cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Çikaqo Universiteti
Məktəbləri
Çikaqo Universiteti İdarə Heyəti tərəfindən koordinasiya edilir. Heyət universitetin prezidenti daxil olmaqla 50 nəfərdən ibarətdir, universitetin inkişaf planına və edilən yardımlara nəzarət edir. 2009-cu ilin avqustundan universitetin prezidenti Robert Zimmer, İdarə Heyətinin rəhbəri isə Endryu Alper seçilib. Çikaqo Universitetində 2168 professor-müəllim heyəti — yüksək səviyyədə ixtisaslaşmış mütəxəssis, 12460-dan çox tibb xidmətçisi və s. fəaliyyət göstərir. Qeyd edək ki, ABŞ-nin hazırkı prezidenti Barak Obama da bir müddət Çikaqo Universitetində müəllim kimi fəaliyyət göstərib. O, 1991-ci ildən 2004-cü ilədək bu ali təhsil müəssisəsinin Hüquq Məktəbində Konstitusiya hüququ fənnindən dərs keçib. Barak Obamanın həyat yoldaşı Mişel Obama isə Çikaqo Universitetinin Tibb Mərkəzində işləyib.
Bu gün Çikaqo Universiteti sürətlə inkişaf edən beynəlxalq elmi-tədqiqat mərkəzinə çevrilib. Xüsusilə universitetin fizikləri, iqtisadçıları, kimyaçıları, hüquqşünasları bütün dünyada məşhurdur. Dünya elminin inkişafında bu təhsil ocağının müstəsna xidmətləri var.
Kitabxana sistemi
Çikaqo Universitetinin kitabxana sistemi altı arxivdən ibarətdir və ümumilikdə 7,9 milyon cild kitaba malikdir. Universitetin ən zəngin kitabxanası Regensteyn adlanır. Şəhərcikdə ən böyük bina olan bu kitabxana memar Volter Netç tərəfindən inşa edilib. Con Krerar adına kitabxanada tibb, biologiya, fizika, fəlsəfə, tarix, texnologiya və s. elmlərə aid olan 1,3 milyon cilddən çox kitab var. Bundan əlavə, universitetdə DTAncelo Hüquq, İctimai Xidmət Rəhbərliyi, Eçkart riyaziyyat və kompüter elmləri kitabxanaları da fəaliyyət göstərir.
Məşhur məzunları
Çikaqo Universitetinin çoxlu sayda dünya şöhrətli məzunları var. Onlardan 85-i Nobel mükafatına layiq görülüb.
Zəkəriyyə bəy Aslanov
Zəkəriyyə bəy Mirzə Mehdiqulu bəy oğlu Aslanov — Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər Seminariyasının məzunu, pedaqoq.
Həyatı
Zəkəriyyə bəy Mirzə Mehdiqulu bəy oğlu 1858-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Şuşa şəhər məktəbini bitirmiş və Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər Seminariyasına daxil olmuşdu. Seminariyanı tamamladiqdan sonra Şuşa qəzasının Gülablı və Ağdam Zemstvo məktəbində müəllim işləmişdi. Sonradan Bakı şəhərinə köçmüş, 1912–1915-ci illərdə 4-cü rus-müsəlman məktəbində dərs demişdi. Zəkəriyyə bəy 1906–1907-ci illərdə çağrılan Qafqaz müəllımləri qurultayında iştirak etmişdi.
Zəkəriyyə bəy Aslanov həm də xeyriyyəçiliklə məşğul idi. Maarifçi-demokratik səciyyəli "Dəbistan" jurnalı maddi çətinliklə üzləşəndə onun nəşrini davam etdirmək üçün ona köməklik göstərənlər arasında Z. Aslanov da vardı.
Zəkəriyyə bəy Aslanov həvəskar aktyor idi. Müəllim işlədiyi dönəmdə Azərbaycan teatr sənətinin təbliğatçılarından birinə çevrilmişdi. O, Ağdam Zemstvo məktəbində çalışarkən müəllim yoldaşları ilə Şuşa şəhər məktəbinin kasıb şagirdlərinin nəfinə təşkil etdikləri tamaşalardan 152 manat 40 qəpik əldə etmişdilər.
O, "Dağılan tifaq", "Nadanlıq", Nadir şah", "Müsibəti Fəxrəddin", "Gavə" pyeslərinin tamaşaya qoyulmasında yaxından iştirak etmişdi. Obyektiv səbəblər teatrlara mane olurdusa da, Z. Aslanovun və onun həvəckar dostlarının Azərbaycan teatrını inkişaf etdirmək səyini qıra bilmirdi. Zəkəriyyə bəy Aslanov Süleyman Sani Axundov, Nəcəf bəy Vəzirov, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Nəriman Nərimanov, Mirzə Muxtar Məmmədov, Əbdüləli bəy Vəlibəyov, Həbib bəy Mahmudbəyov, Sultan Məcid Qənizadə, Əbdürrəhim Rzayev, Mirzə Ələkbər Axundov, Zərgər Aslan, Muxtar Hüseynov, Nəcəfqulu bəy Vəliyev, Əbülfət Vəli, Bədəl bəy Bədəlbəyli, Dərya bəy Aslanov, Rəsul bəy Tahirov və başqaları o dövrdə Azərbaycan teatrında həvəskar aktyor kimi müxtəlif rollarda çıxış edən ziyalılar idi. N. Nərimanov Z. Aslanovun aktyorluq qabiliyyətinə yüksək qiymət vermişdi. O, Səfərəli bəy Vəlibəyovla dostluq edirdi.
Ailəsi
Zəkəriyyə bəy Əzizə xanım Şıxhəsən bəy qızı Vəlibəyova ilə ailə qurmuşdu. Əmir bəy, Teymur bəy, Nadir bəy adlı oğulları, Sona xanım və Mina xanım adli qızları vardı.
Sifilis
Sifilis - xroniki yoluxucu dəri zöhrəvi xəstəlik olub, gedişatında dərinin, selikli qişaların, daxili orqanların, sümük və sinir sisteminin zədələnməsi müşahidə olunur. Xəstəliyin törədicisi yarımnövündən olan spiraxetalardır.
Tarixi
Qədimdən sifilis xəstəliyi milli xüsusiyyətinə görə - "alman", "fransız" xəstəliyi kimi tanınırdı. Xəstəlik haqqında ilk yazılı məlumat 1530-c
cu ildə Paduan universitetinin həkimi Ciralomo Frakastro (1483—1553) tərəfindən yazılmış "Sifilis və ya Qalliya xəstəliyi" poemasında verilmişdir. Poema mifoloji süjetə malikdir. Sifilis ( — donuz, — həvəskar) adlı sadə bir donuzçu tanrıya meydan oxuyur ki, yerdəki tanrılar Olimp tanrılarından daha üstündürlər. Göy tanrıları bunun üstündə onu ağır azara salırlar ki, bu azar da onun adı ilə sifilis adlandırılmışdır. Daha sonra bu çoxmillətli xəstəlik yoluxucu olduğu üçün adlandırılır.
thumb|250px|[[Albrext Dürer: Bir sifilislinin təsviri (1496)]]
Haqqında
Bir sıra yoluxucu xəstəliklər var ki, onların törədiciləri bir şəxsdən başqasına, əsasən, cinsi əlaqə yolu ilə yoluxur. Sifilis, süzənək, yumşaq şankr, qasıq limfaqrapulomatozu (dördüncü zöhrəvi xəstəlik), donovanoz (beşinci zöhrəvi xəstəlik) və nəhayət, İİV (insanda immun çatışmazlıq virusu) xəstəlikləri ən çox cinsi əlaqə vasitəsilə yoluxur. Cinsi təmas yolu ilə sidik yollarından yoluxub pozulma əmələ gətirən xəstəliklərdən trixomoniazı, sidik-cinsiyyət xladimiozunu da xüsusilə qeyd etmək lazımdır. Bundan əlavə nedikulyoz (bitliliyin müxtəlif formaları, xüsusilə qasıq bitləri), qoturluq, kandilomalar və s. yoluxa bilər. Zöhrəvi xəstəliklərə adətən əxlaq qanunlarını pozaraq təsadüfi cinsi əlaqələrdə olan şəxslər yoluxurlar. Zöhrəvi xəstəliklərə yoluxmaqda alkoqolun da rolu böyükdür. Tədqiqatlarla müəyyən olunmuşdur ki, zöhrəvi xəstəliyə tutulanların 80 %- dən çoxu sərxoş olduqları vaxt yoluxmuşdur. Çünki sərxoş olan adamda qorxu, ehtiyat hissləri unudulur və seksual tələbatını təcili surətdə yerinə yetirmək istəyi yaranır ki, bu zaman o, müqabil tərəfin kim olduğuna əhəmiyyət vermədən onunla cinsi əlaqədə olaraq zöhrəvi xəstəliyə yoluxur. Qeyd etmək lazımdır ki, son onilliklərdə bizim ölkədə yumşaq şankr, dördüncü və beşinci zöhrəvi xəstəliklərə təsadüf olunmur.
