cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Çirçirbulaq
Toponimkası
Çirçirbulaq- Tiflis quberniyasının Tiflis qəzasında bulaq adı.Cənubi Qafqazda mövcud olmuş 4 Çirçibulaqdan (yenə orada) biridir.İrəvan quberniyasının Novobayazid qəzasında Çirçirkənd və Qazax qəzasında Çirçirbulaqla eynidir.Çirçi-şır-şır sözünün sinonimidir.Bulağın suyunun şırıltı ilə axması deməkdir.
Həmçinin bax
Tiflis qəzası
Xarici keçid
anarim.az
Battenberq tortu
Battenberq və ya Battenburq   tortu cemli parçalar ilə örtülmüş yüngül bir tort növü.
Mənşəyi
Əvvəllər Battenburq tortu "Domino tortu"(Aqnes Bertha Marşalın resepti, 1898), "Neopolitan ruleti"(Robert Uels, 1898) və ya "Kilsə pəncərəsi tortu" kimi adlanıb. Tort kraliça Viktoriyanın nəvəsi Şahzadə Viktoriyanın 1884-cü ildə Battenberq şahzadəsi Luizlə nigahı şərəfinə bu adı alıb.
Maqomed Sulayev
Maqomed Abueviç Sulayev (Сулаев, Магомет Абуевич; ) — məşhur çeçen yazıçısı, şairi, həkimi, Çeçenistan-İnquşetiya Yazıçılar İttifaqı və SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü.
Həyatı
Maqomed Sulayev 20 sentyabr 1920-ci ildə Çeçenistanın Qoiti kəndində anadan olub. O, 1933-cü ildə kəndlərində ümumtəhsil məktəbini bitirmişdir. Sonradan Bakı fəhlə fakültəsində təhsil almışdır. 1941-ci ildə isə Maqomed Sulayev Bakıda Azərbaycan Tibb İnstitutunun məzunu olmuşdur. Universiteti bitirdikdən sonra M.Sulayev Çeçenistana qayıdır. Respublikanın və Qroznı şəhərinin rayon xəstəxanalarının baş həkimi kimi çalışır.
Sulayevin ədəbi yaradıcılığının başlanğıcı gənclik dövrünə təsadüf edir. O, ilk şeiri "Çeçen mahnısı"nı 1939-cu ildə 15 yaşında yazıb. 1943-cü ildə ilk böyük əsərini - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Xanbaba Nurədilovun şücaətinə həsr olunmuş "Günəş qalib gələcək" poemasını yaratmışdır. Deportasiya illərində 1944-cü ildən 1957-ci ilə qədər M.Sulayev Qazaxıstan SSR Cambul vilayətinin Cambul rayonunun rayon xəstəxanasının müdiri, vilayət xəstəxanasında psixiatr işləmişdir. Çeçenlərin və inquşların deportasiyası illərində o, yazmağa davam etsə də, əsərləri çap olunmurdu. Yalnız vətənə döndükdən sonra onun əsərləri nəşr olunmağa başlandı. Belə ki, 1958-ci ildə onun “Məhəbbət nəğmələri” adlı ilk şeirlər toplusu, bir ildən sonra “Ölülərin dirçəlişi” hekayə və esselər toplusu işıq üzü gördü. O, vaxtdan M.Sulayev hər iki janrda uğurla yazmağa başlamışdır.
Sulayev şair-lirikdir. O, müasir şəxsin mənəvi dünyasını, hiss və düşüncələrini məharətlə açır. Onun poeziyasında insanın taleyi, cəmiyyət qarşısındakı vəzifəsi haqqında çoxlu fikirlər var. “Vətənin şəfəqləri” Sulayevin ikinci şeir toplusudur. Buraya daxil olan əsərlərdə şair doğma xalqının dünyagörüşünün dərin obrazına can atır. “Lenin və xarici qonaq”, “Xoşbəxtliyin açarı” kimi süjetli poemalar müəllifin böyük ictimai əhəmiyyət kəsb edən mövzuları dərk etdiyini göstərir.
Sulayev 1963-cü ildən Sov.İKP üzvü olmuşdur. O, 1943-cü ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü seçilmişdir.
Maqomed Sulayev ixtisasca həkim idi. O, respublika xəstəxanasında cərrah və respublika Səhiyyə Maarif Evinin baş həkimi kimi çalışıb. Sulayev həkimlik təcrübəsini ədəbi fəaliyyətlə birləşdirib. O, şeir və roman yaradıcılığı ilə yanaşı ədəbi tənqid sahəsi ilə də məşğul idi. Onun 1968-ci ildə “Oktyabrda doğulanlar” ədəbi-tənqidi məqalələr toplusu nəşr edilmişdir. Elə həmin il onun “Ürəkdən qığılcımlar” adlı yeni şeirlər toplusu işıq üzü gördü. Ümumilikdə onun onlarla şeiri, nəsr əsəri və tənqid toplusu nəşr olunub.
Maqomed Sulayev müxtəlif medallarla, təşəkkürnamələrlə təltif olunub. O, Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının əməkdar həkimi fəxri adını almışdır.
Ədəbiyyat
çeçen dilində rus dilində
Oktav Bençile
Oktav Bençile (Octav Băncilă; 4 fevral 1872, Botoşani –  3 aprel 1944, Buxarest) — Rumıniya realist rəssamı və solçuluq aktivisti. O, jurnalist Sofia Nadejdanın qardaşı və Ioan Nadejdanın qaynıdır (ateist, sosialist, Kontemporanul qəzetinin redaktoru).
Həyatı
1872-ci ildə Botoşanidə doğulan Oktav 4 yaşında valideynlərini itirdikdən sonra böyük bacısı və onu incəsənətə ilk həvəsləndirən şəxs bacısının həyat yoldaşının ailəsində Yassıda böyüyüb. Orta məktəbi bitirdikdən sonra o, Yassı İncənət Gimnaziyasına daxil olub və burada həmin dövrün məşhur rəssamları Corc Panaytinu Bardasar, Konstantin Daniel Stahi və Emanoyl Bardasardan dərs alıb. O,1894-1897-ci illər arasında təqaüdlə xaricdə yaşayıb və oxuyub: əvvəlcə İtaliya və Fransada, sonra Almaniyada Münhen İncəsənət Akademiyasında Nikolas Gizisin sinfində təhsil alıb (bitirib bitirmədiyi dəqiq deyil). Xaricdən qayıtdıqdan sonra o, Yassının mərkəzində emalatxana açmaq istəsə də maliyyə çatışmazlığı üzündən şəhər kənarını seçməli olub. Bu illər Bençilanın əsas rəsm mövzularını müəyyənləşdirdiyi dövr idi: kəndlilərin, fabrik işçilərinin, yoxsullaşmış yəhudi tacirlərinin və sənətkarlarının, mühafizəçi əsgərlərin, köçəri romalıların yaşayışı. 1901-ci ildən o, şəhər məktəblərində kalliqrafiya və rəsm dərsləri verməyə başlayıb. 1905-ci il Rus inqilabından təsirlənən Oktav Bençila siyasətə maraq göstərib və tezliklə Qala Qalaktion və Paul Bujorla birlikdə tanınmış sosialistlərdən biri olub. 1907-ci il Ruminiya kəndli üsyanının yatırılmasından sonra Oktav ölkəni səyahətə çıxıb və hökumətin repressiya və zorakılıq törətməsini sübut edən dəlillər toplamağa başlayıb. Nəticədə onun 12 rəsm əsəri yaranıb (hamısı bu günə qədər qorunmayıb). Bu əsərlərə onun məşhur əllərinin açmış qoca (Înainte de 1907, " 1907-dən əvvəl") qalaqlanmış cəsədlər və 1907 (yanğından paltarları didik-didik olmuş kəndlilər təsvirli) rəsmləri daxildir. Birinci dünya müharibəsi başladıqdan sonra o, pasifist mövqeyi tutmuş və öz əsərləri ilə münaqişələrin yaranma səbələrini izah etməyə çalışmışdır. 1916-cı ildə Oktav Yassı İncənət Gimnaziyasına professor təyin olunub (1937-ci ildə təqaüdə çıxana qədər bu vəzifədə işləyib). O, Konstantion İon Parxon və Paul Bujorla birlikdə 1919-cu ildə tezliklə Kəndlilər Partiyasına daxil edilən İşçi Partiyasını (Partidul Muncitor) yaradıb.
