cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Folklend adaları
Tarix
Lakin Argentina uzun illərdir ki, arxipelaqı özünə qaytarmaq üçün ciddi cəhdlər göstərir. BMT-nin Baş Məclisi 1965-ci ildə qəbul etdiyi qətnamədə mübahisənin dinc yolla həllini tapmağa çağırmışdır. 1982-ci ildə isə Argentina məsələni hərbi yolla həll etmək qərarına gəlir və adaya ordu çıxarılır. Bu zaman iki dövlət arasında müharibə başlayıb. "Dəmir ledi" Marqaret Tetçerin başçılıq etdiyi o vaxtkı Böyük Britaniya hökuməti ən yaxın müttəfiqi ABŞ-nin hərbi və siyasi dəstəyi ilə Argentinanı ağır məğlubiyyətə düçar edib. İki aya yaxın davam edən müharibədə 649 argentinalı və 255 britaniyalı həlak olur.
Fransa Polineziyası
Ümumi coğrafiyası və ətraf mühit şəraiti
thumb|450px|Fransa Polineziyası xəritəsi Fransa Polineziyasına Markiz, Cəmiyyət, Qambye, Tubuai və Tuamotu arxipelaq daxildir. Ümumiyyətlə təxminən 130 adadan ibarətdir. Ən iri adası — Taitidir, burada mərkəzi şəhər Papeete yerləşir.
Folklend adaları
Coğrafiya
Atlantik okeanının cənub-qərb hissəsində yerləşir. Arxipelaq nisbətən böyük iki adadan və 200-ə qədər xırda adadan ibarətdir. Cənubi Amerika qitəsindən 483 kilometr uzaqdadır. İki ada Şərqi Folklend və Qərbi Folklend adalarıdır. Onların arasında Folklend boğazı yerləşir. Adalar əsasən metamorfik və çökmə süxurlarından ibarətdir. Sahilləri çox girintili-çıxıntılıdır. Adaların əksər hissəsi düzənliklərdən (200 m-yə qədər) ibarətdir. Mərkəzlərində alçaq yaylalar (hündürlüyü 500–700 m) yerləşir. İqlimi - okean tipli, sərin, bərabər-rütubətlidir. Orta illik temperatur 10 °C-dən çox olmur, il ərzində 600–700 mm yağıntı düşür. Arxipelaqın çox hissəsi çəmənliklərdən və torflu bataqlıqlarla örtülüdür. Arxipelaqın çox hissəsi çəmənliklərdən və torflu bataqlıqlarla örtülüdür. Adalarda çoxlu dəniz quşlarının və Malkin adalarının şelfində neft yataqları aşkar edilmişdir. Inzibati cehetden Folklend adalari 6 iri Ada bolgusu idareciliyine bolunur.1)Folklend,2)Grand Malkin,3)Soledad,4)Cenubi Sendvic,5)Waq Ada qayaliqlar qrupu,6)Cenubi Georgiya.
Fransa Polineziyası
Siyasət
Fransız Polineziyası tam olaraq müstəqil siyasətə malik olan dövlət deyil. Belə ki, daxili siyasətdə müstəqil olsalarda, xarici siyasətdə Fransa dan asılıdır. Dövləti qubernator idarə edir və həmin qubernator Fransa parlamenti tərəfindən təyin edilir.
Folklend adaları
İdarəçiliyi
Hazırda Folklend adaları Böyük Britaniya Krallığının rəsmi nümayəndəsi - ingilis qubernatoru tərəfindən idarə olunur.
Fransa Polineziyası
İqtisadiyyat
İqtisadi olaraq da əsasən Fransaya bağlıdır. Milli iqtisadiyyat Fransa parlamenti və qismən yerli icra orqanları tərəfindən həyata keçirilir. Milli valyutası CFP Franqıdır.
Folklend adaları
Silahlı qüvvələr
Burada Böyük Britaniyanın hərbi-hava və hərbi-dəniz bazaları yerləşdirilib.
İqtisadiyyat
Arxipelağın əhalisi əsasən ingilislərdən və şotlandardan ibarətdir. Kənd təsərrüfatı bitkilərindən yulaf və tərəvəz becərilir.
Bu yaxınlaradək adaların təsərrüfatının əsasını ətlik-yunluq qoyunçuluq təşkil edirdi. Otlaqların sahibkarı ingilis şirkəti “Folkend aylendz kompani”yə (bütün torpaqların 1/2-dən çoxu) məxsusdur. Həmçinin nəqliyyat daşımaları da onun əlindədir. XX əsrin 80-ci illərinin ortalarından əsas gəlir mənbəyi balıqçılıq təsərrüfatı oldu, nəticədə milli gəlir üç dəfə artdı. Bir neçə kiçik yeyinti müəssisələri vardır, yun növləşdirmə fabriki fəaliyyət göstərir.
Fransa Polineziyası
Şəkillər
thumb|230px|Murea|left thumb|231x231px|[[Bora-Bora|Bora Bora|left]]
Braziliya Antarktikası
Braziliya Antarktikası (Antártida Brasileira) — Antarktikanın 60° paraleldən başlayaraq cənub qütbünə uzanan, 28° və 53° q.u arasında yerləşən bölgə.
1958-ci ilin aprelində Braziliyanın Xarici İşlər Nazirliyi Antarktidada 34°40′ - 53°20′ q.u arasında yerləşən əraziyə iddia sürməsini açıq şəkildə planlaşdırır. Ancaq bu yalnız plan olaraq qalır.
Braziliya 16 may 1975-ci ildə Antarktida haqqında konvensiyanı imzalamaqla öz iddialarına zmin yaradır Ancaq 1986-ci ildə Braziliya Antarktikası Braziliya maraq zonası olaraq adlandırılır. Fərqli cəhət odur ki, Braziliya rəsmi olaraq ərazi iddiası irəli sürməmişdir. Braziliya Antarktidası ərazi olaraq Argentina Antarktikası və Böyük Britaniyanın Antarktika əraziləri ilə kəsişir.
Braziiiya hər il Antarktidadakı mövcudluğunu güçləndirir. 1984-cü ildən burada "Komandante Ferras" qütb stansiyası fəaliyyətə başlamışdır. 2008-ci ildə bölgəni Braziliya prezidenti Luis İnasui Lula da Silva ziyarət etmişdir. 2005-ci ilin fevralında Kraliça Mod Torpağını Norveç kraliçası Sonya ziyarət etməsinə baxmayaraq, kraliça rəsmi dövlət başçısı sayılmadığından Silvanın Antarktidada olmuş ilk dövlət başçısıdır. Prezidentin ziyarətindən bir ay öncə stansiyanı 13 braziliyalı deputatda ziyarət etmişdir. 2012-ci ildə stansiyada yanğın olmuşdur.
Məmmədqulu Şuşinski
Məmmədqulu (Məhəmmədqulu) Şuşinski və ya Dabbax Məmmədqulu (Məhəmmədqulu) — XIX–XX əsr Azərbaycan müğənni-xanəndəsi, Qarabağ muğam məktəbinin nümayəndəsi.
Həyat və yaradıcılığı
Məmmədqulu 1874-cü ildə Şuşa şəhərində yerləşən "Ayaqyalın qurdlar" (Kiçik qurdlar) məhəlləsində dabbaq ailəsində doğulmuşdur. O, ailəsi kimi dabbaqlıqla məşğul olduğu üçün "Dabbax Məmmədqulu" ləqəbi ilə çağırılmışdır. İlk təhsilini Şuşada Kor Xəlifənin hücrəsində alan Məmmədqulu tarzən Şüşülü Qrikorun dəstəsinə qoşulmuşdur. Atası tərəfindən Mir Möhsün Nəvvabın məktəbinə göndərilən Məmmədqulu burada üç il muğam dərsləri keçmiş, 19 yaşında olarkən Qarabağın musiqi məclislərində xanəndəlik etməyə başlamışdır. 20 yaşında olarkən o, tarzən Qrikor, qarmonçu İsi bəylə məclislərdə iştirak etmiş, "Qarabağ şikəstəsi"ni özünəməxsus şəkildə oxumuşdur.
