cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cəhri
Tarixi
Cəhri qəsəbəsi çox qədim yaşayış məskəni olmuşdur. Bunu onun hazırda yerləşdiyi ərazidə aparılan qazıntılar nəticəsində aşkar olunmuş kurqanlar və 2-3 min ilə qədər yaşı olan küp qəbirlər və qəbirlərdən çıxan gildən hazırlanmış qablar və müxtəlif məişət əşyaları sübut edir. 1904-1905 ci illərdə erməni soyğunlarına məruz qalmış, Araz-Türk Cumhuriyyətinin yaradılmasında əsas dayaq nöqtələrindən və stratejik mərkəzlərindən biri olmuşdur. 1921-ci il inzibati ərazi bölgüsünə görə Cəhri Naxçıvan qəzasının rayonlarından biri olmuşdur. Bu rayonun mərkəzi Cəhri kəndi olmuş, onun tərkibində 1 qəsəbə 20 kənd olmuşdur. 1929-cu ildə Ermənistan SSR-ə verilən kəndlərdən (Sultanbəy, İtqıran, Almalı, Ağxaç) 1921-ci ildə bu rayonun tərkibində olmuşdur. 19 iyun 2020-ci ildə Cəhri kəndinə qəsəbə statusu verilib.
Tarixi abidələri
Cəhri qəsəbəsində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri qeydə alınmışdır:
Dilican rayonu
Dilican rayonu — Ermənistan SSR–də, 1930–1951–ci illərdə mövcud olmuş inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Dilican qəsəbəsi idi.
Cəhri
Coğrafiyası və iqlimi
Qəsəbə Babək rayonunun mərkəzindən 23 km, Naxçıvan şəhərindən isə 15 km şimalda, Cəhriçayın sahilində, dağətəyi ərazidə yerləşir. Didivar, Nəzərəbad, Şıxmahmud, Payız, Vayxır, Xal-Xal və Şahbuz rayonunun Türkeş, Kəngərli rayonunun Xıncab və Təzəkənd kəndləri ilə qonşudur. Şərq tərəfdən Qızıl dağ, qərb tərəfdən isə Qaş dağları ilə əhatə olunmuşdur. Mineral və şirin sulu bulaqları vardır.
Dilican rayonu
Tarixi
Çar Rusiyası dövründə rayon ərazisi Yelizavetpol quberniyasının Qazax qəzasına daxil idi.
Rayon 9 sentyabr 1930–cu ildə təşkil edilmişdi. 19 mart 1951–ci ildə ləğv edilərək İcevan rayonuna birləşdirildi.
Cəhri
Əhalisi
Cəhri əhali sayına görə Nehrəmdən sonra Naxçıvan Muxtar Respublikasının ən böyük qəsəbəsidir. Əhalisi əsasən azərbaycanlılardan ibarətdir. Salahlı, Qarahindi, Cilovxanlı, Dəlmə, Çaybasar kimi qədim, Navkeçən, Qızıldağ, Çimən kimi yeni məhəllələri mövcuddur.
Dilican rayonu
Tarixi
Eyniadlı rayonun inzibati mərkəzi olmuş Dilican şəhər tipli qəsəbəsi 1951–ci ildə şəhər statusu almışdır.
Ərazisi
Rayon ərazisi 1 noyabr 1931–ci il vəziyyətinə görə 1.109 km², 15 iyul 1934–cü il vəziyyətinə görə 1.157 km², 1 oktyabr 1938–ci il vəziyyətinə görə 0.13 min km², 1 yanvar 1948–ci il vəziyyətinə görə isə 477 km² idi.
Cəhri
İqtisadiyyatı
Əhali əsasən heyvandarlıq, taxılçılıq, tərəvəzçiliklə məşğul olur. Dəyirman, bir neçə çörək və mebel sexləri mövcuddur.
Dilican rayonu
İnzibati bölgüsü
Rayonda 1 noyabr 1931–ci il vəziyyətinə görə 20 kənd sovetliyinə daxil olan 93 kənd, 1 oktyabr 1938–ci il vəziyyətinə görə 1 şəhər tipli qəsəbə və 6 kənd sovetliyi, 1 yanvar 1941–ci il vəziyyətinə görə 1 şəhər tipli qəsəbə və 6 kənd sovetliyi, 1 yanvar 1948–ci il vəziyyətinə görə isə 1 şəhər tipli qəsəbə və 7 kənd sovetliyinə daxil olan 14 kənd, 1 may 1949–cu il vəziyyətinə görə isə 1 şəhər tipli qəsəbə və 7 kənd sovetliyi yerləşirdi.
Əhalisi
Rayonun təşkil edildiyi 1930–cu il sərhədləri daxilində 1926–cı il siyahıyaalınması zamanı 24.858 nəfər kənd əhalisi qeydə alınmışdı.
Cəhri
Mədəniyyəti
Qəsəbədə 1 kitabxana, 2 rabitə şöbəsi fəaliyyət göstərir.
Dilican rayonu
Əhalisi
1 yanvar 1930–cu il tarixinə olan cari hesablamalara əsasən rayonda 31.287 nəfər əhali var idi və bütün əhali kənd yerlərində yaşayırdı. Qeyd edilən tarixdə Ermənistan SSR əhalisi 1.032.700 nəfər, onlardan kənd əhalisi isə 812.300 nəfər idi, yəni bütün ölkə əhalisinin 3.03%–i, kənd əhalisinin isə 3.85%–i Dilican rayonunun payına düşürdü.
Cəhri
Təhsil
Qəsəbədə Cəhri qəsəbə 1 nömrəli və 2 nömrəli tam orta məktəblər fəaliyyət göstərir.
Cəhridə ilk dünyəvi məktəb 1885-ci ildə təsis edilmişdir. 1970-ci ildən Cəhridəki 1 nömrəli tam orta məktəb cəhrili Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Qəzənfər Qulam oğlu Əkbərovun adını daşıyır.
Dilican rayonu
Etnik tərkibi
1939–cu il siyahıyaalınmasına əsasən rayonda yaşayan 14.600 nəfərin 5.296 nəfəri və ya 36.27%–i şəhər, 9.304 nəfəri və ya 63.73%–i isə kənd əhalisi idi. Azərbaycanlılar ümumi rayon əhalisinin (2.051 nəfəri) 14.05%–ni təşkil edirdilər; azərbaycanlıların 1.02%–i (21 nəfəri) Dilican (şəhər tipli) qəsəbəsində, 98.98%–i (2.030 nəfəri) isə kəndlərdə yaşayırdı.
Cəhri
Təhsil
Bundan başqa qəsəbədə 1 uşaq musiqi məktəbi də fəaliyyətdədir.
Din
thumb|250px|Cilovxanlı məscidi Qəsəbədə 3 məscidi, 2 mərasim evi var. Cəhri xəstəxanası 1892-ci ildə əsası qoyulmuş və 1904-cü ildə 6 çarpayılıq sahə xəstəxanasına çevrilmişdir.
Səhiyyə
Qəsəbədə xəstəxana mövcuddur.
Bulbophyllum kermesinum
(Bulbophyllum kermesinum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ülgüc (fəlsəfə)
Ülgüc — fəlsəfədə prinsipdir, hansı ki, müxtəlif fenomenlər üçün azehtimallı izahatları nəzərə almamağa ("qırxmağa") icazə verir.
Ülgüclərin nümunələri:
Mirzə Məhəmməd Katib
Həyatı
Mirzə Məhəmməd bəy Məşədi Bayram bəy oğlu 1827-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Şair idi. Katib təxəllüsü ilə xoştəb şeirlər yazırdı. Şuşada fəaliyyət göstərən "Məclisi-Fərəmuşan" şairlər yığnağının üzvü idi. O, ərəb, fars dillərini kamil bilməklə, rus və erməni dillərini də tamam-kamal öyrənmişdi. Onun haqqında Mir Möhsün Nəvvab, Məhəmməd ağa Müctəhidzadə, Firidun bəy Köçərli öz əsərlərində söhbət açmışlar. Salman Mümtaz Katibi kamil sənətkar kimi oxuculara təqdim etmişdi.
