cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Semyon Petlyura
Ukrayna Xalq Respublikası Direktoriyası
22 yanvar 1919-cu ildə UXR Direktoriyası Qərbi Ukrayna hökuməti ilə "Əlaqə Aktı" ("Zluka Aktı") imzaladı. Aktın bir hissəsi olan ZUNR Ukrayna Milli Şurasının prezidenti Yevgeni Petruşeviç, Petlyura və Direktorluğun digər üzvlərinin Qərbi Ukrayna torpaqlarını Polşaya güzəştə gedərək Polşa ilə razılaşmaq niyyətinə görə iyun ayında onu tərk etdi.
Petlyura Ukraynada Fransanın protektoratının yaradılması ilə Bolşevik ordusuna qarşı birgə fəaliyyətin mümkünlüyü barədə Antanta nümayəndəliyi ilə fəal danışıqlar aparsa da, uğur qazana bilmədi. Qərb dövlətləri general Anton Denikini dəstəklədilər.
31 dekabr 1918-ci ildə Direktorluq RSFSR Xalq Komissarları Sovetinə sülh danışıqları təklif etdi. Danışıqlar zamanı Xalq Komissarları Soveti UXR-nin ona qarşı elan olunmamış müharibədə ittihamlarını rədd edərək, “Ukraynada Rusiya Sosialist Sovet Respublikasının ordusu olmadığını” bildirdi. Öz növbəsində Direktoriya onun Ukrayna Sovet hökuməti ilə birləşməsinə razı olmadı və UXR-nin özünü ləğv etməsini nəzərdə tutan digər tələbləri qəbul etməkdən imtina etdi.
1919-cu il yanvarın 16-da Direktoriya Sovet Rusiyasına müharibə elan etdi. 1919-cu ilin yanvar-aprel aylarında Direktoriyanın əsas silahlı qüvvələri Ukrayna sovet qoşunları və üsyançılar tərəfindən darmadağın edildi. Direktorluğun üzvləri Kiyevdən qaçıblar. Petlyura qoşunlarının qalıqları sərhəd çayı Zbrux üzərinə sıxışdırıldı. Qərbi Ukrayna Xalq Respublikasının qoşunlarının (Polşa qüvvələrinin təzyiqi altında) UXR ərazisinə keçməsindən, həmçinin Denikin qoşunlarının hücumundan istifadə edərək, Petlyuraçılar Qalisiya ordusu ilə birlikdə əks hücuma keçdilər və 30 avqust (Ağ ordu ilə eyni vaxtda) Kiyevi işğal etdilər. Lakin ertəsi gün Ağ ordu tərəfindən oradan qovuldular. Rusiya Cənubunun Ordusu komandanlığı Petlyura ilə danışıqlardan imtina etdi və 1919-cu ilin oktyabrına qədər Petlyura qüvvələri məğlub oldu. Noyabrın əvvəlində Qalisiya ordusunun komandanlığı Könüllü Ordu komandanlığı ilə atəşkəs müqaviləsi imzaladı və Denikinin tərəfinə keçdi. "Zluka Aktı" əslində pozuldu. Ukrayna tarixşünaslığında bu müqavilənin imzalanması “noyabr fəlakəti” (“Listopad fəlakəti”) adlanır. UXR və ZUNR arasındakı münasibətlərin pozulmasının səbəblərindən biri kimi, Petlyuranın Polşa ilə danışıqları adlandırılır. Bu addım da qalisianlara xəyanət kimi qiymətləndirilir.
21 aprel 1920-ci ildə Symon Petlyura UXR adından Polşa ilə Sovet qoşunlarına qarşı birgə hərəkət haqqında müqavilə imzaladı. Əldə edilən razılaşmaya uyğun olaraq, Petlyura hökuməti tanınmaq müqabilində bolşeviklərə qarşı mübarizədə polyaklara yardım göstərməyə borclu idi. Müqavilənin şərtləri olduqca çətin oldu: UXR Zbrux çayı boyunca Polşa ilə Ukrayna arasında sərhəd yaratmağa razı oldu və bununla da Qalisiya və Volıniyanın Polşaya daxil olmasını tanıdı. Polşa əsasən ukraynalıların məskunlaşdığı Lemkivşina, Nadsanye və Xolmşinanı ələ keçirdi.
Yagellon Universitetinin professoru Yan Qacek Bruski Ukraynanın “The Day” qəzetinin səhifələrində bu razılaşmanı zəif “mövqe” kimi qiymətləndirib.
Petlyura ilə ittifaq polyaklara strateji mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırmağa və Ukraynada hücuma keçməyə imkan verdi. Sovet-Polşa müharibəsi başladı. Mayın 7-də polyaklar Kiyevi, sonra isə Dnepr çayının sol sahilindəki körpü plasdarmlarını işğal etdilər. Lakin may ayının ikinci yarısında Qırmızı Ordunun Kiyev əməliyyatı nəticəsində Polşa qoşunları Polesiedən Dnestrə qədər olan zolaqda geri çəkilməyə məcbur oldular. Sonra Novoqrad-Volınsk və Rovno əməliyyatları zamanı (iyun-iyul) Qırmızı Ordunun Cənub-Qərb Cəbhəsinin qoşunları Polşa qoşunlarını və Petlyura dəstələrini məğlub edərək Lublin və Lvova yaxınlaşdılar. Lakin Lvov şəhərini tuta bilmədilər. Avqustda Varşava döyüşündə məğlub olan ruslar geri çəkilməyə məcbur oldular. Oktyabrın 18-də Polşa ilə Riqa sülhü bağlandıqdan sonra cənub-qərb istiqamətində hərbi əməliyyatlar dayandırıldı.
Mühacirətdə
1921-ci ilin payızında mühacirətdə olan UXR hökuməti "bolşeviklərə qarşı ümumxalq üsyanı" təşkil etmək məqsədi ilə Ukrayna SSR ərazisinə basqın etməyi planlaşdırdı. Bu məqsədlə Lvovda UXR generalı Yuri Tyutyunnikin rəhbərlik etdiyi “Üsyançıların Qərargahı” yaradıldı. Polşa və Fransa hökumətləri Petlyura və Tyutyunniki əmin etdilər ki, ilk uğur qazanacağı təqdirdə onlar öz nizami qoşunlarını Ukraynaya göndərməyə hazırdırlar. Bununla belə, Əks-inqilab və Təxribatla Mübarizə üzrə Ümumrusiya Fövqəladə Komissiyasının əməkdaşları (xüsusən də S.Karin) bundan xəbər tuta bildilər. Nəticədə, 1921-ci ilin noyabrında Vitali Primakov və Qriqori Kotovskinin komandanlığı altında sovet qoşunları Jitomir vilayətində “azad basqın” iştirakçıları ilə görüşərək onları sarsıdıcı məğlubiyyətə uğratdılar.
Sovet hökuməti Riqa sülh müqaviləsinin müddəalarına istinad edərək Polşaya kəskin etirazını bildirdi. Bununla əlaqədar olaraq Polşa rəhbərliyi Petlyuranın Ukrayna SSR-ə qarşı düşmənçilik fəaliyyətini dəstəkləməkdən imtina etdi.
1923-cü ildə SSRİ Polşa hakimiyyətindən Petlyuranı təhvil verməsini tələb etdi, ona görə də o, Macarıstana, sonra Avstriyaya, İsveçrəyə, 1924-cü ilin oktyabrında isə Fransaya köçdü.