Məmmədqulunun xanəndəliyik sənətinin formalaşmasında XIX əsr müğənnisi Şahsənəm oğlu Dəli İsmayılın və tarzən Şüşülü Qrikorun köməyi olmuşdur. Dəli İsmayıl onun zil səsini, zəngulələrini nəzərə almış, ona ilk öncə major ruhlu muğamları, ələlxüsus "Hasar", "Müxalif", "Kürdü-Şahnaz", "Heyratı" kimi uzun nəfəs, davamlı zəngulə tələb edən muğamları öyrətmişdi. Malıbəyli Həmid də Məmmədqulunun ifaçılıq istiqamətinin müəyyənləşməsində rol oynamışdır. Onların dostluq əlaqələri nəticəsində Məmmədqulu Gəncə, Şirvan və Tiflis məclislərində tanınmağa başlamışdır.
Tiflis məclislərinin birində Məmmədqulu ilə yaxından tanış olan Bülbülcan bir neçə il ərzində Tiflisdə dəvət olunduğu məclislərə onu özü ilə aparmışdır. Məmmədqulu 1905-ci ildən sonra Şuşaya qayıtmış və yenidən Şuşa məclislərində iştirak etməyə davam etmişdir. O, tarzən Tatevos Arutyunovla ifa etmiş, bir neçə dəfə İran məclislərinə dəvət olunmuşdur.
Savə minarəsi
Savə Minarəsi – Azərbaycanın cənub–şərq şəhərlərindən olan Savənin Meydan məscidinin gözəl bədii tərtibatlı minarəsi Böyük Səlcuq İmperiyasının hökmdarı Sultan Toğrul bəyin zamanında hicri 453 – cü ildə (1061) inşa edilmişdir. Üst bölümü uçduğundan onun şərəfəsinin və şərəfə üstü qülləsinin necəliyi qaranlıqdır. Ancaq bu ayrıca dayanan minarənin uyğun memarlıq ayrıntılarının Şəmkir və başqa Səlcuq mil minarələri ilə bir biçimli olduğu şübhəsizdir.
Folklend adaları
İqtisadiyyat
Adaların xarici ticarəti tam mənada Böyük Britaniya ilə həyata keçirilir. İxrac məhsulları: yun, dəri, ət, balina və suiti piyi; idxalı: məişət malları, maşın, avadanlıq, nəqliyyat vasitələri, yanacaq, sürtkü yağları və s-dir.
Məmmədqulu Şuşinski
Həyat və yaradıcılığı
1913-cü ildə Şəkili Ələsgər, Keçəçioğlu Məhəmməd, İslam Abdullayev və Seyid Şuşinski ilə birgə "Ekstrafon" aksioner şirkəti tərəfindən Kiyev şəhərinə dəvət olunan Məmmədqulu tarzən Arsen Yaramışev və kamançaçalan Moses Quliyansın müşayiəti ilə "Bayatı-Kürd", "Zabul-Segah", "Kürdü-Şahnaz", "Qatar", "Hasar", "Müxalif", "Qarabağ şikəstəsi", "Heyratı" muğamlarını, "Axşam oldu" təsnifini qrammafon vallarına yazdırmışdır.
Xanəndə Məmmədqulu Şuşinski 1929-cu ilin mart ayında Şuşada 55 yaşında vəfat etmişdir.
Savə minarəsi
Başdan-başa birrəngli bişmiş kərpicdən ucaldılan və səthi həmin kərpicdən yığılmış kitabə və naxışlarla örtülən Savə minarəsinin bədii təsir gücü zəngin işıq – kölgə effektindədir. Mütəxəssislər gövdəsinin bəzədilməsi tərzinə görə Savə minarəsini Azərbaycan və Orta Asiyanın türk minarələri arasında bağlayıcı halqa hesab edirlər.
Manon Lesko
«Manon Lesko» — fransız yazıçı Antuan Fransua Prevonun, ilk dəfə 1731-ci ildə nəşr etdiyi, məşhur romanı.
Homalium gracilipes
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yu Nesbö
Yu Nesbö (Jo Nesbø; d. 29 mart 1960, Oslo) – norveçli yazıçı, musiqiçi, keçmiş iqtisadçı və müxbir. Əsərləri 40-dan çox dilə tərcümə edilmiş, 30 milyon nüsxə satılmışdır.
Yu Nesbö ən çox inspektor Harri Hole haqqında olan cinayət romanı seriyasına və Di Derre rok qrupunun mahnı yazarı kimi tanınır. 2007-ci ildə Doktor Proktor haqqında uşaq kitabları  yazmışdır. 2011-ci ildə "Kəllə ovçuları" romanı, 2017-ci ildə isə "Qar adamı" romanı əsasında eyniadlı film çəkilmişdir.
Həyatı
Yu Nesbö 29 mart 1960-cı ildə Oslo şəhərində anadan olmuş, lakin Molde şəhərində böyümüşdür. Anası kitabxanada işlədiyindən gələcək yazıçının ədəbiyyata olan həvəsi erkən yaşlarından başlamışdır. Gənc yaşlarında futbolla maraqlanan Nesbö, sonralar dizindən travma alana kimi "Molde" futbol klubunda çıxış etmişdir. Futbola olan marağından dolayı məktəbdə qiymətlərinin yaxşı olmaması ona universitetə qəbul olmağa imkan vermir. Məktəbi bitirdikdən sonra 3 il əsgərlikdə olduğu müddətdə aktiv şəkildə biliklərini təkmilləşdirməklə məşğul olur. Əsgərliyi bitirdikdən sonra Norveç İqtisadiyyat Məktəbinə qəbul olan Nesbö iqtisadçı kimi məzun olur. Yazıçılıq karyerasına başlamazdan öncə frilans jurnalist və stokbroker kimi işləmişdir. Nesbö həvəskar alpinisdir, və 7c kateqoriyalı Alp cığırı ilə qalxıb. Bundan əlavə, Nesbö Norveçin Di Derre rok qrupunun əsas vokalisti və mahnı yazarıdır. 2008-ci ildə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə yaşayan uşaqlara yazı yazıb oxumağı oyrətməyə kömək etmək məqsədi ilə "Harri Hoıe" fondunu təsis edib. Hazırda Osloda keçmiş həyat yoldaşına və qızına yaxın yaşayır.
Yaradıcılığı
Yu Nesbö Salomonsson Agency agentliyini təmsil edir.
Nesbö 1997-ci ildə ilk romanı olan Yarasa kitabını çap elətdirir və Harri Hole haqqında yazılan romanlar seriyasının başlanğıcını qoyur. Bu əsəri yazmağa onu uzun müddət Avstraliyada yaşadığı müddət ərzində təsirləndiyi hadisələr ilhamlandırır. Bu əsər çap olunduqdan sonra sensasiya yaradır və tənqidçilər tərəfindən "ani bestseller" adlandırılır. Bu əsərə görə yazıçı "Şüşə açar" mükafatına layiq görülür.
2007-ci ildə uşaqlar üçün ilk kitabı olan "Doktor Proktor və onun sehirli tozu" əsərini yazan yazıçı Doktor Proktor haqqında yazılan romanlar seriyasının başlanğıcını qoyur.
Yazıçının yaradıcılığının əsas xüsusiyyəti əsərin baş qəhrəmanının tədqiq edəcəyi hadisələrlə şəxsi taleyinin dərindən bağlanmış olmasıdır.
Harri Hole haqqında romanlar seriyası
Bu seriya əvvəllər kriminal polis əməkdaşı olan, sonradan isə Milli Cinayətkarlığa Qarşı Mübarizə Xidmətinə (KRİPOS) keçən Harri Holenin fəaliyyətindən bəhs edir.
Yazar özü açıqlayır ki, Harri adını uşaqlıqda futbol oynayanda tanıdığı bir futbolçunun adından, Holeni isə uşaq vaxtı nənəsinin onu qorxutduğu polisin adından götürüb.
