cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Armen Atayan
Armen Arşaki Atayan — Ermənistan-sovet və Ukrayna incəsənət xadimi, rəssamı. SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü olmuşdur. Rəssam Tatyana Yablonskayanın ikinci əri və rəssam Qayane Atayanın atasıdır.
Həyatı
Armen Arşaki Atayan 1922-ci ildə Ermənistan SSR-in paytaxtı İrəvan şəhərində, Arşak Atayanın ailəsində anadan olmuşdur. O, İrəvan Pionerlər Sarayının orkestrində oxumuş, fortepiano, mandolin, bariton truba və trombon kimi bir neçə alətdə ifa etmişdir. 1937-ci ildə atası həbs olunanda Atayan ailəyə kömək etmək üçün müxtəlif estrada qruplarında çıxış etmişdir. O, 1941-ci ildə İrəvan Rəssamlıq Texnikumunu bitirmişdir. O, İkinci Dünya müharibəsi illərində könüllü olaraq cəbhəyə getmiş və tank bölməsinin orkestrində, sonra Zaqafqaziya cəbhəsinin orkestrində xidmət etmişdir. Atayan orduda xidmət etdikdən sonra İrəvan Rəssamlıq və Teatr İnstitutuna daxil olmuşdur. O, 1952-ci ildə institutu bitirərək "Maksim Qorki və Avetik İsaakyan Göyçə sahillərində" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. Atayan 1952-ci ildən rəsm sərgilərində iştirak etmişdir. O, 1954-cü ildən Ukrayna SSR-nin paytaxtı Kiyevdə yaşayıb işləmişdir. 1964-cü ildə Atayan İrəvana qayıtmışdır. Onun əsərləri Ermənistanın, Ukraynanın incəsənət muzeylərində, şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır. Armen Atayan 8 aprel 2021-ci ildə İrəvanda vəfat etmişdir.
Neyzə-i Vusta (Sərdəşt)
Neyzə-i Vusta — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.
Elşən Abbasov (əsgər)
Elşən Qurban oğlu Abbasov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elşən Abbasov 30 dekabr 1992-ci ildə Beyləqan rayonunun Birinci Şahsevən kəndində anadan olmuşdur.
Hərbi xidməti
Elşən Abbasov 28 sentyabr 2020-ci ildə Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Cağanlı (Çaldıran)
Cağanlı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 97 nəfər yaşayır (21 ailə).
Maddə miqdarı
Maddə miqdarı — Maddədə olan eyni tipli struktur vahidlərin miqdarını müəyyən edən fiziki kəmiyyətdir. Struktur vahidi dedikdə maddənin təşkil olunduğu istənilən zərrəciklər (atomlar, molekullar, ionlar, elektronlar və başqa hissəciklər) başa düşülür. Maddə miqdarı, adətən, n (en) latın və ya \nu (nü) yunan hərfləri ilə ifadə olunur. Lakin, məktəb kursunda \nu yunan hərfindən istifadə geniş yayılmışdır. Həm Beynəlxalq vahidlər sistemində (BS), həm də SQS sistemində maddə miqdarının ölçü vahidi mol qəbul edilmişdir.
Maddə miqdarı fiziki kəmiyyət olaraq molekulların N sayının N_A Avoqadro sabitinə nisbətinə bərabərdir:
Başqa sözlə, maddə miqdarı struktur vahidlərinin nisbi sayını təyin edir. \nu maddə miqdarını maddənin kütləsinin  molyar kütləsinə nisbəti kimi də tapmaq olar:
Burada m_0 kəmiyyəti molekulun kütləsidir.
Qabiden Mustafin
Qabiden Mustafin  — Qazax Sovet yazıçısı, ictimai xadim, Qazaxıstan SSR Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (1958), Qazaxıstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü.
Həyatı
Kəndlilərin Rusiyadan köçürülməsi ilə əlaqədar olaraq, 1907-ci ildə Elibay qəbiləsinin nümayəndələrinin altmış evi (Qabiden ailəsi də daxil olmaqla) Spasski zavodunun şərqində yerləşən Koktalzharyk qəsəbəsinə köçmək məcburiyyətində qaldı. On yaşlı Qabiden savadını aul mollasından, rus dilini isə fabrik xadiməsi Cusup Maukumovdan öyrənmişdir. Spassk zavodunun beş illik rus-qazax məktəbinin dördüncü sinfinə qəbul edilmişdir. İki illik təhsildən sonra Qabiden doğma kəndinə qayıtmışdır.
1930-cu ildə inşası davam edən Qaragandaya köçdü.
1933-cü ilin əvvəlində yerli şuranın qərarı ilə Qabiden Mustafin "Proletariat Karaqandı" qəzetinin məsul katibi vəzifəsinə namizəd göstərildi. Tezliklə Novosibirskə köçürüldü, burada "Kyzyl Tu" qəzeti qazax dilində çıxmağa başladı.
1938-ci ildən Almatı şəhərində yaşayır və "Adebiet Maidany" jurnalının redaksiyasında çalışır.
1940-cı ildə jurnalın baş redaktoru oldu. Elə həmin il, Karaqanda kömür hövzəsinin əmələ gəlməsindən bəhs edən ilk romanı "Həyat və ya Ölüm" nəşr olundu. 1940-cı ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasına üzv oldu.
1956-cı ildən Qazaxıstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü.
1953–1956-cı illərdə Qazaxıstan Yazıçılar Birliyi idarə heyətinin sədri. 1962–1964-cü illərdə Qazaxıstan Yazıçılar Birliyi İdarə Heyətinin 1-ci katibi vəzifəsində çalışmışdır.
6-cı çağırış SSRİ Ali Sovetinin deputatı olmuşdur.
1983-cü ildə Qabiden Mustafinin beş cildlik əsərlər toplusu nəşr olunmuşdur.
Bədii əsərləri
1927-ci ildən bəri ilk hekayələr toplusu "Er Shoyin" nəşr olunmağa başladı, məcmuə 1929-cu ildə nəşr olundu.
II Mursili
II Mursili — təxminən e.ə. 1330–1295 və ya 1321–1295-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Het çarı. O, Het dövlətinin ən uğurlu hökmdarlarından biri hesab edilir. I Suppiluliumanın kiçik oğlu olmuşdur.
Kasklarla müharibə
II Mursilinin salnaməsində onun hakimiyyətinin 7-ci ilində peyda olan və Hayasa Azziyə basqınlar edən Pixxuniya adlı bir kask hökmdarından bəhs edilmişdir. Tipiya ölkəsində hökmranlıq edən Pixxuniya digər kask hökmdarlarından fərqli olaraq yaxınlıqdakı digər kask tayfalarını öz ətrafında birləşdirərək özünü çar elan etmişdir. Pixxuniya gündən-günə sərhədlərini genişləndirirdi, II Mursili isə onun yanına səfir göndərmiş və Pixxuniyanın götürdüyü kölələri geri qaytarmasını xahiş edərək problemi diplomatik yol ilə həll etməyə çağırış etmişdir. Pixxuniya cavabında II Mursiliyə məktub göndərərək kölələri qaytarmayacağını, hücuma məruz qalacağı təqdirdə müharibəyə başlayacağını bildirmişdir. Hər halda, nəticədə hetlərlə kasklar arasında müharibə baş tutmuş, bu zaman II Mursili Tipiyanı yerlə-yeksan etmiş və Pixxuniyanı Xattusaya gətirmişdir.
NGC 614
NGC 614, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Ücbucaq bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Teleradioyayım
Yayım — radio, televiziya, internet kimi hər hansı bir vasitəçi (media) vasitəsilə bir qrupa məlumat və ya proqramı ötürmək deməkdir.
