cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maarif Səfərov
Həyatı
Maarif Səfərov 1997-ci ildə Cəlilabadda anadan olub. O, Cəlilabad rayonu 5 saylı məktəbdə orta təhsilini almışdır. Təhsilini davam etdirmək üçün 2013-cü ildə Göytəpə şəhər Peşə liseyinə daxil olmuşdu. Həmin liseydə oxuduğu vaxtda 2015-ci ildə hərbi xidmətə yola düşmüşdü. 2015–2017-ci illərdə müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. Maarif Murov dağında xidmətdə olarkən general-mayor Polad Həşimov onun komandiri olub. Daha sonra Qum Ali Dini Elmi Hövzəsinin Cameətul-Mustafa (s) Beynəlxalq İslam Elmləri Akademiyasının Təbriz filialının tələbəsi olub.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Maarif Səfərov Cəbrayıl və Qubadlı şəhərlərinin işğaldan azad edilməsində iştirak edib. O, 21 oktyabr 2020-ci ildə Qubadlı istiqamətində gedən döyüşlərdə şəhid olub. Cəlilabadda dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Maarif Səfərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılmış döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 iyun 2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Maarif Səfərov "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Maarif Səfərov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Maarif Səfərov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Dövlətsiz cəmiyyət
Dövlətsiz cəmiyyət — dövlət tərəfindən idarə olunmayan cəmiyyət.
Dövlətin olmadığı cəmiyyət bəşəriyyətin tarixdən əvvəlki dövrlərində normal olsa da, bu gün az sayda dövlətsiz cəmiyyət mövcuddur. Çünki bəzi regionlarda nominal dövlət orqanları çox zəif olsa da, demək olar ki, bütün dünya əhalisi hər hansı bir suveren dövlətin ərazisi daxilində yaşayır. Tarix boyu bəzi dövlətsiz xalqlar ətraflarında olan dövlətə tabe cəmiyyətlərə inteqrasiya etmişdirlər.
Bəzi siyasi fəlsəfələr, xüsusən də anarxizm dövləti arzuolunmaz bir qurum, dövlətsiz cəmiyyətləri isə ideal hesab edir, marksizm isə hesab edir ki, post-kapitalist cəmiyyətdə dövlətə ehtiyac qalmayacaq və o yox olacaq.
Siyasi ideal kimi
Bəzi siyasi fəlsəfələr dövləti arzuolunmaz hesab edir və dövlətsiz cəmiyyətin formalaşmasını əsas məqsəd hesab edirlər. Nümunə üçün anarxizmin əsas prinsipi dövlətsiz cəmiyyət ideyasının müdafiəsidir. Anarxo-kapitalizm özəl qurumları dəstəkləyərkən dövlətə qarşı çıxır.
Marksizmdə isə hesab edilir ki, post-kapitalizm cəmiyyətində arzuolunmaz bir qurum olan dövlət lazımsız olacaq və yox olacaq. Bu mövzudakı digər bir anlayış isə anarxo-kommunizmdir ki, bu ifadədən bəzən Marksın post-kapitalist cəmiyyətini təsvir etmək üçün istifadə edilir.
Ölsəm... bağışla (film, 1989)
Ölsəm... bağışla — II Dünya müharibəsindən sonrakı illərdə baş verən hadisələrdən bəhs edən, dram janrında çəkilmiş bədii film.
Məzmun
Film məhəbbət, haqsızlığa qarşı mübarizə və ölüm haqqındadır. Filmin əsas süjet xətti iki gənc arasındakı məhəbbət üzərində qurulmuşdur. Elə bir məhəbbət ki, insan qəlbini pis fikirlərdən, pis əməllərdən xilas edir, onu təmizləyir, paklaşdırır. Həyat filmin qəhrəmanını bir çox sınaqlardan keçirir, sərtləşdirir. Hər addımında haqsızlıqlarla üzləşən Yusif (Fəxrəddin Manafov) onlarla təkbaşına mübarizə aparmalı olur. Amma o, xasiyyətcə mülayim adamdır.
Yusif müharibədən sonra xəbər tutur ki, atası haqsız məhkum edilib, sevdiyi qız (Gülzar Qurbanova) onu gözləməyib başqasına ərə gedib. Nə etməli, hər şeyə göz yummalı, yoxsa yenidən mübarizə aparmalı? O, sevdiyi qızla xoşbəxt həyat sürməyi arzulayır.
Filmin musiqisi
left|thumb|Musiqi-1
Gilad Şalit
Gilad Şalit (גלעד שליט) (28 avqust 1986, Nahariya, İsrail) — İsrail müdafiə ordusunun əsgəri. 25 iyun 2006-cı ildə Hamas döyüşçüləri tərəfindən oğurlanıb.
18 oktyabr 2011-ci ildə, beş il dörd aylıq əsirlikdən sonra, Gilad İsrail həbsxanalarındakı 1027 nəfər fələstinli məhbusun azad edilməsi qarşılığında İsrailə təhvil verildi.
Kanada iqtisadiyyatı
Ümumi məlumat
Birinci Dünya müharibəsi, şübhəsiz, bir çox digər ölkədə olduğu kimi, Kanada tarixində də əhəmiyyətli bir hadisə idi. Kanada üçün, digər bir çox ölkədə olduğu kimi, ölkənin inkişafında da bir qırılma nöqtəsi işarələmək üçün bu məşhur bir şəkildə qəbul edildi. Kanadanın döyüşlə necə mübarizə etdiyinə dair detalların bir çoxu təsvir olunsa da, ancaq döyüşün Kanada iqtisadiyyatına faydası varmı yoxsa ciddi bir bahalı bir təcrübə olub olmadığı mövzusunda dəqiq bir görüş birliyi yoxdur.Bu tarixi qiymətləndirmədən çox daha açıqlayıcıdır. Az sistematik makroiqtisadi analiz var.Gerçək adam başına düşən gəlir baxımından Kanadanın döyüşdən və sonrasında şiddətli bir zərbə aldığı açıqdır. Adam başına düşən real gəlirin döyüş əvvəli səviyyəsini təkrar qazanmaq üçün Kanada iqtisadiyyatını bir neçə il aldı. Ümidimiz, Birinci Dünya Müharibəsinin Kanada üçün nəticələrinin bir şərh və yenidən şərhini təqdim etməkdir. Vəzifə, tək bir məqalədə ələ alına biləcək dərəcədə daha geniş və əhatəlidir. Çatdırılacaq bəzi əhəmiyyətli mövzuların olduğunu düşünürük, ancaq bu məqalənin qəti bir deyim olmaqdan çox,bir araşdırma gündəmi xüsusiyyətində olduğunu anlayırıq. Kanada iqtisadiyyatının döyüşə iştirakı ilə necə başa çıxdığı xüsuslarının bir çoxu daha əvvəlki yazarlar tərəfindən çox yaxşı təyin olunmuşdu.Bu mövcud ədəbiyyatda qərarsız və dəqiq olmayan hallarda mühakimə edici suallar üzərindədir. İqtisadi olaraq,, Kanada iqtisadiyyatına fayda verən və ya zərərli olan döyüş idimi? Bəzi yazarlar, döyüşün Kanadanın sənaye inkişafını təşviq etdiyini iddia etdilər. Digərləri, çox az qazanc olduğunu iddia etdilər. Bəziləri, döyüş dövrüylə birlikdə iqtisadiyyatın uzun müddətli böyümə sürətində bir azalma təsbit etmiş olmasına baxmayaraq, müharibənin iqtisadi bir fəlakət olduğunu bir kimsə iddia etmədi. Bəziləri, döyüşün bir buğda ixracatçısı olaraq Kanadanın genişlənməsinə səbəb olduğunu müdafiə etdi. Digərləri bunun da dezavantajlı bir şəkildə Kanada iqtisadiyyatının buğdadan talehsiz bir asılılıq halına gəldiyini müdafiə edirlər. Bəzi yazıçılara görə isə qazanacaq tək adamlar sənayeçi və kapitalistlərdi.Itirənlərin işçilər və fermerlər, və ya ən azından bəzi fermerlər və dövlət sektoru işçiləri olduğu iddia edilməkdədir. Regional olaraq, mərkəzi Kanadanın qazandığı, Maritimin itirildiyi və qərbi Kanadanın da dezavantajlı olduğu ortaya çıxdığı iddia edilir. Ancaq hər kəs bunu qəbul etmir. Üzə çıxarılması lazım olan çox şey var. Bizim üçün əhəmiyyətli olan məsələ yalnız qarşıdurmanın gerçək illərində daha geniş və uzun müddətli bir perspektivlə Kanada iqtisadiyyatı üzərindəki təsiridir. Müharibə sonrası vəziyyətə uyğunlaşmanı təmin etmək zəruriliyi, Kanadanın müharibə və dünya iqtisadiyyatının ümumi olaraq inkişafı müharibə tərəfindən formasına əsaslandığına dayandı.