Harri Hole alkoqolozmdən əziyyət çəkir (alkoqolla mübarizə seriyaya daxil olan butun kitabları əhatə edir), Norveçin paytaxtında baş verən cinayətlərin üstünün açılmasında işləyir, ara-sıra xarici ölkələrdə baş verən cinayətlərin üstünü açmaq üçün o öıkələrə səyahət edir. Spirtli içki aludəçisi olmağına və çətin xarakterinə baxmayaraq, Hole seriyalı qatilləri, bank oğrularını və Osloda olan Rusiya mafiyasının üzvlərini tutur və cinayətlərin üstünü açır. Harri Hole nəzərəçarpacaq vaxtını alkoqolizmdən irəli gələn gecə kabusları ilə mübarizəyə sərf edir. Hole vəfat etmiş dostlarından ötrü kədərlənir və onların obrazları ona keçmişi xatırladır. Bu seriyaya daxil olan kitabların çoxunda təhlükədə olan qadın haqda bəhs olunur.
Doktor Proktor haqqında romanlar seriyası
Doktor Proktor haqqında romanlar seriyasına daxil olan kitablarda sərsəm professor və parlayacaq vaxtlarını gözləyən dostları balaca qız Lise və balaca oğlan Bulle haqqında bəhs olunur. Hərdən üfüqdə şər qüvvələri təmsil edən Truls və Tryum Trane əkizləri də görsənir. Əsərlər Roald Dalın əsərlərinin ruhunda yazılıb.
Yu Nesbönün özünün dediyinə görə bu seriyaya daxil olan kitabları yazmağı ondan qızı xahiş edib. Hətta xahiş edib ki, əsər bir professor, özü yaşda bir qız və lap balaca bir oğlan haqqında olsun. Yazıçı bildirir ki, uydurduğu nağıllar qızının o qədər xoşuna gəlir ki, hətta bağçadakı dostlarını da atasının hekayələrinə qulaq asmaq üçün evə dəvət edirdi. İlk başda sadəcə hekayə quran yazıçı yaratdığı personajla o qədər maraqlanır ki, sonralar Doktor Proktor haqqında romanlar seriyası yazır. Bu seriyaya daxil olan " Doktor Proktor və onun sehirli tozu" adlı əsəri 2014-cü ildə Norveç kinokompaniyası tərəfindən ekranlaşdırılmışdır.
Robert Parker evi
200px|thumb|right|Robert Parker evi Robert Parker evi — Amerika Birləşmiş Ştatlarının İllinoys ştatında, Çikaqo ətrafındakı bir evdir. Ev 1892-ci ildə Amerikalı memar Frank Lloyd Rayt tərəfindən tərtib edilmişdir və Raytın erkən işlərinin bir nümunəsidir. Daşınmaz əmlak agenti Tomas H. Geyl onu inşa etdi və həmin il Robert P. Parkerə satdı. Evi Rayt tərəfindən müstəqil olaraq tərtib edilmişdir. Parker evi ABŞ-nin federal olaraq qeydə alınan tarixi rayonuna töhfə verən bir əmlak olaraq siyahıya alınmışdır.
Tarixi
Robert P. Parkerin evi, Amerika memarı Frank Lloyd Rayt tərəfindən "Butleq evləri" kimi tanınan Çikaqo prospektindəki Oak Parkdakı üç evdən biridir. Memar Luis Sullivan Rayta öz evinin və studiyasının tikintisi zamanı borc pul vermişdir. Parker evi xüsusilə Tomas H. Geyl evinə bənzəyir. Evlər 1892-ci ildə Raytın qonşusu Valter Qeyl üçün spekulyativ bir şəkildə qurulmuşdur. Sullivan digər layihələr haqqında biləndə 1892-ci ilin sonu və 1893-cü ilin əvvəllərində Raytı işdən azad etmişdir. Evlər 1892-ci ildə Parker evini vəkil Robert Parkerə satan daşınmaz əmlak agenti Tomas Geyl tərəfindən inşa edilmişdir. Üç ev demək olarki eyni planda inşa edilmişdir. Bunlara yuxarıda göstərilən Valter Qeyl evi və Tomas H. Geyl evi, Oak Parkda yerləşən Frensis Volley evi və Robert G. Emmond evi daxildir.
Memarlığı
Parker evi, Tomas Geyl evi və müəyyən dərəcədə Valter Qeyl evi üçün tərtib edilən dizayn LaQrencdəki daha bahalı ev olan "Emmond evi"nin növlərindəndir. Evlərin hamısında çoxbucaqlı pəncərələrdən ibarət dam örtüyü var. Parker evi Raytın ilk müəllimi Jozef Silsbinin üslubunu əks etdirir. Ümumiyyətlə memarlıq "Kraliça Anne üslubu"nda səslənsə də, Parker evi hazırda qurulan adi kraliça Anne evlərindən daha geniş dairəvi formalara malikdir. Evin turnik çarxların yarısından çoxu pəncərələrdən ibarət divarlara malikdir. Şöminə iki otağı, salonu və yemək otağını istiləşdirməyə imkan verən evin mərkəzində quraşdırılmışdır. Parker evinin yan yüksəklikləri simmetrikdir, lakin bitişik binalar dizaynın aydın görünməsi üçün çox yaxın məsafədən qurulmuşdur.
Əhəmiyyəti
Kiçik ölçüdə olsa da və ucuz detallarla bəzədilsə də, Frank Lloyd Raytın memar kimi inkişaf etməsi haqqında fikirlərin formalaşmasında Parker evi və Qeyl evi əhəmiyyətlidir. Robert Parker evi Frank Lloyd Raytın "Preriy Memarlıq Tarixi Rayonuna" töhfə verən bir əmlak olaraq siyahıya alınmışdır. Tarixi rayon 4 dekabr 1973-cü ildə ABŞ Tarixi Yerlər Milli Reyestrinə əlavə edilmişdir.
Adrien van Romen
Adrien van Romen (1561 – 1615) — Holland riyaziyyatçısıdır; həndəsə və triqonometriya sahələrində işləmişdir.
67 (ədəd)
Altmış yeddi — say sistemində ədədlərdən biridir. Altmış altıdən sonra,  altmış səkkizdən əvvəl gəlir.
Söz əsrlərlə yaşayır (film, 1979)
Film haqqında
Film Nizami Gəncəvi Adına Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Çanta
left|250px|Standart çanta
Çanta — böyük olmayan əşyaların daşınması üçün nəzərdə tutulmuş, dəri və ya parçadan hazırlanan aksessuar.
Bəzi heyvanların balalarını daşıması üçün qarın hissələrindəki dəri yuvalar da çanta adlanır.
Daşıyacaqları əşyalardan asılı olaraq çantalar müxtəlif görünüşlərdə və növlərdə olurlar.
Çantanın forması, materialı və digər xüsusiyyətləri onun təyinatından və istifadə sahəsindən asılıdır. Buna görə də çantanın bəzi növləri daima dəyişir: bəzilər qədim tarixə qovuşur, digərlər muzey eksponatlarının arasında yer alır, bəzi növləri ümumiyyətlə sadəcə unudulur və hətta adları da dildən itir.
Çanta mənasına yaxın olunan sözlər bunardır: torba, kisə, xurcun, heybə, ter, səbət, cib, zənbil.
Eyni zamanda texnologiyaların inkişafı ilə və yeni fəaliyyət sahələrin yaranması yeni-yeni çanta növlərinin ortaya çıxmasına səbəb olur. Bununla da dilimizə adətan başqa dillərdən xarici köklü adlar daxil olur: sumka, portfel, diplomat, keys, portmanat, çamadan, klaç və s.
İndiki dövrdə çantalar hər bir yaş insanların müxtəlif vəziyyətlərdə lazım gəlir: məktəblilərə — məktəbli çantası, iş adamına — keys, səyyaha — çamadan, idmançıya — idman çantası, qadına — qadın çantası.
Əli (Qəznəvi hökmdarı)
Əli Qəznəvi — 1050-ci ildə hakimiyyətdə olmuş Qəznəvi sultanı. Məsud Qəznəvinin oğludur. 29 avqust 1049da taxta çıxmışdır. Əbdürrəşid Qəznəvi ni həbs etmək üçün vəziri başçılığında bir ordunu Sistana göndərsə də vəzir tərəf dəyişdirib Əlini məğlub edərək yerinə Əbrüşşəridi gətirdi.
