cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Məkkə döyüşü (1916)
Döyüş
1916-cı ilin iyun ayının əvvəlində Osmanlı ordusunun əksər hissəsi Hicazın valisi Qalib Paşa ilə Ərəbistanın bir təpə stansiyası olan Taif şəhərinə getmişdi. Məkkəni müdafiə etmək üçün yalnız 1,000 əsgər qalmışdı. İyunun 10-da Məkkə şərifi Hüseyn ibn Əli, Ərəb üsyanının başladığı bildirmək üçün Haşimilər sarayının pəncərəsindən havaya atəş açdığı zaman, əsgərlərin əksəriyyəti vadidə baraklarda yatmışdı. Bu eşidən 5,000 ərəb, türk qoşunlarına atəş açmağa başladı. Türk qüvvələri qarşı edilən hücum ani bir hadisə idi və onların vəzifəli məmuru bir üsyanın başladığını bilmirdi. Şərifliyin və Osmanlının bayraqlarının eyni rəngdə olduğuna görə, türk komandiri fərqi anlaya bilməmişdi. Komandir tez Şərif Hüseynə zəng edərək vəziyyəti soruşdu, səbəbini izah etdi və təslim olmağı əmr etdi. O, imtina etdi. Döyüş başladı və davam etdi. Növbəti gün Binu Haşimin qüvvələri Məscidül-Həramla bitişik olan Safa küncündə yerləşən Baş-Karakolu ələ keçirdilər. Üçüncü gün, Osmanlı Hökumət Ofisi olan Həmidiyyə binasını və vali müavinini ələ keçirildi. Dustaq olan vali müavini qalan türk əsgərlərini təslim olmalarını əmr etdi. Əsgərlər imtina etdi.
Səkinəxanım məscidi
Memarlığı
Məscidin xüsusi memarlıq üslubu var və Quba dakı digər məscidlərdən fərqlənir. Qırmızı kərpicdən tikilib və tilli silindri xatırladır. Hər bir divar-tildə bir yarımdairəvi tağ şəkilli pəncərə var. Fasadın üstünü xırda kərpiclərdən hörülmüş orijinal karniz əhatə edir. Döşəməsi daş plitələrlə örtülüb, tavanı dörd böyük sütun üzərində dayanıb. Minbər qoz ağacından düzəldilib və səkkizpilləlidir. Məscid dördbucaqlı formasındadır, doqquz pəncərəsi və iki qapısı var. Hündürlüyü 27 metrdir. Yerdən günbəzədək 9 metrdir. Günbəzin diametri 4,5 metrdir. Damı və günbəzin üstü dəmir təbəqə ilə örtülüb. Onun da ətrafı çoxsaylı tillərlə əhatə olunub. Günbəzin mərkəzi incə nazik millə bəzədilib. Məscidinin nəzdində mədrəsə də var. Mədrəsə 1994-cü ildən fəaliyyət göstərir.
Qaqauz dili
Moldovanın Çadır-Lunq, Vulkaneşt, Komrat, Ukraynanın İzmail vilayətində və qismən Qazaxıstan və Özbəkistanda yayılmışdır. Moldova və Bessarabiya ərazisində əsasən iki dialekti vardır: çadırlunq-komrat (mərkəzi) və vulkaneşt (cənub). 1956-cı ildə kiril qrafikası əsasında əlifbası tərtib olunmuşdur.
Məkkə döyüşü (1916)
Nəticə
Bu döyüş Osmanlı İmperiyasının Ərəbistandakı hakimiyyətinin sona çatmasının və paytaxtı Məkkə olan Haşimilər hakimiyyətinin başlanğıcı idi. Üsyan tədricən şimala doğru genişləndi. Bu döyüş Yaxın Şərqdə dərin yara izlər qoydu. Ərəb dövlətləri müstəmləkəçi Avropa dövlətləri təsiri altına girdi. Osmanlı xəlifəliyi süqut etdi və Fələstin Britaniya hökmranlığı altında girdi. Bu da, İsrail dövlətinin sonuncu varlığına gətirib çıxardı. Məkkə Şərifi rəqib İbn Səud tərəfindən məğlub edildi və Yəməndən Suriyaya qədər uzanan bir ərəb dövləti fikri reallaşmadı.
Səkinəxanım məscidi
Memarlığı
Məscidin günbəzinin üstündə məscidin şərəfəsi yerləşir. Şərəfəyə çıxmaq üçün yer məscidin içindədir.
Məscid binasının giriş portiki üstündəki epiqrafik kitabənin haşiyə hissəsində nəsx xətti ilə ərəb və fars dillərində Quran dan ayə verilib. Həmçinin kitabənin ortasında yazılıb :
Bəxtiyar Sadıqov
Sadıqov Bəxtiyar Yusif oğlu — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı.
Həyatı
Bəxtiyar Sadıqov 1951-ci ildə Ağdam şəhərində anadan olmuşdur. 1965-ci ildə Ağdam Şəhər 4 nömrəli səkkizillik məktəbini bitirmiş. 1965–1969-cu illərdə Bakı Yerli Sənaye Texnoloji Texnikumunda oxumuşdur. 1969-cu ildə "Ağac biçmə və ağac emalı texnologiyası" üzrə texnik-texnoloq ixtisasına yiyələnmiş, fərqlənmə diplomu aldığına görə pedaqoji sovetin qərarı ilə ali məktəbə oxumağa ezam edilmişdir. Həmin ili Azərbaycan Dövlət Universitetinin (BDU) Jurnalistika fakültəsinə daxil olaraq 1974-cü ildə oranı da fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Texnikumda oxuyarkən texnikum üzrə tələbə həmkarlar təşkilatının sədri, Universitetdə isə Jurnalistika fakültəsinin komsomol təşkilat katibi seçilmişdir. Texnikumu qurtardıqdan sonra 6 ay — 1969-cu ilin aprelindən – sentyabrınadək Ağdam şəhər Kommunal Təsərrüfatı idarəsində fəhlə, BDU-nu qurtardıqdan sonra isə 8 ay — 1974-cü ilin sentyabrından 1975-ci ilin aprelinədək "Azərbaycan" nəşriyyatının qəzet-jurnal sexində çeşidləyici işləmişdir. 1975-ci ilin aprelindən "Abşeron" qəzetində əvvəlcə korrektor, sonra müxbir, kənd təsərrüfatı şöbəsinin müdiri, redaktor müavini vəzifələrində çalışmışdır.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
1986-cı ildə "Kommunist" qəzetinə dəvət edilmişdir. 1986-cı ildən 1991-ci ilədək "Kommunist" qəzetində baş müxbir və kənd təsərrüfatı şöbəsinin müdiri işləmişdir. 1991-ci ildə yeni nəşrə başlayan "Həyat" qəzetinə dəvət edilmişdir. 1992-ci ilədək "Həyat" qəzetində zona müxbiri işləmişdir. "Həyat" qəzeti "Azərbaycan" qəzeti ilə birləşdirilərkən əvvəlcə hər iki qəzetin Qarabağ bölgəsi üzrə xüsusi – hərbi müxbiri işləmişdir. Daha sonra "Azərbaycan"ın müxbiri, şöbə müdiri olmuşdur. 2002-ci ilin aprelindən indiyədək "Azərbaycan" qəzetinin baş redaktorudur. Ehtiyatda olan zabit, kapitandır.
2000-ci ildə 119 nömrəli Ağdam kənd seçki dairəsindən Milli Məclisə deputat seçilmişdir. İkinci, üçüncü, dördüncü və beşinci çağrış Milli Məclisin deputatı olmuşdur.
Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının, Mətbuat Şurası İdarə Heyətinin, KİV-in İnkişafına Dövlət Dəstəyi Müşahidə Şurasının, Respublika Ağsaqqallar Şurasının Məclis üzvüdür.
