cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Basmaçı hərəkatı
Hərəkatın başlanması
1920-ci ilin Sentyabr ayında Bakıda Şərq millətləri konqresi toplanmışdı. Bu iclasda Ənvər Paşa da iştirak edirdi. Ənvər Paşa bu konqres sırasında Orta Asiyadan gəlmiş siyasilər ilə görüşlər keçirdi və onlardan xalq üsyanı haqqında məlumatlar aldı. Daha sonra Buxaranı görmək məqsədi ilə, 1921-ci ilin Sentyabr ında bölgəyə getdi. Buxaranın millətçi gəncləri və xalq kütləsi Ənvər Paşanın gəlişindən çox məmnun oldular. Xalqın ona göstərdiyi bu sevgi və mehribanlıq, I Dünya müharibəsində böyük Osmanlı ordusunun komandanı olan Ənvər Paşanı da həyəcanlandırdı və o Buxarada qalaraq milli üsyanı idarə etməyə qərar verdi. Buxarada 23 gün qalan Ənvər Paşa, adətən Orta Asiya tükrləri üçün bir qurtuluş şəxsiyyəti kimi qəbul edilirdi. Ayrıca onun Osmanlı soltanının damadı olması və hərb sənətini yaxşı bilməsi, Orta Asiya türklərinin ümidlərini artırırdı. Ancaq heş şübhəsiz onu sevənlər və lider olaraq görmək istəyənlər kimi, ona qarşı müxalifət edən xalq öndərləri də vardı. Onlardan biri də Zəki Vəlidi Toqan idi. O sırada Başqırdların lideri olan Zəki Vəlidi, müstəqil bir Başqırd respublikasının qurulmasına çalışırdı. Ənvər Paşanın gəlişi və bütün Orta Asiya türklərini öz ətrafında birləşdirməyə çalışması onun heç xoşuna getməmişdi. Ənvər Paşa isə mücahidlərin arzusuna razı olaraq, bütün Orta Asiya türklərini əhatə edən “Orta Asiya İslam dövləti” qurmaq əməli və məqsədi ilə Sovetlərə qarşı mübarizəyə başladı.
Ənvər Paşa 19 may 1922-ci ildə Sovet hökumətinə bir ultimatom verərək Qızıl ordunun Türkistanı tərk etməsini tələb etdi. Rusların rədd cavabı ilə iki tərəf arasında çarpışma başladı. Top və avtomat silahlardan yoxsun Ənvər Paşa qüvvələrinin güclü Rus ordusunu Düşənbə şəhərində məğlub etməsi hər tərəfdə səs küyə səbəb oldu. Ruslar şəhəri tərk edərək qaçmağa başlarkən, Ənvər Paşanın adı bütün Orta Asiyada dillərdən dillərə dolaşmağa başladı. Bu zəfərdən sonra Ənvər Paşa ətrafına yeni qüvvətlər qatıldı.
Ənvər Paşa Türkistanlı liderleri, ona yardım etmələri üçün yanına dəvət etdi, lakin yenə onlardan rədd cavabı aldı. İyun ayına doğru Ruslar böyük bir orduyla Ənvər Paşa üzərinə hücuma keçdilər və onu Düşənbəyə yaxın Belcuvan kəndinə qovdular. Ənvər Paşanın Belcuvan kəndinə sığınmasından sonra, ətrafındakılardan bəziləri onu tərk etdilər. Ancaq o yenə də davasından vaz keçməyərək yanındakılara “Türkistan üçün mütləq savaşmalıyıq. Bacarsaq qazi, bacaqmasaq şəhid olarıq. Qismətimizdə nə varsa onu da görərik. Bundan heç qorxmuruq. Belə it kimi Rus zülmündə yaşamaqdansa atalarımız kimi şərəflə öləcəyik” dedi və ağladı.
Belcuvana çəkilən Ənvər Paşa və yanındakı mücahidlər 4 Avqust 1922-ci ildə gözləmədikləri bir anda Rusların hücumuna məruz qaldılar. Ağabeyov adlı kommunist bir Erməni ilə Abdurrahman adlı bir Tacikin yol göstərdiyi Qızıl ordu qüvvətləri, Qurban bayramının ikinci günü Ənvər Paşanın qərargahına hücum etdilər. Paşa və dostları silahları olmadığı üçün qılıncları ilə Ruslarla savaşa girirlər. Uzun bir müddət davam edən müharibədə Ruslar məğlub olmaq üzərə ikən avtomat silahdan açılan atəşlə Ənvər Paşa qəlbindən vuruldu və öldürüldü. Ənvər paşa ertəsi gün oradaca dəfn edildi. Ancaq milli üsyan sonlanmadı. Ruslar davamlı yeni qüvvətlər gətirərək Türkistanı işğal etməkdən vaz keçmədiklərini göstərirdilər. 1923-cü ildə Qızıl ordu komandiri Kamenev şəxsən Orta Asiyaya gələrək milli üsyanı yatırdacaq planlar hazırladı. Təyyarə və tankların dəstəyi ilə Qızıl Ordu, 1923-cü ilin yazından 1924-cü ilin qışına qədər Basmaçı üsyanını tamamən yatırdı. Üsyana iştirak edənlərin böyük bir qismi ya öldürüldü, ya da həbs edilərək edama məhkum oldu. Bir qismi isə İbrahim Bəy liderliyində Əfqanıstan tərəflərinə çəkildilər.
Nəticəsi
Orta Asiya türklərinin milli qurtuluş mücadilələrində məğlub olmalarının üç səbəbi vardı. Birincisi, Türkistanlı liderlərin birlik və bərabərlik içində Ənvər Paşaya kömək etməmələri idi. Bu arada Sovetlərin Ənvər Paşa əleyhinə, “İngilis cəsusu” təbliğatı da öz bəhrəsini vermiş, Ənvər Paşa ətrafına istədiyi qədər insan toplaya bilməmişdi. İkincisi, Ənvər Paşanın ətrafındakı qüvvətlərin əlində modern silahların və Qızıl Ordunu dayandıracaq qədər təcrübəli əsgərləri olmaması idi. Üçüncüsü isə, Ənvər Paşanın ölməsindən sonra Orta Asiya üsyançılarının başsız qalmaları idi.
Beləliklə, bütün dünya tarixinə- biraz da Rusların təbliğatı ilə -Basmaçı adı ilə keçən bu üsyan (Orta Asiya türklərinin üsyanı) faciəli bir şəkildə, Ənvər Paşa və mücahidlərinin ölümü ilə nəticələndi. Xüsusən o dövrdəki Türkistan liderlərinin şəxsi düşüncələrində məncil davranmaları, öz bildiklərinə getmələri və Sovet təbliğatına aldanmaları bu üsyanının məğlubiyyətinin bizə görə ən başlıca səbəblərindən sayılmaqdadır.
Əlik
Əlik — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd, Əlik bələdiyyəsinin mərkəzi.
Toponimikası
Əlik oykonimi - sadə. Quba rayonunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Ağçayın (Qudyalçayının qolu) sağ sahilində, Yan silsiləsinin cənub-qərb ətəyindədir. Azərbaycanın qafqazdilli etnik qruplarından biri olan qrupların məskunlaşdığı qədim kəndlərdən biridir. Kür adlandırılan kiçik dağ çayının sahilindəki çökəklikdə salınmışdır. Tədqiqatçıların fikrincə, oykonim xakas, tuvin, Şor və Sibir türklərinin dilində "kənd, aul, ulus" mənalarında işlənən al sözünə kiçiltmə bildirən -ik şək.-sini əlavə etməklə, yaxud "hündürlük, yüksəklik, zirvə" mənasında işlənən alık sözündən yaranmışdır. Digərlərinə görə, Əlik kənd adı türk dillərində "dağlarda çuxur, çökək" mənalarında işlənən alık sözü ilə bağlıdır. Bu fikir kəndin coğrafi mövqeyinə uyğundur.
