cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rusiya Federasiyası Hərbi Hava Qüvvələri Muzeyi
Rusiya Federasiyası Mərkəzi Hərbi Hava Qüvvələri Muzeyi (rus: Центральный музей Военно-воздушных сил РФ) — Rusiyanın Moskva vilayətinin Monino şəhərində yerləşən aviasiya muzeyidir. Rusiya Federasiyası Mərkəzi Silahlı Qüvvələr Muzeyinin bir filialıdır. 173 təyyarə və 127 təyyarə mühərriki kolleksiyası ilə dünyanın ən böyük aviasiya muzeylərindən biri hesab olunur. Bu muzey həm də sovet təyyarələri üçün dünyanın ən böyük muzeyidir. Muzeydə həmçinin, Soyuq müharibə dövrünə aid Amerika casusluq avadanlıqları, silahlar, alətlər, uniformalar, incəsənət əsərləri, kitablar, filmlər və fotoşəkillərin olduğu kitabxanada daxil olmaqla, əlavə eksponatlar nümayiş etdirilir.
Mərkəzi Hərbi Hava Qüvvələri Muzeyi Qaqarin adına Hərbi Hava Qüvvələri Akademiyasının ərazisində, keçmiş Monino hava limanında, Moskvadan 40 kilometr (25 mil) şərqdə yerləşir.
Tarixçəsi
Muzeyin əsası 1940-cı ildə Monino kəndinin Qaqarin adına Hərbi Hava Qüvvələri Akademiyasının yeri seçildiyi vaxta təsadüf edir. Muzeyin əsası 1958-ci ildə, hava limanının bağlanmasından iki il sonra qoyulub. Əvvəlcə 6 təyyarə və 20 təyyarə silahı nümayiş etdirilirdi. İki il sonra 1960-cı ildə yenidən ictimaiyyətə təqdim ediləndə muzeyin kolleksiyasında 14 təyyarə var idi. 1970-ci illərin əvvəllərində muzeyin kolleksiyası təxminən 40 təyyarəyə qədər genişləndirilmişdir. 1990-cı ildə nümayiş etdirilən təyyarələr konstruktor bürosunun təsnifatına və xronoloji ardıcıllığa görə yenidən sıralandırılmışdır. Muzeyin əsas zalı 2005-ci ildə baş verən yanğın zamanı böyük ölçüdə məhv olmuşdur. 2013-cü ildə İkinci Dünya Müharibəsi dövrünün təyyarələrinin yerləşdirilməsi üçün yeni anqarlar inşa edilmişdir. 2016-cı ildə muzeyin eksponatlarının Patriot Parkına köçürülməsi ilə əlaqədar olaraq muzeyin bağlanacağı bildirilmişdir. Bununla belə, 2020-ci ilin fevral ayında muzeyin yeni sərgi zalı açılmışdır.
1999-cu ilə qədər muzey keçmiş Sovet İttifaqı dövründən qalmış məxfi prototiplərin çeşidlənməsinə görə ictimaiyyət üçün bağlanmışdı.
Bu gün muzeydə hərbi, mülki və xüsusi təyinatlı həm yerli, həm də xarici təyyarələr nümayiş etdirilir. Muzeydə həmçinin aviasiya ilə bağlı uniformalar, sənədlər, modellər və avadanlıqlar kimi əlaqəli hissələr də mövcuddur. Muzey hazırda ictimaiyyət üçün açıqdır.
Muzeyə gediş marşrutları
Muzey Rusiya Federasiyası Silahlı Qüvvələrinə məxsus olan hərbi hissələrdən (Qaqarin adına Hərbi Hava Qüvvələri Akademiyası) birinin ərazisində yerləşdiyindən bütün ziyarətçilər hərbi kompleksin giriş qapısından daxil olurlar. 2006-cı ilin yayından etibarən ziyarət üçün xüsusi icazələr tələb olunmur. (Mart 2012-ci il tarixindən etibarən) Ara-sıra açılan muzeyin təxminən beş tam ştatlı işçisi mövcuddur. Ziyarətçilərə muzeyi ziyarət etməzdən əvvəl, muzeyin açıq və yaxud bağlı olmalarını müəyyənləşdirmələri tövsiyə olunur.
Muzey bələdçisi muzeyə getməyin aşağıdakı yollarını tövsiyə edir:
Muzeyin daxilindəki obyektlər
Tualetlər, kiçik mağaza və yemək və içkilər üçün avtomatları (may 2014) var. Yaxşı nümayiş etdirilən əşyaların və əşyalarla əlaqəli olan bir çox avadanlığın olduğu iki böyük anqar mövcuddur. Amma bütün məlumatlar rus dilindədir. Bəzilərinin ingilis dilinə qısa tərcüməsi vardır. Daha çox sərgiyə ev sahibliyi etmək üçün daha bir anqar hazırlanır. 2008-ci ildə muzey rəsmiləri tərəfindən nəşr olunmuş muzey kitabçası var. 36 A4 səhifə uzunluğundakı kitabçada hər bir təyyarənin fotoşəkilləri və izahları verilmiş bir müqəddimə formasındadır.
Nümayiş etdirilən təyyarələr
Nəqliyyat və sərnişin təyyarələri
Ayaz Salayev
Salayev Ayaz Ramiz oğlu (1 avqust 1960, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycan kinorejissoru və kinoşünası, ssenaristi, televiziya aparıcısı və kino redaktoru, pedaqoq, "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının baş redaktoru, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi (2000).
Həyatı
Ayaz Salayev 1960-cı ilin 1 avqustunda Bakıda anadan olub. 1977–1982-ci illərdə Moskvada Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun Kinoşünaslıq fakültəsində təhsil alıb. 1983–1985-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında və "Azərbaycanfilm"də redaktor vəzifəsində çalışıb. 1986–1988-ci illərdə ÜDKİ-nin aspiranturasında oxumaqla bərabər, həmin təhsil ocağında "müasir film" fənnindən dərs deyib. 1995-ci ildə çəkdiyi "Yarasa" filmi Fransa, Almaniya, İspaniya, Yunanıstan, Belçika, İsveçrə, İsveç, Finlandiya, ABŞ, Kanada, Rusiya, Bosniya və Herseqovina, Misir, Türkiyə, Monqolustan və digər ölkələrdə keçirilən otuza yaxın müsabiqədə iştirak edib. Film Fransanın Anje şəhərində keçirilən beynəlxalq Avropa kinosu festivalında Qran-priyə və digər nüfuzlu mükafatlara layiq görülüb. Sovet dövründə AzTV-də yayımlanan məşhur "Retro" verilişinin aparıcısı olub.
Azərbaycan kino sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə 18 dekabr 2000-ci ildə Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi fəxri adına layiq görülüb.
Müxtəlif ali və orta təhsil ocaqlarında kino tarixindən dərs deyib. "İnternyus-Azərbaycan"da rejissor kimi fəaliyyət göstərdiyi müddətdə bir neçə sənədli film və sosial məzmunlu rolik çəkib.
Ramstor körpüsü
Ramstor körpüsü (rəsmi olaraq Ramstor Arch Bridge adlandırılır) — Qazaxıstanın Astana şəhərindəki İşim çayını əhatə edən bir kəmər körpüsüdür. 2007–2008-ci illər arasında İşim çayını keçən yol körpüsü kimi inşa edilmişdir.
Tarixi
Körpünün inşasına 30 aprel 2008-ci il tarixində başlanılmışdır. 1 dekabr 2008-ci ildə tamamlanmış və körpü 2 dekabr 2008-ci ildə istifadəyə verilmişdir. Ramstor körpüsünün göyərtəsi körpünün misilsiz tağından asılan kabellər tərəfindən dəstəklənir. Körpünün inşası zamanı çayda müvəqqəti bir polad konstruksiyanın göyərtə hissələrini dəstəkləmək üçün torpaq bir təpə yaradıldı. Qazaxıstandakı bu gözəl körpünün uzunluğu 180 metr, eni 50 metr və hündürlüyü 60 metrdir. Körpünün tikinti dəyəri 472 milyon dollardır. Körpünün orijinal dizaynı onu Astanada məşhur bir cazibə mərkəzinə çevirdi.