Şimali Afrika ölkələrində islam
İslam Misirdə qanunvericiliyin əsasını təşkil edir və ölkə konstitusiyası islam üzərində qurulub. əhalinin təxminən 90%-indən çoxu müsəlmandir (sünni). Az hissəsi şiələrdir. 6%-I isə xristianlığa etiqad edən koptlardır. Konstitusiyada koptların hüquqlarının qorunması qeyd olunsa da siyasi həyatda onların rolu çox zəifdir.
Mərakeşdə
Islam dini Mərakeşdə konstitusiya ilə müəyyən olunan dövlət dinidir. əksəriyyət burada müsəlmandır. Konstitusiyanın 6-cı maddəsinə əsasən islam rəsmi dövlət dinidir. Dövlət dini islam olduğuna görə prezidentin də müsəlman olması vacibdir.
Burada Ikinci geniş yayılan din isə xristianlıqdir, islam bu torpağa gəlməmişdən əvvəl artıq Mərakeşdə xristianlar yaşayırdılar. Yəhudilərin sayı çox azdır. Onların əksəriyyəti İsrailə köçüblər. mərakeş konstitusiyası bu 3 dinə etiqad azadlığı verib amma islama münasibətdə digər 2 dinə qarşı diskriminasiya mövcuddur. Yəni öz dinlərini təbliğ etməklərinə izin verilmir.
Sünni məzhəbi burada geniş yayılıb. Xüsusilə də maliki qolu. Son zamanlarda sünni və şiə məzhəbi arasında münasibətlər gərginləşib. Bunun əsas səbəbi şiələrin hizbullah qrupuna yardım etməsilə bağlıdır.
Tunisdə
Tunisdə dövlət dini islamdır. əhalinin 90%-dən çoxu müsəlmandır. Sünni məzhəbinin maliki qolu geniş yayılıb. Islamın ibadi qoluna inananların sayı azdır, əsasən bərbər tayfası bu qola etiqad edir. Tunisdə kiçik yerli sufi müsəlman icması mövcuddur, lakin onların sayı haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Sufi icması kiçik olmasına baxmayaraq, onun bir çox elementləri islam dininə qarışıb. Hər il Ramazan bayramında sufilər dini rəqslərini ictimai şəkildə nümayiş etdirirlər.
Dövlət məscidlərə nəzarət edir və onları maliyyələşdirir. Dini rəhbərlərin əmək haqlarının ödənilməsini dövlət yerinə yetirir. Ölkənin dini rəhbərini-müftisini president təyin edir. 1988-ci ildə qəbul olunan məscidlərlə bağlı qanunda məsciddə ayinləri həyata keçirən şəxsin yalnız president tərəfindən təyin oluna biləcəyi bildirilir. Məscidlər yaxınlığında polis bölmələri yerləşir. Yeni məscidlər əsasən şəhər planlama qaydalarına uyğun olaraq tikilir. Məscidlərin hamısı dövlətin mülkiyyəti hesab olunur.
Bundan başqa hökumət yəhudi icmasınıda maliyyələşdirir.
Əlcəzairdə
Əlcəzairin dövlət dini islam dinidir. əhalinin əksəriyyəti sünni müsəlmanlardır. Mədəni, sosial, siyasi həyatına islam təsir göstərir. Müsəlmanların sayı çox olsa da az sayda xristian, yəhudi, ateist və digər dini sektalar mövcuddur. Konstitusiyaya əsasn dini tolerantlıq mövcuddur. Digər dinlərə etiqad edənlərə öz ibadətlərini həyata keçirməyə icazə verilir və onlara hörmətlə yanaşılır. Dini ayinləri yerinə yetirmək üçün müsəlmanlar məscidlərdə toplaşırlar. Nikah və dəfn mərasimlərinə məscid imamı rəhbərlik edir. Ölkədə islam elmini daha yaxşı başa düşmək və cəmiyyətdə islamın rolunu anlamaq üçün Ali İslam Şurası təsis edilmişdir.
Istənilən müsəlman ölkəsinə səfər edərkən yerli əhalini təhqir etməmək üçün bəzi dini qaydaları bilmək lazımdır.
Sarmaşıqvarı yersarmaşığı
thumb|Sarmaşıqvarı yersarmaşığı
(Glechoma hederacea L.) - cinsinə aid bitki növü.
Hündürlüyü 15-60 sm, gövdəsi zəif, çılpaq və ya səpələnmiş-tükcüklü, torpaq üzərində sərilmiş və yaxud biraz qalxan, budaqlanmış və torpağa kök salan cavan budaqları olan çoxillik ot bitkisidir.
Yarpaq
Yarpaqları kifayət qədər uzun saplaqda yerləşmiş, dəyirmi-böyrəkşəkilli, kənarları iri dairəvi-dişli, yuxarı yarpaqları isə böyrəkvari-ürəkşəkillidirlər.
Çiçək
Çiçəkləri adi yarpaqların qoltuğunda 2-4 ədəd olmaqla yerləşmişlər, çiçək altlığı sapşəkilli və qısa saplaqlıdır. Tac mavitəhərbənövşəyi rəngli olub, uzunluğu 10-20 mm və kasacıqdan uzundur.
Meyvə
Fındıqcalar 1,5-2 mm uzunluğundadır, qonurtəhərdir.
Çiçəkləməsi
Aprel-May
Meyvə verməsi
May-İyun
Azərbaycanda yayılması
BQ (Quba), Kür düz. - orta dağ qurşağına qədər.
Yaşayış mühiti
Bağlarda, dıncə qoyulmuş torpaqlarda, otlaqlarda, meşələrdə, kolluqlarda və rütubətli çəmənliklərdə rast gəlinir.
Fransisko Rodriges
Fransisko Rodriges — Meksikalı Yarıyüngül çəkili boksçu.
Həvəskar karyera
Pako ləqəbli idmançı 1984-cü ildə Meksikada dünyaya gəlmişdi, həvəskar karyerası müddətində 5 dəfə Çikaqoda keçirilmiş Qızıl Əlcək yaşının və həmçinin 2001-ci ildə keçirilmiş Beynəlxalq Qızıl Əlcək çempionatının qalibi olmuşdur.
Peşəkar karyera
Peşəkar karyerasında ilk döyüşün 2005-ci ilin yanvarında keçirtmişdir. Ümumilikdə keçirdiyi 17 döyüşün cəmi 3-də rinqi məğlub tərk etmişdir.
Ölümü
Rodriges 2009-cu ilin noyabr ayının 20-də məğlubedilməz kimi tanınan amerikalı boksçu Teon Kennedi ilə keçirdiyi döyüşün 10-cu raundunda özünü piss hiss edərək yerə yıxılmış və təcili yardım ilə xəstəxanaya çatdırılan boksçunu həyatda cəmi iki gün saxlamaq ümümkün olmuşdur, həkimlərin səyinə baxmayaraq noyabırın 22-də Fransisko Rodriges gözlərinin əbədi olaraq yumdu.
Miras, Yeni Həyat
Rodrigesin ölümündən sonra onun daxili orqanları ailəsinin razılığı ilə tranplantasiya edilərək (hər iki böyrəkləri, mədəaltı vəzisi, ağciyəri və ürəyi) orqan çatışmazlığından əziyyət çəkən xəstələrə köçürüldü. Onun ailəsi hər ad günündə orqanları köçürülmüş insanları bir yerə toplayaraq Rodrigesin qəbri üzərinə gedib onun məzarda olmasına baxmayaraq orqanları yaşadığına görə təsəlli tapırlar. Həqiqətəndə Pako onlar üçün fədarak qəhrəmandır.
Meşəşambul
Meşəşambul — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Meşəşambul kəndin əhalisi 4.000 yaxındır və 95%-i avarlardan ibarətdir
Google Play
Google Play — Google-nin İos əməliyyat sistemi üçün inkişaf etdirdiyi bir paket idarəçisi və elektronik platformasıdır.
Proqram təminatının hazırlanması
Android üçün proqramlar Dalvik virtual maşınında qeyri-standart bayt-kodda yazılmış proqramdır.