Yayım bir nöqtədən bir çox qəbulediciyə ötürülən və ötürülmə mühiti təkcə şəbəkə deyil, həm də radiodalğalar vasitəsi ilə yerli və ya peyk olaraq da ötürülə bilən bir ötürmə növüdür. Bir çox sahədə istifadə edilə bilər:
Buz dövrü 2: Qlobal istiləşmə (film, 2006)
Buz dövrü 2: Qlobal istiləşmə - 2006-cı ildə istehsal olunmuş animasiyadır.
Məzmun
Mamont Manfred (qısa adı: Menni), tənbəl Sid və pələng Diyeqo macəralarına davam edirlər. Onlar öyrənirlər ki, yaşadıqları sahə əriməyə başlayacaqdır. Bu səbəbdən buranı tərk etmək məcburiyyətində qalırlar. Skret adında dələ isə əvvəlki kimi öz palıd qozasının axtarışındadır. Mamont Menni hələ öz növündən biriylə qarşılaşmamışdır. Dünyada qalan son mamont olduğuna inanmağa çalışarkən Elli adlı mamontla tanış olur. Ancaq Elli özünün mamont olduğunu qəbul etməməkdədir. Elli qardaşlarını opossumlar olan Kreş və Eddini hesab edir...
Google Maps
Google Xəritələr (keçmiş Google Local) veb xəritə tətbiqetməsidir, Google tərəfindən hazırlanır, pulsuzdur (qeyri-kommersiya məqsədilə), bir çox xəritə əsaslı xidmətləri özündə birləşdirir (Google Maps saytı, Google Ride Finder, Google Transit ) və üçüncü tərəfə Google Maps API-lərindən istifadə etməklə xəritələri digər veb-səhifələrdə yerləşdirmək imkanı verir. Bu xidmət həmçinin küçə xəritələri, nəqliyyat marşrutlarının planlaşdırmalarını təklif edir. . Google Maps-in peyk xəritələri dərhal yenilənmir, onların adətən bir neçə ay, bəzən isə bir neçə il yaşı olur.
Taleh Məhərzadə
Taleh Oqtay oğlu Məhərzadə — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Məhərzadə Taleh Oqtay oğlu 10 dekabr, 1995-ci ildə Tərtər rayonunun Qaynaq kəndində anadan olub. .9 illik orta məktəbi bitirib. 2013-cü ildə hərbi xidməti bitirdikdən sonra ailəsi ilə təsərüffatda çalışıb.Subaydır.
Hərbi xidməti
Taleh Məhərzadə 2013-cü ildə həqiqi hərbi xidmətdə olub.2020-ci ildə müddətdən artıq hərbi xidmətə yazılıb. Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Taleh Məhərzadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. O, müharibənin ilk günündən döyüşlərdə fəal iştirak edib və ilk şəhidlərdən olub. Sentyabr ayının 28-i Talış kəndinin azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə həlak olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Taleh Məhərzadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Taleh Məhərzadə ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Taleh Məhərzadə ​ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Taleh Məhərzadə ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Nivaş (Sərdəşt)
Nivaş — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Qayane Atayan
Qayane Armenovna Atayan — erməni əsilli Ukrayna rəssamı. Rəssamlar Tatyana Yablonskaya və Armen Atayanın qızıdır.
Nivaş (Sərdəşt)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 263 nəfər yaşayır (31 ailə).
Qayane Atayan
Həyatı
Qayane Atayan 23 sentyabr 1959-cu ildə Ukrayna SSR-in paytaxtı Kiyev şəhərində, rəssamlar Tatyana Yablonskaya və Armen Atayanın ailəsində anadan olmuşdur. O, 1983-cü ildə Kiyev Dövlət Rəssamlıq İnstitutunu bitirmişdir. Atayan anasını özünün əsas müəllimi hesab etdiyini bildirmişdir. O, 1986-cı ildən Ukrayna Milli Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. Atayan 1982-ci ildən bir çox rəsm sərgilərinin iştirakçısı, 1986-cı ildən Ukrayna Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. Qayane Atayanın əsərləri Kiyev Milli Rəsm Qalereyasında, Zaporojya, Xmelnitski incəsənət muzeylərində, Tayvandakı Əjdaha muzeyində, Ukraynada və xaricdə şəxsi kolleksiyalarda saxlanılır. Əsərlərin bəziləri Ukrayna Mədəniyyət Nazirliyinin İncəsənət Sərgiləri Direktorluğunun, Ukrayna və Rusiya Rəssamlar İttifaqının, Ukrayna Milli Bankının, Qradobankın mülkiyyətidir.
Roland Yuxas
Roland Juhász (1 iyul 1983-cü ildə anadan olub) — mərkəz müdafiəçisi kimi çıxış edən macar keçmiş peşəkar futbolçudur.
MTK Budapeşt
Juhász gənclik karyerasını Tápiószecső-da yerli Tápiószecső FC klubunda oynayıb. Peşəkar karyerasına 1999-cu ildə MTK Budapest FK-da başlayıb. O, Macarıstan Liqasında 107 oyun keçirərək və 12 qol vurarak Macarıstan Milli Futbol Komandasının məşqçisini onu heyətə cəlb etməyə razı salıb. Juhasz 2002–03 mövsümündə MTK Budapest ilə Macarıstan Liqası çempionu olub. Macarıstan Liqasının 2004–05 mövsümünün sonunda Belçikanın RSC Anderlecht klubu ilə müqavilə imzaladı.
Anderlext
Juhasz 29 avqust 2005-ci ildə Anderlext ilə müqavilə imzaladı O, UEFA Çempionlar Liqasında Chelsea ilə oyunda klubda debüt etdi. 2005-ci il sentyabrın 19-da ayağında sümüyü sındırdı ki, bu da "Anderlext"in bir neçə həftəlik macar müdafiəçidən məhrum olması anlamına gəlirdi.
Raci Şaşmaz
Tayyar Raci Şaşmaz (30 oktyabr 1973, Elazığ, Türkiyə) — Zaza kökənli Türkiyəli prodüser, ssenarist və aktyor.
Həyatı və karyerası
Zaza kökənlidir. Mərmərə Universiteti Radio və Televiziya fakültəsini bitirib. Rejissoru Osman Sınav olan Deli Yürek serialının ssenaristi oldu. 2001-ci ildə ilk filmi olan Deli Yürek Bumerang Cehenneminin ssenarisini qələmə aldı. Ardından məşhur serial Kurtlar Vadisini yazmağa başladı. 2004-cü ildə öz istehsal şirkəti olan Pana Filmi quraraq, Kurtlar Vadisi serialının ssenaristliyi ilə birlikdə prodüserliyinidə ələ keçirdi. Ekmek Teknesi, Eşref Saati, Kurtlar Vadisi Terör, Kurtlar Vadisi Pusu serialları ilə yanaşı Muro, Kurtlar Vadisi Irak, Kurtlar Vadisi Gladio, Kurtlar Vadisi Filistin filmlərinə imzasını atdı.
Roland Yuxas
Anderlext
2011-ci ildə Juhász 2011-ci ildə ilin ən yaxşı Macarıstan futbolçusu seçildi
8 avqust 2011-ci ildə Ally McCoist's Rangers FC-nin Anderlecht ilə Juhász üçün transfer haqqı ilə razılaşmayacağı açıqlandı. "Anderlext" "Reyncers"in 3 milyon funt-sterlinqdən çox təklifini rədd edib. Juhaszın nümayəndəsi bunun oyunçunun karyerasını məhv edə biləcəyini təklif etdi.