Alibori departamenti
Alibori departamenti — Beninin 12 departamentindən biri.
Ərazisi
Alibori departamentinin ərazisi 26 242 km2-dır. Alibori departamentinə 6 şəhər daxilidir.
Əhalisi
2013-cü ilə olan məlumatlara əsasən Alibori departamentinin əhalisi 868 046 nəfərdir.
İnzibati bölgüsü
Alibori departamentinə daxil olan şəhərlər: • 1
Gülüstana (Bicar)
Gülüstana — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 31 nəfər yaşayır (8 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Oliver Jozef Lodj
12 iyun 1851-ci ildə ingilis fiziki və mühəndisi, radionun ilk ixtiraçılarından biri olan Ser Oliver Jozef Lodge(Sir Oliver Joseph Lodge)  anadan olmuşdur.1902-ci ildə o, Kral Eduard tərəfindən cəngavərlik tituluna layiq görülmüşdür.
Türkiyədə dövlət çevrilişi (1980)
12 sentyabr çevrilişi və ya 12 sentyabr hərbi müdaxiləsi — Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin 12 sentyabr 1980-ci ildə həyata keçirdiyi dövlət çevrilişi.
12 sentyabr 1980-ci il gecəsi Türkiyə SQ tərəfindən yerli saatla saat 03:00-da TRT, PTT və digər kommunikasiya idarələri üzərində nəzarəti ələ keçirərək başlayan hərbi müdaxilə Daxili İşlər Nazirliyi, Polis Müdürlüyü, Baş nazir Süleyman Dəmirəlin ofisi və digər hədəflər də ələ keçirildikdən sonra saat 04:00-da radio vasitəsilə bütün ölkəyə bildirildi. İlk bildirişdə "Bu müdaxilənin məqsədi ölkənin bütövlüyünü qorumaq, milli birlik və bərabərliyi təmin etmək, ola biləcək vətəndaş müharibəsi və qardaş qırğınının qarşısını almaq, dövlət hakimiyyətini və mövcudluğunu yenidən təsis etmək və demokratik quruluşun fəaliyyətinə mane olan səbəbləri aradan qaldırmaqdır." deyə bildirilmişdir.
Müdaxilə nəticəsində Türkiyə Böyük Millət Məclisi və Baş nazir Süleyman Dəmirəl hökümətinin fəaliyyəti sona çatdı, parlament üzvlərinin toxunulmazlığı ləğv edildi, ölkənin hər yerində hərbi vəziyyət elan edildi və xarici ölkələrə çıxış qadağan edildi. Baş Qərərgah rəisi general Kənan Evrən dövlət başçısı oldu. Qanunvericilik səlahiyyətindən istifadə etmək üçün Kənan Evrenin sədrliyi ilə qüvvələr komandirlərindən ibarət Milli Təhlükəsizlik Şurası yaradıldı. Siyasi partiyalar ləğv edildi, pariya liderləri əvvəlcə hərbi bazalarda nəzarət altında saxlanıldı, sonra sərbəst buraxıldı, bir müddət sonra isə bəziləri ittiham olundu. 1961-ci il Konstitusiyası ləğv edildi və Türkiyə siyasətində hərbi dövr başladı. Yeni konstitusiya hazırlandı, 7 noyabr 1982-ci ildə referendum keçirildi və 91,37% səslə 1982-ci il Konstitusiyası və Kənan Evrənin hakimiyyəti qəbul edildi.
Çevrilişdən sonra rəsmi qeydlərə əsasən, 650.000 nəfər nəzarət altına alındı, 230.000 nəfər məhkəməyə verildi, həbsxanalarda edilən işgəncə nəticəsində ölən 171 nəfər daxil olmaqla 300 nəfər öldürüldü, 48 nəfər edam edildi, 1.683.000 nəfər isə qeydiyyata alındı.
Sen-Farjol
Sen-Farjol  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Marsiya-an-Kombray kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Monlüson.
INSEE kodu — 03231.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 214 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 108 nəfərin (15-64 yaş arasında) 76 nəfəri İqtisadi cəhətdən fəal, 32 nəfər hərəkətsiz idi (fəaliyyət göstərici 70.4%, 1999-cu ildə 61.5% idi). Fəal olan 76 nəfərdən 69 nəfəri (40 kişi və 29 qadın), 7 nəfəri işsizdir (5 kişi və 2 qadın). 32 hərəkətsiz 7 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 15 nəfər təqaüdçü, 10 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir. .
NGC 2362
NGC 2362, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Böyük Köpək bürcü istiqamətində yerləşir. I3p tipli. tərəfindən ildə naməlum ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ataqora departamenti
Ataqora departamenti — Beninin 12 departamentindən biri.
Ərazisi
Ataqora departamentinin ərazisi 20 499 km2-dır. Ataqora departamentinə 9 şəhər daxilidir.
Əhalisi
2013-cü ilə olan məlumatlara əsasən Ataqora departamentinin əhalisi 769 337 nəfərdir.
İnzibati bölgüsü
Ataqora departamentinə daxil olan şəhərlər:
Müəllim Naci
Müəllim Naci — Osmanlı şairi və  yazıçısı. Yaradıcılığında daha çox türk klassik ədəbiyyatının ənənələrini yaşatmağa çalışmışdı.
Yadlaşdırma effekti
Yadlaşdırma effekti — Bertolt Brextin birbaşa marksizm-leninizmin təsiri ilə yaratdığı və müraciət etdiyi tamaşaçı kütləsini də fəhlə sinfi kimi müəyyən edən teatr nəzəriyyəsinin (Epik teatr) ən mühüm elementlərindən biridir.
Müəllim Naci
Müəllim Naci Osmanlı imperiyasının islahat yönümlü Tənzimat dövründə yaşamış və köhnə ilə əlaqəni kəsmədən modernləşməni müdafiə etmişdir. O, həm nəsr, həm də poeziya ilə bağlı tənqidlərə töhfə vermiş, problemləri araşdıraraq, türk xalqına təsir edəcək fikirlər verməklə türk ədəbiyyatında və cəmiyyətində özünəməxsus yer qazanmışdır. Onun Osmanlı türkcəsi lüğəti olan "Lüğət-i Naci" əsəri böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Yadlaşdırma effekti
Tərifi
Aristotelçi olmayan, yəni identifikasiyaya əsaslanmayan səhnə əsərlərində tamaşaçıların tamaşanın personajları ilə sırf təcrübə vəhdətində qalmasının qarşısını almaq məqsədi daşıyan nümayiş metodunun adıdır.
Konsepsiyanın mənşəyi
Brext burjua üçün işlədiyinə inandığı dramatik teatra qarşı çıxmış və öz teatrında tamaşaçıları kor-koranə əyləndirməkdənsə, tamaşaçıda şüur yaratmağı qarşısına məqsəd qoymuşdur. Bu məqsədlə onun nəzəriyyəsini hazırlamış olduğu epik teatr anlayışının ifa üsulu öz gücünü hədəf aldığı yadlaşdırma effektindən alır. Brextin yadlaşdırma effekti anlayışını öz teatrı üçün seçərkən ona əsasən Çin Teatrlarının aktyor anlayışının və rus formalist yazıçılarının təsir etdiyi qəbul edilir.
Bir röya üçün ağı (film, 2000)
Bir röya üçün ağı Darren Aronofskinin 2000-ci ildə çəkdiyi dram və cinayət janrlı film. Hubert Selby Jr.'ün 1978də çap olunmuş romanından, 2000-ci ildə ekranlaşdırılıb. Başrollarında Ellen Burstyn, Jennifer Connelly, Marlon Wayans ve Jared Leto yer alır. Ellen Burstyn bu film ile 2000 Ən Yaxşı Aktrissa Oscar mükafatına namizəd olmuştur.
