cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Turan Şərifov
Təhsili
135 nömrəli Əliağa Şıxlinski adına tam orta məktəbdə orta təhsilini almışdı. Beynəlxalq Çerkass Dövlət Texnologiya Universitetinin 1-ci kurs tələbəsi və ixtisasca iqtisadçı idi. Turan həm xanəndə həm də musiqiçi idi. Gitara, saz, tar, piano, balaban, qaval kimi musiqi alətlərini tam düzgün və sərbəst ifa edirdi. İlk oxuduğu mahnı "Sarı gəlin" və "Qarabağ şikəstəsi" idi. Füzuli şəhər 2 nömrəli uşaq incəsənət məktəbini bitirib. 23 aprel 2013-cü ildə ulu öndər Heydər Əliyevin anadan olmasının 90 illik yubileyi ilə əlaqədar Füzuli rayon uşaq musiqi və incəsənət məktəbləri şagirdlərinin "Xanəndəlik" ixtisası üzrə keçirilən müsabiqədə iştirakına görə "Fəxri Fərman"la təltif edilib. 2014-cü ildə ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 91-ci ildönümü münasibətilə Binəqədi Rayon orta ümumtəhsil məktəbləri arasında keçirilən "Azərbaycan səninlədir — sənsiz deyil" dördüncü yaradıcılıq festivalında iştirak edib. İştirakına görə də "Fəxri Fərman"la təltif olunub. Turan həm xanəndə də musiqiçi idi. Gitara, saz, tar, piano, balaban, qaval kimi musiqi alətlərini tam düzgün və sərbəst ifa edirdi. İlk oxuduğu mahnı "Sarı gəlin" və "Qarabağ şikəstəsi" idi. Füzuli şəhər 2 nömrəli uşaq incəsənət məktəbini bitirib. 23 aprel 2013-cü ildə ulu öndər Heydər Əliyevin anadan olmasının 90 illik yubileyi ilə əlaqədar Füzuli rayon uşaq musiqi və incəsənət məktəbləri şagirdlərinin "Xanəndəlik" ixtisası üzrə keçirilən müsabiqədə iştirakına görə "Fəxri Fərman"la təltif edilib. 2014-cü ildə ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 91-ci ildönümü münasibətilə Binəqədi Rayon orta ümumtəhsil məktəbləri arasında keçirilən "Azərbaycan səninlədir — sənsiz deyil" dördüncü yaradıcılıq festivalında iştirak edib. İştirakına görə də "Fəxri Fərman"la təltif olunub.
Hərbi Xidməti
Şərifov Turan Gəncə şəhəri "N" saylı hərbi hissədə əsgər idi. 27 sentyabr 2020-ci ildə müharibənin ilk günündən döyüşlərdə fəal iştirak edib. Murovdağ, Füzuli, Cəbrayıl, Qubadlı, Zəngilan şəhərləri istiqamətində 40 gün və son olaraq 5 noyabr 2020-ci ildə Laçın şəhərində qəhrəmancasına döyüşərkən şəhidlik zirvəsinə yüksəlmişdir. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamına əsasən şəhid əsgər Turan Vidadi oğlu Şərifov "Vətən uğrunda" və "Laçının azad olunmasına görə" medalları ilə təltif olunmuşdur.
Bist körpüsü
Daş və kərpiclə tikilmişdir. İki tağlıdır. Qərb tağı böyük, şərq tağı kiçikdir. Uzunluğu təqribən 21, hündürlüyü 10, eni 3,8 m-dir. Körpünün yanları dəmirlərlə əhatə olunmuşdur. Körpünün salınmasında məqsəd kəndə gediş-gəlişi təmin etmək, həmçinin, Böyük İpək yolunun qolları ilə hərəkət edən ticarət karvanlarına xidmət etmək olmuşdur. Kənd sakinlərinin verdiyi məlumata görə əvvəllər körpünün yanları iri sal daşlarla möhkəmləndirilibmişdir. Körpünün I Şah Abbas dövründə inşa olunması haqqında fikirlər vardır. Körpü XVII əsrə aid edilir.
Bist körpüsü II — Ordubad rayonunun Bist kəndinin cənub-şərqində, Nəsirvaz çayı üzərində tarixi-memarlıq abidəsi. Daş və kərpiclə tikilmişdir. Bir tağlıdır. Uzunluğu təqribən 23, hündürlüyü 10, eni 4 m-ə yaxındır. Körpünün yanları dəmirlərlə əhatə olunmuşdur. Körpünün salınmasında məqsəd kəndə gediş-gəlişi təmin etməklə yanaşı ticarət karvanlarının hərəkətini asanlaşdırmaq olmuşdur. Cənub tərəfdə, daşın üzərində 1869 il tarixi yazılmışdır. Tikinti texnikasına görə Bist körpüsü I ilə oxşarlıq təşkil etsə də, ondan sonrakı dövrdə inşa olunmuşdur. Ehtimal ki, 1869 ildə körpü təmir edilmişdir. Körpü XVII_XVIII əsrə aid olunur.
Nikos Sampson
Nikos Sampson — Kipr dövlət və siyasət adamı, EOKA-nın üzvü, soyqırım törədən, qatil, Kipr Respublikasının prezidentinin səlahiyyətlərini icra edən.
Nüsrət Məmmədov
Nüsrət Xudu oğlu Məmmədov — Azərbaycan-sovet taxılçısı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1966).
Həyatı
1940–1954-cü illərdə çoban, traktorçu, 1954-cü ildən Astraxanbazar rayonunun "Qırmızı partizan" kolxozunun traktor briqadasının briqadiri olmuşdur. 1970-ci ildən kəmin kolxozun şöbə müdiri, aqronomu, 1978-ci ildən isə yenidən traktor briqadasının briqadiri olmuşdur. Yüksək taxıl məhsulu əldə edilməsində yeddiillik planın tapşırıqlarını yerinə yetirməkdə fərqlənmişdir. 1973–1980-ci illərdə Ümumittifaq Sosialist Yarışının qalibi olmuşdur.
SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 23 iyun 1966-cı il tarixli Fərmanı ilə taxıl məhsuldarlığının artırılması və istehsalının artırılması sahəsində qazandığı uğurlara görə Məmmədov Nüsrət Xudi oğlu "Lenin" ordeni və "Oraq və çəkic" qızıl medalı təqdim edilməklə "Sosialist Əməyi Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür. 3 may 1980-ci ildə "Xalqlar dostluğu" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Nüsrət Məmmədov Azərbaycanın ictimai həyatında fəal iştirak etmişdir. O, 1957-ci ildən Sov.İKP üzvü olmuş, 6-cı çağırış SSRİ Ali Sovetinin (1962–1966) deputatı, Azərbaycan Kommunist Partiyası Cəlilabad Rayon Komitəsi bürosunun üzvü olmuş, rayon sovetinin deputatı seçilmişdir.
2002-ci ildən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü idi.
Nüsrət Məmmədov 2016-cı il oktyabrın 25-də Privolnoye kəndində vəfat etmişdir. Sərdar Əliyevin "Muğam qəhrəmanı" kitabı (1973) Nüsrət Məmmədova həsr edilmişdir.
Müqəddəs Üçlük kilsəsi (Qax)
Müqəddəs Üçlük kilsəsi — Qaxın İngiloy Kötüklü kəndində yerləşən pravoslav kilsəsi. Kilsə XIX əsrdə Qafqazda Pravoslav Xristianlığının Bərpası Cəmiyyəti tərəfindən tikilib.