18 noyabr 2011-ci ildə Celtic FC Juhász üçün 2,6 milyon funt sterlinqlik bir müqavilə təklif etdi, Celtic meneceri Neil Lennon Juhász-ın qanun layihəsinə uyğun olduğunu bildirdi. Bununla belə, Juhasz əvəzində Anderlext ilə müqaviləsini 2014-cü ilə qədər uzatdı
Videoton (icarəyə verilir)
19 fevral 2013-cü ildə Macarıstan Liqası klubu Videoton FC ilə müqavilə Anderlextin saytında elan edildi, lakin Macarıstan klubu tərəfindən 20 fevral 2013-cü ilə qədər Roland Juhasz 2010–11 mövsümünün çempionlarına qədər təsdiqlənmədi. 2012–13 mövsümünün sonu İcarəyə götürüldü.
Milli komanda karyerası
O, 2004-cü il aprelin 25-də Yaponiya ilə yoldaşlıq oyununda vurduğu qolla Juhaszın heyətində debüt etdi. Sentyabrın 7-də Macarıstan 2014-cü il FİFA Dünya Çempionatının seçmə mərhələsinə Andorra üzərində 5:0 hesablı qələbə ilə başladı və Juhasz ilk qolu vurdu. 31 may 2016-cı ildə Juhász Fransada keçirilən Avro 2016 turnirində Macarıstan komandasına seçildi.
Ester Şimerova-Martinçekova
Ester Şimerova-Martinçekova (Ester Šimerová-Martinčeková) — Bir müddət ssenari və jurnalistika sahəsində çalışmış slovak rəssam və dekorator. Onu tez-tez Slovak rəssamlığının birinci xanımı adlandırırdılar.
Roland Yuxas
Milli komanda karyerası
18 iyun 2016-cı ildə Juhaszın komandası Marseldəki Stade Vélodrome stadionunda İslandiya ilə 1:1 hesablı heç-heçə etdi. Həmçinin 2016-cı ilin iyun ayında Lyon Parc Olympique Lyonnais-də son qrup matçını keçirdi və burada Portuqaliya ilə 3–3 bərabərə qaldı. Juhász 5 iyul 2016-cı ildə milli komandadan ayrıldığını elan etdi
Ester Şimerova-Martinçekova
Bioqrafiya
Ester Shimerova-Martinchekova Ester Fridrikova kimi anadan olub. İlk evliliyindən sonra onun tam adı Ester Fridrikova-Şimerova, ikinci evliliyindən sonra isə Ester Şimerova-Martinçekova olub.
Roland Yuxas
Xeyriyyə
2011-ci ildə Juhász, Szabolcs Huszti ilə birlikdə Macarıstan xəstəxanalarını uşaqlar üçün lazımi və adekvat cihazlarla təmin etmək üçün Macarıstan Gyermekkor Alapítvány (Gənclər Fondu) maliyyə dəstəyi verdi.
Ester Şimerova-Martinçekova
Bioqrafiya
Birinci Dünya müharibəsi zamanı o, evangelist məktəbində, sonra isə gimnaziyada oxuyub. Təhsilinin son illərində Qustav Mallinin özəl rəssamlıq məktəbində təhsil alır. Gimnaziyanı bitirdikdən sonra o, Parisə gedir və burada iki akademiyada rəsm təhsili alır: fransız rəssamı Rodolf Julianın akademiyasında və ukraynalı rəssam Aleksandra Eksterin özəl məktəbində.
Roland Yuxas
Nailiyyətlər
MTK Budapeşt
Ester Şimerova-Martinçekova
Bioqrafiya
Parisdə oxuduğu müddətdə o, bu gün əsasən Slovakiya Milli Qalereyasının kolleksiyasında olan bir sıra mühüm əsərlər hazırlamışdır (Boz natürmort, şahmat kompozisiyası, Port Depp, natürmort, kvartet, üzüm və s.).
Roland Yuxas
Nailiyyətlər
Anderlext
Ester Şimerova-Martinçekova
Bioqrafiya
Artıq 1931-ci ildə onun əsərləri Praqada sərgilənir. Orada Umeletski Beseda sənət şöbəsinin üzvü olur. 1932-ci ildə professor Frantişek Şimerlə evlənir və onunla Bratislavada yaşayır. Birinci Çexoslovakiya Respublikasının süqutundan sonra o, əri ilə birlikdə Bohemiya və Moraviya Protektoratına gedir və Pilsendə məskunlaşır.
Roland Yuxas
Nailiyyətlər
Videoton
Fərdi
Ester Şimerova-Martinçekova
Bioqrafiya
1952-ci ildə əri ilə Bratislavadan Liptovski Mikulas yaxınlığındakı kəndə köçməyə məcbur olur. 1954-cü ildə Liptovski Mikulasa köçür və ömürlərinin sonuna kimi burada yaşayır.
1966-cı ildə əməkdar artist fəxri adına layiq görülüb. Onun əsərləri Polşada və xaricdə bir çox qalereyalarda sərgilənib, mükafatlar və fərqlənmələr alıb. Ester Şimerova-Martinçekova nisbətən çoxlu sayda kollajlar, xüsusən də bağ motivləri və natürmortlar hazırlamışdır. Rəssamlıqla yanaşı, Bratislavadakı Yeni Səhnə üçün teatr geyimləri hazırlayır.
SSRİ-nin Türkiyəyə ərazi iddiaları
SSRİ-nin Türkiyəyə ərazi iddiaları - RSFSR-in 1921-ci ildə Türkiyəyə verdiyi Rusiya imperiyasının ərazilərinin geri qaytarılması ilə bağlı SSRİ-nin Türkiyə Respublikasına qarşı ərazi iddiası.
Ərazi iddiaları İosif Stalin hökuməti tərəfindən İkinci Dünya müharibəsinin son aylarında, eyni vaxtda Qara dəniz boğazlarında birgə nəzarət rejiminin tətbiqi və Sovet hərbi dəniz bazasının yaradılması tələbi ilə irəli sürülüb. SSRİ 1878-ci ildən Rusiya imperiyasına məxsus olan, 1921-ci ildə isə Sovet-Türkiyə dostluq və qardaşlıq müqaviləsinə əsasən Türkiyəyə verilən Zaqafqaziya ərazilərini ilhaq etmək və bu torpaqları Gürcüstan SSR ilə Ermənistan SSR arasında bölüşdürmək niyyətində idi. Digər böyük dövlətlərin, ilk növbədə ABŞ-nin müqaviməti ilə üzləşən və soyuq müharibənin qızışması ilə qarşılaşan SSRİ 1953-cü ildə ərazi iddialarından imtina etdiyini elan etdi.
