cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Robin Yanq
Karyerası
Robin Yanq birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında qadınlar 50 m arxası üstə stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 35.46 saniyəlik nəticəsi ilə 63 üzgüçü arasında 60-cı oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Cycas aculeata
(Cycas aculeata) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Baca-baca
Baca-baca -  Azərbaycanda  Novruz bayramı günlərində əsasən  uşaq və gənclər arasında, geniş şəkildə oynanılan qədim oyunlarından biridir.
Ümumi məlumat
Baca-baca oyunu ilaxır çərşənbədə və Novruz bayramı axşamlarında icra olunan oyunlardan biridir. Xüsusilə subay gənclər tərəfindən icra olunan "qurşaqatdı", "papaqatdı", "qurşaqsalladı", "torbaatdı" mərasim oyunları ilə  məzmunca eynidir. Qədim vaxtlarda evlər indiki kimi, şiferli, kirəmitli olmamışdır. Evlərin üstü hamar və damın ortasından baca olmuşdur. Gənclər şal, yaylıq, tənzifdən hazırlanmış örpək sallayıb Novruz payı alardılar. Oyun ustad şair Məhəmməd Hüseyn Şəhriyarın (1905-1988) sözlərində dəqiq əks etdirilmişdir. Bayram idi, gecəquşu oxurdu, Adaxlı qız, bəy corabın toxurdu, Hər kəs şalın bir bacadan soxurdu, Ay nə gözəl qaydaydı şal sallamaq. Bəy şalına bayramlığın bağlamaq.
Şal istədim, mən də evdə ağladım, Bir şal alıb tez belimə bağladım. Qulamgilə qaçdım şalı salladım, Fatma xala mənə corab bağladı, Xan nənəmi yada salıb ağladı.
Baca-baca oyunu Azərbaycanın bir sıra bölgəsində "Nünnünü", "Nünnü getmə" də adlanır. Hüseynqulu Sarabski yazır: "Nünnünü gedən adam ip ucuna kiçik bir torba bağlar, onu mətbəx bacasından (əgər mətbəxdə adam olarsa) və ya sadəcə evin damından, bacasından evə sallar, özünü tanıtdırmamaq məqsədilə şəhadət barmağını burnuna vurmaqla nünnünü səsi çıxarıb ev yiyəsini xəbərdar edərdi. Belə nünnünü gəzənlər qətiyyən boş qaytarılmazdı. Onların torbasına hökmən bir şey salmaq lazım idi".
Oyunun qaydaları
Baca-baca oyunu ilaxır çərşənbə və Novruz bayramı axşamlarında qaranlıq düşəndən sonra bayram payı almaq üçün qapıları (keçmişdə isə bacaları) döyür, gizlincə şalı (torba, papaq və s.) içəri atarlar. Ev sahibi qapıdan (bacadan) içəri atılan (sallanan) şalın (torba və ya papağın) ucuna (içərisinə) şəkərbura, kətə, şorqoğal, qırmızı yumurta, ləbləbi, qovurğa, qoz, fındıq, kişmiş, iydə, badam, püstə, qaysı qurusu, qax və s. çərəzlər bağlayır. Bəzən niyyətləri hasil olan nənələr, analar, gəlinlər şala corab, ətirli sabun, əl dəsmalı və ya başqa qiymətli nəsnə qoyurlar. Xalq ədəbiyyatında uşaqların bacadan şal-torba sallamalarını əks etdirən deyimlərdən biri belədir:
Şalın sallandı bacadan, Can gülüm, can-can! Al payını bacadan, Can gülüm, can-can! Sal heybəni, çək payını, Can gülüm, can-can! Can gülüm, can-can!
Monbazan
Monbazan (Montbazens) — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Monbazan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vilfranş-de-Ruerq.
Kommuna təxminən Paris dən 490  km cənubda, Tuluza şəhərindən 120  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 31  km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1343 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 729 nəfər (15-64 yaş) arasında 538 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 191 nəfər hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 73,8%, 1999-cu ildə 69.0%) olmuşdur. Fəal 538 nəfərdən 504 nəfər (273 kişi və 231 qadın) işləyir, 34 nəfər işsizdir (20 kişi və 14 qadın). 191 hərəkətsiz olan 38 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 84 nəfər təqaüdçü, 69 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Baccharis douglasii
Baccharis douglasii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Neoseiulus subsolidus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Solğun çiçəklər (opera)
Solğun çiçəklər — Süleyman Ələsgərovun ikinci operasıdır. Əsər görkəmli dramaturq C.Cabbarlının eyni adlı dramı əsasındadır. Bu operettanın librettosunu və şerlərini H.Ziya yazmış, rejissoru tanınmış aktyor, Azərbaycanın xalq artisti Y.Nuri, rəssamı isə əməkdar incəsənətə xadimi Ə.Fətəliyevdir.
"Solğun çiçəklər" operası 1997-ci ildə Azərbaycan Dövlət Akademik opera və balet teatrınlda tamaşaya qoyulmuşdur. Bu səhnə əsərində bəstəkar öz yaradıcılığına sadiq qalaraq operadakı xor və vokal ansambllarını, ariya və ariozaları, orkestr nömrələrini xalq musiqisi və muğam intonasiyalarına əsaslanıb yazmışdır.
Onunla danış (film, 2002)
Onunla danış (Hable con ella) rejissorluğu və ssenari yazarlığı Pedro Almodovara aid olan 2002 istehsalı İspan dram filmi. Baş rollarda Xavier Kamara, Dario Qrandinetti, Leonor Uatlinq, Geraldin Çaplin və Rosario Flores oynamışdır. Film Ən Yaxşı Orijinal Ssenari nominasiyası üzrə Oskar Mükafatı və Xarici dildə ən yaxşı film Qızıl Qlobus Mükafatı almışdır.
Film cinslər arasındakı ünsiyyət çətinlikləri, tənhalıq, səmimiyyət və sevgidəki qətiyyətin itməsi kimi mövzuları əhatə edir.
91
91-ci il (Doxsan birinci il) — Bazar ertəsidən başlayan uzun olmayan il.
Artemisia palustris
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
92
92-ci il (Doxsan ikinci il) — Çərşənbə axşamıdan başlayan uzun il.
Mirzə Səttar
Mirzə Səttar — kamança ifaçısı. Eyni zamanda, tar, saz, qarmon alətlərində çalmış, muğamları oxumuş, muğam bilicisi olmuşdur. 1879-cu ildən Bakıda fəaliyyət göstərmiş, Məşədi Məlik Mansurovla dostluq əlaqələri saxlamış, musiqi məclislərində yaxından iştirak etmişdir.
Bakıda bir çox sənət adamlarına təsir etmişdir. Məşədi Məlik Mansurov, şair Ağakərim Salik, tarzən Mirzə Fərəc Mirzə Səttardan muğamları dərinliklərinə kimi öyrənmişdir. Mirzə Səttar Məşədi Məlikə kamança, tar, qoltuq sazı, qaval və yeddi dilli balaca qarmonda ifa etməyi öyrətmiş, 12 ilə yaxın onun evində yaşamışdır.
