cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ziyadxan Əliyev (sənətşünas)
Fəaliyyəti
Sənətşünaslıq fəaliyyətinə 1980-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyində başlayan Z.Əliyev, əvvəlcə elmi işçi, sonra isə “Qərbi Avropa və rus incəsənəti” elmi şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb. Burada 1993-cü ilə qədər davam edən fəaliyyəti dövründə dünya və milli təsviri sənətimizin öyrənilməsi, təbliği sahəsində səmərəli fəaliyyət göstərib. Həmin illərdə onun tədqiqatları sayəsində indiyə kimi elmə naməlum qalmış fransız barbizonçusu Jül Düprenin, rus impressionisti Konstantin Korovinin, holland rəssamı Frans Xalsın, flamand rəssamı Piter Klassın, məşhur Azərbaycan rəssamı usta Qənbər Qarabağinin və görkəmli memar Zivərbəy Əhmədbəyovun rəngkarlıq və qrafik əsərlərinin dəqiq atribusiya nəticəsində müəllifliyi müəyyən olunub.
Ədəbi fəaliyyəti
Ziyadxan Əliyev Azərbaycan təsviri sənətin müxtəlif sahələrinə aid çoxsaylı elmi və publisistik məqalələrin müəllifidir. Tələbə illərində “Qobustan” jurnalında “Şamaxının qədim abidələri” adlı ilk məqaləsini çap etdirməklə sənətşünaslıq elminə qədəm qoyub. Alimin yüzdən çox elmi məqaləsi həm Azərbaycanda, həm də xarici dövlətlərin nüfuzlu jurnallarında dərc olunub.
Ziyadxan Əliyevin Xalq rəssamı Səttar Bəhlulzadəyə həsr olunmuş “Sənətin Məcnunu” kitabı xüsusi diqqətə layiqdir. Səttar Bəhlulzadə yaradıcılığının öyrənilməsinə ömrünün 30 ilini həsr edən sənətşünasın yazdığı bu kitab alimlər tərəfindən təqdirəlayiq tədqiqat əsəri kimi dəyərləndirilir.
Ziyadxan Əliyevin bir alim kimi gənc sənətşünasların yetişməsində müstəsna xidmətlərə malikdir. O, elmi-pedaqoji fəaliyyətini davam etdirir. Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində, Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində İncəsənət tarixi fənnindən dərs deyən Ziyadxan Əliyev hazırda Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında çalışır. O, müxtəlif elmi-nəzəri konfransların iştirakçısı və məruzəçisi olub, ölkəmizin sərhədlərindən çox-çox uzaqlarda təşkil olunan rəssamlıq sərgilərinin təşkilində yaxından iştirak edib.
Azərbaycan təsviri sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə Ziyadxan Əliyev 2006-cı ildə “Əməkdar incəsənət xadimi” fəxri adı ilə təltif olunub.
Sıfır-gün (informatika)
Sıfır-gün (həmçinin Sıfır-saat və ya 0-gün kimi tanınır) açığı əvvəlcədən aşkara çıxarılmamış  gizli kompüter proqramı açığıdır və xakerlər tərəfindən, məlumat, kompüter və ya şəbəkəyə mənfi təsir üçün istifadə olunur. Bu qüsur məlum olan kimi proqram müəllifinin onun mənfi məqsədlər üçün istifadə olunmasının qarşısını almaq üçün sıfır günü mövcuddur.
Xakerlər hücumlarında sıfır-gün açığını ictimayyətə açıqlandığı gün və ya ondan əvvəlki gün istifadə edirlər. Bu hücumlar çox təhlükəlidir.
“Sıfır-gün” termini ilkin olaraq yeni proqram təminatının ictimaiyyətə təqdim edilməsindən sonrakı günlərin sayını nəzərdə tuturdu, buna görə də “sıfır gün proqramı” buraxılışdan əvvəl tərtibatçının kompüterinə sındırılaraq əldə edilmişdir. Nəhayət, bu termin bu sındırmağa icazə verən zəifliklərə və satıcının onları düzəltməli olduğu günlərin sayına tətbiq olundu. Təchizatçılar zəiflik barədə məlumat əldə etdikdən sonra adətən zəiflikləri aradan qaldıracaq və ya onu azaltmaq üçün həll yollarını məsləhət görəcəklər.
Adın mənşəyi
Sıfır-gün adının iki əsas mənşəyi mövcuddur. Proqram təminatında zəiflik tapıldığı zaman onu mənfi məqsədlə istifadə etmək üçün bir neçə gün tələb olunur, eyni zamanda antivirus satıcıları tərəfindən bu boşluğu qaldırmaq üçün həllər axtarılır. Xakerlər proqram təminatındakı zəifliklə tanış olduqdan sonra həmin boşluğu öz xeyrinə dəyişməyə çalışır və zaman onların xeyrinə işləyir yəni getdikcə problemin aradan qaldırılma ehtimalı azalmağa başlayır.
Zəifliyin aşkarlanması
Hazırda bir çox virus müəllifləri öz səylərini proqram təminatında naməlum boşluqların aşkarlanmasına yönəldirlər. Bu, zəifliklərdən istifadənin yüksək səmərəliliyi ilə bağlıdır ki, bu da öz növbəsində iki faktla əlaqələndirilir — həssas proqram təminatının yüksək yayılması (bu, adətən hücuma məruz qalan proqramdır) və zəifliyin aşkarlanması arasında müəyyən vaxt intervalı. Proqram şirkəti və səhvlərin düzəldilməsi üçün müvafiq yeniləmələr buraxılmalıdır.
Virus müəllifləri zəiflikləri aşkar etmək üçün müxtəlif üsullardan istifadə edirlər, məsələn:
Zəiflik pəncərəsi
Sıfır-gün hücumlarının baş verməsinin səbəbi təhlükə yarandıqdan sonra təhlükəsizlik tədbirlərinin həyata keçrilməsinə qədər zəiflik pəncərəsinin mövcud olmasıdır.
Viruslar troyanlar və başqa sıfır-gün hücumlarda zəiflik pəncərəsi üçün bir sıra iş qrafiki var. Yeni təhlükənin buraxılması, təhlükənin üzə çıxarılması və öyrənilməsi, yeni həll mexanizminin formalaşdırılması, təhlükəni üzə çıxaran proqram təminatının buraxılması, həmin proqram təminatının istifadəçilərə aid sistemlərdə quraşdırılması və virus bazasının yenilənməsi.
Bu proses saatlarla və hətta həftələrlə davam edə bilər. Bir hesabata  görə 2006-cı ildə zəiflik pəncərəsi 28 gün davam etmişdir.
Müdafiə
Səhvən təqdim olunmuşdur ki, hər hansi yeni kodun virus olub-olmadığını müəyyənləşdirmək mümkün deyil və belə bir yanaşma problemin həll olunma ehtimlanı azaldır. Amma bəzi situasiyalarda proqramın zərərli olub olmadığına görə kateqoriyalara bölmək zərurəti olmur. O yetərlidir ki çox az proqram təhlükəsiz taninsin və eyni zamanda həm təhlükəli həmdə təhlükəsiz proqramlar silinsin. Sonar texnologiyası təhlükəsiz proqram təminatını müəyyənləşdirmək üçün xüsusi alqoritm istifadə edir. Yeni quraşdlrılan proqram bu kriteriyaları ödəmirsə o təhlükəli virus hesab olunur.
Qurdlar
Sıfır-gün qurdlar hücum zamanı kompüter mütəxəssisləri tərəfindən bilinmədiyindən üstünlüyə malik olur. Yaxin tarix sifir-gün qurdlarin artığını göstərir. Yaxşı dizayn olunmuş qurdlar dəqiqələr (hətta saniyələr) içində yayıla və İnternet global şəbəkəsinə dağıdıcı zədələr verə bilər.
