cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dukakinoğlu Əhməd Paşa
Həyatı
Albaniya nın nüfuzlu ailələrindəndir. Vaxtilə babası duka ləqəbi alaraq Şkoder şəhərində bəylik qurmuşdu. Buna görə də Əhməd Paşa tarixi mənbələrdə Dukakinzadə vəya Dukakinoğlu olaraq qeyd olunur. Əhməd Paşa və qardaşı Mehmed II Bəyazid dönəmində saray a alınaraq müsəlman edilmiş və tərbiyə almışdır. Ancaq qardaşı çox keçmədən vəfat etmiş, Əhməd Paşa isə sipahi olaraq saray dan ayrılmışdır. II Bəyazid dönəmində gedən Osmanlı-Məmlük müharibəsində Ankara sancaqbəyi olaraq iştirak etmişdir. 1511 tarixində Anadolu bəylərbəyi təyin olundu. II Bəyazid in son zamanlarında şahzadələr arasında gedən taxt mübarizəsində Şahzadə Səlim in tərəfini saxlamış, Şahzadə Əhmədə qarşı göndərilən dəstələrə də rəhbərlik etmişdir.
Dukakinoğlu Əhməd Paşa Yavuz Sultan Səlim in Səfəvilər üzərinə tərtiblədiyi Çaldıran səfəri nə də qatılmış, bu səfər əsnasında önəmli rol oynamışdır. 20 minlik ordu ilə Sivas bölgəsinin müdafiəsində iştirak etdi. Çaldıran döyüşü ndə ikinci vəzir olaraq padşahın yanında mərkəzdə yer aldı. Qələbədən sonra Dəftərdar Piri Mehmed Çələbi, məşhur tarixçi İdris Bitlisi və 500 nəfər qapıqulu əsgəri ilə Təbrizə daxil oldu. Bu heyətin əsas göndərilmə məqsədi isə Şah İsmayılın xəzinəsini qorumaq və şəhər əhalisini yatırmaq idi.
Səfərdən dönərkən Amasiya da qışlayan ordu ayaqlandı və buradakı əhalinin mülklərinə hücum etdi. Hadisəyə adı qarışanlar arasında Sədrəzəm Herseqli Əhməd Paşa və ikinci vəzir Dukakinoğlu Əhməd Paşa da vardı. Hər iki paşa, qədim türk adətinə görə, çadırları başlarına dağıdılaraq vəzifədən alındılar. Ancaq Sultan Səlim çox keçmədən 18 dekabr tarixində Dukakinoğlu Əhməd Paşanı sədarətə gətirdi. Ancaq ordu bu təyinatdan narazı idi və yenidən ayaqlandılar. Nəticədə vəzifədən alınan Əhməd Paşa haqqında tədqiqat aparıldı. Nəticədə təqsirkar hesab edilən Əhməd Paşa şəxsən padşah tərəfindən döyüldü və xəncərlə yaralandıqdan sonra edam edildi (4 mart 1515). Cənazəsi İbn-i Kamalın babası Kamal Paşanın türbəsinə dəfn olunmuşdur.
Bütün mal-mülkü müsadirə edilən Əhməd Paşanın bir çox yerdə xeyriyyə işləri vardı. Əvvəlcə II Bəyazid in qızı Ayşə Sultan dan doğulan Ayşə xanım Sultanla, daha sonra isə Sultan Səlim in qızı Hafsa Sultan la evlənən Əhməd Paşanın sülaləsi əsrlər boyunca davam etdi. Oğlu Mehmed Paşa I Süleyman dövründə Misir və Hələb bəylərbəyi olmuş, nəvəsi Osman Əfəndi isə müdərris liyə gətirilərək Misir və İstanbul qazı sı olmuşdur. Nəticələri Dukakinzadə Əhməd bəy və Yəhya bəy məşhur divan şairləridir.
Zeyqalan
Zeyqalan (Зæйгæлæн — «uçqunun düşdüyü yer» ) və ya Böyük Zeyqelan — Rusiya ərazisində şəlalə. Şəlalənin hündürlüyü təxminən 600 metrdir. Bu nəticə ərazinin xəritə hündürlüyünün ölçülməsi nəticəsində əldə olunmuş. Şəlalə Şimali Osetiya ərazisindədir. Midaqrabindon çay vadisində, Cimara kəndindən 7 km cənubda yerləşir.
Şəlalə yüksək dağlıq qurşaqda yerləşir. O üzdən il boyu suyun səviyyəsi eyni deyil. Su axımı havanın temperaturundan asılıdır. Ən bol sulu dövr iyul-avqust aylarında müşahidə olunur. Soyuq aylarda 4000 metr yüksəklikdə yerləşən buzlağın əriməsi dayanır və nəticədə şəlalədə buzlardan sızan zəif su axını qeydə alınır. Yaz və yay aylarında Zeyqalanda buzlaq uçqunları baş verə bilər.
Asiya tarakanı
Asiya Tarakanı(Periplaneta australasia). Bədən rəngi qırmızımtı qəhvəyidən tünd qəhvəyi və ya qaraya qədər dəyişən bu növdə qanadlar yaxşı inkişaf etmiş, pronotum tünd qəhvəyi rəngdə olub kənarları diqqətə çarpacaq dərəcədə açıq sarı rəngdə bir lentlə çevrili olur, bu zolağın qalınlığı dəyişə bilər, ön qanadların qaidə qisimində açıq sarı rəngdə bir xətt olur, dişilərdə abdomenin sonunda və alt tərəfində, yanında uzunlamasına yarığa bənzər bir xətt var. Yetişkilər 21–34 mm boyunda olur.
Mənbə
1989, 414с. 1988, 148с. НГМА, Нижний Новгород, 2003, 358с. // Медицинские технологии. М., Интермедика, 1998, т. 1, с. 327-388
Senecio quinquelobus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Müsəlman Nobel mükafatı laureatlarının siyahısı
thumb|360px|Nobel Mükafatlarında müsəlmanların göstəricisi 1901–2015: 12 laureat müsəlman olub, bu da Nobel mükafatçılarının 1.4 % -dir. Faizlər yuvarlaqlaşdırılıb. 2019-cu ilə qədər, on iki Nobel mükafatı laureatı müsəlman olmuşdur. On iki laureatdan yeddisi Nobel sülh mükafatına, üçü isə elm sahələrinə görə layiq görülmüşdür. 1979-cu ildə Fizika üzrə Nobel mükafatı alan Məhəmməd Əbdus Salam, Pakistanın Əhmədi icmasının üzvü idi. Əziz Sancar ikinci Türk Nobel mükafatçısı və 2015-ci ildə molekulyar biologiya sahəsində Kimya üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.
Kimya
İki müsəlman Kimya üzrə Nobel mükafatı verildi.
Ədəbiyyat
İki müsəlmana Ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı verilib.
Sülh
Yeddi müsəlmana Nobel Sülh mükafatı verilib.
Fizika
Fizika üzrə Nobel mükafatını alan yeganə müsəlmandır.
Jak Deni Şuazi
Jak Deni Şuazi ( və ya, 1799 — 1859) — İsveçrə botaniki və mikoloqu.
Jak Deni Şuazi örtülütoxumlu bitkilər və mikologiya sahəsində ixtisaslaşıb.
Choisya Kunth bitki cinsi Şuazinin şərəfinə adlandırılıb.
Susayqışlaq (Xaçmaz)
Susayqışlaq — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Susayqışlaq kəndi Xaçmaz rayonunun coğrafi şərayitinə görə yüksək məhsuldarlıqlı torpaq sahələri ilə zəngin kənddir. Sovet ittifaqı dövründə kənd ərazizində "Ukrayna" sovxozu adı altında, zəngin kənd təsərrufatı, maldarlıq və bağçılıqla məşğul olan bir neçə kəndi özündə birləşdirən ərazi vahidliyi idi. Kənd Sovetliyi və Sovxoz direktorluğu kənd ərazisində yerləşirdi. Sovxoz ərazi vahidliyinə Maqsud kənd, Şollar, Pərdiqıran kimi kəndləri özündə birləşdirirdi.