Mirzə Səttar Bakıya kamançanı gətirəm ilk şəxs olmuşdur.
Yevgeni Krupnov
Yevgeni İqnatyeviç Krupnov – arxeoloq, qafqazşünas alim, dünya şöhrətli alim, bacarıqlı elm təşkilatçısı, Qafqazın arxeologiyasının, tarixinin və etnoqrafiyasının inkişafına böyük əmək sərf edən, "Lenin mükafatı laureatı". SSRİ Elmlər Akademiyasının Maddi-Mədəniyyət Tarixi İnstitutunun direktoru.
Həyatı
Yevgeni Krupnov – əslən Qroznıdan olan alim 16 mart, 1904-ci ildə Şimali Osetiya Muxtar SSR-nin Mozdok şəhərində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Vladiqafqaz şəhərində başlamış sonradan Moskva şəhərində bitirmişdir.
Universiteti bitirdikdən sonra 20 ilə yaxın Moskva Dövlət Tarix müzeyində işləmiş, sonradan elmi fəaliyyətinin böyük hissəsini SSRİ Elmlər Akademiyasının Arxeologiya İnstitutunda davam etdirmişdir. 1937-ci ildən ömrünün axırıncı günlərinə qədər həmin institutun əməkdaşı olmuşdur.
1941–1945-ci illərdə Sovet ordusunda xidmət etmişdir.
"Şimali Qafqazın qədim tarixi" (1960) elmi işinə görə 1963-cü ildə "Lenin mükafatı laureatı" (1963) adını almışdır.
Kerulen
Uzunluğu 1264 km-dir. Xentey yaylasından başlanır. Dalaynor gölünə tökülür. Yağış və qrunt suları ilə qidalanır. Noyabrdan aprelədək donmuş olur. Yayda daşır. Suvarmada istifadə edilir. Monqolustanın Çoybalsan şəhəri Kerulen sahilindədir.
Azərekspresspoçt
Tarixi
EMS fiziki poçt xidmətləri növlərindən ən sürətlisi olub, məktubların, sənədlərin və malların qısa zamanda yığılması, daşınması və çatdırılmasıdır. Bu xidmət sistemi ekspress göndərişlərin ən qlobal çatdırma sistemlərindən biri kimi bütün dünyada tanınmışdır. Hazırda EMS xidməti Ümumdünya Poçt Konvensiyasının (Buxarest, 2004) 14.1.2 maddəsi əsasında həyata keçirilir və beynəlxalq EMS şəbəkəsi dünyanın 190-dan artıq ölkəsini əhatə edir. Bu şəbəkənin koordinasiyasını və daim inkişafını təmin etmək məqsədilə 1998-ci ildə Ümumdünya Poçt İttifaqının (mənzil-qərargahı İsveçrənin Bern şəhərində yerləşir) nəzdində EMS Kooperativi yaradılmışdır. Beynəlxalq EMS şəbəkəsinin Azərbaycandakı yeganə operatoru olan "Azərekspresspoçt" Rabitə Müəssisəsi 1998-ci ildən EMS Kooperativinin üzvüdür.
Fəaliyyətə başladığı vaxtdan bəri müəssisə Ermənistan tərəfindən işğal olunmuş region (Dağlıq Qarabağ və onun ətrafı) istisna olmaqla Azərbaycanın butun digər əraziləri üzrə 1500-dən artıq poçt şöbəsinin təşkil etdiyi möhkəm, stabil və effektiv daxili EMS şəbəkəsi yaratmağa müvəffəq olmuşdur.
Unikal beynəlxalq və daxili EMS şəbəkələrinə malik "Azərekspresspoçt" Rabitə Müəssisəsi Azərbaycanın və dünyanın hətta ən ucqar yaşayış məntəqələrinə poçt göndərişlərinin "Qapıdan qapıya" prinsipi üzrə yüksək keyfiyyətlə sürətli, etibarlı, təminatlı çatdırılmasını müştərilərə təklif edir. Müəssisə beynəlxalq və daxili EMS xidmətlərindən başqa Bakı və Bakıətrafı ərazilərdə təcili və güniçi kuryer xidmətləri, eləcə də daxili EMS şəbəkəsi uzrə kütləvi göndərişlərin çatdırılması xidmətini də göstərir. Müəssisə 2002-ci ilin fevral ayından Ümumdünya Poçt İttifaqının Poçt Texnologiya Mərkəzinin lisenziyası ilə IPS-ə (International Postal System) qoşulmuşdur. IPS "Azərekspresspoçt" Rabitə Müəssisəsində poçt əməliyyatlarının avtomatlaşdırılmasını və göndərişlərin izlənilməsini təmin edərək, müəssisənin göstərdiyi xidmətlərin keyfiyyətini əsaslı şəkildə yüksəltmişdir. Yüksək inkişaf etmiş beynəlxalq və daxili EMS şəbəkəsi sayəsində "Azərekspresspoçt" Rabitə Müəssisəsi bütün marşrut boyu poçt göndərişlərinin təhlükəsizliyinə və toxunulmazlığına nəzarəti təmin edir. Göndərişlərin bir məntəqədən digər məntəqəyə ötürülməsi qrafikinin mükəmməl qurulması, mübadilə məntəqələrində poçtun emalının və gömrük baxışından keçirilməsinin sürətləndirilməsi, proseslərin kompyüterləşdirilməsi, sənədlərin maksimum sadələşdirilməsi və avtomatik çap olunması, nəqliyyat vasitələrinin və növlərinin düzgün seçilməsi məharəti, marşrutların optimallaşdırılması müəssisəyə çatdırmanı cəld və dəqiq həyata keçirməyə imkan verir ki, bu da EMS-i digər poçt xidməti növlərindən fərqləndirən əsas xüsusiyyətdir.
Mercedes-Benz W124
W124 Mercedes-Benz E sinifinin ən çox istehsal olunan modellərindən biridir. Avtomobil 11 il ərzində 2,562,143 sayda istehsal olunub.
1985-ci ildən istehsalı başlayan W124 özündən əvvəlki əvvəlki E-klass (W123) modelinin davamçısıdır. Avtomobil 2.0-6.0 Litr həcmli benzin və 2.0-3.0 Litr həcmli dizel mühərrikləri ilə təchiz olunmuşdur. W124 az sayda Brabusda istehsal edilmişdir. Brabus modelinin mühərriki V12 7.3L həcmindədir. 1993cü ildə avtomobilin kuzovunda kiçik dəyişikliklər olur. Bu dəyişikliklər əsasən radiator barmaqlığında, işıqlarda və yük hissəsi qapağında göstərib.