Hazırda
Qax və Kürmük yeparxiyasına tabedir. 26 oktyabr 2019-cu ildə 1920-ci ildən bəri ilk dəfə Müqəddəs Liturgiya mərasimi keçirilib.
Additiv ağ Qauss küyü
Additiv ağ Qauss küyü – informasiyanın ötürülməsi kanalında maneə təsirinin bir növüdür. Müntəzəm spektral sıxlıq, amplitudun normal paylanmış qiyməti və siqnala additiv təsir üsulu ilə səciyyələnir. Küyün radio-rabitə sistemlərinin modelləşdirilməsi üçün istifadə edilən geniş yayılmış növüdür.
Çeildağ əməliyyatı
Çeildağ əməliyyatı — 31 dekabr 1993-cü ildə, Birinci Qarabağ müharibəsinin axırlarında, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan Silahlı Qüvvələrinə qarşı Ağcabədi rayonu istiqamətində başladılan hərbi hücum əməliyyatı.
"Çeildağ" əməliyyatı dekabrın 30-dan 31-nə keçən gecə həyata keçirilməsi planlaşdırılırdı, lakin Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Nəcməddin Sadıkovun əmri ilə əməliyyat bir gün təxirə salınmışdır. Nəticədə Ermənistan tərəfi əməliyyatın detalları haqqında ətraflı məlumat əldə etmiş, əməliyyat həyata keçiriləndə isə Azərbaycan hərbçilərini tələyə salmışdır. Baş tutan döyüşlər nəticəsində 82 nəfər hərbçi şəhid olmuş və ya itkin düşmüşdür.
Əməliyyatın nəticələri ilə bağlı Nəcməddin Sadıkov, Müdafiə nazirinin müavini Elbrus Orucov, nazirliyin Əməliyyat idarə rəisi Aleksandr Vasyak və digərləri "Çeildağ" əməliyyatının uğursuzluğunda polkovnik-leytenant Talıb Məmmədovun məsuliyyət daşığını iddia etmişdir. Talıb Məmmədov ardınca həbs edilmiş, lakin Hərbi Prokurorluğun Xüsusilə Mühüm İşlər üzrə böyük müstəntiqi Kamal Əliyev bu iddiaların yanlış olduğunu ifşa etmiş və onun həbsdən azad edilməsinə nail olmuşdur.
Zəmin
SSRİ dövründə DQMV Azərbaycan SSR-nin tərkibindəki əsasən etnik ermənilərin yaşadığı muxtar bir vilayət idi. Sovet İttifaqı 1980-ci illərin sonlarında dağılmağa başladıqda vilayətin statusu məsələsi yenidən gündəmə gəlmiş və 20 fevral 1988-ci ildə DQMV parlamenti vilayətin Azərbaycan SSR-dən Ermənistan SSR-yə verilməsini tələb edən bir qərar qəbul etmişdir. Azərbaycan bu tələbi bir neçə dəfə rədd etmiş və qısa müddət sonra 1988-ci ildən 1990-cı ilə qədər etnik zorakılıq yaşanmış, Sumqayıt, Gəncə və Bakıda ermənilərə, Quqark və Xankəndində isə azərbaycanlılara qarşı bir sıra poqromlar törədilmişdir. Dağlıq Qarabağın statusu ləğv edildikdən sonra, 10 dekabr 1991-ci il tarixində keçmiş vilayət daxilində müstəqillik referendumu keçirilmişdir. Vilayət əhalisinin təxminən 22,8%-ni təşkil edən azərbaycanlılar referendumu boykot etmiş, iştirakçıların 99,8%-i isə müstəqilliyin lehinə səs vermişdir. 1992-ci ilin əvvəllərində Sovet İttifaqının süquta uğramasından sonra Qarabağ uğrunda müharibə başlamışdır.
Müller
Müller — Almaniya soyadı.
Çeildağ əməliyyatı
Əməliyyat
"Çeildağ" əməliyyatının 1993-cü ildə, dekabrın 30-dan 31-nə keçən gecə həyata keçirilməsi planlaşdırılırdı. Əməliyyat Ağcabədi rayonu istiqamətində baş tutacaqdı. Buna baxmayaraq, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Nəcməddin Sadıkovun əmri ilə əməliyyat bir gün təxirə salınmış və 31 dekabrda həyata keçirilmişdir. Əməliyyatın təxirə salınması səbəbilə Ermənistan tərəfi əməliyyat haqqında əvvəlcədən tam və ətraflı məlumat əldə etmişdir.
Döyüş əməliyyatı əsnasında Azərbaycan hərbçiləri ermənilər tərəfindən tələyə salınmış və onlar burada "oqnevoy meşok" taktikasından istifadə etmişdir. Nəticədə, Azərbaycan tərəfindən 82 nəfər hərbçi şəhid olmuş və ya itkin düşmüşdür. Əməliyyatın nəticələri ilə bağlı Nəcməddin Sadıkov, Müdafiə nazirinin müavini Elbrus Orucov, nazirliyin Əməliyyat idarə rəisi Aleksandr Vasyak və digərləri raport yazmışdır. Sözügedən hesabatlarda, "Çeildağ" əməliyyatının uğursuzluğunun səbəbi kimi o zamankı N saylı hərbi hissənin komandiri polkovnik-leytenant Talıb Məmmədovun şəxsi heyət və texnikanın əməliyyatdakı iştirakını qəsdən təmin etməməsi göstərilmişdir. Hərbi Prokurorluğunun Xüsusilə Mühüm İşlər üzrə böyük müstəntiqi Kamal Əliyev həmin raporta uyğun təqdim olunmuş materiallar əsasında Talıb Məmmədov barəsində tutulma qərarı çıxarmışdır. Ona qarşı dövlətə xəyanət ittihamı irəli sürülmüşdür və hərbi prokuror Nizami Təhməzovun s anksiyasına əsasən həbs edilmişdir.
Aparılan istintaq zamanı Nəcməddin Sadıkovun yazdığı raportun yalan olduğu üzə çıxmışdır. Müstəntiq Kamal Əliyev Talıb Məmmədov barəsində cinayət təqibinə xitam verərək onu həbsdən azad etmişdir. Ardınca o, 1994-cü ildə Nəcməddin Sadıkov, Elbrus Orucov, Aleksandr Vasyak və digərləri barəsində dövlətə xəyanət və vəzifə səlahiyyətlərini aşma ittihamını irəli sürmüşdür. Kamal Əliyev eyni zamanda, Nəcməddin Sadıkov və digərləri haqqında şübhəli şəxs qismində tutma protokolları tərtib edərək onların müttəhim kimi cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmaları barədə qərar qəbul etmişdir. Buna baxmayaraq, bu qərar Baş Prokurorluq və Hərbi Prokurorluqda narazılıq yaratmış, Kamal Əliyev Nəcməddin Sadıkova qarşı qərəzli mövqe tutmaqda günahlandırılmışdır. Bundan sonra hərbi prokuror Nizami Təhməzov Kamal Əliyevin işdən azad olunması barədə qərar qəbul etmiş, o, vəzifə səlahiyyətlərini aşmaqda ittiham edilərək həbs edilmişdir. Ali Məhkəmə Talıb Məmmədova bəraət vermiş, Kamal Əliyev barəsindəki işdən azad olunma və həbs qətimkan tədbiri isə ləğv edilmişdir.
Antisovetizm
right|thumb|276x276px| "Məsih dirildi!". 1932-ci il ağ mühacir jurnalı "Sentinel"in üz qabığı Antisovetizm — 1920-ci illərdən başlayaraq sovet hakimiyyətinə, sovet həyat tərzinə və ya bütün mənalarda Sovet İttifaqına qarşı yönəlmiş baxışlar sistemi.
