cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Episentr
Seysmik intensivlik şkalası
III bal — Zəif titrəyişlər. Zəlzələ evdə sakit halda olan az adamlar və çöldə tək-tək adamlar tərəfindən hiss olunur. Minik avtomobili keçərkən əmələ gələn titrəyişlərə oxşardır. Diqqətli insanlar yüngül əşyaların zəif, yuxarı mərtəbələrdə isə bərk yellənməsini müşahidə edirlər.
IV bal — Aydın titrəyiş. Zəlzələ bina daxilindəki adamların çoxunun, çöldəkilərin isə bəzilərinin tərəfindən hiss olunur. Ağır yüklü maşının əmələ gətirdiyi titrəyişlərə oxşardır. Mebelin titrəyişi, asılan əşyaların yüngül silkələnməsi, açıq qablardakı mayelərin dalğalanması müşahidə olunur. Dayanmış avtomobillərdə təkan hiss edilir.
V bal — Zəlzələ bina daxilindəki bütün insanlar çoxu tərəfindən hiss olunur. Bəzi adamlar çölə qaçırlar. Heyvanlar narahat olurlar. Bina bütünlüklə titrəyir. Asılı əşyalar güclü silkələnirlər. Bəzi dayanıqsız əşyalar aşır və ya sürüşürlər. Çiy kərpicdən, gildən tikilmiş kənd evlərində yüngül zədələr, suvaqda xırda çatlar əmələ gələ bilər və suvaq qopub düşə bilər. Bəzi hallarda bulaqların debiti dəyişir.
VI bal — Zəlzələ bina daxilindəki və çöldəki çox insanlar tərəfindən hiss olunur, onların çoxu qorxaraq küçəyə qaçır. Bəziləri müvazinətini itirir, ev heyvanları yuvalarından qaçırlar. Şüşə qabların sınması, kitabların düşməsi, ağır mebellərin hərəkəti müşahidə edilə bilir. İribloklu və panel tipli, adi kərpic binaların bəzilərində və çiy kərpicdən, gildən tikilmiş evlərin çoxunda yüngül zədələr, xırda çatlar əmələ gəlir.
VII bal — Binalar zədələnir. İnsanların böyük əksəriyyəti qorxu içində küçəyə qaçırlar. Onların çoxu ayaq üstdə çətinliklə dururlar. Sürücülər avtomobilin hərəkəti zamanı zəlzələni hiss edirlər. Dəmir-beton karkas binaların çoxunda yüngül zədələr, suvaqlarda xırda çatlar əmələ gəlir, suvağın hissələri qopur, adi kərpic evlərdə, iribloklu və panel binalarda orta zədələnmə, divarlarda kiçik çatlar müşahidə edilir. Çiy kərpicdən tikilmiş kənd evlərində böyük zədələr, divarlarda dərin çatlar qeyd olunur. Belə evlərin bəzilərində evin divarlarının üçması, divarlarda birbaşa çatlar, binanın ayrı-ayrı hissələri arasında birləşmələrin dağılması və s. ola bilər. Bəzi hallarda yol kənarındakı iti yamaclarda sürüşmələr, yollarda çatlar qeyd edilir. Su səthində dalğa əmələ gəlir, lil qalxdığından su bulanır, quyularda suyun səviyyəsi dəyişir, bir sıra hallarda mövcud bulaqlar itir və ya yenisi əmələ gəlir.
VIII bal- Binalar ciddi zədələnir. Ağır mebellərin sürüşməsi, bəzən aşması, asılı lampaların bir hissəsinin zədələnməsi qeyd olunur. Dəmir-beton karkas binalarda orta zədələr, divarlarda xırda çatlar, bəzilərində ağır zədələr, divarlarda dərin çatlar əmələ gəlir. İribloklu və panel binalarda ağır zədələr, divarlarda böyük çatlar, bəzilərində divarların uçması, birbaşa çatların əmələ gəlməsi müşahidə edilir. Çiy kərpicdən tikilmiş kənd evlərində divarların uçması, birbaşa çatların əmələ gəlməsi, bəzən isə evlərin tamamilə üçması baş verir. Boru kəmərlərinin qırılması, heykəllərin sürüşməsi, qəbirüstü daşların aşması, daş hasarların dağılması qeyd olunur.
IX bal — Bütün binaların zədələnməsi, heyvanların qaçışması müşahidə edilir. Dəmir-beton karkas binaların dıvarlarında dərin çatlar, bəzilərində divar uçması, birbaşa çatların əmələ gəlməsi və hətta tamamilə dağılması baş verir. Adi kərpic, iribloklu və panel binalarda divarlarda birbaşa çatlar, bəzi divarların uçması, bəzən isə tam dağılması müşahidə olunur. Abidələr və sütunlar aşır, yeraltı boru kəmərləri qırılır, bəzi hallarda dəmir yolu reysləri əyilir. Qruntdakı çatların eni 10 sm-ə çatır, sürüşmə halları, su üzərində iri dalğalar qeyd olunur.
X bal — Bütün binalarda dağıntı qeyd olunur. Dəmir-beton karkas binaların dıvarlarında birbaşa çatlar, uçma, bəzən isə binanın tam dağılması, adi kərpic, iribloklu və panel binalar, həmçinin çiy kərpicdən kənd evlərinin tam dağılması müşahidə olunur. Qruntda onlarla santimetr, bəzən 1 m-ə qədər enində çatlar, iti yamaclarda sürüşmələr qeyd olunur, sahilyanı bölgələrdə lillə qum kütlələrinin qarışması, çaylardan, göllərdən suyun kənara çıxması, yeni göllərin əmələgəlməsi hallarına rast gəlinir.
XI bal — Fəlakət baş verir. Yaxşı tikilmiş tikililər, körpülər, bəndlər, dəmir yolları ciddi zədələnir, yeraltı boru kəmərləri dağılır, şose yolları yararsız hala düşür. Yer səthində enli çatlar, horizontal və vertikal istiqamətlərdə yerdəyişmələr, dağ uçqunları baş verir. Zəlzələnin intensivliyini təyin etmək üçün xüsusi tədqiqat tələb olunur.
XII bal- Demək olar ki, bütün yerüstü və yeraltı qurğuların zədələnməsi, yer səthinin dəyişməsi, qruntlarda böyük yerdəyişmələrlə müşayət olunan iri çatlar, dağ uçqunları müşahidə olunur, göllər, şəlalələr əmələ gəlir, çaylar istiqamətini dəyişir |RSXM.
Mirzə Cabbar Təzkirəçi
Hacı Mirzə Cabbar Səfərəli oğlu Təzkirəçi — İranın ilk jurnalistlərindən, diplomat
Həyatı
Hacı Mirzə Cabbar Səfərəli oğlu Təzkirəçi 1826-cı ildə Cənubi Azərbaycanın Xoy şəhərində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini atasından almışdı. Sonra mədrəsədə oxumuşdu. Mirzə Tağı xan Əmir Kəbirin yanında işə düzəlmişdi. Təzkirəçi kimi tanınmışdı.
Tehranda ilk mətbələrdən birini Mirzə Cabbar Təzkirəçi açmışdı. Dövrünün savadlı ziyalısı kimi tanınan bu şəxs bir neçə xarici dil bilirdi.
Mirzə Cabbar Təzkirəçi xarici ölkələrdə diplomat kimi çalışmışdı. İranda ilk rəsmi mətbu orqan olan "Ruznameyi-vəqayeyi-ittifaqiyə"nin redaktoru olmuşdu. Rəsmi nəşrlər üçün Avropa qəzetlərindən tərəqqi ilə bağlı yazıları tərcümə etmişdi. O, «Bütün İranda ilk publisist və nəşriyyatçılardan olmuşdu».
Ailəsi
Mirzə Cabbarın Cavad xan, Murtuza xan adlı oğlanları vardı.
