cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Avstriyalı Anna (Fransa kraliçası)
Anna və Bekingem hersoqu
Qısa müddət sonra Amyendə baş verən hadisələr bütün Fransaya yayıldı. Belə ki, hersoq və Anna Heriettanı yola saldılar. Axşam vaxtı isə bağdakı saraydan qışqırıq səsi eşidildi. Səsə saray əyanları toplaşdı. Onlar qəribə mənzərənin şahidi oldular: Behimgem diz üstə çökərək kraliça Annanı öpürdü. Bu hadisə birmənalı qarşılanmadı. Bəziləri ehtiraslı hersoqun mirvari ilə bəzədilmiş paltarının Annanın ayağını kəsdiyini söyləyirdilər. Buna görə o, qorxudan səs-küy salmışdı. Lakin digər variant da istisna olunmurdu: görüş kraliçanın razılığı ilə baş tutmuş, səs-küyü isə kardinalın casuslarından biri qaldırmışdı. Ola bilsin ki, Anna Behingemi diqqət mərkəzindən qoymamışdı, əks halda niyə Anna hersoqa almazdan hazırlanmış boyunbağı bağışlasın ki? Kardinalın casusları boyunbağıdan xəbər tutmuşdular. Rişelye Bekingemin keçmiş məşuqəsi qrafinya Karrikə külli miqdarda pul verərək boyunbağıdan iki mirvari kəsməsini tapşırmışdı. Qrafinya hersoqun sarayına daxil olaraq iki mirvari kəsmiş və onları Rişelyeyə gətirmişdi. Rişelye mirvariləri krala sübut kimi təqdim etmişdi. Kral Annaya boyunbağını kral ilə kraliçanın şərəfinə təşkil olunmuş Marlezon mərasimi zamanı geyinməyi tapşırmışdı. Xoşbəxtlikdən, Bekingem iki gün ərzində boyunbağının çatışmayan mirvarilərini hazırladaraq Annaya göndərmişdi. Nə üçün kardinal kraliçaya ziyan vurmaq istəyirdi? Əlbəttə, əsas səbəblərdən biri kardinalın təhqir olunmuş qururu idi. Digər tərəfdən, Rişelye Annanın Fransanın əbədi düşməni İngiltərə ilə əlaqəyə girməsinndən ehtiyat edirdi. Hər bir halda ispan Anna əsl fransız deyildi və ingilislərə nifrət bəsləmirdi. Bu məqsədlə, kardinal Annanı təcrid etməyə və kralla münasibətinin pisləşməsinə çalışırdı. Kardinal buna nail olmuşdu. Boyunbağının qaytarılmasına baxmayaraq Lüdovik Annaya inanmırdı. Lüdovik Annanı əxlaqsız və həyat yoldaşını dəyişməyə can atan qadın hesab edirdi. Əvvəllər Lüdovik Annanı kardinalın hücümlarından qorusa da, artıq buna cəhd etmirdi. Hersoq Bekingemə Fransaya səfər etmək qadağan olundu, kraliça isə ev dustağına çevrildi.
Rişelye Annaya qarşı
thumb|left|Kardinal Rişelye
Rişelye buna sevinırkən bir-birini çox sevən aşiqlərin nəyə qadir olduqlarını bilmirdilər. Hersoq Bekingem Parisə qayıdacağına and içdi. Ingiltərə Fransa ilə müharibəyə başladı. Hersoq Parisə qalib kimi daxil olmaq istəyirdi. Digər tərəfdən kardinalın sayəsində bir sıra imtiyazlardan məhrum olmuş fransız protestantları tezliklə La Roşeli limanında üsyan qaldırdılar. Üsyanıların köməyinə hersoq Bekingemin başçılıq etdiyi ingilis donanması çatdı. Lakin quru döyüşlərində Avropanın əvəzedilməz qoşunlarına malik Fransa ordusu hücumu yatırdaraq, üsyançı şəhəri mühasirəyə almağa nail oldu. Rişelye əməliyyatlara şəxsən rəhbərlik edirdi. Bekingem 23 avqust 1628-ci ildə Porsmutda yeni donanma toplayan zaman Falton adlı zabit tərəfindən qətlə yetirildi. Oktyabrda İngiltərədən gözlədiyi köməyi ala bilməyən La Roşelin üsyançıları məğlub oldular.
Hersoqun ölümü Annanı sarsıtmışdı. Kral Annanın şərəfinə ziyafət təşkil etdi. həyat yoldaşının etibarından və sevimli hersoqundan məhrum olan Anna qisas haqqında düşünürdü. O, hersoginya de Şevrez ilə kardinala qarşı təyin olunmuş istənilən qəsddə iştirak edirdi. Hələ 1626-cı ildə hersoginya məşuqu markiz de Şaleni kardinalı yay saryında qətlə yetirməyə razı salmışdı. Lakin sarayın hər tərəfində casusları olan Rişelye sui-qəsdi ifşa etmiş, Şalen edam edilmiş, hersoginya de Şevrez isə sürgün edilmişdi. Bu hadisədən sonra kardinal şəxsi mühafizə dəstəsi saxlamaq hüququ qazanmışdı.
Kraliça Anna 1630-cu ildə kralın dizenteriya xəstəliyindən ölmək təhlükəsi ilə qarşılaşdığı zaman qisas almaq üçün yeni imkan qazandı. Anna krala sədaqətlə qulluq edirdi. Kral peşmançılıq çəkərək, xanımının istənilə arzusunu yerinə yetirməyə söz vermişdi. Annanın yeganə arzusu kardinalın saraydan uzaqlaşdırılması idi. Bu xahişə kralın anası Mariya Mediçi də qoşulmuşdu. Mediçi əvvəlki hakimiyyətini bərpa etmək, eləcə də Fransaya katolik və papa hakimiyyətini qaytarmaq haqqında düşünürdü. Hər iki kraliça Lüdovikin gözləri qarşısında kardinal Rişelyedən intiqam alırdılar. Rişelye sarayda qalmaq üçün kraldan 2 gün icazə istəyir. Lüdovik isə xəyanətkar həyat yoldaşı və qəddar anasının hakimiyyətini düşünərək dəhşətə gəldi və Fransanın gələcəyini qadınlara tapşırmaq istəmədi. Kral 2 gün sonra kardinalı çağıraraq onun sarayda qalmasını xahiş etdi.
Vladislava Tançeva
Vladislava Tançeva — Bolqarıstanı təmsil edən bədii gimnast. Vladislava Tançeva Bolqarıstanı 2004 Afina Olimpiadasında təmsil etdi və bürünc medal qazandı.
Avstriyalı Anna (Fransa kraliçası)
Rişelye Annaya qarşı
Tezliklə, Mariya Mediçi fransanı tərk etdi. Kardinalın qətlinə sifariş verən marşal de Mariyak isə ölüm cəzasına məhkum olundu. Anna qorxu ilə canını qurtardı. Rişelye isə Annaya tələ qurmaqda davam edirdi. Kraliça bu tələlərdən birinə 1637-ci ildə düşdü. Annaya etibarlı görünən, əslində Rişelyenin casusları olan insanlar Annaya Madridli qohumları ilə yazışmasını tövsiyə etdilər. Ispaniya ilə Fransa uzun müddət idi ki, müharibə aparırdılar və Anna əsassız ittihamlardan yaxa qurtarmaq üçün uzun illər həmvətənləri ilə münasibət saxlamır, ana dilini unutmağa başlamışdı. Onun ispan səfiri Mira ünvanlanan zərərsiz məktubu kardinalın əlinə keçmiş və hersoginya de Şevrezə ünvanlanmış zərərsiz məktublarla yanaşı krala təqdim olunmuşdu. Lakin bu dəfə Annanı müdafiə edən tapıldı. Bu kralın keçmiş məşuqəsi, eyni zamanda gənc rahibə Luiza Lafayet idi. O, Lüdoviki xanımına qarşı zalım münasibətdə günahlandıraraq, məhz Lüdovik sayəsində Fransanın varissiz qaldığını bildirmişdi.