Android üçün proqramların hazırlamasını Java (Java 1.6) dilində aparmaq olar. Eclipse üçün plaqin mövcuddur — Android Development Tools Eclipse 3.3 versiyası üçün nəzərdə tutulmuş (ADT) — 3.5. IntelliJ IDEA üçün də plaqin mövcuddur. (Android-proqramların hazırlmasını yüngülləşdirmək üçün nəzərdə tutulmuşdur).
Linux-un adi proqramlarıyla müqayisədə, Android proqramları əlavə qaydalara tabe olur :
Tarix
22 oktyabrda 2008-ci il Google Android ƏS-i üçün proqramların onlayn-mağazasının açılışını elan etdi — "'Android Market"'. Android Market üçün proqramların istehsalçıları gəlirin 70 %-ini alırlar, ödənişə və billinq xidmətinə, həmçinin vergilərə görə qalan 30 % ödənilir, bu halda Google özü proqramların satışından heç bir gəlir ala bilmir.
Proqramlar
Google Play-da faydalı və müxtəlif cür proqram tapmaq olar. Mağazada pullu və proqramlar olur. 31 oktyabr 2012-ci ildə Google şirkəti elan etdi ki, proqramların miqdarı 700 minə çatmışdır, və ümumi yükləmələrin miqdarı 25 milyard dəfə olmuşdur, amma eyni zamanda istifadəçilər şikayət edirlər ki, mağazada aşağı keyfiyyətli proqramlara tez-tez rast gəlinir, həmçinin zərərverici proqramlara da rast gəlinir. 15 may 2013-cü il Google I/O konfransında elan etmişdi ki, hal-hazırda bütün dünyada 900 milyondan çox Android-qurğu aktivləşdirilmişdir. Google Play-dan 48 milyarddan proqram yüklənmişdir, bunların 2.8 milyardı son ay ərzində yüklənmişdir. Google Play-da 34 kateqoriya (Oyunlar daxil olmaqla) var.
Kino və TV şou
Google Movies bölməsi filmləri və TV şouların yazılarını təklif edir. Bəziləri HD keyfiyyətdə olmaqla komediyalar, dramlar, döyüşçülər, və sənədli filmlər təqdim edilir. Film və ya serialın epizodunu kirayələmək və Google Play saytında və ya proqramda baxmaq olar. Proqramdan istifadə edərək filmi almaq və oflayn baxmaq olar.
"Filmlər" bölməsi ABŞ, Böyük Britaniya, Rusiya, Kanada, Avstraliya, Yaponiya, İspaniya, Fransa, Almaniya, Braziliya, Hindistan, Cənubi Koreya, Meksikada mümkündür. Ancaq filmin icarəsi bütün bu ölkələrdə mümkün deyil.
Musiqilər
Google I/O 2010 konfranslarına Cloud mediapleyri təqdim etdi. Bu Android Market hissəsidir, və həmçinin istifadəçilər Market vasitəsilə musiqini yükləyə bilərlər. Musiqi axın xidmətni Google I/O 2011-ci ildə Music Beta konfransında elan etmişdi və bununla da Google Music xidmətinin əsasını qoymuşdu. Xidmət Adobe Flash proqramı mövcud olan bütün qurğuları dəstəkləyir. Əvvəlcə xidmət dəvətlər vasitəsilə mümkün idi, amma 2011-ci ilin noyabrında ABŞ-dən daxil olan bütün istifadəçilərə açıldı. İndi, Musiqi bölməsində minlərlə pulsuz və milyonlarla pullu mahnı var. Bundan başqa, siz ora öz kolleksiyasından 20 000 mahnı yükləyə bilərsiniz. Mahnıların dəyəri müxtəlif olur: $1.29, $0.99, $0.69, və pulsuzlar. Musiqilərə Google Play saytında qulaq asmaq olar.
All Music Access
15 may 2013-cü il Google I/O şirkəti All Music Access xidmətini yəni, musiqinin təkrar axın istehsalının xidmətini təqdim etdi. O radio prinsipinə əsaslandırılmışdır. İstifadəçiyə bir neçə radiostansiya təklif edilir. Mahnıları pleylistə və öz kitabxanasına əlavə etmək, həmçinin qurğunun yaddaşında saxlamaq olar. Sonra Google Music-də iTunesdən treklərinin daşınmasının mümkün olduğu məlumatı verildi."All Music Access" xidməti pulludur (ABŞ-də $9,99, Böyük Britaniyada £9,99) və Avstraliyada, Böyük Britaniyada, Yeni Zelandiyada və ABŞ-də işləyir.
Tənqidlər
2011-ci ilin mart ayında Android Marketdə zərərverici proqramların aşkar edilməsi böyük qalmaqala səbəb oldu. Şirkət bildirdi ki, neqatif halların qarşısını almaq üçün təcili yenilənmiş buraxılış haqqında qərar üçün partnyorlarla əlaqəyə girəcək, həmçinin onu da zəmanət verdi ki, zərərvericinin yaranmasına mane olan bir sıra tədbirlər görüləcək buna baxmayaraq, Google Play-da indiyə qədər bir sıra zərərverici proqramlar tapmaq olar. Onların sayı zamanla artır. İnformasiya təhlükəsizliyi sahəsində mütəxəssislərin ittihamlarına cavab olaraq Google şirkəti xüsusi komponenti Bouncer tətbiqini təqdim etdi. . Bununla belə, bir neçə ay sonra Bouncer mexanizminin zəifliyini Çarli Miller və Mişel Levin tərəfindən aşkar edildi və Black Hat konfransında zərərvericinin Bouncer mexanizmindən gizlənmək üsulunu nümayiş etdirdilər.
Luhn alqoritmi
Bu alqoritm hal-hazırda ən çox online satış mağazalarında istifadə olunur, kredit kartlarının doğruluğunu İnternet üzərindən Banka sorğu göndərməklə də təyin etmək olur amma bu alqoritm (Lhun) daha sürətli işləməyə imkan verir.
Alqoritmin işləmə prinsipi
Alqortimin işləmə prinspini nümunə üzərində göstərək.
16 rəqəmli kredit kartı nömrəmiz olsun.
1234 - 5678 - 9012 - 3459
Əgər 10-a tam bölünürsə o zaman bu nömrələr keçərlidir (yəni bir kredit kartına aiddir).
Alqorimin işləməsinə şəkil üzərində baxaq.
Lhun Algoritmi
C++ Proqramlaşdırma dilində
Java proqramlaşdırma dilində
Dünya Bankı
Dünya Bankı — dünyada qlobal iqtisadi inkişaf məqsədlərinə xidmət edən və maliyyə resurslarının bölgüsünü təmin edən ən böyük donor təşkilatlardan biri. 1 iyul 1944-cü ildə Bretton-Vuds konfransında təsis olunmuşdur. Dünya Bankı heç də klassik mənada bank deyil, ixtisaslaşmış agentlikdir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) ixtisaslaşmış qurumlarından biridir. BMT tərəfindən yaradılan bu agentliyin hazırda 184 üzvü var.
Üzv ölkələr bu qurumun fəaliyyətinə nəzarət edir. Dünya Bankı inkişaf etməkdə olan ölkələrə çox aşağı faiz dərəcəsi ilə və ya faizsiz uzunmüddətli kreditlər və qrantlar verir. Dünya Bankı Azərbaycan hökuməti ilə də struktur islahatlarının aparılması istiqamətində əməkdaşlıq edir.
Əsas məqsədi
Bankın əsas məqsədi kasıb ölkələrə struktur islahatlarının həyata keçirilməsində və yoxsulluğun azaldılmasında yardım göstərməkdir. Ayrı-ayrı ölkələrdə sabit və davamlı inkişafa nail olmaq üçün Dünya Bankı öz maliyyə resurslarından, yüksək ixtisaslı kadrlarından və biliklər bazasından istifadə edir.