68 (ədəd)
Altmış səkkiz — say sistemində ədədlərdən biridir. Altmış yeddidən sonra,  altmış doqquzdan əvvəl gəlir.
Əl üstə kimin əli (oyun)
Oyunçuların sayı
5-8 nəfər.
Oyun qaydası
Uşaqlardan biri qarşıya çıxır və başını (bədənini) aşağı əyir. Digər uşaqlardan biri əllərini qarşıda əyilmiş uşağın kürəklərinə qoyur. Başqa uşaqlar isə bir səslə ondan soruşur: - əl üstə kimin əli? Əgər əyilən uşaq əlin kimin əli olduğunu düzgün tapmazsa o biri uşaqlar əllərini həmin uşağın kürəyinə vurur və hündürdən ahəngdar bir səslə deyirlər: «Götürün vurun yalandır». Sonra isə digər uşaqlardan biri əllərini əyilən uşağın kürəyinə qoyur. Oyun əlin kimin əli olduğu tapılan müddətə qədər davam edir. Elə ki, əlin kimin əli olduğu tapıldı, əli tapılan uşaq əyiləni əvəz edir.
İstinad
“Mütəhərrik və əyləncəli oyunlar”, Baloğlan Quliyev, (Bakı – «ADPU» nəşriyyatı-2011)
Cəhrə
thumb|[[Culfa (İran)|Culfada cəhrə]] Cəhrə — yun, pambıq və ipək liflərdən ip əyirmək üçün alətdir. Güman edilir ki, fars dilindən alınma sözdür və mənşəyi cəhrənin çıxartdığı cırıltı səsi ilə bağlıdır.
Azərbaycan xalçaçılığında bu alət əvəzedilməzdir. Yun, pambıq və ipək liflərdən eşilməklə (burulmaqla) ip əyrilir. Cəhrə bir neçə hissədən ibarətdir. Top (pərli və ya bütöv ola bilər), ön və arxa qollar, iy, döşək (ön, alt və arxa döşəklər), tağalaq və kiriş (top və iyi birləşdirən ip). Kiriş əsasən qoyun dərisindən hazırlanır.
Qamış bülbülü
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xüsusiyyətləri
Təxminən 13-14 sm-dirlər. Yetkin fərdin arxa tərəfi açıq qəhvəyi, alt tərəfi ağımsov bozdur. Qısa qanadları və geniş quyruğu vardır. Sylviidae fəsiləsinə aid olduğundan onların xüsusiyyətlərini daşıyırlar: erkək və dişi fərd oxşardırlar.
Yaşayış tərzi
Bu kiçik oxuyan sərçələr əsasən Avropada yaşayırlar, amma şərqdəki populyasiyaları qısa məsafəli köçlər edirlər, çoxalma sahələri içində qışı keçirdirlər.
Sıx bitki yaşamının olduğu suya yaxın yerlərdə yaşayırlar. Yuva bir kolluqda və suya yaxın olaraq düzəldilir. Bir dəfəyə 3-6 yumurta qoyurlar.
Həşəratyeyəndir. Görülməsi çətin bir növdür. İngilis dilində "Cetti's Warbler" olaraq tanınırlar və adlarını İtalyan zooloq Francesco Cettidən alıblar.
Yayıldığı ərazilər
Cənubi Avropa, şərqdə cənubi mülayim Asiya, uzaqta Əfqanıstanda, şimal-qərbi Afrikada çoxalırlar.
Konstantin sülaləsi
Konstantin sülaləsi — Roma imperatoru I Konstansi Xlordan başlamış (305) Mürtəd Yuliana qədərki (363) hökmdarlar ailəsinin qeyri-rəsmi adı. Sülalənin adı I Konstantinin 324-cü ildə təkbaşına mütləq hökmranlığı dövründən məşhurlaşmışdır. Sülalə həm də Yeni (İkinci) Flavilər də adlandırılırdı. Belə ki, sülalənin hər bir üzvü öz adına I əsr Flavilərinə müvafiq Flavilər soy kökünü də əlavə edirmişlər.
Homalium henriquesii
(Homalium henriquesii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fransua de Laroşfuko
Fransua de Laroşfuko, VI Fransua, Roşfuko hertsoqu (, 15 sentyabr 1613 – 17 mart 1680) — Fransa yazıçısı və əxlaq vaizi. Özünün "Əxlaq qaydaları" (Maximes) əsəri ilə tanınır. Qədim zadəgan ailəsində doğulub. Gəncliyində orduda xidmət edib. Sent-Antuan döyüşündə yaralanıb.
Yaradıcılığı
Bundan sonra Laroşfuko özünün "Düşüncələr" və "Xatirələr" adlı əsərlərini yazmağla məşğul olub. Dövrünün Buaro, Rasin, Molyer kimi görkəmli adamların yaxın dostu olub. "Düşüncələr" əsərində insanın hərəkət və münasibətlərinin eqoizmdən doğduğunu, insanın öz ehtiraslarının əsiri olduğunu, onun hərəkətlərinin ağıl və düşüncə ilə deyil, şəxsi mənafe hissləri ilə idarə olunduğunu qeyd edir. Laroşfukoya görə sosial qanunlarla insan təlabatının qanunları uyğun gəlmir. Nəticədə, insanlar arasında bu qədər ikiüzlülük hökm sürür və ümumiyyətlə bütün xeyirxah əməllər insanların bəd niyyətlərinin maskalanmır ifadəsidir. Laroşfuko əsərləri üzərində dönə-dönə işləyib. O aforizmləri ilə insanın öz-özünü tanımasına kömək etmək istəyir. Ona görə başqasının bizim haqqımızda dediklərinə dönə-dönə qulaq asmaq lazımdı.
Çünki, dünyada bunu heç kim istəmir və xoşlamır. Bununla da eyblər çoxalır və dərinləşir. Saxtakarlıq həqiqət donunda hər yanda hökm sürür. Buna görə hamı maska taxıb yaşayır. Xeyirxah sözlər kimin dilində çoxsa, birinci saxtakar odur. Laroşfuko yazır ki, insanların sözdə özlərini ədalətli göstərməsi əslində onların ədalətsiz əməllərini ört-basdır etmək üçündür. O, yazır ki, öz xeyirxah əməlini yaymaq cəzasız şər əməllər törətmək vasitəsidir. Laroşfukoya görə insanların ən böyük bəlası onların özlərini sevməsi, özlərinə aşiq olmalarıdır. Bu cəhətdən istisna təşkil edən adam tapmaq çətindir. Laroşfuko Avropa fəlsəfəsində moralist pessimizmin acdadlarından biridir.
Mirnı (Antarktika stansiyası)
thumb|Mirnı sransiyası marka üzərində Mirnı stansiyası — SSRİ, Rusiyaya məxsus olan qütb stansiyası. Stansiya Deyvis dənizi sahilində yerləşir. Stansiyanın adı Antarktidanın kəşfində iştirak etmiş «Mirnı» gəmisinin şərəfinə adlandırılmışdır.
Tarix
5 yanvar 1956-ci ildə "Ob" gəmisi Birinci Sovet Antarktik ekspedisiyası cərcivəsində Antarktida sahilində dayanırlar. 15 yanvar tarixində isə stansiyanın tikinti yeri seçilir. Burada 21 bina və hava limanı inşa edilir. Stansiya 13 fevral 1956-cı ildə açılır. Bu Sovetlər birliyinin Antarktidada yerləşən ilk qütb stansiyası olur.
Xüsusiyyətləri
İlk əvvəllər Sovetlərə məxsus olan bütün Antarktik stansiyaların idarə olunması buradan idarə edilirdi. Üstəlik mərkəzi baza rolunu oynayırdı. Hazırda isə bu yükü "Novolazarevskaya" stansiyası yerinə yetirir. Stansiyanın rəhbəri Vladislav Qerboviç olmuşdur.