Vladislava Tançeva
Vladislava Tançeva əkiz bacısı Qalina Tançeva ilə birgə 2004 Afina Olimpiadasının bürünc medalını qazanıb.
Avstriyalı Anna (Fransa kraliçası)
Annanın övladları
Bu tənqid bəlkə də Fransaya varis – həm də Fransa tarixinin ən qüdrətli krallarından birini bəxş edən bir hadisə idi. Kral 1637-ci ilin dekabr ayında Luvr sarayında Annanın yataq otağında gecələdi və müəyyən müddətdən sonra varis – gələcək “günəş kralı” XIV Lüdovik (XIV Louis) dünyaya gəldi. Iki il sonra Anna ikinci oğlunu – Orleanlı hersoq Filippi dünyaya gətirdi.
Lüdovikin Anna ilə yaxınlaşması xoşbəxt kral ailəsi olmadı. Artıq Anna ispan tərbiyəsini çoxdan unutmuşdu və krala sadiq qalmağı vacib bilmirdi. Bir neçə il idi ki, kralın yerini onun qardaşı Orleanlı Qaston tutmaq istəyirdi. Qaston ilə Annanı Rişelyeyə qarşı olan nifrər birləşdirirdi.
Anna və Cuşo Mazarini
thumb|left|Kardinal Cuşo Mazarini
1634-cü ildə Fransa kraliçası italyan rahib Cuşo Mazariniyə aşiq olur. Rişelye Mazarinini Annaya təqdim edərkən, zarafatla söyləmişdi: “Güman edirəm Mazarini sizin xoşunuza gələcəkdir. O, hersoq Bekingemə çox oxşayır”. Həqiqətən də, Annanın Mazarinidən xoşu gəlmişdi. Bununla da, Fransa kraliçalarından daha biri öz italyan sevgilisini tapmışdı.
Həmin dövrdə kralın yeni sevgilisi-gənc zadəgan Anri de Sen-Mar (Henry de Saint – Marie) meydana çıxmışdı. Lüdovik Sen-Mara çox bağlı olduğundan, 17 yaşlı qız az qala Rişelyeni hakimiyyətdən uzaqlaşdırmışdı. Lakin kardinal təcrübəsiz rəqibini asanlıqla məğlub etmişdi. Sen – Mar dövlətə xəyanətdə ittiham edilərək edam olundu. Rişelye 1642-ci ildə Pale – Royal sarayında vəfat etdi. thumb|220px|Anna Rişelye 18 il ərzində mümkünsüz görünənləri etdi: o, ölkə daxilindəki və onun hüdudlarından kənardakı düşmənlərə qalib gələrək, monarxiyanın “Günəş kralı”nın hökmranlığı dövründə çiçəklənməsi üçün əlverişli şərait yaratdı. Digər tərəfdən Annanı taxtdan uzaq tutaraq Fransa tarixini xilas etdi. Belə ki, onsuz da şərq qonşusu Habsburqlar tərəfindən idarə edilən Avstrya, cənub-qərbdə Habsburların iqtidarda olduğu İspaniya, nəhayət şimalda İspaniyanın, beləliklədə dolayısıyla Habsburqların hökmranlıq etdiyi Niderland təhlükəsi Fransanı təhdid edərkən, kardinal daha bir Habsburqun Fransada hakimiyyətə gəlməsinə mane oldu və öz vətənini Habsburq torpağına çevrilməkdən xilas etdi. Rişelye qeyd edirdi: “mən viranə Fransadan möhtəşəm Fransa yaratdım”. Kraliça Anna qatı düşməninin ölümündən xəbər tutub acı göz yaşları tutmuşdu. Kral isə əksinə mərhumun günahlarından bəhs edən şən ruhlu mahnı bəstələmişdi. Lakin şənlik uzun sürmədi. Belə ki, 6 ay sonra Lüdovik vərəm xəstəliyindən vəfat etdi. O, ölümündən əvvəl kraliçanı hökumətdə təmsil olunmaqdan imtina etməyə məcbur etdi. Kral son nəfəsdə zəif səslə dedi: “Anna dövləti tək idarə etsə, Fransanı uçurum gözləyir”. Kral həyat yoldaşının qəlbini sonuncu dəfə sındıraraq həyatdan getdi. Bu zaman hər kəsin ağlını qəlbinə qurban verən hesab etdiyi Anna gözlənilməz dəyanət nümayiş etdirdi. O, ilk əvvəl parlamentə gələrək kralın vəsiyyətnaməsinin ləğv olunmasını tələb edərək, özünü ölkənin başçısı elan etdi. Daha sonra mərhum Rişelyenin baş nazir vəzifəsinə təklif etdiyi Mazarinini baş nazir təyin etdi. Hər kəs maraqları bu qədər toqquşan şəxslərin birlikdə necə işləyəcəklərinə təəccüb edirdi. Lakin italiyalının Annanın yataq otağına tez-tez gəlməsi ilə bu təəccüblər sona çatdı. Daha sonra Mazarini Annanın yataq otağının sahibi oldu. Bu zaman fransızlar kraliçanın hakimiyyəti italyana təslim etdiyini anladılar. Fransa taxtı artıq italyan və ispanın əlində idi. Tarixdə öz növbəsində təkrarlanırdı. Mariya, daha sonra isə Anna hakimiyyəti öz italyan sevgililərinə vermişdilər.
Mazarini də Rişelyenin siyasətinin davam etdirirdi. Ispaniya ilə müharibə davam edir, xəzinə hərbi xərclər üçün xərclənir, vergilərin sayı durmadan artırdı. 1648-ci il gecələrdən birində xalq ayağa qalxdı, küçələrdə barrikadalar quruldu. Kraliça və kardinal Mazarini Parisi tərk etməli oldular. Mazarinin timsalında bütün Fransada mütləqiyyətə qarşı yönəlmiş Fronda hərəkatı bu cür başladı. Rişelyenin layiqli davamçısı olan hiyləgər kardinal Mazarini bu hərəkatı güc ilə yox, rüşvətlə boğmağa layiq oldu. 1651-ci ildə Fronda hərəkatı yenidən baş qaldırdı, Mazarini Fransanı tərk etməli oldu. Anna isə yenidən saray dustağına çevrildi. Kardinal Mazarini 1652-ci ildə parisə qayıtdı və hərəkat yatırıldı. Ölkənin xarici işləri qaydasına düşdü: İspaniya ilə müharibə qələbə ilə başa çatdı. 20 yaşlı şahzadənin Annanın qardaşı qızı – ispan şahzadəsi Mariya Tereza ilə nigagı planlaşdırılırdı. Lakin bunu üçün yaeganə maneə Lüdovikin Mazarinin qardaşı qızı italyan Mariya Mançiniyə olan məhəbbəti idi. Mazarini də Lüdovikin tərəfini saxlasa da, Anna etiraz edirdi. 1660-cü ildə ispan şahzadəsi Mariya Tereza Parisə gəldi. XIV Lüdovik (XIV Louis) həyat yoldaşı Mariya Terzanı saray dustağı etdi. 1661-ci ildə Mazarini vəfat etdi.