Kanada ÜDM-dakı Dəyişmənin Quruluşu
Bu bölüm ətraflı və açıqlayıcıdır. Birinci Dünya müharibəsində Kanada haqqında edilmiş daha əvvəlki yazı, seçici, olduqca qısa və maliyyə müzakirələri xaric olmaqla, kəmiyyət-dəlil təmin etməmişdi. Artıq mövcud milli gəlirin ətraflı komponentləri ilə bu dəlil iqtisadiyyatın necə dəyişdiyinə daha ətraflı bir dünyagörüşü gətirmək üçün istifadə edilə bilər. Bu tapşırığın ardında yatan təməl sual,müharibənin bitməsindən sonra Kanada iqtisadiyyatının çox yavaş olduğunu anlamaqdırAşağıdakı prosedur, sektorun əlavə dəyəri və bəzi hallarda alt sektor əsasında üç dövrün hər birindəki dəyişməyə baxmaqdır. Sübut ortaq bir formata sahib hesabatlarda təqdim olunur.İqtisadiyyata nə olduğu əslində buğda və sursatların mövzusu idi.
Osmanlı ordusu
Osmanlı ordusu — Osmanlı imperiyasının rəsmi ordusu. Osmanlı ordusunun tarixi iki əsas dövrə bölünür. Klassik dövr adlanan birinci dövr dövlətin yarandığı 1299-cu ildən XIX əsrin əvvələrinə qədər davam etmişdir. Bu dövrdə əsasən müxtəlif tipli hərbi islahatlar keçirilmişdir. İkinci dövr isə müasir dövr adlanır və bu dövrdə Osmanlı ordusu quru qoşunları, donanma və hava qüvvələri olmaqla üç yerə bölünür.
Klassik dövr
thumb|right|300px|Osmanlı ordusunun piyada bölümündə xidmət edən Afrikalı həbəş Osmanlı imperiyasının ordusunun formalaşması zamanı Rum sultanlığı, Elxanilər dövləti və Məmlük dövlətində istifadə olunan hərbi sistemlərdən istifadə olunmuşdur. Osmanlı ordusunda ordu başçısı xaqan adlandırıdı. Piyada və atlılardan təşkil olunmuş hərbi birləşmələr, zamanla müsəllam qoşun növünün tərkibinə qatılmışdır. 1299-cu ildə dövlət yaranarkən Osmanlının paşalarından olan Ələddin Paşa və Qadı Cəndərəli Qara Xəlilin rəhbərliyi ilə türk gənclərindən təşkil olunmuş, hər biri min nəfərlik, iki ordu birləşməsini yaradıldı. II Mehmed yeni hərbi birləşmələrin yaradılmasına çalışırdı. Yeniçərilər II Mehmedin dövründə daha da güclənmiş və sayları artmışdır. Yeniçərilər ləğv olunduğu ilə qədər Osmanlı imperiyasında hər zaman mühüm ünsür hesab olunurdular. Cem Sultan və II Bəyazid arasında baş vermiş hakimiyyət mübarizəsi zamanı, yeniçərilərin II Bəyazidi dəstəkləməsi nəticəsində II Bəyazid həmin mübarizədə qalib gəlmişdir.
Osmanlı imperiyasınının durğunluq dövründə bir çox hərbi birləşmələr ləğv olunmuşdur. Ordu birliklərinin saxlanması əlavə xərc olduğundan müsəllam və voynuk birləşmələri ləğv edilmişdir. Qapıqulu ocağından olan əsgərlərin sayı 1610-cu ildə 40.000 nəfərə qədər yüksəldiyi halda, Timarlı sipahilərin sayı 20.000 nəfərə düşmüşdür. İmperiyada yaşanan durğunluq dövrü ordu hissələrinədə bir başa təsir göstərmişdir. III Murad ordunu durğunluqdan çıxartmaq üçün Avropada aparılan hərbi islahatları öz ordusuna tətbiq etmək istəmişdir. Ancaq III Muradın bir tərəfdən orduda islahatlar keçirmək, digər tərəfdə isə yeniliklərə qarşı gəlməsi səbəbindən III Muradın hərbi islahatları heç bir nəticə verməmişdir. Osmanlı ordusunun zəifləməsinin əsas səbəbilərindən bir neçə bu şəkildə sıralanmışdır.
Çağdaş Osmanlı Ordusu
Osmanlı Quru Qoşunlarının yenidən təşkilatlandırılması Balkan müharibələrindəki məğlubiyyətdən sonra başlamış, Birinci dünya müharibəsindən əvvəl tamamlanmışdır. Bu təşkilatlanmadan sonra Quru qoşunları Hərbiyənin nəzarətində olan 4 ordu müfəttişliyi şəklində, biri sərbəst 13 ordu korpusu və bunlara bağlı 38 piyada diviziyası(ikisi sərbəst) və 4 atlı diviziyasından ibarət oldu.
Osmanlı Donanması
Osmanlı imperiyasının donanma ilə maraqlanmağa başlaması İzmit və Gəmlik tərəflərinin, sonralar Karəsi bəyliyinin tutulması ilə başlamışdır. Karəsi bəyliyinin gəmilərindən faydalanaraq Rumelinə keçən Osmanlı, 1390-cı ildə Geliboluda önəmli bir liman tikmişdir. Saruhanoğulları, Aydınoğulları və Menteşeoğulları bəylikləri kimi dənizə çıxışı olan bəyliklər Osmanlı imperiyasının tərkibinə daxil olduqdan sonra onların limanlarından da istifadə olunmuşdur.
Kürəkən Numan Paşa
Kürəkən Numan Paşa (ö. 1784) — Osmanlı sultanı I Mahmud, III Osman və III Mustafa dönəmlərində müxtəlif dövlət vəzifələrində xidmət etmiş dövlət xadimi.
Saloniki əyanından Hacı Seyid Əhməd ağanın oğlu olub, gənc yaşlarında İstanbula göndərilərək saraya təhvil verilmişdir. Əndərunda yetişmiş, 1738-ci ildə ikinci miraxur, ardından qapıçılar kənxudası olmuşdur. Daha sonra 16 dekabr 1748-ci ildə Sultan Əhmədin qızlarından Zübeydə Sultanla nigahlandı. Cütlüyün toy mərasimi 6 yanvar 1749-cu ildə İstanbulda baş tutdu.
Nigahın ardından vəzirliklə Saloniki valisi təyin edildi və ard-arda təyinatlarla Rumelidəki müxtəlif əyalətlərdə xidmət etdi. 1751-ci ilin fevralında Hotin, 1752-ci ilin martında Vidin, 1753-cü ilin mayında Belqrad, 1754-cü ilin martında yenidən Saloniki sancaqbəyi oldu. 1756-cı ildə xanımının vəfatından sonra gözdən düşdü. Son təyinat yeri olan Adanadan gələn şikayətlər üzərinə vəzifədən alınaraq vəzirliyi əlindən alındı. 1760-cı ilin yanvarında vəzirliyi geri verilərək Sayda, ardından Trabzon, 1764-cü ilin avqustunda Van, ardından Ərzurum, 1767-ci ilin oktyabrında Çıldır valisi oldu. 1771-ci ilin sentyabrında Şam sərdarı və Rəqqa valisi təyin edildi. 1773-cü ilin mayında Rumeli bəylərbəyi olsa da, yaşlılığı səbəbilə həmin ilin oktyabrında vəzifədən alındı. 1784-cü ildə vəfat etmişdir.
