cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elektrik boşalması
Sankt-Peterburq tibbi‐cərrahiyyə akademiyasının akademiki Vasili Vladimiroviç Petrov (1761‐1834) M.V.Lomonosovun elmi işlərini inkişaf etdirərək, 1802‐ci ildə ilk dəfə olaraq (ingilis fiziki Devidən bir neçə il əvvəl) havada iki kömür elektrod arasında qövs boşalması hadisəsini müşahidə etmiş və göstərmişdir ki, havadan elektrik cərəyanı keçərkən elektrik boşalması baş verir. V.V.Petrov öz kəşfini belə təsvir edirdi: «Əgər şüşə masanın üzərinə 2‐3 qırıntı ağac kömürü qoyub, onları naqillər vasitəsi ilə güclü elektrik mənbəyinə qoşsaq və bir‐birinə yaxınlaşdırsaq, həmin kömür qırıntıları arasında parlaq (gözqamaşdırıcı) ağ işıqlanma (alov) yaranacaq və bu alovun təsirindən kömürlər yanacaq». V.V.Petrovun elmi işləri rus dilində dərc olduğuna görə, onlar xarici ölkə alimləri üçün əlçatmaz idi. Rusiyada həmin dövrdə elmi işlərə bir o qədər maraq göstərilmədiyindən həmin işlər tezliklə unudulmuşdu və məhz bu səbəbdən də, sonralar qövs boşalmasının kəşfi ingilis alimi Devinin adına yazılmışdır.
Əliyar bəy Haşımbəyov
Əliyar bəy Haşımbəyov — Rusiya imperator ordusunda general-mayor (6.12.1908), Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti mövcud olduğu illərdə daxili işlər nazirinin müavini, Zaqatalanın 1-ci qubernatoru (1918–1919). Qars vilayəti qubernatorunun köməkçisi.
Həyatı
Ailəsi XIX əsrin əvvəllərində Dərbənddən Bakıya köçmüşdür. 1856-cı il, 8 mart tarixində Bakı şəhərində anadan olmuşdur. İlk təhsilini ədadiyə (realnı) məktəbində alan Əliyar bəy 1871-ci ildə Tiflisdəki hərbi-piyada məktəbinə daxil olmuşdur.
Rus orudusunda xidməti
1918-ci ildən artilleriya qoşunlarının piyada hissələrində xidmətə başlamışdır. Hərbi xidmətinin otuzuncu ilində — 1908-ci il dekabrın 6-da general-mayor kimi yüksək rütbəyə layiq görülmüşdür. Həmin il Qars vilayətinin hərbi rəisi təyin olunmuşdur.
AXC dövründə xidməti
1918-ci ildə Əliyar bəy Azərbaycan Milli ordusunda könüllü xidmətə başlamış, bir müddət Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Daxili İşlər Nazirinin müavini vəzifəsində işləmişdir. O, 1919-cu ildə Azərbaycan Xalq Cumhiriyyətinin Hərbi İndendant İdarəsinin rəisi vəzifəsində xidmət göstərmiş, 1919-cu ildə Zaqatala quberniyasının general-qubernatoru olmuşdur.
16 mart 1919-cu il tarixində Azərbaycan hökuməti tərəfindən alınan qərarla Zaqatalanın qubernatoru general Əliyar bəy Haşımbəyov general-qubernator, Kərim xan İrəvanski hərbi, Bəhram xan Naxçıvanski isə mülki işlər üzrə general-qubernatorun müavin təyin edildilər. Hacı Mehdi Bağırov isə vəzifəsindən azad edilmiş sayıldı.
Azərbaycanın 1920-ci il 28 aprel tarixində işğalından sonra təqib olunmuş, sovet hakimiyyətinin əsas cəza orqanlarından biri-XI ordunun Xüsusi şöbəsinin rəisi, cəllad Semyon Andreyeviç Pankratovun rəhbərlik etdiyi Fövqəladə Komissiya (FK-ÇK) tərəfindən həbs olunmuş, istintaq işgəncələrinə məruz qalaraq Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin bir qrup xadimi sırasında respublika Ali İnqilabi Tribunalının (sədri Teymur Əliyev idi) hökmü ilə 1920-ci il mayın 29-da gecə saat 2-də Nargin adasında güllələnmişdi.
Ailəsi
Onun babası general Hacı Yusif xan Tahir bəy oğlu Yusifxanov Kürə nahiyəsinin hakimi, atası Mehdiqulu bəy Qərbi Tabasaran naibi olmuşdur.
Mükafatları
Ordudakı qüsursuz xidmətinə görə aşağıda qeyd olunan orden və medallarla təltif edilmişdir:
Bum
Bum — Azərbaycan Respublikasının Qəbələ rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 24 iyun 2005-ci il tarixli, 953-IIQ saylı Qərarı ilə Qəbələ rayonunun Bum kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki Bum kəndinə qəsəbə statusu verilmiş, Bum kənd inzibati ərazi vahidi Bum qəsəbə inzibati ərazi vahidi adlandırılmışdır.
Tarixi
Toponimik bilgilərə görə türk dillərindəki bum (boom) sözü ilə əlaqələndirilir. Bum sözü əski türk dilində "çaylı dərə, çətin keçilən yer" deməkdir. Kumə dağının ətəyində və çuxurda, iki dağın arasında, Kovdan çayının Bum çayına qarışdığı yerdədir. Mənbələrə görə Altay-türk dillərində bu söz dar dərədə əmələ gəlmiş sıldırım, qayalıq, burun formasında uca qaya, çay ilə dağ arası yer anlamındadır. Necə ki, coğrafi mənası adı ilə eynidir.
Tarixi abidələri
Qəsəbədə IX-XIV əsrlərə aid "Govurqala" memarlıq abidəsi var.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd rayon mərkəzindən 7 km qərbdə, Qəbələ-Qəmərvan şose yolunun kənarında, Baş Qafqaz silsiləsinin ətəyindədir.
Qəsəbədə Bum mineral bulağı və dağlardan axan yağış sel suları ilə qidalanan Bum çayı axır.
Əhalisi
1824-ci il Şəki qəzasının Bum sahəsinin kameral təsvirinə əsasən Bum kəndində 281 təsərrüfatda 1470 nəfər əhali yaşayırdı ki, onların da 788 nəfərini kişilər, 682 nəfərini isə qadınlar təşkil edirdi. Hazırda qəsəbədə 5.095 nəfər yaşayır.
Mədəniyyəti
Qəsəbədə mədəniyyət evi mövcuddur.
Təhsil
Qəsəbədə orta məktəb fəaliyyət göstərir.
Din
Qəsəbədə Bum qəsəbə məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Səhiyyə
Qəsəbədə ixtisaslaşdırılmış xəstəxana mövcuddur.
Bidens lineariloba
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şamil Ağayev
Şamil Muxtar oğlu Ağayev — Azərbaycan jurnalisti
Həyatı
Şamil Ağayev 1910-cu ildə Şuşa qəzasının (indiki Şuşa) Malıbəyli kəndində anadan olmuşdur. O, 1933 ildə Quba kənd təsərrüfatı texnikumunda oxumunu bitirmişdir.
Şamil Ağayev Azərbaycan Meyvə-Tərəvəz İttifaqının Quba rayon şöbəsində aqronom, "Qızıl Quba" qəzetində ədəbi işçi işləmişdir. O, Ağdam rayon maliyyə şöbəsində inspektor, müdir müavini, "Lenin yolu" ("Ağdam") qəzetində məsul katib vəzifələrində işləmişdir.
Şamil Ağayev II Dünya Müharibəsi iştirakçısıdır. 1939 ildə hərbi xidmətə çağrılmış, Berlinə qədər döyüş yolu keçmişdir. Budapeştin və Vyananın alınmasına görə medalları ilə, "İgidliyə görə", "Döyüş xidmətlərinə görə", "Almaniyanın üzərində qələbəyə görə", "Qələbənin 20, 30, 40 illiyi" medalları ilə, "Vətən müharibəsi" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Şamil Ağayev 1995 ildə vəfat etmişdir.
Şamil Ağayev tanınmış Azərbaycan jurnalisti Sarvan Şamiloğlunun atasıdır. Zərifə Ağayeva Şamil Ağayevin həyat yoldaşıdır.