Radiodalğalar
Radiodalğalar — təbiət etibarilə elektromaqnit dalğaları olub, fəzada işıq sürəti ilə yayılır: c≈3·108. Radiodalğalar dalğa uzunluğu (λ) və ya tezliklə (f) xarakterizə olunur: λ=c/f və ya f=c/λ.
Diapazonları
Radiodalğalar çox geniş tezlik intervalını (3·103 ÷ 3·1012)Hs əhatə edir. Cədvəldə radiodalğaların diapazonları və adları göstərilmişdir. Qeyd etmək lazımdırki, hər bir diapazonun praktiki tətbiqi bir sıra faktorlarla: rabitə kanalının uzunluğu və onun "tutumu", dalğanın yayılma yolunun relyefi, küylərin səviyyəsi, verici qurğuların gücü, ilin fəsilləri, havanın meteoroloji xüsusiyyətləri və s. ilə əlaqədardır.
Miriametrlik və kilometrlik dalğalar
Miriametrlik və kilometrlik dalğa diapazonlarından əvvəllər radioteleqrafda geniş istifadə olunurdu. Bu diapazonlardakı dalğaların əsas yayılma kanalı Yer-ionosfera kanalıdır. Bu dalğalar Yer səthilə çox yaxşı yayılır. Lakin bu diapazondakı dalğaları yayımlamaq üçün çox güclü və ölçüləri böyük olan antenalar tələb olunur. Miriametrlik və kilometrlik dalğalar həm yerin səthindən, həm də ionosferin aşağı təbəqələrindən (yer səthindən 80–100 km hündürlüklərdə yerləşən) kifayət qədər yaxşı əks olunur. Bu dalğaların radiorabitə cəhətdən əsas çatışmazlığı rabitə kanalının ensiz olmasıdır ki, bu da öz növbəsində mürəkkəb radiosiqnalların ötürülməsinə imkan vermir. Bundan başqa, göstərilən dalğalar yayılarkən enerji itkisi çox olur. Son vaxtlar miriametrlik dalğalardan yeraltı radiorabitə məqsədi ilə istifadə etmək sahəsində intensiv tədqiqat işləri aparılır; bu dalğalar dəniz suyunda az udulduğundan sualtı radiorabitədə də geniş tətbiq olunur.
Hektometrlik dalğalar
Hektometrlik dalğalar, əsasən, səth dalğaları kimi yayılır, intensivliyi yerin səthin də maksimal olub, hündürlük artdıqca eksponensial olaraq azalır. Bu dalğalar səth dalğaları ilə yanaşı, fəza dalğaları kimi də yayılır. Fəza dalğaları atmosfer təbəqələrindən əks olunaraq səth dalğaları ilə görüşüb müəyyən nöqtələrdə interferensiya hadisəsi nəticəsində bir – birini zəiflədərək "sönmə effekti" ni yarada bilər. Bu dalğalar diapazonu üçün gündüz vaxtı uzaq məsafələrə yayılmasının məhdudlaşdırılması və gecə vaxtı yayılma məsafəsinin artması tipikdir. Gündüz vaxtı fəza dalğaları praktiki olaraq yayılmır. İonosferin D qatında bu dalğalar az sayda udulmaya və sınmaya məruz qalır. Amma E qatına daxil olarkən, onlar güclü udulmaya məruz olduqları üçün, qeri qayıtmırlar. Bu səbəbdən gündüz vaxtı orta dalğalarda əlaqə yalnız səthi dalğalar ilə həyata keçirilir. Praktiki olaraq səthi dalğaların təsir məsafəsi 1000–1500 km məsafəsilə məhdudlaşdırılır. Axşam və gecə vaxtları ionosferdə dalğaların udulması azalır. Fəza dalğası E qatından əks olunur və ionosferin bu qatında udulma az olur. Orta dalğaların gecə vaxtı ionosferdə yayılmasının öz xüsusiyyətləri var. Bu xüsusiyyətlərindən biri qəbul nöqtəsində siqnalın amplitudasının donub qalmasıdır (azaldılması) və bununla mübarizə aparmaq kifayət qədər çətindir. Bu hadisənin qarşısını almaq üçün ən effektiv vasitə bir qəbuledici antena əvəzinə bir-birindən müəyyən məsafədə (200–300 m) yerləşdirilmiş iki-üç antenadan istifadə etməkdir. Bu dalğa diapazonunun digər çatışmazlığı atmosfer və sənaye küylərinin böyük səviyyədə olmasıdır.
Dalğaların yayılmasına rabitə xəttinin keçdiyi yolun relyefinin təsiri böyükdür. Ona görə də hektometrlik dalğa diapazonu, bir çox ölkələrdə, əsasən, yerli radio verilişlərinin təşkili üçün əsas diapazon kimi götürülür.
Dekametrlik dalğalar
İonosferdən və yerin səthindən çoxqat əks olunaraq yayıldığından, rabitə kanalının uzunluğunu praktiki olaraq istənilən qədər artırmağa imkan verir. Bu dalğaları şüalandırmaq üçün adətən istiqamətləndirmə xassəsinə malik antenalardan istifadə edilir. Yerin səthində isə bu dalğalar kifayət qədər udulduğundan qısa dalğalar diapazonunda səth dalğaları ilə radiorabitə, demək olar ki, mümkün deyil. Qısa dalğalar diapazonundan radiorabitədə, radioverilişlərində, radionaviqasiyada geniş istifadə olunur. Bu halda radiosiqnalın spektral eni kiçik olduğundan əsasən rəqslərin amplitud modullaşmasından istifadə edilir.
Metrlik, desimetrlik və santimetrlik dalğalar
Böyük tezlik "tutumlarına" malik olduğundan yuxarıda qeyd olunan məqsədlər üçün daha böyük imkanlara malikdir. Bu isə tezlik, impuls və digər modullaşma növləri ilə işləyən və eləcə də küylərə qarşı daha dayanıqlı olan radioelektron qurğuları yaratmağa imkan verir. Bu diapazonlardakı dalğaları asan istiqamətləndirmək mümkün olduğundan, radioastronomiyada, radiolokasiyada, radioteleidarəetmədə, televiziya verlişlərində və s. sahələrdə genış tətbiq olunur. Göstərilən diapazonlardakı dalğaların tətbiqini məhdudlaşdıran cəhətlətdən biri onların verici və qəbuledici antenalar arasında yalnız görünən zonada yayılmasıdır.
Millimetrlik və desimillimetrlik dalğalar
Son vaxtlarda intensiv tədqiq edilir və praktiki olaraq mənimsənilməyə başlanmışdır. Bu diapazonlara olan böyük maraq onların çox böyük tezlik "tutumuna" və kiçik bucaq altında şüalandırma qabiliyyətinə malik olmaları ilə əlaqədardır.
Əhli-Beyt
Quranda
Əhli Beyt sözü müsəlmanların müqəddəs kitabı olan Quranda 2 yerdə işlədilmişdir.
Ərəb cəmiyyətində
Cahiliyyә dövrü әrәb cәmiyyәtindә qәbilәnin hakim ailәsini bildirәn "Əhli-Beyt" ifadәsi islam meydana gәldikdәn sonra Məhəmməd peyğәmbәrin ailәsinә şamil olundu. Quranda "әhl" sözü sahib, tәrәfdar, eyni mәkanı paylaşanlar, bir dinә, yaxud peyğәmbәrә inananlar, zövcә, "beyt" sözü isә ev, Allahın evi (mәscid) vә ailә mәnalarında işlәnmişdir. "Əhli-Beyt" ifadәsinә İbrahimin (11:73), Musanın (28: 12) vә Mәhәmmәdin (33:33) ailәsindәn bәhs edәn üç ayәdә rast gәlinir. Əhli-Beyt-ә kimlәrin daxil edilmәsi barәdә fikirlәr fәrqli olsa da, bunlar, әsasәn, Mәhәmmәd peyğәmbәr, Əli ibn Əbu Talib, Fatimә, Hәsәn әl-Müctәba, Hüseyn ibn Əli vә digәr doqquz imamdan ibarәtdir. İlahi lütfün vә gizli biliklәrin daşıyıcıları kimi Əhli-Beyt-ә xüsusi ehtiram bәslәnilir.