Mövzusu
Narkotik bağımlısı bir gənc, televizor bağımlısı anası və aralarında gündən-günə yüksələn bir uçurum... Narkotik batağı içərisindəki Harry’nin həyatdaki tək məqsədi daha çox narkotikdir. Ümidsiz anasını isə həyata bağlayan tək şey ən sevdiyi yarışma programıdır. Bir gün bu yarışmada iştirak haqqı kazananda tək düşündüyü şey qalib olmaq və bu zaman qırmızı paltarını geyinmiş olmaqdır. Yaşlı, dul ve bədbəxt qadın arıqlama həbləri atmağa başlayır.
Müqəddəs Dağ (film, 1973)
Müqəddəs Dağ  1973-cü il Alexandro Codorovski nin rejissoru, ssenari müəllifi, prodüseri və bəstəkarı olduğu Meksika sürreal-fantastika filmi. Film Con Lennon və Yoko Ono nun dəstəyi ilə çəkilmişdir. 1973-cü ildə Kann da daxil olmaqla müxtəlif beynəlxalq film festivallarında və nümayiş etdirilmişdir.
Qanıx-Həftəran vadisinin heyvanat aləmi
Qanıx-Həftəran vadisi - vaxtilə başdan-başa meşə ilə örtülü olmuşdur.
Heyvanat aləmi
Hazırda vadidə meşələrin 80- 90%-nin qınlıb yerində yaşayış məntəqələrinin salınması və ya kənd təsərrüfatında işlədilən kimyəvi maddələr, brokonyerlik və digər səbəblərdən hçyvanat aləminin kəsgin azalmasına gətirib çıxarmışdır. Hazırda burada tirandaza (oxlu kirpi), yarasa lar, safsar, çaqqal, canavar, tülkü, süleysin, yunan tısbağası, kərtənkələ lər, ilan lar və s. rast gəlinir. 1942-ci ildə Amerika dan gətirib İsmayıllı rayonunda meşəyə bupaxılan çəkisi 7-8 kq olan və olduqca tez çoxalan yırtıcı məməli heyvan - yenot Böyük Qafqazın cənub yamacı rayonlarında yayılaraq kiçik həşəratlardan tutmuş, quşlarla, məməli heyvanlarla və meyvələrlə qidalanır. Turac, qırqovul, bildirçin və s. quşların sayının azalmasında yenotlar əsas yer tutur. Qanıx-Həftəran vadi sində olduqca çoxlu quş növləri, vəhşi bal anları, bir çox gecə və gündüz kəpənək növləri geniş yayılmışdır.
Nərminə Məmmədova
Həyatı
Nərminə Məmmədova 1932-ci ildə Qazaxda ziyalı ailəsində dünyaya gəlib. O doğularkən atası Ağası Məmmədbəyli Qazax rayon partiya komitəsinin birinci katibi işləyirdi. Amma əslən Göyçaydan idi; burada iri torpaq sahibi İsmayıl bəyin oğlu idi. Anası Şəfiqə xanım Azərbaycanın tanınmış ailələrindən olan Qiyasbəylilər nəslindən idi. O illərdə çox oxunan "Çalı quşu" romanının qəhrəmanının şərəfinə onlar övladlarının adını Fəridə qoyurlar. Çox keçmir ki, Ağası bəyi "xalq düşməni" ittihamı ilə həbs edirlər. O həbs olunan kimi ailəni yaşadıqları İstiqlal küçəsindəki geniş mənzillərindən çıxarıb İçərişəhərdə kiçik bir evə köçürürlər.
Şəfiqə xanım Stalin muzeyində (sonralar isə Ali Partiya məktəbində) işləyir. Fikirləşəndə ki, Fəridə adı qızına romanın qəhrəmanının taleyini qismət edər - o qızının adını dəyişdirib Nərmin yazdırır (get-gedə bu ad Nərminəyə çevrildi).
Bu evlərindən Nərminə 132 saylı məktəbdə oxumağa gedir. Lakin atasının həbsi ilə bağlı məktəbdən çıxmalı olur. Bir də qayıdıb 1946-cı ildə təkrar məktəb qapılarından girib orta təhsilini tamamlayır. 13 yaşından etibarən Pionerlər Evinə yazılır, məşqlərdə iştirak edir, Radiodakı əmək fəaliyyəti də tez başlayır. 1963-cü ildə Radionun Ərəb dilində verilişlər şöbəsinin əməkdaşı Sinan Səidlə birgə oxuduqları Kərkük mahnıları lentə alınır. Bakı Dövlət Universitetinin (o zamanlar ADU) Filologiya fakültəsinə daxil olur, professor Cəlal Quliyevdən, Əlövsət Abdullayevdən, Mir Cəlal, Ağamusa Axundov, Yusif Seyidov kimi tanınmış alimlərdən dərs alır. 1967-ci ildə universiteti bitirir.
Atası Ağası bəy də sürgünündən geri qayıdıb gəlir.
Nərminə öz müasiri olan demək olar ki, bütün müqtədir bəstəkarların – Cahangir Cahangirovun, Tofiq Quliyevin, Əşrəf Abbasovun, Ağabacı Rzayevanın, Ramiz Mustafayevin, Andrey Babayevin, Qənbər Hüseynlinin, Səid Rüstəmovun mahnılarını ifa etmişdi. Nərminənin oxuduğu "Pıçıldaşın ləpələr", "Ay işığında", "Qərənfil", "İlk xatirələr", "Hardasan yar", "Alagöz", "Sirrimi bilmədin..." , "Habelə", "Aman ovçu", "Nar-nar" böyük məşhurluq qazanmışdır.
Nərminə Məmmədova 1997-ci il martın 27-də ürək xəstəliyindən vəfat etmişdir.
Semantika
Semantika — proqramlaşdırmada, eləcə də təbii dildə: sözlər, yaxud simvollar ilə onların təyin olunmuş mənaları arasında əlaqə. Dəqiq və adətən məhdud mənaları olan sözlərə əsaslanan proqramlaşdırma dilləri müəyyən semantik qaydalardan asılı olur. Beləliklə, proqramda deyim düzgün tərtib olunmuşsa, ancaq onun mənası yoxdursa, semantik yanlışlıq yaranır. Məsələn,
linesTillPageEnd = numElephants * massSun
(səhifənin sonunadək sətirlərin sayı = fillərin sayı * Günəşin kütləsi)
deyimi sintaktik cəhətdən düzgündür, ancaq semantika baxımından mənasızdır. Semantik yanlışlıqlar proqramın düzgün işləməməsinə səbəb olsalar da, yanlışlıqlara nəzərət altproqramları çox zaman onlar haqqında məlumat vermir. Konseptual səviyyədə semantika süni intellektin tədqiqat sahələrindən biridir. Məsələn, insanlar arasındakı münasibətlər kimi, obyektlər, ideyalar, yaxud situasiyalar arasındakı qarşılıqlı əlaqələr də semantik şəbəkələr vasitəsilə göstərilir.
Dilçilik
Dilçilikdə semantika sözlərin, ifadələrin, cümlələrin və daha çox səslənmiş birləşmələrin səviyyələrinə (mətnlər və ya povestlər) aid olan mənanın öyrənilməsinə həsr olunmuş alt sahədir. Semantikanın öyrənilməsi də nümayəndəlik, istinad və denotasiya subyektləri ilə sıx bağlıdır. Semantikanın əsas tədqiqatı işarələrin mənbəyinin araşdırılmasına yönəlmişdir və müxtəlif linqvistik ədədlər və birləşmələr arasında əlaqələrin öyrənilməsi: homonymy, synonymy, antonymy, hypernymy, hyponymy, meronymy, metonymy, holonomy, paronyms. Əsas nöqteyi-nəzərdən, mətnin daha böyük hissələrinə nə qədər əhəmiyyət verdiyini, ehtimal ki, kompozisiyanın kiçik məna birləşmələrindən ibarət olmasıdır. Ənənəvi olaraq, semantik məna və ifadə mənbəyi, həqiqət şəraiti, arqument quruluşu, tematik rollar, müzakirə təhlili və bunların hamısının sözdizimlə əlaqəsini öyrənməyə daxil edilmişdir.