Çufutqala
thumb|300px|Çufutqala
Çufutqala və ya Çıfıt qala (Kırımtatar dili: Çufut Qale, Ukrayna dili: Чуфут-Кале, Rusca: Чуфут-Кале, Karayca: Джуфт Къале, Cuft Kale) — Ukraynanın Krım Muxtar Respublikasında Bağçasaray yaxınlığında VIII-XIX əsrlər arasında yaşayış üçün istifadə edilmiş Orta əsr qalası və mağaralar. Baxçasarayın yerləşdiyi dar dərənin şərq istiqamətindəki Zincirli mədrəsədən yuxarı baxanda, üzərində Çufutqalanın də yerləşdiyi böyük qaya kütləsi ilə üzləşilir. Qalanın şərq divarı hələ yaxşı vəziyyətdə qalmaqdadır (1396 - 1433). Bağçasaraydan 3,5 km məsafədə, bir uçurum kənarında yerləşən Çufutqalaya çatmaq üçün, Zincirli mədrəsə yolundan davam etmək lazımdır. Çufutqala əsrlər əvvələ uzanan tarixi içində saxladığı əsərləri mühüm bir mədəniyyət xəzinəsidir. Eyni zamanda Krım Tatar tarixində də mühüm yer tutur.
Bağçasaray ətrafındakı əhəngli qayalıqlarda təbii aşınmalardan ibarət olan mağaralarda Neolit dövründən bəri bir çox millətlərdən olan insanlar yaşamışdır. Yəhudi qalası da deyilən Çufutqala bu sıldırım vadinin yamaclarına inşa edilmişdir. Çufutqaladakı mağaraların hər yerə çıxışları vardır. Bu mağaralar sülh zamanı saxlanma, müharibə zamanı müdafiə məqsədi ilə gizlənmək üçün istifadə edilmişdir. Müdafiə məqsədli güclü istehkamları, qüllələri, mağaraları, əlçatmaz divarları, təbii maneələri və uçurumları var. Şərqdən gələn təhlükələrə qarşı xalq məhsuldar və münbit vadilər yerinə bu mağaralarda yaşamışdılar. Mağaralarda rahiblərin yaşadığı hücrələr, çilə otaqları, yeraltı məzarları, məbəd və təsərrüfat təyinatlı binalar yerləşir. Populyar mədəniyyətdə, Jasper Kent tərəfindən yazılmış "The Danilov Quintet" (Danilov Beşləməsi) adlı roman silsiləsinin ikinci kitabı olan "Thirteen Years Later" (On üç il sonra) adlı romanda Çufutqaladan ətraflı bəhs edilir.
Tarixi
thumb|250px|Mağaralar və qala divarları
Çufutqala Xəzər Türkləri dövründə VIII əsrdə tikilib. Ən erkən istinadlar qəsəbənin bir Bizans özünün forpostu olduğunu göstərir. 1299-cu ildə Tatarlar tərəfindən ələ keçirilmişdir. Genuyalıların tərəfindən Potmay olaraq adlandırılan Çufutqalaya Qızıl Orda qoşunları tərəfindən fəth edildikdən sonra Gevherkermen adı verilmişdir. Yenə bəzi mənbələrdə buranın adı Çiftkale olaraq keçir. Tatarlar qəsəbədə XVI əsrə qədər yaşamışdılar. Bu tarixdən sonra vadinin aşağısına köçüblər və indiki Bağçasarayda yaşamağa başlayıblar. Tatar hakimiyyətində Karaim (Karay) Türkü dükançılar və tacirlər qəsəbəyə məskunlaşmışdılar. Tatarlar köçdükdən sonra da orada yaşamağa davam etmişdilər. Yəhudi dininə mənsub Karay Türkləri, dinlərini yaşama imkanları məhdudlaşınca, XIV əsrdən etibarən bu yalçın və sıldırım bölgəyə çəkilmişdilər. Çufutqala tam bir "qaya şəhər" təsiri bağışlayır. Qayalar yonularaq pilləkənlər, yağış sularının axdığı yəqin ki, yığılmasına də yarayan su kanalları, ərzaqların saxlandığı anbarlar və ibadət hücrələri, daşdan binalar və dini tikililər inşa edilmişdir. Çufutqalada binalar, bir-birinə paralel iki prospekt üzərində yerləşdirilmişdir. Karay Türklərinin Gənə dediyi və XIV-XVIII əsrdə inşa edilmiş bu gün qismən bərpa edilmiş iki ədəd ibadətgah qalanın vadiyə baxan sıldırım tərəfində, dərənin başındakı yaylada yerləşir.
Karaimlərə görə, Karaizm bir Yəhudilik dini, müstəqil, fanatik olmayan, təktanrılı İbrahimin dinidir. Hazırkı Karaite dininin banisi Anan Ben David Eski Ahitte (Tövrat) yazılanlara geri dönüşü moizəsində bildirir. O Talmudic fikri rədd etmişdir. Bu din, Rabbinical Yəhudilikdən çox fərqlidir. Hazırda Krımda fəal bir Karaim icması vardır.
Əhmədli (Beyləqan)
Əhmədli — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 22 may 2007-ci il tarixli, 345-IIIQ saylı Qərarı ilə Beyləqan rayonunun Əhmədli kənd inzibati ərazi dairəsi Əhmədli kənd inzibati ərazi vahidi hesab edilmişdir.
Toponimikası
Şahsevənlərin əhmədli tirəsinə mənsub ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Mil düzündə yerləşir.
İqtisadiyyatı
2014-cü ildə iyirmi beş min nəfər əhalinin yaşadığı 8 yaşayış məntəqəsini birləşdirən Birinci Şahsevən-Əhmədli-Dünyamalılar avtomobil yolunun tikintisinin davam etdirilməsi məqsədi ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Beyləqan Rayon İcra Hakimiyyətinə 2,0 (iki) milyon manat ayrılmışdır.
Passiflora palenquensis
(Passiflora palenquensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Phytoscutus reunionensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Həsən paşa
Həsən paşa — 1759-cu ildə atasının yerinə paşa olmuş, sonra elə həmin il paşalıqdan kənarlaşdırılıb yerinə İbrahim paşa gətirilmişdir. Lakin xalqın 1761-ci ildə üsyan etməsindən sonra yenidən paşalığa qaytarılmışdır. Rus-Osmanlı müharibəsi dövründə Ukraynaya göndərilmiş, Xotin qalasını müdafiə etmişdir.
Asiya çılpaqgözü
Asiya çılpaqgözü — Çılpaqgözlülər cinsinə aid növ.
Təsviri
Çənəarası qalxancıq qısa tikişlə alın qalxancıqa toxunur. Alınönü qalxancıq 2, alıntəpə qalxancığı 1 dənədir. Təpəarası qalxancıqı 1 dənədir. Gözüstü qalxancığın xarici kənarına 3–4 dənə xırda kirpik qalxancığı söykənir. Gözaltı qalxancıqdan öndə 4, nadir hallarda 3 dənə üst dodaq qalxancığı yerləşir. Göz dənəvər pulcuqlarla əhatə olunmuşdur. Gicgahın birinci cərgəsində 3 qalxancıq yerləşir. İki aralı anal qalxancıq vardır. Quyruq alt tərəfdən uzununa yerləşmiş və bir qədər enli qalxancıqlarla örtülmüşdür. Burun dəliklərindən başlayaraq bədənin yanları boyunca qara zolaq keçir. Bədənin alt tərəfi bozumtul və qəhvəyi rəngdə olub, yaşımtıl rəngə çalır. Çoxalma vaxtı yaşlı fərdlərin bədəninin, quyruğunun və ətrafların alt tərəfi narınc, kərpici — narıncı və yaxud qızılı çəhrəyı rəngdə olur. Bədən uzunluğu erkəklərdə 35.5 – 52 mm quyruğun uzunluğu L.cd. 22 – 59 mm, bədənin orta hissədən onu əhatə edən bir cərgədəki pulcuqların miqdarı Sq 20–22, boğaz və qarın altı tərəfindən uzunun bir cərgədə yerləşən pulcuqların miqdarı G+Ventr 58–72 dənə olur. Dişilərdə isə bədənin uzunluğu L 32 – 42 mm, quyruğun uzunluğu L. Cd. 31–53, L/L.cd 0.67–1.49 Sq 20–22 G+Ventr 58–69 arasında sayı dəyişir.