Etika
Sıfır-gün açığına aid  məlumatların istifadəsinə və toplanmasına  dair fərqli ideologiyalar mövcuddur. Bir çox antivirus satıcılar zəifliklərin xarakterini daha yaxşı başa düşmək və onlarin fiziki şəxslər, kompüter qurdlar və viruslar tərəfindən  istismarını  anlamaq üçün sıfır-gün zəiflikləri üzrə tədqiqat həyata keçirir. Alternativ olaraq, bəzi satıcılar tədqiqat potensialının çoxaltmaq üçün bəzi proqram açığlarını alır. Belə bir proqram nümunəsi TippingPoint-dir. Bu proqram açığlarının alınması ve satışı  dünyanın əksər yerlərində qanunsuz deyil baxmayaraq ki, açıqlanması üsulu üzərində bir çox mubahisə var.
Ən formal proqramları Rain Forest puppy açıqlama və ya təhlükəsizlik zəifliyi Hesabatı və cavabı üçün OIS Təlimatları qaydalarini izləyir. Ümumiyyətlə bu qaydalar satıcılara bildirmədən  zəifliklərin ictimayi açıqlanması və adekvat vaxt dəmədən bir patch istehsal olmasi  qadağandir.
Viruslar
Sıfır-gün virusları əvvəlcədən bilinən amma hələdə qarşısı alna bilinməyən zərərli proqramlardır digər sözlə onlara uyğun antiviruslar yazılmamışdır.
Adətən antivirus proqram təminati zərərli proqram təminatini müəyyənləşdirmək üçün elektron imzalardan istifadə edir. Bu metod effektiv ola biler amma əgər əvvəlcədən əldə olunmuş nümunələr  yoxdursa və istifadeçilərə göndərilməmişdirsə həmin zərəli proqramlardan qorunmaq qeyri mümkün hala gəlir. Məhz buna görə bu həll metodu sıfır-gün hücumlarına qarşı effektiv deyil Müasir antivirus proqram təminati hələdə elektron imzalardan istifade edir amma eyni zamanda başqa növ analizlərdən də istifadə edir.
Kod analiz
Kod analizdə faylın maşın kodu analiz olunur ki, nə isə şübhəli görsənirmi yoxsa yox? Adətən zərərli proqram təminati özünəməxsus xarakteristik davranışı var və adını çəkdiyimiz metod bunu müəyyənləşdirməyə çalışır.
Yararli olmasina baxmayaraq bəzi məhdudiyyətlər mövcuddur. Kodun hansı hissəsinde təhlükə mövcud olduğunun müəyyənləşdirmək elədə asan deyil. Başqa bir məhdudiyyət vaxtın və imkanların məhdudiyyətli olmasıdır. Həmişə daha çox effektivlik üçün daha çox vaxt tələb olunur.
Antivirus proqram sənayesində rəqabət
Ümumiyyətlə,  müdafiə  sənayəsində elektron-imza əsaslı müdafiə bütün antivirus satıcıları tərəfindən eyni dərəcədə effektiv qəbul edilir. Əgər zərərli proqram təminatını fərqləndirən  elektron-imza mövcuddursa  hər məhsul onu üzə çıxarmalıdır, amma bəzi antivirus satıcıları digərlərindən daha tez viruslardan xəbərdar olurlar və öz müştərilərinin elektron-imza bazalarını yeniləyirlər.
Erik Kantona
Erik Kantona — Fransalı futbolçu.
Həyatı
Kantona Fransaya köçmüş italyan və ispan əsilli ailənin övladıdır.
Karyerası
Futbolçu karyerası ərzində "Oser", "Olimpik" (Marsel), "Bordo", "Montpellier", "Nimes", "Lids", "Mançester Yunayted"in formalarını geyinmişdir. 45 dəfə Fransa yığmasına dəvət almış və 20 qola imza atmışdır. 1997-ci ildə karyerasını bitirmişdir.
Senecio bonplandianus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
La Liqa 1929-30
Primera División'nun 1929-30 sezonuna dekabrın 1-i 1929-cu il tarixində start verildi. 10 komandanın iştirak etdiyi bu sezon 1930-cu il martın 30-da sona yetdi.
Korporativ şəbəkə
İngilis dilli ədəbiyyatda KŞ "enterprise-wide networks" adlandırılır və tərcüməsinə uyğun olaraq müəssisə miqyaslı şəbəkə kimi adlandırılır. Bu termin özündə birləşmə mənasını daşıyır, yəni KŞ bir qayda olaraq bir neçə qeyri-bircinsli şəbəkələrin (bir müəssisəyə – firmaya məxsus olan) birləşməsi nəticəsində əmələ gəlir (məsələn, kampus şəbəkəsinin, lokal şəbəkələrin (LŞ), territorial şəbəkələrin, İnternet və digərlərinin).
Korporativ şəbəkənin xidmətləri
Müasir KŞ müxtəlif növ xidmətləri təmin edir. Bu xidmətlərə verilənlərin ənənəvi ötürülməsi, İP-telefoniya, video və audio konfranslar və videoyayımlar, mihafizə və videonəzarət aiddir. KŞ-nin müəssisədə istifadəsi aşağıdakıları təmin edir:
Korporativ şəbəkənin yaradılmasında məqsəd
KŞ-nin məqsədi müəssisə çərçivəsində vahid informasiya fəzasının yaradılmasıdır, yəni müxtəlif qovşaqlarda yerləşən sistem tətbiqi proqramlarının qarşılıqlı əlaqəsini və onlara, uzaqda yerləşən istifadəçilərin daxil olmasını təmin etməkdir. Müəssisənin Korporativ informasiya fəzasına (KİF) həmçinin fayl sistemi vasitəsi ilə informasiya mübadiləsi, təhlükəsiz elektron poçt, çoxlu sayda funksiyaları olan telefonlaşdırma, selektor məşvərətləri, videokonfransları və s. kimi xidmətlər də daxildir. KŞ-də başlıca və ən yüksək prioritetli xidmət əməkdaşların müəssisənin korporativ idarəetmə sistemində səmərəli işləməsinin təmin olunmasıdır.
Korporativ şəbəkələrin əsasları
KŞ-nin tarixi lokal şəbəkə və qlobal şəbəkələrin yaranma tarixi ilə sıx bağlıdır. Lokal və qlobal şəbəkələrin yaranması, kompüter istifadəçilərinə, operativ informasiya mübadiləsinə yeni imkanlar açdı. Əvvəlcə müəssisələrdə ümumi məsələnin, məsələn, mühasibat və yaxud marketinq məsələlərinin həlli üçün nəzərdə tutulmuş, ancaq müəyyən qrup əməkdaşlar tərəfindən istifadə olunan, şöbə və yaxud qrup LŞ yaradılırdı. Sonra bu şəbəkələr müəssisə və kampus şəbəkələrinə qədər böyüdülər.
Korporativ şəbəkələrin xüsusiyyətləri
Korporativ şəbəkənin ən mühüm xüsusiyyətləri aşağıdakılardır:
Yorkşir pudinqi
220px|thumbnail|right|Yorkşir pudinqləri Yorkşir pudinqi — Yorkşir qraflığının ənənəvi ingilis pudinqi. Sulu xəmirdən hazırlanaraq rostbif və xörək şirəsi birlikdə süfrəyə verilir.
Tarixi
Buğda unu ilə piroq və pudinqlərin hazırlandığı zaman, Şimali İngiltərə aşpazları ət qızarana qədər pudinq hazırlamaq üçün altlığa damcılana piydən istidadə üsulunu öyrənmişdilər. 1737-ci ildə "Damcılanan pudinq"in resepti ("A Dripping Pudding") "The Whole Duty of a Woman" kitabında çap olunmuşdur:
Yaxşı sulu xəmir hazırlayandan sonra, həmin sulu xəmiri odun altında olan piylə yağlanmış altlığa yerləşdirin. Sonra altlığa qoyun ətini qoyun ki, qaynar piy pudinqə yayılsın. Vaxt keçdikcə altlıı silkələmək lazımdır ki, pudinq yüngül və dadlı alınsın. Qoyun əti hazır olanda pudinqi də götürərək, onu yeməklə birlikdə isti şəkildə vermək lazımdır.