Petlyuranın qətli
Məhkəmə zamanı vəkil Torres Ukrayna yəhudilərinin soyqırımına görə Semyon Petlyuranın şəxsi məsuliyyətini onunla əsaslandırdı ki, Petlyuranın dövlət başçısı kimi onun nəzarət etdiyi ərazidə baş verən hər şeyə görə məsuliyyət daşıyırdı. Bununla belə, Petlyuranın tərəfdaşları və yaxınları məhkəmədə 200-dən çox sənəd təqdim etdilər. Onların iddialara görə, Petlyura nəinki antisemitizmm təşviq etməmiş, həm də ordusunda onun təzahürlərini ciddi şəkildə boğurdu. Bununla belə, onlar nəzərə alınmadı, çünki məhkəmə onların əksəriyyətinin Petlyuraçıların Ukraynadan qovulmasından sonra tərtib edildiyini sübut etdi. Çünki onların heç biri Petlyura tərəfindən şəxsən imzalanmamışdı. Qızıl Xaç Komissiyasının məlumatına görə, 1919-cu ilin qışında Direktoriya qoşunları tərəfindən həyata keçirilən qırğınlar zamanı 50.000-ə yaxın yəhudi öldürülüb. İttiham tərəfi heç vaxt Petlyuranın birbaşa hərəkətləri ilə qırğınların qarşısını aldığı və ya iğtişaşçıları cəzalandırdığı bir hadisəni misal çəkə bilmədi. Petlyuranın Mamayevka stansiyasında yəhudi nümayəndə heyətinə dediyi sözlər məhkəmədə üzə çıxdı: “Məni ordumla dava etməyin”.
Döyüş yoldaşlarının ifadəsinə görə, Semyon Petlyura talanları dayandırmağa çalışmış və onlara qatılanları sərt şəkildə cəzalandırmışdır. Məsələn, 4 mart 1919-cu ildə 25 yaşlı Petlyura "ataman"ı Semesenko, Proskurov yaxınlığında məskunlaşan "Zaporojye briqadası"na şəhərdəki bütün yəhudi əhalisini məhv etmək əmrini verdi. Martın 5-də qadın və uşaqlar da daxil olmaqla, mindən çox insan öldürüldü. Bir neçə gündən sonra Semesenko şəhərə 500 min rubl təzminat təyin etdi və onu aldıqdan sonra "Xalq Ordusuna" dəstəyə görə əmrdə "Proskurov Ukrayna vətəndaşlarına" təşəkkür etdi. Xəbər verilirdi ki, bu səbəbdən 20 mart 1920-ci ildə Petlyuranın əmri ilə o, güllələnir. Lakin Şvarsburd məhkəməsində çıxış edən şahidlər A.Çomski və P.Lanqevin ifadə verərək “məhkəmə” və “hökm”ün səhnələşdirildiyini, Semesenkonun isə Petlyuranın göstərişi ilə gizli şəkildə azadlığa buraxıldığını bildirdilər.
Məhkəmədə tarixçi Semyon Dubnov Berlin arxivlərində Petlyuranın soyqırımlarda şəxsi iştirakını sübut edən 500-ə yaxın sənədin olduğunu iddia etdi. Tarixçi Çerikover də məhkəmə prosesində eyni sözləri söylədi. , аналогично высказался на процессе историк Чериковер.
1927-ci ildə Paris təhqiqatında Bolşevik kəşfiyyatının (OQPU) agenti hesab etdiyi Mixail Volodinin işində iştirakına dair yazılı ifadə verən şahid Eliya Dobkovskinin ifadələri nəzərə alınmadı. 1925-ci ildə Parisdə peyda olan Volodin, ataman haqqında fəal şəkildə məlumat toplayır, Şvarsburdla şəxsən tanış idi və Dobkovskinin dediyinə görə, ona sui-qəsdin hazırlanmasında kömək edirdi.
Fransız münsiflər heyəti tərəfindən Şvarsburd məhkəmədə tamamilə bəraət aldı.
Adına küçələr
250px|thumb|right|[[Kiyevdə Semyon Petlyuranın adına küçəni göstərən lövhə]] Symon Petlyuranın adını daşıyan küçələr: eləcə də Ukraynanın digər yaşayış məntəqələrində.
Semyon Petlyuranın heykəlləri
2017-ci il oktyabrın 14-də Vinnitsada Semyon Petlyuranın abidəsinin açılışı olub. Abidə şəhərdə tarixi binanın həyətində quraşdırılıb. Burada UXR dövründə Poçt və Teleqraflar Nazirliyinin, daha sonra isə Baş Atamanın Hərbi Düşərgə İdarəsi yerləşirdi. . Vinnitsadakı abidə UXR atamanının büstü deyil, dünyada ilk abidədir. Onun yaradılması tanınmış Vinnitsa iş adamı Sergey Kapusta tərəfindən maliyyələşdirilib[58]. Heykəltəraşın fikrinə görə, Petlyura tam boyda skamyada oturur və əlində Ukraynanın xəritəsi var. Orada iki işarə vurğulanır - UXR-ın müvəqqəti paytaxtı kimi Vinnitsa və Sovet hakimiyyətinin nəzarəti altında olan Ukrayna Xalq Respublikasının paytaxtı Kiyev. Abidənin formatı 1919-cu ildə Kamenets-Podolskidə çəkilmiş məşhur fotoşəkilə əsasən yaradılmışdır.
Oqtay Qasımov (biofizik)
Qasımov Oqtay Kazım oğlu — AMEA Biofizika İnstitutunun direktoru, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü (2017).
Həyatı
Oqtay Qasımov 1958-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Zaqatala şəhərində anadan olmuşdur.
İsmail kəndi (Qoşaçay)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 206 nəfər yaşayır (60 ailə).
Sinan ibn Ənəs
Sinan ibn Ənəs Nəxai — Kərbəla döyüşünün iştirakçısı. Bəzi mənbələrə görə, o, Kərbəla döyüşündə İmam Hüseynin başını kəsmişdir. Azərbaycanda Aşura günü zamanı tətbiq olunan "qətl sındı" ritualı əslində "qatil Sinan" deməkdir.
Həyatı
İmam Hüseynin həyatının son anlarında qətlgahda yıxıldığı və Ömər bin Sədin ordusundan heç kim onu bitirməyə cəsarət etmədiyi bir vaxtda Sinan ibn Ənəs qətlgaha gələrək İmam Hüseynin sinə və kürəyinə nizə ilə zərbə endirmişdir. Sonra Xəvli ibn Yəzid Əsbahi İmam Hüseynin başını kəsmək qərarına gəlmiş, lakin o, titrəməyə başlamış və bunu edə bilməmişdi. Sinan onu danlayaraq "Allah sənin qollarını qırsın, əllərini kəssin" demişdir. O, sonra atından düşmüş və İmam Hüseynin başını kəsmişdir. Bəzi hədislərə görə, onun sinəsinə oturulmuş və başı arxadan kəsilmişdir. Bundan sonra Ömər ibn Sədin çadırına getdi və bu şeiri ucadan oxumuşdur:
Bu şeirləri eşidən Ömər bin Səd ona qəzəbləmiş, onu qamçılamış və demişdir: "Übeydulla sənin bu sözlərini eşitsə, sənin boynunu vurar".
İmam Hüseyni kimin öldürdüyü haqqında fərqli-fərqli məlumat var. Bunlara Şümür ibn Zil Covşən, Xəvli ibn Yəzid Əsbahi və onun qardaşı Şəbül ibn Yəzid aiddir.
Yezidin ölümündən sonra Kufə xaos içində idi. İmam Hüseynin əsas qatillərindən biri kimi tanınan Sinan gizli həyat sürməyə başlamışdı. Bəzi məlumatlara görə, o, Muxtar Səqəfinin qiyamından sonra Kufəni tərk edərək Bəsrə və onun ətraflarına qaçmışdır. Bəziləri Səqəfinin tərəfdarlarının onu öldürdüyünü qeyd etmişdir. Bəzi mənbələr onun Kufədə Həccac ibn Yusif Səqafinin hökuməti dövründə vəfat etdiyini bildirmişdilər.
Birinci Dünya Ölkələri
right|Soyuq müharibə dövründə birinci (mavi), ikinci (qırmızı), üçüncü (yaşıl) dünya ölkələri|350px
Təhsil (jurnal)
Təhsil jurnalı — Ayda bir dəfə 92 səhifə həcmində çap olunan mətbu orqanı.
