cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Senqeyski adası
Ümumi məlumat
Ada Naryan-Mardan şimal-qərbdə, Kolquev adası ilə materik arasındadır. Adanın ölçüləri 30 x 9 km-dir. İqlimi olduqca sərtdir. Qiş ayları isə daha dəhşətli soyuqlar müşahidə edilir. Hava bəzən onun üzərindən belə uçuşları mümkümnsüz qılır. Adanın üzəri tundra bitkiləri ilkə örtülmüşdür. Ərazisi düzən relyefə malik olsada, burada qum barxanlarına rastlamaq mümkündür. Sahillərində dayaz körfəzlər vardır. Adaya kiçik təyyarələr əsasən qabarma-çəkilmə sahələrinə enə bilir. Mi-8 helikopterləri isə mütəmati olaraq uçuşlar təşkil edirlər. Qışda materiklə arasındakı boğazın tam donması haqqında məlumatlar verilir. Bu zaman ora piyada, yayada isə qayıqla getmək olar.
Materik sahilində, 25 kilometr uzaqlıqda, Timan sahilində bir MQ-2 Senqeyski Şar meteoroloji stansiyası mövcuddur. Burada ən son məlumatlara əsasən, üç meteoroloq işləyir. Sahildə nenlərə aid çumlar vardır.
Adanın maksimal hündürlüyü 50 m olan Nyarmxoy təpəsidir.
Ogeday Girişkən
Ogeday Girişkən — türk avarçəkmə idmançısı və aktyorudur.
Həyatı
Ogeday Girişkən 1992-ci ildə Adanada anadan olub və təhsilini orada davam etdirib. Mərmərə Universitetinin Bədən Tərbiyəsi və İdman Müəllimliyi fakültəsində təhsil almaq hüququ qazanıb. Daha sonra bakalavr təhsilini başa vurdu. İdmançı kimi adından söz etdirən Ogeday o illərdə də diqqət çəkib və o, avarçəkmə sahəsində Fənərbaxçada lisenziyalı idmançı kimi on il avarçəkmə komandasında iştirak edib. Dünya reytinqlərinə damğasını vuran Ogeday Girişken 2017-ci ildə Survivor 2017 yarışmasına qatılıb. Yarışa başlayandan sonra Ogeday həm xarakteri, həm də traslardakı çıxışı ilə qısa zamanda irəliyə doğru bir addım atmağı bacarıb və həmin mövsümün çempionu olub. O, Litvada dünya miqyasında keçirilən U-23 Avarçəkmə Çempionatında yarışı 8-ci yerdə başa vurub. Ogeday Girişkən 2018-ci ildə Bir Litre Gözyaşı serialında "Teoman" obrazı ilə aktyorluğa addım atdı. Daha sonra 2019-cu ildə Savaşçı serialında "Komissar Çavuş Demir Döğer" obrazını canlandırıb.2022-ci ildə Survivor 2022: All Star yarışmasında mübarizə aparır.
Tağçadaş (Meşkinşəhr)
Tağçadaş — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 30 nəfər yaşayır (5 ailə).
NGC 6339
NGC 6339, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. SBcd tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Oqtay Şəhriyarlı
Həyatı
13 mart 1959-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun Şəhriyar kəndində anadan olub.
İlk şeri 1974-cü ildə Masallı rayonunda çıxan "Çağırış" qəzetində çapdan çıxıb. 1976-1978-ci illərdə Sumqayıt şəhərində çıxan "Sosialist Sumqayıtı" qəzetində ştatdankənar müxbir kimi fəaliyyət göstərib. İstehsalatda çalışan insanlar daima O.Şəhriyarlının mövzusu olardı.
1974-cü ildən indiki dövrə qədər müxtəlif mətbuat orqanlarında şerləri çapdan çıxır.
2003-cü ildən Dünya Azərbaycanlılarının Mədəniyyət Mərkəzinin Bakı şöbəsinin üzvüdür.
Hal-hazırda "Bütövlük" ictimai-siyasi hüquq qəzetinin xüsusi müxbiridir.
"Şəhriyarda səkkiz ocaq" kitabı çapa hazırlanır.
Ailəlidir, iki oğul,iki qiz atasıdır.
Hal-hazırda Bakı şəhərində yaşayır.
Şeirləri
= İstinad =
I Rəvvad ibn Müsənna əl-Əzdi
I Rəvvad ibn Müsənna əl-Əzdi (ərəbcə: الرواد بن المثنى الأزدي) (VIII—XII) — VIII-XII əsrlərin ortalarından etibarən Cənubi Azərbaycan da hökm sürən Ravvadidlər sülaləsi ndən olan və Rəvvadilər dövləti nin qurucusudur.
Əbbasi xəlifə si Əbu Cəfər əl-Mənsur Yəmən Ərəb lərini oraya köçürərək Yezid ibn Hatim əl-Mühəlləbi ni (785-786) Azərbaycan hakimi təyin etdi. Onnlardan biri, Təbriz də məskunlaşan, Əzd qəbiləsi ndən olan  yəmənli  Rəvvad ibn Müsənna idi. Sonralar müstəqil feodal mülkiyyətinin başçısı oldu. Əl-Yəqubi nin verdiyi xəbərə görə, Təbriz dən Bəzz ədək bütün torpaqlar Rəvvada verilmişdi.
Rəvvadın üç oğlu var idi: Məhəmməd (813-845), əl-Vəcnə və Yəhya (ö. 849).
Meqafan
Bir allüvial 'meqafan, zirvə olaraq bilinən mənbənin tək bir nöqtəsindən qaynaqlanan axın axınlarının mürəkkəb çökmə nümunələri nəticəsində əmələ gələn böyük bir konusvari və ya yelçəkənli bir yataqdır. Megafanlar ölçüsünə görə boş pərəstişkarlarından fərqlənir. Daha böyük ölçülərinə görə fərqli geomorfik proseslər nəticəsində əmələ gələ bilərlər. Meqa pərəstişkarlarını tipik alüvial fanatlardan fərqləndirən meyar süni miqyaslıdır. Ölçü bölgüsü ədəbiyyatda dəyişir, ən çox yayılmışı tacdan ayağa 100 km məsafədədir. Alternativ dəyərləri yuxarıdan ayaq barmaqlarına qədər 30 km -dən çox olmamaqla yanaşı, 10.000 kvadrat kilometrdən çox əhatə dairələri alternativ göstəricilər kimi göstərilmişdir. .
Formasiya
Yuxarıdakı axın mənbəyi fan önlüyünün bir hissəsini tutur və bu hissədə çöküntülər yaradır. Ayrılma kimi mürəkkəb proseslər səbəbindən axın zamanla istiqaməti dəyişərək fanın müxtəlif sahələrini tutur. Uzun müddət ərzində yağıntılar yığılaraq fan formalı formasiyalar əmələ gətirir. Tipik olaraq, meqafan çöküntülərinin üçölçülü arxitekturası çox səviyyəli qumlu təbəqələrdən, üst axarda çınqıldan, üst-üstü siltli təbəqələrlə örtülmüşdür, fasiyaların qalınlığı və paylanması yuxarıdan aşağıya doğru dəyişir Meqafanların çoxalması bir çox mühitdə baş versə də, tropiklər Chaco düzündə dünyanın ən böyük meqafanlarına ev sahibliyi edir, bunlardan ən böyüyü Pilcomayo.
Adi köstəbək
Adi köstəbək və ya Avropa köstəbəyi — köstəbəklər cinsinə aid məməli heyvan növü.
