cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reyxsver
1935-ci ildə Adolf Hitlerin əmri ilə Reichswehr gizli bir genişlənmə və inkişaf layihəsinə başladı və Birinci Dünya müharibəsinin sonunda imzalanan Versal müqaviləsini ləğv edərək Wehrmacht olaraq dünyaya yeni Alman silahlı qüvvələrinin adını elan etdi.
Reichsheer (Quru Qoşunları)
Reichsmarine (Donanma)
Yalnız məhdud sayda qayıq. (Heç bir sualtı qayığa icazə verilmədi.
Hirvan (Sərab)
Hirvan - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 617 nəfər yaşayır (136 ailə).
İrac (Sərab)
İrac - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 85 nəfər yaşayır (15 ailə).
İsmayıl Əliyev (rektor)
Əliyev İsmayıl İsrafil oğlu — pedaqogika elmləri doktoru, professor, "Naxçıvan" Universitetinin rektoru (1999–2019), Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı.
Elmi-pedaqoji fəaliyyəti
1972–1973-cü illlərdə 32 №-li Texniki-peşə məktəbində Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi işləmişdir. 1973-cü ilin mart ayından Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutu (indiki Naxçıvan Dövlət Universiteti) pedaqogika kafedrasında əvvəlcə pedaqoji təcrübə üzrə inspektor, sonradan assistent, müəllim, baş müəllim, dosent, kafedra müdiri, tarix-filologiya fakültə dekanının müavini vəzifəsində işləmişdir. 1988-ci ildə namizədlik, 2003-cü ildə doktorluq dissertasiyaları müdafiə etmişdir. 2002-ci ildə ABŞ Bioqrafiya İnstitutu tərəfindən ilin adamı seçilmişdir. 2005-ci ildən Naxçıvan Dövlət Universiteti pedaqogika və psixologiya kafedrasının professorudur. "Naxçıvan" Universitetinin ilk rektoru olmuşdur. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatıdır.
Evlidir, dörd övladı var.
Daler Nəzərov
Daler Mehrubonoviç Nəzərov (Далер Мехрубонович Назаров, ) — tacik müğənnisi və bəstəkarıdır. Dalərin yaradıcılığında həm xalq, həm də müasir motivlər var, o, həm Tacikistanın müasir musiqisinə, həm də ümumilikdə fars-tacik xalq musiqisinə böyük təsir göstərib və göstərməkdədir.
Bioqrafiya
Daler Nəzərov 1959-cu ildə Stalinabadda (Düşənbə) anadan olub, Tacikistanın mədəniyyət naziri Mehrubon Nazarovun ikinci oğludur. O, ana dilini "Pamir" adlandırır. İki il musiqi məktəbində oxuyub, amma oranı tərk edib. Adına Dövlət Pedaqoji İnstitutunun "Rus filologiyası" ixtisası üzrə ali təhsil almışdır. Taras Şevçenko.
1992-ci ildə vətəndaş müharibəsindən Alma-Ataya qaçıb, 1997-ci ildə Düşənbəyə qayıdıb.
Səbuhi Əliyev
Həyatı
Səbuhi Əliyev 1983-cü il avqustun 7-də Beyləqan rayonunun Əlinəzərli kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Səbuhi Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Səbuhi Əliyev oktyabrın 7-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səbuhi Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səbuhi Əliyev ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səbuhi Əliyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İvanov adası
İvanov adası — Frans-İosif Torpağı arxipelaqı daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir.
Coğrafiyası
Arxipelaqın şimal-şərqində yerləşir. Rayner adasında yerləşən Bauerman burnundan 700 m aralıda yerləşir.
Uzunsov formaya malikdir. Uzunluğu 600 metrdir. Mərkəzi hissəsində qaya vardır. Buzdan tam azaddır.
Tarixi
Ada rus qütb araşdırmaçısı İvan Markeloviçin şərəfinə adlandırılmışdır.
Küşnəq (Sərab)
Küşnəq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 56 nəfər yaşayır (14 ailə).
Freegate
Freegate müstəqil proqramdır və istifadəçiləri internetə "Peer to Peer" (Birranqlı şəbəkə) proksi bağlantılarından istifadə etməklə "Dynaweb" vasitəsilə bağlayır, istifadəçilərə onların ərazisində bloklanmış məlumatlara çıxış əldə etməyə kömək edir. Freegate aləti Dinamik İnternet Texnologiyası tərəfindən hazırlanıb. Freegate sadə bir proqramdır, onu ancaq endirmək və açmaq lazımdır ki, fəaliyyət göstərsin. Freegatei USB fləş karta yerləşdirib sonra istənilən kompüterdə istifadə etmək mümkündür.
Boris Zeydman
Boris Zeydman (Zeydman Boris İsaakoviç) — bəstəkar, pedaqoq. Azərb. əməkdar inc. xad. (1956). "Maskarad" (1945), "Ağıldan bəla" (1949) operalarının, "Qızıl açar" (1957) baletinin, musiqili komediya və s. əsərlərin müəllifidir.
Həyatı
Boris Zeydman 10 fevral 1908-ci ildə Peterburqda anadan olub.
Leninqrad Konservatoriyasında təhsil alıb (1931). Saratov və Leninqrad musiqi məktəbində, Leninqrad Konservatoriyasında (1936–1939), Bakı Konservatoriyasında (1939–1957), Daşkənd Konservatoriyasında (1957-ci ildən) dərs deyib. Operaların, baletlərin, musuqili komediyaların, konsertlərin, simfonik əsərlərin müəllifidir. Özbəkistan dövlət mükafatı laureatı (1959), Azərbaycan (1956) və Özbəkistan (1964) əməkdar incəsənət xadimi Boris Zeydman 1981-ci ildə vəfat edib.
Katarina Lorenso
Katarina Lorenso (Catarina Lorenzo) — Salvadordan olan braziliyalı iqlim fəalı.
Fəaliyyəti
23 sentyabr 2019-cu ildə o və Qreta Tunberq, Aleksandriya Villasenor, Ayaha Melitafa və Karl Smit də daxil olmaqla digər 15 uşaq hökumətin iqlim böhranı ilə bağlı fəaliyyətsizliyinə etiraz olaraq BMT-nin Uşaq Hüquqları Komitəsinə şikayət edir. Xüsusilə şikayətdə beş ölkənin, yəni Argentina, Braziliya, Fransa, Almaniya və Türkiyənin Paris Sazişindən irəli gələn öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi iddia edilir.
O, bu yaxınlarda beynəlxalq gənclərin ətraf mühit hərəkatı olan Greenkingdoma qoşulub və burada hərəkatın Braziliya bölməsinin koordinatoru kimi işləyir. İndi o, gənclər hərəkatının banisi olan Hindistandan olan 14 yaşlı ekoloq və iqlim dəyişikliyi fəalı Samir Yasin ilə birgə fəaliyyət göstərir.
Nazilə Səfərli
Nazilə Səfərli-Cəlilova — Azərbaycan şairəsi, AYİ-nın üzvü,
Həyatı
Nazilə Cəfərova (Səfərli) 1979-cu il 25 yanvar Gürcüstan Respublikasının Dmanisi rayonunda anadan olub. Orta məktəbə Bolnisi rayon Kazreti qəsəbəsi 2№-li orta məktəbdə qədəm qoyub. 1993-cü ildə ailəsi ilə Bakı şəhərinə köçmüşüb. Suraxanı rayonunda məskunlaşıb. 9-cu sinfi 270№-li orta məktəbdə davam etdirib. 10-11-ci sinifləri isə Xətai rayonunda 269 saylı orta məktəbdə başa vurub.