Mirzə Məhəmməd Katib 1889-cu ildə vəfat edib.
Səhm
Səhm — öz sahibinə emitentin (səhmi buraxan şirkətin) gəlirinin bir hissəsini dividend şəklində almaq, emitentin idarə olunmasında iştirak etmək və emitentin ləğvi halında geridə qalan əmlakın bölüşdürülməsi zamanı həmin əmlakın bir hissəsini əldə etmək hüququnu verən pay qiymətli kağızıdır.
Növləri
Adi səhm — sahibinin səhmdar cəmiyyətinin gəlirinin bir hissəsini dividend şəklində almaq, cəmiyyətin idarə edilməsində iştirak etmək və ləğv edildiyi halda yerdə qalan əmlakın bir hissəsini əldə etmək hüquqlarını təsbit edir.
İmtiyazlı səhm — sahibinin malik olduğu səhmin nominalından müəyyən faizlə ifadə olunmuş ölçüdə dividend almaq hüququnu təsbit edir və bu dividendin alınmasında digər adi səhm sahiblərinə nisbətən üstünlük hüququnu təmin edir.
Şəbəkədə tək
Şəbəkədə Tək («S@motność w Sieci») — məşhur polyak yazıçısı Yanuş Leon Vişnevskinin 2001-ci ildə nəşr edilmiş ilk romanıdır. Roman adsız və "@" işarəsi ilə qeyd edilmiş on fəsil və epiloqdan ibarətdir.
Məzmunu
Romanda hadisələr XX əsrin 90-cı illərinin ortalarında baş verir. Romanın əsas qəhrəmanları qlobal internet şəbəkəsi, elektron poçt və ICQ vasitəsiylə tanış olurlar. Onlar söhbət edirlər, bir-birinə vurulurlar və narahatlıq yaşayırlar. Müəllif həm də onların hər ikisinin "şəbəkədən kənar" həyatını dost, ailə, iş, musiqi zövqlərini təsvir edir. Uzun müddət davam edən virtual münasibətdən sonra qəhrəmanlar Parisdə görüşürlər, bu görüşdən sonra isə onların münasibətlərində və hər birinin həyatında mühüm rol oynayan sınaqlar başlayır.
Romanın əsas hissəsi qəhrəmanların internetdə yazışmalarından ibarətdir. Müəllif yalnız əsas qəhrəmanlardan birinə — oğlana Yakub adını vermişdir. Qadın isə adsızdı.
"Əbədi olanlar arasında ən qısa ömürlü sevgidir" – romanın məzmununu dəqiq çatdırmağa çalışanlar onu daha çox bu cümlə ilə ifadə edirlər. Roman oxucular tərəfindən birmənalı qarşılanmayıb və hələ də forumlarda insanlar tərəfindən aktiv müzakirə edilməkdədir.
Romanın yazılma tarixi
Romanın yazılması "uğurdan sonrakı depressiya" dövrünə təsadüf etmişdir – Yanuş Vişnevski kimya doktoru elmi rütbəsini əldə etdikdən sonra həyat yoldaşı ilə boşanmıışdı. Müəllif qeyd edir: "Mən sadəcə olaraq kədərli idim…Və qərara gəldim ki, belə bir tarixçəni yazmaq daha ucuz başa gələcək, nəinki psixoterapevtə müraciət etmək."
Romanın genişləndirilmiş versiyası
"Şəbəkədə tək. Triptix" — Vişnevskinin "Şəbəkədə tək" romanının uğur qazanmasından sonra yazdığı genişləndirilmiş versiyanın adıdır. Oxucuların məkrublarını nəzərə alan müəllif "Şəbəkədə tək. Triptix"i nəşr etdirmək qərarına gəlir və bu kitaba romanın orijinal versiyası, oxucu məktubları ilə yanaşı, romanın sonunu yeni traktovkada təqdim edən ikinci epiloq – "Postepiloq" da daxildir.
Ekranlaşdırılması
2006-cı ildə Maqdalena Tseletska və Andjey Xıranın baş rolları ifası və Vitold Adamekin rejissorluğu ilə roman əsasında film çəkilmişdir.
Nəzərabad (Babək)
Toponimikası
Kəndin keçmiş adı Dəmirzindan (oradakı dəmir körpünün adı) olmuşdur. Yaşayış məntəqəsi vaxtı ilə Dərələyəz mahalından köçməyə məcbur olmuş ailələrin Dəmirzindan adlı yerdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. XIX əsrə aid məlumata görə Naxçıvan əyalətində suvarma məqsədilə istifadə edilən su ayrı-ayrı qolçomaqlara məxsus olduğu halda tək-tək hallarda bütün icmaya məxsus idi. Belə icmalardan biri də Nehrəm icması olmuşdur. Tədqiqatçılara görə oykonim ərəb dilindəki nəhr (çay, kanal, axar su) və am/əm icma komponentlərindən düzəlib. İcmaya məxsus su mənasındadır. Oykonim "Nəzərə məxsus kənd"mənasındadır.
Tarixi abidələri
Nəzərabad kəndində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri qeydə alınmışdır:
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Paraquana yarımadası
Paraquana yarımadası — şimaldan və şərqdən Karib dənizi, qərbdən isə Venesuela körfəzi ilə əhatələnmişdir. Keçmiş ada materiklə 25 km uzunluğa, 4 km enə malik Medanos bərzəxi ilə birləşir. Bərzəxdə yarımadanın digər hissələri ilə birləşdirən şose vardır. Yarımadanın ümumi sahil uzunluğu 300 km-dir Yarımadanın ən yüksək nöqtəsi 830 m gəlir hündürlüyü olan Santa Ana dağıdır. 1972-ci ildə Santa Ana təbii abidə elan edilmişdir.
Tarixi
Paraquana yarımadası San Roman Gezgin Alonso de Ojeda tərəfindən 9 vqust 1499-cu ildə aşkarlanmışdır. edilmişdir.
İqlim
İllik yağıntının miqdarı 340.2 mm təşkil edir. Yağıntı ilin son aylarında gəlir. Noyabrda ayında 83,5 mm yağıntı düşür.
Meyoz bölünmə
Cinsiyyətli çoxalmada cinsiyyət hüceyrələri qametlər iştirak edir. Erkək qamet spermatogenez, dişi qamet Yumurtahüceyrə adlanır. Cinsiyyət orqanlarında erkəyin toxumluğunda və dişinin yumurtalığında qametlər yaranır. Yumurtahüceyrənin formalaşması Ovogenez, spermatazoidin formalaşması isə Spermatazoid adlanır.
Yetişmə başlayana qədər xromosomların diploid yığımı (2n) olur. Məsələn insanda ön cinsiyyət hüceyrələri yetişənə qədər 46 xromosom olur. Yetişdikdən sonra qametlərdə xromosomların sayı bölünür - haploid (n) olur.
I Profaza
Birinci profazada homoloji xromosomlar bir-birinə yaxınlaşır, birləşir. Konyuqasiya və krossinqover baş verir - homoloji xromosomlar sahələrini dəyişirlər.
I Metafaza
I metafazada xramosom cutleri huceyrənin mərkəzində ekvatorunda yerlesir
I Anafaza
Mitozdan fərqli olaraq qütblərə xromotidlər deyil, iki xromotidli tam xromosomlar çəkilir. Bunun nəticəsi olaraq hüceyrənin qütblərinə hər homoloji cütdən yalnız bir xromosom çəkilir və bu səbəbdən birinci anafaza mərhələsində xromosomları sayı dəyişməz qalır.
I Telofaza
Birinci telofazada ana hüceyrədən haploid xromosom yığımına malik iki qız hüceyrə yaranır. Meyozun birinci mərhələsində qız hüceyrələrdə xromosomların sayı iki dəfə azaldığından, buna reduksiyon bölünmə deyilir.