"Təhsil" jurnalının əsas məqsədi
"Təhsil" jurnalının əsas məqsədi təhsil sahəsində dövlət siyasəti ni təbliğ etmək, ali, orta ixtisas, ilk peşə-ixtisas, ümumtəhsil və məktəbəqədər təhsil sahələrində ölkə mizdə aparılan islahatlardan, müəllimlərin, məktəb rəhbərlərinin qabaqcıl iş təcrübəsindən bəhs etmək, xarici ölkələrdə təhsil sahəsində qazanılan uğurlardan, kurikulum ların məktəblərdə tətbiqindən və ibtidai sinif müəllimlərinin bu sahədəki fəaliyyətini işıqlandırmaqdan ibarətdir. Məktəb-valideyn əlaqələrinin genişlənməsi, gənclərimizin düzgün tərbiyə olunması, ana dilimizin və mənəvi dəyərlərimizin qorunub saxlanması da jurnalın diqqət yetirdiyi sahələrdəndir.
Virciniya şirkəti
thumb|right|200px|Virciniya şirkəti möhürünün ön və arxa tərəfləri
Virciniya şirkəti  — iki ingilis səhmdar cəmiyyətinin adı: London və Plimut şirkətləri.
Hər iki şirkət 1606-cı ildə Şimali Amerikanı ticarət etmək və müstəmləkə etmək üçün Riçard Hakluytun köməyi ilə quruldu. London şirkəti Atlantik Okeanının sahilindəki 34 və 41 paralellər arasında əraziyə mülkiyyət qazandı. Plimut şirkətinin ərazisi 38 ilə 45 paralel arasında idi. Londonlular 1607-ci ildə Ceyms Çayı üzərində Ceymstaun koloniyasını qurdular; Plimutlar, üstəlik, Kennebek çayı üzərində Papa Koloniyasını qurdular. 1609-cu ildə Plimut şirkəti fəaliyyətini dayandırdı və bütün torpaqlar London şirkətinin mülkiyyətinə keçdi.
Maliyyə baxımından şirkət uğurlu olmadı və hətta yeni kapital toplamaq üçün bir lotereyaya müraciət etdi. Şirkət 1624-cü ildə Virciniyaya sahib olmaq və idarə etmək üçün patentini itirdi və Virciniya İngilis müstəmləkəsi oldu. Bu hadisə, əsasən 1622-ci ildə Ceymstaunda Hindistan qırğınının nəticəsi idi.
NGC 6310
NGC 6310, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Kosmos (kitab)
"Kosmos" — astronom və "Pulitser" mükafatı laureatı Karl Saqanın kitabı. Karl Saqanın bu kitabı ərsəyə gətirməkdə əsas məqsədi qarışıq elmi fikirləri öyrənmək istəyən hər kəsə bunların izah edilməsini təmin etməkdir. Karl Saqan həmçinin televizorun icad edilmiş ən yaxşı öyrənmə vasitəsi olduğuna inanırdı. "Kosmos" "New York Times"ın siyahısına görə ən çox satılan elmi kitab oldu.
Kitabın 2013-cü ildə Enn Druyan və Nil Deqrass Taysonun ön söz və məqalələrinin yer aldığı yeni nəşri buraxıldı.
Məzmun
Kitabda kosmologiya, antropologiya, biologiya, astronomiya kimi bir çox elmlər əsrlər boyu inkişaf mərhələləri ilə ətraflı qeyd edilmişdir. Karl Saqan kainatın bu böyüklüyü ilə minlərlə sivilizasiyaya ev sahibliyi edə biləcəyinin mümkün olduğunu, lakin belə bir sivilizasiyanın Yerə gəlməsinə dair heç bir sübut olmadığını bildirmişdir. Kainatın 15 milyard illik inkişafını, sivilizasiyaların və elmin yüksəlməsini, gələcəkdəki vəziyyəti elmi və fəlsəfi cəhətdən izah etmişdir. Həmçinin alimlərin həyatlarından bəhs edərək onların müasir elmə verdikləri töhfələrdən söz açmışdır. Bunlardan başqa Soyuq müharibə haqqında da öz fikirlərini bildirmişdir.
BMT Baş katibinin Sülh Quruculuğu Fondu
BMT Baş Katibinin Sülh Quruculuğu Fondu risk altında olan və ya zorakı münaqişələrdən təsirlənən ölkələrdə və ya vəziyyətlərdə sülhü təmin etmək üçün təşkilatın ilk müraciət etdiyi maliyyə alətidir. PBF BMT qurumları, hökumətlər, regional təşkilatlar, çoxtərəfli banklar, milli çox donorlu trast fondları və ya vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları ilə investisiya edə bilər. 2006-cı ildən 2020-ci ilə qədər PBF 62 alıcı ölkəyə təxminən 1,47 milyard dollar ayırıb.
Əsas prinsipləri
Fond uğurla sülh quruculuğuna mane olan amillər arasında resursların, xüsusilə də maliyyə resurslarının çatışmazlığı olduğunu nəzərə alaraq yaradılmışdır. Beləliklə, fond sülh prosesinin ilkin mərhələlərində kritik dəstəyi genişləndirməyi hədəfləyir. Onun dizaynı bir neçə əsas prinsipləri özündə cəmləşdirir:
2006-cı ilin oktyabrında təsis edildiyi vaxtdan Sülh Quruculuğu Fondu obyekti hazırda Sülh Quruculuğu Komissiyası tərəfindən nəzərdən keçirilən iki ölkə, Burundi və Syerra Leone üçün aktivləşdirilib. Baş katib bu ilin əvvəlində bu iki ölkə üçün hər biri üçün 35 milyon ABŞ dolları ayırıb.
Mazovets voyevodalığı
Mazovets — Polşanın şərqində yerləşən voyevodluq. İri şəhərləri — Varşava, Radom, Plotsk və Sedltse.
2015-ci il 1 yanvar tarixinə əsasən əhalinin sayı 5,316,840 nəfərdir.
Moskva bəyanatı (2021)
thumb|2020-ci il Dağlıq Qarabağ atəşkəs razılaşmasının xəritəsi. Moskva bəyanatı və ya Azərbaycan Respublikasının prezidenti, Ermənistan Respublikasının baş naziri və Rusiya Federasiyasının prezidentinin bəyanatı — Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, Ermənistan Respublikasının Baş Naziri Nikol Paşinyan və Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin tərəfindən imzalanmış üçtərəfli bəyanatıdır.
Bəyanatın məzmunu
1. 2020-ci il 9 noyabr tarixli Bəyanatın 9-cu bəndinin regionda bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin bərpası ilə bağlı hissəsinin reallaşdırılması məqsədilə Rusiya Federasiyasının Prezidenti V.V.Putinin Azərbaycan Respublikasının, Ermənistan Respublikasının baş nazirləri müavinlərinin və Rusiya Federasiyası Hökumətinin sədr müavininin birgə həmsədrliyi ilə üçtərəfli İşçi qrupu yaradılması barədə təklifi dəstəklənir.
2. İşçi qrupu 2021-ci il yanvarın 30-dək ilk iclasını keçirəcək, bu iclasın nəticələrinə görə Bəyanatın 9-cu bəndinin reallaşdırılmasından irəli gələn işlərin əsas istiqamətlərinin siyahısını formalaşdıracaq, prioritet qismində dəmir yolu və avtomobil yollarını müəyyən edəcək, həmçinin bundan sonra Tərəflər adlanacaq Azərbaycan Respublikası, Ermənistan Respublikası və Rusiya Federasiyası arasında razılaşma əsasında digər istiqamətləri müəyyən edəcəkdir.
3. Fəaliyyətin əsas istiqamətlərinin reallaşdırılması məqsədilə İşçi qrupunun həmsədrləri bu istiqamətlər üzrə Tərəflərin səlahiyyətli hakimiyyət orqanları və təşkilatlarının vəzifəli şəxslərindən ibarət ekspert yarımqruplarının tərkibini təsdiq edəcəklər. Ekspert yarımqrupları işçi qrupunun iclasından sonra bir ay müddətində layihələrin siyahısını təqdim edəcək, onların reallaşdırılması və Tərəflərin yüksək səviyyədə təsdiq etməsi üçün zəruri resursları və tədbirləri əsaslandıracaqlar.