Yayılması
Asiya çılpaqgözlüsü Dünyada Cənubi-Şərqi Ərəbistanda, Livanda, İsraildə, Suriyada, İraqda, İranda, Əfqənistanda və ona qonşu olan Şimali-Qərb Hindistanda yayılmışdır. Bu növün təcrid olunmuş populyasiyalarına Zaqafqaziyada, Cənubi-Şərqi Gürcüstanda, Azərbaycanda Xəzər dənizinin Çilov, Buraki adalarında və Qobustanda yayılmışdır. Azərbaycanda Asiya çılpaqgözlüsünün Ablepharus pannonicus pannonicus Lichtenstein, 1823 nominativ yarımnövü yayılmışdır.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Sıx bitki örtüyünə malik olan sahələrdə, çayların sahillərindəki tuqaylarda, dağların daşlı və otlu yamaclarında, su axarlarınnın kənarlarında, əkin sahələrində, bostanlarda, seyrək ağac və kolluq olan sahələrdə rast gəlinir. Ayrı-ayrı məhdud sahələrdə rast gəldiyi üçün sayca azdır. Gündüzlər fəal həyat tərzi keçirir. Ayrı cinsiyyətli olub, erkək və dişi fərdlərdən ibarətdir. Yumurta qoymaqla çoxalır. İldə iki dəfə yumurta qoyur. Birinci yumurtaqoyma mayın sonunda, ikinci yumurtaqoyma isə iyul ayında olur. Bir dəfədə 3–6 yumurta qoyur. İlin yaz, yay və payız fəsillərində fəal olur. Mart ayının sonunda qış yuxusundan oyanır. Oktyabr ayının sonunda qış yuxusuna gedir. İnkişafı metomorfozsuz olub düzünə gedir.
Sayı
Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər: İndiyə kimi heç bir tədbir görülməmişdir.
Qorunması
Bu növün yayıldığı məhdud sahələrdə onlar üçün əlverişli biotopları qoruyub saxlamaq lazımdır. Qobustanda bunların yayıldığı biotoplarda insanın modifikasiyasiyalaşdırıcı təsirinin qarşısını almaq lazımdır. Adalarda dənizin səviyyəsinin qalxması zamanı Asiya çılpaqgözlüsünü Qobustanda əlverişli biotoplar olan sahələrdə köçürmək məqsədəuyğundur.
Akuku Danger
Akuku Danger — 130 dəfə evlənən və 210 uşağı olan keniyalı
Həyatı
1970-ci ildə onun tikdirdiyi 2 orta məktəbdə yalnız öz uşaqları təhsil alırdı.
Evlənməkdən doymayan Danger Akuku ölməmişdən bir gün əvvəl nəvələrini başına yığaraq onlara cavanlığından danışıb: "Həmişə cavan və gülərüz olmuşam, heç bir qadın mənim cazibəm qarşısında cavabsız qala bilmirdi. Həmişə istədiyimi ağılla etmişəm, ona görə də xoşbəxtəm".
130 dəfə evlənən və 210 uşağı olan Akuku Danger 2010-cu ildə 92 yaşında dünyasını dəyişib.
İkonoskop
İkonoskop - elektron‐şüa borusu olub, elektron dəstəsinin və işığahəssas mozaikanın köməyi ilə işıq enerjisini video impulslara çevirən elektrovakuum cihazıdır. İkonoskop elektron televiziyasının yaradılması istiqamətindəki ixtiraların sonuncu həlqəsi idi.
Tarixi
İlk televizorlar 1930‐cu ildə yaradılmışdır. Yaradılan televizorun elektron‐şüa borusunu Konstantinov və Katayev birgə hazırlamışlar. İkonoskop adlandırılan elektron şüa borusu ABŞ‐da Vladimir Konstantinoviç Zvorikin tərəfindən ixtira edilmişdir. Ç.Cenkinsin ideyasının çox məhsuldar olmasına baxmayaraq, ciddi təkmilləşdirmələrə ehtiyac var idi. 1933‐cü ildə V.Zvorıkin radiomühəndislərin cəmiyyətinin Çikaqo şəhərində keçirilən qurultayında elan etdi ki, onun fəal televiziya borusu hazırlamaq sahəsində apardığı 10 illik işi uğurla nəticələnib və o, hazırladığı boruya ikonoskop adı verdi.
Zvorikin 1912‐ci ildə Peterburq İqtisad İnstitutunu, 1914‐cü ildə Parisdə De Frans kollecini bitirərək 1917‐ci ildə ABŞ‐a köçmüş, 1920‐ci ildə Vestinqaus elektrik firmasına işə düzəlmiş, 1929‐cu ildə isə Amerikanın Kamdem və Priston radioşirkətinin laboratoriyasına rəhbərlik etməyə başlamışdır. İlk ikonoskopu 1910‐cu ildə rus alimi Şmakov yaratmışdır və Timofeyev Zvorikinin işlərini təkmilləşdirərək 1933‐cü ildə əvvəlki ikonoskoplardan daha çox həssas olan superikonoskop hazırlamışdır. Bu superikonoskop zəif işıqlanmış görüntüləri də əks etdirmək qabiliyyətinə malik idi. Şmakov 1885‐ci ildə Rusiyada doğulmuş, 1912‐ci ildə Moskva Dövlət Universitetini (MDU) bitirmiş, 1924‐30‐cu illərdə Moskva Ali Texniki Peşə məktəbində (MATPM), 1930‐32‐ci illərdə Moskva Energetika İnstitutunda işləmişdir. Ondan bir qədər gənc olan Timofeyev isə, 1902‐ci ildə Rusiyada doğulmuş, 1925‐ci ildə MDU‐nu bitirmiş, 1925‐28‐ci illərdə MATPM‐da Şmakovla birgə işləmişdir. Timofeyev elmi işlərini həmçinin fotoeffektə, ikinci elektron emissiyasına, qazlarda boşalmalara və elektron optikasına həsr etmişdir. Bütün bunlardan başqa, o, elektron çoxaldıcılarının və elektron‐optik çeviricilərinin də müəllifidir.
Anton Şifner
Anton Antonoviç Şifner (18 iyul 1817, Revel — 16 noyabr 1879, Sankt-Peterburq) — filoloq, dilçi.
Həyatı
Anton Antonoviç Şifner 1817-cı ildə anadan olmuşdur. Sankt-Peterburq Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmiş Schiefner 1840-cı ildə Berlin Universitetində şərq dilləri (xüsusilə sanskrit), Peterburqda isə yunan və latın dillərini öyrənmişdir. Rus Elmlər Akademiyasında Tibet dilləri üzrə mütəxəssis işləmişdir. 1863-cü ildən ömrünün sonunadək REA Kitabxanasının şöbə müdiri vəzifəsində çalışmışdır. Schiefner Qafqaz, türk, monqol, fin, Tibet dilləri üzərində çalışmışdır. O, tatar dilinin koybal və kasadas dialektlərini araşdırmışdır. Minusinsk tatarlarının dastanları haqqında bir əsər yazmışdır.
Anton Şifner 16 noyabr 1879-cu ildə Peterburq şəhərində 62 yaşında vəfat etmişdir.
Bünyadlı (Beyləqan)
Bünyadlı — Azərbaycan Respublikasının Beyləqan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd 2270 nəfər əhalisi var.
Qanlı yumruq 5: İnsan hədəfi (film, 1994)
"Qanlı yumruq 5: İnsan hədəfi" — Don Vilsonun filmlərindən biridir. Filmin adı" Qanlı yumruq 5: Canlı hədəf" və ya "Qanlı yumruq 5: Ölümcül hədəf" kimi də səslənir.