Tarixi
250px|thumb|right|1946-cı ildə Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikasının iddia etdiyi Türkiyə ərazisini göstərən xəritə Sovet İttifaqı 1936-cı il Montrö boğazlar konvensiyasının şərtləri ilə razı deyildi. SSRİ rəsmilərinin fikrincə bu Konvensiya Türkiyəyə Sovet İttifaqı üçün vacib su yolu olan Bosfor boğazı üzərində tam nəzarət hüququ verir. Bu səbəbdən 19 mart 1945-ci ildə SSRİ 25 dekabr 1925-ci il tarixli Sovet-Türkiyə müqaviləsini denonsasiya etdi. Bundan sonra yeni müqavilənin bağlanması ilə bağlı qeyri-rəsmi məsləhətləşmələr və danışıqlar başladı. May ayında Türkiyə müqavilə layihəsini təklif etdi ki, ona əsasən müharibə baş verərsə, SSRİ ordusu və donanmasının Türkiyə ərazisindən sərbəst keçməsinə zəmanət verilirdi. Lakin bu güzəştdən sonra SSRİ bütün sovet tələbləri tam yerinə yetirilənə qədər Türkiyəni “sıxmaq” həvəsinə düşdü. Türkiyənin Moskvadakı səfiri Səlim Sarper şəxsən SSRİ xarici işlər naziri Vyaçeslav Molotovla görüşdü. İyunun 7-də keçirilən iclasda Xalq Xarici İşlər Komissarı Qara dəniz boğazlarında Sovet-Türkiyə birgə nəzarəti rejimi (Sovet hərbi-dəniz bazasının yerləşdirilməsi ilə) və “düzəliş” kimi yeni sazişin bağlanması üçün belə arzuolunan şərtləri elan etdi. 1921-ci il Moskva Müqaviləsini Molotovun SSRİ-nin ərazi məsələsində "təhqir" etdiyinə görə ədalətsiz adlandırdı. SSRİ və Türkiyənin yeni sərhədi, sovet nöqteyi-nəzərindən, təxminən 1878-ci ildə Rusiya və Osmanlı imperiyalarının sərhədinə uyğun gəlməli idi. “Qanunsuz zəbt edilmiş” ərazilərə keçmiş Qars bölgəsi, Batuminin cənubu, həmçinin keçmiş İrəvan quberniyasının Sürməli qəzası daxil idi.
Rus diplomatı və tarixçisi, 1998-2004-cü illərdə Rusiyanın xarici işlər naziri İqor İvanovun sözlərinə görə, ərazi iddiaları ilk növbədə təzyiq vasitəsi kimi istifadə edilirdi. Belə ki, Sovet hakimiyyətinin əsas məqsədi böyük strateji əhəmiyyətə malik Qara dəniz boğazlarına nəzarəti bərqərar etmək idi.
İddianın başlanması
1945-ci il 14-20 dekabrda əsas gürcü və Sovet qəzetləri olan Kommunist, Zarya Vostoka, Pravda və İzvestiyada tarixçi akademiklər Simon Canaşia və Niko Berdzenişvili tərəfindən Türkiyəyə qarşı ərazi iddisını əks etdirən məktub dərc edildi. Məktubda deyilirdi:
Məktubun son bölməsi Lazistan və ya Çanetiyaya həsr olunub. Bu ərazinin sərhədləri Batumi bölgəsinin sərhədlərindən başlayır və daha da qərbdə Qara dəniz sahili boyunca Terme şəhəri yaxınlığında Termedon çayına qədər uzanır. Bu ərazi təxminən 20.000 km2-dir. Ümumilikdə Rizə, Trabzon, Fıçı və Fənər burnunu əhatə edir. Qeyd edək ki, məktubda orta əsrlərdə Bizansla müharibələr və XI-XIII əsrlərdə baş verən hadisələr öz əksini də tapıb. Nəhayət, məktubda deyilirdi ki, “Gürcüstan SSR keçmiş Batumi rayonunun cənub sektoru və keçmiş Artvin, Ərdahan və Olti rayonları ilə yanaşı, Parhal, Tortom və İspir (Cənub-Qərbi Mesxetiya) daxil olmaqla, tarixi vilayətlərinə də iddia edə bilər. Şərqi Canetia (Rizə bölgəsi) və Mərkəzi Canetia (Trabzon bölgəsi). 250px|thumb|right|SSRİ-nin Türkiyəyə ərazi iddiaları, [[Birləşmiş Krallıq|Böyük Britaniya arxivi, 1946]]
Ermənistan SSR və Gürcüstan SSR-nin ərazi tələbləri
Ermənilərin də Türkiyə torpaqlarına iddialları var idi. Belə ki, Ermənistan Kommunist Partiyasının lideri Georgi Harutinov 1945-ci il iyulun 7-də İ.Stalinə və Molotova müraciətində Ermənistanın keçmiş Qars vilayətinə və keçmiş İrəvan quberniyasının Sürmali rayonuna iddialarını bildirir. Stalinə oxşar müraciəti bütün ermənilərin yeni seçilmiş katolikosu VI Gevorq da etmişdi. Hesabat əsasında Ermənistan SSR-nin təqdim etdiyi arayışda qeyd olunub ki, buralar qədim zamanlardan erməni torpaqları olub, lakin “sonralar türk əsarətinə düşüblər”. Arayışda söhbətin Türkiyənin Rusiyanın zəifliyindən istifadə edərək zəbt etdiyi erməni torpaqlarından getdiyi vurğulanır. SSRİ Xalq Xarici İşlər Komissarlığı hesab edirdi ki, “Türkiyə” tərəfindən “ələ keçirilən” torpaqların ümumi sahəsi 26 min kvadratmetrdir. km. Bunlardan 20.500 km² və ya indiki Ermənistan SSR ərazisinin 80%-i Sovet rəhbərliyi Ermənistana veriləcəyini vəd etmişdi. (Sovet-Türkiyə münasibətləri haqqında. 18/08/1945 // Rusiya Federasiyasının xarici siyasət arxivi, fond 06, siyahı 7, qovluq 47, sənəd.762, səh.13-15).
Məsələnin bu cür qoyulması Gürcüstan rəhbərliyini ciddi şəkildə narahat etməyə başladı. Gürcüstan SSR keçmiş Batumi vilayətinin Batumi qəzasının cənub hissəsini və Artvin rayonunu, həmçinin keçmiş Qars bölgəsinin Ərdahan və Oltu rayonlarını özünə birləşdirmək istədiyini bildirdi. Gürcüstan KP (b) MK-nın birinci katibi Kandid Çarkviani respublika rəhbərliyi ilə bu məsələni müzakirə etdi və elmi müəssisələrə tapşırıldı ki, tarixi, etnoqrafik və coğrafi xarakterli, mütləq “şəhadətnamələr hazırlasınlar. Batumi mahalının cənub hissəsinin, Artvin, Ərdəqan və Oltu rayonlarının gürcü xalqına mənsub olduğu” barədə sənədi ona təqdim etsinlər. Gürcüstanın Xalq Xarici İşlər Komissarı K.Çarkviani ilə bu məsələni müzakirə edən Q.Kiknadze əvvəlcə Lavrenti Beriyaya məktub ünvanladı. Sonra 1945-ci il sentyabrın ilk günlərində özü Moskvaya getdi. O, L.Beriyaya şikayət etdi ki, SSRİ Xalq Xarici İşlər Komissarlığının arayışında Ərdahan və Oltu rayonları Ermənistanın tərkibinə daxil edilməli idi. Q.Kiknadze təkid edirdi ki, 12760 kv.km kvadratmetrə bərabər ərazi Gürcüstan SSR-ə daxil edilməlidir. Qalan 13190 kv.km. Ermənistan SSR-yə verilməlidir (Q.Kiknadze - L.Beriya. 09/04/1945 // Gürcüstan Prezidentinin Arxivi (bundan sonra - GPA), fond 14, siyahı 19, sənəd 209, səhifə 51). 1949-cu ildə gürcü yazıçısı İlya Mosaşvili Türkiyənin zəbt etdiyi ərazilərdə yaşayan gürcülərin azadlıq mübarizəsindən bəhs edən “Batmış daşlar” pyesini yazdı. Bu tamaşaya görə o, 1951-ci ildə ikinci dərəcəli "Stalin" mükafatına layiq görüldü. Həmçinin tamaşada baş rolu ifa edən aktyor Akaki Xorava da Stalin mükafatı aldı.