Yorkşir pudinqi - britaniyalıların ənənəvi bazar günü naharının bir hissəsini təşkil eləyir. Yorkşir pudinqinin inqridientləri ucuz olduğundan süfrəyə ən əvvəl verilir.
Azərbaycan–BƏƏ münasibətləri
Azərbaycan–BƏƏ münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Tarixi
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyini 1991-ci ilin dekabrın 26-da tanımışdır.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin sentyabrın 1-də qurulmuşdur.
Azərbaycan ilə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri arasında əlaqələr əsasən beynəlxalq təşkilatlar, xüsusilə də Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı çərçivəsində mövcud olmuşdur.
Fövqəladə və səlahiyyətli səfirlər
İki ölkə arasında səfirlik səviyyəsində rəsmi münasibətlər yaradılmışdır.
Azərbaycan Respublikasının 11 aprel 1997-ci il tarixli Qanunu ilə Azərbaycan Respublikasının Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində Səfirliyi təsis edilmişdir ki, həmin səfirlik 2001-ci il 16 iyun tarixindən etibarən BƏƏ-nin paytaxtı Əbu-Dabi şəhərində fəaliyyət göstərir. Bundan başqa 14 mart 2012-ci il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Dubay şəhərində Baş Konsulluq təsis edilmişdir. Azərbaycanın BƏƏ-də səfiri Daşqın Şikarov, BƏƏ-nin Azərbaycandakı səfiri Mohamed Ahmed Alqubaisidir.
Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 7 mart 1997-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Nizami Ələkbərov olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən Cavanşir Paşazadə işçi qrupunun rəhbəridir.
Viza
BƏƏ-yə gedən ümumi pasportlara, həmçinin xidməti və xüsusi pasportlar malik Azərbaycan vətəndaşları üçün viza tələb edilir. Diplomatik pasportlar üçün 90 günə qədər viza tələb edilmir.
Mədəni əlaqələr
1991-ci ildə Əbu-Dabidə Azərbaycan mədəniyyəti sərgisi, 2005-ci ildə isə turizm sərgisi təşkil edilmişdi.
Qarabağ mövzusu
BƏƏ-nin prezident sarayında və Qırmızı Aypara Cəmiyyətində Qarabağda baş verən hadisələri, qaçqınların vəziyyətini, erməni terrorçularının törətdikləri cinayətləri əks etdirən foto sərgilər təşkil edilmişdir.
Azərbaycanda baş verən hadisələri düzgün və olduğu kimi dünya ölkələrinə çatdırmaq məqsədilə Azərbaycana BƏƏ müxbirləri tez-tez gəlmişlər. BƏƏ-nin Qırmızı Aypara Cəmiyyəti Azərbaycanda erməni faşistlərinin törətdikləri cinayətlərdən əziyyət çəkən uşaqlara, qaçqınlara və döyüş meydanlarında yaralanan əsgərlərə ərzaq, geyim və zəruri dava-dərmanlar göndərmişlər. BƏƏ-də Azərbaycan Respublikasına humanitar yardımın uzunmüddətli proqramı hazırlanmışdır.
İqtisadi əlaqələr
BƏƏ ilə Azərbaycan Respublikası arasında əlaqələrin mühüm formalarından biri də xarici ticarətdir. Azərbaycan Respublikasının Asiya ölkələri ilə ticarət əlaqələrində idxalatın 6-7, ixracatın isə 3-4 faizi BƏƏ-nin payına düşür (2005). Azərbaycana BƏƏ-dən kimya və neft-kimya, maşınqayırma məhsulları, elektrotexnika avadanlığı, yüngül və yeyinti sənaye məhsulları gətirilir. Azərbaycandan BƏƏ-nə isə kimya və neft-kimya sənaye məhsulları, yeyinti sənayesi və metallurgiya məhsulları ixrac edilir.
396-cı milli atıcı diviziya
396-cı milli atıcı diviziya — II Dünya müharibəsi illərində təşkil olunmuş milli atıcı diviziya.
396-cı atıcı diviziya 1941-ci ilin avqustunda İranda 44-cü ordunun tərkibində olmuşdur. Həmin ilin sonunda diviziya respublikanın Quba bölgəsinə gətirilmiş və Şimali Qafqaza göndərilmək üçün hazırlanırdı. Diviziyanın ilk komandiri Q.Korçakov, komandir müavini polkovnik Əsədullayev: komissarı polkovnik Xavər Vəliyev olmuşdur. Diviziyanın şəxsi heyətinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarət idi.
1941-ci ilin son günlərində diviziya Krım yarımadasına desant yolu ilə göndərildi və 51-ci Ordunun tərkibinə daxil edildi.
396-cı diviziyanın tərkibində 803-cü, 816-cı, 819-cu atıcı alayları və 957-ci artilleriya alayı (komandir Musa Heybətov) olmuşdur. Digər alayların komandirləri isə polkovnik Abdullayev və polkovnik Əsədullayev idi.
1942-ci ilin may döyüşləri ərəfəsində Krımda 44-cü, 47-ci və 51-ci Sovet Orduları yerləşdirilmişdi. Mayın 7-də faşist ordusunun genişmiqyaslı hücumları nəticəsində 44-cü Sovet Ordusu hissələri böyük itki ilə geri çəkilməyə məcbur oldular. Bu döyüşdə 396-cı diviziya böyük itki verdi. Gərgin döyüşlərdə 396-cı milli diviziyanın alay və batalyon komandirləri və komissarlarından X.Vəliyev, Y.İsmayılov, Əmirulla Dadaşov (həlak olmuşdur), Ə.Hüseynov, A.Abbasov, K.Ağayev, N.Aslanov, Mehdi Muxtarov, T.Axundov, İ.Əsgərov, Q.Süleymanov döyüşlərdə xüsusilə fərqlənmişdilər. Həmin döyüşdən sonra Sovet hərbi hissələri Krımdan Taman yarımadasına köçürüldülər. 396-cı diviziyanın şəxsi heyəti isə Armavirdən keçərək Tiflisə, oradan da Qubaya (Azərbaycana) göndərilərək, tərtib edilən yeni (223-cü) diviziyanın tərkibinə qatıldı.
Arktika iqlimi
thumb|350px|right|B.P.Alisova görə Yerin iqlim qurşaqları Arktika iqlimi — Yer kürəsinin şimal qütbü ətrafınıda, Arktika ərazisində hakim olan iqlim. Arktik iqlim uzun, soyuq qışı və qısa sərin yayı ilə xarakterizə olunur. Bu ərazidə kəskin iqlim göstəriciləri müşahidə olunsada, ancaq bütün bölgədə həm yay da, həm də qışda ekstremal günəş radiasiyası qeydə alınır.
Radiasiya balansı
Qütb gündüzləri və gecələri il ərzində qeyri-bərabər günəş radiasiyasının düşməsinə şərait yaradır. Bölgənin cənub rayonlarında radiasiya balansı müsbətdir: 10-15 kkal/(sm²·il), yəni mülayim qurşaq ərazisindən 2-3 dəfə az. Mərkəzi hissələrdə isə 2-3 kkal/(sm²·il)-dir.
Temperatur rejimi
thumb|left|Arktika ərazisində yanvar ayının orta temperaturu thumb|right|Arktika ərazisində iyul ayının orta temperaturu İl ərzində temperaturun alçaq olmasının səbəbi ərazinin yayda az qızması, qışda isə intensiv soyumasıdır. Qışda Arktikanın çox hissəsi intensiv siklon təsirinə məruz qalır; Atlantik okeanı nın şmimalından və qismən Sakit okean dan gələn siklonlar havanın temperaturunu nisbətən qaldırır (–2-dən –10˚C-yədək), bulud luluğu, yağıntıların miqdarını maksimuma çatdırır, havanı kəskin dəyişdirir və tez-tez güclü külək lərin əsməsinə səbəb olur. Antisiklon lar qış da, əsasən, Arktikanın Sibir regyonunda güclənir, Arktika hövzəsinin Sakit okean boyu hissəsində (Kanada və Qrenlandiya) isə nisbətən zəif inkişaf edir. Burada Arktik iqlim, demək olar ki, tamamilə isti Şimali Atlantika axını nın təsiri altındadır. Berinq boğazı nın ensiz və dayaz olması Sakit okeanın isti sularının Arktikaya təsirini nisbətən zəiflədir.