Xarici görünüşü
Görünüşdə bu tipik bir köstəbəkdir. Bədən uzunluğu - 12-16 sm, quyruq uzunluğu - 2-4 sm; çəki 70-119 q. Gözlər kiçik, bir pinhead ilə, lakin xarici görünən, çünki dəridə 0,5–1 mm uzunluğunda bir dar yarıq var (baxmayaraq ki, Qafqazda yaşayan ən köstəbəklərin gözləri bağlıdır). Xarici qulaq yoxdur. Kürk, moldun yeraltı tunelində hər hansı bir istiqamətdə hərəkət etməsinə kömək edən irəli və ya geri deyil, yuxarı istiqamətdə böyüyür. Kürk rəngləri qaranlıq qara, bədənin aşağı hissəsi bir qədər yüngüldür. Bəzən rəngi rəng pozuqluqları var: ağ rəngli, solğun rəngli rəngli, boz və qəhvəyi mollər. Quyruq saçları toxunma funksiyasını yerinə yetirir, çünki köməyi tunellərdə geri hərəkət edə bilər.
Salix Battalov
Salih Battalov — tatar yazıçı, şair və dramaturq.
Bioqrafiyası
Salih Battal böyük bir kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Qardaşları arasında Mübarək Battal və Abdullah Battal da var.
Moskva ətrafında Salih Battal həyatını müxtəlif zəhmətlərlə qazanır — xüsusi bağlarda tərəvəz yığmaqdan vaqon boşaltmağa qədər. Sonra şeir yazmağa başlaır. Onun şeirləri əvvəlcə işə düzəldiyi Sobolevo-Şyolkovskaya toxuculuq fabrikindəki Zarya Molodyoji divar qəzetində, daha sonra Moskvadakı tatar qəzetində "Eşçe" (İşçi) nəşr olunur. Misraları yazıçı Mahmud Maksud tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir.
Eyni zamanda (1924–1926) iki illik Tatar-Başqırd ümumi təhsil kurslarında oxuduğu zaman şeirləri mütəmadi olaraq dövri mətbuatda dərc olunmağa başlanılır. Elə həmin dövrdə Moskvadakı fəhlə teatrının səhnəsində qoyulan ilk tamaşasını yazır. Kursları bitirdikdən sonra Salih Battal, Moskva ətrafında Verbil çini fabrikində işçi olaraq işə düzəlir.
Əsgərlik dövründə ədəbi işinə davam edir: şeir, pyes yazır. Tatar ədəbiyyatına qəhrəman uçuş romantikası mövzusunu ilk gətirən o olur. 1929-cu ildə Moskvada SSRİ Xalqları Mərkəzi Nəşriyyatında ilk şeirlər toplusu olan "Ellər jiri" ("Zaman melodiyası") nəşr olunur. İki il sonra eyni adlı ikinci topliusu buraxılır. 1928-ci ildə dəfələrlə Moskva Mərkəzi Tatar Fəhlə Teatrının səhnəsində qoyulmuş "Təşkilatçı" komediyasını yazır. Digər bir əsəri ("Çadralı") Kazandakı Tatar Dövlət Akademik Teatrında uğurla səhnəyə qoyulur.
İkinci Dünya müharibəsi dövründə, Sakitokean Donanmasının Hərbi Hava Qüvvələrində təyyarəçi vəzifəsini icra edir, Yaponiya ilə müharibədə iştirak edir. Böyük Vətən müharibəsi mövzusu tatar yazıçısının ədəbi fəaliyyətində — "Kapitan Qastello" poemasında (1942), "Səkkizinci kimdir?" romanında ayrın şəkildə əks olunur. 1934-cü ildə Yazıçılar Birliyinin üzvü olur. Salih Battal ədəbiyyatın inkişafındakı xidmətlərinə görə Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni ilə təltif edilmişdir (1957).
Salih Battal 12 mart 1995-ci il tarixdə, 89 yaşında evindəki yanğın zamanı dünyasını dəyişmişdir.
Kuman-qıpçaq dilləri
Kuman-qıpçaq dilləri, həmçinin polovets-qıpçaq dilləri, Qafqaz-qıpçaq dilləri, oğuz-qıpçaq dilləri — türk dillərindən qıpçaq dil qrupunun bir hissəsi. Onlara qərbi qıpçaq dilləri də deyilir, lakin belə bir terminin istifadəsi arzuolunmaz omonimliyə gətirib çıxarır, çünki şərqi qıpçaq dillərindən Cənubi Altay, Fərqanə qıpçaq və qırğız dillərindən fərqli olaraq Volqa-qıpçaq, kuman-qıpçaq və noqay-qıpçaq dilləri birlikdə qərbi-qıpçaq dilləri hesab edilir.
Tərkibi
Müasir dillərdən kuman-qıpçaq dilləri qrupuna aşağıdakılar daxildir:
Kuman-qıpçaq dillərini kəraim-krım-tatar və qumuq-qaraçay-balkar alt qruplarına bölmək olar. Oleq Mudrak da məhz bu bölgüyə əməl edir.
Vəhşi yak
Vəhşi yak —  cinsinə aid heyvan növü.
Yayılması
Rusiyada ərazisində Tıva respublikasının kənd təsərrüfatında (2012-ci ildə təxminən 10 min baş), Buryatiya və Altay Respublikası zooparklarında saxlanılır. Tibetdən başqa digər ölkələrdə də Şimali Hindistan, Çin, Qazaxıstan, Tacikistan, Butan, Əfqanıstan, Pakistan, İran, Qırğızıstan, Özbəkistan, Nepal və Monqolustanın qonşu dağlıq bölgələrində yayılmışdır. Sovet İttifaqında Şimali Qafqaz, xüsusilə Kabardino-Balkar, Qaraçay-Çerkesiya, Dağıstan, Çeçen-İnquşetiya və Şimali Osetiya kimi ərazilərdə yak uyğunlaşdırılmışdır. Ermənistanda isə yakın uyğunlaşdırılması nəticə vermədi.
Xarici görünüşü
Yak uzun bir bədən, nisbətən qısa ayaqları, geniş, dairəvi tuluqları və ağır, aşağı əyilmiş başı olan böyük bir heyvandır. Ağırlığı 2 m-ə qədər, 1000 kq-a qədər çəki. Yaşlı bir erkəyin bədəninin uzunluğu 4,25 m-dir və ondan 0,75 m quyruğa düşür. Yakın dişisinin uzunluğu 2,8 m, hündürlüyü 1,6 m, çəkisi isə 325-360 kq-dır. Hər iki cinsin boynu uzun, lakin qalın deyil, geniş aralıklıdır, baza tərəflərə yönəldilir və sonra yuxarı və aşağı əyilir; onların uzunluğu 95 sm-ə qədərdir və uçlar arasındakı məsafə 90 sm-dir.
Yakın bədənindən asılı olan və demək olar ki, tamamilə ayaqları əhatə edən uzun bir sürüşkən xəz var. Yun, ağ nişanların tez-tez meydana gəldiyi ağızdan başqa, hər yerdə qara rəngli qəhvəyi və ya boz rənglidir. Yak yazda və yazda böyük qırıqlar içərisində qalmış, qalın, yastıqlı bir paltarı ilə qış soyuqdan qorunur. Yak yunu Tibetlilər tərəfindən geniş istifadə olunur və heyvanlarda öz saçlarından toxunan bir qoşqu görmək mümkündür. Bədənin ən çox hissəsi paltar qalın və hətta əgər, sonra ayaqları, tərəfləri və qarın uzun və şagyə olarsa, demək olar ki, yerə çatan bir növ "yubka" təşkil edir. Quyruq da uzun, ağır saçlarla örtülür və ata bənzəyir. Vəhşi (mutus - səssiz) və yerli (grunniens - grunting) yaklar arasında fərqlənir.
Təsnifat
Əvvəllər tədqiqatçılar bütün növləri bir növ iki qısa növü ilə birləşdirdi - vəhşi yak B. g. mutus (Przewalski, 1883) və ev yakı B. g. grunniens (Linnaeus, 1766). Hal-hazırda, müəlliflərin əksəriyyəti yabanı və yerli növbəni növlər sırası ilə müxtəlif növlər hesab edirlər - Bos mutus və Bos grunniens. Ev yakları vəhşi yaklara nisbətən daha kiçik olur
Ceylanyar xanım
Ceylanyar xanım — 31-ci Osmanlı sultanı Sultan Əbdülməcid in xanımlarından biri, iqbal.