Ali məktəbi Rusiyada oxuyub. Vladimir şəhər Aviamexanika institutunun hüqüq fakültəsini bitirib.
Evlidir. 2 oğlu var (Nurlan və Turan).
Yaradıcılığı
Şer yazmağı 13 yaşıda başlamış. İlk şeiri 19 yaşında "Kredo" qəzetində çıxıb. Sonradan uğurlarla artmağa başlayıb. 3 kitabın müəllifidi ("Mən günəşə sən mənə bax", "Səni məndən soruşurlar", "Sazla sevişən mələk"). Məshəti Gəncəvi mükafatında layiq görülüb. "Qarabağ harayı" şer müsabiqəsinin laureatı. Bədii qiraətə görə "Qızıl Mikrofon" Oskar nominasiyasına layiq görülüb."Aşıq Pəri" məclisinin üzvüdü, hal-hazırda el şənliklərinin təşkilatı ilə məşğuldu. "Nazilə" qızlar ansanblının rəhbəridir. Toylarda aparıcılıq edir. Gürcüstanda, Rusiyada, İranda, İsraildə, Türkiyədə, Belarusiyada qastrol səfərlərində olub.
Jikji
Jikji başlığı "Böyük Buddist Kahinlərin Zen Təlimlərinin Antologiyası"na tərcümə edilə bilən Koreya Buddist sənədinin qısaldılmış adıdır. Jikji Simche, "Zen meditasiyası ilə insanın ürəyinə düzgün baxsanız, ürəyin təbiətinin Buddanın ürəyi olduğunu başa düşəcəksiniz" deməkdir.Bu, 1377-ci ildə Qoryeo sülaləsi dövründə çap edilmiş daşınan metal tipli çap olunmuş dünyanın ən qədim kitabıdır. UNESCO, Jikji'nin 2001-ci ilin sentyabrında dünyanın ən qədim metallioid tipi olaraq təsdiqlədi və onu dünya proqramının xatirəsinə daxil etdi. thumb
Jikji 1377-ci ildə Heungdeok məbədində, İohannes Qutenberqin 1452-1455-ci illərdə çap edilmiş məşhur "42 sətirlik İncil"indən 78 il əvvəl nəşr edilmişdir."Jikji"nin böyük hissəsi indi itib və bu gün yalnız sonuncu cild qalıb və Fransa Milli Kitabxanasının Manuscrits Orientaux bölməsində saxlanılır. Fransa milli kitabxanası onun rəqəmsal nüsxəsini onlayn yerləşdirib.
Müəlliflik
Jikji Haejuda Anguk və Şinqvanq məbədlərinin baş keşişi kimi xidmət etmiş Buddist rahib Baegun (1298-1374, Buddist adı Gyeonghan) tərəfindən yazılmışdır və 1372-ci ildə Seonqbulsanda iki cilddə nəşr edilmişdir. Baegun 1374-cü ildə Yeojuda Çviam məbədində vəfat etmişdir.
Məzmunu
Jikji, ardıcıl nəsillər boyu ən hörmətli Buddist rahiblərin analektlərindən çıxarışlar toplusundan ibarətdir. Gyeonghan onu Goryeo sülaləsi (918-1392) dövründə Koreyanın milli dini olan Buddizm tələbələri üçün bələdçi kimi tərtib etmişdir.
Mətn Yaponiyanın Zen Buddizminin sələfi olan Seonun əsaslarını irəli sürür.
Jikji iki cilddən ibarətdir. Heungdeok məbədində çap olunmuş metal çaplı Jikji Fransa Milli Kitabxanasının Manuscrits Orientaux bölməsində saxlanılır və sonuncu cildin birinci səhifəsi (38-ci fəsildə 1-ci kitab) qoparılıb. Chwiamsa məbədində nəşr olunan Jikjinin ağac üzərində oyma çapı tam iki cilddən ibarətdir. Bu, Koreyanın Milli Kitabxanasında, Canqsaqak və Bulqap məbədlərində, həmçinin Koreya Tədqiqatları Akademiyasında saxlanılır.
Çapı
Jikji-nin son səhifəsində onun nəşrinin təfərrüatları qeyd olunub. Burada Jikji-nin Kral U-nun hakimiyyətinin 3-cü ilində (iyul 1377) Cheongjudakı Heungdeok məbədində metal çap ilə nəşr olunduğu göstərilir. “Jikji” əvvəlcə cəmi 307 fəsili özündə birləşdirən iki cilddən ibarət idi, lakin metal çap variantının birinci cildi artıq mövcud deyil.
1377-ci ildə Baequnun tələbələri, keşiş Seoksan və Daldamın hərəkət etdirilə bilən metal çapdan istifadə edərək Jikjinin nəşrinə kömək etdiklərini və keşiş Myodeokun da öz səyləri ilə töhfə verdiyini göstərən bir qeyd mövcuddur.
Hərəkət etdirilə bilən çap olmasına baxmayaraq, Jikji və Johannes Gutenberg çap üçün müxtəlif üsullardan istifadə etmişdirlər. thumb|Daşınan tip Koreyada metal tipli çap edilmiş ilk məlum kitabı, Jikjini çap etmək üçün istifadə olunur.
Günümüzə gəlib çatan metal çapın ölçüləri 24,6 × 17,0 sm-dir. Onun kağızı çox yüngül və ağdır. Bütün mətn çox azca ikiyə qatlanmışdır. Qapağın yenidən hazırlandığı təxmin edilir. Jikji başlığı da orijinaldan sonra hind mürəkkəbi ilə yazılmış kimi görünür. Metal çap ilə hazırlanmış nəşrin sağlam qalmış cildinin üz qabığında Moris Kurant tərəfindən "Qəliblənmiş şriftlə çap edilmiş ən qədim Koreya kitabı, tarixi 1377" yazılmışdır.
Nəşirdə xətlər düz deyil, əyridir. Kağızda çəkilmiş hərflərin mürəkkəbinin rənginin qalınlıq fərqi böyükdür və tez-tez ləkələr meydana gəlimişdir. Hətta bəzi simvollar, məsələn, 'gün' (日) və ya 'bir' (一) tərs yazılmış, digər hərflər isə tam çap olunmamışdır. Simvolların ətrafında bulanıqlıqlar və ləkələr də var.
Fransa Milli Kitabxanası
YUNESKO-nun qeydlərinə görə, Jikji “Kral Qojonqun dövründə 1887-ci ildə Seuldakı Fransa səfirliyinin müvəqqəti işlər vəkili Viktor Emil Mari Cozef Kollin de Plansinin kolleksiyasında olub. Daha sonra kitab 1911-ci ildə Hotel Drouot-da keçirilən hərracda klassik kolleksiyaçı Henri Veverin əlinə keçdi və o, 1950-ci ildə vəfat etdikdən sonra o, Fransa Milli Kitabxanasına bağışlandı və o vaxtdan bəri buradadır. Bu gün metal çap nəşrinin ikinci cildinin yalnız 38 vərəqi qalıb.