Beləliklə, Gürcüstan və Ermənistan SSR hakimiyyətləri arasında bu ərazilərin bu respublikalar arasında necə bölüşdürülməsinin təklif olunması ilə bağlı yekdil fikir yox idi. Xüsusilə, yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, keçmiş Ərdahan və Oltu rayonları mübahisə obyektinə çevrilmişdi.
Ərazi tələbi planı
Türkiyədən qoparılmalı ərazinin sahəsi ilə bağlı üç Sovet planı var idi:
İkinci Dünya müharibəsindən sonra üç il ərzində (1946-1948) Suriya, Livan, Yunanıstan, Bolqarıstan, Rumıniya, Kipr, Fələstin, İraq, Misir və Fransadan Sovet Ermənistanına 150.000-ə yaxın etnik erməni (Qərbi ermənilər və onların törəmələri) köçürülmüşdü. Sovet hökuməti onları Türkiyədən qoparmağa ümid etdiyi ərazilərdə yerləşdirmək istəyirdi.
Soyuq müharibənin başlanması və ABŞ-nin mövqeyi
SSRİ-nin iddiaları Soyuq müharibənin başlanğıcı sayılan Uinston Çörçillin Fulton çıxışında da əksini tapıb:
Strateji baxımdan ABŞ Türkiyəni müdafiə etdiyindən, o Qars yaylasının Sovet İttifaqına ilhaqına qarşı çıxdı. İdeoloji baxımdan Amerika hökumətindəki bəzi şəxslər SSRİ-nin ərazi iddialarını ekspansionist hesab edirdi. Onlara görə bu Çexoslovakiyada Sudet almanlarına qarşı nasist irredentizmini xatırladırdı. 1934-cü ildən Dövlət Departamenti belə qərara gəlmişdi ki, prezident Vilsonun dövründən (1913-1921) Ermənistana verilən dəstək onun müstəqilliyini itirdikdən sonra əhəmiyyətini itirib.
Amerikalı tarixçi Eduard Markın fikrincə, məhz 1946-cı ilin avqustunda Türkiyə ətrafında yaranmış böhran və SSRİ-nin hərbi hazırlıqları Amerika komandanlığını SSRİ-yə qarşı ilk ciddi nüvə müharibəsi planını hazırlamağa vadar etdi. Belə ki, 1946-cı ilin avqustunda ABŞ Kremlin münaqişənin daha da genişlənməsindən əl çəkməsi üçün nüvə müharibəsi planını hazırladı. "Yaxşı ki, vaxtında geri çəkildik" - deyə Molotov sonralar xatırlayırdı.
Trumen doktrinası çərçivəsində ABŞ Türkiyəyə (Yunanıstanla birlikdə) maliyyə və hərbi yardım göstərdi. 1952-ci ilin fevralında Türkiyə NATO-ya üzv oldu ki, bu da bu vəziyyətlə bağlı idi.
Ümumiyyətlə, SSRİ İranla müharibədən sonrakı münasibətlərdə olduğu kimi, məqsədinə çata bilmədi. Daha doğrusu, SSRİ bunun əksinə nail oldu: Amerikanın mövqelərini gücləndirdi, İngiltərə-Amerika koalisiyasını gücləndirdi, SSRİ-nin yalnız güclə dayandırıla bilən ekspansionist dövlət imicini təsdiqlədi. Türkiyə isə ərazilərinin bir hissəsini itirmək qorxusundan, birdəfəlik Qərb düşərgəsinə daxil oldu.
İddialardan imtina
İosif Stalinin ölümündən az sonra, 1953-cü il mayın 30-da SSRİ Xarici İşlər Nazirliyi xüsusi notada Türkiyəyə ərazi və Boğazlara iddialarından imtina etdi. Notada deyilirdi:
Türkiyə Prezidenti Süleyman Dəmirəl açıq bəyanatlarından birində Türkiyənin NATO-ya daxil olmasını və onun ərazisində 1953-cü ildə Sovet İttifaqının öz iddialarından əl çəkməsindən sonra baş vermiş Amerika bazalarının yaradılmasını məhz SSRİ-nin ərazi iddiaları ilə əsaslandırmışdı.
Sovet lideri Nikita Xruşşov Sov.İKP MK-nın 1957-ci il iyun Plenumunda çıxış edərkən Stalinin Türkiyəyə qarşı apardığı diplomatiyaya emosional qiymət vermişdi:
Korsikanın fəthi (1553)
Korsikanın fəthi — 1553-cü ildə fransız və Osmanlı qüvvələrinə dəstək olan korsikalıların Genuya respublikasının tərkibində olan Korsika adasının bir hissəsini, Osmanlı qüvvələri adadan ayrıldıqdan sonra isə bütün adanın fransızların əlinə keçməsi ilə nəticələnən hadisə.
Arxa planı
1551-ci ildə Müqəddəs Roma İmperatoru V Karl və Fransanın Kralı II Henrinin mübarizəsi iki dövlət arasında müharibəyə gətirib çıxardı. Atası I Fransiskin Osmanlı Sultanı Süleyman Qanuni ilə ittifaıqna əsasən Aralıq dənizindəki Müqəddəs Roma Cermen İmperiyasının fəaliyyətlərinə qarşı Osmanlı İmperiyasından yardım istədi. 1553-cü il 1 fevral tarixində iki ölkə arasında dənizdəki fəaliyyətlərlə bağlı yeni bir müqavilə imzalandı. Bir il əvvəl 1552-ci il avqustun 5-də Fransanın Osmanlıdakı elçisi Qabriel de Luetzin də müşayiət etdiyi Osmanlı donanması Andrea Dorianın rəhbərlik etdiyi Ceneviz donanması arasında Preveze dəniz döyüşü həyata keçimişdir və bu döyüşdə Osmanlı qüvvələri qalib gəlmişdir.
Fəthi
1553-cü ilin yazında Memar Sinan və Turqut Rəisin tabesində olan Osmanlı donanması Antoan Eskalin dez Amarın komandirliyi altında olan fransız donanması ilə birlikdə Napoli, Siciliya və Korsika sahillərinə hücum etdi. Parmadakı Marşal Paul de Termesin başçılıq etdiyi fransız ordusu və Sampiro Korsonun əmrində olan korsikalı miqrantların dəstəyi ilə Fransa kralının göstərişi olmadan Korsika adasına doğru yola düşən müttəfiqlər 24 avqust 1553-cü ildə Bastiya limanını ələ keçirdilər. Yazın sonuna doğru fransızlar tam olaraq adanı işğal etdilər.
Fəthdən sonra fransız qüvvələrinin əksəriyyəti adanı tərk edərək Marsellə getdi; təxminən 5000 fransız əsgəri adanı tərk etmişdi. Adanı onlara kömək edən korsikalılara təslim etdilər.
Horadiz (kənd)
Horadiz — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunda kənd.
Oykonim İran dillərindəki oura (qala, möhkəmləndirilmış yer) və dizə (qala) sözlərindən ibarətdir, "qala kənd" mənasındadır.
Tarixi
Horadiz yaşayış məntəqəsi XIX əsrin sonunda Şuşa qəzasının tərkibinə daxil olub. 1993-cü il sentyabrın 3-də kənd Qarabağ müharibəsi zamanı erməni qüvvələrinin işğalına məruz qalmışdır.
27 sentyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin uğurlu əməliyyatı nəticəsində kənd işğaldan azad edilmişdir. Horadiz kəndi Füzuli rayonunun dörd kəndi ilə birlikdə azad olunmuşdur. .