Rütubətlənmə və küləklər
Mütləq rütubət az, nisbi rütubət isə çox (80–90%) olur. Avrasiya sahillərində qeyri-sabit və güclü cənub və cınub-qərb küləkləri əsir; tez-tez çovğunlar olur. Dağlarda, adətən, əsən bora küləklərinin sürəti 40 m/san-yə çatır.
Yağıtılar
Arktik iqlimə aid olan Atlantik və Sakit okeanlara yaxın ərazilərində yağıntının illik miqdarı 700 mm, sahil zonalarında 100–250 mm-dir.
Buz qatı
Arktik iqlim hakim olan ərzilərdə böyük buz qatı örtüyü üstünlük təşkil edir. Arktika ərazisində buz qatının sahəsi 2 milyon km²-dir. Qütb ərazilərdə illik buz qatının sahəsi qışda 11 milyon km², yay da isə 8 milyon km²-dir. Bir illik buz örtüyünün qalınlığı 1-2 metr, çoxillik buz qatı isə 3-4 metr qalınlıqda olur.
Arktik iqlimdə dəyişikliklər
Arktik iqlim 20 əsrdə xeyli dəyişikliyə məruz qalmışdır. 1920-ci il lərdən havanın temperaturu artmağa başlamış, 1930–40 il-lərdə qış aylarında 5–7°C artmış, nəticədə dənizlərin ümumi buzluluğu azalmış, buzlar nazilmişdir. Daha sonra ilıq Şimali Atlantika axını güclənmiş, dənizlərdə temperatur və duzluluq artmış -dır. 1950–70 illərdə bir qədər soyuqlaşma başlamış, sonrakı onilliklər də isə, əsasən, iqlimin qlobal istiləşməsi nəticəsində temperatur yenidən qalxmağa baş lamışdır.
Lut
Lut peyğəmbər — İslam dinində Sodom və Qomora şəhərlərinin əhalisini çirkinliklərdən çəkindirmək və Allahın birliyini təbliğ etmək üçün göndərilən bir peyğəmbər, Yəhudilik və Xristianlıqda isə bir din böyüyü olaraq qəbul edilir.
Yəhudilikdə Lut peyğəmbər
Tövratın Yaradılış bölümündə keçən ifadələrə görə Lutun babası Terah atası isə Harandır. Terah hələ həyata ikən Haran vəfat etmişdir. Lakin bir müddət sonra babası Terah, əmisi İbrahim (Avram) və əmisinin yoldaşı Sara ilə birlikdə Kəldanilərin Ur şəhərindən Harrana köçmüşdür.
Daha sonra isə Rəb (Allah) İbrahimdən Kənana getməsini istəmiş və İbrahim də Lutu, arvadı Saranı, uşaqlarını və vardövlətini götürüb Kənara getmişdir. Lakin Kənanda qıtlıq baş verdiyi üçün bir müddət sonra Misirə yollanmışdır. Daha sonra böyük sərvətlə yenidən qardaşı oğlu Lut ilə birlikdə Kənana qayıtmışdır. Lakin sürülərinin çoxluğu nəticəsində çobanlar arasında savaş çıxmışdır. Buna görə də İbrahim qardaşı oğlu Luta: “biz qohumuq" dedi. Buna görə nə, biz nə də çobanlarımız arasında savaş olmasın. Bütün torpaqlar sənin qabağında. Sən sola getsən, mən sağa gedərəm. Sən sağa getsən mən sola gedəcəm.” dedi.
Yəhudi din adamları Lutun İbrahim peyğəmbərdən ayrılmasını müsbət qarşılamamışlar. Onlara görə Lut öz çobanlarına əvvəlcədən heyvanlarını başqasının yerində otarmaması üçün xəbərdarlıq etməliydi. Lakin Lut belə bir şey etməmişdi. İbrahim peyğəmbər bu vəziyyətin onların ətrafdakılar ilə münasibətlərini zədələyəcəyini bildirməsinə, baxmayaraq Lut inad etmişdir. Buna görə də İbrahim peyğəmbər qardaşı oğlu Luta ayrılmağı təklif etmişdir. Lut da məhsuldar Ərdəm vadisində Sodoma yaxın bir yerdə məskunlaşmışdır. İbrahim peyğəmbər isə Kənanda qalmışdır.
Kitabi-müqəddəsdə Lutun peyğəmbər olub-olmaması haqqında Qurani-kərimdən fərqli olaraq açıq bir məlumat verilmir. Bu da onu göstərir ki, yəhudi və xristianlar Lutu peyğəmbər kimi qəbul etmir. Peyğəmbər kimi qəbul edilməsə, də bir din böyüyü kimi qəbul edir. Dolayısıyla Kitabi-müqəddəsdə bir peyğəmbər olaraq zikr edilmədiyi üçün Lutun Sodom və Qomoraya nəyi təbliğ etdiyi və qövmünün təbliğinə nə kimi reaksiya verdiyi hakında da bir məlumat yoxdur.
Lakin Tövratda keçən ifadələrə görə iki mələk İbrahim peyğəmbərin yanına gəlib ona Saranın uşağı olacağı müjdəsini verdikdən sonra Sodom və Qomora yollanırlar. Axşam üstü Sodoma çatan iki mələyi kəndin girişində Lut qarşılayır. Onlar kəndin meydanında qalmaq istəsələr də Lutun təkidi ilə onun evində qonaq olurlar. Rəvayətə görə Lutun arvadı evə gələn qonaqlardan narazı olmuş və əgər Sodomlular bundan xəbər tutarsa onlara zərər verəcəyini bildirmişdir. Buna baxmayaraq evdəki qonaqlara yemək bişirmək üçün qonşudan duz alanda duzu evdəki qonaqlara yemək bişirmək üçün aldığını səhvən bildirmişdir. Beləliklə bundan xəbər tutan şəhərin bütün kişiləri Lutun evinin qabağına gəlib ondan evinə gələn iki gənci istəyirlər. Lut onlara ailə qurmamış qızlarını vermək istəsə də qəbul etmirlər. Daha sonra mələklər Lutu evə alıb qapını bağlayırlar və qapının çölündə olan hər kəs qapını tapa bilməyəcək dərəcədə kor olurlar. Ardından mələklər Luta şəhərdə ona yaxın kimi varsa, onları götürüb getməsini istəyirlər və Sübh çağı Rəbbin buranı yox edəcəyini deyirlər. Lut iki qızı və arvadı ilə ora yaxın bir ərazidə yerləşən Soara getmək istəyir, mələklər də buna razı olurlar.
Lut gedəcəyi yerə çatdıqdan sonra Rəb Sodom və Qomoraya göydən atəşli kükürd tökür və bitkilərə kimi hər şeyi məhv edir. Bu bəladan lut və qızları xilas olsa, da arvadı dönüb geriyə baxdığı üçün duzdan heykələ çevrilir.
Tövratda keçən ifadələrə görə Lutun soyu qızları vasitəsilə davam edir. Belə ki, Lut Soarda qısa müddət qaldıqdan sonra iki qızı ilə ora yaxın dağda bir mağarada qalmağa başlayıb. Daha sonra Lutun qızları soyu davam etdirmək üçün atalarına şərab içirirlər və ataları özündə olmadığı bir vaxtda onunla ayrı-ayrılıqda birlikdə olurlar. Beləliklə böyük qızı atasından hamilə qalaraq bir oğlan uşağı dünyaya gətirir və adını Moav qoyur, Moav bu günkü Moavlıların atası hesab edir. Kiçik qızının da bir oğlu olur və adını Ben-Ammi qoyur, o da bu günkü Ammonlukatın atası hesab olunur.