Sifilis xroniki şəkildə keçən, bütün orqanlarda, o cümlədən dəridə, sinir sistemində yoluxma əmələ gətirən yoluxucu zöhrəvi xəstəlikdir. Bu xəstəliyin törədicisi qıvrım sapşəkilli hərəkətli solğun treponemadır. Onlar çox asanlıqla dəridə, selikli qişalarda olan kiçik zədələrdən toxumalara daxil olurlar. Bu xəstəlik ən çox cinsi əlaqə yolu ilə yoluxduğundan onu (eləcə də cinsi əlaqə ilə yoluxdurulan başqa xəstəlikləri) zöhrəvi xəstəlik adlandırmışlar. Bu əslində sevgi xəstəliyi deməkdir, çünki Zöhrə qədim mifologiyada sevgi ilahəsidir. Sağlam şəxsin sifilislə yoluxması adətən xəstəlik əlamətləri olan şəxslə birbaşa təması (cinsi əlaqə, öpüşmək və s), bəzən xəstənin istifadə etdiyi müxtəlif əşyalar vasitəsilə, başqasının uşağına döşlə süd verməklə, bir papirosun bir neçə şəxs tərəfindən çəkilməsilə, tibbi müdaxilələrlə, müxtəlif dini adətlərlə (ziyarətə gələnlərin dini surətləri, mebrabları, bütləri öpmələr ilə) baş verir. Sifilisin cinsi əlaqədən kənar yolla yoluxmuş forması “məişət sifilisi” adlanır. Qaynadılmamış alətlərlə uşaqlıq güzgüləri, diş müalicəsində işlədilən alətlər və s. vasitəsilə də sifilis yoluxması baş verə bilər. Yoluxma yollarından biri də dölün ana bətnində yoluxmasıdır. Bu xəstəliyi keçirənlərdə sifilisə qarşı immunitet yaranmır və həmin şəxs təkrar olaraq sifilislə yoluxa bilər. Sifilis xəstəliyinin klinik gedişi bir-birini əvəz edən üç əsas dövrə bölünür. Bütün yoluxucu xəstəliklər kimi sifilisin də gizli dövrü olur. Bu dövr adətən 3-4 həftə, bəzən 9-11 gün, bəzən də 92 günə qədər ola bilər. Gizli dövrdə aparılan müalicə xəstəliyin inkişafını dayandırır, müalicəsinin daha təsirli olmasına və xəstənin tamamilə sağalmasına şərait yaradır. Elə buna görə cinsi əlaqədə və yaxud yaxın təmasda olduğu şəxsin sifilislə xəstə olduğunu bildikdə təcili surətdə müalicəyə başlamaq üçün həkim-dermatoveneroloqa müraciət etmək lazımdır.
Sifilisin profilaktikası
Bunun üçün bütün xəstələr xüsusi siyahıya götürülərək həkim nəzarəti altında saxlanılırlar. Onların ailə üzvləri və təmasda olduqları bütün şəxslər xüsusi laboratoriya üsulları ilə yoxlanırlar. Bundan əlavə, bütün hamilə qadınlar hamiləlik dövründə iki cinsi seroloji müayinədən keçirlər. Sifilisdən qorunmanın əsas profilaktikası başqa zöhrəvi xəstəliklərdə olduğu kimi, təsadüfi cinsi əlaqələrdə olmamaqdır.
İdman lotosu-82 (film, 1982)
"İdman lotosu-82" — rejissor Leonid Qaydayın filmi.
Məzmun
1982-ci ilin isti yay günü bir qrup adam qatarla istirahət məqsədilə cənuba gedir.
İş elə gətirir ki, bir kupedə tamam ayrı-ayrı adamlar gedir. San Sanıç alverçidir və SSRİ-nin şimalı və cənubu arasında portağalın qiymətində böyük fərq yaratmaqla varlanmaq arzusundadır. Onun kupe qonşusu sadə görkəmli polis sürücüsüdür. O, cənuba xalasının yanına gedir. Digərləri – çətin marşrutla dağlara gedən oğlan və polisdən idman lotosu alan qız (polis lotonu qızın bütün yemək azuqəsini yediyinə görə bağışlamışdı).
Bilet uduşlu çıxır. Lakin bunu kim əvvəlcədən bilə bilərdi ki?! Məsələ burasındadır ki, polis talonu özündə saxlayıb və oxuduğu kitabın arasına qoyub. Lakin kupedəkilərin hamısı eyni kitabı – Genian Zelyonovun "Ölümcül qətl" detektivini oxuyurdular. Yalnız sərnişinlər mənzil başına çatandan sonra kitabların dəyişik düşdüyü aydın olur.
Gənc oğlan tezliklə öz səhvi ucbatından itən talonu tapıb qıza vermək istəyir. Lakin digər tərəfdən də San Sanıç və onun əlaltısı talonu axtarışa çıxırlar. Görəsən bu talon sonda kimə qismət olacaq?..
Tavçe qravçe
Haqqında
Yeməyin adı iki sözdən ibarətdir: "tavçe" — xüsusi gil qab; "qravçe" isə — paxla mənasını verir. Yeməyin "tavçedə qravçe" və "makedonsayağı paxla" kimi digər adları da var.
Hazırlanması üçün tetovas növündən olan böyük ağ paxladan istifadə olunur. Tetovas paxlası ölkənin şimal-qərbində yerləşən Tetovo şəhərində yetişdirilir.
Yeməyin tərkibinə ağ paxladan başqa girdə soğan, bitki yağı, qırmızı bolqar bibəri, həmçinin duz, istiot, cəfəri kimi müxtəlif ədviyyatlar da daxildir.
Hazırlanmamışdan əvvəl paxla şişənə və yumşalana qədər suda saxlanılır, sonra hazır vəziyyətə çatanadək qaynadılır. Paxla hazırlanana yaxın üstünə yağda az qızarmış soğan və ədviyyatlar əlavə olunur. Paxla hazır olan kimi yemək odadavamlı qaba — tavçeyə qoyulur və bişirilir. Yeməyə ət də əlavə oluna bilər.
Dəmirçilər (Birinci Şıxlı, Qazax)
Dəmirçilər — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun Birinci Şıxlı kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 14 iyul 1998-ci il tarixli, 524-IQ saylı Qərarı ilə Qazax rayonunun Birinci Şıxlı kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki Dəmirçilər kəndi rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatından çıxarılmışdır.
Toponimikası
Kənd dəmirçilər nəslinə mənsub ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. "Dəmirçilər" adında Qazax rayonunun Dəmirçilər kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibində bir başqa kənd də mövcuddur.
Bulbophyllum lineariflorum
(Bulbophyllum lineariflorum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hümbətov
Hümbətov — Azərbaycan soyadı.
BMW X1
BMW X1 — Almaniya avtomobil istehsalçısı BMW tərəfindən, 2009-cu ildən bu günə kimi BMW 3-cü seriyanın əsasında istehsal olunan kompakt krossover.
Brickellia verbenacea
Brickellia verbenacea Brickellia verbenacea Brickellia verbenacea
Acaena novae-zelandiae
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Heydər Əliyev. Dünyaya pəncərə (film, 2006)
'''Heydər Əliyev. Dünyaya pəncərə (film, 2006)''' – Azərbaycan Respublikasının üçüncü Prezidenti Heydər Əliyevin dövlət başçısı olduğu dövrkü fəaliyyətinin bir sıra aspektlərini əhatə edən qısametrajlı sənədli film.