Annanın ölümü
Anna paytaxt kənarında inşa etdirdiyi Valde-Qras monastrına köçdü. Anna bu monastrda 1666-da vəfat etdi. Fransanın ispan kraliçası Sen-Deni məbədində dəfn olundu və özü ilə “Dəmir maska” sirrini qoyub getdi. Bastilyanın bu adsız əsirinin Astryalı Annanın XIII Lüdovikdən dünyaya gətirdiyi böyük oğlu hesab edirlər.
Ənsarül-İslam
Ənsarül-İslam və ya Ənsar əl-İslam ‎ —  kürd islamçı yaraqlı və separatçı qrupdur. O, 2001-ci ildə Əfqanıstandan qayıdan keçmiş Taliban və keçmiş Əl-Qaidə üzvləri olan kürd islamçılar tərəfindən Kürdüstan bölgəsi ətrafında Şimali İraqda yaradılıb. Onun məqsədi Kürdüstan bölgəsi ətrafında İslam dövləti yaratmaq və kürdləri qorumaqdır.
Rəhbəri Fərəc Əhməd Nəcməddindir. Təşkilat İslam Dövlətinin müttəfiqidir və Avropa kəşfiyyat orqanlarının məlumatına görə, Avropa İttifaqının bir çox ölkələrində öz hücrələri var.
Tarixi
"Ənsarül-İslam" 2001-ci ildə İran sərhədinə yaxın Hələbcə şəhəri ətrafında 10-a yaxın kəndə nəzarət edirdi. 4 "Qrad" qurğusu və dörd 106 mm-lik silahla təchiz edilmiş 600–700 nəfərdən ibarət silahlı dəstələri vardı.
2001-ci ilin fevralında "Ənsarül-İslam" təxribatçıları Kürdüstan Demokratik Partiyasının rəhbər simalarından Franso Həririni öldürmüşdür. 23 sentyabr 2001-ci ildə "Ənsarül-İslam" Həmada bir kəndə girmiş, burada 25 peşmərgə döyüşçüsünü əsir götürmüş və onları edam etmişdir. Cəlal Talabaninin əmri ilə 12 min peşmərgə döyüşçüsü dərhal yaraqlılara qarşı göndərmişdir.
Avlipi Zurabaşvili
Avlipi Zurabaşvili — görkəmli gürcü psixiatrı və neyromorfoloq idi. Tibb elmləri doktoru (1937), professor (1942), Gürcüstan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1955), SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü (1960) Tibbi elmlərin ontogenezini araşdıran ilk tədqiqatçılardan biridir.
Bioqrafiyası
Avlipi Zurabaşvili 15 fevral 1902-ci ildə Gürcüstanın Signagi bölgəsindəki Bodbisxevi kəndində anadan olmuşdur. 1920-ci ildə Tiflis Texnikumunu, 1927 -ci ildə Tiflis Dövlət Universitetinin tibb fakültəsini bitirib. 1927-1930-cu illərdə eyni universitetin psixiatriya kafedrasında stajçı, sonra isə assistant kimi çalışdı. 1930-1938-ci illərdə Zurabaşvili aspirant, sonra Fiziologiya İnstitutunda baş elmi işçi idi. . Zurabaşvili beynin incə quruluşu, sinir hüceyrələrinin zədələnməsinin geri çevrilməsi, beynəlxalq səviyyədə tanınan patopsixologiya, personologiya və patopersonologiya ilə bağlı fundamental tədqiqatların müəllifidir. Bu ölkədə və xaricdə geniş tanınan gürcü psixiatrlar məktəbinin qurucusudur. Zurabaşvili gürcü, rus, fransız, ingilis, alman, italyan və digər dillərdə nəşr olunan 22 tədqiqatı, o cümlədən 22 monoqrafiyanı tamamladı. Onun çoxlu tələbələri arasında 80 namizəd və 40 elmlər doktoru, professor və elmlər akademiyasının üzvləri var. Vurğulamaq lazımdır ki, Zurabaşvili neyromorfologiyada "sinaptoarxitektonikika" və "patosinaptoarxitektonikika" adlı xüsusi bir tədqiqat sahəsinin təşəbbüskarıdır və 1947-ci ildə ilk dəfə ümumiləşdirici bir araşdırma nəşr etmişdir: "Sinapslar".
İsax Verdiyev
Həyatı
Verdiyev İsax Ədalət oğlu 1997-ci il sentyabrın 21-də Tərtər rayonunda anadan olub. Evin tək övladı idi. 5 dil bilən İsax İqtisad Universitetində oxuyarkən savadına görə 1 illik Türkiyədə təhsil almağa göndərilib. Ailəli idi, bir oğlu var.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan İsax Verdiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı könüllü olaraq Füzulinin azad edilməsiuğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan İsax Verdiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı könüllü olaraq Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. 05.10.2020-ci ildə Füzuli rayon istiqamətində düşmən üzərinə hücuma kecərkən şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İsax Verdiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İsax Verdiyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Xarici keçidlər
Azərbaycanın qorxmaz oğlu pulemyotçu İsax Verdiyev
Vitte adası
Yerləşməsi
Nordenşeld arxipelaqının qərb hissəsində qərarlaşır. Həmcinin Şivolki adaları qrupuna daxildir. Öz qrupunun ucqar şimal-şərq qutaracağını təşkil edir. Krasin adasından 3 km cənubda yerləşir. Hər tərəfdən qrupa daxil adalarla əhatələnmişdir: şərqdən Silaç adası, cənubdan Krasin və Ukromnıy, cənub-qərbdən Kovalevski adası, qərbdən Ermak adası ilə əhatələnmişdir. Şimalında Lenin boğazı yerləşir. Materiklə arasında məsafə 65 km-dir.
Təsviri
Vitte adası qərbdən şərqə doğru uzanır. Cənubunda körfəz vardır. Uzunluğu 750 m, eni 500 metrdir. Adada yüksəklik və göl yoxdur. Üzəri tundra bitkiləri ilə örtülüdür. Burada Mamır, şibyə və sərt otlara rast gəlinir.
Nevski gölü
Nevski gölü — Saxalin adasının ən böyük gölüdür. Göl Tım-Poronay çökəkliyində yerləşir. Su səthinin sahəsi 178 km², su toplama sahəsi 3050 km². Göl Saxalin vilayəti Poronay şəhər dairəsi rayonu a daxildir. Poronay çayı mənsəbinə yaxın ərazidə yerləşir. Gölün orta dərinliyi 1,8 m təşkil edir. Gölün uzunluğu 38 km, eni isə 10 kilometrdir.
Coğrafiyası və Hidrologiyası
thumb|left|250px
Göl elə də dərin deyildir. Şərq hissəsindı dərinlik güçlə bir metrə çatır. Qərb hissədə isə dərinlik iki metrdir.
Gölə tökülən çaylar: Baranovka, Qoyalnaya, Dlinnaya, Jyoltaya, Olenya, Rukutama, (Vitinisa), Uqra (Kurortnays, Lyaxi).
Göl öz adını bölgəyə təşkil olunan ilk ekspedisiyada iştirak etmiş gəminin adından götürmüşdür. Eksoedisiyays İvan Fyodriviç Kruzenştern başçılıq etmişdir. Neva gəmisinin kapitanı isə Yuriy Fyodoroviç Lisyanski olmuşdur.
Terpeniya körfəzi istiqamətində uzanır.
Göl damlaya bənzər formaya malikdir. Ən enli hissəsi 40 kilometrdir. Bu isə gölün gərb hissəsində yerləşir.
Fauna
Göl böyük əhəmiyyətə malikdir. Bioloji rəngarənglik olduqca zəngindir. Su canlılarının ehtiyatı olduqca çoxdur.