Mədəniyyəti
Kəndin 11 illik orta təhsil məktəbi, uşaq bağçası, tibb məntəqəsi, zəngin kitabxanası var.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd ərazisi əsasən sıx meşə zolaqlar, təbii bulaqlar, çoxlu sayda artezian su quyuları ilə zəngindir. Kənd əlverişli sahədə yerləşir. Kəndin yaxıınlığında Bakı — Yalama şossesi və Bakı-Yalama dəmiryol xətti keçir. Xudat şəhəri ilə 3 km məsafədədir. susay kendinin yasi bilinmeyen qebirsanligi vardir kendin qedim mescidi var Kənd Samur-Dəvəçi ovalığındadır.
Əhalisi
Susay kəndinin əhalisi min nəfərdirdən artıqdır.
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisi əsasən bağçılıq, kənd təsərrufatı, əkinçilik ilə məşğuldur. Kənd təsərrufatı mallarının əsasən pomidor, xiyar, soğan, sarmısaq, kartof, qarğıdalı, lobya kimi növləri geniş yayılıb, Giləmeyvələrdən çiyələk, moruq, böyürtkən, qarağat sahələri də bir sıra ərazilərin illik əkin yerlərinə çevrilib, Bağçılıq sahəsini əsasən, fındıq, qoz, alma, armud, gavalı, zoğal, nar, gilas, albalı, üzümçülük təşkil edir. Əkinçilik sahəsinin əsasını buğda və arpa təşkil edir.
Eucalyptus eremophila
(Eucalyptus eremophila) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dauntaun (şəhər)
Dauntaun Los-Anceles, Kaliforniyada şəhər. Banklar, mağazalar və film sarayları bir vaxtlar şəhərin bütün sosial-iqtisadi siniflərinin sakinlərini və ziyarətçilərini cəlb edirdi, lakin ərazi xüsusilə 1950-ci illərdən sonra iqtisadi cəhətdən zirvəyə yüksəlirdi. İndidə, Dauntaun 2000-ci illərin əvvəllərində başlayan bir intibah yaşayır.
Dauntaun Los Anceles, Los Anceles şəhərinin mərkəzi və mərkəzi biznes rayonudur. Los-Ancelesin şimalında yerləşir və hökumət binaları, parklar, teatrlar, biznes mərkəzləri və digər ictimai yerləri özündə birləşdirir. Sahəsi 8.538 km², əhalisi isə 2008-ci ilə görə 52.400 nəfərdir.
2000-ci illərin əvvəllərinə qədər bölgədə sürətli iqtisadi tənəzzül yaşanırdı. Bu tarixdən sonra bir çox göydələn tikildi və tarixi binalar bərpa edilərək şəhərin köhnə cazibədarlığı bərpa edilməyə başlanıldı.
Sərkərli
Sərkərli (əvvəlki adı: Borispol) — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının 29 aprel 1992-ci il tarixli, 112 saylı Qərarı ilə Xaçmaz rayonunun Borispol kəndi Sərkarlı kəndi adlandırılmışdır.
Viktor Qutırya
Viktor Qutırya — görkəmli neft kimyaçısı olmaqla yanaşı həm də dövlət xadimi idi. İki dəfə Lenin ordeni, iki dəfə Qırmızı Əmək bayrağı, «Şərəf nişanı», «Oktyabr inqilabı» ordenləri və medallarla təltif edilmişdir.
Həyatı
11 sentyabr 1910–cu ildə doğulub.
21 oktyabr 1983-cü ildə Kiyevdə vəfat edib.
Fəaliyyəti
1932-ci ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutunun neft-kimya şöbəsini bitirdikdən sonra 37 il ərzində Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Neft Emalı İnstitutunda çalışmışdır. 1942-ci ildə həmkarları ilə birlikdə aviabenzinin hazırlanması və sənaye miqyasında tətbiqinə nail olduğuna g&¨rə SSRİ Dövlət Mükafatına layiq görülmüşdür. 1944-cü ildə dissertasiya müdafiə edərək kimya elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almış, 1949-cu ildə Azərbaycan EA-nın həqiqi üzvü, 1953-cü ildə isə SSRİ EA-nın müxbir üzvü seçilmişdir. Onun rəhbərliyi ilə seolitlər üzərində aparılmış alkilləşmə (transalkilləşmə) disproporsiyası reaksiyaları nəticəsində meti ləvəzli aromatik karbohidrogenlərin alınma reaksiyası kəşf edilmişdir.
Kənan Pars
Kənan Pars (əsl adı: Kirkor Cezveciyan) — aktyor, Türkiyə ermənisi.
Həyatı
Kənan Pars 1920-ci il martın 10-də İstanbulda anadan olub.
Fəaliyyəti
1953-cü ildən aktyor karyerasına başlayan Kənan Pars 50 il davam edən kino karyerasında 500-ə yaxın filmdə yer alıb. Bu göstəriciyə görə o, ən məhsuldar türk aktyorları içərisində ön sıralarda qərar tutub. Oynadığı çoxsaylı filmlərlə yanaşı Kənan Pars 6 filmə rejissorluq edib. 1961-1966-cı illər ərzində çəkilən “Oğlum”, “Derdimden anlayan yok”, “Cinayet gecesi” və “Aklin Durur” daha çox detektiv janrına yaxın idi. Filmlərin tamaşaçılar arasında uğur qazanmaması onu rejissorluqdan soyumasına səbəb olur. Mavi ekranda sərt xarakterli cani rollarını mahir yaradan aktyor bundan əlavə teatr tamaşalarında da rol alırdı.
Təşkilati struktur
Təşkilati struktur — əmək bölgüsünün işçi tapşırıqlarına bölmək onların həlli üçün tətbiq edilən koordinasiya sistemidir. Təşkilati struktur təsərrüfatlaşan obyektə çoxşaxəli təşkilati strukturlar xasdır. Beynəlxalq təcrübəyə müvafiq departamentləşmədə törəmə istehsal qurumlarını əhatə edən xətti, yaxud iyerarxik, aparıcı şöbələr prinsipində xüsusiləşən funksional və nəhəng təşkilatlara xas menecer idarəetməsinə əsaslanan diviziyon, xarici təsirlərə, yeniləşməyə meyli ilə fərqlənən adaptiv - yaxud üzvü strukturlar təsnifatı vardır. Digər bir təsnifatda adi şöbə bölgüsü - funksional ənənəvi coğrafi və məhsul buraxılışı üzrə qruplaşmış diviziyon və bunların vəhdətini əks etdirən matrissa strukturu ilə yanaşı komandalı - xüsusi tapşırıqları koordinasiya edən və daha çox beynəlxalq əlaqələrdə əhəmiyyətli olan broker tənzimli şəbəkəli strukturlar da mövcuddur. Hər bir struktur özünəməxsus təşkilata müvafiqdir və burada müsbət və mənfi cəhətlər mümkün və yetərli ola bilər. Kiçik müəssisələrə xətti quruluş istisna olmaqla, bütün digər təşkilatlarda bu strukturların heç biri xalis şəkildə idarəetmə mexanizminə çevrilmir. Bununla belə, əksər müəssisələr qarışıq idarəetməni həyata keçirirlər.
Növləri
thumb|250px|Təşkilati stuktur Təşkilati strukturun bir neçə tipi fərqləndirilir ki, bunlardan bəziləri elementar və ya baza təşkilati struktur adlandırılır. Baza təşkilati strukturlar.
Xətti təşkilati struktur çox sadədir, ali rəhbərlikdən bilavasitə orta səviyyəli "xətti" menecerlərə və daha sonra təşkilatın işçilərinə birbaşa tabelik və məsuliyyət xəttini nəzərdə tutur. Xətti-qərargah təşkilati struktur konkret vəzifələrin (tədqiatlar və işləmələr, planlaşdırma, bölgü, ictimaiyyətlə əlaqələrin və s.) yerinə yetirilməsində ixtisaslaşmış məsləhət yardımının göstərilməsi ilə xətti rəhbərləri təmin edir. Kiçik təşkilatlarda ayrı-ayrı köməkçilər konkret funksiyanın reallaşmasına görə cavab verirlər. Böyük təşkilatlarda xətti təşkili tamamlayan qərargah xidmətlərini əmələ gətirən xüsusi bölmələr yaradılır.