Alan Hardaker kuboku
Alan Hardaker kuboku — 1990-ci ildən bəri hər il İngiltərə Liqa kubokunun finalının ən yaxşı oyunçusuna verilən mükafatdır. Bu günə qədər mükafatı qazanan futbolçular aşağıdakılardır:
Hümbətova
Hümbətova — Azərbaycan soyadı.
Nailə İsayeva
Nailə İsayeva — pedaqoq, Xəzər Universiteti nəzdindəki Dünya məktəbinin həmtəsisçisi, qurucu direktoru (2000–2010-cu illərdə), İdarə heyətinin sədri, Xəzər Universitetinin həmtəsisçisi (2012), Xəzər universiteti Direktorlar və Qəyyumlar Şurasının humanitar və təşkilati işlər üzrə müşaviri (2010-cu ildən başlayaraq) və mahnı bəstəçisidir.
Həyatı və karyerası
Nailəxanım Əsgərli 1947-ci il may ayının 29-da Azərbaycan SSR, Quba şəhərində anadan olmuşdur. Atası İsmayıl Əsgərli Qubalıdır, maliyyəçi olub, məsul vəzifələrdə çalışmışdır. Anası Bilqeyis xanım Şəmkirlidir (Şamxorludur), Əli Bayramov adına qadınlar klubunun fəal üzvü olmuş, Quba rayonunda qadınlar arasında ictimai iş aparmış, Respublika əhəmiyyətli fərdi təqaüdçü olmuşdur.
Nailəxanım Bakıda Bakıda məktəb təhsilinə başlamış (1954), paralel olaraq musiqi məktəbində, fortepiano sinfində oxumuşdur. Orta məktəbin son sinfini Qubada rus məktəbində oxumuş, məzun olmuşdur (1965). Ümumtəhsil məktəbi ilə yanaşı musiqi məktəbində, fortepiano sinfində təhsil almışdır. Quba Musiqi Məktəbində müəyyən fasilələrlə fortepiano sinfi üzrə müəllim vəzifəsində çalışmışdır (1963-1966).
Hamlet İsayev (İsaxanlı) ilə nişanlanmış (01.01.1970), evlənmiş, Bakı və Gürcüstanda toyu olmuşdur (24-26.11.1970).
M.F. Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutunda (sonra M.F. Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Rus Dili və Ədəbiyyatı İnstitutu`nda (indiki Bakı Slavyan Universiteti) rus dili və ədəbiyyatı ixtisası üzrə ali təhsil almışdır (1971-1975).
Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu nəzdindəki xüsusi konstruktor bürosunda çalışmış (1978-1983), orta məktəbdə (1983-1993) və Xəzər Universitetində (1993-1995) rus dili və ədəbiyyatı fənni üzrə müəllimlik etmişdir. left|frameless|267x267px Hamlet İsaxanlının Bakı şəhərində təsis etdiyi (1990-1991) ilk özəl ali məktəbin - Xəzər Universitetinin qurulmasında böyük rol oynamış, bu ali məktəb yenidən rəsmi qeydiyyatdan keçərkən (2012) Hamlet İsaxanlı ilə yanaşı Xəzər Universitetinin həmtəsisçi olmuşdur.
1997. Xəzər Universiteti Xanımlar Klubunu yaratmış, onun sədri olmuşdur.
1998. Hamlet İsaxanlı ilə birlikdə Xəzər Universiteti nəzdində “Dünya Məktəbi” adlı eksperimental ibtidai məktəb sinifləri açmışdır.
2001. Xəzər Universiteti Pedaqogika departmentinin müdiri vəzifəsinə təyin edilmiş, “Dünya Məktəbi”nin həmtəsisçisi və qurucu direktoru olmuşdur. Bu məktəb 3–5 yaşlı uşaqlar üçün hazırlıq siniflərindən, ibtidai (1–4-cü siniflər), aşağı orta (5–9-cu siniflər) və yuxarı orta (10–11-ci siniflər) məktəb-şöbələrdən təşkil olumuşdur. Dünya məktəbində tədris üç dildə aparılır: Azərbaycan, İngilis və Rus. Şagird (Valideyin) könüllü olaraq uyğun bölməni (dili) seçə bilir.
Nalə xanım uşaq bağçası və məktəbə hazırlıq siniflərini əhatə edən "Dünya Ana Məktəbi"ni də təsis etmiş və qurmuşdur.
Mahnı yaradıcılığına başlamış (2000-ci il), sonrakı illər ərzində Hamlet İsaxanlının sözlərinə 8 mahnı bəstələmişdir. Dünya Məktəbinin “Dünyam” adlı mahnı-himnini bəstələmişdir.
2009-cu il yanvar ayının 16-da Nailə xanımın başçılıq etdiyi Dünya məktəbi beynəlxalq status aldı — IB World School oldu. Başqa sözlə desək, Beynəlxalq Bakalavriat Təşkilatı (International Baccalureate Organisation) tərəfindən akkreditasiya edildi - IBO-nun üzvü oldu. Təhsilə məzmun və forma baxımından böyük yeniliklər gətirmiş IB təşkilatı 1968-ci ildə yaradılmışdır. IBO ibtidai və orta məktəb sahəsində nümunəvi dünya şəbəkəsi quran yeganə təşkilatdır. Dünyada cəmi 2000 ətrafında məktəb IB diplomu verə bilir, onlardan biri də Xəzər Universitetinin Dünya məktəbidir. Keçmiş Sovet ölkələrində IB diplomu verən məktəb çox deyil.294x294px|left|framelessAzərbaycan Prezidenti 2012-ci ildə Dünya Məktəbini ən yaxşı məktəblər sırasına daxil etmiş və mükafatlandırmışdır. 2014-cü tədris ilində Dünya Məktəbinin yeni kampusu istifadəyə verilmişdir.
2013-cü ildə Xəzər Universiteti Mədəniyyət Mərkəzini yaratmışdır. Bu mərkəz indi Nailəxanım Mədəniyyət Mərkəzi adını daşıyır.
Nailə xanım Dünya Məktəbinin "Dünya" dərgisini təsis etmiş, onun baş redaktoru olmuşdur (2015).
2015-ci ildə “Dünya Ana Məktəbi”ni (Uşaq bağçası və məktəbə hazırlıq) təsis etmiş və qurmuşdur.
2016. Sumqayıtda Dünya Məktəbini qurmuşdur.
Xəzər Universiteti Konfrans və İstirahət Mərkəzinin (2017-18) və "Gəncə Dünya Məktəbi"nin (2019-2020) qurulmasında iştirak etmişdir.
2010-2021. Xəzər Universiteti Direktorlar və Qəyyumlar Şurasında humanitar və təşkilati işlər üzrə müşavir vəzifəsində işləmişdir.
2011-2021. Dünya Məktəbi Direktorlar Şurasının sədri vəzifəsində işləmişdir.
1971-1985. Dörd qız övladı dünyaya gətirmişdir.
1991. Beynəlxalq işgüzar səfərlərə başlamışdır. Avropa, Asiya, Şimali və Cənubi Amerikada - çox ölkələrdə məktəb və universitetlər, teatr və muzeylər, tarixi yerlər və təbiətlə tanış olmuşdur.
Şimali Makedoniya bayrağı
Şimali Makedoniya bayrağı — Şimali Makedoniya Respublikasının dövlət bayrağı.
Nailə İsayeva
Həyatı və karyerası
2000. Xəstələnmiş, müalicə olunmağa başlamışdır'''03.04. 2021.''' Vəfat etmişdir.
Şəxsiyyəti
Nailə xanım bilik və bacarığı, qayğıkeşlik və səmimilyi, şən və yumşaq xasiyyəti ilə onu tanıyanların sevimlisinə çevrilmişdi. Komanda işinin təşkili istedadına malik idi. İşin uğur qazanması üçün zəruri olan prinsipləri müəyyən edir, ətrafında olanları həvəsləndirir, qarşıya qoyduğu məsələni yorulmadan həyata keçirirdi. Tanış olduğu insanlarla xoş münasibət qurur, konfliktləri vaxtında və rahat həll etməyi bacarırdı. Dürüstlük həyat prinsipi idi, iş mühitində yalan və yaltaqlığa yer yoxdur deyirdi.