Ekologiya
Gölün yeganə ekoloji problemi burada 1950-ci illərdə inşa edilən dambadır. Damba inşa edildikdən sonra göl iki hissəyə bölünmüşdür. Böyük hissə qərbdə, kiçik hissə isə şərqdə yerləşir. Son beş il müddədində şərq hissədə suyun səviyyəsi enmiş və göl bataqlıqlaşmaya məruz qalmışdır. Əgər əvvəllər gölün bu hissəsində orta dərinlik 3-4 metr təşkil edirdisə son illərdə dərinlik cəmi 50-60 sm təşkil edir. Bəzi alimlər gölün şərq hissəsinin yazın 5-10 il müddətinə yoxa çıxa biləcəyini bildirirlər.
Fərəc Əhməd Nəcməddin
Fərəc Əhməd Nəcməddin və ya Molla Krikar (, Krêkar; , Mulla Krikar) — kürd islamçı, cihadçı, "Ənsarül-İslam" terror təşkilatının lideri.
1991-ci ildə ailəsi ilə birlikdə İraqdan qaçqın olaraq Norveçə köşmüşdür. Onun həyat yoldaşı və uşaqları Norveç vətəndaşlığını almışlar. İraq Kürdüstanının liderləri dəfələrlə Molla Krikarın ekstradisiyasını tələb etmişdir, lakin o, Norveçdə həbsxanada saxlanılır və internet vasitəsilə "Ənsarül-İslam"a rəhbərlik edir.
NGC 369
NGC 369 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Viktoriya Stepanişyova
Viktoriya Stepanişyova (d. 17 may 1980) — Azərbaycanı təmsil edən voleybolçu. Viktoriya Stepanişyova, Azərbaycan yığmasının heyətində 1994-cü ildə baş tutan Dünya Çempionatına qatılıb və 9-cu yeri tutub.
Karyerası
Viktoriya Stepanişyova, 1994-cü ildə Azərbaycan yığması ilə birgə Braziliyada baş tutan Dünya Çempionatına qatıldı. Yarışların 1/8 final mərhələsində Azərbaycan yığması, Almaniya yığmasını 1:3 hesabı ilə məğlub oldu və Dünya Çempionatını 9-cu yerdə başa vurdu.
NGC 4927
NGC 4927, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Alagöz (Sayınqala)
Alagöz - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Çahardolu kəndistanında, Marağa şəhərindən 75 km cənub-şərqdədir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 276 nəfər yaşayır (54 ailə).
Kuruşima-Kaikyo
Kuruşima-Kaikyo boğazı —  Şikoku və Osima adaları arasındakı boğaz. Daxili Yapon dənizinin Hiuçi-Nada və İtsuki-Nada ərazilərini birləşdirir.
1999-cu ildən boğaz üzərindən Kuruşima-Kaikyo körpüsü salınır.
Yenilik Partiyası
Yenilik Partiyası — Türkiyədə 20 iyul 2020-ci ildə Ardahan keçmiş CHP, daha sonra müstəqil millət vəkili olan Öztürk Yılmazın rəhbərliyi ilə qurulan siyasi partiya.
Haqqında
Qısaltması "YP" dir. Partiya emblemi ağ fonda mavi bir quş, yuxarıya doğru əyilmiş qırmızı Ay-Ulduz və altındakı qırmızı rəngldir.
NGC 1224
NGC 1224, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Persey bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Böyükağa Məmmədov (rəqqas)
Böyükağa Məmmədov (23 yanvar 1927 – 17 yanvar 2018) — Azərbaycan rəqqası, xalq artisti.
Riki Puç
RiKard "Riki" Puç Marti (Ricard Puig Martí; 13 avqust 1999, Matadepera, İspaniya) — La Liqa təmsilçilərindən olan Barselona klubunda mərkəz yarımmüdafiəçisi kimi çıxış edən peşəkar İspaniya futbolçusudur.
Böyükağa Məmmədov (rəqqas)
Həyatı
Mirməmməd Mircəfər oğlu Məmmədov (Böyükağa Məmmədov) 1927-ci il yanvarın 23-də Bakıda anadan olub. Orta təhsilini başa vurduqdan sonra 5 nömrəli peşə məktəbində oxumaqla yanaşı, həm də məktəbin rəqs kollektivində fəaliyyət göstərib. Burada rəqsin sirlərini yaşıdlarına öyrədib. Müharibənin ağrı-acısını yaşayan kiçik Mirməmmədin atası, qardaşı və bacısı müharibəyə aparılır. Ehtiyat əmək qüvvələri məktəbinin ansamblına yazılması onun gələcək fəaliyyətində mühüm rol oynayır. Həyatın ritmlərini xalq rəqsində tapan rəqqasın zəngin yaradıcılıq yolu vardır. 1955-ci ildə Bakı Xoreoqrafiya Məktəbini bitirir, 1946-1966-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyası Mahnı və Rəqs Ansamblının solisti olur. 1965-ci ildə respublikanın Xalq artisti adına layiq görülür. 1966-cı ildə Texniki və bədii yaradıcılıq evi, Y.Qaqarin adına Pionerlər sarayı rəqs kollektivlərinin bədii rəhbəri təyin edilir. 1971-ci ildə Bakı Xoreoqrafiya Məktəbində pedaqoji fəaliyyətə başlayır. 1951-ci ildə tələbə və gənclərin Berlin, 1953-cü ildə Varşava və 1957-ci ildə Moskvada keçirilən dünya festivallarının laureatı olur. O, 1960-cı ildən “Cücələrim” rəqs ansamblına rəhbərlik edib.
Azərbaycan rəqslərini Fransa, İsveçrə, İran, Əfqanıstan, Polşa, Almaniya, Macarıstan, ümumilikdə 123 ölkədə ləyaqətlə təmsil edən Böyükağa Məmmədov ömrünün 70 ilə yaxın böyük bir dövrünü bu sənətin inkişafına həsr edib. Bu illər ərzində sənətinin onlarla davamçısını yetişdirib, nəsillər arasında sənət varisliyinin möhkəmlənməsinə töhfələr verib. Azərbaycan mədəniyyətinə verdiyi töhfələrə görə müxtəlif orden və medallara layiq görülüb, Prezident təqaüdçüsüdür.
O, bir sıra məşhur filmlərimizdə də rəqslərə quruluş verib. 1965-ci ildə lentə alınan “Arşın mal alan” filmində qadınların rəqsinə Əminə Dilbazi, kişilərin rəqsinə isə Böyükağa müəllim quruluş verib. Bundan əlavə, “Mən rəqs edəcəyəm” filmində Mahmud Esenbayevin ifa etdiyi məşhur “Naz eləmə” rəqsinin quruluşu da ona məxsus idi.
Ümumilikdə, sənətkar ömrünün 61 ilini Azərbaycan rəqs sənətinə həsr edib. Bu illər ərzində 16 əməkdar artist, 2 SSRİ xalq artisti, eyni zamanda 2 xalq artisti yetişdirib. Dünyanın 121 ölkəsində Azərbaycan incəsənətini layiqincə təmsil edib. O, Azərbaycan SSRİ xalq artisti və əməkdar müəllim fəxri adlarına da layiq görülüb.
Azərbaycan milli rəqs sənətinin fədailərindən biri olan Böyükağa Məmmədov 17 yanvar 2018-ci ildə 90 yaşında Bakı şəhərində vəfat edib.
On yeddincı sülalə (Misir)
XVII sülalə - ikinci aralıq dövrdə Qədim Misiri idarə edən sülalələrdən biri (e.ə. 1580-1550 ).