Stansiya il boyu fəaliyyət göstərir. Yayda stansiyada 160—200 nəfər, qışda isə 40—50 nəfəri qəbul etməyə imkan verir. Ən yaxın məntəqə 678 km aralıda yerləşən Deyvis (Avstraliya) stansiyasıdır.
Stansiya yaxınlığında Hauell adaları yerləşir. 1956-cı il İkinci Sovet Antarktika ekspedisiyası zamanı burada yerləşən bir çox adalara ad verilmişdir: Zıkov adası və Buromski adası.
Hətta Mirnıdan Vostok stasiyası yürüş təşkil edilmişdir. Hazırda isə Vistok stansiyasında təminat Proqres stansiyası ilə həyata keçirilir.
İqlim şərtləri
Stansiyada orta illik temperatur -11 °C təşkil edir. İlin 220 günü güçü 15 m/s olan küləklər əsir. 220px|thumb|Mirnı stansiyasındakı 1956-2014-cü illər üzrə temperatur sxemi.|left
Xatirə
Bu elmi-araşdırma stansiyasının şərəfinə Lineska rayonu ərazisində Mirnı qəsəbəsi salınmışdır.
I Sultan Mahmud xan
I Sultan Mahmud xan — Moğolustan hakimi, Yunus xanın oğlu.
Həyatı
Sultan Mahmud xan Yunus xan oğlu 1464-cü ildə anadan olmuşdu.1485-1487-ci ilərdə Daşkəndin hakimi olmuşdu. 1487-ci ildə atasının vəfatından sonra ümumi xan elan edilmişdi. Amma faktiki olaraq qərbi Moğolustana başçılıq edirdi.
I Sultan Mahmud xan şəxsiyyətcə sakit, həlim, dava-dalaşdan uzaq adam idi. Şeirə, musiqiyə önəm verirdi. Onun hakimiyyəti dönəmində Duqlat tayfası ara vuruşmaları ilə hakimiyyəti sarsıdırdı. Bir yandan da qardaşı oğlanları, Sultan Xəlil oğlanla Sultan Səid oğlan hakimiyyət uğrunda mübarizə aparırdılar.
I Sultan Mahmud xan 1502-1503-cü illərdə qardaşı Sultan Əhməd oğlanla bərabər Məhəmməd Şeybani xana qarşı döyüşə atılmışdı. Son döyüşdə Çuçi nəslindən olan Özbək xanına əsir düşdü, lakin tezliklə azad edildi.
I Sultan Mahmud xan 1504-cü ilin yazında hakimiyyəti faktiki olaraq qardaşı oğlu Mənsur xana verib, Yeddikəndə (Cetikentə) çəkildi.4 il orda yaşayaraq daxili çəkişmələrdən uzaq qaldı. 1508-ci ildə oğulları ilə Mavəraünnəhrə gedərək Məhəmməd Şeybani xandan yardım istədi. Məhəmməd Şeybani xan onu Xocənddə, Sırdəryanın kənarında övladları ilə bərabər öldürdü.
Dünyamin Yunusov
Dünyamin Yunusov (tam adı: Dünyamin Yunusov Nurqələm oğlu) — filologiya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Dünyamin Nurqələm oğlu Yunusov 1951-ci il yanvarın 10-da Şəki rayonunun Böyük Dəhnə kəndində anadan olmuşdur. Evlidir, iki övladı və üç nəvəsi vardır. 28 Mart, 2017-ci il tarixdə vəfat etmişdir.
Təhsili
1957-1967-ci illərdə həmin kənddə orta məktəbi əla qiymətlərlə başa vurmuş və 1968-1973-cü illərdə Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutunda təhsil almışdır.
Karyerası
Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutunu 1973-cü ildə fərqlənmə diplomu ilə bitirərək Elmi Şuranın qərarı ilə İngilis dilinin qrammatikası kafedrasında müəllim saxlanılmışdır.
1973-cü ilin noyabrından 1974-cü ilin noyabr ayınadək ordu sıralarında xidmət etmiş və 1975-ci ilin yanvar ayından İngilis dililnin qrammatikası kafedrasında müəllimlik fəalliyyətini davam etdirməyə başlamışdır. 1985-ci ildə Tbilisi şəhərində "Müasir ingilis dilində "that" bağlayıcılı və onsuz tamamlıq budaq cümləli tabeli mürəkkəb cümlələrin intonasiya variativliyi" adlı namizədlik dissertasiyası işini müvəffəqiyyətlə müdafiə etmiş və qısa müddətdə filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi adını almışdır. D.N.Yunusov 1988-ci ildə dosent vəzifəsinə seçilmişdir. 2007-ci ildə "Müxtəlifsistemli dillərdə mürəkkəb sintaktik vahidlərin variativliyi" adlı doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş və elə həmin ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında AAK-nın qərarı ilə ona filologiya elmləri doktoru alimlik dərəcəsi verilmişdir. 2008-ci ilin aprel ayından işlədiyi İngilis dilinin qrammatikası kafedrasının professorudur.
ABŞ-da, Böyük Britaniyada, Almaniyada, İtaliyada, Fransada, Belçikada, Qazaxıstanda, Ukraynada, Gürcüstanda və s. ölkələrdə sumpozium, konfrans və konqreslərdə iştirak etmiş və təcrübə mübadiləsi keçmişdir. O, on yeddi kitabın və üç yüzə yaxın elmi məqalənin müəllifidir. Kitabları eyni zamanda Türkiyə Respublikasında və İran İslam Respublikasında da nəşr olunmuş və hal-hazırda həmin ölkələrin bəzi ali məktəblərində tədris olunur. Onun məqalələri ABŞ-da, Rusiya Federasiyasında, Ukraynada, Qazaxıstanda, Belarusda, Gürcüstanda və s. ölkələrdə çapdan çıxmışdır. Dünyamin Yunusov Azərbaycan Dillər Universitetində Elmi işlər üzrə prorektor kimi məsul bir vəzifənin də öhdəsindən layiqincə gəlir. Müxtəlif vaxtlarda o, ADU-da dekan müavini, kafedra müdiri, TEC-in sədri, "Təhsil və elm" komissiyası sədrinin müavini və s. vəzifələrdə çalışmışdır.
Dünyamin Nurqələm oğlu Yunusov 2011-ci ildən Azərbaycan Respublikasının "Qabaqcıl Təhsil İşçisidir" və elə həmin ildən Gürcüstan Respublikası Təhsil Elmləri Akademiyasının akademikidir.
2015-ci ilin Noyabr ayının 25-dən Azərbaycan Dillər Universitetinin rektor vəzifəsini icra edir.
Dünyamin Yunusov ilk dəfə Azərbaycanda "İngilis və Azərbaycan dillərinin müqayisəli tipologiyası / Comparative typology of the English and Azerbaijani languages" adlı dərslik nəşr etdirmiş və bu dərslikdən Respublikamızın demək olar ki, bütün universitetlərinin filologiya fakültələrinin tələbələri istifadə edirlər.
'İstinadlar'
Söz gəncliyindir (film, 1987)
Məzmun
Film Azərbaycan komsomolunun növbəti XXXII qurultayından, gənclərin həyat və işlərindən danışır.
Brenda Villa
Brenda Villa — Birləşmiş Ştatları təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Brenda Villa, ABŞ yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə Avstraliya yığmasına 4:5 hesabı ilə məğlub olan ABŞ yığması, Sidney Olimpiadasının gümüş medalına sahib oldu.
69 (ədəd)
Altmış doqquz — say sistemində ədədlərdən biridir. Altmış səkkizdən sonra,  yetmişdən əvvəl gəlir.
Brenda Villa
Karyerası
Daha sonra Brenda Villa, ABŞ yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Avstraliya yığmasını 6:5 hesabı ilə məğlub edən ABŞ yığması, Afina Olimpiadasının bürünc medalına sahib oldu.
Brenda Villa, ABŞ yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə Niderland yığmasına 10:11 hesabı ilə məğlub olan ABŞ yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu.