Rus-Amerika şirkəti
Rus-Amerika şirkəti (rus orf. ), RAŞ — Qriqori Şelixov və Nikolay Rezanov tərəfindən qurulan və İmperator I Pavelin 8 (19) 1799 tarixli fərmanı ilə təsdiqlənmiş yarı dövlət müstəmləkə ticarət şirkəti. 1867-ci ildə Alyaskanın ABŞ-yə satılmasından sonra fəaliyyətini rəsmən dayandırdı, lakin 1881-ci ilə qədər mövcud oldu və 1888-ci ilə qədər dividend verdi.
Adı
Müəssisənin tam rəsmi adı İmperator Əlahəzrətinin, Rusiya Amerika Şirkətinin himayəsindədir (Подъ Высочайшимъ Его Императорскаго Величества покровительствомъ Россійская Американская компанія).
Amerikalılar və tarixçilər doğru qısaltmanın Rus-Amerikan Şirkəti olduğunu israr edirlər. Bu, arxiv məlumatları ilə təsdiqlənir və ən əsası, tamamilə rus olan şirkətin mahiyyətini əks etdirir - heç vaxt Amerika kapitalı olmayıb və məqsəd və vəzifələr yalnız Rusiya maraqlarına cavab verirdi.
Eynabad (Həştrud)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 62 nəfər yaşayır (17 ailə).
Ərzəxoran (Mahnişan)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 243 nəfər yaşayır (46 ailə).
Atelofobiya
Atelofobiya — özünü mühakimə etmə, narahatlıq, stress, qeyri-adekvat hiss etmə və özünə hörmətsizlik kimi müxtəlif psixoloji pozğunluqlara səbəb olan mükəmməllikçiliyin ifrat formasıdır. Özünə hörmət və mühakimə qabiliyyətinin aşağı olması səbəbindən atelofobiyası olan insanlar qorxularını gücləndirirlər. Xəstəlikdən əziyyət çəkən insanlar çox vaxt qarşılarına qeyri-real məqsədlər qoyurlar. Keçmişdə etdikləri və ya gələcəkdə etməkdən qorxduqları səhvlərə görə peşman olurlar. Səhv etmələrinə səbəb ola biləcək tapşırıqlardan qaça və ya tamamlaya bilmirlər. Atelofobiya uğursuzluq qorxusu olan atifobiyadan fərqlidir.
Səbəbləri
Səhvdən sonra ağır cəzaya məruz qalmaq kimi travmatik səbəb. Ailədə başqa psixi sağlamlıq problemlərinin olması. Digər fobiyaların və ya narahatlıq pozğunluqlarının olması. Sizə mükəmməlliyə can atmağın öyrədildiyi və ya səhvlərin qəbuledilməz olduğu və etdiyiniz heç bir şeyin kifayət qədər yaxşı olmadığı bir ailədə/mühitdə böyümək.
Arabesk (incəsənət)
İslimi — Yaxın Şərq, o cümlədən Azərbaycan dekorativ-tətbiqi sənətinin bütün sahələrində istifadə edilən yarpağa bənzər bir və ya iki qanadlı naxış elementidir.
İslimi ornament sənətində doldurucu və həm də bağlayıcı elementlərdən hesab edilir. İslimi elementləri formasına görə mürəkkəb olub, xalçaların arasahəsində və haşiyə qurşaqlarında geniş tətbiq olunur. Ən çox Cənubi Azərbaycan xalçalarında yayılmışdır. İsliminin ən yayılmış formaları bunlardır:
Süleyman Paşa (Orxan Qazinin oğlu)
Süleyman Paşa — Osmanlı imperiyasının ikinci sultanı Orxan Qazinin oğlu.
Haqqında
1350-ci illərdə Trakyanın fəthində məhz Süleyman Paşanın da xidməti var. Bu barədə dövrün bəzi mənbələrində məlumatlar var. 1354-cü ildə Trakyada şiddətli zəlzələ olmuş, qar və fırtına vəziyyəti daha da çətinləşdirmişdir. Bu hadisədən sonra Gelibolu şəhəri darmadağın olmuş, əhali tərəfindən tərk edilmişdir. Orxan Qazinin oğlu Süleyman paşa (anası Nilufər Xatun) və ordusu Çanaqqala (Dardanel boğazı) boğazını keçərək özü ilə birlikdə gətirdiyi türkmənləri boş qalmış Geliboluda məskunlaşdırmışdır. Bir müddət sonra Gelibolu bərpa olunaraq, yenidən inşa olunmuş və əhalisi tamamilə türklərdən ibarət olmuşdur. Bizans imperatoru Süleyman paşadan Geliboluya yerləşdirdiyi türklərlə birlikdə oranı tərk etməsini istəmişdir, amma Süleyman paşa türklərin bura Allahın niyəti ilə gəldiyini, şəhərin tərk edilmiş olduğunu, heç kimin evinin zorla alınmadığını və şəhəri tərk etməyin Allahın niyətinə qarşı olduğunu bildirmişdir. İmperator şəhərin tərk edilmə xərclərini qarşılayacağını və təzminat ödəyəcəyini bildirsə də Süleyman paşa fikrini dəyişməmişdir. Bizans imperatoru Süleyman paşanı kürəkəni olan Orxan bəyə şikayət etmişdir. Orxan bəy bu mövzuda İzmitdə imperatorla görüşə biləcəyini bildirmişdir, lakin sonradan xəstə olduğunu bildirib görüşə getməmişdir. Bunun fəlakət olduğunu anlayan imperator ümidsizliyə qapılmışdır. Daxildəki hərc-mərclikdən də bezən imperator Kantakuzen 1354-cü ildə öz istəyi ilə taxtdan çəkilərək birmonastra keşiş olaraq getmişdir. Qayınatasının hakimiyyətdən getməsi üzərinə Orxan Qazi də Gelibolu yarımadasını tamamilə öz nüfuzu altına almış, Trakya bölgəsində də fəth siyasətini davam etdirmişdi. Rumelidəki Osmanlı torpaqlarında bəylərbəyi vəzifəsini tutan Orxanın böyük oğlu Süleyman Paşa, Çorlu ətrafında bir ov sırasında atından düşərək dünyasını dəyişmişdi (1357). Süleyman Paşanın ölümü ilə, 1359–1362-ci illər arasında Orxan bəyin digər oğlu və varisi Murad bəy Rumelidəki Osmanlı ordularına komandanlıq etməyə başlamışdı.
Xarici keçidlər
[https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/70006069/OOSMANLI_TARIXI_UNIVERSITET_D%C6%8FRSLIK_BAKI_2021_X-libre.pdf?1632167613=&response-content-disposition=attachment%3B+filename%3DOsmanli_Tarixi.pdf&Expires=1660473085&Signature=BLjFhMFdpmgVKQkgqkEn~ZU8OT2UQdrLqAJW82tQI1xu76xmBWP2WzzGwI-z9BSMcI5uBEDqXgCbaLrKI8WppO9ihjEuOLlqcqHHLOwTfMsJszjKcWfiREjX-YRUVo7pq2vFyD0Z69AprcwCJRGK~F9aU-B5BZ~XNF8XE7-eVZzvk62UiFvROpabJgBMvF~iMg2G6dYMrcn6WTLq0xPS3qvpAUKe7QGizexTS5KhWh7wpxWRkrg8r~5-mbvOM4QjVQVTmfBIwx-nu8tmZWGPNnJuZpfvGNNRhUAheahFFwxYva~6QKSVDaB3n9iwAbkoJsxQF6P3yhiDFBSByOEiGg__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA Mehman Ağayev, Sevinc Əliyeva. Osmanlı Tarixi. Bakı: "AVROPA" nəşriyyatı, 2021, s.40–41]
NGC 1461
NGC 1461, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Səadət adası
Səadət adası (جزيرة السعديات) — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə daxil olan Əbu-Dabi əmirliyinin bir parçası. Fars körfəzind yerləşən ada. Əbu-Dabi əmirliyi ərazisinə daxildir.