Ümumi məlumat
İkinci aralıq dövr xaosla xarakterikdir. Sosial-iqtisadi tənəzzül vahid, mərkəzləşdirilmiş dövlətin qurulmasına imkan vermirdi. Aşağı Misirə hiksoslar hakimlik edirdi. Nil deltası və axarı boyu yarı-müstəqil nomlar onlardan aslı vəziyyətdə idi. XVII sülalənin fironları Tebesdə hökmdarlıq edirdilər.
2012-ci ilin mart ayında Karnakdakı Amun-Re məntəqəsində aşkar edilən bir əhəngdaşı qapısını araşdıran Fransız arxeoloqlar XVII sülalədən olan Ahmos Senaxtenre adına rast gəlirlər. Bu tapıntı Ahmosa aid ilk abidədir.
Bu xanədanlığın son hökmdarları II Sekenenra Taa və Kamos hiksoslara qarşı müharibəyə başladılar. Savaş Ahmosun dövründə başa çatdı. Yadelli hiksoslar Nil deltasından qovuldular. XVII sülalənin sələfi XVIII sülalənin hakimiyyətə gəlməsi ilə ikinci aralıq dövr başa çatdı. Misirdə yeni padşahlıq dövrünün əsası qoyuldu.
Fironlar
Y. fon Bekeratuya görə XVII sülalə e.ə. 1645—1550-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşlar. Misirşünaslar bu nəslə aid 9 və ya 10 fironun olduğunu qeyd edirlər. Xanədan təxminən 30 il hökmdarlıq etmişdir.
Dövlət istiqrazı
Dövlət istiqrazları (Government bonds) - Dövlət tərəﬁndən buraxılan borc qiymətli kağızları. Dövlət istiqrazları dövlətin əsas borclanma mexanizmlərindən biri olub, hər hansı bir fövqəladə hadisə ilə əlaqədar tələb olunan xərclərin (məsələn, hərbi xərclər) qarşılanması və ya bu və ya digər tədbirlərin həyata keçirilməsi üçün çatışmayan vəsaitin əldə olunması məqsədi güdür. Bu zaman borcalan kimi dövlət çıxış edir. Bir qayda olaraq, dövlət istiqrazının yerləşdirilməsi borcverənlər tərəﬁndən bu istiqrazların alınması yolu ilə həyata keçirilir ki, bu zaman borcverən borcalandan təqdim edilən pul vəsaitinə və ya digər əmlaka görə müəyyən edilmiş faiz gəlirləri və ya dövlət istiqrazının tədavülə buraxılma şərtləri ilə nəzərdə tutulmuş digər hüquqları əldə etmiş olur.
Haşim Əsəd Allah
Haşim Əsəd Allah (d. 15 noyabr 1985, Küveyt şəhəri, Küveyt) — Küveytli aktyor və aparıcıdır. Əl-Rai TV-də 13 ildən artıq müddətdə bir aparıcı kimi çalışır.
Şayla Abdullah
Şayla Abdullah — Pakistan-Amerika yazıçısı və dizayneri.
Həyatı
Şaila Abdullah İngilis dili üzrə Patra Buhari Mükafatı, Qızıl Qələm Mükafatı, Oxucu Baxışları Mükafatı, Yazı İncəsənəti Mükafatı və Hobson Fondundan qrant almışdır. Cayenne Divarından Kənarda Norumbega Fiction Awards-ın ən yüksək mükafatı olan Görkəmli Bədii Ədəbiyyat Münsiflər Heyəti Mükafatını aldı.
Onun kitablarına “Zəfəran yuxuları”, “Kayen divarından kənar” və üç uşaq kitabı daxildir: “Rani Göy qurşağının axtarışında”, “Dostum Suhana” və “Markonun bələdçisi”. O, həmçinin xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün kitablar yazmışdır.
2014-cü ilin əvvəlində Vaşinqton və Li Universitetindən bir araşdırma qrupu apardıqları araşdırmada, Saffron Dreams-dən 3000 sözlük bir keçidin oxumağın insanı daha az irqçi edə biləcəyini müəyyən etdilər. Roma Açıq Təhsil Məlumat Bazası tərəfindən İmmiqrasiya Ədəbiyyatının 50 Ən Böyük Əsərindən 1-i seçildi.
Alıçın (Sayınqala)
Alıçın - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Dövriyyə kapitalı
Dövriyyə kapitalı (Working capital)
1) Məhsuldar kapitalın bir hissəsi olmaqla dəyəri istehsal olunmuş məhsulun üzərinə tam keçən və məhsulun reallaşmasından sonra pul və ya dəyər formasında geri qayıdan, başqa sözlə, istehsal prosesi zamanı birbaşa istehsal olunmuş məhsulun, göstərilən xidmətin, görülən işin üzərinə qoyulan kapital;
2) Şirkətin öz sabit əməliyyatlarının maliyyələşdirilməsinə imkan verən və tez bir zamanda pula çevrilə bilən aktivlər. Dövriyyə kapitalı pul vəsaitlərindən, asan reallaşan qiymətli kağızlardan, debitor borclarından, material-istehsal ehtiyatlarından, hazır məhsuldan, bitməmiş istehsaldan, materiallardan, dəst məmulatlardan və gələcək dövrün xərclərindən formalaşır. Dövriyyə kapitalı likvidlik meyarına – müəssisənin vəsaitlərinin nağd pula çevrilməsi qabiliyyətlərinə görə qiymətləndirilir və şirkətin maliyyə vəziyyətinin sabitliyinin vəziyyətini göstərir.
Yelena Şabovta
Yelena Şabovta (d. 28 avqust 1969) — Azərbaycanı təmsil edən voleybolçu. Yelena Şabovta, Azərbaycan yığmasının heyətində 1994-cü ildə baş tutan Dünya Çempionatına qatılıb və 9-cu yeri tutub.
Karyerası
Yelena Şabovta, 1994-cü ildə Azərbaycan yığması ilə birgə Braziliyada baş tutan Dünya Çempionatına qatıldı. Yarışların 1/8 final mərhələsində Azərbaycan yığması, Almaniya yığmasını 1:3 hesabı ilə məğlub oldu və Dünya Çempionatını 9-cu yerdə başa vurdu.
Lütfəli xan Dağıstani
Lütfəli xan Dağıstani — yüksək rütbəli Səfəvi hərbi komandiri və ləzgi mənşəli məmur. 1718-1720-ci illərdə baş komandir (sepahsalar) və Fars bəylərbəyi olaraq 22 oktyabr 1717 - dekabr 1720 tarixlərində vəzifədə olmuşdur.
Yelena Şabovta
Karyerası
Yelena Şabovta daha sonra, 2005-ci ildə Azərbaycan yığması ilə birgə Xorvatiyada baş tutan Avropa Çempionatına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Azərbaycan yığması, Rusiya yığmasını 0:3 hesabı ilə məğlub oldu və Avropa Çempionatını 4-cü yerdə başa vurdu.
Yelena Şabovta bir ildən sonra, 2006-cı ildə Yaponiyada baş tutan Dünya Çempionatına qatıldı. Yarışlarda, 4 dəfə qalib gələn, 5 dəfə isə məğlub olan Azərbaycan yığması, Dünya Çempionatını 24 yığma sırasında 13-cü yerdə başa vurdu.
Lütfəli xan Dağıstani
Lütfəli xan Dağıstaninin 1717-ci ildə Farsa bəylərbəyi olaraq təyin edilməsi, ilk dəfə sonuncu vilayətin inzibati rəhbərliyinə ilk dəfə, bir əsrdən çox əvvəl Allahverdi xanın dövründə olduğu qədər yaxınlaşdı.