1886-cı ilin mayında Koreya və Fransa müdafiə və ticarət müqaviləsi bağladılar və nəticədə 1887-ci ildə Kim Yunsik (1835-1922) və Viktor Emil Mari Cozef Kollin de Plansi (1853) tərəfindən müqavilənin rəsmi ratifikasiyası ilə rəsmi diplomatik münasibətlər bağlandı. – 1924).  Fransada hüquq ixtisası almış və Çin dilini öyrənməyə davam edən Plansi 1877-1883-cü illər arasında Çindəki Fransız Leqasiyasında altı il tərcüməçi işləmişdir. 1888-ci ildə o, Koreyadakı ilk Fransız konsulu kimi Seula getdi. 1891-ci ilə qədər. Koreyada uzun müddətli iqamətgahı ərzində əvvəlcə konsul, sonra isə 1896-1906-cı illərdə tam diplomatik nazir kimi Viktor Kollin de Plansi Koreya keramika və köhnə kitabları topladı.  Seula köçmüş Kulanqa öz rəsmi katibi kimi onları təsnif etməyə icazə verdi.
Plansinin əsərlərini topladığı kanallar dəqiq bilinməsə də, görünür, o, onları ilk növbədə 1900-cü illərin əvvəllərindən toplayıb. Plansinin Koreyada topladığı köhnə kitabların çoxu 1911-ci ildə hərracda Fransa Milli Kitabxanasına getdi, metal çaplı Jikji isə həmin il məşhur Henri Vever (1854-1943) tərəfindən 180 frank qarşılığında alınıb. zərgər taciri və köhnə kitab kolleksiyaçısı, o da öz vəsiyyəti ilə onu Fransa Milli Kitabxanasına bağışladı.
Yenidən kəşf
Metalla çap olunmuş Jikji 1901-ci ildə fransız sinoloq və Koreya alimi Maurice Courant (1865-1935) tərəfindən tərtib edilmiş Hanguk Seoji əlavəsinə daxil edilməsi ilə dünyaya tanındı. 1972-ci ildə "Jikji" Parisdə Fransa Milli Kitabxanasının ev sahibliyi etdiyi "Beynəlxalq Kitab İli"ndə nümayiş etdirildi və ilk dəfə olaraq dünya miqyasında diqqəti cəlb etdi. Kitabı Fransa Milli Kitabxanasında kitabxanaçı işləyən doktor Park Byeongseon “yenidən kəşf edib”. Dr. Park 2011-ci ildə vəfat etdi. Jikji 1377-ci ilin iyulunda Cheongjumok yaxınlığındakı Heungdeok məbədində metal çapdan istifadə edərək çap olundu, bu fakt onun postscriptində qeyd edildi. Onun Cheongju, Uncheondong şəhərindəki Heungdeok məbədində çap olunduğu faktı 1985-ci ildə Cheongju Universiteti Heungdeok məbədinin yerini qazarkən təsdiqləndi. Heungdeok məbədi 1992-ci ilin martında yenidən quruldu. 1992-ci ildə Cheongju Erkən Çap Muzeyi açıldı və bu, çox vaxt apardı. Jikjinin yalnız son cildi Fransa Milli Kitabxanasının Şərq Manuskritləri şöbəsi tərəfindən qorunur. 4 sentyabr 2001-ci ildə Jikji rəsmi olaraq YUNESKO-nun Dünya Yaddaşına əlavə edildi. Jikji Memory of World Mükafatı 2004-cü ildə Jikjinin yaradılmasını xatırlamaq üçün yaradılmışdır.
Mübahisə
Mülkiyyət hüququ mübahisəli olaraq qalmışdı. Fransa Milli Kitabxanası Jikji-nin Fransada qalmalı olduğunu iddia edərkən, Koreyalılar  onun Koreyaya aid olduğunu iddia edirlər. Fransa Milli Kitabxanası bildirir ki, bütün bəşəriyyətin mühüm tarixi əsəri kimi Jikji Fransada qalmalıdır, çünki o, ümumi, ümumdünya irsini təmsil edir və heç bir ölkəyə aid deyil. Bundan əlavə, onlar Kitabxananın malik olduğu nüfuz və resurslara görə Jikjinin Fransada daha yaxşı qorunub nümayiş etdiriləcəyini iddia edirlər. Digər tərəfdən, Koreya təşkilatları onun mənşə ölkəsinə aid olduğunu və Koreya xalqı üçün tarixi əhəmiyyət daşıdığını iddia edirlər. . Fransa Prezidenti Fransua Mitteran, Fransız yüksək sürətli dəmir yolu texnologiyasının Koreyaya ixrac ediləcəyi təqdirdə, Jikji də daxil olmaqla müxtəlif Koreya kitablarının qaytarılması yollarını araşdıracağını vəd etdi. 2011-ci ilin aprel ayından iyun ayına qədər Kyujanggakın (Oegyujanggak) 297 cild dörd ayrı hissədə geri göndərildi və daha sonra Koreya Milli Muzeyində saxlanıldı. Lakin Milli Kitabxananın kitabxanaçılarının etirazı da daxil olmaqla, Fransadakı müxalifətdən sonra Jikji daxil edilmədi.
İstinadlar
1.http://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/memory-of-the-world/register/full-list-of-registered-heritage/registered-heritage-page-1/baegun-hwasang-chorok-buljo-jikji-simche-yojeol-volii-the-second-volume-of-anthology-of-great-buddhist-priests-zen-teachings/
2.http://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2015/10/293_63447.html
3.https://richardpennington.com/2013/09/the-jikji-prize-award-ceremony-in-cheongjuseptember-12-2013/
4.http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20110612000269
Yasən Mehdiyev
Yasən Alim oğlu Mehdiyev (5 iyul 2001, Sarıcalı, Tərtər, Azərbaycan — 21 oktyabr 2020, Füzuli, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Yasən Mehdiyev 5 iyul 2001-ci ildə Tərtərdə anadan olub.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Yasən Mehdiyev Füzuli və Xocavənd döyüşlərində savaşıb. 2 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli rayon istiqamətində düşmən üzərinə hücuma kecərkən həlak olmuşdur. Tərtərdə dəfn edilmişdir..
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Yasən Mehdiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Yasən Mehdiyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Subyektin özünüidarəetmə identifikasiya kodu
Subyektin özünüidarəetmə identifikasiya kodu  — bəzi ölkələrdə (Almaniya, Avstriya, İsveçrə) şəxsi idarəetmə subyektin birmənalı şəkildə müəyyənləşdirmək üçün istifadə olunan rəqəmsal ardıcıllıq.
Regionları müəyyənləşdirmək üçün istifadə olunan digər sistemlər də mövcüddur (poçt indeksi, NUTS).
Almaniya
Almaniyada identifikasiya kodları əsasən statistik məqsədlər üçün istifadə edilir və dövlətin statistik orqanları onları vermək üçün məsuliyyət daşıyırlar.
Strukturası
Almaniyada identifikasiya kodu 8 rəqəmdən ibarətdir. İlk <font style="color:red">İki rəqəmi torpaq, <font style="color:blue">üçüncüsü — inzibati rayon. İnzibati rayonlar olmadığı torpaqlarda üçüncü rəqəm 0 təşkil edir. <font style="color:green">Dördüncü və beşinci rəqəmlər rayonun və ya şəhərin torpaq tətərfdən idarə edilməsinin, <font style="color:purple">altıncı, yeddinci və səkkizinci — yerli hökumətin aktual subyektini özünüidarəetməni göstərir.
