cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dərinlik yarıqları
Haqqında
Dərinlik yarıqları zonalarında qırılmayanı çökəklər və ensiz qalxıntılar əmələ gəlir. Çox vaxt qalxmış blokların üzərində mərcan rifləri inkişaf edir. Yer səthində dərinlik yarıqları zonaları boyu subparalel qırılmaların sıxlaşması nəticəsində mürəkkəb sistemlər — dərinlik yarıqları qurşaqları yaranır. Bəzən dərinlik yarıqları zonalarında üstəgəlmələr nəticəsində tektonik örtük və pulcüqvari strukturlar əmələ gəlir. Dərinlik yarıqları təkamülündə maqmatizm mühüm yer tutur. Dərinlik yarıqları üçün əsasi və ultraəsasi süxurlar və onlar üzrə serpentinit qurşaqlarının yaranması səciyyəvidir. Dərinlik yarıqları adətən qranitoid intruziyaları və vulkan püskürmələri xasdır. Bir çox hallarda dərinlik yarıqları güclü metamorfizmə və hidrotermal dəyişilməyə məruz qalmış süxurlar zonası kimi özünü göstərir. Dərinlik yarıqları geofiziki əlamətləri: ağırlıq qüvvəsi izoanomallarının sıxlaşması ilə əlaqədar olaraq qravitasiya pillələrinin yaranması, kristallik özül səthinin, Konrad və Moxoroviçiç sərhədlərinin yatma dərinliyinin sıçrayışlı dəyişməsi. Dərinlikdə əsasi və ultraəsasi süxurların olmasını göstərən xətti müsbət anomaliyalar və yarıqların müasir fəallığını sübut edən dərin zəlzələ ocaqları mühüm əlamətlərdəndir.
Bir çox hallarda dərinlik yarıqları zonaları ilə yeraltı su çıxışları, endogen mənşəli faydalı qazıntı yataqları, habelə yarıqyanı çökəklərin çöküntü süxur formasiyasında ekzogen mənşəli yataqlar (daş kömür, duz və s.) əlaqədar olur. Platforma özülündəki dərinlik yarıqları, neft və qaz yataqlarının platforma örtüyündə lokallaşması üçün əlverişli strukturların yaranmasına imkan verir. Dərinlik yarıqları təsnifatı A.V.Peyve, A.Suvorov, V.Y.Xain və b., tərəfindən verilmişdir. Dərinlik yarıqları müxtəlif əlamətlər üzrə ayırmaq olar. Bunlar aşağıdakılardır: a) dərinliyə sirayət etmə: ifrat dərin, dərin və Yer qabığı yarıqları. b) Yer qabığının iri dərinlik strukturlarını hüdüdlandıran: okean, okeanyanı, kratonönü, geosinklinaldaxili, qaymaarası. Platforma və geosinklinal vilayətləri kəsib, qitədən okeana keçən və Yer kürəsində, bəlkə də, vahid şəbəkə yaradan ortoqonal və diaqonal dərinlik yarıqları xüsusi qrupu. c) dərinlik yarıqları üzrə yerdəyişmə xarakteri: dərinlik fayları, dərinlik üstəgəlmələri, dərinlik horizontal yerdəyişmə. "Lineament", "Struktur plaz", "Dərinlik tikişi" və "Dərinlik yarığı zonası" terminləri dərinlik yarıqları yaxın terminlərdir. Litosfer plitələri tektonikası nəzəriyyəsinə əsasən, dərinlik yarıqları aşağıdakı üç növü ayrılır: 1) aralıq-okean silsilələrinin rift zonası, 2) Beniof, yəni litosfer plitələrinin təmasa gələrək birinin digərinin altına batma zonası və 3) transform horizontal yerdəyişmə yarıqları.
Baqulallar
Baqulallar, və ya baqvalallar, baqvalilər, kvanadilər – Rusiya Federasiyasında, Dağıstan Respublikasında andi xalqlarından biri, avarların subetnosu hesab olunur. Sayları 6 min nəfərdən çoxdur (2002). Boqos dağ silsiləsinin şimal yamaclarında, Tsumada rayonunun Xuştada, Çalo, Talitel, Tlenxori, Tlondoda, Kvanada, Qimerso kəndlərində, eləcə də Axvax rayonunun Tlibişo və Tlisi kəndlərində yaşayırlar. Həmçinin Qızılyurd rayonunun Çalo və s. kəndlərində, eləcə də Xasavyurd və Qızlar rayonlarında məskunlaşmışlar. Baqulal dilində danışırlar, avar və rus dilləri də yayılmışdır. Dinləri islamdır.
Sayı və məskunlaşması
1926-cı ilin siyahıya alınmasına görə SSRİ-də 3054 baquqallar yaşayırdı. SSRİ-də keçirilən sonuncu siyahıya alınmada baqulallar ayrıca etnik qrup kimi nəzərə alınmamış və avarların tərkibinə aid edilmişdir. 1958-ci ilin məlumatlarına görə onların sayı 4500, 1967-ci ilin məlumatlarına görə isə baqulalların sayı 4 min nəfər olmuş. 2002-ci ili siyahıya alınmanın nəticəsinə görə Rusiyada cəmi 40 baqulalı yaşayırdı. Digərləri etnik qrup halında avarların tərkibinə daxil edilmiş.
Tarixi
Ənənəvi mədəniyyətləri Qafqaz xalqları (Asiya) üçün səciyyəvidir. Ortasında ocağı olan birmərtəbəli, birkameralı evlər; kişi yığıncaqları -qyorkyorux, hərfi mənada kişi evi mövcud olmuşdur. Qadınların ənənəvi geyimlərində qara rəng üstünlük təşkil edir. Yun, toxuculuq, mahudçuluq, keçəçilik, corabtoxuma, gümüş, silah, kişi kəmər dəsti, qadın bəzəkləri emalı, daş üzərində oyma - qəbirüstü daşlar inkişaf etmişdir. Folklor janrlarından nağıllar, nəğmələr-lirik, mərasim, məişət, əmək, tarixi, qadın və kişi qruplarının ifa etdiyi rəqslər: xarazul, qyikaba, eşalub və s. məlumdur.
Rahat bayraqlar
Rahat bayraqlar— dövlət bayraqları. Vergilərə, əmək haqqına, sosial sığortaya və s. çəkilən xərcləri aşağı salmaq məqsədilə bir sıra inkişaf etmiş ölkələrin sahibkarları öz gəmi¬lərini dövlət bayraqları altında üzdürürlər. Məsələn, gəmilərin ingilis bayrağı altında üzməsi əlavə olaraq vergi güzəştləri əldə etmək deməkdir. Bundan ötrü gəmi şirkətlərinin gəmilərini Qibraltar, Men adası kimi Britaniya limanlarında qeydiy-yata salması kifayətdir.
İkinci Nazırlı
İkinci Nazırlı (əvvəlki adı: Nəzirli) — Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun Şatırlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 22 may 2007-ci il tarixli, 344-IIIQ saylı Qərarı ilə Bərdə rayonunun Şatırlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Nəzirli kəndi İkinci Nazırlı kəndi adlandırılmışdır.
Boksitoqorsk
Boksitoqorsk — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər. Leninqrad vilayətinə daxildir.