4. İşçi qrupu 2021-ci il martın 1-dək Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikası ərazisindən həyata keçirilən beynəlxalq daşımaların, həmçinin Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikası tərəfindən həyata keçirilən, yerinə yetirilməsi zamanı Azərbaycan Respublikasının və Ermənistan Respublikasının ərazilərinin kəsişməsi tələb olunan daşımaların təşkili, yerinə yetirilməsi və təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün zəruri olan yeni nəqliyyat infrastrukturu obyektlərinin bərpasını və tikilməsini nəzərdə tutan tədbirlərin siyahısını və reallaşdırılması qrafikini Tərəflərin yüksək səviyyədə təsdiqləməsi üçün təqdim edəcək.
Fuad Məmmədov (kulturoloq)
Fuad Teyyub oğlu Məmmədov — Kulturoloq, Tarix elmləri doktoru, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının professoru, "Simurq" Azərbaycan Mədəniyyət Assosiasiyasının prezidenti, Azərbaycanda kulturologiya elminin yaradıcısı.
Həyatı
Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı; 1946-cı il oktyabırın 28-də Bakı şəhərində anadan olub; Kulturoloq, tarix elmləri doktoru, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının professoru; “İntellektual İnkişaf Problemləri” Beynəlxalq Elmlər Akademiyəsının akademiki; Rusiyanın Pedaqoji və Sosial elmlər Akademiyasının akademiki; “Simurq” Azərbaycan Mədəniyyət Assosiasiyasının prezidenti; “Mədəniyyət və cəmiyyət” daimi kulturuloji seminarın elmi rəhbəri. “Simurq” Kulturoloji jurnalın (Dünya mədəniyyəti və sivilizasiyası məsələləri) yaradıcısı və baş redaktoru; “Humay” (2002) və “İntellekt” (2006) Milli ictimai mükafatların laureatı; “Sülh səfiri” və “Mədəniyyət səfiri” Beynəlxalq və Milli fəxri adlarla təltif olunub. Elmi maraqlar dairəsi: milli və beynəlxalq idarəetmə mədəniyyəti; insanın həyatfəaliyyəti mədəniyyəti; dünya mədəniyyəti və sivilizasiyasının tarixi.
Azərbaycanda kulturologiya elminin yaradıcısıdır. Mədəniyyət və elm tarixi və nəzəriyyasindən 200-dən artıq elmi və elmi-maarif işlərin, Azərbaycan cəmiyyəti və dövlətinin modernləşməsi və sosial tərəqqisinə yönəlmiş müddəaların və layihələrin müəllifi və tərtibatçısıdır. Onların arasında Azərbaycanını ali məktəbləri ilə yanaşı, Rusiyanın, ABŞ-nın, Almaniyanın, Fransanın, Avstriyanın və başqa ölkələrin kitabxanalarında geniş istifadə olunan, iki beynəlxalq akademiya tərəfindən bəyənilmiş və “Humay” mili mükafatı ilə təltif olunmuş “Kulturologiya” fundamental əsəri, bir çox Azərbaycan və xarici alim, mütəxəssis və diplomatlar tərəfindən dəstək almış, Dünyə mədəniyyəti Beynəlxalq universitetin layihəsini göstərməək olar.
Prof. F.T.Məmmədov 1990-cu ildən “Mədəniyyət və cəmiyyət” adinda daimi fəaliyyət göstərən kulturuloji seminarın elmi rəhbəridir. 1990 – 2009-cu illərdə ölkədə, kulturologiya və idarəetmə mədəniyyəti sahəsində müxtəlif mövzularda 300-dən artıq respublika və beynəlxalq konfransları, interaktiv seminarlar, treninqlər, dəyarmi masalar və fokus-qruplara rəhbərlik etmişdir. İnsan, cəmiyyət və dövlətin sosial-mədəni inkişafina həsr olunmuş mövzularda televiziya və radioda, jurnal və qazetlərin səhifələrində daimi kulturoloji maarif xarakterli çıxışlar edir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında tələbələr və müdavimlər tərəfindən böyük maraqla qarşılanan, respublikada yeganə olan, “İdarəçilik mədəniyyəti” innəvativ kulturoloji kursun müəllifidir. Kurs demokratik ölkələrin idarəetmə təcrübəsinin və dünya mədəniyyəti və sivilizasiyasının nailiyyətlərinin elmi təhlili əsasında hazırlanmışdır. Kursun tədrisi şəxsiyyətlər və liderlərin formalaşmasına, gələcək mütüxəssislər və məmurlər tərəfindən müasir elmi biliklərin, beynəlxalq standartlara cavab verən, peşəkar vərdişlərin, yüksək demokratik idarəetmə etikasının mənimsənməsinə xidmət edir.
26 ölkədə olmuş, və bu ölkələrin sosial-mədəni inkişaf təcrübəsini öyrənmişdir. Azərbaycan və dünya mədəniyyəti, elmi, idarəetmə tarixi və nəzəriyyəsi problemləri üzrə Rusiyada, Almaniya Federativ Respublikasında, Rumıniyada, Gürcüstanda, Yunanıstanda, Misirdə, Türkiyədə, Kosta Rikada, Norveçdə, ABŞ-da, Taylandda, Cənubi Koreyada, Fransada, Macarıstanda beynəlxalq konfranslarda və seminarlarda, səfirliklərdə və cəmiyyətlərdə məruzələr və çıxışlar etmişdir.
Təhsili
1964-cü ildə Bakıdakı 150-nömrəli məktəbi, 1969-cu ildə isə Azərbaycan neft və kimya institutunun kimya-texnoloji fakultəsini bitirmişdir. 1975-ci ildə tarix elmləri namizədi elmi dərəcəni almaq üşün dissertasiyamı, 1985-ci ildə isə - Azərbaycanda elm tarixi üzrə ilk doktorluq dissertasiysıanı müdafiə etmişdir. 1993-cü ildə beynəlxalq Amerika-Rus konfliktologiya məktəbini bitirmişdir.
Xidmətləri
Azərbaycanda kulturologiya elminin yaradıcısıdır. Mədəniyyət və elm tarixi və nəzəriyyasindən 200-dən artıq elmi və elmi-maarifləndirici işlərin, Azərbaycan cəmiyyəti və dövlətinin modernləşməsi və sosial tərəqqisinə yönəlmiş müddəaların və layihələrin müəllifi və tərtibatçısıdır. Onların arasında Azərbaycanını ali məktəbləri ilə yanaşı, Rusiyanın, ABŞ-nin, Almaniyanın, Fransanın, Avstriyanın və başqa ölkələrin kitabxanalarında geniş istifadə olunan, iki beynəlxalq akademiya tərəfindən bəyənilmiş və "Humay" mili mükafatı ilə təltif olunmuş "Kulturologiya" fundamental əsəri, bir çox Azərbaycan və xarici alim, mütəxəssis və diplomatlar tərəfindən dəstək almış, Dünya mədəniyyəti Beynəlxalq universitetin layihəsini göstərməək olar.