Həyatı
Əslən ubıx olan Ceylanyar xanım 1830-cu ildə indiki Soçi də dünyaya gəldi. Əsl adı Nafiyə olub, atası Bərzəx Mustafa bəy, anası isə Daruxan Dudarukdur. Hələ 10 yaşında ikən ailəsi tərəfindən İstanbul a gətirilmiş, təlim-tərbiyə görməsi üçün Osmanlı hərəminə verilmişdir. Uzun illər keçmiş Çırağan sarayı ndakı hərəmdə, ardından Adilə Sultan ın sarayında təlim-tərbiyə edildi. Adilə Sultan tərəfindən Sultan Əbdülməcid ə təqdim olunmuş, ardından 1847-ci ildə nigahlanaraq Sultan Əbdülməcid in ikinci iqbalı oldu. Adı Ceylanyar olaraq dəyişdirildi və mərasim səbəbilə ailəsi İstanbul a gətirildi. Bacıları Almazxan xanım və Pürtünak xanım saraya alınaraq Ceylanyar xanıma nədimə təyin edildi, qardaşına isə Bandırma yaxınlığında geniş torpaq mülkləri hədiyyə edildi.
Yeganə övladı olan Şahzadə Mehmed Rüşdü Əfəndi 31 mart 1852-ci ildə dünyaya gəlsə də, 9 ay sonra körpə ikən vəfat etdi. Övladının vəfatından sonra səhhəti pisləşən Ceylanyar xanım Fəriyə sarayına göndərildi və müalicə səbəbilə bir müddət burada yaşadı. Ancaq səhhəti daha da pisləşən Ceylanyar xanım 17 yanvar 1855-ci ildə burada vəfat etdi. Cənazəsi Fateh dəki Gülüstü Qadınəfəndi türbəsi nə dəfn olundu.
Vəhşi yak
Xüsusiyyətləri
Yak yüksək dağ şəraitinə uyğunlaşdırılmışdır. Ovçuluq ərazilərində buğa ilə müqayisədə daha böyük ağciyər və ürək vardır. Yağ qanının ömrü boyunca fetal hemoglobinin əhəmiyyətli bir hissəsinin olması səbəbiylə daha çox oksigen daşıya bilir. Saldırı aşağı temperaturda zəif tolerantlıq və 15 °C-dən yuxarı olan temperaturda aşınma olur. Aşağı temperaturda olan digər adaptasiya yağın subkutan təbəqəsi və ter bezlərinin demək olar ki, tam olmamasıdır.
Tibet platosunda və qonşu dağlıq ərazilərdə (Karakorum, Ladax) yerləşir. Onlar bir neçə rəhbərin ailələrində və ya 10-12 başlı kiçik sürüsündə, yaşlı kişilərdə tək yaşayırlar. Ancaq ilk dəfə yabanı yağı təsvir edən Nikolay Prjevalski kimi, XIX əsrdə də bəhs edir. kiçik buzovlu vəhşi yak sürüləri bir neçə yüz, hətta minlərlə başa çatdı. 6-8 yaşında cinsi yetkinliyə çatır; həyat ömrü təxminən 25 ildir.
Yakların təqibi sentyabr - oktyabr aylarında baş verir. Bu vaxtlar buğalar inək qruplarına qoşulur. Ən çox yarı-korneada ritual döyüşlərdə fərqli olaraq, buğa arasında qəddar döyüşlər baş verir. Mübarizə zamanı müxaliflər tərəfində bir buynuz ilə bir-birinə vurmağa çalışırlar. Bu döyüşlərin ölməsi nadirdir və bəzən çox ciddi xəsarətlərlə məhdudlaşır. Kəsmə zamanı yanğın naxışları eşidilir, digər zamanlarda isə səssizdir. Yumurtalarda yırtıq 9 aylıq gestasyondan sonra iyun ayında baş verir. Dana təxminən bir il anadan ayrılmır.
Yetkin yaklar yaxşı silahlanmış, çox güclü və şiddətlidir. Kurtlar yalnız istisna hallarda, böyük bir sürüyə və dərin qarlara hücum etməyə qərar verirlər. Öz növbəsində, yanaqlar, düşünmədən hücum edən şəxsə hücum edirlər, xüsusən də yanaqlar yaralanır. İrəli yanaq başını və quyruğunu axan bir saçlı sultan ilə tutur.
Yakların görmə və eşitməsi zəifdir.
Salavat Fatxetdinov
Salavat Fatxetdinov — müğənni, Tatarıstanın xalq artisti, Rusiyanın əməkdar artisti, Başqırdıstan Respublikasının xalq artisti, avtoidmanında beynəlxalq idman ustası, Tatarıstan Respublikası ağırlıq qaldırma federasiyasının prezidenti, Rusiya uşaq fondunun Tatarıstan filialının direktoru, Ulyanovsk vilayətinin əməkdar mədəniyyət işçisi (2010), Kazan Dövlət Mədəniyyət İnstitutunun professoru.
Bioqrafiyası
Salavat Fatxetdinov 10 yanvar 1960-cı ildə SSRİ, Başqırdıstan MSSR-nın Təteşle rayonunun Aksayet kəndində anadan olmuşdur. Milliyyətcə - tatardır. Orta təhsil aldıqdan sonra Sterlitamak mədəni maarif məktəbində oxuur. 1977-1979-cu illərdə Təleşe rayonunun İlmetovo kəndindəki kənd Mədəniyyət Evinin direktoru vəzifəsində çalışmışdır. 1979-1981-ci illərdə Sovet Ordusunda xidmət etmişdir. 1981-1989-cu illərdə Aksayet Musiqi Klubları Sisteminin direktoru vəzifəsində çalışıb. Klubda bir neçə il çalışdıqdan sonra Salavat 1989-cu ildə məzun olduğu Kazan Mədəniyyət İnstitutunun rejissorluq şöbəsinə daxil olur. 1989-2000-ci illərdə Yar Çallı şəhərində yaşayır. 1989-cu ildən bəri Yar Çallı Eksperimental Konsert Dərnəyinin lideri və solisti olur. 1989-cu ildə keçirilən Tatar jırı müsabiqəsində laureat olur. 1991-ci ildə "Tatarıstan Respublikasının əməkdar artisti" fəxri adına layiq görülür və 1995-ci ildə "Tatarıstan Respublikasının Xalq artisti" adını alır. 2005-ci ildə "Rusiya Federasiyasının əməkdar artisti" olur. 2008-ci ildə Tatarstan Respublikasının Qabdulla Tukay adına Dövlət Mükafatı laureatı olur. Salavat Fatxetdinov eyni zamanda M. Cəlil Mükafatı laureatıdır. Alavat Fatxetdinov teatrın yaradıcı direktorudur. İdeyaları Tatar səhnə sənətini təchiz etmək üçün yeni texniki elementlər təqdim edir.
Salavat Fatxetdinov özünü yalnız istedadlı bir sənətkar və təşkilatçı kimi göstərməmiş, eyni zamanda bir atlet və bacarıqlı bir yarış maşını sürücüsüdür. Gənc yaşlarından milli güləş, ağır atletika və ağırlıq qaldırma yarışlarında iştirak etmişdir. 1997-ci ildən bəri yarış avtomobili sürücüsü kimi fəaliyyət göstərir. 1998-ci ildən etibarən Yar Çallı şəhərində qış atletika yarışlarında ənənəvi xeyriyyə yarışı "Salavat Cup"ın təşkilatçısıdır. Yarışda toplanan bütün vəsait yerli uşaqlar evinə köçürülür. Bundan əlavə, Salavat Fatxetdinov avtoidmanında beynəlxalq idman ustası adına sahibdir.
1988-ci ildən bu günə qədər konsertlər ilə səhnədə çıxış edir. Yeni illik albomlarını buraxılır.
Ağotlaq (Poldəşt)
Ağotlaq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Poldəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 344 nəfər yaşayır (72 ailə).
