cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Salvia schizochila
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gövdəsiz zöhəçiçəyi
–   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia summa
(Salvia summa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kinghamia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia scutellarioides
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 4045A
NGC 4045A, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Kingianthus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Epidendrum frutex
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia semiatrata
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia serotina
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia serpyllifolia
(Salvia serpyllifolia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kippistia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
Kippistia suaedifolia F.Muell. (F.Muell.) F.Muell. ex Benth.
Bakı Musiqi Akademiyası
Bakı Musiqi Akademiyası — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi.
Salvia sessei
(Salvia sessei) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bakı Musiqi Akademiyası
thumb|250px
Tarixi
1922-ci ildə yaradılıb.
BMA-nın tərkibindəki Musiqi Kolleci, (keçmiş A. Zeynallı adına Bakı Musiqi texnikumu) respublikada ən qədim musiqi təhsil ocağı, sonrakı inkişaf mərhələlərində isə bu təhsil bazası əsasında müxtəlif musiqi təhsili verən texnikum və ali məktəblər yaradılmışdır. Bu gün biz qürurla qeyd edə bilərik ki, BMA-nın tarixi ənənələri, məhz bu musiqi kollecinin bazası əsasında formalaşmışdır.
BMA-nın hal-hazırda yerləşdiyi binanın (M. İbrahimov küçəsi 8) özülü 1885-ci ildə qoyulsa da, ilk musiqi təhsil ocağı kimi 1895-ci ildən fəaliyyətə başlamışdır. Musiqi məktəbinin əsasını Moskva konservatoriyasının yetirməsi Antonina Nikolayevna Yermolayeva qoymuşdur. 1906-cı il 6 dekabr tarixli 3036 saylı "YRMO"-nun sənədlərində göstərilir ki, A. N. Yermolayevanın təşkil etdiyi özəl musiqi texnikumu 1901-ci ildən "YRMO"nun nəzdində "Bakı Musiqi Sinifləri " adlandırılmışdır. 1915–1916-cı ildə Bakı Musiqi Siniflərinə rəhbərlik etmək üçün Odessa Konservatoriyasının pianoçusu Y. A. Rijinskiy dəvət edilir. O, musiqi siniflərini 24 iyun 1916-cı il tarixli əmri ilə Musiqi texnikumuna çevrilir.
Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin inkişafında əlamətdar hadisə 1920-ci ilin may ayında olmuşdur. Bu tarixdə Musiqi texnikumunun bazasında YRMO-nun Bakı şöbəsinin Xalq Konservatoriyası yaradılır və az keçmədən, yəni oktyabr ayında Azərbaycan Dövlət Konservatoriyası adlandırılır.
Azərbaycanda peşəkar musiqi təhsilini qurmaq və kvalifikasiyalı peşəkar musiqi mütəxəssislərinin hazırlanması məqsədilə, Azərbaycan SSR-nin Narkomprosunun Kollegiyası tərəfindən konservatoriyanın nəzdində qısa müddətli "Şərq musiqisi" pedaqoji kursları yaradılır və o dövrün tanınmış xalq sənətkarlarından – Seyid Şuşinski, Ələsgər Abdullayev, Hüseynqulu Sarabski, pianoçu Xədicə Qaibova, tarzənlərdən – Qurban Pirimov, Şirin Axundov, Həsən Əliyev və başqaları oxumaq üçün bu kurslara göndərilir. Narkomprosun qərarında müsəlman qadınlar üçün "Şərq musiqisi"pedaqoji kurslarının da açılması nəzərdə tutulmuşdur.
Azərbaycan SSR-nin Mədəniyyət İdarəsinin rəhbəri tanınmış bəstəkar M. Maqomayev "Şərq musiqisi" fakültəsini Konservatoriyadan ayırıb ona müstəqil status vermək məqsədilə 1922-ci ilin aprelin 22-də "Şərq Konservatoriyası"yaradılması haqqında əmr və göstəriş verir. Adı çəkilən Konservatoriyaya rəhbərlik Ü. Hacıbəyova tapşırılır, lakin Narkomprosun Kollegiyasının qərarı ilə 1922-ci il 29 avqustda Azərbaycan Dövlət Türk Musiqi Texnikumu yaradılır və onu Musiqi texnikumu və ya Şərq Konservatoriyası adlandırırlar.
ADTMT-nun rəhbəri olan Ü. Hacıbəyov dövrün tanınmış sənətkarlarını və Rusiyada tanınmış musiqi kadrlarını Bakıya dəvət etməklə Azərbaycanda peşəkar musiqiçilərin yetişdirilməsi üçün əlverişli şərait yaradır və milli musiqi təhsili sistemini mükəmməl şəkildə qurmağa nail olur.
Ü. Hacıbəyov Azərbaycanda qabaqcıl Qərb və rus musiqi nailiyyətlərinin milli musiqi təhsili sisteminə inteqrasiyasını təmin etməklə az bir zamanda milli musiqimizi təmsil edən görkəmli bəstəkarların, peşəkar ifaçıların, xanəndələrin yetişməsinə nail oldu.
Azərbaycan Vokal məktəbinin inkişafı milli vokal folklorunun toplanması və öyrənilməsi işi ilə sıx əlaqədardır. Bu məqsədlə 1932-ci ildə Elmi-tədqiqat Musiqi Kabineti təsdiq edilir.
Böyük Bülbülün təşəbbüsü ilə yaradıcılıq ekspedisiyaları təsdiq olunmuş və kabinetdə zəngin folklor materialları toplanmışdır. Zakir Bağırov, Fikrət Əmirov, Səid Rüstəmov və digər bəstəkarlar ekspedisiyalara cəlb olunaraq xalq mahnılarını toplamış və nota salmışlar.
1939-cu ildə Ü. Hacıbəyov Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının rektoru vəzifəsinə təyin olundu. Onun rəhbərliyi ilə xalq çalğı alətləri üçün proqramlar müzakirə olunmuş və qəbul edilmişdir. Xalq musiqimizin inkişafında əvəzsiz xidmətləri olan tarzənlər Əhməd Bakıxanov, Əhsən Dadaşov, Baba Salahov, Bəhram Mansurov, Ağası Məşədibəyov, Səid Rüstəmov məktəbin layiqli nümayəndələridir. thumb|250px|Bakı Musiqi Akademiyasında konsert
Haqqında
Ü. Hacıbəyov adına Bakı Musiqi Akademiyası (1995-ci ilə qədər Ü. Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyası) 1921-ci ildə yaradılmışdır. Respublikamızın qocaman ali təhsil ocaqlarından olan konservatoriyanın təşkilində dahi bəstəkar Ü. Hacıbəyovun böyük xidmətləri olmuşdur. 20-ci illərdə konservatoriyanın 6 şöbəsi var idi: fortepiano, vokal, orkestr, nəzəriyyə, bəstəkarlıq və şərq şöbəsi 1930–1970-ci illərdə
Konservatoriyada əsas baza kafedraları tam şəkildə formalaşmışdı: ixtisas fortepiano, azərbaycan xalq musiqisinin tarixi və nəzəriyyəsi, simli alətlər, nəfəs və zərb alətləri, vokal, bəstəkarlıq, musiqi tarixi, musiqi nəzəriyyəsi, xor dirijorluğu, xalq çalğı alətləri, kamera ansamblı. Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin inkişafında BMA-nın müstəsna rolu vardır. Müxtəlif illərdə akademiyada tanınmış musiqiçilər, bəstəkarlar, pedaqoqlar – Ü. Hacıbəyov, Bülbül, Ş. Məmmədova, B. Karaqiçeva, Q. Şaroyev, L. Rudolf, L. Rastrapoviç, Q. Qarayev, S. Hacıbəyov, C. Cahangirov, S. Rüstəmov, P. Brener, R. Atakişiyev, E. Səfərova və b. işləmişdir.