Kançencaqra
Coğrafiyası
Kançencaqra dağ massivi və əsas zirvələri Nepal və Hindistanın (Sikkim ştatı) sərhəddində yerləşir. Massiv əsasən 5 zirvədən ibarətdir. Zirvələrdən dördünün hündürlüyü 8 km keçir.
Əsas və Cənubi Kançencaqra bir-birinə çox yaxındır və hündürlüklərində 95 metr fərq var. Kançencaqra dağ massivinin bir hissəsi Kançencaqra Milli park ərazisinə daxildir (Hindistan, Sikkim ştatı)
Etimologiyası
"Kançencaqra" sözünün mənası "Böyük qarların beş xəzinəsi" deməkdir. Ümumən massiv 5 zirvədən ibarətdir.
Tövhid
Tövhid (توحيد) monoteizm anlayışının İslam terminologiyasındakı qarşılığıdır.
Kançencaqra
Kançencaqra mədəniyyətdə
Kançencaqa, rus humanisti, filosofu və rəssamı Nikolas Reriçin rəsmlərindəki ən sevimli mövzulardan biri idi.
Tarixi
1852-ci ilə qədər Kançencaqra dünyanın ən hündür dağı hesab olunurdu. Ancaq 1849-cu ildə təşkil edilmiş ekspedisiya və tədqiqat işləri nəticəsində Everest dünyanın ən hündür zirvəsi elan edildi. Kançencaqra dağının ilk fəthi 25 may 1955-ci ildə baş vermiş. Britaniyalı ekspedisiya üzvləri Corc Bend və Co Braun tarixdə ilk dəfə olaraq zirvəyə dırmaşmışlar. Müasir dövrdə Kançencaqa dağına fərqli 11 marşrut müəyyən edilmiş (1988-ci ildə Byulerin təklif etdiyi marşrutdan başqa).
Fəth olunma tarixçəsi
1905-ci ildə Kançencaqaya Alister Kroulin rəhbərliyi ilə ilk ekspedisiya təşkil olunmuş. Zirvəyə dırmanış cənub-qərb tərəfdən, Yulunq buzlağında həyata keçirilmiş və 6200 metr hündürlükdə yekunlaşmış. 1929-cu ildə alman ekspedisiyası Sikkim istiqamətindən zirvəyə qalxmış və 7400 metr yüksəklikdən beş gün davam edən tufan səbəbli geri dönmüşlər. 1931-ci ildə ikinci alman ekspedisiyası 7700 metrlik hündürüyə çata bilmiş və texniki çətinlik üzündən geri dönmüşlər. 1975-ci ildə yapon ekspedisiyası ilk dəfə olaraq Qərbi Kançencuqa zirvəsini fəth etmişlər. 1974-cü ildə isə polşalı alpinistlər ilk dəfə olaraq Kanqbaçen zirvəsinə dırmaşdılar. 1983-cü ildə Per Beqin oksigen balonundan istifadə etmədən zirvəyə yetişmişdir.
Dırmaşma çətinliyi
left|thumb|Kançencaqra 3D Müasir dövrdə dağa dırmaşmada ölüm hallarının ildən ilə azalmasına baxmayaraq Kançencaqrada əksinə bu göstərici durmadan artır. Son illərin statistik məlumatlarına görə ölüm halları 22 % qədər artmış və enmək bilmir. Nepalda bir əfsanə mövcuddur: Kançencaqra dağ-qadındır. O zirvəyə qalxmaq istəyən bütün qadınları öldürür. Uzun müddət bu zirvəyə sağ salamat qalxıb geri dönmüş alpinist qadın britaniyalı Cinett Harrison olmuşdur. O 1988-ci ildə zirvəni fəth etdikdən iki il sonra Dhaulagiri zirvəsinƏ qalxan zaman həlak olmuşdur. 2008-ci ildə avstriyalı qadın alpinist Herlinde Kaltenbryunner, 2009-cu ildə isə ispan Edurne Pasaban və polyak Kinqa Baranovskaya bu zirvəni fəth etmişlər.
Tövhid
Tövhid Allahın ad və sifətləri mövzusunda şirki rədd edir. Əraf surəsi 180-ci ayəsində "ən gözəl adlar (ƏsmaUl-Husnə) Allahındır" deyilir. Antropomorfizm və ya onu məxluqata oxşatmaq teologik olaraq rədd edilən bir hərəkətdir; yenə tövhid əhlinə görə "Allahın kamal sifətlərə sahib olduğuna və bütün nöqsan sifətlərdən və məxluqata oxşamaqdan uzaq olduğuna mütləq inanmaq gərəkdir." və "Kamal sifətlərini itirən tanrı, müdəbbir və rəbb ola bilməz. Əksinə əksikliyi səbəbi ilə özünü lağa qoyarlar. Həmd əzəldə və əbəddə cəlal və kamal sifətlərə sahib olana aiddir. Çünki həmdə layiq olan sadəcə odur."
Etimologiya
Söz ərəb dilində vəhdət "bir olmaq" kökündən yaranır. İslami terminologiyada din fəlsəfəciləri bu sözə Allah üçün istifadə edildiyində həmçinin birləşdirmə, birləşik, bitişik, əlavə, qarışıq olmaq mənaları yüklənməsinə də qarşı çıxırlar və bunları da şirk olaraq tanımlayırlar.
Tarixçə
İbrahimi dinlərin kitablarında da tanrı şəxsi bir yaradıcıdır. Birinci şəxs olaraq danışır və qürur, qəzəb kimi hislər sərgiləyir, bəzən insanların qarşısına "insan görüntüsü" ilə çıxır. İslamda Allah Müntəqim (intiqam alan, intiqamçı), Mutəkəbbir (kibirli) və hiyləçidir. Sabur (çox səbrli), Cəlil (çox qəzəbli), Rahim (çox mərhəmətli), Həlim (yumşaq xasiyyətli) kimi insani duyğular ifadə edən adlarla da xatırlanır.
İslam cəmiyyətində Allah inancının müəyyən dəyişikliklər keçirtdiyi, Quran və hədislərdə göyüzündə ərşdə oturan və müəyyən insani xüsusiyyətlər daşıyan Allah inancının Kəlamçılar tərəfindən sorğulanaraq və fərqli məzhəblərin ortaya çıxdığı görünür:
Monoteizmin 4000 il əvvəl eyni vaxtda misir, babil və hind cəmiyyətində ortaya çıxmağa başladığı ifadə edilir. Orxan Gökdəmirə görə tək tanrılı dinlərə gediş bir dində sadələşm və inqilab hərəkətidir. Bu inqilab qədim dini anlayışları darma-dağın edir. Ancaq başlanğıcda görülən sürətli bir dağılış sonrasında inqilab yavaşlayır və qədim paqan inanclar yeni şəxsiyyətlərə bürünərək yenidən ortaya çıxır. Musəvilik, İsəvilik və Məhəmmədilik qurucuları qədər bu qarşılaşmanın da məhsulu olan dinlərdir. Monoteist dinlərdə qədim ilahların bir hissəsisin mələk, şeytan, cin kimi varlıqlara, Xızır, İlyas kimi peyğəmbərlərə ya da əzizlərə çevrildiyi görülə bilinir. Allahın adlarından bir hissəsi də Ərəb və orta şərq mifologiyalarında qədim ilahlara verilən adlarla ortaq kök adlardan yaranır.
Tövhidə görə Allahın adları
İslamda Allahın çox sayda adı vardır. Kəlamçılar tövhidə görə Allahın özü, adı və sifətləri nədir, bu ad və sifətlər Allahın zatının eynisimi, yoxsa qeyrisimi olduğu mövzusunda uzun fikir mübarizələri etmişdirlər. Onlara görə tövhidə görə problemlər bunlar idi:
İslamdakı yeri
Üluhiyyətin başqaları üçn rədd edilməsi, tanrılığı sadəcə ortağı olmayan Allaha aid etməyi və onun yanında ikinci bir tanrıya sahib olmamağı tələb edir: "Allaha ibadət edin və ona heç bir şeyi ortaq qoşmayın…" (Nisa-4/36) "… Biz hər ümmətə, yalnız Allaha qulluq etmələri və tağutdan da çəkinmələri üçün Rəsul göndərdik." (Nəhl-16/36) Bütün rəsulların qövmlərinə dəvət etdikləri söz budur: "…Ey qövmüm! Allaha qulluq edin. Sizin ondan başqa tanrınız yoxdur…" (Əraf-7/59)
Tövhidi şəriət baxımından müzakirə edənlərə görə ibadət bütün məsələlərdə Allahın hökmlərini qəbul edib bəşəri qanunları rədd etmək, insan və cin şeytanlarının rəvaca çıxartdığı bütün xurafatları və bidatları ortadan götürmək bu kəlmənin əməli lazım olanlarındandır. Allahın öz endirdiyi şəriətlə hökm etməyənlər haqında kafir, zalım, fasiq deyə hökm verdiyinə inanılır.
