monoteizmin əlamətlərinin olmasını güman edirlər.
Kimliyi
Memfis yaradılış əsatirləri Ptah adlı tanrı haqqında bəhs edirlər. O yunanların ilk oda çevirilmiş dəmirçiliyin tanrısı olan Hefestosun bənzəridir. Bu əsatirlər Misirin uzun müdət baş şəhəri olmuş Memfisdə yaranmışdırlar. Oradan fironlar ölkəni idarə edirdilər. Şəhərin adı VI-cı sülalınin fironu I Pepinin dəfn olunduğu “Mennefer Pepi” adlı məzarlığından əmələ gəlmişdir.
Ptah Böyük Enneadanı (tanrılar doqquzluğunu) yaratmışdır. Bu doqquzluq Misirin ən yüksək tanrıları idi. Bunlar Atum, Şu, Tefnut, Nut və Geb, Osiris, Isis (İsida), Set, Nephfis tanrıları idilər.
Ptah Memfisin yaradıcı tanrısı idi. Ona uzun müddət ibadətlər edilirdi. O, həmdə Het-ka-Ptah (Ptah ruhunun evi) adı ilə tanınmışdır. Eyni zamanda ona Ta-tenen (ilk Təpə) də deyirdilər. Memfis yadadılış əsatirlərində Ptah dünyanı, onun sakinlərini, tanrıların Ka’larının (təcəssüm olunmuş ilahi ruh) yaradıcısıdır.
Memfis yaradılış əsatirlıri hal-hazırda Britaniya museyində saxlanan bir daş lövhə üzərində həkk edilmişdirlər. Bu mətn təxminən e.ə. 710 ildə Misirin 25-ci firon sülaləsi dövründə Nubiyalı firon Şabakanın sifarişi ilə yazılmışdır. Orada dünyanın bir Tanrı tərəfindən yaradılması haqqında rəvayət edilmişdir. O, öz düşüncəsi və sözü ilə dünyanı yaratmışdır. Beləliklə, monoteizm elementləri ilə yazılmış ən qədim yaradılış əsatiri məhz budur.
Ancaq təəssüf ki, Şabaka daşının bir hissəsinin yazıları silinmiş və o hissənin oxunması mümkün olmamışdır. Eyni zamanda “Bremer-Rhind” papirusunda da günəş tanrısının dünyanı yaratması haqqında iki monoloqu vardır. Burada da monoteistik meyllər görsənməkdədir.
1. Loqos-Tanrının Sözü
Şabakanın mətnində Ptah’ın çeşitli keyfiyyətləri də sadalanmışdır. Onlardan biri Sözlə, Dillə təcəssüm etməsidir. Daha sonra yunan fəlsəfəsində də kainatın taleyi Sözlə (Loqos’la) ifadə edilirdi. Daha sonra isə monoteist dinlərdə Tanrının Sözü yaradılışın mühüm aspektini təşkil etmişdir. Göründüyü kimi, Tanrının Sözlə birğə təsəvvür edilməsi qədim Misirdə olmuşdur. Ptah həmdə yaradılışdan öncə bu dünyanın necə olacağını dərk etmişdir, planını cızmışdır.
Yaradan-Xaliq tanrı
Monoteistik dinlərə bənzər olaraq, Ptah öz ürəyinin İstəyi və Sözü ilə hər bir şeyə keyfiyyət vermişdir. Ptah sözü “Yaradan” kimi anlaşılır. O, əlində həyat (ankh), güc (uas), və müvazinətin rəmzi olan hökmdar əsasını titmuş mumyalanmış kişi şəklində təsvir edilirdi.
Bir Tanrı üçlükdə
Bundan başqa Memfisdə birlikdə təsəvvür olunan tanrı üçlüyü inancı olmuşdur. Ptahla birlikdə olan tanrılar: “Güclü” adlandırılan dişi aslan Sekmet, və “Atumun icra edilməsi” adını daşıyan Nefertum olmuşdurlar. Ptah-Sekhmet-Nefertum üçlüyünə Memfis üçlüyü deyirlər.