Elmi yaradıcılğı
Fuad Məmmədov elm və mədəniyyətin tarixi və nəzəriyyəsinə, Azərbaycanın sosial-mədəni tərəqqisinə həsr olunmuş, Respublikada və xarici ölkələrdə çap olunmuş, 200-dən artıq elmi və elmi-maarif işlərinin müəllifidir. Onların arasında "Kulturologiya" (2002), "Kulturologiya effektiv həyat fəaliyyətinə aparan yol kimi" (2006) fundamental dərs vəsaiti və monoqrafiyaları göstərmək olar. Bu monoqrafiyalar təkçə Azərbaycan ali məktəblərində yox, habelə BMT, ABŞ, Rusiya, Fransa, Almaniya və başqa ölkələrin milli kitabxanalarında istifadə olunur. Onun dünya sivilizasiyası tarixi, Azərbaycan, Norveç, Yaponiya, Rusiya mədəniyyəti və sivilizasiyalarına, idarəçilik mədəniyyəti, intelleklual mədəniyyət, etik mədəniyyət, din mədəniyyətinə həsr olunmuş ciddi tədqiqatları da diqqətə layiqdir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında respublikada yeganə "İdarəçilik mədəniyyəti" innovativ kulturoloji kursun müəllifidir. Kurs demokratik ölkələrin idarəetmə təcrübəsinin və dünya mədəniyyəti və sivilizasiyasının nailiyyətlərinin elmi təhlili əsasında hazırlanmışdır. Kursun tədrisi şəxsiyyətlər və liderlərin formalaşmasına, gələcək mütüxəssislər və məmurlər tərəfindən müasir elmi biliklərin, beynəlxalq standartlara cavab verən, peşəkar vərdişlərin, yüksək demokratik idarəetmə etikasının mənimsənməsinə xidmət edir. Hal hazırda "İdarəetmə mədəniyyəti" adlı ensiklopedik xarakterli əsərini başa vurmuş, "Azərbaycanda elmin inkişafı" kitabı üzərində çalışır.
Professor Fuad Məmmədovun kulturologiya və idarəçilik mədəniyyətinin nəzəri-metodoloji problemlərinə dair elmi töhfəsini xüsusi ilə qeyd etmək lazımdır. O, ilk dəfə olaraq, Lütfi Zadənin qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsini kulturologiya elminə, universal kulturoloji təhlili isə (insan, ailə, cəmiyyət, dövlət və qlobal səviyyələrdə) idarəetmə elminə tədbiq etmişdir. Onun "mədəniyyətin elmi anlayışı", "yaradıcılıq düsturu", "mədəni inkişafın amilləri", "mədəni insan düsturu", "idarəetmənin və özunuidarəetmənin effektivliyi" və s. yaratdıqı nəzəri anlayışlar və kateqoriyalar humanitar elmlərin inkişafı üçün fundamental xarakter daşıyır. Onun dünya kulturologiya elminə verdiyi töhfə "İntellektual İnkişaf Problemləri" Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının (2002) və Rusiyanın Pedaqoji və Sosial Elmlər Akademiyasının (2004) həqiqi üzvlüyünə seçilməsilə, Amerikanın Bioqrafk İnstitutunun Şərəf madalı ilə qiymətləndirilmişdir. Professorun elmi, elmi-maarif və ictimai fəaliyyəti həmçinin Azərbaycan Respublikasının "Humay" (2002) və "İntellekt" (2006) Milli İctimai mükafatları, "Simurq" Beynəlxalq medalı (2006), "Mədəniyyət səfiri" (2006) Milli ictimai fəxri adla və başqa mükafatlarla qeyd olunmuşdur.
Fuad Məmmədovun 40 ildən artıq elmi-pedaqoji, o cümlədən, 20 ildən artıq pedaqoji stajı var. Həmin ilərdə o minlərlə yuksək ixtisaslı mütəxəssislərin hazırlanmasında fəal iştirak edib, 7 aspirant və dissertantın elmi tədqiqatlarına rəhbərlik edib və etməkdədir; onlardan 2 nəfər müdafiə edib, 5 nəfər müdafiəyə hazırlaşır. Onun DİA-nın auditoriyalarında, habelə respublikanın başqa idarələrində oxuduğu mühazirələri və keçirdiyi interaktiv treninqləri tələbələr, məmurlar və ziyalılar arasında yuksək reytinqə malikdir.
Eyni zamanda Fuad Məmmədov, 1990-cu ildən daimi fəaliyyət göstərən, "Mədəniyyət və cəmiyyət" adında, respublika kulturuloji seminarının elmi rəhbəridir. 1990–2009-cu illərdə ölkədə, kulturologiya və idarəetmə mədəniyyəti sahəsində, xarici qonaqların iştirakı ilə keçirilən, müxtəlif mövzularda 300-ə yaxın respublika və beynəlxalq konfranslar, interaktiv seminarlar, treninqlər, dəyarmi masalar və fokus-qruplara rəhbərlik etmişdir. İnsan, cəmiyyət və dövlətin sosial-mədəni inkişafina həsr olunmuş mövzularda ali və orta məktəblərdə, müəssisələrdə, televiziya və radioda, jurnal və qəzetlərin səhifələrində daimi kulturoloji maarifləndirici xarakterli çıxışlar edir.
Fuad Məmmədov Azərbaycanda məhbus qadınların ailələri ilə münasibətlərini araşdırmış, onlara qarşı cəmiyyətdə mövcud olan kişi və qadınların ayrıca münasibətləri, normaları və məhbus qadınların həbsxanadan azad olunduqdan sonra həyatlarında yeni mərhələnin başlanması üçün imkanların və normal şəraitlərin mövcudluğunu tədqiq etmişdir.
Beynəlxalq təcrübəsi
Fuad Məmmədov 26 ölkədə olmuş, və bu ölkələrin sosial-mədəni inkişaf təcrübəsini, Azərbaycanın inkişafında yradıcı şəkildə istifadə etmək üçün öyrənmişdir. Azərbaycan və dünya mədəniyyəti, elmi, idarəetmə tarixi və nəzəriyyəsi problemləri üzrə Rusiyada, Almaniya Federativ Respublikasında, Rumıniyada, Gürcüstanda, Yunanıstanda, Misirdə, Türkiyədə, Kosta Rikada, Norveçdə, ABŞ-də, Taylandda, Cənubi Koreyada, Fransada, Macarıstanda beynəlxalq konfranslarda və seminarlarda, səfirliklərdə və cəmiyyətlərdə məruzələr və çıxışlar etmişdir. 1999-cu ildə o Avropa Şurasının mədəniyyət siyasəti üzrə ekspertləri siyahısına daxil edilmiş, 2001-ci ildə "Ambassador for Peace" Beynəlxalq fəxri diplomla təltif edilib.
Elburus Yusifov
Elburus Şəmsi oğlu Yusifov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Elburus Yusifov 2003-2005-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. Daha sonra isə müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olaraq xidmət edirdi. 2020-ci ilin 12-15 iyulunda baş verən Tovuz döyüşlərində savaşıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elburus Yusifov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
ANS Şirkətlər Qrupu
ANS Şirkətlər Qrupu — Azərbaycanda xəbər və televiziya yayımı edən quruluşdur.
ANS; 1990-cı ildə jurnalist Vahid Mustafayev, Seyfulla Mustafayev və Mirşahin Ağayev tərəfindən qurulmuşdur. Şirkətin adı İngilis Azərbaycan Haber Service mənasını verən "Azerbaijan News Service" (ANS) 'in qısaldılmış halıdır. Ayrıca ANS, Sovetlər Birliyindəki ilk xüsusi investisiyalı mətbuat nəşr mənsubudur. Sovetlərin son dövründəki Çeçenistan, Gürcüstan, Osetiya, Qarabağ, Abxaziya, Əfqanıstan, İnquşetiya kimi döyüş və anlaşmazlıqlardakı xəbərləri ANS televiziyasında ün qazandırmışdır. Bu müsahibə və xəbərlər BBC, CNN, NBC, ZDF, ARD, VOX, RAI, TF, RTR, CBS, TBS kimi dünya tərəfindən məşhur beynəlxalq nəşr edən kanallara satılmışdır.
Müstəqil və xüsusi investisiyalı bir nəşr orqanı olaraq ANS Azərbaycanda medianın inkişafında əhəmiyyətli bir rol onamıştır. İndiki vaxtda bu şirkət ANS TV, ANS ÇM, ANS Press və ANS Kommers olmaqla 4 alt şirkətə malikdir.
Novruz Novruzlu
Novruz Novruzlu — müğənni, aktyor, Savalan qrupunun bədii rəhbəri və Akademik Opera və Balet Teatrının solisti.