Lütfəli xan Səfəvi baş vəziri Fətəli xan Dağıstaninin (1716-1720) qardaşı oğlu,həm də yeznəsi idi. Fətəli xanın çöküşü vaxtında Lütfəli xan tutuldu və həbsxanaya atıldı.
NGC 5934
NGC 5934, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Dmitri Avdeyenko
Dmitri Avdeyenko (doğ. 30 oktyabr 1976, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — "Nə? Harada? Nə zaman?" elitar klubunun oyunçusu, dörtqat "Büllur bayquş" sahibi.
Nə? Harada? Nə zaman?
İntellektual oyunlar oynamağa ilk dəfə 1996-cı ildə Bakıdakı "Atəşgah" İntellektual Oyunlar Klubunda başlayıb. 1999-cu ildə "Breyn-rinq" üzrə Azərbaycan yığmasına daxil olub. "Nə? Harada? Nə zaman?" və "Breyn-rinq" üzrə dəfələrlə Bakı çempionu olub. İki dəfə "Nə? Harada? Nə zaman?" üzrə Cənubi Qafqaz vitse-çempionudur. "Breyn-rinq" üzrə Moskva çempionudur.
Elitar klubda ilk oyununu 2001-ci il seriyasının qış mövsümündə keçirib.
2004-cü ildə Balaş Qasımovun komandasının heyətində "Nə? Harada? Nə zaman?" oyunu üzrə mütləq dünya çempionu olub.
2009, 2010 və 2018-ci illərdə Balaş Qasımovun komandasının heyətində "Büllur bayquş"a sahib olub.
Şəxsi həyatı
Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib.
Moskva şəhərində yaşayır, reklam agentliklərinin birində çalışır.
Evlidir. Bir oğlu, üç qızı var.
Çingiz Əlioğlu
Əliyev Çingiz Əli oğlu — Azərbaycan şairi, tərcüməçi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1977), Azərbaycan Respublikasının Əməkdar mədəniyyət işçisi (1991).
NGC 4151
NGC 4151, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. SBab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Çingiz Əlioğlu
Həyatı
Çingiz Əlioğlu 1944-cü il iyunun 29-da Füzuli şəhərində anadan olmuşdur. Burada B.Sərdarov adına orta məktəbi bitirdikdən sonra M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun istehsalat proseslərinin avtomatlaşdırılması və texnologiyası fakültəsində təhsil almışdır (1961-1965). Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının ilk qurucularından və VHP Ali Məclisinin (Ali Şurasının) ilk üzvlərindən biri olub.
Yaradıcılığı
Bədii yaradıcılığa "Gənc qələmlər" (1967) toplusunda çıxan "Xatirələr" şerilə başlamışdır. Elə o vaxtdan da fəal ədəbi yaradıcılıqla məşğul olur, dövri mətbuatda şeir, hekayə, ədəbi-bədii tərcümələr və publisistik məqalələrlə müntəzəm çıxış edir.
Əmək fəaliyyətinə "Gənclik" nəşriyyatında redaktor kimi başlamışdır. Orada böyük redaktor (1977-1988), redaksiya müdiri (1988-1991), Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında baş redaktor (1991-1992), Azərbaycan Respublikası Mətbuat və İnformasiya Nazirliyində nəşriyyatlar idarəsinin rəisi vəzifəsində çalışmışdır (1992-.). Gənc şairlərin Ümumittifaq poeziya festivallarında (IV, V, VI) gənc yazıçıların yeddinci Ümumittifaq müşavirəsində və birinci Ümumittifaq toplanışında, Şuşenskoyedə keçirilən yazıçı və tənqidçilərin Ümmuittifaq nəzəri konfranslarında, Krasnoyarsk diyarında, İvanovo-Frankovsk vilayətlərində, Latviya SSR-də keçirilən Sovet ədəbiyyatı günlərində, bir neçə dəfə Moskvada keçirilən Azərbaycan şeiri günlərində, Riqada və Vilnüsdə keçirilən latış, Tilva tərcüməçilərinin beynəlxalq müşavirəsində iştirak etmişdir. Əsərləri keçmiş SSRİ və bir çox Avropa xalqlarının dillərinə tərcümə olunmuşdur. Azərbaycan Yazıçılar İttifaqında gənclərlə iş üzrə komissiyanın üzvüdür.
Əştibulaq (Sayınqala)
Əştibulaq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Çingiz Əlioğlu
Yaradıcılığı
Beynəlxalq "Kalevala" cəmiyyətinin üzvüdür.
Yabba-Dabba dinozavrları
Yabba-Dabba dinozavrları — Amerikan animasiya serialı  və Çaxmaqdaşlar orijinal serialının spin-offudur. Mağara Uşaqları kimi, cizgi serialı Daş dövrü ndə çoxlu macəra yaşamaq üçün Dinozavra qoşulan və ən yaxın dost olan Çınqıl Çaxmaqdaş ilə Bam Bam Dağıntının həyatları haqqındadır. Serial Boomerang IPTV abunə xidməti nin bir hissəsi kimi yayımlanmaq üçün planlaşdırılmışdır.
Bu serial Uilyam Hanna ilə Cozef Barberanın ölümü və Hanna-Barbera studiyasının qapanışından sonra 17 il yayımlanan Dağıntılar serialından əvvəl Çaxmaqdaşlar teleserialının birinci serialı ola bilərdi.
İstehsal
Yabba-Dabba dinozavrları ilk dəfə 2016-cı il də istehsala başladı. Serial əvvəlcə 2019 üçün planlaşdırılmış tarixlə 2018-ci ilin may ayında elan edildi. 2018-ci ilin avqust ayında serialdan bir animatik yükləndi. 2018-ci ilin sentyabr ayında "Ot həmişə naharda" seriyası Boomerangın bülleteninə bir baxış hissəsi kimi daxil oldu. Seriya sonra yayıldı və müxtəlif vebsaytları tərəfindən paylaşıldı. Zəif hekayə qurmağı və yumoru, həmçinin Dinonun dabanlaşdığı bir mənzərə kimi hədəf demoqrafik müraciət cəhdləri üçün internet istifadəçilərindən kritik reaksiya aldı. Serial 2 mövsümə görə tənqid olundu, lakin 2018-ci ildə, personaj dizayneri Uill Terrell Yabba-Dabba dinozavrları teleserialının ikinci mövsüm üçün yenilənmiş ola bilməyəcəyini vurğuladı.
Yayım
Yabba-Dabba dinozavrları əvvəlcə 3 fevral 2020-ci ildə Boomerang (Böyük Britaniya və İrlandiya)-da yayımlandı. 29 fevral 2020-ci ildə isə onun premyerası Boomerang (Şərqi və Mərkəzi Avropa)-da yayımlandı. Serial 5 sentyabr 2020-ci ildə Kanadada Teletoon-da bir neçə gecikmədən sonra yayımlanmağa başladı.
Çingiz Əlioğlu
Təltifləri
Ümumittifaq poeziya müsabiqəsinin üç qalibindən biri kimi "Yunost" jurnalının "Yaşıl yarpaq" mükafatına, Azərbaycan LKGİ MK-nın və Ukrayna KP İvanovo-Frankovsk vilayət komitəsinin fəxri fərmanlarına layiq görülmüşdür. Finlandiya Respublikası Maarif Nazirliyinin təqaüdçüsü (1990).
Tərcümələri
(ruscadan)
Yelena Arifova
Yelena Arifova (d. 20 sentyabr 1972) — Azərbaycanı təmsil edən voleybolçu. Yelena Arifova, Azərbaycan yığmasının heyətində 1994-cü ildə baş tutan Dünya Çempionatına qatılıb və 9-cu yeri tutub.