Körpünün göyərtəsi hər biri 10 ilə 14 metr uzunluğunda 19 hissədən ibarətdir. Körpüdə nəqliyyat vasitələri üçün hər istiqamətdə üç zolaq vardır.
Bu tikilinin memarı NPO Mostovik OOO, dizayneri isə IHI şirkətidir.
Bayburtun mühasirəsi
Bayburtun mühasirəsi — Səfəvi imperiyasının əlində olan Bayburt şəhərinin Osmanlı ordusu tərəfindən mühasirəyə alınması nəzərdə tutulur.
Arxa plan
Hələ şahzadə olduğu dövrdən Səfəvilərin və onları dəstəkləyən Anadolu türk tayfalarının fəaliyyətlərini yaxından izləyən və mövcud təhlükəni görən Səlim 1512-ci ildə sultan taxtını ələ keçirdikdən sonra onlara qarşı aktiv mübarizəyə keçdi.
Buna qədər Şah İsmayıl Anadoludakı özünə rəğbət bəsləyən müxtəlif türk-qızılbaş tayfalarını təşkilatlandırmış və onların vasitəsiylə Anadoluda özü üçün güclü dayaq yaratmışdı. Nəhayət 1514-ci ildə Sultan Səlim uzun hazırlıqlardan sonra Şah İsmayılın üzərinə hücuma keçdi. Elə həmin ildə baş vermiş Çaldıran döyüşündə qızılbaş ordusu böyük cəsarətlə döyüşsə də, sonda artilleriya silahlarının çatışmazlığı və Osmanlıda bu silahların çoxluğu nəticəsində məğlub oldu. Qızılbaş ordusunun məğlubiyyətindən sonra Anadoludakı Səfəvi mülkləri təhlükə altına düşdü, Osmanlı ordusu bir-bir bu qalaları və şəhərləri ələ keçirməyə başladı.
Mühasirə
Səlim Çaldıran döyüşündən sonra qışlamaq üçün Amasyaya gedərkən Trabzon valisi Bıyıklı Mehmed bəyə və Yanya valisi Mustafa bəyə ortaq qüvvə təşkil etmək və bu qüvvə ilə şimala doğru uzanan yolda mühüm əhəmiyyət kəsb edən Bayburt və Kiğıyı ələ keçirməyi əmr etdi. Osmanlı ordusu Bayburt qalasına doğru gəldiyi zaman qaladakı kiçik Səfəvi qarnizonunun komandanı Qara Maqsudiyə təslim olması üçün təslimnamə göndərildi. Bu təklifin qızılbaş ordusu tərəfindən rədd edilməsindən sonra başlanan aramsız hücumlar nəticəsində qala 17 oktyabr 1514-cü ildə ələ keçirildi. Qalaya hücumların nə zaman başladılması dəqiq bilinməməkdədir. Kiğı qalası isə mühasirəyə alınmamışdan əvvəl təslim olduğunu bildirdi.
Nəticə
İki qalanın da ələ keçirildiyini eşidən Səlim Bıyıklı Mehmed bəyi paşa edərək idarə etdiyi Trabzon sancağına əlavə olaraq, Bayburt, Ərzincan və Qarahisarı da onun hakimliyinə verdi.
Məğlub olan Səfəvi ordusu hələ də Anadoluda varlığını davam etdirməkdə idi və qarşıdakı bir neçə ildə Osmanlı ordusu ilə mübarizəaparacaqdı.
Ding
Ding — çəltiyi qılafdan təmizləmək üçün nisbətən geniş yayılmış döyüm alətlərdən biri. Azərbaycanda tarixən dingin ayaq və əl dingi olmaqla iki əsas növü yayılmışdır.
Ding yerli ustalar tərəfindən palıd, qoz, şabalıd və möhkəm oduncaqlı ağac növlərindən hazırlanırdı. Ayaq dinginin qabaq hissəsində girdə çala, arxa hissəsində bir cüt qol olurdu. Ding ağacı ox vasitəsilə həmin qolların arasına salınır və təpmə yolu ilə qaldırılıb-endirilirdi. Dibəyin dişli dimdiyi çalaya doldurulmuş çəltiyə dəydikcə onu qılafdan ayırıb təmizləyirdi.
Çəltiyi vaxtı ilə su dingi vasitəsilə də döyüb təmizləmişlər. Bu tip dinglər Azərbaycanın bütün çəltikçilik bölgələrində geniş yayılmışdı. Quruluşuna və istehsal gücünə görə su dingi ayaq dingindən fərqlənirdi. Su dingi nov, pər (su çarxı), şapalaqlı ox, ding qolu, döyəc və 5-6 ədəd girdə çaladan ibarət düzəldilirdi.
Dinglərin çarxına birləşdirilmiş ox fırlandıqca onun üzərindəki şapalaqlar dingin qollarına toxunaraq onları müəyyən qədər yuxarıya qaldırıb buraxırdı. Beləliklə, qollar zərblə aşağı enib ding çalasındakı çəltik dənlərinin qabığını çıxarırdı. Su dingləri, adətən, 4-6 qollu düzəldilirdi.
Yaroşenko itburnusu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Spiş qəsri
Spiş qalası (Spišský hrad, Szepesi vár, Zipser Burg) - Slovakiyanın şərqində yerləşən və Mərkəzi Avropanın ən böyük qalalarından biri. Qala Spiş regionunda Jehra kəndində, Spişke-Podqrad şəhərinin üstündə yerləşir. Spiş qalası 1993-cü ildən Spişka Kapitula və Sent Martin kafedralı, Spişke Podqrad və Jehra kəndi ilə birlikdə YUNESKO-nun Dünya irsi siyahısındadır. Sahəsinə görə Avropanın ən böyük qalalarından biridir (41,426 m²).
Yaroşenko itburnusu
Təbii yayılması
Qafqazda, Azərbaycanda yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 2–2,5 m, illik zoğları yaşılımtıl olan düz dayanan koldur. Kiçik gövdələri çoxsaylı xırda iynəli, düz və ya əyilmiş, bünövrəsində oval, enəlmiş formadadır. Yarpaqların uzunluğu 6–8 sm-dir, əsas oxu vəziciklər və tükcüklərlə örtülmüşdür. Yalançı zoğların uzunluğu 15 mm, eni 4–5 mm, çılpaq, kənarları vəziciklidir. Xırda yarpaqların miqdarı 5–7 əd., uzunluğu 1,5–2,5 sm, eni 1,0–1,5 sm, lansetvari-ellipsvari formadadır, bünövrəsində və ucunda daralmışdır. Dişcikləri əsasən sadə, yuxarı əyilmişdir, vəzicikləri yoxdur, oturaq, üstü tamam çılpaqdır, alt tərəfində əsas damarcıqları az miqdarda tükcük və vəziciklərlə qarışıqdır. VI–VII aylarda çiçəkləyir, çiçəkləri tək-təkdir, çiçək altlıqları hər tərəfdən çılpaq, kənarları vəziciklidir. Çiçək saplağının uzunluğu 1,2–1,5 sm, vəzicikli-tükcüklüdür. Kasayarpaqları sapvari, yan çıxıntılı, çiçəklədikdən sonra və yetişmiş meyvələrdə yuxarı istiqamətlənmiş halda olur. Dişicik ağızcığının başı az tükcüklü, oturaqdır. Hipanti uzunsov-ellipsvari, uzunluğu 2,5 sm, eni 1,5 sm-dir, çiçək saplaqları kimi vəziciklər və tükcüklər ilə sıx örtülmüşdür.
Spiş qəsri
Tarixi
XIII əsrin ikinci yarısında qalada Roman memarlığında istehkamlı daş qala, ikimərtəbəli saray və Roman-qotika üslubunda bazilika tikilmişdir. Qalanın xaricində ikinci tikili XIV əsrdə hazırlanmışdır və qalanın sahəsi iki dəfə artmışdır. Qala XV əsrdə yenidən bərpa olunmuş və 3-cü qala xaricində tikili salınmışdır. Qotika tərzindəki ibadətgah isə təxminən 1470-ci ildə əlavə olunmuşdur. Qalanı Zapolya ailəsi qotika üslubuna salmışdır və buranı daha rahat hala salmışdır. Qalanın sonuncu sahibləri olan Çaki ailəsi XVIII əsrin əvvəllərində qalanı tərk etmişlər, çünki onu artıq rahat hesab etmirdilər. Onlar Spişko Qrov və Jehra kəndləri yaxınlığındakı Hadqovtse kəndindəki yeni tikdirdikləri qalaya köçmüşdürlər.
Yaroşenko itburnusu
Ekologiyası
Yuxarı meşə zolağında, 1300 m hündürlükdə, kolların arasında bitir.
Marina
Marina — qadın adı.
Spiş qəsri
Tənəzzül və yenidənqurma
1780-ci ildə qalada yanğın baş vermişdir. Yanğına səbəb olan hadisə məlum olmasa da, bu haqda bir neçə fərziyyə var. Bir fərziyyəyə görə Çaki ailəsi vergiləri azaltmaq üçün qalanı qəsdən yandırmışdır. Digər fərziyyəyə görə yanğına ildırım səbəb olmuşdur. Üçüncü fikrə görə isə bir neçə əsgərlərin qalanı yandırmasıdır. Nə olursa olsun, yanğından sonra qala tərk edilmiş və xarabalığa çevrilməyə başlamışdır. XX əsrin ikinci yarısında qalada yenidənqurma işləri həyata keçirilmiş və arxeoloji tədqiqatlar aparılmışdır. Təmir olunan hissələr və işgəncə alətləri Spiş muzeyinin tərkib hissəsidir.
Yaroşenko itburnusu
Azərbaycanda yayılması
Kiçik Qafqaz, Gəncə şəhərində, Hacıkənddə geniş yayılmışdır.
İstifadəsi
Meyvələri yeyilir, şərbət, cem hazırlanmasında istifadə edilir.
Şalva Dadiani
Şalva Nikolayeviç Dadiani (1874 - 1959) — gürcü aktyor, yazıçı və dramaturq, ictimai xadim, tərcüməçisi. Gürcüstan Xalq artisti (1923).
Həyatı
9 may (21), 1874-cü ildə Zestafoni şəhərində anadan olub. Məşhur gürcü knyaz nəsli Dadiani sülaləsinin üzvü Georgi Lipartianinin oğlu Manuçarın nəslindəndir. Atası - məşhur gürcü şairi, nasir və tərcüməçi Knyaz N.T.Dadiani (1844-1896), anası - knyaginya Lidia Antonovna Sulukidzedir.
Məşhur tarixi romanı "Yuri Bogolyubski" (romanın baş qəhrəmanı olan Böyük Tamaranın dövründən bəhs edən və onun əri Rus knyazı Yuri Andreyeviç Bogolyubski haqqında) və bir çox hekayə, roman və publisistik məqalənin müəllifidir. Vilyam Şekspir, Fridrix Şiller, Corc Bayron, L.N.Andreyev, Anton Çexov və başqalarını gürcü dilinə tərcümə etmişdir. Onun pyesləri Gürcüstan teatrının repertuarında önəmli yer tutur.
1934-cü ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü idi. 1950-ci ildən - Gürcüstan SSR Teatr Cəmiyyəti Rəyasət Heyətinin sədri, 1945-ci ildən BKP (b) üzvü və SSRİ Ali Sovetinin 1-2 çağırış deputatı olmuşdur.
İvan Maçabeli
İvan Georgiyeviç Maçabeli (ივანე გიორგის ძე მაჩაბელი; ) — Vilyam Şekspir tərcümələri ilə tanınmış gürcü yazıçı, jurnalist və ictimai xadimi.
Həyatı
İvan Maçabeli Tamaraşeni kəndində (indi Tsxinval yaxınlığındakı Cənubi Osetiya Respublikası ərazisində) qədim gürcü zadəgan ailəsində anadan olub.
Şalva Dadiani
Həyatı
Şalva Dadiani 15 Mart 1959-cu ildə vəfat etmişdir. Tiflisdə Mtatsminda panteonunda dəfn olunub.
İvan Maçabeli
Həyatı
Maçabeli Sankt-Peterburq, Almaniya və Parisdə təhsil alıb.
Gürcüstana qayıtdıqdan sonra İlya Çavçavadzeyə gürcü mədəniyyətinin dirçəldilməsi və Rusiyanın imperiya hakimiyyətinə qarşı əməkdaşlığı təklif edir. Gürcüstanın aparıcı milli dövri nəşrləri olan "İveriya" və "Droeba"nın baş redaktoru vəzifəsində çalışır.
26 iyun 1898-ci ildə İvan Maçabeli Tiflisdəki mənzilini tərk edir və daha sonra itgin düşür.
Şalva Dadiani
Həyatı
İlk evliliyi knyaginya Yelena (Elo) İosifovna Andronikaşvili ilə idi.
İvan Maçabeli
Yaradıcılığı
Bütün həyatı boyu Vilyam Şekspirin tərcümələri üzərində çalışıb. Heç vaxt İngiltərədə olmamasına baxmayaraq Maçabeli, Hamlet, Otello, Maqbet, III Riçard, Yuli Sezar, Antoni və Kleopatranı mükəmməl tərcümə etmişdir. Onun bu tərcümələri hələ də Rustaveli Teatrı repertuarının gündəmindədir.
Xatirəsi
Maçabeli Ev-Muzeyi, Tamaraşeni kəndində, yazıçının XIX əsrdə tikilmiş zadəgan iqamətgahında yerləşirdi. 1997-ci ildə, Osetiya tərəfdən atəş açdıqdan sonra evə, xüsusən də şərab zirzəmisi olan Maraniyə böyük ziyan dəydi. Gürcü mütəxəssislərin göstərilən əraziyə girə bilməməsi səbəbindən bombardmandan sonra məhv olmamış əşyaları muzeydən çıxarmaq mümkün olmadı. Qeyd edək ki, muzeydə 2000-dən çox eksponat saxlanılırdı. Onların arasında İvan Maçabelinin şəxsi əşyaları, əlyazmalar, iri foto materiallar və tarixi Samaçablo bölgəsinin həyatından (XIX–XX əsrlərdə) bəhs edən etnoqrafik eksponatlar saxlanılırdı.
Şalva Dadiani
Həyatı
Tiflisdə küçə, Zuqdididə dram teatrı Şalva Dadianinin adını daşıyır.
İvan Maçabeli
Xatirəsi
2003-cü ildə ev-muzeyin binası Gürcüstan Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən bərpa edildi. Rusiya-Gürcüstan müharibəsi zamanı bərpa edilmiş muzey dağıdıldı.
Gürcüstan-Osetiya münaqişələri zamanı (2008-ci ildə Gürcüstanda müharibə) muzey yenidən təmamilə dağıdıldı.
Tiflis şəhərində Maçabeli adına küçə də var.
Şalva Dadiani
Yaradıcılığı
thumb|Şalva Nikolayeviç Dadiani, 1938-ci il
Kinoda rolu
200px|thumb|right|Şalva Dadianinin məzarı
Yelena Axvlediani
Həyatı
Yelena Axvlediani 1901-ci ildə Telavi (Kaxeti) şəhərində həkim ailəsində anadan olmuşdur. 1910-cu ildə valideynləri ilə birlikdə Tbilisiyə köçmüşdür. Orada o, Yelizavetinskaya küçəsində (indiki Çinamjqvrişvili) yaşamışdır.
Valideynləri onun musiqiçi olmasını arzulasa da, sonda Yelenanın istəyi ilə onun rəssam olmaq niyyəti ilə razılaşmaq məcburiyyətində qaldılar. Yelena Axvlediani hələ gimnaziyada ikən rəngarlıqla ciddi məşğul olmağa başlamışdı və 1919-cu ildə Tiflisdə rəsm sərgisində iştirak etmişdir. O, 1922-ci ildə Rəssamlıq Akademiyasına daxil olmuş və burada Georgi Gabaşvilinin sinfində oxumuşdur. Birinci kursun sonunda Akademiyanın elmi işçisi olaraq İtaliya və Fransaya göndərilmişdir. Bir neçə il Parisdə məskunlaşmış, burada 1924-1927-ci illərdə Kolarossi Sərbəst Sənət Akademiyasında oxumuşdur.
Adrar vilayəti
Adrar vilayəti —
Yelena Axvlediani
Yaradıcılığı
200px|thumb|left|Rəsm kataloqu, 1927 Bütün bu müddət ərzində Gürcüstan mənzərələri Axvledianinin yaradıcılığının əsas mövzusu olaraq qalmışdır. O, bu müddət ərzində “Kaxeti. Qış", "Şənlik", "Köhnə Zəng Qülləsi", "Sabue", "Yolda İstirahət", "Qədim Tiflis" ("Köhnə Tiflis ") və Gürcüstanın çoxsaylı mənzərələrinə həsr olunmuş əsərlər yaratmışdır. Rəssamın işi fransız sənətşünasları tərəfindən müsbət qarşılanmışdır.
Adrar vilayəti
Ərazisi
Adrar vilayətinin ərazisi 439 700 Km2-dır. Adrar vilayətinə 11 rayon daxilidir.
Yelena Axvlediani
Yaradıcılığı
1927-ci ildə Axvlediani Gürcüstana qayıtdı, Telavi, Tbilisi və Kutaisidə fərdi sərgilər keçirdi, Kote Marjanişvilidən Kutaisidəki Dram Teatrında işləmək təklifi aldı. Gürcüstanda, sonra xaricdə teatrlarda rəssam kimi çalışır. Yelena Axvlediani kompozisiya baxımından aydın və qüsursuz rəngli rəsmlər olan çoxsaylı tamaşalar üçün dekorasiya eskizləri yaratmışdır.
Axvlediani, bir sıra filmlər və 60-dan çox tamaşaya rəssam tərtibatı vermişdir. Tiflisdə Kote Marcanişvili adına Tbilisi Akademik Teatrında "Üç gombul" (1931), "Madam San-Jen" (1940), "Otelin Sahibi" (1952), "Heç nə haqqında çox danışmaq", (1963) və s. tamaşaların dekorasiyası onun əl işidir. Bundan əlavə T.Şevçenko adına Kiyev Opera və Balet Teatrında "Bal Maskarad", M.Kirov adına Leninqrad Opera və Balet Teatrında "Ana" (1957) əsərlərinin quruluşçu rəssamı olmuşdur. thumb|right|Tiflisdəki abidəsi Eyni zamanda, Axvlediani mənzərə rəssamlığı ilə məşğul olmağa davam edirdi. Onun əsas mövzusu kiçik Gürcüstan şəhərləri idi -"Şatili", "Telavi", "Köhnə Kutaisidə". Bu dövrün əsərləri soyuq qurğuşun tonları, nəcib rəng məhdudluğu ilə fərqlənir: milli dekorativ sənətə olan ehtiras, xüsusən də təqib və niellodan təsirlənmişdir. Mənzərələr möhtəşəm və poetik olurdu. Sakit şəhər küçələri mövzusundan Axvlediani dağ mənzərələrinin təsvirinə müraciət edir: "Miqrel dağlarında", "İmereti", "Passanauri ətrafı" əsərləri bu qəbildəndir. Getdikcə onun yaradıcılıq üslubu daha ifadəli olur və dolğunlaşır. Axvlediani üçün qış mənzərələri çox tipikdir.
Sənətçi doğma Gürcüstan obrazını çatdırır, eyni zamanda təkcə doğma təbiətinin fikirləri ilə məhdudlaşmır. 1940-cı illərdə "Vətən Müharibəsi günlərində Moskva" əsəri bu illərdə çəkilmişdir. O, Ukraynada, Tallində, Praqada, Bratislavada çoxsaylı mənzərələri təsvir etmişdir. O, faşist işğalçılarından Qafqazın qəhrəmancasına müdafiəsi tarixinə dair əsərlər də yaratmşdır - “L.P.Beriya Kluxor aşırımında Qafqazın müdafiəsini təşkil edir” və s.
Axvlediani yaradıcılığının digər mövzusu böyük tikinti layihələridir ("Samqori", "Teziokam-stroy"). Rəssamın qrafik işləri, "Müharibə günlərində", "Köhnə və yeni Tiflis" kimi silsilə əsərlər yaratması ilə fərqlənir.
Bundan əlavə, Axvlediani bir illüstrator olaraq da çalışmışdır. Migel de Servantes, Viktor Hüqo, Henri Lonqfello, eləcə də gürcü klassiklərinin əsərlərinin nəşrlərini hazırlamışdır: Vaja Pşavela, İlya Çavçavadze, Eqnate Ninoşvili.
Yelena Axvlediani 30 dekabr 1975-ci ildəvəfat etmişdir. O, Tiflisdə, Didube panteonunda dəfn olunub.
Xatirəsi
Rəssamın əsərləri Acarıstan İncəsənət Muzeyində sərgilənir.
Yelena Axvledianinin adına Tiflisdə küçə və döngə vardır.
Nero gölü
Nero gölü —  Rusiyanın Yaroslavl vilayətinin cənub-qərbindəki şirin sulu göl, bölgənin ən böyük gölü. Regional əhəmiyyətli təbiət abidəsi.
Xüsusiyyətləri
Sahəsi 51,3 - 54,4 km², su toplama sahəsi 1220 km²-dir. Gölün səviyyəsinin illik dalğalanmaları orta hesabla 230 sm, uzunluğu 13 km, eni 8 km, maksimal dərinliyi 3,6−4 m-ə qədər (orta hesabla 1 metrə yaxın) olur. Yamaclar yumşaq, sahilləri alçaqdır. Dibi qalın sapropel təbəqəsi ilə örtülmüşdür (12 m-ə qədər; orta hesabla 1,5-2,5 m, digər mənbələrə görə 4-5 m). Suyun kənarı 93-95 m hündürlükdə yerləşir. Göl noyabrda donur, apreldə donu açılır. Qidalanması qarışıqdır, qar üstünlük təşkil edir. Göldəki sular əsasən hidrokarbonat tərkibinə malikdir, lakin Rusiyanın mərkəzi hissəsindəki digər göllərdən fərqli olaraq, xlor və sulfat ionlarının konsentrasiyasının artması müşahidə olunur. Gölün özü evtrofikdir, trofiklik son əsrlərdə daim artmaqdadır.
Göldə bir neçə ada var: Lvovski (“Meşə adası”), Rojdestvenski (Qorodoskoy), həmçinin Veksa çayının mənbəyində bir neçə adsız ada vardır. Gölə 20-dən çox qolu axır: Sara, İşnya, Kuçebeş, Mazixa, Varus, Çuçerka, Unita, Sula. Veksa çayı göldən başlayır. Keçmişdə gölə Ustye çayı tökülürdü.
Balıqçılıq: çapaq, çay xanısı, durnabalığı və s.
Neron gölün sahilində Rostov şəhəri (qərb sahilində), şəhər tipli Poreçye-Rıbnoe qəsəbəsi, Uqodiçi, Vorja, Lvov kəndləri var.
Paleocoğrafiya
Göl orta pleystosenin sonunda Moskva buzlaşmasının deqradasiyası zamanı yaranıb və bütün Rostov ovalığını işğal edən qədim böyük periqlasial hövzənin qalığıdır. Bu Rusiyanın mərkəzi hissəsindəki buzlaqdan əvvəlki bir neçə göldən biridir. Mikulin buzlaqlararası (eləcə də Holosen optimumunda) spora-polen analizinə əsasən burada enliyarpaqlı və iynəyarpaqlı-enliyarpaqlı meşələr inkişaf etmişdir. Valday dövründə periqlasial tundra şəraiti üstünlük təşkil edirdi. Göl epoxanın əvvəlində, Son buzlaşmanın maksimumu zamanı maksimum ölçüsü 750 km²-ə çatır. Orta Valday dövründə (mərhələnin əvvəlində və sonunda) geriləmələr gölün güclü dayazlaşmasına və ya hətta bataqlığın yaranmasına səbəb olur, hövzə qalın çöküntü paketləri ilə dolur. Pleniqlasial dövründə göl reqressiya vəziyyətində idi. Erkən Holosendə (əvvəlki məlumatlara görə, orta hesabla göl də xeyli azalır və yalnız mərkəzi hövzəni tutur, dibinin çox hissəsi bataqlıq olur.
Tarix
İlk insanlar göl ətrafında eramızdan əvvəl 4 min il əvvəl məskunlaşıblar. Göl hövzəsində Fatyanovo mədəniyyətinin məzarlıqları tapılıb: Sarski, Voroninski, Pujbolski, Karaşski, Osokinski, Qoluzinovski, Xaldeyevski. Bir sıra tədqiqatçıların fikrincə, gölün cənub sahilində Sarsk yaşayış məntəqəsində Merya tayfasının mərkəzi olub. 9-cu əsrdə Şərqi slavyanlar gölün yaxınlığında məskunlaşırlar. Gölü Rostov şəhərinin şərəfinə Rostov adlandırırlar.
1172-ci il mayın 8-də xalq şurasının məhkəməsinin qərarı ilə Rostov yepiskopu II Feodor Rostov gölündə boğulmaqla edam edilir, onu salnamələr “yalançı yepiskop, zorlayıcı və Rostov taxtını oğurlayan yırtıcı” adlandırır. Tarixdə qanlı əməlləri ilə tanınıb. Edam şəhər meydanının sonradan təchiz olunduğu "Qoxulu bataqlıq" adlanan yerdə həyata keçirilib. Böyük Pyotr özünün ilk donanmasını burada qurmağı planlaşdırırmışdı, lakin sonradan bu ideyadan vaz keçir, çünki gölün dərinliyi dayaz idi, nəticədə ilk qayıq Pleşçeyevo gölündə tikilir.
İlk paroxod "Emelyan" 1883-cü ildə göldə peyda olu
Etimologiya
Nero adının etimologiyası qədim göl-çay ner- termininə gedib çıxır, Nerl çayı da eyni kökdən adlanırr ..
Lyolnbreyn su anbarı
Lyolnbreyn su anbarı — Avstriyanın ən böyük hidrotexniki qurğusu (bənd), eyni adlı su elektrik stansiyasının bir hissəsidir.
1971-1977-ci illər arasında tikilib. Anbarın doldurulması zamanı bənddə bir neçə çat əmələ gəlir. Onu düzəltmək üçün on ildən çox vaxt lazım gəlir.
Tarixi
Karintiyadakı Malta çayı üzərində bir bəndin inşası üçün planlar 1930-cu illərin sonlarında alman mühəndis şirkəti olan AEG tərəfindən hazırlanmışdır (sonradan Alpen-Elektrowerke AG kimi tanınır). Layihə İkinci Dünya müharibəsindən sonra Avstriya səlahiyyətliləri tərəfindən 1957-ci ildə başlayan və Österreichische Draukraftwerke şirkəti tərəfindən həyata keçirilən geniş kəşfiyyat işləri ilə davam etdirildi. Beton bəndin tikintisinə yalnız 1971-ci ildə başlamışdır. 250 px|left|thumb|Beton bəndin tikimtisi Sement və digər tikinti materiallarını tikinti sahəsinə aparmaq üçün altı tunel inşa edilir. Bununla bağlı xüsusi yol çəkilir. Anbara 1,6 milyon kubmetr beton töküldü. 1978-ci ildə 400-ə yaxın quraşdırılmış ölçmə cihazı problemlər barədə məlumat verdi. Bəndin gövdəsindəki çatlaqlardan daxilə doğru suya axmağa başladı. 1992-ci ilə qədər sement, sintetik qatran və poliuretan enjeksiyaları ilə çatların bağlanması üçün kompleks işlər görüldü. Bu tədbirlər bənd tikintisinin dəyərini xeyli artırdı. 4 oktyabr 1993-cü ildə su anbarı lazımı səviyyəyə çatdı. Bütün 2500 nöqtə ölçmə sensoru quruluşun sabitliyini göstərdi. Su anbarının səthi dəniz səviyyəsindən 1902 metr yüksəklikdə yerləşir, lazım gəlsə 1750 metrə endirilə bilər. Sonradan Lyolnbreyn su anbarında eyni adlı su elektrik stansiyası tikilir. Su elektrik stansiyası Verbund AG-nin törəmə şirkəti olan Verbund Hydro Power GmbH tərəfindən idarə olunur. Çaydakı bütün elektrik stansiyaları Reisek-Kreutzek Su Elektrik Stansiyasının bir hissəsidir.
Enerji sənayesi ilə yanaşı, bənd və su anbarı da turistik əhəmiyyət daşıyır. Bir dağ çayı olan Malta çayı 14.3 km uzunluğunda bir neçə gözəl şəlaləyə malikdir. Burada dağ restoranı və otel, elektrik stansiyaları və Hohe Tauern Milli Parkı ilə tanışlıq turları vardır.
Maraqlıdır ki, 1978-ci ildə çəkilmiş "Braziliyadan olan oğlanlar" filminin bəzi fraqmetləri burada lentə alınmışdır. 800 px|center|thumb|Lyolnbreyn su anbarı
İrəvan xanlarının siyahısı
İrəxan xanlığı 1747-ci ildə yaradılmış və 1828-ci ildə Rusiya imperiyası tərəfindən ləğv edilənə qədər mövcud olmuşdur.
Sualtı qayıq
thumb|right|250px|Sovet sualtı qayığı "Akula" Sualtı qayıq — uzun müddət su altında müstəqil əməliyyatlar icra edə bilən gəmi növüdür. Su sıxışdırma həcmi 26000 t olan sualtı qayıqlara sualtı gəmilər də deyilir.
Sualtı qayıqlar bir çox ölkələrin hərbi-dəniz qüvvələrinin tərkib hissəsidir. Onların üstün cəhətləri gizli olmalarıdır. Bu xassələrdən hərbdə geniş istifadə olunur.
Tarixi
thumb|Qudo Vigevanonun işlədiyi sualtı qayığı (XİV əsr) thumb|Roberto Valturionun qayığı (1472) İnsanların suyun altında mümkün qədər çox qalma arzuları uçmağa canatma qədər qədimdir. Ona görə də, adamlar uyğun qurğuların yaradılamsı ilə məşğul idilər. Antik dövrdən Aristotel və Plini bu haqqda xəbər verirlər. Hətta Böyük İskəndərin də Aralıq dənizində kürənin içərisində suya baş vurması haqqında məlumatar var.
Bizə gəlib çatan cizgilər arasında XIII əsrdə anadan olmuş Qudo Vigevano tərəfindən işlənmiş sualtı qayıqları da var. Texniki cəhətdən təkmilləşdirilmiş sualtı qurğularının inkişafı XV əsrdən başlayarq genişlənir. Belə ki, 1405-ci ildə Nürnberqli silah ustası Konrad Kyezer öz Bellifortis adlanan işində sualtı skafandrı təsvir etmişdir. 1472-ci ildə Roberto Valturio öz sualtı qayığını çəkir və 1515-ci ildə Leonardo da Vinçi bir nəfərlik sualtı maşının layihəsini verir.
Ümumilikdə XİX əsrdə sualtı qayıqlar haqqında olan nəzəri biliklər real işləyən gəmilərin yaradılmasında tətbiq olunmağa başlayır. Su, külək və əzələ gücündən asılı olmayan buxar maşını, elektrik mühərriki, akkumlyatorlar, daxili yanma mühərriklərinin ixtiraları sualtı qayıqların inkişafına təkan vermişdir. Poladın sənaye üsulu ilə istehsalının güclənməsi sualtı qayıqların istehsalı əvvəllər tətbiq olunan, su da bakteriyalara qarşı həsas olan ağacı sıxışdırmağa başalyır. Bundan əlavə Covanni Luppis tərəfindən 1860-cı ildə torpedonun ixtiras ilə sualtı qayıqların hərbi məqsədlrə üçün tətbiqi üçün geniş yol açılır.
thumb|İspaniyanın Isaak Peral adlı sualtı qayığı, 1886
XIX əsrin sonlarında müxtəlif dövlətlərin dəniz donanmaları sualtı qayıqlarla maraqlanmağa başlayırlar. İlk növbədə İspaniya, Fransa və ABŞ bu qayıqların layihələndirilməsi üçün müsabiqələr elan edirlər. 1886-cı ildə İspaniya donanması dəniz zabiti İsaak Peral tərəfindən işlənmiş, elektriklə işləyən Peral adlı qayığı xidmətə götürümsinə baxmayaraq onun akkumlyatoru hələ təkmil deyildi. 1881-ci ildə fransız Gubet elektrik mühərrikini ilk dəfə olaraq sualtı qayıqda tətbiq edir. 1888-ci ildən Fransa sualtı qayıqları hazırlayır və dənzi donanmasnın sərəncamına verir. Henri Dupuz və Qustav Zede batareya ilə işləyən sualtı qayığı düzəldirlər. 1899-cu ildə Maksim Laubuf "Narval" adında buxarla işləyən sualtı qayğında təkrar yüklənəbilən batareyad istifadə edilir. 1904-cü ildən başlayaraq Fransa sualtı qayıqlarda daha səssiz işləyən dizel mühərriklərindən istifadə edir.
Dinc məqsədlərlə istifadəsi
thumb|Təbiəti seyr etmək üçün sualtı qayıq Sualtı qayıqlar elmi-tədqiqat məqsədilə geniş istifadə olunur. Yerin geomaqnit sahəsini araşdrma zamanı sualtına batmş qayıq stabil orientasiyaya malik platforma rolunu oynayır.
İlk elmi tdqiqat sualtı qayığı 1914-cü ildə alman zooloqu Şottlenderin ideyası əsasında hazırlanmışdır. Növbəti sualtı qayığı Robert Fultonun layihəsi olan "Nautilus" 1917-ci ildə amerikada hazırlanmış və 1931-ci ildə isə yenidən konstruksia edilərək tədqiqat məqsədilə tətbiq olunmuşdur.
Sualtı qayıqlarından turist məqsədləri üçün də istifadə olunur. İlk turist sualı qayığı 1964-cü ildə Cenevrə dənizində istismara verilmişdir. Son illərdə 100 m dərinlikdə üzə bilən, həcmi 24-64 adam tutumuna malik turist sualtı qayıqları geniş yayılmışdır. Bu gəmilərdə yan tərəflərdə yerləşdirilmiş böyük pəncərələr ətrafı seyr etçəyə xidmət edir. Adətən onlar böyük dəniz kurortlarında məskənləşirlər və sahildən çox da uzaqlaşmayırlar.
Konstruksiyası
thumb|250px|left|VICTORIA sinifinfən olan sualtı qayıqın sxematik təsviri Müasir sualtı qayıqlar əsasn iki korpusa malik olur: suburaxabilən yüngül gövdə və suburaxmayan əsas gövdə. Birincinin məqsədi qayığa hidrodinamik forma verməkdir. Əsas gövdə isə ən böyük dərliklərdə yaranan təzyiqə tab gətirir. Daxili gövdə aralıq divarları ilə kiçik qəfəslərə bölünür ki, bu da yanğın zamanı gəminin uzunömürlülüyünü artırır. Əsas gövdə adətən yüksək axıcılıq həddinə malik legirli poladdan hazırlanır. Titan materialının tətbiqi qayığın çəkisini azaltmağa, korziyaya davamlılığını artırmağa imkan versə də, onun hazırlanması çox əməktutumludur. Sualtı qayıqların hazırlanmasında perspektivli material kimi kompozit materiallar hesab olunur. Suya batma üzücülük xassəsinin dəyişməsi və differentin köməyi ilə həyata keçirilir. Əsas yükün bir neçə şöbəsinə su ilə dolduqdan sonra gəmi batmağa başlayır.
Dərinliyin dəyişdirilməsi horizontal sükan vasitəsilə idarə olunur, üzəçıxma isə suyun sisternlərdən sıxılmış hava və ya qazla basıb boşalması hesabına baş verir.
NGC 1325A
NGC 1325A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Azər Tağıyev (vəkil)
Azər Cabir oğlu Tağıyev — azərbaycanlı vəkil, Azərbaycan Respublikasının əməkdar hüquqşünası, Mərkəzi Seçki Komissiyasının üzvü, Azərbaycan Respublikasının Vəkillər Kollegiyasının sabiq sədri.
Həyatı
Azər Tağıyev 25 aprel 1948-ci ildə Şəki şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra o, 1967–1973-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsində ali təhsil almışdır.
1974-cü ildə Azərbaycan SSR Vəkillər Kollegiyası üzvlüyünə qəbul olunaraq Bakı şəhəri 14 saylı hüquq məsləhətxanasında vəkillik fəaliyyətinə başlamışdır. 1980-ci illərin əvvəlində Vəkillər Kollegiyası Rəyasət Heyətinin üzvü, 1980-ci illərin sonunda Rəyasət Heyətinin sədr müavini, 1995-ci ildə isə Vəkillər Kollegiyası Rəyasət Heyətinin sədri seçilmişdir.
Azər Tağıyev uzun sürən xəstəlikdən sonra, 30 aprel 2018-ci ildə vəfat etmişdir.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
2004-cü il 3–4 noyabr tarixində Bakı şəhərində Təsis Yığıncağı keçirilərək, Azərbaycan Respublikasının yeni Vəkillər Kollegiyası yaradılmış və o, 7 dekabr 2017-ci ilədək Kollegiyaya rəhbərlik etmişdir.
Mükafatları
Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 24 aprel 2008-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azər Tağıyevə əməkdar hüquqşünas fəxri adı verilib. O, Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının "Fəxri fərmanı" və "Fəxri diplomu" ilə təltif edilib, ona Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının "Fəxri Hüquq Doktoru" və "Fəxri vəkil" adları verilib, onun adı Kollegiyanın "Vəkillərin Şərəf Kitabı"na daxil edilib.
Annaba vilayəti
Annaba vilayəti —
Camal Yusifzadə
Camal Yusifzadə (tam adı:Camal Yusif oğlu Bağırov) — azərbaycanlı şair, dramaturq, nasir, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Şirkətinin Azərbaycan Telefilm Yaradıcılıq Birliyinin baş redaktoru, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar jurnalisti (2006).
Annaba vilayəti
Ərazisi
Annaba vilayətinin ərazisi 1 439 Km2-dır. Annaba vilayətinə 6 rayon daxilidir.
Camal Yusifzadə
Həyatı
Camal Yusifzadə 1941-ci il avqustun 19-da Lənkəran şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Bakıda ADU-nun tarix fakültəsində təhsil almışdır (1960-1965). Tələbəlik illərində bədii yaradıcılığa başlamış, ilk şerini 1963-cü ildə Lənkəranda çıxan "Leninçi" qəzetində dərc etdirmişdir.
Annaba vilayəti
Əhalisi
2008-ci ilə olan məlumatlara əsasən Annaba vilayətinin əhalisi 609 499 nəfərdir. Əhalinin mütləqi ərəblərdən ibarətdir.
Camal Yusifzadə
Həyatı
Əmək fəaliyyətinə Lənkəranda "Leninçi" qəzeti redaksiyasında ədəbi işçi kimi başlamış, həm də 2 saylı şəhər orta məktəbində tarix müəllimi olmuşdur (1965-1966). Sonra Bakıda Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasında elmi redaktor, böyük elmi redaktor vəzifələrində işləmişdir (1966-1972). "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzeti redaksiyasında teatr, kino və musiqi şöbəsində ədəbi işçi, sonra şöbə müdiri olmuşdur (1972-1990).
Televiziya və Radio Verilişləri Şirkətində ədəbi dram verilişləri baş redaksiyası baş redaktorunun müavini olmuşdur (1991-1998).
1998-ci ildən həmin şirkətdə Azərbaycan Telefilm Yaradıcılıq Birliyinin baş redaktoru işləmişdir. Onun "Dağlar arxasız olmur", "İtil getlər", "Kim dəli, kim ağıllı", "Ölümü köynəkdən keçirən oğul", "Sabaha ömür payı qazananlar" və s. pyesləri tamaşaya qoyulmuşdur.
4 noyabr 2006-cı il tarixində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycanın Əməkdar jurnalisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
Zəif ürək (hekayə)
Zəif ürək — Rus yazıçısı Fyodor Dostoyevskinin 1848-ci ildə A. A. Kraevskinin "Oteçestvennıe zapiski " jurnalının ikinci nömrəsində dərc olunmuş hekayəsidir.1865-ci ildə ayrıca nəşr olaraq buraxılmışdır.
Camal Yusifzadə
Həyatı
Camal Yusifzadə 2017-ci il yanvarın 16-da 75 yaşında qəfil ürək tutmasından dünyasını dəyişib. Doğulduğu Lənkəranda dəfn olunub.
Zəif ürək (hekayə)
Məzmun
Vasya Şumkov Sankt-Peterburqun hansısa departamentində gənc məmurdur. Kasıb ailədən çıxıb, üstəlik, özü də çolaqdır, ona görə də özünü başqalarından pis hesab edir. Ancaq müdiri ona yaxşı diqqət yetirdi, yaxın bir dostu ona hər cür kömək etdi və Lisa onunla evlənməyə razı oldu. Vasya hesab edir ki, belə bir xoşbəxtliyə layiq deyildi, o, tamamilə özünə qapanır və sonda dəli olur.
Böyük Kanyon Milli Parkı
Böyük Kanyon milli parkı — ABŞ-nin Arizona ştatının şimal-qərbində yerləşən milli park. Parkın mərkəzi xüsusiyyəti Kolorado çayının yaratdığı Böyük kanyondur. Kanyon dünyanın möcüzələrindən biri hesab olunur. 1 217 262 hektar ərazini əhatə edən park 2017-ci ildə bütün Amerika milli parkları arasında Böyük Tüstü Dağları Milli Parkından sonra ikinci ən yüksək ziyarətçi sayını əldə etmişdir. Böyük Kanyon 1979-cu ildə UNESCO tərəfindən Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir. Park 26 fevral 2019-cu ildə 100 illik yubileyini qeyd edib.
Çivizadə Muhiddin Mehmed Əfəndi
Çivizadə Muhiddin Mehmed Əfəndi — Osmanlı alimi, müdərrisi və şeyxülislamı. Sultan Murad dövrünün şeyxülislamlarından Hacı Mehmed Əfəndinin atasıdır.
Həyatı
Hicri 881-ci ildə (1476/77) dünyaya gəlmişdir. Mentəşəli müdərris və xəttat Çivi İlyas Əfəndinin oğludur. Kiçik yaşlarında atası vəfat etmiş, bu səbəbdən İstanbula gələrək burada əmisinin himayəsində böyümüşdür. İlk təhsilini Molla Bali, Tacizadə Sədi Çələbi və Fənərizadə Muhiddin Əfəndidən aldı. Ardından Qara Bali Əfəndinin müridi oldu. Bir müddət sonra dərs verməyə başlayan Çivizadə Ədirnədə Bəylərbəyi, Bursada Əhməd Paşa və Fərhadiyyə mədrəsələrində müdərrislik etdi və bu illərdə diqqətləri öz üzərinə çəkdi. Əhməd Paşanın yeni inşa etdirdiyi Çorlu mədrəsəsinə baş müdərris olaraq seçilsə də, qısa müddət sonra Misir bəylərbəyi seçilən Əhməd Paşanın burada üsyan başlatması səbəbilə paşanın Çorludakı mədrəsəsində dərs verməkdən imtina etdi və İstanbula qayıtdı. İstanbulda Mahmud Paşa mədrəsəsində, Ədirnədə Üç şərəfəli mədrəsə və İstanbulda Sahn-ı Səman mədrəsəsində müdərris oldu. Sonuncu vəzifə yerində ikən o illərdə edam edilən Oğlan şeyx olaraq tanınan İsmayıl Məşuqinin ələ keçirilərək mühakimə olunmasında önəmli rol oynadı.
Çivizadə Muhiddin Əfəndi daha sonra qazı olaraq 1527-ci ildə Misirə göndərildi. Burada bir çox məscid və mədrəsəni təmir etdirmiş, bu səbəblə yerli əhalinin rəğbətini qazanmışdır. 1537-ci ildə Anadolu başqazısı olan Çivizadə, Sadullah Sədi Əfəndinin vəfatının ardından 21 fevral 1539 tarixində şeyxülislamlığa gətirildi. 3 il 9 ay davam edən şeyxülislamlığının ardından 1542-ci ildə 200 axca təqaüdlə vəzifədən alındı və vəzifədən alınan ilk şeyxülislam oldu. Vəzifədən alınmasına isə tarixçilər müxtəlif səbəblər göstərir. Bu səbəblər arasında ən tutarlıları isə İbn əl-Ərəbi, Mövlanə Cəlaləddin Rumi kimi İslam dünyasının ən tanınmış şəxsiyyətlərini ciddi şəkildə tənqid etməsi və pulun vəqf edilməsi məsələsinə qarşı çıxmasıdır. Belə ki, bu məsələlər səbəbilə üləma zümrəsində güclü qarşıdurmalar baş vermiş, başda Əbusuud Əfəndi olmaqla bir çox alimlə fikir ayrılığına düşmüşdür. Hətta Rumeli qazəsgəri olan Əbusuud Əfəndi fikirlərinə qarşı olduğu şeyxülislamın bu məsələlərə dair fətvalarından bəzilərini divan məclisinə təqdim edərək bu mübahisəni dövlət məsələsi halına çevirmişdir. Bütün bu hadisələri yaxından izləyən dövrün padşahı Sultan Süleyman Qanuni isə üləmaların və vəzirlərin toplanmasını və bu məsələnin həll edilməsini əmr etdi. Nəticədə Çivizadə Muhiddin Əfəndinin səhv fikirdə olduğuna qərar verilmişdir.
Vəzifədən alındıqdan sonra oğlu Mehmed Əfəndi ilə birlikdə 1543-cü ildə həcc ziyarətinə gedən Çivizadə qayıtdıqdan sonra ikinci dəfə Sahn-ı Səman mədrəsəsinə müdərris təyin edildi. 1545-ci ildə Əbusuud Əfəndinin şeyxülislam olmasıyla onun yerinə Rumeli başqazısı seçildi. Ancaq bu vəzifədə ikən sabiq şeyxülislamlardan olan İbn-i Kamal Əfəndini bəzi fikirləri səbəbilə tənqid etməsi üləma zümrəsindən olan bir çox insanı narazı saldı. Bu məsələ şeyxülislam Əbusuud Əfəndiyə bildirildi və bu məsələ haqqında padşaha məlumat verməsi istənildi. Sultan Süleyman Qanuni isə Çivizadənin şeyxülislam tərəfindən mühakimə edilməsini əmr etmiş, nəticədə edam edilməyindən qorxan Çivizadə çavuşlarından birinin evində gizləndi. Nəhayət, çavuşun vasitəçiliyi ilə gedən müzakirələrdə Çivizadə bağışlandı və vəzifəsində qaldı. Ancaq günorta saatlarında keçirilən divan məclisində halı pisləşdi və oradaca vəfat etdi (19 sentyabr 1547). Fateh məscidində Əbusuud Əfəndi tərəfindən qılınan cənazə namazının ardından Əyyub Sultan türbəsi yaxınlığına dəfn edildi.