2011-ci il
2011-ci ilin aprel ayında Azərbaycanın Şimal bölgəsinə yağan güclü yağışlardan sonra Qubanın Əlik kəndində yenidən torpaq sürüşməsi baş verib. Torpaq sürüşməsi kəndin böyük bir ərazisini əhatə edib. Sürüşmə nəticəsində kənddə olan 58 evdən 5-i tamamilə uçub, 10-dan çox evdə qəzalı vəziyyət yaranıb. Həmçinin, Quba Rayon Mərkəzi Kitabxana Sisteminin Əlik kənd kitabxana filialının binası da yararsız hala düşüb. Kəndin yuxarı hissəsindəki təpəlikdə baş verən sürüşmə çay tərəfə irəliləməyə başlayıb. Həmin ərazidə 2010-cu ildə də sürüşmə hadisəsi baş vermişdi.
Mədəniyyəti
thumb|right|200px
TV
1984-1985-ci illərdə bu kənddə kiçik güclü verici quraşdırılmışdır
Coğrafiyası və iqlimi
Əlik Quba rayonu ərazisində çay. Çay öz adını ərazisindən axdığı Əlik kəndinin adından almışdır.
Əhalisi
Kəndin əhalisinin etnik tərkibini "Şahdağ milli etnik qrupu" kimi fərqləndirilən əliklilər təşkil edir. Əliklilər Azərbaycanın milli etnik nümayəndələridir. Əliklilərin ana dili əlik dilidir. 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 372 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
XIX yüzillikdə Əlikdə yun şal istehsalı çox geniş yayılmışdı. Kənddə məskunlaşmış əhalinin çox böyük əksəriyyəti hazırda qışlaq və yaylaq şəraitindən istifadə etməklə heyvandarlıqla məşğul olur. Onlar ilin bir yarısını qışlaqda, digər yarısını isə yaylaqda keçirməyə adət edib. Hər il oktyabrın 1-dən 15-dək qoyun sürülərini qışlağa endirir, may ayının 1-15-i arası isə yaylağa çıxarırlar.
Qursaq
thumb|200x200px|Qursaq dolması Qursaq , gövşəyənlər də mədənin hissələrindən biridir. Həmçinin türk mətbəxində yemək növüdür. İçalat yeməklərindən mumbar və kokoreç kimi bu da Adana da tez-tez bişirilən ve həmin region üçün yerli sayılır. El arasında qursaq deyilsə də, əsl adı "qursaq dolması"-dır. Bu dolmanın hazırlanması üçün, adətən, quzu qursağından istifadə edilir. Qursaq Adanada "Adana kababı" ve "şalğam" qədər geniş yayılmış yemək olsa da, digər regionlarda çox da tanınmır.
Qeyri-adi formalı bu dolmanı yeyərkən üstünə duzlu cirə və pul bibər səpilir. Qursaqçılıq Adanada, demək olar ki, müstəqil bir yemək növüdür. İş o yerə çatıb ki, artıq başqa şəhərlərdən çiy qursaq gətirilir, çünki Adananın özündə kəsilən qoyun ların qursağı tələbatı ödəyə bilmir. İstər yay, istərsə də qışda hər küçənin tinində mütləq bir qursaqçıya rast gəlmək olar. Qursaq oralarda həyatın bir parçasına çevrilib.
NGC 5402
NGC 5402, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Diyarbəkir
Diyarbəkir — Türkiyənin Diyarbəkir ilinin mərkəzi.
Tarixi
Bu şəhər 3000 il bundan əvvəlki Assuriyalıların zamanından başlayaraq ta Roma dönəminə qədər "Hamid" adlanıb. Roma və Bizans qaynaqlarında da adı "Amid", "O`mid" kimi qeyd edilir. Ərəblərin işğalından sonra "Diyarbakır" adlanmağa başlanıb.
Dədə Qorqud dastanlarında Qaragünə oğlu Qarabudaq vəsf ediləndə "Hamidlə Mardin qalasını təpüb alan" igid deyilir. Deməli, onu Romalılardan türk əsgəri alıb və ərəb işğalına qədər şəhər türklərin məskunlaşdığı bir yer olmuşdur.
Miladdan əvvəl 3000-ci ildə bu yerlər Hititlərin və Hurritlərin əlində olub. Miladdan öncəki 1260-cı ilə qədər belə davam edib və bundan sonra Diyarbakır ərazisi Assuriyalıların əlinə keçib. Bundan sonra Diyarbakır bir-birinin ardınca aramilərin, urartuların, iskitlərin, perslərin, makedoniyalıların, selevkilərin, romalıların, sasanilərin, bizanslıların tabeliyində olub.
Miladdan sonra türklər bu şəhəri Bizansın əlindən alaraq orada məskunlaşmağa başlayıblar. Bu barədə bir qədər əvvəl qeyd etdim. Dədə Qorqud dastanlarında şəhərin kafirlərin əlindən alınması bir epizod olaraq qeyd edilir. Bəzi tarixi məxəzlərə görə isə Diyarbakırın Bizansdan alınması tanınmış İslam komandanı Xalid ibn Validin adı ilə bağlanır. Bu tarixdən sonra Diyarbakır, şeyxoğullarının, hamdanilərin, mərvanilərin, səlcuqluların, inaloğullarının, nisanoğullarının, artukoğullarının, eyyubilərin, moğolların, ağqoyunluların, səfəvilərin və osmanlıların əsas şəhərlərindən biri, əhalisi də türk mənşəlilərdən ibarət olub.
1071-ci ildə şəhəri Alp Arslan tutub və Səlcuqluların əsas şəhərlərindən birinə çevirib. Səlcuq sultanı Məlikşahın ölümündən sonra da bu şəhərə Suriya Səlcuqiləri hökmran olub. Eyyubi sərkərdəsi Məlik Kamil Diyarbakırı onlardan alaraq bir müddət öz əlində saxlasa da, şəhər 1259-cu ildə yenidən Elxanilərin tabeliyinə keçib. Elxanilər isə təkcə Diyarbakırı yox, bütün bu əraziləri Artukoğulları sülaləsinə təslim etdilər. 1401-ci ildə Diyarbakır türk Ağqoyunlular dövlətinin paytaxtı elan edildi. Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənin oğlu Zeynalabidinin məqbərəsi də oradadır.
1507- 1515-ci illər arasında Diyarbakır uğrunda Anadolunun bəylikləri, Məmlüklər və türkmən Səfəvi dövlətləri arasında qızğın savaşlar gedib. 1515-ci il sentyabr ayının 15-də Yavuz Sultan Səlim Diyarbakırı Osmanlı imperiyasının tərkibinə qatdı və bu ərazi uğrunda savaş başa çatdı.
Toşiyuki Morikava
— Yaponiya səs aktyoru, hekəyəçisi və müğənnisi. O, 2011-ci ilin aprelində təsis etdiyi "Axlone" səs aktyorluğu şirkətinin rəhbəridir. Qalın səsinə görə, o, kastinqlərdə tez-tez təsirli personajlar üçün səs aktyoru seçilir. O, Tom Kruz və Evan MakQreqorun hazırkı rəsmi dublyaj sənətçisidir.
Pyotr Erke
Pyotr Semyonoviç Kirillov (Pyotr Erke, 8 iyul 1910 — 24 noyabr 1955) — erzyan yazıçısı.
Pyotr Erke 1910-cu ilin 8 iyul tarixində Samara vilayətinin Kiçik Tolkay kəndində, kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Burada onun uşaqlıq və yeniyetməlik dövrünü keçirmişdir. Məktəbi anadan olduğu kənddə bitirmişdir. 1928-ci ildə isə Mordova pedaqoji texnikomunu bitirir. Daha sonra Moskva Redakrtə-Nəşriyyat İnstitutu (1933), Ümumittifaq kinomatoqrafiya institutunu bitirir (1937). 1934-cü ildə SSRİ Yazıçılar İttifaqına üzv qəbul olunmuşdur. Böyük Vətən müharibəsinin iştirakçısıdır.