Oyunbaz (film, 2011)
Oyunbaz — 2011-ci ildə  Selton Melu tərəfindən lentə alınmış Braziliya komediya-dram filmi. Bu film Selton Melunun rejissor və baş qəhrəman olduğu ikinci bədii filmdir.
Bu film ata və onun iki oğlu Benjamin və Valdemardan bəhs edir. Qardaşlar Pencer və Puro adı ilə kloun işləyirlər.
Film Braziliya üçün seçilib, ən yaxşı xaricidilli film nominasiyasında Oskar mükafatına layiq görülmüşdür.
Moskva Bəyannaməsi (2008)
Tərəflər “bütün aspektləri və mərhələləri üçün hüquqi məcburi beynəlxalq təminatla müşayiət edilməli olan sülh yolu ilə nizamlanmaya nail olmaq” barədə razılığa gəliblər.
Azərbaycan Müvəqqəti İnqilab Komitəsi
Azərbaycan SSR İnqilab Komitəsi — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra Azərbaycanda ali qanunvericilik və icra hakimiyyətini həyata keçirən faktiki ali hakimiyyət orqanı. Yerlərdə sovet hakimiyyəti qəza, məntəqə və kənd inqilab komitələrinin əlində idi.
1920‐ci il fevralın 11‐12‐də Bakıda gizli şəraitdə Azərbaycan kommunist təşkilatlarının I qurultayı keçirilmişdir. Qurultayın keçirilməsi və fəaliyyətində Mirzə Hüseynov yaxından iştirak etmişdir. Qurultayda Mirzə Hüseynov hazırkı vəziyyət haqqında məruzə etmişdir. Qurultayın qəbul etdiyi qətnamədə göstərilirdi: "Azərbaycan kommunist təşkilatlarının birinci qurultayı indiki vəziyyətə dair edilən məruzəni dinləyib qeyd edir ki, Azərbaycan Respublikasının yaşadığı kəskin təsərrüfat və iqtisadi böhran, fəhlə və kəndlilərin son dərəcə ağır halı mövcud kapitalist və mülkədar üsul‐idarəsinin labüd nəticəsidir və ancaq onu məhv etməklə aradan qaldırmaq olar". Qurultay AK(b)P MK‐nın Əli Bayramov, D. Bünyadzadə K. Ağazadə, V. Yeqorov, Ə. Qarayev, B. Naneyşvili, Həmid Sultanov, Y. Rodionov, M. Pleşakov, Ağababa Yusifzadə, Mirzə Davud Hüseynov və b. ibarət tərkibini seçdi. Fevralın 12‐də keçirilmiş AK(b)P MK‐nın birinci plenumu Büro və Rəyasət Heyəti seçmişdir. Mirzə Hüseynov AK(b)P MK Rəyasət Heyətinin sədri təsdiq edilmişdir.
AK(b)P MK‐nın ilk azərbaycanlı rəhbəri olmuş Mirzə Hüseynov bu vəzifəyə seçildikdən sonra partiyanın sıralarının artması və təşkilatlarının sayının çoxalması sahəsində xeyli iş görməyə başladı. Mirzə Hüseynov bu dövrdə RK(b)P Qafqaz Ölkə Komitəsinin təşəbbüsü nəticəsində yaradılmış Hərbi inqilabi qərargahın sədri kimi başqa inqilabçılarla bərabər AXC hökumətini devirəcək XI Qızıl ordu komandanlığı ilə birlikdə ordu hissələrinin və Bakı fəhlələrinin birgə hərbi əməliyyatı planının tərtibində fəal iştirak etmişdir. 1920‐ci il aprelin 26‐da AK(b)P MK‐nın və Bakı Bürosunun birgə təcili iclası keçirilmiş və üsyana rəhbərlik etmək üçün Azərbaycan Müvəqqəti İnqilab Komitəsi yaradılmışdır. Onun tərkibinə Abid Alimov(Əlimanov), Dadaş Bünyadzadə, Əliheydər Qarayev, Qəzənfər Musabəyov, Nəriman Nərimanov və Həmid Sultanovla birlikdə Mirzə Davud Hüseynov da daxil olmuşdur.
28 aprel 1920-ci ildə Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulur. Azərbaycanda hakimiyyət Müvəqqəti İnqilab Komitəsinə keçdi. Həmin komitənin formalaşdırdığı yeni hökumət Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Soveti (XKS) adlanırdı. Müvəqqəti İnqilab Komitəsi tərkibinə ancaq azərbaycanlılar daxil idilər.(XKS) Sədr Nəriman Nərimanov (28 aprel 1920–19 may 1921) idi.
Sen-Feliks (Alye)
Sen-Feliks  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Varen-sür-Alye kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vişi.
INSEE kodu — 03232.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 334 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 212 nəfər arasında (15-64 yaş) 167 nəfər İqtisadi fəal, 45 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 78.8%, 1999-cu ildə 74.4%) idi. Fəal olan 167 nəfərdən 163 nəfər (87 kişi və 76 qadın), 4 nəfər işsiz (1 kişi və 3 qadın) idi. Fəal olmayan 45 nəfər arasında 21 nəfər şagird və ya tələbə, 14 nəfər təqaüdçü, 10 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Qondab-e Hacı (Bicar)
Qondab-e Hacı — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 51 nəfər yaşayır (10 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Sed
Sed (stream editor) – mətn verilənlərinin ardıcıl axınına qabaqcadan müəyyən olunmuş müxtəlif mətn çevirmələri tətbiq edən mətn redaktoru (eləcə də proqramlaşdırma dili). İlkin variantı 1973-74-cü illərdə Bell Labs əməkdaşı Li Makmahon (Lee E. McMahon) tərəfindən UNIX-utilit kimi yazılıb. Hazırda sed faktiki olaraq komanda sətri ilə işi dəstəkləyən istənilən əməliyyat sistemində işləyir. Olduqca dolaşıq proqram olsa da, çox güclüdür.
sed giriş axınını (adətən, fayl) sətirbəsətir qəbul edir, sed-skriptlə müəyyən olunmuş qaydalara uyğun olaraq hər bir sətri redaktə edir və nəticəni çıxış axınına verir. Tez-tez sed qeyri-interaktiv mətn redaktoru hesab olunur. Adi mətn redaktorları öncə sənədin bütün mətnini yükləyir, sonra isə komandaları bir-bir ona tətbiq edir. Bundan fərqli olaraq, sed öncə komandalar toplusunu özünə yükləyir, sonra isə bütün komandaları mətnin hər bir sətrinə tətbiq edir. Eyni anda yaddaşda yalnız bir sətir ola bildiyindən, sed istənilən böyüklükdə mətn fayllarını emal edə bilər. Super-sed (ssed) adlı genişləndirilmiş versiyası vardır.
Atlantiq departamenti
Atlantiq departamenti — Beninin 12 departamentindən biri.
Ərazisi
Atlantiq departamentinin ərazisi 3 233 km2-dır. Atlantiq departamentinə 8 şəhər daxilidir.
Əhalisi
2013-cü ilə olan məlumatlara əsasən Atlantiq departamentinin əhalisi 1 396 548 nəfərdir.