II Meyoz
Qız hüceyrələrin yaranmasından sonra bölünmə davam edir. Hər hüceyrə yenidən bölünür, bölünmədən əvvəl interfaza gəlir, Vacibdir ki, bu zaman (II Meyozun interfazasında) DNT replikasiyası baş vermir (həmin dövrdə hər bir xromosom iki xromotiddən ibarət olur).
İkinci meyoz bölünmə prosesi mitozda olduğu kimi baş verir. Xüsusi ilə də xromosomların xrmotidləri bir-birindən ayrılır və II Telofazadan sonra müxtəlif hüceyrələrə düşür. Sonda, meyoz nəticəsində alınan dört hüceyrədə ana xrmosomlar diploid deyil, haploid sayda olur.
Əlavə olaraq
Dişi cinsiyyət hüceyrəsinin meyozu nəticəsində yaranan dört hüceyrədən üçü nataman formalaçır. Dördüncü hüceyrə yumurtahüceyrə kimi formalaşır, hansı ki, bölünmədə iştirak edir.
Erkək cinsiyyət hüceyrəsinin meyozu nəticəsində yaranan dörd hüceyrədən dördü də spermatazoid kimi formalaşır, hamısı da həyat qabiliyyətlidir.
Mənbə
🇦🇿 Respublikası 11-ci sinif biologiya dərsliyi, səh. 7,8-9 ("Bakınəşr", 2005)
Bəhreyn tarixi
Bəhreyn qədim tarixə malik ölkələrindən biridir. Bu ərazi müxtəlif dövrlərdə Dilmun, Sasanilər, Ərəb xilafəti və Qərmətilər dövlətləri tərəfindən işğal olunaraq onların tərkibinə daxil edilmişdir.
Qədim dövr
Tarixi tədqiqatlar göstərir ki, şumerlər, finikiyalılar və aşşurlar daim bu adalarda görünmüşlər. Finikiyalılar ticarət məntəqəsi kimi adalardan daha çox istifadə etmişlər. Buraya Aralıq dənizi regionundan bitki yağı, taxıl, şərab, silah və parça gətirirdilər. Əks istiqamətdə isə Yaxın Şərq ölkələrinin qiymətli ədviyyatı, dəri, xəz, xalça, Çin çörəyi və şəkər qamışı yola salınardı. Bir vaxtlar Bəhreyn həm də qızıl ticarəti üzrə tranzit məntəqə rolunu oynayırdı. Sonradan qızıl və qiymətli daş-qaş alveri başqa əmirliklərin əlinə keçmiş, Bəhreyn isə təbii mirvari istehsalçısı kimi dünyada məşhur olmuşdur.
Dilmun mədəniyyəti
Dilmun mədəniyyəti çox əhəmiyyətli bir ticarət yolu idi. Özünün inkişaf mərhələsində, Bəhreyn, Küveyt və Səudiyyə Ərəbistanının ərazilərini əhatə edirdi. Çoz az dəqiq məlumatlar qalmasına baxmayaraq, alimlər hesab edirlər ki, bir neçə yaşayış məntəqələri, xüsusən Saar və Qalat-əl-Bəhreyn qədim Dilmun mədəniyyəti insanlarının məskunlaşdıgı ərazi olmuşdur. Saarda aparılan qazıntılar zamanı bizim eradan əvvəl 3- cü min illiyə aid qalıqlar tapılmışdı. Dilmun, bir çox ölkələrlə ticarət əlaqəsi qurmuşdu, Fars körfəzində ticarət axınına nəzarət edirdi və ticarət şəbəkələri Turkiyəyə qədər uzanmışdı.
İslam dövrü
İslam dininin 638-ci ildə qəbul edilməsinə baxmayaraq Bəhreyndə ilk məscid 740-cı ildə tikilmişdir. Bu məscid tarixi abidə kimi indiyə qədər qorunub saxlanılır. Özünün çoxəsrlik tarixində Bəhreyn, ya vahid dövlət olmuş, ya da kiçik şəhər – dövlətlərə parçalanmışdır. Bəhreyn tarixinin ən maraqlı səhifələrinə burada Ğərmətilər dövlətinin yaranması dövrünü aid etmək olar. İsmaililər məshəbinə etiqad edən Ğərmətilər özlərini İslam dinini yayan və «ədalət uğrunda çıxış edən» mübariz kimi qələmə verərək döyüşkən ordular yaratmışlar. Ğərmətilər müharibə etməklə yanaşı, həm də kənd təsərrüfatı və ticarətlə də məşğul olurdular. Bu dövrdə Bəhreyn çiçəklənirdi. Lakin sonralar Ğərmətilər dövləti tənəzzülə uğramış və artıq XI əsrdə bir dövlət kimi yoxa çıxmışdır.
Orta əsr
1515-ci ildə İran körfəzində peyda olmuş portuqallar Bəhreyn üzərində öz bayraqlarını qaldırmışlar. Portuqallar bu regionda çox qalmamışlar. Daha təcrübəli müstəmləkəçi dövlət olan İngiltərə mühüm strateji mövqeyə malik olan İran körfəzinə daxil olmaq və qədim Ərəbistan torpaqlarını ələ keçirmək üçün müxtəlif bəhanələr axtarırdı. Regionda getdikcə artmaqda olan quldurluq və qul alveri bu bəhanələrə səbəb oldu. «Quldurluğa və qul alverinə qarşı» şüar irəli sürən İngiltərə müstəmləkəçiləri İran körfəzi sahillərindəki ərazilər uğrunda mübarizəyə başladılar. Ucuz hədiyyələrlə yerli şeyxlərin «könlünü alaraq» və «Bəhreynin təhlükəsizliyinin qayğısını çəkmək barədə» vədlər verərək, İngiltərə İran körfəzində gəmilərinin sərbəst hərəkət etmək hüququnu qazandı.
XIX əsr tarixi
Bəhreyn ilə İngiltərə arasında ilk müqavilə 1820-ci ildə bağlanmışdır. Bu müqavilə Bəhreyni İngiltərədən tam asılı vəziyyətə salmışdır. Sonradan rəsmi London ilə Bəhreyn arasında ingiltərənin xeyrinə bir-birinin ardınca bir neçə müqavilə imzalanır.
XX əsr tarixi
1900-cü ildə ingilis müstəmləkəçiləri ölkədəki bütün hakimiyyəti öz əllərinə keçirirlər. O vaxtdan etibarən bütün sorğu, məlumat kitablarında Bəhreyn rəsmi olaraq Böyük Britaniyanın protektoratı kimi qeydə alınmışdır. Belə vəziyyət 1934-cü ilə qədər davam etmişdir. O vaxtlar ölkəni Böyük Britaniyanın İran körfəzi regionundakı rezidenti idarə edirdi. 1971-ci ilin axırınadək Böyük Britaniyanın İran körfəzindəki rezidentinin nümayəndəliyi Manamada yerləşmişdir.
Beləliklə, Ərəb Şərqində özünün müstəmləkəçilik siyasətini həyata keçirmək üçün Bəhreyn, Böyük Britaniyanın strateji forpostuna çevrilmişdir. Arxipelaqda, xüsusilə Mühərrək adasında Böyük Britaniyanın hərbi hava, Manama yaxınlığında isə hərbi dəniz bazaları yerləşirdi. Bəhreyndə hərbi bazaların saxlanılması hər il İngiltərə büdcəsinə 10 mln. funt sterlinqə başa gəlirdi. Lakin İran körfəzi əmirliklərində hasil edilən neft isə ingilis inhisarçılarına ildə 200 mln. funt sterlink təmiz gəlir gətirirdi. O vaxtlar ingilislərin bu regiondan çıxıb getməsi ağılasığmaz bir iş kimi görünürdü. Bununla belə 1960-cı illərin axırları üçün London rəsmiləri başa düşür ki, Bəhreynə müstəqillik verilməsindən heç cür qaçmaq mümkün olmayacaq. Bunu zaman özü tələb edirdi.