Əhli-Beyt sünni nəzərində
Sünnilərin ən mötəbər hesab etdikləri altı kitabdan biri olan "Səhihi-Müslim"də Peyğəmbərin zövcəsi Aişədən nəql olunur:
"Bir gün Peyğəmbər kürəyində əba ilə evdən çıxdı. Onu görən Həsən yanına getdi, Peyğəmbər ona əbasının altına girməsini söylədi. Sonra Hüseyn gəldi, Peyğəmbər onu da əbasının altına aldı. Daha sonra Həzrəti Fatimə gəldi, Peyğəmbər onu da əbasının altına aldı. Daha sonra Əli gəldi, Peyğəmbər onu da əbasının altına aldı. Sonra peyğəmbər "Ey əhli-beyt! Allah sizdən çirkinliyi (günahı) yox etmək və sizi tərtəmiz (pak) etmək istər!" ayəsini oxudu Buradan aydın olur ki, Peyğəmbərin Əhli-Beyti Əli, Fatimə, Həsən və Hüseyndir.
Əhli-sünnənin digər rəvayətlərində Əhli beyt anlayışı Məhəmməd peyğəmbərin (s) zövcələri anlamında başa düşülür. Belə ki, Məhəmməd peyğəmbər (s) kimlərin onun Əhli-beytindən olduğunu öz hədislərində bildirib. Buxari Ənəs bin Malikə istinadən peyğəmbərin (s) Zeynəb bint Cəhş ilə evlənməsi hadisəsini rəvayət edib. Həmin hədisdə peyğəmbərin (s) Aişənin otağına gəlib: "Ey Əhli-beyt! Allahın rəhməti və salamı sizə olsun!" – dediyi və Aişənin ona: "Sənə də Allahın rəhməti və salamı olsun! Əhlin necədir? Allah mübarək etsin!" – deyə cavab verdiyi, sonra peyğəmbərin (s) bütün zövcələrinin otaqlarını gəzərək onlara eyni sözlərlə müracəit etdiyi və Aişənin verdiyi cavabı təkrar etmələri qeyd olunur.
Bir başqa hədisdə Peyğəmbərimiz (s) belə buyurur :
"Mən sizin aranızda iki ağır, dəyərli əmanət qoyub gedirəm. Biri Allahın kitabı Quran, digəri isə Əhli-beytimdir.    Bunlar "Kövsər” hovzunda mənim yanıma gəlib çatana qədər heç vaxt biri-birindən ayrılmayacaqlar.” (
"Peyğəmbərin belə buyurduğunu eşitdim... Ey camaat, mən yaxın zamanlarda sizin aranızdan gedəcəyəm. Qiyamətdə siz də gəlib mənə qovuşacaqsınız. (Burada Peyğəmbər onlara Quran və Əhli-beytin hüquqlarına riayət etmək barədə çoxlu tövsiyələr etdi). Ömər deyir... Mən - ey Allahın Rəsulu, sənin Əhli-beytin kimlərdir? - deyə soruşdum. Həzrət buyurdu... "Mənim Əhli-beytim Əli, Fatimə, onun iki övladı (Həsən və Hüseyn) və Hüseynin nəslindən olan doqquz nəfər əməlisaleh imamlardır. Onlar mənim itrətim, ətim və qanımdır."
Əhli-Beyt şiə nəzərində
Əhli-beyt istilahi mənada İslam Peyğəmbərinin ailəsi, övladları məfhumunu daşıyır və yalnız xüsusi şəxslərə aid edilir. Bu şəxslərin kim olması Peyğəmbərin özündən nəql olunan onlarca rəvayətdə açıq-aşkar bəyan edilmişdir. Bu rəvayətlərdə yalnız Əli, Fatimə, Həsən, Hüseyn və Hüseynin nəslindən olan və Peyğəmbərin vəfatından sonra dünyaya gələn doqquz nəfər o Həzrətin Əhli-beyti kimi təqdim edilmişdir. O rəvayətlərdən bir neçəsini bunlardır:
bir gün Peyğəmbər əbasını çiyninə salıb evdən çıxdı. Bu zaman Həsən o həzrətin yanına gəldi. Peyğəmbər onu əbasının altına çəkdi. Sonra Hüseyn, daha sonra Fatimə, ondan sonra da Əli gəldi. Peyğəmbər hamısını əbasının altına toplayıb bu ayəni tilavət etdi... "Ey əhli-beyt! Allah sizdən çirkinliyi (günahı) yox etmək və sizi tərtəmiz (pak) etmək istər!."
Vəhy nazil olan zaman Peyğəmbər Əli, Fatimə və onun iki oğlunu Həsən və Hüseyni əbasının altına çəkib dedi... "Pərvərdigara, bunlar mənim Əhli-beytimdir."
"Peyğəmbərin belə buyurduğunu eşitdim... Ey camaat, mən yaxın zamanlarda sizin aranızdan gedəcəyəm. Qiyamətdə siz də gəlib mənə qovuşacaqsınız. (Burada Peyğəmbər onlara Quran və Əhli-beytin hüquqlarına riayət etmək barədə çoxlu tövsiyələr etdi). Ömər deyir... Mən - ey Allahın Rəsulu, sənin Əhli-beytin kimlərdir? - deyə soruşdum. Həzrət buyurdu... "Mənim Əhli-beytim Əli, Fatimə, onun iki övladı (Həsən və Hüseyn) və Hüseynin nəslindən olan doqquz nəfər əməlisaleh imamlardır. Onlar mənim itrətim, ətim və qanımdır."
Bəziləri Quranın Azərbaycan dilində tərcüməsini oxuyub iddia edirlər ki, Əhzab surəsinin 33-cü ayəsinin Əhli-beyt barəsində olan hissəsində əvvəl və sonra Peyğəmbərin (s) zövcələrindən söhbət gedir, deməli, Əhli-beyt Peyğəmbərin zövcələridir. Lakin ayəyə ərəb dilində ("İnnəma yuridullahi li yuzhibə ənkum-ur-ricsə əhləl-beyti və yutahhirakum təthira") diqqət yetirdikdə görərik ki, əgər Əhli-beyt Peyğəmbərin zövcələri olsa idi onda ərəb dilinin qrammatikasına görə, ayədə "ənkum" (kişi cinsi) deyil, "ənkunnə" (qadın cinsi) olmalı idi. Deməli, həmin iddianın heç bir əsası yoxdur.
Peyğəmbərin (s) Əhli-Beyti
Həzrət Peyğəmbərin (s) pak Əhli-beytini ilahi rəhbərlik üçün qəbul edənlər şiə adlanırlar. Onlar peyğəmbərin (s) vəfatından sonra başqa şəxslərin deyil, yalnız Əhli-beytin rəhbər olmasının tərəfdarıdırlar.
Əhli-beyt əleyhimus-salam Allahın seçilmiş bəndələri olub, hər növ günah və çirkinlikdən pak olmuş dahi şəxslərdir. Necə ki, Qur'ani-Kərimin Əhzab surəsində oxuyuruq:
"Şübhəsiz Allah istəyir ki, Hər cür çirkinliyi siz Əhli-beytdən kənar etsin və sizi Hər bir eybdən pak və uzaq qərar versin."
Nəql olunmuş mö'təbər hədislərə əsasən, bu ayə Həzrət Peyğəmbərin (s) həyat yoldaşları deyil, yalnız Əhli-beyti barədə nazil olmuşdur. Belə hədisləri aşağıda adları sadalanan sünni və şiə hədis kitablarında mülahizə etmək olar:
1-"Musnədi İbni Əhməd", 1/708 və s..