Pyotr Erkenin 1932-ci ildə ilk şerlər toplusu olan «Mejavtomo» («Yataqsız»), bir il sonra isə ikinci şerlər toplusu olan «Staka kiyava» («Çətin yollarla»). Moskva Redaktə-Nəşriyyat İnstitutunun tələbəsi olaraq Kirillov bir çox poetik əsər meydana qomuşdur ki, onlar arasında ən uğurlusu lipoepik poeması "Valske Sura lanqso" (Suredə səhər, 1934). Bu əsərdə müəllif Mordoviyalıların azadlıq və xoşbəxtlik üçün çoxsaylı mübarizəsini əks etdirir.
30-cu illərin ortalarında dram əəsərlərini sınamağa başlayır. Pyotr Kirillovun ilk pyesi «Kuzma Alekseev» (1935) Teryuşev mordoviyalıların (1808-1810) üsyanına həsr olunmuşdur. Daha sonra "Litova" (1939) pyesinin yazır. Bu əsərin əsası mordovalıların Stepan Razinin üsyanında iştirakı ilə əlaqədar hadisələrdən bəhs edir. Pyotr Kirillov fəal nəsr janrında fəaliyyət göstərməyə başlayır və «Vasense urok» hekayəsini («İlk dərs», 1940) yazır. Böyük Vətən müharibəsi zamanı onun kiçik şerlər toplusu olan «Voynan kiyava» («Müharibənin yolları ilə», 1945) kitabını çap elətdirir. Şair bu əsəri özünün ən yaxşı əsərlərindən biri hesab edirdi.
1946-cı ildən yazıçı Moskvada yaşayırdı və yaradıcılıqla məşqul idi. 1933-1934-cü illərdə «Syatko» jurnalında haqqında məlumatın dərc olunmasına baxmayaraq, o «Ukskat» romanı üzərində işləyirdi. P. Kirillovun müharibə sonrası yazdığı "Müəllim" dramı (1953-cü ildə müəllifin özü tərəfindən rus dilinə tərcümə edilmiş və 1956-cı ildə nəşr olunmuşdur) mühim yer tutur.
Pyotr Erke tərcüməçi kimi də nəzərə çarpan işlər görmüşdür. O, şifahi xalq sənətinə, onun təbliğinə çox böyük diqqət yetirirdi.
Buasse (En)
Buasse  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Pon-de-Vo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 288 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 169 nəfər arasında (15-64 yaş arasında) 131 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 38 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici - 77.5%, 1999-cu ildə 66.1%). 131 fəal sakindən 123 nəfər (68 kişi və 55 qadın), 8 nəfəri işsizdir (5 kişi və 3 qadın). Aktiv olmayan 38 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 12 nəfər təqaüdçü, 14 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Şkoder gölü
Şkoder gölü (Shkodër) — Monteneqro və Albaniya ərazisində yerləşən Balkan yarımadasındakı ən böyük göl.
Sahili və relyefi
left|200px|thumb|Albaniyada Şkoder gölü və Maranay dağı (1576 m). Şkoder gölünün üçüncü və ya dördüncü dövrlərdə tektonik hövzədə əhəngdaşı süxurlarının əriməsi nəticəsində əmələ gəldiyi güman edilir. Əvvəllər göl Adriatik dənizinin körfəzi idi, lakin hazırda ondan allüvial çöküntülərlə ayrılır.
Sahilinin ümumi uzunluğu 168 km-dir: Monteneqroda 110,5 km, Albaniyada isə 57,5 ​​km-dir. Gölün qərbi və cənub-qərbində Dinar dağları, bataqlıqlı şimal sahillərində isə Monteneqronun əsas şəhəri Podqoritsa yerləşir. Gölün şimal-şərq hissəsində Prokletie dağlarının ətəkləri boyu uzanan Xotit körfəzi yerləşir. gölün şərq sahilləri isə bataqlıqdır.
Moraça deltasının qolları bir çox adalar yaradır, Vranina və Odrinska digərləri ilə müqayisədə daha yüksəkdirlər. Cənubi Monteneqro sahilləri boyunca Lesendro, Qrmojur, Starçevo, Beşka, Moraçnik, Topxala, Qoritsa-Qyat, Qradac və bir sıra kiçik adalar yerləşir. Albaniya sahillərində isə heç bir ada yoxdur.
Göl kripto-depressiyada yerləşir - dibinin bəzi hissələri dəniz səviyyəsindən aşağıdadır. Belə yerlərə sualtı açarlar və ya "gözlər" deyilir və göldə onların təxminən 30-u vardır. Gölün maksimal dərinliyi 60 metrdən çoxdur (“göz” Radus), orta dərinliyi isə 6 m-dir.
Gölün qidalanması və suyunun səviyyəsi
left|200px|thumb|Şkoder gölünün bataqlıq sahilləri Gölün su hövzəsi 5490 km²-dir. Gölə 6 çay axır, onlardan ən böyüyü - Moraça və Çernoviça qərbdən gölə tökülərək bataqlıq deltası əmələ gətirir. Göldən Adriatik dənizinə axın Albaniyanın Şkoder şəhəri yaxınlığındakı göldən axan, uzunluğu təxminən 41 km olan Buna çayı vasitəsilə gerçəkləşir ki, onun da aşağı axarından Albaniya ilə Monteneqro sərhədi keçir.
Gölün sahilləri əsasən bataqlıqdır. Göldə suyun dalğalanması 5 m-ə çatır; səviyyənin qalxması zamanı Drin çayının suyunun bir hissəsi gölə daxil olduqda, aşağı şimal-şərq sahilləri su altında qalır.
Moraça çayı və onun qolu Zeta gölə axının 62%-ni təşkil edir. Təxminən 30% "gözlər" adlanan yeraltı mənbələrdən gəlir. Moraça gölə böyük miqdarda çöküntü gətirir, göldəki suyun şəffaflığına təsir edir.
İqlim
Göl ərazisinin iqlimi Aralıq dənizi iqlimidir, qışı mülayim və yağışlı keçir. Yanvarda orta temperatur 7,3°C-dir. Yay quru və isti keçir, hava 40°C-dən yuxarı olur, suyunun istiliyi 27°C-dən yuxarı olur. Orta illik temperaturu 14,9 °C-dir.
İllik günəşli saatların sayı 2533-dür. .
Bitki və heyvanat aləmi
Gölün səthində makrofitlər: göl qamışı, cənub qamışı və ensiz yarpaqlı pişik quyruğu bitir. Üzən makrofitlərdən: ağ suzanbağı, sarı nelufər və çilim b bitir. Birləşdirilmiş makrofitlərdən isə: urut, buynuzyarpaq və susünbülü yetişir. Fitoplanktonlardan isə: Cyclotella glomerata, Cyclotella Planctonia, Pediastrum, Ceratium hirundinella, Microcystis, Merismopedia, Dinobryon divergens və Dinobryon bavaricum yetişir.
Zooplanktonlar: rotatorilər, şaxəbığcıqlı xərçəngkimilər, kopepodlar və ibtidailər, bentoslardan isə: haçalı ağcaqanadlar, azqıllı qurdlar, ikitaylılar və ilbizlər yaşayırlar.
Göl balıq və su quşları ilə zəngindir. Şəmayılar, karp, xəşəm, angvil, qızılbalıq, rutilus, alosa, boz kefallar və qızılüzgəclər burada geniş yayılmışdır.
Burada ən azı 26 növ quş yaşayır, xüsusilə kiçik və böyük qarabatdaqlar daha çoxdur. Qışda göldə 200 mindən çox quş yaşayır.
Qorunan əraziləri
Gölün Monteneqroda olan hissəsində, 1983-cü ildə 40 min hektar ərazisi olan milli park təşkil edilib. 25 dekabr 1995-ci il tarixli Ramsar konvensiyasına uyğun olaraq göl beynəlxalq əhəmiyyətli su-bataqlıqlar siyahısına daxil edilmişdir. Ornitoloji qoruqlara: Manastır-Tapiya, Qrmozur, Çırnı-Zar, Pantseva-Oka, Manastır-Vrbis. İxtioloji qoruqlara isə: yeraltı bulaqlar və Muritsa çimərliyi daxildir.