1971-ci ilin 14 avqustunda Bəhreyn özünü müstəqil dövlət elan etdi. Amma «gələcəyi nəzərə alan» peşəkar ingilis siyasətçiləri İran körfəzində baş verən siyasi iqlimin dəyişməsindən faydalanmağa nail ola bilmişlər. Onlar Bəhreyn ilə «Dostluq barədə» müqavilə imzalamışlar. Bu müqavilədə dövlətlərarası «məsləhətlərin keçirilməsi», «ümumi mənfəət», regionda «sabit vəziyyətin saxlanılması» və s. məsələlər nəzərdə tutulmuşdur.
Siyasətçilər yeni müqaviləni İngiltərənin Bəhreyndə öz keçmiş mövqeyini saxlamaq təşəbbüsü kimi qiymətləndirmişlər. Həqiqətən də uzaqgörən London diplomatiyası regionda apardığı siyasətdə bu dəfə də yanılmadı. Bəhreyn indi də Böyük Britaniya (həm də ABŞ) ilə sıx siyasi və iqtisadi əlaqələrə malikdir.
Lələ
Lələ — Qızılbaş Səfəvi hökmdarları yanında şahın himayəçisi vəzifəsi. Müxtəlif vaxtlarda bu vəzifə müxtəlif türkmən tayfaların nümayəndələrinə məxsus idi.
Horkelia cuneata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qarabağa gəzinti
Qarabağa gəzinti — Aka Morçiladzenin romanı. 2005-ci ildə film rejissoru Levan Tutberidze bu roman əsasında film çəkib.
Brickellia eupatorioides
Brickellia eupatorioides Brickellia eupatorioides Brickellia eupatorioides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şöhrət xiyabanı (Hollivud)
240px|thumbnail|right|Hollivud bulvarı Hollivudun "Şöhrət xiyabanı" — Hollivud bulvarında və Vayn küçəsi nin üç məhəlləsində küçənin hər iki trotuarı boyunca 15 məhəllədə yerləşən əyləncə sənayesinin nailiyyətlərinin daimi və ictimai abidəsi kimi çıxış edir. 2500-dən çox beşbucaqlı mis Ulduz trotuarın 6 futluq (1,8 m) plitələrində həkk edilmişdir. Burada aktyorlar, musiqiçilər, prodüserlər, musiqi və teatr turppalarının rəhbərlərinin, real və uydurulmuş personajların əyləncə və incəsənət sənayesinə verdikləri töhvələrinə görə ulduzları həkk olunmuşdur. "Şöhrət xiyabanını" Hollivud ticarət palatası idarə eləyir, Hollywood Historic Trust isə onu maliyyələşdirir. thumbnail|[[Bela Luqoşinin Ulduzu (kinosənayesindəki töhfələrə görə) Nömrəsi: 6340]] Aparılan tədqiqatlara görə, hər il Hollivudda yerləşən "Şöhrət xiyabanına" 10 milyondan çox insan baş çəkir. Bu həmçinin turizmin inkişafında çox böyük rol oynayır.
Təsviri
Hər monument mərcan-çəhrayı rəngdə olan beşbucaqlı ulduzdan ibarətdir. Ulduzun yuxarı hissəsində misdən çap hərfləri ilə yazılmış laureatın adı göstərilir. Ulduzun aşağı hissəsində dairəvi mis emblem laureatın hansı sənət üzrə töhfə aldğını göstərir. 200px|thumbnail|right|2010-cu ildə [[Andrea Boçellinin öz Ulduzunu aldığı mərasim]] Emblemlər əyləncə sənayesinin beş kateqoriyasını simvolizə edir.
Hal-hazırda ulduzların 47%-i kino sənayesinin inkişafı kateqoriyası, 24%-i  televiziyanın inkişafı, 17%-i səsyazma, 10%-i radio, 2%-i  teatrın inkişafı kateqoriyalarına aiddir. Hər il orta hesabla 23 Ulduz Xiyabanlığında peyda olur. Lakin 19 Ulduz başqa emblemlərlə olmuşdur. Məsələn, "Los-Anceles Polis bölməsinin" ulduzu LAPB-nin işarəsi nüsxəsi kimi olmuşdur.
Keçmiş siyasətçi Tom Bredlinin ulduzunda Los-Ancelesin möhürü olmuşdur. Həmçinin ulduzun formasının başqa bir variantı olmuşdur. "Apollon 11"-in Aya missiyasına görə, "Ulduzlar" Ay formasında olmuş və astronavtların adı (Nil Armstronq, Maykl Kollinz, Edvin Oldrin), Aya enmələrinin tarixi (20 iyul 1969-cu il) və Apollo XI sözü yazılmışdır.
Mənşəyi
1950-ci illərin əvvəllərində Hollivud ticarət palatasının prezidenti M. Stüart "Şərəf xiyabanlığı"nın yaradılması üçün kredit ayırır. Palatanın 1953-cü ildə verdiyi rəsmi xəbərə görə, Stüart Xiyabanlığı "bütün dünyada hamının tanıdığı və sevdiyi artistlərin ictimai şöhrətinə dəstək" məqsədilə bu ideyanı irəli sürmüşdür. Palatanın digər üzvü Harri Saqermen bir neçə müstəqil bankdan da kredit ala bilmişdi. Həmin vaxt ideyanı detalları ilə yaratmaq üçün memarlardan ibarət komitet yaradılır. Ulduzun formasının yaradılmasının əsasını 50 ildən artıq Hollivud bulvarında dayanan "Hollivud mehmanxana"sının mətbəxinin tavanını bəzəyən ulduzlar olmuşdur. İndi həmin yerdə məşhur "Kodak" teatrı yerləşir.
Digər bir verisyaya görə isə məşhur "Tropiki" restoranının menyusunda qızıl ulduzlarlar bəzədilmiş məşhurların şəkillərinin təsvir olunması bunun yaradılmasına səbəb olmuşdur.
1955-ci ilə qədər onun konstruksiyasının ümumi layihəsi tam razılaşdırılmış və onun planı Los-Anceles bələdiyyəsinə təqdim edilmişdir. 1956-cı ilin fevralında lauret Con Ueynin karikaturasını nümunə kimi nümayiş etdirirlər. Lakin karikaturalar onu latundan mərcan-mavi rəngdə etmək üçün çox baha başa gəlirdi. Ona görə bu daşınmaz əmlakların əfsanəvi istehsalıçısı Çarlz Toberman tərəfindən etiraza səbəb oldu. Çünki karikaturanın edildiyi rəng artıq Hollivud bulvarında yerləşən "El Capitan" kinoteatrının yeni binasına istifadə olunmuşdu.
Yaradılması
1956-cı ilin martında son layihə və rəng konstruksiyası bəyənilmişdir. 1956–1957-ci illərdə komitet tərəfindən əyləncə sənyesinin 4 qolunu (kinosənayesi, televiziya, səsyazma və radio) təmsil edən 1550 məşhur seçilmişdir. Komitə onlar arasında Sesil Demill, Samuel Qoldvin, Cessi Laski, Volt Disney, Hel Roaç, Mak Sennet və Volter Lanç kimi məşhurları özündə birləşdirmişdir.
Xiyabanlığın tikintisinə 1958-ci ildə başlanılmış, lakin iki məhkəmə prosesi tikintini bitirməyə icazə verməmişdir. Birinci dəfə yerli mülk sahibləri məhkəməyə vermişdilər. Belə ki onlar xiyabanlığıa görə və həmçinin onunla birgə yeni küçə işıqlandırılması və ağaclara görə 1,25 mln $ həcmində olan vergini ödəməyi tələb etmişdilər. İkincisi isə Çarli Çaplinin oğlu olmuşdur. 1959-cu ildə məhkəm iddiası rədd edilmiş, bundan sonra Xiyabanlığın tikintisi bitirilmişdir.
Coan Vudvard mifi
İnnovasiyadan sonra, 1960-cı il 8 fevral tarixində Oliviya ,Borden, Ronald Kolman, Luis Fazenda, Preston Foster, Bert Lankaster, Edvard Sedvic və Ernest Torrensin 8 ulduzu qalanları bir sırada qoyulmuşdur. Özünün daimi yerində qoyulan ilk ulduz Stenli Kramerin ulduzu olmuşdur. Onu 1960-cı il 8 mart tarixində qoymuşdular.