Hal-hazırda akademiyanın müəllimləri arasında C. Hacıyev, A. Məlikov, T. Quliyev, X. Qasımova, S. Ələsgərov, X. Mirzəzadə, F. Bədəlbəyli, V. Adıgözəlov, A. Rzayev, A. Babayev, R. Quliyev və başqa görkəmli musiqiçilər fəaliyyət göstərir. Hal-hazırda BMA-da 19 kafedranı birləşdirən 4 fakültə mövcuddur: fortepiano, ifaçılıq, tarix və nəzəriyyə, İAF. Təhsil Azərbaycan və rus dillərindədir. thumb|250px|Bakı Musiqi Akademiyasının hollu
BMA-nın nəzdində opera studiyası, onbirillik məktəb-studiya, kitabxana, səsyazma kabineti, tələbə elmi cəmiyyəti, iki elmi laboratoriya ("Qədim musiqi alətlərinin bərpası və təkmilləşməsi" və "Şifahi ənənəli Azərbaycan musiqisinin tədqiqi problemləri"), aspirantura şöbəsi, ixtisasartırma fakültəsi vardır. 1991-ci ildən BMA-nın Şuşa filialı fəaliyyət göstərir. Akademiyada hal-hazırda 315 müəllim, o cümlədən 7 elmlər doktoru, 49 professor, 52 dosent, 58 elmlər namizədi işləyir. BMA-da Mülki Müdafiə kursu fəaliyyət göstərir. BMA zəmanəmizin bir çox ali musiqi təhsili ocaqları ilə səmərəli əlaqələr yaratmışdır. BMA-nın məzunları təyinatla Mədəniyyət və Təhsil Nazirliyi sisteminə göndərilir.
26 may 2021-ci il Azərbaycan Respublikası Prezidenti Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasının 100 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında sərəncam imzalanmışdır.
Moxoviçok gölü
Moxoviçok (Моховичок) — Qazaxıstan ın Şimali Qazaxıstan vilayətinın Mamlyut rayonunda yerləşən göl. Dubravnoe kəndindən 10 km şimal-qərbdə yerləşir. Onu cənub-qərbdən Kazak gölü, şimal-şərqdən Pleşkovo gölü əhatə edir. Göl bölgəsi Rusiya ilə sərhəddə yerləşir.
1940-cı illərin topoqrafik araşdırmasına görə, gölün səthi sahəsi 1,2 km²-dir. Gölün ən böyük uzunluğu 1,3 km, ən böyük eni 1,2 km-dir. Göl dəniz səviyyəsindən 135.1 m yüksəklikdə yerləşir.
Göl yerli əhəmiyyətli balıqçılıq hovuzları siyahısındadır.
Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu
Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi.
Naxçıvan Politexnik Texnikumu
Kiyev Politexnik texnikumunun filialı kimi 1969-cu ildən fəaliyyətə başlamışdır. 1974-cü ildə müstəqil fəaliyyət göstərən texnikuma Cəmşid Naxçıvanskinin adı verilmişdi.
Texnikum sənaye, tikintisi, mülki tikinti, sənayemüəssisələrinin və qurğularının elektrik avadanlıqları, tikinti maşın və avadanlıqları ixtisasları üzrə mütəxəssis hazırlayırdı. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 iyun 2000-ci il tarixli, 349 nömrəli Fərmanına əsasən texnikumun bazasında Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Naxçıvan filialı yaradılmışdır.
AMİ Naxçıvan filialı
Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Naxçıvan filialı Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 iyun 2000-ci il tarixli, 349 nömrəli Fərmanına əsasən Naxçıvan Politexnik Texnikumunun bazasında yaradılmışdır.
Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Naxçıvan filialının 2003-cü il avqustun 26-da müstəqil instituta çevrilməsi nəticəsində onun bazasında Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu yaradılmışdır.
Kitabxana
Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda kitabxana fəaliyyət göstərir.42 minə yaxın kitab fonduna malik olan kitabxana son illərdə nəşr olunan tədris-metodik, elmi, monoqrafik xarakterli ədəbiyyatlarla zənginləşdirilmiş və elektron kataloq yaradılmışdır.
Nəşriyyat şöbəsi
İnstitutda müasir avadanlıqlarla təchiz olunmuş Nəşriyyat şöbəsi də fəaliyyət göstərir ki, elmi-praktik konfransların proqram və materialları, "Xəbərlər" elmi jurnalı, fənn proqramları, əməkdaşların dərs və metodiki vəsaitləri, tövsiyələri, qabaqcıl iş təcrübələri və institutun bütün nəşriyyat işləri burada çap olunur.
"Xəbərlər" elmi-metodiki jurnalı
Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun "Xəbərlər" elmi-metodiki jurnalı 21 dekabr 2004-cü il tarixdə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin qeydiyyatından keçmiş (Şəhadətnamə №-1158) və ildə 4 nömrə nəşr olunması nəzərdə tutulmuşdur . "Xəbərlər" jurnalı Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının dissertasiyaların əsas elmi nəticələrinin dərc olunması tövsiyə edilən elmi nəşrlərin siyahısının Pedaqogika elmləri bölməsinə salınmışdır. Hazırda "Xəbərlər" jurnalı ISSN qrifi ilə nəşr olunur (ISSN 2303–9116).
Beynəlxalq əlaqələri
Naxçıvan Müəllimlər İnstitutu bir sıra dünya universitetləri ilə elmi əməkdaşlıq edir. Ukrayna Milli Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat İnstitutu, Xarkov Universiteti, Türkiyə Respublikasının Kocaeli Universiteti, Qars Qafqaz Universiteti, Kırşehir Ahi Evran Universiteti, İstanbul Esenyurt və Nişantaşı Universiteti, Şimali Kipr Akdeniz Universiteti, İngiltərənin London Riyaziyyatçılar Birliyi, Qazaxıstan Respublikasının Almata Milli Universiteti ilə sıx əlaqə saxlayır.
Hazırda İnstitutda təhsil Bolonya sistemi üzrə aparılır. Bu da Avropa təhsil sisteminə inteqrasya baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Jalma (mahnı)
Jalma(Джалма, — bolqarıstanlı qrup Ritonun mahnısıdır. Mahnıya ilk dəfə 1995-ci ildə klip çəkilmişdir.
Filipp Kirkorov və Maşa Raputina versiyası
2003-cü ildə Filipp Kirkorov və Maşa Raputina mahnını rusca ifa etmiş və 2005-ci ildə mahnıya klip çəkmişdirlər. Mahnının rusca sözlərinin müəllifi Andrey Morsindir. Filipp Kirkorov daha sonra mahnını erməni müğənni Zara (2006), belarusiyalı müğənni Anjalika Ahurbaş (2004) ilə də ifa etmişdir.