Funksional təşkilati struktura xalis formada demək olar ki, rast gəlinmir. İdeal funksional təşkilati strukturun yüksək və həddən artıq ixtisaslaşmasını tələb edir ki, bu zaman bir rəhbər istehsalın başında durur, digər rəhbər planlaşmaya cavab verir, üçüncüsü təmir işlərinə cavabdehdir və s. Onların hamısı birbaşa bilavasitə işçilərə çıxırlar. İstehsalın bu cür təşkili praktikada işləmir, çünki bir işçinin çoxlu sayda rəhbəri olur. Bunun əvəzinə funksional ixtisaslaşma prinsipi əmtəə və ya xidmətin istehsalı və satışı və ya istehlakçıya çatdırılması üçün, müəyyən funksiyanın yerinə yetirilməsi üçün zəruri olan yaxın vəzifələrin qruplaşması üçün istifadə olunur. Səlahiyyətlər xətti ali rəhbərlikdən onun spesifik funksiyaların yerinə yetirilməsinə məsul olan müavininə keçir. Xətti rəhbərlər bu müavinlərə tabedirlər. Daha sonra iyerarxiya üzrə aşağı vəzifələr, həmçinin proseslər üzrə funksional təşkilatı struktur sadə texnologiyaları istifadə edən və nisbətən sabit və sadə şəraitdə fəaliyyət göstərən kiçik təşkilatlar üçün tipikdir. Real təşkilatların spesifik xarakteristikasından və vəzifələrindən asılı olaraq baza təşkilati strukturların elementlərinin kombinasiyası tətbiq olunur. Belə təşkilati strukturlar hibrid təşkilati strukturlar adlanır. Hibrid təşkilati strukturlar.
Anlayış
Xətti-qərargah funksional təşkilati struktur ixtisaslaşmış fəaliyyət növlərində (keyfiyyət müfəttişliyi, kadr xidməti, təchizat və s.) səlahiyyətlərə bölünür. Bu funksiyaları öz xətti rəhbərlərinə tabe olan xətti bölmələrin əməkdaşlarından ayrıca olan ixtisaslaşmış heyət yerinə yetirir. Əgər qərargah və xətti bölmələr arasında narazılıq yaranarsa, bu narazılıq yalnız eyni zamanda hər iki bölməyə münasibətdə hakimiyyət səlahiyyətlərinə malik olan rəhbər tərəfindən həll edilə bilər. Böyük təşkilatlarda qərargah funksiyaları qeyri-mərkəzləşdirilə bilər. İri firmalara məxsus olan zavodlar və ya dövlət idarələrinin regional bölmələri kimi ayrı-ayrı əməliyyat operativ vahidləri yerli xətti rəhbərlərə tabe alan xüsusi qərargah bölmələrinə malikdirlər. Divizional təşkilati struktur (öz xərcini ödəyən bölmə, mənfəət mərkəzi) böyük təşkilatlar üçün xətti-funksional qərargah tipli təşkilati strukturun ən geniş istifadə olunan modifikasiyasıdır. Təşkilatın miqyasları artdıqca divizional təşkilati struktura keçid meyli təzahür edir. Bir rəhbərin tabeliyində konkret məhsula, xidmətə və ya onların qruplarına, eləcə də konkret müştəriyə və ya müştərilər qrupuna (istehlakçılara) və konkret regiona yönəldilmiş başlanğıc funksiyaları yerinə yetirən mütəxəssislər qruplaşdırılır. Divizional təşkilati struktur adətən daha mürəkkəb texnologiyada işləyən və daha az sabit və daha çox mürəkkəb xarici şəraitdə işləyən təşkilatlarda tətbiq olunur. Onların mühüm üstünlükləri ayrı-ayrı funksiyaların yerinə yetirilməsi zamanı ən yaxşı əlaqələndirmə (koordinasiya), eləcə də konkret məhsullar, xidmətlər və ya fəaliyyət növlərində dürüst təmərküzləşmədir. Xətti funksional – qərargah təşkilati struktur koordinasiyanın və kooperasiyanın gücləndirilməsinin mürəkkəb kompleks problemlərinin həlli zamanı müvəqqəti komitələrlə yanaşı xüsusi komitələrin yaradılmasını nəzərdə tutur. Səlahiyyətlərdən asılı olaraq komitə ya konsultativ (məsləhət) orqan, ya da konkret qərarlar qəbul edən orqan ola bilər. Birinci halda o, qapalı formal təşkilat daxilində məhdud funksiyaları yerinə yetirir; ikinci halda – təşkilati struktur xarici mühitin qeyri-müəyyənliyini və mürəkkəbliyini daha yaxşı nəzərə almağa imkan verir. O, "edhokratiya" (amerikalı futuroloq Tofflerin "Futuroşok" kitabında ilk dəfə işlənən ingliscə "adhocracy" terminindən götürülmüşdür) adını almışdır. Edhokratiya iyerarxiyanın rolunu azaldır və işçilərlə bölmələr arasında əməkdaşlıq münasibətlərinin rolunu artırır: Edhokratiya – vaxtında minimum ləngimə ilə bir mürəkkəb məsələdən digərinə keçməyə qadir olan maksimum çevik və adaptiv strukturdur. Edhokratiya prinsipinin reallaşmasına misal olaraq matris təşkilati strukturu göstərmək olar.
Matris təşkilati struktur superhibrid təşkilati struktur adlandırıla bilər. Burada funksional və divizional strukturların qurulmasından istifadə olunur. Bir işçinin bir neçə rəisi ola bilər. Layihələrin rəhbərləri yalnız bütövlükdə öz layihəsinin bitməsinə cavab verirlər. Təşkilatın başlıca məqsədi – layihənin rəhbəri ilə funksional rəhbərlər arasında tarazlığın təmin edilməsidir.
Matris təşkilati strukturun istifadə edilməsi üçün üç başlıca əsaslandırma mövcuddur:
Şəbəkə təşkilati struktur postindustrial inkişaf mərhələsi üçün xarakterikdir. O, xaricdən əmək resurslarının cəlb edilməsi ilə bərabər yeni texnika və texnologiyaların üstünlüklərindən istifadə edilməsinə imkan verir. Nəşriyyat, tikinti şirkətləri, tikiş fabrikləri kimi təşkilatlarda xarici müqavilələrin bağlanması həmişə mövcud olmuşdur. Kommunikasiya sahəsində son nailiyyətlər digər fəaliyyət növlərində belə praktikada istifadə etməyə imkan verir. Şəbəkə təşkilati struktur komandaların axını, iyerarxiya sifarişlər axını ilə, digər təşkilatlarla əlaqələrin koordinasiyası ilə əvəz olunur. Təşkilati strukturun üstünlüyü onun dinamikliyindən ibarətdir. O, qaimə xərclərini, kapital qoyuluşlarına olan tələbatları əhəmiyyətli dərəcədə azaltmağa və yeni texnologiyalara sürətlə uyğunlaşmağa imkan verir və yüksək innovasiya potensialına malikdir. Şəbəkə strukturunun mənfi tərəfi ondan ibarətdir ki, əgər məhsul göndərənlərin məhsulu həmin bazarda və ya rəqiblərə satılırsa, onda o, məhsul göndərənlər tərəfindən olan rəqabətə həssasdır.
Vizual təşkilati struktur
Vizual təşkilati struktur üçün adətən aşağıdakı proqram təminatı istifadə olunur:
Həbəşstan sürvəsi
(Salvia aephiopis) - cinsinə aid bitki növü.