Nümunələr
<font style="color:red">08 <font style="color:blue">1 <font style="color:green">11 <font style="color:purple">000  — Ştutqart
Federal torpaqlar
Federativ dövlətlər şimaldan cənuba (1-9), Almaniyanın Federativ Respublikasına (10) və əlifba sırasına (11-16) qoşulma xronoloji qaydada verilir.
Struktura
Avstriyanın identifikasiya kodu 5 rəqəmdən ibarətdir. <font style="color:red">İlk rəqəm federal dövləti (əlifba sırası ilə), <font style="color:blue">ikinci və üçüncü — rayon, <font style="color:green">dördüncü və beşinci — yerli hökumətin aktual subyektini özünüidarəetməni göstərir.
Nümunələr
<font style="color:red">3 <font style="color:blue">25 <font style="color:green">21  — Rappottenştayn
<font style="color:red">9 <font style="color:blue">07 <font style="color:green">01  — Vena, 7. Noybau
İtidişli topulqa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Aralıq dənizyanı ərazilərdə yayılmlşdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 2 metr olan enli, dağınıq çətirli koldur, qışda yarpaqlarını tökür. Yarpaqları ensiz, neştərvari, 4 sm uzunluğunda, tünd yaşıldır. Çiçəkləri ağ, çətirvari çiçək qrupundan toplaşır, diametri 1 sm-ə qədərdir və kütləvi çiçəkləmə dövründə kolu örtür. May ayında çiçəkləyir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda təbii halda rast gəlinir. Bakı Mərkəzi Nəbatət bağına, Mərdəkan dendroloji bağına introduksiya edilmişdir.
İstifadəsi
Bakı və Abşeron yarımadasının park və bağlarında yaşıllıqlarda istifadə edilir. Bəzək bağçılığı üçün perspektivli dekorativ koldur.
Azər Zeynalov (siyasətçi)
Azər Yadulla oğlu Zeynalov — Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədr əvəzi və sədrinin birinci müavini, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin III, IV, V və VI çağırış deputatı.
Həyatı
Azər Zeynalov 1970-ci ildə Naxçıvan MSSR-in Şərur şəhərində doğulmuşdur. 1977–1987-ci illərdə Şərur şəhəri Nəriman Nərimanov adına 1 nömrəli orta məktəbdə, 1987–1992-ci illərdə isə Lipetsk Politexnik İnstitutunda sənaye nəqliyyatı ixtisası üzrə təhsil almışdır. 1992–1993-cü illərdə ordu sıralarında xidmət etmişdir.
Azər Zeynalov 1993-cü ildə Şərur Rayon Xalq Deputatları Məclisi İcraiyyə Komitəsinin Təsərrüfat hesablı sahibkarlığa yardım kommersiya şöbəsində mütəxəssis vəzifəsində, 1994-cü ildə Şərur Rayon İcra Hakimiyyəti aparatının humanitar məsələlər üzrə şöbəsində məsləhətçi, 1995-ci ildə həmin şöbədə baş məsləhətçi, 1996-cı ildən Ərazi hakimiyyəti və idarəetmə orqanları ilə iş üzrə şöbədə məsləhətçi, 1999-cu ildən isə həmin şöbədə böyük referent olaraq çalışmışdır.
Azər Zeynalov 2000-ci ilin dekabr ayından Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Aparatının Dövlət quruculuğu, ərazi idarəetmə orqanları, deputatlarla və daimi komissiyalarla iş üzrə şöbəsində baş referent, 2001-ci ilin yanvar ayından isə iqtisadiyyat şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
Azər Zeynalov 2003-cü ilin dekabr ayından 2005-ci ilin noyabr ayınadək Azərbaycan Dövlət Dəmir Yolları Naxçıvan Hissəsinin rəisi vəzifəsində çalışmışdır.
Ailəlidir, iki övladı var.
Siyasi fəaliyyəti
Azər Zeynalov 6 noyabr 2005-ci il tarixində keçirilən Naxçıvan Ali Məclisinə seçkilərdə 10 saylı Şərur şəhər seçki dairəsindən Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü olaraq deputatlığa namizəd olmuşdur. O, seçkilərdə 1685 səs (65,5%) toplayaraq seçkini birinci tamamlamış və deputat seçilmişdir. Naxçıvan Ali Məclisinin III çağırışının 28 noyabr 2005-ci il tarixli ilk iclasında Ali Məclis sədrinin birinci müavini və İqtisadi siyasət komissiyasının sədri seçilmişdir.
Azər Zeynalov 2010-cu il tarixində keçirilən Naxçıvan Ali Məclisinə seçkilərdə 10 saylı Şərur şəhər seçki dairəsindən Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü olaraq deputatlığa namizəd olmuşdur. O, seçkiləri birinci tamamlamış və deputat seçilmişdir. Naxçıvan Ali Məclisinin IV çağırışının 3 dekabr 2010-cu il tarixli ilk iclasında Ali Məclis sədrinin birinci müavini seçilmişdir.
Azər Zeynalov 2015-ci il tarixində keçirilən Naxçıvan Ali Məclisinə seçkilərdə 10 saylı Şərur şəhər seçki dairəsindən Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü olaraq deputatlığa namizəd olmuşdur. O, seçkiləri birinci tamamlamış və deputat seçilmişdir. Naxçıvan Ali Məclisinin V çağırışının 17 noyabr 2015-ci il tarixli ilk iclasında Ali Məclis sədrinin birinci müavini və İqtisadi siyasət komissiyasının sədri seçilmişdir.
O, 9 fevral 2020-ci il tarixində keçirilən Naxçıvan Ali Məclisinə seçkilərdə 10 saylı Şərur şəhər seçki dairəsi üzrə seçicilərin 3160-nın və ya 91,4 faizinin səsini toplayaraq deputat seçilmişdir. Naxçıvan Ali Məclisinin VI çağırışının 22 fevral 2020-ci il tarixli ilk iclasında Ali Məclis sədrinin birinci müavini və İqtisadi siyasət komissiyasının sədri seçilmişdir.
Naxçıvan Ali Məclisinin 21 dekabr 2022-ci il tarixində qapalı keçirilmiş səkkizinci sessiyasında səhhəti ilə əlaqədər Ali Məclisin sədri Vasif Talıbovun vəzifəsindən istefa verməsi ilə bağlı müraciətə baxılıb, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisi Naxçıvan Muxtar Respublikası Konstitusiyasının 30-cu maddəsini rəhbər tutaraq onun müraciəti qəbul olunub. Sədr vəzifəsindən istefa verməsinə baxmayaraq Vasif Talıbov Ali Məclisin deputatı kimi fəaliyyətinə xitam verilməsi ilə bağlı müraciət etməmişdir. Yeni sədr seçilənədək sədr vəzifəsinin icrası müvəqqəti olaraq sədrin birinci müavini Azər Zeynalova həvalə edilmişdir.
Partiya fəaliyyəti
Azər Zeynalov 2000-ci ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. O, 2004-cü ildən Yeni Azərbaycan Partiyası Naxçıvan Muxtar Respublikası Təşkilatı Siyasi Şurasının və İdarə Heyətinin üzvüdür.
Holoqrafiya
Holoqrafiya lazer şüaları əsasında üç ölçülü görüntünün əldə edilməsinə verilən addır.
Etimologiyası
Bu mövzuda ilk tədqiqatları həyata keçirmiş Dennis Gabor, texnikaya Holoqrafiya adını vermişdir. Holos yunan dilindən tərcümədə bütöv deməkdir. Holoqram, cisimdən gələn dalğanın ümumi məlumatlarını, yəni həm genlik, həm də faz dəyərlərini qeyd edir. İstədiyiniz zaman orijinal səs dalğası bu qeyd mühitindən bərpa olunur.