Albaniyada 2 noyabr 2005-ci ildə göldə ümumi sahəsi 23027 hektar olan təbiət qoruğu təşkil edilib ki, bununda 7799 hektarı meşə və kolluqlar, 346 hektarı bataqlıqlar, 496 hektarı sahil təpələri, 253 hektarı şoranlıqlar, 14134 hektarı isə kənd təsərrüfatı və şəhər torpaqlarının payına düşür.
İqtisadiyyat və görməli yerləri
200px|thumb|left|Buna çayının mənbəyində Şkoder qalası Gölün cənub-şərq kənarında Albaniyanın Şkoder şəhəri, bir az şimalda isə Kopliku şəhəri yerləşir. Gölün qərb hissəsinin sahilində Virpazar kəndi (Monteneqro) yerləşir. Göldə gəmiçilik mövcuddur. Əhalinin əsas məşğuliyyətləri intensiv balıqçılıq, kənd təsərrüfatı, ovçuluq və turizmdir.
Gölün şimal-qərb (Monteneqro) hissəsində magistral və Bar-Belqrad dəmir yolunun keçdiyi iki körpü ilə bir bənd tikilib. Monteneqro və Albaniya arasında avtomobil və dəmir yolu Hotiş körfəzinin sahilinə bitişikdir. Sahil boyu və cənub-qərb sahili boyunca kiçik adalarda qədim qalalar və pravoslav monastırları qorunub saxlanılmışdır.
Starçevo, Beşka və Moraçnik adalarında XIV əsrin sonu - XV əsrin əvvəllərinə aid Balşik sülaləsi nümayəndələrinin qəbir abidələri vardır. Ən qədim monastır (1376-1378) Starçevoda yerləşir, Beşkada II Georgi Balşik tərəfindən Müqəddəs Georgi kilsəsi XIV əsrin sonlarında və həyat yoldaşı Yelenanın məzarı olan kilsə isə 1439-cu ildə tikilmişdir. Moraça deltasında Vranjina adasının şimal tərəfində Çernojeviçlər dövründə (XV əsrin ikinci yarısı) tikilmiş memarlıq kompleksi var. Odrinska dağının yamacında (həmçinin deltada) 1415-1427-ci illərdə tikilmiş Kom monastırı indi də fəaliyyət göstərir.
Eyn-ül Rum (Üşnəviyyə)
Eyn-ül Rum — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 105 nəfər yaşayır (25 ailə).
Gəncabad (Üşnəviyyə)
Gəncabad — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 67 nəfər yaşayır (15 ailə).
NGC 1521
NGC 1521, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. E4 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mark Dirayson
Mark Dirayson — ABŞ səs aktyoru, dublyaj rejissoru və ssenari müəllifi. O, "Bang Zoom! Entertainment", "NYAV Post", "4Kids Entertainment" və "DuArt Film and Video" şirkətlərində çalışmışdır. Dirayson daha çox "Berserk"in animasiya adaptasiyalarında, xüsusən 1997-ci il anime adaptasiyası və 2011-ci il film trilogiyasında Qatsın ingiliscə dublyajının səs aktyoru kimi tanınır.
Gəlaz (Üşnəviyyə)
Gəlaz - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 935 nəfər yaşayır (207 ailə).
İcmalar palatası
İcmalar palatası  — Birləşmiş Krallıq Parlamentinin və Kanada Parlamentinin otaqlarından birinin adı.
Vestminster sisteminin iki palatalı parlamentində İcmalar palatası tarixən İki palatalı parlament adlanırdı. İcmalar palatası ümumiyyətlə Yuxarı Palatadan (Kanadadakı Senat və ya İngiltərədəki Lordlar Palatası) çox daha çox gücə malikdir. İcmalar Palatasında çoxluq təşkil edən partiyanın rəhbəri ümumiyyətlə baş nazir olur.
Westminster sistemi olan əksər əyalətlər sonradan alt palatalarının adını Nümayəndələr Palatası olaraq dəyişdirdi.
2009-cu ildə yalnız iki İcma palatası vardır:
İcmalar Palatası da adlandırıldı:
Britaniya Adaları-da:
Kalium gübrələri
Kaliumlu gübrələr azotlu və fosforlu gübrələr kimi bitkilərin qidalanması üçün vacibdir. Ona görə də çıxarılan kalium duzlarının təxminən 90%-i kaliumlu gübrələr kimi istifadə olunur.
Kalium hüceyrənin üzvi birləşmələrinin tərkibinə daxildir. Kalium gübrələri üçün xammal təbii kalium duzlarıdır. Torpaqda kaliumun çatışmaması məhsuldarlığı və bitkilərin əlverişsiz şəraitə davamlılığını azaldır.
Kalium gübrələri xlorid və sulfatlar olmaqla iki qrupa bölünür.
Kalium xlorid istehsalı üçün xammal silvinit mineralıdır ki, o, silvin (KCl) və qalit (NaCl) qarışığından ibarətdir, tərkibində K2O 12-15% olur.
Sulfat gübrələri
Aşağıdakı minerallara malik süxurlardan alınır; kainit (KCl.MgSO4.2H2O) şenit(K2SO4. MgSO4.6H2O), lanqbeynit (K2SO4. 2MgSO4) və s.
Kalium xlorid (KCl)
Xırda kristallik, çəhrayı və ya boz rəngli tozdur. Tərkibində 53-60% kalium var. (K2O- ya hesablanmaqla). Ölçüləri 1-dən 3mm-ə qədər olan qranullar halında olan KCl az bərkiyir və səpin zamanı yaxşı səpilir.
Kalium sulfat (K2SO4)
Düzgün olmayan formalı, bozumtul-çəhrayı rəngli qranullar olub 29% K2O və 9% MgO-ə malik olur. Bu gübrə bərkiyib iriləşmir. Kağız kisələrdə və ya açıq şəkildə daşınır. Kalium-sulfat və kaliummaqnizium sulfatxlora həssas olan bitkilər üçün (kartof, kətan) yaxşı gübrədir. 40%-li kalium duzu (KCl+NaCl). Kalium xloridin üyüdülmüş silvinit ilə qarışığı olub boz rəngli tozdur ki, içərisində çəhrayı rəngli qranullarda var. Tərkibində K2O-ya hesablamaqla 40% kalium var. Saxlanıldıqda bərkiyir, açıq şəkildə - tarasız daşınır. Bu gübrə kartof müstəsna olmaqla digər bitkilər yetişdirilən sahələrə əsas gübrə kimi verilir.
Qreqor Breynburq
Qreqor Breynburq (d. 16 sentyabr 1991, Arnhem) — Erediviziya təmsilçilərindən olan N.E.K klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Aruba futbolçusudur. Breynburq həmçinin Aruba milli komandasının da üzvüdür.
Həyatı
16 sentyabr 1991-ci ildə Arnhemdə anadan olmuşdur.
Klub karyerası
Qreqor karyerasına De Qrafşap klubunda başlamışdır. 2014-cü ildə isə NEK klubu ilə müqavilə imzalamışdır. Çətin keçən 2015-ci il mövsümündən sonra Qreqor 2016-cı il mövsümünün startında NEK klubunun kapitanı təyin olunmuşdur.
Milli karyerası
Qreqor Aruba milli komandası ilə peşəkar debütünü 2015-ci ilin iyun ayında FİFA Dünya Kubokunun seçmə mərhələsində Barbados komandası ilə görüşdə etmişdir. 2016-cı ilin noyabr ayına qədər 5 oyuna çıxmış və qol vurmamışdır. O, ölkəsi ilə 4 Dünya Kuboku seçmə mərhələsində iştirak etmişdir.