Benzin yanacaqlı Mühərriklərin göstəriciləri
thumbnail|right|Mercedes E 500 1993 thumbnail|right|W124 2.5 Turbo (Dizel) thumbnail|right|Mercedes W124 Kupe thumbnail|right|Mercedes Benz W124 300 E-24 1993
Məmmədrəşid Bosnalızadə
Bosnalızadə Məmməd Rəşid Mustafa oğlu (21.6.1892, Gəncə - ?) — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin xüsusi qərarına əsasən dövlət hesabına ali təhsil almaq üçün xaricə göndərilmiş tələbələrdən biri.
Həyatı
Gəncə (Yelizavetpol) ali ibtidai məktəbini bitirmiş, orada müəllimlik etməklə yanaşı, 3 il İstanbul Universitetinin hüquq şöbəsində oxumuşdur. Parlamentin 1919-cu il 1 sentyabr tarixli qərarına əsasən hüquq sahəsində təhsilini davam etdirmək üçün Paris Universitetinə (Fransa) göndərilmişdir. Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra xaricdə dövlət hesabına təhsil alan azərbaycanlı tələbələrin vəziyyətini öyrənən Azərbaycanlı Tələbələr İttifaqının 1923-1925-ci illər üçün məlumatında Bosnalızadənin təhsilinin bitməsinə 6 ay qaldığı göstərilirdi. Sonrakı taleyi barədə məlumat aşkar olunmamışdır.
Əlirza Atayev
Atayev Əlirza Əsgər oğlu — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamenti dəftərxanasının rus dili üzrə redaktoru (1919-1920), görkəmli elm təşkilatçısı, həkim (mama-ginekoloq), tibb elmləri doktoru (1930), professor (1936).
Həyatı
Atayev Əlirza Əsgər oğlu 1898-ci ildə Gəncə şəhərində anadan olmuşdur.
Təhsili
Gəncə rus-tatar (Azərbaycan) gimnaziyasında təhsil almış, 1917-ci ildə Tiflis ali kurslarının tələbəsi olmuşdur. Təhsilini davam etdirmək üçün 1921-ci ildə Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının təqaüdçüsü kimi 1-ci Moskva Dövlət Universitetinin tibb fakültesinə göndərilmişdir.
Fəaliyyəti
Hələ 1919-1920-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamenti dəftərxanasının rus dili üzrə redaktoru olmuşdur.
Universiteti bitirdikdən sonra 3-cü Moskva Dövlət Universitetinin kafedrasında bir il ordinator işləmiş, sonra Azərbaycan hökuməti tərəfindən gənc mütəxəssislərdən ibarət qrupun tərkibində ixtisasını təkmilləşdirmək üçün Almaniyaya göndərilmiş, 2 il Leypsiq Universitetinin mamalıq-ginekologiya klinikasında çalışmışdır. 1925-ci ildə Bakıya qayıtdıqdan sonra qadın, ana və uşaqların sağlamlığının mühafizəsinə dair Azərbaycan dilində ilk dəfə məqalələr yazmış, 1000 sözdən ibarət mamalıq-ginekologiya terminləri lüğətini nəşr etdirmişdir.
Atayev 1936-ci ildə Azərbaycan Tibb İnstitutunun mamalıq və ginekologiya kafedrasının professoru seçilmiş, Xalq Səhiyyə Komissarlığı Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun mamalıq və ginekologiya kafedrasının müdiri təyin olunmuşdur. 1937-ci ildə repressiyaya məruz qalmış, 8 il müddətinə Sibirə (Maqadan) sürgün olunmuşdur. Sürgündən sonra Maqadanda və Penzada şəhər xəstəxanasında və sanitar idarəsində işləmişdir. 1948-ci ildə SSRİ Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən Penza vilayət xəstəxanasına məsləhətçi göndərilən Atayev tezliklə Penza vilayətinin baş mama-ginekoloqu seçilir və burada onun təşəbbüsü ilə Ümumittifaq mamalıq və ginekoloqlar elmi cəmiyyətinin filialı yaradılır. 1956-ci ildə Atayevə bəraət verilmiş, lakin o, ağır xəstəliyə tutulduğundan elmi fəaliyyətini dayandırmalı olmuşdur.
Ailəsi
Əlirza Atayevin Oqtay və Rəna adlı iki övladı olmuşdur.
Qabbi Gittens
Qabbi Gittens ( 4 iyul 2002) — Antiqua və Barbudalı üzgüçü. Qabbi Gittens Antiqua və Barbudanı 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Qabbi Gittens birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında qadınlar 50 m arxası üstə stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 34.16 saniyəlik nəticəsi ilə 63 üzgüçü arasında 59-cu oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Neoseiulus sugonjaevi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Sust maili düzənliyi
Sust maili düzənliyi — dəniz səviyyəsindən 1000-1300 m hündürlükdə yerləşib, ərazisi IV dövrün kiçik çaylar (yayda tamamilə quruyan) və xüsusən sel çöküntülərindən təşkil olunmuş düzənlik.
Bu düzənlik Çalxanqala, Xıncab, Təzəkənd kəndlərindən cənuba olan ərazilərin əsas 13 hissəsini əhatə edir. Düzənliyin şimali-qərbində olan Anabad və Qaraquş dağlarından formalaşan sellər düzənliyin mərkəzinə qədər gəlir. Ona görə də ərazidə selgətirmə çöküntüləri üstünlük təşkil edir. Sust maili düzənliyinin su təminatı olduqca zəifdir. Suvarma və içmək məqsədi ilə yalnız kəhriz sularından istifadə edilir. Təəsüflə demək olarki, kəhrizlərə qarşı laqeydlik sonda Sust kəndinin boşalması ilə nəticələnmişdir. Bu gün kənd təsərrüfatına yararlı olan torpaq sahələri su çatışmazlığından istifadədən kənarda qalır.
Maili düzənlik yuxarı dördüncü dövrə aid çay, xüsusilə sel çöküntülərindən ibarətdir. Çalxan, Qaraquş dağları və Qırmızıdaş massivi ərazisində formalaşan struktur sellər bu ərazinin mərkəz hissəsinə qədər gəlib çatır. İri daşlardan azad olmuş palçıqlı sel axını Sust maili düzənliyinin cənuba davamı olan Böyükdüzdən keçərək Araz çayına tökülür. Buranın səthi bir neçə quru dərələr və yarğanlarla parçalanmışdır. Sust maili düzənliyində yayılmış boz torpaqlar gilli və daşlı sahələrdən ibarətdir.
Kəhrizlər
Hazında Sust düzündə suvarma mənbəyi, həmçinin içməli su mənbəyi ancaq kəhrizlərdir. Çalxanqala, Təzəkənd, Xıncab və Sust kəndlərində 39 kəhriz vardır ki, bunların da ümumi debiti 150 litr-saniyəyə bərabərdir.