Karyerası
Yelena Arifova, 1994-cü ildə Azərbaycan yığması ilə birgə Braziliyada baş tutan Dünya Çempionatına qatıldı. Yarışların 1/8 final mərhələsində Azərbaycan yığması, Almaniya yığmasını 1:3 hesabı ilə məğlub oldu və Dünya Çempionatını 9-cu yerdə başa vurdu.
Əştibulaq (Sayınqala)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 81 nəfər yaşayır (20 ailə).
Sakai boğazı
Sakai boğazı — Honşu adasındakı Şimane (Şimane prefekturası) və Yumigahama (Tottori prefekturası) yarımadaları arasındakı boğaz. Nakaumi gölü ilə Yaponiya dənizini birləşdirən boğazın köhnə adı Nakaenosetodur.
Boğazın uzunluğu təqribən 7 km, eni 200–600 m, dərinliyi 7–9 m-dir.
"İzumo Fudoki" salnamələrində Tonoenosaki kimi xatırlanır.
1972-ci ildə böğaz üzərində uzunluğu 1714 m olan Sakai-Suido-Ohaşi körpüsü inşa edilir.
Boğaz Xiya çay sisteminin bir hissəsidir. Boğazın cənub sahilində Sakaiminato şəhəri yerləşir.
Şahin Məmmədov (kapitan)
Hərbi xidməti
Şahin Məmmədova 2014-cü il martın 31-də müdafiə nazirinin əmrinə əsasən Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələri Komandanı vəzifəsinin icrası tapşırılıb. O, 2016-cı il martın 29-na qədər bu vəzifəni icra edib.
Çapu (Sayınqala)
Çapu - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 87 nəfər yaşayır (17 ailə).
İoseb Abakelia
İoseb Abakelia — ftiziologiya üzrə ixtisaslaşmış ilk gürcü həkim və tibb alimi.
Bioqrafiyası
Abakelia Kutaisidə anadan olub və Moskva Universitetində 1911-ci ildə tibb fakültəsini bitirib. 1910-cu illərdə vərəm xəstəliyini öyrəndi və 1921-ci ildə Abakelia vərəmlə bağlı ilk gürcü elmi araşdırmasını nəşr etdi. Bir il sonra Tbilisidə xəstəliyin öyrənilməsi üçün Gürcüstanda ilk laboratoriya qurdu. 1926-cı ildə Tiflis Dövlət Universitetində işinə davam etdi və 1930-cu ildə professor oldu. O, 1930-cu ildə ilk Gürcü Vərəmi Araşdırma İnstitutunu təsis etdi və 1938-ci ilədək Böyük Təmizləmə zamanı tutularaq edam edildiyinə (güllələndiyinə) qədər rəhbərlik etdi. Eyni zamanda qey etmək lazımdır ki, İoseb Abakelia Gürcüstanda məşhur heykəltaraş Tamar Abakelianın da əmisi idi.
Əhəd İsmayılov
Əhəd Hüseyn oğlu İsmayılov  — Azərbaycan alimi, texnika elmlər doktoru, professor.
Həyatı
Ə.H.İsmayılov 1918-ci il may ayının 5-də Tovuzda anadan olmuşdur. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) kimya fakültəsində təhsil almışdır. II Dünya müharibəsinin iştirakçısıdır. 1947-ci ildən Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Neft Emalı İnstitutunda mühəndis və baş mühəndis vəzifələrində işləmişdir. 1955-ci ildə kimya elmlər namizədi alimlik dərəcəsini almaq üçün dissertasiya müdafiə etmişdir. 1957-ci ildə böyük elmi işçi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. 1959-ci ildən ömrünün sonuna qədər Azərbaycan Elmlər Akademiyası Y.Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda böyük elmi işçi, 1965–1986-cı illərdə isə "Yanacaqların texnologiyası" laboratoriyasının müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
Elmi fəaliyyəti
1972-ci ildə "Karbamidin izopropil spirtdəki məhlulu ilə yana¬caqların və az özlülüklü yağların deparafinsizləşməsi prosesinin sənayedə yaradılması, texnologiyasının işlənib hazırlanması və tədqiqi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş və texnika elmləri doktoru alimlik dərəcəsini almışdır. Yanacağın və qazın texnologiyası ixtisası üzrə professor elmi adına layiq görülmüşdür.
Professor Y.H.İsmayılovun elmi-tədqiqatları yüksək keyfiyyətli motor yanacaqları və neft karbohidrogenlərindən kimyəvi, eləcə də mikrobioloji sintez üçün parafin istehsalı sahələrini əhatə edir.
1976-cı ildə professor Y.H.İsmayılov dizel yanacağı və sürtkü yağları istehsalında karbamidin köməyi ilə parafinsizləşdirilmə texnoloji prosesini işləyib sənaye qurğusunda həyata keçirdiyinə görə bir qrup həmkarları ilə birlikdə Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatı laureatı adına layiq görülmüşdür.
Mənbə
Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun alimləri: bioqrafik portret, elmə və təhsilə töhfələr. "Müəllim" nəşriyyatı. Bakı 2019. s.83–84.
Aleksandra Matviyçuk
Aleksandra Matviyçuk (Олександра В'ячеславівна Матвійчук) — Ukraynalı hüquq müdafiəçisi, 2022-ci ildə Nobel Sülh Mükafatını almış Vətəndaş Azadlıqları Mərkəzi təşkilatının rəhbəri, ATƏT missiyalarının Demokratiyanın Müdafiəçisi mükafatı laureatı. Ukraynada və ATƏT regionunda insan hüquqları məsələləri üzrə işləyir.
Bioqrafiya
Aleksandra Matviyçuk 8 oktyabr 1983-cü ildə Boyarka şəhərində anadan olub.
Dördüncü kursda İnsan Hüquqları Fondundan təlimlər keçirir. Eyni zamanda o, hüquq fakültəsində tələbə özünüidarəsini idarə etməyi və doğma Boyarkadakı gimnaziyada hüquq fənnindən dərs deməyi bacarır.
Peşəkar fəaliyyət
2007-ci ildən — Ukraynada və postsovet regionunda demokratiyanın, qanunun aliliyinin və insan haqlarının möhkəmləndirilməsi məqsədilə qurulmuş Vətəndaş Azadlıqları Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri.
2012-ci ildən Ukrayna Ali Radasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili yanında Məşvərət Şurasının üzvüdür.
2013-cü ildən Ukraynada təqib olunan etirazçılara hüquqi yardım göstərmək üçün 2013-cü il noyabrın 30-da tələbə nümayişçilərinə qarşı zorakılıqla repressiyaya cavab olaraq qurulmuş Euromaidan SOS vətəndaş təşəbbüsünün koordinatoru olur. Hazırda Euromaidan SOS işğal olunmuş Krımda siyasi təqiblərə nəzarəti və Donbasdakı müharibə zamanı hərbi cinayətləri sənədləşdirməyə davam edir.
2014-cü ildə ABŞ-ın o vaxtkı vitse-prezidenti Co Bayden ilə görüşlər zamanı o, Ukraynaya hərbi yardımın artırılmasında israr edir.
2018-ci ildə Rusiyadakı digər ukraynalı siyasi məhbusları azad etmək üçün #SaveOlegSentsov kampaniyasına (Oleq Sentsov azad edildikdən sonra adı dəyişdirilərək #LetMyPeopleGo olur) təşəbbüs göstərir.
O, BMT-nin müxtəlif orqanları, Avropa Şurası, Avropa İttifaqı, ATƏT və Haaqa Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi üçün bir sıra alternativ hesabatların müəllifidir.