Bərk itüzümü
Bərk itüzümü
Təbii yayılması
Bu növ Avrasiyada geniş yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1,5-2,5 m-dək olan bitkidir. Yarpaqların uzunluğu 20–50 mm, eni 4–17 mm-dir, lansertvari-ellipsvaridir, ucu bizdir. Çiçəkləri tək və ya 2-6-dək qrup şəklində uzunluğu 5–7 mm olan çiçək saplağında əmələ gəlir. Kasacığı əlvari, ucu küt və ya iti, nazik tükcüklərlə örtülmüşdür. Çiçək tacı açıq bənövşəyidən bənövşəyi rəngədək dəyişir. Çiçək tacının borucuğunun uzunluğu 4-5mm, qıfvaridir. Erkəkcikləri çiçək tacından kənarda yerləşir., bünövrəsində çılpaqdır. Meyvəsi qırmızı, sferik, uzunluğu 5-6-mm olan giləmeyvədir. Toxumları qonur, uzunluğu təxminən 2 mm-dir. Meyvələrin ayaqcığı 24 mm-dir. Toxumları 2-mm uzunluğunda, qonur rəngdədir.
Ekologiyası
Rütubət və istisevən, işiğa davamlı bitkidir.
Azərbaycanda yayılması
Kiçik Qafqazda, Talışda, Naxçıvanda təbii halda yayılmışdır.
İstifadəsi
Dekorativ kol bitkisidir. Yaşıllaşdırmada müxtəlif kompazisyaların qurulmasında rast gəlinir.
Alman tarakanı
Mənbə
1989, 414с. 1988, 148с. НГМА, Нижний Новгород, 2003, 358с. 327-388
Müştərilərlə qarşılıqlı münasibətlərin idarəolunması sistemi
Müştərilərlə qarşılıqlı münasibətlərin idarəolunması sistemi (CRM -CRM system - ) şirkətin hazırkı və potensial gələcək müştərilər ilə əlaqələrinin idarə edilməsi üçün bir yanaşmadır. Bu yanaşmada şirkət ilə müştərilərin əlaqələri tarixi haqqında verilənlər bazası təhlil edilməsinə və müştərilər ilə biznes əlaqələrini inkişaf etdirilməsinə çalışılır və əsasən müştərilərin əldə saxlanılmasına və şirkətin gəlirlərinin artırılmasına önəm verilir.
Müştəri Münasibətlərinin İdarə Edilməsi proqramının yaradılması
Müştəri Münasibətlərinin İdarə Edilməsi ilə bağlı ilkin ideyalar 1970-ci illərin əvvəllərində müştəri məmnunniyyəti illik sorğular aparmaqla və ya qeydiyyatda müştərilərdən soruşmaqla yaranmağa başladı. Bu zaman, biznes müəssisələri satışın avtomatlaşdırılması üçün müstəqil meynfreym sistemlərinə etibar etməli idilər, lakin texnologiyanın inkişafı onlara müştəriləri elektron cədvəllərdə və siyahılarda kateqoriyalaşdırmağa imkan yaratdı. Bu mərhələdə ən önəmli dönəm 1982-ci il idi, bu zaman Keyt və Robert Kestnbaum Məlumat bazası marketinqi anlayışını təqdim etdi. Bu anlayış müştəri məlumatlarını toplamaq və analiz etmək üçün statistik metodları tətbiq edirdi.
4 il sonra Dallasdan olan Pat Sullivan və Mayk Möhne ACT adlanan müştəri qiymətləndirmə sistemləriniyaratdılar. Bu sistem ilk dəfə olaraq düzgün formalı əlaqə idarə xidmətini təklif edən rəqəmsal roleks prinsiplərinə əsaslanırdı.
Bu trend 1993-cü ildə ilk dəfə CRM məhsulları Sibel sistemini CRM product Siebel Systems imzalayan Tom Sibel də daxil olmaqla bir sıra təsisçilər tərəfindən potensialdan maksimum səviyyədə istifadə edə bilmək üçün izlənilmişdir. Buna baxmayaraq, bir Müştərilərlə Münasibətlərin İdarə Edilməsi bir termin kimi 1997-ci ildə Sibel Qartnerin və İBM-in sayəsində populyar olmağa başladı. 1997-2000-ci illər ərzində aparıcı CRM məhsulları korporativ resurs planlaşdırılması funksiyaları, göndərmə və marketinq imkanları ilə zənginləşdirildi.
CRM veb formasının yaradılması və inkişafı
1999-cu il ərzində Tom Sibel ilk CRM veb proqramı olan Siebel Sales Handheld adlı proqramı təqdim etdi.
2000-ci ilin başlanğıcı həmçinin Microsoftun CRM bazarına girdiyi ilk kimi xatırlanır. Şirkət Navision sistemini qəbul etdikdən sonra onun aparıcı məhsulları olan Outlook və MS Office ilə əlaqələrin idarə etməsini sinxronlaşdırdı və onların öz CRM-I olan Microsoft Dynamics yaratdı.
İlk açıq mənbəli CRM sistemi 2004-cü ildə SugarCRM tərəfindən yaradıldı.Bu zaman ərzində system vahid sahibkarlar və kiçik komandalar üçün əlçatan oldu və böyük bir qiymət azalması dalğasına məruz qaldı.
Sosial CRM sistemini yaranması və inkişafı
2009-cu ildə social CRM sistemi yaranmağa başladı. Bu il ərzində, layihə mütəxəssisləri social medianın üstünlüklərindən yararlanmaq üçün yollar axtardılar və şirkətlərin bütün istifadəçilərin sevimli şəbəkələrində əlçatan olmasına kömək edən alətlər yaratdılar. Bu zaman bir çox firmalar bu trenddən yararlandılar. Eyni ildə, Qartner ilk Müştəri Münasibətlərinin İdarə Edilməsi sammitini təşkil etdi və həyata keçirdi və xüsusiyyətlər sisteminin CRM həlli kimi təsnifatını təklif etdi.
2013-2014-cü illərdə bir çox məşhur CRM məhsulları korporativ rabitəni inkişaf etdirmək və istifadəçilərin son təcrübəsini hazırlamaq üçün biznes kəşfiyyat sistemləri və rabitə proqramları ilə əlaqəli idi. Son iki il ərzində, aparıcı trend stanlaşdırılmış CRM həlləri ilə əvəz olundu.
Gələcək gözləntilər
Gələcək illərdə CRM həlləri daha rahat və istifadəsi asan olacaq, xüsusi SaaS xidmətlərini təkif edəcək. Digər bir gözlənti isə bütün istifadəçi əlaqələrini vahid rabitə kanalında birləşdirmək olacaqdır.
Əməliyyat sistemi
Müştəri ilə Münasibətlərin İdarə Edilməsi sisteminin ən əsas məqsədi satış, marketinq və müştərilərə dəstəyin inteqrasiyası və avtomatlaşdırılmasıdır. Buna görə də, bu sistemlər adətən şirkətin sahib olduğu hər bir müştərisi üçün yaradılan bir səhifədə üç funksiyanın ümumi məlumatlarını təqdim edən alətlər panelinə malik olur. Alətlər paneli müştəri və şirkət arasında münasibətləri ümumiləşdirən müştəri məlumatları, keçmiş satışlar, əvvəlki marketinq səyləri və s. kimi məlumatları təmin edir. Operativ CRM əsasən 3 əsas komponentdən ibarətdir: satış gücü avtomatlaşdırılması, marketinq avtomatlaşdırılması və servis avtomatlaşdırılması.
Assassination Classroom fəsillərinin siyahısı
Yuusey Matsui tərəfindən yazılmış və çəkilmiş manqa seriyasıdır. Manqa seriyası səkkizayağa bənzər və həddən artıq güclü olan bir varlıq və onun dərs dediyi sinifin şagirdlərinin başına gələn gündəlik hadisələrdən bəhs edir.
Əlavə fəsillər
Əsas seriyadan əlavə Koro-senseyin şəxsi həyatından bəhs edən 4 hissəlik kiçik seriya nəşr olunmuşdur.
Boz-qonur torpaqlar
Boz-qonur torpaqlar — kimyəvi analiz nəticələrinə görə tərkibi genetik qatlar üzrə eyni olmayan torpaq tipi. Bu torpaq tiplərinə əsasən isti ərazilərdə rast gəlinir.