2-"Xəsaisul-İmam Əmirul-mö'minin", 23/70
3-"Tarixu Dəməşq", 1/184, 249
4-"Şəvahidut-tənzil", 2/50, 670
5-"Təfsirut-Təbəri", 12/7
6-"Əd-Durrul-mənsur", 6/403
7-"Kənzul-ummal", 13/645
8-"Yənabiul-məvəddət" 1/329
9-"Əl-mənaqib, Xarəzmi", səh-60
10-"Kəşful-ğummə", 1/40
11-"Ehqaqul-həqq", 2-501/562
12-"Əmali" (Səduq), səh-124
13-"Əmali" (Tusi), səh-352,727
14-"Biharul-ənvar" (Məclisi), 35\260 və s...
Qurani Kərimdə buyurulur:
"Bu Quran çox böyük və uca kitabdır (ki) pak əllər [və pak düşüncələrdən] savayı heç bir kəs ona əl vurmaz (və dərk edə bilməz)."
İbni Abbasın (r.ə) Həzrət Peyğəmbərdən (s) nəql etdiyi hədisə əsasən, ayədə buyurulmuş "paklar"-dan məqsəd, Allahın müqərrəb və yaxın bəndələridir.
Elə buna görə də, Qurani-kərim və digər dini maarifin izahını öz şəxsi düşüncəmiz, başqa və kənar şəxslərdən deyil, yalnız Allahın bütün çirkinliklərdən pak etdiyi müqərrəb bəndələri olan Əhli-beyt əleyhimus-salamdan almalı və dinləməliyik.
Qırğızıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası (1920-1925)
Qırğızıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası (1920–1925) — Qazaxların RSFSR tərkibində milli muxtariyyət əldə etdikləri muxtar qurumdur( Киргизская Автономная Социалистическая Советская Республика, Kirgizskaya Avtonomnaja Sotsialisticheskaya Sovetskaya Respublika). 1925-ci ilə kimi mövcud olan bu qurum tarixi Qazax ərazilərində yerləşdiyi üçün həmin dövrdən sonra Qazaxıstan Muxtar Sovet Sosialist Respublikası adlanmağa başladı.
Paytaxtı Orenburq şəhəri idi və bugünkü müstəqil Qazaxıstan Respublikasının ərazisində yerləşirdi.
Tarix
1920-ci il 26 avqustda RSFSR tərəfindən paytaxtı Orenburq olan "Qırğız (Qazaxıstan) Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının yaradılması" haqqında sərəncam imzalandı. Muxtar Respublika Ural, Turqay və Semipalatinskoy vilayətlərinin, Zakaspiysk vilayətinin şimal hissəsinin (Adayevskiy mahalı), Bukey ordasının və Orenburq quberniyasının cənub hissələrinin əhalisi olan qırğız-qaysaqlardan (qazaxları o dövrdə belə adlandırırdılar) formalaşmışdı.
1921-ci il Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin 17 yanvar qərarı ilə Omsk quberniyasının Akmolinski, Atbasarski, Kokçetavski və Petropavlovski mahalları ayrılaraq Akmolinski quberniyasını formalaşdırmışdılar.
Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin 10 iyun 1921-ci il qərarı ilə Qırğızıstan MSSR ilə Sibir arasında sərhəddlər müəyyənləşdirildi. (İssil-Kul stansiyası Qırğızıstan MSSR ərazisində idi həmin dövrdə).
1 oktyabr 1921-ci ildə Omsk quberniyasının Omsk mahalının 15 rayonu Qırğızıstan MSSR-in tərkibinə qatıldı.
Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin 12 yanvar 1922-ci il tarixli qərarı ilə İsssil-Kul Qırğızıstan MSSR-in tərkibindən çıxarılaraq RSFSR-in Sibir sərhəddlərinə qatıldı.
15 may 1923-cü ildə respublikanın tərkibinə daxil olan bölgələr:
Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin 21 oktyabr 1924-cü il qərarına əsasən Qırğızıstan MSSR-in tərkibinə Tok-Suransk kantonu və Zilairsk kantonunun İmanqulov bölgəsi verilmişdir (əvvəllər Başqırd MSSR-in tərkibində olublar).
1924-cü ildə Cetısuysk bölgəsinin şimal hissələri, Sırdarinsk və Səmərqənd bölgələri də buraya birləşdirildi. Nəticədə Cetısuysk və Sırdarinsk quberniyaları yarandı. 1925-ci ilin fevralında Aral gölünün cənub sahillərində Qırğızıstan MSSR-in tərkibində olmaq şərtilə Qaraqalpaqıstan Muxtar Vilayəti quruldu.
1925-ci ilin aprelində Qırğızıstan MSSR-in adı dəyişdirilərək Qazaxıstan MSSR qoyuldu. Mərkəzi Orenburqdan Qızılordaya köçürüldü. Orenburq quberniyası isə 1925-ci ildə Qırğızıstan MSSR-dən alınaraq RSFSR-in tabeliyinə keçdi.
1936-cı il SSRİ konstitusiyasına əsasən Qazaxıstan MSSR müttəfiq respublika statusu alaraq Qazaxıstan Sovet Sosialist Respublikasına çevrildi.
Bidens andrei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Jatropha integerrima
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cocoseius elsalvador
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Lotus procumbens
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Jatropha nudicaulis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gədəbəyin sərvəti (film, 1950)
Məzmun
Film Azərbaycanın ən zəngin filiz və mis yataqlarına malik Gədəbəy torpağından bəhs edir.
Dublin
Dublin – Dublin (İrlandca: Baile Átha Cliath, Áth Cliath, ya da Dubh Linn deyə də bilinir) İrlandiyanın paytaxtı və eyni zamanda ən böyük şəhəri. Ölkənin şərq sahilinin ortasında, Liffey çayının ağzında, Dublin Saarayı'nın mərkəzində yerləşir.Vikinq məskunlaşmalarının mərkəzi olaraq qurulan şəhər, Orta Əsrlərdən bəri İrlandiyanın paytaxtıdır.
BBC-nin 2003-ci ildə, Avropa daxilində 112 şəhər və 11.200 adamla apardığı anketdə Dublin, Avropanın yaşanacaq ən yaxşı paytaxtı, İrlandiya isə Avropanın ən xoşbəxt ölkəsi seçilmişdir.
Adı
Dublin adı, İrlandaca'da "qara hovuz" mənasını verən Dubh Linn sözündən gəlməkdədir. Sonrakı zaman isə İrlandaca'da yazılışında bh'deki B'nin on Dub Linn, ya da Duḃlinn, şəklində bir nöqtə vardır. Fransız dilində danışan Anglo-Norman'lar nöqtəni götürmüşlər və adı Develyn, ya da Dublin olaraq yazmışlar.
Bəzi mənbələrdə Dublin adının Skandinaviya mənşəli olduğuna dair də fikirlər var. Müasir İrlandiya dilində şəhərin məşhur adı baile Athan Cliathtır.Bu sözlə 988-ci ildə II. Mael Sechnaill tərəfindən qurulan, Dubh Linn qəsəbəsi və Qara Göl ilə birləşən yaşayış yeri nəzərdə tutulur.
Tarixi
left|thumb|1922-ci ilə qədər [[İrlandiya Lordu'nun taxtı olaraq istifadə edilən Dublin qalası.]]
Yunanlı astronom Ptolemey'in yazıları Dublin ilə əlaqədar ən qədim mənbəələrdəndir. E.Ə. 140 illərində Eblana Civitas adlı bir yaşayış yerindən bəhs etməkdədir. 'Dubh Linn'in məskunlaşma yeri kimi tarixi E.ə. 1. əsrə qədər getməkdədir. Sonralar burada bir monastır inşa edilmişdir. Amma qəsəbə olaraq 841-ci ildə Norse'lar tərəfindən qurulmuşdur.'baile Athan Cliath' ya da qısaca 'ath Cliath' 988-ci ildə quruldu və bir müddət sonra bu iki qəsəbə birləşdi.
17. əsrdən etibarən, Geniş Prospektlər Komissiyasının da dəstəyiylə, şəhər sürətlə böyüdü. Kralları I. və IV. George'lar arasındakı dövrdə (yəni Georgian dövrü), bir müddət Londondan sonra Britaniya İmperiyasının ikinci şəhəri mövqesində idi. Dublinin ən maraqlı arxitekturasının böyük bir hissəsi bu dövrdən qalmadır.