Coan Vudvard haqqında əfsanənin dəqiq mənşəyi məlum deyil. Ola bilsin ki, Coan öz Ulduzu ilə fotoqrafların onun şəklini çəkməsinə razı olan ilk ulduz olmasına görə bu əfsanə peyda olmuşdur.
Durğunluq
1960–1970-ci illər Hollivudda və onun sahələrində uzun müddət böhran dövrü olmuşdur. Belə ki, pul çətinliyi ucbatından 8 il ərzində "Şöhrət Xiyabanının Seçki Komitəsi" heç bir yeni Ulduz əlavə etməmişdilər.
Canlanma
2 dəfə Xiyabanda Ulduz alan və Palatanın üzvü olan Conni Qrant ( radi sənayesi və televiziya sahəsindəki töhfələrə görə) əsaslı dəyişikliklər edərək onu görməli bir yerə çevirməyi bacardı. 1968-ci ildə onlar tərəfindən yaradılan seçim prosesinin dirçəlişi üçün yeni Ulduzun elanı mərasiminin təşkili yolu ilə ictimaiyyətin bilgisini möhkəmləndirməyə başladı. Sonra o beynəlxalq mətbuatı cəlb etmək üçün hər bir yeni Ulduza sahib olan məşhurun açılış mərasimində şəxsən özünün iştirakının olmasını bildirdi. Hollivudun sahəsi hələ bərpa olunmağa başlamamış 1980-ci illər böhranından sonra Qrant xatırlayır: “Mən çox kobud idim. İnsanların özlərinin Şöhrət Xiyabanındakı Ulduzunun açılışında iştirakını tələb edirdim.” Bundan sonra çoxlu məşhur şəxslər böhrandan sonra Hollivudun bərpası üçün öz töhfələrini verməyə başladılar.
1978-ci ildə Los-Anceles şəhərinin icra başçısı Hollivudun Şöhrət xiyabanlığını Los-Ancelesin tarixi mədəniyyət abidəsi adlandırmışdır.
1980-ci ildə Qrant televiziya sənayesindəki töhfələrə görə öz Ulduzunu almışdır. 2002-ci ildə isə o Xiyabanlığın yaxşılaşması və inkişafındakı roluna görə ikinci "Ulduz"unu almışdır. Onun unikal Ulduzu Kodak teatrının girişində "Hollivudun Böyük möhürünü" təsvir edən emblemə malikdir.
1984-cü ildə əyləncə sənayesinə daha bir kateqoriya "Canlı teatr" kateqoriyası əlavə olunmuşdur. Bu həmin sahə üzrə çalışan artistlərin töhfəsini təsdiqlətmək üçün əlavə edilmişdir. 1994-cü ildə Hollivud bulvarının qərb hissəsi tərəfdən Şöhrət Xiyabanı bir məhəllə də genişləndirilmişdir. Həmin vaxt Sofi Loren Xiyabanlıqda 2000-ci Ulduza sahib olmuşdur.
Bərpası
260px|thumbnail|left|Hollivud bulvarı 2008-ci ildə 4,2 mln $-a başa gələn Xiyabanlığın bərpa işləri aparılmışdır. 778 ulduz bu illər ərzində onların üzərində gəzən insanlar tərəfindən yetirilən zədələr üzündən təmir edilmişdir. Eyni zamanda bir sıra şirkətlər xiyabanlığın bərpası üçün maddi yardım göstərmişdir. Belə ki, İsveçin araq istehsalı üzrə məşhur brendi "Absolut Vodka" şirkəti 1 mln $ dəyərində maddi yardım etmişdir. Məşhur kosmetika firması L’Oréal isə etdiyi maddi yardımın məbləğini açıqlamamışdır. Bu şirkətlə "Kodak" teatrının girişindəki fəxri Ulduzlara layiq görülmüşdür.
Layihə həmin vaxt Xiyabanlıqda olan 2365 ulduzun qiymətləndirilməsi ilə başlamışdır. Belə ki, hər bir Ulduz ona dəyən zərərə görə "A", "B", "C", "D" və "F" kateqoriyalarına bölünmüşdür. Sonuncu kateqoriyada olanlar başqalarından daha çox zərərə məruz qalanlar idi. Bunlar Coan Kollin, Riçard Boleslavsk, Bobbi Şervud və başqalarının ulduzu idi. 50-yə yaxın Ulduz isə D kateqoriyasına aid idi.
Çoxsaylı ulduza malik olanlar
İlk əvvəl seçki komitəsi bir sıra məşhurların çoxlu kateqoriyalardakı töhfələrini bildirmək qərarına gəlir. Belə ki, Cin Otri 5 kateqoriya üzrə Ulduzları olan yeganə şəxsdir. Bob Hou, Mikki Runi, Roy Rocers və Toni Martini 4 kateqoriya üzrə ulduzu olan məşhurlardır.
Frenk Sinatra, Corc Barns, Denni Key kimi məşhurlar isə 3 kateqoriya üzrə ulduza sahibdirlər.
Altı musiqi xadimi musiqi sənayesindəki töhfələrə görə iki Ulduza sahibdir. Onlardan Maykl Cekson özünün The Jackson 5 qrupundakı və solo karyerasında verdiyi töhfələrə görə Ulduzlara sahib olmuşdur. Sonra Dayana Ross The Supremes qrupunun solisti və solo müğənni kimi, Smoki Robinson The Miracles qrupunun solisti və solo mügənni kimi, həmçinin Con Lennon, Rinqo Starr və Corc Harrison The Beatles qrupunun üzvləri və solist kimi Ulduzlara sahib olmuşdular.
Mübahisəli hadisələr
Çarli Çaplin eyni kateqoriya üzrə iki dəfə seçilən yeganə məşhurdur. İlk əvvəl o, 1956-cı ildə seçilmiş 500 nəfərdən ibarət qrupa salınmaq istənilsə də, sonrada seçim komitəsi onu sonda həmin siyahıdan çıxartmışdır. Buna səbəb kimi Mann qanunu pozması və 1940-ci illərdəki Ağ köləliyin bərpasına çalışması göstərilsə də, ən əsası onun sol düşüncələrə və siyasi baxışlara sahib olması buna səbəb olmuşdur. Onun həmin siyahıdan çıxarılması onun oğlunun uğursuz məhkəməsinə səbəb oldu. 220px|thumbnail|left|[[Çarli Çaplinin Ulduzu. Nömrəsi: 6751]] Onun ulduzu nəhayət 1972-ci ildə Çarlinin Oskar mükafatını aldığı ildə Xiyabanlığa həkk edilmişdir. Lakin 16 il sonra Ticarət Palatası dünyanın hər bir nöqtəsindən Çaplinin Ulduzunun qoyulması qərarına etiraz olaraq məktub almışdır.
Siyasətçilərin Ulduzu
Ronald Reyqan – Ulduza sahib olan 2 ABŞ prezidenti ndən (digəri Donald Tramp) və Kaliforniyanın iki qubernatorundan (digəri Arnold Şvartseneggerdi) biri olmuşdur.
Corc Mörfi – keçmişdə aktyor və rəqqas kimi xidmətlərinə görə Ulduzu olan yeganə ABŞ senatorudur.