SSRİ dövrünün lüğət tərifinə görə, antisovetizm "imperialist ölkələrinin marksizm-leninizmə qarşı yönəlmiş siyasəti və təbliğat fəaliyyəti, Sovet dövlətinin fəaliyyətidir".
SSRİ-də antisovet təşviqatı və təbliğatı sovet hakimiyyəti tərəfindən cinayət cəzası şəklində təqib edilmmişdir. Yaxından əlaqəli olan antikommunizm termini əsasən xarici ideoloji rəqiblərə şamil edilirdi. Hal-hazırda antisovetizm antikommunizm kimi bir çox dövlətlərin, o cümlədən postsovet ölkələrinin milli ideologiyasının tərkib hissəsidir.
Keliman dağları
Keliman dağları, Kaliman — Rumıniyanın şimalinda dağ massivi. Massiv Şərqi Karpatlarda, Bukovina və Transilvaniya tarixi bölgələrinin sərhəddində yerləşir. Keliman massivi geoloji baxımdan Keliman-Xarqit dağlarına aiddir.
Ümumi məlumat
Keliman dağlarında ən yüksək zirvə Petrosa pikidir (2102 m). Digər yüksək zirvələr: Reşiç (2021 m), Bistrisiorul (1990 m), Stuniorul (1885 m). Ən yüksək zirvə olan Petrosa böyük vulkanik kraterlə əhatə olunub. Kraterin diametri 10 km-dir. Krateri Petrosadan Valya Neqare çayı ayırır. Kraterin daxilində bir neçə kiçik çuxur var (Pietricelui, Vârful Haitei, Negoiul Românesc). Sonuncuda 1997-ci ilə kimi kükürd hasil olunurdu.
Keliman massivi bölgənin turizm məkanlarından biridir. Tameu, Lukaçu, Tixul, Ruska və Reçinş dağlarında olan qeyri-adi vulkan süxurları massivin əsas görməli yerlərindən biri hesab edilir. Bölgədə 12 Apostles geoloji qoruğu yaradılmışdır. Qoruq Keliman Milli Parkının tərkibindədir.
Formalaşması
Keliman dağları, eləcə də Qurqu və Xarqit dağları Rumıniyanın ən cavan dağları hesab olunur. Massiv 1,8–5 milyon il əvvəl, dördüncü dövrdə baş vermiş kütləvi vulkan püskürmələri nəticəsində meydana gəlmiş. Yuxarı pliosendə isə formalaşmışdır.
Florası
Rumın və xarici bioloqların araşdırmalarına görə 1900-cü ildə indiyə kimi bölgədə ali bitkilərin 1004 növü qeydə alınmışdır. Massivdə bir neçə ekosistem formalaşmışdır: küknar və fıstıq ağaclarından ibarət qarışıq meşələr, küknar meşə zolağı, ağcaqayınlı qarışıq meşələr, alp çəmənlikləri və s.
Murad Nefesov
Murad Ocaqdurdu oğlu Nefesov (9 fevral 2001; Masallı, Azərbaycan — 7 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı və hərbi xidməti
Murad Nefesov 9 fevral 2001-ci ildə Masallı şəhərində anadan olmuşdur. 2008-ci ildə Rafiq Əlihəsənov adına Masallı şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbinin birinci sinfinə daxil olmuşdur. 2019-ci ildə həmin məktəbi bitirmişdir. Həmin ilin aprel ayında çağırışçı kimi hərbi xidmətə yollanmışdır. Əsgərliyini Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Bakı şəhərində yerləşən “N” saylı hərbi hissəsində tankçı-tuşlayıcı kimi davam etdirmişdir.
Vətən müharibəsi
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Murad Nefesov 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Cəbrayılın, Füzulinin, Qubadlının, Zəngilanın, Xocavəndin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Murad Nefesov 7 noyabr 2020-ci ildə Şuşa istiqamətində gedən döyüşlərdə döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. 9 noyabr 2020-ci ildə Masallı şəhər qəbiristanlığında torpağa tapşırılmışdır.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Murad Nefesov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Murad Nefesov ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Murad Nefesov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Lazar Drlyaça
Lazar Drlyaça — Bosniyalı rəssam.
Həyatı
Bosanski Novi yaxınlığındakı Blatnada bosniyalı serb ailəsində anadan olub.
O, 1906-cı ilin oktyabrında Vyanada Təsviri Sənətlər üzrə imtahan verir və 1911-ci ildə Serbiya Krallığının pavilyonu üçün Romada Beynəlxalq Sərgidə iştirak edir. Bundan sonra rəssamlıq məktəbində oxumaq üçün Parisə köçür və Luvrda işləyir. Bəzən müştərilərin sifarişləri əsasında, qədim rəssamlar Titian və Leonardo da Vinçininin əsərlərini kopyalayır.
9 iyul 1914-cü ildən 1919-cu ilə qədər onun həyatı haqqında çox az şey məlumdur, lakin bir şəkil qeydində onun Sardiniyadakı düşərgədə olduğu qeyd olunur.
İkinci Dünya Müharibəsindən bir qədər əvvəl, təxminən 1935-ci ildə, o, həmişəlik Bosniyaya qayıdır və Konjiçin yuxarısında, Boraçko jezero və Prenj dağı arasındakı karst yaylasındakı Borci kəndində məskunlaşır.
O, ömrünün sonuna qədər orada tənhalıqda, əvvəlcə bir kənddə yaşayır və xəstələndikdən sonra 1970-ci ildə Boraçko gölünün üstündə yerləşən "Şantića Vila" adlı dağ villasına köçür.
O, əvvəlcə Ekspressionizmçi olub, lakin sonrada İmpressionizmçiyə çevrilib.
Drlyaça özünü Bosniyalı boqomilçi kimi tanıdıb, ona görə də onu tez-tez sonuncu Bosniyalı boqomilçi adlandırırdılar..
NGC 4503
NGC 4503, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Şmidt
Şmidt — Almaniya soyadı.
Elmir Bağırov
Elmir Bağırov — Saatlı rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru.
Həyatı
Elmir Məmməd oğlu Bağırov 1980-ci il aprel ayının 28-də Masallı rayonunun Hişkədərə kəndində anadan olub. 1986-cı ildə orta məktəbə getmiş, 1997-ci ildə Elşad Ağayev adına Hişkədərə kənd orta məktəbini əla qiymətlərlə bitirmişdir.
1997-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin sosial elmlər fakültəsinin politologiya ixtisasına daxil olmuşdur. 2001-ci ildə bu ixtisasın bakalavr pilləsini bitirirək, həmin ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının siyasi idarəetmə fakültəsinin "dünya siyasi prosesləri və beynəlxalq münasibətlərin nəzəriyyəsi" ixtisası üzrə magistraturaya daxil olmuşdur.
2003-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının əyani doktoranturasına daxil olmuş, 2006-cı ildə bitirmişdir. 2008-ci ildə Akademiyanın rektoru, əməkdar elm xadimi, professor Seyfəddin Qəndilovun elmi rəhbərliyi ilə "Xəzər regionunda Azərbaycanın milli mənafeyinin prioritet istiqamətləri" adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək, respublikada ən gənc "siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru" elmi adı almışdır.
Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var.