Bunun kimi tanrı üçlükləri başqa dinlər də vardır. Örnək üçün, Hindlər də Brahman, Şiva və Vişnu tanrılarının birliyini kainatın yaradıcı və idarə edici bir gücü kimi təsəvvür edirlər. Monoteist dini olan Xristianlıqda da İlahi birlik Üçlükdə (Ata, Oğul, Müqəddəs Ruh) təsəvvür edilir.
Taxtın-Ərşin üzərinnə yüksəlmiş tanrı
Şabakanın mətnində Ptah’ın həmdə taxtının (kürsüsünün) üzərində olduğu haqqında deyilir: “Böyük taxtın üzərində olan Ptah...”. Bu məqama da gələcəkdə monoteist dinlərində rast gəlinir. Məsalən Quranda bir neçə dəfə Allahın ərşinin (taxtı, kürsüsü) olduğu haqqında deyilir: “Rəhman ərşi yaradıb hökmü altına almışdır (ərşə hakimdir).”.
Yaradılışdan məmnun olma
Dunyanın yaradandan sonra Ptah öz etdiyindən məmnun qalmışdır. Bu məqam da Əhdi-Ətiqdə də vardır: “Tanrı gördü ki, yaratdığı hər şey çox yaxşıdır” (Yaradılış, 1: 31).
Misir əsatirlərində Ptah məhz yaradıcı kimi təsəvvür olunur. O, emanasiya səklində özündən dünyanı axıdan Atumdan fərqli olaraq, kainatı yaradır. Ptah haqqında olan əsatirlərdəki monoteizm elementləri bu mövzuda bizə məlum olan ən qədim xəbərlərdir. Gələcəkdə Misirdə daha bir monoteizm meyli firon Ehnaton dönəmində olmuşdur. Lakin qeyd edilməlidir ki, bizə çatan mətnlərdə monoteizm nisbi olmuş, onunla bırabər bütpərəstlik motivləri də güclü olmuşdur.
Firon Şabakanın daşından yaradılış haqqında bəhs edən fraqmentlər
thumbnail|Üzərində ilahiyyat mətnləri olan firon Şabakanın daşı.
Muxtar İmanov
Muxtar İmanov (İmanov Muxtar Kazım oğlu; ) — folklorşünaslıq sahəsində tanınmış Azərbaycan alimi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Folklor İnstitutunun direktoru, Azərbaycan Respublikası İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şurasının sədri. AMEA-nın həqiqi üzvü (2017).
Douanhill
Mədəniyyəti
thumbnail|Qlazqo Vest End festivalı Rayonda hər il Qlazqonun ən böyük küçə karnavalı olan Qlazqo Vest End festivalı keçirilir.
Muxtar İmanov
Həyatı
Akademik Muxtar Kazım İmanov 28 may 1955-ci ildə Naxçıvan MR Şərur rayonunun Axura kənədində anadan olmuşdur. 1977-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Filologiya fakültəsini bitirmişdir. 1980–1983-cü illərdə AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun "Ədəbiyyat nəzəriyyəsi" ixtisası üzrə əyani aspiranturasında təhsilini davam etdirmişdir. 1984-cü ildə "Müasir Azərbaycan nərsində psixologizm" mövzusunda namizədlik, 2007-ci ildə "Azərbaycan folklorunda gülüşün genezisi və poetikası" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
2000–2003-cü illərdə Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Bələdiyyəsində Sosial və ekoloji məsələlər daimi komissiyasının sədri olmuşdur. 2001–2003-cü illərdə AMEA "Folklor Sarayı" Elmi-Mədəni Mərkəzində böyük elmi işçı kimi çalışmış, Mərkəz 2003-cü ildə Folklor İnstitutuna çevrildikdən sonra Türk xalqları folkloru şöbəsinin aparıcı elmi işçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 2011-ci ildən AMEA Folklor İnstitutunun direktorudur.
M.K.İmanov 2011-ci ildən "Folklorşünaslıq" ixtisası üzrə Dissertasiya Şurasının və Folklor İnstitutu Elmi Şurasının sədridir. 2011–2015-ci illərdə folklorşünaslıq sahəsi üzrə Azərbaycanda nüfuzlu elmi məcmuə olan "Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatına dair tədqiqlər" jurnalının baş redaktoru olmuşdur. Hazırda "Türkologiya" beynəlxalq elmi jurnalının redaktor müavini, Azərbaycanda və Türkiyədə nəşr olunan bir sıra başqa elmi jurnalların redaksiya heyətinin üzvüdür.