Filipp Kirkorov və Aygün Kazımova versiyası
Aygün Kazımova 2006-cı ildə Rusiyanın paytaxtı Moskva şəhərində səhnə fəaliyyətinin 20 illiyi münasibətilə verdiyi "Я девушка восточная" adlı konsert proqramında mahnını Filipp Kirkorov ilə duet şəklində ifa etmişdir. Mahnının ilk bəndinə azərbaycanca sözlər əlavə edilmişdir. 2019-cu ildə "Jara" musiqi festivalında Aygün Kazımova və Filipp Kirkorov mahnını yenidən aranjıman edərək ifa etmiş və klip çəkmişdirlər. 2020-ci ilin fevral ayının 20-də Aygün Kazımova mahnını solo ifa etmiş və rusiyalı rejissor Alişer mahnıya İçərişəhərdə klip çəkmişdir.
Salvia shannoni
(Salvia shannoni) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bua-de-Vo qəbiristanlığı
Bua-de-Vo qəbiristanlığı — İsveçrənin Lozanna şəhərinin mərkəzi nekropollarından biri.
Qəbiristanlıq milli əhəmiyyətli mədəni irs kimi tanınır.
Tarixi
Qəbiristanlığın açılması qərarı XX əsrin əvvəllərində, Lozannanın digər qəbiristanlıqlarında dəfn üçün, demək olar ki, yer qalmadığı üçün qəbul edildi. Yeni nekropolun memarlıq dizaynı üçün müsabiqə elan edildi, qalib Alfons Laverryer oldu. Parisdəki Per-Laşez qəbiristanlığından ilham alan Laverryer, 1922-ci ildən 1951-ci ilə qədər qəbiristanlığın ümumi konsepsiyası üzərində işləmişdir: Bua-de-Vonun mərkəzində fəvvarə və güllüyü olan park sahəsi düzəltdi, eyni zamanda öz məzarının və bir sıra digər məzar daşlarının layihəsini hazırladı.
Hazırda dəfnlərin ümumi sayı 26 minə çatır. Müasir Olimpiya Oyunlarının qurucusu Pyer de Kuberten və Koko Şanel də daxil olmaqla bir çox məşhur insanlar burada dəfn olunmuşdur.
Şəhərdə dəfn edilməsini istəyən ABŞ yepiskopu Çarlz Brent 1929-cu ildə Lozanna şəhərində vəfat edəndə, hakimiyyət qəbiristanlıqda tanınmış əcnəbilərin dəfn edilməsi üçün bir yer ayırmışdı.
Kleinia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia sikkimensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia sinica
(Salvia sinica) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia sinaloensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Koanophyllon
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Koehneola
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Koelpinia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Koyamacalia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Toni dövrü
Toni (- gərilmək, dartmaq) — Neoproterozoy erasının ilk dövrüdür. Bu dövr təxminən 1000 milyon il əvvəldən 720 milyon il əvvələ qədər dəvam etmişdir. Toni, Mezoproterozoy erasının Steni dövründən əvvəl və Kriogen dövründən sonrakı dövrdür.
Orta Steni zamanı meydana gələn superqitə Rodiniyanın parçalanmasına aparan rift, 900-850 Milyon il əvvəl başlayan bu dövrdə meydana gəldi.
Biologiya
Akritarxların ilk böyük təkamülü Toni zamanı baş vermişdir.
İlk heyvan fosilləri Toninin sonlarına, 800 milyon əvvələ aiddir. Bunun bariz nümunəsi, kəşfçiləri və bir çox digər alimlər tərəfindən "süngər" kimi təsvir olunan Otavia antikadır.
Salvia sonomensis
(Salvia sonomensis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gəncə Dövlət Universiteti
Gəncə Dövlət Universiteti və ya qısaca GDU — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
1999-cu ildə Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun yubileyi olmuş və onun 60 yaşı tamam olmuşdur: 1938-cu ildə natamam ali təhsil verən ikiillik müəllimlər institutu kimi fəaliyyətə başlamışdır.
İnstitut Azərbaycanın qərb zonası üçün müəllim kadrları yetişdirmək üçün yaradılmışdır. 1943-cü ildən institut tam ali təhsil verən tədris müəssisəsinə çevrilmiş və ona Azərbaycanın görkəmli maarifpərvəri və ictimai xadimi Həsən bəy Zərdabinin adı verilmişdir.
O vaxtdan indiyə kimi institut respublika üçün alitəhsilli pedaqoji kadrlar hazırlayan əsas təhsil mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir. İnstitutun on minlərlə məzunu ölkəmizin müxtəlif bucaqlarında müəllimlik işində, elmi və elmi-pedaqoji sahələrdə fəaliyyət göstərir.
Universitet 1938-ci ildə ikiillik Gəncə Müəllimlər İnstitutu kimi fəaliyyətə başlamışdır. 5 illik fəaliyyətdən sonra tam ali təhsil verən H. Zərdabi adına Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutu kimi yolunu davam etdirmişdir. 2000-ci ildən Gəncə Dövlət Universiteti kimi fəaliyyət göstərir. Universitetdə tədris bakalavr (təhsil müddəti əyani 4 il, qiyabi 5 il) və magistr (təhsil müddəti 2 il) pillələrində aparılır.
AMİ Gəncə filialı
Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Gəncə filialı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 13 iyun 2000-ci il tarixli 349 nömrəli Fərmanı ilə Gəncə Zona Müəllimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun və Gəncə şəhəri təsərrüfat hesablı Məişət Kollecinin bazasında yaradılmışdır.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 11 sentyabr 2014-cü il tarixli, 284 nömrəli Fərmanı ilə "Azərbaycan Respublikasında təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin 2000-ci il tarixli 13 iyun tarixli 349 nömrəli Fərmanında edilmiş dəyişikliklərə müvafiq olaraq Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Gəncə filialının fəaliyyəti dayandırılmışdır. Bundan sonra tələbələr Gəncə Dövlət Universitetinə köçürülmüşdür.
Maddi-texniki bazası
right|thumb|Gəncə Dövlət Universitetinin əsas binası
Gəncənin mərkəzi hissəsində institutun 3 tədris binası, tələbə şəhərciyində yerləşdirilmiş yataqxanaları vardır.
Universitetin 3 tədris korpusu, kitabxanası, idman zalı, yataqxanası və müasir kompüter avadanliğı ilə təhciz olunmuş informasiya mərkəzi vardır. Universitetdə distant təhsil metodlarının tətbiqi ilə fəaliyyət göstərən "Cisco Şəbəkə Akademiyasının – GDU filialı" tələbələrin müasir İnformasiya-kommunikasiya texnologiyaları sahəsində mütəxəssis kimi hazırlığına xidmət edir.
Beynəlxalq əlaqələri
Qafqaz Universitetlər Birliyinin üzvüdür.
Salvia sordida
(Salvia sordida) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia somalensis
(Salvia somalensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Stara-Reka qoruğu
Stara-Reka qoruğu (Стара река) — Bolqarıstandakı Mərkəzi Balkan Milli Parkındakı doqquz qoruqdan biridir. Qoruq Balkan dağlarının bənzərsiz ekosistemlərini qorumaq üçün 19 mart 1981-ci ildə təşkil edilmişdir. 1974.7 ha (19.747 km²) bir ərazini əhatə edir.
Coğrafiya
Qoruq Plovdiv vilayətinin şimal hissəsində Karlovo şəhərindən bir neçə kilometr şimalda yerləşir. Balkan dağlarının cənub yamaclarını əhatə edir. Levski (2166 m) və Qolyam-Kupen (2169 m) zirvələrindən dağ zəncirinin əsas silsiləsindən Stara Reka vadisi və onun qolları boyunca cənuba doğru uzanır.