Əmək fəaliyəti
2004-cü ildən Heydər Əliyev Fondunun "azerbaijan.az" layihəsinin koordinatoru olmuş, 2005-ci ildə Heydər Əliyev Fondunun Humanitar Proqramlar Departamentinin aparıcı mütəxəssisi vəzifəsindən 2014-cü ildə Humanitar Proqramlar Departamentinin rəisi vəzifəsinədək yüksəlmişdir.
2014-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Dövlət Bayrağı Kompleksi İdarəsinin aparat rəhbəri, 20 aprel 2016-cı il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin "Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Dənizkənarı Bulvar İdarəsinin Əsasnaməsinin və strukturunun təsdiq edilməsi, aparatının işçilərinin say həddinin müəyyən edilməsi barədə" Fərmanından sonra Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Dənizkənarı Bulvar İdarəsinin aparat rəhbəri vəzifəsində çalışırdı.
Siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Elmir Bağırov 2009-cu ildən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasın "siyasi idarəetmə və politologiya" kafedrasında müəllim və 2012-ci ildən "beynəlxalq münasibətlər və xarici siyasət" kafedrasında baş müəllim vəzifələrində çalışmışdır.
2017-ci ildən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının dosentidir. 10-dan artıq Beynəlxalq elmi konfransların iştirakçısı və məruzəcisi olmuş, 24 elmi məqaləsi respublika və xarici elmi jurnallarda nəşr olunuşdur.
Kotgah
Kotgah — Yelizavetpol (Gəncə) Qazax Şəmşəddin qəzasında, indi Barana (İndi ERmənistanın Noemberyan) rayonunda kənd.
Tarixi
1946-cı ildə kənd ermənicə Şavarşen adlandırılmışdır. XIX əsrdə Qazax qəzasında Kotkənd, Qars əyalətinin Ərdavan dairəsində Kotugöy (kənd xarabalığının adı), Şimali Qafqazda Stavropol quberniyasının Qroznı dairəsində Kotdağ (dağ adı) toponimləri Azərbaycanda Qutqaşen (İndi Qəbələ) ilə mə’naca eynidir. Bir sıra türkmənşəli toponimlərdə həm də qut, kut formalarında iştirak edən bu söz həm də "möhkəmləndirilmiş yer" mə’nasındadır.
Heteroxromiya
Heteroxromiya - gözlərin fərqli rəngdə olması deməkdir.
Təsnifat
right|thumb|360x360px|Anadangəlmə Heteroxromiya: Avtosoma dominant modada (kişilər və ya qadınlar) miras qalmış
Anomal işıqlı süsən
right|thumb|Tam Heteroxromiya [[iridum göstərən Waardenburg Sindromu II Tipli fərdi]]
Alınmış (irsi olmayan) Heteroxromiya it.
thumb|link=https://az.wikipedia.org/wiki/%C5%9E%C9%99kil:Sled_dog_on_Svalbard_with_heterochromia.jpg|Alınmış(irsi olmayan) Heteroxromiya it.|alt=Alınmış(irsi olmayan) Heteroxromiya it.
Multiplikativ küy
Multiplikativ küy (Multiplicative noise, Мультипликативный шум) – rabitə xəttinin xarakteristikalarının dəyişməsi nəticəsində kanalın ötürmə əmsalının təsadüfi dəyişmələri ilə şərtlənir. Additiv küylər isə aparaturanın komponentlərində istilik prosesləri, atmosfer və sənaye prosesləri, qonşu kanalların işi ilə əlaqəli olan fluktasiya hadisələri nəticəsində yaranır. Multiplikativ küylərə digər tezliklərlə qarşılıqlı təsir nəticəsində yaranan kombinasiya tezlikləri, parazit modulyasiya və rəqəmsal sistemlərdə kvantlama küyləri aid edilir. Multiplikativ küy siqnalı deformasiya edə – informasiya hissəsinin formasını dəyişə bilər, siqnalın qiymətlərindən və siqnalın müəyyən xüsusiyyətlərindən asılı ola bilər. Multiplikativ küylər küylə siqnalın qarşılıqlı təsiri nəticəsində meydana çıxır. Riyazi olaraq bu siqnal və küyün tezlik komponentlərinin bir-birinə vurulması ilə təsvir olunur.
Baadur Çuladze
Baadur Sokratoviç Çuladze — Sovet və gürcü kino aktyoru, kinorejissor, müəllim, ssenarist və teleaparıcı. Gürcüstan SSR əməkdar artisti (1979).
Həyatı
Baadurun atası oğlu dünyaya gələndən az sonra həbs olundu və on il yarımdan çox sürgündə keçirdi. Atasının həbsi ilə əlaqədar ailə son dərəcə yoxsulluq içində yaşayırdı. Baadurun anası səhərdən axşama kimi işləyir, o özü isə bacısının himayəsində böyüyürdü. Artıq yeniyetməlik illərində Çuladzenin özü Batumi kinoteatrında kinomexanik köməkçisi kimi işləməyə başladı.
B.Çuladze Dzerjinski adına Batumi 3 saylı məktəbi qızıl medalla bitirib. Qohumlarımın tövsiyəsi ilə Nauman adına Moskva Ali Texniki Məktəbinə daxil olmağı planlaşdırır, lakin sonda fikrini dəyişir və həyatını kino ilə bağlamaq qərarına gəlir. Moskva Ali Texniki Məktəbinə qəbul imtahanlarından əvvəl Teatr Məktəbinə gedir və texniki təhsildən imtina etmək qərarına gəlir. Ən asan daxil olmaq üçün rejissorluq şöbəsini seçir, çünki aktyorluqla həvəskar tamaşalardan tanış idi və bu peşəni bəyənməmişdi.
Aktyor fəaliyyəti
1961-ci ildə Ali Teatr Məktəbinin rejissorluq fakültəsini (ölümündən sonra M.E.Çiaureliyə keçmiş A.P.Dovjenkonun emalatxanası) bitirmişdir. Tələbə yoldaşları Larisa Şepitko, Georgi Şengeliya və Otar İosseliani, İrina Povolotskaya, Viktor Turov idi. Aleksandr Mitta onlardan bir kurs yuxarıda oxuyur. Daha sonra təhsil illərini xatırlayan Baadur aktyorluq müəllimi Olqa Yakubovskayanı xüsusi qeyd etmişdi: “Məndən rəssamı o düzəldi!”.
O, “Gürcüstan-Film” kinostudiyasının aktyoru və direktoru olub, eyni zamanda dublyaj rejissoru işləyib. Çuladzenin özünün xatirələrinə görə, əvvəlcə o, aktyorluqla məşğul olmaq niyyətində deyildi, lakin 1960-cı illərin ortalarında Gürcüstanda bir çox rejissora tələbatın olmaması onu yoxsulluqla üz-üzə qoydu. Bu səbəbdən özünü sabit gəlirlə təmin etmək üçün epizodlarda və ya qısametrajlı filmlərdə rol almağa başladı.
O, Kaxi Kavsadze və Givi Berikaşvili ilə birlikdə Rezo Qabriadzenin ssenariləri əsasında qısametrajlı filmlər silsiləsində məşhur yol işçiləri üçlüyünü təşkil etmişdir. Anasının xəstəliyi ilə əlaqədar "Bəxt centlmenləri" filmində iştirakdan imtina etmək məcburiyyətində qaldı (Vasili Əlibabaeviç roluna təsdiq olunmuşdu).
Baadur Çuladze Gürcüstan Kino Aktyorları Gildiyasının prezidenti və Gürcüstan Kinematoqrafçılar İttifaqının İdarə Heyətinin üzvü olub. Şota Rustaveli adına Teatr və Kino İnstitutunda aktyorluq sənətindən dərs deyib. O, televiziyada işləyib - Gürcüstan televiziyasında kulinariya televiziya proqramının aparıcısı olub. Gürcüstan-Rusiya münasibətlərinin normallaşmasına dəstək verirdi.