Klub
NEK
Siruz Abasbəyli
Siruz Hüseyn oğlu Abasbəyli — Azərbaycan Respublikasının rabitə naziri (1992–1997), Beynəlxalq Rabitə Akademiyasının Azərbaycan filialının prezidenti, Rabitə və İnformasiya Texnologoyaları İctimai Birliyinin sədri, akademik.
Həyatı
Siruz Abasbəyli 1962-ci ildə Bakı Rabitə Texnikumunun Avtomatik telefon rabitəsi fakültəsinə qəbul olub.
1965-ci ildə ATS-də ilk əmək fəaliyyətinə başlamışdır. İlk dəfə onu "Azqosproyekt" institutunun ATS-nə montyor göndəriblər. Bir ildən sonra "Qiproazneft" institutunun ATS-nə texnik təyin olunub. 1968-ci ildən müxtəlif ATS-lərdə mühəndis işləməyə başlamışdır.
50-dən çox səmərəşdirici təklifləri və ixtiraları qeydiyatdan keçib.
Billi Uilan
Billi Oqastin Uilan, Billi Uilan və ya Liam Uilan  kimi də tanınır ― İrlandiya futbolçusu və "Mançester Yunayted"in Münhen aviasiya qəzasında həlak olan səkkiz oyunçudan biri. Öldüyü vaxt onun 22 yaşı var idi.
Siruz Abasbəyli
Həyatı
1970-ci ildə V.İ.Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar Yubiley medalı və SSRİ Sosialist Yarışının 9-cu Beşilliyinin əlaçısı döş nişanı ilə təltif edilib. Həmin ildə SSRİ-i Xalq Təssərufatı Nailiyyətləri Sərgisinin qızıl medalını alıb.
Siruz Abasbəyli Mərkəzi Komitədə 1990-ci ilə qədər işləmişdir.
Billi Uilan
Uilan Dublin şəhərində anadan olmuşdur. O, valdeyinləri Con və Elizabet Uilanın yeddi uşağından biri idi. Billi Uilan səkkiz yaşında olarkən onun atası vəfat etmişdir.
Siruz Abasbəyli
Həyatı
16 iyul 1997-ci ildə Azərbaycan Respublikasının rabitə naziri vəzifəsindən azad edilmişdir.
Yaradıcılığı
"İlk məhəbbət", "Xoşbəxtəm", "Ulduzum", "İçərişəhər", "Tanıdım səni" mahnılarının və bir neçə lirik musiqinin müəllifidir. Xüsusilə Nisə Qasımovanın ifa etdiyi "Son zəng" mahnısı populyarlıq qazanıb.
Billi Uilan
Klub karyerası
thumb|Uilan (arxa sıra, solda) 1957-ci ildə "[[Mançester Yunayted FK|Mançester Yunayted" klubunun heyət şəklində]] 1953-cü ildə 18 yaşında "Mançester Yunayted"ə qoşulmazdan əvvəl karyerasına "Houm Farm"da başladı. İrlandiya Respublikası millisinin heyətində dörd dəfə forma geyinsə də, qol vura bilmədi. Onun qardaşı Con "Şemrok Rovers" və "Dramkondra" klublarında çıxış etmişdir.
"Yunayted"də ilk oyununa 1954-55 mövsümündə çıxdı və qısa müddətdə əsas komanda oyunçusu olaraq dörd mövsüm ərzində 98 oyuna 52 qol vurmağı bacardı. 1956-57 mövsümündə "Yunayted"in ən yaxşı bombardiri idi: Birinci divizyonda qollarının sayı 26 idisə, bütün turnirlərdə bu say 33-ə bərabər idi. "Mançester" o dönəmlərdə ard-arda ikicni liqa çempionluğu qazanmış və Çempionlar Kuboku və Federasiya Kubokunun yarımfinalına qədər irəlliyə bilmişdir. Klubda rəqabət o qədər güclü idi ki, az keçmədən Bobbi Çarlton ona əsas heyətdə yerini almağa başladı. Münhen aviasiya qəzasından bir gün əvvəl Belqradın "Srvena Zvezda" komandasına qarşı fəlakətli Avropa Kuboku matçı üçün Serbiyanın paytaxtına yollandı, amma oyunda iştirak etmədi.
İrsi
thumb|172x172px|"Mançester Yunayted"ə aid şərf ilə bəzədilmiş Uilanın [[Qlasnevin qəbiristanlığındakı məzarı]] 8 dekabr 2006-cı ildə Dublin şəhərinin Kabra rayonunda Dalimaunt Parkın yaxınlığındaki Fasa Roud / Daut prospekti qovşağındakı dəmir yolu körpüsünün adı onun şərəfinə adlandırıldı. Körpünün adını dəyişdirmək üçün kampaniya. O, doğulduğu "St Attracta Road" küçəsinə yaxın yerləşir. Açılış mərasimi təyyarə qəzası zamanı Uilanın "Mançester Yunayted"də klub yoldaşı olan Ser Bobbi Çarlton tərəfindən aparıldı.
4 Fevral 2008-ci ildə İrlandiyanın milli poçt təşkilatı An Post hava fəlakətinin 50-ci ildönümü xatirəsinə Billi Uilanın təsvir olunduğu poçt markası buraxdı.
Uilan Qlasnevin qəbirstanlığında dəfn olunub.
Nailiyyətləri
Mançester Yunayted
Bulinyö
Bulinyö  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Villar-le-Domb kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01052.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 186 nəfər arasında (15-64 yaş) 140 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 46 nəfər hərəkətsiz idi (fəaliyyət göstərici 75.3%, 1999-cu ildə bu 69.8% idi). Aktiv olan 140 sakindən 132 nəfəri (71 kişi və 61 qadın), 8 nəfəri işsizdir (4 kişi və 4 qadın). 46 hərəkətsiz 17 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 23 nəfər təqaüdçü, 6 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsiz idi.
Texas İstiqlal müharibəsi
Texas İstiqlal müharibəsi — Şimali Amerikada Texas Respublikası ilə Meksika arasında baş vermiş müharibə. 1835-ci ilin 2 oktyabr tarixində başlanan müharibə, 6 ay davam etmiş və 1836-cı ilin 21 aprel tarixində Valesko sülh müqaviləsinin imzalanması ilə başa çatmışdır. Texas İstiqlal müharibəsinin əsas səbəbi Meksikanın mərkəzləşdirmə siyasəti ilə hesablaşmaq istəməyən Texasın, Meksikadan ayrılaraq öz müstəqilliyini elan etməsi olmuşdur. Müharibənin başladılmasında rolu olan qruplardan biri də Texas ərazilərində məskunlaşması və adı verilən Avropalı gəlmələr idi. Belə ki, gəlmələr ərazinin yerli sakinləri ilə birlikdə Meksika hökumətinin ağalığını qəbul etməyərək müharibəyə başlamış və ilkin hədəf kimi, 1835-ci ildə Meksika ordusuna məxsus kiçik qarnizonlara hücumlar təşkil edilmişdir.
Daxili münaqişələrin və xaosun Texasda şiddətlənməsi, Meksika hökumətinin ərazidə təsirsiz qalması səbəbindən Texasda ilk olaraq müvəqqəti hökumət yaradıldı. Meksika yaradılmış müvəqqəti hökuməti aradan qaldırmaq üçün tədbirlər görsədə, yerlilərin müqaviməti ilə qarşılaşdı. 1836-cı ilin mart ayında müvəqqəti hökumətin növbəti toplantısında Texas, özünü Texas Respublikası elan edərək Meksikadan ayrıldığını rəsmən elan etdi. thumb|left|280px|[[1835-1846-cı illərdə Meksika ərazilərində separatçılıq fəaliyyətlərinin aktiv olduğu bölgələr.]] Texas Respublikasının elan edilməsi Meksikanın mərkəzi hökuməti tərəfindən sərt şəkildə qarşılandı. Dönəmin Meksika prezidenti Antonio Lopez de Santa Anna ordu birliklərini ölkənin şərəfini qorumaq və yenidən bərpa etmək məqsədi ilə şimal sərhədlərinə doğru göndərmək göstərişi verdi. Mərkəzdən göndərilmiş ordu 1836-cı ilin fevral ayında Texasa daxil oldu. qüvvələri mərkəzdən göndərilmiş ordunun gəlişinə hazırlıqlı deyildilər və onların qəfil yaxalanmaqları ağır itkilərə səbəb oldu. Meksika ordusunun generalı Xose de Urrea, Texas sahilləri boyunca qarşılarına çıxan bütün istiqlaliyyət tərəfdarlarını məğlub etdi və təslim olanların əksəriyyəti edam edildi.