19. əsr sonları və 20. əsr başlarında, Respublikaçı inqilabçıların Birləşmiş Krallıka qarşı başlatdıqları qiyamlar, 24 aprel 1916'daki Məktubuna basqını ilə hərəkat ölçüsünə çatdı, amma 24-30 aprel arasında sürən Pasxa Qiyamı, inqilabçıların təslim olmağıyla sona çatdı. Bu müddətdə ön plana çıxan Michael Collins qiyamlar müddətin istifadə etdiyi taktikalarla şəhər içi partizan müharibəsinin ilk nümunələrini nümayiş etdirdi.İngilis-İrlandiya döyüşü ilə İrlandiya vətəndaş müharibəsi şəhəri məhv etdi. Şəhərin ən gözəl binaları bu döyüşlər zamanı dağıdıldı.
thumb|Liffey üstündəki Half Penni körpüsü
II. Dünya müharibəsindən sonra, Dublin zamansız paytaxt olaraq qaldı: müasirləşmə yavaş irəliləyirdi amma sonda 1960-cı illərdə dəyişmə sürətlənməyə başladı. Son illərdə, yaşayış, nəqliyyat və iş sahəsində aparılan xüsusi və dövlət təşəbbüsü, Dublinin alt quruluşunu olduqca dəyişdi. Bəzi məşhur küçə adları hələ inkişaf və dəyişikliklərdən əvvəl orada olan bar və ya dükanın adıyla xatırlanmaqdadır.
12. əsrdə başlayan İngilis əsarətindən etibarən şəhər İrlandiya adasının paytaxtlı olmuşdur. Bağlı olduğu hökumətlərarası bunlardır: Bağlı olduğu hökumətlər bunlardır:
1922-ci ildə İrlandiyanın bölünməsindən etibarən, İrlandiya Müstəqil əyalətinin paytaxtı olmağa davam etdi (1922-1937) və bu anda İrlandiya Respublikasının paytaxtı. (Bu hökumətlərin çoxu İngilis hökumətiylə eyni zamanda olmuşdur.)
Ümumi vəziyyət
Dublin Avropanın ən əhəmiyyətli mədəni mərkəzlərindən biri və Jonathan Swift, Maeve Binchy, Bram Stoker, Oscar Wilde, Uilyam Yeyts, James Joyce, JM Synge, Corc Bernard Şou, Seán O'Casey, Samuel Beckett, Brendan behai və Roddy Doyl kimi, bir çox məşhur yazıçının çıxdığı bir şəhərdir. Şəhərlə əlaqədar ən məşhur əsərlərdən biri Ceyms Joyce'un "Dublinliler" adlı əhvalat kitabıdır. Bu əsərində, Joyce 20. əsrin əvvəllərində şəhərdəki yerli xalqı və olanları izah edir.
Şəhərin mərkəzində, Şəhər Sənət Mərkəzi, Dörd Qalereya, Duqlas Hyde Qalereyası, Layihə Sənət Mərkəzi və İber Krallıq Akademiyası kimi, bir çox qalereya və sənət mərkəzi vardır.
Temple Bar xüsusilə həftəsonları Birləşmiş Krallıqdan və başqa bir çox yerdən turist çəkən məşhur bir gecə həyatı məkanıdır.
Şəhər dünyanın ən gənc əhalisinə sahib yerlərdən biridir.Orta yaş həddi 25 dir.
Təhsil
left|thumb|Trinity Kolleci, Dublin Dublin, üç universiteti və bir çox digər ali təhsil qurumuyla İrlandiyanın ilk təhsil mərkəzidir. Şəhərdə 20 ədəd üçüncü-səviyyə (bir növ davamlı, yüksək təhsil) institut və kollec var. Dublin Universiteti, 16. əsrə qədər uzanan tarixiylə İrlandiyanın ən qədim universitetidir. Bir tək kolleci vardır, Trinity Kolleci, və Krallıq təsdiqiylə, I. Elizabeth dövründə qurulmuşdur. Kollec Katoliklərin müstəqilliyi qədər Roma Katoliklerine bağlı qalmışdır. Daha sonra isə 1970-ci ilə qədər Roma Katolikleri tərəfindən qadağan edilmişdir. Dublin Texnologiya İnstitutu müasir bir texniki kollec olub ölkənin ən böyük, universitet olmayan, üçüncü-səviyyə təhsil qurumudur. Texniki mövzularda ixtisaslaşmış olsa da bir çox sənət və insan elmləri dərsləri də verilir.
Milli Sənət və Dizayn Kolleci və Dun Laoghaire Sənət, Dizayn və Texnologiya İnstitutu sənət, dizayn və media texnologiyası sahələrində təhsil verməkdədir.
Bunların xaricində ayrıca bir çox kiçik ixtisas kollecləri və xüsusi təşkilatlar da var. Məsələn, The Gaiety Aktyorluq Məktəbində həm iki illik sıx aktyorluq kursu, həm də Dublin Şəhər Universiteti və Dublin Biznesin Məktəbi ilə birgə, üç illik bakalavr proqramı vardır.
Şimal-yaxası və Cənubi-yaxası
Liffey çayı şəhəri iki hissəyə bölür.
Ənənəvi olaraq Dublinin Liffey çayının ayırdığı bir şimal-cənub ayrı-seçkiliyi vardır. Bəziləri şimal yaxasını işçi sinifi və cənub yaxasını da orta və yüksək sinif olaraq görməkdədir. Dublin poçt sistemində şimala tək nömrələr, Phibsboro – Dublin 7 kimi, cənuba isə cüt nömrələr, Sandymount – Dublin 4 kimi, ayrılmışdır. Yalnız çayın ətrafı boyunca keçən bölgə Dublin 8 olaraq bu qayda xaricində qalmaqdadır.
Bu ayrı-seçkilik əsrlər əvvəlinədək söykənməkdədir. Məsələn Kildare Qrafı evini, o zamanlar çox da qəbul görməyən, cənub yaxasında inşa etdirmişdir. Bunu niyə etdiyini soruşanlara, "Mən hara getsəm moda məni təqib edir" deyərək cavab vermişdir. Qısa müddət ərzində də bu bölgəyə bir çox başqa əsilzadələr yerləşmişdir.
Şimal-cənub ayrı-seçkiliyi Dublin alt-mədəniyyətlərinin inkişafında özünü göstərməkdədir. Dublinin iqtisadi və sosial qruplarının, Cənublular zəngin, çoxbilmiş və sərbəstdir – Şimalılar kasıb və normaldır əlbəttə gerçək həyatda, yalnız bir neçə nümunə xaricində, etibarlı deyil. Məsələn, İrlandiya prezidentinin evi, aras an Uachtaráin, poçt kodu Dublin 8 dəfə cənub yaxasındaymış kimi görünsə də, əslində şimal yaxasındadır.
Son bir neçə ildir şimal-cənub ayrı-seçkiliyinin olduqca yumuşadığı deyilə bilər. Bunun əsas səbəbi olaraq İrlandiyadakı iqtisadi şərtlərin yaxşılaşması və kelt pələngi iqtisadi hərəkatının çıxışı qəbul edilə bilər. Dublin də buna bağlı olaraq Avropanın ən zəngin şəhərlərindən biri halına gəldi.
Dublin'deki iqtisadi bölünmə şimal-cənuba əlavə olaraq şərq-qərb şəklində də görülməkdədir. Şərq ümumiliyə qərbdən daha zəngindir. Şərqdəki sahil səmtləriylə ki, buna şimaldəkilər də daxildir, qərbdəki yeni quruluşlanan səmtlər arasında diqqətə çarpan sosial fərqliliklər vardır.
2006-ci ildə The Economist jurnalı Dublinin dünyanın ən bahalı 16 cı şəhəri elan etmişdir. Bundan başqa, Mercer firması dünyadakı həyat standartları keyfiyyəti sorğusunda şəhəri 24 cu ən yüksək həyat keyfiyyətinə malik şəhər elan etmişdir.