Morfoloji tərkibi
Qaysaq qatda silisium oksid aşağı qatlarla müqayisədə çoxdur. Digər göstəricilərdən kalsium, maqnezium, dəmir üst qatlardan aşağı qatlara doğru çoxalır. Boz-qonur torpaqların qranulometrik tərkibi çox fərqlidir, lakin qumlu və yüngül gillicəli torpaqlar daha çox üstünlük təşkil edir. Bu torpaqların üst hissəsi əksər hallarda çınqıllıdır. Boz-qonur torpaqların mineroloji tərkibində 0,1–0,25 mm ölçüdə olan fraksiyalarda kvars qaysaq qatdan humus və bərkimiş qata doğru miqdarı azalır, lakin qırıntılı silikatların, ağır mineralların miqdarı isə əksinə artır. Boz-qonur torpaqların reaksiyası qələvidir. Karbonatların maksimal toplanması üst horizontlarda müşahidə edilir. Səthdən bir qədər aşağıda gips toplanmışdır. Boz-qonur torpaqlarda 30–40 sm-dən sonra şorlaşma əlamətləri görünür. Boz-qonur torpaqlar xloridli-sulfatlı şorlaşma tipinə aid edilir.
Qrin-park
Qrin-park — Vestminsterdə yerləşən kral parklarından biri. Hayd-park (şimal-qərbə doğru) və Sent-Ceyms parkı (şərqə doğru) arasında bir növ keçid rolunu oynayır. Qrin-park cənubda Mell, şimalda isə Pikadilli küçəsi ilə sonlanır.
Parkın tarixi kral VIII Henrixin dövrünədək uzanır. Park uzun müddət britaniyalı zadəganların duel yerinə çevrilmişdi.
Digər London parklarından fərqli olaraq, Qrin-parkda göl və ya tikili yoxdur və cəmi 2 abidə var — dünya müharibələrində həlak olmuş kanadalıların şərəfinə Kanada memorialı və II Dünya müharibəsinə həsr olunmuş Britaniya HHQ bombardman komandanlığı memorialı.
Ammodramus
Savanna sərçələri (Ammodramus) — Sərçəkimilər dəstəsinə, Vələmir quşları fəsiləsinə aid cins.
Hanza ittifaqı
Hanza ittifaqı — XIV–XVII əsrlərdə Almaniyanın şimalında yerləşən şəhərlər və xarici ölkələrdə yaşayan etnik almanlar tərəfindən yaradılmış tarixi ticari ittifaq. Hanza ittifaqına şəhərlər daxil olmuşdur və onlar bir-birlərinin ticari maraqlarını müdafiə etmək barədə razılığa gəlmişlərdir.
Robert Şuman
Robert Şuman — Alman bəstəkarı.
Həyatı
Dahi alman bəstəkarı Robert Şuman 1810-cu ildə anadan olub. Alman bəstəkarı və musiqi tənqidçisi Robert Şuman romantizm dövrünün ən böyük bəstəkarı kimi məşhurdur. "İşdən qayıdan şən kəndli", "binəva yetim", "sirli naməlum adam", "sürətlə çapan cəsur atlı". Bütün bunlar məşhur "Gənclər üçün albom"dan musiqili portretlərdir. Yenicə başlayan pianoçular artıq yüz ildən çoxdur bu albom ilə dostluq edirlər. Robert Şumanın "musiqi ilə şəkil çəkmək" kimi qeyri-adi istedadı olub. Uşaq yaşlarında royalın dilləri ilə bu və ya digər tanışını təsvir edərək dostlarını şənləndirərmiş. Elə oxşadarmış ki, hətta musiqi duyumu zəif olan uşaqlar da dərhal çalınan melodiyada konkret insanın obrazını görərmişlər. Heç şübhəsiz, belə bir istedad sahibi mütləq musiqiçi olmalı idi və balaca Robertin də başqa bir arzusu yox idi. Amma anasının onun barəsində tamamilə başqa planları var idi: o, xəyalında oğlunu qara rəngli hakim mantiyasında hörmət və ehtiramla əhatə olunmuş vəziyyətdə görürdü. Gələcək bəstəkar anasının təkidi ilə (Robert atasını tez itirib) Leypsiq Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olur. Lakin hüquq kitabları üzərində baş sındırmaq əvəzinə musiqi aləminə baş vurur. O, dövrünün ən yaxşı fortepiano müəllimi Fridrix Vikdən dərs almağa başlayır. Müəyyən müddət keçəndən sonra bütün cəsarətini toplayıb anasına yazır: "Mən özümü sənətə sərf edirəm. Mən bunu istəyirəm, bacarıram və bunu etməliyəm". F.Vik ilə məşğələlər müvəffəqiyyətlə davam edir və artıq üfüqdə böyük pianoçu karyerası parlamaga başlayır. Amma sən saydığını say, gör fələk nə sayır. Taleyin qəribə gərdişi onun bu arzularını ürəyində qoyur. Şuman barmağını ciddi şəkildə zədələyir və virtuoz pianoçu olmaq xəyalları ilə vidalaşmaq məcburiyyətində qalır.
Bundan sonra onun bəstəkarlığın sirlərini öyrənməkdən başqa çarəsi qalmır. Şuman əvvəllər fortepiano təmrinlərini öyrəndiyi kimi, indi də böyük şövqlə bu işə girişir. O, 1834–1835-ci illərdə "Karnaval" fortepiano silsiləsini yazır. Bu əsərdə özünü tamamilə püxtələşmiş bəstəkar kimi göstərir. Əsər üzərində işləyən bəstəkar etiraf edir: "Məndə elə hiss var ki, sanki musiqi haqqında düşüncələrin güclü axınına davam gətirməyəcəyəm".
Şumanı musiqi ilə bağlı hər şey maraqlandırır. O, müəllimi F.Vik və bəzi digər musiqiçilərlə birlikdə "Yeni musiqi qəzeti" təsis edir, 10 il ərzində bu qəzetin həm redaktoru, həm də tənqidi məqalələrin müəllifi olur. Şopenin istedadını dünyaya açan, Bramsdan yeni parlayan ulduz kimi danaşan da məhz Şumandır. O, öz məqalələrində musiqi sahəsində mütərəqqi olan hər şeyi qızğın müdafiə edir. 1840-cı il bəstəkara xoşbəxtlik gətirir. Nəhayət, o, şəxsi səadətinə nail olur. Keçmiş müəlliminin qızı, mahir pianoçu Klara Vik ilə evlənir. Klaranın atası bu nikahın əleyhinə idi. Amma Şuman kimi ehtiraslı və qızğın təbiətli insanın qarşısında kim duruş gətirə bilərdi? Həmin dövrdə bəstəkar bir sıra mahnılar, o cümlədən Şamissonun sözlərinə "Qadın məhəbbəti və həyatı" və Heynenin sözlərinə "Şairin məhəbbəti" kimi şedevr əsərlər, habelə bir neçə irihəcmli əsər yaradır. 1843-cü il dekabrın 4-də müəllifin dirijorluğu ilə ilk dəfə ifa olunan "Ray və Peri" oratoriyası böyük müvəffəqiyyət qazanır. Bir həftə sonra təkrar konsert təşkil olunur.
1844-cü ildə Şuman həkimlərin məsləhəti ilə Drezdenə köçür. Elə həmin il ömür-gün yoldaşını Rusiyaya konsert səfərində müşayiət edir. Robert Şumanın əsərləri Klara Şumanın ifasında böyük zəfər qazanır. Drezdenə qayıdan bəstəkar yeni-yeni əsərlər yaratmağa davam edir. Amma əlamətləri hələ on il əvvəl müşahidə olunan sinir xəstəliyi inkişaf etməyə başlayır. Əvvəllər nadir hallarda təzahür edən qarabasmalar, sanki qeybdən gələn musiqi sədaları gecə-gündüz Şumana əzab verir. Vəziyyət o yerə gəlib çatır ki, o, artıq hətta öz musiqisinin tempini tuta bilmir. 1854-cü il fevralın 7-də Reyn çayında sərnişin daşıyan qayıqçılar bir nəfərin körpüdən suya atıldığını görürlər. Yardımına tələsib kişini sudan çıxarırlar. Həmin adam xəstəliyin taqətdən saldığı Robert Şuman idi. Ruhi xəstələr üçün müalicəxanada iki il müalicə olunan bəstəkar 1856-cı il iyulun 29-da Bonn şəhərinin yaxınlığında, Endenihada vəfat edir. Bəstəkarın özündən sonra qoyub getdiyi fortepiano üçün "Kəpənəklər", "Karnaval", "Fantastik pyeslər", "Novellettalar", "Simfonik etüdlər" kimi fortepiano üçün silsilə əsərlərin, 4 simfoniyanın, fortepiano, skripka və violonçel üçün konsertlərin, təqribən 120 vokal ansamblın, 200-dən yuxarı mahnı və romansın və çoxlu sayda başqa əsərlərin musiqisi, Pyotr Çaykovskinin sözləri ilə desək, insan qəlbinin elə tellərinə toxunub ki, bu cür həssaslıq onun böyük sələflərinə nəsib olmayıb.