Solveyk Qunberq Yakobsen
Solveyk Qunberq Yakobsen (Solveig Gunbjørg Jacobsen; 8 oktyabr 1913 — 25 oktyabr 1996) — milliyyətçə norveçlı olan, 1913-ci ilin 8 oktyabrında Antarktika ərazisinə daxil olan Cənubi Georgiya adasında, Qryotviken qəsəbəsində anadan olmuşdur. Onun atası Fridzof Yakobsen (1874-1953) 1904-cü ildə Balina ovu üzrə ixtisaslaşmış Qryotvikenə gəlmişdir (qəsəbə salınmış). Bu balina stansiyasında 1914-çü ildən balina stansiyasında menecer köməkçisi işləyirdi. Anası isə Klara Olette Yakobsendir. Solveyk Qunberq Yakobsen Argentinanın Buenos Ayres şəhərində həyatını başa vurmuşdur.
Vinson Massivində yerləşən Yakobsen Valleu onun şərəfinə adlandırılmışdır.
Antarktida doğulan ilk şəxs
Solveyk Qunberq Yakobsen Antartikada doğulan ilk insan kimi qeydə alınsada bəzi hallarda Cənubi Georgiya adası Antarktida qitəsinə daxil edilmir. Antarktida materikində doğulan ilk bəşər övladı isə Argentina vətəndaşı Emilio Markos Palma olmuşdur. O, 1978-ci ilin 7 yanvar tarixində Esperansa qütb stansiyasında anadan olmuşdur. Bu günda Cənub qütbünə ən yaxın yerdə doğulan insan kimi tanınır.
Üçüncü simfoniya (film, 1968)
Məzmun
Film-konsertin əsasını bəstəkar Qara Qarayevin skripka konserti təşkil edir.
Love Is a Battlefield (Pet Benatar)
Love Is a Battlefield — 1983-cü ildə Polşa əsilli ABŞ müğənnisi Pet Benatar tərəfindən ifa edilən sinqldır. Musiqinin sözləri Holli Nayt və Mayk Çepmenə məxsusdur. Sinql ABŞ Billboard Hot 100 hit-paradında 5-ci yer, ABŞ "Billboard Hot Mainstream Rock Tracks" hit-paradında 1-ci yer, Niderland Dutch Top 40 və Avstraliya ARIA Charts hit-paradlarında 1-ci yer, Almaniya German Singles Chart hit-paradında 3-cü yer tutmuşdur. Mahnı Mart ayında 1985-ci ildə Böyük Britaniya UK Singles Chart hit-paradında 17-ci mövqe qazanmışdır. "Love Is a Battlefield" sinqlı Kanadada qızıl sertifikatı qazanmışdır. Mahnının prodüseri Neyl Ceraldo və Piter Kolemandır. Bu sinql Pat Benatarın ən yaxşı dörd sinqlından biridir. "Love Is a Battlefield" mahnısının bir çox kaver versiyası çıxmış və orijinal versiyanın uğurunu təkrarlaya bilməmişdir.
"Live from Earth" albomu
1979-cu ildə çıxarılan In the Heat of the Night albomu Pet Benatar üçün böyük uğur olmuşdur. Ardınca çıxarılan albomlar ona məşhurluq gətirmişdir. 1983-cü il oktyabr ayında Pat Benatar Live from Earth albomunu çıxarır. Bir neçə müddət sonra Pet Benatar albomun video versiyasını çıxarır. Bu versiyası disk formatından fərqlənirdi. Çox keçməmiş albom video DVD formatında istehsal edilmiş və adı dəyişilərək "Live from New Haven" adı kimi istehsal edilmişdir. . Albomun bütün mahnıları onun bir çox mahnıları kimi Rok janrındadır. "Live from Earth" albomu 5 dəfə RIAA və CRIA mükafatlarına layiq görülmüş və ABŞ-də 13-cü mövqe tutmuşdur. Albomda 10 mahnı vardır. Bu mahnılardan hit-paradlarda yüksək mövqe tutan və Pat Benatarın ən yaxşı mahnıları siyahısına daxil olan "Hit Me with Your Best Shot" və "Love Is a Battlefield" adlı mahnılardır. "Love Is a Battlefield" mahnısı onun musiqi karyerasında ən çox seçilən mahnılarından biri olmuşdur. Mahnının janrı isə Rok və həmin dövrdə yeni populyarlıq qazanan Yeni dalğa janrlarındadır. Mahnı dövründə çox populyar olduğuna görə MTV musiqi kanalında göstərilmiş və "Ən yaxşı qadın üçün MTV Video Musiqi mükafatı" nominasiyasına layiq görülmüşdür. Hətta bu mahnı ilə Maykl Cekson maraqlanmış və Benatar ona ifa etdiyi rəqsi izah etmişdir. Mahnı 1983-cü ildə Qremmi mükafatının "Ən yaxşı qadın rok-vokal" kateqoriyasını qazanmışdır. Mahnı ilk dəfə Böyük Britaniyanın hit-paradında əvvəlcə 49-cu mövqe tutmuş, sonra isə 17-ci mövqeyə enərək məşhur olmuşdur.
Mahnının klipi
Mahnı klipinin horeoqrafı Maykl Piters mahnının 1:40 dəqiqəsində peyda olur. Mahnıda gənc bir qızın həyatından danışılır. Gənc bir qız (rolu ifa edir: Pet Benatar) azad yaşamaq istədiyi üçün atası (rolu ifa edir: Trey Vilson) tərəfindən evdən qovlanılır. Bu zaman onu yuxarı mərtəbədən qəmli baxışlarla ondan yaşca kiçik olan qardaşı izləyir. Şəhərdə yaşayışını təmin etmək üçün qız gecə klubunda taksi-rəqqasə vəzifəsində çalışmağa başlayır. Burada çalışqdığı müddətdə qız qardaşına yeni düşündüyü həyat haqqında məktub yazır. Qardaşı isə məktubu oxuyur və üzündə təbəssüm hissi yaranır. Bir müddət sonra klubun sahibi rəqqasə qıza zərbə vurmaq istəyir, amma cavan qız buna imkan verməyərək ona uzun müddət qadın azadlığını və qadınların kişilərdən üstün olduğunu göstərir. Bütün rəqsçi qızlar cavan qızla sağollaşaraq buranı tərk edir və günün çıxmasına doğru gedir. Cavan qız şəhərdə hərəkət edən avtobusda bütün bu hadisələri yadına salır. Mahnı 2004-cü ildə çəkilmiş ABŞ filmi olan "13-dən 30-a" adlı filmdə səslənmişdir.
Kaver versiyalar
"Love Is a Battlefield" mahnısının kaver versiyaları məşhur olmamışdır. 1984-cü ildə Pet Benatar tərəfindən ifa edilən "Love Is a Battlefield" mahnısının ilk kaver versiyası ifa edilir. Mahnının ifaçısı İngilis ifaçısı Kris Normandır. Mahnı gözəl ritmlə səslənsə də hit-paradlara düşə bilməmişdir. Müğənni Şer "Love Is a Battlefield" mahnısını orijinal variantda 1982-ci ildə "Love Hurts Tour" adlı konsertində ifa etmişdir. 1998-ci ildə mahnının ikinci kaver versiyası çıxır. Bu kaver versiyası remiks formasında ifa edilir. İfaçılar orijinal mahnını ifa edən Pet Benatar və Kuin Latifa olur. Mahnıda Kuin Latifa tərəfindən Rep sözləri vardır. 2002-ci ildə ABŞ-nin rok janrında ifa edən qruplarından biri olan Zwan tərəfindən "Love Is a Battlefield" mahnısının kaver versiyası ifa edilir. Mahnı gitarada ifa edilmiş və məşhur olmamışdır. 2005-ci ildə alman rep qrupu olan "Separate" qrupu tərəfindən mahnının yeni kaver versiyası ifa edilmişdir. İfa edilən bu versiya janrına görə nisbətən əvvvəlki versiyalardan fərqlənirdi. 2008-ci ildə isə "Love Is a Battlefield" mahnısının digər versiyası Kanadalı ifaçı olan Jann Arden tərəfindən ifa edilir. Mahnının adı "Love is a Battlefield — Brian and Justin" kimi səslənir. Bu mahnıda homoseksuallığa toxunan 2000-ci ildə ABŞ və Kanada istehsalı olunan "Yaxın dostlar" serialından fraqmentlər göstərilir. Həmçinin, mahnı 2004-cü ildə "SPARK [BE]" və 2010-cu ildə "Boombox Kids" musiqi qrupları tərəfindən uğurla ifa edilmiş, lakin dünya ölkələrinin hit-paradlarında məşhurluq qazana bilməmişdir. Pet Benatar tərəfindən ifa edilən "Love Is a Battlefield" mahnısının orijinal versiyası internetdə YouTube saytında ən çox izlənilən mahnılardan biridir.