Maday (Yafətin oğlu)
thumb|447x447px
Maday ( [maˈdaj], [mɛːˈdos]) — İvrit Müqəddəs Kitabının Yaradılış Kitabında Nuhun 16 nəvəsindən biridir. Bibliya alimləri ümumiyyətlə Madayı, daha sonralar qeyd olunan Madaylarla eyni biliblər. İosif Flavi və ondan sonrakı yazıçılar, Midiyalıları onun nəslindən hesab edirdilər, həm Assur, həm də İbrani mənbələrində də Maday kimi tanınırdılar. Daha müasir dövrdə bəzi alimlər Mitanni, Maday (Matiene) və Manna kimi müxtəlif əvvəlki xalqlarla da əlaqə yaratmağı təklif etdilər.
Jubilees Kitabına görə (10: 35-36), Maday Şem adlı bir qızıla evləndi və Qara dənizin kənarında Yafətin mirasında yaşamaqdansa, Şem nəsilləri arasında yaşamağı üstün tutdu; Beləliklə, qardaşı Elam, Aşşur və Arfaksada yalvardı ki, sonunda, onun adını daşıyan ərazi - Midiyan aldı.
Hüseynabad-e Gorgan (Bicar)
Hüseynabad-e Gorgan — İranın Kürdüstan ostanı Bicar şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Ədalət Yusub
Ədalət Həsənağa oğlu Yusubov və ya Ədalət Həsənağa oğlu Yusub — Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyasının sabiq sədr müavini, Salyan Rayon İcra Hakimiyyətinin sabiq başçısı.
Hüseynabad-e Gorgan (Bicar)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 66 nəfər yaşayır (16 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
Ədalət Yusub
Həyatı
Ədalət Yusub 5 oktyabr 1960-cı ildə anadan olmuşdur.
BƏƏ–İraq münasibətləri
İraq—BƏƏ münasibətləri — İraq və BƏƏ arasında iki tərəfli diplomatik münasibətlər. Hər iki ölkə bir çox beynəlxalq təşkilatların üzvüdür.
Ədalət Yusub
Partiya fəaliyyəti
Ədalət Yusub Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin üzvü olmuşdur. O, Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyasının Salyan Rayon Təşkilatının sədri və sədrin seçki məsələləri üzrə müavini olmuşdur. Partiya daxilində yaranmış narazılıqlara görə yaranmış Demokratik Birlik Fraksiyasının həmtəsisçisi olmuşdur.
BƏƏ–İraq münasibətləri
Tarix
1960-cı illərdə BƏƏ-də böyük neft yataqlarının aşkarlanması İraqı 1971-ci ildə müstəqillik qazandıqdan sonra bu dövlətin hökmdarlarının qanuniliyinə meydan oxumağa sövq edir. 1980-ci illərdə BƏƏ İran-İraq müharibəsində bitərəfliyini qorumaq üçün mübarizə aparır. Bu qarşıdurma BƏƏ-də daxili bir gərginlik mənbəyi olur. Çünki Əbu-Dabi İraqa dəstək verməyə meylli olduğu halda, Dubay isə İrana daha çox rəğbət bəsləyirdi. 1990-cı ildə Küveytin İraq işğalı baş verir. 1990-cı ildə BƏƏ beynəlxalq koalisiyanın İraq qoşunlarını Küveytdən sıxışdırmaq üçün apardığı hərbi əməliyyata qatılır. 2003-cü ildə İraq Prezidenti Səddam Hüseyn xarici müdaxilə ilə devrilir və BƏƏ İraq iqtisadiyyatını bərpa etmək, maliyyə yardımı və əhaliyə pulsuz tibbi yardım göstərmək üçün beynəlxalq proqramlarda iştirak etməyə başlayır. 31 iyul 2007-ci ildə Asiya Futbol Kubokundakı iraqlıların qələbəsindən sonra BƏƏ Baş naziri Məhəmməd bin Rəşid Əl Məktum, ölkənin ilk kubok zəfəri üçün İraq milli futbol komandasına 20 milyon BƏƏ dirhəmi (5.2 milyon ABŞ dolları) mükafat verir. 2008-ci ildə İraq hökuməti Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin bir neçə gün ərzində Bağdada bir səfir göndərəcəyini bildirdi. Misir səfiri İhab əl-Şərifin 2005-ci ilin iyul ayında oğurlanaraq öldürülməsindən sonra o, İraqdakı ilk ərəb səfiri olur. 5 iyun 2008-ci ildə BƏƏ Xarici İşlər naziri Abdullah bin Zayid ən-Nahyan İraqa rəsmi səfər edir. 2003-cü ilin martından bu yana Bağdada səfər edən bu dövlətin ilk rəsmisi oldu [4] [5] [6].
Ədalət Yusub
Partiya fəaliyyəti
O, Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyası üzvü olduğu müddətdə sədr müavinliyindən istefa verərək Qubad İbadoğlunun rəhbərlik etdiyi Azərbaycan Demokratiya və Rifah Hərəkatına üzv olmuş və hərəkatın təşkilati məsələlər üzrə sədr müavini olmuşdur. 17 oktyabr 2021-ci ildə partiyaya çevrilən hərəkatın 26 dekabr 2021-ci il tarixində Ali Məclisinin ilk sessiyası keçirilmiş və sessiyada Ədalət Yusub Azərbaycan Demokratiya və Rifah Partiyasının təşkilati məsələlər üzrə sədr müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
BƏƏ–İraq münasibətləri
Tarix
2014-cü ildə BƏƏ İraq və Suriyada "İslam Dövləti" nə qarşı aparılan hərbi əməliyyatlara qatılır. 2017-ci ilin avqust ayında İraq şiələrinin lideri Müqtəda əs-Sədr rəsmi səfərlə BƏƏ-yə gəlir və burada ölkənin rəhbərliyi ilə danışıqlar aparır.
Ədalət Yusub
Seçkilərdə
Ədalət Yusub 2010-cu il parlament seçkilərində Klassik Xalq Cəbhəsi Partiyasının deputatlığa namizədi olmuş, 60 saylı Salyan-Neftçala seçki dairəsi üzrə deputatlığa namizəd olmuş, 2849 səs (19.19 %) səs toplayaraq seçkiləri Ana Vətən Partiyası namizədi Fəzail Ağamalı və bitərəf namizəd İlham İsmayılovun ardınca üçüncü sırada bitirmişdir.
BƏƏ–İraq münasibətləri
Ticarət
BƏƏ İraq iqtisadiyyatının ən böyük xarici investorudur. Ölkələr sərbəst ticarət müqaviləsi imzalamışlar. 2003-cü ildən bəri BƏƏ İraqdakı humanitar missiyalar üçün 215 milyon dollar sərmayə qoymuş və bu ölkənin 7 milyard dollarlıq borcunu bağışlamışdır.
Ədalət Yusub
Seçkilərdə
2013-cü il prezident seçkiləri ərəfəsində yaradılmış Demokratik Qüvvələrin Milli Şurasının üzvlərindən biri olmuşdur.
BƏƏ–İraq münasibətləri
Diplomatik nümayəndəliklər
BƏƏ-nin Bağdadda səfirliyi var.
Xoy Tarixi-Memarlıq Kompleksi
Xoy Tarixi-Memarlıq Kompleksi — Çeçenistanın Vedeno rayonunun Xoy kəndində yerləşir. Kompleks Arqun Muzey-Qoruğunun bir hissəsidir. Kompleks Rusiya Federasiyasının qorunan mədəni irs obyektləri siyahısına daxildir. Xoy 2018-2020-ci illərdə Tarixi-Memarlıq Kompleksinin bərpası həyata keçirilmişdir.
Təsviri
Xoy Tarixi-Memarlıq Kompleksinin ərazisində yüzdən çox tarixi obyekt vardır. Bunların arasına həm yaşayış evləri, həm də inzibati binalar daxildir. o cümlədən Vaynax qalasının memarlığının iki qülləsi, iki məscid, 17 yaşayış qülləsi, sakllar vardır. Bu tarixi obyektlərdən 24-ü dövlət mühafizəsindədir. Onlar xüsusi olaraq qorunur. Kompleksdə olan qüllələrinin hündürlüyü 16 metrdir. Kompleksin ilk tikililəri XII əsrə, sonuncu tikilisi isə XIX əsrə aiddir. Əvvəlcə konstruksiyalar möhkəmləndirici məhluldan istifadə edilmədən tikilmişdir. Binalar daşların bir-birilərinə möhkəm və diqqətli bərkidilməsi ilə ucaldılıb. Sonrakı tikililərdə isə gil məhlullardan istifadə edilməyə başlanılır.