Qaşlıq
Qaşlıq şəhəri-Sibir xanlığının paytaxtı olmuşdu. Digər adı İsker idi. Sibir şəhəri də adlanır.
Tarixi
Kuçum (Koçum) xanın vaxtında İsker möhkəm qala sayılırdı. 1582-1585- ci illərdəki müharibədə Yermak kazak qoşunu şəhəri darmadağın edib elə dağıtdılar ki, nə tatarlar, nə də sonra şəhərin idarəsinə sahib çıxan kazaklar İskeri bərpa edib abadlaşdıra bilmədilər. Bu keçmişi gözəl şəhərin xarabalıqları hələ də durmaqda, sonralar "qardaşlıq" adı verilən qanlı işğalın əsil mahiyyətini göstərməkdədir..
İsker şəhərinin müdafiəsində, həmin həlledici vuruşda Kuçum xanın böyük oğlu Ali (Aley) şahzadə də iştirak edirdi. Itiker (Ediger) və Bekbulat adlı yerli xanlar şəhərin müdafiəsində həlak oldular. Bu qələbə çar İvan Qroznıya üç illik Livon müharibəsinin acılarını və onun məhrumiyyətlərini unutdurdu. "Sibir onun üçün sanki göydən düşdü", - deyə Karamzin yazırdı. Şəhəri fəth edən Yermaka çar iki zirehli döyüş geyimi, çar çiynindən bahalı şuba, böyük gümüş ayaq (bado) kimi fəxri hədiyyələr göndərdi. Deyilənlərə görə, bunlar çarın edam etdirdiyi knyaz Şuyskinin xəzinənin nəfinə müsadirə edilmiş əmlakından idi. Elə bu fəxri hədiyyə-zireh və qolçaqlar Yermakın ölümünə səbəb oldu-canını qurtarmaq üçün özünü çaya atan ataman Yermak zireh və bazubəndin ağırlığında boğulub öldü.
Senecio quinquenervius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Albert Bernhard Frank
Albert Bernhard Frank (Albert Bernhard Frank; ) — Alman bioloqu, botaniki və mikoloqu.
Eyr Aoy
– SME Records ilə əməkdaşlıq edən Yaponiya müğənnisi. Niconico video paylaşma platforması sayəsində kəşf edildikdən sonra 2011-ci ildə ilk sinqlı olan "Memoria"nı buraxmışdır. "Memoria" "Fate/Zero" anime serialının birinci bağlanış mahnısı olmuşdur.
Eyr Aoyun mahnıları "Fate/Zero", "Sword Art Online", "Kill la Kill", "The Heroic Legend of Arslan" kimi bir çox anime seriallarında və "Rank Okoku" kimi verilişlərdə istifadə olunmuşdur. O, həmçinin ABŞ, Cənub-şərqi Asiya və Avropada keçirilən anime tədbirlərində iştirak etmiş və çıxış etmişdir. 2016-cı ilin oktyabrında sağlamlığı ilə bağlı problemlərə görə 2016-cı ilin noyabrında Nippon Budokanda baş tutacaq iki günlük konsertdən sonra qeyri-müəyyən müddətliyinə musiqidən ayrılacağını bildirmişdir. 2018-ci ilin fevralında aprel ayından musiqi dünyasına qayıdacağını açıqlamışdır.
Bioqrafiya
Aoy mahnı oxumağa liseydə təhsil alarkən qurduğu qrupda başlayıb. Yaponiya video paylaşma platforması Niconico sayəsində kəşf edildikdən sonra 19 oktyabr 2011-ci ildə "Memoria" adlı ilk sinqlını buraxmışdır. Sinql "Fate/Zero" anime serialının ilk bağlanış mahnısı kimi istifadə olunmuşdur. Onun ikinci sinqlı "Aurora" 5 sentyabr 2012-ci ildə buraxılmış və "Mobile Suit Gundam AGE" anime serialının 4-cü açılış mahnısı olmuşdur. 21 noyabr 2012-ci ildə "Innocence" adlı üçüncü sinqlı buraxılmış və "Sword Art Online" anime serialının 2-ci açılış mahnısı kimi istifadə olunmuşdur. "Blau" adlı albomunu isə 30 yanvar 2013-cü ildə buraxmışdır. 2013-cü ilin martında Sietl şəhərində Sakura-Con tədbirində iştirak etmişdir.
17 avqust 2016-cı ildə Facebook vasitəsilə sağlamlığı səbəbilə fasilə verdiyini açıqlamışdır. 2016-cı ildəki çıxışları və 2017-ci ilin yanvarında Osakadakı Animax Musix 2017 çıxışı ləğv olunmuşdur. 14 oktyabr 2016-cı ildə o, Nippon Budokanda 4 və 5 noyabr 2016-cı ildə baş tutacaq ikigünlük konsertdən sonra karyerasına qeyri-müəyyən müddətliyinə fasilə verəcəyini açıqlamışdır.
1 fevral 2018-ci ildə rəsmi saytında yanıb sönən mavi işıq şəkli peyda olmuşdur. 8 fevralda isə 2018-ci ilin ikinci rübündən karyerasına davam edəcəyini və YouTube-da "Yakusoku" musiqi videosunu yerləşdirəcəyini açıqlamışdır. Onun Sacra Music-ə keçdiyi də açıqlanmışdır. 7 may 2018-ci ildə "Ryūsei" adlı mahnısının "Sword Art Online Alternative Gun Gale Online" anime serialının açılış mahnısı olacağı təssdiqlənmişdir. 22 aprel 2018-ci ildə bu sinql rəqəmsal şəkildə buraxılmışdır. 13 iyun 2018-ci ildə isə "Yokusoku" ilə birlikdə fiziki şəkildə buraxılmışdır. On beşinci sinqlı "Iris" 24 oktyabr 2018-ci ildə buraxılacaq. Bu mahnı "Sword Art Online: Alicization" anime serialının bağlanış mahnısı olacaq.
Diskoqrafiya
thumb|Avtoqrafı.
Xələfbəyli (ərazi)
Xələfbəyli qışlağı — Qaradağ vilayətinin Kərmədüz mahalının ərazisində yerləşir.
Tarixi
İran şahının vəliəhdi Abbas mirzə naibəssəltənə Mehdiqulu xan Cavanşirin küşikçibaşısı Xələf bəy Yağləvəndli-Cavanşirə yurd yeri vermişdi. 1828-ci ildə Xələf bəy Qarabağa dönəndən sonra bu yurdda Hacıəlili elinin Gəncəli oymağı yerləşdi. Aslanduz-Xumarlı yolunun sağ tərəfində qərar tutur.
Turqut Özatay
Turqut Özatay — aktyor, Türkiyə ermənisi.
Həyatı
Turqut Özatayın Balkan Türklerinden Emin Özatay'ın oğludur.
2002-ci ilin iyununda ağciyər xərçəngi xəstəliyindən vəfat edib. .
Fəaliyyəti
O, türk kino tarixinin ən məhsuldar aktyorlarından hesab olunur. Onun filmoqrafiyası 500 filmdən ibarətdir. Daha çox mənfi obrazları canlandıran aktyor 50-60-cı illərdə Kemal Sunalın komediyalarında və Cüneyt Arkının döyüş filmlərində obrazlar yaradırdı. “Sezercik Küçük mücahit” filmində yaratdığı yunan generalı və “Korkusuz Korkak” filminde Ayı Abbas rolu onun aktyor karyerasında xüsusi yerə malikdir. Paralel olaraq teatrda oynayan aktyor xəstəliyi ilə əlaqədar səhnədən uzaqlaşır.