Qoruğun hündürlüyü 1000 ilə 2169 m arasında dəyişir. Balkan dağlarının cənub yamaclarında il ərzində orta hesabla 120 gün davam edən qar örtüyü ilə mülayim iqlim var. Torpaq növləri müxtəlifdir - ən yüksək bölgələrdə dağ çəmən torpaqlarından tutmuş aşağı yüksəkliklərdə qəhvəyi meşə və qəhvəyi torpaqlara qədər dəyişir.
Flora
Stara Reka Təbiət qoruğundakı meşə arealı əsasən dörd-beş növ ağacdan ibarətdir. Qoruğun ən aşağı hissələri qaya palıdı, meşə fıstığı, ağ göyrüş, Ostrya carpinifolia, Carpinus orientalis ilə örtülmüşdür. Çöl ağcaqayını, Sallaq tozağacı daha yüksəklərdə böyüyür. Adi küknar meşələri ən yüksək ərazilərdə yayılmışdır.
Qoruq nadir növlərlə zəngindir. 45 növ Bolqarıstanın Qırmızı Kitabına daxil edilmişdir, bunlardan 20-i endemikdir. Məsələn, Primula frondosa, Centaurea kerneriana, Campanula trojanensis, Stachys alpina və başqaları.
Fauna
Stara Reka Təbiət Qoruğunda Balkan dağlarının cənub yamacları boyunca qərbdən gələn qarapaça populyasiysası var. Qonur ayı, canavar, çöl pişiyi, meşə sansarı və susamuru üçün də vacib bir sığınacaqdır.
Krigia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Kyrsteniopsis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia spathacea
(Salvia spathacea) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kosmos-366
Kosmos-366 — SSRİ Müdafiə Nazirliyinin Strela-1M seriyalı telekommunikasiya peyki.
Peyk, Kosmos-3M adlı raketa daşıyıcısının vasitəsi ilə yeddi digər Strela-1M peyki ilə birlikdə 25 aprel 1970-ci ildən etibarən Plesetsk kosmodromunundan 132/2 start meydançasından buraxılmışdır. Peyklər mesajları bort yaddaşında saxlamaq və onları müəyyən bir vaxtda və ya qəbul edən abunəçinin görünmə zonasında Yerdən gələn əmr ilə retranslyasiya etməklə "qeyd-əks etdirmə" rejimində aşağı yerətrafı orbitinə göndərildilər.
Bronislav Boqatıreviç
Həyatı
1939-cu ildə Polşa Sovet ordusu tərəfindən işğal edildikdən sonra Bronislav Boqatıreviç NKVD tərəfindən həbs olundu. 1940-cu ilin aprel ayında Katın qırğınında qəltə yetirilən 14 Polşa generalından biri də o idi.
Qazaxıstan rusları
Qazaxıstanda ruslar—Ruslar 2019-cu ilin əvvəlində ölkə əhalisinin 19,32% -ni (3553 232 nəfər) təşkil edirdi .Əsasən Şimali, Mərkəzi və Şərqi Qazaxıstanda, daha az dərəcədə Semireçye və sərhəd bölgələrdə Orenburq vilayətində yaşayırlar. Bu ərazilərdən kənarda onlar yalnız böyük şəhərlərdə yaşayırlar. 1940-1980-ci illərdə ruslar respublika əhalisinin 40% -dən çoxunu, digər Avropa xalqları ilə birlikdə - təxminən 60-70% -ni təşkil etdi, baxmayaraq ki, qazaxlar az məskunlaşmış ərazilərdə tamamilə üstünlük təşkil edirdi.Qazaxıstanda ruslar əsasən 19 - 20-ci əsrlərə, 17-18-ci əsrlərə nisbətən daha az məskunlaşanların nəsilləridir. Hazırda Ruslar Qazaxıstandakı ən çox qazax olmayan əhalinin qrupudur. XVI əsrdən başlayaraq, Rusiya imperiyası, sonra isə Rusiya imperiyası tərəfindən Qazax xanlığı ərazisində qurulan ilk hərbi yaşayış məntəqələri və qalalar yaranmağa başladı. Kazaklar əvvəlcə hərbi qarnizonla bir qala qurdular, sonra ailələr daşındı, bundan sonra yaxınlıqda bir qəsəbə göründü. Qazaxıstan ərazisində üç kazak əsgəri var idi - Ural]], Sibir və Semirechensk. Bir çox kazakın qazax kökləri var idi, xüsusən də qadın xətti boyunca. Qazax xanlığı ərazisindəki ən qədim yaşayış məntəqəsi Yaitsky şəhəridir.
Sovet dövrü
Qazaxıstan rusları bölgənin digər etnik qrupları ilə birlikdə Rusiya vətəndaş müharibəsi və SSRİ-də Kollektivləşmə zamanı ağır əziyyət çəkdi və təkrarən aclıq və iğtişaşlara dözdü. 1918-1931-ci illərdə Basmaçı hərəkatı Cənubi Qazaxıstan SSR ərazilərinə təsir göstərərək, tez-tez rus və ukraynalı fermerlər və yerli Müsəlman köçərilər arasında etnik münaqişə forması aldı. Minlərlə rus köçkününün şiddət içində qazaxlar tərəfindən öldürüldüyü düşünülür və bunun ardınca Qırmızı Ordu tərəfindən köçəri əhaliyə qarşı bərabər qanlı repressiyalar davam edir. 1920-1930-cu illərdə Qazaxıstandakı bəzi ruslar bölgədəki qazax dili və mədəniyyətini təbliğ edən və bir çox yerli etnik rusları ya kulak ya da kazak olaraq hədəfə alan kommunist hakimiyyəti tərəfindən ayrı-seçkilik hiss etdilər.
1925-ci ildə yerli etirazlara baxmayaraq, etnik rus Şimali Qazaxıstan vilayəti, habelə Aqmola vilayəti, Aqtöbe vilayəti, Qərbi Qazaxıstan əyaləti, Pavlodar vilayəti, Əvvəllər RSFSR nin cənub Ural və Sibir vilayət s hesab olunan Qostanay vilayəti və Şərqi Qazaxıstan vilayəti Qazax ASSR-nə verildi.Torpaq köçürülməsinə qarşı çıxan yerli ruslar Moskvadakı bolşevik liderləri tərəfindən "şovinistlər" kimi tənqid edildi.Bir çox Avropa Sovet vətəndaşı və Rusiya sənayesinin çox hissəsi, II Dünya Müharibəsi dövründə, nasist orduları Sovet İttifaqının bütün Avropa sənaye mərkəzlərini ələ keçirməklə hədələdikləri zaman Qazaxıstana köçürüldü. Bu miqrantlar tez bir zamanda Karaqanda (1934), Jezqazğan (1938), Temirtau (1945) və Ekibastuz (1948) kimi böyük sənaye mərkəzlərinə çevrilən mədən şəhərlərini qurdular. 1955-ci ildə, Baikonur kosmodromunu Rusiyanın idarə etdiyi bu günə qədər dəstəkləmək üçün Baykonur şəhəri inşa edildi.1953-1965-ci illərdə Sovet premyerası Nikita Xruşşovun qondarma Virgin Torpaqları Kampaniyası zamanı daha çox rus gəldi. 1960-cı illərin sonu - 70-ci illərdə hökumət daha çox Orta Asiyanın kömür, qaz və neft yataqlarına yaxın Sovet sənayesinin köçürülməsi proqramında iştirak edən işçilərə bonuslar ödəyəndə gəldi. 1979-cu ilə qədər Qazaxıstanda etnik rusların sayı təxminən 5.500.000, ümumi əhalinin təxminən 40% -ni təşkil etdi.