Məzmun
FTB Agenti Cimmi Stenton banda heyətlərini izləyən zaman onlarla vuruşmağa məcbur olur. Ayılan zaman Cimmi 6 il komada qaldığını öyrənir. Ona kömək edən Elli isə onun həyat yoldaşıdır. Cimminin hal-hazırda yaddaşla bağlı problemi vardır. Bir gün onun üzərinə yenidən hücum edirlər və Cimmi yenə də sağ qalır. Artıq Cimmi bu işlə məşğul olmaq məcburiyyətindədir. Onun öhtəsinə iki əsas vəzifə düşür. Cimmi həm mafiya bandasını, həm də onlara kömək edən polisləri izləməlidir…
Gürzə ilə əlbəyaxa (film, 1984)
Məzmun
Azərbaycanda qeyri-adi laboratoriya vardır. Bu laboratoriyada adi insanlar işləyirlər. Onları herpentoloq, laboratoriyanı isə herpentoloji adlandırırlar.
Film Azərbaycan alimlərinin cəsarətli təcrübəsindən bəhs edir. Onlar inkubasiya şəraitində gürzə balasını almağa müvəffəq olublar. Gürzənin zəhəri isə insan həyatı üçün mübarizədə çox vacibdir.
Son Pliosen (Akçaqıl əsri) epoxası
Son Pliosen (Akçaqıl əsri) epoxası
Respublika ərazisinin relyefinin inkişafının son pliosen epoxasının başlanması ilə morfostrukturların yüksələn xətt üzrə  inkişafı və onların ekzogen parçalanması xeyli zəifləyir və  dənizin «Böyük Akçaqıl» transqressiyası baş verir. Xəzər dənizi şimalda Qusar-Dəvəçi, cənubda isə Kür çökəkliklərini örtür. Bununla yanaşı Balaxanı dənizinin dibini təşkil etmiş Sudur zonası Akçaqıl transqressiyasına məruz qalmamışdır. Akçaqıl əsrinin paleocoğrafiyasına və paleogeomorfologiyasına aid materialların təhlili göstərir ki, həmin dövrdə Şahdağ massivi və Baş silsilə Tufan-Qızılqaya meridianından qərbdə orta yüksəklikli çox parçalanmış relyefə malik olmuşdur. Mülayim parçalanmış orta dağlıq isə Tufan və Dübrar zirvələri meridianları arasını, Yan silsiləni, Babadağ və Niyaldağ silsilələrini əhatə etmişdir. Alçaq dağlıq və ön dağlıq həmin silsilələrin cənub-şərq ətrafını və Böyük Qafqazın cənub yamacını əhatə etmişdir. Akçaqıl dənizinin transqressiyası Kür çökəkliyində geniş sahəni əhatə edərək, qərbdə Tbilisi şəhərinə qədər çatmışdır. Kür çökəkliyi daxilində və öndağlıq ərazilərdə akçaqıl çöküntülərinin təhlili göstərirki. Qanıx-Əyriçay vadisi sahəsində bu zaman öndağlıq maili düzənliyi formalaşmışdır. Son pliosen epoxası Kiçik Qafqazın relyefinin inkişafında onun ətraf alçaq dağlıq morfostrukturlarının planasiyası ilə səciyyələnmişdir. Həmin düzəlmə səthlərinin fraqmentləri müasir relyefdə, əsasən, 1600-1800 m yüksəkliklərdə saxlanılmışdır. Alçaq dağlığın ətəkləri boyu allüvial-prolüvial düzənlik zolağı uzanırdı. Bu düzənliklər Naftalan və Arazyanı sahələrdə xeyli genişlənirdi. Bəzi zirvələri yüksək dağlıq səviyyəsinə çatmış Murovdağ silsiləsi mürəkkəbliyi ilə fərqlənirdi. Qarabağ vulkanik yaylası bölgəsində baş vermiş vulkanizm mövcud ekzogen proseslərlə parçalanmış relyefi lava örtük və axınlları ilə «hamarlamaqla» yanaşı onun hipsometriyasını xeyli mürəkkəbləşdirmişdir. Akçaqıl əsrində Talış dağlıq bölgəsində Burovar, Peştəsər və Talış silsilələri bir-birindən dağarası çökəkliklərlə ayrılmış alçaq tirəli- təpəli relyeflə təmsil olunmuşdur. Bu zaman relyefin planasiyası üçün əlverişli şəraitin yaranması ilə əlaqədar olaraq burada düzəlmə səthi formalaşmışdır. B.A. Antonova (1960,1976) görə Talışın müasir relyefində 1600-1800 m yüksəklikdə saxlanılmış düzəlmə səthinin fraqmentləri məhz Akçaqıl yaşlıdır.
Solquca
Solquca — Azərbaycan Respublikasının Qəbələ rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Kənd rayon mərkəzindən 25–30 km məsafədə yerləşir. Rayonun ən ucqar kəndlərindən biridir. Solquca dağlar ətəyində qeyri-adi görünüşü olan yerlərdən biridir. Əhalisinin sayı 430 nəfərdir. Kəndin əhalisi dağdan çəkilən bulaq suyundan istifadə edir. Yerli deyimlərə görə qədimdə bura iri yaşayış yerlərindən olub və zəlzələ nəticəsində torpaq altında qalıb. İndi el dilində Solquca və Solqıca (yəni solu qıcalıq ərazi) adlanan yurd yerinin tarixi ilə bağlı müxtəlif fərziyyələr söylənilir. Ərazidə qaynayan mineral bulaqlar isə möcüzəli sulardan hesab edilir. Xəstəliklərin əlacı hesab edilən və şöhrəti yayılan həmin su mənbələrinə Qəbələnin hər yerindən axın var. Kənddə əsas (2014-2015-ci tədris ilindən) məktəb və tibb məntəqəsi fəaliyyət göstərir. Əhalisi əsasən maldarlıq və əkinçilikə məşğul olur.
Bibb qraflığı (Alabama)
Bibb dairəsi ― ABŞ-nin Alabama ştatının mərkəzi hissəsində qraflıq. 2010-cu il əhalinin siyahıyaalınması məlumatına görə əhalisi 22.915 nəfər olmuşdur. Qraflıq mərkəzi Sentrvill şəhəridir. Alabama Ərazisinin Qubernatoru və birinci Alabama qubernatoru olmuş Vilyam Vayt Bibbin şərəfinə adlandırılmışdır.
Keçə
Keçə — döyülüb basmaqla (sixmaqla) hazırlanan sıx yun materialdır. Əsasən türk xalqları arasında geniş yayılıb.
Keçə sənəti Azərbaycanda
Azərbaycanda maldarlığın, xüsusən də qoyunçuluğun geniş yayılması keçəçiliyin təşəkkülünə zəmin yaradıb. Keçənin hazırlanmasında yun əsas material olduğu üçün burada qoyun bəslənməsi və qırxılması vacib elementdir.
Keçənin hazırlanması
Keçənin hazırlanması üçün, qoyunların xüsusi gölməçələrdə bir neçə gün yuyulması və qırxılması prosesi gedir. Qırxılmış yun daha sonra didilir. Didilmiş yun bir neçə nəfər tərəfindən döyülür. Yunun üzərinə ilıq su əlavə edib, üzərində addımlayırlar. Sonra yun tapdalanır, buna yunun təpilməsi deyilir. Qəliblər üzərində də davam edən təpmə, yun hazır olub, keçə əmələ gələnə qədər davam etdirilir. Keçə hazırlanarkən yerinin hamarlığı, genişliyi və rahatlığı da eyni zamanda nəzərə alınmalıdır.
Keçənin növləri
Keçənin müxtəlif növləri olmuşdur.
Qara keçə və ya qəlib — dəyə və alaçıqların üstünün örtülməsində, döşənməsində, nəmənddən divarların bəzədilməsində istifadə edilmişdir.
Yük keçəsi — elatlar arasında geniş yayılmışdı. Belə ki, arandan-dağa, dağdan-arana köçən elatlar yağmur və toz-torpaqdan qorumaq məqsədilə yük məişət ləva-zimatlannın üstünü yük keçəsi vasitəsilə örtürdülər.
Yəhər keçəsi — yəhərin altına keçirilərək atın sağrısmı örtürdü.
Dolaq keçəsi — soyuq havada ayaqlara dolanırdı.
At keçəsi — çılpaq atın üstünə sərilərək yəhər vəzifəsini yerinə yetirirdi. Həm də yəhərin altında yerləşdirilirdi.
Qapı keçəsi — adından göründüyü kimi alaçıq və dəyələrin qapılarının örtülməsində istifadə edilirdi.