Bank yaradılarkən ilkin məqsədi İkinci dünya müharibəsində dağıntılara məruz qalmış ölkələrdə yenidənqurma işlərinin həyata keçirilməsi və maliyyələşdirilməsi olmuşdur. Bu bankı digər banklardan fərqləndirən bir çox xüsusiyyətlər var. Bu bankda heç bir kəs hesab aça bilməz.Bu bankın müştəriləri yalnız dövlətlərdir.Dünya Bankı dünya iqtisadiyyatının və bir çox digər sosial-mədəni sahələrin inkişaf etdirilməsində əvəzsiz rola malikdir. Adından məlum olduğu kimi Dünya Bankı dünyanın əsas mərkəzi bankıdır. Belə ki, Dünya Bankı dünya ölkərinin bank sektorunu tənzimləyir, yəni o bankları vaxtaşırı məlumatlarla və öz məsləhətləri ilə təmin edir. Dünya Bankı fəaliyyətinin əsas istiqaməti iqtisadi keçid dövründə olan inkişaf etməkdə olan ölkələrə və yoxsul ölkələrə kreditlər vasitəsilə yardım etmək və yoxsulluğun səviyyəsini azaltmaq, həmçinin üzv dövlətlərin inkişafını təmin etməkdir.
Dünya Bankının yaranması və mahiyyəti
Dünya Bankı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) pul-kredit və maliyyə konfransı olan Bretton Vuds (Bretton Woods) razılaşması nəticəsində yaradılıb. Bu razılaşma 1944-cü ilin iyul ayında baş tutmuşdur və bununla da Dünya Bankı yaradılmışdır. Bankın yaradılmasında məqsəd İkinci dünya müharibəsində zərər çəkmiş Avropa ölkələrinə yardım göstərmək olmuşdur. İki il sonra bank özünün ilk kreditini 250 mln doll. olmaqla Fransaya müharibəsonrası yenidənqurma işləri üçün ayırmışdır. Bu təşkilatın rəsmi adı: Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı idi. Bank öz işinə başlayarkən cəmi 38 üzvü var idi. Lakin, 50-60-cı illərdə dünyada yeni dövlətlərin sayının artması ilə, onun üzvlərinin sayı əhəmiyyətli dərəcədə artdı. Məlum olduğu kimi, 1923-1933-cü illərdə baş verən dünya iqtisadi böhranı, dünya valyuta sisteminin stabilliyini məhv etdi.Buna görə də dünyada yeni valyuta sisteminin yaranmasına ehtiyac var idi.Bu ehtiyacı qarşılamaq üçün 1944-cü ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarında Bretton Vuds (Bretton Woods) konfransı keçirildi.Bu konfransda qəbul edilmiş qərarlar, dövlətlər arasında valyuta-maliyyə və kredit münasibətlərinin və ticarət təşkilatının qaydalarını müəyyən etdi.Beləliklə, dünya valyuta sisteminin yeni forması – Bretton Vuds sistemi yarandı. Bretton Vuds konfransında iki müqavilə imzalanmışdır:
Bildiyimiz kimi Dünya Bankı ilk əvvəl Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı adı ilə yaranmışdır. Terminoloji mənada Dünya Bankı dedikdə "Beynəlxalq İnkişaf Assosiasiyası" və "Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı" nəzərdə tutulur..Ancaq Dünya Bankının fəaliyyət sahəsi geniş olduğundan adları çəkilən 2 qurum bankın fəaliyyətini tam həcmdə həyata keçirməyə bəs eləmir.Əlavə 3 qurum yəni: Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası, İnvestisiya Təminatı üzrə Çoxtərəfli Agentlik, İnvestisiya Mübahisələrinin Həlli üzrə Beynəlxalq Mərkəz yuxarıda qeyd olunan 2 qurumla birgə Dünya Bankı ailəsini yəni, Dünya Bankı Qrupunu əmələ gətirir. Dünya Bankı Qrupunu dedikdə aşağıdakı qurumlar nəzərdə tutulur: Dünya Bankı anlayışı Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı və Beynəlxalq İnkişaf Assosiasiyası qurumları ilə yekunlaşır. Belə ki yuxarıda adları çəkilən 5 qurum birlikdə yeni bir anlayışı, yəni Dünya Bankı Qrupu-nu təşkil edirlər. Dünya Bankı Qrupu (DBQ) tərkibindəki 5 qurumla yoxsulluğun azaldılması və dünya iqtisadiyyatının inkişafının qarantıdır. DBQ 185 ölkənin üzv olduğu nəhəng iqtisadi təşkilatdır.
Dünya Bankı ( BYİB və BİA) fəaliyyətini inkişaf etməkdə olan ölkələrdə (İEOÖ) əsasən aşağıdakı sahələrə yönəldib: Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı (BYİB) və Beynəlxalq İnkişaf Assosiasiyası (BİA) üzv ölkələrə uyğun normalarla kredit verməklə yanaşı, kasıb ölkələrə də qrantlar ayırır.Xüsusi layihələr üçün ayırılmış kreditlər və qrantlar cox vaxt müəyyən sektorlarda və eləcə də iqtisadiyyatda yeni və daha böyük dəyişikliklərlə əlaqələndirilir.Məsələn, sahilboyu ərazilərdə ekoloji sabitliyi qorumaq üçün ayırılmış kreditlər yeni ekoloji təşkilatların yaraması ilə bərabər, çirklənmənin qarşısını almaq üçün yeni üsulların tapılması ilə də nəticələnir.
Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası (BMK) və İnvestisiya Təminatı üzrə Çoxtərəfli Agentlik (İTÇA) isə özəl sektora investisiya daxil edir və bu investisiyaların təminatçısı rolunu oynayır.
Yuxarıda qeyd edildiyi kimi, Dünya Bankı Qrupu BMT-in ixtisaslaşmış qurumlarından biridir və onun 185 üzvü vardır.Təşkilatın baş qərargahı Vaşinqtonda yerləşir.Ənənəyə uyğun olaraq , Dünya Bankının Prezidenti ən iri səhmdar ölkənin vətəndaşı olmalıdır.Prezident 5 illik müddətə seçilir və nəzarəti həyata keçirir.
Uzunborucuqlu yersarmaşığı
—  cinsinə aid bitki növü.
Corrigia skrjabini
Corrigia skrjabini Yastı qurdlar tipinin Trematodlar sinfinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Trematodlar nisbətən uzun silindrik bədən quruluşuna malik olub, (14,8-21,7 mm), enləri isə toxumluq sahəsində maksimal böyüklükdə 0,79-0,83 mm-dir. Ağız sormacı suterminal yerləşmişdir, onun diametri 0,315х0,420 mm-dir. Qarın sormacının diametri 0,367-0,420 mm olub, bədənin ön qurtaracağının 0,787-0,840 mm məsafədə yerləşir. Girdə farinksin diametri 0.157 mm-dir. Qida borusuna malikdir. Girdə və oxşar formaya malik olan yumurtalıqlar bir-birinin ardınca median boyunca yerləşir. Arxa toxumluğun uzunluğu 0.60-0.85 mm, eni isə 0.55-0.75 mm-dir. Ön toxumluq qarın sormacından 1.26-2.1 mm məsafədə yerləşən uzunluğu 0,60-0,75 mm, eni isə 0,50-0,75 mm çatır. Cinsi bursa qarın sormacından öndə yerləşir. Yumurtalıqlar tam kənarlı, girdə toxumluqdan kiçik olub, arxa toxumluqdan 0,210-0,126 mm arxada yerləşərək, 0,28-0,34 mm uzunluğa, 0,31-0,42 mm enə malikdir. Onların arxa qurtaracaqları bədənin arxa tərəfində, müxtəlif səviyyələrdə yerləşir sağ 5,25-9,24 mm, sol 8–11 mm-dir. Balalıqda çoxsaylı iri, köndələn qarmaqlar yerləşir. Yumurtalıq sarı-qızılı rəngdə olub, uzunluğu 0,032 mm, eni isə 0,022 mm-dir.