Baadur Çuladze uzun sürən xəstəlikdən sonra 2018-ci il mayın 13-də vəfat edib. Tbilisidə Saburtala qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Əli Məmmədov (dəmiryolçu)
Məmmədov Əli Ruf oğlu — Azərbaycan dəmiryolçusu, Azərbaycan Respublikasının əməkdar mühəndisi (2010), "Şərəf nişanı" ordeni laureatı (1986), Fəxri dəmiryolçu (1994), Qarabağ müharibəsi veteranı (1991–1994), Əmək veteranı (1988). , Fərdi təqaüdçü (2017)
Həyatı
Əli Ruf oğlu Məmmədov 15 mart 1947-ci il Azərbaycan Respublikası Cəbrayıl rayonu Aşağı Maralyan kəndində fəhlə ailəsində anadan olmuşdur. 1954-cü il tarixdə Maralyan səkkizillik məktəbinin I sinfinə daxil olmuş, 1962-ci il tarixdə həmin məktəbin VIII sinfini bitirmişdir. 1962-ci il tarixdə Bakı Dəmir Yolu Nəqliyyatı Texnikumuna daxil olur, 1966-cı ildə həmin texnikumun Hərəkətin təşkili və istismarı fakültəsini bitirir. Təhsilini davam etdirmək üçün Əli Məmmədov 1966-cı ildə Rostov Dəmiryol Nəqliyyatı Mühəndisləri İnstitutuna daxil olur və 1978-ci ildə həmin institutu Dəmir Yollarının İstismarı ixtisası üzrə bitirir.
Təltifləri
1985-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinin qərarı ilə "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edilmişdir.
1986-cı ildə SSRİ Yollar Nazirliyinin qərarı ilə "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
1988-ci il 29 aprel tarixində uzun illər ictimai əməklə məşğul olduğuna görə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinin qərarı ilə "Əmək veteranı" medalı ilə təltif edilmişdir.
1989-cu ildə Cəhbədə növbəli postlarda göstərdiyi xidmətlər səbəbindən Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinin qərarı ilə Müharibə vetiranı adı verilib.
1994-cü ildə Yollar Nazirliyinin 41 saylı qərarı ilə Fəxri dəmiryolçu nişanı ilə təltif edilmişdir.
2010-cu il 12 oktyabr tarixində ölkənin nəqliyyat sisteminin inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının əməkdar mühəndisi fəxri adı verilmişdir.
2017-ci il 12 oktyabr tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü verilb.
Qarabağ müharibəsi
Əli Məmmədov Qarabağ müharibəsinin ilk günlərindən arxa cəbhədə xüsusi fəallıq göstərmişdir. 1993-cü ilin 23 oktyabr tarixində Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən Cəbrayıl və Füzuli rayonlarını işğal etməsi nəticəsində Horadiz Dəmiryol Stansiyasından 54 örtülü vaqonla mülkü əhalini, 18 ədəd yüklə dolu yük vaqonlarını mühasirədən çıxarılmasını öz üzərinə götürür və iki Lokomotivlə mülki əhalini və yük vaqonlarını çox çətinliklə atəş altından itkisiz çıxarır və İmişli stansiyasına gətirir.
Ailəsi
1972-ci ildə Əhmədova Məhluqə ilə ailə qurur. Bu izdivacdan onların 3 övladı dünyaya gəlir.
CiteSeerX
CiteSeerx — elmi nəşrlər və preprintlər üçün elektron kitabxana və axtarış sistemi.
Tarix
CiteSeer sistemi 1997-ci ildə NEC firmasının üç əməkdaşı — Stiv Lorens, Kurt Bollaker və Li Qils tərəfindən elmi ədəbiyyatı indeksləşdirmək və ayrı-ayrı nəşrlərin əhəmiyyətini ölçmək üçün sitat indeksini avtomatik hesablamaq üçün hazırlanmışdır. 2003-cü ildən bu layihə Pensilvaniya Dövlət Universiteti tərəfindən idarə olunur.
Layihənin adı ingiliscə sightseer (maraqlı yerlərə səyahət edən turist) və cite (sitat) sözlərinin birləşməsindən ibarətdir. Bu gün CiteSeer kitabxanasında HTML, PDF və PostScript formatlarında olan 750 mindən çox sənəd haqqında məlumat var.
Svaneti knyazlığı
Tarixi
Svaneti Elbrus dağının cənubunda iki geniş yüksək vadi boyunca - qərbdə Enquri vadisi, şərqdə Tşenistskali və onun qolu Heladulada yerləşib. Birləşmiş Gürcüstan çarlığı dövründə XI əsrin sonlarından XIX əsrə qədər Vardanidzelər tərəfindən idarə edilən knyazlıq olmuşdur. Gürcüstan çarlığının bölünməsi ilə birlikdə özlərini müstəqil knyazlar elan edən Gelovani sülaləsi tərəfindən idarə edilməyə başlanmışdır.
Qərbi Gürcüstandakı bir sıra Osmanlı imperiyası işğalları və daxili müharibələr əlaqələrin qopmasına və dağlıq bölgələrin daha da izolyasiya olmasına səbəb oldu. Svanetidə orta əsrlər feodal sistemi təsirli formada çökdü və inkişaf etməkdə olan Gürcü ortodoks mədəniyyəti bəzi paqan adətlərinə dönüş nöqtəsinə gerilədi. Bu dövrün Svaneti haqqındakı məhdud yazılı qaynaqlarına görə Svaneti dağlıları Svaneti qüllələri ilə gücləndirilmiş, çatılması çətin kəndlərdə özlərini təcrid etdilər. Qafqaz dağlarının digər yaxasındakı qonşuları Kabardin və Balkarlarla olan əlaqələri dağ keçidləri üzərindən ticarətin və soylu ailələr arasındakı evliliklərin yayqın olmasına rəğmən, çox zaman düşməncə idi.
İbrahim Hüseynov
İbrahim Ağahüseyn oğlu Hüseynov (Şünasi) — Azərbaycan teatr aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1943).
Svaneti knyazlığı
Daxili müharibə və Rusiya imperiyasının işğalı
XVII və XIX əsrlər arasında Svaneti üç siyasi bölgəyə bölündü. İlki Gelovani və Qardabhadze klanları tərəfindən idarə edilən Tşenistskali vadisinin yuxarısındakı Aşağı Svanetidir. Aşağı Svaneti Dadiani sülaləsi tərəfindən idarə edilən Sameqrelo knyazlığı tərəfindən mərhələ-mərhələ zəbt edildiyi üçün Dadiani Svaneti olaraq bilinir. İkincisi Dadeşkeliani və Riçgviani ailələri tərəfindən idarə edilən Yuxari Svanetidir. Yuxarı Svaneti Enqurinin qərbində Dadeşkeliani sülaləsinin 1720-ci illərdə sonda qələbə qazananlar olaraq öz hakimiyyətlərini elan etmələri ilə Dadeşkeliani Svaneti olaraq bilindi. Enqurinin şərqindəki klanlar hər hansı bir mərkəzi hakimiyyətə qarşı Azad Svaneti olaraq bilinən konfederasiya yaratdılar.