Təbiəti, xüsusilə dənizi çox sevirdi, dənizin nəhayətsizliyi məni düşündürür, heyran edir deyirdi. Dağları gəzir, dağlarda dincəlməyi sevirdi. Gül-çiçək vurğunu idi, özü də gül-çiçək əkir, yetişdirirdi. Bəstələdiyi Lalə və İnci çiçəyi mahnıları çox populyar oldu.
Musiqiçi idi, həm klassik musiqini, həm xalq musiqisini yaxşı bilir, dərindən hiss edir və ifa edirdi. Teatrı çox sevirdi, Bakı teatrları ilə yanaşı Moskva Bolşoy (Большой) teatr, Vyana (Vienna) Opera-balet teatrı, Milan La-Scala teatrı, Tiflis və başqa şəhərlərdə tamaşalara gedirdi.
Windir
Windir — Norveçli, artıq fəaliyyətini dayandırmış bir black metal qrupudur. Skandinaviya dastanlarının və şimal mifologiyasının təsirində qalıb, albomlarındaki mahnı sözlərini və folklorik melodiyalarını buna əsasən yaratmışlardır. 1995-ci ildə Det Gamle Riket adı ilə ilk demolarını çıxartmış, sonra isə ilk albomları olan Sóknardalr işıq üzü görmüşdür. Uğur gətirən bu alboun ardından qrup, Windir Triadını ortaya çıxarmışlardır. bu albomlar xronoloji sıraya görə : Arntor (1999), 1184 (2001), Likferd (2003)dür. Qrup, solistləri Valfar'ın 17 yanvar 2004'də donaraq ölməsinin ardından öz fəaliyyətini dayandırmışdır.
Nailə İsayeva
Şəxsiyyəti
Maarifçi idi, məktəb, universitet işi insanları xoşbəxt edir, mənim həyatım bu işə bağlıdır, bu sahədəki fəaliyyətimə görə mən də xoşbəxtəm deyirdi.
Windir
{| class="wikitable" ! Windir
Nailə İsayeva
Şəxsiyyəti
Xeyriyyəçi idi. Şagird, tələbə və müəllimlərə, kimsəsiz və imkansızlara, xəstə və yaşlı insanlara, uşaq evləri və şəhid ailələrinə daima kömək edirdi.Nailə xanım nümunəvi ailə qadını idi, bişirib-düşürməyi bacarır və sevirdi. Yaxşı həyat yoldaşı və ana idi. left|thumb|251x251px|2015 border|none|thumb|251x251px|1995
Cənub balinası
Cənub balinası (Cənub hamar balinası) (Eubalaena australis) — Əsl balinalar (Balaenidae). O digər iki növ olan Eubalaena — Yapon balinası və Şimal hamar balina ilə eyni olması fikri dolaşırdı.
Nailə İsayeva
Şəxsiyyəti
Ədəbiyyat:
Cənub balinası
Görünüşü
thumb|left|225px|Ölçülərinin insana olan nisbəti Balinalar açıq-qəhvəyi və göyütül-qara rəngdə olurlar. Ağ ləkələrə rast gəlinir. Bəzən ağ erkək balalar doğulur (albinos sayılmır). Cənub balinaları 18 metr uzunluğa, 80 ton çəkiyə malik olur. Bir qayda olaraq dişilər erkəklərə nisbətən iri olur. Bütün cənub hamar balinalarında olduğu kimi Cənub balinaları iri kəlləyə mlikdirlər (ümumi uzunluğun ⅓ təşkil edir).
Nailə İsayeva
Mahnılar
Nailə xanım bir sıra populyar mahnılar bəstələmişdir (sözləri - Hamlet İsaxanlınındır). Bu mahnıları Arif Babayev, Flora Kərimova, Natəvan Şeyxova, İlqar Muradov, Brilliant Dadaşova, Aygün Bəylər, Manana Caparidze, Samir Cəfərov, Fərid Əliyev, Elton Hüseynəliyev, Yusif Savalan, Məhsəti Cabbarova, "Kristal" qrupu, Dünya məktəbinin xoru və başqaları ifa etmişlər:
Cənub balinası
Yayılması
Cənub balinaları əsasən subarktik və mülayim enliklərdə (Cənub okeanı), bir qayda olaraq 30° və 50°Cənub enliklərində yaşayır. Ona əsasən Cənubi Amerika, Afrikanın cənubu, Avstraliya və Yeni Zelandiya və kiçik suantarktik adaların sahillərində üzür. Cütləşmə dövrü isti sulara üz tutur. Yayda isə daha cənub sulara qida dalınca üz tuturlar.
Nailə İsayeva
İrsi və Xatirəsi
thumb|238x238px A. Nailəxanım İsayevanın xatirəsinə!
Nailəxanım İsayevanın müasirlərinə məlum olan parlaq surətini, əvəzsiz xidmətlərini gələcək nəsillərə ötürmək, Nailəxanımın əziz xatirəsini əbədiləşdirmək üçün
Xəzər Universiteti Direktorlar və Qəyyumlar Şurası aşağıdakı tədbirlərin həyata keçirilməsini qərara alır: thumb|269x269px B. Üzeyir Hacıbəyli 13-cü Beynəlxalq Musiqi Festivalında görkəmli bəstəkar Sərdar Fərəcovun Nailəxanımın xatirəsinə həsr etdiyi Elegiya ilk dəfə ifa olundu (22 sentyabr 2021). Elegiyanı bəstəkarın öz dirijorluğu ilə Xəzər Universiteti Kamera Orkestri səsləndirdi.
Cənub balinası
Təhlükə
Uzun zaman Şimalatlantik balinaları kimi Cənub balinalarıda kütləvi şəkildə ovlanılırdı. Onların hər şeyə maraq göstərməsi, onları ovçular üçün asan şikara çevirirdi. 1937-ci ildən tətbiq edilən qadağa sayəsində onların sayı bərpa olur. Hal-hazırada dünyada 7000 baş Cənub balinası vardır.
Cənub balinaların görünmə yeri
thumb|225px|left|Cənub balinasının skleti Cənub balinalaın ən çox rast gəlinən ərazisi Valdes yarımadası yaxınlığıdır. Onları katerdən iyun-dekabr ayları ərzində daha yaxşı müşahidə edilir. İyun-noyabr aylarında isə Qərbi Avstraliyada Olbani şəhəri sahilində görünürlər.
Nailə İsayeva
İrsi və Xatirəsi
Mərasim Nailəxanım İsayevanın həyat tarixçəsini əks etdirən ekran xronikası ilə başlandı. İştirakçılar görkəmli pedaqoqun geniş və çoxşaxəli fəaliyyəti ilə tanış oldular.
Tədbir Xəzər Universiteti Kamera orkestrinin (bədii rəhbər universitetin Musiqi və incəsənət departamentinin müdiri, pianoçu, əməkdar müəllim Zülfiyyə Sadıqova) müşayiəti ilə davam etdi. Nailəxanım İsayevanın çox sevdiyi musiqi - XVIII əsr italyan bəstəkarı Tomazo Albinoni`nin “Adajio”su ifa olundu.
2017-ci ildə “Dünya” məktəbinin studiyasında çəkilmiş “İnci çiçəyi” filmindən bir hissə, Nailəxanım İsayevanın bəstələdiyi mahnılar Flora Kərimova, Brilliant Dadaşova, Manana, Aygün Bəylər, İlqar Muradov, Fərid Əliyev, “Kristal” qrupu və “Dünya” uşaq xorunun ifasında kiçik fraqmentlərlə, Xalq artisti Alim Qasımov və “Dünya” məktəbi studiyasının hazırladığı “Nə olaydı”, “Dünya” məktəbi studiyasının hazırladığı “Mən xoşbəxtəm” videominiatürləri nümayiş etdirildi.
Kamera orkestrinin ifasında Xalq artisti, bəstəkar Sərdar Fərəcovun Nailəxanımın xatirəsinə həsr etdiyi “Elegiya” (müəllifin dirijorluğu ilə), görkəmli bəstəkar Cavanşir Quliyevin Kiprdən göndərdiyi “Nailə - elegiya və ya simfonik lövhə” səsləndirildi.