Turqut Özatay 1999-cu ilə qədər aktyor karyerasını davam etdirib.
Eucalyptus elata
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Borussiya Dortmund FK
Borussiya (Dortmund) — Almaniyanın futbol klubu. Avropada ən güclü komandalardan biri. Əsası 1909 il-də qoyulmuşdur. Oyunlarını “Vestfalenştadion”da (80 minə yaxın tamaşaçı) keçirir. 6 qat Almaniya (1956, 1957, 1963, 1995, 1996, 2002) çempionu, 2 dəfə ölkə Kubokunun (1965, 1989) sahibi olmuşdur. Ən nüfuzlu beynəlxalq turnirin – Çempionlar liqasının (1997), həmçinin Kuboklar kuboku (1966) və Qitələrarası kubok (1997) yarışlarının qalibidir. Klubun tarixində ən tanınmış futbolçular: M. Zammer, S. Şapüiza (İsveçrə), Y. Koler (Çexiya).
Avropa kuboklarında iştirak
22 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.
Pərviz Rüstəmbəyov
Pərviz Rüstəmbəyov — sovet repressiyasına məruz qalmış, azərbaycanlı saksafonçu, cazmen.
Həyatı
İkinci Dünya Müharibəsi başladıqdan sonra orkestrin gənc ifaçıları fəaliyyətlərini hərbi hissədə davam etdirirlər. Onları Naxçıvanda yerləşən 402-ci atıcı diviziyanın sərəncamına göndərirlər. 1942-ci ilin sonunda orkestr buraxıldıqdan sonra Pərviz Rüstəmbəyov A.V.Şestapalovun rəhbərliyi altında olan Aviasiya cazına təyinat alır. 1943-cü ilin iyulunda isə xəstələndiyinə görə buradan tərxis olunur.
1944-cü ildə Eddi Rosnerin rəhbərlik etdiyi məşhur caz orkestri Bakıya konsert verməyə gəlib. Pərviz Rüstəmbəyovun ifası Rosnerin çox xoşuna gəldiyi üçün onu, öz orkestrinə birinci saksafonçu və klarnetçi kimi dəvət edir. Pərviz bu dəvəti qəbul edir və Rosnerin orkestrində ifa etməyə başlayıb. Orkestrlə birlikdə konsertlərdə ifa edən o, bir müddət Moskva da yaşayır. Burada olduğu müddətdə Leonid Utyosov da onu öz ansamblına dəvət edir.
Moskvada dostları ilə birgə “Metropol” restoranında şam edərkən, orada çıxış edən caz orkestrinin üzvləri Pərvizi tanıyaraq onu ifa üçün səhnəyə dəvət edirlər. Amerika klassiklərinin musiqilərini ifa etməsi restorandakı amerikalıları maraqlandırır. İfadan sonra onlar Pərvizlə tanış olub onu ABŞ-a dəvət edib cazın vətənində təcrübə qazanmağı təklif edirlər. Amerikalıların dəvəti ilə ABŞ səfirliyinə gedir. Səfirlikdə mədəniyyət attaşesi ilə görüşmək istəsə də onu yerində tapmayaraq geri qayıdır. Səfirlikdən çıxdıqdan sonra sivil geyimli iki DTK üzvü ona yaxınlaşıb, Amerika səfirliyində nə etdiyini soruşurlar. Pərviz isə səfirliyə nə üçün getdiyini onlara deyir. Sonradan Pərvizdən Moskvanı tərk etməsi istənilir. Növbəti günlərdə də izlənildiyini hiss edən Pərviz məsləhət üçün o vaxt Moskvada olan Tofiq Quliyevin yanına gedir. Tofiq Quliyev isə ona pul verərək təcili bilet alıb Bakıya qayıtmağını tapşırır.
Bakıya qayıtdıqdan sonra, öz orkestrini yaratmaq qərarına gəlib. Əvvəlcə “Qırmızı Şərq”, sonra isə “Sənətkar” kinoteatrında öz orkestri ilə birlikdə çıxış etməyə başlayıb. Lakin 1949-cu ilin yanvar ayında "Qərbə pərəstişkarlıq" etməkdə təqsirləndirilərək işdən azad olunub.
İşdən qovulduqdan sonra bir müddət iş tapa bilməyib. Daha sonra vağzal yaxınlığında kiçik bir restoranda işə düzəlib. Dörd aydan sonra, 1949-cu il mayın 20-də Pərviz Rüstəmbəyov AzSSR Daxili İşlər Nazirliyinin hərbi prokuroru, ədliyyə mayoru Ayriyanın göstərişi ilə həbs olunur. 15 il həbsə məhkum edilən onun həbs qərarında bildirilirdi ki:
1949-cu ilin dekabrın 29-da, gecə saat 3:50-də 877 nömrəli məhbus Pərviz Rüstəmbəyov Azərbaycan DTN-in daxili həbsxanasında müəmmalı şəraitdə dünyasını dəyişib.
1957-ci ildə musiqiçinin anası Münəvvər xanımın bir neçə il davam edən şikayətlərindən sonra respublika prokurorluğu DTK-ya Pərviz Rüstəmbəyovun işinə aydınlıq gətirilməsi ilə bağlı müraciət etdi. 1958-ci il yanvarın 6-da Pərviz Rüstəmbəyov haqqında açılmış cinayət işi dəlillərin çatışmazlığı səbəbindən ləğv edilir və işə xitam verilir.
Ailəsi
Pərviz Rüstəmbəyovun ulu babası Əsəd bəy Salyan da yaşayıb və mirzə olub. Əsəd bəyin dörd oğlundan biri olan Məmməd 19 yaşında dünyasını dəyişib. Digər üç oğlu Fətulla, Baxış və Şahbaz isə Sankt-Peterburq da ali təhsil alıblar. Qardaşlarından biri olan Baxışın övladı olmadığı üçün o, qardaşı Məmmədin yetim qalmış oğlu İsmayılı övladlığa götürüb. İsmayıl Rüstəmbəyov Münəvvər xanım ilə ailə qurub. Bu evlilikdən Pərviz Rüstəmbəyov və Fəridə Rüstəmbəyova dünaya gəliblər. İsmayıl Rüstəmbəyov 1942-ci ci ildə vərəm xəstəliyindən dünyasını dəyişib.
Pərviz Rüstəmbəyov 1941-ci ilin aprel ayında Stepanova Taisiya Mixaylovna adlı qızla ailə qurub. Bu evlilikdən bir oğlu olub. Uşağa bəstəkar Tofiq Quliyev in qardaşı, dostu Adilin şərəfinə Adil adını qoyub. Ancaq uşaq bir yaş yarımında dünyasını dəyişib. Taisiya ilə boşandıqdan sonra 1943-cü ildə ailə qurub. 1945-ci ildə bu evlilikdən övladı dünyaya gəlib.
Xatirəsi
2002-ci ildə Lider televiziyası nda musiqiçinin həyatına həsr olunmuş ssenari müəllifi Nəriman Əbdülrəhmanlı, rejissoru Akif Arifoğlu olan "Vaxtın o Üzündə" filmi çəkilib.
2016-cı ildə rəssam Vüqar Əli azərbaycanlı və xarici cazmenlərin o cümlədən də Pərviz Rüstəmbəyovun portretini çəkib. Çəkdiyi bu əsərlər Bakıda keçirilən Beynəlxalq Caz Festivalı çərçivəsində baş tutmuş fərdi sərgisində iştirakçılara nümayiş etdirilib.
2017-ci il dekabrın 22-də Qara Qarayev adına Mərkəzi İncəsənət məktəbində ARB Aran Film Yaradıcılıq Mərkəzi tərəfindən Pərviz Rüstəmbəyovun həyatı haqqında çəkilmiş “Ölümündən sonra məhkəmə” filmi təqdim edilib. Bədii-sənədli filmdə arxiv materiallarından və Pərviz Rüstəmbəyovun cinayət işindən istifadə olunub. Ssenari müəllifi və rejissoru Yeganə Əbdülməmmədovadır.