Sultani (pul)
thumb|Sultan III Əhməd dövrünə aid Sultani pulu (1703) Sultani (pul) — II. Mehmed dövründə (1477–1478-ci illərdə) zərb edilmiş, təxminən 3,45 qramlıq klassik Osmanlı qızıl pulu.
Səadət adası
Tikinti işləri
Bu təbii adada ada-şəhərin qurulması planlaşdırılır. Gələcəkdə adada 160 minisan yaşamalıdır. Burada 5 ulduzlu otelər, qolf meydançaları və s. inaşa edilir. Adaya Əbu-Dabidən gələn körpü ilə getmək mümkündür.
Sultani (pul)
Haqqında
Osmanlı sultanı II Mehmed 1451–1481-ci illərdə hakimiyyətdə olmuşdur. Onun hakimiyyəti dövründə zərb edilmiş Sultani pulu xalq arasında "altın" olaraq da tanınır. Osmanlıda uzun müüddət dəyəri və ağırlığı dəyişdirilmədən II Mahmud dövrünə qədər istifadə edilmişdir.
Səadət adası
Tikinti işləri
Bu planlaşdırılan işlərin 2020-ci ildə bitirilməsi düşünülür.
Ankara müqaviləsi (1921)
Ankara müqaviləsi (20 oktyabr 1921) — TBMM və fransız hökuməti arasında türk-fransız cəbhəsindəki fəaliyyətləri dayandırmışdır. TBMM idarəçiliyindəki bölgənin cənub sərhədinin ayırıcı xətt olaraq qəbul edilməsi qərara alınmışdır, lakin əsas qərarların verilməsi Lozanna müqaviləsinə buraxılmışdır.
Arxa fon
Şərq problemində Birləşmiş Krallıq, Yunanıstan və İtaliya ilə milli mənfəətləri uyğun gəlməyən Fransa, Sevr müqaviləsinin imzalanmasından 3 ay əvvəl türk-fransız cəbhəsində müvəqqəti saziş imzalayaraq, TBMM ilə ikili münasibətlərə başlamışdı. Ancaq, yeni Türkiyə Böyük Millət Məclisini bir siyasi mövcudiyyət olaraq qəbul etmələrinə rəğmən, Milli Hökumətin Fransa ilə münasibətləri daha da irəli aparmaq cəhdləri baş tutmamışdı.
Sakarya meydan döyüşünün TBMM tərəfindən qazanılması və Sovetlərlə Ankara hökuməti arasında imzalanan Moskva müqaviləsi, türk-fransız münasibətlərinə də müsbət təsir etdi.ref name=HRI/> Fransa hökuməti, köhnə nazirlərindən Henry Franklin-Bouillonu qeyri-rəsmi olaraq Ankaraya göndərdi. 9 iyun, 1921-ci ildə Ankaraya gələn Henry, Mustafa Kamal paşa, Xarici İşlər naziri Yusif Kamal bəy və Ümumqoşun Qərərgahı Komandanı Fevzi paşa ilə iki həftə davam edən görüşmələrdə oldu. Xüsusilə, Mustafa Kamal paşa ilə Henry Franklin arasında edilən görüşmələrdə əsas olaraq "Misak-i Milli" mövzusu və yeni Türk dövlətinin mövcudiyyəti müzakirə edildi. Fransa nümayəndəsi dolayı yolla izah etdi ki, Fransa tərəfi Sakarya meydan döyüşünün nəticəsini görmədən TBMM hökuməti ilə rəsmi danışıqlara getməyə çəkinir. Sakaryada TBMM hökumətinin qələbəsi fransızların tərəddütlərini aradan qaldırdı və iki ölkə arasında Ankara müqaviləsi imzalandı.
Nəticə
Ankara müqaviləsi ilə Antanta dövlətlərinin siyasi birliyi pozulmuş və yeni türk dövləti Fransa tərəfindən tanınmışdır. Bu müqavilə nəticəsində Cənub cəbhəsindəki müharibə rəsmən sona çatmış və Türkiyənin cənub sərhədi müəyyənləşmişdir. İsgəndərun sancaqlığı Suriyanın tərkibində qalırdı, lakin bu sancaqlığa xüsusi imtiyazlar və muxtariyyət verilirdi. Türklər ən böyük etnik qrup olduqlarından vilayətin idarə olunmasında üstün qəbul edilirdilər. Osmanlının qurucusu I Osmanın atası Süleyman şahın Suriyada olan məzar-türbəsi Türkiyə torpağı hesab edildi.
Bu müqavilə ilə ilk dəfə, türk milli mübarizəsinin haqlılığı bir Antanta dövləti tərəfindən qəbul edilmişdir. Müqavilə imzalandıqdan sonra iki ölkə də bir-birinə nümayəndə göndərmişdir. Bu müqavilə ilə iki ölkə arasındakı hərbi vəziyyət sonlandırılsa da, Lozanna sülh konfransında Fransa Antanta tərəfindən konfransda çıxış etmişdir.
Dentofobiya
Dentofobiya — diş həkimindən və ya bəzi diş simptomlarından qorxmaq.
Epidemiologiyası
Diş müalicəsi alan fərdlər əhalinin təxminən altıda birini təşkil edir. Orta yaşlı qadınların diş qorxusunun kişilərə nisbətən daha çox olduğu deyilir.
Əlamətləri
Hər fobiyada olduğu kimi stomatologiya sahəsində də bəzi emosional, fizioloji, idrak və davranış əlamətləri vardır.
Fizioloji simptomlar
Koqnitiv düşüncələr
Həmçinin bax
Fobiyaların siyahısı
9 mahnı (film, 2004)
9 manhnı - 2004-cü il ingilis dram-sevgi filmi.
Mövzu
Film gənc cütlüyün - ingilis iqlimşünas Mat və amerikalı tələbə Lisanın 12 ay ərzində keçən sevgi sərgüzəştlərindən bəhs edir. Filmin hekayəsi Antarktidayada işləyən Matın baxış bucağından nəql olunur. Ortaq maraq dairələri musiqi olan ikili tez-tez rok konsertlərinə gedir. Əlavə olaraq bir neçə səyahət də təsvir olunur. Lisa Miladda Amerikaya qayıdanda sevgiləri də bitir.
Hər konsertdən sonra açıq seks səhnəsi göstərilir.
Akyorlar və rollar
Marqo Stilley - Lİsa
Mat
Ayna TV
Ayna TV — Azərbaycanda fəaliyyət göstərən azərbaycandilli internet televiziya kanalı.
Tarixi
Ayna TV 2017-ci ildən fəaliyyətə başlamışdır. Hazırladığı ilk verilişin adı "Ayna"dadır. Həmin veriliş 2016-cı ilin yekunlarına həsr olunmuş və müzakirə formatında çəkilmişdir. Müzakirəçilərin İbrahim Nəbioğlu, Arif Əliyev və Elçin Şıxlı olduğu bu verilişin ilk buraxılışı 27 dəqiqə 34 saniyədir və 8 yanvar 2017-ci il tarixdə "YouTube"un ayna.az kanalına yüklənmişdir.
"Ayna"da
2017-ci ildən etibarən yayımlanır. Ayna TV-nin ilk verilişidir.
Çapayev (Qazaxıstan)
Çapayev (, Çapayev ; Rusça: Чапаев) — Qazaxıstanın şimal-qərbində şəhər. Qərbi Qazaxıstan vilayətinin Akjaik rayonunun mərkəzidir. Şəhərin 8,476 (2009-cu ilin məlumatına əsasən) sakini var.
Şəhər Oraldan 130 km cənubunda, Ural çayının sağ sahilində yerləşir.
Şəhər Rusiya Vətəndaş Müharibəsinin (1919) qırmızı ordu qəhrəmanı Vasili Çapayevin ölüm yeri olub. 1927-ci ildə onun xatirəsinə muzey yaradılmışdır.