Volosovo
Volosovo — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər, Leninqrad vilayətinə daxildir.
Çapar (Kəlbəcər)
Çapar — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 13 oktyabr 1992-ci il tarixli, 327 saylı Qərarı ilə ləğv edilmiş Ağdərə rayonunun Çapar kəndi Kəlbəcər rayonunun inzibati tərkibinə verilmişdir. Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsini 1887-ci ildə keçmiş Zəngəzur mahalının Qaraqışlaq, Zamzur və Tatev kəndlərindən çıxmış ailələr Caparxana adlanan poct məntəqəsinin yerində salmışlar. Keçmışdə poctu aparan dövlət qulluqçularına capar deyilirdi.
Tarixi
Çapar kəndi əvvəllər Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində Ağdərə rayonu inzibati ərazisinə aid idi, lakin 1992-ci ildə Ağdərə rayonu ləğv edilərək ərazisi qonşu Ağdam, Tərtər və Kəlbəcər rayonları arasında bölüşdürüldü. Çapar kəndi də Kəlbəcər rayonuna birləşdirilən kəndlərdən biridir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Qarabağ silsiləsinin yamacında yerləşir.
Ceyms adası (Çili)
Quamblin adası (Isla Guamblin) — Çilinin Çonos arxipelaqına daxil olan ada. Sahəsi 388 km² təşkil edir. Maksimal hündürlüyü 1209 metrdir. Cənub sahilində kiçik bir liman vardır.
Con Singer Sarcent
Con Sinqer Sarcent (12 yanvar 1856, Florensiya - 14 aprel 1925, London) — VIII Edvard dövründə Böyük Britaniyanın varlılarını və ziyalarını təsvir etdiyi portretləri ilə tanınan amerikalı rəssam.
İncəsənət həyatında 900-dan çox yağlıboya əsəri, 2000-dən çox sulu boya əsəri və minlərlərlə eskiz yaratmışdır. Əsərlərinin içində Venesiya, Tirol, Korfu, Mayns, Florida kimi səyahət etdiyi şəhərlərin peyzajları da var.
Sarcentin ailəsi amerikalı idi. Buna baxmayaraq həyatının böyük bir hissəsini Avropada keçirmişdir. İncəsənət təhsilini tamamaladıqdan sonra Londonda yaşamışdır. Londonda portret çəkmək bacarığı ilə məşhurlaşmış və bu şöhrətini vəfat edənədək qorumuşdur. Rəssam həyatında bir çox mübahisə ilə qarşılaşmışdır. Məsələn, hələ karyerasının ilk illərində "Madam X-in portreti" adlı əsərini portretçi kimi məşhurlaşmaq üçün yaratmışdı. Amma bu rəsm əsəri 1884-cü ildə açılan Paris Salonunda sərgilənərkən böyük tənqidlərə məruz qalmışdır.
Sarcent ilk illərdə eskizlərə üstünlük vermişdir. Eskizlərindən imperializm üslubu görülməkdədir. Daha sonra müştərilərin sifarişinə uyğun olaraq portret çəkməyə başlamışdır. Lakin həyatının son illərində peyzaja yönəlmişdir.
XIX əsr
Sarcent 1856-cı ildə varlı amerikalı ailəsində Florensiyada anadan olmuşdur. Uşaqlığını ailəsi ilə səyahətlərdə keçirdi. Məktəbdəki dərslərdən uğursuz olan Sarcentin ən öyrədici mənbəyi ailəsi ilə ziyarət etdiyi muzeylər idi. 1869-cu ildə Romada alman-amerikalı rəssam Karl Velşdən dərslər almışdır. 1871-ci ildə ailəsi Drezdenə köçmüşdür. Oradan Venesiyaya yerləşmişdirlər. 1874-ci ildə Parisdə fransız rəssamlar Karls Durantın emalatxanasına daxil oldu. Rəssamın ilk işlərində fırçasından cəsarətlə istifadə etdiyi sezilməkdədir.
1874-1880-ci illəri arasında Parisdə yaşamışdır. Bu zaman Avropa səyahətlərinə çıxdı. Səyahətlərin bir hissəsi dəniz səyahətləri idi. 16 avqust 2010-cu ildə Almaniya incəsənət jurnalı "Das Kunstmagazin"də Hanz Pietx yazdığı "Yay, günəş, çimərlik: Böyük ABŞ rəssamı Sarcentin dəniz mənzərələri" başlıqlı məqaləyə görə rəssam Tirol, İtaliya, Tanka, Əlcəzair, Fələstin, Misir, Fransa, İspaniya, Portuqaliya, İngiltərə, Şotlandiya və Norveçi ziyarət etmişdir. Rəssam ABŞ-lı olmasına baxmayaraq bu ölkəyə ilk dəfə 1876-cı ildə getmişdir.
1883-cü ildə "Edvard Darli Boitin qızları" adlı rəsm əsəri sərgilənmişdir. Bu əsərdə ispan rəssamı Dieqo Velaskesin təsiri açıq-aşkar görünür. 1884-cü ildə sərgilənməyə başlanan "Madam X-in portreti" böyük skandal yaratdı. Sarcent "Madame X-in portreti" əsərində fransız bir bankirlə evli olan amerikalı Virciniya Ameliya Aveyno Qautreaunu çəkmişdi. Rəssamın qadının çiyinlərini açıq buraxması erotik kimi qiymətləndirilmişdir. Bu cür baxış ancaq Parisdə hakim deyildi. Sarcentin bu işi Londondakı Kral İncəsənət Akademiyası tərəfindən də mənfi qarşılanmışdır. Bu münasibətə cavab olaraq Sarcent Tomas Kuper Qotç, Stanhoup Forbs, Frank Bramli və digər rəssamlarla birlikdə "Yeni İngilis İncəsənət Klubu"nu qurmuşdur.
1889-cu ildə Parisdə Qran Priks mükafatını qazanmış və həmin il Fransanın ən yüksək dövlət mükafatı olan Fəxri Legion ordeninə layiq görülmüşdür. 1894-cü ildə Londondakı Kral Akademiyasının üzvü olmağı təklif edilmiş və 1897-ci ildə akademiyanın tam üzvü olmuşdur.
Kazanka (Baymak)
Kazanka — Başqırdıstan Respublikası nın Baymak rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Mukas kənd şurası nın tərkibindədir.