İdman
İrlandiya'nın az qala bütün idman klubunun mərkəzi Dublində vardır. 82.500 tamaşaçı tutumuyla, Drumcondra yaxınlığındakı Croke Parkı Gal İdman İttifaqının (Gaelic Athletic Association) mərkəzidir və yay aylarında, əziz Patrik günündə və Beynəlxalq Futbol günlərində növbəli olaraq Gal futbolu ilə Hurling oyunlarına ev sahibliyi edir. Dublin Gal futbol komandası liqa matçlarını Parnell Parkında oynayır.
Lansdowne, Dublin isə 48.000 nəfərlik tutumuyla İrlandiya Futbol və Rugby Birliyinin stadionudur. İrlandiya Milli Futbol komandası'nın ev oyunlarındakı matçları burada oynanılır. 2006-ci ildə sökülməsi və yerinə 50.000 nəfərlik tutumu olan yeni bir stadion inşa edilməsi planlanmaqdadır. 2007-ci ildə Gal İdmançı Birliyi tərəfindən verilən icazə nəticəsində Croke Park'da ilk Rugby (İrlandiya – İngiltərə) və Futbol (İrlandiya – Slovakiya) matçları keçirilmişdir.
Phibsboro'daki Dalymount Parkı, İrlandiya futbolunun ənənəvi mərkəzidir amma indiki vaxtda yalnız yerli klublarda Bohemian FK matçları üçün istifadə edilməkdədir. Rivals Shelbourne FK, Drumcondra'daki Tolka Parkında oynamaqdadır. St Patrick's Athletic isə oyunlarını şəhərin cənub-qərb ucundakı Inchicore'daki Richmond Parkında oynayır. İrlandiyanın ən titullu klubu Shamrock Rovers əslində Milltown'dan gəlməkdədir amma son iyirmi ildir özünə yeni bir ev axtarmaqdadır. 2006-ci ildə Tallaght'ta yeni stadionlarının tamamlanmasını gözləyir. Blanchardstown'daki Milli Su Oyunları Mərkəzi, İrlandiyada açılan ilk İdman kompleksidir.
Bunlara əlavə olaraq ayrıca basketbol, Gal Hədtbolu, Otüstü xokkey və atletizm də məşhurdur. Dublin Marafonu 1980-ci ildən bəri mütəmadi olaraq təşkil olunur.
Azərbaycan ilk peşə-ixtisas təhsili müəssisələrinin siyahısı
Mənbə
Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyi tabeliyindəki:
Dublin
Əyləncə
thumb|Temple Bar
Dublinin hərəkətli bir gecə həyatı vardır. Liffey çayının cənubunda yerləşən və İrlandiya xaricində də tanınan Temple Bar, gecə həyatının ən hərəkətli yerlərindən biridir. Xüsusilə qadın və kişilərə istiqamətli 'subaylığa vida partiyaları' ilə tanınır və turistlər tərəfindən ziyarət edilən məşhur yerlerdendir.
Şəhər mərkəzində bir neçə teatr vardır. Bunlardan ən böyükləri Abbey Teatrı, Gate Teatrı, Olympia Teatrı və Gaiety Teatrıdur. Bu teatrlarda oyunlara əlavə olaraq, axşamları ayrıca canlı musiqi, rəqs və filmlərə də yer verilir. Ən böyük teatr, Glasnevin'de olan, Dublin Şəhər Universitetinin The Helix'teki, Mahony salonudur.
Şəhər mərkəzində iki böyük kino salonu: Liffey'nin şimalındakı, Savoy kinosu və Cineworld. Yenə Temple Barda olan İrlandiya Film İnstitutunda və d'Olier küçəsindəki Screen kino salonunda alternativ və xüsusi maraq sahələrinə aid olan filmlər göstərilir. Şəhərin digər səmtlərində də bir çox kinoteatr var.
İqlim
left|thumb|Dublində orta istilik (qırmızı) və yağış (mavi)
Dublin dənizə məsafəsindən ötəri mülayim bir iqlimə malikdir. Qışları mülayim, yayları sərin keçir və həddindən artıq soyuq ya da isti olmaz. Ümumiyyətlə düşünülənin əksinə Dublin, qərb İrlandiya kimi sıx yağış görməməkdədir. Qərb İrlandiyanın yağış nisbəti ümumiyyətlə paytaxtın iki qatıdır. London ilə müqayisə Dublinin daha az yağışlı gün görünür. Yanvar ayındakı orta hesabla ən yüksək temperaturu 8 °C (46 °F), İyul ayında isə 20 °C (68 °F) 'dir [9].Ən günəşli ayları gündə altı saata qədər uzanan, may və iyunun amma günlər yenə də daha uzun keçər.Ən yağışlı ayları isə, 74mm (2.9 düym) ilə, dekabr və Avqustdur. Ən quru ay, 45 mm (1.7 düym) ilə Apreldir. İllik cəmi orta yağış nisbəti (bütün yağış növləri daxil olmaqla) 762 mm (29.5 düym) 'dir.Bu vəziyyət Sidney, Nyu-York şəhəri və Dallasdan da belə daha azdır. Dublin yüksək paralelik səbəbiylə uzun yaz günlərinə (təxminən 19 saat gün işığı) və qısa qış günlərinə (doqquz saata qədər azalabilir) malikdir. İrlandiyanın geri qalanında da olduğu kimi xortum, qasırğa, zəlzələ və sunami bənzəri təbii fəlakətlər baxımından olduqca qorunaqlıdır.
Şiddətli küləklərə daha çox qış ortası rast gəlinir amma xüsusilə, Oktyabr və Fevral ayları daxil olmaqla, hər an güclü küləklər meydana gələ bilər. Son dövrlərin ən qüvvətli fırtınası 24 dekabr 1997-ci ildə Casement Aerodrome'da, 151 km / s (94 mil / s) olaraq qeyd edilmişdir.
Dublinin ətrafdakındakı bölgələrdə bir neçə dərəcə daha isti keçən bir iqlimi vardır. Bundan başqa, şəhərin mərkəziylə ətəklərində kiçik bir istilik fərqi də var. Şəhərin mərkəzində daha sıx məskunlaşma olduğu üçün bir az daha istidir. Yenə şəhərin mərkəzi ilə 12 kilometr şimalındakı aerodrom arasında da istilik fərqi vardır.
Hökumət
left|thumb|Dublin bələdiyyə binası Əvvəlki adı; Royal Exchange, yəni Krallıq Ticarət Mərkəzi
Şəhər Dublin Şəhər Şurası (köhnə adıyla Dublin Məclisi) tərəfindən idarə edilir və rəhbərlik Dublin Bələdiyyə Başçısına (Lord) aiddir. Bələdiyyə başçısı illik olaraq seçilir və məsuliyyət müddəti ərzində Dublin Köşkü'nde yaşayır. Dublin Şəhər Şurasının iki əsas binada yerləşmişdir. Şura konfransları, Dublin bələdiyyə binasındakı mərkəzdə keçirilir. Əvvəllər 'Royal Exchange,' yəni Krallıq Ticarət Mərkəzi, olan bu bina 1850 ci ildə şəhər idarəsi tərəfindən hökumət üçün alınmışdır. Idarənin rəhbərlik səviyyəsindəki məmurların çoxu çox mübahisə edilən "Bələdiyyə ofisləri" ndə çalışmaqdadır.
thumb|18. əsr sarayı indiki vaxtda məclis binası olaraq istifadə edilməkdədir
Şəhər Şurası tək parlamentdən ibarətdir və beş ildə bir seçilr. Yerli seçki bölgələrindən seçilən 52 üzvü var. Ən çox kresloya sahib partiya kimin hansı komitədə oturacağına, hansı siyasətin yerilidəcəyinə və kimin Bələdiyyə Başçısı olacağına qərar verir. Bələdiyyə başçısının liderliyində şura yaşayış yerlərinə, nəqliyyat rəhbərliyinə, planlamağa, tullantılara vs. nə qədər pul xərclənəcəyinə dair bir büdcə hazırlayar. Dublin Şəhər Direktoru isə Şəhər Şurasının öhdəsinə götürdüyü qərarları tətbiq etməklə cavabdehdir.