Tərhəmabad (Meşkinşəhr)
Tərhəmabad — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 26 nəfər yaşayır (8 ailə).
UEFA Avro 1992 (heyətlər)
10–26 iyun 1992-ci ildə İsveçdə keçirilən Futbol üzrə 9-cu Avropa çempionatında iştirak edən komandaların heyətləri.
Ərizədə icazə verilən maksimal futbolçu sayı — 20 (2 qapıçı da daxil). Oyunçuların və məşqçilərin təvəllüdləri turnir başlayan tarixdəki (10 iyun 1992) təvəllüdləridir.
Faik Türün
Faik Türün — Türkiyə ordusunun general-mayoru və siyasətçisi. 1950–1953-cü illərdə Türk Briqadasının tərkibində Koreya müharibəsinin iştirakçısı olmuşdur. Müharibədə fərqləndiyinə görə Faik Türün ABŞ ordusu komandanlığı tərəfindən "Gümüş ulduz"la təltif edilmişdir. Türkiyə Quru Qoşunlarının 3-cü Ordu və 1-ci Ordu birləşmələrinə komandanlıq etmişdir.
Faik Türün 1970-ci illərdə "sosialist" fikirli şəxslərə qarşı represiyalarda ən çox adı hallanan generallardan idi. O, 9 mart 1971-ci il tarixində o zamankı Türk Hava Qüvvələrinin komandanı general Muhsin Baturun rəhbərliyi altında reallaşması planlaşdırılan hərbi çevriliş planının qarşısını alan əsas şəxs sayılırdı. Güclü sosialist meyllərə sahib yeni bir hökumət qurmaq üçün çevriliş etməyi düşünən bu zabitlərə və onlarla əlaqəli jurnalistlərə, yazıçılara qarşı "Balyoz Əməliyyatı"na (Ziverbey villası ilə əlaqəli) başçılıq etmişdir. Bu əməliyyat zamanı bir neçə jurnalist və siyasətçi Ziverbəy villasında siyasi rəqiblərinə işgəncə verilməsinin arxasında Faik Türünün durduğu iddia edirdilər. Ordudan təqaüdə çıxdıqdan sonra 1977-ci ildə Manisanı təmsil edən mühafizəkar və sağ yönümlü Ədalət Partiyasından millət vəkili olaraq Türkiyə parlamentinə seçilmişdir.
Həyatı
Faik Türün 1913-cü il oktyabrın 17-də Bursada anadan olmuşdur. Bursadakı İşıklar Hərbi Liseyini bitirdikdən sonra 1933-cü ildə Quru qoşunları Hərbi Akademiyasında və 1942-ci ildə Hərbi Akademiyada təhsil almışdır. 1950-ci ildə Koreyadakı Türk Briqadasına rabitə mayoru olaraq Əməliyyat Bölmə Müdiri vəzifəsinə təyin edilmişdi. 1953-cü ildə Koreya müharibəsində atəşkəs əldə edilənə qədər buradakı bütün döyüşlərin iştirakçısı olmuşdur. Müharibə bitdikdən göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Faik Türün ABŞ ordusu komandanlığı tərəfindən "Gümüş ulduz"la təltif edilmişdir. Mükafatı ona Koreyadakı BMT qüvvələrinin komandanı general Duqlas Makartur təqdim etmişdir.
1970-ci ilin avqust ayında keçirilən Ali Hərbi Şura iclaslarında, 1-ci Ordu Komandiri Kamal Atalayın təqdimat siyahısında birinci sırada yer aldığı üçün Quru Qoşunları Komandanlığına təyin edilməsi gözlənilirdi. Lakin bəzi generallar iclas zamanı Şura iclaslarına qatılan Baş nazir Süleyman Dəmirəli, 2-ci Ordu Komandiri olan və onlarla eyni siyasi görüşü müdafiə edən Faruk Gürlerin "gənc zabitlər"in "rəğbətini qazandığını" və "siyasi təsirlərə" məruz qalmadığını iddia edərək onun təyin edilməsinə inandırdılar. 1970-ci il avqustun 12-də baş nazir Süleyman Dəmirəlin təmsil etdiyi hakim Ədalət Partiyası hökuməti, bu təqdimatdan sonra Faruk Gürleri Quru Qoşunları Komandanı təyin etdi.
Hərbi karyerası ərzində Türkiyə Quru Qoşunlarının 3-cü Ordu (28 avqust 1969–29 sentyabr 1970) və 1-ci Ordu (29 sentyabr 1970–14 avqust 1973) birləşmələrinə komandanlıq etmişdir.
12 mart memarandumu
Faik Türün 1971-ci il hərbçilərin hökumətə verdiyi memarandum (bəzi tarixçilər bunu sakit hərbi çevriliş də adlandırırlar) zamanı Türkiyə Birinci Ordusunun komandanı idi. 1971-ci il 12 mart hadisələrindən əvvəl Doğan Avcıoğlunun nəşr etdiyi "Devrim" qəzetinin ətrafına toplaşan və 27 may şevrilişini həyata keçirən Milli Birlik Komitəsinin əsl lideri təqaüdçü general-leytenant Camal Madanoğlunun da daxil olduğu "Milli Demokratik İnqilabçılar" siyasi partiyalarının demokratiya anlayışının yayındırıcı olduğunu iddia edərək, "millətçi-inqilabçı metod" olaraq ifadə olunan prinsiplərə uyğun olaraq parlament xaricindəki müxalifəti müdafiə edirdilər. Türkiyə ordusunu təhrik edən Avcıoğlu və İlhan Səlcuqun başçılıq etdiyi Bəəsçi siyasi idarəçilik tərəfdarı olan sol sosialist qrupu var idi. "Devrim" qəzetinin baş redaktoru Həsən Camal, xatirələrini xeyli sonra yazdığı "Cumhuriyet'i Sevmiştim" adlı kitabında, o dövrdə məqsədlərinin "millətçi" zabitləri inandıraraq, onlarla birlikdə "Milli Demokratik İnqilab" adı altında hərbi çevriliş etmək olduğunu bildirmişdir. Əslində Mahir Kaynak və Mehmet Eymür də daxil olmaqla Milli Kəşfiyyat Təşkilatının üzvləri Baş Qərargah rəisi Memduh Tağmaç və 1-ci Ordu Komandanı Faiq Türünü məlumatlandırdıqda, 9 mart 1971-ci ildə planlanan çevriliş dayandırıldı. 12 mart memorandumunu verən Memduh Tağmaç, general rütbəsində olanlar xaricində bu 9 mart 1971 çevriliş cəhdində əli olan general Celil Gürkan başda olmaqla bütün zabitləri vəzifəsindən istefa etdi.
1-ci Ordu Komandanı general Faik Türün, Ziverbey Köşkündə bu çevriliş cəhdində iştirak edən bütün zabit və onlarla əlaqəli olan jurnalistləri, yazıçıları Milli Kəşfiyyat Təşkilatı vasitəsi ilə dindirilməsində iştirak etmişdi. Bu dindirilmələrdə Quru Qoşunları Komandiri Faruk Gürler və kod adı "Yavuz bəy" olan Hava Qüvvələri Komandanı Muhsin Batur da 9 mart çevriliş cəhdinə dəstək verdikləri, lakin sonra Baş qərargah rəisi General Memduh Tağmaca çevriliş haqda kəşfiyyat məlumatları çatdıqda isə onların dəstəyini geri çəkdikləri ortaya çıxdı. 9 mart 1971-ci il tarixli çevriliş cəhdinə qarşı çıxan Faik Türün Baş Qərargah rəisi general Memduh Tağmaca bu mövzuda məlumat vermiş və 12 mart 1971-ci ildə Türkiyədə Milli Demokratik İnqilabçı Çevrilişçilərə böyük zərbə vurmuşdu.
