Monteneqro_Knyazlığı
1905
XX əsrin əvvəllərində siyasi fərqlər zirvəyə çatmağa başladı. Ölkə regional olaraq genişləndi və demək olar ki, əlli ilə yaxın müddətdə dinc bir şəkildə yaşayıdı, Osmanlı əllərinə keçdiyindən bəri hardasa həmişə müharibədə olan ölkə üçün mümkünsüz hesab edilirdi. Hakim Şahzadə I Nikolay, bütün Balkan sülalələrinin ən uzun hökmranlıq edən şəxsi idi və bir çoxları tərəfindən ən təcrübəli diplomat və siyasətçi kimi təsbit edildi. Digər tərəfdən, hökmranlıqlarını mütləq və avtokratik hesab edən, əsasən xaricdə təhsil almış, qane etməyən gənc əhali artmaqda idi. Müəyyən siyasi partiyalardan dəstək almaq üçün Belqradda toplandılar. Hökumət idarəsinin yenidən qurulmasını, konstitusiyanı və parlamentin başlamasını tələb etdilər. Hökumət idarəsinin yenidən qurulmasını, konstitusiyanı və parlamentin başlamasını tələb etdilər. Müxalifətin tələbləri bir sıra keçmiş hərbi liderlər və müxtəlif qurum nümayəndələri tərəfindən dəstəkləndikcə böyüdü. Bu zadəganlıqların ibtidai formaları əslində qədim və mühafizəkar idi, lakin şahzadələrə qarşı öz şəxsi düşmənçiliyi və ya öz siyasi ambisiyaları üzündən ölkənin modernləşməsini tələb edən kütlənin yanında yer aldı. Uzun müddətdir ki, şahzadə və onun ətrafındakı insanlar, vaxtın uyğun olmadığını və Monteneqro cəmiyyətinin hələ konstitusiya monarxiyasının əhəmiyyətini başa düşəcək qədər inkişaf etmədiyini iddia edirlər. Üstəlik, parlamentarizm və siyasi partiyaların tətbiqinin quranlar arasındakı köhnə düşmənçiliyi açıb, çətin birliyi sabitsizləşdirəcəyini müdafiə etdi. Bu zamana qədər qonşu Serbiya artıq beş konstitusiyanı dəyişdirmiş və müxtəlif siyasi partiyalar və qruplar arasında əlli ill davam edən siyasi mübarizə aparmış və 1903-cü ildə Serbiyada "May çevrilişi" nə yol açmışdı. Nəhayət, Monteneqronun beynəlxalq siyasətdəki suverenliyinin böyük qoruyucusu və daxili təşkilatı Monteneqro tərəfindən kopyalanan model Rusiya İmperiyasıı hələ bir konstitusiya sahib deyildi. Bununla birlikdə, 1905-ci il inqilabından sonra hətta Rusiya bəzi dəyişikliklərdən keçmək məcburiyyətində qaldı, belecə Monteneqronun ilk konstitusiya qısa davam edən Osmanlı İmperiyası ilə birlikdə konstitusiyaya sahib olmayan yeganə ölkə olacaqdı. Nəhayət, ona qarşı aparılan kütləvi media kampaniyasından və həm yerli həm də beynəlxalq ictimai rəyin təzyiqlərindən sonra şahzadə sonda geri çəkilməyə qərar verdi və bu səbəbdən 31 oktyabr 1905-ci ildə konstitusiyanı elan edəcəyini açıq şəkildə bəyan etdi. Bəyannamədə ayrıca öz iradəsinin konstitusiyanı verdiyini və gətirəcəyi dəyişikliklərin əvvəlcə radikal olmayacağını, çünki mövcud qurumların ani dəyişikliklərdən qorunmasının lazimi olduğunu bildirdi. Bu, Belqraddakı tələbələrin yeni konstitusiyanın yalnız formal olacağını və şahzadəni geri çəkəcəyini söyləyərək niyyətlərini tənqid etdikləri "Monteneqro Gənclik Universitetinin Sözü" adlı bir mətn şəklində cavab verdi. Monteneqro modernləşmə və firavanlıq üzündən təbii olaraq heç bir şəkild güc vermək və ya öz əlləri ilə hər hansı bir şəkildə öz əlaqələrini bağlamaq istəmədiyi üçün konstitusiyanı yazma vəzifəsini Serbiyadan olan etibarlı dostu, mühafizəkar jurnalist Stevan Djurčić-ə verdi. Nəticədə, əsasən 1869-cu ildən bəri Serbiya konstitusiyasının bir nüsxəsi olan konstitusiya (yəni The Regency Konstitusiyası), şahzadənin özü tərəfindən edilən kiçik dəyişikliklərlə oldu. Dəyişikliklər az idi, lakin daxili şərtlər üçün lazımi düzəlişlər edildi. Monteneqro Knyazlığının Konstitusiyası I Nikolay tərəfindən 1905-ci ildə 19 dekabrda parlamentdəki nitqində tətbiq edildi. Parlament yeni konstitusiyaya alışa bilmədi və rəsmi qəbul edildikdən dərhal sonra ləğv edildi, buna görə parlament tərəfindən tətbiq olunmasına baxmayaraq, həqiqətən tətbiq olundu. Nikolay gününün konstitusiyası olaraq xatırlandı. Ümumilikdə 222 məqalədən və 15 fəsildən ibarətdir. 1905-ci il Konstitusiyasında dövlət quruluşu, idarəetmə növü, dövlət rəmzləri (qismən), dövlət idarəetməsinin səlahiyyətləri, dövlət adamlarının seçimi, hərbi xidmət, maliyyə mənbələri və insanların və vətəndaşların hüquqları təmin edilmişdi.