Tarixçəsi
Gabor, 1948-ci ildə nəşr olunan ilk məqaləsində holoqrafik qeyd prinsiplərini ortaya qoydu. Normal fiziki detektorlar və qeydiyyat mühiti yalnız U2 dalğa intensivliyinə həssas olduğundan tp fazı qeyd oluna bilməz. Cisimdən gələn işıq dalğası özü ilə tezlik və faz baxımından münasib bir referans dalğasına müdaxilə etdiyi zaman yarana bilən dalğanın intensivliyi bu dalğaların intensivliyindən tək-tək asılı deyil, həm də aralarındakı faz fərqinə tabedir. Bu da öz növbəsində holoqrafiyanın mahiyyətini təşkil edir.
Optik linzalar bir neçə əsr əvvəl aşkar edilmiş və optik görüntülərin linzaların köməyi ilə necə istehsal ediləcəyi 1900-cü ildən əvvəl tamamilə həll edilmişdi. Bundan sonra fotoqrafiya texnikası böyük irəliləyiş əldə etdi. Fotoqrafiya və holoqrafiya üsulları arasında çox böyük bir prinsip fərqi var. Fotoqrafiya texnikasında görüntü iki ölçülü paylama kimi qeyd olunur. Hər səhnədə işığın əks olunduğu bir çox nöqtə var. Bu nöqtələrdən çıxan müxtəlif dalğaların yaratdığı tək kompleks dalğa cisim dalğası adlanır. Bu kompleks dalğa fotoqrafiya texnikasında optik linza köməyi ilə çevrilir və radiasiya yayan obyektin görüntüsü alınır. Holoqram texnikasında, obyektin optik olaraq yaradılan görüntüsünü deyil, obyekt dalğasının özü qeyd olunur. Bu qeyd düzgün şəkildə yenidən işıqlandıqda, orijinal obyekt dalğasını yenidən yaratmaq mümkündür.
1947-ci ildə Danis Gobar, bir cisimdən yayılan işığın və ikinci bir əlaqəli şüanın müdaxilə təsirlərinin fotoqrafiya filminə yazılmasını təklif etdi. Belə bir film çox xüsusi bir difraksiya şəbəkəsidir. İşıq şəbəkədən keçəndə diffraqs edir və cismin tamamilə 3 ölçülü görüntüsünü yaradır. Başqa sözlə, müdaxilə effektlərindən istifadə edərək bir cisim şəklinin qeyd edilməsi və şəklin yenidən yaradılması üsuluna holoqrafiya, daxikix sən müdaxilə naxışlarının olduğu filmə isə hologram deyilir.
Holoqramın texnikası
Holoqrafiya normal fotoqrafiya texnikasından bəzi fərqləri ilə seçilir. Hər bir işıq dalğasının üç xassəsi var: dalğa hündürlüyü isə müəyyənləşdirilən şiddəti, dalğaboyu uzunluğu isə tanınan rəngi və istiqaməti. Gümüşü lövhədə çəkilən qara və ağ fotoşəkillərdə işıqdakı intensivlik dəyişiklikləri qeyd edilərkən, rəngli fotoşəkillərdə dalğa boyu dəyişikliklər də qeyd edilə bilər. Hologramda, işığın intensivliyi ilə yanaşı, işıq dalğalarının istiqaməti də qeyd olunur və beləliklə üç ölçülü bir cisimi görə bilməyimiz təmin edilir. Bu, monoxrom hologramlar üçün keçərli olsa da, rəngli hologramlar üçün işığın üç xüsusiyyəti də qeyd olunur.
Üç ölçülü bir görüntü əldə etmək üçün cisimdən (mənbədən) çıxan işığın fotoşəkilini çəkmək lazımdır. Müxtəlif zirvələri və çökəklikləri əmələ gətirən hərəkətli işıq dalğaları bir anlıq dondurulub fotoşəkili çəkilə bilinsə, cismin işığı əks etdirən üç ölçülü xüsusiyyətlərinə sahib olan dalğa nümunəsi yenidən qurula bilər. Bu nöqtədən hərəkət edərək, cisimdən əks olunan lazer dalğalarından üç ölçülü bir görüntü əldə etmək üçün mənbədən yayılan işığın fotoşəkilini çəkmək lazımdır. Müxtəlif zirvələri və çökəklikləri əmələ gətirən işığın hərəkət edən dalğaları bir anlıq dondurulub şəkilləri çəkilə bilinərsə, işığı əks etdirən cismin 3 ölçülü xüsusiyyətlərini daşıyan dalğa nümunəsi yenidən qurula bilər. Bu nöqtədən hərəkət edərək lazer dalğalarının amplitüdləri və fazaları qeyd olunaraq hologram əldə edilə bilər. Bununla birlikdə, hologram əldə etmək üçün davamlı dalğa lazeri, impulslu lazer və ya yaqut impulslu lazer kimi bir lazer mənbəyi, xüsusi bir holoqrafik film və cismi hərəkətsiz saxlayacaq bir mexanizm tələb olunur. Belə bir mexanizm və lazer mənbəyi təmin etmək asan bir iş deyil. Bu mexanizm olmadan, evdə hologram almaq mümkün deyil. Difraksiyanın amplitüdlərini və fazalarını qeyd edərək, hologram əldə etmək olar.
Hologramda yaradılacaq obyekt tək rəngli bir işıq ilə işıqlandırılır və cisimdən səpələnəcək işıq və mənbədən gələn işıq fotoqrafiya lövhəsinə göndərilir. Lazer işıq mənbəyi kimi istifadə olunmalıdır. Səpələnən və mənbədən gələn işığın müdaxiləsi, filmdə mürəkkəb bir nümunənin əmələ gəlməsinə və qeyd olunmasına səbəb olur. Şəkildə bir forma yaratmaq üçün yalnız işlənmiş filmə göndərilir. Lövhədə iki şəkil meydana gəlir, film tərəfində - mənbəyə daha yaxın bir hissədə virtual və arxa tərəfdə həqiqi bir şəkil meydana gəlir. Holoqram yaratmaq üçün iki problemi həll etmək lazımdır. Əvvəla, istifadə etdiyimiz işıq, cismin ölçülərindən və filmə olan məsafədən daha uzun məsafələrdə faza uyğun olmalıdır. Bu səbəbdən adi işıq mənbələri bu tələbi qarşılamır. Buna görə də hologramlar hazırlamaq üçün lazer işığından istifadə edilməlidir. İkincisi, mexaniki dayanıqlıq çox yaxşı olmalıdır. Mənbə obyektinin və ya qeydinin ən kiçik hərəkəti dalğa uzunluğunun dörddə biri qədər olsa belə, müdaxilə modelini bulandıracaq və aydın görüntülərin əmələ gəlməsinin qarşısını alacaqdır. Bu maneələr aşılmaz deyil və bu gün holoqrafiya hələ də elmi tədqiqatlarda, əyləncə və bir çox texnoloji sahələrdə istifadə olunur.