1986-cı ilin dekabrında Sovet Baş naziri Mixail Qorbaçov, respublika rəhbərliyi ilə etnik qazax hakimiyyəti ənənəsini pozaraq Qazaxıstan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi vəzifəsinə respublika ilə əlaqəsi olmayan Gennadi Kolbin təyin etdi. 1989-cu ildə baş verən bir neçə etnik iğtişaş hadisələrindən sonra Kolbin Sovet İttifaqının dağılmasından sonra müstəqil Qazaxıstanın prezidenti olmuş Nursultan Nazarbayevin yerinə gəldi.
Lachanodes
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia sprucei
(Salvia sprucei) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia splendens
(Salvia splendens) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lachnophyllum
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Leon Billeviç
Leon Billeviç — Katın qırğını nda öldürülən polyak polis generalı.
Həyatı
Başlanğıcda rus ordusu üçün xidmət göstərən Leon Billeviç, 1918-ci ilin noyabr ından etibarən Polşa ordusuna qoşulur. 1919-1920-ci illərdə baş verən Sovet-Polşa müharibəsində 13-cü piyada briqadasına rəhbərlik etdi. 1919-cu ildə bu vəzifəni icrə edərkən briqada generalı vəzifəsinə yüksəldi. 1927-ci ildə Riqa sülhü ndən sonra da aktiv fəaliyyətini davam etdirdi və həmin ilin aprel ayında təqaüdə çıxdı.
1939-cu ildə Polşanın işğalından sonra NKVD tərəfindən həbs olundu. 1940-cı ilin aprel inə qədər Xarkov da əsir düşərgəsində saxlanıldıqdan sonra Katın qırğını nın qurbanına çevrildi.
Salvia staminea
(Salvia staminea) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lachnorhiza
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Aleksandr Kovalevski
Aleksandr Kovalevski — Katın qırğınında öldürülən Polşa Ordusunun generalı.
Salvia stenophylla
(Salvia stenophylla) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Henrix Minkeviç
Henrix Minkeviç — Katın qırğınında öldürülən Polşa Ordusunun generalı.
Salvia subincisa
(Salvia subincisa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bayuvi-Dupki — Cincirsa
Bayuvi-Dupki — Cincirsa qoruğu (Баюви дупки–Джинджирица) — Bolqarıstanın cənub-qərbindəki Pirin Milli Parkında yuerləşən təbiət qoruğu. Blaqoevgrad vilayətinin Razloq icmasında yerləşir. Bayuvi-Dupki — Cincirsa ölkənin ən qədim qoruqlarından biridir. Rumeliya və Bosniya şamından ibarət meşələri qorumaq üçün 1934-cü ildə qurulmuşdur (hər iki şam ağacı da Balkan endemikdir). Onun ərazisi 1976 və 1980-ci illərdə genişləndirilmiş və 2873 ha (28.73 km²) əraziyə çatdırılmışdır. 1977-ci ildə qorunan təbiət ərazisi YUNESKO-nun Biosfer Qoruğu elan edilmişdir.
Coğrafiya
Qoruq 1200 ilə 2907 m arası yüksəklikdə yerləşir. Geoloji cəhətdən Proterozoy mərmərləri üstünlük təşkil edir. Çoxsaylı mağaraları olan bir karst relyefi meydana gəlir.
Flora
Flora təxminən 500 növ damar bitkisindən ibarətdir. Bitkilər arasında 16 növ endemik, 42 növü regionaldır. Burada yayılmış 46 növ bitki Bolqarıstanın Qırmızı Kitabına daxil edilmişdir. Nadir və endemik damar bitkiləri - Sarı acıçiçək, Çəhrayı rodiola, Alp edelveysi və başqaları.
Qoruğun təxminən 60% -i əsasən Rumeliya və Bosniya şamından ibarət meşələrlə örtülüdür. Digər ağac növlərinə Adi şam, Avstriya şamı, Adi küknar və Avropa ağ şamı daxildir. Meşənin orta yaşı 150 ildən çox, bəzi ağacların yaşı isə 500 ildən çoxdur. Malka Cincirsa meşəsinin bəzi hissələri 500 ilə 550 yaş arasındadır. Bəzi Rumeliya şamları 45 m-dən çox hündürlüyə və 2 m-dən çox diametrə çatır. Bəzi ağacların 1000 ildən çox yaşı var.
Qoruğun ən yüksək hissələri 100 yaşına çatan dağ şamı ilə örtülmüşdür. Bu kolların hündürlüyü 1,5-dən 2 m-ə qədərdir, lakin bəzi ərazilərdə 3 m-ə çatır.
Fauna
Qarapaça faunanın tipik nümayəndəsidir və qoruğun simvollarından biridir. Digər vacib qorunan növlərə qonur ayı, canavar, ağac sansarı, Daşlıq dələsi, Adi tülkü, Avropa cüyürü, Çöldonuzu, Adi sincab, Berqut və s. göstərmək olar. Sürünənlərin və amfibiyaların tipik nümayəndələri: adi gürzə, eskulap dırmanantəlxəsi, Diridoğan kərtənkələlər və ot qurbağasıdır
Rudolf Priç
Rudolf Priç — Katın qırğını nda öldürülən Polşa Ordusunun generalı.
Ksaveri Çerniçki
Ksaveri Çerniçki — Katın qırğını nda öldürülən Polşa Ordusunun generalı.
Həyatı
1905-ci ildə rus donanmasında miçman rütbəsində qulluq etməyə başladı. Birinci dünya müharibəsinin sonuna qədər gəmi kapitanı rütbəsinə qədər yüksəlir. 1917-ci ildə rus ordusundakı vəzifəsindən istehfa etdi. 1919-cu ildə könüllü olaraq Polşa donanmasında xidmət etməyə başladı. Polşa donanmasının Baltik dənizinin sahillərini yenidən əldə etməsində xüsusi xidmətlər sərgilədi. Sovet-Polşa müharibəsində Modlin dəniz istehkamının komandanı olaraq iştirak etdi. 1938-ci ilə qədər donanma admiralı rütbəsinə qədər yüksəlməyi bacardı. 1939-cu ildə Polşanın işğalından sonra NKVD tərəfindən əsir götürüldü. 1940-cı ilin aprel ayında 14 yüksək rütbətli polyak zabiti ilə birlikdə Katın qırğınının qurbanı oldu.
Laennecia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Laestadia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia substolonifera
(Salvia substolonifera) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 3069
NGC 3069, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Kurov
Kurov — Polşanın cənub-qərbində kənd. Lyubel voyevodalığının Kurov qminasının mərkəzidir və 2005-ci il siyahıyaalmasına görə əhalisi 2811 nəfərdir.
Kurov 1442-1870-ci illərdə şəhər statusuna malik olub.
Tarixi
Buradakı ilk yaşayış məskəni XII əsrə aid edilir.
XVI əsrdə Kurov Kalvinizm hərəkatının mərkəzi olsa da, 1660-cı ilə qədər əhalinin böyük hissəsi Arianlığa keçib.
1939-cu ildə İkinci dünya müharibəsinin ilk günlərində Kurov Lüftvaffenin şiddətli bombardmanına məruz qalmış və müharibə dövründə burada almanların iki toplama düşərgəsi yerləşmişdir.