Mərasimdə Xalq artisti Flora Kərimova çıxış edərək, sözləri Hamlet İsaxanlının, musiqisi Nailəxanım İsayevanın olan “Təklik” mahnısını ifa etdi. Əməkdar artist Nuriyyə Hüseynova Nailəxanım İsayeva haqqında xatirələrini danışdı və mahnı ifa etdi.
Sonra Nailəxanım təqaüdünün təqdimati oldu. Təqaüdü müəssisələrin təşkili və idarə olunması üzrə əfqanıstanlı doktorant Bibi Raihan Hamidi`yə Xəzər Universiteti Direktorlar və Qəyyumlar Şurasının üzvü Aygün Gardiner və universitetin Təbiət elmləri, sənət və mühəndislik yüksək fakültəsiinn dekanı Səidə Şərifova təqdim etdilər.
Cəbəci Əsri qəbiristanlığı
Cəbəci Əsri qəbiristanlığı (Cebeci Asri Mezarlığı) — Türkiyənin paytaxtı Ankarada, Altındağ ilçəsində, Plevne prospektində yerləşən qəbiristanlıq. Müsəlman qəbiristanlığından əlavə burada xristian və yəhudi qəbiristanlığı da var. Məmməd Əmin Rəsulzadənin də qəbri bu qəbiristanlıqdadır.
Sərab sülh müqaviləsi
Tarixi
I Mustafa (1617–1618; 1622–1623) hakimiyyətə gəldikdən sonra sülh danışıqları təşəbbüsü, onun devrilməsilə baş tutmadı. Xəlil paşa müharibəni davam etdirdi. Təbrizi tutdu. Şah Abbas baş döyüşdən yaxa qurtara bilmədi. O, Sərab yaxınlığındakı döyüşdə Osmanlı və Krım tatarlarının birləşmiş qüvvələri üzərində qələbə çaldı. Bu qələbə müharibənin taleyini həll etdi. Ə. Rəhmani yazır ki, Xəlil paşa Osmanlıların və tatarların Sərab yaxınlığındakı döyüşdə məğlub olduğunu bilib, öz təkliflərini Abbasa göndərərək sülh danışıqlarına başladı. Xəlil paşa və Şah Abbas arasında bağlanan, tarix elmində səhvən Sərab sülhü adlanan sülh müqaviləsi Mərənddə tərtib edildi və imzalandı (hicri zülqədə 1027-ci il-1618-ci il sentyabr). Bu müqavilə ilə 1612-ci il müqaviləsinin şərtləri bir daha tanınırdı. Türkiyə hökuməti müqaviləni qəti olaraq 1619-cu ildə təsdiq etdi. Yürüş zamanı Xəlil paşa yenidən elçisi Osman ağanı Abbasın yanına göndərdi. Artıq sentyabr gəldiyində Osmanlı ordusunun komandanı Xəlil paşa yürüşünün uğursuzluğunu qəbul etmiş halda idi və yeni sülh şərtləri təklif etdi. Sülh şərtlərinə görə Abbas bu və əvvəlki müharibədə ələ keçirmiş olduğu bütün torpaqların ona məxsusluğunu yenidən Osmanlı imperiyasına qəbul etdirdi. Bunun qarşılığında o, illik 100 tay ipəyi qarşı tərəfə verməyə razı oldu. Əvvəlki müharibəni bitirən müqavilədə bu 200 tay idi. Həmçinin qarşılıqlı olaraq əsirlərinin dəyişdirilməsi də nəzərdə tutulmuşdu. Həmçinin Səfəvi tərəfi Şimali Qafqazdakı Osmanlı subyektlərinə hücum etməyəcəyini də bildirdi.
Bundan sonra şah Abbas Gürcüstana hücum edib, onun şərqini talan edir, 30 min nəfər dinc sakini isə əsir götürür. Bunun cavabında 100 minlik Osmanlı ordusu Qafqaza yollanır. Özünün ənənəvi taktikasına uyğun olaraq, Şah Abbas Qarabağ bəylərbəyisi Məhəmməd xan Ziyadoğlu Qacara əmr göndərir ki, Gəncə qalası dağıdılsın və onun iqamətkahı Tiflis qalasına köçürülsün. Şah Abbas açıq döyüşdən yayınaraq osmanlı ordusunun arxa cəbhə ilə əlaqələrini qırmaqla kifayətlənir. Aclığa və baş alıb gedən epidemiyaya dözə bilməyən osmanlılar 1616–1617-ci ilin qışında böyük itkilər verərək, geri çəkilirlər. O biri il Xəlil paşa osmanlılar və Krım tatarlarından ibarət çoxsaylı ordusu ilə Təbrizə, sonra isə Ərdəbilə hücum çəkir. Şah Abbas əhalisini irəlicədən köçürdüyü hər iki şəhəri döyüşsüz tərk edir.
İndiyəcən hər dəfə irimiqyaslı döyüşdən yayınan Şah Abbas nəhayət, Sınıq körpü adlanan yerdə (Sınıq körpü döyüşü) düşmənlə üzləşmək qərarına gəlir. Uzun müddətli yerdəyişmələrdən yorulmuş osmanlılar və Krım tatarları darmadağın olurlar. Osmanlı ordusunun komandanı Həsən paşa döyüşdə öldürülür. İsgəndər bəy Münşi yazır:
Müqavilə
Bundan sonra osmanlılar 1618-ci ilin sentyabrında növbəti dəfə sülh sazişi bağlamağa məcbur olurlar. Bu sülh şərtlərinin maddələri bundan əvvəlki ilə demək olar ki, eynmi olaraq qalmaqda idi. Yalnız bir neçə kiçik fərqlər var idi. Sülhün şərtləri belə idi:
1618-ci il sazişinə əsasən, mövcud sərhədlər tanınır. Faktiki olaraq, osmanlılar şah Abbasın tutduğu torpaqlardan bir daha əl çəkirlər.
Bulbophyllum linearifolium
(Bulbophyllum linearifolium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mey Faynqold
Mey Faynqold (Мei Finegold; ) — İsrail müğənnisi.
Mey Faynqold "Same Heart" mahnısı ilə İsraili 2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir. .
Brickellia vernicosa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Markos Roxo
Faustino Markos Alberto Roxo və ya sadəcə olaraq Markos Roxo (d. 20 mart 1990, La Plata, Argentina) İngiltərə Premyer Liqasının Mançester Yunayted klubunda və Argentina milli komandasının heyətində müdafiəçi mövqeyində çıxış edən argentinalı futbolçu.
Həyatı
2011-ci ildə milli yığmanın heyətində debüt oyununa çıxmışdır. 2014 FİFA Dünya Kubokunda gümüş medala layiq görülən Argentina milli yığmasının heyətində çıxış etdmişdir.
Klub
Son yeniləmə:20 aprel 2017
Milli komanda
Son yeniləmə:28 mart 2017
Milli komandada qollar
Son yeniləmə:28 mart 2017
Klub
Estudiantes Mançester Yunayted
Andrey Potapenko
Andrey Aleksandroviç Potapenko — Belarus Premyer Liqası təmsilçilərindən olan BATE Borisov klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Belaruslu futbolçudur.
BMW X
BMW X Models - BMW-nın istehsal etdiyi krossover və idman avtomobil modelləri:
Andrey Potapenko
BATE Borisov
Potapenko BATE Borisov akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Potapenko öz peşəkar karyerasında debütünü 11 iyul 2018-ci ildə Energetik–BDU klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 84-cü dəqiqədə Vladislav Muxamedovu əvəz etmişdir. Belarus Kuboku görüşündə BATE rəqibinə 2–1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 Belarus Superkuboku görüşləri daxildir.
Jelezniçar Sarayevo FK
Jelezniçar Sarayevo – Bosniya və Herseqovinanın futbol klubu.
Mariya Şerifoviç
Albomları
«Нај, најбоља»(Azərb. "Ən yaxşı") adlı ilk albomu 2003-cü ildə, «Без љубави»(Azərb. "Sevgisiz") adlı ikinci albomu 2006-cı ildə, «Нисам анђео»(Azərb. "Mən mələk deyiləm") albomu isə 2008-ci ildə çıxmışdır.