Yaradıcılığı
M.K.İmanov ədəbiyyatşünaslıq və folklorşünaslığa aid çoxsaylı dəyərli əsərlərin müəllifidir. Onun Azərbaycan nəsrində psixologizm probleminin nəzəri əsaslarının müəyyənləşdirilməsinə, Azərbaycan xalq gülüş mədəniyyəti ilə bağlı elmi konsepsiyanın yaradılmasına, eləcə də folklorşünaslığın bir sıra aktual problemlərinə həsr edilən 10 monoqrafiyası (Müasir Azərbaycan nəsrində psixologizm. Bakı, Elm, 1991; Gülüşün arxaik kökləri. Bakı, Elm, 2005; Xalq gülüşünün poetikası. Bakı, Elm, 2006; Folklorda obrazın ikiləşməsi. Bakı, Elm, 2011; Epos.Nəsr.Problemlər. Bakı, Elm və təhsil, 2011; Portretlər. Bakı, Nurlan, 2013; Folklor həm keçmiş, həm də bu gündür. Bakı, Elm və təhsil, 2014; Sənət qayğıları. Bakı, Elm və təhsil, 2015; Azərbaycan folklorunda gülüşün genezisi və poetikası. Bakı, Elm və təhsil, 2017 (rus dilində); Söz haqqında söz. Bakı, Elm və təhsil, 2020), 200-dən artıq elmi məqaləsi, eləcə də çoxsaylı publisistik yazıları nəşr olunmuşdur. Onun Azərbaycan xalq gülüş mədəniyyəti ilə bağlı elmi konsepsiyası humanitar-filoloji elmimizdə böyük rezonans doğurmuşdur.
Folklorun toplanması, tərtib və nəşr olunması ilə də ardıcıl məşğul olan alim bu sahədə bir çox kitabların, o cümlədən "Bu yurd bayquşa qalmaz" (Bakı, Yazıçı, 1995), "Zəngəzur folkloru" (Azərbaycan folkloru antologiyası. VII kitab. Bakı, Səda, 2005), "Şərur folklor örnəkləri" (I kitab, Bakı, Elm və təhsil, 2016), "Gədəbəy folklor örnəkləri" (I kitab, Bakı, Elm və təhsil, 2016), 10 cildlik "Qarabağ: folklor da bir tarixdir" (Bakı, Zərdabi LTD, 2012–2017) və 10 cildlik "Güney Azərbaycan folkoru" (Bakı, Elm və təhsil, 2013–2020) toplularının layihə rəhbəri və tərtibçilərindən biridir.
M.K.İmanovun bir çox əsərləri xarici ölkələrdə çap edilmişdir. O, Almaniya, Fransa, Rusiya, Türkiyə, Gürcüstan, Kipr və digər ölkələrdə keçirilən çox sayda beynəlxalq elmi simpozium, konfrans və konqreslərdə məruzə ilə çıxış etmişdir.
M.K.İmanov Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu və YUNESKO üzrə Azərbaycan Respublikasının Milli Komissiyasının beynəlxalq xarakterli 2-ci "Şuşa qrantı" birgə müsabiqəsinin (2013) qaliblərindən olmuşdur. Onun rəhbəri olduğu "Türk xalqlarında dövlət simvol, etiket, mərasim və bayramlarının folklor baxımından genezisi" layihəsi (2015–2016) AMEA Rəyasət Heyətinin 21 fevral 2015-ci il tarixli, 5/3 saylı qərarı ilə elmi-tədqiqat proqramları sırasına daxil edilmiş və uğurla icra olunmuşdur. M.K.İmanovun rəhbərliyi altında 10 fəlsəfə doktoru, 1 elmlər doktoru yetişmişdir.
M.K.İmanov Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərman və sərəncamlarının, Nazirlər Kabinetinin qərarları və Dövlət proqramlarının icrası sahəsində AMEA-da həyata keçirilən bir çox tədbirlərin təşkilatçısıdır.