Həyat tərzi
Azsaylı növdür, növdaxili müxtəlifliyi Politipdir, Parazit orqanizm olub quşların (Tetragallus caucasicus, Alectoris kakelik) mədəaltı vəzidə, bağırsağın nazik və yoğun şöbəsində yaşayır. Mürəkkəb həyat tərzi keçirir. Nəsillərin növbələşməsi və sahiblərin dəyişilməsi ilə müşayiət edilir. Epiteli hüceyrələri ilə qidalanır. Düşmənləri yoxdur. Hermafrodit orqanizmdir. Cinsi çoxalması yumurta qoyma (nəsil dəyişkənliyi) və qeyri-cinsi çoxalma (partenogeniz) formasında olur. Ontogenezi məlum deyil. Reproduktivliyi və Xromosom göstəriciləri öyrənilməmişdir. Üçüncü dərəcəli konsumentdir. İnsan həyatına təsiri məlum deyil. Mühafizəsinə ehtiyac yoxdur.
Yayılması
Dünyada-11, Qafqazda-2, Azərbaycanda-2 növü yayılıb. Əsasən Qazaxıstanda, Qırğızıstanda, Özbəkistanda, Tacikistanda, Ermənistanda, Azərbaycanda isə Böyük Qafqazda yayılmışdır.
Mollaçıbinə
Mollaçıbinə  — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Aglaia puberulanthera
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xalis Ələsgərov
Xalis Ələs oğlu Ələsgərov — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin II çağırış deputatı.
Haqqında
1948-ci il oktyabrın 1-də Samux rayonunun Qarabağlı kəndində anadan olmuşdur. Ümumittifaq Yeyinti Sənayesi İnstitutunun iqtisadiyyat fakültəsini və Bakı Ali Partiya məktəbini bitirmişdir. Rus dilini bilir.
Siyasi fəaliyyəti
Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. 2000-ci il noyabrın 5-də 85 saylı Samux—Şəmkir—Goranboy seçki dairəsindən deputat seçilmişdir. Milli Məclisin Aqrar siyasət daimi komissiyasının üzvü olmuşdur.
Sultan tutuquşusu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Sultan tutuquşusu yanaqlarındakı narıncı (qulaq bölgəsindəki) tüklərdən ayırd edilir. Bu tüklər tünd rəngdədirsə quşun erkək, açıq rəngdədirsə dişi olduğunu göstərir. Ümumiyyətlə, erkəklərin göz ətrafındakı tükləri ağdır, amma dişilərdə sarı və digər rənglərdə ola bilər.
Ortalama həyat müddəti: Təxminən 10-15 ildir. Başdan quyruğunun ucuna qədər uzunluqları 25-35 sm-dir. Qanadları açıq vəziyyətdə uzunluqları 25-30 sm-dir.
Günəbaxan, quru əncir içi, armud, albalı v. b qidalarla qidalanırlar. Erkəklərinin danışmaq qabiliyyətləri var. Çörək və darı kimi qidalar verərək insanlara öyrəşdirilə bilərlər. Genişlik sevən quşlardır. Qəfəsdə bağlı qalmaqdan xoşları gəlmir.
Erkəklərin çənələri çox qüvvətlidir.
Dimdiklərini sürtmələri yuxularının gəldiyini göstərər. Bu vəziyyətdə qəfəsləri üzərinə tünd rəngdə bir örtü örtülməli və narahat edilməməlidir.
Mətin Kərimli
Mətin İmdad oğlu Kərimli — Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin Aparat rəhbəri (2023–h.h.); Beynəlxalq Əmək Təşkilatının (BƏT) Sakit Okean hövzəsi ölkələri üzrə Ofisinin direktoru, Azərbaycan Respublikası əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin sabiq müavini.
Həyatı
Mətin İmdad oğlu Kərimli 6 iyun 1979-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1999-cu ildə Bakı Dövlət Universitetini beynəlxalq əlaqələr üzrə bakalavr dərəcəsi ilə bitirib. 2000–2001-ci illərdə Strasburq Universitetində (Fransa) Avropa elmləri üzrə fənlərarası diplom, 2001–2002-ci illərdə Avropa elmləri üzrə magistr dərəcəsi alıb. 2005-ci ilin may-iyul aylarında C.Marşal Avropa Elmləri Mərkəzində (Almaniya) Ali Təhlükəsizlik Elmləri üzrə Liderlər Proqramında təhsil alıb, 2006-cı ilin yanvar-avqust aylarında NATO Müdafiə Kollecində ali kursu bitirib. 2012-ci ildə Harvard Universitetini (ABŞ) dövlət idarəetməsi üzrə magistr dərəcəsi ilə bitirib, eləcə də dövlət siyasəti və idarəetməsi üzrə Meyson Proqramının Diplomunu alıb.
1998–1999-cu illərdə Azərbaycan Gənclər Təşkilatları Milli Şurasının vitse-prezidenti, 2003–2004-cü illərdə həqiqi hərbi xidmətdə olmuş, 2005–2008-ci illərdə Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin Təhlükəsizlik problemləri idarəsində referent, 2008–2009-cu illərdə NATO-nun Müdafiə siyasəti və planlaşdırma idarəsinin beynəlxalq katibliyində tərəfdaşlıq zabiti, 2009–2011-ci illərdə Azərbaycanın NATO yanında nümayəndəliyində ikinci katib, 2011-ci ilin mart-iyun aylarında Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin Təhlükəsizlik problemləri idarəsinin ikinci katibi vəzifələrində çalışıb.
2012-ci ilin iyun ayından 24 fevral 2014-cü ilə qədər isə Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyinin Beynəlxalq münasibətlər idarəsinin rəisi vəzifəsində işləmişdir.
24 fevral 2014-cü ildə Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirinin müavini təyin olunub. 2020-ci ilin yanvar ayından etibarən Beynəlxalq Əmək Təşkilatının (BƏT) Sakit Okean hövzəsi ölkələri üzrə Ofisinin Direktorudur. Mətin Kərimli BƏT sistemində belə yüksək vəzifədə işləyəcək ilk Azərbaycan vətəndaşıdır.
24 may 2023-cü il tarixdən Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin Aparat rəhbəri vəzifəsinə təyin edilmişdir.
İngilis, fransız, rus və ispan dillərini bilir.
Evlidir, 3 övladı var.
Həmçinin bax
Mətin Kərimli Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin sədri İnam Kərimovun qardaşıdır.
Bulbophyllum sciadanthum
(Bulbophyllum sciadanthum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Misirdə ekoturizm
Ekoturizmə bir çox ölkələr təbiəti mühafizə proqramlarının maliyyələşdirilməsi, kənd əhalisinin həyat səviyyəsinin yüksəldilməsi, əhalinin vəhşi təbiəti qoruyub saxlamaq istəyinin artırılması vasitəsi kimi baxır. Afrikada Dəniz turizminin əsas mərkəzləri Qırmızı dəniz sahilində, Misir, İordaniya və İsrail ərazisində yerləşir. Burada mərcanların 100-ə yaxın, balıqların isə 1000-ə yaxın növləri vardır. Afrika ölkələrindən turizm yalnız şimalda, Misirdə inkişaf etdirilir. Misirdə Şarm-əl- Şeyx və yaxınlıqda yerləşən Naama buxtası Qırmızı dənizin sualtı aləminin əsas öyrənilmə mərkəzləridir. Şarm-əl- Şeyxdən cənubdasahəsi 110 km2 olan və kiçik buxtalar, qumlu dyunlar və dənizsahili ərazilər labirinti olan Ras-Məhəmməd Milli Parkı yerləşir.