Əlaqə və Media
Dublin İrlandiyanın həm ünsiyyət həm də media mərkəzidir. Bir çox qəzet, radio stansiyası, televiziya kanalı və telefon şirkətinin mərkəzləri burda yerləşir. "Radio Teilifís Éireann" (RTE) İrlandiyanın milli rəsmi yayım orqanıdır və ana ofisləri Donnybrook'ta yerləşir. "Fair City" kanalın paytaxtında bir məhəlləsində (Carraigstown) keçən bir serialıdır. TV3, Kanal 6, Kent kanalı və Setanta Spor'da Dublinin önəmli kanallarıdı. Poçt xidmətlərinin (An Post) əsas infrastrukturu və ofisləri ilə köhnə dövlət telefon şirkəti (Eircom), Meteor mobil telefonu xidməti, Vodafone İrlandiya və O2 İrlandiya da Dublin'dədir. Paytaxt ayrıca The Irish Times və Irish Independent kimi əhəmiyyətli qəzetlərə də ev sahibliyi etməkdədir.
Nəqliyyat
Dublinin yerli qatarları kütləvi daşımanın əhəmiyyətli bir hissəsidir. Dublin, İrlandiya nəqliyyat şəbəkəsinin mərkəzindədir. Dublin limanı ölkənin ən əhəmiyyətli dəniz limanıdır. Dublin aerodrom, 2006-dakı 21 milyon sərnişin daşıması ilə adanın ən sıx aeroportudur. Bundan başqa İrlandiyanın digər aeroprtlarından Avropaya Şimali Amerikaya və Orta Şərqə uçuşlarıyla Avropanın da 14 cü ən sıx aeroportudur. Mərkəzi qatar stansiyası, cənub və şimalı bir-birinə bağlayan, Heuston dayanacağı (Ballina, Westport, Galway, Ennis, Limerick, Tralee, Cork və Waterford reysləri). Connolly stansiyası Sligo, Wexford və Belfast'a xidmət etməkdədir. Bu iki stansiya son dövrdə bir-birinə, Luas adı verilən, tramvay ilə bağlanmışdır. Avtobusla adanın hər yerinə tez avtobus səfərləri vardır.
Avtomobil yolları
Dublin ölkənin Avtomobil yolları şəbəkəsinin mərkəzidir. M50 yolu (İrlandiyanın ən sıx yolu), bir növ ətraf yoludur. Şəhərin cənubuna, qərbinə və şimalına uzanaraq paytaxtdan digər bölgələrə çatan ən əhəmiyyətli əsas yolları bir-birinə bağlayır. Luca kəndi yaxınlığında, Liffey çayının üzərində yüksələn iki körpüdən ibarət Qərb-Bağlantısı'nda ödəniş həyata keçirilir (€ 1.90). M50 yolunun çekilməsi hardasa 20 il davam etmişdir və sonuncu hissəsi İyun 2005-ci ildə açılmışdır.
Kütləvi nəqliyyat
200px|left|thumb|Dublin bölgəsi sürətli nəqliyyat xəritəsi
2002-ci ildə Dublin və ətrafında qalan işçilərin təxminən 46% ı işə velosipedlə və ya kütləvi daşımayla gedirdi.Kütləvi nəqliyyat sistemi yüzlərlə avtobus xəttindən, beş yerli qatar xəttindən və iki tramvay xəttindən ibarətdir. Hökumətin Nəqliyyat 21 adı altında planlaşdırdığı təşəbbüs yüksək tutumlu iki metro xətti qurmaq, qərbə gedən elektrik daşımaları genişləndirmək və olduqca müvəffəqiyyətli olan Luas tramvay sistemini inkişaf etdirmək üçün yaradılmışdır.
Avtobus
Dublinin kütləvi nəqliyyat sisteminin böyük bir qismi Bus Athan Cliath tərəfindən işlədilən, təxminən 200 ədəd gündüz və bazarertəsindən şəmbəyə qədər işləyən 24 gecə avtobus xəttindən ibarətdir. Gündüz kəmərlərində 40, 40A, 40B, 40C, 40D nömrə və hərfli kodlamaları vardır. Gecə kəmərləri üçün nömrənin yanına "N" hərfi qoyulur. Bəzi turist avtobusları xaricində, Dublin avtobus xidmətləri bir adam tərəfindən idarə olunur. Gündüz tarifləri səyahət edilən dayanacaq sayına görə müəyyən edilir.
Tramvay
thumb|Luas Tramvayı 2004-ci ildə iki xəttli bir tramvay şəbəkəsi olan Luas açıldı və xidmət verdiyi vaxtdan tez-tez istifadə olunmağa başlandı. İki xətt arasındakı keçid qeyri-kafi olsa da Luas xəttlərini inkişaf etdirmək üzrə, yeddi proyektli bir plan hazırlanıb. Luas'ı gündə orta hesabla 80.000 adamın istifadə edir.
2006-cı ildə Dəmiryolları Xidmət Ofisi, Luas'ın istifadə edilməsindən yalnız bir il sonra gözləniləndən çox daha əvvəl hədəflənən gəlirə çatdığını elan etdi. Luas, ölkədə hökumət dəstəkli işləyən tək toplu daşıma sistemidir. Bu baxımdan Avropada da az olan nümunələrdən biridir.
Sənaye və İqtisadiyyat
Dublin'deki ən məşhur sənaye hərhalda pivə sənayesidir. Ginness adlı pivə markası, 1759-ci ildən bəri Dublinin, St.Ceyms's Gate səmtində çıxarılmaqdadır.
Kelt pələngi hərəkəti illərində, yəni 90-cı illərin ortalarından sonlarına qədər, bir çox dərman və məlumat texnologiyası şirkətləri Dublin və ətrafında ofislər açdı. Microsoftun Avropa və Orta Şərq mərkəzi, şəhərin cənubundakı, Sandyford Sənaye bölgəsindədir. Buna əlavə olaraq Google və Amazonun da şəhərdə şöbələri var. İntel və Hewlett-Packardın Dublinin qərbində qalan Kildare mahalındakı bir məhəllədə (Leixlip) istehsal atelyəsi vardır. 2005-ci ildə Dublin və ətrafındakı bölgədə işləyənlərin sayı təxminən 800.000 nəfər idi. Bunlardan 600.000 'i xidmət sektorunda və 200.000' i isə sənayedə işləyir.
Qardaş şəhərlər
Dublinin 3 qardaş şəhəri vardır.
FİFA Klublararası Dünya Kuboku 2010
Klublararası VII Dünya Çempionatı
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri - 2010
Püşkatmada Avropa Çempionlar Liqasının qalibi ilə Libertadores kubokunun son sahibi səpələnmiş kimi güzəşt əldə edib. Çempionlar Liqası ilə Libertadores Kubokunun qalibləri İtaliyanın "İnter" və Braziliyanın "İnternasyonal" klubları birbaşa yarımfinal mərhələsindən mübarizəyə qoşulmuşlar.
Onların rəqibləri isə əvvəlki mərhələlərdə müəyyənləşmişdir.
Cydnoseius muntius
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Süni intellektin tarixi
Süni intellekt tarixi — müasir elmin inkişafı və ağıllı maşınların yaradılması texnologiyasına dair bir doktrina olaraq, insan təbiətinin erkən fəlsəfi tədqiqatlarında və dünyanı tanıma prosesində köklərə malikdir, sonradan neyrofizioloqlar və psixoloqlar tərəfindən insan beyninin və düşüncə tərzinin işi ilə bağlı bir sıra nəzəriyyələr şəklində genişlənmişdir. Süni intellekt elminin inkişafındakı müasir mərhələ riyazi hesablama nəzəriyyəsinin əsasını – alqoritmlər nəzəriyyəsini və kompüterlərin yaradılmasıdır.