M.K.İmanovun ictimai, elmi və elmi-təşkilati fəaliyyəti dövlət qurumlarının, eləcə də elmi və ictimai təşkilatarın (o cümlədən AMEA Rəyasət Heyətinin) fəxri fərmanları, diplom, mükafat, təşəkkür və tərifnamələri ilə qeyd edilmişdir. M.K.İmanov elmin inkişafındakı xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fəxri diplomuna (2015) və AMEA Rəyasət Heyətinin Fəxri fərmanına (2015) layiq görülmüşdür. Mahmud Kaşğari adına Beynəlxalq Fondun "Mahmud Kaşğari" medalı (2018), Qazaxıstanın Əl-Fərabi adına Milli Universitetinin yubiley medalı (2018), "Bakı Dövlət Universitetinin 100 illiyi" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalı (2019), "Aşıq Ələsgər 200" yubiley medalı (2021) ilə təltif edilmişdir.
Ambrön (Fransa)
Ambrön (, Ambrun) — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azür regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. Ambrön kantonuna daxildir.
INSEE kodu — 05046.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 6267 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 3830 nəfər arasında (15-64 yaş) 2597 nəfər iqtisadi cəhətdən, 1233 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 67.8%, 1999-cu ildə bu 67.5%). 2597 aktiv adamdan 2325 nəfəri (1227 kişi və 1098 qadın), 272 nəfəri işsizdir (128 kişi və 144 qadın). 1233 hərəkətsiz 456 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 446 nəfər təqaüdçü, 331 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Lepidium quitense
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Merçant Siti
Merçant Siti — Qlazqo şəhərinin rayonu.
Çerkası vilayəti
Çerkası vilayəti (Черкаська область) — Ukraynanın mərkəzində yerləşən vilayət.
Sahəsi
Sahəsi 20,9 min km2 ''.
Əhalisi
Əhalisi 1,3 milyon (2006). 20 rayonu, 16 şəhəri, 15 ştq. var. Mərkəzi Çerkası şəhəridir.
Təsərrüfatı
Sənaye istehsalının strukturunda yeyinti sənayesi (39,9%), kimya sənayesi (26,9%), maşınqayırma və metal emalı (8%), yüngül sənaye (1,5%) üstünlük təşkil edir. Kömür, elektrik enerjisi hasil edilir; kimya sənayesi üçün mineral gübrələr, kimyəvi liflər, lak-boya materialları, kimyəvi reaktivlər, həll edicilər, polimer pərdə, dərman preparatları, ammonyak; emal sənayesi üçün hesablama texnikası, texnoloji avadanlıq; heyvandarlıq və yem istehsalı üçün maşın və avadanlıq istehsal olunur; xalq istehlakı mallarının istehsalı üzrə 300-dən çox sənaye müəssisəsi var. Ukraynanın yüksək inkişaf etmiş kənd təsərrüfatı regionudur, taxıl-çuğundur bitkiçiliyi, ətlik-südlük heyvandarlıq üzrə ixtisaslaşır. 539 kollektiv kənd təsərrüfatı müəssisəsi, 34 sovxoz və 555 fermer təsərrüfatı fəaliyyət göstərir.
Makoto Şinkay
— yapon animasiya rejissoru, manqaka, seyyu. Əsl adı Makoto Niitsudur. Məktəb illərindən manqa, anime və ranobe istehsal etmək istəyirdi. Ən çox sevdiyi anime - Hayao Miyazakinin "Castle in the Sky"-dır. Bəziləri onu yeni Miyazaki adlandırsalar da, Şinkay onu həddindən artıq qiymətləndirdiklərini söyləyir. Həm də o, Miyazakidən fərqlənən bir üsulda işləmək istədiyini bəyan etmişdir.
Yaradıcılığının xüsusiyyətləri
Başqa animatorlarla fərqi ondadır ki, Şinkay çox vaxtı işin əsas hissəsini öz üzərinə götürməyə çalışır. İlk layihələrini – "Voices of a Distant Star" və "She and Her Cat", tamamilə özünün ev kompüterində yaratmışdı, seyyu rolunu isə həyat yoldaşı Miko Şinohara ifa edirdi.
Vilyam Brounker (riyaziyyatçı)
Vilyam Brounker — İngilis riyaziyyatçısı; London krallıq cəmiyyətinin yaradıcılarından biri və ilk prezidentidir; 1668-ci ildə rasional ədədin loqarifminin sonsuz sıraya ayrılma qaydasını vermiş və bununla da (Merkator və Nyutonla bərabər) funksiyanın sonsuz sıralar şəklində ayrılışının əsasını qoymuşdur.