Memduh Tağmac Baş Qərargah rəisliyindən təqaüdə çıxdıqdan sonra 1972-ci ildə onun yerinə keçən Faruk Gülerin 1973-cü ildə prezident olmaq üçün bütün digər komandanların dəstəyini qazanması və Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Ankaradakı tanklarla mühasirəsinə almasına baxmayaraq, 1-ci Ordu Komandanı Faik Türün onun seçilməsinə qarşı çıxmışdır. "Ədalət Partiyası"nın başçısı Süleyman Dəmirələ, ehtiyac olduğu təqdirdə İstanbulda Türkiyə Böyük Millət Məclisini toplayacağını və qəbul edilən qərara qarşı üsyanı yatırmaq üçün 1-ci Ordu qoçunlarının Ankaraya yürüş edəcəyini bildirmişdi. Beləliklə, F.Türün sol fikirli olduğuna inandığı təqaüddə olan general Faruk Gürlerin prezident olmasına mane olmuşdu.
Siyasi karyerası
1977-ci il də keçirilən parlament seçkilərində Ədalət Partiyasından TBMM-ə seçildi. Parlamentdə Türün Manisanı təmsil edirdi. Fəxri Qorutürkün 1980-ci ildə prezidentliyinin sona çatmasından sonra, 12 mart çevrilişi cəhdinin başqa bir komandan üzvü Cümhuriyyət Xalq Partiyasından senator, təqaüdçü general Muhsin Batura qarşı Ədalət Partiyasından Prezidentliyə namizəd oldu.
Faik Türün 2003-cü ildə 89 yaşında vəfat etmişdir. Vida mərasimi "Səlimiyə" Məscidində təşkil edildi, günorta namazından sonra hərbi mərasimlə Ədirnəqapı Şəhidliyində dəfn edilmişdir.
Zakili (Meşkinşəhr)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 103 nəfər yaşayır (18 ailə).
The Independent
«İndependent» ( — «müstəqil») — İngilis online qəzeti, 2016-cı ilə qədər gündəlik qəzet. 1986-cı ildə müstəqil milli səhər qəzeti kimi təsis edilib. Ideoloji cəhətdən Liberal Demokrat Partiyaya yaxındır, insan haqları məsələlərinə xüsusi diqqət yetirir.
Son çap nəşri 20 mart 2016-cı il şənbə günü buraxıldı. O vaxtdan bəri dərc yalnız rəqəmsal formatda mövcuddur. Qəzetin dövriyyəsi 2009-cu ildə 183.5 min nüsxə (ingilis qəzetinin ən kiçik qəzetləri), bazar gününün yayımlanması ("Müstəqil Bazar günü") - 155.6 min nüsxə. 2013-ci ilin noyabrında qəzetin ABC tədqiqat şirkətinin məlumatına görə, dövriyyəsi 67,7 min nüsxə təşkil edib ; 2014-cü ilin aprel ayında - 63,4 min nüsxə
2010-cu ilin mart ayında qəzetin Rus iş adamı Aleksandr Lebedev tərəfindən əldə edildiyi açıqlandı. Qiyməti 1 funt sterlinq idi. Qəzetin satışıyla bərabər, Bazar günü birbaşa «İndependent» və «Independent on Sunday» direktoru olan Ivan Fallonun istefası açıqlandı.
Nəşr sahibləri
2012-ci il yanvarın 3-də BBC Rus Xidmətinə əsasən, qəzetin sahibi Aleksandr Lebedevin oğlu E. Lebedevdir.
Cəlil Cəfərov
Cəlil Cəfərov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu, Vətən Müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Cəlil Sulduz oğlu Cəfərov 8 avqust 1998-ci ildə Neftçala rayonunun Şorkənd kəndində anadan olmuşdur. 2004-2015-ci illərdə Salyan şəhər 3 saylı tam orta məktəbdə təhsilini almışdır. Kiçik yaşlarından sərbəst güləşlə məşğul olmuş, bir sıra idman yarışlarının iştirakçısı olmuşdur.
Hərbi xidməti
Cəlil hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra yenidən müddətdən artıq hərbi qulluqçu kimi ordu sıralarına qoşulub. Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü uğrunda 27 sentyabr 2020-ci il tarixindən başlayan Vətən müharibəsinə kəşfiyyatçı olaraq qatılmış, Suqovuşanın və Talış kəndinin alınmasında, Laçın uğrunda gedən döyüşlərdə şücaət göstərmişdir. Cəlil 16 oktyabr tarixdə Ağdərə yolunun üzərindəki Təpəkənd kəndi yaxınlığında kəşfiyyatda olarkən düşmənin snayper gülləsinə tuş gələrək şəhid olub. Noyabrın 19-da Şorkənd kəndində dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cəlil Cəfərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cəlil Cəfərov ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Xatirəsi
Şəhid Cəlilin Neftçala rayonu Şorkənd kəndində xatirə bulağının açılışı olub. Açılışda Neftçala Rayon İcra Hakimiyyətinin Başçısı Mirhəsən Seyidov, RİH məsul şəxsləri, hüquq- mühafizə orqanları, din xadimləri, şəhid ailələri, qazilər  və digər məsul şəxslər iştirak edib.
Yan Bagil
Yan Bagil (Ján Bahýľ; 25 may 1856 — 3 mart 1916) — Slovakiya ixtiraçısı və mühəndis. O, hərb elmində, hərbi qurulmada və mühəndislikdə ixtisaslaşmış və bu sahədə çalışmışdır. Onun xüsusi marağı uçuş aparatlarına idi. 1895-ci ildə Bagil vertolyotun patentini almışdır.
Bioqrafiyası
Yan Bagil Avstriya imperiyası, Macarıstan krallığının Zvolensk-Slatina rayonunda anadan olmuşdur. 1869-cu ildə o Bansko-Ştyavnitsada dağlıq akademiyasını bitirmiş və texniki rəsm çəkmə üzrə diplom almışdır. Bundan sonra Bagil Macarıstanın Silahlı Qüvvələrində hərbi xidmətə daxil olmuşdur. Onun texniki qabiliyyətləri böyük zabitlər tərəfindən izlənilirdi. Bundan sonra onu texnik vəzifəsinə gətirdilər. Yeni təyinat Bagilin Vyana hərbi akademiyasında oxumağına icazə verdi. Bagil 1879-cu ildə akademiyanı bitirdi və leytenant kimi ehtiyata buraxıldı. Bagil orduda xidmət edən zaman bir sıra ixtiralar etdi. Onun ixtiralarının bir çoxu hidravlikanı əhatə edirdi.
İxtiraları
Bagil öz birinci ixtirasını müstəqil olaraq maliyyələşdirmişdir. İxtiraçı onu "Buxar tankı" adlandırırdı. Ondan Rusiya ordusu tərəfindən istifadə edilirdi. Bagil ömrü boyu on yeddi ixtiranın patentini almışdır. Bu ixtiralara tank hissələrinin patentləri də daxil olmaqla, isti hava şarları, birləşdirilmiş hava turbinləri, Slovakiyada (Anton Marşal ilə birlikdə) birinci benzin mühərriki, Bratislava qalası üçün lift və sair daxildir. Bagil enerji mənbəyi kimi daxili yanma mühərrikindən istifadə edərək vertolyotun birinci modellərindən birini hazırlamışdır. 5 may 1905-ci ildə bu model 4,3 metr hündürlüyə qalxmağa nail oldu və 1615 metr məsafəni uça bildi. Bu pilotsuz vertolyot modeli təxminən 50 kq ağırlığında idi.
Xatirəsi
2000-ci ildə Slovakiya astronomu Peter Kuşnirak tərəfindən kəşf olunan (26640) Bahyl asteroidi Yan Bagilin şərəfinə adlandırılmışdır. Slovakiya patent müəssisəsi (IPO SR) hər 2 ildən bir Yan Bagil adına mükafatı maraqlı ixtiralar edən şəxslərə verir.
Mamayevlər
Mamayevlər — Azərbaycan xalqının soylarından biri.
Soyun yaranması
Mama bəy Qarabağın tanınmış mülkədarlarından biri idi. Şuşa şəhərində yaşayirdılar. Mamayı məhəlləsinin əsasını qoyublar.