Turdaş
Turdaş — Rumıniyada neolit dövrünə aid arxeoloji mədəniyyət.
Tapıldığı eyni adlı kəndin adı ilə adlandırılmışdır. Turdaş mədəniyyəti tayfaları ibtidai əkinçilik və maldarlıqla məşğul olmuş, koma və qazmalarda, sonralar yürüstü evlərdə yaşamışlar. Mikrolitlər, daş baltalar, mis əşyalar və gil qablara təsadüf edilmişdir. Ölülər yaşayış yerində dəfn olunmuşdur. Məskənlərin birində (Tartariya) üzərində şumerlərdən əvvəl Mesopotamiyada mövcud olmuş yazı işarələri olan 3 gil lövhə tapılmışdır.
Lixtenşteyn
thumb|260px|Lixtenşteynin xəritəsi
Lixtenşteyn (alm. Liechtenstein) və ya rəsmi adı ilə Lixtenşteyn Knyazlığı (alm. Fürstentum Liechtenstein) — Mərkəzi Avropanın cənub-qərbində mikrodövlət. Lixtenşteyn Alp dağlarında, Reyn çayının sağ sahilində yerləşir. Şimal və şərqdə Avstriya, cənub və qərbdə İsveçrə ilə həmsərhəddir. Paytaxtı Vadus şəhəri, ümumi sahəsi 160 kvadrat kilometrdir. Lixtenşteyn knyaz tərəfindən idarə olunan konstitusiyalı monarxiya dövlətidir. Dövlət dili alman dili, danışıq dili isə alman dilinin dialektlərindən biri olan aleman ləhcəsidir. Lixtenşteynin dənizə birbaşa çıxışı yoxdur və Özbəkistanla birlikdə dənizə çıxışı olmayan ölkələrlə əhatə olunmuş nadir dövlətlərdəndir.
Tarixi
Lixtenşteynlilərin əcdadları qədim retlər və german tayfaları olan alemanlar olublar. Son illər isə əhali əsasən mühacirlər – avstriyalılar və alman əsilli isveçrəlilərin hesabına formalaşır.
Lixtenşteyn dövləti 23 yanvar 1719-cu ildə meydana gəlmişdir. 1918-ci ilə qədər Avstriya-Macarıstanla sıx əlaqədə olmuş və onun Forarlberq əyaləti ilə ümumi gömrük dairəsi təşkil etmişdir. 1921-ci ildə müstəqil dövlət elan olunaraq, İsveçrənin siyasi protektoratı altına keçmişdir.
Siyasət
thumb|right|Lixtenşteyn xəritəsi
Acaena pinnatifida
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lixtenşteyn
Əhalisi
2000-ci ilin siyahıyaalmasına əsasən əhalisinin 65,6% lixtenşteynlilərdir (almanlar). Yerdə qalan əhali əsasən italyanlar, isveçrəlilər və avstriyalılardan ibarətdir.
Dini etiqadlarına görə əhalinin 92%-i katolik, 8%-i isə protestantdır.
Ərazisi
thumb|right|300px|Lixtenşteynin inzibati bölgüsü
Paytaxtı Vadus şəhəri. İki tarixi vilayəti var, Oberland və Unterland.
Determinizm
Determinizm (determinare) — ümumiyyətlə səbəbiyyət prinsipi olaraq bilinən və hadisələrin bir-birinə müəyyən bir şəkildə bağlı olması, əxlaqi seçimlər daxil bütün hadisələrin bir səbəbi olması, azad iradəni rədd edən, ya da hər şeyin bir səbəbə bağlanaraq açıqlana bilinməsi və ya müəyyən səbəblərin müəyyən nəticələri yaradacağı, eyni səbəblərin eyni şərtlərdə eyni nəticələri verəcəyi müdafiə edən fəlsəfə termini. Eyni səbəb eyni nəticəyə gətirib çıxardığına görə səbəb - nəticə əlaqəsi qəti və dəyişməzdir.
Determinizm prinsipinə psixi hadisələrin səbəb-nəticə əlaqə və münasibətləri daxildir. Başqa sözlə, insanın daxili aləmində baş verənlərin müəyyən səbəbləri vardır. Və bu məhz niyə bu şəkildə baş verdi, başqa cür yox? Bu əlaqələri fərqli şəkildə əsaslandırmaq olar və psixologiya tarixində bunların bir sıra izah və yanaşmaları, şərhi mövcuddur.Qədim dövrlərdə hesab edirdilər ki, psixikada baş verən proseslərin hamısı qarşılıqlı vəhdətdədir. Determinizm haqqında ilkin fikirləri Anaksaqor və Heraklit söyləmişlər. Onlara görə ümumi Loqos qanunu mövcuddur və o, insanla təbiət arasındakı münasibəti müəyyənləşdirir. Heraklit yazır ki, “Hətta Günəş özü Loqosu poza bilməz.” Beləliklə, təbiətdə və insan qəlbində baş verənlərin hamısının müəyyən səbəbləri vardır, amma biz onları bilmirik. Demokrit determinizmdən bəhs edərkən göstərir ki, “İnsanlar təsadüfilik ideyasını ona görə fikirləşmişlər ki, idarə etməyi bacarmadıqlarını və iş bilmədiklərini ört-basdır etsinlər.
Buxarlanma
thumb|right|Buxarlanma thumb|right|280px| Buxarlanma — maddənin maye haldan qaz halına keçməsi prosesi, bitkinin transpirasiyası, heyvanat aləminin tərləməsi, onların tənəffüsü, həmçinin torpaq səthindən buxarlanma nəticəsində rütubətin atmosferə keçməsi. Buxarlanma sürətdən, temperaturdan, mayenin növündən və mayenin açıq səthinin sahəsindən asılıdır. Sublimasiya-maddənin bərk halından birbaşa qaz halına keçməsidir. Desyblimasiya-maddənin qaz halından birbaşa bərk halına keçməsidir
Adətən buxarlanma dedikdə suyun buxara çevrilməsi başa düşülür. Su ilə kifayət qədər təmin olunmuş ərazilərdə temperatur yüksəldikcə buxarlanma da artır. Torpaq səthindən suyun buxarlanması meteoroloji şəraitdən, torpağın nəmliyindən, mexaniki tərkibindən, bitki örtüyünün sıxlığından asılıdır.
Buxarlanmadan aqrotexniki üsulların hazırlanmasında, suvarma vaxtı və normasının təyin edilməsində, kənd təsərrüfatı bitkiləri çeşidlərinin quraqlığa davamlığına görə rayonlaşdırılmasında istifadə olunur. Torpaq və su səthindən buxarlanmaya meteoroloji şərtlər təsir edir. Bitkilərin rütubətliyə olan tələbi müəyyən üsullar ilə təyin edilir. Bunun üçün ayrı-ayrı kənd təsərrüfatı bitkilərinin buxarlandırma qabiliyyəti, torpağın rütubətliyi, yağıntıların miqdarı, buxarlanma qabiliyyəti kimi əsas şərtlər nəzərə alınır.
Buxarlanma dərəcəsi
Buxarlanma dərəcəsi hər hansı bir regionda potensial buxarlanmanın göstəricisidir və su səthindən və ya izafi rütubətlənmiş torpaqdan xüsusi buxarlandırıcı cihazla ölçülür.
Buxarlanma qabiliyyəti
Buxarlanma qabiliyyəti su səthindən mümkün olan buxarlanmaya deyilir. Buxarlanma qabiliyyəti səhra və düzənlik yerlərdə çox olur.
Azərbaycanda ən çox buxarlanma Kür-Araz ovalığında və Naxçıvan MR ərazisində müşahidə olunur. Dağlarda yüksəkliklərdən asılı olaraq buxarlanma qabiliyyəti azalır. Ən çox buxarlanma yay fəslinə düşür.
Məlumdur ki, buxarlanmanın miqdarı ərazinin iqlim xüsusiyyətini əks etdirməklə yanaşı bitkilərin vegetasiya dövründə suya olan tələbini müəyyən edən amillərdən biridir. Mümkün buxarlanma nəinki təsərrüfat əhəmiyyəti olan iqlim-suvarma normasını müəyyən etdirilməsində, eyni zamanda ərazinin landşaft xüsusiyyətinin təhlili və iqlim təsnifatında rol oynayır.