İqnatiy Panderevski Şöhrət Xiyabanlığında ulduzu olan yeganə Avropa hökumət başçısıdır. (O, 1919-cu ildə Polşanın baş naziri olmuşdur)
Qaydaların dəyişilməsi
Şöhrət Xiyabanının qaydalarına əsasən, beş əsas kateqoriyadan kənar sahədə verilən töhfələrə görə namizədlərin müzakirəsi qadağan edilir. Lakin seçki komitəsi bəzi seçimlərinə haqq qazandırmaq üçün bir sıra dəyişikliklə etmişdilər. Məsələn, Apollon 11 kosmik gəmisinin astronavtlarının televiziya sahəsindəki töhfələrini bildirmişdilər. Belə ki, 2005-ci ildə Conni Qrant etiraf etmişdir ki, Aya ilk dəfə enmə çoxlu sayda tamaşaçını televiziya qarşısına gətirmişdir. 200px|thumbnail|"[[Apollon 11"-in kinosənayesindəki töhfələrə görə Ulduzu]] Komitə məşhur basketbolçu Medcik Consona Ulduz vermək istəsə də, onun məşğul olduğu iş heç bir kateqoriyaya uyğun gəlmirdi. Nəhayət, onlar basketbolçunun şəxsi "Medcik Conson Teatr"ını nəzərə alaraq ona "kinosənayesinin inkişafı"ndakı töhfələrə görə Ulduzunun qoyulmasını qərara almışdır. 2005-ci ildə verilən intervuların birində insanların Orvil Redenbakerin də Ulduzunun qoyulmasını istədiyi bildirilmişdir. Belə ki, onun hazırladığı popkornlar bütün kinoteatrlarda satılır.
Məşhur boksçu Məhəmməd Əlinin Ulduzu qaydaların dəyişdirilməsinin daha bir nümunəsidir. Komitə qərara almışdır ki, boks teatrın peyda olmasının formalarından biridir. Onun Ulduzu birinci və yeganə ulduzdur ki, şaquli istiqamətdə qoyulmuşdur. Onun Ulduzu Kodak teatrının divarında qoyulmuşdur.
Uydurulmuş personajlar (onların yaradıcıları)
1978-ci ildə Mikki Mausun yaradılmasının 50 illik yubileyi münasibətilə ona Xiyabanlıqda Ulduz qoyulmuşdur. Bu uydurulmuş qəhrəmana qoyulan ilk Ulduz olmuşdur. Digər uydurulmuş personajlar – Baqz Banni, Donald Dak (personaj), Vudi Vudpeker, Ağbəniz və yeddi cırtdan, Tinker Bell, Vinni-Pux, Şrek və Simpsonlar olmuşdur. Radio aparıcı Çarli Tana isə həmişə uydurulmuş personajların reklamını apardığına görə Ulduz qoyulmuşdur. 180px|thumbnail|right|[[Mikki Maus (personaj)un Ulduzu. Nömrəsi — 6925]] Həmçinin Mappetlərdən qurbağa Kermitə də Ulduz qoyulmuşdur.
Cəmi yeddi multipliaktorlara və animatora Ulduz qoyulmuşdur: Volt Disney, Çak Cons, Frits Frilinq, Volter Lanç, Alan Menken.
Üç kukla düzəldənə də Ulduz qoyulmuşdur. Bunlar Frans Ellison, Cim Henson ("Mappet-şou"nun yaradıcısı) və Şeri Lyuisdir.
Corc Şelli
Corc Paul Şelli —
Həyatı
27 iyul 1993-cü ildə Böyük Britaniyada, Bristol şəhərində anadan olmuşdur. Kiçik yaşlarından babası ona gitara çalmağı öyrətmişdir. İlk dəfə bəxtini the X-factor musiqi yarışmasında sınayır. Səhnədə Britney Spearsin "Toxic " mahnısını ifa edir. X-factora qatıldığı zaman o həm tələbə həm də qəhvə mağazasında işləyirdi. Daha sonra isə o Triple J qrupunun üzvü seçilir və yeni qrup yaranır: Union J.
Bulbophyllum keralense
(Bulbophyllum keralense) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ələsgərli (Şəmkir)
Ələsgərli (1990-cı ilədək Badakənd) – Azərbaycan Respublikasının Şəmkir rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. 300px|thumb|right|1 yanvar 1903 [[Yelizavetpol qəzası, Badakənd kəndi]]
Şəmkir rayonun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Zəyəm çayının sahilində, Kicik Qafqaz silsiləsinin ətəyindədir. Keçmış adı Badakənd ("samanlıqda olan kənd") olmuşdur. 1990-cı ildə kəndin adı Aşıq Ələsgərin Şərəfinə Ələsgərli adlandırılmışdır. Memorial toponimdir.
Tarixi
Əvvəlki adı Badakənd olan bu kənd Badaçayın (Zəyəmin qolu) sahilində, Kicik Qafqazın ətəyindədir. Oykonim bada və kənd sözlərindən düzəlib, "su arxının kənarında; çay kənarında olan kənd" deməkdir. Bəzi ədəbiyyatlarda səhv olaraq Badəkənd variantında verilmişdır. 1920-ci ilədək Zəngəzur mahalında Badabar adlı yaşayış məntəqəsi olmuşdur. Qaraqalpaq Respublikasında Amudərya çayının sahilində Sultanuizdaq silsiləsinin ətəyində Badaytuqay adlı qoruğun olduğu da məlumdur.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 816 nəfər təşkil edir ki, onun da 486 nəfəri kişi, 330 nəfəri isə qadındır.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq və əkinçilikdir.
Xuraman Abbasova
Xuraman Zeynal qızı Abbasova — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, SSRİ Ali Sovetinin deputatı
Həyatı
Xuraman Zeynal qızı Abbasova 31 dekabr 1927-ci ildə Ağdam rayonunun İsmayilbəyli kəndində anadan olmuşdur. Əmək fəaliyyətinə erkən başlamış, rayonun Əli Bayramov adına sovxozunda çalışmış, gənc yaşlarından əmək fəaliyyəti ilə yanaşı təhsilini də davam etdirmiş, Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu bitirib alim-aqronom ixtisasına yiyələnmişdir.
Xuraman Abbasova yaşını üç il qabağa çəkdirmiş, Kommunist Partiyasına qəbul olunmuşdur. Sessiyaların birində "ermənilərin Qarabağa qonaq gəlməsini" söyləməsindən, Xudu Məmmədovun dəfnində fəal iştirakından dolayı partiya rəhbərliyi ilə aralarında narazılıq olmuşdu.
O dəfələrlə Azərbaycan SSR Ali Sovetinin və SSRİ Ali Sovetinin deputatı olmuşdur.
Onun barəsində 2 seriyalı sənədli film çəkilmişdir.
Övladları Mahirə həkim, Şəfəq hüquqşünas, Aida şərqşünasdır. Oğlu Mehdi 9 yaşında olarkən avtomobil qəzasında vəfat etmişdir. Beş oğlan, üç qız nəvəsi vardır.
Fəaliyyəti
Xuraman Abbasova bir müddət Əli Bayramov adına sovxozun direktoru işləmiş, sonra 1969-cu ildən rayonun ən iri pambıqçılıq təsərrüfatlarından olan Lenin adına kolxozun sədri vəzifəsinə təyin olunmuşdur. . 20 ilə qədər sədrlik etdiyi müddətdə kolxoz dəfələrlə SSRİ Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri sərgisinin keçici qırmızı bayraqlarına, mükafatlara layiq görülmüşdür.
Qarabağ münaqişəsindəki fəaliyyəti
Xuraman xanım Qarabağ müharibəsi Qarabağın azərbaycanlı əhalisinin hərtərəfli təminatını təşkil etmiş, Qarabağa yük karvanları aparmışdır. Xuraman Abbasova Milli Ordunun yaranmasında fəal iştirak etmiş, yeni yaranan Azərbaycan Ordusunun fonduna 100 min rus rublu (110 000 dollar) keçirmişdir.
Xuraman xanım Xankəndindən Əsgəran tərəfə yönələn insanları rus tanklarının altına düşməkdən qoruyur. Həmin günlərdə Xuraman xanımın, Rayon partiya komitəsinin birinci katibi Sadıq Murtuzayev, Mərkəzi komitə katibləri Telman Orucov, Həsən Həsənov, Seyid Lazım Ağanın səyi ilə ilk qırğının qarşısı alınır. Xuraman Abbasovanın sülhpərvər addımı ölkə daxilində daha çox qınansa da (Bu hadisənin əleyhdarları hesab edirlər ki, əgər Xuraman Abbasova hələ münaqişənin yeni qızışan vaxtında örpəyini atmasaydı, kütlə Xankəndinə qədər gedib erməniləri yerində oturdar, bundan sonra müharibə də olmazdı) ölkə xaricində sülh üçün atılmış cəsarətli bir addım kimi qiymətləndirildi. Keçmiş SSRİ-də isə bu hadisə olduqca müsbət qarşılanır. Hətta sovet şairi Yevgeni Yevtuşenko Xuraman Abbasovanın bu addımından ilhamlanaraq ona "Örpək" adlı şeir həsr etmişdir.