Qeyd edək ki, çeçenlərin və inquşların deportasiyasına qədər Xoy kəndi respublikanın dağlıq hissəsində əhalinin ən sıx məskunlaşdığı məntəqələrdən biri idi. Bu səbəbdən o dövrə qədər burda olan tikililər əhali tərəfindən qorunurdu.
2013-cü ildə Xoy Tarixi-Memarlıq Kompleksi Rusiyanın mədəni irs obyekti kimi tanınıb. 2018-ci ildə onun bərpası üzrə işlərə başlanılıb. Həmin vaxt onun ərazisində sağlam qalmış tikililər yox idi - damlar dağılmış, qapı və pəncərə ətrafları boş idi. Bərpa işlərinə 60 respublika idarəsi cəlb edilmişdi. Bərpa Rusiya Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi ilə həyata keçirilib.
2020-ci ilin iyul ayına kimi kompleksin əksər binaları bərpa olunub.
Kristian Asllani
Krisian Asllani – İtaliya A Seriyasında çıxış edən İnterin futbolçusu. Müqavilə ilə Empoliyə məxsusdur.
Empoli
Empolidə ilk matçına 13 yanvar 2021-ci ildə keçirilən Napoli-Empoli matçının 85-ci dəqiqəsində çıxıb. Matç Napolinin 3-2 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb. Empolidə ilk qolunu isə 6 may 2022-ci ildə keçirilən İnter-Empoli matçının 28-ci dəqiqəsində vurub. Matç İnterin 4-2 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.
İnter (icarə)
İnterdə ilk matçına 12 iyul 2022-ci ildə keçirilən Luqano-İnter matçında çıxıb. Matça start heyətdə başlayan Kristian Asllani 88-ci dəqiqədə əvəzlənib.Matç İnterin 1-4 hesablı qələbəsi ilə başa çatıb.
Burxanlı (Urmiya)
Burxanlı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 370 nəfər yaşayır (104 ailə).
Suzanne Hiram
Suzanne Hiram (8 oktyabr 1987) — Naurulu qadın ağır atlet. 48 kq çəki dərəcəsində yarışır və beynəlxalq yarışlarda Naurunu təmsil edir. Suzanne Hiram dünya çempionatlarında iştirak etmişdir. Son dəfə 2007 Ağır atletika üzrə Dünya Çempionatında mübarizə aparmışdır.
Heksen
Heksen – alkenlərə aid olan C6H12 tərkibli üzvi birləşmələrin ümumi adıdır.
Quruluşu
Heksenlərə karbohidrogenlərin 17 izomeri, o cümlədən, sis- və trans izomerlər aiddir.
Fiziki-kimyəvi xassələri
Normal şəraitdə heksenlər rəngsiz mayedirlər, suda həll olmurlar, üzvi həlledicilərdə isə yaxşı həll olurlar. Heksenlər alkenlərin bütün kimyəvi xassələrini daşıyırlar.
Alınması və tətbiqi
Heksen-1-i α-olefinlərlə qarışıq halda etilenin oliqomerləşməsindən, parafinlərin termiki krekinqindən, izoheksenləri isə propilenin dimerləşməsindən alırlar. Heksenlər motor yanacaqlarının yüksək oktanlı komponentlərinin tərkibinə daxildirlər. Izoprenin, yuxarı yağ spirtlərinin və s. alınması üçün istifadə olunurlar.
Nikolay Kakurin
Nikolay Yevgenieviç Kakurin — Rusiya və SSRİ hərbçisi, tarixçisi və publisisti. 1922-ci ildə Buxara-Fərqanə ərazisindəki sovet hərbi birləşmələrinin komandanı kimi basmaçılara qarşı mübarizədə fəal iştirak etmişdi. Üçcildlik "Vətəndaş müharibəsi tarixi"nin əsas müəlliflərindən biridir. Həbsxanada ölmüşdür.
O.Torvald
O.Torvald — Ukraynalı rok qrupu. 2005-ci ildə Ukraynanın Poltava şəhərində yaranmışdır. Qrupun O.Torvald adlı debüt albomu 2008-ci ildə işıq üzü görmüşdür. O.Torvald qrupu GBOB, Chervona Ruta, Tavria games, Prosto Rock (Linkin Park qrupu ilə birlikdə), Zakhid, Krashche Misto UA (Evanescence və The Rasmus qrupları ilə birlikdə), Ekolomyja və Global Gathering kimi festivallarda çıxış etmişdir. Onlar "Time" mahnısı ilə Ukraynanı 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdirlər. Qrup nəticədə müsabiqənin finalında 24-cü yerdə qərarlaşmışdır.
Ziqbert Tarraş
Siegbert Tarrasch ( Siegbert Tarrasch ;) 19-cu əsrin sonu və 20-ci əsrin əvvəllərində ən güclü oyunçular və ən nüfuzlu nəzəriyyəçilərdən biri hesab edilən alman şahmatçısı idi.
Həyatı
Tarraş o vaxtlar Prussiya Sileziyası olan və indi Polşa olan Breslauda anadan olub. 1880-ci ildə məktəbi bitirdikdən sonra Breslaudan ayrılaraq Berlində, sonra isə Halledə tibb təhsili alır. Ailəsi ilə birlikdə Nürnberqdə, Bavariyada , daha sonra isə Münhendə məskunlaşaraq uğurlu bir tibbi təcrübə qurdu. Beş övladı var idi. Tarraş yəhudi idi, 1909-cu ildə xristianlığı qəbul etdi və I Dünya Müharibəsində oğlunu itirmiş vətənpərvər bir alman idi, lakin Üçüncü Reyxin ilkin mərhələlərində antisemitizmlə üzləşdi.
Şahmat karyerası
Peşəsi tibb həkimi olan Tarraş 1890-cı illərin əvvəllərində dünyanın ən yaxşı oyunçusu ola bilərdi. Turnirlərdə (+3−0=1) qocalmış Dünya Çempionu Wilhelm Steinitz- ə qarşı ağır qol vurdu, lakin tibbi təcrübəsinin tələblərinə görə 1892-ci ildə Steinitz-ə dünya tituluna meydan oxumaq imkanından imtina etdi.
Tezliklə, 1893-cü ildə Sankt-Peterburqda Tarraş yolun böyük hissəsini qabaqladıqdan sonra Steinitsin rəqibi Mixail Çiqorinlə (+9−9=4) çətin mübarizə apardı. O, həmçinin ardıcıl olaraq dörd böyük turnirin qalibi olub: Breslau 1889, Mançester 1890, Drezden 1892 və Leypsiq 1894.
Tarrasch və Lasker arasında heç bir sevgi itmədi. Hekayə belədir ki, onlar 1908-ci ildə çempionat matçının açılışında tanış olduqdan sonra Tarraş topuqlarını sıxdı, sərt şəkildə əyildi və dedi: "Sizə, Dr Lasker, mənim yalnız üç sözüm var, yoxlayın və yoldaş olun" - sonra otağı tərk etdi. Harold C. (Schoenberg, Şahmatın Qrossmeysterləri, WW Norton & Co., New York, Rev. Ed. 1981, səh. 124.). Lasker nəhayət 1908-ci ildə titul matçına razılaşdıqda Tarraş'ı inandırıcı şəkildə +8−3=5 məğlub etdi.