İbrahim Hüseynov
Həyatı
İbrahim Hüseynov 20 oktyabr 1906-cı ildə Bakıda varlı tacir Kərbəlayi Ağahüseynin ailəsində anadan olmuşdur. Səhnə təxəllüsü "Şünasi" olan İbrahim Hüseynov yuxarı sinifdə oxuyanda Bakıdakı Mərkəzi fəhlə klubunun dram dərnəyinə üzv olmuş, 1929–1932-ci illərdə Bakı İşçi Teatrında, 1932–1935-ci illərdə Gəncə Dövlət Teatrında işləmişdir. 1935–1938-ci illərdə Mirzə Fətəli Axundov adına Bakı Teatr Məktəbində oxumuşdur.
1929–1932-ci illərdə Bakı İşçi Teatrında "Anatollu, Dayıoğlu, Bibioğlu" proqramı olub. Tamaşaçılar arasında şöhrət qazanan proqramın ifaçıları Əhməd Anatollu (Anatollu), Qəzənfər Məlikov (Bibioğlu) və İbrahim Şünasi (Dayıoğlu) idilər.
Aktyorun yaradıcılığının əsas dövrü Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrı ilə bağlıdır. O, 1938–1949 və 1956–1961-ci illərdə burada işləmiş, teatr müvəqqəti bağlananda 1949–1951-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Dram Teatrında çalışmışdır. 1951–1956-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının nəzdindəki muskomediya truppasında aktyorluq etmişdir.
İbrahim Hüseynov 18 sentyabr 1961-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.
Svaneti knyazlığı
Daxili müharibə və Rusiya imperiyasının işğalı
1820-ci illərdə Svaneti knyazlığı Dadeşkeliani sülaləsi ailələri arasındakı qan davası nəticəsində ikiyə bölündü. 1833-cü ildə Sameqrelo knyazlarının vasitəçiliyi sayəsində Dadeşkelian sülalə ailələri daha sonralar 1840-cı ildə Azad Svaneti klanlarının da qəbul etdiyi kimi Rusiya imperiyası himayəsini qəbul etdilər. Yenə də öz daxili işlərində müstəqil davranmağa davam edib bölgədə Rusiya imperiyası məmurları və kilsə missionerlərinə 1840-cı illərin sonlarına qədər giriş icazəsi vermədilər.
Dadeşkeliani sülaləsinin daxili qarışıqlığı davamında Rusiya imperiyasına müxalifəti və Krım müharibəsi boyunca yürütdüyü qərarsız siyasət Rusiyanın birbaşa müdaxiləsinə səbəb oldu. 1857-ci ildə Aleksandr Baryatinski Qafqaz canişinliyi tərəfindən Svanetiyə müdaxilə əmrini verdi. Şahzadə Konstantin Dadeşkeliani danışıqları seçdi, lakin İrəvana sürgün edilmədi qərarı verildi. Kutaisi şəhərindən ayrılarkən daha əvvəllər Krım müharibəsi və Qafqaz müharibəsində general olaraq xidmət etmiş yerli rus hakimi olan Aleksandr Qaqarin və 3 hərbçini mübahisə nəticəsində bıçaqlayaraq öldürdü. Şahzadə Konstantin məhkəmə tərəfindən edama məhkum edildi və edam edildi. 1858-ci ildə Svaneti knyazlığı ləğv edildi və Dadeşkeliani sülaləsinin bir çox üzvü müxtəlif imperiya bölgələrinə sürgün edildilər.
Kosmik fon şüalanması
Tədqiqi
Gecə səmasının parlaqlığının dəqiq öyrənilməsi qalaktikaların təkamül nəzəriyyələrinə, onların parlaqlığının dəyişməsinə, xüsusilə onların «cavanlıq» mərhələlərinə çox sərt məhdudiyyətlər qoyur. Əslində burada intensivliyi ən azı 100 dəfə gecə səmasından az olan Kosmik fon şüalanmasından danışmaq lazımdır. Kosmik fon şüalanması təbiətinin öyrənilməsi göstərmişdir ki, əksər spektral diapazonlarda onun intensivliyi çoxsaylı uzaq diskret mənbələrin şüalanmasından asılıdır. Bəzi diapazonlarda KFŞ diskret mənbələrin şüalanmasından asılı deyil. Onun mövcud olması ya bütöv Kainatın xassəsidir (buna relikt şüalanma da deyilir), ya da qalaktikalararası mühitdə şüalandıran materiyanın mövcudluğu ilə əlaqədardır (qalaktikalararası isti qaz və kosmik şüalar).
Kinetoplastidlər
Xarakterik əlamətləri
Bədən forması müxtəlif cür: ovalvarı, yumurtaşəkilli, silindrik və uzunsov olur. Qamçısı çox vaxt bir, bəzi hallarda isə iki olur. Dəstənin səciyyəvi cəhəti – qamçı ilə bağlı orqanoidin – kinetoplastın olmasıdır. Bəzi formalarda qamçı bədənin uzunluğu boyunca keçərək səthlə bitişir və undulyasiyaedici membran əmələ gətirir. Dəstənin az bir qismi sərbəst yaşayır. Əksəriyyəti isə onurğasız və onurğalı heyvanlarda, eləcə də bitkilərdə parazitlik edir.
Həmçinin bax
Cercobodanidae
Rizomastiqida
Samo (Nina Kralyiç albomu)
Samo — Xorvatiya müğənnisi və bəstəkarı Nina Kralyiçin debüt studiya albomu. 30 sentyabr 2016-cı il tarixində "Universal Music Austria" vasitəsilə Xorvatiyada işıq üzü görmüşdür. Alboma, ifaçının sayca 61-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində ölkəsini uğurla təmsil etdiyi "Lighthouse" mahnısı da daxildir.
Musiqi albomu
Albom ifaçının özünəməxsus musiqi istedadını özündə əks etdirir. 2015-ci ildə buraxılması planlaşdırılsada, Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi layihəsi səbəbilə təxirə salınmışdır. "Samo"da yer alan "Lullaby" və "Lay you down" mahnıları ilə ifaçı özünü eyni zamanda söz yazarı və bəstəkar kimi də təqdim etmişdir. "Što to nema" mahnısında xorvatiyalı məşhur pianoçu Matiya Dediç çıxış etmişdir. Alboma daxil edilmiş "Negdje" mahnısı ifaçının ivrit dilində səsləndirdiyi "Ata ey foshehu sham" mahnısının xorvat dilində olan versiyasıdır.
Mahnı siyahısı
Aşağıdakı cədvəldə, Nina Kralyiçin "Samo" musiqi albomuna daxil olan musiqi əsərlərinin ətraflı siyahısı göstərilmişdir.
Mikayıl Mikayılzadə
Mikayıl Vidadi oğlu Mikayılzadə (4 yanvar 1992; Beyləqan rayonu, Azərbaycan — 7 noyabr 2020; Şuşa rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Mikayıl Mikayılzadə 1992-ci il yanvarın 4-də Beyləqan rayonunun Şərq qəsəbəsində anadan olub. Ailəli idi. Bir oğlu yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının kiçik çavuşu olan Mikayıl Mikayılzadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Füzulinin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Mikayıl Mikayılzadə noyabrın 7-də Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mikayıl Mikayılzadə ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Qiyas (ad)
Qiyas — ad.
Anna Kendriç
Anna Kendriç (Anna Kendrick) (Avqust 9, 1985) Amerikan aktrisa və müğənni.O, teatr tamaşalarında uşaq aktyor kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb.
Da Vinci (telekanal)
Da Vinci (2018-ci ilə qədər Da Vinci Learning) — yayım mərkəzi Berlində olan uşaqlar və böyüklər üçün tədqiqat və təhsil telekanalı. 15 sentyabr 2007-ci ildə saat 9:00-da Polşada efirə buraxıldı.