Mükafatları
Xuraman Abbasova üç dəfə SSRİ-nin yüksək mükafatı olan Lenin ordeni, Oktyabr İnqilabı və Şərəf Nişanı ordenləri ilə təltif edilmiş, 1980-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.
Horkelia daucifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Brickellia extranea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sikkim Universiteti
Sikkim Universiteti (सिक्किम विश्वविद्यालय) — Hindistanın Sikkim əyalətinin mərkəzi olan Qanqtok şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Universitetin yaradılması ilə bağlı akt Hindistan Parlamentində 2006-cı ildə qəbul olunsa da, fəaliyyətə 2 iyul 2007-ci ildə başlamışdır.
Kitabxanası
Universitetin kitabxana fondunda kifayət qədər kitablar var.
Azərbaycan uzunömürlülərinin siyahısı
right|thumb|200px|[[Mahmud Eyvazova həsr olunmuş SSRİ poçt markası, 1956-cı il.]]
"Hər kim yüz il yaşamasa" adlı kitabda Gədəbəyin 100 yaşlıları haqqında ətraflı məlumat verilir. Kitabda 100 yaşı keçən qadınlar üstünlük təşkil edir. Ümumsayca ən çox uzunömürlülərə Talış dağlarında yerləşən rayonlarda rast gəlinir. .
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fizialogiya İnstitutunda "Uzunömürlülüyün fizialogiyası" laboratoriyası fəliyyət göstərir.
1999-cu ildə aparılan əhalinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, yaşı 90-dan çox olan insanların sayı azalıb. Azərbaycanda 90–94 yaşlı insanların sayı 7125 nəfər (onun 5442-si qadındır), yaşı 100-dən çox olan insanların sayı 1664 (1141-i qadın, 223-ü kişi) nəfər olub. Uzunömürlü sakinlərin çoxu — 1354-ü kənddə, 310-u şəhərdə yaşayıb.
2009-cu ildə aparılan siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə, ölkədə 90–94 yaşlı insanların sayı azalaraq, 4363-ə enib (onun 3417-si qadındır). Ölkədə yaşı 100-dən çox olan insanların sayı 1143-ə qədər (Onların 1043-ü qadın olub) azalıb.
Azərbaycanın hər il açıqlanan demoqrafik göstəricilərində uzunömürlü, yəni yaşı 90-dan yüksək olan insanların sayı ayrıca qeyd edilmir. Burada yalnız yaşı 70 və yuxarı olan insanların sayı ümumi şəkildə açıqlanır. Son açıqlanan statistik göstəricilərə görə, Azərbaycanda 85 və yuxarı yaşda olanlar arasında ölüm halları 1990-cı illə (4825 nəfər) müqayisədə 2013-cü ildə (5760 nəfər) xeyli artıb.
2013-cü ildə uzunömürlülərin sayı bir qədər də azalıb. Aparılan statistikaya görə, ötən il 100 və yuxarı yaşda olan şəxslərin sayı 838 nəfər olub. Uzunömürlülər siyahısına isə daha çox qadınlar düşüb. Belə ki, onların 24 nəfəri kişi, 814 nəfəri qadındır.
Azərbaycanda orta ömür həddi 70,7 ildir.
2014 Qış Olimpiya Oyunları medal sıralanması
thumb|400x400px|[[2014 Qış Olimpiya Oyunları|XXII Qış Olimpiya Oyunlarında medal qazanan dövlətlərin müxtəlif göstəriciləri. — bu dövlət ən azından bir qızıl medal qazanıb  — bu dövlət ən azından bir gümüş medal qazanıb  — bu dövlət ən azından bir bürünc medal qazanıb  — bu dövlət medal qazanmayıb  — bu dövlət yarışlara qatılmayıb]] 2014 Qış Olimpiya Oyunları və ya rəsmi adı ilə XXII Qış Olimpiya Oyunları qış idman növləri üzrə fevralın 7-dən 23-nə gədər Rusiya Federasiyasının Soçi şəhərində baş tutdu. Ümumi olaraq 88 dövlətin 2 873 idmançısı 7 müxtəlif idman növü üzrə 15 yarışda mübarizə apardı. Soçi Olimpiadasında Niderland konkisürmə idman növü üzrə dörd yarışda podiuma qalxdı (bütün üç əyarlı medalı Niderland qazandı) və yeni rekord müəyyənləşdirdi; kişilərin 500 metr, 5 000 metr, 10 000 metr və qadınların 1 500 metr məsafəyə yarışlarda.
Soçi Olimpiadasında Sloveniya tarixində birinci dəfə Qış Olimpiya Oyunlarının qızıl medalını qazandı. Həmdə bu uğuru qazanan dağ xizəkçisi Tina Maze Soçi Olimpiadasını iki qızıl medalla baş vurdu. İtaliyalı sanoçsu Armini Zöggeler isə Soçi Olimpiadasında da medal qazanmağ ilə ardıcıl 6 Olimpiya Oyunlarında , həmdə bir yarışda medal qazanan birinci idmançı oldu.
Soçi Olimpiadasında Niderlandlı konkisürən İreen Vüst hamıdan çox, 5 medal (2 qızıl və 3 gümüş) qazandı. Rusiyalı şort-trekçi Viktor An, Norveçli xizəkçi Marit Bjorgen və Belaruslu biatlonçu Darya Domraçeva isə hərəyə üç qızıl medal qazandı.
Medal sıralanması
thumb|220x220px|Soçi Olimpiadasında təltifetmə mərasimi zamanı medalların olduğu təbsini aparan qızlar thumb|226x226px|[[2014 Qış Olimpiya Oyunları|XXII Qış Olimpiya Oyunlarının medal dəsti]] thumb|230x230px|Qadınların fiqurlu konkisürmə idman növü üzrə medalçılar; [[İtaliya 2014 Qış Olimpiya Oyunlarında|İtaliyalı Karolina Kostner (bürünc), Rusiyalı Adelina Sotnikova (qızıl) və Cənubi Koreyalı Kim Yuna (gümüş)]]
XXII Qış Olimpiya Oyunlarında 98 qızıl, 98 gümüş və 98 bürünc medalın təqdim edilməsi nəzərdə tutuldu. Amma qadınların dağ xizəki üzrə yarışlarda qızıl medalı iki nəfər, Sloveniyalı Tina Maze və İsveçrəli Dominique Qisin qazandığı üçün həmin yarışın gümüş medalı heç idmançıya təqdim olunmadı. Kişilərin mübarizəsində da bənzər hal yaşandı; super-G yarışlarında bürünc medalı iki idmançı qazandı, Kanadalı Jan Hudeç və Birləşmiş Ştatları təmsil edən Bode Miller.
2016-cı ilin 18 iyulunda Rusiya dövləti idmançılarının 2014 Qış Olimpiya Oyunlarında dopinqdən istifadə etmədiyini bildirdi. Dekabrın 9-u isə Ümumdünya Antidopinq Agentliyinin məruzəsindən Rusiya idmançılarından götürülən 44 qan testinin analizinin yenidən yoxlanılacağı bildirildi.
— ev sahibi dövlət (Rusiya)
Üç və daha artıq medal qazanan idmançılar thumb|[[2014 Qış Olimpiya Oyunları|Soçi Olimpiadasında üç qızıl medal qazanan Belaruslu biatlonçu qız Darya Domraçeva (poçt markası üzərində)]]
Gospel
Qospel və ya Gospel - Xristian Yevangeliya mətnlərinə əsaslanan ruhani musiqi janrı olub XIX əsrin ABŞ sonlarında yaranmış, XX əsrin ilk rübündə inkişaf etmişdir. Çox zaman afroamerikan və bəyaz/ağların qospelləri bir-birindən fərqləndirirlər. Ümumi cəhət odur ki, hər iki növ ABŞ-nin cənubunda Metodizm kilsələrinin mühitində üzə çıxmışdır.