Bundan başqa ilin yaz fəslində istifadəsiz axan suların toplanıb saxlanılması üçün 1935-1938-cim illərdə Çalxanqala kəndindən cənubda hər biri 0.1 mln. kub metr su tutumuna malik olan "Elgölü", 1958-1959-cu illərdə isə 0.5 mln. kub metr həcmində "Böyük göl" tikilib istifadəyə verilmişdir.
Cənub adası (Pyotr adaları)
Cənub adası — Laptevlər dənizidə, Krasnoyarsk diyarı ərazidində yerləşən elədə böyük olmayan ada. Adanın ən hündür nöqtəsi 13 metr hündürlüyə malik təpə onun cənubunda yerləşir. Ada 1736-cı ildə Vasili Vasileviç Pronçişev ekspedisiyası tərəfindən kəşf edilmişdir. Taymır yarımadasının şərqində yerləşir. Şimal adasından Mod boğazı ilə ayrılır. Üçbucaqlı formaya malikdir. Cənub-qərbində (Ojıdaniya burnu) və cənub-şərqində Yujnı burnu) yarımadalar yerləşir ki, onların arasında isə Nord buxtası vardır. Üzəri bataqlıqla örtülmüşdür. Yaxınlığında Qolaya Kosa adası yerləşir. Bu ada isə uzun qumlu dilə bənzəyir.
Təngə
Təngə — Əmir Teymur dövründə yeni bir sikkə buraxıldı. XIV yüzilliyin sonlarında buraxılan bu pul vahidinin adı "təngə" idi. "Təngə" hind sözüdür, "danq" sözündəndir, çəki vahidi olub.
Əmir Teymurun üçüncü yürüşündən sonra Azərbaycan zərbxanaları Teymuri pul-çəki sistemi ilə yeni sikkə nominalları – təngə və miri zərb etməyə başladılar. Bu dövrdən başlayaraq Cəlairi və Şirvanşahlar dövlətinin zərbxanaları pul dövriyyəsinə gümüş dirhəm dinarlarla yanaşı, həm də təngə və miri buraxmağa başladılar. Təngələr Şirvanşah, Qaraqoyunlu, Ağqoyunlu və ilk Səfəvi hökmdarlarının zamanında əsas pul nominalına çevrilmişdi.
Şirvanşah I İbrahim Qara Yusifdən vassallığı qəbul edərək, 1413-cü il baharında Şirvana qayıdır. Bu dövrdən başlayaraq Şirvan zərbxanaları Qaraqoyunlu hökmdarı Sultan Pir Budaq və Əmir Qara Yusifin adından məscidlərdə xütbə oxutmağa və zərbxanalarda gümüş təngə, dirhəmlər və mis felslər zərb etməyə başladı. Şirvanşah I İbrahimin Əmir Qara Yusifdən asılılığı nominal xarakter daşıyırdı. 1417-ci il Şeyx I İbrahimin ölümündən sonra onun taxta çıxmış oğlu I Xəlilullah, Qara Yusifin başının Teymurilərlə müharibəyə qarışmasından istifadə edərək, ona tabe olmaqdan əl çəkib Teymurilərlə əlaqələr qurmağa başladı. Şirvan zərbxanalarında artıq Sultan Şahrux Bahadurun adından təngələr zərb olunurdu. I Xəlilullah da atası kimi öz adından sikkə zərb etdirməmişdir. Onun hakimiyyəti illərində Şirvan zərbxanaları Teymuri və Qaraqoyunlu hökmdarlarının adından gümuş dirhəm və təngələr zərb etməklə bərabər, anonim sikkələr də zərb edirdilər.
Albert Popkov
Albert Popkov (26 sentiyabr 1972) — ictimai paylaşma saytı, sosial şəbəkə olan Odnoklassniki-in qurucusu Rusiyalı proqramçı
Rusiyanın 10 ən çox maraq göstərilən saytından biri
2008-ci ilin oktyabrından 2010-cu ilin sentyabrınadək ödənişsiz qeydiyyatdan keçməklə hesabın məhdud funksionallığından istifadə mümkün idi. Bu versiyada mesajları göndərmək, yükləmək və şəkillərə qiymət vermək, forumlarda şərhlər qoymaq və başqa istifadəçilərin səhifələrinə baş çəkmək mümkün deyildi. Bu funksiyalardan istifadə imkanını əldə etmək üçün ödənişli qısa mesaj göndərmək lazım gəlirdi. Bundan başqa, sayt bir sıra pullu xidmətlər təqdim edirdi: qiymətlərin silinməsi və öz şəkillərinin yaxşı qiymətləri, istifadəçinin şəbəkədə olması barədə işarənin söndürülməsi və smayliklərin geniş seçiminin verilməsi. 2009-cu ilin 23 yanvarından yeni xidmət çıxdı. Bu, çağırılmamış qonaqları baxış siyahısından uzaqlaşdıraraq səhifəni təmizləməyə icazə verirdi. İndi səhifəni dostlardan başqa, hamı üçün bağlamaq olar. 2010-cu il, 31 avqustda sosial şəbəkənin rəhbərliyi pullu qeydiyyatı ləğv etdi. Rəsmi səbəb "spammerlərlə mübarizənin yeni effektiv üsullarının hazırlanması" göstərilib. Hazırda "Odnoklassniki"nin illik gəliri saytda yerləşdirilən reklamlar sayəsində milyonlarla dollarla ölçülür.
Vankarem burnu
Bankarem burnu — elədə hündür olmayan burun Çukot dənizi sahilində, Vankarem laqunu yaxınlığında yerləşir. Otto Şmidt burnu ilə Kolyoçinski buxtası arasında qərarlaşır. İnzibati cəhətdən Çukot Muxtar Dairəsinin İultinski rayonu ərazisində yerləşir.
İki km cənub-qərbdə Vankarem kəndi yerləşir. İki km şərqdə isə Karkarpko adası qərarlaşır. Adolf Erik Nordenşeld burun yaxınlığında Şimal maralı və Ayı qalıqları olan qədim yaşayış məntəqəsi aşkarlamışdır.
Burunun sahilində Morj yerləşim yerləri vardır. Bir çox quşlar burunda yuxa qurur. Hündürlüyü 9 metrdir.
Çoqori
Çoqori, (və ya K2, Dapsanq, Qoduin-Osten) کے ٹو,के२) (8611 m — hündürlüyünə görə dünyada Everestdən sonra ikinci ən hündür dağ zirvəsi. Türk dünyasını ən hündür dağ zirvəsi. Himalaydan şimal-qərbdə daha dəqiq Kəşmir (Pakistan nəzarətində olan şimal ərazilər) və Çinin (Sintzyan) sərhədində Baltoro dağ silsiləsində yerləşmişdir. Qaraqorum dağ sistemimə aid edilir.