Tövratda keçən bu hadisədə Lutun günahsız olduğu və qızları tərəfindən şərab içirildiyi üçün özündə olmadığı halda qızları ilə birlikdə olduğu bildirilsə də yəhudi din adamlarına görə burada güna Lutdadır. Çünki qızları Sodom və ətrafının yox olmasını bütün insanlığın yox olması kimi bilmiş və Lut bunun belə olmadığını onlara deməmişdi. Buna görə də onlar nəsli artırmaq üçün bu işə əl atmışdılar.
İslamda Lut peyğəmbər
Qurani-kərimdə Lut peyğəmbərin şəxsiyyəti, harada doğulması, ailəsi və atasının kim olması haqqında bir məlumat olmasa da bəzi xüsusiyyətlərindən bəhs olunur. Bunların sırasında İbrahim peyğəmbərə ilk iman gətirənlərdən, elim və rəhmət sahibi və yaxşılardan olmasını qeyd edə bilərik. Ancaq peyğəmbərlər tarixi və bəzi təfirlərdə Lut peyğəmbərin kim olması haqqında geniş izahlara yer verilir.
Lut qövmünün şəhəri, məskəni barədə tarixdə və həmçinin rəvayətlərdə ixtilaf vardır. Məşhur tarixə əsasən onlar Fələstin vilayətində və Mədinə ilə Şam arasında yerləşmiş Sodom adlı şəhərdə yaşayırdılar. Lut peyğəmbər də orada yaşayırdı. Amma Kuleyninin "Kafi" və Səduqun "İləluş-şəraye" kitabında Cəfəri-Sadiqdən nəql etdikləri rəvayətdə deyilir: -"Onların Sədum, Sudeym, Lədna və Umeyra adlı dörd şəhərləri var idi."
Təbərsi "Məcməul-bəyan" kitabında nəql edir ki, Lut qövmünün dörd şəhəri var idi və onlara "Mötəfikat" da deyirdilər. O dörd şəhər ibarət idi: Sədum, Amura, Duma və Səbueym, bunların ən böyüyü "Sədum" idi və Lut da o şəhərdə qalırdı.
Məsudi "Murucuz-zəhəb" də deyir: Onlar beş şəhər idi: Sədum, Əmura, Əduma, Saura və Sabura.
İslam qaynaqlarına görə İbrahim peyğəmbərin atalığı bütpərəst idi. İbrahim peyğəmbər atası başda olmaqla bütpərəstlərlə mübarizə aparmış və qövmünə Allahın varlığını, birliyini təbliğ etmişdir. Və əgər iman gətirməsələr, böyük əzaba düçar olacaqlarını bildirmişdir. Bu mübarizənin canlı şahidi olan Lut peyğəmbər hələ kiçik yaşlarından atasını itirmiş, İbrahim peyğəmbərin himayəsində qalmış və Allaha ilk iman gətirən şəxs olmuşdur.
Kitabi-müqəddəsdən fərqli olaraq Qurani-kərimdə Lutun peyğəmbər olması açıq-aydın bildirilmişdir. Ümumiyyətlə Lut peyğəmbərin adı Qurani-Kərimin on dörd surəsində ("Əraf", "Hud", "Ənam", "Həcc", "Şüəra", "Hicr", "Nəml", "Ənkəbut", "Sad", "Qaf, "Qəmər", "Təhrim", "Ənbiya" və "Saffat") zikr olunub. Bu on dörd surənin on birində onun qövmünün adı və qövmü ilə mübahisəsindən qısa və ətraflı söhbət açılmışdır.
Lut qövmünün pis əməlləri çoxdur. Onların bəzisi Qurani-Kərimdə açıq-aydın, bəzisi isə işarə ilə verilib. Onların pis əməllərindən biri ləvat (həmcinsbazlıq, homoseksualizm), digəri bu idi ki, o şəhərdən keçən müsafirlərin yolunu kəsib mallarını alıb paltarlarını soyundurub, lüt edib başlarına müxtəlif əzab-əziyyət və rüsvayçılıqlar gətirirdilər.
Təbərsi "Məcməul-bəyan" kitabında nəql edir ki, onların ictimaiyyəti, məclisləri bir-birinə söyüş söymək, qapaz vurmaq, qumar oynamaq, şallaq vurmaq, daş atmaq, tar və tütək çalmaq, kəşfi-övrət və ləvat etmək kimi pis əməllərlə keçərdi, bir-birinin yanında məclislərdə öz mədə havalarını xaric edirdilər.
Lut peyğəmbər olaraq göndərildiyi Sodom əhalisinə bütlərə sitayiş etməyi qadağan etməsinə baxmayaraq onlar Lut peyğəmbərin dediklərini yalan hesab etmişlər. Eyni zamanda Lut peyğəmbər təbliğinin qarşılığında onlardan heç nə istəmirdi. Bununla bağlı Qurani-kərim belə buyurur: “O vaxt qardaşları Lut onlara dedi: “Məgər qorxmursunuz? Həqiqətən, mən sizin üçün etibar edilməli bir elçiyəm. Allahtan qorxun və mənə itaət edin! Mən bunun əvəzinə sizdən heç bir mükafat istəmirəm. Mənim mükafatım ancaq aləmlərin Rəbbinə aiddir.” Lut peyğəmbər özünün Allahın elçisi olduğunu bildirdikdən sonra onlara nəsihət etmişdir. Bununla bağlı Qurani-kərim buyurur: “Lutu da elçi göndərdik. Bir zaman o, öz qövmünə demişdi: “Sizdən əvvəl aləmlərdən heç kəsin etmədiyi iyrənc əməli sizmi edəcəksiniz? Siz, qadınları qoyub şəhvətlə kişilərin yanına gedirsiniz. Həqiqətən, siz, həddi aşmış adamlarsınız”. Onun qövmünün cavabı: “Onları yurdunuzdan çıxarın. Axı onlar təmizliyə can atan adamlardır” deməkdən başqa bir şey olmamışdı.” Lut peyğəmbərin təbliğinə qarşılıq olaraq başqa bir ayədə onlar deyirlər: “Əgər doğru danışanlardansansa, bizə Allahın əzabını gətir!” demələri oldu. Lut peyğəmbər də islah olmaqda inadkarlıq edən qövmünə görə Allaha belə dua etdi: Ey Rəbbim! Məni və ailəmi onların tutduqları işdən xilas et!”
Bundan sonra Kitabi-müqəddəslə olduğu kimi Qurani-kərimdə də mələklərin gəlməsindən bəhs olunur və bu qissə Kitabi-müqəddəslə çox oxşarlıq təşkil edir. Qurani-kərimdə keçən ifadələrə görə mələklər ilk öncə İbrahim peyğəmbərin yanına gəlirlər. "İbrahim soruşdu: -"Bu müjdədən sonra daha nə məmuriyyətiniz var və nə üçün gəlmisiniz?" Dedilər: -"Fisq, fitnə-fəsadla məşğul olmuş Lut qövmünü əzab etməyə gəlmişik. Gəlmişik ki, əzab daşlarını onlara yağdıraq. O daşlar Rəbbin yanında əlamət qoyulmuş və israfkarlar üçün hazırlanmışdır". Bu vaxt İbrahimin ürəyi o bədbəxt camaatın halına yandı və mehribanlıq üzündən onlara dedi: -"Onların arasında Lut var!" Allahın peyğəmbəri Lut ola-ola siz onları necə əzab edəcəksiniz?"
Amma mələklər onu bu cəhətdən xatircəm edib və digər tərəfdən də əzabın qəti olmasını bildirərək dedilər: -"Biz özümüz daha yaxşı bilirik ki, onların arasında kim var. Biz Lutu və bütün xanidanını zövcəsi istisna olmaqla xilas edəcəyik".
Kitabi-müqəddəsdən fərqli olaraq Quranda mələklərin sayı açıqlanmır. Daha sonra mələklər Lutun yanına gəldikdə Sodom əhalisi Lutdan mələkləri istəyirlər. Lakin Lut peyğəmbər onlara öz qızlarını göstərir. Onlar isə niyyətlərinin nə olduğunu açıq-aşkar bildirirlər.