Həyatı və fəaliyyəti
Novruz Novruzlu 12 may 1960-cı ildə Ordubad şəhərində anadan olub. 5 yaşında ikən atasını itirib. Orta məktəbdə oxuduğu müddətdə musiqi ilə bağlı bütün tədbirlərdə çıxış edib. Orta məktəbi bitirdikdən sonra İncəsənət Universitetinin musiqili-komediya aktyorluğu fakültəsinə daxil olub. Universitetdə oxuduğu illərdə bir çox müsabiqələrdə uğurlu çıxışları olub. Oxuduğu müddətdə "Ulduz" tamaşasında Zəfər, "Arşın mal alan"da Əsgər, "O olmasın, bu olsun" tamaşasında Sərvər rollarını ifa edib. Bir müddət "Şərq ansamblı"nda solist kimi fəaliyyət göstərib. Universiteti bitirdikdən sonra Firudun Mehdiyevin səhnələşdirdiyi "O olmasın, bu olsun" tamaşasında Əsgər rolunu ifa edib. Ömrünün sonunadək Akademik Opera və Balet Teatrında solist kimi fəaliyyət göstərib. 20 yanvar faciəsi baş verdikdən sonra dostları ilə birgə Savalan qrupunu yaradıb. Qrup olaraq daha çox dini mistik vətənpərvər musiqilər ifa ediblər.
Ölümü
20 noyabr 2018-ci ildə ürək tutmasından dünyasını dəyişib. Xırdalan qəbiristanlığında dəfn olunub.
Maqliç dağı
Maqliç ) - Bosniya və Hersoqovinada ən yüksək dağ zirvəsi. Hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 2386 metr yüksəklikdə yerləşir. Zirvə Monteneqro ilə olan sərhəddə yerləşir. Şimal-qərbdən cənub-şərq istiqamətdə uzanır. Dağ Suteska milli parkının ərazisinə daxildir. Park 1962-ci ildə yaradılmışdır. Sahəsi 175 km2-dır. Milli park şərqdən Pivska dağı (1.775 m) və Piva çayı, cənub-qərbdən Moqliç dağı (2386 metr), Voluyak dağı (2337 metr) və Bioç dağı (2388 metr) ilə, qərbdən Zelenqro dağı (2014 metr) dağı ilə əhatə olunub  Park ərazisini Suteska çayı kəsib keçir. Maqliç dağı ərazisində böyük olmayan kanyon dərəsi yaradıb.
Coğrafiyası
Foça şəhəri Monteneqro sərhəddinin 20 km-də yerləşir. Dağ ərazisi üçün əhəng daşlı süxurlar xarakterikdir. Bölgədə karst prosesləri aktivdir. Maqliç massivi iki zirvədən ibarətdir: Böyük Maqliç (2386 m) və Monteneqro ərazisində olan Monteneqro Maqliçi (2388 m). Məhs Monteneqro Maqliçi 2 metr yüksəkdir. Monteneqro Maqliç ərazisində Trnovaçko gölü formalaşaıb. Bu göl Monteneqronun ən gözəl gölü hesab olunur. Buzlaq mənşəli bu göl dəniz səviyyəsindən 1517 metr yüksəklikdə yerləşir. Uzunluğu 700 metr, eni isə 400 metrdir. Göl kənardan amfiteatrı xatırladan qayalarla əhatələnib. Göl suyu yaşıl-göy rəngindədir.
Dağ yamacları Peruçisa meşəsi ilə tanınan meşələrlə örtülüdür. Avropa ərazisində qalmış relikt dörd meşədən biri hesab olunur. Peruçisanın bitki aləmində əsasən palıd, ağ şam, küknar, alp palıdı, qara vələs, dağ ağcaqayını üstünlük təşkil edir. Meşədə kolluqlar, ot və mamırlar da geniş yayılıb.
Düymə hüceyrəsi
thumb|upright=1.35|Düymə, sikkə və ya saat hüceyrələri. thumb|upright=1.35|Güc mənbəyi olaraq [[Real vaxt saatı|RTC modulları nda düymə hüceyrələrindən istifadə.]]
Bir düymə hüceyrəsi, saat batareyası və ya sikkə batareyası, ümumiyyətlə 5 ilə 25 mm arasında əyilmiş silindr şəklində olan kiçik bir tək hüceyrəli bir batareyadır.
Riçard Belman
Riçard Belman (26.08.1920 – 19.03.1984) Amerikalı tətbiqi riyaziyyatçıdır. O, 1953-cü ildə dinamik proqramlaşdırmanı yaratmış və eləcə də riyaziyyatın digər sahələrində böyük işlər görmüşdür.
Elmi işləri
O, karyerası boyunca 619 məqalə və 39 kitab çap etmişdi. Ömrünün son 11 ilində ağır beyin əməliyyatları (Dreyfus, 2003) keçirsə də, bu müddət ərzində 100-dən çox məqalə çap etmişdi. Bəzi seçmələr:
Cəlal Himməti
Cəlal Himməti (d. 6 may 1936 – ö. 23 sentyabr 2006) — İran pop müğənnisi. "Pərivaş" mahnısı ilə məşhurdur.
Haqqında
1936-cı ildə Kirmanşahda dünyaya gəlmişdir. Altsheymer xəstəliyindən əziyyət çəkirdi. Los-Ancelesdə xəstəxanada 2006-cı ildə vəfat etmişdir.
Nəxə (qəbilə)
Nəxə — Yəmən mənşəli ərəb qəbiləsi. Bu, daha böyük Məzhəc qəbiləsinin bir qoludur. Muaz ibn Cəbəl tərəfindən islamı qəbul etmişdilər. VII əsrdə islam fəthlərində iştirak etmişdilər. Qəbilənin Malik ibn Həris, Əlqəmə ibn Qeys və İbrahim Nəxai kimi görkəmli tarixi şəxsiyyətləri var.
Əl-Həmdani "Ərəb yarımadasının təsviri" kitabında Nəxə qəbiləsindən bəhs etmişdir.
MP 40
thumb|upright|. thumb|upright|.
MP-40 — almanların avtomat silah növü
Tarix
İkinci dünya müharibəsində çox geniş istifadə olunmamasına baxmayaraq, əsasən bölmə komandirləri, desantlar və xüsusi təyinatlılar tərəfindən istifadə olunmuşdur. Silah öz üstünlüyünü əsasən Sovet ordusu ilə küçə döyüşlərində göstərmişdir.
Silahların bir yeni sinif istehsalına başlamaq Hitlerin istəksizlik ilə əlaqədar, inkişaf MP-43-designation altında həyata keçirilmişdir. MP-43 ilk nümunələri uğurla Sovet qoşunlarına qarşı Şərq Cəbhəsi sınaqdan və 1944-cü ildə başlayır ki, yeni növ silahların az və ya çox kütləvi istehsal, lakin MP-44 adı altında. Uğurlu sınaq nəticələri təqdim və Hitler tərəfindən təsdiq fronovyh sonra, silah sıra yenə xəyanət idi və nümunə bir final təyin StG.44 ("Şturm gewehr" - hücum tüfəng) qəbul etmişdir.
Bu avtomat qaz mühərriki ilə avtomatlaşdırma əsasında inşa avtomatik silah idi. Aşağı alıcı üçün qapısıdır təmayüllü barel osuschestvyalos kilitleme. Hesabatı poladdan möhürlənmiş edicidir. Bu trigger mexanizmi də möhürlənir və bir tapança tutuş ilə birgə vahid təqdim olunub. Ağac olan butt, fond qaytarılması yaz daxilində yerləşən, sökme zamanı çəkilmişdir. Yanında bir sektoru, bir gözətçi və yanğın tərcüməçi rejimi var - müstəqil, bolt sap, sol yerləşən və bolt daşıyıcısı ilə hərəkət atəş edilir. Kovan və ağız bir tüfəng qumbarası, adətən qapalı qoruyucu kol montaj üçün mövzu edilir. LL-44 tank yaxın ölü zonasında düşmən at tankları tərəfindən atəşə üçün fəal infra-qırmızı göz "Vampire" və xüsusi krivostvolnym cihaz ilə təchiz oluna bilər.