Əvvəlki qəsəbə Lbişensk adlanırdı və 1899-cu ildə şəhərdə 3400 nəfər (onlardan 2100-ü kazaklar), 2 kilsə, 2 məktəb, poçt və teleqraf məntəqələri var idi. 1939-cu ildə Çapayevo, 1992-ci ildə Çapayev adlandırıldı.
Yerli sakinlər əsasən əkinçilik, balıqçılıq, maldarlıq, ovçuluq və biyan kökü yığmaqla məşğul olurlar.
1997-ci ildə şəhər Akjayık rayonunun paytaxtı oldu.
Qətldən yeddi gün sonra
Məzmun
Burada keçmiş SSRİ-nin paytaxtında general ailələrindən birində baş verən faciəli hadisədən danışılır. Ailənin timsalında o vaxtkı sovet cəmiyyətinin modeli verilmişdir.
General Mixail Romanoviçin (Yuri Yakovlev) beynəlmiləl ailəsində faciə baş verir. Onun qızlarından biri (Olqa Bulanova) şəhər kənarındakı bağında qətlə yetirilir. Təhqiqat materiallarına əsasən generalın sürücüsü Raufdan (Fəxrəddin Manafov) şübhələnirlər. Amma sonra məlum olur ki, qızı öz bacısı (Tatyana Lyutayeva) qətlə yetiribmiş... Bu çirkin ailə əhvalatını ört-basdır etmək üçün filmin personajları dəridən-qabıqdan çıxırlar. Bir dam altında yaşamalarına baxmayaraq ailə faktiki olaraq dağılır.
Film qəhrəmanların başına gələn bəla nəticəsində şəxsiyyətin mənəvi böhranını açıb göstərir.
Ştollen
Ştollen ( və ya ) — alman mətbəxinə aid milad şirniyyatı. Ştollenin əsasən kişmiş və sukat içlikli forması geniş yayılmış, lakin lalə, qoz-fındıq və marsipandan olan forması da məşhurdur. Ştollenin hazırlanması üçün müəyyən proporsiyalara riayət etməklə ağır maya xəmiri lazımdır. Sukatlı ştollen üçün: 10 kq una — 3 kq-dan az olmayaraq kərə yağı və ya marqarin və 6 kq limon və ya portağal sukatı. Təbii ki hər bişirənin öz ədviyyat və əlavələr resepti vardır ki, bu da ştollenə müxtəlif dadlar verir. Ştollenin bişirilməsindən sonra üzərinə ərinmiş kərə yağı sürtülür və şəkər pudrası səpilir. Ştollenin yaranma tarixi isə orta əsrlərə gedib çıxır.
Növləri
Ştollenin müxtəlif növləri vardır:
Amofobiya
Amofobiya — spesifik fobiyanın bir növüdür. Üçbucaqlar, ulduzlar, kvadratlar, karandaşlar, iynələr, bıçaqlar, dartlar, tikanlı şeylər kimi bitkilər, (alaq otları), kaktus ağacları, şam iynələri, sınmış şüşə, qırıq çini, iti taxta parçaları və hətta çətirin iti ucluğu və mebel və  binadakı müxtəlif növ əşyalardan, məsələn, çıxıntılı künclərdən və ya iti kənarlardan qorxmaqdır.
Bu qorxuya belonefobiya və ya enetofobiya da demək olar. Bəzən bu ümumi termin daha konkret olaraq iynə qorxusu və ya iynə fobiyası (tripanofobiya) adlanan şeyə istinad etmək üçün istifadə olunur. İynə qorxusu iynə və ya dərialtı inyeksiya ilə bağlı tibbi prosedurlardan həddindən artıq qorxudur. Xəstənin iti cisimlərdən qorxmadığı, lakin yaxınlıqdakı iti cisimlərə baxarkən ağrı və ya narahatlıq hiss etdiyi vizual looming sindromu oxşar vəziyyətlə (qaçınma davranışı) qarışdırılmamalıdır.
Miyakocima Mamoru-kun
thumb|Miyakocima Mamoru-kun. thumb|[[Tarama Hava Limanının qarşısındakı Mamoru-kun fiquru.]] və ya qısaca Mamoru-kun – Yaponiyanın Okinava prefekturasına daxil olan Miyakocima şəhərində yol təhlükəsizliyini təbliğ etmək üçün quraşdırılmış polis məmuru formasındakı fiqurlar. "Mamoru" sözü yapon dilindən tərcümədə "qorumaq" deməkdir.
Xüsusiyyətlər
Miyakocimanın yerli hakimiyyəti 1990-cı illərdə yol təhlükəsizliyini təbliğ etmək üçün yeni metoddan istifadə etməyə qərar vermiş və adanın müxtəlif yerlərindəki yollarda beş ədəd Mamoru-kun fiquru quraşdırmışdır. Mamoru-kunun rəsmi doğum tarixi 5 avqust 1991-ci il və boyu 180 santimetrdir. O, Miyakocima Təhlükəsizlik Assosiasiyasının üzvü və Miyakocima Polis Nəqliyyatı Diviziyasının məmurudur. 2012-ci ildə keçirilmiş tədbir zamanı şəhərin meri Toşiko Şimoci Mamoru-kuna xüsusi iqamətgah icazəsi vermişdir.
İndiyə qədər Miyakocima şəhərində 21 Mamoru-kun fiquru quraşdırılmışdır. Miyako adasında 17, İrabu adasında 2, Şimoci və Tarama adalarının hərəsində 1 belə fiqur yerləşir. 2011-ci ildə Miyakocima polis məntəqəsində quraşdırılmış Maruko-çan yeganə qadın fiqurdur və digərlərindən fərqli olaraq qırmızı formada təsvir olunmuşdur. Hər Mamoru-kun fiqurunun öz adı var:
Populyarlıq
Mamoru-kun fiqurları əvvəlcə "ətürpəşdirici" hesab edilsə də, son illərdə populyarlıq qazanmağa başlamışdır. Miyakocima şəhərində Mamoru-kuna həsr olunmuş içkilər, şirniyyatlar və telefon aksessuarları satılır. Turistlər üçün Mamoru-kun fiqurlarını göstərən xüsusi xəritədə və içərisində "Miyakocima Mamoru-kunun mahnısı" olan CD hazırlanmışdır.
Böyük savaş (film, 1980)
Böyük savaş (ing. The Big Brawl, çin. 殺手壕) — 1980-ci il tarixli döyüş sənətləri filmidir. Ceki Çan ın Amerika film bazarına girmək üçün ilk cəhdi. Bir Honq Konq və Amerika istehsalı olan Robert Klouz un rejissoru olduğu və Əjdahanın çıxışı komandasının əksəriyyətinin yer aldığı film.
Film ilk növbədə 1930-cu illərdə İllinoys ştatının Çikaqo şəhərində çəkilir (baxmayaraq ki, Texasda çəkilmişdi) və Mafiya nı təkbaşına boynuna götürdüyü Çinli Amerika döyüş sənətçisi Çanın obrazını izləyir. Filmdə məşhur Xaç atası Luka Brazini canlandıran Lenni Montananın bir görünüşü var.
Şimali Amerika və Honq Konqda mülayim bir müvəffəqiyyət olsa da, Böyük savaş, digər Asiya və Avropa bazarlarında daha çox müvəffəqiyyətə davam etsə də, bu bazarlarda gözləntilərin altında performans göstərdiyinə görə məyus oldu. Bununla birlikdə filmin Şimali Amerikadakı məyusedici performansı, Çana Top nüvəsi qaçışı nda Yapon yarış avtomobili sürücüsü kimi köməkçi rolları sınamağı tövsiyə etdi. Çan daha sonra 1985-ci ildə bu filmlə eyni aqibəti yaşayan Himayədar ilə Amerika bazarına girməyə başqa bir cəhd etdi. Bronksda qalmaqal ilə 1995-ci ilə qədər imzalı yumorunu və kaskadyor işini nümayiş etdirən Ceki Çanın filmi Amerika teatrlarında hit oldu.