Holoqrafiyanın istifadə sahələri
Holoqramın istifadə sahələri, üç ölçülü şəkillərin məftunedici gözəlliyindən çox daha yüksək səviyyələrə çatmışdır. Holoqrafiya ilə kifayət qədər əhatəli bir məlumat saxlama sistemi yaratmaq mümkündür. Çap olunmuş səhifənin hər nöqtəsindən əks olunan işıq holoqramın hər nöqtəsinə çatdığından, bir neçə dalğa uzunluğundan daha böyük bir film çərçivəsinin hər bölgəsi daha az detallı olsa da bütün bir səhifəni yenidən yarada bilər. Həmçinin, bir-birini izləyən səhifələrin ardıcıl holoqramları qalın bir fotoqrafiya filmi qatında həyata keçirdilə bilər. Hər səhifənin ekspozisiya prosesi bir az fərqli bir bucaqla yönəldilmiş bir bələdçi şüasının üstünə edildikdə, əldə edilmiş holoqramı müəyyən bir bucaq ilə işıqlandıraraq uyğun bir nöqtədən yalnız istədiyiniz səhifə görünə bilər. Bir incəsənət muzeyindəki bütün rəsmlər ardıcıllıqla və həqiqətən kiçik bir məkanda yüksək dəqiqliklə qeyd edilə bilər.
Başqa bir istifadə sahəsi isə eyni cismin eyni filmdə ardıcıl olaraq iki dəfə iki ayrı holoqramının edilməsidir. Holoqramların çəkildiyi anlar arasında cism bir qədər tərpənirsə, iki görüntü bir-birinə müdaxilə edir (sabun köpüyünün iki səthindən əks olunan işıq kimi). Holoqramın yaradılması zamanı formalaşdırılan müdaxilə və qarışıq salınmaması tələb olunan müdaxilə nümunəsi, hərəkətin başqa bir şəkildə görünməyən təfərrüatlarını ortaya qoyur, eyni şəkildə, havadakı sıxlıq dəyişiklikləri də, eyni holoqramın üstünə havanın iki ardıcıl görüntüsünün formalaşdırdığı müdaxilə qeyd edildikdə, gözlə görünən vəziyyətə gəlir. Bu üsul sayəsində bir şamın qızdırdığı hava və ya bir təyyarədən buraxılmış şok dalğası üzərində tədqiqatlar həyata keçirilə bilər. Yenidən yönləndirmə bildirişi müdaxilə və difraksiya skripka obrazında rol oynayır və bu xətlər titrəyən simlərin hərəkətini göstərir və iki ayrı holoqrafik təsvirin müdaxiləsi ilə əmələ gəlir.
Mars (şirkət)
Mars — uzun müddət saxlanıla bilən qida məhsulları istehsal edən Amerika şirkətidir. Daha çox şokolad batonları ilə məşhurdur, həmçinin ev heyvanları üçün yem, saqqız, içki, fast food, konservləşdirilmiş souslar istehsal edir. Əsas ticarət nişanları Mars, Snickers, Milky Way, Twix, Bounty, M&M's, Pedigree, Uncle Ben'sdir və korporasiya həmçinin alınmış Wrigley şirkətinin bir sıra ticarət nişanlarına da malikdir. Qərargahı — Makleyn şəhərində yerləşir (Virciniya). 2021-ci il üçün dünyanın ən böyük qənnadı şirkətidir.
Tarixi
Şirkət 1911-ci ildə Franklin Klarens Mars tərəfindən Vaşinqtonun Takoma şəhərində Mar-O-Bar Company adı ilə təsis edilib. 1920-ci ildə şirkət Minneapolisə (Minnesota) köçdü, burada Snickers (əvvəl şokolad qlazuru olmadan) və Milky Way batonları hazırlanır. 1924-cü ilə qədər satış 700.000 dollara çatmışdı. 1926-cı ildə Frank Mars şirkətin adını Mars Candies (sonralar Mars Incorporated) adlandırdı və 1928-ci ildə Çikaqonun ətrafında yeni bir fabrik tikdi. Böyük depressiya illərində şirkətin satışları dörd dəfə artdı, Mars Almond (badamlı baton), 3 Musketeers, Snickers (qlazurlu) kimi yeni məhsullar meydana çıxdı.
Bu arada, Frank Marsın şirkəti də 1943-cü ildən müxtəlif qablaşdırmalarda düyü istehsal etməyə, xüsusilə, Böyük Britaniyada hazırlanmış qaynadılmış düyü texnologiyasını ABŞ-də tətbiq etməklə inkişafını davam etdirirdi. İlk illərdə düyü istehsalı əsasən ABŞ ordusunun təchizatına yönəlmişdi. 1952-ci il üçün Uncle Ben düyüsü Amerika bazarında lider oldu. 1958-ci ildə Mars Nyu-Cersi ştatının Hekettstaun şəhərində yeni zavod, 1960-cı illərin əvvəllərində isə Niderlandda zavod tikdi. 1967-ci ildə ata və oğulun şirkətləri (Forrest Edward Mars, Jr.) rəhbərliyi altında birləşdilər.
Avropa, Cənubi Amerika və Avstraliyada müəssisələri ilə, artıq dünyada it yemi istehsalı üzrə aparıcı mövqe tutan Mars 1968-ci ildə digər böyük it yemi istehsalçısı olan Kal Kan Foods, Inc.-i almaqla ABŞ bazarındakı mövqeyini gücləndirdi. Böyük Britaniya şirkətin fəaliyyətində mühüm yer tuturdu, burada 1960-cı illərdə bu məsələdə beynəlxalq nüfuzlu mənbəyə çevrilən "Waltham Centre for Pet Nutrition" adlı heyvan yeminin istehsalı mərkəzi açıldı. Həmçinin 1969-cu ildə Böyük Britaniyada satış avtomatları hazırlayan və 1980-ci illərin sonunda bu sənayedə dünya lideri olan Mars Electronics International törəmə şirkəti yaradıldı. 1967-ci ildə Mars Avstraliyanın Masterfoods şirkətini ələ keçirdi; o vaxtdan bəri Marsın bir çox milli bölmələri Masterfoods adı altında birləşdi (1991–1996-cı illərdə ABŞ, Avstraliya, Rusiya). Daha sonra Pedigree və Royal Canin-in ev heyvanları üçün qida istehsalında aktivlərini birləşdirən Masterfoods-Pedigree bölməsi yaradıldı.
1973-cü ildə Forrest Marsın iki böyük oğlu Forrest kiçik və Con şirkətin rəhbəri oldu, on ildən sonra bacıları Ceki də onlara qoşuldu. Bu vaxta qədər Mars Inc., əsas rəqibi Hershey Foods Corp.-u qabaqlayaraq ABŞ qənnadı bazarında inamla birinci yeri tuturdu. Onilliyin sonuna kimi onlar aralarındakı fərq bazar payının 14%-nə çatmışdı. 1979-cu ildə Mars Osakada nümayəndəliyini açaraq Yaponiyada fəaliyyətə başladı. 1980-ci illərdə şirkətin məhsul çeşidi Bounty, Combos, Holidays M&M's, Kudos, Starburst, Skittles и Twix brendləri ilə genişləndi. 1986-cı ildə Mars Dove International-ı alaraq dondurma bazarına çıxdı; Çikaqoda yerləşən bu şirkət 1956-cı ildə (Leo Stefanos) tərəfindən təsis edilib və 1988-ci ildə onun fəaliyyəti Avropaya genişləndirilir, 3 Musketeers, Milky Way və Snickers-in dondurma versiyaları ortaya çıxdı. 1988-ci ildə Hershey Foods, Cadbury Schweppes-in ABŞ bölməsini satın alaraq Mars Inc.-i birinci yerdən kənarlaşdırdı, lakin artıq 1991-ci ildə M&M's fıstıq yağı, Dove tünd şokolad batonları, nanə və badam M&M's kimi yeni məhsulları ilə Mars yenidən liderliyini geri qaytardı.