Texas İstiqlal müharibəsinin həlledici nöqtələrindən biri də 1836-cı ilin 23 fevral - 6 mart tarixlərində baş vermiş Alamo müharibəsidir. Alamo qalasında mühasirəyə alınan istiqlaliyyət tərəfdarları 13 gün davam edən mühasirənin sonunda məğlub edilmiş, iki nəfər istisna olmaqla bütün döyüşçülər Meksika ordusu tərəfindən qətlə yetirilmişdir. Növbəti aylar ərzində Texas Respublikasından olan komandan Sem Hutson rəhbərliyindəki qüvvələri birləşdirərək Luiziana sərhədlərinə yaxınlaşmışdır.
31 martda Bornz çayı yaxınlığında iki həftəlik təlimlərə cəlb olunan əsgərlər Meksika ilə həlledici döyüşə hazırlaşmağa başladılar. Texaslıların qəzəbli olmalarının əsas səbəblərindən biri də Alamo müharibəsi zamanı Meksika ordusu tərəfindən xüsusi amansızlıqla istiqlal tərəfdarlarının öldürülməsi idi. 21 aprel tarixində Hutsonun tərəfdarları Meksika ordusuna qarşı ani hücuma keçdi.
Tarixdə San-Xasinto müharibəsi kimi keçən döyüşdə 650 Meksika əsgəri öldürüldü və 300 nəfərə yaxını əsir alındı. San-Xasinto yaxınlığındakı döyüş Texas İstiqlal müharibəsinin həlledici və son döyüşü oldu. Meksika ordusunun məğlub olmasına baxmayaraq, ölkə Texas Respublikasının müstəqilliyini tanımaqdan imtina etdi və tərəflər arasındakı toqquşmalar 1840-cı ilin ortalarına qədər davam etdi. Texasın qərb hissəsinin hüquqi statusu qeyri-müəyyən olaraq qalmaqda davam etdi. Texas Respublikasının 1845-ci ildə 28-ci ştat kimi Amerika Birləşmiş Ştatlarının qatılması iki il davam edəcək yeni bir müharibəyə Meksika-ABŞ müharibəsinə səbəb oldu.
İvan Şişkin
İvan İvanoviç Şişkin (25 yanvar 1832, Alabuqa — 1 aprel 1898, Sankt-Peterburq) — rus rəssamı, mənzərə ustası, Düsseldorf rəssamlıq məktəbinin nümayəndəsi, akademik (1865), professor (1873).
Həyat və yaradıcılığı
İvan Şişkin 25 yanvar 1832-ci ildə Rusiya İmperiyasının Vyat quberniyasının Alabuqa şəhərində anadan olmuşdur. alt=|left|thumb|281x281px| [[İvan Kramskoy. İ.İ.Şişkinin portreti.(1873, Tretyakov qalereyası) ]] Ortabab tacirin oğlu, qeyri-adi istedada malik İ. Şişkin Moskva Boyakarlıq, Heykəltəraşlıq və Memarlıq Məktəbini bitirib və üç il xaricdə yaşayıb. Qürbətdə olduğu illərdə daim qızıl çovdar zəmiləri, bol sulu çayları, yamyaşıl meşələri olan ucsuz-bucaqsız rus təbiətinin həsrəti ilə yaşayıb. Yaradıcılığının erkən dövründə Şişkin XIX əsrin ortaları romantik mənzərə rəssamlığı ənənələrini davam etdirmişdir. 1860-cı illərdən yaradıcılığının əsas mövzusunu rus meşəsi təşkil etmişdir. Rəssamın vətənə qayıdan kimi yaratdığı şedevrlərdən biri “Günorta. Moskva ətrafında” (, 1869) adlanır.
Günəş şüaları elə məharətlə təsvir olunub ki, sanki ətraf həqiqətən parlaq işıq selinə bürünüb. Bundan sonra rəssam öz əsərlərində parlaqlığa, gözqamaşdırıcı işıq effektlərinə, həyatın dolğunluğunun təcəssümü olan yay fəslinə üstünlük verəcək. Onun “Vyatka quberniyasında şam meşəsi” (, 1872), “Çovdar zəmisi” (, 1878), “Ucsuz-bucaqsız meşə” (, 1884) əsərləri məhz bu tərzdə yaradılıb.
Şişkinin əsərləri arasında tamaşaçıda sanki həqiqətən qaranlıq çökmüş meşədə azmış kimi vahimə hissi yaradan sıx meşəyə də təsadüf olunur. “Meşənin dərinliyində” (, 1872) belə əsərlərdəndir. Bu əsərə saatlarla tamaşa etmək olar, amma hər dəfə yenə də, məsələn, pusquda durmuş tülkü və uçaraq ondan uzaqlaşan ördək kimi nə isə yeni bir ştrix tapırsan. Doğrudur, bir çoxları hesab edirdi ki, rəssam lüzumsuz xırdalıqlara çox əhəmiyyət verir və buna görə də onu qınayırdılar. 1880-ci illərin əvvəllərində artıq “ovqat mənzərəsi” janrı yaranmağa başlayırdı. right|thumb| «[[Şam meşəsinin səhəri».İ.Şişkin, K.Savitski ]] 1880-ci illərin ikinci yarısında Şişkin dövrün ümumi nəbzini tutur və sənət yoldaşı İ.N.Kramskoyun dedeyi kimi, ümumi atmosferə, təbiətin tamaşaçıya bəxş etdiyi “əhval-ruhiyyəyə” xüsusi diqqət yetirməyə başlayır. Amma o, dəbdə olan meyillərə təslim olmur və özünə sadiq qalır. Əvvəlki kimi kətan üzərində aydın, qabarıq, mürəkkəb, mükəmməl və eyni zamanda çox sadə mənzərələr yaradır: “Palıdlar” ( “Дубы”,1887), “Günəşin işıqlandırdığı şam ağacları” ( “Сосны, освещенные солнцем”), “Mordvin palıdları” (, “Palıd meşəsində yağış” (, hamısı 1891), “Payız” (,1892)...
Bu tablolar heyrətamizdir. Onlara tamaşa edəndə düşünürsən ki, gördüklərin bir gerçəklikdir. İ.Şişkin çar II Aleksandrın sevimli rəssamı olur, hətta şahzadələrin rəsm müəllimi təyin edilir. Ustadın son əsəri “Şam meşəsi” (“Корабельный лес“, 1898) adlanır. Bu əsər üzərində iş başa çatandan dərhal sonra Şişkin dünyasını dəyişir. Ani ölüm onu növbəti əsərini yaratdığı zaman molbert qarşısında haqlayır.
Rəssam faciəli ömür yaşayıb: iki sevimli xanımını, oğullarını torpağa tapşırıb. Amma onun həyat eşqi ilə çağlayan bənzərsiz mənzərələrinə tamaşa edəndə, bütün bunların dərdli adamın məhsulu olduğunu düşünmək çətindir. Qəribə bir paradoksdur, amma bəlkə də sadəcə böyük sənətkarın fırçasından çıxmış bir ovsundur. Şişkinin mənzərələrində insan təsvir olunmayıb, amma onun varlığı daim hiss olunur: Şişkinin tablolarına baxan tamaşaçı özünü bu mənzərənin içində təsəvvür edir.
Görkəmli mənzərə ustası İvan Şişkin 1898-ci ildə Sankt-Peterburq şəhərində vəfat etmişdir.