Süni intellekt elmi
Tətbiqi bir elm olaraq "Süni intellekt" nəzəri və təcrübi hissələrə malikdir. Təcrübədə, "Süni intellekt" yaratmaq problemi bir tərəfdən kompüter elmləri və kompüter texnologiyasının kəsişməsindədir – digər tərəfdən neyrofiziologiya, idrak və davranış psixologiyası ilə – digər tərəfdən. Nəzəri əsas Süni intellektin fəlsəfəsi olmalıdır, ancaq əhəmiyyətli nəticələrin əldə edilməsi ilə nəzəriyyə müstəqil əhəmiyyət qazanır. İndiyə qədər "Süni intellekt" nəzəriyyəsi və təcrübəsi riyazi, alqoritmik, robot, fizioloji və digər nəzəri fənlərdən və müstəqil əhəmiyyətə malik eksperimental texnikalardan fərqləndirilməlidir.
Elmin yaranmasına fəlsəfi əsas
"Süni intellekt" anlayışı haqqında düşünmək ehtimalı Rene Dekartın "Metod haqqında danışma" (1637) əsəri ilə başlayan və bundan dərhal sonra Tomas Hobbsun "İnsan təbiəti" (1640) adlı mexaniki materializmin doğulması ilə böyük təsir göstərmişdir.
Rene Dekart, heyvanın — bir növ mürəkkəb bir mexanizm olduğunu və bununla da mexaniki bir nəzəriyyə meydana gətirdiyini irəli sürdü.
Burada mexanik materializmin qədim materializmdən nə ilə fərqləndiyini, fikirlərini Aristotelin əsərlərində tutan və sonrakı Hegel dialektikası, dialektik və tarixi materializmdən (Feyerbax, Karl Marks, Fridrix Engels, Vladimir Lenin) anlamaq vacibdir. Fakt budur ki, mexaniki materializm orqanizmlərin mexanik mənşəyinə yönəlmişdir, qədim materializm təbiətin mexanik mənşəyinə yönəldilmiş, dialektik və tarixi materializm isə mexanizmin cəmiyyətdəki təzahürlərinə istinad etmişdir.
Buna görə də aydındır ki, orqanizmdəki mexanist təbiəti dərk etmədən, hətta ən ibtidai mənada da süni intellekt haqqında bir anlayışdan danışa bilmərik və mexanist təbiətin və cəmiyyətin varlığı süni intellekt sahəsindən kənara çıxır və ciddi şəkildə danışmaq zəruri şərt deyildir.
Elmin yaranmasının texnoloji əsasları
1623-cü ildə Vilhelm Şikard ilk mexaniki rəqəmsal kompüter qurdu, ardınca Blez Paskal (1643) və Leybnits (1671). Leybnits eyni zamanda müasir ikili say sistemini təsvir edən ilk idi, baxmayaraq ki, bir çox böyük elm adamı vaxtaşırı bu sistemi əvvəlcədən sevmişdi. 1832-ci ildə kollec müşaviri Semyon Korsakov ağılın qabiliyyətlərini artırmaq üçün elmi metod və cihazların işlənməsi prinsipini irəli sürdü və inşaat kompüter elmləri tarixində ilk dəfə perforasiya edilmiş kartlardan istifadə edən bir sıra “ağıllı maşınlar” təklif etdi. XIX əsrdə Çarlz Bebbic və Ada Lavleys bir proqramlaşdırıla bilən mexaniki kompüterdə çalışdılar.
Elmin yaranması
1910-1913-cü illərdə Bertran Rassel və Vaytxed, rəsmi məntiqdə inqilab edən Riyaziyyat Prinsiplərini nəşr etdilər. 1941-ci ildə Konrad Tsuze ilk işləmə proqramı ilə idarə olunan kompüteri qurdu. Uorren Mak-Kallok və Volter Pitts, 1943-cü ildə sinir şəbəkələrinin əsasını qoyan Əsəb fəaliyyətində təsəvvür edilən fikirlərin məntiqi hesablamasını nəşr etdi.
Kolosov adaları
Kolosov adaları — Şimal Torpağına daxil olan iki adadan ibarət adalar qrupu. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır rayonu ərazisinə daxildir.
Coğrafiyası
Kara dənizinin qərbdə yerləşir. Jiloy yarımadası ilə Paris Kamunası yarımadası arasında qərarlaşır. Ətrafında kiçik adalar vardır: Obmannıy adası 4 km cənub-şərqdə, Blizkiy adası 8,2 km şimal-şərqdə, Bazovıy adası 2,7 km şərqdə və Pustoy adasından 9 km şmalda yerləşir. Arxipelaqa daxil adalar arasında 500 m məsafə vardır.
Xüsusiyyətləri
Şimal-qərbdən cənub-şərqə 750 m uzunluğa malikdir. Sahilləri sıldırımlıdırc. Ada alcaqboylu otlarla örtülü tundra bitkiləri ilə örtülü olur.
Lotus rigidus
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Jatropha podagrica
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Üskükotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Galendromimus alveolaris
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bidens integrifolia
Bidens integrifolia Bidens integrifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İmadəddin Ay Aba
İmadəddin Əbülfəth Müəyyəd Ay Aba (?-1174)— Səlcuq əmiri, vali.
Həyatı
Əbu Bəkr Qumacın nəvəsi, Əlaəddin Əbu Bəkrin oğlu idi.
İmadəddin Əbülfəth Müəyyəd Ay Aba Sultan Səncərə xidmət etmişdi. Xidmət və bacarığı sayəsində böyük torpaq sahibkarına çevrilmişdi. Bəlx valisi olarkən Sultan Səncəri oğuzları əsir düşmüşdü. Səncərin ora-bura dağılmış əmirləri Nişapurda yığışaraq Qaraxanlı Məhəmməd xanın oğlu, Səncərin qardaşı oğlu Mahmudu hökmdar elan etdilər.
Sultan Mahmud həmin günlərdə Heratı mühasirəyə alan oğuzların üzərinə səfər etdi. Tərəflər arasında dəfələrlə vuruşma oldu, əksəriyyəti də oğuzların qələbəsilə başa çatdı. 550-ci ilin cümadiyül - əvvəl ayında (iyul-avqust, 1155) oğuzlar Mərvə qayıdaraq oradan Mahmuda elçi göndərib sülh bağladılar. Mahmud da öz sələfi Süleyman şah kimi zəif şəxsiyyət idi, bütün qüvvə əmir Müəyyəd Ay Abanın əlində cəmləşmişdi. Ay Aba Nişapurdan əlavə Tus, Nəsa və Əbivərdi də ələ keçirmişdi. Səncərin digər əmiri Aytak da Rey bölgəsinə hakim olmuş, başına 10 min atlı yığmışdı.
Mahmud xanla sülh bağlandıqdan sonra Səncərin əmirləri Mərvə gedib onunla görüşə bilirdilər. Ancaq görüşdə oğuz bəylərindən Tuti bəy, Qorqud, yaxud Səlmənəci və Böyük Davud hökmən iştirak edirdilər. 551-ci ildə (ramazan-oktyabr-noyabr, 1156) Müəyyəd Ay-Aba keşik çəkən oğuzları aldadaraq Səncəri Bəlxdən Termezə qaçırtdı. Bir müddət orada qaldıqdan sonra Səncər Mərvə gəldi. Bəlx bölgəsindəki oğuzlar Səncərin nə edəcəyini maraq və təşvişlə gözlədilər. 72 yaşlı ruhən düşkün, xəzinəsi boş, ölkəsi xarabazar, əsgəri dağılmış bir insan nə edə bilərdi? Gerçəkdən, Səncər heç bir təşəbbüs göstərmədən xilas olduqdan 7 ay sonra kədər içində Mərvdə öldü (14 rəbiüləvvəl 551 - 7 may 1156) və göy kaşısının birgünlük məsafədən göründüyü söylənən möhtəşəm türbəsində dəfn edildi.