İlk dəfə gospel termini Filipp Bliss tərəfindən 1874-cü ildə tərtib olunmuş "Yevangeliya yığıncaqları üçün seçilmiş Qospel mahnılar, köhnə və təzə himnlərin və mahnıların məcmuəsi" toplusunda istifadə edilmişdir.
Afroamerikan qospeli
Qara qospel1930-cu illərdə afroamerikan kilsə mühitində yaranmış və spiriçuels ənənəsini davam etdirərək, inkişaf etmişdir. Janrın banisi Metodist keşişi, metodist dini mətnlərə melodiyalar bəstələyən Çarlz Tindli (təxm.1859-1933) hesab olunur.
Qaraların qospeli daha çevik canlı, tez-tez istifadə olunan rəqs ritmləri ilə fərqlənir. Böyük, bədahətən söylənən replikalar, daha çox improvizəyə yol verilir. Bu janrın ən mahir ifaçısı Mexeliya Cekson sayılır.O, şəxsən təkbaşına qara qospeli Çikaqonun kilsələrindən çölə daşıyaraq, dünya ixtiyarına vermişdir. Onun ardıcılları Marion Vilyams, Della Riz (dəfələrcə öz hitləri ilə amerikan çartlarına düşən ifaçı), öz albomlarında kantri, qospel,blüz və rok-n-rollu üzlaşdıran Ruti Foster və bir çox başqa ifaçılar olmuşlar.
Qospel populyar səhnə musiqisində
Populyar musiqidə qospel Rey Çarlz, Elvis Presli, Littl Riçard, Conni Keş kimi ifaçıların yaradıcılığında istifadə edilmişdir.
Bali
Bali — Malay arxipelaqında yerləşən, İndoneziya dövlətinə məxsus ada. Ada Kiçik Zond adaları qrupuna daxildir. Cənubdan adanı Hind okeanını suları, şimaldan isə Sakit okeana aid olan Bali dənizinin suları əhatə edir. Bali adası Yava adasından Bali boğazı, Lombok adasından isə Lombok boğazı vasitəsilə ayrılır.
Coğrafi mövqeyi
thumbnail|left|Adanın yerləşdiyi mövqe. Sahəsi 5780 km² olan Bali adası, şərqdən qərbə 150 km, şimaldan cənuba doğru isə 80 km məsafə uzanır. Ada Kiçik Zond adalarının qərb qutaracağında yerləşir. Onu Yava adasından 2,5 km-lik ensiz Bali boğazı ayırır. Ada özündə bir-neçə kiçik adanıda birləşdirir. Balı adası həmdə məşhur Volles xəttinin sərhədində yerləşir.
Relyefi
thumbnail|left|Aqunq vulkanı Bali adası litosfer tavalarının konvergensiya (bir-birilə toqquşma) zonasında yerləşir. Məhz bu üzdən burada aktiv vulkanizim müşahidə olunur. Ada bir birindən fərqlənən iki hissədən inarətdir. Mərkəzi və şimal-qərb hissəsi dağlıq relyefə malikdir. Məhz bu ərazidə vulkan mənşəli çöküntülər üstünlük təşkil edir. Ərazidə fəaliyyətdə olan iki vulkan var: Qununq-Aqunq (3142 m) və Qununq-Batur (1717 m). Məhz ərazidə ki, aktiv vulkanizim torpağın məhsuldarlığına mənfi təsir göstəri və əkinçiliyin inkişafını ləngidir. 1963-cü ildə baş vermiş püskürmə çoxlu təlafata və insan ölümünə səbəb olmuşdu. Ehtimal olunur ki, 30 min il öncə məhz bu ərazi planetdə ən böyük vulkan püskürmə mərkəzi olmuş.
Vulkan mənşəli dağlarla yanaşı adada Batukau (2278 m) və Abanq (2152 m) zirvələridə var. Bu dağ silsiləsi adanın cənubunda yerləşir və əhəngdaşı süxurlarından təşkil olunub. Ümumən dağ silsiləsindən şimalda qalan ərazi daha ensiz və dik dağ yamaclarına malikdir. Dağ silsiləsindən cənubda qalan hissə daha geniş və məhz adanın daha çox məhsuldar ərazisi hesab olunur.
İqlimi
thumbnail|left|Denpasarda illik temperatur və yağıntı rejimini göstərən diaqram Bali adası ekvatordan cənubda, 8 °C.e-də yerləşir. O üzdən adada tropik savanna iqlimi hakimdir. . Bölgədə ancaq iki fərqli mövsüm müşahidə olunur: quru (aprel-sentyabr) və rütubətli (oktyabr-mart) mövsüm. Əsas yağıntı yanvar-fevral aylarında düşür. İl boyu havanın temperaturu demək olar ki, dəyişmir. Orta illik temperatura 24° — 31 °C arasında dəyişir. Dəniz suyunun temperaturu isə 26°-29 °C arasında dəyişir. Yağıntılar ada üzrə qeyri bərabər paylaşılıb. Adanın cənubunda orta illik yağıntı 2000 mm, yüksək dağlarda isə 3000 mm qədər yüksəlir. Şimal sahillərinə isə 1000 mm yağıntı düşür.
Əhmədli (Şəmkir)
Əhmədli — Azərbaycan Respublikasının Şəmkir rayonunun Çardaqlı inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Şəmkir rayonunun Qasımalılar kənd inzibati-ərazi vahidinin Əhmədli kəndi Şeidlər kənd inzibati-ərazi vahidinin tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
Kənd XIX əsrdə Şiştəpə kəndindən ayrılmış əhmədli nəslinə mənsub ailələr tərəfindən salınmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağ yamacında yerləşir.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq və əkinçilikdir.
Horkelia fusca
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Didivar
Didivar — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Didivar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 30 sentyabr 2003-cü il tarixli, 500-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Didivar kəndi Şıxmahmud kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Didivar kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmışdır.
Hüsnan Bəy Fanani
Hüsnan Bəy Fanani — İndoneziya Respublikasının Azərbaycan Respublikasındakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri (2016-cı ildən )
Didivar
Toponimikası
Kəndin adı XVIII əsrin əvvəllərində Didəbad variantında qeydə alınmışdır. Tədqiqatçıların bir qismi belə hesab edir ki, oykonim qədim İran dillərindəki didi (qala) və var (möhkəmləndirilmiş kənd, şəhər, yurd, məskən) sözlərindən ibarət olub, "qala kənd" mənasındadır. Bəzi tədqiqatçılar isə oykonimi fars dilindəki didi (görüş, görüşmə) və var (yer, yurd, məskən) komponentlərinin birləşməsi kimi "iki çayın görüşdüyü yerdə kənd" mənasında izah edirlər.
Hüsnan Bəy Fanani
Təhsili
Pakistanın Pencak İnstitutunu bitirmiş, islami biliklər və siyasət üzrə təhsil aldıqdan sonra magistr dərəcəsini Niderlandda əldə etmişdir.
Didivar
Tarixi abidələri
Didivar kəndində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri qeydə alınmışdır:
Hüsnan Bəy Fanani
Ailəsi
İki övladı var. Qızı İdoneziyada dini təhsil ocağında təhsil alır. Oğlu isə 2017-ci ildən Azərbaycan universitetlərindən birində təhsilini davam etdirir.
Didivar
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Naxçıvançay ilə Cəhriçayın qovuşduğu yerdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin əsas hissəsini azərbaycanlılar, qalan hissəsini kürdlər və çox cuzi hissəsini isə yəhudilər təşkil edir.
Mədəniyyəti
Kənddə bir kitabxana və bir mədəniyyət evi fəaliyyət göstərir.
Təhsil
Kənddə Didivar kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə xəstəxana mövcuddur.
Bulbophyllum kenae
(Bulbophyllum kenae) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Brickellia filipes
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.