MR-44-ci çatışmazlıqlar arrow aşağı yalançı atəş zaman çox yüksək baş qaldırmaq idi buna görə çox yüksək yerləri yerləşdirilmişdir silahların çox geniş kütlə var. MR-44 üçün daha qısa, 15 və 20 raund üzrə mağazalar dizayn edilmişdir. Bundan əlavə, fond quraşdırılması güclü idi və kavgası ilə sındıra bilmədi. Ümumiyyətlə, MR-44 600 metr və 300 metr məsafədə avtomatik yanğın məsafədə od tək çekim səmərəli idarə edilməsi, bir çox uğurlu model idi. Ümumilikdə, 1942-ci ildə nəzərə bütün dəyişikliklər nəzərə alınmaqla - 43 MR - - 1943-cü il millət vəkili 450,000 haqqında nüsxə azad edilib Sterlin 44, 44 və İkinci dünya müharibəsi sonunda ilə, onun istehsal başa çatdı, ancaq XX ortalarında 50-ci illərin qədər əsr polis ADR və Yuqoslaviya airborne qüvvələri ilə xidmətdə olmuşdur.
Bu sub-machine gun bir daha Hitler nümayiş zaman o, fikirlərini dəyişib və A. Speer, silahlar nazir MP-43 istehsal qısaltmaq üçün məcbur etməyin. Lakin, bu hərbi qaydada nəzərə alınmadı və 1944-cü ilin yayında xaric bütün məhdudiyyətlər və Nazi təbliğatçıların onu "shturmgever-44" (hücum tüfəng) yeni versiyasını zəng, yeni "möcüzə silah" tanıtımı başladı.
StGw.44 müharibədən sonra markası altında G.Attchissona M1951 (patron 7,92 mm Kurz-h33 istifadə) və M1966 (müvafiq olaraq 5.56 mm) istehsal etdiyi bitki. Bundan başqa, model la M16 7.92 mm və müvafiq M1968 və M1975 ləqəb üçün 5.56 mm istehsal. Səthində, film studiyası "Mosfilm" və analoji məhsul çox oxşar idi.
Maraqlı faktlar
MP-40 Faşist Almaniyasında istifadə olunan və filmlərdə ən çox yer alan avtomat silahıdır.
Kapitoli canavarı (Kişinyov)
Kapitoli canavarı (Lupoaica Capitolină) — Moldovanın paytaxtı Kişinyovda yerləşən, Avropadakı bir çox Kapitoli canavarı heykəlindən biri. Abidə Moldovanın Milli Tarix Muzeyinin önündə yerləşir.
Tarixi
20-ci əsrin ilk onilliklərində İtaliya Rumıniyaya Kapitoli canavarını Kişinyovda (1921), Buxarestdə (1906), Kluj-Napokada (1921), Trıq-Mureşdə (1924) və Timişoarada (1926) quraşdırılmış beş nüsxəsini bağışladı. Kişinyovda abidə 1923-cü ildə tamamlanaraq Sfatul Tarii Sarayının önünə qoyuldu. 1940-cı ildə SSRİ-nin Bessarabiya və Şimali Bukovinanın işğalının başlanğıcında Kişinyovdan çıxarılan nüsxə məhv edildi.
1990-cı ildə Rumıniya Moldovaya Kapitoli canavarının yeni bir nüsxəsini bağışladı. Yeni heykəl 1990-cı il dekabrın 1-də Moldova Milli Tarix Muzeyinin qarşısında açıldı.
BMT İnsan Hüquqları Şurası
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Hüquqları Şurası (UNHRC) Birləşmiş Millətlər Təşkilatının orqanıdır və onun missiyası bütün dünyada insan hüquqlarını təşviq etmək və qorumaqdır.Şuranın regional qrup əsasında mərhələli üç il müddətinə seçilən 47 üzvü var.Şuranın Baş-qərargahı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İsveçrədəki Cenevrə bölməsində yerləşir.
Şura Birləşmiş Millətlər Təşkilatına üzv dövlətlərdə insan hüquqlarının pozulması ilə bağlı iddiaları araşdırır - birləşmək və toplaşmaq azadlığı, ifadə azadlığı, inanc və din azadlığı, qadın hüquqları,LGBT hüquqları və irqi və etnik azlıqların hüquqları.
Şura Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası tərəfindən 15 mart 2006-cı ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan Hüquqları Komissiyasını (UNCHR) əvəz etmək üçün yaradılmışdır. Şura İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığın İdarəsi (OHCHR) ilə sıx əməkdaşlıq edir və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının xüsusi prosedurlarını həyata keçirir.
Mexanizm
Baş Assambleyanın üzvləri İnsan Hüquqları Şurasında 47 üzv seçirlər. Hər bir yerin müddəti üç ildir və heç bir üzv ardıcıl iki müddətdən artıq bir yer tuta bilməzş. Yerlər Birləşmiş Millətlər Təşkilatının regional qrupları arasında aşağıdakı kimi bölüşdürülür: Afrika üçün 13, Asiya üçün 13, Şərqi Avropa üçün altı, Latın Amerikası və Karib hövzəsi üçün səkkiz (GRULAC) və Qərbi Avropa və Digərləri Qrupu (WEOG) üçün yeddi. Əvvəlki CHR-in İqtisadi və Sosial Şura (ECOSOC) tərəfindən iştirak edənlərin və səsvermədə iştirak edənlərin əksəriyyəti tərəfindən seçilən 53 üzvü var idi.
Sessiyalar
UNHRC ildə üç dəfə, mart, iyun və sentyabr aylarında müntəzəm sessiyalar keçirir. UNHRC istənilən vaxt üzv dövlətlərin üçdə birinin tələbi ilə insan hüquqlarının pozulması və fövqəladə halların həlli üçün xüsusi sessiyanın keçirilməsi barədə qərar qəbul edə bilər. 2020-ci ilin may ayına kimi 28 xüsusi sessiya olmuşdur.
Üzvlər
Şura hər il Baş Assambleya tərəfindən ardıcıl üç il müddətinə seçilən 47 üzvdən ibarətdir. Üzvlər Birləşmiş Millətlər Təşkilatının regional qruplaşdırma sistemindən istifadə edərək ədalətli coğrafi rotasiya əsasında seçilir. Üzvlər əlavə bir müddətə yenidən seçilmək hüququna malikdirlər, bundan sonra onlar öz yerlərini tərk etməlidirlər.
Üzvlər aşağıdakı xətlər üzrə paylanır:
Afrika Qrupu üçün 13 Asiya-Sakit Okean Qrupu üçün 13 Şərqi Avropa Qrupu üçün 6 Latın Amerikası və Karib Qrupu üçün 8 Qərbi Avropa və Digərləri Qrupu üçün 7
Minabad (Nəmin)
Minabad — İranın Ərdəbil ostanının Nəmin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,311 nəfər yaşayır (306 ailə).
Hind-Het fərziyyəsi
Hind-Het və ya Hind-Anadolu; İndiyə qədər mövcud olmuş bütün Hind-Avropa və Anadolu dilləri də daxil olmaqla vahid Hind-Avropa termininə ekvivalent bir model olaraq, ilk dəfə 1926-cı ildə Amerika dilçisi "Edqar H. Sturtevant" tərəfindən təklif edilmişdir və sırf hipotetik dil ailəsidir.
Termin; "Hind" prefiksi isə Hind-Ari və ya İran hissəsinə aid deyil, yalnız ənənəvi "Hind-Avropa" termini üçün simvolikdir, "Het" hissəsi isə bütövlükdə Anadolu dil ailəsini öz ağuşuna alır.
Edgar H. Sturtevant; O, qeyd edir ki, het (Anadolu dilləri) proto-Hind-Avropa dilinin (PHA) yenidən qurulmuş formalarından daha çox arxaik xüsusiyyətlər nümayiş etdirirdi və ola bilsin ki, "proto-hind-avropa"dan əvvəlki, primitiv (ilkin) mərhələdə ayrılıb.
