cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
II Yekaterina
Mədəniyyət, elm
II Yekaterina İmperator Rəssamlıq Akademiyasının binasını inşa etmiş fransız memarı Jan-Batist-Mişel Vallen-Delamotun işindən heyran olmuş və ona sarayın yeni qanadının inşa olunmasını həvalə etmişdir. Bu bina saray yığıncaqlarının və digər mərasimlərin keçirilməsi üçün nəzərdə tutulmuşdu. II Yekaterina binanı sələfi II Yekaterinanın sarayda şəxsi otaqlarını göstərmək üçün istifadə elədiyi adla – Ermitaj (Planda 14 nömrə ilə göstərilib) adlandırmışdır. thumb|250px|left|[[Qış sarayının Müqəddəs Georq zalı|Müqəddəs Georq zalı (planda 13 nömrə ilə göstərilib)Rusiya çarlarının əsas taxt zalı idi. Zal II Yekaterinanın dövründə saraya əlavə edilmişdir.]] Ermitajın interyeri Qış sarayı ilə kontrast təşkil edəcək şəkildə işlənmişdi. Bəzi fikirlərə görə, Ermitajın inşa olunması məsləhətini II Yekaterinaya Jan Jak Russo vermişdir. Özlüyündə isə həmin saray tamamilə başqa geniş bir bina olmaqla əsas sarayı digər binalarla və ekzotik heyvan və bitkilərlə bəzədilmiş həyətlə əlaqələndirirdi. Onun incə detallara və təbiətə olan marağı sarayın mebel təchizatında və saraya toplanmış dəyərli sənət əsərləri kolleksiyasında da özünü göstərmişdi.
II Yekaterinanın incəsənət kolleksiyası böyük olduğundan o, memar Yuri Velteni saraya yeni binanın əlavə edilməsi üçün vəzifələndirdi və sonradan bu bina Köhnə Ermitaj kimi tanındı. Sonradan II Yekaterina Cakomo Kvarenqi tərəfindən dizayn edilmiş Ermitaj teatrının inşasını da himayə etmişdir. Bu inşaat işləri isə I Pyotrun tərəfindən inşa etdirilmiş III Qış sarayının sökülməsi ilə nəticələnmişdi.
İmperatriçanın Ermitajdakı həyatı incəsənət və Qış sarayı yaxınlığında yaşayan qonşularının əhatəsində keçirdi və o, burada kiçik gizli ziyafətlər verirdi. Qulluqçular bu ziyafətlərə buraxılmırdı və divarda yazılırdı ''“xahiş edirik sizə min dəfə təkrar etmədən, hara tapşırılıbsa, orada da oturun.”
II Yekaterina həm də, fransız mədəniyyətini təmsil edən hər şeyin Rusiya sarayında təmsil olunmasına ciddi maraq göstərirdi. O, Fransaya nifrət etsə də, bunu fransız mədəniyyəti və incəsənətinə aid etmək olmazdı. Fransız dili sarayın əsas dilinə çevrilmişdi; rus dilindən yalnız xidmətçilərə müraciət zamanı istifadə edilirdi. Rus zadəganları Molyer, Jan Rasin və Pyer Kornel kimi fransız filosoflarının əsərlərini oxumağa təşviq edilirdilər. Qış sarayı II Yekaterina aristokratiyasına aid olan və Qış sarayı kimi kəndlilərin qul əməyi nəticəsində inşa edilmiş digər saraylar üçün nümunə olmalı idi. Saraydakı həyat və yaşam tərzi onun divarlarından kənarda yaşanan həyatla daban-dabana ziddiyyət təşkil edirdi. 1767-ci ildə Qış sarayında həyatın zənginlik və dəbdəbənin zirvəsinə çatdığı zaman imperatriça Rusiyada təhkimçiliyin genişləndirilməsinə xidmət edən fərman imzaladı. II Yekaterinanın hakimiyyəti dövründə milyondan artıq kəndli qul vəziyyətinə salınmışdı. Qış sarayında inşaat işləri isə 1796-cı ildə II Yekaterinanın həyatının son gününə kimi davam etmişdir.
Təhsil
1768 ci ildə bir sıra şəhər məktəbləri yaradılır. Peşə məktəbləri açılmağa başlayır. II Yekaterina qadınların təhsilinə mühüm əhəmiyyət verirdi. 1764 cü ildə Smolenski Nəcib Qızlar institutu yaradılır. Elmlər akademiyası öz maddi-texniki bazasını zənginləşdirərək, Avropada qabaqcıl yerlərdən birini tutur. Akademiyanın nəzdnində rəsədxana, fizika otaqları, anatomiya salı, nəbatət bağı, alətlər emalatxanası, tipoqrafiya, kitabxana, arxiv yaradılır. Beləliklə 11 oktyabr 1783 cü il Rusiya Elmlər Akademiyasının əsası qoyulur.
Səhiyyə
Su çiçəyinə qarşı məcburi peyvənd tətbiq edilir. Belə ki, su çiçəyinə qarşı ilk peyvənd olunan II Yekaterina olmuşdur. Epidemiyalara qarşı mübarizə dövlət xarakteri daşıyır, imperator şurasının vəzifəsinə daxil edilir. II Yekaterinanın sərancamı ilə liman və sərhəd məntəqələrində karantinlər təsis edilir. II Yekaterina dövründə sifilisli xəstələr üçün, lazaret, ruhi xəstələr üçün xəstəxanalar açılır.
Dəniz səyyahı Sindbadın macəraları (film, 1941)
Film haqqında
Film saxlanılmayıb.
II Yekaterina
Şəxsi həyat tərzi
Sələflərindən fərqli olaraq II Yekaterina şəxsi ehtiyacları üçün sarayda geniş inşa işləri gördürmürdü. Lakin səyahətlər zamanı qalması üçün ölkə ərazisində xüsusən yol boyu bir çox iqamətgahlar tikdirmişdir. Yalnız ömrünün sonlarına yaxın Pelldə özünə yeni saray iqamətgah tikdirmişdir. II Yekaterina orta boylu və qaraşın saçlara malik, yüksək intellektə, müdrikliyə malik, azad sevgiyə pərəstiş edən bir qadın olmuşdur. Məşuq və sevgililərinin sayı P. İ. Bartenyevə görə 23 olmuşdur. Onlardan məşhurları:
Dəniz səyyahı Sindbadın macəraları (film, 1941)
Film haqqında
1941-1945-ci illər müharibəsinin başlanması ilə əlaqədar filmin istehsalı yarımçıq qalmışdır. Film səsli olmalı idi.
II Yekaterina
Şəxsi həyat tərzi
Yekaterinanın eşqibazlıq macəraları qalmaqallarla dolu olmuşdur. Qriqiri Orlov II Yekaterinanın sevgilisi ola-ola demək olar ki, bütün imperatriçənin sərancamında olan kəniz və xanımların yatağına girmişdir. II Yekaterinanın digər bir pərəstişkar məşuqu, Lanskoy Aleksandr Dimiriyeviç isə imperatriçəni razı salmaq üçün, öz cinsi aktivliyini - şəhvəti artırmaq məqsədilə kantaridin preparatından istifadə edirdi. Saray həkimi Veykart onun gənc ikən ölməsinin səbəbibi məhz kantaridin preparatından ziyadəsi ilə istifadə etməsində görürdü. Yekaterina 60 yaşında olarkən onun sonuncu məşuq-pərəstişkarı 20 yaşlı Platon Zubov olmuşdur. N. İ. Pavlenko yazır:
Ölümü
II Yekaterina 17 noyabr 1796-cı ildı 67 yaşında İnsultdan vəfat etmişdir.
Baccharis uncinella
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şkoder
Şkoder və ya İşkodra — Albaniyada şəhər.
Paytaxt Tirana ilə Şkoderin arası 1,5 saat təşkil edir. Ölkənin ən böyük dağlarından olan Alp dağları Şkoderdə yerləşir. Şəhərin 100 min əhalisi var. Balkanların ən böyük gölü olan Şkoder gölü (və ya Skadar gölü) də bu şəhərdə yerləşir. Gölün yarısı Albaniya, yarısı isə Monteneqro ərazisinə düşür. Osmanlılar bu əraziləri tərk edən zaman Albaniyanın bəzi bölgələri ilə yanaşı gölün də bir hissəsi bu ölkə ərazisində qalıb. Şkoder qalası çox yüksək bir təpə üzərində qurulub. Qalada yerləşən Fatih Sultan Mehmet Məscidi hazırda yararsız haldadır. Qaladan baxdıqda gözəl mənzərələr insanı valeh edir. Drina çayı Makedoniya Respublikası ərazisindən, daha dəqiq desək, Ohri gölündən başlayır, ordan Kosovo ərazisinə daxil olur və burdan qonşu Albaniya ərazisinə keçir və burada Buna çayı ilə birləşir. Qaladan baxdıqda bu iki çayın bir-biriylə birləşdiyi nöqtəni izləyə bilərsiz. Çaylar birləşdikdən sonra Buna çayı olaraq davam edir və 40 km məsafə qət etdikdən sonra Adriatik dənizinə tökülür. Sonuncu Osmanlı paşası Həsən Rza Paşanın məzarı bu şəhərdə yerləşir. Məzar daşının üzərindəki yazılar alban dilində yazılıb: "Şkoderdə Osmanlı ordusunun komandanı, dövrünün böyük əsgəri, qəhrəmanı Həsən Paşaya Albaniyadan və alban xalqından böyük hörmət var". Həsən Rza Paşanın atası da Bağdad valisi olub. Özü isə Şimali Albaniyanın valisi olub.
Gecikmə
Gecikmə (en. lag) – iki hadisə arasındakı zaman fərqi.
Şkoder
Əbu Bəkir məscidi Albaniyada yeni inşa olunmuş məscidlərdən biridir. Türkiyədən sonra Balkanlarda ən böyük məscid olaraq bilinir. Şkoder əhalisinin 60 faizi müsəlmanlardır. Şkoder eyni zamanda katolik albanların daha sıx məskunlaşdığı şəhərlərdən biridir. Bu şəhərdəki katolik kilsəsi 1850-ci ildə Osmanlılar tərəfindən tikilib. Ənvər Hoca dövründə kilsə idman zalı olaraq istifadə edilib. Kilsə Albaniyadakı ən böyük katolik kilsəsidir. Albaniyanın şimalında katoliklər, cənubunda isə provaslavlar yaşayırlar. Müsəlmanlar isə ölkənin bütün bölgələrinə yayılıb.
Gecikmə
Elektronikada: gecikmə, giriş və çıxış siqnallarının dəyişmələri arasındakı yubanmadır.
Displeydə: gecikmə, görüntüdəki dəyişmələrdən sonra ekranın fosfor örtüyünün tədricən sönən qalıq parlaqlığıdır.
Amblyseius wanka
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Kobaninin mühasirəsi
Kobaninin mühasirəsi — Suriyanın Kobani şəhəri uğrunda 2014-cü ilin 16 sentyabr tarixindən başlayan və 2015-ci il 26 yanvar tarixində İŞİD-in məğlubiyyəti ilə başa çatan qanlı döyüşlər. Şəhər yenidən YPG güclərinin nəzarəti altına keçmişdir.
Eyn-əl-Ərəb şəhərində əsasən etnik kürdlər yaşayır və şəhər kürdlər tərəfindən (Kobanê) adlandırılır. Suriyanın əsasən mərkəzi hissələrində aparılan hərbi əməliyyatlarda iştirak edən İŞİD silahlıları sentyabr ayının ortalarından etibarən ölkənin şimal bölgələrinə doğru həmlələr etməyə başlamış və həmin ərazilərə gözlənilməz hücumlar təşkil etmişdir. Kürd birliklərini hazırlıqsız yaxalamağı bacaran İŞİD döyüşçüləri Eyn-əl-Ərəb əyalətində 2014-cü il 2 oktyabr tarixinə olan məlumata əsasən 350-dən çox kürd kəndini işğal etmişdir. Eyn-əl-Ərəbdə yaşayan 200 minə yaxın etnik kürd davam etməkdə olan qanlı döyüşlərdən xilas olmaq üçün Suriya-Türkiyə sərhədinə cəmləşmişdir.
Türkiyə hökumətinin icazəsindən sonra Eyn-əl-Ərəbdən gələn qaçqınların ölkəyə buraxılmasına başlanıb və onların təhlüksəziliyi təmin edilib. 5 oktyabr tarixinə olan məlumatlara əsasən Eyn-əl-Ərəb şəhərinin ətraf əraziləri və kəndləri tamamilə İraq Şam İslam Dövlətinin nəzarəti altındadır. YPG və PKK silahlıları isə Eyn-əl-Ərəb şəhər mərkəzinin müdafiəsini təmin edirlər. İŞİD ən qısa zamanda şəhəri tamamilə ələ keçirməyi hədəfləsə də ciddi müqavimətlə rastlaşmışdır.
134 gün davam edən silahlı toqquşma 2015-ci ilin 26 yanvar tarixində rəsmən yekunlaşmışdır. ABŞ və NATO birliklərinin hava dəstəyi ilə irəliləyən YPG gücləri şəhərin mühüm nöqtələrini ələ keçirməyi bacarıb. 24 yanvar tarixində şiddətlənən və 2 gün davam edən həll edici döyüşlərin ardından İŞİD silahlıları şəhərdən və ətraf ərazilərdən geri çəkilmək məcburiyyətində qalmışdılar.
Hindistanda toy adətləri
thumb|Hindistanlı bəy və gəlin Hindistanda toy adətləri - Hindistan mədəniyyətinin tərkib hissəsi.
Hind tоylаrı özünün ənənəviliyi ilə fərqlənir, min illər əvvəl оlduğu kimi indi də еynilə yеrinə yеtirilir, toylardakı ritual və ənənələrin kökü Vedalara əsaslanır. Hind cəmiyyətində toy təkcə iki insanın, iki qəlbin birləşməsi deyil, toy gəlinin və bəyin ailələrini birləşdirir. Həmin andan hörmət və şərəf ailənin hər bir üzvünə aid olur. Toy adəti hər bir hindusun həyatında ən vacib mərhələlərdən sayılır. Buna görə də onun hazırlanmasına, keçirilməsinə böyük əhəmiyyət verilir. Hinduslar inanırlar ki, toy adətləri ər və arvadı sonrakı 7 həyatda bağlayır və toy hindusların həyatında 16 sanskardan (sirli qurbanvermə) biridir.
Ənənəyə görə, ailə qurmaq üçün gənc oğlan və qız seçilərkən qoroskopa baxılır, gənclərin xaraktercə bir-birinə uyğun gəlmələri nəzərə alınır ki, ailə həyatları ziddiyyətlər içində keçməsin, həmişə razılıq olsun. Toydan bir həftə öncə brahman gəlir, oğlanla qızın ulduz falına baxır. Çünki, ulduzlar toya yaxın birləşirlər. Əgər belə olmasa, toy ya təxirə salınır, ya da ləğv olunur.
Toyaqədərki mərasimlər
Hind toyu toyaqədərki mərasimlərdən, toy mərasimindən, toydan sonrakı rituallardan ibarətdir. Şimali Hindistanın toy mərasimləri Cənubi Hindistanın toy mərasimlərindən müəyyən qədər fərqlənir. Cənuba doğru toylarda dravid elementləri diqqəti daha çox cəlb edir.
Vedalara uyğun olaraq, hindus toy adətləri müqəddəs qurban odunun yanında "vipra" (brahman kahini) və "purohitin" (sıravi brahman) iştirakı ilə keçirilir. Bəyin və gəlinin evi svastika ilə bəzədilir. Svasti –"su asti" qədim veda ayinləri də xoşbəxtliyi, uğuru, rifahı ifadə edir. Müqəddəs odun qarşısında keçirilən mərasimin mənası budur ki, qadın ərini Tanrı kimi qəbul etməlidir və başa düşməlidir ki, əri olmadan onun həyatınln heç bir mənası yoxdur. Əri olmadan qadının ruhani dünyaya yolu bağlıdır, ər qadın üçün tanrının özüdür. Qadın isə əri üçün tanrının qiymətli hədiyyəsidirToya qədər "tilak" (tilak, saqan və ya saqayi) adlanan nişan mərasimi baş tutur. Vedalarda təntənəli, şənlik içində keçən "tilak" mərasimləri haqqında da məlumat verilir. Hindistanda ər və onun ailəsi mötəbər sayılır, kişi başlanğıc (puruşa) üstün tutulduğundan öz qızı üçün bütün ömrü boyu "dharma"ya əsaslanan həyat sürəcək nəcib ər tapmaq hər bir ailənin arzusudur. "Tilak" mərasimində məhz bu arzu əksini tapır. Adətən, "tilak" toya bir ay qalmış baş tutur. Mərasimin vaxtı hər iki ailənin arzusu və imkanları ilə müəyyənləşir. Bu mərasimdə hər iki ailədən kişilər iştirak edir. Mərasim zamanı gəlinin atası qohumları ilə birgə bəy evinə gedərək bəyin alnına qırmızı şafran və sarıkök tozundan hazırlanmış müqəddəs "tilak" işarəsi qoyur, bununla da bəyin ailəsi onu quda (qayınata) kimi qəbul edir.
Toya 15 gün qalmış Qaneş tanrısına həsr olunmuş "Barni Bandhvana" mərasimi keçirilir. Valideynlər Qaneş tanrısından toy mərasiminə əngəl törədə biləcək bütün əngəlləri aradan qaldırmağı diləyir, toya qədər hər gün bəy və gəlinin ailələri bu tanrıya ibadət edirlər. Maharaştrada isə toydan 15 gün əvvəl keçirilən "Kelvan" mərasimi zamanı bəy və gəlinin evində tayfa tanrısı olan "Kuladevta"ya ibadət olunur, sonda qonaqlıq verilir.
Toy mərasimlərinin mərhələləri
thumb|Hindistanda bəyin baş geyimi Tоy mərasimi аdətən gеcələr təşkil оlunur, müəyyən еdilmiş zаmаnаdək nikаh üçün parçadan хüsusi, kiçik məbəd-"mandap" hаzırlаnır. Qərbi Benqalda toya bir-iki gün qalmış və ya toy günü "Qaye holud" mərasimi keçirilir, şənlik zamanı ayrı-ayrılıqda bəy və gəlinin bədəninə sarıkökdən hazırlanmış qızılı rəngli toz sürtülür, bundan sonra qohumlar onları "Snan" adlanan ritual zamanı yuyundururlar.
Tоy günü bəyə və gəlinə nikаhkəsmə mərаsiminin əvvəlinədək yеmək yеməyə icаzə vеrilmir. Bəyin еvində qоhum qızlаr rəqs еdir, mаhnı охuyurlаr, sоnrа "Qаyе hоlud" mərаsimində-günəşlə аssоsiаsiyа оlunаn və sаdiqliyin simvоlu оlаn sаrı rəngə dаir təriflərlə dоlu mаhnılаr охunur, hər yerə sаrı rəngli toz tökülür. Bu mərаsim müəyyən mənаdа rənglər bаyrаmınа, yəni "Hоli"yə bənzəyir, аmmа burаdа yаlnız sаrı rəngdən istifаdə оlunur. İştırakçılar əvvəlcə аlınlаrını sarı rəngləyirlər, sоnrа bir-birinin üzərinə sаrı tоz tökürlər. Toya gələnlərə süd və vegeterian yeməkləri verilir, burada ət, balıq, yumurta istifadəsi qadağandır. Tоydа "şubhо-driştе", "bоzаrqаn" və s. ritualları kеçirilir.
Hind toylarının kulminasiyası "Aqni Parinaya" (Manqalphera, Manqalfera) ritualı sayılır. Mərasim zamanı bəy və gəlin saat əqrəbi istiqamətində üç dəfə müqəddəs odun ("phere") başına fırlanırlar. Bu insanın çatmaq istədiyi üç dəyəri- “dharma”, "artha" və "kama"nı ifadə edir. Ənənəyə görə valideynlərin, qohumların xeyir-duasını qazanan bəy və gəlin kəcavədə, müasir dövrdə isə avtomobil karvanı ilə ər evinə yollanırlar.
"Dvar-rokai" ritualında isə evə gələn gənc ailəni əlində saxsı qab tutan bəyin xalası və ya bacısı qarşılayır. Bütün şər qüvvələri qovmaq mənasını daşıyan duzlu su ilə dolu saxsı qab evin astanasında sındırıldıqdan sonra bəy və gəlin evə daxil olur.
Sonrakı vacib mərhələ isə “Qriha Praveş” adlanır. Bu zaman öz evinə gələn gəlini qaynanası qarşılayır, "arati" ritualı keçirilir. Evə girərkən gəlin düyü və metal pullarla dolu saxsı küpü sağ ayağı ilə vurub sındırır. Səpələnmiş taxıl və pullar rifah və bolluq əlamətidir. Toy mərasiminin sonundakı "Aşirvaad" mərasimində gənc ailəyə valideynləri və qohumları xeyir-dua verir.
Pasxa yumurtası (virtual)
Pasxa yumurtası – (slenq) kompüter proqramının sənədlərdə göstərilməmiş (təsvir olunmamış) gizli hissəsi. “Pasxa yumurtası”, adətən, qəribə hərəkətlər ardıcıllığı ilə aktivləşir. Məsələn, WinRAR proqramında menyudan “About WinRAR” bəndini seçib, açılan pəncərədə kitab qalağını çıqqıldatdıqda o, aşağı düşür və bir neçə dəfə qalxıb enir. WinRAR yazısını çıqqıldatdıqda dəniz dalğalanmağa başlayır, bir neçə dəfə çıqqıldatdıqda isə yelkən görünür. Bəzən “yumurtanı” görmək üçün çox mürəkkəb hərəkətlər etmək lazım gəlir və proqramın adi istifadəçisi onu heç zaman yerinə yetirməyəcək. “Pasxa yumurtaları” haqqında informasiya çox zaman İnternetdə yayımlanır. Bəzən “pasxa yumurtaları”na avadalıqlarda da rast gəlmək olur. Məsələn, Hewlett-Packard LaserJet 1100 printerinin alt qapağını açdıqda, interfeys lövhəsində işarələnmiş elementlərlə yanaşı, belə bir yazı da oxumaq olar: “This product is dedicated in memory of our good friend Ming-Zen Kuo” (“Bu məhsul bizim yaxşı dostumuz Min Zen Ko’nun xatirəsinə həsr olunub”).
Sen-Satürnen-de-Len
Sen-Satürnen-de-Len  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Kampanyak kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12247.
Kommuna təxminən Paris dən 500 km cənubda, Tuluza şəhərindən 160  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 37  km şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 359 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə 193 yaşda (15-64 yaş arasında) 125 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 68 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 64,8%, 1999-cu ildə bu göstərici 69,0%). Fəal 125 nəfərdən 122 nəfər (70 kişi və 52 qadın) işləyir, 3 nəfər işsizdir (1 kişi, 2 qadın). 68 hərəkətsiz 20 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 29 nəfər təqaüdçü, 19 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Hacı Zeynalabdin Marağayi
Hacı Zeynalabdin Məşədi Səfərəli oğlu Marağayi — Azərbaycan və ya kürd əsilli İran yazıçısı.
Həyatı
Zeynalabdin Marağayi 1837-ci ildə Marağada bir kürd və ya azərbaycanlı ailəsindən anadan olmuşdur. O, 20 yaşınadək Marağa və Ərdəbil şəhərlərində yaşayıb, atasından qalan mal-dövləti əldən verib, qardaşı ilə bərabər öz vətənini tərk edib, çox az sərmayə ilə Qafqaza gəlib, Tiflis şəhərində sakin olub. Bu şəhərdə 3-4 ilin ərzində artıq mal qazanıb, neçə min manat ələ gətirir. Yavaş-yavaş iranlıların sayı Tiflis şəhərində artdıqca, onun da hörməti, etibarı artır, İranın baş konsulu Əsədulla xan Nazim əl Dövlə tərəfindən Kutaisi şəhərində naib-konsul işinə məşğul olur.
Hacı Zeynalabdin Mərağei özü bu barədə belə deyir: “O zamanlarda mən həm konsul və həm iranlıların başçısı və həm də tacir idim. Həmvətənlərin malı təzyiqatların rəf etməyi özümə vacib bilib, onların yeyib-içməklərin, geyməklərin və s. çətinliklərin həll etməyə başladım. O zamanda bütün qazandığım mal-dövlət əlimdən getdi və təkcə həmvətənlərin borcları yazılmış bir dəftər əlimdə qaldı. Krıma getməyə məcbur oldum və qardaşımla birlikdə İstambuldan Krıma malul ticarə aparıb, orada ticarətə məşğul oldum. Yenə də az zamanda, kafi sərmayə ələ gətirib o şəhərdə qalmalı olduq”.
1852-ci ildə Rus dövləti ilə Osmanlının müharibəsi başladı, bu iki qardaş Yaltaya gedib, orada işlərinə rövnəq verdilər. Yalta şəhəri rus imperatorunun yaylağı idi. Bu şəhərədə Zeynalabdinin işi bütün şahzadə və dərbar əhalisi ilə olurdu. Özünə böyük hörmət və etibar qazananraq “İranın dürüstkar taciri” ləqəb tapdı. Rus təbəəsi olmağı ondan istədilər. Bu məcburiyyəti başından ata bilməyib, rusun tabeliyini qəbul etməyə and içir. Amma vətən eşqi, hürriyyət duyğusu və s. Şərq istəkləri bir ləhzə onu buraxmayıb, rus tabeyyəti qəbulundan sonra özü-özünə bir xain insan kimi baxırdı, vətənə xəyanət, dinə xəyanət və vətəndaşlara xəyanət...
Hacı İbrahim Qasımov
Hacı İbrahim Hacı Mahmud oğlu Qasımov — jurnalist, teatr tənqidçisi, tərcüməçi, "Kəlniyyət" jurnalının və "Bəsirət" qəzetinin redaktoru , "Nicat" Maarif Cəmiyyəti idarəsinin üzvü və katibi.
Hacı Zeynalabdin Marağayi
Həyatı
Hər an özü özünü lənətləyirdi, necə olar ki, mənim vətəndaşlarım, qardaşlarım, müstəbid hakimlərin sitəminin altında can verirlər və mən özümü kənara çəkib rahat yaşayıram. Bu duyğular bir an onu rahat qoymurdu, və nəhayət dükanı, evi və var-yoxunu Kərimə şəhərində satıb, İstambula qayıdır, ailəsini orada qoyarkən Allahın evinin ziyarətinə yola düşür, neçə illər rus təbəəsi ola-ola İstanbulda yaşayır, nəhayət Mirzə Mahmudxan Əlaülmülk vasitəsi ilə rus tabeliyini dala qaytarır, yenidən İran tabeyyəti alır. İstanbulda olan zaman “Şəms” qəzetəsi ilə həmkarlığa başlaır və Kəlkətədə nəşr olan “Həbülül-mətin” dərgisində məqalələr yazır.
Hacı İbrahim Qasımov
Fəaliyyəti
Hacı İbrahim Qasımov Üzeyir bəy Hacıbəyovun "Arşın mal alan" operettasının əleyhidarı idi. 27 oktyabr 1913-cü il tarixli "Iqbal" qəzetində Hacı Ibrahim Qasımov adlı teatr tənqidçisi yazırdı: "…"Arşın mal alan" operettası bir dərəcə "fars" (lağ-lağı, məsxərə) tamaşalarına oxşayır – desək zənn edirik ki, xəta etməmiş olarıq. Belə tamaşaları müsəlmanlara göstərmək xətadan xali deyildir. Belə tamaşalar millətin əxlaqını pozar, onu indiki halından betər bir hala salar".
Hacı Zeynalabdin Marağayi
Həyatı
İbrahimbəy bir fərzi şəxsiyyətdir, bəlkə də Hacı Zeynalabdin öz adını İbrahimbəy qoyur və öz səfərin və İranda gördüyü təcrübələrin, İbrahimbəy adı ilə bəyan edir. Kitabın I cildi İranda yayılanda heç bir kəs, bir savadsız və sadə tacirin o yüksək və zəngin kitabı yazmağına inana bilmirdi və çoxları Mirzə Mehdixan “Əxtər” ruznaməsinin yazıçılarının birini, kitaba müəliif deyirdirlər. Ancaq kitabın II və III cildi Mirzə Mehdixanın ölümündən sonra çap olması bu iddianı sona yetirdi.
İbrahimbəy iranlı bir tacirin oğlu, 50 il qabaqca ticarət əzmi ilə Misir məmləkətinə köçüb, orada ticarəti yaxşı səhman tapıb və Misirdə qalmalı olur. Bu 50 il ərzində, heç bir İran adət və ənənələrini dəyişməyib və öz milliyyətinə (iranlılığına) elə bağlı olur ki, hətta bir kəlmə ərəb sözü öyrənib dilə gətirməyib. Bu imanlı tacir ailəsini və uşaqlarını da İran eşqi ilə böyüdüb. Tacirin böyük oğlu 20 yaşına yetirərkən, atası dünyasını dəyişir. İbrahimbəy 20 yaşında, imanlı, huşlu, zəkavətli, vətənsevər, qeyrətli və nəcib bir cavan idi. Təəssüb onun gözünü yumubsa da, ancaq xaricə dillərini və əməllərini yaxşı öyrənib, atası dünyaya göz yuman zamanlar oğluna vəsiyyət edir: “30 yaşına yetənədək dünyanın hər yerinə səfər edirsən et, ancaq getdiyin yerlərdə hər nə görsən yaz və saxla, o yazdıqların bir gün kara gələr”.
Atanın ölümündən sonra İbrahimbəy müqəddəs Məşhəd ziyarəti arzusu ilə, dəmiryol vəsiləsi ilə “Bəndəri Berr Misirə” hərəkət edir (Bəndəri Berr, Həman Misirin İskəndəriyə bəndəridir. Ancaq İbrahimbəy İskəndəri Məqdunini İrana bir böyük düşmən bilib, onun adını dilə gətirməyi unudulmaz bir günah bilirdi). Oradan İstanbula, Batuma, Tiflisə, Bakıya, Ənzəliyə, Sariyə, Uzun Adaya, Aşqabada və nəhayətdə müqəddəs Məşhəd şəhərinə yetişir.
Seqoviya Əlqasarı
Seqoviya Əlqasarı (ispan Alcázar ərəb القصر‎‎ — əl-qəsr),  - İspaniya krallarının Seqoviyanın tarixi hissəsinin mərkəzində yerləşən qəsri (İspaniyanın Kastiliya və Leon əyaləti). Mərkəzi Quaddarama dağlarındakı (Mərkəzi Kordilyerin hissəsi)Eresma ilə Klampres çaylarının qovuşmasında, qaya üzərində yerləşir. Qayada yerləşməsi onu İspaniyanın ən gözəl və tanınan qəsrlərindən edir. Əlqasar əvvəlcədən qala kimi inşa edilsə də, sonralar kral sarayı, dövlət həbsxanası, kral artilleriya akademiyası da olub.
Hacı Zeynalabdin Marağayi
Həyatı
İstanbul şəhərində “Kitabi Əhmədi” Hacı Zeynalabdin Mərağeyidən alıb yol uzunu oxuyur, oxuduqca təsəvvüratı İrana görə dəyişilir və onun çox sözlərini qəbul etməyib, onu yazanı, Əbdürrəhim Talıbovu bilməməzliyə və səhv etməyə məhkum edir. Naməsində yazır: “Kitabi Əhmədi”n yazanı çox da alim və savadlı bir şəxs idi, ancaq belə nəzərə gəlir ki, ya İranı yaxşı tanımır, ya səhv edir və ya o, biz iranlılardan deyil”.
Seqoviya Əlqasarı
Tarixi
Seqoviya Əlqasarı, başqa əlqasarlar kimi, ərəb qalası kimi yaranıb. Əlqasar haqqında ilk məlumat 1120 ilə (o vaxt xristianlar artıq 32 il idi ki müsəlmanları Seqoviyadan qovmuşdular) aid olsa da, arxeoloji qazıntılar göstərir ki, Əlqasarın yerində hələ Qədim Roma vaxtından hərbi istehkam vardı. Bu versiya başqa vacib abidə ilə təsdiq olunur - romalıların tikdiyi Seqoviya akveduku ilə. left|thumb|200px|Qəsrin kənardan görünüşü Qəsrin ilkin adı naməlumdur, 1122 il sənədində o sadəcə "Eresma yanındakı təpənin üstündəki qala" adlandırılır. Lakin artıq 1155 ildə, Əlqasar kimi qeyd olunur. Bu vaxtın yadigarı kimi şimal tərəfdəki qalereya və, kralın ispan-mavritan tərzində tərtib edilmiş və  Böyük zala bitişik daxili otaqları  qalıb.
Hacı Zeynalabdin Marağayi
Həyatı
İbrahim bəy bu təsəvvürat ilə Batum şəhərinə yetişir və orada ilk dəfə görür: “İranlılar dəstə-dəstə yırtıq-yamaq paltarla nəhayət miskinlikdə üzləri aclıqdan saralmış və zəif halətdə bir tikə çörəyə görə hər işi qəbul edirlər”. Həmvətənlərinin birindən eşidir: “Bütün Qafqazın şəhərləri, qəsəbələri və hətta kəndləri də belə ac və yersiz iranlılarla doludur. Onlar hakimlərin, darğaların, bəylərin və kattaların zülmündən qaçıb, Rum, Rus və Hindistan məmləkətlərinə yayılıbıar və sübhdən axşamadək günün qabağında bir tikə çörəyə görə ağır işləri qəbul edirdilər”.
Seqoviya Əlqasarı
Tarixi
VIII Alfonsonun hakimiyəti illərindən əvvəl Əlqasarın görünüşü barədə məlum deyil, lakin tarixi sənədlər deyir ki, bu yerdə ağacdan kiçik qəsr vardı. VIII Alfonso və onun arvadı İngiltərəli Eleonora bu qalanı özlərinə rəsmi iqamətkah etmişdilər. Bundan sonra taxta qalanın yerində daş qəsrin inşası başladı. Seqoviyadakı Əlqasar Orta Əsrlərdə Kastiliya krallarının sevimli iqamətgahı və krallığın kilid müdafiə qalası hesab olunurdu.
Hacı Zeynalabdin Marağayi
Həyatı
İbrahim bəy Tehrana yetişib, hər bir kəsin qapısını döyür, hər vəzir ya vəkil tanıyırsa, qapısına gedir, bəlkə həmvətənlərinə bir çarə tapa, ancaq heç bir kəsdən cavab ala bilmir, görür İranın vəzir-vəkilləri sərxoşluqla yatıblar və əsla dünyadan xəbərləri yoxdur. Kədərli və məyus Misirə tərəf qayıdır. Qayıdanda Qəzvin, Ərdəbil, Marağa, Binab, Urmiyə və Təbriz şəhərlərindən keçir, oradan Mərəndə və Batum şəhərinə gedir və Misirə qayıdır.
Seqoviya Əlqasarı
Tarixi
1474 ildə Seqoviya Əlqasarı I Katolik İzabellanın taxta çıxmasında və İspaniyanın sonrakı tarixində mühüm yer oynadı. 12 dekabrda kral IV Enrikenin ölümü xəbəri Seqoviyaya çatır və İzabella qalanın hasarı arxasına sığınır. Şəhər hökumətinin dəstəyini alaraq o dərhal Əlqasarda Kastiliya və Araqon kraliçası tacını qoyur. Əlqasar həm də onun Araqon kralı Ferdinanda ərə getdiyi yerdir. II Filipp burada öz dördüncü zövcəsi Avstriyalı Anna ilə nigaha girir. Bu vaxt Əlqasarın binası yenidənqurulur. II Filipp qəsrin qala qullələrini qrafit şistdən konik damlarla örtməyə əmr verdi. right|thumb|200px|Qəsrin yanğından sonrakı fotosu Əlqasar Mərkəzi Avropa qəsrlərinə oxşamağa başladı. Lakin tezliklə kral sarayı Madridə köçdü və Seqoviya Əlqasarı iki əsrliyə kral həbsxanasına çevrildi. Ancaq 1762 ildə kral III Karl Əlqasarın binasında Kral Artilleriya məktəbini yaratdı. 1862 ildə binada, damın və interyerin uçması ilə müşayət olan yanğın baş verənə qədər,  az qala 100 il ərzində Əlqasarda akademiya yerləşirdi. Əlqasarın bərpası 1882 başladı və, 1896 inşa işləri qurtaranda, kral XIII Alfons və kraliça Mariya Kristina Əlqasarı Hərbi Nazirliyə təhvil verdilər, istisnasız olaraq Artilleriya Korpusu üçün. 1898, bina indiyə kimi orada yerləşən Baş hərbi arxivə verildi.
Hacı Zeynalabdin Marağayi
Həyatı
İbrahim bəy öz səfərində İranın çox vilayətləri və şəhərlərindən keçib və onların ümumi vəziyyətlərini sadə şəkildə yazıb və şərh edir. Əlbəttə, bu yazmaq və şərhdə məqsəd, tənqid etmək və iranlıları oyatmaqdır. O, hər şəhərdən çıxanda bir cümləni təkrar edir: “Hamısı diriykən ölüdürlər, ölmüş ikən canlı”.
Seqoviya Əlqasarı
Tarixi
1951-ci ildə binanın saxlanmasını təmin etmək üçün Əlqasar Patronatı yaradılır, 1953-cü ildə Əlqasar muzeyə çevrilir.
Hacı Zeynalabdin Marağayi
Həyatı
Bu səyahətnamə bir kamil qamus kimi İranın ümumi vəziyyət və durumunu XIX əsrin sonlarında göstərir. Əhməd Kəsrəvi “Tarixi məşruteyi İran” kitabında yazır: “O kəslər ki, bu kitabı öz zamanında oxuyublar və özlərində bir ağır silkinti hiss ediblər, təkcə onlar bu kitabın ərzişini bəyan edə bilərlər, çox şəxsləri tapmaq olar ki, bu kitabın vasitəsilə ağır cəhalət yuxusundan oyanıb və agah insanlara qoşulublar”.
“Səyahətnameyi İbrahim bəy” yazılana qədər İran xalqları arasında bu üslubda kitab yazmanın sabiqəsi yoxdur. Xüsusilə, kitabın sadə və aydınlığı onun güclü təsir bağışlamasına əsli səbəbdir. O zaman iranlıların savadsızlığına görə bu kitabı bir savadlı şəxs evdə ya qəhvəxanələrdə oxuyurdu, onlarla insan bir yerə yığışıb ona qulaq asırdılar və beləliklə, kitabın təsiri lap çox olurdu.
Artıq bu nöqtəyə diqqət lazımdır ki, Hacı Zeynalabdin “Səyahətnameyi İbrahim bəy” kitabını yazan zaman, İsfahan şairlərinin əncüməni-nişat ocağında “Bazgəşt-ədəbi (ədəbi qayıdış)” müzakirələri artıq şiddətlə idamə taxırdı və məqsəd bu idi ki, İran şairləri ünsüri-fərruxi (İranda Xİ miladi əsrinin şairləri) səpkində şer yazsınlar və ya Ənvəri-Sənayi (İranda XII-XIII miladi əsrinin şairləri) üslubunda yazsalar yaxşı olar. Yəni azərbaycanlılar bu miqdar düşüncə və şüur sahibi olan zamanlar hələ İranın sair ölkələrində VII-VIII əsrə dala qayıtmaq istəyirdilər. Və əlbəttə, Qacar şahları da həmən qayıdışdan yardım eləyib, Nişat ocağının şairlərini təşviq edərkən, “Səyahətnamə” kimi kitabların yayılmasını ölkədə yasaq edirdilər.
İndi isə nə Qacar şahı qalır, nə Nişat ocağının şairləri, ancaq Hacı Zeynalabdinin “Səyahətnamə”si bir qabaqcıl kitab kimi zaman keçdikcə yeniləşir və onun yazanına rəhmət göndərən çoxalır.
Çaytumas
Çaytumas — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Həmzəli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 25 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Çay Tumas kəndi Həkəri çayının sahilindədir. Keçmiş adı Tumaslı olmuşdur. Kənd XIX əsrdə Dağ Tumas kəndindən (indiki Cəbrayıl r-nu) köçmüş ailələrin Həkəri çayı sahilində məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Oykonim "çay kənarında yerləşən Tumaslı kəndi" deməkdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Çaytumas kəndi Həkəri çayının sahilində yerləşir.
Cırtdan camış
Cırtdan camış, Anoa, Düzənlik cırtdan camışı (Bubalus depressicornis) — Boşbuynuzlular fəsiləsinin meşə antilopları cinsinə aid növ.
Trillium albidum
(Trillium albidum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tanacetum odessanum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Çıraqov və başqaları Ermənistana qarşı
300px|thumbnail|right|Çıraqov və digərləri Ermənistana qarşı işinin baxıldığı [[Avropa İnsan Haqları Məhkəməsinin məhkəmə zalı, Strasburq, Fransa]] Çıraqov və başqaları Ermənistana qarşı və ya Çıraqov və digərləri Ermənistana qarşı — Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 8-ci, 13-cü və 14-cü maddələrinin və Konvensiyaya dair 1 saylı Protokolun 1-ci maddəsinin pozuntusu haqqında Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları Elxan Çıraqov, Adışirin Çıraqov, Ramiz Cəbrayılov, Akif Həsənov, Fəxrəddin Paşayev və Qaraca Cəbrayılovun 6 aprel 2005-ci il tarixdə verilmiş iddiası üzrə Avropa İnsan Haqları Məhkəməsi tərəfindən 16 iyun 2015-ci il tarixdə qəbul edilmiş qərar. Məhkəmənin 2011-ci il 14 dekabr tarixli qərarı ilə ərizəçilərin şikayətləri qəbuledilən elan edilmişdir. Azərbaycan Hökuməti işdə üçüncü tərəf qismində çıxış etmişdir.
Faktlar
Ərizəçilər bildirmişlər ki, onlar Laçın rayonunda yaşamış Azərbaycan kürdləridir və əcdadları orada yüz illər boyu yaşamışlar. 1992-ci il mayın 17-də onlar rayondan Bakıya məcburi köçmüşlər. Həmin vaxtdan erməni işğalına görə öz evlərinə və mülklərinə qayıda bilməmişlər.
Ərizəçilər həmçinin bildirmişlər ki, Ermənistanın hakimiyyət orqanlarının məcburi köçkün kimi onların evlərinə geri qayıtmalarına icazə verməkdən imtina etməsi bu dövlətin rəsmi siyasətinin və müvafiq olaraq inzibati təcrübəsinin göstəricisidir. Belə olduğu təqdirdə onların hər hansı dövlətdaxili hüquqi müdafiə vasitələrindən istifadə etməsi mümkün deyil.
Ermənistan Hökuməti bildirmişdir ki, ərizəçilər hüquqlarını qorumaq və ya bərpa etmək məqsədilə hər hansı addım atdıqlarını göstərməmiş, beləliklə də, dövlətdaxili hüquq müdafiə vasitələrini tükəndirməmişlər. Xüsusilə, ərizəçilər Ermənistan Respublikasının hər hansı məhkəmə və ya inzibati orqanına müraciət etməmişlər. Bundan başqa, Hökumət müvafiq ərazilərin "DQR"-in yurisdiksiyası və nəzarəti altında olduğunu bildirərək, "DQR"-in insan hüquqlarını qorumaq iqtidarında olan məhkəmə və inzibati orqanlara malik olduğunu iddia etmişdir. Ərizəçilər hüquqi yardım, hətta "ictimai müdafiəçi"dən pulsuz yardım almaq və müstəqil və qərəzsiz məhkəmələrdə Ermənistan ordusuna və dövlət orqanlarına, yaxud "DQR"-ə qarşı restitusiya və ya kompensasiya barədə tələbləri irəli sürmək üçün guya Ermənistana və "DQR"-ə viza almaq imkanında olmuşlar.
Ərizəçilər bildirmişlər ki, şikayətlərinə əlavə etdikləri sənədlər və qeydləri onların kimliyini və mübahisə predmeti olan ərazidə müəyyən edilməsi mümkün olan əmlaka malik olduqlarını, həmçinin 1992-ci ilin mayında məcburən köçkün düşənə qədər burada yaşadıqlarını kifayət qədər sübut edir. Məhkəmə ilk dəfə məcburi köçkünlərin öz evlərinə və əmlakına hörmət hüququnu Loizidu Türkiyəyə qarşı işində araşdırmışdır. Ərizəçi şimali Kiprdə bir neçə torpaq sahələrinin mülkiyyətçisi olduğunu iddia etmişdir. Türkiyə Hökuməti ərizəçinin hüququnun qanuniliyini mübahisə etməsə də, iddia etmişdir ki, ərizəçi tərk edilmiş bütün daşınmaz əmlakının Şimali Kipr Türk Respublikasının mülkiyyətinə keçməsini bəyan etmiş Şimali Kipr Türk Respublikasının 1985-ci il Konstitusiyasının 159-cu maddəsinə əsasən torpaq üzərində öz hüququnu itirmişdir. Məhkəmə Şimali Kipr Türk Respublikasının dövlət kimi beynəlxalq aləmdə tanımadığını nəzərə alaraq bu müddəaya heç bir hüquqi əhəmiyyət verməyərək hesab etmişdir ki, ərizəçi bunun nəticəsində mülkiyyət hüququnu itirmiş hesab edilə bilməzdi. Yuxarıda göstərilən münaqişə ilə bağlı bir sıra işlərdə Məhkəmə Konvensiyanın 1 nömrəli Protokolunun 1-ci maddəsi mənasında ərizəçilərin "mülkiyyəti"ni Hökumətin inandırıcı surətdə təkzib edə bilmədiyi prima facie sübutlara, o cümlədən əsl şəhadətnamənin surəti, qeydiyyat şəhadətnaməsi, satınalma haqqında müqavilələr və Kipr Respublikası tərəfindən verilmiş mülkiyyətə dair arayışlara əsasən müəyyən etmişdir.
Ərizəçilər şikayət etmişlər ki, öz əmlakı üzərində bütün nəzarətin, habelə ondan istifadə etmək, onu satmaq, vəsiyyət etmək, girov qoymaq, inkişaf etdirmək və ona malik olmaq imkanların itirilməsi 1 nömrəli Protokolun 1-ci maddəsinin davam edən pozuntusunu təşkil etmişdir.
Ərizəçilər iddia etmişlər ki, onların Laçın rayonuna qayıtmaq imkanında olmaması, həmçinin onların evinə, şəxsi və ailə həyatına hörmət hüququnun davam edən pozunutusunu təşkil etmişdir. Öz işini Loizidu Türkiyəyə qarşı işindən fərqləndirərək ərizəçilər qeyd etmişlər ki, xanım Loizidudan fərqli olaraq, onların hamısı uzun müddət Laçında yaşamış və burada evlərini qurmuş, şəxsi və ailə həyatlarını qurmuşlar.
Ərizəçilər iddia etmişlər ki, yuxarıda qeyd edilən şikayətlərlə əlaqədar olaraq onlar etnik və dini mənsubiyyətinə görə cavabdeh Hökumət tərəfindən ayrı-seçkiliyə məruz qalmışlar.
Ərizəçilər maddi ziyana görə 808950 manatdan 2093050 manatadək məbləğlərin, altı ərizəçi üçün cəmi 8 386 600 manat məbləğinin ödənilməsini tələb etmişlər. Bu məbləğ təqribən 7,9 milyon avro təşkil edir. Bundan əlavə, onların hər biri mənəvi ziyana görə 50 min avro tələb etmişdir. Nəhayət, 2013-cü il oktyabrın 6-na olan vəziyyətə məhkəmə xərcləri 41703,37 funt sterlinq təşkil etmişdir. Eyni zamanda, Məhkəmənin 2014-cü il 22 yanvar tarixli iclasında ərizəçilərin nümayəndələri xahiş etmişlər ki, ərizəçilərə dəymiş ziyanı qiymətləndirmək üçün mütəxəssis təyin edilsin.