Şarm-əl- Şeyx
Şarm əl şeyx Qırmızı dənizə uzanan Sina yarımadasının tam cənub hissəsində yerləşir. Qırmızı dənizin sahilində yerləşən Misirin dünyaca məşhur tətil ərazisi,qızıl rəngində qumlu çimərlikləri ,Kristal təmizliyində dəniz sualrı, zəngin sualtı yaşamı və mərcan rifləriylə təbiətin göz önünə sərdiyi gözoxşayan bir təbiət .“City of Peace” yəni sülh şəhəri kimi də tanınan Şarm-əl- Şeyxdə həyat turizm üzərində qurulub .Günəşin 12 ay ərzində öz şüalarını əskik etmədiyi Şarm-əl-Şeyx , dəniz , günəş və qum üçlüyünü sevən turistlər üçün tam bir cənnətdir. Lacivərt rəngli qırmızı dənizin bütün gözəlliklərini özündə əks etdirən bənövşəyi dağlar arasında qurulmuş bu tətil bölgəsində qış ayalrında belə çimərlikdən istifadə etmək mümkündür.Dörd fəslin dördündə də iqlimin tətil üçün əlverişli olması, dəniz suyunun temperaturunun 20 dərəcədən aşağı düşməməsi və Avropa ölkələrinə olan yaxınlığı səbəbi ilə son illərdə ulduzu parlayan tətil bölgəsidir. Dənizin gözəlliyi, özünəməxsus görünüşü səbəbi ilə bir cazibə mərkəzinə çevrilmişdir. Ərəbcəyə Şeyxin kəndi kimi tərcümə edilən Şarm-əl- Şeyx Misir turizm gəlirləri arasında ən önəmli yerə malikdir. 80ci illərə qədər kiçik balıqçı qəsəbəsi olan bu kənd, turizm yatırımları edildikdən sonra sürətlə dəyişiklik keçirdi. 1980ci illərdən başlayaraq bir birinin ardınca açılan luks otellər, kazinolar , restoranlar , çimərliklər ilə güclü turizm bölgəsinə çevrilən Şarm-əl-Şeyx tarix , turizm , Sənaye və təbiiliyi birləşdirən fərqli özəllikləri ilə Sina tarixinin ən böyük şəhəri sayılır.
Ras Muhammed Milli Parkı
200dən artıq mərcan növü, minnən çox dənizaltı yaşam zənginliyi ilə dalğıcların xəyallarında təsəvvür etdikləri yerdir. Tiran adası yaxınlığındakı Jackson, Gordon və Rass Rob mərcan rifləri ən məşhur dalış nöqtələridir. SS Thistlegorm (1941-ci ildə batan ingilis gəmisi) dərin dalğıclar üçün çox tanınan bir addır, Bu batan gəmi Misirə Piramidalardan daha çox glir gətirir. Naama-nın qərbində yerləşən Ras Um Sid isə şnorkerlə üzənlərin ən sevimli yeridir, mərcan adaları olmaqla su altının gözəllikləri göz oxşayır.
Karnak məbədi
Misirdə yeni krallıq dövründən əvvəl Amon rahibləri olduqca güclü idilər, bu məbəd Rahiblərin teb kəndinin 3 Tanrısının ən böyüyü olan Amon adına inşa etdirdiyi məbəd dövrünə görə dünyanın ən böyük dini mərkəzlərindən biri olmuşdur. Məbədin divarında bu dövrdə baş verən müharibələr və sülh barışıqları yazılıb.
Luxor Məbədi
Nil çayı üzərində yerləşir, tanrı Osirisin şərəfinə tikilmişdir. Məbədin girişində 25 metr hündürlüyündə bir qranit daş yerləşir və üzərində 2ci Ramzesin Hititləri necə məğlub etdiyinə dair şəkillər təsvir edilmişdir. bu məbəd də Misirn ən çox turist cəlb edən yerlərindən biridir.
Murğuztala
Murğuztala — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Le-Muy
Le-Muy — Fransanın cənub-şərqində Provans-Alp-Kot-d'Azur vilayətində Var departamentində yerləşən kommuna. 1944-cü ilin avqust ayında Cənubi Fransa müttəfiqlərin işğalında azad olunan ilk yerlərdən biri idi.
Cənnət quşları
Böyük Coğrafi Kəşflər dövründə Avropa səyyahları bu quşlara çox maraq göstərirdilər. Belə hesab olunurdu ki, bu quşlar yerə enmir və həyatlarının havada keçirirlər. Odur ki, tacirlər bu əfsanələrdən gəlir almaq üçün bu quşların qıçlarını qoparırdılar.
Cənnət quşları Yeni Qvineyada və Avstraliyada yaşayırlar. Cənnət quşu Papua Yeni Qvineyanın milli simvoludur və ölkənin bayrağı üzərində yerləşir.
Cəbrayıl Ələsgərov
Cəbrayıl Ağəli oğlu Ələsgərov — ADU-nun rektoru
Cəbrayıl Ağəli oğlu Ələsgərov yoldaş Azərbaycan SSR Xalq Maarifi Nazirinin müavini vəzifəsindən azad olunmaqla, Azərbaycan KP MK-nın Məktəblər Şöbəsinin müdiri təsdiq edilsin.
Aglaia pyriformis
(Aglaia pyriformis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Öküzovtala
Öküzovtala — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Nailə Musayeva
Musayeva Nailə Fuad qızı — Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetində "İnformasiya texnologiyaları və sistemləri" kafedrasının professoru, Texnika elmləri doktoru, professor, AMEA-nın İdarəetmə Sistemləri İnstitutunun Laboratoriya rəhbəri.
Həyatı
Musayeva Nailə Fuad qızı 7 sentyabr 1957-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1974-cü ildə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun "Tətbiqi riyaziyyat" ixtisası üzrə istehsal proseslərinin avtomatlaşdırılması fakültəsinə daxil olmuş, 1979-cu ildə təhsilini bitirmişdir. 1979–1983-cü illər ərzində "Azərelektroterm" istehsalat birliyində mühəndis-proqramçı vəzifəsində çalışmışdır. 1983-cü ildə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunun 05.13.07 — "Texnoloji proseslərin və istehsalın avtomatlaşdırılması" ixtisasına aspirant olaraq qəbul olmuşdur. 1990-cı ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Azərbaycan Respublikasının Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə 1994-cü ildə N.F. Musayevaya "Texniki sistemlərdə idarəetmə" ixtisası üzrə böyük elmi işçi adı verilmişdir. 1997-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutunun "Hesablama texnikası və istehsalat proseslərinin avtomatlaşdırılması" kafedrasının dosenti təyin olunmuşdur. 2002-ci ilin martında doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Azərbaycan Respublikası Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə 2003-cü ildə texnika üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsini almışdır.
Məgаlələr
160 qədər elmi iş çap olunub, o cümlədən:
Hacıələkbərli
Hacıələkbərli — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun Dəyirmandağ kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 19 may 1993-cü il tarixli, 611 saylı Qərarı ilə Gədəbəy rayonunun Gərgər kənd Sovetinin Hacıələkbərli kəndi Dəyirmandağ kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
Yerli əhalinin məlumatına görə, kəndi vaxtilə Gəncə şəhərinin ətrafındakı kəndlərin birindən gəlmiş Hacı Ələkbər adlı şəxs yaylaq yurdunda saldığına görə həmin şəxsin adı ilə adlandırılmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağlıq ərazidə yerləşir.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı — əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Rifət Ağalarov
Rifət Ağalarov — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin II çağırış deputatı.
Cəhriçay
Cəhriçay — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonu ərazisində çay. Naxçıvançayın sağ qolu.
Rifət Ağalarov
Həyatı
1952-ci il aprelin 19-da Salyan şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun əmtəəşünaslıq fakültəsini və Bakı Ali Partiya məktəbini bitirmişdir. Rus dilini bilir. Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyasının üzvüdür. 2000-ci il noyabrın 5-də 84 saylı Salyan seçki dairəsindən deputat seçilmişdir. Milli Məclisin İqtisadi siyasət daimi komissiyasının üzvüdür. Evlidir, 3 övladı var
Cəhriçay
Cəhriçay Çınqıl-Qum Qarışığı Yatağı
Cəhriçay hövzəsində, Cəhri qəsəbəsinin cənub qərb və qərb hissələrindədir. Geoloji quruluşunda müasir dövrün allüvial-delüvial çöküntüləri — çaqıl, çınqıl və qum qarışığı iştirak edir.