NGC 1152
NGC 1152, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Salvia uliginosa
(Salvia uliginosa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Savalan dağı
Savalan — İranda dağ, geoloji olaraq yatmış vulkandır.
Savalan Dağı Ərdəbil şəhəri yaxınlığındadır. Hündürlüyü 4811 m. Hündürlüyünə görə Cənubi Azərbaycanın ən hündür dağıdır. Savalanın düz zirvəsində göl yaranmışdır. Ərazisində dağ-xizək idmanı sahələri və turist bazaları yerləşir. Alpinizm üçün əlverişlidaim.
Lənkəran Dövlət Universiteti
Lənkəran Dövlət Universiteti və ya qısaca LDU — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Lənkəran Dövlət Universiteti Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 25 sentyabr 1991-ci il tarixli 319 saylı qərarı ilə Bakı Dövlət Universitetinin Lənkəran filialı kimi açılmış, Nazirlər Kabinetinin 1992-ci il 23 iyul tarixli 403 saylı sərancamı ilə müstəqilliyini yenidən bərpa etmiş Azərbaycan Respublikasının ilk Dövlət statuslu ali məktəbi kimi fəaliyyətə başlamışdır.
Azərbaycanımızın cənub bölgəsində bu yeni ali məktəbin fəaliyyətə başlaması gənc dövlətin ictimai, mədəni və elmi həyatında böyük rezonans doğurmuş, bölgənin mədəni-siyasi, elmi həyatında alimlərin, ziyalıların və ali məktəb tələbələrinin fəal iştirakına şərait yaratmaqla yeni ictimai mühitin formalaşmasına səbəb olmuşdur. Tariximizin çətin, ziddiyyətli və şərəfli dövründə yaranmış Lənkəran Dövlət Universiteti ilk addımlarını Azərbaycanın müstəqilliyi dövründəki təhsil sistemi ilə birlikdə atmış və bu gün respublikanın qabaqcıl ali təhsil müəssisələrindən biri kimi 25 illik şərəfli tarixi yol keçərək milli mədəniyyətimizin, elm və təhsilimizin inkişafında mühüm xidmətlər göstərmişdir.
Fəaliyyətinin ilk dövründə LDU-da 12 ixtisas üzrə 218 tələbə təhsil almış, onların təlim-tərbiyəsi ilə 50 müəllim məşğul olmuşdur. Həmin dövrdə universitetdə 3 fakültə, 11 kafedra fəaliyyət göstərirdi. Universitetin ilk rektoru və yaradıcısı tarix elmləri doktoru, professor Hacıbaba Əzimov olmuşdur. Sonralar, 1997-ci ildə Respublika Prezidenti Heydər Əliyevin sərəncamı ilə Əməkdar Elm Xadimi, texnika elmləri doktoru, professor Mirzə Ağa Bağırov və 2005-ci ildə Respublika Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Əməkdar Elm Xadimi, fizika və riyaziyyat elmləri doktoru, professor Asəf İsgəndərov rektor vəzifəsinə təyin edilmişlər. Hazırda universitetin rektoru vəzifəsini tanınmış riyaziyyatçı alim, riyaziyyat üzrə elmlər doktoru, professor Natiq İbrahimov icra edir.
Maddi-texniki bazası
LDU-nun kitabxanası, geniş oxu zalı, yataqxanası, yeməkxanası, idman zalı və tibb məntəqəsi vardır.
Beynəlxalq əlaqələri
Lənkəran Dövlət Universiteti İran İslam Respublikasının Gilan və Fransanın Strasburq Universitetləri ilə elm, təhsil və mədəni sahələrdə əməkdaşlığa dair müqavilə imzalamışdır. LDU Xəzəryanı dövlətlərin universitetləri assosiasiyasına qəbul olunmuşdur.
Qafqaz Universitetlər Birliyinin üzvüdür.
Salvia umbratica
(Salvia umbratica) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia unguella
(Salvia unguella) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lagascea
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
İran rialı
İslam inqilabından sonra (1979)
Ayətulla Xomeyninin islam inqilabı qələbə qazanandan sonra Məhəmməd Rza Pəhləvinin bütün əskinaslarda olan şəkillərinin üzərinə adətən qırmızı rəngli bir və ya iki xətt çəkib çap edirdilər.
Düzəliş 1979/1980 illər
1980-ci ildə iran şahı Pəhləvinin əskinaslardakı şəkli onun siluetini təkrarlayan "bədii" qara şəkillə örtülür
Bu, İranın mərkəzi bankında çap olunan amma hələ dövriyyəyə buraxılmayan, üzərində yeni hakimiyyətin qəddar düşməni sayılan şahın şəkli əks olunan çoxlu sayda əskinasın qaldığı üçün belə edilmişdir.
Salvia uribei
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lagenophora
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Laggera
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia urticifolia
(Salvia urticifolia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 255
NGC 255 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 4046
NGC 4046, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBa tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Stanislav Haller
Stanislav Haller — Katın qırğını nda öldürülən Polşa Ordusunun generalı.
Həyatı
1939-cu ildə Sovetlər tərəfindən həbs olundu və əsir düşərgəsinə yerləşdirildi. NKVD tərəfindən 1940-cı ilin aprel ayında Polşa ordusunun yüksək rütbəli 14 generalı ilə birlikdə Katın qırğını na qurban getdi.
Xalxal şəhristanı
thumb|426x426px|Xalxal şəhristanının [[Ərdəbil ostanı ndakı yerləşimi]] Xalxal şəhristanı — İran da, Cənubi Azərbaycanın Ərdəbil ostanı nda bölgə.
Xalxal Tehran dan şimali-qərbdə 549 km-liyində yerləşir. Xalxalın şərq rayonlarının iqlimi soyuq, şimal və cənub rayonlarının iqlimi isə sabitdir.
Əhalisi
Keçmişdə Xalxal şəhristanının inzibati bölgüsü Xanəndəbil (mərkəzi Xalxal/Hirov/Hirovabad şəhəri), Səncabad (mərkəzi Givi şəhəri), Xuruş Rüstəm (mərkəzi Həşcin şəhəri), Şahrud (mərkəzi Külür şəhəri) və Kağızkünan (mərkəzi Ağkənd şəhəri) bəxşlərindən ibarət idi.
Hazırda isə keçmiş Xanəndəbil və Səncabad şəhristanları ləğv olunaraq, onların toplam ərazisinin əksəriyyətində yeni Mərkəzi bəxşi (mərkəzi Xalxal/Hirov/Hirovabad şəhəri) yaradıldı, qalan hissəsindən isə ayrıca Kövsər şəhristanı (mərkəzi Givi şəhəri) quruldu. Həmçinin Kağızkünan bəxşinin ərazisi (mərkəzi Ağkənd şəhəri ilə) Şərqi Azərbaycan ostanı nın Miyanə şəhristanı na birləşdirildi. Xuruşrüstəm və Şahrud bəxşləri isə dəyişilmədən Xalxal şəhristanının tərkibindədirlər.
Etnik tərkibi
Şəhristan əhalisi əsasən Azərbaycan türklərindən, az sayda talışlardan (takestani, şahrudi, xuruş rüstəm və kacali) ibarətdir.
Şahrudi talışlar Xalxal şəhristanı, Şahrud bəxşinin Kulur, Şal və Lerd kəndlərində yaşayırlar.