Sarı uyğur dili
Sarı uyğur dili — sarı uyğurlar tərəfindən danışılan türk dili. Çin Xalq Respublikasında, Qansu vilayətinin Sunan-Yuğur Muxtar Rayonu və Sincan-Uyğur Muxtar Rayonu ərazilərində danışılır. Xakas qrupuna aiddir. Bəzi əlamətlərə görə Sayan, uyğur və runik yazıların dilinə də yaxınlaşır. Genetik əsas xakaslarla bağlıdır.
Hal-hazırda yazılı dil hesab edilməyən sarı uyğur dilini, bəzi mənbələrə görə, Çin yazısından istifadə edərək yazmaq mümkündür.
Mehmed Fərid Paşa
Mehmed Fərid Paşa (d. 1851 - ö. 1914) — II Əbdülhəmidin səltənətində 5 il 6 ay 7 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı. Oğlu Cəlaləddin Paşa (d. 1885 - ö. 1930) Misir xədivi II Abbas Hilmi Paşanın qızı Atiyətullah Hilmi ilə evlənmiş, 2 oğlu dünyaya gəlmişdir.
Əlinəzər (Poldəşt)
Əlinəzər - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Poldəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 466 nəfər yaşayır (122 ailə).
Amsoil
AMSOIL Inc. əsasən sintetik sürtkü yağları, yanacaq əlavələri və filtrləri hazırlayıb və qablaşdıran Amerika korporasiyasıdır. İstehsal və İdarəetmə mərkəzi Superior, Viskonsin şəhərində yerləşir. Şirkətin təsisçisi Albert J. Amatuzio 1960-cı illərin ortalarından axırlarına qədər bir neçə sintetik mühərrik yağı formulaları hazırlamışdır. O, 1968-ci ilə qədər kommersiya məqsədi ilə sintetik mühərrik yağı satışı etsə də. 1972-ci ildə AMSOIL 10W-40 Sintetik Motor Yağı məhsulu ilə Amerika Neft İnstitutunun tələblərinə cavab verən dünyada ilk sintetik mühərrik yağı oldu və şirkət  "The First in Synthetics®" şüarını rəsmi olararaq patentləşdirdi. Şirkət 1970-ci və 1980-ci illərin əvvəllərində sənayedə bir çox ilkləri yaradaraq bir neçə digər sintetik sürtkü yağı seriyalarını təqdim etdi. AMSOIL, Şimali Amerikada məhsullarını birbaşa marketinq modelinə uyğun olaraq müstəqil dilerlər şəbəkəsi vasitəsilə satışını həyata keçirir.
Tarix
Albert J. Amatuzio Duluz, Minn şəhərində reaktiv qırıcı təyyarələrin eskadron komandiri vəzifəsində işləyərkən AMSOIL Inc şirkətini qurdu. Milli Hava Qvardiyasında işləyərkən qırıcı təyyarə mühərriklərinin dəqiq işləməsindən təsirlənərək, bu texnogiyanı avtomobil sahəsində də tətbiq etmişdir. Amatuzio 6 may 1924-cü ildə Dulutz, Minn şəhərində italyan mühacirlərinin ailəsində anadan olub. 1942-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra, Amerikan Donanma birliyinin tərkibində olan Dəniz Hava Qüvvələrinin təliminə qatıldı. Amatuzio İkinci Dünya Müharibəsindən sonra karyerasına Hərbi Hava Qüvvələrində davam etmiş, qısa zaman ərzində Dəniz Ticarət Piyadalarında xidməti vəzifəsini icra etmişdir. O, Amerikanın ilk operativ reaktiv qırıcısı olan F80 Shooting Star -ı idarə etmişdir. Anası xəstələndikdən sonra isə ailə biznesini idarə etmək üçün Duluza qayıtdı. Duluzda Amatuzio Milli Hava Qvardiyasına qoşuldu. Döyüşçü-pilot karyerası ərzində Amatuzio Uilyam Tell Havadan Havaya Atışma Müsabiqəsində və Earl T. Rik yarışmasında qalib olmuşdur. alt=Life-Lube, Inc. certificate of incorporation from the Minnesota Department of State.|right|thumb|402x402px| Life-Lube, Inc. Minnesota Dövlət Departamentindən təsis sertifikatı.
Life-Lube, Inc.
Pilot olduğu müddətdə Amatuzio sintetik mühərrik yağları üzərində araşdırmalara başladı. Sintetik sürtkü yağları, səsdən sürətli uçuşun artan istiliyi və stressi səbəbindən yalnız reaktiv mühərriklərdə istifadə edilirdi və Amatuzio sintetik yağın üstünlüklərini avtomobil mühərriklərinə tətbiq etməyə çalışdı. O, bir neçə müxtəlif sintetik motor yağı formulaları hazırladı və 1968-ci ilə qədər avtomobillərin istifadəsi üçün sintetik mühərrik yağını kommersiyanal olaraq satırdı. 23 may 1969-cu ildə isə o, Minnesota Dövlət Departamenti vasitəsilə "Life-Lube, Inc." şirkətini təsis etdi. 1970-ci ilə qədər Amatuzio öz şirkətinin adını "AMZOIL" adlandırdı, sonradan "AMSOIL" olaraq dəyişdirdi.
1994-cü ildə Amatuzio Lubricants World Hall of Fame-a daxil edildi.
Amatuzio 1 aprel 2017-ci ildə vəfat etmişdir. Bu gün Amatuzionun oğlu Alan Amatuzio AMSOIL prezidenti və baş direktoru (CEO) vəzifəsini icra edir.
API sertifikatı
1972-ci ildə AMSOIL 10W-40 Sintetik Motor Yağı Amerika Neft İnstitutunun (API) xidmət tələblərinə cavab verən dünyada ilk sintetik mühərrik yağı oldu. Şirkət nailiyyəti etiraf etmək üçün "The First in Synthetics®" sloganını yaratdı.
Şəbəkə marketinqi
alt=Newspaper ad showing that AMSOIL synthetic motor was commercially available by 1968.|right|thumb|402x402px| AMSOIL sintetik mühərrik yağının 1968-ci ilə qədər kommersiyanal olaraq mövcud olduğunu göstərən qəzet reklamı. Sintetik mühərrik yağları haqqında geniş məlumatsızlıq və bunun nəticəsində yavaş satışlar səbəbindən Amatuzio 1973-cü ildə Şimali Amerika AMSOIL Diler şəbəkəsinə başladı. Ənənəvi pərakəndə satış əvəzinə şəbəkə marketinqindən istifadə edərək, AMSOIL Dilerləri adi mühərrik yağı ilə müqayisədə məhsulun üstünlüklərini birbaşa avtomobil sürücülərinə çatdıra bilirdilər və şirkətin böyüməsinə kömək edirlər.
Şimali Amerika dileri
AMSOIL məhsulları Şimali Amerikada müstəqil AMSOIL Dilerlər şəbəkəsi vasitəsilə paylanır. Onlar müstəqil sahibkarlardır və AMSOIL işçiləri deyillər. Onlar AMSOIL məhsullarını birbaşa son istifadəçilərə, məsələn, fərdi sürücülər, peşəkar mühərrik ustaları, yük maşını sürücüləri və çatdırılma parkları kimi satıcı və istifadəçilərə sataraq korporativ və pərakəndə mənfəət əldə edirlər. AMSOIL Dilerləri, həmçinin müştərilərin AMSOIL məhsullarını ala biləcəyi avtomobil hissələri mağazaları, təmir sexləri və yağ dəyişdirmə obyektləri kimi pərakəndə satış müəssisələrini pərakəndə satış mərkəzlərinə çevirir.
Külək enerjisi şirkətləri
AMSOIL külək turbinləri üçün sintetik sürtkü yağları hazırlayır. O, məhsulları birbaşa külək turbinlərinin komponentlərini istehsal edən şirkətlərə, eləcə də bütün dünyada külək turbinləri fermalarını idarə edən şirkətlərə satır.