Qanun
Qanun — hüquq normalarının sistemli toplusu olub, cəmiyyətdə yaranan ictimai münasibətləri tənzimləyir və insanları hüquq pozuntusundan qoruyur həmçinin, qoyulan qadağalara əməl etməyən şəxslərin cəzalandırılmasını müəyyən edir.
Qanunun növləri
Qanunlar qanunvericilik orqanları tərəfindən qəbul olunur. Vaciblik dərəcəsinə və tənzimlənən ictimai münasibətlərin xarakterinə görə qanunlar konstitusiya qanunlarına, məcəllələrə və adi qanunlara bölünür.
Konstitusiya qanunları konstitusiyanın ayrılmaz tərkib hissəsi sayılır və hüquqi qüvvəsinə görə adi qanunlardan üstündür.
Səudiyyə Ərəbistanında orta təhsil
Səudiyyə Ərəbistanında orta təhsil — Səudiyyə Ərəbistanı Krallığında orta təhsil sistemi.
Səudiyyə Ərəbistanında tam orta təhsil mərhələsi 2 pilləyə bölünür. Hər ikisi 3 illik olan natamam orta təhsil və orta təhsil pillələri tədris proqramlarına görə bir-birindən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir.
İbtidai təhsil pilləsini uğurla başa vuran şagirdlər təhsillərini natamam orta təhsil pilləsində davam etdirirlər. Həm natamam orta təhsil, həm də orta təhsil pillələrində şagirdlərin biliyi ildə iki dəfə keçirilən imtahanlar vasitəsilə qiymətləndirilir. Bu imtahanlar Təhsil Nazirliyi tərəfindən təşkil edilir.
2009-2010-cu tədris ilində ölkədə 7 min 910 natamam orta məktəb fəaliyyət göstərib. Onların 3 min 780-i qızlar, 4 min 130-u isə oğlanlar üçün təyin olunmuş təhsil müəssisələri olub. Natamam orta təhsil müəssisələrində oxuyan 1 milyon 188 min 342 nəfər şagirddən 553 min 415 nəfərini qızlar təşkil edib. Həmin məktəblərdə çalışan müəllimlərin ümumi sayı 117 min 370, inzibati heyətin sayı isə 6 min 289 nəfər olub.
Orta təhsil ümumi təhsil mərhələsinin sonuncu pilləsi hesab edilir. Natamam orta təhsil pilləsini bitirən şagirdlər təhsillərini ümumi, dini və ya peşəyönümlü orta məktəbdə davam etdirmək imkanı əldə edirlər.
Peşəyönümlü orta məktəblərdə sənaye, kommersiya, kənd təsərrüfatı sahələri üzrə texniki və peşə hazırlığı həyata keçirilir. Bu məktəblərdə də təhsil müddəti 3 ildir.
2009-2010-cu tədris ilinin statistik məlumatlarına görə, ölkədə 2 min 440 qızlar, 2 min 469 oğlanlar üçün məktəb fəaliyyət göstərib. Orta təhsil müəssisələrində oxuyan 1 milyon 096 min 174 şagirdin 490 min 112 nəfərini qızlar təşkil edib. Orta təhsil müəssisələrində 99 min 753 nəfər müəllim, 4 min 756 nəfər inzibati işçi çalışıb.
Təhsilə cəlb olunan qızların sayı qismən azlıq təşkil etdiyi üçün oğlanlar arasında savadlılığın səviyyəsi 89,1 faiz olduğu halda, qızlar arasında bu göstərici təxminən 79,4 faizə bərabərdir. Ancaq aparılan islahatlar nəticəsində təhsil alan qadınların sayı ilbəil artmaqdadır. Orta məktəblərdə hər il oğlanların sayı 6,7, qızların sayı isə 11,2 faiz artır. Səudiyyə Ərəbistanında məzunlara verilən orta təhsil haqqında attestatlar ABŞ, Avropa və bütün ərəb ölkələrində tanınır.