Con Singer Sarcent
XX əsr
XX əsrin əvvəllərində portret işindəki ustalığına görə Avropada ən çox portret sifarişi alan rəssam olmuşdur. Avropa və ABŞ-yə gedərək burada rəsm çəkməyə davam etmişdir və əsərləri müxtəlif qalereyalarda sərgilənmişdir. Məsələn, 1913-cü ildə İtaliyanın Qarda gölünün sahilinə səyahət etmiş və burada peyzajlar çəkmişdir. Venesiyada olarkən isə şəhərin küçələrini sulu boya ilə rəsm etmişdir. Londonlu Aşer Verteymer öz ailəsinin portretini çəkməsi üçün Sarcentə böyük sifariş vermişdir.
1918-ci ildə Birinci dünya müharibəsinin sonlarında ABŞ-dən İngiltərəyə qayıdarkən Britaniya İnformasiya Nazirliyi tərəfindən "müharibə rəssamı" təyin olunmuşdur. Bu vəzifəsi zamanı "Zəhərli qaz" kimi sulu boya əsərlər yaratmışdır. 1922-ci ildə Nyu Yorkda bir neçə rəssam ilə birlikdə Qrans Sentral İncəsənət Qalereyasını qurmuşdur.
Kazanka (Baymak)
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar, ruslar, mordvalılar üstünlük təşkil edir.
Con Singer Sarcent
XX əsr
ABŞ-dən Londona qayıtdıqdan sonra 14 aprel 1925-ci ildə ürək tutmasından vəfat etmişdir. Məzarı Brukland məzarlığındadır.
Rəssam heç vaxt evlənməmişdir. Sarcent şəxsi həyatı haqqında məlumat verməməsi ilə tanınmışdır. Hətta bəzi tarixçilər onun homoseksual olduğunu iddia edirlər. Amma bu iddianın doğru olub-olmadığı haqqında heç bir məlumat yoxdur.
Hacısəmədli
Tarixi
Hacısəmədli Ağsu rayonunun Qaraqoyunlu inzibati ərazi vahidində kənd. Düzənlikdədir. Oykonim Hacı Səməd (ş.a.) və -li (mənsub.Şəkilçisi) komponentlərindən düzəlib, "Hacı Səmədə məxsus kənd" mənasındadır.
Din
Kənddə Hacısəmədli kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Pretor
Pretor (praetor, prae-ire — irəlidə getmək, idarə etmək) — Qədim Romada dövlət vəzifəsi. Tarixi dövrlərdən asılı olaraq bu vəzifənin məzmunu və funksiyası müxtəlif olmuşdur. İlkin respublika dövründə iki ali magistrat — konsul və diktator pretor adlandırılırdı. E.ə. 367 ci ildə Litsini-Seksti qanunlarına görə ali dövlət vəzifəsi konsul, ondan sonrakı ikinci dərəcəli vəzifə pretor adlandırılırdı və onun əsas səlahiyyətlərinə ancaq vətəndaşların işlərinə baxan şəhər məhkəməsi daxil idi. Konsul olmadıqda ali hakimiyyət onun səlahiyyətinə keçmiş olurdu.
E.ə. 242 ci ildən başlayaraq iki pretor seçilməyə başlanılır:Roma vətəndaşları arasındakı məhkəmə işlərinə rəhbərlik üçün, şəhər pretoru (Praetor urbanus) və vətəndaş olmayan, gəlmə sakinlər üçün, eləcə də onlarla vətəndaşlar arasındakı məhkəmə işlərinə rəhbərlik üçün pretor (Praetor peregrinus).
Sullanın zamanında pretorların sayı səkkizə, Sezarın vaxtında isə on altıya, imperiya dövründə isə on səkkizə çatmış olmuşdur.
Funksional
Əgər müəyyən S funksiyalar çoxluğundan götürülmüş hər bir \varphi funksiyasına müəyyən bir F(\varphi) ədədi qarşı qoyulursa, onda S çoxluğunda F funksionalı təyin edilmişdir. Başqa sözlə funksional qiymətləri ədədlərdən ibarət olan və funksiyalar çoxluğunda təyin olunmuş funksiyadır. Məsələn, [0;1] parçasında təyin olunmuş kəsilməz funksiyalar sinfində qaydası ilə təyin edilmiş funksiya funksionaldır. Xətti funksional adlanan, yəni şərtini ödəyən funksional riyaziyyatda xüsusi əhəmiyyətə malikdir (burada a_{1},a_{2} ədədlər, ). Xətti funksionalın təyin oblastı hökmən xətti fəza olmalıdır.
Qurdtəpə (Şamaxı)
Qurdtəpə (əvvəlki adı: Novodmitriyevka) — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Şamaxı rayonunun Muğanlı kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki Novodmitriyevka kəndi Qurdtəpə kəndi adlandırılmışdır. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 27 iyun 2003-cü il tarixli, 493-IIQ saylı Qərarı ilə Şamaxı rayonunun Qurdtəpə kəndi Muğanlı kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Qurdtəpə kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.
Toponimikası
Kənd 1874-cü ildə Rusiyanın müxtəlif əyalətlərindən köçürülmüş rusların bu ərazidə yerləşdirilməsi nəticəsində Novodmitriyevka adlandırılmışdır. 1918-1920-ci illərin Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə aid xəritədə Şamaxı qəzasında Novodmitrovka kəndi ilə yanaşı, ondan az aralı, cənubda, Meysəri kəndindən şimali-qərbində Qurdtəpəsi (Kurd təpəsı yazılış formasında) adlı kəndin olması göstərilmişdir. Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra kəndin əvvəlki Qurdtəpə adı bərpa edilmişdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Qurdtəpə yaylasında yerləşir.
Əhalisi
1886-cı il əhalinin siyahıyaalınması sənədlərində Şamaxı qəzasında Novodmitriyevka kəndi (20 ailə, 96 nəfər əhali) qeydə alınmışdır. Hazırda kənd əhalisi 741 nəfərdir ki, onun da 373 nəfəri kişi, 368 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.
İqtisadiyyatı
Kənddə 139 təsərrüfatı var.
Əbdüssəməd Mirzə Salur
Əbdüssəməd mirzə Məhəmməd şah oğlu Salur — Qacar şahzadəsi, əyalət valisi.
Həyatı
Məhəmməd şahın onbirinci oğlu Əbdüssəməd mirzə 1843-cü ildə Tehran şəhərində anadan olmuşdu. Anası Oğulbikə xanımdır. Mükəmməl saray təhsili almışdı. İngilis və fransız dillərini bilirdi. Əzddövlə ləqəbi daşıyırdı.
Əbdüssəməd mirzə 1874-cü ildən 1876-cı ilə qədər Həmədanın valisi olmuşdu. Dəfələrlə İranın ədliyyə və ticarət vəziri vəzifəsini həyata keçirmişdi. 1881-ci ildə Rusiyanın çarı III Aleksandrın tacgüzarlığında iştirak etmək üçün gedən heyətə başçılıq etmişdi. 1901-ci ildə Zəncan əyalətinin valisi olmuşdu.
Əbdüsəməd mirzə 1929-cu ildə vəfat edib.
Eldəniz Məmmədov
Həyatı
Məmmədоv Eldəniz Kamran оğlu 22 iyun 1975-ci ildə Füzuli rayonunun Sərdərli kəndində anadan оlmuşdur.
1981-ci ildə Yal Pirəhmədli kənd оrta məktəbinin birinci sinifinə getmiş, 1991-ci ildə оrta məktəbi bitirmişdir. Оrta məktəbdə оxumaqla yanaşı musiqi məktəbində də musiqi təhsili almışdır. Ağabala Abdullayev adına Uşaq İncəsənət Məktəbinə ilk qəbul оlunan şagirdlərdən biri оlmuşdur.