Etimologiyası
"Qoradüz" adının danışıqda təhrifidir. Türk dillərində kora, qora, qura, monqolca xürz "yarım oturaq həyat tərzi keçirən maldarların qışlaq yerində müvəqqəti evləri və təsərrüfat "gecələr malqara salqmaş üçün hasırlanmış yer" və düz (düzən yer) sözlərindən ibarətdir. Cənubi Qafqazın türk toponimiyasında kora (qora) sözü sonralar "kara" və "qara" formalarında bir sıra dərə, təpə və düzən adlarında əksini tapmışdır. XVII əsrdə Naxçıvanda Kürədiz. Şamaxı rayonunda Horadil (kora, qora və ərəb dilində tel "təpə" sözlərindən) dağ adında və Abşeronda Goradil (kora, qora və ərəbcə tel "təpə" sözlərindən) kənd adları mənaca eynidir.
Əhalisi
Kənd əhalisi bütünlüklə azərbaycanlılardan ibarət olmşdur.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyəti kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq olub.
Xosrov Dövlət Təbiət Qoruğu
Xosrov (Gərni) Dövlət Təbiət Qoruğu — Ermənistanın Ararat mərzi ərazisində, Qeqam silsiləsinin cənub hissəsində qorunan təbiət ərazisi. 1958-ci ildə yaradılmışdır. Qoruğun sahəsi 29 000 hektar olub Azat və Xosrov çayları hövzəsi daxilində yerləşir. Qoruğun yerləşdiyi ərazinin hündürlüyü 1400-2250 metr arasında dəyişir.
Ümumi məlumat
Tarixi mənbələrə əsasən "Xosrov meşəsi"nin adı IV əsrdə yaşamış II Xosrovun adı ilə bağlıdır. Ehtimal olunur ki, Xosrov bu ərazidə çoxlu miqdarda ağac əkərək ərazini meşə sahəsinə çevirmişdir. Qoruq ərazisində bir çox tarixi və təbii abidələr mövcuddur. Ərazidə mağaralar, şəlalələr, qədim və orta əsrə aid monastırlar, kilsələr var. Xosrov qoruğu İrəvan şəhərindən 60 km cənub-qərbdə yerləşir. Şəhərdən yarım saatlıq yolda yerləşən qoruğun cənubunda Gərni məbədi yerləşir.
Flora
Xosrov dövlət təbiət qoruğunda armud, alma, gavalı, gilas, quşarmudu, yemişan, badam, eləcədə seyrək məşəlik ərazilərdə ardıc və palıd yayılmış. Yüksək dağlıq ərazilərdə dağ kserofit, dağ-çöl və ətəklərdə yarımsəhra bitki növləri üstünlük təşkil edir.
Fauna
Heyavanat aləmindən aşağıdakılar üstünlük təşkil edir:
Ferdinand Ruşits
Ferdinand Eduardoviç Ruşits (Ferdynand Ruszczyc; Фердынанд Рушчыц; ) — Belarus və Polşa rəssamı, qrafik, səhnə qurucusu.
Həyatı
left|thumb|Torpaq Orta klassik təhsilini Minsk gimnaziyasında almışdır. 1890-cı ildən Sankt-Peterburq Universitetinin hüquq fakültəsində oxumuşdur. 1892—1897-ci illərdə İ.İ.Şişkin və A.İ.Kuincinin rəhbərliyi altında İmperator Sənətlər Akademiyasının nəzdində Ali Rəssamlıq Məktəbində rəssamlıq ixtisası üzrə təhsil almışdır.
Təhsil məqsədi ilə Krım, Fransa, Almaniya, İtaliya, İsveç kimi bir neçə yerə səyahət etmişdir. 1897-ci ildə Rəssamlıq Akademiyasının diplom işləri sərgisində debüt etdi. O vaxtdan 1900-cü ilə qədər əsərləri akademiyanın illik sərgilərində nümayiş etdirilirdi. 1899-cu ildə ilk sərgi Vilnada təşkil edildi. Şəhərin ictimai və mədəni həyatında iştirak edirdi, teatrla fəal əməkdaşlıq göstərirdi.
"Mir iskusstva" birliyi işində epizodik iş görmüşdür (o cümlədən, 1902-ci ildə Moskva sərgisində iştirak etmişdir). 1900-cü ildə Krakovda "Ştuka" ("Sztuka"; "İncəsənət") adlı Polşa modernist rəssamları cəmiyyətinin üzvləri dərnəyinə qatıldı. 1903-cü ildə Vilnada bu dərnəyin sərgisini təşkil etdi. 1904—1907-ci illərdə İncəsənət Məktəbində (Szkoła Sztuk Pięknych) rəssamlıq dərslərini verirdi. 1907—1908-ci illərdə Krakov İncəsənət Akademiyasında professor olmuşdur.
1918—1919-cu illərdə Stefan Batori Universitetində İncəəsənət Bölməsinin təşkilində iştirak etmiş və ilk dekanı olmuşdur.
1921-ci ildə Parisdəki Qran Pale sarayında polyak sənətkarlarının ilk rəsmi sərgisini təşkil etdi. Buna görə "Fəxri Legion" ordeni ilə təltif edildi.
1935-ci ildə Polşa prezidenti İqnatsi Mostsitski ona Stefan Batori Universitetinin "Fəxri professoru" adını verdi. Elə həmin il Ruşits ağır xəstələndi. O, danışmaq və sağ əllə yazmaq qabiliyyətini itirdi. Rəssam aktiv ictimai fəaliyyətlərini dayandıraraq Boqdanovoya köçdü, lakin zarisovkalar çəkməyə davam etdi.
30 oktyabr 1936-cı ildə Ferdinand Ruşits vəfat etdi. Onu Boqdanovodakı qəbiristanlıqda dəfn etdilər.
Xatirəsi
Vilnüs yaxınlığındakı Rudamina kəndindəki gimnaziya Ferdinand Ruşitsin adını daşıyır.
Yaradıcılığı
Əsasən mənzərələr çəkirdi. İllüstrasiyalar, vinyetkalar, kitab üzləri, afişa və plakat eskizlərinin müəllifidir. Əllidən çox kitabı tərtib etmiş və şəkil vermişdir. Onlar arasında Yuliuş Klosun "Vilna üzrə soraq kitabçası" əsəri yer alır.
Yuliuş Slovatskinin "Balladina" (1914) və Stanislav Vıspyanskinin "Toy" (1910) və "Noyabr gecəsi" (1930) daxil olmaqla on beş teatr tamaşasının dekorasiyasının müəllifi olmuşdur; bir sıra dramatik teatr əsərlərini səhnələşdirmişdir (sadalananlarla yanaşı Vilna teatrında Pyer Kornelin "Sid" tamaşası, 1924). Vilnanın qədim abidələri haqqında məqalələr yazırdı.
Əsərlər əsasən Polşa və Litvanın muzeylərində saxlanılır, eyni zamanda Belarusiya və Rusiyada bir neçə rəsm əsəri var.
Madlı (Çaldıran)
Madlı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 130 nəfər yaşayır (25 ailə).
REVA patrulu
REVA patrulu (Patrouille REVA) Fransada mərkəzləşən mülki aerobatika komandasıdır. Uçuşlar üçün Rutan LongEZ və Rutan VariEZ təyyarələri istifadə olunurdu. Komanda 1992-ci ildə qurulmuşdur. 30 illik fəaliyyətdən sonra komanda fəaliyyətinə son qoyduğunu və təyyarələrin satışa çıxarıldığını açıqladı.
Paşqobran (Sərdəşt)
Paşqobran — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 71 nəfər yaşayır (9 ailə).