Tayko Hirabayaşi
Tayko Hirabayaşi – Yaponiya hekayə yazarı. Həyatının böyük qismini Tokioda keçirib. Müharibədən öncə fəaliyyət göstərən proletarian yazıçılardan biri olan Hirabayaşi müharibə dövründə siyasi fəaliyyətinə görə təzyiqlərlə üzləşsə də, müharibədən sonra tanınmış yazıçılardan birinə çevrilmişdir.
Həyatı
3 oktyabr 1905-ci ildə Naqano prefekturasının Suva şəhərində anadan olmuşdur. Mərkəzi Yaponiyada kiçik bir qəsəbədə böyüyən Hirabayaşi valideynləri tərəfindən dəstək görməsə də, Qərb ədəbiyyatına böyük maraq göstərib. Yaponiyada çox oxunan fransız və rus ədiblərin əsərlərini mütaliə edib. Xüsusilə, Dostoyevski onun yaradıcılığına böyük təsir göstərib. Digər tanınmış qadın yazıçı Fumiko Hayaşi ilə yaxın dost olub.
1972-ci ildə pnevmoniyadan vəfat edib.
Yaradıcılığı
Yoxsulluq və azadlıq məsələləri ilə məşğul olmağa və "Kapital" əsərini oxuduqdan sonra solçu inqilabçı qruplaşmalara qoşulub. Tokioya köçərək burada bir neçə anarxist və solçu kişi ilə uğursuz sevgi münasibətləri yaşayıb. İlk sevgilisi ilə bir neçə yerə səyahət edən Hirabaşayi ən sonda işğal edilmiş Mancuriyaya gəlib. Burada dostu imperatoru tənqid etdiyinə görə həbs olunub, özü isə yeganə uşağını dünyaya gətirib və itirib. 1924-cü ildə Mancuriyadan tək qayıdaraq təcrübələri əsasında 1927-ci ildə "İstehza" əsərini yazıb.
1925-ci ildə Hirayabaşi "Bungei Sensen" jurnalı üçün yazmağa başlayıb və jurnal üçün 1927-ci ildə yazdığı "Xeyriyyə xəstəxanasında" hekayəsinə görə mükafat qazanıb. Bu əsəri də Mancuriyadakı təcrübələrinə əsaslanıb. Bu dövrdə Proletarian İncəsənət Assosiasiyasına üzv olub və işçi sinfi aktivisti Cinci Kobori ilə evlənib, lakin evliliyi uğurlu olmayıb və Koborinin başqa bir qadından uşağının olduğu məlum olub.
1927-ci il Hirabayaşinin yaradıcılığında məhsuldar il olub. "İstehza" əsərinə görə Yeni Yazıçı Mükafatına layiq görülüb və sosialist doqmaya qarşı olan inamsızlığını ifadə etdiyi "Müxalifət üzvlərinin gündəliyi" əsərini yazıb. 1931-ci ildə yazdığı "Kədərli sevgi" əsərində isə sevgi və sinif mübarizəsinin dilemmasını araşdıraraq insan hisləri ilə siyasi ideologiya arasındakı münaqişənin çətinliyini təqdim edib.
1930-cu illərdə Hirabayaşi həyatının ən qaranlıq dövrünə daxil olub və bu dövr İkinci dünya müharibəsinin sonuna kimi davam edib. Hərbi sistem tərəfindən həbs olunan və dəfələrlə sorğulanan yazıçı vərəmə yoluxub və 8 il müddətində yataq xəstəsi olub. Bu dövrdə Hirabayaşi səsiz qalmağa məcbur olub və hökumət üçün qəbuledilməz əsərlər yayımlaya bilməyib. İkinci dünya müharibəsindən sonra karyerasına davam edib və 1946-cı ildə "Bunun kimi qadın" əsərini yazaraq Qadınların Ədəbi Mükafatını qazanıb. Bu, onun müharibədən sonrakı ən görkəmli işlərindən biri hesab olunur.
Daha sonra "Sekai Bunka" jurnalının mart buraxılışı üçün "Kor çinli əsgərlər" hekayəsini yayımlayıb. Hekayə Yaponiyanın müharibə dövründəki dəhşətli fəaliyyətli haqqındadır. 1950-ci ildə nəşr olunan "İnsanın həyatı" əsərində Dostoyevskivari atmosfer yaradıb. 1957-ci ildə "Səhra çiçəyi" adlı avtobioqrafik romanında həyatında yaşadığı çətinliklər, azadlıq, ədalət və müstəqillik üçün verdiyi mübarizədən bəhs edib.
Gərdigəgöl (Üşnəviyyə)
Gərdigəgöl - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 318 nəfər yaşayır (64 ailə).
Modin burnu
Modin — Myanma ərazisdində yerləşən burun. Ölkənin cənub-qərb qutqracağını təşkil edir. İnzibati cəhətdən İravadi dairəsi, Panteyn rayonu ərazisinə daxildir.
Burun Benqal körfəzi ilə Andaman dənizi arasında təbii sərhəd rolunu oynayır. Hindistanın Andaman və Nikobar adaları ərazisindən 193 km aralıda yerləşir. Buradan Rakhayn silsiləsi başlayır. Burunda eyni adlı şəhər yerləşir.
NGC 3437
NGC 3437, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Gülməvəran (Üşnəviyyə)
Gülməvəran - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 151 nəfər yaşayır (26 ailə).
Bur-Sen-Kristof
Bur-Sen-Kristof  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Meksimyo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01054.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 1173 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 764 nəfər (15-64 yaş) arasında 601 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 163 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 78.7%, 1999-cu ildə bu 71.3%). 601 fəal sakindən 579 nəfər (302 kişi və 277 qadın), 22 nəfəri işsizdir (9 kişi və 13 qadın). 163 hərəkətsiz 64 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 55 nəfər təqaüdçü, 44 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Kərim Əbdül Cabbar
Kərim Əbdül Cabbar orijinal adı ilə Kareem Abdul Jabbar (əsl adı: Ferdinand Lewis Alcindor Jr; d. 16 aprel 1947) — ABŞ-dən olan köhnə məşhur basketbol oyunçusu.
Milli Basketbol Assosiasiyası komandalarından Miluoki Baks, Los-Anceles Leykersdə 20 mövsüm forma geyinib. Mərkəz pozisiyasında olan Kərim Əbdül Cabbar karyerasında NBA ilin ən yaxşı beş komandası və NBA ən yaxşı müdafiə komandasına girməyi bacardı. 6 dəfə NBA çempionu, 6|6 dəfə NBA Ən Dəyərli Oyunçu Mükafatı, 19 dəfə NBA ulduzuna layiq görülüb. 6 çempionluğun ardından müəllim olduğu komanda iki dəfə NBA çempionu olmuşdur. 1996-cı ildə NBA Tarixinin ən yaxşı 50 oyunçusu sırasına daxil olmuşdur. NBA müəllimi Pat Riley və basketbolçu Ayzes Tomas ilə Culis İrvinq, Əbdül Cabbarı tarixdəki ən yaxşı basketbol oyunçusu olduğunu deyirlər.
Haqqında
NBA-da 20 mövsüm iştirak etdikdən sonra, 1989-cu ildə basketboldan ayrılıb, yazıçılığ, aktyorluğa və basketbol müəllimliyinə başlamışdır.
Həmçinin Əbdül Cabbar, Brüs Lidən döyüş üçün dərslər almışdır.
thumbnail|193px|Kərim Əbdül Cabbar [[1969-cu ildə ]]
1975-ci ildə Los-Anceles Leykersə gedən basketbolçu, komandaya 1979-cu ildə Maqiç Consonun daxil olması ilə bərabər NBA-da qalib olmuş, 6 çempionluqdan sonra basketbolu buraxmışdır.