Оrta məktəbdə оxuyarkən о, bir sıra dövlət tədbirlərində iştirak etmiş, dəfələrlə "Xarıbülbül" festifalının laueratı оlmuş, bir sıra mükafatlara layiq görülmüş, dəfələrlə "Оcaq" Fоlklоr ansanblının müşayiəti ilə telekanallarda çıxış etmişdir. Eldəniz Məmmədоvun 14 yaşında Səid Rüstəmov adına Xalq Çalğı Alətləri Оrkestrinin müşayiəti ilə ifa etdiyi "Arazbarı" ritmik muğamı Azərbaycan radiоsunun "Qızıl Fоnd"una daxil edilmişdir.
Eldəniz Məmmədоvun ən böyük uğuru 2007-ci ildə "Sоy" prоdakşının və Azad Azərbaycan TV kanalının birgə layihəsi оlan "Xalq Ulduzu 1 (2007)" telemüsabiqəsinin qalibi оlmasıdır.
Ailəlidir, üç övladı var.
Katerina Oikonomopulu
Katerina Oikonomopulu — Yunanıstanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Katerina Oikonomopulu, Yunanıstan yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə İtaliya yığmasına 10:11 hesabı ilə məğlub olan Yunanıstan yığması, Afina Olimpiadasını gümüş medalına sahib oldu.
Daha sonra Katerina Oikonomopulu, Yunanıstan yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Qrup mərhələsində üç görüşün üçündə də məğlub olan Yunanıstan yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını 8-ci pillədə başa vurdu.
Give Me Peace On Earth (Modern Talking)
Give Me Peace On Earth  – Modern Talking qrupu tərəfindən ifa edilən sinqldır.
Salerno Universiteti
Tarixi
Salerno Universitetinin əsası 1968-ci ildə qoyulmuşdur.
Yüksək şaxələnmiş polimer
Elnarə Т. Аslanova, Тelman А. Аslanov, Bəxtiyar Ə. Мəmmədov, Akif H. Əzizov
Məqalə yeni arxitekturaya malik - yüksək şaxələnmiş polimerlərə həsr olunmuşdur. Onların alınma üsulları, quruluşu, xassələri və tədbiq sahələri, eynı zamanda nano- və informasiya texnologiyalarında tədbiqi üzrə ümümləşdirilmiş məlumatlar verilmişdir.
Açar sözlər: dendrimer, hiper şaxələnmiş polimer
Yüksək şaxələnmiş polimerlər - üç ölçülü dendrit quruluşa malik çoxşaxəli makromolekullardır. Dendrit quruluşlu yüksəkmolekullu  birləşmələrin strukturu [1] altı sinifdən ibarətdir: (a) dendron və dendrimerlər; (b) hibrid dendritə oxşar polimerlər; (c) dendrit olunmuş, yaxud calaq polimerlər; (ç) hiper şaxələnmiş polimerlər; (d) ulduzvari polimerlər; (e) daraq tipli polimerlər (şək.1). İlk üç sinif şaxələnmə dərəcəsi 1.0 olan mükəmməl quruluşa malikdirlər, qalan üçü isə təsadüfi olan şaxələnmiş strukturu göstərir [2]. thumb|center|Şəkil 1.
Yüksək şaxələnmiş polimerlərin sintez üsulları
Klassik dendrimerlərin və hiper şaxələnmiş polimerlərin arasındakı prinsipial fərqlənmə - onların sintez üsüllarıdır [3]. Ədəbiyyatdan məlumdur ki, birinciləri yalnız seçilmiş ardıcıllıqla bir neçə dəfə təkrar olunan reaksiyalarla alırlar ki, bu da elementar fraqmentlərin nəsillərinin yeni qatlarının molekulun başlanğıc nüvə adlandırılan mərkəzi atom (yaxud molekul) ətrafında mərhələli artmasına imkan verir, (divergent sxem) və yaxud isə əks üsuldan istifadə olunur: molekulun formalaşması onun periferiyasından başlayır və şərti konus formalı olan intermediant-dendronların hər bir mərhələdə böyüməsi ilə gedir.
Yalnız sonuncu mərhələdə dendronlar nüvəyə birləşir, bu da tam dendrit molekulun formalaşmasina gətirib çıxarır (kovergent sxem). Hiper şaxələnmiş polimerlər bir mərhələli üsulla alınır [4].
1. Yüksək şaxələnmiş polimerlərin çox mərhələli sintez üsulları
Qeyd olunduğu kimi, dendrimerlərin sintezinə iki cür yanaşma var: divergent və kovergent sintez sxemləri [5].
Dendrimerlərin divergent sintez sxemi reaksiyaların seçilmiş ardıcıllıqlarının dəfələrlə təkrarlanmasını təmsil edir, bu mərkəzi atom (yaxud molekul) ətrafında, yəni dendrit molekulun başlanğıc nüvəsinin ətrafında elementar fraqmentlərin nəsillərinin yeni qatlarının mərhələli artmasına imkan verir. Bu sxemin üstün cəhəti səth qatının yüksək funksionallıqlı olmasındadır və bu metod ilə ilk sintez 80-ci illərdə Tomaliya tərəfindən aparılmışdır [6].
Eyni zamanda yuxarıda göstərilən üstünlüklərlə yanaşı mərhələli strategiyada bir sıra çatızmamazlıqlar mövcuddur. Bunlardan da ən önəmlisi dəfələrlə təkrar olunan əməliyyatlara böyük əməyin sərf olunmasıdır. Bundan başqa, reagentlərin geniş miqdarda istifadəsi dendrimerlərin (aralıq nəsillərin və məqsədli məhsulların) çıxımında və təmizlənməsində problemlər yaradır. Bu çətinliklərə görə çoxpilləli üsul ilə sintez olunan dendrimerlər olduqca bahalı və əlçatmaz maddələr kateqoriyasina daxil olur.
Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası
Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlar haqqında məlumat
Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası Işçi qrupu tərəfindən 2012-ci il ərzində keçirilmiş axtarış-araşdırma tədbirləri nəticəsində Komissiyada itkin düşmüş şəxs kimi qeydiyyata alınmış şəxslərdən 38 nəfərin taleyinə aydınlıq gətirilmiş, onların adları itkinlərin siyahısından çıxarılmışdır. Həmin şəxslərdən 5 nəfərinin döyüşlərdən və mühasirələrdən sağ çıxdığı, 5 nəfərin döyüşlərdə həlak olduğu, meyitlərinin tanınaraq dəfn edildiyi, 26 nəfərin isə siyahılardan təkrar keçdiyi, 2 nəfərin isə münaqişə bölgəsində kənarda itkin düşdüyü müəyyən edilmişdir.
Beləliklə, 1 avqust 2013-cü il tarixinə əsir, itkin düşmüş və girov götürülmüş şəxslərin sayı 4035 nəfər təşkil etmişdir. Onlardan 3263 nəfər hərbçi, 771 nəfər mülki şəxslərdir. 3 nəfərin hərbçi və ya mülki olduğu məlum deyil.
Yüksək şaxələnmiş polimer
1.1.1. Bir monomerin istifadəsi ilə bir mərhələli sintez üsulları
Bu sintez üsulu da həmçinin bir necə üsullara bölünür:
Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası
Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlar haqqında məlumat
Mülki şəxslərdən 46 nəfəri itkin düşərkən yetkinlik yaşına çatmamış uşaq (16 nəfər azyaşlı qız), 255 nəfər qadın, 353 nəfər yaşlı şəxsdir (154 nəfər qadın).