Tarixi
Çoqori dağı 1856-cı ildə avropa ekspedisiya qrupu tərəfindən aşkar edilmişdi. Dağ Qaraqorumun ikinci zirvəsi kimi "K2" olaraq göstərilmişdi. Zirvələr, K1, K3, K4 və K5 şəklində göstərilmişdir. Zaman keçdikcə adı dəyişdirilmiş və hal-hazırda bu zirvələrin adı müvafiq olaraq Maşerbrum, Broud-pik, Qaşerbrum II və Qaşerbrum I adlanır. O zaman K2 zirvəsinin adı avropalılara məlum deyildi. Tarixən belə yarandı ki, K2-in texniki adı Avropa ədəbiyyatlarında sıx istifadə olundu və məşhurlaşdı. . 1950-ci ilə qədər SSRİ xəritələrində bu dağın adı Qoduin-Osten kimi göstərilirdi və daha sonralar isə Çoqori olaraq göstərildi. Zirvəyə ilk dəfə 1902-ci ildə Oskar Ekkenşteyin və Alister Krouli qalxmaq istəyirdi, lakin alpinistlər zirvəyə qalxa bilmədilər. Zirvə ilk dəfə 1954-cü ildə Ardito Desionun başçılığı altında italyan ekspedisiyası tərəfindən fəth edilmişdir. 31 iyul italyan alpinistləri Lino Laçedelli və Akille Kompanoni K2 zirvəsinə qalxdılar.
Çoqoriyə qalxmış ilk qadın Polşa alpinisti Vanda Rutkeviç (1986) idi.
Bir vaxt dağ dünyada ən yüksək hesab edilirdi. "K-2" amerika ekspedisiyası 6 mart 1987-ci ildə bildirdi ki, peyk ölçülərinə əsasən, dağın hündürlüyü daxildə 8858-dən 8908 m-ə qədərdir, bununla da o dünyada ən yüksək zirvədir. 13 avqust 1987-ci ildə bu ölçülər Çin topoqrafları tərəfindən təkzib edilmişdir. Onlar, Everest zirvəsini 8848 metr və Çoqori dağını 8611 metr müəyyən etmişdilər.
Bonapartizm
Bonapartizm yaxud napoleonizm – Fransada parlament demokratiyasını rədd edən, güclü icraedici hakimiyyətin, mühüm dövlət işlərində kütlələrə müraciət etmənin (plebissit keçirilməsi vasitəsilə) tərəfdarı olan avtoritar rejimləri və siyasi cərəyanı bildirmək üçün işlədilən termin.
Ümumi məlumat
Sinfi mübarizənin kəskinləşdiyi vaxtda, əksinqilabi iri burjua dikaturasının bir növü. Sözdə siniflərdən və partiyalardan üstün olduğunu göstərməyə çalışaraq, bu diktatura işdə, hərbiyə, polis - bürokratiya aparatına və kilsəyə arxalanaraq istismarçıların marağını ifadə edir. XVII-ci əsrin sonunda, Fransada, Napoleon Bonapartın diktaturası vaxtı yaranıb. Bonapartizm üçün əksinqilabi siyasət, islahatların keçirilməsi vədləri və kütlələrin aldadılması səciyəvidir. Bütün bunlar xarici siyasətdə aqressiya, daxili işlərdə isə demokratiyanın üzərinə yerimək siyasətinin kombinasiyasını təşkil edir.
Tarixi
İlk bonapartçı rejim 1799-cu ildə I Napoleon Bonapartın həyata keçirdiyi dövlət çevrilişi nəticəsində bərqərar olmuşdur; ikinci rejim İkinci imperiya (1852–70) dövründə Lui Napoleon (III Napoleon) tərəfindən qurulmuşdur. III Napoleonun hakimiyyəti illərində Bonapartizm “tamamlanmış” forma almışdır. Fransızların “milli birliyi”nin bərpası və “qayda-qanun”a qayıdış şüarları altında formalaşan bonapartçı rejimlər 1789-cu və 1848-ci illərdə baş vermiş inqilabların doğurduğu sosial təlatümlər dövrünə son qoymuşdur. Bonapartizm kəskin sosial ziddiyyətlərin aradan qaldırılmasına, “köhnə qayda-qanunun” müəyyən elementlərinin inqilabi nailiyyətlər (yeni mülkiyyətçilərin hüquqlarının, şəxsi azadlıqların tanınması, siyasi bərabərliyin bəyan edilməsi və s.) ilə sintezinə səy göstərmişdir. Bonapartizmin ideologiyası milliyyətçiliyin, mühafizəkarlığın, liberalizmin və hətta sosializmin (sensimonizmin) müddəalarını ehtiva etmiş, eklektik və demoqoji səciyyə daşımışdır. Bonapartçı rejimlərin sosial dayağı mühafizəkar kəndli kütlələri idi. Bonapartizm sistemində ordu və polis fəal rol oynayırdı. Bonapartizm rejimləri üçün müxtəlif siniflər və sosial qruplar arasında manevr etmək səciyyəvi idi. Belə siyasət onlara müəyyən məqama qədər sabitliyi təmin etmək və fövqəlsinfi, ümummilli hökumət obrazı yaratmaq imkanını vermişdir. Bonapartçı rejimlərin daxili siyasəti özündə iqtisadi liberalizmi və sərt inzibati-polis təsir tədbirlərini birləşdirirdi; xarici siyasət kursu isə Fransanın qitədə və ondan kənarda hakim mövqeyini bərqərar etmək kimi ambisiyalı planları ilə seçilirdi (bu, Birinci və İkinci imperiyaların süqutu ilə nəticələndi). 20-ci əsrin əvvəllərində Bonapartizm bir ideya cərəyanı kimi Fransa siyasi həyatının ifrat sağ hissəsində “əriyərək”, mövcudiyyətinə son qoydu. Lakin onun izlərinə Şarl de Qollun istifadə etdiyi hakimiyyət metodlarında və hətta Beşinci respublikanın konstitusiyasında rast gəlinir. Sonradan “Bonapartizm” termini populist mövqelərdən çıxış edən bütün hərbi-diktator və avtoritar rejimləri səciyyələndirmək üçün (həmişə əsaslandırılmış formada olmasa da) işlədilmişdir.
Mənbə
Краткий политический словарь. Политиздат.1989 səh. 50
Səmra Rəhimli
Səmra Rəhimli və ya Səmra — Azərbaycan müğənnisi. Səmra "O Səs Türkiyə" və "Səs Azərbaycan" layihələrinin iştirakçı olmuşdur. Azərbaycanı 2016-cı ildə Stokholm şəhərində keçirilən 61-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində "Miracle" mahnısı ilə təmsil etmişdir və final mərhələsində ölkəyə 17-ci yeri qazandırmışdır.
Həyatı
Səmra Rəhimli 20 oktyabr 1994-cü ildə Azərbaycanın Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin tələbəsi olan Səmra xanım uşaq yaşlarından musiqi ilə məşğul olmağa başlamışdır.