Namazlıq keçə — namaz zamanı səcdəyə durarkən istifadə olunurdu. Qapı keçəsi və namazlıq keçəsi əksərən naxışlı keçədən hazırlanırdı.
Qundaq keçəsi — körpə uşaqların bələnməsində istifadə olunurdu. Onu da bəzəkli keçədən hazırlayırdılar.
Təpmə keçə — yapıncı kişi geyimi hazırlanmasında istifadə edilirdi. Maldar əhali və çobanlar arasında bu yapıncılar daha çox istifadə edilirdi.
Passiflora pardifolia
(Passiflora pardifolia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Phytoscutus salebrosus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Qustav Fridrix Şmidt
Qustav Fridrix Şmidt (1877 - 1945)—Qafqaz dilləri üzrə mütəxəssis.
Həyatı
Qustav Fridrix Şmidt 1877-ci ildə anadan olmuşdu. Helsinki Universitetində oxumuşdur. Qafqaz dillərinə maraq göstərmişdir. Bu mövzuda «Zur Frage der ossetisch-ungarischen Lehnwörter», «Zur forschung der ossetisch-ungarischen Lehnbeziehungen», «Abchasische Lehn- ırtstudien» və s. əsərlərin müəllifidir. Schmidt öz elmi əsərlərində Qafqaz dilləri ilə Guzey Qafqazın türk dilləri arasındakı qarşılıqları da araşdırmışdır.
Qustav Fridrix Şmidt 1945-ci ildə 68 yaşında dünyasını dəyişmişdir.
Ağbulaq nekropolu
Coğrafi mövqeyi
Ağbulaq nekropolu, Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şahbuz rayonu ərazisində yerləşən antik dövrə aid arxeoloji abidədir.
Tapıntılar
Qəbirlər iri küplərdən ibarətdir və bu nekropol təsərrüfat işləri aparılarkən aşkar olunmuşdur. Ərazi traktorla kürəndiyindən qəbir dağılmış, iri küp qırıqları ətrafa səpələnmişdir. Dağılmış sahədə iri qaya parçalarına rast gəlinmişdir. Qazıntılar zamanı iki qəbir tədqiq olunmuşdur. Birinci küp ağzı günbatana olmaqla şm.- q istiqamətində idi. Ətrafı dördkünc formada bir cərgə daşla hörülmüşdür. Küpün ağzına təkqulplu qara rəngli iri qab qoyulmuşdur. Küpün içərisi torpaqla dolmuş, skelet qalıqları cürüyərək preslənmişdir. Küp təmizlənərkən əqiq və şüşə muncuqlar, gil qab qırıqları, muncuq, tunc sancaq, üzük və zınqrov, 1 ədəd mis pul və başqa maddi mədəniyyət nümunələri əldə edilmişdir.
Vulkan salamı
thumb Vulkan salamı — 1960-cı illərdə yayımlanan televiziya serialı Ulduz Yolunda populyarlaşan əl jestidir. Jest orta və üzük barmağını bir-birindən ayırıb ovuc içini qabağa verib baş barmağı açmaqla yaranır.
Xionosfer
Xionosfer- / yun. chion-qar və sphaira- kürə/- troposferin sülb atmosfer çöküntüləri balansı müsbət olan qatını göstərmək üçün, şərti anlayış / X. alt sərhəddinin yer səthinə çatıb-çatmamasından asılı olmayaraq/.
Xarici keçidlər
Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
Passiflora picturata
(Passiflora picturata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Eopleystosen (Abşeron əsri) epoxası
Eopleystosen (Abşeron əsri) epoxası
Abşeron əsrinin axırlarında dənizin reqressiyası nəticəsində Kür çökəkliyinin xeyli hissəsi quruya çevrilir və kontinental şəraitdə inkişaf edir. Dəniz ensiz körfəz şəklində indiki Kür çayının dərəsi boyu Gəncə çayınadək uzanır. Çökəkliyin şimal-şərq yamacında Çatma və Daşüz antiklinal qırışıqlar zonasının yerində tirələr əmələ gəlir. Onlar şərqə doğru alçalaraq allüvial-prolüvial düzənliklərə keçir. Kür dənizinin dibində Cənub-Şərqi Şirvan, Cənubi Muğan, Aşağı Araz və s. çökəkliklər və onların aralarında bir sıra alçaq yüksəkliklər formalaşır.
Relyefin inkişafının eopleystosen epoxasının əvvəllərində Kiçik Qafqazın paleogeomorfoloji şəraitində akçaqıl əsrindəkinə nisbətən ciddi dəyişikliklər baş vermir və dəniz hövzəsinin sərhədlərinin saxlanılması şəraitində dağlıq bölgə nisbi qalxmaya və parçalanmaya məruz qalır.
Abşeron əsrinin axırlarında dənizin reqressiyası, dağlıq ərazidə differensial hərəkətlərin güclənməsi və morfostrukturların yüksəkliklərinin artması müşahidə edilir. Kiçik Qafqazın mərkəzi hissəsində relyefdə, əsasən, vulkanizmlə əlaqədar mühüm dəyişikliklər baş verir. İntensiv qalxmaya məruz qalmış Şahdağ, Murovdağ, Dərələyəz, Zəngəzur və b. silsilələrin hündürlüyü qar xəttini keçdiyindən onlar dağ-dərə buzlaşmasına məruz qalır. Talış bölgəsində Burovar, Peştəsər və Talış silsilələri qalxmaya məruz qalır və hipsometrik cəhətdən səviyyələri demək olar ki, müasirə yaxın səviyyəyə çatır. Bu zaman akçaqıl yaşlı düzəlmə səthləri ekzogen parçalanmaya və qismən də transformasiyaya uğrayır. Lənkəran ovalığının sahəsi genişlənir və burada kontinental çöküntü toplanma güclənir.
Hindistan erməniləri
thumb|right|150px|Hindistan ermənilərindən olan [[Erməni milli hərəkatının rəhbərlərindən biri Yozef Emin.]] Hindistan erməniləri - Hindistanda yaşayan etnik ermənilərə verilən ümumi ad. Hindistanda ermənilərin məskunlaşması XVII əsrin ortalarından başlamışdır. İlk vaxtlar ermənilər, Hindistana ticarət məqsədi ilə gəlmişdilər. Erməni mənbələrində, tacirlərin Hindistana ilk dəfə X əsrdə getmələri qeyd olunmuşdur. Tacirlər əsasən dəyərli daş-qaş və parça ticarəti ilə məşğul olurdular. 1956-cı ildə Yeni Dehli şəhərinin arxiv idarəsi, ermənilər haqqında bəzi sənədləri açıqlamışdır. Həmin sənədlərdə, ermənilərin Hindistana 780-cı ildə gəldikləri göstərilmişdir. Tarixi baxımdan təsdiqini tapmamış, məlumatlardan birində isə Vasko da Qamanın Hindistana 1498-ci ildə təşkil etdiyi səfər zamanı, erməni tacirləri ilə qarşılaşmışdır. Hindistanda ermənilərə məxsus ilk dini ibadətgah 1562-ci ildə inşa olunmuşdur. 1772-ci ildə Yakop Şahamiryan adlı erməni, Cenay şəhərində mətbəə yaratmışdır. Dünyada ilk erməni dilində qəzet olan Azdararda 1794-cü ildə Hindistanda çap olunmuşdur. Qəzetin nəşr olunmasında, Aratun Şumovyan rolu böyük olmuşdur.
Azdarar qəzeti bir neçə səhifədən ibarət idi. Qəzet əsasən, Hindistanda yaşayan və işləyən erməni tacirləri, gündəlik xəbərlər haqqında məlumatlandırmaq məqsədi daşıyırdı. 1815-ci ildə Bombey şəhərində Erməni dərnəyi yaradıldı. Dərnək əsasən, erməni gənçləri təhsilə cəlb olunması ilə məşğul olurdu. 1821-ci ildə Kəlkütə şəhərində bu gündə fəaliyyət göstərən Erməni kolleci yaradıldı. Hindistan erməniləri mədəni sahədədə bir sıra işlər görmüşdülər. Sezarın ölümü tamaşası, erməni dilinə tərcümə olunmuş və səhnələşdirilmişdir. 1947-ci ildə Pakistanın Hindistandan ayrılması ilə Hindistandanda yaşayan ermənilər, müharibə təhlükəsi ilə üzləşdilər. Bu səbəbdən bir çox erməni ailələrində olan uşaqlar, sistemli şəkildə ABŞ və Avstraliyada olan erməni məktəblərinə göndərildi. Zamanla Hindistanda yaşayan ermənilərin sayı sürətlə azalmağa başladı. XIX əsrin ortalarında 18 min nəfər olan erməni əhalisi 1990-cı illərdə min nəfərə qədər azalmışdır. Ermənilərin böyük bir qismi ABŞ-yə köçmüşdür.