Damla Colbay
Damla Colbay — türk aktrisası. 14 yanvar 1993-cü ildə İzmir də anadan olub. Dokuz Eylül Universitetinin Güzel Sanatlar fakültəsinin məzunudur. "Kara Para Aşk" serialında oynadığı Demet rolu ilə tanınmışdır. 2015-ci ildə "Hayat Mucizelere Gebe" serialında baş rolu – İnci obrazını canlandırıb. 2016-cı ildən Ay Yapın tərəfindən çəkilən "İçerde" serialında müxbir qız – Eylem rolunu oynayır.
Hal-hazırda Dokuz Eylül Universitetində təhsilini davam etdirir.
Rail Məlikov
Rail Məlikov — 17 dekabr 1985-ci ildə paytaxt Bakı şəhərində doğulub. Hazırda "Sumqayıt FK"-da 2 nömrə ilə çıxış edir.
Günd-i Molla İsa (Üşnəviyyə)
Günd-i Molla İsa - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 841 nəfər yaşayır (175 ailə).
Keri Keranen
Keri Keranen — ABŞ səs aktrisası, istehsal meneceri, prodüser və səs rejissoru. O, ən yaxşı "4Kids Entertainment", "Bang Zoom! Entertainment", "DuArt Film and Video", "NYAV Post", "Studiopolis" and "Funimation"dakı fəaliyyəti ilə tanınır. Onun əsas rolları arasında "Kill la Kill" animesindəki Satsuki Kiryuin, "Berserk"dəki Kaska var.
Karyerası
Keranen ABŞ-də, Miçiqan ştatının Oak-Park .şəhərində böyümüşdür. O, daim məktəb tamaşalarında iştirak etmiş, aktyorluqla məşğul olmuşdur, lakin "Everything Geek Podcast"a verdiyi müsahibədə idmanda daha aktiv olduğunu bildirmişdir. Keranen Miçiqan Universitetində oxumuşdur və əvvəlcə yapon dilində ixtisaslaşaraq beynəlxalq biznes sahəsində ixtisaslaşmaq niyyətində idi, lakin yenidən tamaşalarda oynamağa və orada əsas rollara çəkilməyə cəlb olunmuşdur. O, teatr və dilçilik üzrə bakalavr dərəcəsi ilə bitirmişdir.
Lövləkan (Üşnəviyyə)
Lövləkan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Üşnəviyyə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
İnsan və biosfer
İnsan və biosfera (MAB; ) — Beynəlxalq elmi tədqiqat insan və biosfera proqramı. 1970-ci ildə qəbul olunmuşdur. Bir sıra mühüm bioloji və ekoloji məsəslələri araşdırır.
Lövləkan (Üşnəviyyə)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 770 nəfər yaşayır (162 ailə).
İnsan və biosfer
Məqsəd
Elm, təhsil və ekoloji baxımdan dünya səviyyəsində əhəmiyyət daşıyan az rast gəlinən canlı növləri və həyat məkanı nümunələrini saxlayan, təbii peyzajlara aid beynəlxalq bir qoruma sahəsi növüdür. YUNESKO-nun İnsan və biosfer (MAB) proqramı altında təsis edilən və qoruma ilə inkişaf arasındakı əlaqəni ortaya qoymağı məqsəd qoyan qoruma sahələri olub, qlobal bir şəbəkə vasitəsiylə bağlanan bir bioloji ehtiyat sahələr ardıcıllığını meydana gətirərlər.
Amniotik maye
Amniotik maye — Amniotik maye hamilə amniotların amniotik kisəsində olan qoruyucu bir mayedir. Bu maye böyüməkdə olan döl üçün yastıq rolunu oynayır, eyni zamanda ana ilə döl arasında qida, su və biokimyəvi maddələr mübadiləsini təşviq edir.
İnsanlarda amniotik maye ümumiyyətlə su və ya maye (Latin Liquor amni) adlanır.
İnkişaf
Amniotik maye hamiləlik kisəsinin inkişafı ilə ortaya çıxır. Amniotik maye amniotik kisədə tapılır. Ana plazmasından istehsal olunur və osmotik və hidrostatik qüvvələrin təsiri altında membranlardan keçir. Fetal böyrəklər təxminən 16 həftə işləməyə başladıqda, fetal sidik maye istehsalını da artırır. Əvvəl, amniotik mayenin tamamilə fetal sidikdən ibarət olduğu düşünülürdü.
Maye, dölün toxumaları və dərisindən sorulur. Hamiləliyin 22 ilə 25-ci həftəsindən sonra embrionun dərisinin keratinizasiyası baş verir. Bu proses təxminən 25-ci həftədə tamamlandıqda, maye hamiləliyin qalan hissəsi boyunca əsasən fetal bağırsaq tərəfindən əmilir.
Tərkibi
Əvvəlcə amniotik maye əsasən elektrolitlər olan sudur, lakin təxminən 12-14 həftəyə qədər mayenin tərkibində fetusun böyüməsini təmin edən zülallar, karbohidratlar, lipidlər, fosfolipidlər və sidik cövhəri də var.
Səs
Döl böyüdükcə amniotik mayenin həcmi dəyişir. 10-dan 20-ci həftəyə qədər təxminən 25 ml-dən 400 ml-ə qədər artır. Təxminən 10-11 həftədə dölün nəfəs alması və udması mayenin miqdarını bir qədər azaldır. Nə sidik ixracı, nə də udma dərinin keratinizasiyası başa çatdıqdan sonra 25-ci həftəyə qədər maye miqdarının dəyişməsinə əhəmiyyətli təsir göstərmir; onda maye ilə dölün böyüməsi arasındakı əlaqə dayanır. Hamiləliyin 28-ci həftəsində 800 ml olan bir yaylağa çatır . Mayenin miqdarı 42 həftədən sonra təxminən 400 ml-ə endirilir. Bəzi mənbələr doğuş zamanı 500-1000 ml amniotik mayenin olduğunu göstərir.
Membranların qırılması
Amnion qırıldıqda ön sular sərbəst buraxılır. Bu vaxt geniş bir qadının suyunun yanıb söndüyü vaxt kimi tanınır. Bu, tam müddətli doğuş zamanı meydana gəldikdə, "membranların spontan qırılması" adlanır. Bununla birlikdə, rüptür tarixin çatdırılmasından əvvəl varsa, buna "membranların prenatal qırılması" deyilir. Vaxtından əvvəl membranların spontan qırılmasına "membranların erkən qopması" deyilir. Arxa mayenin çox hissəsi uşaq doğulana qədər uşaqlığın içində qalır. Süni membran qırılması (ARM), amniotik kisənin əl ilə qoparılması, amnionun özbaşına qopmaması halında mayenin sərbəst buraxılması üçün də edilə bilər.
Funksiya
Yudulmuş amniotik maye (inkişafın sonrakı mərhələlərində) sidik əmələ gətirir və mekonyumun əmələ gəlməsinə kömək edir. Amniotik maye, inkişaf etməkdə olan körpəni ananın qarın nahiyəsindəki yumruları yumşaldır, dölün hərəkətini asanlaşdırır və əzələ və skelet inkişafına kömək edir. Döl tərəfindən amniotik mayenin qəbulu mədə-bağırsaq traktının əmələ gəlməsinə kömək edir. Həm də dölü mexaniki sarsıntılardan və təsirlərdən qoruyur. Maye ilə doldurulmuş amniotik kisədə inkişaf edən döl, ağciyərlərdən çox, hava yollarında qaz mübadiləsi üçün plasentaya güvənir. Dölün tənəffüs hərəkətləri fetusun oksigenləşməsində iştirak etməməsinə baxmayaraq, ağciyər böyüməsində və tənəffüs əzələlərinin inkişafında və sinir tənzimlənməsində əhəmiyyətli bir rol oynayır. Doğuş zamanı fasiləsiz postnatal tənəffüsə keçiddə temperaturun azalması, ağ ciyərlərin qaz genişlənməsi, Herinq-Breuer refleksinin aktivləşdirilməsi və tənəffüs motor neyronları və həyəcan mərkəzləri ilə afferent fəaliyyəti arasındakı funksional əlaqə daxildir.