Beynəlxalq satış
AMSOIL məhsulları Beynəlxalq Distribyutorlar vasitəsilə 60-dan çox ölkədə satılır.
Sponsorluqlar
AMSOIL bir neçə motor idmanı tədbirlərinə, yarış seriyalarına, motosiklet mitinqlərinə, peşəkar sürücülərə və digər fenomenlərə sponsorluq edir. Nümunə kimi Sturgis Motosiklet Rally, Championship Off-Road, Ultimate Callout Challenge , Team O'Neil Rally School , ofroad driver Bryce Menzies  və sairə sadalamaq olar. AMSOIL həmçinin Minnesota ştatının Duluz şəhərində AMSOIL Arena adlı buz xokkey meydançasının adını vermişdir.
Məhsul xətti
AMSOIL yüzlərlə müxtəlif sintetik sürtkü yağları, filtrlər, yanacaq əlavələri və digər məhsulları istehsal edir və paylayır. Tipik 2 taktlı və 4 taktlı nəqliyyat vasitələri, minik avtomobilləri, yük maşınları, ağır yük maşınları, külək turbinləri, hidravlik avadanlıqlar, motosikletlər, dəniz motorları, kir velosipedləri, qar arabaları, qazonbiçənlər, zəncirli mişarlar və digər daxili yanma mühərrikləri daxildir.
Yerli və kütləvi marketinq
AMSOIL Şimali Amerika Diler şəbəkəsi adından televiziya, çap və rəqəmsal vasitələr vasitəsilə yerli olaraq reklam edir. Dilerlər və beynəlxalq distribyutorlar da fərdi bizneslərinə fayda gətirmək üçün öz yerli reklam kampaniyalarını həyata keçirirlər.
NGC 3403
NGC 3403, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Arıza (serial, 2020)
Arıza — Türkiyə istehsalı dram serialı.
Məzmun
Taksi şoferi Ali Rıza (Tolga Sarıtaş) ilə Həkim Halidenin (Ayça Ayşin Turan) yolları bir taksi macərası ilə kəsişir və fərqli dünyaların iki insanı təhlükəli bir sevgiyə addım atır. Haqqı müdafiə edərkən arxasında heç kimi olmayan Ali Rıza, mafia krallarının qarşısına çıxmağı qərara alır və bütün çətnliklərə baxmayaraq bu çətin macərada yanında Halide və sevdikləri vardır.
Xəz
thumb|300x300px Xəz heyvanların bədənini örtən tük örtüyüdür.
Oksana Zabujko
Oksana Zabujko — Ukrayna yazıçısı və şairəsi.
Bioqrafiya
Oksana Zabujko Kiyev Universitetinin Fəlsəfə fakültəsini (1982) və asfitanturasını (1985) bitirir. "Sözün estetik mahiyyəti sənət istiqaməti kimi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edir. 1987-ci ildə Kommunist Partiyasına üzv olur. Kiyev Konservatoriyasında estetika müəllimi işləyib. 1989-cu ildən Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Fəlsəfə İnstitutunda baş elmi işçi kimi çalışır. 1992-ci ildə Oksana Zabujko qonaq yazıçı olaraq Pensilvaniya Ştat Universitetində Ukraynaşünaslıqdan dərs deyir. 1994-cü ildə Fulbrayt Fondu təqaüdü alır və Harvard, Pittsburq Universitetlərində dərs deyir. SSRİ Yazıçılar Birliyinin üzvü (1987-ci ildən) olur.
2014-cü ildə "Ukrayna seçimi" ictimai hərəkatının lideri Viktor Medvedçuk Oksana Zabujkoya qarşı məhkəmə işini udur. Medvedçuk Zabujkonu böhtan atmaqda, yəni 30 noyabr — 1 dekabr 2013 tarixlərində Avromaydanın dağılmasında iştirak etdiyi iddia edilən məlumatların yayılmasında günahlandırır.
Tərcümələri
Oksana Zabujkonun əsərləri daha bir çox dilə tərcümə edilmişdir.
Dizək
Dizək  — İrəvan əyaləti, Qırxbulaq nahiyəsi, İrəvan xanlığı, Qırxbulaq mahalı, nda, kənd.
1828–1832-ci illərdə Azərbaycan türklərindən ibarət əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır. Orta fars dilində dizək-"qala" sözündəndir. Dağlıq Qarabağın orta əsrlərdə Dizak mahalının (indiki Cəbrayıl rayonunun ərazisi) adı ilə mənaca eynidir.
Sayan dilləri
Sayan dilləri, həmçinin uyğur-oğuz və ya Toba dilləri — Rusiyanın (Tıva, Buryatiya, İrkutsk vilayəti), Monqolustanun və Çinin Sayan dağlarına və ona bitişik ərazilərinə düşən bölgələrində danışılan şərqi türk dilləri. Sayan dilləri müəyyən dərəcədə qarşılıqlı anlaşılandır.
Tərkibi
Aşağıdakı dillər Sayan dillərinə aiddir:
Ağamir kəndi (Poldəşt)
Ağamir kəndi — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Poldəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 140 nəfər yaşayır (33 ailə). Etnik rəkibi qarışıqdır. Burada yerli şiə azərbaycanlılar və gəlmə kürdlər yaşayır.
Amsterdam metropoliteni
Amsterdam metropoliteni — Niderlandın Amsterdam şəhəri və ətraf əraziləri əhatə edən nəqliyyat sistemi. Metropoliten 4 xətt, 52 stansiyadan ibarətdir. Xətlərin ümumi uzunluğu 42.5 km-dir.
Adana metropoliteni
Adana metropoliteni Adana şəhərində yerləşən, 13 metrostansiyanı özündə birləşdirən və 13.5 kilometr uzunluğa sahib dəmiryolu sürətli yol sistemidir. Saatda 21 min 600 sərnişinin istifadəsinə yararlıdır. Dayanmalar nəzərə alınmaqla başdan sona bütün metrostansiyalar arasındakı məsafə müddəti 21 dəqiqədir. Metropolitenin proyektinin əsası 1988-ci ildə qoyulmuşdur. Metro xidməti səhər 6:00-dan başlayaraq axşam 23:30-a qədər davam edir. Həftəiçi qrafika 10 dəqiqə aralıqla, həftsəonu isə 15 dəqiqə aralıqla fəaliyyət göstərir.
Adana metropoliteninin xranologiyası
1988-ci ildə Adana metropoliteninin proyekti qurulmuşdur
1996-cı ildə Adana metropoliteninin tikintisinə başlanmışdır
2000-ci ildə ödəniş olmadığından Adana metropoliteninin tikintisi dayandırılmışdır
2006-cı ildə Adana metropoliteninin tikintisinə təzədən başlanmışdır
2009-cu ilin Aprel ayında seçkilər səbəbilə Adana metropoliteninin 8,5 km-lik hissəsi istifadəyə verilmiş ancaq seçkilərdən bir neçə ay sonra istifadəsi dayandırılmışdır
2010-cu ilin May ayında Adana metropoliteninin istifadəyə verilmişdir
Stansiyalar
thumb|right|İstiqlal metrostansiyası
Adana metropoliteninin texniki parametrləri
Xətt uzunluğu(gediş-gəliş): 13.5 km
Tutumu : 660.000 nəfər/gün (2.tur tamamlananda)
Maksimal sürət : 80 km/saat
Bilet sistemi : Kentkart
Nəqliyyat vasitələrinin maksimal sürəti saatda 80 km, sərnişin tutumu 311 nəfər, uzunluğu 27 metr, eni 2,65 m, kütləsi 41 tondur. Hər üç nəqliyyat vasitəsi bir qatar olmaqla cəmi 12 qatardan ibarətdir.
Eldar Məmmədov (pianoçu)
Həyatı
6 yaşdan etibarən 7 saylı uşaq musiqi məktəbinin fortepiano (7 illik) sinfinə qəbul olmuşdur.