Verilişlər
Telekanal, təbiət, yer, texnologiya, insan və mədəniyyət haqqında elmi verilişləri efirə verir.
Yayım
Hazırda Da Vinci Learning TV telekanalı Belarus, Bolqarıstan, Bosniya və Herseqovina, Macarıstan, Qazaxıstan, Latviya, Litva, Makedoniya, Malayziya, Moldova, Polşa, Rusiya, Rumıniya, Serbiya, Slovakiya, Sloveniya, Tayland, Türkiyə, Ukrayna, Xorvatiya, Çexiya, Estoniya və Cənubi Afrikada yayımlanır. 2017-ci il sentyabr ayından etibarən, Da Vinci Learning Yaponiyada, 1 yanvar 2018-ci ildən Yunanıstan, Gürcüstan və İsraildə yayımlanır.
Ichthyaetus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Da Vinci (telekanal)
Yayım
Rusiyada yayımlanma Viasat tərəfindən dəstəklənir. Rus dilinə köçürmə və off-screen tərcümələr studiyalar tərəfindən həyata keçirilir: "Leksikon" (Rusiya) və "Tak Treba Production" (Ukrayna).
9 yanvar 2018-ci ildə telekanal rebrendinq edildi və adını müvafiq olaraq "Da Vinci" adına dəyişdirdi. Bundan əlavə telekanalın yayım strategiyası da dəyişdi: Da Vinci Kids loqosu səhərdən axşam 20:00-a qədər, Da Vinci Learning loqosu isə axşam 20:00-dan sonra göstərilməyə başladı. Telekanal səhərlər uşaq tamaşaçılar üçün, axşam isə böyük tamaşaçılar üçün nəzərdə tutulub.
Veyvlet
Kəsilməz veyvlet çevirməsi  (ing. wavelet – kiçik dalğa deməkdir) – zaman və tezlik üzrə çözünürlüklə bağlı problemləri aradan qaldırmaq üçün qısamüddətli Furye çevirməsinə alternativ kimi təklif edilmişdir. Praktikada rast gəlinən siqnallarda çox vaxt yüzsək tezlikli komponentlərin müddəti böyük olmur, aşağı tezlikli komponentlərin müddəti isə kifayət qədər böyük olur. Qısamüddətli Furye çevirməsində zaman və tezlik oxu üzrə çözünürlük bütün çevirmə üçün sabit kəmiyyətdir. Veyvletlərin köməyi ilə yüksək tezliklər oblastında zaman üzrə yüksək və tezlik üzrə aşağı çözünürlük, aşağı tezliklər oblastında isə tezlik üzrə yüksək və zaman üzrə aşağı çözünürlük əldə etmək olar.
Dzivna boğazı
Dzivna boğazı — Polşanın Volin adasını materikdən ayırır. Şeçin laqununu Baltik dənizinin akvatoriyasına daxil olan Pomor buxtası ilə birləşdirir. Baltik dənizindən gələn güclü küləklər axının istiqamətini müəyyənləşdirir. Uzunluğu 32,4 km təşkil edir. Boğazn şimalında Kamenski körfəzi vardır ki, onun da daxilində Xronşevka adası yerləşir. Sahillərində dörd dəniz limanı vardır: Volin, Seroslov, Kamen-Pomorski və Dzivnuv.
Turron
Turron- bal, şəkər və yumurta ağından hazırlanmış Cənubi Avropada yayılmış qənnadı məmulatı. Turron İtaliyada, İspaniyada və Latın Amerikasındakı keçmiş ispan müstəmləkələrində Yeni il şirniyyatı kimi məşhurdur. Fransada isə nuqa adı ilə tanınır.
Ən qədim turron resepti 16-cı əsrdə yazılmış Manual de Mujeres adlı qadınlar üçün kitabçada qeyd edilib.
Adlanma
Turron şirniyyatı müxtəlif dillərdə bir-birinə bənzər sözlərlə adlanır.Məsələn, ispanca turron,katalanca torró, italyan dilində torrone, Braziliya portuqaliyacasında torrone, portuqal dilində torrão,Sardiniya dilində turrone, taqaloq dilində isə turon adlanır.
NGC 7425
NGC 7425, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Amelanizm
right|thumb|Tez-tez "albinos" adlanır, bu amelanistic piton dəyişməz karotinoid piqmentlərə onun sarı rəngi borcu var
Amelanism (kimi də tanınan amelanosis) anormallıq, adətən, tyrosinase funksiyanın genetik zərərlə bağlı melanins adlı piqmentləri olmaması ilə səciyyələnən piqmentasiyadır. Amelanism adamlar o cümlədən balıq, amfibilərin, reptililərin, quşların və məməlilərin təsir göstərə bilər. Amelanistic heyvanın görüntülərini qalan non-melanin piqmentlər asılıdır. Amelanism-in əksi melanism, melaninin izafiliyi.
Oxşar vəziyyəti, albinizmi, çəhrayı və ya qırmızı gözləri gözlər, dərisi, saçları, tərəzi, lələkləri və ya kutikul pərdədə piqmentin olmaması heyvanlarda ilə seçilən irsi şərtdir. right|thumb|Normal zebrafish embrion, yuxarıda, melanocytes-in miqrasiya və böyüməsi göstərir. Amelanistic embrion, aşağıda, amma heç melanin melanocytes var.
Bazaleti gölü
Bazaleti gölü — Gürcüstanda, Duşeti şəhərindən 5 km cənubda yerləşən göl. Dəniz səviyyəsindən 879 metr yüksəklikdə yerləşir. Sahəsi 1,22 km²-dir. Ən dərin yeri 7 metrdir. Həcmi 4 milyon km³-dir. Əsasən balıqçılıq, suvarma və istirahət sahələrində istifadə olunur. Yaxınlıqdakı kənd və tarixi rayon Bazaleti kimi tanınır. Gölün yanında Bazaleti qəsəbəsi mövcüddur. 1626-cı ildə burada 2 gürcü qrup arasında döyüş baş verdi.
Atmosfer çöküntülərini və müvəqqəti axını qidalandırır. Göl maksimum səviyyəyə iyunda, minimum səviyyəyə oktyabr ayında çatır. Yanvar və fevral aylarında gölün üzərini 50 sm-lik buz qatı örtür. İyulda suyun temperaturu 25 °C-ə qədər çatır. Suyun rəngi yaşıl-qəhvəyi olur. Gölün cənub-şərq, cənub və qərb hissəsində 5-6 metr dərinlikdə su bitkiləri yetişdirilir. Göl idman və balıqçılıq sahələrinin obyektidir. Gölün şimal-qərb sahillərindən kiçik bir suvarma kanalı çəkilib.
Tibbi xüsusiyyətləri ilə fərqlənir. Göl özünü təmizləməsi və doldurması kimi xüsusiyyətlərə malikdir. Bazaleti gölünün suyu, dermatoloji və ginekoloji xəstəliklər üçün, eləcə də revmatik və sümük-diş patologiyaları üçün müalicə edilə bilər. Bazaleti havası ürək-damar və iskemik xəstəliklər üçün faydalıdır.
Bazaleti otel kompleksi 27 hektar ərazidə inşa edilmişdir. Buradakı xiyabanlar otel kotteclərini və binaları bir-birindən ayırır. Kompleksdə 2500 illik gürcü və yəhudi xalqının dostluğuna və sevgisinə həsr olunmuş fəvvarə mövcüddur.