Tarrasch bir müddət dünyanın aparıcı oyunçularından biri olmağa davam etdi. O, çox güclü Sankt-Peterburq 1914 şahmat turnirində yalnız Dünya Çempionu Laskeri və gələcək Dünya Çempionları Xose Raul Kapablanka və Aleksandr Alekhini geridə qoyaraq, Marşal, Ossip Bernşteyn, Rubinşteyn , Nimzovitş , Blekberq , Blekberq və digərləri qabaqlayaraq dördüncü yeri tutdu.. Onun 19-cu turda Kapablanka üzərində qələbəsi, Laskerin Kapablanka üzərindəki qələbəsindən daha az məşhur olsa da, Laskerin turnirdə Kapablanka üzərindəki məşhur qələbəsini əldə etmək üçün vacib idi. Bu turnir, yəqin ki, Tarraşın qu quşu mahnısı idi, çünki şahmat karyerası bundan sonra o qədər də uğurlu olmadı, baxmayaraq ki, o, hələ də yüksək qiymətləndirilən oyunlar oynadı. Tarrasch 1916-cı ildə Laskerə 0-5 = 1 məğlub oldu. ]
Şahmat təlimləri
Tarrasch çox nüfuzlu şahmat yazıçısı idi və "Almaniya müəllimi" mənasını verən Praeceptor Germaniae adlanırdı. O, Wilhelm Steinitz- in bəzi ideyalarını ( məsələn, mərkəzə nəzarət , yepiskop cütü , kosmos üstünlüyü ) götürdü və onları adi şahmatçı üçün daha əlçatan etdi. Digər sahələrdə o, Steinitzdən ayrıldı. O, parça hərəkətliliyini Steinitzdən daha çox vurğuladı və dar mövqeləri sevmədi və "məğlubiyyət mikrobunun olduğunu" söylədi.Tarrasch, tez-tez Tarrasch qaydası adlanan son oyunlarda çox vacib bir qayda tərtib etdi : Qalalar keçilən piyadaların arxasına, onların irəliləməsini dəstəkləmək üçün öz arxalarına, irəliləməsinə mane olmaq üçün düşmənin arxasına düşürlər.
Şahmat nəşrləri
1895-ci ildə Tarraşın "Dreihundert Schachpartien" kitabı nəşr olundu. O, ilk dəfə ingilis dilinə 1959-cu ildə Robin Ault və Con Kirvan tərəfindən məhdud tirajla və 1999-cu ildə S. Şvars Üç Yüz Şahmat Oyununu buraxdıqda kommersiya nəşrində tərcümə edilmişdir. Tarrasch 1912-ci ildə Die moderne Schachpartie-ni buraxdı, lakin hələ tərcümə olunmayıb. O, 1993-cü ildə ingilis dilinə tərcümə edilmiş Sankt-Peterburq 1914 şahmat turniri haqqında məşhur kitab yazmışdır. Onun dördüncü böyük kitabı Das Schachspiel (1931), GE Smith və TG Bone tərəfindən Şahmat Oyunu (1935) kimi tərcümə edilmişdir. , ISBN 048625447X). Bu, onun son kitabı və ən uğurlu kitabı idi. O, 1897-ci ildə Deutsche Schachzeitung jurnalına və həyatının son iki ilində Tarraşın Schachzeitung jurnalına redaktorluq edib.
Hipermodern məktəblə toqquşma
O, Richard Réti, Aron Nimzowitsch və Savielly Tartakower başda olmaqla hipermodern məktəbinin hədəfi idi və onların hamısı onun fikirlərini doqmatik olaraq tənqid edirdi. Bununla belə, bir çox müasir ustalar Tarraşın əsl oyununu dogmatik hesab etmirlər. Amerikalı qrosmeyster Endryu Soltisin dediyinə görə, Tarrasch şahmatında "hər şey parça hərəkətliliyi" idi.Onun oyun tərzinə misal olaraq , Advance French- in Qara tərəfində Louis Paulsen-ə qarşı qələbəsinə baxın ( Nürnberq 1888):
'''1. e4 e6 2. d4 d5 3. e5 c5 4. c3 Nc6 5. Nf3 Qb6 6. Bd3 cxd4'''. Tarrasch buna nida işarəsi verir və qeyd edir ki, 6...Bd7 yaxşı oyunla 7.dxc5-ə imkan verir. Bununla belə, əksər hesablar Nimzowitsch-i təxminən dörddə bir əsr sonra Gersz Salweyə qarşı 7.dxc5 oynadığı zaman belə bir antidoqmatik hipermodern ixtiraçılıqla qiymətləndirir. '''7. cxd4 Bd7 8. Be2 Nge7 9. b3 Nf5 10. Bb2 Bb4+ 11. Kf1 Be7 12. g3 a5 13. a4 Rc8 14. Bb5 Nb4 15. Bxd7+ Kxd7 16. Nc3 Nc17. Nc3 Nc17. Na17. Qd3 Qa6 20. Qxa6 bxa6 21. Kg2 Rc2 22. Bc1 Rb8 23. Rb1 Rc3 24. Bd2 Rcxb3 25. Rxb3 Rxb3 26. Bxa5 Rb2 27. Bd2 Bb4 28. Bf4c. g31c. 32. Ba3 Rc4 33. Bb2 Bc3 34. Bxc3 Rxc3 35. Rb1 Kc7 36. g5 Rc4 37. gxh6 gxh6 38. a5 Ra4 39. Kg3 Rxa5 40. Kg4 Ra3 41. Rd414. Nec Nd3 a5 45. Nc5 Rc3 46. Rb1 Nxd4 47. Na6+ Kd8 48. Rb8+ Rc8 49. Rb7 Ke8 50. Nc7+ Kf8 51. Nb5 Nxb5 52. Rxb5 Ra8 53. f4. R5 a4 a4. a4. Ra5. 57. Kh5 Kg7 58. fxe6 fxe6 59. Rg1+ Kh8 60. Ra1 Kh7 61. Rg1 a1=Q 62. Rg7+ Kh8'''. 0–1
Açılış nəzəriyyəsinə töhfələr
Bir sıra şahmat açılışları Tarraşın adını daşıyır, ən diqqət çəkənləri:
Məşhur Tarrasch birləşmələri
Müttəfiqlərə qarşı Tarrasch oyununda Qara burada (ən azı dərhal fəlakətə qarşı) dayanır, çünki qara kraliça Qb7+ (ardınca Kxa5 Ra1#), c8-dəki qara qala isə Rxc5#-ə qarşı müdafiə edir. Tarrasch 31.Bc7 dahiyanə müdaxilə hərəkətini oynadı! ( Plaçutta müdaxiləsi kimi tanınır, çünki parçaların hər ikisi ortoqonal olaraq hərəkət edir). Bu, hər iki müdafiəni bloklayır və ələ keçirilən hər hansı parça həddən artıq yüklənir. Yəni, 31...Rxc7 olarsa, kraliça b7-dən bloklandığından, çəngəl həddindən artıq yüklənir, hər iki əsas kvadrata baxmalı olur. Beləliklə, Uayt 32.Qb7+ Rxb7 oynayaraq, 33.Rxc5#-ə icazə verərək, c5-in müdafiəsindən fırıldaqçını yayındıracaq. Lakin Qara əvəzinə 31...Qxc7 oynayırsa, kraliça c5 qalasının müdafiəsini bloklayır və həddən artıq yüklənir: 32.Rxc5+ Qxc5 kraliçanı b7-nin müdafiəsindən yayındıraraq 33.Qb7+ Kxa5 34.Ra1#-a imkan verir. Qara əslində bu hərəkətdən sonra istefa verdi.
Karl Uolbrodtla oyunda Tarraş kifayət qədər zəif oynadı və rəqibi uzun müddət ondan üstün idi. Lakin oyun aşağıdakı heyrətamiz kombinasiya ilə geri alındı: 34.Rxd4 aydın görünür, çünki 34...cxd4 35.Bxd4 kraliçanı qazanmağa imkan verir. Lakin Qaranın qabaqcadan gözlənilən güclü əks hücumu var... 34...Nxg3 35.Nxg3 Rxg3+ 36.hxg3 Rxg3+ 37.Kf1! Rxd3 və indi heyrətləndirici 38.Rg4! 39-luq dağıdıcı təhdidlərlə. Rf8+ cütləşmə və Bxe5, cxd3-ü qeyd etmədən izləyəcək. Qara istefa verdi.
Borqu departamenti
Borqu departamenti — Beninin 12 departamentindən biri.
Ərazisi
Borqu departamentinin ərazisi 25 856 km2-dır. Borqu departamentinə 8 şəhər daxilidir.
Əhalisi
2013-cü ilə olan məlumatlara əsasən Borqu departamentinin əhalisi 1 202 095 nəfərdir.
İnzibati bölgüsü
Borqu departamentinə daxil olan şəhərlər: