cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sabir Adnayev
Həyatı
Sabir Adnayev hərbi qulluqçu ailəsində anadan olub. Ailənin yeganə övladıdır. Atası – Adnayev Adna Bayramqulu oğlu – Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin (DTK) polkovniki, əməkdar çekist. Anası – Adnayeva Lyudmila Mixaylovna – əməkdar müəllim, fizika və riyaziyyət pedaqoqu. 1957-ci ildə ailə Bakıya köçüb. Sabir Adnayev Bakıda 160 saylı orta məktəbi bitirib. 1966–1972-ci illərdə N. Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin pediatriya fakültəsində təhsil alıb. 1983–1987-ci illərdə Leninqrad Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda "İctimai gigiyena və səhiyyənin təşkili" ixtisası üzrə qiyabı aspirantura keçib. 1989-cu ildə "Yol qəzalarında təcili tibbi yardımın təşkilinin təkmilləşdirilməsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edib – bu Azərbaycanda ilk təcili tibbi yardımın təşkili üzrə müdafiə olunan dissertasiyadır. Qızı və 2 nəvəsi vardır.
Fəaliyyəti
1981–1994-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin təcili tibbi yardımın təşkili üzrə Baş mütəxəssisi olub. 1981–1994-cü illər ərzində Azərbaycan Respublikası Tibb İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin rəyasət heyətinin üzvü, 1986–1994-cü illərdə SSRİ Tibb İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Mərkəzi Komitəsinin plenumunun üzvü olmuşdur. O, Azərbaycan Respublikasının Səhiyyəsinin təşkilinə mühüm töhfələr vermişdir. 80-ci illərin sonlarında Bakı şəhərinin təcili tibbi yardım xidməti Sovet İttifaqında ən yaxşılardan biri hesab olunurdu. 1986–1994-cü illər Həkimlərin Attestasiya Komissiyasının sədri, 1991-ci ildə "ARXA" adlı Azərbaycanda ilk sığorta səhmdar cəmiyyətinin təsisçisi və prezidenti olmuşdur. 1995-ci ildən Azərbaycanda ən uğurlu on sığorta şirkətlərindən biri olan "A-Group" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin sahibidir. Daha sonra 1998-ci ildə Azərbaycanda ilk özəl tibbi şirkət "MediClub" MMM-ni təsis etmişdir. 1999-cu ildən Gürcüstanda "MediClubGeorgia"-nın yaradıcısı və həmsahibidir. Şirkət şəbəkə strukturuna malikdir və öz fəaliyyəti ilə Xəzər dənizindən Qara dənizə qədər ərazinin əhəmiyyətli bir hissəsini əhatə edir. 2014-cü ildə Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutunu (MİTRİ) yaratmışdır. Hazırda "A-Group" Sığorta Şirkətinin Müşahidə Şurasının sədri, "MediClub" MMM şirkətinin Baş Direktoru, Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutunun (MİTRİ) sabiq direktorudur.7 nəşr edilmiş məqaləsi və 4 səmərələşdirici təklifi vardır.
Əmək Fəaliyyəti
1972–1977-ci illərdə TTYX, 4 saylı Şəhər Klinik Xəstəxana, Azərbaycan SSR Səhiyyə Nazirliyinin IV baş idarəetmənin 1 saylı xəstəxanasının anestezioloq-reanimatoloqu.
1977-ci ildən 1978-ci ilədək Bakı şəhəri "Neft daşları" 12 saylı tibbi-sanitar hissənin Baş həkimi.
1979-cu ildən 1980-ci ilədək Bakı ş. 16 saylı poliklinikanın Baş həkimi.
1980–1994-cü illərdə Bakı Şəhər Təcili və Təxirəsalınmaz Tibbi Yardım Stansiyasının Baş həkimi.
1991–1995-ci illərdə "ARXA" Sığorta Səhmdar Cəmiyyətinin Prezidenti.
1995-ci ildən hal-hazıradək "A-Group" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin Müşahidə Şurasının Direktoru.
2014-cü ildən 2021-ci ilədək Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutunun (MİTRİ) Direktoru olmuşdur.
Mükafatlar
1985-ci ildə səhiyyənin təşkilatı ixtisası üzrə yüksək ixtisas kateqoriyası ilə təltif edilmişdir.
1986-cı ildə " SSRİ Səhiyyəsinin Əlaçısı" fəxri nişanı və "Şərəf nişanı" ordeni ilə,
2015-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Əlaçısı" fəxri nişanı ilə mükafatlandırılmışdır.
2016-cı ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar həkimi adına layiq görülmüşdür.
İlhan Aşkın
Həyatı
İlhan Aşkın, 1965-ci ildə İğdırda anadan olsa da, ailəsi əslən Qərbi Azərbaycanlıdır. İbtidai və orta təhsilini İğdır vilayətinin Kacərdoğanşanlıda almışdır. Orta məktəbi Kütahya, Tavşanlıda bitirən İlhan Aşkın, işləmək üçün 1986-cı ildə Niderlanda köçmüşdür.
Diaspor fəaliyyəti
left|thumb|[[Xocalı soyqırımına həsr olunmuş abidə]] Hal-hazırda Niderlanddakı ən böyük Azərbaycan diaspor təşkilatı olan Niderland Azərbaycan-Türk Mədəniyyət Dərnəyinin rəhbəridir. İlhan Aşkının səyləri və maddi dəstəyi nəticəsində,Lahey şəhərində Xocalı soyqırımına aid abidə qoyulmuşdur. Abidənin açılmasında Avropada bəzi vətənpərvər soydaşlarımızın maddi dəstəyi olmuşdur.
Məhkəməyə verilməsi
2014-cü ildə, Hollandiyanın Almelo şəhərində təşkil edilmiş minitnqdə çıxışı zamanı İlhan Aşkın, "Qarabağ erməniyə məzar olacaq" şüarı səsləndirdiyinə görə erməni diasporu tərəfindən məhkəməyə verildi. 3 mart, 2017-ci ildə keçirilən məhhkəmədə dövlət ittihamçısının İlhan Aşkının 80 saat ictimai iş cəzası və 2 il müddətində bu hadisə təkrarlanarsa 2 həftə həbs cəzasına məhkum edilməsini istəsə də, 17 martda keçirilən məhkəmədə cəzalar iki qatına çıxarıldı. Belə ki, İlhan Aşkın 120 saat ictimai iş cəzası aldı, bu hadisəni təkrarlayacağı halda isə 4 həftəlik həbs edilə bilər. Qeyd edək ki, Almelo şəhərinin daxil olduğu Overeysel vilayət məhkəməsinin sədri milliyyətcə erməni olan Takvor Avedisyandır.
Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı var.
Mükafatları
İlhan Aşkın, Azərbaycan diasporunun inkişafındakı xidmətlərinə görə, 2016-cı ilin iyun ayında Azərbaycan Respublikası prezidentinin sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalına layiq görülmüşdür.
Halvaçı Yusif Paşa
Halvaçı Yusif Paşa (ö. 1715) — II Mustafa və III Əhməd səltənətlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, kaptan-ı dəryas ı.
Nasist tibbi tədqiqatları
Nasist tibbi tədqiqatları — 1940-cı illərin əvvəllərindən ortalarına qədər, İkinci Dünya müharibəsi və Holokost dövründə, faşist Almaniyası tərəfindən həbs düşərgələrində uşaqlar da daxil olmaqla çox sayda məhbus üzərində aparılan tibbi təcrübələr. Hədəflənən əsas millətlər arasında qaraçılar, sintilər, etnik polyaklar, Sovet əsirləri, əlil almanlar və Avropadan gələn yəhudilər iştirak edirdi.
Halvaçı Yusif Paşa
Həyatı
Doğum tarixi və əsli barədə məlumat yoxdur. Əndərun a alınaraq burada tərbiyə edilmiş, ardından xəzinədar kəndxudası olaraq xidmətə alınmışdır. 1691-ci ildə vəzir rütbəsi alaraq Sivas sancaqbəyliyi nə gətirildi və Sultan İbrahim in qızlarından Gövhərxan Sultan la nigahlandı. Nigahın ardından kaptan-ı dərya lığa gətirildi. 1693-cü ildə İstanbul boğazının mühafizəsi ilə vəzifələndirildi. Ancaq 1695-ci ildə bilinməyən səbəblə Midilli adası nda həbs edildi. 2 illik həbsin ardından paytaxta çağırıldı və 1698-ci ildə taxt naibi oldu.
Sultan Əhməd in taxta çıxmasının ardından Rumeli və Anadolu nun müxtəlif əyalətlərinə təyin olunan Yusif Paşa 1715-ci ildə son vəzifə yeri olan Trabzon da vəfat etdi. Gövhərxan Sultan la olan nigahından Sultanzadə Mehmed bəy və Sultanzadə Mustafa bəy adlı 2 oğlunun olduğu məlumdur.
Nasist tibbi tədqiqatları
Nasist həkimlər və köməkçiləri məhkumları iştirak etməyə məcbur etdilər. Tipik olaraq, təcrübələr anesteziya olmadan aparıldı və ölüm, travma, disfiqurasiya və ya daimi əlilliklə nəticələndi və bu səbəbdən tibbi işgəncə nümunələri sayılır.
Auşvitz və digər düşərgələrdə, Eduard Uirtsin rəhbərliyi ilə seçilən məhkumlar, döyüş vəziyyətində Alman hərbi personalına kömək etmək, yeni silahlar hazırlamaq, yaralanan hərbi personalın sağalmasına kömək etmək və Yozef Mengelenin əkiz təcrübələri də daxil olmaqla nasist irq ideologiyasını və yevgenikasını inkişaf etdirmək üçün hazırlanmış müxtəlif təcrübələrə məruz qaldılar. Aribert Xaym oxşar tibbi təcrübələri Mauthauzendə aparmışdır.
Müharibədən sonra bu cinayətlər Həkimlər Məhkəməsi olaraq bilinən məhkəmədə mühakimə olundu və bununla da Nürnberq Tibbi Etik Qanunu hazırlandı. Həkimlərin Məhkəməsində Nasist həkimləri, hərbi zərurətin təcrübələrini əsaslandırdığını və qurbanlarını Koalisiya qüvvələrinin bombardmanından alınan zərərlə müqayisə etdiklərini iddia etdilər.
Sirişabbad
Sirişabbad-İranın Kürdüstan ostanının Qürvə şəhristanının Sirişabbad bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir.
Əhali
2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 6,563 nəfər və 1,742 ailədən ibarət idi .Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar.Şiə müsəlmandırlar.
Saqqız (şəhər)
Saqqız — İranda şəhər, Kürdüstan ostanının Saqqız şəhristanının inzibati mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 131,348 nəfər və 31,336 ailədən ibarət idi.
Boeing B-17 Flying Fortress
Boeing B-17 Flying Fortress (“Uçan Qala”), ABŞ Ordusu Hava Korpusu (US Army Air Corps - USAAC) üçün İkinci Dünya Müharibəsindən əvvəl inkişaf etdirilmiş dörd mühərrikli ağır bombardmançı təyyarəsidir.
B-17-nin əsas vəzifəsi Almaniyanın sənaye və mülki hədəflərinə qarşı strateji gündüz nöqtə bombardmanı idi. Normandiya əməliyyatından əvvəl Əməliyyat nöqtəsində (Operation Pointblank) ABŞ-nin İngiltərədəki 8-ci Hava filosu və mərkəzi İtaliyada yerləşən 15-ci Hava Donanması, RAF Bombardman Komandanlığının gecə bombardmanında bir əlavə olaraq xidmət etmişdir. Bundan əlavə, B-17-lər aşağı səviyyədə də olsa Sakit okeandakı döyüşlərdə də istifadə edilmişdirlər. B-17-lər hər küncündə və yuxarı və aşağı qüllələrində olan 50 kalibrlik pulemyotları sayəsində Flying Fortress (“Uçan Qala”) adlandırılmışdırlar.
USAAC B-17-ni müharibədən əvvəlki dizaynına uyğun olaraq strateji bir silah olaraq istifadə etdi: yüksəkdən uçan, uzun mənzilli, yüksək bombardmançı, lakin vurulması asan olmayan bir təyyarə. Müharibə zamanı aldığı ağır xəsarətlərinə baxmayaraq, bazasına geriyə qayıda bilməsi və gövdə enişləri qabiliyyəti ilə B-17-ni bir ikona çevirmişdi. B-24 Liberator ilə müqayisədə daha aşağı mənzilinə və bomba daşıma qabiliyyətinə baxmayaraq, tədqiqatlar pilotların B-17-dən daha çox məmnun olduqlarını göstərmişdi . B-17 İkinci Dünya Müharibəsi illərində ABŞ-nin digər təyyarələrindən daha çox bomba daşıyırdı. Məsələn, Almaniyaya atılan 1,5 milyon ton bombanın 500 min tonu B-17 ilə atılmışdır.
Boeing B-17 ABŞ-nin müharibədə iştirak etdiyi bütün cəbhələrdə ən çox missiyaya sahib olmuş müttəfiq gündüz bombardmançısıdır. B-17 təyyarəsinin müvəffəqiyyəti, özünəməxsus ağır müdafiə avadanlığı və yüksək hündürlüykdə uçma qabiliyyətində gizlənmişdir.
Prototip 229, Boeing Aircraft Companynin 1934-cü ildə hazırladığı spesifikasiyaya uyğun olaraq tərtib edilmiş və ilk uçuşunu 28 iyul 1935-ci ildə etmişdir. 1937-ci ilin yanvarında 13 ədəd YB-17 (B-17 A) modelinin sınaqlarına başlanıldı. İlk istehsal modeli olan B-17 B modelinin 1939-cu ilin iyununda istehsalına başlandı və 39 ədəd istehsal edildi. B-17 C daha ağır silahlarla təchiz edilmişdi. Xidmətə girən təkmilləşdirilmiş B-17 D-lərin əksəriyyəti 7 dekabr 1941-ci ildə Yaponiyanın Pearl Harbor hücumu və Filippin hava limanlarına hücum zamanı itirildi. Salamat qalanlardan ABŞ-nin 10 dekabr 1941-ci ildə yapon gəmilərinə etdiyi ilk hücumu zamanı istifadə edildi. ABŞ-nin 8-ci Hərbi Hava Qüvvələrinin əsas silahı olan və 512 ədəd istehsal edən B-17 E, 17 avqust 1942-ci ildə Avropada gündüz bombardmanlarına başladı və bu vəzifəni 1945-ci ilə qədər davam etdirdi. Tezliklə “E” növü 3.405 ədəd istehsal edilən “F” tipi ilə əvəz olundu.
1942-ci ilin sonlarında Boeing B-17 G Flying Fortress meydana çıxdı. İki ədəd 0,5 düymlük (12.7 mm) pulemyot quraşdırılmış ön qüllə ilə təchiz edilmiş və düşmən hücumlarından daha yaxşı qorunmaq üçün gövdə ortasında yenidən düzəldilmiş silah mövqeləri ilə təchiz olunmuş B-17 G, Fortressin ən son modelidir. Bundan əlavə, son istehsal olunmuş “G” modellərində quyruq qülləsinin yerləşdirilməsində bir yeniləmə edilmişdi.
C-108, B-17-nin yük təyyarəsi variantıdır. 1945-ci ilin aprel ayında istehsalı dayandırıldıqda, 8,680 B-17 G istehsal edilmişdi, bunların 85-i Kral Hərbi Hava Qüvvələrinə (RAF) təhvil verilmişdi. Vega Aviasiya Korporasiyasının (Vega Aircraft Corporation) (Burbank) və Douglas Aircraft Company (Tulsa) istehsalı da daxil olmaqla, bütün növlərdə cəmi 12 min 731 təyyarə istehsal edilmişdir.
thumb|200px|B-17G Flying Fortress (nose art: Thunderbird) ve [[Boeing B-52 Stratofortress|B-52H Stratofortress 2006 Defenders of Liberty Airshowda təşkil edilmiş xatirə uçuşu sırasında, (Barksdale Hərbi Hava Qüvvələri Bazası, Louisiana, 12 may 2006)]]
NGC 2639
NGC 2639, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Bakteriosenoz
Bakteriosenoz — bakteriyaların birgə həyatı.
İsmail Haqqı Durusu
Həyatı
1871-ci ildə Kayserinin Zincidərə diyarında anadan oldu. Atası da onun kimi gəmi kapitanı olan Hacı Əhməd Əfəndidir. O, 1891-ci ildə Leyli Dəniz Ticarəti Məktəbini bitirdi. 24 mart 1892-ci ildə praktikant kapitan olaraq Kayseri gəmisinə təyin edildi. 1892–1893-cü illər arasında, Bahri Cedit (1892), Əli Saib Paşa (1893) və Dolmabağça (1892) gəmilərində üçüncü kapitanlıq vəzifəsini yerinə yetirdi. 1897–1907-ci illər arasında, Şərəf (1897), Mədinə (1897), Məkkə (1899), Saloniki (1900), Kaplan (1900), Sakarya (1901), Bahri Cedir (1905), Sakarya (1907) və Kaplan (1907) gəmilərində ikinci kapitanlıq vəzifəsini yerinə yetirdi.
1 aprel 1915-ci ildə kapitan kimi təyin olunduğu Doğan Gəmisi fırtına nəticəsində Mərmərə dənizində batdı. Osmanlı Seyr-i Sefain İdarəsi tərəfindən vəzifədən kənarlaşdırılıb sorğuya cəlb olundu və prosesin sonunda laqeydliyi olmadığı üzə çıxarıldı və vəzifəsinə geri döndü, Ankara gəmisində ikinci kapitanlıq vəzifəsini icra etdi. 1 may 1919-cu ildə Bandırma Gəmisinin Kapitanı oldu.
Bandırma Gəmisi
15 may 1919-cu ildə Mustafa Kamal Paşa İsmail Haqqı Kapitanı yanına çağırtdı. Samsuna Bandırma Gəmisi ilə ediləcək səyahətin detallarını ona anlatdı. 16 may 1919-cu ildə sirkəcidə Bandırma Gəmisinin içərisində işgalçı ingilis Yüksək Komissarlığı əsgərləri axtarış həyata keçirtdi və səfər izni verildi. 9-cu Ordu Müfəttişi olaraq vəzifələndirilən Mustafa Kamal günortadan sonra Qız qülləsi sahillərində gəmiyə mindi. Onun yanında təxminən 20 zabit, əsgər və dövlət qulluqçusu vardı. İngilis zirehli gəmisi Bandırma Gəmisinin izinə düşdü. Qara dənizdə fırtınalı havada yola davam etmək qərarı alındı. İsmail Haqqı Kapitan fırtınalı havada gəmini ingiliz zirehli gəmisinin təqibindən qurtardı. Mustafa Kamal və köməkçilərini, 17 mayda İneboluya, 18 mayda Sinopa çataraq sahil xəttilə 19 may 1919-cu ildə Samsuna gətirdi.
İsmail Haqqı Kapitan, sonradan Durusu soyadını qəbul etdi. O, 10 avqust 1922-ci ildə təqaüdə çıxdı. 1940-cı ildə İstanbulda vəfat edərək Feriköy Məzarlığında torpağa tapşırıldı.
19 may 1999-cu ildə Türkiyə Dənizçilik Müəssisələri Karşıyaka gəmisinə İsmail Haqqı Durusu adını verdi.
Balıq pitomniki
Balıq pitomniki — balıqların süni yetişdirilməsi üçün pitomnik.
Orxan Ərəbov
Orxan Ramiz oğlu Ərəbov (24 avqust 1993; Qədili, Samux rayonu, Azərbaycan — 29 sentyabr 2020; Suqovuşan, Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Orxan Ərəbov 1993-cü il avqustun 24-də Samux rayonunun Qədili kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Orxan Ərəbov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşan qəsəbəsinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Orxan Ərəbov sentyabrın 29-da Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub. Samux rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Ərəbov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Ərəbov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Vals-d-Alkoy
Vals-d-Alkoy  — İspaniyada yerləşən rayon.
Şöşə
Şöşə- İranın Kürdüstan ostanının Sənəndəc şəhristanının Kəlatrazan bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,136 nəfər və 280 ailədən ibarət idi.
Balıqçılıq sənayesi
Balıq sənayesi — təbiətdə yetişən balıqların tutulub emal edilməsi.
Bakteriofaq
Bakteriofaq (yunan. bakterion - çöp, çubuq, phagos - həzm etmək) — mikroorqanizmləri yeyən canlılar; bakteriyanı yoluxduran və onu məhv edən viruslar. Bir çox bakteriyaların (o cümlədən patogen və saprofit), eləcə də aktinomisetlərin və göy-yaşıl yosunların xüsusi bakteriofaqları tapılmışdır. Bakteriofaqlara insan və heyvan bağırsağında, bitkidə, torpaqda, suda, peyin dəvə s. yerlərdə rast gəlinir. Bakteriofaqlar bakteriya hüceyrəsinə ferment ifraz ifraz edərək hüceyrə qılafını həll edir və onun daxilinə keçir. Virusda olan nuklein turşularının təsiri nəticəsində bakteriyada zülalların sintezi başlayır. torpaqda mikrobioloji proseslərin (denitrifikasiya, ammonifikasiya, azot fiksasiyası və s.) gedişinə torpaq mikroorqanizmlərinin bakteriofaqları böyük təsir göstərir.
Ədəbiyyat
1. R.Ə.Əliyeva, Q.T.Mustafayev, S.R.Hacıyeva. “Ekologiyanın əsasları” (Ali məktəblər üçün dərslik). Bakı, “Bakı Universiteti” nəşriyyatı, 2006, s. 478 – 528
2. Axundov M.A., Mehrəliyev Ə.Ə., Əliyev A.R., Muradova E.Ə. Bioloji terminlər lüğəti. Bakı, 2005, 260 s.
Çox uzaq körpü (film)
Çox uzaq körpü — 1977-ci ildə İkinci Dünya müharibəsi zamanı Müttəfiqlərin uğursuz Hollandiya əməliyyatını təsvir edən ABŞ və Birləşmiş Krallıq epik müharibə filmi. Tarixçi Kornelius Rayanın eyniadlı qeyri-bədii kitabı əsasında çəkilən filmin rejissoru Riçard Attenboro və ssenaristi Vilyam Qoldmandır. Rollarda Dirk Boqard, Ceyms Kaan, Maykl Keyn, Şon Konneri, Edvard Foks, Elliott Quld, Cin Hekman, Entoni Hopkins, Hardi Krüger, Lourens Olivye, Rayan O'Nil, Robert Redford, Maksimilian Şell və Liv Ulmann.
Prodüserliyi Riçard və Cozef Levin tərəfindən müstəqil olaraq edilən film "Ən uzun gün"dən (1962) sonra Rayanın kitabı əsasında ekrana uyğunlaşdırılan ikinci film idi. Bu, "Bu, onların şöhrətidir" (1946) filmindən sonra İkinci Dünya müharibəsində uğursuzluğa düçar olmuş Hollandiya əməliyyatının hadisələri əsasında çəkilən ikinci film idi. Film Niderlandda çəkilmişdir.
Afurca
Toponimikası
Afurca oyk., sadə. Quba r-nunun Güləzi i.ə.v.-də kənd.VƏLVƏLƏ çayının sahilində, Baş Qafqaz silsiləsinin yamacındadır. Adını ərazidəki eyniadlı şəlalədən almışdır. Bu şəlalə Azərb.-da dağ çaylarına məxsus daimi fəaliyyətdə olan şəlalələrdən biridir və Vəlvələ çayının Təngə dağından axan hissəsidir. Kənd də həmin şəlalənin yaxınlığında yerləşir. Afurca sözünü tədqiqatçılar belə izah edirlər: İran mənşəli abforucə (yerli tələffüz forması ofirəce) sözünün qismən təhrif olunmuş formasıdır. Toponim a (ab) "su", fur/for "aşağı" və ca (castən) "sıçramaq" sözlərindən düzəlib, "su aşağı sıçrayan (tökülən) yer, şəlalə" deməkdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Afurca kəndinin iqlimi Azərbaycanın şimalının iqlimi ilə eynidir. Kəndin aşağı hissələri yay ərzində xüsusilə nəmişlik olur. Kənddən təqribən 3–4 km aralıda Afurca şəlaləsi yerləşir ki, hər yay 100 minlərlə turist və yerli əhali burda istirahət edir. Gözəl təbiəti və saf havası var.
Əhalisi
Afurca kəndi seyyidlər (övliyalar) diyarıdır. Afurca kəndindən olan lakin sonradan Şamaxı rayonu ərazisinə yerləşən Şeyx Abdurrahman həmin seyyidlərdən (övliyalardan) biridir. 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 719 nəfər əhali yaşayır.
Qussenvil (Val-d'Uaz)
Qussenvil — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Sarsel, kanton — Qussenvil. Əhalisi — 30,388 nəfər (2006).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 20 km şimal-şərqdə, Serji belediyyənin 30 km şərqdə yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Hadisə
3 iyun 1973-cü ildə sovet Tu-144 təyyarəsi Qussenvil üzərində qəzaya uğrayıb 5 evin yıxılması və yerdə 8 nəfərin həlak olması ilə nəticələnib (təyyarədəki 6 adam da vəfat etmişdir).
Balıq təsərrüfatı
Balıq təsərrüfatı — balıqları yetişdirib artıran, sonra isə onlardan tutub istifadə edən təsərrüfat.
Sahib (İran)
Sahib — İranın Kürdüstan ostanının Saqqız şəhristanının Ziviyə bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,489 nəfər və 344 ailədən ibarət idi.
Tassilin Accer
Tassilin Accer (Bərbər: Tassili n Ajjer, ; "Çaylar yaylası") — Əlcəzairin cənub-şərqindəki geniş yaylada, Böyük səhrada yerləşən milli parkdır. İbtidai icma quruluşuna aid mağara sənətinin ən vacib qruplarından birinə sahib olan və 72000 kvadrat kilometrdən çox ərazini əhatə edən Tassilin Accer 1982-ci ildə UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.
Qədim sənət
Mənbələr xeyli dərəcədə fərqlənsə də, ən qədim sənət əsərlərinin 12 min il əvvələ aid olduğu güman edilir. Böyük əksəriyyəti əlaqəli çöküntülərin tanışlığına görə, eramızdan əvvəl doqquzuncu və onuncu minilliklərə aiddir. İndiyə qədər müəyyən edilmiş 15.000 oyma arasında təsvir edilən fiqurlar əsasən antiloplar və timsahlar, mal-qara sürüləri və ov və rəqs kimi fəaliyyət göstərən insanlar da daxil olmaqla böyük vəhşi heyvanlardır. UNESCO-ya görə, " Rəsm və oymaların müstəsna sıxlığı…Tassilini dünyaca məşhur etdi."
Coğrafiya
Tassilin Accer Əlcəzairin cənub-şərqində, Liviya, Niger və Mali sərhədlərində, 72.000 km2 sahəni əhatə edən geniş yayladır. Ən yüksək nöqtəsi olan Adrar Afao dəniz səviyyəsindən 2158 m hündürlükdə yerləşir.
Arxeoloji sahə milli park, biosfer qoruğu olaraq təyin edilmiş və Tassili n'Ajjer Milli Parkı kimi UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.
Yayla böyük geoloji və estetik maraq oyadır. Aşınmış qum daşından ibarət qaya meşələrinin geoloji formasiyasının panoraması Ay səthinin mənzərəsinə bənzəyir.
Geologiya
Yayla əsasən qum daşından ibarətdir. Qum daşı nazik xarici təbəqə ilə örtülmüş metal oksidləri ilə qaya birləşmələrini qara rəngdən tutmuş tünd qırmızıya qədər müxtəlif rənglərə boyayır. Ərazidəki eroziya bir çox digər möhtəşəm quru formalaşmaları ilə birlikdə 300-ə yaxın təbii körpünün meydana gəlməsinə səbəb olmuşdur.
Ekologiya
Qum daşının hündürlüyü və su tutma xüsusiyyətləri səbəbindən buradakı bitki ətrafdakı çöllərə nisbətən bir qədər zəngindir. Buraya ərazinin daha yüksək şərq hissəsindəki Cupressus dupreziana və mərsin kimi nəsli kəsilməkdə olan endemik növlərinin dağınıq meşələri daxildir.
Qərbi Afrika timsahının relikt populyasiyaları Tassili Accerdə XX əsrə qədər davam etmişdir. Bölgənin qayaüstü rəsmlərində təsvir edilmiş daha böyük məməlilərdən qalan yeganə canlı olan muflon da daxil olmaqla müxtəlif fauna hələ də yaylada yaşayır.
NGC 659
NGC 659, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Kassiopeya bürcü istiqamətində yerləşir. III1p tipli. tərəfindən ildə 10.67 sm (4.2 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Kremer burnu
Kremer burnu (Kræmerpynten) — Belı adasında yerləşən, Şpitsbergen arxipelaqının və Norveçin ucqar şərq nöqtəsini təkil edir. Burun adı Valdemar Hilbert Kramerin (Waldemar Hilbert Kræmer, 1884—1947) şərəfinə verilmişdir. O, 1925-ci ildə bu regionun dəniz dibini ölçmüşdür.
Monqun-Tayqa
Monqun-Tayqa (Мөңгүн-Тайга — Gümüşü dağlar) — Tıvanın Monqun-Tayqa kojuunun ərazisinə daxil olan dağ silsiləsi. Silsilə Muqur (şimaldan), Şara-Xaraqai (şərqdən və cənub-şərqdən) və Tolayta (qərbdən), Altay ilə (şərqindən) əhatələnir.
Altay dağlarının Rusiya hissəsi Qərbi Sibirin bir bölgəsi hesab olunur, lakin Monqun-Tayqa 1932-ci ildə (Ubsu-Nur çökəkliyinin şimalı ilə birlikdə) Monqolustandan Tuva Xalq Respublikasına verilir. 1944-cü ildə (respublika RSFSR-in tərkibinə daxil olandan sonra) Tıva Şərqi Sibirin bir hissəsi hesab olunur.
Massivin şərq ətəyində Hindiktiq-Xol gölü ("göbəkli göl") yüksək və dik sahilləri olan, buzlaq mənşəli təmiz suyu olan böyük bir su tutarı yerləşir. Göl dəniz səviyyəsindən 2.305 m hündürlükdə yerləşir, mərkəzində gölə ad verən iki dağ adası var. Yerlilər su tutarının təmizliyi ilə çox qürur duyurlar. Burada Tıva və bütün Şərqi Sibirin ən yüksək nöqtəsi olan Monqun-Tayqa dağı (3976 m) yerləşir. Monqun-Tayqanın fəth tarixi 1946-cı ildə başlamışdır. Bunun səbəbi dağın müqəddəs sayılması və yerli inanclara görə zirvəyə qalxmağın qadağan olunmasıdır. Zirvə hələdə alpinistləri və dağ turistlərini özünə cəlb edir. Burada müxtəlif çətinlik kateqoriyalı bir neçə marşrut yolu vardır. Massivin mərkəzində qranit, digər ərazilərində kristal şistlər və qum daşları yayılmışdır. Dağlarda ümumi sahəsi 44 km² olan buzlaqlar mövcuddur. Buzlaqlar vaxtı ikən massivin ətrafı boyunca geniş yayılmışdır. Buda keçmiş güclü buzlaşmanın göstəriciləridir. Qədim buzlaqların izlərinin, eroziya ilə bir qədər dəyişdirilmiş təzə relyef formalarının olması ehtimal ki, buz dövrünün sonunda yaranan yüksəlməni göstərir. Massivin şimal yamaclarında çəmən bitki örtüyü və dağ tundrası, cənub yamaclarında isə yüksək dağ çölləri və daş çökəklikləri vardır. Meşə kəmərindən tamamilə məhrumdur. Massivin şimal yamaclarının ətəyində çay və axın vadiləri boyunca Sibir bitkilərindən ibarət olan meşələrinin yalnız kiçik ərazilərinə rast gəlinir.
2000-ci ildə burada Ubsunur Hövzəsi Biosfer Qoruğu qurulur. Alp çəmənliklərini, qaya tundralarını və soyuq çölləri qorumaq üçün 15,890 hektar ərazidən ibarət qoruq təşkil edilir. Arxar və İrbis (qar bəbiri) kimi nadir canlıların yayıldığı əsas areallardan biridir.
NGC 5643
NGC 5643 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Canavar bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nansey adaları
Coğrafiya
Nansey arxipelaqına daxil olan iri adalar:
Ağboğaz susamuru
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Hydrictis cinsinə daxil olan yeganə növdür.
Təsviri
Aşboğaz susamurları 44-68 sm uzunluğa sahib olurlar. Onların quyruqları 13,5-19,0 sm arasında dəyişir. Çəkiləri isə 3-5 kq arasındadır. Erkəklər bir qayda olaraq dişilərdən böyük olur. Bədəni şux və uzunsov formadadır. İri başa və enli boyuna sahibdir. Xəzinin rəngi tünd qəhvəyidən qırmızı-qəhvəyi arasında dəyişir. Qulaqları qısa və yumrudur. Boğazda və ağız ətrafında ağdan krem rəngi aralığında olan ləkələr vardır. Fərdlər arasında rəng fərqliliyi müşahidə edilir. Nadir də olsa albinos fərdlərə rast gəlinir.
Diş formulu:
Yayılması
Ağboğaz susamurları Afrikanın Böyük səhrasından cənubdakı ərazilərində rastlanılır. Qərbdə Qvineya-Bisaudan, Efiopiyanın cənub-qərbinə, Namibiyanın cənub-qərbindən şimal sərhədlərinə, Botsvana və Zimbabvenın şimal-qərbindən Keniya, Malavi və Tanzaniyanın şərqinə, Mozambikdən Cənubi Afrikanın şərqinə kimi olan ərazilərdə yayılmışdır.
Qidalanması
Ağboğaz susamurları əsasən balıqlar (Barbus, Clarias, Haplochromis, Micropterus salmoides, Salmo trutta, Tilapia) və qurbağalarla (Xenopus laevis, Rana) qidalanır. Təbiətdə olar timsahların şikarına çevrilə bilirlər. Balaları isə sahil qartallarının yeminə cevrilə bilir.
Çoxalması
Viktoriya gölündə (Tanzaniya) çütləşmə iyulda baş verir. Balalar isə sentyabrda doğulur. 1-3 arası bala doğa bilirlər. Bala doğularkən kor olur. Bir il müddətində anasının yanında qalır. Erkəklər onların böyüdülməsində iştirak etmirlər.
Ərməki
Ərməki — Azərbaycan Respublikasının Quba rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Amsar bələdiyyəsinin tərkibindədir.
Tarixi
Ərməki Quba rayonunun Amsar inzibati ərazi vahidində kənddir. Düzənlik ərazidə yerləşir. 1917-ci ildə Armaki şəklində qeydə alınan bu oykonim sonralar Ərmaki (1961), Ərməki (1986) kimi təqdim olunmuşdur. Belə ehtimal olunur ki, kəndin adı türk dillərindəki irmak (çay) sözündən və -i şəkilçisindən ibarət olub, "çaylı" mənasını ifadə edir. Armaki qədim türk dillərində "at bağlanan yer", "at tükündən toxunmuş kəndir" mənalarını da bildirmışdır.
Toponimikası
Ərməki oyk, düz. Quba r-nunun Amsar i.ə.v.-də kənd. Düzənlikdədir. Toponim türk dillərindəki irmak (çay) sözünə -i şək.-sini əlavə etməklə yaranmışdır.
Kani dinar
Kani dinar- İranın Kürdüstan ostanının Mərivan şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,127 nəfər və 1,232 ailədən ibarət idi.
Məlikə Pekel
Klub karyerası
O, karyerasına Şrobenhauzen gənclər komandasında başlayıb. 2012/13 mövsümündə Almaniyanın Bezirksoberliga Svabiada Schwaben Augsburgun ikinci komandasında oynamağa başladı. Bir oyun keçirdikdən sonra "Cənub" Regionalliqasında oynayan əsas komandaya transfer olunur. İki mövsümdə 40 liqa matçında 20 qol vurur. 2013/14 mövsümündə "Cənub" Regionalliqasının bombardiri olur.
2014/15 mövsümünün başlaması ərəfəsində "Bavariya" klubunun rəhbərliyi Pekeli İkinci Bundesliqa "Cənub"da çıxış edən əvəzedici komandaya transfer edilir. 2014-cü il dekabrın 7-də Münhen komandasının baş məşqçisi Tomas Vyorle onu qadınlar arasında Bundesliqa çərçivəsində Frankfurtla oyun üçün əsas komandaya çağırıb. Mövsümün sonuna qədər o, əsas komandada daha iki oyun keçirib. 2014/15 mövsümündə o, ölkə çempionatının qalibi olub. 2015/16 mövsümündə Pekel yenidən İkinci Bundesliqa "Cənub"da çıxış edən ikinci komandaya transfer olunur.
2017-ci ilin əvvəlində o, "Bavariya"dan ayrılaraq Fransa Birinci Divizionundan Metz-Alqrangeyə keçir. O, yeni komandada debütünü 5 fevral 2017-ci ildə Albi ilə səfər matçında edir. 26 fevral 2017-ci ildə Marsel ilə matçın 3-cü dəqiqəsində Metzin tərkibində ilk və yeganə qolunu vurur.
Ariel (Uranın peyki)
Ariel — Uranın məlum olan 27 peykinin dördüncüsüdür. Ariel öz oxu ətrafında fırlanır və Uranın ekvatorial sahəsində dolanır, belə ki onun orbiti Uranın orbitinə demək olar ki perpendikulyardır və bu səbəblə həddindən artıq mövsümi dəyişikliyə malikdir.
Məlikə Pekel
Klub karyerası
2017/18 mövsümünün başlaması ərəfəsində o, Pari Sen-Jermen FK keçir. 2019-cu ildə oyun vaxtı az olduğu üçün o, Bordoya icarəyə verilib.
Ariel (Uranın peyki)
O, 1851-ci ilin oktyabrında William Lassell tərəfindən kəşf edilmişdir və ədəbiyyatında iki ayrı ədəd ilə xarakterizə edilir. 2017-ci ilə qədər, Ariel haqqında məlumatlarının əksəriyyəti Uranın 1986-cı ildə "Voyager 2" kosmik aparatı vasitəsiləalçaqdan uçuşlarından əldə edilmişdi və peykin səthinin təxminən 35% -nə təsvir edilmişdir. Uranın orbitləri və zoldlanması kimi müxtəlif konsepsiyalar zaman-zaman təklif olunmasına baxmayaraq, bu peykin müşahidə etmək üçün hələ də aktiv plan yoxdur.
Məlikə Pekel
Klub karyerası
2019-cu ilin avqustunda Metz ilə müqaviləni ləğv edir. 2020/21 mövsümünü Havrda keçirir. 21 iyul 2021-ci ildə o, Reyms-ə qoşulur.
Ariel (Uranın peyki)
Mirandadan sonra, Ariel Uranın beş əsas dairəvi peykinin ikinci ən kiçiyi və öz planetinə ən yaxın ikinci peykdir. Günəş sisteminin 19 ən məşhur dairəvi peyklərindən biri olub (diametr üzrə 14 sıradadır) təxminən bərabər hissələrdə buz və qayalı materiallardan ibarətdir. Onun kütləsi təxminən Yerin hidrosferinə bərabərdir.
Məlikə Pekel
Milli komanda karyerası
O, 19 avqust 2015-ci ildə Albaniya millisi ilə yoldaşlıq oyununda Türkiyə millisinin köynəyində debüt edir.
Kornelius Rayan
Kornelius Rayan (Cornelius Ryan; ) — İrlandiya əsilli ABŞ jurnalisti və yazıçısı. O, İkinci Dünya müharibəsinin ayrı-ayrı epizodlarına həsr etdiyi bədii və sənədli əsərləri ilə şöhrət qazanmışdır.
Məlikə Pekel
Milli komanda karyerası
Türkiyə vətəndaşlığı sayəsində o, 2017-ci il Avropa çempionatının seçmə turnirində 4 oyun oynamaq imkanı əldə edib. 1 mart 2017-ci ildə Rumıniya ilə Goldcity Cup 2017 matçında milli komandanın heyətində debüt qolunu vurub.
Ariel (Uranın peyki)
Bütün Uran peykləri kimi, Ariel, ehtimal ki, planetin meydana gəlməsindən qısa müddət sonra onu əhatə edən akkresiya diskindən formalaşmışdır və digər böyük peyklərə oxşardır, ancaq buzlu mantiya ilə əhatələnmiş sərt nüvəyə malik olması ilə fərqlənir. Ariel qoruqlar, kanyonlar və silsilələr sistemi ilə çarpaz kəsilmiş geniş krateri ərazilərdən ibarət olan mürəkkəb səthə malikdir. Peykin səthində digər Uran peyklərinə nisbətən daha çox yeni geoloji aktivliyin əlamətləri nəzərə çarpır, çox güman ki bunun səbəbi gelit isitmədir.
Kəşfi və adlandırılması
Həm Ariel, həm də Uranın bir qədər daha böyük peyki Ambriel 24 oktyabr 1851-ci ildə William Lassell tərəfindən aşkar edilmişdir. Uranın 1787-ci ildə iki böyük peyki olan Titan və Oberonu aşkar edən Villiam Hersşel, dörd əlavə peyk də kəşf etdiyini iddia etmiş, ancaq bunun öz təsdiqini əsla tapmaması dolayısıyla hal-hazırda bu dörd obyektin yalançı olduğu hesab edilir.
Orbit
thumb|356x356px|Moons of solar system v7 Uranın beş əsas peykləri (Miranda, Ariel, Ambriel, Titan və Oberon) arasında, Ariel planetə ən yaxın olandır, təxminən 190.000 km məsafədə dolanır. Onun orbitinin eksentristeti çox kiçikdir Uran ekvatoruna çox az nisbətdə meyl edir. Onun orbital periodu təxminən 2,5 Yer gününə bərabərdir, firlanma periodu ilə təsadüf edir. Yəni peykin planetə həmişə eyni bir üzü dönükdür, bu sinxiron fırlanma adlanır. Arielin orbiti Uran magnetosferinin içərisində yerləşir. Ariel kimi bir magnetosfer içərisində orbitə çıxan havasız peyklərin ardınca gedən yarımkürələr (planetin öz istiqamətlərindən üz döndərənlər) planetlə birlikdə fırlanan magnetosfer plazma ilə vurulur. Bu bombardman, Oberon istisna olmaqla, bütün Uran peykləri üçün müşahidə olunan yarımkürələrin qarışıqlığına səbəb ola bilər (aşağıda bax). Ariel, həmçinin 1986-cı ildə Voyager 2 tərəfindən müşahidə edilən peykin orbitinin yaxınlığında enerjili parçacıq sayında müəyyən bir dip meydana gətirən magnetosferik ittiham parçacıqlarını tutur.
Çünki Ariel, Uran kimi, rotasını nisbətən Günəşə doğru yörünür, çünki şimal və cənub yarımkürələri günəşdən günəşdən doğrudan ya da doğrudan da uzaqlaşır. Bu, həddindən artıq mövsümi dövrü əhatə edir; Yerin dirəkləri solstices ətrafında daimi gecə və ya gündüz baxdığından, Arielin dirəkləri yarım Uranlı il (42 Earth il) üçün gecə və ya gündüz qalıcı görünür, Günəş isə günəşin hər tərəfindəki dirəklərdən birinə zenit yaxınlaşır. Voyager 2 kosmik gəmisi, təxminən bütün şimal yarımkürəsinin qaranlıq olduğu 1986 cənub yaz gündönümü ilə üst-üstə düşdü. Uranın bir bərabər vəziyyəti və onun ekvatorial düzəldiyi Yer üzündən kəsdiyi hər 42 ildən birində, Uran peyklərinin qarşılıqlı oxları mümkün olur. 2007–2008-ci illərdə bir sıra belə hadisələr, o cümlədən, Arielin Ambriel tərəfindən 19-cu avqust 2007-ci ildə oxunması baş vermişdir.
Hal-hazırda Ariel digər Uran peyklər ilə hər hansı bir orbital rezonansa cəlb edilmir, lakin keçmişdə Miranda ilə 5: 3 rezonansı ola bilərdi ki, bu ayın isidilməsi üçün qismən məsuliyyətə gələ biləcəkdi (baxmayaraq ki, Ambriel-in Miranda ilə köhnə 1: 3 rezonansına səbəb olan maksimal istilik təxminən üç dəfə çoxdur). Ariel, bir zamanlar Titan ilə 4: 1 rezonansda kilidlənmiş ola bilərdi, daha sonra qaçdı. Uranın az miqdarda zəiflik səbəbi ilə, Yupiter və ya Saturn üçün olanlardan çox, Uran peyki üçün orta hərəkət rezonansından qaçmaq çox asandır. Bu ehtimal 3,8 milyard il əvvəl qarşılaşdıqları bu rezonans Arielin orbital eksantrikliyini artırmış olardı, bu da Uranusdan gələn vaxt dəyişən güzəşt qüvvələri səbəbiylə gəlget sürtünməsinə gətirib çıxardı. Bu, ayın içərisini 20 K qədər qədər istiləşməyə səbəb olardı.
Məlikə Pekel
Milli komanda karyerası
2019 Dünya Çempionatının seçmə turnirində oynadı. Turnirin ikinci oyununda, 2017-ci il aprelin 8-də Lüksemburq millisi ilə oyunda het-trik edib.
Kornelius Rayan
Həyatı
Kornelius Rayan 5 iyun 1920-ci il tarixində İrlandiyanın Dublin şəhərində anadan olmuşdur. O, orada böyümüşdür. Rayan 1940-cı ildə Londona köçmüş və burada 1941-ci ildən "Daily Telegraph" qəzetində müharibə müxbiri kimi çalışmışdır. O, 1947-ci ildə ABŞ-yə mühacirət etmiş, orada "Time Magazine" və digər jurnallarda yazılar dərc etmişdir. Rayan Ketrin Morqanla evlənmiş və 1950-ci ildə ABŞ vətəndaşı olmuşdur.
Foronidlər
Çox azsaylı və az öyrənilmiş heyvan tipləridir. Hal-hazırda Actinotrocha, Phoronis və Phoronopsis cinslərinə aid 20 növ təsvir edilmişdir. Bədənin uzunluğu 6 mm-dən 50 sm-ə qədər dəyişən bu canlılara bütün dəniz və okeanlarda rast gəlinir. Foronidlərin əksəriyyəti kosmopolit canlılardır.
Braziliya susamuru
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Pteronura cinsinə daxil olan yeganə növdür. Amazon çayının hövzəsi boyunca, tropik meşələrdə, həmçinin Orinoko çayı hövzəsində yayılmışdır.
Foronidlər
Quruluşu
Yetkin foronidin bədəni xitin borunun içərisində yerləşir. Yuxarı ucdan baş hissəsi xaricə çıxır. Aşağı hissə torpağa girir. Baş hissədə kirpikciklərlə örtülmüş qısqaclar (lofoforlar) yerləşir. Lofoforlar çevrə boyunca, spiralvari və ya nalşəklində yerləşir. Qısqaclar arasında yarıqşəklli ağız yerləşir.
Braziliya susamuru
Təsviri
Ümumi uzunluqarı 2 metr təşkil edir (70 sm quryruqlarıdır). Çəkiləri isə 20 kq-a çatır. Şirinsulu ərazilərdə yaşayan susamurları yarımfəsiləsinə daxil olan ən böyük növdür. Açıq dənizlərdə yaşayan dəniz samurları uzunluq baxımından Braziliya susamurlarına çata bilməsə də, çəki baxımından oları ötür.
Foronidlər
Qidalanması
Foronidlər xırda orqanizmlərlə qidalanır. Bəzi foronidlər çox estetik görünüşə malikdir.
Braziliya susamuru
Qidalanması
Uzaq qohumları olan susamurundan fərqlənirlər. Gündüz aktiv olan bu canlılar, ürkək deyillər. Cənubi Amerikanın çay sahili ərazilərində bu canlılar 5-8 arası başdan ibarət olan qruplar təşkil edirlər. Suda onlar balıqlar, ilanlar (anakondalar da daxil olmaqla) və su quşları, quruda isə gəmiricilər və quşlarla (onların yumurtaları ilə) qidalanırlar. Ovu qrup halında edirlər.
Foronidlər
Çoxalması
Foronidlər ayrıcinsli və hermofrodit canlılardır. Onlar cinsi və qeyri-cinsi (tumurcuqlama) yolla çoxalırlar. Yumurtadan plankton sürfəsi (aktinotroxa) çıxır. Sürfənin inkişafı 20 gün çəkir. Sonra dibə çökərək 30 dəqiqə ərzində cavan foronidə çevrilir. Foronidlərin orta ömrü təxminən 1 ildir.
Braziliya susamuru
Çoxalması
Baziliya susamurları 1-5 arası bala doğur. Balalarının təbiətdə ən böyük düşmənləri kaymanlar və yaquarlardır. Bu təhlükə ilə əlaqədar dişi ildə iki dəfə bala verə bilir. Təxminən on ay ərzində körpələr artıq yetkinlərin ölçüsünə çatır. Orta ömür müddəti 10 ildir.
Braziliya susamurlarının yayıldığı arealda həmçinin Amerika susamuru da yaşayır.
Foronidlər
Xarici keçidlər
Foronidlər (Phoronida)
Braziliya susamuru
Çoxalması
Cənubi Amerikadan kənarda onlar ancaq zooparklarda saxlanılırlar.
Foronidlər
Həmçinin bax
Çoxhüceyrəlilər
Kani Sur
Kani sur- İranın Kürdüstan ostanının Banə şəhristanının Nəmşir bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,131 nəfər və 239 ailədən ibarət idi. Kani sur sözü kürd dilində qızıl rəngli bulaq deməkdir.
Kotic Medi-Klinik
Cottage Medi-Clinic – Namibiyanın Svakopmund şəhərində yerləşən özəl xəstəxana. 1984-cü ildə Rössinq kottec xəstəxanası kimi qurulmuşdur. Hazırda Medi-Clinic şirkətinə aiddir. Xəstəxananın 70 ədəd çarpayısı var.
Ernest Seton-Tompson
Əsərləri
Balaca Vəhşilər
Mənim Həyatım
Binqo
Lobo
Arno
Vull
Yorğa mustanq
Cink
Gümüşxal
Qızılboyun
Döyüş atı Cek
Maralın iziylə
Snap Bulteryerin əhvalatı
Küçə nəğməkarı
Vinnepeq canavarı
Ayı balası Conni
Oğlan və vaşaq
Əmək bayramı-1 May (film, 1939)
Məzmun
Film Bakıda keçirilən 1 May bayramına həsr olunmuşdur.
Film haqqında
Filmin titrləri yoxdur.
NGC 4641
NGC 4641, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Primitivizm
[[Niko Pirosmani — Aktrisa Marqarita (1909)|thumb]]
Primitivizm — XIX əsrdə yaranmış rəsm stili. Bir uşaqın yaradıcılığına və ya ibtidai dövrün təsvirlərinə bənzər formaları tərtib edən şəklin qəsdən sadələşdirilməsi daxildir. Bəzi tənqidçilərə görə, sadə sənətinin konsepsiyası "primitivizm" anlayışına deyil, birincisi qeyri-peşəkar, ikincisi, peşəkar rəsm stilidir.
Primitivizmin ən məşhur nümayəndələri: Anri Russo, Niko Pirosmani, Pol Qogen və başqaları hesab oluna bilər.
İngilis dilində
<span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Ajournal&rft.genre=article&rft.atitle=Primitivism+in+the+Art+of+Ana+Mendieta&rft.date=2015&rft.aulast=del+Valle&rft.aufirst=Alejandro.&rft_id=https%3A%2F%2Frepositori.upf.edu%2Fhandle%2F10230%2F27026&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3APrimitivism" class="Z3988">
Mərivan
Mərivan — مریوان حاشیه İranın Kürdüstan ostanının şəhərlərindən və Mərivan şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 91,664 nəfər və 22,440ailədən ibarət idi.
Mak Klintok Barbara
Mak Klintok Barbara- (ing. Barbara McClintock)16 iyun 1902- ci ildə Hartford, Konnektikutda anadan olmuş - 2 sentyabr 1992,-ci ildə Hantinqton, Nyu-Yorkda vəfat etmişdir. — amerikalı sitogenetik alim, fiziologiya və tibb üzrə Nobel mükafatı laureatı. Karyerası boyunca Mak Klintok əsasən qarğıdalı sitogenetikasının öyrənilməsi ilə məşğul olmuşdur.
Elmi fəaliyyəti
Mak Klintok qarğıdalı hüceyrələrinin xromosomlarının vizuallaşdırılması üçün bir üsul hazırladı və mikroskopik analizdən istifadə edərək, sitogenetikada bir çox fundamental kəşflər etdi. . O, xromosom bölgələrinin fiziki xassələrini təsvir edən qarğıdalının ilk genetik xəritəsini hazırladı, telomerlərin və sentromerlərin (genetik məlumatın qorunmasında iştirak edən xromosom bölgələri) rolunu göstərdi , sitogenetik və etnobotanika üzrə geniş tədqiqatlar apardı. Cənubi Amerika qarğıdalı növləri, qarğıdalı nümunəsindən istifadə edərək, bir nəsildən digərinə ötürülmə zamanı genetik məlumatın repressiyasını və ifadəsini izah edən bir nəzəriyyə hazırladı. 1951-ci ildə Mak Klintok transpozonları kəşf etdi. Onun işi 1960-1970-ci illərdə (1940-cı illərdə Mak Klintok tərəfindən kəşf edilən gen tənzimləmə mexanizmi) tanındı. 1983-cü ildə Mak Klintok mobil genetik elementlərin kəşfinə görə Fiziologiya və Tibb üzrə Nobel Mükafatına layiq görülüb.
Uşaqlıq və gənclik illəri
Barbara Mak Klintok (doğum zamanı ona Eleanora adı verilmişdi, lakin valideynləri Barbara adının uşağın xarakterinə daha uyğun olduğunu düşündüyü üçün dörd aylıq olanda onun adı dəyişdirildi) 16 iyun 1902- ci ildə  Hartfordda (Konnektikut, ABŞ) anadan olub. ) həkim ailəsində anadan olub. Thomas Henry Mak Klintok və Sarah Handy Mak Klintok (ehtimal ki, 1840-60-cı illərdə Filadelfiyaya gələn Mak Klintok qəbiləsindən olan köçkünlərin nəslindəndir) . Ondan əlavə ailənin ondan iki il sonra dünyaya gələn daha iki bacısı və bir qardaşı var idi. Barbara gənc yaşlarından təkliyə üstünlük verirdi, müstəqil bir xarakterə sahib idi. Çox sonra, 1983-cü ildə o yazdı: Mən öz fikirlərimi müdafiə etmək məcburiyyətində olmadığım üçün səmimiyyətlə həzz alırdım. Mən sadəcə böyük məmnuniyyətlə işləyə bilərdim. Mən öz düşüncələrimi müdafiə etməyə heç vaxt ehtiyac və ya istək hiss etməmişəm. Səhv etdiyim üzə çıxarsa, bir vaxtlar belə bir şeyin olduğunu unudurdum. Mənim üçün heç fərqi yox idi. .Barbaranın atası ilə çox yaxın  münasibəti var idi, lakin anası ilə onun ruhi problemlərinə görə çətin idi . Təxminən üç yaşından məktəbə gedənə qədər Mak Klintok, atası tibbi təcrübə toplayarkən  valideynlərinin maddi vəziyyətini asanlaşdırmaq məqsədiylə  Massaçusetsdə xalası və əmisi ilə birlikdə yaşadı. Bu yaşda Barbara ömürlük təbiətə aşiq oldu. 1908-ci ildə Mak Klintoks Barbaranın atasının Standard Oil Company tərəfindən işə götürüldüyü üçün Bruklin Flatbush şəhərinin ətrafına köçdü. Barbara yenidən ailəsi ilə birlikdə yaşamağa başladı və Bruklin Erasmus Hall Liseyinə daxil oldu və 1918-ci ildə məzun oldu. Məktəbdə təbiət elmlərini öyrəndi və təhsilini orada davam etdirmək və Kornel Universitetinə daxil olmaq niyyətində idi. Ancaq anası qızlarının ali təhsil alması fikrinə qarşı çıxdı və bunun onların evlənmək şanslarını azaldacağına inanırdı. Bundan əlavə, ailənin maddi sıxıntıları davam etməkdəydi, Tomas Henri Mak Klintok müharibədə cərrah kimi iştirak edirdi. Barbara bir müddət məşğulluq agentliyində işlədi və öz-özünə təhsil almaq üçün kitabxanaya gedirdi. Atası avropadan qayıdandan sonra Barbara üçün ali təhsil almaqda israr etdi və o, 1919-cu ildə uğurla Kornell kollecinə daxil oldu.
Mo (rayon)
Mo  — Fransanın İl-de-Frans regionun rayonlarından biri. Departamenti — Sena və Marna. Suprefektura — Mo. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 262 079 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 187 nəf / km². Rayon ərazisi — 1400 km².
Şərur Xalq Yallı Ansamblı
Şərur Xalq Yallı Ansamblı — rəqs kollektivi
Tarixi
1929-cu ildə kolxoz rəqs ansamblı kimi yaradılmışdır. İllər keçdikcə kollektiv böyümüş və repertuarını zənginləşdirmişdir.
Beynəlxalq festivallarda iştirakı
1936-cı ildən böyük səhnəyə qədəm qoyan ansambl 1938-ci ildə Moskvada keçirilən Azərbaycan ədəbiyyatı və incəsənəti ongünlüyündə iştirak etmişdir. Üzeyir Hacıbəyov yallı ansamblına daim qayğı və yardım göstərmişdir. Ansambl dünyanın bir çox ölkələrində keçirilən bədii özfəaliyyət festivallarında iştirak etmiş, diplom və mükafatlara layiq görülmüşdür. 1972-ci ildə keçmiş Almaniya Demokratik Respublikasındə keçirilən ümumdünya folklor rəqsləri festivalında ölkəni təmsil etmiş, festivalın laureatı adını almışdır. I Ümumittifaq xalq yaradıcılığı festivalının, Polşada keçirilən XI beynəlxalq folklor festivalının (1984) da laureatı adına layiq görülmüşdür. Ansambl 1980-ci ildə Macarıstanda keçirilən Azərbaycan mədəniyyəti və incəsənəti ongünlüyündə, 1998-ci ildə Bayburt şəhərində “Dədə Qorqud” festivalında, 2000-ci ildə Misirin paytaxtı Qahirədə XII beynəlxalq folklor füstialında da uğurla çıxış etmişdir. Ansamblın çıxışları dəfələrlə Moskva televiziyası ilə göstərilmişdir. Kollektiv yaradıcılıq axtarışlarını daim davam etdirir, repertuarını qədim xalq oyunları ilə zənginləşdirir. Repertuarına ifa tərzi ilə bir-birindən fərqlənən 40-dan çox yallı və rəqs (“Qaladan-qalaya”, “Tello”, “Xələfi”, “Urfanı”, “Tirmə şal”, “Qazı-qazı”, “Dırqo”, “Höynəri”, “Gülümey”, “Haxışta” və s.) daxildir. Hazırda ansamblın 50-yə yaxın üzvü var (2000). Ansambl gənc ardıcıllarını yetişdirmək sahəsində də səmərəli fəaliyyət göstərir. Çərçiboğan kənd mədəniyyət evinin “Şərur qönçələri”, Yengicə Mədəniyyət Evinin “Cücələrim”, Muğancıq,Mehrab kənd klubunun qızlardan ibarət yallı rəqs qrupu və digər kollektivlərməhz “Şərur” yallı ansamblının yetirmələridir.
Pisunda burnu
Pisunda burnu — Gürcüstanın Qara dəniz sahillərində, Bzıb çayının mənsəbində yerləşən burun. Çayın gətirdiyi çöküntülərdən meydana gəlmişdir. Bir hissəsi bataqlıqlaşmışdır. Dənizdən 1,5—3 metr hündürlükdə yerləşir. Şərqdən Pisund buxtası ilə əhatələnir.
Ərazisində Pisunda şamı, palıd, göyrüş, cökə, şümşad, naringi.
Burada qumdan təşkil olunmuş dyun və təpələr vardır. Burunda yerləşən İnkit gölü əvvəllər dənizlə birləşirdi.
Ərazisinin bir hissəsi Pisunda Milli qoruğuna daxildir.
Sahilində Pisunda şəhəri yerləşir.
NGC 5414
NGC 5414, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Naxırçı bürcü istiqamətində yerləşir. P tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.