Orta məktəb müəllimlərinin hazırlığı Kral Abduləziz və Kral Səud Universitetlərinin pedaqoji fakültələrində, ali məktəb müəllimlərinin hazırlığı isə Kral Abduləziz Universitetinin Müəllim Hazırlığı və Təlimin İnkişafı Mərkəzində həyata keçirilir.
Å
thumb|right Å (kiçik hərf: å) — İsveçcə, Danca, Vallonca, Norveçcə və Fincədə səsləri qarşılamaq üzrə istifadə edilən  hərf.
Mənşə
thumb|Å hərfi ehtiva edən bir İsveç klaviaturası
Å, mənşəyi Şimali Avropa olan bir hərfdir. Almancada Aal və ya Haar (Skandinaviyada  al, har, İngiltərədə eel, hair) şəklində yazılan bu səsi qarşılamaq üçün yaradılmışdır. Hərf, qədim skandinav dilində iştirak edən "á" hərfi yerinə istifadə edilməyə başlamışdır. Hal-hazırda onsuz da əksəriyyət A hərfini bu hərf şəklində oxunduğu üçün, hərf dilçilər tərəfindən gərəksiz görünür.
Serco Endriqo
Sergio Endriqo - İtaliyan müğənni və söz yazarı.Sergio Endriqo "Canzone Per Te","Il Mondo" və s. dünya şöhrətli musiqiləri ifa etmişdir.
Abarema turbinata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
The Final Countdown
"The Final Countdown" — İsveçin Europe rok qrupunun mahnısı. 1986-cı ildə qrupun vokalçısı Coui Tempest tərəfindən yazılıb. Mahnı eyniadlı albomdan olan ilk sinqldır. Mahnıya çəkilmiş klip qrupun əvvəlki konsertlərindən olan kadrları özündə ehtiva edir.
Tempestin sözlərinə görə, onun musiqi zövqünün formalaşmasına və xüsusilə də "The Final Countdown"un yazılmasına Devid Bouinin "Space Oddity" sinqlı təsir göstərib.
Senecio multiceps
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Senecio multiceps Senecio multiceps Senecio multiceps
Kanada əhalisi
1 oktyabr 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən Kanada əhalisi 34.915.516 nəfərdir.
Lepidium virginicum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bikəndi (Maku)
Bikəndi — İranın Qərbi Azərbaycan ostanında kənd. .
Coğrafi mövqeyi
Maku şəhristanının ətraf bölgəsinin Avacıq kəndistanında, Maku şəhərindən 34 km. şimal-qərbdədir.
Əhməd-Cabir Əhmədov
Əhməd-Cabir İsmayıl oğlu Əhmədov — Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin "İstehlak mallarının ekspertizası" kafedrasının professoru, texniki elmlər namizədi (1973), professor (2001), Əməkdar müəllim (2002), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, "Qızıl Qələm" mükafatçısı (2010). 355-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 84 kitabın müəllifidir.
Bioqrafiya
1942-ci ilin fevralın 6-da Şəki şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra (1958) Bakı Ticarət Kulinar Şagirdliyi məktəbində oxumuş, 7-ci dərəcəli qənnadçı ixtisasına yiyələnmişdir (1960). 1960-cı ilin noyabrından 1964-cü ilin avqustunadək Sovet Ordusunun sıralarında xidmət etmişdir.
İnstituta qəbul olunduqdan əvvəl (1964) Şəkidə qənnadçı və hərbi sanatoriyada aşpaz işləmişdir. 1968-ci ildə ali məktəbi fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1968-ci ilin dekabrından 1971-ci ilin dekabrınadək "Yeyinti məhsulları əmtəəşünaslığı" ixtisası üzrə aspiranturada oxumuş, 1973-cü ildə "Azərbaycanda becərilən zəfəranın əmtəəşünaslıq xassələrinin öyrənilməsi" mövzusunda texniki elmlər üzrə namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.
1971-ci ildən ali məktəbdə assistent, baş müəllim, dekan müavini (1977–1983), dekan (1984–1987) və kafedra müdri (1983–1984, 1989–2001, 2006–2015) işləmişdir. 2001-ci il iyun ayının 5-də "Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti" Elmi Şurasının qərarı ilə Ə.Əhmədova "Ərzaq malları əmtəəşünaslığı" kafedrası üzrə professor elmi adı verilmişdir.