2022-ci il aprelin 10-da Azərbaycan Televiziyasıda yayımlanan "Qətl planı" layihəsində, Pərviz Rüstəmbəyovun qətli haqqında ssenari müəllifi və quruluşçu rejissoru Elnur Əliyev olan film çəkilib.
ANS ÇM
ANS ÇM Radiosu — Azərbaycanda ilk özəl radio kanalı.
Tarixçə
1994-cü ilin mayın 28-də Azərbaycanın müstəqilliyi günündə "ANS ÇM" radiostansiyası efirə çıxdı. Stansiya, Zoologiya İnstitutunun binasında kirayəyə götürülmüş kiçik bir otaqda fəaliyyət göstərirdi. Radio stansiyaya Vahid və Seyfulla Mustafayevlərin qardaşı Çingiz Mustafayevin adı verilib. ANS ÇM Radiosunun həftəlik yayımının ümumi həcmi 168 saat təşkil edir.
Milli Televiziya və Radio Şurasının 27 aprel 2007-ci il tarixli qərarı ilə "ANS" Müstəqil Yayım və Media Şirkətinə radio yayımı üçün 6 il müddətinə xüsusi razılıq (lisenziya) verilmişdir.
2014-cü ilin yazından etibarən "Qafqaz Top 10"luq layihəsini yayımlayır. Bu layihədə bütün Qafqaz xalqlarının, o cümlədən azərbaycanlı, erməni, gürcü və digər millətdən olan müğənnilərin mahnıları səsləndirilir. Layihə bəzi media orqanları tərəfindən tənqid edilmişdi. "Xəbərçi" verilişinin qonağı olmuş Mirşahin Ağayev açıqlamasında "ANS ÇM Milli Qəhrəman Çingiz Mustafayevin adını daşıyır, Azərbaycan Dövlət Radiosu hər gün saat 13:00-dan 14:00-a kimi erməni dilində verilişlər hazırlayır, CBC kanalı hər gün saat 16:00-dan 17:00-a kimi erməni dilində xəbərlər yayımlayır, Azərbaycanda erməni dilində sayt var (armenia.az), bu baxımdan ANS ÇM də dövlətin apardığı ideoloji siyasətə yaxındır" demişdi.
18 iyul 2016-cı il tarixində ANS TV ilə birlikdə fəaliyyətini dayandırmışdır. 16 fevral 2023-cü ildə fəaliyyətini internet yayımı ilə davam etdirmişdir.
Şərifoba
Şərifoba — Azərbaycan Respublikası Xaçmaz rayon inzibati ərazi vahidində kənd.
106.3 FM
Azad Azərbaycan Radiosu — Azərbaycanda radio
"Azad Azərbaycan" radiosu 28 may 1998-ci ildən fəaliyyət göstərir. Təsisçisi "Azad Azərbaycan" Teleradio Yayımı şirkətidir. "Azad Azərbaycan" radiosu 106.3 MHz FM tezliyində, AzərSpace 46 11175 MHz H 27500kbt yayımlanır. Gün ərzində 24 saat yayımlanın radionun verilişləri dünya azərbaycanlıları və azərbaycan dilini bilən dinləyicilər üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Milli Televiziya və Radio Şurasının 30 sentyabr 2005-ci il tarixli qərarı ilə "Azad Azərbaycan" Teleradio Kompaniyasının radio yayımı üçün xüsusi razılıq (lisenziya) müddəti 6 il müddətinə uzadılmışdır.
Qumar
İnsan cəmiyyətlərinin ilk zamanlarından bu yana mövcud olan qumar çox dəyişik üsullarla reallaşdırıla bilər.
Qumar, haqsız yerə başqasının malını götürmək, bilə-bilə ortaq şəkildə oğurluq etməkdir. Qumar, ictimai bir fəlakətdir. Qumarda itirilən pulda uşaqların, kasıbların haqqı vardır. Qazanılan pul da qanuni deyil. Qumar yayıldıqca ictimai zərərlər artar. Qumar ailə həyatında nizamsızlıqlara, anlaşılmazlıqlara, laqeydliklərə səbəb olar. Çox zaman əyləncəli vaxt keçirmək üçün seçilən qumar çox zərərli bir oyundur. Buna görə ailələlər dağılır və hətta cinayətlər baş verir.
İslam nəzərindən qumar
Cəfəri-Sadiq uşaqların udub-uduzmaqla qazandıqları qozun haram olmasını qeyd edərək, onu yeməyin qadağan olunduğunu qeyd etmişdir.
Ümumiyyətlər fal oxları, yəni "əzlam" cahiliyyət dövründə rəvac tapmış oxlarla püşk atma və qumar növü olub.
Deratizasiya
Deratizasiya ( — məhv etmək ) — insanlara epidemioloji və iqtisadi ziyan verən gəmiricilərə qarşı aparılan mübarizə tədbiridir. Gəmiricilər İnsanlar arasında infeksiyon xəstəliklərin (taun, tulyaremiya, bruselyoz, qara yara, leptospiroz) daşıyıcı və gəmiriciləri rolunu oynayırlar.
Gəmiricilərin xalq təsərüfatı na verdiyi zərər çox böyük və müxtəlifdir. Gəmiricilər qida məhsullarını yem i xarab edirlər, çirkləndirirlər və məhv edirlər.Bundan başqa kənd təsərrüfatında mədəni bitkilər in cücərtilərini qırırlar, hidrotexniki qurğuları, tikinti ləri korlayırlar, telefon və elektirik xətlərini təcrid edən materialları və avadanlıqları çeynəyirlər, pozullar.
Gəmiricilərin məhv edilməsi tədbirləri, onların növündən və yaşadığı şəraitindən, yerindən aslıdır. (Şəhər, kənd, dəmir yolu və su nəqliyyatı, səhra şəraitində aparılan deratizasiya).
Şəhərlərdə və kənd yaşayış yerlərində deratizasiya müqavilələr şəklində aparılır. Müqavilələr müəssislərlə rayon, şəhər profilaktik dezinfeksiya və taun əleyhinə stansiya və onun şöbələri tərəfindən aparılır və Səhiyyə Nazirliyinin təsdiq etdiyi preuskurant əsasında həyata keçirilir.
İstifadə olunan sahələr
"Deratizasiya tədbirlərinin təşkili və aparılmasında" sanitariya qaydaları əhali yaşayan ərazidə bina ların, tikililərin, həmçinin insanlar arasında xəstəlik törədicilərinin yayılmasında sinantrop gəmirici lərdən nəqliyyat vasitələrin mühavizəsinin tələblərini yerinə yetirir, deratizasiya tədbirlərinin təşkilində və aparılmasında və deratizasiya işlərinin yerinə yetirdikdə təhlükəsizliy i təmin edir.Sanitariya qaydaları müəssisə, təşkilat və idarə, fiziki şəxslər, sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olanlara, vəzifəli şəxslərə vətəndaşlara, həmçinin sanitarepidemioloji xidmətin təşkilatçılarına, icra hakimiyyətinin təşkilatlarında obyektlər rəhbərliklərinə şamil olunur. Sanitariya qaydaları əhalinin sanitar-epidemioloji salamatlığı haqqında qanun əsasında hazırlanmışdır.
Ümumi qaydalar
Əhalinin yaşadığı ərazilərdə ev lər və tikililər, insanların müvəqqəti qaldığı və ya əmək fəaliyyəti olan yerlər, yeraltı və yerüstü tikililər , həmçinin nəqliyat vasitələri gəmirici lərdən mühafizə tədbirləri həmişə diqqəti cəlb etməlidir. Bu sanitariya tələblərinin yerinə yetirilməsi obyektlərin gəmiricilərdən mühafizəsində mühəndis-inşaat, mühəndis-texniki, sanitariya-gigiyenik və deratizasiya tədbirlərinin kompleks aparılmasını təmin etməlidir, həmçinin sanitar qaydaların qoyduğu tədbirlərin yerinə yetirilməsidir. Bu sanitar qaydaların tələblərinin yerinə yetirilməsi bina ların və qurğuların layihələşdirmədə, inşaatda, tikinti işlərində istifadəsində, gəmiricilərin məhv edilməsində mütləq lazımdır.