Əsir, itkin düşmüş 4035 nəfərdən 877 nəfərin əsir və girov götürülməsi barədə məlumatlar daxil olmuş, şahid ifadələri alınmışdır.
Münaqişə müddətində 1402 nəfər əsir və girovluqdan azad edilmişdir. Onlardan 342 nəfər qadın, 1059 nəfər kişidir. Eyni zamanda 177 nəfər uşaq (64 nəfər azyaşlı qız), 289 nəfər yaşlı şəxsdir (112 nəfər yaşlı qadın).
Dövlət Komissiyasına daxil olmuş materialların təhlili zamanı 553 nəfərin əsir və girovluqda qətlə yetirildiyi və ya müxtəlif səbəblrdən vəfat etdiyi müəyyən edilmişdir. Onlardan 104 nəfər qadın, 448 nəfər kişidir. 137 nəfərin yalnız adı məlumdur, 74 nəfər isə naməlum şəxslərdir.
Hacıqədirli (Ağsu)
Hacıqədirli — Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Hacıqədirli Ağsu rayonunun Ərəbsarvan inzibati ərazi vahidində kənd. Şirvan düzündədir.
Yüksək şaxələnmiş polimer
1.1.1. Bir monomerin istifadəsi ilə bir mərhələli sintez üsulları
a) ABx monomerin polikondensasiyası. Burada x>2. Bu üsulla 1990-cı ildə Kim və Vebster [7] tərəfindən ilk yüksək şaxələnmiş polifenilenlər alınmişdır. Eləcə də, həmin üsulla yüksək şaxələnmiş poliamidlər, polikarbonatlar, poliefirketonlar, poliefirlər və poliuretanlar sintez edilmişdir.
b) Flori monomerləri. Flori monomerlərinə АВx tipli birləşmələri aid edilir, burada A yalnız B ilə reaksiyaya daxil olur. İlk dəfə bir mərhələli üsulla dendritə oxşar polimerlərin məqsədli sintezi Flori monomerləri kimi germanium törəmələrinin (C6F5)3GeX (X=H, Br, GeR3) istifadəsi ilə Boçkaryovun qrupu tərəfindən ötən əsrin 80-ci illərində Nijniy Novqorod şəhərində yerləşən REA Metalüzvi Birləşmələrin Kimyası İnstitutunda həyata keçirilmişdir [3].
ç) Tsiklin açılmasıyla baş verən АВх monomerlərinin polimerləşməsi. Bu istiqamətdə ilk iş Freyə məxsusdur, belə ki, o, АВ2 monomeri cismində qlisid spirtindən istifadə etmişdir.
Bu sxem üzrə poliefir və poliaminlər sintez edilmişdir.
=
1.1.1.2 Bir və ya bir necə monomerlərin istifadəsi ilə baş verən bir mərhələli sintez üsulları ===== Seçilmiş monomer cütlüyündən və reaksiyaların kombinasiyasından asılı olaraq müxtəlif istiqamətlər mövcuddur:
a) А2 + В3 monomerlərin istifadəsi ilə baş verən sintez üsulu. Bu sahədə ilk iş Kakimoto və Freçetə məxsusdur. Onlar tərəfindən göstərilmişdir ki, А2 + В3 monomerlərin polikondensasiyası zamanı müxtəlif yan proseslər, məsələn, gel yaranması baş verə bilir.
b) А2 + В'В2 monomerlərin istifadəsi ilə baş verən sintez üsulu. Bu halda, sintez А2 tipli simmetrik və В'В2 tipli asimmetrik monomerlərin istifadəsi ilə baş verir.
Divergent və kovergent sxemlərinin birgə istifadəsi ilə müxtəlif arxitekturalı və kimyəvi tərkibli polimerlərin sintezi Müzəffərov və onun əməkdaşları tərəfindən [9] silisium üzvi dendrimerlərin universal sintez üsulunun işlənib hazırlanması ilə nümayiş olunmuşdur.
Bu vaxta kimi yüksək şaxələnmiş polimerlərin sintezində istifadə edilən reaksiyalar ümumən zəncirli deyildir. Adətən bunlar tanınmış kondensasiya, iki və daha çox rabitələr üzrə əvəzetmə və birləşmə reaksiyalarıdır.
2. Yüksək şaxələnmiş polimerlərin tətbiq sahələri.
Çox zaman yüksək şaxələnmiş polimerləri yeni nəslin polimerləri adlandırırlar, belə ki, xüsusi təyinatlı materiallar kimi onlara böyük bir gələcək proqnozlaşdırırlar. Bununla bağlı yalnız bu polimerlərin artıq istifadə olunan və yaxud onların müəyyən real perspektivli istifadə olunması sahələrini sadalayaq.
Hal-hazırda alimlər metal ionlarını yüksək şaxələnmiş polimerlərin səthində xelat qruplarının köməkliyi ilə saxlamağı bacarırlar [10]. Məsələn, nüvə maqnit rezonansı (NMR) üsulunun köməyi ilə tədqiqatların aparılması zamanı qadolinium və maqnezium əsaslı belə yüksək şaxələnmiş “nişanlar” kontrastlı aqentlər cismində aktiv şəkildə istifadə olunur. Onlar, məsələn, təcrübi heyvan orqanizmlərinə yeridilmiş kök hüceyrələrinin “taleyinin” və onların miqrasiyasının asanlıqla izləməsinə imkan yaradırlar. Bu xüsusilə hüceyrələrin beyinə yeridildiyi halda əhəmiyyətlidir.
Belə polimerlərə dərhal bir neçə müxtəlif molekulun bağlanması imkanı bədxassəli şişlərin müalicəsində öz tətbiqini tapdı [14]. Bütün hüceyrələrin böyüməsi üçün fol turşusu lazimdır. Lakin xərçəng hüceyrələrinin membranında normal hüceyrələrlə müqayisədə fol turşusunu birləşdirən min dəfə çox reseptor yerləşir. Beləliklə, əgər fol turşusu yüksək şaxələnmiş polimerlərin ”budaqlarına” bağlanarsa, xərçəng hüceyrələri bütövlükdə bu polimerləri onları öldürən dərmanla birlikdə udur. Eyni zamanda güçlu şişə qarşı preparatın, flüorisent boyasının və fol turşusunun polimerin “budaqlarına” bağlanması həmin preparatın xərcənq şişinə dəqiqliklə çatdırılmasına imkan yaradır və şişə qarşı toksiki dərmanın yan təsirlərini minimuma endirir.
Yüksək şaxələnmiş polimer-dendrimerlərin müntəzəm quruluşu və onların fiziki-kimyəvi xassələrinin idarə edilməsinin mümkünlüyü onların gələcəkdə öyrənilməsinə və praktiki istifadəsinə böyuk marağın yaranmasında təkanverici rol oynayır. Periferik (ətraf) qrupların seçimi makromolekulların kimyəvi, fiziki və bioloji funksionallığını dəyişməyə imkan yaradır [15]. Belə ki, bu qrupları yükləməklə dendrimerə polielektrolit xassəsi vermək olar [16], bioloji inert və ya əksinə, aktiv qrupları ətraflarda yerləşdirərək, makromolekulu əczaçılıqda dərman preparatlarının daşıyıcıları kimi istifadə etmək olar.