"O Səs Türkiyə"
Səmra Rəhimli 2014-cü ildə Türkiyənin "TV 8 Televiziyası"nda yayımlanan "O Səs Türkiyə" layihəsində iştirak etmişdir. O ilk mərhələdə "Kör Seçmeler" mərhələsində "Simply The Best" mahnısını ifa etmişdir və 2 münsif Səmra xanım tərəfə çönmüşdür. Səmra xanım isə Hadisənin komandasında yarışmağı seçmişdir. Daha sonra növbəti mərhələdə – "Düellolar" mərhələsində Səmra Rəhimli Ayda Eravcı ilə birgə "I Who Have Nothing" mahnısını ifa etmişdir. Hadisə isə Səmra ilə Ayda arasında seçim etmiş və Səmra Rəhimlini komandasında saxlamışdır. Növbəti mərhələdə – "Bire Bir" mərhələsində Səmra Rəhimli Zeynep Topkaya ilə birgə "Sweet Dreams" mahnısı ifa etmişdir. Hadisə isə Səmra ilə Zeynep arasında seçim etmiş və bu dəfə Zeynep Topkayanı komandasında saxlamışdır. Amma buna baxmayaraq Səmra xanım layihədə yoluna davam etmişdir. Səmra xanımı Gökhan Özoğuz öz komandasına transfer etmişdir. Növbəti mərhələdə – "Çapraz Eşlemeler" mərhələsində Səmra Rəhimli Hadisənin komandasından Zeo Jaweed ilə yarışmışdır. "Eweryway That I Can" mahnısını ifa edən Səmra xanım səs vermənin yekununda Zeo Jaweeda məğlub olmuşdur və layihəni tərk etmişdir.
"Səs Azərbaycan"
Səmra Rəhimli 2015-ci ildə Azərbaycanın "AzTV Televiziyası"nda yayımlanan "Səs Azərbaycan" layihəsində iştirak etmişdir. O ilk mərhələdə "Wrecking Ball" mahnısını ifa etmişdir və bütün 4 münsif Səmra xanım tərəfə dönmüşdür. Səmra xanım isə Manana Caparidzenin komandasında yarışmağı seçmişdir.
Daha sonra növbəti mərhələdə Səmra Rəhimli Səid İsmayılzadə ilə birgə "Sən necə də gözəlsən" mahnısını ifa etmişdir. Manana Caparidze isə Səmra ilə Səid arasında seçim etmiş və Səmra Rəhimlini komandasında saxlamışdır.
Növbəti mərhələdə Səmra Rəhimli canlı efirdə "Show must go on" mahnısını ifa etmişdir və növbəti mərhələyə keçmişdir. Daha sonra "1/8 final mərhələsi"ndə Səmra xanım "Perfect" mahnısını ifa etmişdir və layihədə yoluna davam etmişdir. İnamla layihədə yoluna davam edən Səmra xanım "1/4 final mərhələsi"ndə Günel Əlizadə və İbrahim İbrahimlinin bəstəsi olan "Sev" mahnısını ifa etmiş və "yarım-final mərhələsi"nə keçmişdir.
"Yarım-final mərhələsi"ndə Səmra Rəhimli Manana Caparidzenin komandasından olan digər iştirakçı Elvin Novruzov ilə yarışmışdır. Səmra xanım "When Life Takes Over" mahnısını ifa etmişdir. SMS səsverməsində isə Səmra xanım Elvin Novruzovu 74.5-25.5 faiz dərəcəsilə məğlub etmiş və "Səs Azərbaycan" layihəsində finala keçmişdir.
2016-cı ilim 5 mart tarixində keçirilən finalda Səmra Rəhimli ona "1/4 final mərhələsi"ndə uğur qazandıran "Sev" və "Sweet Dreams" mahnısını yenidən ifa etmişdir. "Səs Azərbaycan" layihəsinin qaydalarına əsasən SMS səsverməsinin yekununda 4 iştirakçıdan 1-i layihə ilə vidalaşacaqdı. Layihə ilə ilk vidalaşan isə Səmra Rəhimli olmuşdur və o "Səs Azərbaycan" layihəsində 4-cü yeri tutmuşdur. Sonda Səmra Rəhimli "Say Something" mahnısını ifa etmişdir. Layihənin qalibi isə Emiliya Yaqubova olmuşdur.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Səmra Rəhimli 2012-ci ildə Azərbaycanı Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək üçün bu ölkənin Milli Seçimlərinə qatılmışdır. Amma 18 yaşlı Səmra xanımın gənc və təcrübəsiz olması, onun Milli Seçimlərin elə ilk mərhələsində məğlub olması ilə nəticələnmişdir.
2016-cı ilin 10 mart tarixində İctimai Televiziyanın Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi üzrə münsiflər heyətinin iclasında Səmra Rəhimlinin "Miracle" mahnısı ilə Azərbaycanı 61-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etməsi qərara alınmışdır. Avroviziya üçün keçirilən uzun məşqlərdən sonra Səmra 10 may tarixində baş tutan müsabiqənin yarımfinal mərhələsində 14-cü nömrə altında səhnə almışdır. Nəticədə ifaçı 185 xalla 6-cı yerdə qərarlaşaraq, finala vəsiqə qazana bilmişdir. Müsabiqənin finalında bir daha öz mahnısını ifa edən Səmra 26 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı şouda 117 xal toplayaraq, 17-ci yerdə qərarlaşmışdır
Tənqid
2023-cü ildə Azərbaycan Dövlət Dil Komissiyası yanında Monitorinq Mərkəzinin hazırladığı "Mahnılarımız monitorinq aynasında" adlı kitabda zərərli vərdişlərdən istifadəni, tüfeyli həyat tərzini, mental dəyərlərə zidd olan davranışları təbliğ edən, aqressiv hərəkətlərə və özünəqəsdə sövq edən mahnıların olduğunu iddia etdiyi siyahı tərtib edilib. Nöqsanlar aşkarlanan mahnılar müəllif və ifaçılarının adları ilə birlikdə qeyd olunub. Siyahıda Səmranın "Bandam", "Armas" və "Göz" mahnıları da yer alıb.
Bakı İslam Universiteti
Bakı İslam Universiteti — Azərbaycanda ali dini tədris müəssisəsi. Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunun yaradılmasından sonra 2018-ci ildə fəaliyyətini dayandırmışdır.
Haqqında
Qafqaz Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin nəzdində olan Bakı İslam Universiteti 1991-ci ildə Bakı İslam Mədrəsəsinin bazası əsasında formalaşmışdır. Bakı İslam Mədrəsəsi SSRİ Nazirlər Soveti yanında Dini İşlər Şurasının 17 yanvar 1989-cu il tarixli, 2№-li protokoluna əsasən Qafqaz Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin nəzdində fəaliyyətə başlamışdır. Bakı İslam Mədrəsəsi struktur baxımından Buxara mədrəsəsi nümunəsi əsasında qurulsa da, tədris proqramı mümkün qədər Azərbaycanın konfessional durumuna yaxınlaşdırılmışdır. Fəaliyyət göstərdiyi müddətdə Bakı İslam Mədrəsəsində 86 tələbə təhsil almışdır.