Hidrometeorologiya elminin yüksək inkişafı ilə əlaqədar olaraq mümükün buxarlanma miqdarını nəzəri yolla hesablamağa başlamışlar. Bu məqsədlə Azərbaycanın şəraiti üçün (Ə. M. Şıxlinskinin tədqiqatına görə) E. K. Davıdovun düsturu vasitəsilə hesablamaq olar.
Qovğalı kəndinin gecələri
Məzmun
Ömründə rus dilində bir kəlmə də danışmayan Xasməmməd kişi birdən gecələr rusca sayıqlamağa başlayır. Bu məsələ bütün kəndə yayılır. Ailəsi onu həkimin yanına aparır. Bunun bir köməyi olmadığını görəndən sonra onlar mollanın yanına getməli olurlar.
Lukresi
Fəlsəfi baxışları
Lukretiusdan da öncə bəzi filosoflar (örnək üçün Kritius) hesab edirdilər ki, əslində tanrılar yoxdur. İnsanlar onları uydurmuşdurlar. Ancaq, tanrılara inanc və onlardan qorxu hissi olmasaydı, insanlar ağlasığmaz dərəcədə qətllər və digər başqa cinayətlər törədərdilər. Ona görə tanrıları uyduranlar cəmiyyətdə düzənin saxlanması üçün müsbət iş görmüşdülər.
Ancaq, Lukretius bu fikirlə razılaşmırdı. Onun fikrincə, dini inkar etməklə insanlar arasında cinayətkarlıq artmayacaq, əksinə bəzi hallarda müxtəlif dini mövhumatlar adamları cinayətin törədilməsinə sürükləyəcəkdir.
Təbiətdə hər şey özü-özlüyündən, yəni onun əzəli qanunauyğunluğundan irəli gələrək baş verir. Bütün bunların yaranmasında heç bir tanrı iradəsi yoxdur. Dünyanı da heç bir tanrı yaratmayıb və idarə etmir, çünki heç nədən nə isə yarana bilməz. Eyni zamanda, dünya yalnız insanlar üçün deyil, özü üçün mövcuddur. İnsan isə dünyanın məqsədi deyil, yalnız onun bir hissəciyidir. O da təbiətin qanunlarına tabedir və onu üstələyə bilmir.
Lukretius tanrıların var olmasını inkar etməsə də, onları yaradıcı və idarəçi funksiyalardan məhrum etmişdir. O hesab edirdi ki, tanrılar ölməzdir, ancaq təbiətin və insanların işlərinə qarışmırlar. Onlar özlərinə məxsus bir məkanda yaşayır və həzzlərlə dolu həyat sürürlər. O məkan insanlardan sonsuz qədər uzaqdadır. Bu səbəbdən tanrılara nə insanlar, nə də edilən ibadət və dualar gərək deyildir. Onlar insanlara qarşı biganədirlər. Bu səbəbdən də, Lukretiusa görə dinlərə, kahinlərə, falçılara, peyğəmbərlərə heç bir ehtiyac yoxdur.
Lukretius tanrılar və dinlərin rolunu heçə endirərək əsas dəyəri insanların düşüncəsində görürdü. Düşüncəsiz insanın ömrü qaranlıq və qorxu içində keçir. Ağıl və sağlam düşüncə isə mövhumatın qarşısını alır; insanı ölüm, xəstəlik və həyatın problemləri qarşısında qorxudan qurtarır. Yalnız sağlam düşüncənin vasitəsi ilə təbiətdə hər şeyi olduğu kimi anlamaq olar. İnsan sağlam düşüncədən başqa mühakimə etmə xüsusiyyətinə də malikdir. Çünki, dünyada bir çox şeyləri yalnız mühakimə yolu ilə izah etmək mümkündür. thumb|left|"Hər şeyin təbiəti haqqında" kitabının əlyazması, 1483 il
Lukretiusa görə təbiətdə fövqəladəlik yoxdur. Dünyalar gözə görünməyən və duyulmayan hissəciklərin qasırğalarından yaranır. Bu hissəciklər hər şeyin "toxumlarıdır" (atomlardır). Cisimlər, ruhlar və dünyalar onlardan ibarətdir. Onlar təbii zərurətdən yaranır. Hissəciklərin hərəkətdə olması üçün boşluqlar vardır. Hissəciklər əbədidir, onlardan ibarət olan hər şey məhvə məhkumdur və keçicidir.
Ümumiyyətlə, heç nədən nə isə yaranmır. Hər şeyin əsasında toxumlar (atomlar) durur. Şeylərin məhv olması materiyanın məhv olması demək deyildir. Bu yalnız daha mürəkkəb şeyin ən sadə elementlərə bölünməsidir.
Lukretiusun fikrincə ruh da bədən kimi kiçik hissəciklərdən (atomlardan) ibarətdir və o bədəndən asılıdır. Bədənin ölümü hissəciklərin əlaqələrinin pozulması və dağılmasıdır. Bu baş verən kimi bədənlə bir yerdə ruhun hissəcikləri də dağılır və o məhv olur. Beləliklə, Epikür kimi Lukrtetsius da ruhun ölməzliyini qəbul etmirdi.
Daha sonra o, ölümlə həyatın bir-biri ilə qarşılaşmamasını iddia etmişdir. Onlar qarşılaşmır deyə ölüm həyatda olan insan üçün qorxulu deyil, çünki həyatda olan insanın ölüm haqqında təsəvvürü yoxdur. Ölümün gəlişindən sonra isə insanlar artıq bu dünyada olmur və heç nəyi duymur. Ona görə də ölümün qarşısında qorxu hissi olmamalıdır.
Ruhun bir bədəndən başqasına köçməsi ideyasını (metempsixozu) və onun insanın doğulmasından öncə var olması inancını rədd edən Lukretius hesab edirdi ki, belə bir şey olsaydı, onda insanlar öz keçmiş həyatlarını yada salardılar. Metempsixoz ya da ruhların öncə var olmasını iddia edənlərin fikrincə ruh bədənə girərkən öz keçmiş həyatını yaddan çıxarır. Bu belədirsə, onda Lukretiusa görə bu hal ölümdən fərqlənmir. İnsanın keçmişdə həyatda olmasının mənası yoxdur. Ona görə ölən adamların ruhları ölü, dirilərin isə diri hesab edilməlidir.
Bundan başqa əgər metempsixoz real bir şey olsaydı, onda heyvanların davranışı bir-biri ilə qarışardı. Məsələn, şahin göyərçindən qorxardı. Düşüncə isə təkcə insanlarda deyil, həm də heyvanlarda olardı.
Lukretius əxlaqi fikirləri irəli sürərkən Epikür təliminin müddəalarını təkrar edir və deyirdi ki, iztirabların aradan qaldırılması, ruhi sakitlik və ataraksiya xoşbəxtliyin əsas şərtləridir.
Folsom
thumbnail|Folsom, Nizə ucluğu
Folsom — Preri Platosunda (ABŞ) Paleolit dövrünə aid arxeoloji mədəniyyət.
Bu termin ilk dəfə Kolorado Təbii Tarix muzeyinin direktoru Dade Figins tərəfindən 1927-ci ildə istifadə edilmişdir.
Acaena rorida
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Brickellia veronicaefolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Slaviya Sarayevo FK
Slaviya Sarayevo – Bosniya və Herseqovinanın futbol klubu.
Sipiso-piso şəlaləsi
Sipiso-piso (, "Bıçaq kimi şəlalə"), — İndoneziyada şəlalə. Şəlalə Sumatra adasının şimalında yerləşir. Berastagi şəhərindən 45 km qərbdə yerləşən şəlalə yeraltı çayın Karo yaylası kənarından səthə çıxması nəticəsində meydana gəlmişdir. Şəlalənin şimal hissəsində böyük kalder gölü Toba yerləşir. hündürlüyü 120 metr olan şəlalənin suyu sonda Toba gölünə tökülür. İllik yağıntının yüksək olması nəticəsində şəlalənin suyu il boyu bol sulu olur. Ətraf ərazi tropik meşələrlə və dik qayalarla əhatələnib.