Daha sonra Brenda Villa, ABŞ yığmasının heyətində 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə İspaniya yığmasını 8:5 hesabı ilə məğlub edən ABŞ yığması, London Olimpiadasının qızıl medalına sahib oldu.
AEK BK
AEK (yunan dilində:Αθλητική Ένωσις Κωνσταντινουπόλεως), Athlitiki Enosis Konstantinoupoleos - Yunanıstanın Afina şəhərini təmsil edən kişilərdən ibarət basketbol komandası.
Əbdürrəşid (Qəznəvi hökmdarı)
Əbdürrəşid Qəznəvi — Qəznəvi sultanı, ailənin ən qoca üzvü idi.
Hakimiyyətə gələndə Səlcuqlarla müharibələrə davam etdi. Səlcuqlara qarşı bir sıra döyüşləri qazanan Toğrul Buzan adlı sərkərdəsi ona qarşı üsyan etdi, onu və 11 uşağını öldürərək özünü sultan elan etdi. Qəznəvilər isə tezliklə yenidən birləşərək hakimiyyətə Fərruxzad Qəznəvini gətirdilər.
Günvurma
Günvurma — əsasən və daha çox 5 yaşdan aşağı, 65 yaşdan yuxarı insanlarda, xərçəng, şəkər xəstələri, təzyiq və böyrəkləri ilə bağlı problemi olan insanlarda, düzgün qidalanmayan və yanlış pəhriz saxlayanlarda, psixoloji problemi olanlarda və hamilə qadınlarda təsadüf edilir.
Dərəcələri
Günvurma ağırlıq dərəcəsinə görə 3 yerə ayrılır:
Orta dərəcə
Kəskin baş ağrıları, qaytarma-qusma, qulağın batması, son dərəcə halsızlıq, bədəndə temperaturun artması, huşitirmə halları ilə müşahidə olunur.
Ağır dərəcə
Günvurmanın ağır forması hətta, ölümlə nəticələnə bilər. Kəskin halsızlıq, temperaturun 40 dərəcədən yuxarı qalxması, nəcis və sidiyin qeyri-iradi şəkildə xaric olması, qarabasmaların gözə görünməsi, koma ilə müşahidə olunur.
Culi Ertel
Culi Ertel (d. 27 noyabr 1982) — Birləşmiş Ştatları təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Culi Ertel, ABŞ yığmasının heyətində 2000-ci ildə Avstraliyanın Sidney şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə Avstraliya yığmasına 4:5 hesabı ilə məğlub olan ABŞ yığması, Sidney Olimpiadasının gümüş medalına sahib oldu.
Maqnolia denudata
Magnolia denudata — Çinin müxtəlif ərazilərində rast gəlinən ağacdır.
Bu ağac eramızın 600-cü illərindən başlayaraq Buddistlərin bağlarında əkilməyə başlamışdır. Bu ağacın çiçəkləri həddən artıq ağ rəngdə olduğundan onu təmizlik simvolu kimi qəbul edərək imperatorlar öz bağlarında, gəzməyə çıxdıqları yolların kənarlarında əkməyı əmr edirdilər. Elə o vaxtdan bu ağacı şəhərlərin ən görmli yerlərində, parklarda əkməyə başlamışlarş İndi bu ağac Şanxay şəhərinin ağacı hesab edilir. Bu ağac şəhərin havasına çox dözümlüdür. Həşəratlar da onun üzərinə az qonur. Odur ki, bu ağac şəhərin, xüsusilə ekoloji problemləri olan şəhərin əsl ağacı ola bilər.
Kamennıe adaları
Adalar materikdən Kuroçkin boğazı ilə ayrılır. Materikə ən yaxın ada Morjov adasıdır.
Adada daimi yaşayış olmasada mövsümü balıqçılıq düşərgəsi vardır. Bitki örtüyü tundradır.
Arxipelaq İmperator Elmlər Akademiyasının 1900—1903-cü illərdə Rusiya Qütb Espedisiyası zamanı kəşf edilmişdir.
Proprioseiopsis penai
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Efmeroid
Efmeroid — çoxillik ot bitkilərinnin çox qısa müdətli vegetasiya dövrünə malik ekoloji qrupu.
Əmir Qalanoyi
Qalanoyinın Traktor Saziyə gəlməsi
Traktor Sazi klubu 2009-cu ildə İran futbol çempionatının yüksək liqasına qayıdan sonra iki il Fəraz Kəmalvəndin məşqçiliyi ilə 7-ci və 5-ci yerləri tutmuşdur. İkinci il klubun Asiya klublararası çempionata düşə bilməməsi azarkeşlərin narazılığına səbəb oldu. Bu vaxt Traktor Sazi artıq İranın ən çox azarkeşi olan futbol klubu idi. Digər tərəfdən Əmir Qalanoyi də azarkeş kütləsi çox olan klublara baş məşqçilik etmişdi və həm də o arada Sepahan ilə maliyyə razılığı əldə olunmamışdı. Bu arada İran Futbol Federasiyası da Fəraz Kəmalvəndə Təbriz klubunda fəaliyyətini davam etdirməyə icazə vermədi. Bunun nəticəsi olaraq Traktor Sazi Əmir Qalanoyi 800 milyon tümən (800 000 ABŞ dolları) həcmində razılaşma imzaladı. Bu qərar Təbrizdə böyük coşğu ilə qarşılandı və on minlərlə Traktor Sazi azarkeşi Əmir Qalanoyi öz şəhərlərində qarşılamağa çıxdılar. Əmir Qalanoyi Təbriz klubu haqqında bunları deyir: "Traktor Sazidə məşqçilik böyük fəxrdir. Azərbaycanda olmağımdan məmnunluq duyuram. Traktor Sazi azarkeşlərinin təkcə İranda deyil, bəlkə də bütün dünyada tayı-bərabəri yoxdur. Mən hava limanında gözəl səhnələr gördüm və özümü gənc hiss etdim. Traktor Sazidən daha bir güclü komanda düzətməliyik."
Azərbaycan banklarının siyahısı
Azərbaycan bankları — Azərbaycan Respublikası ərazisində fəaliyyət göstərən banklar. Hazırda Azərbaycanda 2 dövlət bankı və 22 kommersiya bankı fəaliyyət göstərir.
Kayak.com
Kayak.com (bəzən KAYAK) - The Priceline Group şirkətinə aid gediş haqqı toplayıcı və səyahət meta axtarış sistemidir. 18 dildə xidmət göstərir. Kayak.com həmçinin checkfelix və swoodoo adlı axtarış sisteminin də sahibidir. Əvvəllər müstəqil şirkət olan KAYAK Software Corporation 21 may 2013-cü ildə The Priceline Group tərəfindən satın alınıb.
ABŞ-da inkişafı
2007-ci ilin dekabr ayında General Catalyst Partners, Sequoia Capital, Accel Partners, and Oak Investment Partners şirkətlərinin də daxil olduğu sərmayəçilər qrupundan 196 milyon ABŞ dolları vəsait alan KAYAK SideStep adlı səyahət saytını satın aldı.
5 mart 2010-cu ildə KAYAK www.travelpost.com saytının aktivlərini və özünün səyahət məlumat biznesini The New Travelco, Inc. şirkətinə satdı. Biznesin adı daha sonra Travelpost, Inc. olaraq dəyişdirildi.
2011-ci il yanvar ayında KAYAK SideStep-i bağladı və bütün hərəkəti KAYAK-a yönləndirdi.
2011-ci il yanvar ayında KAYAK Bing-in səyahət axtarış bölməsində bir çox şəhər, aeroport və aviaşirkətlərin nəticələrinin göstərilməsinə başlamışdır.
Beynəlxalq genişləndirilməsi
2010-cu ilin may ayında Almaniyanın aparıcı səyahət axtarış platformu olan the swoodoo satın alındı.
2011-ci il aprel ayında KAYAK JaBo Vertrieb-und Entwicklung GmbH (JaBo Software) satın aldı. JaBo Software Avstriaynın aparıcı səyahət metaaxtarış saytıdır.