Amblyseius williamsi
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Discovery Channel HD
Discovery Channel HD Discovery Communications'un yüksək keyfiyyətli kanalının beynəlxalq adıdır.
Discovery Channel HD ilk olaraq, Fevral 2005-ci ildə Koreyada yayıma başlamışdır. Dekabr 2005-ci ildə, Discovery Channel HD Yaponiya və Discovery Channel HD Kanada yayıma başlamışdır.
Dənizçi ürəyi (film, 1986)
Məzmun
Kinooçerk balıq sənayesi əlaçısı, uzaq səfərlər kapitanı, SSRİ Dövlət Mükfatı laureatı Zaur Sadıqzadə haqqındadır.
Avanqard (İşembay)
Avanqard — Başqırdıstan Respublikasının İşembay rayonunda yerləşən kənd. Kənd Etkol kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Bakılı PFK
"BAKILI" Futbol Klubu —1995-ci ildə Misir Səttar oğlu Əbilov tərəfindən yaradılmış və həvəskar futbolçulardan təşkil olunmuşdur.
Tarixi
Rəsmi olaraq klub ilk dəfə "АRAZ" adı altında 1997-ci il martın 27-də Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyatdan keçmişdir. 1998-ci il fevralın 3-dən klub "BAKILI" adlanır. 1995–96-cı illər mövsümündə klub 6-cı milli çempionatın birinci qrupunda ilk oyununu keçirib. O mövsümdə klub müvəffəqiyyətlə çıxış edərək çempionatın lideri olmuş və yüksək liqaya vəsiqə qazanmışdır. Yüksək liqada klubu professional oyunçular və Ukraynadan dəvət olunmuş futbolcular təmsil edirdilər. Xüsusi qeyd edilməlidir ki, milli futbol klubları arasında ilk dəfə olaraq "BАKILI" Futbol klubu əcnəbi legionerlər dəvət etmişdir. "BАKILI" Futbol klubu başlıca olaraq klubun təsisatçısı və prezidenti Misir Səttar oğlu Əbilov tərəfindən maliyyələşdirilir. Hal-hazırkı dövrədək klub müxtəlif stadionları icarəyə götürərək öz oyunlarını keçirmişdir. Hal-hazırda klubun öz şəxsi stadionu və bazası yoxdur. Klub artıq öz stadionunu tikmək üçün İcra Hakimiyyətindən icazə almışdır və bu stadion Bakı şəhərinin ən gözəl rayonlarının birində, iki milli park arasında tikiləcəkdir. Stadion 15190 tamaşaçı üçün nəzərdə tutulub və iki mərtəbədən ibarət olacaqdır.
Tixon Xrennikov
Həyatı
Görkəmli rus bəstəkarı Tixon Nikolayeviç Xrennikov 1913-cü ildə may ayının 28-də (iyun ayının 10-da) Lipetsk vilayəti, Eltse kəndində tacir ailəsində anadan olub. O ailənin 10-cu övladı idi. Anası Varvara Vasilyeva evdar qadın idi.
Tixon Xrennikov musiqi ilə hələ Yeltsedə yaşadığı günlərdə Anna Fyodorovna Varqunina ilə birlikdə məşğul olmağa başlamış 1927-1928-ci illərin qışında Moskvada olmuş və əsərlərini müəllimi bəstəkar və pianinoçu V.P. Aqarkova göstərmişdir. Aqarkov onun əsərlərini bəyənmiş və ilk öncə Yeltsedə orta təhsilini başa vurmağını, daha sonra Moskvada təhsilini davam etdirməyini istəmişdir. 1929-cu ilin yazında 9 illik məktəbi bitirən Tixon Mixail Qnesinə məktub yazmış və müsbət cavab alaraq Qnesin adına musiqi texnikumuna tələbə olaraq qəbul edilmişdir. 1932-ci ildə texnikumu başa vurur. 1936-cı ildə isə Moskva Konservatoriyasını bitirir. 1933-cü ildə Moskva uşaq teatrında işləməyə dəvət olunur. 1941-ci ildə Qırmızı Ordu teatrının musiqi hissəsinə rəhbərlik etmişdir.
"Tufanda", "Ana", "Doroteya" və sair operaların, "Məhəbbətə məhəbbətlə" və "Qusar balladası" baletlərinin, bir sıra operetta və simfoniya əsərlərinin müəllifidir. Üzeyir Hacıbəyov 1939-cu ildə Xrennikovun "Tufanda" operasının ilk tamaşasında iştirak etmiş, bu opera bir çox görkəmli musiqişünaslar tərəfindən kəskin tənqid olunduğu zaman onu qətiyyətlə müdafiə etmiş, musiqidə "yeni söz" kimi qiymətləndirmişdir. Xrennikov yaradıcılığına və şəxsiyyətinə dərin hörmətlə yanaşdığı Hacıbəyovu "Azərbaycan musiqisinin ağsaqqalı" adlandırmış, onun haqqında xatirə yazmış, eləcə də bəstəkarın anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar keçirilən təntənəli gecələrdə çıxış etmişdir.
Görkəmli bəstəkar Üzeyir Hacıbəyovun ev-muzeyini ziyarət edərkən Üzeyir Hacıbəyov barədə belə demişdir: O, 14 avqust 2007-ci ildə Moskvada vəfat etmişdir. 17 avqust tarixində doğulduğu Yeltsedə dəfn olunmuşdur.
Baccharis uniflora
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Britaniya Milli Kitabxanası
Britaniya Milli Kitabxanası — Böyük Britaniyada kitabxana. ABŞ Konqres Kitabxanasını da geridə qoyaraq 170 milyonu keçən vəsaitlə dünyanın ən böyük kitabxanası hesab olunur.
Britaniya Milli Kitabxanası 5 kitabxana sistemini birləşdirir. 1759-cu ildə yaranan Britaniya Milli Kitabxanasında əvvəl az sayda kitab olmuşdur. İxtisasca həkim və bioloq olan ser Hans Sloan özünün botanika, zoologiya və mineralogiyaya aid kitablarını kitabxanaya bağışladıqdan sonra burada kitab fondunun sayı 3500 nüsxəyə çatıb. Hans Sloan öz vəsiyyətnaməsində bildirir ki, dövlət bu kitabxananı qorumaq üçün tədbirlər görməlidir. İngiltərə parlamenti kitabxananın qorunması haqqında qanun qəbul edir.
Amblyseius wuyiensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Standard Insurance
Standard Insurance — Azərbaycan şirkətidir, “AB Standard” Şirkətlər Qrupunun üzvüdür. 2002-ci ildə yaradılıb və fəaliyyətə başlayıb.
Tanacetum oltense
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Çərəli (Qubadlı)
Çərəli — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Çərəli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
9 noyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunmuşdur.
Toponimikası
Çərəli kəndi dağlıq ərazidə yerləşir. Çərəli toponimi ərazinin quraq olduğu üçün çərə, çöl mənası ilə uzlaşdırılır.Yaşayış məntəqəsini Sofulu tayfalarına mənsub ailələr Çərəli adlı ərazidə salmışlar.Sofululular keçmişdə yayı indiki Ermənistanın Qarakilsə rayonunda,qışı isə Qarabağda keçirirdilər.Sonralar onların oturaq həyata keçmələri ilə bağlı Azərbaycanda bir neçə Sofulu kəndi meydana gəldi. Etnotoponimdir. Qazax rayonunun İkinci Şıxlı kəndində çərəlilər nəsli yaşayır.Ağstafa rayonunun Sadıxlı kəndində Çərəlinin dəyirmanı adlı mikrotoponim qeydə alınmışdır.Cənubi Azərbaycanda da eyniadlı kənd mövcuddur.
Şəmsəddin Orucov
Şəmsəddin Orucov (tam adı: Şəmsəddin Əbilhəsən oğlu Orucov; ) — Qanlı Yanvar şəhidi.
Çərəli (Qubadlı)
Coğrafiyası və iqlimi
Çərəli kəndi dağlıq ərazidə yerləşir. İqlimi əsasən quraqdır. Tütünçülük, maldarlıq təsərrüfatı inkişaf etmişdir.