I Aslan
I Məhəmməd Aslan paşa — 1659-cu ildə paşa olmuşdur. Çox qəddar olduğu üçün xalqın narazılığına səbəb olan paşa 1677-ci ildə (yaxud 1680) edam edilmişdir.
Jit
JİT (just in time,just-in-time) 1.(“vaxtında” ,“məqamında”) komponentləri anbarda saxlamadan istehsalın təşkili texnologiyası. Başqa sözlə, lazım olan komponentləri dəqiq vaxtda kiçik partiyalarla istehsal yerinə çatdırmaq hesabına aralıq ehtiyatların minimuma endirilməsi.
Qaraqaytaran
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Şimal yarımkürəsinin mülayim iqlim rayonlarında, Amerikada, Afrikanın tropik zonalarında bu bitkinin təxminən 150 növü məlumdur. Gülçülükdə əsasən 25 növündən istifadə olunur. Sırğagülü, yarpaqlı qaraqaytaran (Th. Aquilegifolium) növü hündürlüyü 120 sm-ə çatan çoxillik bitkidir. Çiçəkləri çox xırdadır, erkəkcikləri sarı, bənövşəyi rəngdədir. Bu bitkinin müxtəlif rəngli çiçəkləri olan mədəni formaları vardır: ağ, bənövşəyi, çəhrayı, narıncı və s. Qaraqaytaranı qələm vasitəsilə çoxaltmaq olar. Bunun üçün tam inkişaf etməyən yarpaqlı cavan zoğlar yararlıdır. Bitkinin payıza qədər dekorativ görünməsi üçün solmuş çiçəklərini vaxtaşırı kəsmək lazımdır. Qaraqaytaranın qurudulmuş çiçəklərindən quru dəstələr yaratmaq üçün istifadə olunur.
Növləri
[[SS 2 (*
Phytoscutus sexpilis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Norveç meşəsi (kitab)
Norveç meşəsi — Haruki Murakami tərəfindən 1987-ci ildə yazılmış roman. Bu roman zərərli seksuallığın nostalji hekayəsidir. Əsərin əsas qəhrəmanı Toru Vatanabedir. Vatanabe iki qız arasında seçim etməlidir. Bunlardan biri gözəl lakin xəstə Naoko, digəri isə həyat dolu və mübariz Midori Kobayasidir.
Haruki Murakami bu əsəri özünün “işıldaböcək” adlı hekayəsinin əsasında yazıb. Yazıçının dediyinə görə bu hekayənin əsasında təsirli məhəbbət hekayəsi yazmaq istəyib və hekayəni üç yüz səhifə uzatmaq qərarına gəlib. Lakin əsəri yazıb qurtardıqda əsər doqquz yüz səhifədən (yapon əlifbası ilə) uzun olub. H.Murakami bu romanı Yunanıstanın Mikena adasında 1986-cı ilin dekabrın 1-də yazmağa başlayıb və İtalyada Roma yaxınlığında 1987-ci il martın 27-də bitirib.
2010-cu ildə Tran Anh Hung tərəfindən romana eyniadlı film çəkilib.
Kitabın adı The Beatles qrupunun eyni adlı mahnısından götürülüb.
Yazıçı haqqında
Əsas məqalə: Haruki Murakami thumb|left|170px|Romanın yazıçısı Haruki Murakami. Haruki Murakami 12 yanvar 1949-cu ildə Kyoto şəhərində dünyaya gəlmişdir. Atası bütpərəst keşiş, anası isə ədəbiyyat müəlliməsi olan Haruki hələ gənc yaşlarından bəri ədəbiyyata meyl göstərmşdir. Uşaqlıq dövrünü öz əsərlərində tez-tez əks etdirən yazıçı bir çox müsahibələrində uşaqlıqda valideynlərindən öyrəndiyi faktların onun üçün əvəzsiz olduğunu bəyan etmişdir. H.Murakami Tokiyonun Vaseda Universitetinin Ədəbiyyat fakültəsini bitirmişdir.
Yazıçının "Norveç Meşəsi" əsərində, Murakaminin həyat yolu, xüsusilə də tələbəlik dönəmi qiyabi olaraq təsvir olunur. Bu dönəmdə yazıçının keçirdiyi hisslər, yaşadığı haqqsızlıqlar, cəmiyyətin əyri-əksiklikləri açıq-aydın göstərilir. Təsadüfi deyil ki, Murakamiyə ən böyük şöhrəti də elə məhz bu əsər gətirmişdir. Bundan başqa Murakaminin gozəl musiqi və kulinariya bilicisi olmasını da xüsusi qeyd etmək məqsədəuyğun olardı. Belə ki əsəsrlərində onun xüsusi yemək reseptləri qəhrəmanların dilindən bir çox hallarda təqdim olunur. Bu da öz növbəsində Murakaminin uzun müddət Jazz-Bar sahibi olaraq xanımı Yoko ilə birlikdə keçirdiyi dönəmin nəticəsi kimi özünü büruzə verir.
Annotasiya
...Axşamlar mən musiqi valları satırdım. Boş vaxtım olanda dalğın-dalğın vitrin qarşısından keçənlərə baxırdım. Ailələr, cütlüklər, yakudzalar, mini ətəkli şən qızlar, tutamsaqqallı oğlanlar, barda işləyən qadınlar və başqa qəribə insanlar... Rok səsləndirilən kimi, hippilər və avaralar dükanın qabağına yığışırdı - bəziləri musiqiyə uyğun rəqs eləyir, kimi narkotik iyləyir, kimisi də eləcənə asfaltın üstündə otururdu. Mən daha heç nəyi anlamırdım. “Bu nədir axı? Bu adamlar bele eləməklə nə demək istəyirlər?”... ...Çağdaş yapon ədəbiyyatının klassiki Haruki Murakaminin ötən əsrin 60-cı illərində, bütün dünyada olduğu kimi, Yaponiyada da gənclərin azad seks tələbləriylə kəskin etirazları başlayan dövrdən bəhs edən “Norveç meşəsi” (1987) romanı.
Hadisələr
Hadisələr Vatanabenin Universitetə qəbul olaraq Tokiyoya gəlməyi ilə başlayır. Təsadüf nəticəsində 17 yaşında ölən dostu Kidzükinin sevgilisi Naoko ilə rastlaşır. Naoko ilə vaxt keçirməyə başlayan Vatanabe özüdə bilmədən Naokoya aşiq olur. Onun hissləri təktərəfli olmur.
Naokonun 20-ci ad günündə Vatanabe tort alaraq onun evinə yollanır. Onlar Naokonun ad günün bir yerdə Vatanabenin yolda əzdiyi tort, viski və bir neçə romantik valla qeyd edirlər. Gecənin sonunda Naoko və Vatanabe gözlənilmədən bərabər olurlar. Həmin günün sabahı Vatanabe Naokonu narahat etmək istəmədiyin və Naoko nə vaxt hazır olarsa onda məktub yazmağın xahiş edərək yataqxanaya yollanır. Aradan həftələr keçməyinə baxmayaraq Naokodan xəbər ala bilməyən Vatanabe onun evinə gedir və Naokonun üç gün əvvəl köçdüyün öyrənir. Naokonun yerin axtaran Vatanabe bir müddət sonra onun şəhərdən kənar ruhi xəstəxanaya yerləşdiyin öyrənir.