2006-cı ilin dekabrında, Məkkədə Həcc ziyarətində olmuşdur. İki oğlu və beş nəvəsi var.
Yaradıcılıq
355-dən çox elmi iş, o cümlədən 44 kitab və monoqrafiya, 12 dərslik, 17 dərs vəsaiti və 50-dən çox tədris-metodik vəsaitin müəllifidir. 2002-ci ilin iyununda Azərbycan Respublikasının prezidenti – H. Əliyevin fərmanı ilə, Ə.Əhmədova "Əməkdar müəllim" fəxri adı verilmişdir. Ə.Əhmədov "Azərbaycan jurnalistlər birliyinin" (2003) və "Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin" (2012) üzvüdür. "Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində" "İstehlak mallarının ekspertizası" kafedrasının professoru olmuşdur.
2003-cü ildən "Azərsun Holding" şirkətinin müşaviridir. 2010-cu ilin iyun ayının 5-də Ə.Əhmədov "Qızıl Qələm" media mükafatına layiq görülmüşdür. 2012-ci ildə "Əsrin ziyalısı" və "Elm fədaisi" fəxri diplomları ilə təltif olunmuşdur. 2015-ci ilin oktyabrında Ə.Əhmədov Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin əmri ilə "Qabaqçıl Təhsil İşçisi" döş nişanı ilə təltif olunub.
Dərsliklər siyahısı
Dərsliklərdən başqa 17 dərs vəsaiti nəşr edilmişdir. Bunlardan əlavə 3 dərsliyin və 8 dərs vəsaitinin elmi redaktorudur.
Elmi-kütləvi kitablar
Bunlardan başqa 20-dən çox xırdahəcmli (2.5–4.5 ç.v.) kitablar nəşr etdirmişdir.
Abarema villifera
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nağdalı
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
Mədəniyyəti
Kənddə 200 yerlik klub binası, 250 yerlik məktəb binası, 2 mağaza binası, hamam, çörək bişirmə sexi, 50 çarpayılıq xəstəxana, feldşer-mama məntəqəsi, kitabxana, 250 yerlik ATS- fəaliyyət göstərirdi.
Coğrafiyası və iqlimi
Nağdalı kəndi rayonun qərb istiqamətində, Qırxqız dağlarının cənub ətəklərində, rayon mərkəzindən 74 km məsafədə yerləşir. Dəniz səviyyəsindən 1660 metr yüksəklikdə yerləşir. Kəndin ətrafından hər tərəfə geniş yayalaqlar başlayır. Şimaldan DQMV-i, qərbdən Kəlbəcər rayonu, şərqdən Ələkçi kəndi, şimal-şərqdən Şamkənd kəndi ilə həmsərhəddir. Nağdalı çayı kəndi iki hissəyə ayırır.
Əhalisi
Kəndin ilkin əhalisi türklər olmuşdur.
İqtisadiyyatı
Heyvandarlığın, əkinçiliyin inkişafi üçün bol suyu, münbit torpağı, zonanın təbii şəraiti, əlverişli iqlimi olduğundan əhalinin əsas məşğuliyyəti heyvandarlıq və əkinçilik olmuşdur. Heyvandarlıq çox güclü inkişaf edərək əsas sahələrdən birinə çevrilmişdir. Kənddə hər biri 10 ədəd hər biri 200 baş malqara tutantutan müasir tipli mal-ferması, taxıl anbarı, dəmir boru ilə çəkilmiş su xətti vardır. Əkinçilik kəndin iqtisadiyyatında ikinci yeri tutur. 1741 hektar əkinə yararlı torpaq sahəsi vardır. Əkinə yararlı sahələrdə buğda, arpa, vələmir və başqa dənli bitkilər, eləcə də çoxillik yem bitkiləri becərilir. Meşədə bitən cır meyvə və giləmeyvələrdən meyvə qurusu (qax) hazırlanır, müxtəlif məqsədlər üçün istifadə edilir.
Bunlardan əlavə toxuculuq çox yaxşı inkişaf etmişdir. Yerli qoyun növlərinin yununun xüsusiyyətlərinə uyğun xalcalar toxunurdu. Dəmirçilik, arıçılıq, taxta-şalban istehsalı, dərman bitkilərinin toplanıb təhvil verilməsi də əhalinin məşğuliyyət növlərindəndir.