Anadolu dilləri üzrə mütəxəssis olan dilçi Haig C. Melchert isə digər tərəfdən, belə fikirləşir ki, "hazırkı trend olan Proto Hind-Avropa dili təkamül etmiş, Anadolunun ibtidai icma quruluşu dövründəki yaşayan insanları proto Hind-Avropa dilində danışan cəmiyyətin qalan hissəsindən böyük ölçüdə təcrid olunmuşdurlar və bir çox ümumi dil yenilikləri xüsusiyyətlərini isə bölüşməmişdirlər". Oxşar bir formada Het və Anadolu "əmiuşaqlarının" "proto-Hind-Avropadan əvvəlki" zamanın çox erkən mərhələsində ayrılaraq, digər Hind-Avropa dillərində itirilmiş olan arxaizmləri mühafizə edərək saxladığı bildirilmişdir.
Hind-Het fərziyyəsinin tərəfdarları iddia edirlər ki, ayrılma Hind-Avropa dillərinin qalan bütün qollarının yayılmasından bir neçə min il əvvəl, ehtimal ki, e.ə. VII minillikdə olduğunu iddia edirlər. Bu kontekstdə, Anadolu qolunun ayrılmasından əvvəlki proto dilin "Proto Hind-Het" (PHH) adlandırılması məqsədəmüvafiqdir. Müvafiq olaraq, bütün sonrakı qolları birləşdirən proto-dil növbəti bölünmə qoluna (bəlkə də Tohar) qədər "Proto-Hind-Avropa dili (PHA)" adlandırıla bilər.
Bu terminologiya məsələsi olsa da, Hipotez; Anadolu dillərinin Hind-Avropa dilləri və onların geriyə qalan qolları ilə son genetik əlaqəsini müzakirə etmir, yalnız zaman fərqlərinin böyüklük sırasını və xronologiyasını vurğulayır.
Linqvistika
Dilin sirləri açıldıqdan dərhal sonra Het və Anadolu dilləri Hind-Avropa dilləri kimi təsnif edilmiş, Hind-Avropa dilçiliyi daxilində ənənəvi olaraq Anadolu qolunun digər qollardan daha əvvəl ayrıldığı haqqında güclü bir ittifaq mövcuddur. Kurqan fərziyyəsi çərçivəsində parçalanmanın eramızdan əvvəl 4000-ci illərdə baş verdiyi təxmin edilir.
Het dilində sonralar bu təsnifatın uyğunsuzluğuna səbəb olmuş bir çox arxaik elementlər aşkar edilmiş, və Het dilinin qədim xüsusiyyətləri nəzərə alınaraq, "Proto Hind-Avropa" (PHA) dili kimi müqayisə edilmişdir. Hind-Het nəzəriyyəsinə görə (PHA) və Anadolu qolu ümumi "Hind-Het" əsas dilindən təxminən eramızdan əvvəl 7000-ci ildə ayrılmışdır, bu tarix problemlidir, çünki ən erkən Het mixi yazı lövhələrindən 5000 il əvvələ və ilk Sanskritcədən 6000 il əvvələ aiddir. Bununla belə, bu seçim bütün Hind-Avropa xronologiyasını, eləcə də qəbul edilmiş PHA-nın linqvistik görüntüsünü təhrif etdiyi üçün rədd edilmişdir.
Anadolu dillərinin tamamilə yox olması fərziyyəsi də problemlidir, ilk növbədə bəzi əsas ümumi "(Aorist — geniş zaman/müddətə və ya başa çatdırılmağa istinad etmədən bir hərəkəti ifadə edən, felin həmişə edildiyini və hal-hazırda da edilmiş olduğunu və ya ediləcəyini bildirən bir fel kateqoriyası)" xüsusiyyətləri ilə, birinci yunan dili olmaqla erməni dili və tohar dilləri bağlıdır.
İsimlərin nümunəvi paradiqmalarında qadın cinsinin olmaması, "canlı" ümumi cins və "cansız" steril cins arasında bölünmə, aşağı səs sistemi, iş sisteminin həddindən artıq sadəliyə meylliliyi, daha az tipik Hind-Avropa söz ehtiyatı və başqa cəlbedici xüsusiyyətləri ilə bir-birini əvəz edən və laylı arxaik dağıntı kimi xüsusiyyətlər; gələcək inkişafın özəyi kimi və ya sadəcə olaraq tipoloji cəhətdən yad bir mühitdə, bəlkə də köç yolunda və ya Anadoluda məskunlaşmadan sonrakı uzunmüddətli təmaslardan irəli gəlməsi kimi şərh edilmişdir.
İsmayıl Mərziban
İsmayıl Mərziban (1869-1960) — İran siyasətçisi, Qacar və Pəhləvi dövründə bir çox nairlikdə çalışmış şəxs.
Far Cry 2
Far Cry 2 - Far Cry seriyasının 2-ci oyunu
Hind-Het fərziyyəsi
Linqvistika
Fərziyyənin əleyhdarları ümumiyyətlə Anadolu dəlillərinə çox üstünlük verildiyini düşünürlər. Tənqidçilər hesab edirlər ki, Anadolu qrupu "bütün digər Hind-Avropa"nın bərabər bir qolu kimi deyil, Hind-Avropa dil ağacının digər dil qrupları ilə eyni səviyyədə olmalıdır. Başqa bir fikir bundan ibarətdir ki, Anadolu sub qrupu proto-hind-avropa dilindən nisbətən gec, ari dili ilə eyni vaxtda və hətta yunan-erməni qolunun ayrılmasından sonra ayrılmışdır, xüsusilə fransız Hind-Avropa tədqiqatları məktəbində geniş yayılmış üçüncü görüşə görə ümumi olan qeyri-satem dillərində mövcud oxşarlıqlar (Anadolu dili də daxil olmaqla) xüsusi əcdad qohumluğunu göstərməkdənsə, onların Hind-Avropa dil zonasındakı mövcud mövqeyi və həmçinin erkən ayrılmaları ilə bağlıdır.
İsmayıl Mərziban
Həyatı
İsmayıl Mərziban Muaddəbəssəltənə və Əminülmülk ləqəblərini daşıyırdı.
Hind-Het fərziyyəsi
Linqvistika
Qədim Avropa dilləri üzrə mütəxəssis, katalon linqvistik İqnasio Xavyer bildirir ki, "digər Hind-Avropa dilləri ilə müqayisədə Anadolu dillərindəki bəzi hadisələrin arxeologiyasını mühakimə etmək çətindir, lakin hadisələrin ümumi ardıcıllığı Hind-Het fərziyyəsi altında daha inandırıcı izahat verir, digər fərziyyələr çərçivəsində isə, bəzi hadisələr və proseslər izaholunmaz olaraq qalır".
Far Cry 2
Haqqında
Far Cry 2 2008-ci ildə Ubisoft Montreal tərəfindən hazırlanmış və Ubisoft tərəfindən Microsoft Windows, PlayStation 3 və Xbox 360 üçün nəşr edilmiş birinci şəxs atıcı oyundur. Gameloft tərəfindən hazırlanmış və nəşr edilmiş mobil telefonlar üçün verisyası da mövcuddur. Bu, Far Cry seriyasındakı ikinci əsas girişdir. Vətəndaş müharibəsinə qərq olmuş qondarma Afrika ölkəsində keçən hekayə münaqişəni alovlandıran silah taciri Jackal'ı öldürmək tapşırığı almış muzdlu əsgərdən bəhs edir. Oyunçu sağlamlıqlarını və avadanlıqlarını idarə edərkən Buddys adlı qruplar və müttəfiqlər üçün tapşırıqları tamamlayaraq açıq dünyanı gəzir. Rəqabətli multiplayer rejimi oyunçulara komandalarda və ya fərdi şəkildə mübarizə aparmağa imkan verir.
Hind-Het fərziyyəsi
Linqvistika
PHA fellərinin paylanmasının hesablanması indiyə qədər Hind-Het fərziyyəsini təsdiq etməmişdir.