Ümumi məlumat
Sipiso-pisonun unikallığı yeraltı çayın yayla kənarından bir başa səthə çıxmasıdır. Yaxınlıqda son yüz min il əvvəl dünyanın ən böyük vulkan püskürməsinin kalderi yerləşir. Bu kalderin çuxurunda isə Toba gölü formalaşıb. Batak əfsanələrində şəlalə yeraltı çay əjdahası ilə Toba gölündə yaşayan əcaib məxluq arasında olan döyüş nəticəsində meydana gəlib. Bölgədə üç müşahidə meydançası var. Birinci meydança dərənin əks tərəfində yerləşir. İkincisi şəlalənin dibinə doğru gedən yolun tən ortasında, üçüncüsü isə dərənin nisbətən aşağısında yerləşir. Yuxarı meydançadan eyni zamanda həm şəlalənin, həm gölü, həm də Sibayk vulkanını müşahidə etmək mümkündür. Sipiso-piso İndoneziyanın ən hündür şəlaləsidir. Əraziyə giriş pulludur: uşaqlara 2000 rupi, böyüklərə isə 4000 rupidir (2014-cü ilin məlumatı).
Şəlalə ətrafında onlarca kiçik suvenir satan mağaza mövcuddur. Yaxın yaşayış məntəqələrindən (əsasən Medan şəhəri) çoxlu turist gəlir. Nəticədə ətraf ərazi yetərincə müxtəlif tullantı məhsulları ilə çirklənir.
Ərazi
Karo yaylası etnik bataklara məxsus bir neçə kəndlə diqqəti cəlb edir: Linqa, Kampunq Peseren və Dokan. Yaylada çoxlu mineral bulaqlar və Sibayak vulkanına gedən mənzərəli yol mövcuddur. . Turistləri cəlb edən əsas obyektlərdən biri də, Toba gölüdür. Toba dünyada adada yerləşən ən böyük vulkan göldür. Uzunluğu 100 km, orta dərinliyi isə 450 metrdir. Gölün sahəsi 1100 км². Gölün ölçüsü o qədər böyükdür ki, onun haqqında ilk dəfə 1929-cu ildə verilən məlumatdan (Hermann Neubronner Van der Tuuk) 82 il sonra çuxurun kalder olduğu təyin edilmişdir. Göldə Samosir adası yerləşir. Sahəsi 640 km² olan bu ada ekoturizm üçün əlverişli məkandır.
Bulbophyllum linearilabium
(Bulbophyllum linearilabium) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum linearilabium növü Malukudan Yeni Qvineyaya qədər yayılmışdır.
Acaena sericea
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mehmet Yıldız
Mehmet Yıldız, 1981-ci ilin 14 sentyabrında anadan olub. Futbolçu kimi karyerasına "Tigemspor" klubunda başlayıb. Çox keçmədən gənc hücumçu nisbətən güclü klubların maraq dairəsinə düşür və 2000-ci ildə Mehmet "Sivasspor"a keçir. Onun komandaya gəldiyi vaxt "Sivasspor" aşağı dəstədə superliqaya çıxmaq üçün mübarizə aparırdı. Elə həmin il, yəni 2000-2001-ci il mövsümündə "Sivasspor" aşağı dəstənin çempionu olur və superliqaya vəsiqə əldə edir.
Amma Mehmet yeni klubunda təsadüfi hallarda meydana çıxır, özünü göstərmək şansı əldə edə bilmirdi. Ona görə də gənc futbolçu klubunu dəyişməli olur. Mehmet 3-cü liqada mübarizə aparan "Samsun Çarşanbaspor"a keçir. 21 yaşlı futbolçu peşəkar karyerasında ilk qolunu da Samsunda vurur. Yıldız "Divriğispor"a qarşı oyunun 7-ci dəqiqəsində hesabı açır. Növbəti mövsümdə Mehmet Yıldız "Sivasspor"a qayıdır və həmin il "İzmirspor"un qapısından bir oyunda 8 top keçirir. Hücumçunun uğurlu oyununa baxmayaraq, həmin mövsüm "Sivasspor" superliqaya qayıda bilmir. Amma Mehmet yavaş-yavaş forma yığmağa başlayırdı.
Getdikcə özünü göstərməyə başlayan gənc forvard 2003-2004-cü il mövsümünü "Antalyaspor" da keçirməli oldu. Burada 4 qol vuramağı bacaran futbolçu növbət il "Telekomspor"a icarəyə verildi. Burada isə gələcəyin ulduzu ilk dövrədə 8 qol vurdu. Mehmetin uğurlu oyununu görən "Sivasspor"un rəhbərliyi və texniki korpusu ikinci dövrədə onu komandaya qaytardı. Superliqaya çıxmağı hədəfləyən kollektivə qayıdan hücumçu doğma klubunda 5 qol vuraraq, "Sivasspor"un yenidən superliqaya qayıtmasında pay sahibi olur. Burada isə onun komanda yoldaşları Hayreddin, Hakkı, Can, Muhammed Ali kimi təcrübəli futbolçular olur. Amma o vaxt "Sivasspor"un baş məşqçisi olan Verner Lorant hücumçuya çox şans vermir. Superliqada cəmi iki qol vuran Mehmet ikinci dövrəni icarə əsasında "İstanbulspopr"da keçirir. Forvard burda əsl gücünü nümayiş etdirdi. Mehmet yarım mövsümə 13 qol vuraraq, "İstanbulspor"a uğur qazandırdı. Qol vurmaq bacarığının yüklsəkliyi onu yenidən "Sivasspor"a qaytardı. Keçən mövsüm "Beşiktaş"ın qapısından başla keçirdiyi qol Yıldızı ulduza çevirdi. Mövsümü 9 qolla başa vuran futbolçu növbəti ili gözləməli oldu. Mehmet Yıldızı Türkiyə futboluna qazandıran "Sivasspor"un gənc çalışdırıcısı Bülənt Uyqun oldu. Onun etimadını qazanan 26 yaşlı futbolçu bacarığını nümayiş etdirə bildi. Hücumçunun yığma karyerasına gəlincə, Mehmet cəmi bir dəfə Türkiyə millisinin formasını geyinib. Norveçlə səfər matçının son 10 dəqiqəsində meydanda olan futbolçu Bosniyaya qarşı oyunda yığmaya dəvət alsa da, meydana çıxmadı. Mehmet Yıldız Türkiyə futbolunda gec üzə çıxan futbolçulardan biridir. İlhan Mansız, Tümər Mətin, Yusuf Şimşək kimi, o da indi-indi ön plana çıxıb. Superliqada
Anadolu klublarını baş qaldırmağa imkan vermirlər. Buna baxmayaraq, onlar tez-tez də olmasa, varlıqlarını nümayiş etdirə bilirlər. Necə ki, Enderli, Fethili "Əskişəhərspor", Tanjulu "Samsunspor", Saffetli, Ərgünlü "Kocaelispor" vardı, bu gün də mübarizəni "Sivasspor" davam etdirir. Vaxt gələcək, Mehmet Yıldızlı "Sivasspor" deyəcəklər.
Yossi Kohen
Həyatı
Yossi Kohen 1961-ci ildə Qüds şəhərində anadan olmuş, Katamon məhəlləsində böyümüşdür. Atası Leo İsrail dövlətinin qurulmasından əvvəl bu dövlətin yaranması uğrunda mübarizə aparan İrqun təşkilatının üzvü olmuşdur.
Foli-Berjerdə bar (tablo)
Foli-Berjerdə bar — Eduard Mane tərəfindən 1882-cu ildə çəkilmiş rəsm əsəri. Əsər həmin ildə Paris Salonunda nümayiş olunmuşdur. Əsərdə Paris şəhərində yerləşən Foli-Berjer gecə klubundan bir səhnə canlandırılmışdır. Folies-Bergèredə bar Eduard Mane son ən önəmli əsərlərindən biridir, Mane bu tablonu ölümündən bir il əvvəl çəkmiş və tablo üzərində işlər davam etdiyi müddətdə belə Eduard Manenin səhhəti ağırlaşmağa başlamışdır.
Ümumi qalça venası
Mənbə
50 px|left