Mafiya başçısı cənab Domenici gəncin qabiliyyətlərini öyrəndikdən sonra onu "Öpüş" adlı məğlubiyyətsiz çempionun iştirak edəcəyi qarşıdakı döyüş turnirində istifadə etməyə qərar verdi. Domenici tərəfindən maliyyələşdirilən döyüşçü ləqəbini məğlub və şikəst rəqiblərini dodaqlarından öpmək vərdişinə görə aldı. Cerri bu döyüş üçün 15.000 dollar ala bilər. Cerri imtina edir, lakin sonra mafiya qardaşının gəlinini qaçırır və Cerri razılaşmaq məcburiyyətində qalır. Bir neçə həftəlik məşqdən sonra Cerrini yarışa hazır kimi tanıyan əmisi ilə birlikdə uzun məşğələlər oxuyur. Cerri turnirə əmisi və rəfiqəsi ilə gəlir.
Bu vaxt, atasının rəqibi ilə müqavilə bağlayan mafiya başçısının oğlu David, "Öpüş" ilə Cerrinin duelini pozmağa hər yolla çalışır: əks halda çox pul itirəcək. Cerrinin mütləq finala çıxacağını anlayan David, Cerrinin rəqibinə boyun əyməyəcəyi təqdirdə sonuncunu öldürməklə hədələyərək əmisini qaçırır. Cerri itaət edir. Tamaşaçılar qarışıqdır: Cerri həmişəkindən daha yavaş hərəkət edir, birinin ardınca bir ritmi itirdi. Mübarizəni açıq şəkildə uduzur.
Bununla birlikdə, keşik altında olan bir kilsədə kilidlənən Cerri dayı hələ oturmaq fikrində deyil. Bağlandığı skamyanı sındırır və sonra mühafizəçiləri döyərək zəng qülləsinə dırmaşır və qardaşı oğluna siqnal verərək zəngi çalır. Dayısının təhlükə altında olduğunu başa düşən Cerri, "Öpüşü" dəfələrlə yerə ataraq tam güclə döyüşməyə başlayır. "Öpüş", Davidin göstərişinə əməl edərək, Cerrini qanqsterlərin hücumuna məruz qaldığı bir kinoteatra cəlb edir. Adi quldurlarla iş görən Cerri, Davudun özü ilə bir duelə girir: bütün pisliklərinə baxmayaraq, qorxaqlardan uzaqdır. İki bıçaq gəzdirən David Cerrini yaraladı, lakin yenə də məğlub oldu. Koreyalı düşmənini asanlıqla öldürə bilər, ancaq Davud kimi olmaq istəmədən onu əsirgəyir. Bunun əvəzinə arenaya qayıdır və Öpüşü məğlub edir, sonra alnından öpmək üçün əyilir və məğlub olan çempionu açıq şəkildə alçaldır.
Davudun atası, xəyanəti öyrəndikdən sonra onu örtməkdən imtina etdi və indi qanqster oğlunu uzun müddət həbs cəzası gözləyir. Turnirin əsas mükafatını alan Cerri, evinə qayıdır.
= Rollarda =
= Xarici keçidlər =
Özgə ömür (film, 1987)
Özgə ömür — 1987-ci ildə yazıçı Rüstəm İbrahimbəyovun ssenarisi əsasında, rejissor Rasim Ocaqov tərəfindən C. Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" Kinostudiyasında istehsal edilmiş film. Əsas rolları Aleksandr Kalyagin, Fəxrəddin Manafov, İrina Kupçenko və başqaları ifa edirlər. Film institut rektorunun ikili həyat yaşamasından bəhs edir. Çəkilişlər Bakıda və Moskvada aparılmışdır. 1987-ci ildə aktrisa İrina Kupçenko ən yaxşı epizodik rola görə SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqının təsis etdiyi "Nika" prizinə layiq görülmüşdür.
Məzmunu
1) Film Fariz Əmiroviç Rzayevin (Aleksandr Kalyagin) ömrünün son gününü əhatə edir. O, ölkənin ən böyük institutlarından birinin rektorudur. Bu vəzifədə artıq 20 ildən çoxdur ki, fəaliyyət göstərir. Məsuliyyətli, savadlı və işini mükəmməl bilən bir adamdır. Lakin vəzifəyə və işə-gücə başı o qədər qarışmışdır ki, ətrafındakı ən yaxınlarını belə unutmuşdur. Biganə və ikili həyat yaşayan Fariz Əmiroviç öz doğma evində də rahatlıq tapa bilmir. O, yalnız qonşusu və məşuqəsi olan Lilyanın (İrina Kupçenko) evində olarkən rahatdır və bütün problemlərini onunla bölüşür.
Fariz Əmiroviç səhər tezdən evindədir və həmişə olduğu kimi işə getməyə hazırlaşır. Hamamda üzünü qırxdıqdan sonra kiçik gəlini Tamillanın (Gülya Salahova) hazırladığı səhər yeməyini yemək üçün stol ətrafında əyləşir və yemək zamanı xəbər tutur ki, gəlini qaynanasının əlindən bezib, müvəqqəti olsa da evi tərk etmək istəyir. Fariz səhər yeməyindən sonra özünü xəstəliyə vuran arvadı Səkinə xanımın (Zərnigar Ağakişiyeva) yatdığı otağa baş çəkir və məsələni aydınlaşdırmağa çalışır. Lakin heç bir nəticə əldə etmir. Digər otaqda isə böyük gəlini Vika (Larisa Xələfova) əri Ramiz (Çingiz Şərifov) üçün xahişə gəlmişdir. Gəlini ona başa salır ki, onun xahişə gəlməsindən ərinin xəbəri yoxdur. Çünki o, çox məğrurdur və bilsə onu öldürər. Bunu eşidən rektor oğlunun dissertasiya işinə görə heç kəsə ağız açmaq istəmədiyini bildirir. Çünki işin məğzini bilmir və gəlininə ərinə evə baş çəkməsini, onun nəyə görə xahiş etməli olduğunu başa salmasını deməyi tapşırır.
Günü streslə başlayan Fariz Əmiroviç evini tərk edir və şəxsi xidməti maşınına əyləşir. Sürücü Əmənulla (Hamlet Xanızadə) isə yolboyu artıq bir neçə gündür ki, onları təqib edən ağ "Jiquli"dən bəhs edir. İnstitutun binasından içəri girən kimi Fariz Əmiroviçi müavinləri qarşılayır və səhər tezdən baş verən hadisəni ona dərhal bildirirlər. Otağına daxil olan rektor bir qadının iki uşağı ilə masa arxasında oturduğunu görür. Qadın instituta zorla soxulmuşdur. Rektorun gəldiyini görən qadın uşaqlarına işarə edir ki, otaqda şuluqluq salsınlar. Hər yeri kağızlara qərq edən uşaqları katibə Minə (Nuriyyə Əhmədova) sakitləşdirməyə çalışır. Katibə uşaqları otaqdan çıxarandan sonra qadın izah edir ki, adı Rozadır (Liya Axecakova), burada işləyən Həsənovun (Hacı İsmayılov) arvadıdır. Ərinin bu institutda işləyən İmanova (Şükufə Yusupova) familli qadınla əlaqəsi olduğunu bildirən Roza hədələyir ki, əgər ərini ona qaytarmasalar gətirdiyi benzinlə özünü yandıracaq. Qadını sakitləşdirən rektor onun ərizəsinə mütləq baxılacağını və lazımi tədbir görüləcəyini bildirir. Qadını yola saldıqdan sonra dərhal müavini Əfəndiyevi (Muxtar Maniyev) yanına çağırır və bildirir ki, qoy Həsənov öz xahişi ilə ərizəsini yazıb işdən çıxsın. Belə vəziyyətdə İmanovayla o bir yerdə işləyə bilməz.