Rusiyanın Ukraynaya təcavüzündən (2022) bəri Matviyçuk Ukrayna vətəndaş cəmiyyətini, xüsusən də məcburi köçkünlərlə bağlı məsələlər, müharibə cinayətləri və digər insan haqları məsələlərində təmsil edir. "Foreign Policy" nəşrinə görə, o, Rusiyanın hərbi cinayətlərini araşdırmaq və bütün günahkarları cəzalandırmaq üçün xüsusi "hibrid məhkəmə"nin qurulmasını müdafiə edib.
2022-ci ildə o, Financial Times tərəfindən tərtib edilən dünyanın ən nüfuzlu 25 qadını sırasına daxil edilib, həmçinin Britaniya Yayım Korporasiyası BBC tərəfindən ilin ən ruhlandırıcı və təsirli 100 qadını siyahısına daxil edilib.
Təhsil
2001–2007 — Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universiteti (Hüquq fakültəsi).
2011 — Ukrayna Ali Radasının Qanunvericilik İnstitutunun Hüquqşünaslıq Məktəbi.
2017–2018 — Stanford Universiteti (Demokratiya, İnkişaf və Qanunun Aliliyi Mərkəzinin Ukrayna Yeni Liderlər Proqramı).
Mükafatlar
2007 — Vasili Stus mükafatı laureatı, bu sahədə görkəmli nailiyyətlərə, aydın vətəndaş mövqeyinə, Ukraynanın mədəni məkanında fəal iştirakına görə. 2009 — Ukraynanın ən yaxşı ümumkrayna gənclər ictimai təşkilatlarının diplomu (Debat Akademiyası).
2015 — "Demokratiya və İnsan Hüquqları üzrə Syur Lindebrakke Mükafatı", Norveç Krallığı.
2016 — ATƏT missiyalarının "Demokratiyanın Müdafiəçisi" mükafatı laureatı.
2017 — ABŞ Səfirliyindən Ukraynanın Cəsarətli Qadını Mükafatı.
2022 — İsveçin Right Livelihood Award Foundation fondundan "Doğru Yaşayış Mükafatı".
NGC 2181
NGC 2181, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Qulu (Sayınqala)
Qulu - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 34 nəfər yaşayır (7 ailə).
Orakul
thumb|237x237px|[[Con Uilyam Uoterhaus. "Orakula müraciət" (1884)]] Orakul (, "danışıram, diləyirəm" mənalarını verən oro sözündən əmələ gəlir) — antik dövrdə ən çox yayılmış fal forması. O, inananların istəyi ilə tanrı adından orakul adlandırılan kahin tərəfindən gələcək haqqında xəbər verməkdən ibarət idi. Daha geniş mənada, orakul həm xəbərin elan olunduğu yer və həmin xəbərin mətni demək idi. Müasir dildə orakul gələcəkdən xəbər verən və həmçinin hər fikiri danılmaz həqiqət və vəhy olan insana deyilir.
Mənşəyi
Delfiyalı pifiya xaricində bütün qədim orakullar kişi cinsinə aid idilər. Tarixçilər orakulların Qədim Yunanıstana Qədim Şərqdən gəldiyini iddia edirlər, çünki oxşar falçılıq yerləri Mari, Assuriya və Qədim Misir şəhəri olan Butoda mövcud idilər.
Herodotun yazdığına görə, Qədim Yunanıstan orakullarından ən qədimi Epir regionunun Dodona şəhərində yerləşirdi. Ora yunanların Elladaya gəlməsindən əvvəl yarandığı güman edilir və ehtimala görə, əvvəl bura yunan ənənəsində yer tanrıçası Geya olaraq təfsir edilən Ana Tanrıçasının müqəddəs yeri idi. Göründüyü kimi, qədim orakkuların hamısı kimi ora da xtonik kultu ilə əlaqəli idi, çünki kahinlər gələcək haqqında xəbərləri müqəddəs palıd yarpaqlarının xışıltısından verirdilər.
Herodot başqa orakullardan də bəhs edir. Onun sözlərinə görə, Lidiya padşahı Krez ən dəqiq orakulu seçməyə qərar verdi və qasidlərini "Delfi, ikinciləri Fokidaki Abı, üçüncüləri Dodona" göndərmişdir; "həmçinin başqaları Amfiari, Trefoni və nəhayət Milet vilayətinin Branxidlər ərazisinə göndərilmişdir". Yalnız delfiyalı pifiya, Krezin bir qazanda tısbağa və quzu bişirəcəyini təxmin edə bildi. Bu hekayə göstərir ki, orakullar yalnız qədim yunanlar tərəfindən deyil, həm də yaxın qonşuları tərəfindən hörmətə layiq görülürdülər.
NGC 6959
NGC 6959, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 30.48 sm (12 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Musiqi jurnalistikası
thumb|right|Musiqi jurnalistləri (soldan sağa) [[Robert Christgau, Ann Povers və musiqiologiya professoru Çarlz Kronenqold 2007-ci ildə Seattle Təcrübə Musiqi layihəsindəki Pop konfransında]]
Musiqi jurnalistikası (musiqi tənqidi adı ilə də tanınır) — Populyar musiqi, klassik musiqi və ənənəvi musiqi kimi mövzuların mediada tənqidi və reportajıdır. Jurnalistlər XVIII əsrdə musiqi haqqında məlumatları yazmağa başladılar və hal-hazırda klassik musiqi sayılan əsərləri şərh etdilər. 1960-cı illərdə musiqi jurnalistikası The Beatles musiqi qrupunun yaranmasından sonra rok və pop kimi populyar musiqiləri daha geniş yaymağa başladı. 2000-ci illərdə texnikanın inkişafı, internetin böyüməsi ilə musiqi tənqidi, musiqi bloqqerləri ilə maraqlanan musiqi tənqidçiləri və internetdə çap mediasını əlavə edən tənqidçilərlə birlikdə getdikcə daha böyük bir onlayn mövcudluğu inkişaf etdirdi. Bu gün musiqi jurnalistikasına mahnıların, albomların və canlı konsertlərin icmalları, səs yazan sənətçilərin profilləri və sənətçi xəbərləri, musiqi hadisələrinin reportajları daxildir..
Klassik musiqi tənqidinin mənşəyi
200px|thumb|right|[[Hektor Berlioz]] Musiqi jurnalistikasının ənənəvi olaraq bir balı tərtib və qeyd olunan musiqinin öyrənilməsini, müzakirəsini, qiymətləndirilməsini və şərhini, simfoniyaların, klassik mahnıların, əsərlərin ifasının və konsertlərin qiymətləndirilməsini özündə birləşdirən klassik musiqi tənqidində kökləri var.
1840-cı illərdən əvvəl “Allgemeine musikalische Zeitung” (1798-ci ildə Yohann Friedrich Rochlitz tərəfindən təsis edilmişdir) və “Neue Zeitschrift für Musik” (1834-cü ildə Robert Schumann tərəfindən təsis edilmişdir) və London jurnalları kimi musiqi jurnalları tərəfindən musiqi hesabatları verildi. As The Musical Times (1844-cü ildə Musical Times və Singing Class Dairəvi olaraq qurulmuşdur); ya da musiqinin yayımın əsas məqsədlərinə daxil olmayan ümumi qəzetlərdə müxbirlər tərəfindən. 19-cu əsrin nüfuzlu İngilis musiqi tənqidçisi, The Times (Musiqili zamanlar) qəzetinin jurnalisti Ceyms Uilyam Davison idi. Bəstəkar Hektor Berlioz da 1830-1840-cı illərin Paris mətbuatı üçün rəylər və tənqidlər də yazmışdır.