Luz Lonq
Karl Lüdviq (Luz) Lonq - Almaniyanın Berlin şəhərində keçirilmiş 1936 Yay Olimpiya Oyunlarında Almaniyanı təmsil etmiş yüngül atlet və Olimpiya Oyunlarının gümüş medalçısı.
Erkən illəri
1913-cü ildə Leypsiq şəhərində anadan olmuşdur.
Populyar mədəniyyətdə
2016-cı ildə rejissor Stiven Hopkins tərəfindən çəkilən 1936-cı ildə Berlində keçirilmiş Yay Olimpiya Oyunlarınının 4 qızıl medalçısı məşhur afroamerikalı yüngül atlet Cessi Ouensin həyatından bəhs edən "Yarış" bioqrafik filmində onun Luz Lonqla olan mübarizəsi təsvir olunmuşdur. Filmdə Luz Lonq rolunu aktyor David Kross canlandırmışdır.
Anton Korobov
Anton Korobov (, 25 iyun 1985, Kemerovo vilayəti, Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası) — Ukrayna şahmatçısı, qrosmeyster (2003).
2013-cü ildə keçirilən blitz üzrə Avropa birinciliyinin qalibidir.
2002 və 2012 Ukrayna Çempionu, 2004-cü ildə Volokitindən sonra ikinci yerin sahibidir.
2011-ci ildə Naxcıvan Openin qalibi olmuşdur.
2011-ci ildə DÜnya Kubokunun iştirakçısı olmuş, lakin ikinci raunda Viiugov-a uduzmuşdur.
2012-ci ilin fevralında Aeroflot Opendə 1-3-cü yerləri bölüşdürmüşdür.
2013-cü ilin Ukrayna Çempionatında bürünc mükafatı qazanmışdır.
2013-cü ilin Dünya Kubokunda Vasif Durarbəyli, Baadur Jobava, Daniil Dubov və Hikaru Nakamura üzərində qələbələrdən sonra, Vladimir Kramnik tərəfindən məğlub edilmişdir.
Məzrayə (Çaldıran)
Məzrayə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 110 nəfər yaşayır (32 ailə).
Qala-i Tasiyan (Sərdəşt)
Qala-i Tasiyan — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 180 nəfər yaşayır (23 ailə).
Xarici iqtisadi fəaliyyətin auditi
Xarici iqtisadi fəaliyyətin auditi təsərrüfat subyektinin xarici iqtisadi fəaliyyəti ilə bağlı təsərrüfat əməliyyatlarının həyata keçirilməsinin qanuniliyinin və düzgünlüyünün yoxlanılması, onların sənədləşdirilməsi və mühasibat uçotuna qəbul edilməsi. Xarici iqtisadi fəaliyyətin auditi maliyyə nəzarəti tədbirinin tərkib hissəsi kimi (məsələn, sənədli audit) və ya ayrıca audit kimi həyata keçirilə bilər.
Ümumi xüsusiyyətləri
Azərbaycan Respublikasının milli mühasibat uçotu standartlarının tələblərinə uyğun olaraq, xarici iqtisadi fəaliyyətin uçotu ayrıca aparılmalıdır. Bunun üçün təsərrüfat subyektinin mühasibat uçotu hesabları üzrə uçot siyasətində xarici iqtisadi əməliyyatların uçotu üçün ayrıca subhesablar nəzərdə tutulmalıdır. Eyni zamanda, sintetik uçot manatla aparılır və göstərilən subhesablar üzrə analitik uçot eyni vaxtda xarici valyutada və Mərkəzi Bankın əməliyyat tarixinə məzənnəsi ilə manatla aparılır.
İxrac əməliyyatlarının yoxlanılması
İxrac əməliyyatlarını (alıcının xarici hüquqi şəxs olduğu alqı-satqı əməliyyatları) yoxlayarkən aşağıdakılara nəzarət etmək məqsədəuyğundur:
İdxal əməliyyatlarının yoxlanılması
İdxal əməliyyatlarını (satıcının xarici hüquqi şəxs olduğu alqı-satqı əməliyyatları) yoxlayarkən aşağıdakılara nəzarət etmək məqsədəuyğundur:
Malların (işlərin, xidmətlərin) idxalı üzrə müqavilələrin rəsmiləşdirilməsinin düzgünlüyü, valyuta nəzarətinin həyata keçirilməsi üçün bank tərəfindən verilmiş idxal əməliyyatları üçün pasportların olması.
Milli İqtisadiyyat Nazirliyi (Qazaxıstan)
Qazaxıstan Respublikasının milli iqtisadiyyat nazirliyi — strateji planlaşdırma, vergi və büdcə siyasəti ilə yanaşı, gömrük, dövlət və dövlət zəmanəti ilə borc və borc, dövlət-özəl tərəfdaşlıq, dövlət investisiya layihələri, qorunması sahəsində siyasətdən məsul Qazaxıstan Respublikasının mərkəzi icra orqanı inhisarçılıq fəaliyyətinin, təbii inhisarların və tənzimlənən bazarların, beynəlxalq iqtisadi və maliyyə münasibətlərinin rəqabəti və məhdudlaşdırılması.
Nazirlik beynəlxalq iqtisadi inteqrasiyanın tənzimlənməsi, xarici ticarət fəaliyyətinin tənzimlənməsi və inkişafı, ticarət fəaliyyətinin tənzimlənməsi, dövlət aktivlərinin idarə edilməsi, o cümlədən korporativ idarəetmənin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, dövlət idarəetmə sisteminin inkişafı, dövlətin inkişafı dövlət xidmətlərinin göstərilməsində siyasət, səfərbərlik təlimi və səfərbərlik, əhalinin miqrasiyası, dövlət maddi ehtiyatı.
16 yanvar 2013-cü il tarixində Qazaxıstan Respublikası Prezidentinin "Dövlət idarəetmə sisteminin daha da təkmilləşdirilməsi haqqında" Fərmanına əsasən İqtisadi İnkişaf və Ticarət Nazirliyi Qazaxıstan Respublikası İqtisadiyyat və Büdcə Planlaşdırma Nazirliyi olaraq yenidən təşkil edildi. Qazaxıstan Respublikası ".
6 avqust 2014-cü ildə yenidənqurma zamanı Milli İqtisadiyyat Nazirliyi Qazaxıstanın İqtisadiyyat və Büdcə Planlaşdırma Nazirliyini və Qazaxıstanın Regional İnkişaf Nazirliyini əvəz etdi, tərkibinə yenidən təşkil olunmuş qurumların funksiyaları da daxildir: statistika, təbii inhisarların tənzimlənməsi, rəqabətin qorunması, istehlakçı hüquqlarının qorunması.
Tarixi
Qazaxıstan Respublikası İqtisadiyyat və Büdcə Planlaşdırma Nazirliyi, 2002-ci ildə Qazaxıstan Respublikası Prezidentinin 28 avqust 2002-ci il tarixli "Cümhuriyyətin dövlət idarəetmə sisteminin daha da təkmilləşdirilməsi tədbirləri haqqında" N 931 Fərmanına uyğun olaraq qurulmuşdur. Qazaxıstan "Qazaxıstan Respublikası İqtisadiyyat və Ticarət Nazirliyindən iqtisadi planlaşdırma və büdcə planlaşdırma funksiyalarını birləşdirərək — Qazaxıstan Respublikası Maliyyə Nazirliyindən.