1991-ci ilin yanvarında Qafqaz Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin Qazilər Şurasının qərarı ilə QMİ-nin 14 yanvar 1991-ci il tarixli 2№-li əmrinə əsasən Bakı İslam Mədrəsəsi Bakı İslam İnstitutuna çevrilmişdir. İnstituta ilk dəfə qəbul imtahanları keçirilmiş və 20 nəfər qəbul edilmişdir. Burada yalnız mədrəsəni bitirmiş gənclər oxumaq haqqı qazanmışlar.
QMİ-nin təşəbbüsü ilə 1992-ci ilin axırlarında Bakı İslam İnstitutu Bakı İslam Universiteti adını aldıqdan sonra tədris müəssisəsinə qəbul olanların sayında artım müşahidə edilmişdir. Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi Kollegiyasının 1 mart 1994-cü il tarixli qərarına əsasən universitetin yeni adı rəsmən təsdiq olunmuşdur.
2009-cu ildə Təhsil Nazirliyi 5 il müddətinə universitetin fəaliyyətinə xüsusi razılıq (lisenziya) vermişdir. Həmin razılığa əsasən Universitetdə bakalavr səviyyəsində Dinşünaslıq ixtisası, magistratura səviyyəsində isə Dinlərin tarixi və İslamşünaslıq ixtisaslaşmaları üzrə kadr hazırlığı aparılır. Lisenziyaya uyğun olaraq, bakalavr pilləsi 4 il, magistr pilləsi isə 2 il müddətində olacaq.
Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyası tərəfindən Bakı İslam Universiteti üçün keçid balının 100 bal müəyyənləşdirilmişdir.
Bakı İslam Universiteti 2006-2010-cu illərdə əsaslı təmir olunub.
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin 27 iyun 2002-ci il tarixli, 163№-li sərəncamına əsasən Bakı İslam Universiteti 135 saylı şəhadətnaməilə qeydiyyata alınıb.
Universitetin rektoru Hacı Sabir Həsənlidir. Universitetin müəllim heyətinin əksəriyyəti BİU-nun öz məzunlarıdır.
Şöbələri
Həmin şöbələr 2002-ci ilə kimi filial idi və hər biri universitetə qəbulu fərdi şəkildə həyata keçirirdi. Həmin ildən başlayaraq universitetə qəbul mərkəzləşmiş şəkildə yalnız Bakıda həyata keçirilir.
93
93-cü il (Doxsan üçüncü il) — Cümə axşamıdan başlayan uzun olmayan il.
Karol Laythay
Karol Laythay (d. 7 dekabr 1886 – ö. 1945) — macar film rejissorudur.
Həyatı
Karol Avstriya-Macarıstan ərazində yerləşən Marosvasarhelidə (hal-hazırda Rumıniyanın Transilvaniya bölgəsində yerləşən Tırgu- Mureş şəhəri) doğulmuşdur. Film karyerasına 1916-cı ildə başlamışdır. Karol 1916-1944-cü illər ərzində 17 filmə rejissorluq etmiş, həmçinin, 1916-1920-ci illər ərzində 13 filmdə rol almışdır. Karol Laythay 1945-ci ildə vəfat etmişdir.
Böyük tamaşa (film, 1974)
Böyük tamaşa qısametrajlı sənədli filmi rejissor Ruslan Şahmalıyev tərəfindən 1974-cü ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan Dram Teatrının 100 illiyinə həsr edilmişdir.
Məzmun
Film Azərbaycan Dram Teatrının 100 illiyinə həsr edilmişdir. Burada teatrın keçdiyi şərəfli yaradıcılıq yolu və görkəmli səhnə ustaları barədə söhbət gedir. Filmdə inqilabdan sonrakı ilk illərdə Azərbaycan teatrının təşəkkül tapması dövrünə xüsusi yer ayrılmışdır.
Mənbə
Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 246.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1974-cü ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Neoseiulus swartii
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Saqo
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Artemisia pamirica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia pamirica Artemisia pamirica
Xanıkimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi. Dəstəyə aid 150-yə yaxın fəsiləyə 6000-dən artıq növ daxildir.
Təsnifatı
Alt dəstə Percoidei
Üst fəsilə Cirrhitoidea
Üst fəsilə Cepoloidea
Alt dəstə Elassomatoidei
Alt dəstə Notothenioidei
Alt dəstə Trachinoidei
Alt dəstə Blennioidei
Alt dəstə Icosteoidei
Alt dəstə Gobiesocoidei
Alt dəstə Callionymoidei
Alt dəstə Gobioidei
Alt dəstə Kurtoidei
Alt dəstə Acanthuroidei
Alt dəstə Scombroidei
Alt dəstə Stromateoidei
Alt dəstə Anabantoidei
Alt dəstə Channoidei
Kol çərəni
Kol çərəni
Təbii yayılması
Dərbən və Kür çayı arasındakı ərazidən təsvir edilmişdir.Qafqazda,Avropada,Orta Asiyada təbii halda bitir.
Botaniki təsviri
20-60 sm hündürlüyündə,geniş şaxələnmiş,boz rəngli kolcuqdur.Çiçəkyanlığının yarpaqcıqları demək olar ki, tamamilə sərbəstdir,çiçəkləyəndən sonra sıxlaşır.May ayında çiçəkləyir.Noyabr ayında isə meyvə verir.Toxumları ovalşəkilli,qara rəngli,xırda nöqtəli,parıldayandır.
Ekologiyası
Duzadavamlı bitkidir.Şoranlıqlarda və şoranlaşmış gilli yamaclarda dağınıq və qrup halda bitir.
Azərbaycanda yayılması
Xəzər və Kür-Araz ovalıqlarında,Qobustanda,Naxçıvan düzənliyində,aranda,dağ ataəyində,səhra və yarımsəhralarda geniş yayılmışdır.
94
94-cü il (Doxsan dördüncü il) — Cümədən başlayan uzun olmayan il.
Geomorfoloji Skil
Geomorfoloji Skil -coğrafi sikl – hər-hansı ərazinin tektonik hərəkətlərlə Dünya okean səviyyəsindən yüksəyə qaldırılmasından başlayaraq müx-təlif ekzogen proseslərin təsiri ilə  hamarlanaraq əvvəlki səviyyəsinə yaxın vəziyyətdə  peneplen əmələ  kəsilməsinə qədər, relyefin ardıcıl dəyişməsi. İqlim şəraitindən və əsas aparıcı denudasion amillərdən asılı olaraq G.s. su-erozion, arid, buz-laq, dəniz, karst və b. sikllərə ayrılır. Hər bir sikl relyefin morfoloji əlamətlərinə görə bir-birindən fərqlənən gənclik, yetkinlik, qocalıq və zəiflik mərhələlərinə ayrılır. Nəzəriyyə 19 əsrin axırlarında amerika geomorfoloqu U.Devis tərəfindən  irəli sürülmüşdür.