2008-ci ilin aprel ayının sonunda Mars Wrigley şirkətini almaq üçün razılığa gəldiyini açıqladı. Müqavilə 23 milyard dollar dəyərində qiymətləndirilir və birləşmiş şirkətin illik satışlarının təxminən 27 milyard dollar olacağı gözlənilir.
Fəaliyyəti
2006-cı ildə şirkətin ümumi satışları 20 milyard dollardan çox olub (2005-ci ildə — 18 milyard dollardan çox).
NGC 5246
NGC 5246, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Balkan yarımadası gölləri
Balkan yarımadası gölləri — Balkanlardakı göllər qismən tektonik və qismən də əhəng daşı aşınmasına bağlı olaraq yaranmışdır. Şimaldakı İşkodra gölü Balkanların ən böyük gölü olmaqla birlikdə Ohrid gölü də Balkanların ən dərin gölüdür. Prespa gölü isə Makedoniya Yunanıstan və Albaniya sərhədləri daxilindədir. Digər bir tərəfdən Balkanların şimal və şimal şərqində Kiçik Alp gölləri də mövcuddur.
Ohrid gölü
Ohrid Gölünün çox yaşı vardır. 2-3 milyon il bundan əvvəl tektonik hadisələr nəticəsində meydana gəlmişdir. Bu qədər yaşı olması və ətrafındakı təpə dağlar tərəfindən çevrələnməsi gölün bitki və heyvan aləminin müxtəlifliyinə gətirib çıxarıb. Ohrid Gölündə yaşayan 17 balıq növündən 10-u endemikdir. Ohrid Gölünün hövzəsi 3 ölkənin ərazində:Albaniya, Makedoniya, və Yunanıstan yerləşir.1980-ci ildə Ohrid Gölünün Makedoniya ərazisindəki hissəsi UNESCO-nun mədəni və təbii irs siyahısına daxil edilib. Gölün sahil xəttinin uzunluğu 87,5 km uzunluğunda olub sahəsi 358 km²-dir. Gölün ortalama dərinliyi 164 metr olub ən dərin yeri 289 m-dir. Ohrid Gölü hövzəsi hündür dağlar, Böyük və Kiçik Prespa Göllərini də əhatə edir. Bununla da ümumi sahəsi 3,921 km²-ə yaxındır. Makedoniya hissəsində Sateska və Koselska çayları gölün əsas su mənbələrini təşkil edir. Albaniya hissəsində isə Pogradec və Verdova çayları da gölün əsas mənbələrindəndir. Digər mənbələri isə gölün cənub hissəsindən gəlib gölə tökülən St. Naum, Drilon və Tushemist çaylarıdır. Prespa gölündə yer alan sular hər 11 ildə bir yenilənməkdədir. Struqa yaxınlarında Ohrid Gölündən axan sular Qara Drim Gölünə tökülür və göl öncə İşkodra daha sonra isə Adriatik dənizinə suyunu tökür.
Flora və Faunası
Ohrid gölü dünyanın ən geniş bioloji müxtəlifliyə sahib göllərindən biri hesab olunur. Göldə vaxtilə böyük bir bataqlıq ərazisi var idi, lakin torpaqların şəhər və kənd təsərrüfatı torpaqlarına çevrilməsi səbəbindən çox hissəsi itirilib. Hazırda qalan bataqlıq Ohrid şəhəri yaxınlığındakı Studenchishte bataqlığıdır. Bataqlıq ərazi müxtəlif bitki və heyvan növləri üçün mühüm yaşayış yeridir. Göl mikroorqanizmlərdən tutmuş iri heyvanlara qədər dünyanın çox sayda endemik heyvan növlərinə ev sahibliyi edir. Beləki planariyalılar, süngərlər, molyuskalar, xərçəngkimilər və süngərlər arasında böyük endemizm müşahidə olunur. Göldə 68 şirin su ilbizi növü var. Göldə tapılan balıq növlərinə siprinidlər, Ohrid alabalığı və belvika daxildir. Bataqlıq bir neçə su quşunun, o cümlədən qara ördək, Dalmatian qutanı, xallı qartallar və qu quşları üçün vacib yaşayış yeridir. .
Sambek yüksəkliyi şöhrət memorialı
Sambek yüksəkliyi şöhrət memorialı — Rostov vilayəti Neklinnovski rayonu Sambek qəsəbəsindən bir qədər aralıda yerləşən memorial abidə kompleksi. Kompleks 130 və 416 atıcı diviziyalarının Taqanroqun alınmasındakı xidmətlərinə görə qoyulmuşdur. Bu diviziyalar fəxri "Taqanroq diviziyası" adın layiq görülmüşlər.
Abidə
Abidə kompleksinin müəllifi bakılı heykəltaraş Elcan Seyfulla oğlu Şamilov və rostovlu V. İ. və İ. V. Qriqor.
Abidə kəndin ətrafında ən hündür nöqtədə, vaxtı mövcid olan səngərlərin yerində, pulemyotların yerləşdirildiyi ərazidə ucaldılmışdır.
Abidə iki beton lövhədən ibarətdir. Mərkəzdə ayrılmış abidə iki hissədən ibarətdir. Bu isə Taqanroqun azad olunmasında iştirak etmiş iki atıcı diviziyanı tərənnüm edir. Bu abidə bütün Rostov vilayəti ərazisində ən böyük memorial abidədir.
Tarix
Abidə 7 may 1980-ci ildə Azərbaycan SSR MK baş katibi Heydər Əliyev başda olmaqla Azərbaycandan gəlmiş nümayəndə heyətinin iştirakı ilə açılmışdır.
"Sambek yüksəkliyi" hərbi-tarixi muzey kompleksi
2014-cü ildə "Sambek yüksəkliyi" hərbi-tarixi muzey kompleksinin tikintisi planlaşdırılır. Muzey Taqanroq şəhəri yaxınlığında Sambek kəndi ətrafında 5 min ha ərazini əhatə etməlidir.
6 may 2015-ci ildə muzey kompleksinin ilk təməl daşının qoyulması planlaşdırılırdı. Axtarış qrupunun rəhbəri İqor Tretyakov 2015-ci ilin aprelində 59 alman 78 mm-lik mərmilər aşkarlanmışdır. Bu mərmilər səbəbindən təntənəli təməlqoyma mərasimi müəyyən müddətə təxirə salınmışdır.
30 avqust 2015-ci ildə Taqanroqun azad edilməsinin il dönəmində tikiləcək müzeyin yerindı muzey daşının açılışı olmuşdur
Muzey kompıeksinin eksponatlarla təmin edilməsi Taqanroq muzey-qoruğuna həvalə edilmişdir. 2015-ci ildə gələcək "Sambek yüksəkliyi" muzeyinin inşası üçün xeyriyyə fondu yaradılmışdır.
Bruno Rodriqes
Bruno Rodriqes — Argentinalı iqlim fəalıdır. Argentinada "Gələcək üçün cümə günləri" hərəkatının lideridir.
Tom Odell
Tomas Piter Odell — ingilis müğənnisi.