Nəhayət camaat hücum edərək evə daxil oldular. Lut hər mümkün vasitə ilə onları uzaqlaşdırdı. Mələklər o Lut peyğəmərin pərişan olduğunu və qonaqları müdafiə etmək üçün necə əzab-əziyyət çəkdiyini görüb ona ürək-dirək vermək üçün özlərini tanıtdıraraq dedilər: "Ey Lut, qorxma, biz Rəbbinin göndərdikləriyik. Bu qövmü həlak etmək üçün gəlmişik. Və bunlar heç vaxt sənə zərər vura bilməzlər. Bu cəhətdən xatircəm ol. Biz səni və xanidanını xilas edəcəyik. Zövcəndən başqa ki, o, qalanlardandır. Biz bu kəndin camaatına etdikləri cinayət, günaha görə səmavi əzab nazil edəcəyik." və ardınca dedilər: -"Özünə əziyyət etmə, camaatı qoy evə daxil olsunlar." Onlar içəri daxil olmaq istədikdə mələklərdən biri (rəvayətə görə Cəbrayıl) Allahın izniylə onların gözünü heç bir yeri görməyəcək dərəcədə kor etdi.
Təbərinin tarixində qeyd olunana görə onlar bir-birinə dedilər: -"Lut bizi sehrbaz və cadugər insanlarla üzləşdirdi və Lutu təhdid edərək dedilər: -"Sən bizim üçün sehrbaz gətirirsən ki, bizi ovsunlasınlar, eybi yoxdur qoy səhər olsun onda görərsən".
Mələklər Lut peyğəmbərə Allahın elçiləri olduqlarını və gecənin bir vaxtında arvadı xaric ailəsinin götürüb şəhərdən çıxmasını istəyirlər və geri baxmamalarını tapşırırlar. Daha sonra Allah onları məhv edir. Qurani-kərim bununla bağlı belə deyir: “Oranın altını üstünə çevirdik və onların üzərinə odda bişmiş gil daşlar yağdırdıq.”
Burada diqqət edilməli olan məsələlərdən biri də Lut peyğəmbərin azğın qövmə qızlarını vermək istəməsidir. Araşdırmaçılar burada qızlarım deyərkən qövmünün qızlarını nəzərdə tutaraq dediyini bildirirlər, çünki hər bir peyğəmbərin qövmünün qızları da onun qızları hesab olunur. Amma ümumilikdə deyə bilərik ki, istər öz qızı, istərsə, də qövmünün qızı olsun. Lut peyğəmbər qövmünü Allahın razı olduğu kimi onların diqqətini qarşı cinsə çəkmək istəmişdir.
Kitabi-müqəddəsdə keçən Lut və qızları ilə bağlı qissə isə Qurani-kərimdə yer almır. Ümumiyyətlə İslam inancında peyğəmbərlər məsumdur və Lut da bir peyğəmbər olaraq qəbul edildiyi üçün onun belə bir iş tutması qəbul edilməzdir.
Kornet Rəhim ağa Dilbazov
Kornet Rəhim ağa Hüseyn ağa oğlu Dilbazov — Əlahəzrət İmperatorun konvoyda Kornet rütbəsində xidmət etmişdir.
Həyatı
1842-ci ildə Qazax qəzası Xanlıqlar kəndində anadan olmuşdur. Türkcə təhsili olmuşdur (rusca da bilirmiş). Əlahəzrət İmperatorun konvoyda kornet rütbəsində xidmət etmişdir. Kornet — Çar Rusiyası ordusunda kavaleriyada əsilzadələr üçün ilkin zabit rütbəsi idi. Xidmət dövründə "Əlahəzrət imperatorun konvoyunda xidmətə görə" medalı almışdır. Xidmətdən tərxis olunması aldığı xəsarətlə bağlı imiş Kornet ağa xidmətdən tərxis olduqdan sonra Qazax qəzasında ona mülk sahəsi ayrılmış və o zamanlar planlı şəkildə salınan bu qəza mərkəzinin 2-ci məhəlləsinin 10 nömrəli sahəsində özünə imarət tikdirmək qərarına gəlmişdir. AR Dövlət Tarix Arxivində sənədlərə əsasən, imarətin layihəsi Yelizavetpol Quberniya İdarəsi tikinti şöbəsinin 20 oktyabr 1882-ci il tarixli 183 saylı protokoluna əsasən, tikinti işi 3 il müddətinə, yəni 20 oktyabr 1885-ci ildə qədər başa çatmalı idi və bu müddətə başa çatırılmışdır. Hazırda bu bina Qazax şəhərində qalmaqdadır. Kornet Rəhim ağanın məzarı Xanlıqlarda Babadərviş qəbristanlığındadır. Başdaşında vəfatı tarixi 1312/1895-ci il göstərilmişdir.
Ailəsi
Kornet Rəhim ağa Dilbazov öz nəslindən Hacırəhim ağa Dilbazovun (Vəhidi) qızı Sayalı xanımla evlənmişdir.Övladları: Çingiz ağa, Paşa bəy, İsgəndər ağa, Mansır ağa, Pəri xaım və Münəvvər xanım. Pərvin xanım öz nəslindən Hüseyn ağa Dilbazovun həyat yoldaşı olmuşdur. Babadərviş qəbirstanğındakı başdaşında qeyd olunduğuna görə 1337/1920-ci ildə dünyadan köçmüşdür.
Emil Edde
Emil Edde (إميل أده; ) — Livanlı maruni siyasətçi. Livanın baş naziri və prezidenti olmuşdur.
Baş nazirliyi
11 oktyabr 1929-cu ildə 25 mart 1930-cu ilə qədər Edde Livanın baş naziri vəzifəsində çalışmışdır.
Prezidentliyi
1936-cı ildə Edde Milli blok adlı siyasi partiya yaradaraq ona rəhbərlik etməyə başladı. Elə həmin il Livan prezidenti oldu. 1941-ci ildə Vişi hökumətinin siyasətinə etiraz olaraq istefa etdi.
1943-ci ildə Livanın müstəqillik qazanmasından sonra 11 gün ərzində (11-22 noyabr) yenidən prezident vəzifəsini icra etmişdir.
Nectandra mirafloris
(Nectandra mirafloris) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lokum
thumb|250px Loqum, Su, şəkər, nişasta istifadə ilə istehsal edilən bir Türk şirinidir. Loqumun Osmanlı tərəfindən rahat ul-hulküm yəni boğaz rahatlaşdıran sözündən törədiyi rəvayət edilər. 15. əsrdən bəri Kiçik Asiya da bilinməklə birlikdə, xüsusilə 17. əsrdə Osmanlı İmperiyası sərhədləri içində yayılan loqum, Avropada bir İngilis səyyah vasitəsiylə 'Turkish Delight' adıyla 18. əsrdə tanınmağa başlamışdır. Loqumun ilk istehsalçılarından sayılan Hacı Bəkir Əfəndi 1777-ci ildə Kastamonu dan İstanbula gələrək Bağçaqapı 'da açdığı kiçik bir dükanda loqum vs. qida maddələrini çıxarmağa başlamışdır. İki əsrdən bu yana loqum istehsalını müvəffəqiyyətlə reallaşdıran Hacı Bəkir dövrün padşahı tərəfindən də Nişanı Əli Osmanı ilə təltif edilmiş və sarayın şəkərçi başısı olaraq xidmət etmişdir. Daha əvvəllər bal ya da bəkməz və un birləşməsi ilə edilən loqumun 17. əsrdə 'kəllə şəkəri' olaraq bilinən rəfinə şəkər ilə xüsusilə nişastanın tapılıb ölkəyə gətirilməsiylə istehsalı və ləzzəti də dəyişmişdir. İndiki vaxtda Hacı Bəkir, Hafiz Mustafa, Cemilzade kimi əsri aşan bir müddətdir loqum və şəkərləmə üzərinə xidmət edən hələ də bir neçə yer mövcuddur.