Hal-hazırda KAYAK-ın saytı və mobil tətbiqetməsi 18-dən çox dildə və 30-dan çox ölkədə fəaliyyət göstərir.
Sayeret Matkal
Sayeret Matkal  — İsrail Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının Xüsusi Təyinatlı Bölməsi. Bu bölmə kəşfiyyat, terrorizmlə mübarizə və ölkə hüdudlarından kənarda girovların azad edilməsi əməliyyatlarında iştirak edir.
Sayeret Matkalın əsası 1957-ci ildə qoyulub. Buraya dəqiqliklə seçilmiş, yüksək fiziki və əqli qabiliyyətləri ilə fərqlənənlər düşə bilir. 18-19 ay davam edən təlimlərə baza piyada məktəbi, paraşüt məktəbi, terror hücumlarının qarşısının alınması üzrə dərslər və kəşfiyyat nəzəriyyəsinin öyrənilməsi daxildir. Bölmə 1960-cı ildən başlayaraq, bir sıra irimiqyaslı əməliyyatlarda iştirak edib. Onlardan ən məşhuru Entebbe əməliyyatıdır. Xüsusi təyinatlıların qətiyyət və bacarıqlarını nümayiş etdirdikləri bu əməliyyatda terrorçular tərəfindən Uqandanın Entebbe hava limanında eniş edən təyyarənin göyərtəsindən girov götürülərək terminal binasında saxlanılan 100-dən çox insan azad edilib.
Tarixi
1954-cü ildə İsrailin ilk xüsusi təyinatlı birliyi olan 101 saylı hərbi hissənin ləğv edilməsindən sonra İsrail Silahlı Qüvvələrinin tərkibində Hərbi Dəniz Qüvvələrinə tabe olan Şayetet 13-dən başqa heç bir xüsusi təyinatlı bölmə qalmamışdı. 1957-ci ildə keçmiş Yeşiva tələbəsi və Palmax döyüşçüsü olan Avraham Arnan İsrail Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahına düşmənin nəzarət etdiyi ərazilərdə tam gizli şəkildə fəaliyyət göstərə bilən, kəşfiyyat əməliyyatlarını həyata keçirmək bacarığı olan yeni hərbi birləşmə yaradılması məqsədilə müraciət etdi. Arnanın ideyasına görə (David Ben-Qurion və İshaq Rabin tərəfindən müdafiə olunurdu) bu hərbi birləşmə yalnız ən bacarıqlı İsrailli gənclərdən təşkil olunmalı idi. Buraya seçilmiş döyüşçülər həm fiziki, həm də intellektual cəhətdən ən yaxşı hərbçilər olmalı idi. Bir ildən sonra birbaşa Baş Qərargaha tabe olan Sayeret Matkal xüsusi təyinatlı hərbi birləşməsinin əsası qoyuldu. Bu birləşmə Böyük Britaniyanın Xüsusi Hava Xidməti birliyinə oxşar formada təşkil olunmuşdu. İsrailin ilk helikopter eskadrilyasının yaradılmasından bir il sonra Sayeret Matkal xüsusi təyinatlılarına ərəblər tərəfindən nəzarət olunan ərazilərin daha dərinliklərində hərəkət etmək imkanı yarandı. Əsasının qoyulmasından qısa müddət sonra Sayeret Matkal yeni növ silahlar və hərbi doktrina ilə təmin olundu.
Sayeret Matkal 1960-cı illərin əvvəllərindən etibarən Sinay yarımadası nda kəşfiyyat məqsədli əməliyyatlar təşkil etməyə başladı. Bu cür əməliyyatlardan sonuncusu isə Altıgünlük müharibə nin başlamasından dörd ay əvvəl həyata keçirilmişdi. Ekstensiv olaraq təşkil olunan təlimlərə, planlaşdırmalara və bütün hazırlıqlara baxmayaraq, bu hərbi birləşmə müharibə ərzində heç bir döyüş əməliyyatında iştirak etmədi. 1967-ci ildən sonra Fələstin Azadlıq Təşkilatı başda olmaqla digər bəzi təşkilatlar tərəfindən terror hücumlarının artması nəticəsində Sayeret Matkal dünyada ilk dəfə olaraq girov xilasetmə və terrorla mübarizə üsullarını inkişaf etdirməyə başladılar. 1972-ci ildə, Münhen qətliamı ndan əvvəl Sayeret Matkalın nümayəndələri alman tərəfdaşları ilə əməkdaşlıq etmək və vacib olarsa, girov xilasetmə əməliyyatını həyata keçirmək məqsədilə Qərbi Almaniya  ya səfər etdi. Bunun ardınca, Livan ın paytaxtı Beyrut  da təşkil olunan "Tanrının qəzəbi" kod adlı əməliyyat nəticəsində FAT-a ciddi zərbə vurulmuş oldu.
1973-cü ildə başlayan Yom Kippur müharibəsi Sayeret Matkalda ciddi dəyişikliklərin olması ilə nəticələndi. Bu müharibənin əvvəllərində heç də aktiv olmayan Sayeret Matkal xüsusi təyinatlıları sonradan aktiv döyüşlərin davam etdiyi hər iki cəbhədə mübarizə aparmağa başladı. Müharibə başa çatdıqdan sonra Sayeret Matkal müharibə dövründə hərəkətə aid planlarında dəyişikliklər etdi. Bu dəyişikliklərə əsasən, müharibə başlayacağı təqdirdə birləşmə Baş Qərargahın tapşırıqlarını gözləmədən, dərhal əməliyyatlar təşkil edə bilərdi. Sayeret Matkalın ehtiyat bölməsi isə xüsusi olaraq İsrail Hərbi Hava Qüvvələri ilə əməkdaşlıq etmək üçün nəzərdə tutulmuşdu. Bu bölmə sonradan müstəqil "Şaldaq" xüsusi təyinatlı birləşməsinə çevrildi.
1974-cü ildə Maalot qətliamı zamanı Sayeret Matkalın uğursuz xilasetmə əməliyyatı ciddi itkilərə səbəb oldu. Bu hadisə yalnız ölkə daxilində terrorla mübarizə və girov xilasetmə əməliyyatları üzrə ixtisaslaşan "Yamam" xüsusi təyinatlı birləşməsinin yaranması ilə nəticələndi. Həmin birləşmənin yaradılmasından sonra Sayeret Matkal təkcə ölkə xaricindəki xüsusi əməliyyatlarda iştirak edirdi. İki ildən sonra Sayeret Matkal özünün ən məşhur əməliyyatlarından biri olan Entebbe əməliyyatı nı təşkil etdi. Əməliyyat ərzində dörd girov və polkovnik-leytenant Yonatan Netanyahu həlak olsa da, Entebbe əməliyyatı uğurla başa çatdı.
Sayeret Matkal birləşməsi 2015-ci ildə baş tutan Qoruyucu Sərhəd əməliyyatı zamanı da fəallıq nümayiş etdirmişdir.
72 (ədəd)
Yetmiş iki — say sistemində ədədlərdən biridir. Yetmiş birdən sonra, Yetmiş üçdən əvvəl gəlir.
Əhmədabad (Tovuz)
Əhmədabad — Azərbaycan Respublikasının Tovuz rayonunun Əhmədabad kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 7 mart 2012-ci il tarixli, 310-IVQ saylı Qərarı ilə Tovuz rayonunun Əhmədabad kənd Yanıqlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, mərkəzi bu kənd olmaqla Əhmədabad kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.
Toponimikası
Oykonim "Əhmədin saldığı kənd, Əhmədə aid kənd" mənasındadır.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Mədəniyyəti
Kənddə Əhmədabad kənd kitabxana filialı, Əhmədabad kənd klubu fəaliyyət göstərir.
Təhsil
Kənddə Əhmədabad kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Barmaqvari finik
Təbii yayılması:
Şimali Afrika, Ərəbistan yarımadası, Cənubi İran, Əfqanıstan və Pakistanın quraqlıq, subtropik vilayətlərində təbii halda yayılmışdır.