Sahəsi 2,18 km2, faydalı qatın qalınlığı 4,84 m=ə qədərdir. Çınqıl-qum qarışığı hidotexniki tikinti işləti üçün öyrənilmişdir.
Cəhriçay Mergel Yatağı
Naxçıvan şəhərindən 25–30 km şimalda Cəhriçayın hövzəsində yerləşir.
Geoloji quruluşunda üst təbaşirin Kampan və Santon mərtəbələrinin, əhəngdaşı, mergel, əhəngli mergel və gilli mergel süxurları iştirak edir.
Sahəsi 6,4 km2, faydalı qatın öyrənilmiş qalınlığı 63 metr-ə çatır.
Yatağın sənaye ehtiyatı 1049 mln. tondur.
Rəfael Qafarov
Rəfael Qafarov — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin II çağırış deputatı.
Kastrokaro-Terme-e-Terra-del-Sol
Kastrokaro-Terme-e-Terra-del-Sol — İtaliyanın Forli-Çesena əyalətində yerləşən kommuna.
Taqım (film, 1986)
Taqım — 1986-cı ildə Oliver Stoun rejissoru olduğu film. Oskar mükafatına layiq görülmüşdür.
Bulbophyllum sciaphile
(Bulbophyllum sciaphile) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Noraşenik
Noraşenik — Yelizavetpol quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indiki Qafan rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 10 km şimal-şərqdə, Xalac çayının sol sahilində yerləşir.
Toponim türk dilində «sıldırım qayalıq, dərin dərə, uçurum» mənasında işlənən nori sözünün fonetik forması olan nora sözü ilə türk dilində «kənd, yaşayış yeri, yaşayış məntəqəsi» mənasında işlənən şenik (əsli «şenlik»dir) sözünün qoşulması yolu ilə əmələ gəlmişdir. Şenik (şenlik) sözü Azərbaycan aşığı Aşıq Şenlik şəxs adında özünü qoruyub saxlamışdır. Noraşenik relyef əsasında yaranan mürəkkəb quruluşlu toponimdir.
Əhalisi
Kənddə ermənilərlə yanaşı 1831-ci ildə 8 nəfər, 1873 - cü ildə 55 nəfər, 1886-cı ildə 60 nəfər, 1897-ci ildə 179 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1905-1906-cı illərdə azərbaycanlılar erməni təcavüzünə məruz qalaraq tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olumuşdur. İndi burada yalnız ermənilər yaşayır.
Biləsuvar (Azərbaycan)
Biləsuvar (əvvəlki adı: Puşkin) — Azərbaycan Respublikasının Biləsuvar rayonunun Biləsuvar şəhər inzibati ərazi dairəsində şəhər. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Puşkin şəhərinin tarixi adı özünə qaytarılaraq, Biləsuvar şəhəri adlandırılmışdır.
Toponimikası
Şəhərin adı ilk dəfə XIII əsrə aid mənbələrdə çəkilir. Mənbələrin verdiyi məlumata görə, Sasani şahı Xosrov Ənuşirəvan (531-579) Kür-Araz ovalığına 10 min suvar yerləşdirmişdi. Bu məlumat toponimin ikinci komponentinin etnonim olmasını təsdiqləyir. Bilə komponenti toponimiyada "çöl", "səhra", "düzən" mənalarında da işlənir. Bu baxımdan Biləsuvar toponimi etnotoponim olub, "Suvar düzü, suvarların yaşadığı düzənlik yer" deməkdir. Yaşayış məntəqəsi 1930-cu ildə rus şairi A.S.Puşkinin şərəfinə Puşkin adlandırılmışdı. 1991-ci ildən ərazinin qədim adı Biləsuvar özünə qaytarılmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Şəhər Muğan düzündə, Salyan dəmir yolu stansiyasından 44 kilometr cənub-qərbdə və paytaxt Bakıdan 182 kilometr aralıda yerləşir.
Mədəniyyəti
Şəhərdə Biləsuvar rayon Mərkəzi Kitabxanası, 1 №-li, 2 №-li və 3 №-li şəhər kitabxana filialları, Biləsuvar rayon Mədəniyyət Evi, Biləsuvar Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi, Biləsuvar rayon Heydər Əliyev Mərkəzi, Biləsuvar Dövlət Rəsm Qalereyası, Azərpoçt MMC Biləsuvar Müştəri Xidmətləri Şöbəsi (AZ1300), Biləsuvar 1 saylı Poçt Şöbəsi (AZ1301) və Biləsuvar Mərkəzi EATS fəaliyyət göstərir.
Təhsil
Şəhərdə 1 saylı, 2 saylı, 4 saylı və 6 saylı tam orta məktəblər, 1 saylı ümumi orta məktəb, Biləsuvar şəhər texniki fənlər təmayüllü məktəb-lisey, Uşaq-Gənclər Şahmat-İdman Məktəbi və Biləsuvar şəhər Uşaq İncəsənət Məktəbi fəaliyyət göstərir.
Bundan başqa şəhərdə 1 saylı, 2 saylı, 3 saylı uşaq bağçaları və Biləsuvar bağça-məktəb-lisey kompleksi fəaliyyətdədir.
Din
Şəhərdə 28 dekabr 2009-cu ildə qeydiyyatdan keçən, şəhadətnamə nömrəsi 100109 A3-149 olan Biləsuvar şəhəri "İmam Hüseyn" məscidi dini icması, 11 yanvar 2010-cu ildə qeydiyyatdan keçən, şəhadətnamə nömrəsi 100110 A1-156 olan Biləsuvar şəhəri "Cümə" məscidi dini icması, 01 iyun 2010-cu ildə qeydiyyatdan keçən, şəhadətnamə nömrəsi 100110 A3-391 olan Biləsuvar şəhəri "İmam Zaman" məscidi dini icması və 02 iyun 2010-cu ildə qeydiyyatdan keçən, şəhadətnamə nömrəsi 100110 A3-394 olan Biləsuvar şəhəri "Əbulfəzl" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Səhiyyə
Şəhərdə Biləsuvar rayon Mərkəzi Xəstəxanası və Biləsuvar rayon Mərkəzi Uşaq Xəstəxanası yerləşir.
Marta Argerix
thumb|right|160px|Marta Argerix 21 yaşında. 1962 il
Marta Argerix Martha Argerich, (başqa oxuma – Marta Argeriç)  5 iyun 1941-ci ildə Buenos-Ayresde anadan olub) Argentina pianoçusu . Səhnədə ilk çıxışı 1949-cu ildə olmuşdur. 1955-ci ildən Avropada (2003-cü ildən Brüsseldə) yaşayır. F.Qulda, N.Maqalov və A.Benedetti Mikelancelidən dərs almışdır. Bolsanoda F. Buzoni adına beynəlxalq müsabiqənin (1957) mükafatına, musiqiçi -ifaçıların Cenevrədə (1957). Varşavada  Frederik Şopen adına (1965) beynəlxalq müsabiqələrinin birinci mükafatına layiq görülmüşdür. Argerixin geniş repertuarında romantik musiqi (əsasən, F. Şopen və R. Şumanın) xüsusi yer tutur. Ş. Dütuanın, G. Kremerin. M. Mayskinin, M.L. Rostropoviçin. A. Rabinoviç-Barakovskinin və başqa iştirakı ilə orkestr və kamera ansambllarında çıxış etmişdir. İfası "Deutsche Grammophon", "EMİ", "Teldec", "Philips" və s. firmalar tərəfındən yazılmışdır. Hər il keçirilən musiqi festivalı (İsveçrə, Luqano; 2002-ci ildən) və Argerix adına pianoçular müsabiqəsinin (Buenos-Ayres, 1999, 2003) təşkilatçısıdır.