Arçelik
Arçelik A. Ş. – Türkiyənin tanınmış əmtəə nişanıdır. 1955-ci ildə Türk mühəndis Vehbi Koç tərəfindən yaradılmış və bu gün Koç Holding qrupunun tərkibinə daxildir.
Arçelik şirkətindən başqa Koç Group korporasiyasına 62 minə yaxın işçisi olan 157 şirkət daxildir. Korporasiya maliyyə, turizm, tikinti və energetika ilə məşğul olur. Bu gün BEKO dünya bazarında aparıcı markalardan biridir. Arçelik şirkəti öz alıcılarına müxtəlif məişət texnikasının genış çeşidini təklif edir. Arçelik korporasiyasının ixrac etdiyi bütün malların 80%-i BEKO markasının payına düşür. Şirkətin sərəncamında ildə 6 milyon elektrocihaz buraxan doqquz zavod var. Şirkətin malları daim təkmilləşir və mütləq yoxlamalardan keçir. BEKO texnikası üstün keyfiyyəti ilə seçilir, müasir funksiyalarla təchiz edilmiş və gündəlik həyatı xeyli asanlaşdırır.
Lokomotiv Daşkənd FK
Tarixi
2001-ci ildə yaranıb.
Kazım Ələkbərov (general-polkovnik)
Kazım Ələkbərov — Rusiya Federasiyası nın Federal İcra Hakimiyyəti Xidmətinin Moskva şəhəri üzrə rəisi, 1-ci dərəcəli Dövlət Ədliyyə müşaviri, Federal İcra Hakimiyyətinin əməkçisi, hüqüq elmlər namizədi, general-polkovnik.
Həyat və fəaliyyəti
Kazım Ələkbərov 21 noyabr 1960-cı ildə Qərbi Azərbaycanın Vedibasar mahalının Kiçik Vedi kəndində anadan olmuşdur. Uşaqlıq və məktəb illərini doğma kəndində keçirdikdən sonra 16 yaşında ikən Bakıya daha sonra isə Moskvaya yola düşür. Əvvəl hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra Patris Lulumba adına Xalqlar Dostluğu Universitetinin tarix fakültəsini, daha sonra isə Moskva Dövlət Hüqüq Akademiyasının hüqüq fakültəsini bitirir. Kazım Ələkbərov qısa zamanda Moskvanın bir çox rayonlarında Məhkəmə İcraçıların rəisi vəzifəsinə yüksəlir.
Təzəkənd (Qarayazı)
Təzəkənd — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli mxaresinin Qarayazı rayonunun inzibati-ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
17-24 yanvar 2002-ci il Ümumgürcüstan əhali siyahıyaalınmasının rəsmi yekunlarına əsasən kənddə yaşayan 1.856 nəfər (880 nəfəri kişilər, 976 nəfəri qadınlar) əhalinin 98 %-i etnik azərbaycanlılardan ibarətdir.Əhalinin əksəriyyəti əslən Ağtəhləlidirlər, onlar SSSR dövründə bu ərazilərə köçərək burada Təzəkənd kəndinin əsasını qoymuşdurlar.
Senecio hickenii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Tom Qerels
Tom Qerels — alman-amerikan astronomu, Planetariya elminin professoru və Tuksondakı Arizona Üniversitetinin astronomu olmuşdur.
Yeon Kounq Kim
Yeon Kounq Kim — dünyaca məşhur cənubi koreyalı qadın voleybolçu. Dünyanın ən güclü hücumçuları sırasında göstərilir. Olduqca cəld, güclü zərbələri ilə digər voleybolçulardan asanlıqla seçilir. Türkiyənin Fənərbaxça komandasında forma geyinir. Bu klubla 2016-cı ilə qədər müqaviləsi var. Həmin sözləşməni 2014-cü ildə imzalamışdır.
Peşəkar karyerasındakı ilk addımları
Kimin peşəkar karyerası 2005-ci ildə (16 yaşında) öz ölkəsinin Heunqkuk Life komandasında başlamışdır. 2009-cu ilə qədər yerli klubda oynayan voleybolçu burada bir sıra uğurlara imza atmışdır. 2006, 2007 və 2008-ci illərdə ölkə çempionatının Ən Dəyərli Oyunçu mükafatını qazanmışdır. Adı çəkilən illlərdə keçirilən Cənubi Koreya çempionatlarında (2005-06, 2006-07, 2007-08 mövsümlərində) klubu ilə çempionluqlar da yaşamışdır.
2009-cu ildə isə Yaponiyanın JT Marvelous komandasına transfer olunaraq karyerasında ilk dəfə ölkə xaricində oynamaq şansı əldə etmişdi. Marvelousla da ölkə çempionluğu yaşayan voleybolçu 2011-ci ildə klubla müqavilə müddəti başa çatdıqdan sonra ayrılmaq qərarı aldı. Artıq o, voleybol karyerasını dünyanın ən səviyyəli liqalarında davam etdirmək istəyirdi. Əlbəttə ki, bu qədər perspektivli voleybolçu Avropanın tanınmış voleybol klublarının da diqqətini çəkməyə bilməzdi. Bu isə Yeon Kounqun xəyalının gərçəkləşməsində başlıca amil oldu.
Fənərbaxça ilə dünyanın ən yaxşısı
Yeon Kounq Kim 2009-cu ildən bəri çox böyük yüksəliş yaxalamışdır. Buna onun şəxsi mükafatları bölməsində adı çəkilən ildən sonra qazandığı uğurlara baxaraq inanmaq olar. O, 2011-ci ildə Fənərbaxça ilə sözləşmə imzalayaraq karyerasındakı ən doğru qərarlardan birini vermişdi. Fənərbaxçaya keçidi zamanı jurnalistlərlə bölüşdüyü ilk təəsüratları bunlar idi:
Doğrudan da o, dediyini etdi. Komanda ilə keçirdiyi ilk mövsümdəcə CEV Qadınlar Çempionlar Liqasında üçüncülük yaşayan Kim komandanın bu uğuru qazanmasında böyük pay sahibi olmuşdu. Yarımfinalda Vakıfbanka uduzan Fənərbaxçada bu voleybolçunun varlığı komandaya ayrı bir stimul idi. Belə ki, turnirin sonunda Yeon Kounq Kim çempionluq yaşamamasına baxmayaraq "Ən Dəyərli Oyunçu" və "Ən çox xal toplayan" (Bombardir) oyunçu kimi iki şəxsi mükafat qazanmışdı.
2013-14 sezonunda da uğurlu bir mövsüm keçirən voleybolçu ilk olaraq CEV Kubokunu başı üzərinə qaldırdı. Bu kuboku qazanmaq üçün o və komandası finalda Uraloçka Yekaterinburq səddini keçməli idi. Səfərdə rəqibini "3-2" hesabı ilə məğlub etdikdən sonra Burhan Fələk Spor Salonu meydançasında yaşanan "3-0"-lıq zəfər Fənərbaxçaya tarixində ikinci Avropa və ilk CEV kuboku qazandırdı. Bu qələbənin qazanılmasında ən böyük pay sahiblərindən biri də heç şübhəsiz Kim idi. Turnirin sonunda ona CEV prezidentinin vəkili Filip Berben tərəfindən verilən Ən Dəyərli Oyunçu mükafatı bunun bariz nümunəsi idi.