1984-cü ildə Asəf Zeynallı adına Musiqi Kollecinə qəbul olub və II kursda oxuyarkən Mixail İzrayloviç Basin'in rəhbərliyi altında özfəaliyyet "Abşeron" estrada ansamblının uşaq, bir il sonra böyüklərdən ibarət ansamblın cevrildi və 1988-ci ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən sonra Üzeyir Hacıbəyli adına Azərbaycan Milli Konservatoriyasına daxil olmuşdur.
İlk dəfə 1993-cü ildə Niyaməddin Musayevin  Röya  ansamblında çalışmağa başlayıb. Daha sonra Vaqif Gərayzadə ilə tanış olduqdan sonra Aypara qrupunda çıxış etmişdir. Xalq Artistləri Aygün Kazımova və Eyyub Yaqubov, Rüfət Mehdiyev kimi ifaçılarla çalışmışdır. 2 dəfə Rast qrupu ilə Fransanın paytaxı Parisdə  UNESCO  nun tədbirlərində çıxış etmişdir. 2019-cu ilə qədər Zamiq Hüseynovun ZH qrupunun rəhbəri olmuşdur. 2020-ci ildən etibarən isə Rəsul Əfəndiyevin  Efendi  musiqi qrupunun rəhbəridir.
Təxminən 5 ildir ki, Fuad Musayevin rəhbərliyi ilə F.M Express qrupu ilə çalışır.
Bu Şəhərdə  nin 2002-ci ildən başlanan konsertlərinin musiqi qrupunun rəhbəridir.
2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının  Əməkdar Artist  adına layiq görülmüşdür.
2020-ci ildə Estrada Simfonik Orkestinə pianoçu kimi dəvət alib.
Hal-hazırda Azərbaycan Milli Konservatoriyasındakiğı İlqar Muradovun sinfində müşayətçi-müəllim kimi fəaliyyət göstərir.
Evlidir, 3 övladı var.
Pianoçu Fransa, Almaniya, Rusiya, İsrail,Türkiyə və bir çox ölkələdə qastrol səfərlərində olur.
Giləkəran
Giləkəran - Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Yakab-Xed
Yakab-Xed (Yakabxed; Jakab-hegy — «Yakobun dağı») — Cənubi Macarıstanda Meçek dağ silsiləsinin qərb hissəsində yerləşən ən hündür dağdır. Dağ 602 metr hündürlüyə malikdir.
Coğrafiya
Dağ Peç şəhərindən şimal-qərbdə yerləşmişdir. Yakab-Xed Ortadunay düzənliyinin yaxınlığında yerləşir. Yakab-Xed dağından yaxşı hava şəraiti zamanı 682 metrlik Zenqyo zirvəsini və Şərq Meçek dağlarını görmək olar.
Geologiya
thumb|left|Babaş Serkyovek thumb|left|Paulin monastırının xarabalıqları thumb|Jonqorkyo Dağ paleozoy erasında yaranmışdır. Perm dövründə qumdaşlarının toplanması nəticəsində meydana gəlmişdir. Eroziyanın təsiri nəticəsində bir neçə qayalıqlar əmələ gəlməyə başlamışdır. Bu qayalıqlara "Babaş Serkyovek" ("Bir sıra insanaoxşar daşlar") və "Jonqorkyo" ("Jonqora Daşı") qayalıqlarını misal göstərmək olar.
Yakab-Xed dağında Macarıstanda uranın tək və ən böyük yatağı yerləşir. Uranın çıxarılması 1950-ci illərdə Rusiyanın dəstəyi ilə başlamışdır. Təmizlənmiş uran 1982-ci ildən istifadə olunmağa başlanmışdır. Uran Pakş atom elektrik stansiyanın istismarı üçün istifadə olunurdu. Mədənlər və şaxtalar Soyuq müharibə bitdikdən sonra qiymətlərin kəskin şəkildə aşağı düşməsinə görə 1990-cı illərdə bağlanmışdır.
Tarixi
Qədim vaxtlardan başlayaraq bu dağda insanlar məskunlaşmışdır. Dəmir dövründə bu dağda böyük istehkam tikilmişdir. Dağda oppidum tikilmişdir. Bu tikili keltlərin və qalştatların mədəniyyətlərinin əsas siyasi mərkəzi hesab olunurdu. Roma fəthindən sonra istehkam dağıdılmışdır. Ancaq xarabalıqları hələ də mövcuddur.
Dağıdılmış qalanın mərkəzində orta əsrlərə aid kiçik kənd aşkar edildi. Müqəddəs Yakob kəndin himayəçisi idi. Dağın adı da buradan götürülmüşdür. Dağda 1225-ci ildə paulin ordeninin monastırı yaradılmışdır. Monastır Macarıstanın türk işğallarına qədər əsas istehkamlardan hesab olunurdu. 1736-cı ildə monastır yenidən tikilmişdir. 1828-ci ildə yenidən dağıdılmışdır. Bizim vaxtımıza qədər monastırın yalnız xarabalıqları gəlib çatmışdır.
Bəhlulabad (Poldəşt)
Bəhlulabad və ya Bala Təbriz - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Poldəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. Bəhlulabad (Bala Təbriz), Poldəştin ən böyük və önəmli kəndi sayılaraq, şimaldan Pornak kəndi ilə, cənubdan Təbriz-Bazərqan yolu, şərqdən Piləsuvar və Əlinəzər kəndlərilə və qərbdən bir neçə yüksək dağla əhalələnir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,383 nəfər yaşayır (304 ailə). Bu kəndin əhalisi bütövlükdə azərbaycan türkləri olaraq, bir neçə tayfaya bölünürlər: Şotular, Marakanlılar, Vərməzyarilər, Həsənkəndlilər və s. Hazırda kənddə təxminən 900 ev vardır. Burada 1500 nəfər əhali yaşayır. Kəndin əhalisi əsasən əkinçiliklə və davar saxlamaqla dolanır.
Ağa xan Müqəddəm
Ağa xan Müqəddəm — XVI əsr in sonları və XVII əsr in əvvəllərində fəaliyyət göstərmiş Səfəvi hərbçi si və dövlət xadimi. Marağa hakimi kimi xidmət etmişdir.
Mesogobius nigronotatus
Mesogobius nigronotatus — Qamçılı xullar cinsinə daxil olan balıq növü. Xəzər dənizinə aiddir. Yalnız Qazaxıstan və dənizin cənub hissəsində bir neçə nümunə aşkarlanmışdır. Nonultimus xulu olması ehtimal edilir.
Nümunələr dənizin 43 m dərinliyində tapılmışdır.uzunluqları 6 sm təşkil edir
Camalabad (Poldəşt)
Camalabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Poldəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 38 nəfər yaşayır (6 ailə).
Onixofaqiya
Onixofaqiya ( — dırnaq və — yemək, gəmirmək) və Dırnaq yemə — dırnaqların yeyilməsi ilə müşahidə edilən bir psixoloji pozutudur.
Səbəbləri
Bu pozğunluq əsasən uşaq yaşlarında müşahidə edilir. Yetkinlik yaşına çatmış insanlarda isə bu nadır bir haldır. Bu sadəcə zərərli vərdiş və ya müxtəlif psixi xəstəliyin əlaməti ola bilər. Dırnaqların müntəzəm yeyilməsi nəticələrə gətirib çıxarır, onlarda deformasiya və ətrafdakı toxumalarının zədələnməsinə gətirib çıxara bilər. Əgər problem həll edilərsə, bir müddət ərzində (iki həftəyə qədər) dırnaqlar əvvəlki vəziyyətini bərpa edir. Bu davranış uşaqlarda məktəb və ya bağçalarda problemlə əlaqədar gərginliyin artmasından qaynaqlana bilər. Bu səbəbdən problemin kökünə varmaq və bundan çıxış yolu tapmaq lazımdır.
Nəticələri
Dırnaq yemədə adətən dırnaqlardan başqa dəri böyük zərər çəkir. Bu da dərinin iltihabı ilə nəticələnə bilir.
Tülkütəpəsi (Çaldıran)
Tülkütəpəsi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.