Qazaxıstan Respublikası Milli İqtisadiyyat Nazirliyi, Qazaxıstan Respublikası Prezidentinin "Qazaxıstan Respublikası dövlət idarəetmə sisteminin islahatı haqqında" 6 avqust 2014-cü il tarixli 875 saylı Fərmanına uyğun olaraq qurulmuşdur. funksiyaların və səlahiyyətlərin ötürülməsi:
Büdcə planlaşdırması sahəsində funksiya və səlahiyyətlər istisna olmaqla, Qazaxıstan Respublikasının İqtisadiyyat və Büdcə Planlaşdırma Nazirliyi; Qazaxıstan Respublikası Regional İnkişaf Nazirliyi;
dövlət maddi ehtiyatının formalaşdırılması və inkişafı sahəsində — Qazaxıstan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyindən; Qazaxıstan Respublikasının Statistika Agentliyi;
Qazaxıstan Respublikası Təbii İnhisarların Tənzimlənməsi Agentliyi;
Qazaxıstan Respublikasının Rəqabəti Qoruma Agentliyi (Antiinhisar Agentliyi);
Qazaxıstan Respublikasının İstehlakçı Hüquqlarının Müdafiəsi Agentliyi.
Departamentlər
2019-cu ilə əsasən. • 2
Meydan (Çaldıran)
Meydan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 24 nəfər yaşayır (8 ailə).
Ceyson Momoa
Ceyson Momoa Amerikalı aktyor.
Buz dövrü 3: Dinozavrların erası (film, 2009)
Buz dövrü 3: Dinozavrların erası - 2009-cu ildə istehsal olunmuş animasiyadır.
Məzmun
Sid öz ailəsini qurmaq istəyir. O, yumurtaları tapır. Tezliklə bu yumurtalardan dinozavr balaları çıxır. Qəzəblənmiş ana dinozavr balalarını tapır və onları Sidlə birlikdə dinozavrların yaşadığı yeraltı dünyasına aparır. Onun dostları gecikmədən Sidi xilas etməyə yollanırlar...
Həsənxanbağı (Miyanə)
Həsənxanbağı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 42 nəfər yaşayır (7 ailə).
Azadxarabası
Azadxaraba — Göyçə gölünün sahilində xaraba kənd.
Vüsal Murtuzəliyev
Murtuzəliyev Vüsal Hasil oğlu — Azərbaycan aktyoru.
Həyatı
Vüsal Murtuzəliyev 23 aprel 1982-ci ildə Sumqayıtda anadan olmuşdur. Sumqayıt şəhəri 21 saylı orta məktəbi bitirmişdir. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin rejissorluq fakültəsini bitirmişdir.
2007-ci ildə ona böyük uğur gətirən "Cavid ömrü" filmində çəkilmişdir. Bu ekran əsərində o, Ərtoğrul Cavid obrazını yaratmışdır.
Vüsal Murtuzəliyev dublyaj sahəsində xüsusi uğurları olan aktyorlardandır. Hazırda Azad Azərbaycan televiziyasında qabaqcıl dublyaj aktyoru kimi çalışmaqda davam edir.
Aktrisa Dilarə Əliyevanın qardaşıdır.
Ceyson Bigz
Ceyson Bigz (, 12 may 1978-ci il təvəllüdlü) Amerikalı aktyor və komediyaçıdır.
Həşiabad (Miyanə)
Həşiabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Miyanə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
İsmayıl İsmayılov (jurnalist)
İsmayıl Ələsgər oğlu İsmayılov — nasir, 1970-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1969), Əməkdar jurnalist (1985).
Həyatı
İsmayıl İsmayılov 1924-cü il mayın 28-də İrəvanda bağban ailəsində doğulmuşdur. 1941-ci ildə burada orta məktəbi bitirmişdir. İkinci Dünya müharibəsi başlayan il səfərbərliyə alınmışdır: onun döyüş yolu Novorossiysk şəhəri uğrunda qanlı vuruşmalardan başlamış, Polşa, Çexoslovakiya və Almaniya ölkələrinin alınması ilə sona çatmışdır (1942–1946). 1947-ci ildə ordudan tərxis olunmuş, 1948–1953-cü illərdə "Sovet Ermənistanı" qəzeti redaksiyasıbda ədəbi işçi, stilist vəzifələrində işləmişdir. 1953-cü ildən Ermənistan Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində Azərbaycan dilində radio verilişləri redaksiyasına redaktor təyin olunmuşdur. Azərbaycanlıların Ermənistan ərazisindən deportasiyası zamanı Ermənistanı tərk etmişdir. Ədəbi fəaliyyətə 50-ci illərdən başlamışdır. Onun oçerk və hekayələri "Sovet Ermənistanı" qəzetində, "Ədəbi Ermənistan" almanaxında çap olunmuşdur. Onun heyakə və povestləri "Drujinaçı" (1965), "Müasirlərimiz" (1970), "Doğrulmayan etimad" (1978) kitablarında kütləvi tiraja buraxılmışdır. Poetik yaradıcılığında bayatı və rübailərə üstünlük vermişdir. "Şöhrət", I dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordenləri və medallarla təltif olunmuşdur.
Sərmərgannəleyn (Sərdəşt)
Sərmərgannəleyn — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Viktor Qonçarenko
Viktor Mixayloviç Qonçarenko (Віктар Міхайлавіч Ганчарэнка; 10 iyun 1977, Xoyniki, Qomel vilayəti, Belarus SSRİ, SSRİ) — Belarus futbolçusu və məşqiçisi.12 dekabr 2016-cı ildən moskva MOİK-nin baş məşqiçisi.
Futbolçu karyerası
Xoyniki şəhərinin Gənclər İdman Məktəbində və Minsk şəhərinin RUOR klubunda oynamışdır. İlk məşqçiləri Aleksandr Vergeiçik və Yuri Pişnikin olmuşdur.
1995-1997-ci illərdə RUOR-da oynadıqdan sonra BATE-yə keçdi. BATE-də 1998-2002-ci illərdə oynadı. Bu müddət ərzində komanda ilə birlikdə iki dəfə Belarus çempionu (1999, 2002), iki dəfə ikinci (1998, 2000) və bir dəfə üçüncü (2001) yer. Futbolçu karyerasını 3 oktyabr 2002-ci ildə məşqdə alınan sol dizin çarpaz bağlarının zədəsi ilə bitirmək məcburiyyətində qaldı.
Romantik komediya
Romantik komediya filmi əsl sevgi, məhəbbət kimi romantik idealların mərkəzdə olduğu, eyni zamanda səmimi, yumoristik bir süjet formasında bu ideyaların ətrafında əksər maneələrin aşıldığı ifadə edilən film janrıdır. Lüğəvi mənasında isə; xoşbəxt sonluqla bitən məzəli sevgi hekayəsinə əsaslanan film, teatr və ya televiziya şousudur. Başqa bir ölkədəki tərifinə görə isə; İki bir-birlərinə simpatiyası olan, bir-birlərini sevən, fərqləndirici xüsusiyyətləri mövcud olan, ahəngdar və bir-birlərini bağışlaya bilən eşqləri olan aşiqlər arasındakı ziddiyyətlər ifadə edir.
Viktor Qonçarenko
Məşqçilik karyerası
Futbolçu karyerasını 25 ildə başa vurdu. BSUFK-ya daxil olaraq 2004-cü ildə “futbol məşqçisi” ixtisasını aldı.
2004-cü ildən 2006-cı ilə qədər BATE-də klubun əvəzedici heyətinin məşqçisi kimi çalışmışdır. 2007-ci ildə BATE klubunun köməkçi məşqçisi, 13 noyabr 2007-ci ildə isə baş məşqçi oldu. UEFA-nın "B" kateqoriyalı (2005-ci ilin dekabrında alınıb), "A" kateqoriyalı, həmçinin 24 dekabr 2010-cu il Pro kateqoriyalı lisenziyaları var.