Milli komanda karyerası
Kim 2005-ci ildən milli komandasının şərəfini qoruyur. O, həqiqətən də Cənubi Koreyanın yetişdirdiyi ən yaxşı voleybolçularından biridir. Bu milli komandanın keçmişdəki kimi o qədər də güclü olmaması bəlkə də Kimin milli komanda karyerasındakı uğurlarının bir qədər az olmasına gətirib çıxarır. Ancaq yenə də Yeon Kounqun milli komanda ilə qazandığı uğurlar da çox təqdirəlayiqdir. O, xüsusən də Asiya və Okeaniya çempionatlarında Koreya yığmasının önəmli uğurlar qazanmasında böyük pay sahibi olmuşdur. Belə ki, o komandasının yarımfinalçı olduğu 2009-cu il Asiya və Okeaniya çempionatında turnirin ən çox xal toplayan oyunçusu olmuşdu. Bundan başqa eyni uğuru 2010-cu ildə komandası Asiya kubokunda finalçı olduğu zaman da qazanmışdır. Həmin turnirdə "Ən Yaxşı Hücumçu" adına da koreyalı Yeon Kounq Kim laqyiq görülmüşdü. Bir il sonra yəni; 2011-ci ildə Asiya və Okeaniya çempionatında da hər iki titulu bir daha qazanmış, komandası isə turnirin bürünc medallarına layiq görülmüşdü. 2 il sonra keçirilən analoji yarışda Cənubi Koreyanın yenə də bürünc medal qazanmasında böyük pay sahibi olan, mükafata doymayan voleybolçu qitə çempionatının "Ən Yaxşı Servisçi"si olmuşdu. Bundan başqa yenə də turnirin ən çox xal qazananı olmağı bacarmışdı.
Voleybolçu milli komanda ilə birlikdə 2012 London Yay Olimpiya Oyunlarında da iştirak etmişdi. Komandanın Londona apardığı on iki voleybolçu sırasında yer alan Kim burada tarixi medalı – olimpiya bürüncünü qazanmağa çox yaxın olmuşdu. nın süpriz etdiyi turnirdə dörddəbir final mərhələsində dünya nəhəngi nın bu komandaya yenilməsi böyük sensassiyaya səbəb olmuşdu. Ancaq bundan sonra öncə yarımfinalda Amerika Birləşmiş Ştatlarına sonra da üçüncülük matçında Yaponiyaya məğlub olan Kim və komandası tarixi uğurun bir addımlığında büdrəmişdi. Yenə də dördüncülük də Cənubi Koreya voleybolu üçün bir ilk idi. Bu uğur da uzaq şərq ölkəsinin tarixi nailiyyətlərindən sayılırdı. Həmin bu tarixi nailiyyətin qazanılmasında da əvəzsiz rolu olan Kim yenə də mükafatları rəqiblərinə verdirmədi və turnirin ən çox xal qazanan oyunçusu oldu. Bunun yanında isə karyerasının ən böyük mükafatına – 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında Voleybol növündə ən yaxşı oyunçu (yəni ən dəyərli oyunçu) adına layiq görüldü.
Haqqında transfer şayiələri
Əlbəttə, Yeon Kounqun bu qədər böyük nailliyyətlər qazanması onun tez-tez idman mətbuatının gündəmində olmasına gətirib çıxarırdı. Fənərbaxçada və milli komandada göstərdiyi möhtəşəm oyun sayəsində az qala hər transfer pəncərəsinin açıldığı dövrdə adı İtaliya, Polşa, Azərbaycan və Türkiyənin digər klubları ilə bir yerdə çəkilirdi. Hətta onun 2012-ci ildə Bakı klubu Azərreyl ilə müqavilə imzaladığı bildirilmişdi. Daha sonra isə voleybolçunun meneceri bu xəbəri təqzib etmiş və yalanlamışdı. Voleybolçu isə keçidin baş verməməsini belə açıqlamışdı:
2014-cü ilin yayında isə Azəryol Bakı ilə anlaşma mərhələsinə gələn voleybolçu son anda fikrindən daşınaraq Fənərbaxça ilə müqavilə yeniləmişdi.
Yamağan
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 151 nəfər yaşayır (55 ailə).
Zaur Sarıyev
Zaur Sarıyev — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, Mart hadisələri zamanı dövlətçiliyimiz, suverenliyimiz uğrunda ömrünü qurban verərək şəhidlik zirvəsini fəth etmiş fateh.
Həyatı
1974-cü il 28 iyun Şəmkir rayonunda anadan olmuşdur. 1981-1989-cu illərdə burada təhsil almışdır. 1993-cü il 6 iyul Zaur hərbi xidmətə çağırılır. Zaur "N" saylı hərbi hissədə qısa vaxt ərzində təlim alaraq cəbhəyə göndərildi.
Döyüşlərdə iştirakı
Cəsur döyüşçü Füzuli, Ağdam, Kəlbəcər, Murovdağ cəbhələrində rəşadətlə vuruşaraq hər kəsi özünə heyran qoymuşdu. 1994-cü ilin sərt qışı idi. Zaur döyüşçü dostları ilə Murovdağ istiqamətində kəşfiyyat əmri alır. Döyüşçülər bu əməliyyat zamanı mühasirəyə düşürlər, 13 gün sonra xeyli erməni yaraqlısını məhv edən əsgərlər mühasirədən çıxdılar. Zaurun əl-ayağı donmuşdu, iki ay müalicə olunan cəsur düyüşçü yenidən səngərə dönür. Zaur çavuş rütbəsi alaraq qrup komandirliyi vəzifəsinə təyin edilir. Uzun və şərəfli döyüş yolu keçmiş Zaur ağlına belə gətirməzdi ki, qarşıda dövlətimiz, Vətənimiz üçün daha təhlükəli günlər var. 1995-ci il 13-17 mart hadisələri baş verdi. Silahlı dəstənin zərərsizləşdiriləməsində canlarından belə keçən döyüşçülərdən biridə Zaur idi. Zaur Sarıyev silahlı dəstənin zərərsizləşdirilməsi zamanı qəhrəmancasına həlak oldu.
Ailəsi
Subay idi.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 4 aprel 1995-ci il tarixli 307 saylı fərmanı ilə Sarıyev Zaur Rəşid oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.
Qəhrəmanımız Şəmkir rayonunun Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.
Mərtəbəli çeşidləmə alqoritmi
Mərtəbəli çeşidləmə alqoritmi (en. radix sorting algorithm) - çeşidləməni qruplaşdırılan elementlərlə, onların açarlarının ardıcıl komponentlərinə görə gerçəkləşdirən çeşidləmə alqoritmi. Məsələn, 0-dan 999-dək ədədlərin çeşidlənməsinə baxaq: birinci siyahı yüzlük mərtəbələrinə görə çeşidlənərək 10 siyahıya ayrılır, sonra bu siyahıların hər biri eyni zamanda onluq mərtəbələrinə görə çeşidlənərək 10 siyahıya ayrılır, və nəhayət, bu siyahıların hər biri təklik mərtəbəsinə görə çeşidlənir. Bu alqoritm, adətən, ikilik ədədlərin çeşidlənməsində daha səmərəli olur, çünki siyahılara ayırma, sadəcə, ədədlərin böyük bitlərinin müəyyənləşdirilməsiylə aparılır, siyahıların sayı isə heç vaxt ikidən artıq olmur.
Mərtəbəli çeşidləmə alqoritmi (C dilində):
void print(int *a, int n) { int i; for (i = 0; i < n; i++) printf("%d\t", a[i]); } void radixsort(int *a, int n) { int i, b[MAX], m = a[0], exp = 1; for (i = 0; i < n; i++) {   if (a[i] > m)      m = a[i]; } while (m / exp > 0) {   int bucket[10] = { 0 };    for (i = 0; i < n; i++) bucket[(a[i] / exp) % 10]++; for (i = 1; i < 10; i++) bucket[i] += bucket[i - 1]; for (i = n - 1; i >= 0; i--) b[--bucket[(a[i] / exp) % 10]] = a[i]; for (i = 0; i < n; i++) a[i] = b[i]; exp *= 10; #ifdef SHOWPASS printf("\nPASS  : "); print(a, n); #endif } }
int main { int arr[MAX]; int i, n; printf("Enter total elements (n < %d) : ", MAX); scanf("%d", &n); n = n < MAX ? n : MAX; printf("Enter %d Elements : ", n); for (i = 0; i < n; i++) scanf("%d", &arr[i]); printf("\nARRAY : "); print(&arr[0], n); radixsort(&arr[0], n); printf("\nSORTED : "); print(&arr[0], n); printf("\n"); return 0; }