Çəltik
thumb|Oryza sativa
Çəltik — dənli bitki. Qabığı çıxarılmamış düyü. Çəltik əhəmiyyətli dənli taxıl bitkisi olmaqla ərzaq, yem və texniki məqsədlər üçün becərilir. Çəltikdən sənayedə, maldarlıqda və mətbəxdə geniş istifadə olunur.
Çəltiyin hər hektardan orta hesabla məhsuldarlığı 35–40 sentner, aqrotexniki xidmətin yüksək aparıldığı sahələrdə 50–60 sentner və daha artıq olur.
Çəltik iki yarımnövə bölünür. Birinci yarımnövdə dən uzunluğu ilə, ikinci yarımnövdə isə qısa yumruluğu ilə fərqlənir. Respublikamızda çəltiyin "Ağ-qılçıq", "Sarı-qılçıq", "Uzros", "Ağ-ənbərbü", "Sədri", "Krosnodar" kimi növləri rayonlaşdırılıb. Şəki-Zaqatala zonası üçün "Ağ-qılçıq", "Sarı-qılçıq", "Uzros" növləri daha məhsuldardır və iqlim şəraitinə uyğundur.
Çəltik istilik sevən bitkidir. Çəltiyin tam cücərmədən kollanmasının axırına qədər olan dövr 30–32 günə başa çatır. Kollanmanın sonundan çiçəklənmənin axırınadək 22–25 gün çəkir. Səpinin qurtarması ilə məhsulun yetişməsi 115–135 gündə başa çatır. Çəltik iki üsulla — toxum səpilməsi və şitillə əkilir. Relyefi düz olan, sututar ləkləri iri olan sahələrdə toxumsəpən texnikalar ilə səpinin keçirilməsi daha məqsədəuyğundur. Şəki-Zaqatala zonası üçün əl ilə səpin aparılması təcrübədə özünü doğruldub. Bu qaydada aparılan səpində toxumlar torpaqda qida sahəsinə bərabər paylanır və toxum itkisinə yol verilmir, qənaət olunur. Səpin zamanı toxumlar 1,5–2 santimetr dərinliyinə basdırılmalıdır. Çəltiyin şitil üsul ilə yetişdirilməsi əsasən Lənkəran zonasında tətbiq edilir. Çəltik şitili xüsusi şitilliklərdə (tumçarlarda) yetişdirilir.
Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu
“Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu” publik hüquqi şəxs (AZSTAND) - İnstitut standartların hazırlanmasını, tətbiqini, bu sahədə beynəlxalq təşkilatlarda təmsilçiliyi, habelə standartların tətbiqi ilə bağlı əlaqəli xidmətləri həyata keçirir.
Haqqında
Azərbaycan Respublikasi Prezidentinin “Standartlaşdırma, metrologiya, akkreditasiya və patent hüququ obyektlərinin mühafizəsi sahələrində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” 1234 saylı 10 fevral 2017 –ci il tarixli Fərmanı ilə yaradılmışdır. Fərmana əsasən İnstituta standartların hazırlanmasını, tətbiqini, bu sahədə beynəlxalq təşkilatlarda təmsilçiliyi, habelə standartların tətbiqi ilə bağlı əlaqəli xidmətləri həyata keçirmək səlahiyyəti verilib.
“İstehlak bazarına nəzarət, standartlaşdırma, metrologiya və əqli mülkiyyət hüquqları obyektlərinin mühafizəsi sahəsində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 aprel 2018-ci il tarixli, 5 nömrəli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi ləğv edilmiş və “Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu” publik hüquqi şəxsi həmin Sərəncamla yeni yaradılan, mərkəzi icra hakimiyyəti statusuna malik Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinin idarəçiliyinə verilib.
“Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyinin funksiyalarının və strukturunun genişləndirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 oktyabr 2019-cu il tarixli 845 nömrəli Fərmanı ilə Azərbaycan Respublikasının Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyi müvafiq dövlət xidməti statusunda Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyinin strukturuna daxil edilmiş və həmin Fərmanla “Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu” publik hüquqi şəxsi Nazirlik yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinin tabeliyinə verilib.
Standartlaşdırma üzrə Texniki Komitələr
Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu tərəfindən maraqlı tərəflərin iştirakı ilə bir çox elmi-tədqiqat institutlarının, dövlət və qeyri-dövlət təşkilatlarının bazasında standartlaşdırma üzrə Texniki komitələr təsis edilib:
"İnformasiya-kommunikasiya texnologiyaları" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 05), "Turizm və əlaqədar xidmətlər" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 06), "Uyğunluğun qiymətləndirilməsi" üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 08), "Ekologiya" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 09), "Tikinti materialları, məmulatları və konstruksiyaları" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 10), "Neft, qaz və onlarla əlaqəli məhsul və materiallar"ın standartlaşdırılması üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 20), "Əmək sahəsində" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 21), "Üzümçülük və şərabçılıq məhsulları" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 22), "Pestisidlər, bioloji preparatlar və aqrokimyəvi maddələr" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 23), "Heyvandarlıq, quşçuluq, arıçılıq, baramaçılıq və yemçilik sahəsi" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 24), "Meyvəçilik, suptropik bitkilər və çayçılıq məhsulları"nın standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 25), "Tərəvəz toxum-əkin materialları, yetişdirilmiş məhsulların istehsalı, emalı, saxlanması, daşınması" standartlaşdırılması üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 26), "Toxum və əkin materialları" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 27), "Naftalan nefti və ondan alınan məhsullar" üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 29), "Taxıl və taxıl məhsulları"nın standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK30), "Ekoloji təmiz kənd təsərrüfatı məhsulları" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 31), "Torpaqşünaslıq, aqroekologiya və aqrokimya sahələri" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 32), "Qida məhsullarının keyfiyyəti və texnologiyası" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə AZSTAND/TK 33, "Aşqarlar, sürtkü yağları, sürtkülər və xüsusi mayelər" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitə (AZSTAND/TK 34), "Neft-mədən avadanlıqları" standartlaşdırma üzrə Texniki Komitənin (AZSTAND/TK 35).
Beynəlxalq əlaqələr
Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu Azərbaycan Respublikasını Beynəlxalq Standartlaşdırma Təşkilatı (ISO), Avropa Standartlaşdırma Komitəsi (CEN), MDB-nin Standartlaşdırma, Metrologiya və Sertifikatlaşdırma üzrə Dövlətlərarası Şurası (МГС), Beynəlxalq Elektrotexnika Komissiyası (IEC) kimi standartlaşdırma üzrə beynəlxalq təşkilatlarda təmsil edir. Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu fəaliyyət göstərdiyi müddət ərzində Türkiyə, Almaniya, Serbiya, Ukrayna, İsrail, Qazaxıstan və digər ölkəllərin milli standartlaşdırma qurumları ilə ikitərəfli əməkdaşlıq münasibətlərinin yaradılmasına nail olub.
Regional bölmələr
Sumqayıt regional bölməsi, Gəncə regional bölməsi, Yevlax regional bölməsi, Şəki regional bölməsi, Lənkəran regional bölməsi, Salyan regional bölməsi.
Həmçinin bax
İqtisadiyyat Nazirliyi
Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti
İstinadlar
Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyinin funksiyalarının və strukturunun genişləndirilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı
Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyinin funksiyalarının və strukturunun genişləndirilməsi haqqında
Xarici keçidlər
Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutunun rəsmi saytı