Kacali talışlar Xalxal şəhristanın Kağız Künan bəxşinin Kacal kəndində yaşayırlar (hazırda Şərqi Azərbaycan ostanı nın Miyanə şəhristanı nda).
Şəhərin və rayonun səyahət yerləri
thumb|center|800px|Xalxal şəhərinin panoraması
Lagophylla
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia yunnanensis
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lamprachaenium
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Lamprocephalus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia whitehousei
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia weihaiensis
(Salvia weihaiensis) –  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lamyropsis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Milli Aviasiya Akademiyası
Milli Aviasiya Akademiyası (MAA) — Azərbaycan Respublikasının dövlət ali təhsil müəssisəsidir və Azərbaycan Hava Yolları Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin (QSC) strukturuna daxildir. Milli Aviasiya Akademiyası Azərbaycanda mülki aviasiya sahəsində ali, əlavə və peşə-ixtisas təhsil proqramlarını həyata keçirən ali təhsil müəssisəsidir.
Tarixi
Mərkəzin nəzdində Ümumi texniki fənlər və Humanitar fənlər kafedraları təşkil olundu. 1993-cü ildə Mərkəzdə Hava Nəqliyyatının İstismarı fakültəsi və Aviasiya xüsusi avadanlığı və İngilis dili kafedraları yaradıldı.
Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 24 fevral 1994-cü il tarixli 81 saylı qərarı ilə Milli Aviasiya Mərkəzi Milli Aviasiya Akademiyası adlandırıldı.
Milli Aviasiya Akademiyası bir fakültə, iki ixtisas, 80 tələbə ilə fəaliyyətə başladı. 1994-cü ildə Hava Nəqliyyatının Uçuş İstismarı fakültəsi və onun nəzdində Hava gəmilərinin uçuş istismarı və aeronaviqasiya, Uçuş aparatlarının və aviasiya mühərriklərinin konstruksiyası və istismarı kafedraları yaradıldı. Həmin ildə MAA-nın nəzdində Elmi Tədqiqat Aviasiya institutu (ETAİ) yaradıldı. 1996-cı ildə Milli Aviasiya Akademiyasının rektoru vəzifəsinə Arif Mir Cəlal oğlu Paşayev təyin olundu.
Azərbaycanda mülki aviasiyanın inkişafı ilə əlaqədar olaraq 1997–1998-ci tədris ilindən MAA-ya qəbul olan tələbələrin sayı artmağa başladı. MAA-nın məzunlarının ilk buraxılışı 1995/1996-cı tədris ilində oldu. Həmin ildə 39 tələbə MAA-nın məzunu oldu.
1999-cu ildə Avianəqliyyat istehsalatı fakültəsi, onun nəzdində Avianəqliyyat istehsalatı, Riyaziyyat və mexanika kafedraları, İqtisadiyyat və hüquq fakültəsi və onun nəzdində Hüquqşünaslıq kafedrası yaradıldı. Həmin dövrdə Milli Aviasiya Akademiyasının "Elmi məcmuələr" jurnalı təsis olundu və Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının reyestrinə daxil edildi.
Tədris prosesinin beynəlxalq aviasiya təşkilatlarının tələblərinə uyğun olaraq qurulması məqsədilə 1999-cu ildən etibarən MAA Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsi (DAK) tərəfindən sertifikarlaşdırılmış və dövri olaraq onun qüvvəsi yenilənmişdir.
DAK tərəfindən aparılmış sertifikasiyanın nəticəsi olaraq Akademiyanın məzunlarının diplomları DAK üzvü olan ölkələrdə tanınmağa başlamışdır.
MAA 2000-ci ildə ICAO-nun Sorğu kitabına, 2002-ci ildə isə İCAO-nun reyestrinə daxil edilmişdir.
Salvia wardii
(Salvia wardii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Milli Aviasiya Akademiyası
Tarixi
2005-ci ildə MAA-da "Aviasiya tarixi muzeyi" yaradıldı.
Həmin ildə Milli Aviasiya Akademiyası DAK-ın qərarı ilə Mülki Aviasiya Ali Təhsil Müəssisəsi Sertifikatına (Şəhadətnaməsinə) layiq görüldü.
Azərbaycan Respublikasının Dövlət Mülki Aviasiya Administrasiyası (DMAA) tərəfindən qəbul olunmuş qaydalara və prosedurlara, Beynəlxalq Mülki Aviasiya təşkilatları tərəfindən qəbul edilmiş qaydalara, standartlara, tövsiyə edilən təcrübə və prosedurlara, digər beynəlxalq normativ-hüquqi aktların tələblərinə uyğunluğunun müəyyən edilməsi məqsədi ilə Milli Aviasiya Akademiyası 2006-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin akkreditasiyasından keçmiş və ona ali məktəb statusunu müəyyən edən 001 saylı sertifikat verilmişdir
2009-cu ildə MAA nəzdində olan ETAİ-nin adı dəyişdirilərək Elmi-Tədqiqat Nəqliyyat və Aviakosmik Problemləri İnstitutu (ETNAPİ) adlandırıldı. 2010-cu ilin oktyabr ayında MAA-da pilotların məqsədyönlü, davamlı və fasiləsiz, ilkin və yenidən hazırlığı, həmçinin uçuş heyəti üzvlərinin istehsalatdan ayrılmadan ixtisaslarını artırmaları məqsədi ilə Trenajor mərkəzi istifadəyə verildi.
2010–2011-ci tədris ilində MAA-da magistratura səviyyəsinə ilk dəfə qəbul aparıldı. 2011-ci ilin dekabr ayında Milli Aviasiya Akademiyasının DAK və DMAA tərəfindən növbəti sertifikasiyaları keçirildi və MAA-ya verilmiş sertifikatların müddəti 2014-cü ilə qədər artırıldı.
2012-ci ildə MAA Təhsil Nazirliyinin növbəti akkreditasiyasından keçdi və 089 saylı sertifikat verildi. Həmin ilin yanvar ayında MAA Avropa Mülki Aviasiya Konfransının (ECAC) təlim mərkəzləri şəbəkəsinə üzv qəbul edildi və bununla Akademiyada mütəxəssis hazırlığının beynəlxalq standartların tələblərinə uyğunluğu təsdiq edildi.
2012-ci il may ayının 30-da Milli Aviasiya Akademiyası "Təhlükəli yüklərin hava nəqliyyatı ilə daşınması" üzrə Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının (İATA) regional tədris mərkəzi statusunu aldı.
2014-cü ilin sentyabr ayında MAA-da 2 yataqxana korpusu, futbol meydançası, tennis kortu, voleybol və basketbol meydançalarına malik tələbə şəhərciyi istifadəyə verildi. 2016-cı ildə Azərbaycanda ilk dəfə olaraq xanım pilotların hazırlığına başlanıldı.
2018-ci ildə MAA Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən növbəti 5 il müddətinə akkreditasiya olundu. Həmin ildə MAA həmçinin Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsi və Azərbaycan Respublikasının Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Dövlət Mülki Aviasiya Agentliyi tərəfindən sertifikasiyadan keçdi.