Ichthyaetus melanocephalus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Statusu
Nadirdir.
Kateqoriyası
(EN). Təhlükə altındadır.
Genefond əhəmiyyəti
Azərbaycanda cinsin 8 növün-dən biridir.
Qısa təsviri
Başı və boynunun yuxarı hissəsi parlaq qara, qanadlarının ucu ağdır. Dimdiyi iri və qırmızıdır, amma qara zolağı var.
Yayılması
Avropa və Asiyada yayılıb, qışlamaq üçün Aralıq dənizinə qədər miqrasiya edir. Azərbaycanda Bakı arxipelaqında nəsil verir. Miqrant populyasiyası Xəzər dənizi sahilində və daxili su hövzələrində müşahidə olunur.
Sayı
1980-ci illərə qədər Azərbaycanda nəsil verməsi məlum olmayıb. 1982-ci ildə Q.T. Mustafayev Bakı arxipe-laqının Babur-Qutan adasında nəsil verməsini öyrənib və öz diplomçu tələbəsi Yaşar Hüseynovun diplom işi əsərinə daxil etdirib. Sonrakı sayı 04. 01. 1998-ci ildə Samur çayının deltasında 49 fərd, 13 may 1989-cu ildə Bakı arxipelaqının Qutan adasında 28 cüt (reproduktiv), 13 aprel 1990-cı ildə Kiçik Qızılqaz gölündə (Şirvan Milli Parkı) 1 fərd olub. 2002-ci ildə Azərbaycanda 350, 2009-cu ildə isə 140 fərd qarabaş qağayı qeyd olunub.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Adaların yaxınlığında icazəli ovçuluq edilməsi, qağayıların yumurtasından ərzaq kimi istifadə olunması, səs-küyün çoxalması.
Əhali üçün əhəmiyyəti
Elmi və estetik əhəmiyyəti var. Əsas yemi çəyirtkə və siçandır.
Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər
Ovlanması və yumurtasının yığılması qadağandır. Faydalı fauna sta-tusu ilə qorunur. Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğu, Şirvan, Abşeron, Ağgöl Milli Parkları və su-bataqlıq ərazilərində olan yasaqlıqlar əsas biotopudur. Ramsar, Bern, Bonn konvensiyalarına və AEWA sazişinə daxil edilib.
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Bakı və Abşeron arxipelaqlarının Dövlət Təbiət Yasaqlığı statusu ilə qorunması çox faydalı olar.
Qüdsi (film, 2007)
Məzmun
Azərbaycan xalqının ensiklopedik biliyə malik mütəfəkkir simalarından biri Abbasqulu ağa Bakıxanov olmuşdur. Film məhz Abbasqulu ağa Bakıxanovun əsərlərinin əlyazmaları əsasında, onun həyat və yaradıcılığına həsr edilmişdir. A.Bakıxanovun həyat yoluna işıq tutan Tiflis mühiti, Varşava, Sankt-Peterburqdan söz açmaqla yanaşı böyük mütəfəkkirin görüşdüyü gürcü, rus ziyalılarının da bədii obrazları filmdə öz əksini tapmışdır. Bakıxanov tarix, coğrafiya, dilçilik, din, astronomiya, bədii ədəbiyyat sahəsində irs qoyub getmişdir. Polkovnik Bakıxanovun rəsmi arxiv sənədlərindən film boyu istifadə olunmuş, eləcə də onun orden və medallarla təltif olunması faktları da filmdə öz təcəssümünü tapmışdır. Ən maraqlı məqamlar isə Qubadakı "Səkinəxanım" məscidində lentə alınmış ki, bu məscid də polkovnikin xanımı tərəfindən Abbasqulu ağa Bakıxanovun xatirəsinə ucaldılmışdır.
Alim, diplomat, hərbçi, yazıçı, şair, filosof olan Abbasqulu ağa şərəfli həyat yolu keçmiş və Ərəbistanın isti səhralarını dolaşarkən, Mədinə ilə Məkkə arasında "Vadii Fatimə" adlanan yerdə, vəba xəstəliyindən dünyasını dəyişmişdir.
Film haqqında
Filmdə Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri QSC-nin arxiv materiallarından, "Fətəli xan", "Leyli və Məcnun" və "Üzeyir ömrü" bədii filmlərinin fraqmentlərindən istifadə olunmuşdur.
Filmin bədii səhnələri ağ-qara çəkilmişdir.
Film proloq və epiloq hissələrindən ibarətdir.
Bədii-sənədli janrda çəkilən filmdə Bakıxanovun yazdığı əsərlərdən, həmçinin "Təhzibi-əxlaq", "Gülistani-irəm", "Xəyalın uçuşu" əsərləri və nəsihətlərindən istifadə olunmuşdur.
Qoxb
Qoxb — Yelizavetpol (Gəncə) Qazax Şəmşəddin qəzasında, indi Barana (Noemberyan) rayonunda kənd.
AnnenMayKantereit
AnnenMayKantereit — 2011-ci ildə qurulan Kölndən alman bir rok qrupudur. Əsasən Alman dilində oxuyurlar, lakin ingilis dilində yayımladıqları mahnıları da vardır. Qrupun əlamətdar xüsusiyyətlərindən biri onun üzvü Henning Mayın aşkarcasına kobud və qalın səslə oxumasıdır.
thumb| Henning May (2015)
Çeyenlər
Çeyenlər - (sui dilində "Özgə dil adamları"), dzi-tsis-tas ("bizim adamlar"; özlərini belə adlandırırlar) - ABŞ-də alqonkinlər qrupuna məxsus hindu xalqı.
Haqqında
Çeyenlərin Avropalılarla əlaqələri XVII əsrin sonlarına təsadüf edir. O zaman çeyenlər indiki Minnesota ştatının ərazisində yaşayırdılar. Məşğuliyyətləri əkinçilik, ovçuluq, balıqçılıq, yabanı çəltik yığımı idi. XIX əsrin əvvəllərində dakotalar tərəfindən Plat çayının yuxarı axarlarına (indiki Nebraska ştatı) sıxışdırılan çeyenlər bizon və antilop (qəzal) ovuna atla çıxmağa başlamıışlar. 1820-ci illərin axırlarında çeyenlərin bir hissəsi Arkanzas çayı boyunda (indiki Kolorado ştatının cənubu) məskunlaşaraq cənubi çeyenlərinəsasını təşkil etmişdi. Qalanlar isə şimali çeyenlər qrupunu yaratmışdılar. Onların ənənəvi mədəniyyətləri, əsasən, Böyük düzənliklər hinduları üçün səciyyəvidir. Böyük ailə, qohumluğun iki tərəfdən hesablanması, matrilokal nikah, məhdud poliginiya mövcud idi. Tayfanı 44 başçıdan ibarət seçkili şura idarə edirdi. Özünəməxsus mərasimlər keçirilirdi. ABŞ-la müqavilə münasibətləri 1825-ci ildən başlanır. 1867-1875-ci illərdə Çeyenlər və arapaxolar zorla indiki Oklahoma ştatı ərazisindəki rezervasiyada köçürülmüşdülər. Şimali çeyenlər uzun mübarizədən sonra 1880-cı illərdə Montana ştatındakı rezervasiyada məskunlaşmışlar. Onlarda tayfa torpaq sahibliyi 1890-cı ildə ləğv edilmişdir. 1937-ci ildə məhdud özünüidarəetmə bərpa olunmuşdur. İndiki çeyenlər güclü metisləşməyə məruz qalmışlar. Çeyenlər arasında muzdlu əmək geniş yayılmışdır.