Təsadüf nəticəsində Vatanabe yataqxana yoldaşı Naqasava ilə eyni kitabı çox sevdiklərin öyrənir. Beləliklə Vatanabe və Naqasavanın dostluqları başlayır. Naqasava Vatanabeni razı salıb bir neçə dəfə bara və gecə klubuna aparır. Burada onlar hər dəfə yeni qızlarla tanış olur və gecəni burada tanış olduqları qızlarla bərabər keçirirlər.
Vatanabe restoranda yemək yediyi vaxt Midori adında bir qızla tanış olur. Onlar əvvəlcə yaxından dostluq etməyə başlayırlar. Midori iki il əvvəl anasın itirmişdi. Atası isə anası kimi xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkirdi və xəstəxanada idi. Lakin Midori əvvəlcə atasının xəstə olduğun Vatanabedən gizlədir. Atasının ölümündən sonra Midori və Vatanabe yaxınlaşmağa başlayır. Midori Vatanabeni sevsədə hisslərn ona açmaqdan çəkinir. Vatanabe isə qarışıq duyğular içərisindədir.
Naokonun xəstəxanada olduğu müddət ərzində Vatanabe iki dəfə həmin xəstəxanaya gedərək Naokoya baş çəkir. Vatanabenin bu səfərlərində onlar yenidən bərabər olurlar. O, Tokioya qayıtdığı zaman həmişə Naokoya məktub yazır və bütün həyatın ona danışır. Bu məktublarda Naqasava və Midoridəndə söhbət açır. Vatanabenin bəzi məktublarına cavabları Naokonun məktub yaza bilməyəcək qədər xəstə olması səbəbilə onun yaşlı otaq yoldaşı Reyko İsida cavab yazır.
Naokonun ölümündən sonra Vatanabenin dəvəti ilə Tokioya gələn Reyko nə qədər qəribə olsada Vatanabe ilə yatır.
Naokonun ölümü ilə həyat onun yerinə seçim edir. Sevgilisinin ölümündən sonra səyahətə çıxan Vatanabe Midori ilə əlaqə saxlamırdı və onu küsdürmüşdü. Səyahətdən sonra Tokioya qayıdaraq Midoriyə zəng eləyib ondan üzr istəyir. Roman Midorinin soruşduğu “Sən indi hardasan?” sualına Vatanabenin öz-özünə cavab axtarmağı ilə bitir.
Azərbaycan dilinə tərcümə
Haruki Murakaminin “Norveç meşəsi” adlı əsəri ilk dəfə Günel Mövlud tərəfindən Azərbaycan dilinə tərcümə olunmuşdur və “Qanun” nəşriyyatı tərəfindən 2012-ci ildə çap edilmişdir.
Film
Əsas mənbə: Norveç meşəsi (film, 2010) thumb|right|250px|Norveç meşəsi filminin afişası.
Eyniadlı film 2010-cu ildə Tran Anh Hung tərəfindən Yaponiyada çəkilmişdir. Vatanabeni Kenichi Matsuyama, Naokonu Rinko Kikuchi, Midori rolun isə Kiko Mizuhara canlandırmışdır. Bu film 67-ci Venesiya Beynəlxalq Film Festivalında təqdim edilmişdir. Jonny Greenwood bu filmə imza atmışdır.
Filmin bəzi səhnələri Tonomine dağı, Mineyama dağı və Kasumi sahillərində çəkilmişdir.
Gülçiçəyikimilər
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi. Fəsilə hazırda qəbul olunan 91 cinsə aid olan 4828 növü özündə birləşdirir.
Bidens beckii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Vasili Verbitski
Həyatı
Vasili İvanoviç Verbitski 1827-cı ildə anadan olmuşdur. İlahiyyat Akademiyasını bitirmişdir. Verbitski Altay diyarında yaşayan türklərin dillərini, inanclarını, əfsanələrini araşdırmışdır. 1869-cu ildə “Grammatika altajskogo jazyka” adlı əsəri çapdan çıxmışdır. Bu qrammatika türk dialektləri əsasında yazılmışdır. Verbitski daha çox “Slovar' altajskogo dagskogo nareöij tjurkskogo jazyka» başlıqlı lüğəti ilə məşhurlaşmışdır. O. üzərində 30 il çalışmışdır. Verbitski Altay türklərinin etnoqrafiyasına aid bir çox məqalələrin müəllifidir.
Vasili Verbitski 1890-cı ildə Qorno-Altaysk şəhərində 72 yaşında vəfat etmişdir.
Zita Yohann
Zita Yohann — ABŞ aktrisasıdır. Zita Yohan 1911-ci ailəsi ilə birgə ABŞ-yə köçmüş və orada ömrünün axırına kimi yaşamışdı. 1931-ci ildən başlayaraq bir neçə filmdə rol almışdır. 1931-1986-cı illər ərzində səkkiz filmdə iştirak etmişdi.
İşsizlik dərəcəsinə görə ölkələrin siyahısı
right|thumb|400px|Hər ölkənin 2013-cü il üçün [[İşsizlik dərəcəsi|işsizlik dərəcəsini göstərən xəritə]]
Bu ölkələrdə olan işsizlik dərəcəsini göstərmək üçün hazırlanmış siyahıdır. İşsizlik dərəcəsini ölçülmə və təqdim olunma metodları ölkədən ölkəyə fərqlənir. Bəzi ölkələr yalnız sığortalanmış işsizləri bu hesablamaya daxil edərkən, bəziləri isə yalnız maddi yardım qəbul edənləri nəzərə alır. Və ya, bəzi ölkələr, əlil və digər daimi işdə çalışmaq qabiliyyətindən məhrum olan insanları hesablamada nəzərə alarkən, digər bir qrup ölkələr isə işləməmək seçimini özü edən (və maliyyə cəhətdən işləməyə yararlı) insanları və ya universitet tələbələrini bu hesablamaya daxil edirlər və s. Həmçinin minimum tələblərdə də fərqlər olar bilər və bəzi ölkələr yalnız marjinal şəkildə əmək bazarına bağlı insanları (məsələn, həftədə yalnızca bir saat işləyənlər) da işçi kimi saya bilər. Bundan əlavə, yaş limitində də fərqlər ola bilər. Məsələn, Avropa İttifaqının Statistika Bürosunu (Avrostat) işsizlik dərəcəsini hesablayarkən 15 yaşdan 74 yaşa qədər olan insanları nəzərə alır, ancaq Əmək Statistikası Bürosu 16 və daha yuxarı yaşı olan hər kəsdən bu hesablamada istifadə edir (hər iki halda, təhsil alan, təqaüdə çıxmış, analıq/atalıq məzuniyyətində olan, sağlamlığına görə işləməkdən məhrum olan, işləməyən və eyni zamanda son dörd həftədə iş axtarmaqda fəal olmayan insanlar işçi qüvvəsi hesab olunmur və buna görə də, işsiz kimi nəzərə alınmırlar). İşsizlik dərəcələri il ərzində baş verə biləcək dəyişikliklərdən təsirlənməmək üçün mövsümi olaraq tənzimlənir.
Müqayisə etmək məqsədi ilə, əldə edilmiş dərəcələr Beynəlxalq Əmək Təşkilatı və İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatı  tərəfindən nəşr olunur. Beynəlxalq Əmək Təşkilatının təqdim etdiyi işsizlik dərəcələri hal-hazırda işləməyən, lakin işləmək arzusunda və qabiliyyətində olan və aktiv şəkildə iş axtaran insanlara istinad edir. İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının təqdim etdiyi işsizlik dərəcələri isə işsiz insanların ümumi işçi qüvvəsindəki payı (faizlə) xarakterizə olunur. Aşağıdakı cədvəldə verilən işsizlik dərəcələri ölkələrin milli statistikalarından əldə edilmişdir və buna görə də, birbaşa müqayisəyə çox da uyğun deyildir.
Qasım bəy Hacıbababəyov
Hacıbababəyov Qasım bəy Hacıbaba bəy oğlu — memar.