Proqnozlaşdırılan, nəzarət olunan və yüksək dəqiqliklə əmələ gələn dendrimerlərin makromolekul ölçüləri onları kütlə spektrometriyasında, elektron və atom spektroskopiyasında, ultrafiltrləşmədə ideal standartlara gətirib çıxarır.
Müntəzəm dendrimerlərin makromolekullarının mükəmməl sferik forması, molekul karkasının möhkəmliliyi və antifriksion xassələrinin mövcud olması onların sürtgü materialları komponenti və lubrikantlar kimi istifadə edilməsinə imkan yaradır.
Şübhə yoxdur ki, dendrimerlərin tətbiq sahəsi onun maye-kristal nizamlanması mümkünlüyünün aşkar edilməsi ilə genişləndiriləcək. Buna görə də cavabdeh olan mezogen qruplarının dendronların həm içərisində, həm də ətrafında [20] yerləşə bilməsi göstərilir. Professor V.P.Şibayevin məqaləsi ilə [21] tanış olduqdan sonra oxucu maye-kristal dendrimerlər önündə açılan perspektivləri sərbəst qiymətləndirə bilər. Göstərilmişdir ki, buna görə əsas rol oynayan mezogen qrupları dendronların həm içərisində, həm də ətrafında yerləşə bilər. Maye-kristal dendrimerlər yeni materiallar cismində nanotexnologiyada, xarici sahələrin təsirindən öz xassələrini dəyişməyə qadir bir neçə nanometr ölçüsündə mikrohissəciklərə ehtiyacı olan tibbdə və digər elm sahələrində, həmçinin texnikada tətbiq olunur.
Nüvə funksiyasını boş orbitallı metal atomu yerinə yetirən dendrimerlər biokimya sahəsi ücün böyük maraq kəsb edir. Belə ki, dendrimer texnologiyası xüsusilə hemoqlobin modeli kimi dendrimer dəmir (II) porfirinlərinin sintezində istifadə edilmişdir. Porfirin sisteminin quruluşu və onun biologiyada əhəmiyyəti professor A.F.Pojarski [22] və professor A.N.Ulaxoviçin [23] məqalələrində öz əksini tapmışdır. Məlum olmuşdur ki, oksigenin (O2) dönər birləşməsi konstantı dendrimer Fe (II) porfirinlərində tərkibində qlobulyar zülalla (qlobin) əhatə olunmuş dəmir porfirini (hem) olan insan hemoqlobini ilə müqayisədə 1500 dəfə daha yüksəkdir. Hər iki halda oksigenin fiksasiyası onun dəmir atomu üzərində koordinasiyası nəticəsində baş verir.
Ehtimal olunur ki, oksigen molekulları sayəsində dendrimerin birinci generasiyasının amid qrupları ilə hidrogen rabitələrinin yaranması bir köməkçi amil kimi O2-nin dendrimer porfirinlərinə böyük oxşarlığında vacib rol oynayır.
Dendrimerlər yüksək təşkil olunmuş molekulyar sistemlər kimi katalizator altlığı, ion mübadiləsi materialları, metal nanohissəciklərin formalaşmasında istifadə olunan matrislər kimi tətbiq oluna bilən müntəzəm torların yaranmasında başlanğıc quruluş elementləri cismində perspektivlidir.
Dendrimerlər müəyyən forma və ölçülərinə görə şablon kimi maraq doğurur. Dendrimer digər kimyəvi tərkibli polimer matrislə birlikdə tora tikilə, sonra isə kimyəvi və yaxud termiki üsul ilə oradan uzaqlaşdırıla bilər, bu da monodispers nanoməsaməli quruluşu olan materialların, həmçinin aşaği dielektrik keçiricilıyi olan dielektriklərin alınmasında perspektivlər yaradır [24].
Dendrimerlər əsasında tikilmiş sistemlərin tətbiqinin digər perspektivli istiqamətı - nazik laylı qatların alınmasıdır. Dendrimerlər əsasında monoqatların mühüm xüsusiyyətlərindən biri onların verılmış dendrimerlərin ölçüsü ilə müəyyən edilmiş kalibrləşmiş qalınlığıdır. Dendrimerlərin yüksək funksionallığı və sıx qlobulyar quruluşu bu cur qatların unikal maneə xassələrə malik olan örtüklər, səthin kimyəvi təbiətinin modifikatorları və kimyəvi sensorlar kimi istifadəsinə imkan verir.
Bundan başqa, dendrimerlərin səth üzərində özünü göstərməsinin öyrənilməsi onların fiziki və kimyəvi xassələri, həmçinin müxtəlif təbiətli səth ilə qarşılıqlı təsiri barəsindən yeni nəticələrin alınmasını təmin edir.
Şübhəsiz ki, yüksək şaxələnmiş polimerlərin geniş miqyasda tətbiqi əsasən az “xərcli” bir mərhələli sintez üsulu ilə müəyyən ediləcək. Bu sahədə olan imkanlar barədə elmi işdə [25] göstərilmişdir ki, möhkəm astara bərkidilmiş dendritə oxşar makromolekulların böyüməsi məlum bir mərhələli proseslər ilə müqayisədə polimerin MÇ-nin daha da effektivli nəzarətinə və MÇ-nin daha dar paylanmasına Мw / Мn < 1,3 gətirib çıxarır.
Beləliklə, yüksək şaxələnmiş polimerlər kimyasının əsas nailiyyətləri onların müxtəlif elm sahələrində və texnikada istifadəsi üçün böyük imkanlar yaradır[26].
ƏDƏBİYYAT
2. Kulkarni A.S., Beaucage G. Investigating the Molecular Architecture of Hyperbranched Polymers // Macromol. Rapid Commun. 2007. V.28. P. 1312-1316.
3. Бочкарев М.Н., Каткова М.А. Дендритные полимеры, получаемые одностадийным синтезом. Успехи химии 64(11) 1995.C.1106-1120.
4. Konkolewicz D., Gilbert R.G., Gray-Weale A. Randomly Hyperbranched Polymers // Phys. Rev. Lett. 2007 .V.98. P. 238301(l-4).
5. Захарова О.Г., Зайцев С.Д., Семчиков Ю.Д. Дендримеры: синтез, свойства, применение: учебно-методические материалы по программе повышения квалификации «Новые материалы электроники и оптоэлектроники для информационно-телекоммуникационных систем». Нижний Новгород.: НГУ им. Н.И. Лобачевского, 2006. 81 с.
7. Kim Y.H., Webster O.W. // Water soluble hyperbranched polyphenylene: a Unimolecular micelle // J. Am. Chem. Soc. 1990. V.l 12. No.l 1. P.4592-4593.
8. Frechet J.MJ. Functional polymers and dendrimers: reactivity, molecular architecture, and interfacial energy // Science. 1994. V.263. P. 1710-1715.
9. Музафаров А.М., Ребров Е.А., Папков В.С. Объемнорастущие полиорганосилоксаны. Возможности молекулярного конструирования в высокофункциональных системах.// Успехи химии. 1991. Т. 60, №7, С. 1596-1612.
10. Чеканова А.Е. Наноазбука: дендримеры.// http://www.nanometer.ru/2007/06/06/ dendrimeri_2616.html
11. Patri A.K., Majoros I.J., Baker J.R.Jr. Dendritic polymer macromolecular carriers for drug delivery // Curr. Opin. Chem. Biol. 2002. V.6. P.466-471.
12. Jansen J.F.G.A., de Brabander-van den Berg E.M.M., Meijer E.W. Encapsulation of Guest Molecules into a Dendritic Box // Science. 1994. V. 266 P. 1226-1229.