Həyatı
Tom Odell 24 noyabr 1990-cı ildə İngiltərədə doğulub. Atası pilot, anası isə ibtidai məktəb müəlliməsi. Böyük bacısı da var. Uşaqlığının bir qismini ailəsi ilə Yeni Zelandiyanın Oklend şəhərində keçirib.
Karyerası
Tom 2012-ci ildə "Songs from Another Love" adlı debüt mini albomunu buraxır. 2013-cü ilin əvvəlində "BRITs Critics' Choice Award" mükafatını qazanır. Odellin debüt studiya albomu olan "Long Way Down" 2013-cü ildə işıq üzü görür. Üç il sonra onun ikinci "Wrong Crowd" adlı albomu çıxır. Daha iki il sonra 2018-ci ildə üçüncü studiya albomu "Jubilee Road" dinləyicilərə təqdim olunur. Dördüncü albomu olan "Monsters" 2021-ci ildə, beşinci "Best Day Of My Life" albomu isə 2022-ci ildə buraxılır.
I Joze (Portuqaliya kralı)
I Jozef və ya İslahatçı Jozef  — Braqanza sülaləsinə mənsub beşinci Portuqaliya kralı.
Narab (Sərab)
Narab - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 175 nəfər yaşayır (35 ailə).
Billiard topulqası
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Amerika, Şimali Avropa və Asiyanın ərazisində yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Yarpaqların rəngi zəngin palitraya malikdir: zərif yaşıldan gümüşüyə, payız dövründə isə sarı çalarlardan bənövşəyi və al qırmızıyadək dəyişir. Təbii formaları topulqaya şar, kaskad və ya piramida, sallaq və ya sürünən görünüş verir. Topulqanın çiçəkləri xırda və gözəldir. Onlar çoxsaylı süpürgəvari, qalxanvari, sünbülvari və ya piramidal çiçək qrupları ilə açılır.
Ekologiyası
Çöl və dağ bitkisi hesab edilir. Qış şəraitinə, tüstüyə, qaza davamlıdır.
Azərbaycanda yayılması
Mədəni şəraitdə becərilir.
İstifadəsi
Hazırda onu qoruqlarda və ya bağ sahələrində görmək olar. Topulqa istənilən bağın bəzəyi hesab edilir. Çiçək qrupları kolu çəhrayı və qırmızı çiçəklərlə bəzəyir.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Hərbi Baytar İdarəsi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Hərbi Baytar İdarəsi — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə qoşun hissələrində istifadə olunan atlar və qoşqu heyvanlarının bəslənilməsi, mühafizəsi, müalicəsi və bundan ötrü müəyyən edilmiş xidmətlərin icrasını təşkil edən orqan.
Yaradılması
Müstəqil struktur kimi 1919-cu ilin əvvəlində fəaliyyətə başladığı güman edilir. Hərbi-baytar idarəsi qoşun hissələrində baytar xidməti göstərirdi. Bu xidmətdən əsasən, süvari və topçu hissələrində, həmçinin piyada və təchizat bölmələrində istifadə olunurdu.
Fəaliyyəti
1919-cu ilin martından başlayaraq hərbi baytar idarəsinin rəhbərliyi ilə nalbəndlər hazırlayan 4 təlim dəmirçixanası açılmışdı. Həmin dəmirçixanalar 1-ci Tatar süvari alayında, 2-ci Qarabağ süvari alayında, 1-ci topçu briqadasında və nəhayət, 2-ci dağ topçu divizionunda fəaliyyətə başlamışdılar. Bunlardan başqa, hərbi-baytar idarəsinin tabeliyində baytar xəstəxanası da fəaliyyət göstərirdi. Hərbi-baytar idarəsinə baytar həkimləri Yermonski və Kvitaşvili rəhbərlik etmişlər.
Ləğvi
1920-ci il martın 15-də hərbi nazirliyin digər təminat və təchizat strukturları kimi hərbi-baytar idarəsi də Azərbaycan ordusunun təchizat rəisinin tabeçiliyinə verildi.
Butanol-1
Butanol-1 – (n-butanol, n-butil spirti) C4H9OH – biratomlu spirtlərin nümayəndəsidir.
Fiziki xassələri
Rəngsiz, özlü, sivuş yağının xarakter iyini verən mayedir. Üzvi həlledicilərlə qarışır. Metanol, etanoldan və propanoldan fərqli olaraq suda nisbətən həll olur – 100 q suda 7,6 q butanol. Su ilə 55,5% (kütlə) butanol 92,4oC-də qaynayan azeotrop qarışıq əmələ gətirir..
Istehsalı
Sənayedə butanol aşağıdakı üsullarla alınır:
Tarixi arayış
Butanolun istehsalına XX əsrin 10-cu illərində Clostridium acetobutylicum bakteiyasının iştirakı ilə başlanılmışdır. Istehsal üçün xammal kimi şəkər qamışı, şəkər çuğunduru, qarğıdalı, buğda, manioka (tropik bitki), sonralar isə sellülozadan istifadə olunmuşdur. 50-ci illərdən neftin qiyməti düşdükdən sonra neft məhsullarından alınmağa başlandı. Amerikada hər gün 1,39 mlrd litr butanol istehsal olunur.
Təmizlənməsi və qurudulması
Laboratoriyada butanolun bir necə təmizlənmə üsulu var:
Tətbiqi
Butanolu tətbiq edirlər:
Avtomobil yanacaqları kimi tətbiqi
Ənənəvi yanacaqlara qarışdırmaq olar, lakin məcburi deyil. Butanolun enerjisi benzinin enerjisinə yaxındır.Butanol yanacaq elementi olan hidrogenin istehsalında xammal kimi  istifadə  olunur. 2007- ci ildə Böyük Britaniyada biobutanolun benzinə əlavə kimi satışına başlanıldı.
Təhlükəsizliyi
Butanolun zəhərliliyi o qədər  çox  deyil ( LD50 = 2290-4360mq/kq təşkil  edir). Ancaq aşağı spirtlərdən yüksəkdir. Daxilə qəbul olunmasının effekti etanolun qəbul olunması ilə eynidir. Butanol az miqdarda müxtəlif alkoqollu içkilərin tərkibində var. Bəzən texniki  mayelərdən  alınan  butanol  suraqat  alkoqollu  içkilər kimi istifadə olunur. Havada qatılığı 0,01% olduqda orqanizmə təsir etmir, lakin qatılıq 0,02% olduqda gözün buynuz qişasının iltihabına səbəb olur. Havada buraxıla bilən qatılıq həddi (BQH) 1,7-12%
Nizrol
Nizrol  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Le-Meye-de-Montan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vişi.
INSEE kodu — 03201.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 330 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 198 nəfərdən (15—64 yaş) 325 nəfəri iqtisadi cəhətdən, 149 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 75,3 %, 1999-cu ildə 69,6%). 325 fəal şəxsdən 289 nəfəri (156 kişi və 133 qadın), 36 nəfəri işsiz (11 kişi və 25 qadın) idi. Aktiv olmayan 129 nəfər arasında 31 nəfər şagird və ya tələbə, 61 nəfər təqaüdçü, 37 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Nərmiq (Molla Yaqub dehistanı)
Nərmiq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Məryəmnoxuduyarpaq topulqa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nərmiq (Molla Yaqub dehistanı)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 394 nəfər yaşayır (82 ailə).
Məryəmnoxuduyarpaq topulqa
Təbii yayılması
Cənub və Qərbi Sibirdə, Qazaxıstanda, Mərkəzi Avropada yayılmşdır.