2019-cu ildə Milli Aviasiya Akademiyası DMAA tərəfindən Azərbaycan Aviasiya Qaydaları (AAQ) "Part 147 Subpart C"-nin tələblərinə uyğun Texniki xidmət üzrə təlim və imtahan təşkilatı kimi sertifikasiyadan keçdi və həmin ilin oktyabr ayından MAA-da "Hava gəmilərinə texniki xidmət göstərən personalın hazırlığı üzrə Texnik-mexanik (B-1) və Texnik-avionik (B-2) kursları"na qəbul həyata keçirildi
Kitabxana
thumb|Kitabxana oxu zalı, IV tədris binasıMilli Aviasiya Akademiyasının kitabxanası 1996-cı ildə istifadəyə verilmişdir.
Mülki Aviasiya Muzeyi
thumb|Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsinin Fəxri Diplomu2005-ci ilin aprel ayında "Azərbaycan Hava Yolları" QSC tərəfindən Azərbaycan Mülki Aviasiya Muzeyinin yaradılması haqqında qərar qəbul edilmişdir. 29 fevral 2008-ci ildən muzey öz qapılarını tamaşaçılarının üzünə açmışdır
Heydər Əliyev Muzeyi
Heydər Əliyev Muzeyi 2006-cı ildə Azərbaycan Respublikasının keçmiş prezidenti Heydər Əliyevin anadan olmasının 80 illik yubileyi münasibətilə yaradılmışdır. 2013-cü ildə Heydər Əliyevin anadan olmasının 90 illik yubileyi münasibətilə muzeyin ekspozisiyası yenidən işlənib dizayn edilərək tamaşaçıların ixtiyarına verilmişdir. Muzey MAA-nın V tədris binasında yerləşir, 4 ekspozisiya zalından və 1 konfrans otağından ibarətdir. Ekspozisiyada Heydər Əliyevin həyat və fəaliyyətini əks etdirən 193 ədəd material nümayiş olunur
Pilotların Hazırlığı Mərkəzi
2010-cu ildən etibarən MAA-nın nəzdində fəaliyyət göstərir. Mərkəz Nəzəri və Praktiki Hazırlıq şöbələrindən ibarətdir. Nəzəri Hazırlıq Şöbəsində ixtisasartırma kurslarına hər il aviasiya sahəsində çalışan mütəxəssislər cəlb olunur. Praktiki Hazırlıq Şöbəsində peşəkar mülki aviasiya pilotlarının hazırlığı üçün vacib olan 4 ədəd uçuşu tam simulyasiya edən trenajorlar quraşdırılmışdır. Burada Airbus A319/320, Boeing 757/767, ATR-42/72 təyyarələri, həmçinin Mi-8AMT helikopterinin pilotları təlim keçir
Hesablama Mərkəzi (HM)
thumb|Hesablama Mərkəzi, imtahan zalı: imtahan prosesi Mərkəz 2005-ci ildən fəaliyyət göstərir. HM-nin əsas vəzifəsi tədris prosesinə, MAA-nın inzibati və təsərrüfat fəaliyyətinə müasir informasiya texnologiyalarının tətbiqindən ibarətdir.
Elmi-tədqiqat nəqliyyat və aviakosmik problemləri institutu (ETNAPİ)
1993-cü ildə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə Milli Aviasiya Akademiyası nəzdində təcrübi istehsalatla birlikdə Elmi-tədqiqat Aviasiya İnstitutu yaradılmışdır. 2009-cu ildə ETAİ-nin adı dəyişdirilərək Elmi-tədqiqat nəqliyyat və aviakosmik problemləri institutu (ETNAPİ) olmuşdur.
Raznas Milli Parkı
Raznas Milli Parkı (Rāznas nacionālais parks) Latviyanın şərqində yerləşir. Milli parkın yerləşdiyi ərazi Latqal yüksəliyinə aiddir. Raznas Milli Parkının ərazisi hektardır. Milli park ölkənin Rezeknen diyarına, qismən isə Daqdsk və Ludzen diyarlarına aid olunur. Raznas Milli Parkı «Natura 2000» klassifikasiyasına daxildir.
Milli Aviasiya Akademiyası
Elmi-tədqiqat nəqliyyat və aviakosmik problemləri institutu (ETNAPİ)
2009-cu ildən 2020-ci ilə qədər instituta АМЕА-nın həqiqi üzvü, f.-r.e.d., professor Bahadur Hüseyn oğlu Tağıyev rəhbərlik edib. 2020-ci ilin may ayında ETNAPİ-nin direktoru vəzifəsinə f.-r.e.n. Aydın Ərəstun oğlu Musayev təyin edilmişdir.
Beynəlxalq hava nəqliyyatı assosiasiyası (İATA) institutu
thumb|İATA sertifikatının təqdimatı7 oktyabr 2013-cü il tarixindən etibarən, Milli Aviasiya Akademiyasında Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının səlahiyyətli Tədris Mərkəzi (IATA İnstitutu) fəaliyyət göstərir
Aviamodelizm dərnəyi
"Aviamodelizm" dərnəyi 2011-ci ildən Aviamodel laboratoriyası kimi fəaliyyətə başlamışdır. Aviamodel laboratoriyasının məqsədi tələbələrə uçuş aparatlarının layihələndirilməsi və hazırlanması üçün nəzəri və praktiki biliklərin verilməsidir. Bu laboratoriyada çalışan tələbələr təyyarələrin uçan modellərinin düzəldilməsinin nəzəriyyə və praktikasını öyrənməklə yanaşı, həmçinin öz əlləri ilə layihələndirdikləri və düzəltdikləri modelləri idarə etməyi də öyrənirlər. Aviamodel laboratoriyasının planında kordlu, radioidarəolunan və pilotsuz uçuş aparatlarının aerodinamikasının öyrənilməsi, bu tip modellərin praktiki layihələndirməsi və hazırlanması vərdişlərinə yiyələnmə mərhələləri daxildir.
Raznas Milli Parkı
Ümumi məlumat
Milli parkın əsas dəyərli ekosistemi — təbii enliyarpaqlı meşələrdir. Meşələrdə müxtəlif nadir bitki növləri var. Bitki örtüyü Ejezers göldə yerləşən 26 kiçik adalarada da geniş yayılıb. Göl sahilində turist düşərgəsi ildə 800 nəfər qəbul edir. . Təbii düzənlik əraziləri də özünə məxsus qorunma özəlliklərinə malikdir. Ərazidə xüsusi qorunan 15 quş növü mövcuddur.
Milli Aviasiya Akademiyası
Tələbə kampüsü
Tələbə şəhərciyi və İdman kompleksi 2019-cu ildə birləşdirilərək Tələbə kampusu yaradıldı.
Raznas Milli Parkı
Ümumi məlumat
Milli parkın ən yüksək zirvəsi Raznas gölünü cənub-qərbdə yerləşən Makonkalns təpəsidir (248 m). Təpədə XIII əsrə aid Volkenberq qəsri ucalır.
Milli Aviasiya Akademiyası
Tələbə şəhərciyi
Tələbə Şəhərciyində üç yataqxana korpusu, 1600 yerlik tamaşaçı tutumuna malik, 9 cığırlı qaçış zolaqlı, futbol meydançası, tennis kortu, voleybol və basketbol meydançaları tikilmişdir. Yataqxana korpuslarının biri qızlar, digərləri oğlanlar üçün nəzərdə tutulmuşdur. Korpusların ümumi tutumu 230 nəfərdir. Bundan əlavə mətbəx, istirahət və qiraət zalları vardır. Yataqxana binasının yaxınlığında camaşırxana da tikilmişdir. İdmanla məşğul olanlar üçün əlavə soyunub-geyinmə otaqları və duş kabinələri də istifadəyə verilmişdir.