13. Svenson S., Tomalia D. Dendrimers in biomedical applications—reflections on the field // Adv. Drug Delivery Rev. 2005. V.57. P.2106-2129.
14. Malik N., Evagorou E.G., Duncan R. Dendrimer-platinate: a novel approach to Cancer chemotherapy // Anti-Cancer Drugs. 1999. V.10. No.8. P.767-776.
15. Boas U., Christensen J.B., Heegaard P.M.H. Dendrimers in Medicine and Biotechnology New Molecular Tools. Chapter 1: Dendrimers: Design, Synthesis and Chemical Properties // J. Mater. Chem. 2006. V.16. P.3785-3798.
16. Welch P., Muthukumar M. Tuning the Density Profile of Dendritic Polyelectrolytes // Macromolecules. 1998. V.31. No.17. P.5892-5897.
17. Fuzuli Akber oglu Nasirov, Sevda Rafi kizi Rafiyeva, Gulara Nariman kizi Hasanova, and Nazil Fazil oglu Janibayov. Synthesis of Metal Dithiophosphates on HLaY and HY Zeolites and Polymerization of 1,3-Butadiene with Heterogeneous Catalytic Dithiosystems. // High-Performance Polymers for Engineering- Based Composites. Apple Academic Press, 2016. 384 s.
18. Seymur Salman oglu Salmanov, Fuzuli Akber oglu Nasirov, Nazil Fazil oglu Janibayov. Novel Heterogenized Cobalt Containing Catalytic Dithiosysthems for Gas Phase Polymerization of Butadiene. // High-Performance Polymers for Engineering- Based Composites. Apple Academic Press, 2016. 384 s.
20. Пономаренко С.А., Ребров Е.А., Бойко Н.И. и др. Синтез Холестеринсодержащих полиорганосилоксановых дендримеров. // Высокомолекуляр. соединения. 1994.Т. 36, № 7. С. 1086.
Annuitet məbləğinin gələcək dəyəri
Annuitet – borcun aylıq bərabər hissələr ilə ödənilməsidir. Yəni annuitet ödəniş zamanı sız qalıq məbləğdən asılı olmayaraq, hər ay bərabər miqdarda məbləğ (kredit+ ona görə faiz) ödəyirsiniz. Bu ödənişlər aylar üzrə elə hesablanır ki, kreditin ödəniş müddətinin sonunda borc tamamilə ödənilmiş olsun.
Yüksək şaxələnmiş polimer
ƏDƏBİYYAT
21. Шибаев В.П. Жидкокристаллические полимеры // Соросовский Образовательный Журнал. 1997. № 6. С. 40-48.
Annuitet məbləğinin gələcək dəyəri
Məsələn:Bankın 22% ilə 12 ay müddətində verilmiş 2000 manat dəyərində kreditin aylıq ödənişi 187.79 manatdır.Bu nümunədə aylıq ödəniləcək məbləğ annuitet məbləğini göstərir.
Yüksək şaxələnmiş polimer
ƏDƏBİYYAT
22. Пожарский А.Ф. Гетероциклические соединения в биологии и медицине // Соросовский Образовательный Журнал. 1996. № 6. С. 25-32.
Annuitet məbləğinin gələcək dəyəri
Annuitet ödəmənin düsturu:
1. Hər ay annuitet ödəmə:
Yüksək şaxələnmiş polimer
ƏDƏBİYYAT
24. Готлиб Ю.Я., Маркелов Д.А. Диэлектрическая проницаемость дендримера, содержащего полярные группы // Высокомолек. соед. А. 2004. Т.46. No.8. С.1344-1363.
25. Bharathi P., Moore S.S. Solid-supported hyperbranched polymerization evidence for self-limited growth // J. Amer. Chem. Soc. 1997. Vol. 119. P. 3391.
Annuitet məbləğinin gələcək dəyəri
burada:
A – aylıq annuitet ödəmə,
K – annuitet əmsalı,
S – kreditin məbləğidir.
2. Annuitet əmsalı:
n – kreditin ödənilməsi müddətində dövrlərin miqdarı.
Annuitetin 2 növü var: Müəyyən annuitet və qeyri-müəyyən annuitet
Müəyyən annuitet- Müəyyən annuitetlərdə ödənişlər müəyyən bir zaman müddəti ərzində başlayır və müəyyən bir tarixdə bitir. Məsələn, kreditlərin ödənişlərinin başlama və bitmə tarixi bəllidir.
Qeyri-müəyyən annuitet -  qəza sığortası,təqaüd aylığı kimi ödənişlərdə isə, ödənişlərin başlama ya da bitmə tarixi naməlum olduğu üçün bu cür annuitetlərə deyilir.
Annuitet ödənişinin mahiyyəti özünü onda göstərir kredit ödənişinin ilk ilində (və ya illərində, müqavilənin müddətindən asılı olaraq) aylıq ödənişlərin tərkibində əsas payı borc üzrə faizlər tutur. Amma əsas borc məbləği (kreditin əsas hissəsi) çox cüzi hissədə azalır və ya ümumiyyətlə azalmır. Kredit müqaviləsinin son aylarında (və ya illərində) ödənilir.
"Ağ qartal" ordeni (Serbiya)
Ağ Qartal Ordeni— Serbiya krallığında (1883–1918) və Yuqoslaviya krallığında (1918–1945) Kral ordeni idi. Serbiya Monarxı I Milan Obrenoviç 23 yanvar 1883-cü ildə Müqəddəs Sava Ordeni ilə eyni vaxtda Ağ Qartal Ordenini təsis etdi. Ordenin beş dərəcəsi var və dövlət, millət və Krallıq üçün xüsusi xidmətlərinə görə və ya müharibə və sülhdəki nailiyyətlərinə görə Serbiya və Yuqoslaviya vətəndaşları təltif olunub. 1883-1889-cu illərdə Ağ Qartal Ordeni Serbiya Krallığının ən yüksək mükafat idi. 1898-ci ildə Böyük Miloş Ordeni Ağ Qartal Ordenindən üstün sayılırdı və 1904-cü ildə Karađorđenin Ulduz Nişanı ilə əvəz edildi.
Növləri
Ağ Qartal Ordeninin beş dərəcəsi var və vətəndaş xidmətlərinə və hərbi xidmətlərinə görə verilə bilər. Orden beş dərəcədə təşkil olunub.
Viktoriya adası (Çili)
Viktoriya adası (Isla Victoria) — Çilinin Çonos arxipelaqına daxil olan ada. Sahəsi 354 km² təşkil edir. Maksimal hündürlüyü 759 metrdir. Adada maksimal eni 11 km olan uzunsov göl vardır.
Xəzər əjdahası
"Xəzər əjdahası" və ya № 24 kvadratı fenomeni — Bakının Suraxanı rayonunda olması ehtimal olunan UNO bazası rayonunun kod adı.
Vyetnamca Vikipediya
Vyetnam Vikipediyasi  — Vikipediyanin vyetnam dilində olan bölməsi.
Vyetnam vikipediyasinin ilk məqaləsi 2002-ci ilin noyabr ayında oldu. Əsl inkişafı yalniz 2003-cü ildə bölmənin yenidən buraxılışından sonra baş verdi.
Çıldıran (Kəlbəcər)
Çıldıran — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Çıldıran kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 13 oktyabr 1992-ci il tarixli, 327 saylı Qərarı ilə ləğv edilmiş Ağdərə rayonunun Çıldıran kəndi Kəlbəcər rayonunun inzibati tərkibinə verilmişdir. Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.