Bir qoşa saatlıq dərsindən sonra kabinetinə qayıdan rektor qəbul otağının qarşısında Həsənovun onu gözlədiyini görür. Prokurorluqdan gələn müstəntiqi (Məbud Məhərrəmov) yola saldıqdan sonra Həsənovu qəbul edir. Həsənov onu işdən çıxarmamağı xahiş edir. Bu zaman otağa daxil olan prorektor Tahirbəyov (Fəxrəddin Manafov) isə onu heç kəsin işdən çıxarmayacağını deyir, lakin, arvadının da burada belə hay-küy salmasının da düzgün olmadığını bildirir. Fariz Rzayev məsələsinin müzakirə nəticəsində həll olunacağını bildirərək Həsənovu göndərir və Tahirbəyovun nəyə görə gəldiyini xəbər alır. Tahirbəyov rektorun yeni tikilən korpusun elmi-işçilərin əlindən alınaraq auditoriyalara bölünməsi qərarının düzgün olmadığını bildirir. Lakin o nəinki Tahirbəyovla razılaşmır, hətta belə davam etsə nəticədə onu işdən çıxaracağı ilə də hədələyir.
Nahar fasiləsində evinə qayıdan rektor blokda təsadüfən oğlu Ramizlə qarşılaşır. Ramiz arvadını axtardığını bildirir. Fariz Əmiroviç isə hətta onun xəstə anasını unutduğu iradını bildirir. Qısa söhbət əsnasında Ramiz arvadının səhər xahiş üçün gəldiyini öyrənəndən sonra "Haqlısan ata, o gərək səni narahat eləməyəydi. Ona mən yüz dəfə demişəm. Elə adamlar var ki, onlara bir tikə quru çörəkdən ötrü ağız açmaqdansa acından ölsən yaxşıdı." deyərək onu tərk edir.
İnstitutda isə nahar vaxtı prorektorlar gün ərzində baş verən hadisələri müzakirə edən zaman İmanova əlində ərizə ilə yeməkxanaya daxil olur və onlara yaxınlaşaraq işdən çıxmaq istəyini bildirir. Ərizəni görən Tahirbəyov buna etiraz edir və "Əgər aranızdakı əsl sevgidirsə, onda gec-tez hamı başa düşəcək. Hətta hörmətli rektorumuz da." deyir. Rektor nahardan qayıtdıqdan sonra İmanova rektoru qəbul otağının girəcəyində qarşılayır və Həsənovu işdən çıxarmamağı xahiş edir. Çünki onun iki uşağı var. Əgər bunu etsə onun özü də işdən çıxacaq. Rektor isə buna əhəmiyyət vermir. İmanova isə təşviş içində "Əgər siz bir adamı sevsəydiz, bu cür daşürəkli olmazdız." deyir və üzr istəyərək təkrarən Həsənovun iki uşağının olduğunu bildirir və onu işdən çıxarmamağı xahiş edib qəbul otağını tərk edir. İmanovanın bu sözlərinə pərt olan rektor məyus halda otağına daxil olur. Lakin bir müddət sonra yenə öz qərarında qalır. Telefonla zəng edərək tapşırır ki, Həsənovun müzakirəsi zamanı tutarlı faktlar gətirilsin ki, işdən çıxarmağa əldə əsas olsun.
"Bakraboçi" qəzetinin müxbiriylə (Viktor Dəmirtaş) görüşündən sonra iş gününün sonunda xidməti maşınına əyləşib sürücüyə bildirir ki, onu İçərişəhərə şəxsi həkimi professor Əsədovgilə (Arif Nərimanbəyov) aparsın. Yolda boğulduğunu hiss edəndə maşını saxladır və sürücüyə qalan yolu piyada gedəcəyini bildirir. Lakin o doğulub boya başa çatdığı İçərişəhərin dar küçələrində azır. Güclə gəlib Əsədovgilə çıxır. Qapını Əsədovun qardaşı oğlu Rüfət (Əli Haqverdiyev) açır. Rüfət rektoru tanıyır və professoru bu gün qəbul etməyəcəyini bildirir. Farizin gəldiyini xəbər tutan Əsədov onu içəri buraxdırır. Rüfət əmisinə narazılıq edir ki, "Vallah, mən sizə mat qalmışam. Əşi belə də iş olar. O sizin doğmaca qardaşınızı türməyə saldırıb. Siz onu müalicə eliyirsiz?" Bunu eşitcək Rüfətin kim olması ilə maraqlanan Fariz vaxtilə Rüfətin atasını məhz onun güdaza verdiyini öyrənir.
Çox ağır və gərgin iş günündən sonra evinə qayıdan Fariz Əmiroviç eyni blokda yaşayan məşuqəsi Lilyanın (İrina Kupçenko) qapısını döyür və keçib otaqda əyləşir. Gün ərzində baş verən hadisələrdən Lilyaya danışandan sonra yorğunluğunu atmaq üçün vannaya girmək qərarına gəlir. Az bir müddət sonra Lilya dəhlizdən Farizə səslənir ki, şalvarını ütüləmək üçün ona versin. Cavab gəlmədiyini görən Lilya vanna otağına daxil olur və Farizin paltarlı yerə yıxıldığını gördükdə bərk qışqırır. Onu güclə dikəldərək ürəyinin tutduğunu görür. Lakin Fariz həkim çağırmaq əvəzinə Lilyadan onu dəhlizə çıxarmasını istəyir. Dəhlizdə ayaqqabılarını geyindirməyi və onu evdən bayıra çıxarmasını deyir. Öləcəyini hiss edən rektor Lilyanın evində vəfat etməkdən qorxduğu üçün onun köməyi ilə evdən bayıra çıxır və pilləkənlərlə yuxarı qalxır. Bir az qalxdıqdan sonra üzü üstə pilləkənlərdən yıxılır və keçinir. Şok içində olan Lilya bir müddət pilləkəndə Farizin cansız bədənin yanında əyləşdikdən sonra özünü ələ alaraq qapı qonşusunun zəngini çalır və qonşuya bildirir ki, "Bu adam mənim zəngimi basmışdı. Görünür, halı pozulub. Qapının ağzından keçirmiş, halı pozulub, zəngimi basıb." Qonşu evdəki qonaqları da köməyə səsləyərək dərhal Farizi qaldıraraq nəbzini yoxlayırlar və onun keçindiyini görürlər. Rektor gün ərzində keçirdiyi saysız-hesabsız stresli vəziyyətlər nəticəsində ürək çatışmazlığından vəfat edir.
Kadrlarda institutun akt zalı görünür və Fariz Əmiroviç Rzayevin son mənzilə yolasalma mərasimidir. Zalda müəllim-tələbə heyəti ilə yanaşı, onun yaxınları da əyləşmişlər. Lilya da zaldadır – Farizi sevən yeganə adam. Lakin o yenə də həmişə olduğu kimi ikinci plandadır və yaddır. Onun gözləri tez-tez dolur. Sevdiyi şəxsin cənazəsiylə də yaxından vidalaşmaq ona qismət deyil. Ona görə kənar adamlar zalı tərk edən zaman o da institutun dəhlizində son dəfə Farizlə vidalaşmaq üçün gözləyir və gözyaşlarına qərq olur.
Ekranda Roza Həsənova görünür. O avtobusda uşaqları ilə gedir və sürücüyə bildirir ki, institutun qabağında saxlasın. İndi də o yeni rektorun yanına şikayətə tələsir…
2) Filmin qəhrəmanı Fariz Əmiroviç Rzayev (Aleksandr Kalyagin) institut rektorudur. Öz aləminə qapılan bu adam hər şeyi unutmuşdur, hətta yaxın adamlarını da. Yalnız məşuqəsi Lilyanın (İrina Kupçenko) yanında olanda özünə rahatlıq tapır. Bir gün elə onun qolları arasında da qəflətən vəfat edir. İkili ömür yaşayan Fariz Əmiroviç əslində insanlar arasında özünü tənha hiss edirdi. Elə bu dünyadan da köçəndə tənha idi… Film insanlar arasında qarşılıqlı münasibətlərin vacibliyindən söhbət açır.