Taycin kyofuşo
və ya TKS – Yaponiya mədəniyyətinə xas olan sindrom. Azərbaycan dilinə "şəxslərarası münasibətdən qorxu" kimi tərcümə olunur. Bu sindroma malik şəxslər öz hərəkətləri və görünüşləri ilə digərlərini narahat etməkdən çox qorxurlar. Mövcudluqları ilə digərlərinə narahatçılıq törətmək istəmirlər. Bu sindrom qorxuya əsaslanan sosial fobiyadır.
Sindromun simptonları bunlardır: sosial gəzintilərdən və ya fəaliyyətlərdən qaçınmaq, sürətli ürək döyüntüsü, nəfəs alma çətinliyi, panik hücum, titrəmə, insanlar arasında olanda qorxu və narahatçılıq hiss etmə. Sindromun mənbəyi emosional travma və ya psixoloji müdafiə mexanizmləri ola bilər. Qadınlara nisbətən kişilərdə daha çox rast gəlinir. Bir fərdin həyatındakı davamlılıq müddəti 3-13 % təşkil edir.
Alt kateqoriyaları
Taycin kyofuşo fərdin sosial münasibətlərdən qaçmasını və qorxu hissi keçirməsini ehtiva edən şinkeyşitsunun bir altnövü olaraq sosial fobiyanın bir növüdür.
TKS iki altkateqoriyaya bölünür: nevroloji və təcavüzkar. İlk altkateqoriya da klassik və təcavüzkar olmaqla iki altkateqoriyaya bölünür. Klassik tipdə şəxs çatışmazlıqlarına əsaslanan fiziki xüsusiyyətlərinə görə digərlərinin mənfi rəylərindən qorxur və utanır. Tənqid edilməsinə səbəb olan fiziki simptonlar tərləmə və titrəmədir. İkinci tip şəxsin özü haqqındakı mənfi düşüncələri ilə bağlıdır. Qorxularından bəziləri bədən qoxusu, qaz, həddən artıq/kifayət olmayan vizual kontakt, qızarma və s.
Rəsmi şəkildə TKS bu altkateqoriyalara bölünmüşdür:
Yaponiya psixologiyası eyni zamanda zorakılığa əsaslanan yeni TKS növlərini də vermişdir:
Müalicə
Xəstəliyin müalicəsi Qərb tibbində elə də mümkün deyil. Buna görə də xəstəliyi müalicə etmək üçün Şoma Morita tərəfindən Morita müalicəsi adlı müalicə ortaya çıxmışdır (1910-cu ildə). Orijinal müalicəyə xəstə izolyasiyası, məcburi yataq istirahəti, gündəlik yazımı, iş gücü və özünü qəbul etmə dərsləri daxildir. 1930-cu ildə müalicə bir qədər dəyişdirildi. Dəyişdirilmiş müalicə Neo-Morita adlandırıldı. Bununla birlikdə xəstəliyi müalicə etmək üçün dərmanlar da verilməyə başlandı. Digər müaəlicələr yavaş-yavaş şəxsin qorxularına məruz qalmasını, qorxu və qayğıları qarşılamaq üçün rahatlaşma bacarıqlarını öyrənməyi ehtiva edən sistematik duyğusuzlaşdırmaqdan ibarətdir. Bir serotonin-norepinefrin geri alım inhibitörü (SNRI) olan Milnasipran müasir dövrdə taycin kyofuşonun müalicəsində istifadə olunur və təsirli olduğu göstərilmişdir.
Poçtbinə
Poçtbinə — Azərbaycan Respublikasının Balakən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Senecio albicaulis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Zond (kosmik aparat)
Zond — avtomatlaşdırılmış pilotsuz qurğu olub, uzaq məsafədən kosmosda hər hansı bir tədqiqatın aparılması və ya texniki bir yeniliyin yoxlanması üçün tətbiq olunur. Zondlar 1960-cı illərdə SSRİ-də yaradılıb bir neçə sırada tətbiq olunmuşdur. Zond 1-3 öz başlanğıcını Mars və Venera üçün nəzərdə tutulan kosmik layihədən götürmüşdür. Zond 4-8 isə Aya pilotlu uçuş üçün istifadə olunmuşduir.
Kristina Eqerseqi
Kristina Eqerseqi — Macarıstanın üzgüçülük üzrə sabiq dünya rekordçusu və müasir dövrün ən böyük macar Olimpiya çempionlarından biri. Üç dəfə Olimpiyaçı və beş dəfə isə Olimpiya çempionu olmuşdur və üç ardıcıl Yay Olimpiadasında eyni üzgüçülük yarışında qalib gəlmiş üç nəfərdən biridir (digər iki nəfər isə Don Freyzer və Maykl Felpsdir). Hal hazırda beş fərdi Olimpiya qızıl medalını qazanan yeganə qadın üzgüçüdür.
Həyatı
Eqerseqi 13 yaşı olarkən ilk beynəlxalq debütünü 1987-ci ildə keçirilən Avropa Su İdmanları Çempionatında 200 m arxa üstə üzmə üzrə dördüncü yerə, 100 m arxa üstə üzmə üzrə beşinci yerlə çıxaraq etdi. 1988-ci ilin Yay Olimpiya Oyunlarında 100 m məsadəfə arxası üstə üzmə üzrə gümüş medal qazandı və 200 m məsafədə Olimpiya çempionu oldu. 14 yaşında üzgüçülük üzrə ən gənc qadın Olimpiya çempionu oldu. Gənclər üzrə bu rekord 1992-ci ildə yapon üzgüçü Kyoko İvasaki tərəfindən yeniləndi. 1988-ci ilin sonunda 200 m məsafəyə arxası üstə üzgüçülük yarışlarında birinci olmuşdur.
Macarıstan mədəniyyətinə təsiri
Onun 1988-ci ildə Seulda keçirilən Olimpiya Oyunlarında qələbə qazanması Macarıstanın televiziya kanallarında ən önəmli məqamlardan birinə çevrildi. Eqerseqi hələ də Macarıstanda "çempion" rol modeli kimi qəbul edilir.
Gəncliyinə və bədən ölçülərinə görə onu “Eqerke” (balaca siçan) və ya “Eqer” (siçan) ləqəbləri ilə çağırırdılar. Üç fərdi qızıl medal ilə ən müvəffəqiyyətli üzgüçü olduğu 1992-ci ilin Yay Olimpiya Oyunlarından sonra həm macar, həm də beynəlxalq mediada “Kraliça Kristina” (Krisztina Királynő) ləbəqi ilə təqdim olundu.
Həyatı və idman fəaliyyəti 1993-cü ildə Laslo Ladonyi və Dyörd Vollun “Eqerseqi” adlı kitabında və 2000-ci ildə buraxılan eyni adlı sənədli filmdə təsvir edilmişdir.
Aglaia ramotricha
(Aglaia ramotricha) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kristina Eqerseqi
Mükafatları və təltifləri
2001-ci ildə Beynəlxalq Üzgüçülük Şöhrət Zalına daxil edildi. Yeddi müxtəlif idman yarılarında (1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993 and 1996) rekord qıraraq Macarıstanda ilin idmançısı adına layiq görüldü və üç dəfə dünya üzrə ilin qadın üzgüçüsü oldu.
Beynəlxalq Üzgüçülük Federasiyanın ən görkəmli idmançılarından biri olan Eqerseqi 2001-ci ilin 23 iyununda Lozannada Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin təşkil etdiyi Olimpiya günü mərasimində Olimpiya ordeni ilə təltif edildi. 2013-cü ilin 20 avqustunda Prezident Yanoş Ader tərəfindən Macarıstanın ən ali dövlət mükafatı olan Müqəddəs I İştvan mükafatını aldı.