Şəmsəddin Orucov
Həyatı
1950-ci avqustun 2-də Sabirabad rayonun Cavad kəndində anadan olmuş, orta məktəbə Əlibayramlı rayonunun Qazıməmməd kəndində getmişdir. 1961-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Neftçalaya köçmüş, təhsilini şəhər yeddiillik internat məktəbində davam etdirmişdir. . 1968-ci ildə Çingiz İldırım adına APİ-na daxil olmuş, 1973-ci ildə oranı bitirərək mühəndis-texnoloq ixtisasına yiyələnmişdir. Bir müddət Sumqayıtın, daha sonra Bakının trikotaj fabrikində mühəndis vəzifələrində çalışmışdır. Son iş yeri Bakı İdman Malları Fabriki olmuşdur.
Ailəli olmuş, oğlu Cavad və qızı Kəmalə yadigar qalmışdır.
Qanlı Yanvar faciəsi
Yanvarın 23-də gündüz saat 14:00-14:20 radələrində hərbiçilər tərəfindən evinin pəncərəsindən atılan güllə nəticəsində həlak olmuşdur. Həyat yoldaşı Ruvella xanımın dediklərindən:
Neftçala rayonunun Sovetabad kənd qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Ünvan
Bakı, İnqilab küçəsi, 1008-ci kvartal, mənzil 66.
XBASE
XBase - çox yüksək səviyyəli dillər və ya vizual dillərə aiddir.
xBase proqramlaşdırma dilinin dialektlərindən FoxPro (Foks-Pro) proqramı - əsasən relasiya verilənlər bazasının işlənməsində istifadə edilir.
xBase proqramlaşdırma dillərindən Visual FoxPro (VFP) proqramı - mərkəzində relyasiyalı verilənlər bazalarının idarəolunması sistemi olan obyekt-yönlü və prosedurlu proqramlaşdırma dilidir.
Anxel Di Mariya
Anxel Di Maria — Argentinalı futbolçu, Yuventus klubunun və Argentina milli futbol komandasının yarımmüdafiçəsi.
Məktublar kitabı
VIII əsrdə tərtib olunmuş epistolyar sənədlər toplusu "Qirk tltos"(Məktublar kitabi və yaxud Müraciətlər kitabı)xristianlığın tarixini gözəl əks etdirir.Bu abidə V-VIII əsrlərdə erməni kilsə və dövlət xadimlərinin qonşu dövlətlərin (Qafqaz Albaniyası,İberiya və Sasanilər) dövlət və kilsə başçıları ilə yazışmalarından ibarətdir.Toplunun V-VII əsrlərə aid olan I hissəsi yunanlar,suriyalılar,albanlar və gürcülərin kilsə başçıları ilə olan yazışmalardan ibarətdir.Məktublar kitabı xristianlığın tarixi,Alban Həvvari Kilsəsinin doqmatik mübahisələrinə aid qiymətli mənbə olmaqla yanaşı həm də alban əlifbasının olduğunu sübut edən qiymətli bir əsərdir.
Adi şimal maralı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Cinsin yeganə nümayəndəsidir.
Şimal marallarının çəkisi 220 kiloqrama çatır. Onların boyunları nisbətən uzun, ayaqları isə qısa olur. Şimal marallarının həm erkəklərinin, həm də dişilərinin buynuzu olur. Onların buynuzlarının özünə məxsus forması var. Dişi marallar buynuzlarını may-iyun aylarında doğduqdan sonra, erkək marallar isə payızda dəyişirlər. Şimal maralları 150–200 baş olmaqla sürü halında yaşayırlar. Şimal marallarının döl vaxtı may-iyun aylarıdır. Onlar 1 bala doğurlar. Yeni doğulmuş balalar ertəsi gün yaxşı qaçır və suda üzürlər. Balalarını yarım il bəzən daha çox südlə bəsləyirlər. Dişilər 1.5 yaşdan sonra çoxalmada iştirak edirlər.
Qidası
Şimal marallarının yeminin 50%-i şibyələrdən (maral mamırından) ibarətdir.
Sen-Sever-dü-Mutye
INSEE kodu — 12249.
Kommuna təxminən Paris dən 570  km cənubda, Tuluza şəhərindən 105  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 65  km cənubda yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 226 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə 118 yaş arasında (15-64 yaş arasında) 89 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 29 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 75.4%, 1999-cu ildə bu 61.9%). Fəal olan 89 nəfərdən 84 nəfər (43 kişi və 41 qadın), 5 nəfər işsiz (3 kişi və 2 qadın) idi. 29 hərəkətsiz 12 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 11 nəfər təqaüdçü, 6 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Senaki
Senaki – Gürcüstanın şimal-qərbində, Sameqrelo-Yuxarı Svaneti bölgəsində yerləşən şəhərdir. Şəhərdə yaşayan 21.596 nəfər əhalinin (2014-ci il) böyük əksəriyyəti gürcülərdən və meqrellərdən ibarətdir. Senaki bələdiyyəsində yerləşir.
Stendal sindromu
thumb|Sindrom Stendal təxəllüslü fransız yazıçısı [[Stendal|Mari-Henri Beylenin şərəfinə bu cür adlandırılıb.]] Stendal sindromu — hiperkulturemiya və ya Florensiya sindromu incəsənətin insan üzərində təsiri nəticəsində, xüsusilə incəsənət əsəri fövqəladə gözəl olduqda və ya çoxsaylı incəsənət əsəri bir məkana toplanmış olduqda insanın ürək döyüntülərinin sürətlənməsi, başgicəllənməsi, ürəkgetməsi, hətta hallüsinasiyalara səbəb ola bilən psixosomatik xəstəlik vəziyyətidir. Bu termin həmçinin digər şəraitlərdəki (məsələn, təbiətdəki mənzərələr) gözəllik bolluğunu görməyə olan reaksiyanı əks etdirə bilər.
Xəstəliyin adı
Sindrom 19-cu əsrdə yaşamış məşhur fransız yazıçı Stendalın (Henri Mari Beyl) şərəfinə belə adlandırılıb. Belə ki, yazıçı 1817-ci ildə Florensiyaya səyahət edir və bu hadisə ilə qarşılaşır. Bu haqda "Neapol və Florensiya: Milandan Reccoya səyahət" kitabında bəhs edir. O, Nikkolo Makiavelli, Mikelancelo Buonarroti və Qalileo Qalileyin dəfn olunduğu Santa Kroçe Baziliyasına səfər edir və ilk dəfə Cottonun freskalarını görəndən sonra emosiyaların əsirinə çevrilir. O yazırdı:
Tarixi
Florensiya incəsənətini görən bir çox adam bu başgicəllənmələri və ürəktutmaları yaşayıb, lakin bunun sindrom kimi qəbul olunması 1979-cu ilə təsadüf edir. Həmin ildə italyan psixiatrı Graziella Magherini Florensiyada səfərdə olan yüzdən çox turisti müşahidə etmiş və onların keçirdiyi hissləri təsvir etmişdi.
Ekzotik qayalar
Ekzotik qayalar təbii amillərin – günəşin, yağış və küləyin çökmə və maqmatik dəstəmlərin çıxışlarına fəal erozion təsirinin son məhsuludur. Bu proses nəticəsində müxtəlif kövrəkli süxurlar qeyri-bərabər dağılmaya məruz qalır və onların daha davamlı fraqmentləri çox vaxt ağlagəlməz dərəcədə qəribə görkəm alır. Ekzotik qayalar Azərbaycan Respublikasının bütün dağlıq-qırışıqlıq regionlarında, daha çoxu isə Naxçıvan diyarında, Talış dağlarında, Qobustanda, Cənub-Şərqi Qafqazda geniş təmsil olunmuşdur və onları əmələ gətirən süxurların yaşı paleozoydan başlamış müasir dövrə qədərdir.
Üç qardaş daş kompozisiyası
Naxçıvan MR-də Əlincəçayın sol sahilin­də, Qızılca və Kirnə kəndlərinin arasında yerləşir. Orta eosen tuf-qumdaşlarına atmosfer amillərinin aşınma təsiri nəticəsində yaranmışdır.