3) İnstitutun hörmətli rektoru ictimaiyyətin və ailəsinin bildikləri həyatdan əlavə, gizli məhəbbətlə dolu başqa bir ömür yaşayır…
4) Fariz Əmiroviç Rzayev (Aleksandr Kalyagin) 20 ildir ki, Azərbaycanın ən böyük institutlarından birinə rəhbərlik edir. Lakin həyat elə gətirib ki, uşaqları ondan qaçır, arvadı nifrət edir, hətta işi də onu sıxır. Hərdən bir məşuqəsinə baş çəkir. Yalnız onun evində rahatlıq tapır, özü, yaxınları və səhvləri barədə düşünür. Ona görə burada tez-tez onun ürəyi ağrıyır və bir gün elə burada da dünyasını dəyişir.
5) İş elə gətirir ki, məşuqəsi Farizin (Aleksandr Kalyagin) həyatında ona ən yaxın adam olur. O institut rektorudur. İş yerində həmişə gərginlik, evdə hər şeydən narazı olan həyat yoldaşı, öz dünyalarında yaşayan uşaqları. Bütün bunlar onu çox yorur və əsəbiləşdirirdi. Ürəyində problemləri olan Fariz yalnız sevdiyi məşuqəsi olduğu üçün taleyinə minnətdar idi.
6) "Özgə ömür" filmində şəxsiyyətin ikiyə bölünməsi faktı ilə üzləşirik. Bu dramatik film Bakıda ali məktəblərdən birinə rəhbərlik edən Fariz Rzayevin, təzadlı həyat sürən insanın faciəsindən bəhs edir. Bir tərəfdən o, iş yoldaşı ilə sevişən əməkdaşın məsələsini özü üçün ayırd etmədən, onu əxlaq pozğunluğu adı altında işdən qovmaq istəyir, digər tərəfdən özü tənha qonşu qadınla gizlin yaxınlıq edir, bu qadınla oğrun-oğrun yaşayır. Necə deyərlər, öz gözündə tiri görmür, başqasınınkında tük axtarır.
Mükafatlar
1) 1987-ci ildə aktrisa İrina Kupçenko ən yaxşı epizodik rola görə SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqının təsis etdiyi "Nika" Prizinə layiq görülmüşdür.
Maktulzadə Əli Paşa
Maktulzadə Əli Paşa (d. 1679 - ö. noyabr 1722) — Osmanlı sultanı II Mustafa və III Əhməd dönəmlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət etmiş dövlət xadimi. Atasının 1683-cü ildə edamından sonra Maktulzadə ləqəbi ilə anılmışdır.
Atası IV Mehmed dönəminin sədrəzəmlərindən Mərzifonlu Mustafa Paşa idi. Atası Sultan Mehmedin qızlarından Ümmügülsüm Sultanla evli olsa da, Əli Paşa onun Körpülü Mehmed Paşanın qızı Saliha xanımla olan ilk evliliyindən dünyaya gəlmişdir.
Saru Brayli
Saru Brayli — Saroo 5 yaşında öz ailəsindən ayri düşmüş avstraliyali biznesmendir. O, avstraliyalı cütlük tərəfindən övladlığa götürülmüş və yalnız 25 ildən sonra öz bioloji anasını tapa bilmişdir. Onun həyat hekayəsi bir çox media orqanlarının xüsusilə Hindistan ve Avstraliya metbu orqanlarının diqqetini cəlb etmişdir.
Onun şəxsi həyatından bəhs edən avtobioqrafik kitabı “A long way home” – Avstraliyada 2013, beynəlxalq səviyyədə isə 2014–cü ildə nəşr edilmişdir. 2016-cı ildə Nikol Kidmanın övladlığa götürdüyü anası Suu Brayli rolunu canlandırdığı “Lion” filmi bu kitabin əsasında səhnələşdirilmişdir.
Həyatı
Saru Brayli Madhya Pradeş şəhərinə qonşu olan Ganeş-Talai qəsəbəsində anadan olmuşdur. O, uşaq olarkən atası tərəfindən tərk edilən ailəsini anası böyük kasıbçılıq içərisində böyütmüşdür. İnşaatda çalışan anası ailəsini dolandırmaq üçün kifayət qədər qazana bilmir və həmçinin onları məktəbə göndərə bilmirdi. 5 yaşlı Saru ve qardaşları Quddu ve Khalu qatar stansiyalarında yemək və pul üçün dilənirdi. Qardaşı Quddu bəzən qatar vaqonlarını təmizləməklə də məşğul olurdu.
Bir gün Quddu Khandwa şəhərindən 70 km cənubda yerləşən Burhanpur şəhərinə qatarla gedərkən Saroo da onunla birlikdə getmək istədiyini bildirir. Qatar Burhanpur şəhərinə çatanda Saroo yorğun düşür və platformada olan bankların birində yuxuya gedir, qardaşı Quddu ona həmən yerde gözləməsini və ən qısa zamanda geri qayıdacağını deyir. Lakin Quddu geri qayıtmır. Saroo yuxudan oyanır və ətrafda heç kimin olmadığını ve qardaşının gəlmədiyini görür. Saroo stansiyada olan boş qatarı görüb, qardaşının orada olacağını düşünür və qatara minir. 5 yaşlı Saru qatardan çıxa bilmir ve orada yuxuya gedir. Yuxudan ayılanda isə artıq saatlar keçmişdir ve Saru oz evindən 1500 kilometr uzaqda Kəlkəttə şəhərində idi. Qardaşı Quddu isə elə həmən gün qatarın altında qalaraq həyatını itirmişdi.
Saru bir neçə dəfə geri qayıtmağa cəhd etsə də, buna nail ola bilmir. O, bir neçə həftə Howrah qatar stansiyasında qalmalı olur. O, küçədə, zibilliklərdə tapdığı tullantılarla qidalanaraq həyatda qalmağa çalışır ve stansiyalarda olan oturacaqların altında yatırdı. Kəlkətə küçələrində həyatda qalmağa çalışan Saroo bir gün dəmiryolu işçisi tərəfindən tapılır. Işçi tərəfindən ona yemək ve sığınacaq verilir. Lakin Saru həmən işçinin onu bashqa bir adamla tanış etməsindən sonra nəyinsə düzgün olmadığını hiss edir və həmən yerdən qaçmağa nail olur.
Bir müddət sonra Saru bir gənc tərəfindən polis mərkəzinə gətirilir və onun itkin düşməsilə bağlı polisə məlumat verilir. Lakin bunun heç bir faydası olmur. Nəticədə Saru itkin düşmüş və kimsəsiz uşaqların saxlanıldığı dövlət mərkəzinə göndərilir. Bir müddet keçəndən sonra Saru Hindistan Hamilik və Uşaqların Övladlığa götürülməsi cəmiyyətinə göndərilir. Bu cəmiyyətin işçiləri tərəfindən onun ailəsinin yeri müəyyənləşdirilməyə çalışsalar da Sarunun ailəsi barədə kifayət qədər məlumatı olmaması səbəbindən buna nail olunmur ve Saru rəsmi olaraq itkin düşmüş uşaq statusu alır və bir müddət sonra o, Avstraliyalı Brayli ailəsi tərəfindən övladlığa götürülür.
Bütün bunlarla yanaşı Sarunun anası Kamla Munşi oğullarının axtarışını davam etdirir. Bir neçə həftə sonra polis ona oğlu Quddunun cansız bədəninin Burhanpur stansiyasindan 1 kilometr kənarda tapıldığını bildirir. Anası bundan sonra bütün gücünü qatar stansiyalarında oğlu Sarunun axtarışına sərf edir, lakin onun bu səyləri də nəticəsiz qalır.
Ailəsinin axtarışında
Saru Hobart Avstraliyali ailə tərəfindən böyüdülür. Onun övladlığa götürən ailə digər hindli oğlan uşağı Mantuşu da övladlığa götürür. Saru ingilis dilini öyrənir və öz Hind dilini tezlizlə unudur.
O, Kanberrada yerləşən Avstraliya Beynəlxalq Otelçilik məktəbinde biznes ve otelçilik ixtisası üzrə təhsil alır.