Həyatı
Qasım bəy Hacıbababəyov 1812-ci ildə Şamaxı şəhərinin Sarıtorpaq məhəlləsində anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra qəza məktəbində oxumuşdu. Atası və böyük qardaşı Səməd bəy kimi memar idi. 1848-ci ildən Şamaxı quberniya memarının köməkçisi, 1856-cı ildən quberniya memarı, 1868-ci ilədək Bakı şəhərinin memarı, 1868-ci ildən 1874-cü ilədək Şamaxının memarı olmuşdur. left|thumb|[[2017-ci ildə buraxılmış Azərbaycan poçt markası]] Qasım bəy Hacıbababəyov əvvəl Şamaxının baş memarı idi. Zəlzələdən sonra Bakı quberniya mərkəzi olanda, o da Bakıya gəldi. Onun tikdiyi binalar:
Nüqtə məscidi
Nüqtə məscidi (مسجد النقطة‎ - Damla məscidi; İmam Hüseynin qanının damlası) — Suriyada Hələb şəhərində "Jawshan" dağında yerləşir.
Həmçinin "JAWSHAN" dağında,bu məscidin yaxınlığında "Sidq məbədi" kimi bilinən (ərəb. : مشهد السقط‎ - Sidq olunan yer) daha bir məbəd var.
Kərbəlanın əsirləri Hələbi keçəndən sonra,Hüseynin həyat yoldaşlarının birinin uşağı sidq olur.Ölü doğulan bu uşağın adı Muhsin olur və o bu ərazidə dəfn edilir.
Tarix
Kərbəlanın əsirləri Yezidin əmri ilə çoxlu şəhərlər gəzdirilərək Dəməşqə gətirilir.Hələb yaxınlığında olarkən orada yaşayan bir xristian rahib Hüseynin başından yuxariya-səmaya ucalan nuru sezir.Əsirləri aparan karvan istirahət etmək üçün dayanarkən rahib onlara yaxınlaşır və Hüseynin başının bir gecəlik özündə qalması müqabilində 10.000 dirhəm təklif edir.Onlar razılaşandan sonra rahib Hüseynin mübarək başını bir daşın üzərinə qoyur və bu başdan axan qan daşa bulaşır.
Səhəri gün o rahib mübarək başı geri verir və İslam dinini qəbul edir.Bu hadisəni məscidin içindəki lövhədə görmək mümkündür.
Son tarix
Məscid 1920-ci ildə Kral Faisalın əmri ilə partladılıb.Təmir işləri 40 il sonra başladı və 1970-ci ildə tamamlandı.Məscidin dam örtüyü 1991-ci ildə inşa edilib.
Passiflora racemosa
(Passiflora racemosa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qanlı yumruq 6: Yerin səviyyəsi (film, 1994)
"Qanlı yumruq 6: Yerin səviyyəsi" — Don Vilsonun filmlərindən biridir.
Məzmun
Agent Nik Korrinqan ABŞ hərbi bazasına məlumat paketi gətirmək üzrədir. Ancaq bu müddətdə hərbi baza Fouks adlı banda rəhbəri sayəsində ələ keçirirlir. Nik Fouks üçün böyük təhlükə törədəcəkdir. Bunun üçün Fouks onunla mübarizə aparmaq məcburiyyətindədir. Nik isə öz növbəsində hərbi bazanı azad etməlidir...
Əmirçoban Ağayev
Əmirçoban Nəsir oğlu Ağayev — kimyaçı alim, professor, texnika üzrə elmlər doktoru.
Həyatı
Əmirçoban Ağayev 1940-cı il oktyabrın 10–da Xaçmaz rayonunun Ağyazı kəndində anadan olub. 1957-ci ildə Xaçmaz şəhər orta məktəbini bitirdikdən sonra, 1960-cı ilə kimi Ağyazı-buduq kənd kitabxanasının müdiri, sonra isə kolxozda hesabçı vəzifəsində çalışmış dı. 1960-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) kimya fakultəsinə daxil olmuş və 1965-ci ildə oranı fərglənmə diploma ilə bitirmiş, Kimya fakultəsi Elmi şurasının qərarı ilə üzvi kimya kafedrasında təhsilini davam etdirmək üçün Universitetdə saxlanılmışdır. O, öz fəaliyyətinə 1965-ci ildə BDU-nun üzvi kimya fakultəsinin aspirant kimi başlamış, dissertasiya işini akademik Ə. Quliyevin rəhbərliyi altında Aşqaqrlar Kimyası İnstitutunda yerinə yetirmişdir. 1968-ci ildə aspiranturada təhsilini bitirdikdən sonra Aşqaqrlar Kimyası İnstitutunda "Sulfonat aşqarları və yağlayıcı-soyuducu mayelər" laboratoriyasına (indiki "Motor yağlarına yuyucu-dispersləşdirici aşqarlar" laboratoriyası) böyük mühəndis vəzifəsinə işə qəbul edilmişdir. 1971–1974-cü illər həmin laboratoriyada kiçik elmi işçi. 1974–1988-ci illər böyük elmi işçi vəzifəsində çalışmış, 1988-ci ildən 26 oktyabr 2016-cı ilə kimi – ömrünün sonunadək həmin laboratoriyaya rəhbərlik etmişdir. 1971-ci ildə "Neft kimyası" ixtisası üzrə namizədlik, 1991-ci ildə doktorluq dissertasiyaları müdafiə edərək kimya elmıəri namizədi və texnika elmləri doktoru alimlik dərəcələrini, 2010-cu ildə isə "Neft kimyası" ixtisası üzrə professor elmi adını almışdır.Əmirçoban Ağayev 2016-cı ildə vəfat etmişdir.
Zibeydə Şeydayeva
Həyatı
Zibeydə Şeydayeva 1860-cı il aprel ayının 1-də Quba qəzası nın Hil kəndində anadan olmuşdur.
Əmirçoban Ağayev
Elmi fəaliyyəti
Əmirçoban Ağayevin elmi tədqiqatlarının əsas istiqamətini mühərrik yağlarına sulfonat tipli yuyucu-dispersləşdirici aşqarların sintezi, onların istehsal texnologiyalarının işlənib hazırlanması və tətbiqi sahəsində geniş tədqiqatlar təşkil etmişdir. Onun rəhbərliyi ilə mineral yağlar, sintetik alkilaromatik birləşmələr və yarısintetik xammallar əsasında xarıcı analoqlardan geri qalmayan, yüksək təsir effektinə malik bir sıra aşqarların istehsal texnologiyaları və onlardan istifadə etməklə müxtəlif təinatlı mühərriklər üçün bir sıra yağ kompozisiyaları işlənib hazırlanmışdır. O, istehsalatda tətbiq edilmiş СБ-3у aşqarının, xüsusi təinatlı mühərriklərdə istifadə edilən М-16 ИХП-4 yağ kompozisiyasının və Azerol-3, Azerol-5 yağlayıcı-soyuducu maye kompozisiyalarının müəlliflərindən biridir. Son illər modifikasiya edilmiş çoxfunksiyalı yuyucu-dispersləşdirici aşqarların sintezi üçün orijinal, ekoloji cəhətdən təmiz istehsal texnologiyalarının işlənib hazırlanmısı və aşqarların kimyəvi quruluşları ilə təsir effektivlikləri arasındaki qanunauyğunluqların araşdırılması sahəsində apardığı fundamental tədqiqat işləri xüsusiylə böyük maraq kəsb edir.
Zibeydə Şeydayeva
Həyatı
Zibeydə Mikayıl qızı Şeydayeva əmək fəaliyyətinə 1874-cü ildə başlamışdır. Çar Rusiyası dövründə manifakturaya üzv olmuş, evdə palaz, xalça və sumaq toxumuşdur. Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra 1924-cü ildə o, Qusar dakı “Sumaq “ xalça emalatxanasının üzvü olmuşdur. 1974-cü ildən etibarən ömrünün sonunadək Quba xalça emalatxanasında çalışmışdır.
Əmirçoban Ağayev
Elmi əsərləri
Əmirçoban Ağayev 230 elmi əsərin, o cümlədən 1 monoqrafiya, 29 müəlliflik şəhadətnaməsi, 19 patent, 95 məqalə və 87 tezisın müəllifidir.
Zibeydə Şeydayeva
Həyatı
Z.M.Şeydayeva 1975-ci ildən etibarən Quba Şəhər Sovetinin deputatı kimi fəaliyyət göstərmişdir.
Əmirçoban Ağayev
Kitabları
Садыхов К.И., Агаев А.Н., ″Сульфонатные присадки к смазочным маслам", Баку "Элм" 1982,125 с;