Botaniki təsviri:
Hündürlüyü 20-30 metrə çatır. Gövdəsi hamar, düz olmaqla 30 sm diametirindədir. Üzəri yarpaq saplaqlarının qflıqlarıilə örtülmüşdür. Torpağın səthində güvdədən çoxlu pöhrələr verir. Yarpaqları lələkvari olub, gövdənin yuxarı hissəsində toplanır.Finik gövdəsinin ən açağı yarpaqlarının kənarlarında iynələr vardır; lələkvari yarpaqlarının uzunluğu 6 m-ə qədər olub, təxminən 5 ildən sonra formalaşır. Yarpaqcıqlar möhkəm, xətvari, neştərvari, 20- 30 sm uzunluğundadır. Yarpaq saplağı uzun, nazik boz- yaşıl rəngdədir.Çiçəyi qoltuq çiçək qrupunda toplanmışdır. Çiçək saplağının uzunluğu 1-1,2 m-dir.Meyvəsi 2.5-dən 5-6 sm uzunluğunda, ətli, uzunsov yumurtavari formadadır.Toxumu tünd qəhvəyi rəngdə, 1,5-2 sm uzunluğundadır.Toxumla asanlıqla çoxalır.
Ekologiyası:
Finik çox işıq tələb edir. Cod sudan istifadə etdikdə finikdə xloroz xəstəliyi, boy artımının zəifləməsi və yarpaqda qonur xalların əmələ gəlməsi müşahidə olunur.
Azərbaycanda yayılması:
Bakı, Gəncə, Sumqayıt, Şəmkir, Qəbələ şəhərlərində park və bağlarda mədəni şəraitdə becərilir.
Zıkov adası
Zıkov adası — Antarktida sahillərində, Fulmar adası ilə Buromski adası arasında yerləşın ada. Ada Hasuell adaları ərazisinə daxildir.
Həqiqət sahilində, Mirnı stansiyasından 2 km aralıda yerləşir. Qışda ada ilə materik arasında olan boğaz donduğundan ora buz üzəri ilə sərbəst getmək olur. Yay ayları adaya ancaq su səqliyyatı ilə catmaq mümkündür.
Adaların xüsusiyyəti
Ada bütünlüklə qalıqdan ibarətdir. Bu səbəbdən demək olar ki, torpaq qatına sahib deyildir. представляет из себя скалу и практически не имеет грунта.
Arxipelaqa daxil olan adalarda, o cümlədən Zıkov adasında 12-15 növ canlı yaşayır. Üstəlik qış dönəmində bura böyük bir İmperator pinqvini koloniyası qışlayır. Adada Adeli pinqvini yumurta qoyur.
Tarix
Adalar ilk dəfə 1911—1914-cü illərdə təşkil edilən Avstraliya Antarktika ekspedisiyası zamanı Duqlas Mouson tərəfindən kəşf edilmişdir. Bu zaman adalar qrupu Hasuell adaları olaraq adlandırılmışdır.
Ətraflı olaraq İkinci Sovet Antarktika ekspedisiyası zamanı araşdırılmışdır.
Ada tələbə və naviqator olan Evqeni Zıkovun şərəfinə adlandırılmışdır. O, Antarktidada 3 fevral 1957-ci ildə Ob gəmisinə sədd buzlağından iri buz parçası düşür nəticədə Evqeni Zıkov həlak olur.
Barmaqvari finik
İstifadəsi:
Park və bağlarda tək əkinlərdə, canlı çəpərlərin salınmasında istifadə edilir.Enli çətirləri gülləri qurumaqdan qoruyur, insanlara, heyvanlara və quşlara qida və yuva verir.
Ellen Estes
Ellen Estes (d. 13 sentyabr 1978) — Birləşmiş Ştatları təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Daha sonra Ellen Estes, ABŞ yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Avstraliya yığmasını 6:5 hesabı ilə məğlub edən ABŞ yığması, Afina Olimpiadasının bürünc medalına sahib oldu.
Kavendiş laboratoriyası
thumb|right|300px|Göl tərəfdən laboratoriyanın cənub hissəsinin görünüşü Kavendiş laboratoriyası — Kembric Universitetinin fizika fakültəsi. Laboratoriya 1874-cü ildə tələbələrin eyni zamanda həm təhsil ala biləcəkləri, həm də universitetin əməkdaşları ilə bir yerdə təcrübə apara biləckləri dünyada ilk elmi-tədris laboratoriyası kimi yaradılmışdır. Əvvəlcə laboratoriya Kembricin mərkəzində, Freye-Skul küçəsində yerləşirdi. XX əsrin 70-ci illərində şəhərin qərb kənarında laboratoriya üçün yeni binalar kompleksi tikilmişdir.
2013-cü il üçün laboratoriyanın rəhbəri professor Ceyms Stirlinqdir. Laboratoriyada ənənəvi Kavendiş professoru fəxri adı mövcuddur. Bu adı laboratoriyanın professorlarından biri daşıyır. Vaxtilə bu adı lord Reley, ser C.C. Tomson, lord Rezerford, ser Uilyam Breqq, ser Nevill Mott, ser Brayan Pippard, ser Sem Edvards kimi dünyaca məşhur alimlər daşımışdılar. 2013-cü il üçün Kavendiş professoru ser Riçard Frenddir.
Laboratoriyanın devizi Kavendiş laboratoriyasının ilk müdiri Ceyms Maksvellin dediyi ifadədir: "Mən heç bir zaman insanı bu və ya digər təcrübəni etməkdən çəkindirmirəm; çünki o, təcrübə zamanı axtardığı şeyi tapmasa da başqa bir şey kəşf edə bilər."
Belə bir yanlış fikir geniş yayılmışdır ki, guya Kavendiş laboratoriyası məşhur ingilis fizik və kimyaçısı Henri Kavendiş, 2-ci Devonşir hersoqunun şərəfinə adlandırılıb. Lakin bu, belə deyil. Laboratoriya özünün yaradıcısı, Uilyam Kevndiş, 7-ci Devonşir hersoqunun şərəfinə adlandırılıb. Laboratoriyanın yaradılması zamanı o, Kembric universitetinin kansleri idi və universitetin yanında bu elmi-tədris laboratoriyasının yaradılması üçün böyük məbləğdə ianə etmişdir.
Homalium jainii
(Homalium jainii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nature
Haqqında
Çağdaş elmin bir çox böyük inqilabi elmi kəşf və araşdırmaları ilk dəfə Nature jurnalında dərc olunmuşdur:
Mənsur xan (Moğolustan xanı)
Mənsur xan (1484–1544) —1501–1522-illərdə Şərqi, 1501–1504-cü illərdə Mərkəzi, 1516–1544-cü illərdə Moğolustan hakimi, I Sultan Əhməd xanın oğlu.
Həyatı
Mənsur xan Sultan Əhməd xan oğlu 1484-cü ildə anadan olmuşdu. Moğolustan hakimi I Sultan Mahmud xan 1502–1503-cü illərdə qardaşı Sultan Əhməd oğlanla bərabər Məhəmməd Şeybani xana qarşı döyüşə yollanmışdı. O zaman Mənsur xan Turfan dairəsinin hakimi idi.Şərqi və 1501-ci ildən Mərkəzi Moğolustan ona verildi.1504-cü ildə atası I Sultan Əhməd xanın vəfatından sonra Duqlat tayfası Əbubəkr mirzənin başçılığı ilə onu Mərkəzi Moğolustandan çıxarıb, Aksu şəhərinə yiyələndi.
1508-ci ildə I Sultan Mahmud xanın öldürülməsindən sonra qardaşları Sultan Xəlil oğlan və Sultan Səid oğlanla hakimiyyət uğrunda mübarizəyə başladı. Elə həmin ildə Almatı yaxınlığında Çarun-Çulanda onları məğlub etdi. Sultan Xəlil oğlan Fərqanəyə qaçdı və orda Məhəmməd Şeybani xan tərəfindən öldürüldü. Sultan Səid oğlan isə qaçıb Kabulda məskunlaşdı. Orda özünü bütün Moğolustanın hakimi elan etdi. Əlində isə ancaq Turfan və Çalış qalmışdı.