Aleksandr İvanov (cangüdən)
Aleksandr İvanov (tam adı: Aleksandr Alekseyeviç İvanov; Александр Алексеевич Иванов ) — Heydər Əliyevin şəxsi mühafizəsinin keçmiş rəhbəri və "İnterfaks-Azərbaycan" agentliyinin baş direktoru. Azərbaycan cəmiyyətində daha çox "Saşa" adı ilə tanınıb.
Həyatı
Aleksandr Alekseyeviç İvanov 1950-ci ilin 12 iyul tarixində Bakıda anadan olub. Uzun müddət SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsində işləyib. 1978-ci ildən 1982-ci ilə qədər Azərbaycan SSR KQB-nin 5-ci diviziyası nəzdində 9-cu bölmənin baş təhlükəsizlik işçisi və Heydər Əliyevin cangüdəni olub.
1987-ci ilin oktyabrından Heydər Əliyevin Siyasi Bürodakı vəzifəsindən uzaqlaşdırılmasına qədər onunla olub.
A.İvanov 2005-ci ilin avqust ayında "İnterfaks-Azərbaycan" informasiya agentliyinin baş direktoru təyin edilib.
O, dekabrın 21-də beyninə qan sızması nəticəsində vəfat edib. İvanovla vida mərasimində Azərbaycanın ictimai və siyasi xadimləri, jurnalistlər, güc strukturlarının işçiləri iştirak edib. Milli Qvardiyanın əsgərləri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin adından əklil qoyublar. Aleksandr İvanov Yasamal qəbiristanlığında dəfn edilib. Onun məzarı üzərinə dövlət strukturları, dostları və qohumları tərəfindən güllər və əklillər düzülüb.
Şəxsi həyatı
Üzgüçülük ilə məşqul olub.
Əqrəbkimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi. 1300-ə yaxın növü var.
Baccharis dracunculifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kerç yarımadası
Kerç yarımadası — Krım yarımadasının şərq hissəsi. Şimalda Azov dənizi, şərqdə Kerç boğazı, cənubda Qara dənizlə əhatələnir. Qərbdə eni 7 km olan Aq-Manay bərzəği onu Krım yarımadası ilə birləşdirir. Sahəsi təqribən 3 min km²-dir. Şimal-şərq hissəsi hündürlüyü 190 m-dək olan təpəliklər, cənub-qərb hissəsi isə düzənlikdir. Çoxlu palçıq vulkanı var.
Shine (Tolmaçova bacıları)
Shine — Rusiyanın 2014 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı
Neoseiulus zwoelferi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Huperzia ascendens
—  aləminin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mərkəzi Asiya klanları
Mərkəzi Asiyanın klanları regional və tayfa birlikləri əsasında formalaşmış siyasi qruplaşmalardır. Klanlar hakimiyyətdə və ya onun hansısa bir qolunda nəzarəti ələ keçirmək uğrunda mübarizə aparırlar.
Qırğızıstan
Qırğızıstan hökumətində təsirə malik olan 3 klan qrupları mövcuddur: “Onq” və yaxud “sağ”, “Sol” və “İçkilik”.
Özbəkistan
Özbəkistandakı ən güclü qruplaşma ənənəvi olaraq Daxili İşlər Nazirliyini təsiri altında saxlayan, Özbəkistanın keçmiş prezidenti İslam Kərimovun da üzv olduğu Səmərqənd klanıdır. Bu klan Səmərqənd, Buxara, Dizaq və Nəvai regionları ilə bağlıdır və daha zəif Cizzəx klanı ilə müttəfiqdir. Daşkənd klanı isə Milli Təhlükəsizlik Xidmətinə nəzarət edir, Fərqanə klanı (bəzən onlar hər ikisi eyni klan kimi nəzərdə tutulur) və Xarəzm klanı ilə müttəfiqlik edir. Daşkənd klanı Daşkənd, Fərqanə, Əndican və Nəməngan regionlarını əhatə edir.
Monjo
Monjo  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Sen-Bozeli kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Miyo.
INSEE kodu — 12153.
Kommuna təxminən Paris dən 530  km cənubda, Tuluza şəhərindən 130  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 39  km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 393 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 141 nəfər (15-64 yaş arasında) 103 nəfər iqtisadi fəal, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 73.0%, 1999-cu ildə bu göstərici 69.8%). Aktiv olan 103 nəfərdən 97 nəfəri (61 kişi və 36 qadın) işləyir, 6 nəfər işsizdir (3 kişi və 3 qadın). 38 hərəkətsiz 9 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 16 nəfər təqaüdçü, 13 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
95
95-ci il (Doxsan beşinci il) — Şənbədən başlayan uzun olmayan il.
Vəssan Gəray Cabaqiyev
Vəssan Gəray Cabaqiyev — Şimali Qafqaz siyasi və dövlət xadimi, mütəfəkkir.
Həyatı
Vladiqafqaz gimnaziyasında, Peterburq Universitetində, Riqa Politexnik İnstitutunda və Almaniyanın Yena Kənd Təsərrüfatı Universitetində təhsil almışdır. 1903-cü ildə Rusiyaya qayıtmış, əkinçilik və dövlət mülkiyyətləri nazirliyində mühüm vəzifələrdə çalışmışdır.
Fevral inqilabından (1917) sonra Şimali Qafqaz Dağlı azadlıq hərəkatının rəhbərlərindən biri olmuş, inquş milli şurasına sədrlik etmişdir. 1917-ci ilin mayında dağlı xalqlarının 1-ci qurultayında Birləşmiş Şimali Qafqaz Dağlılar İttifaqı Mərkəzi Komitəsinin üzvü seçilmiş, komitənin işlər idarəsinə rəhbərlik etmişdir. 1918-ci il mayın 11 -də Şimali Qafqaz dağlılarının müstəqilliyi elan edildikdən sonra hökumət üzvü olmuş, maliyyə naziri vəzifəsini icra etmişdir.
İstiqlal bəyannaməsinin və ilk Dağlı konstitusiyasının müəlliflərindən biri olmuşdur. Qafqaz dağlılarının konfederasiyası ideyası ilə çıxış etmişdir. Dəfələrlə Bakıda olmuş, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökuməti tərəfindən Dağlılar Respublikasına kömək məqsədilə verilən yardım və kreditləri almışdır.
1918-ci ilin payızında Dağlılar Respublikası parlamentinin sədri seçilmişdir. Sovetlərin Şimali Qafqazda möhkəmlənməsindən sonra, əvvəlcə Gürcüstana, 1922-ci ildə isə Türkiyəyə mühacirət etmişdir. Burada təşkil olunan Qafqaz Xalqlarının İstiqlaliyyəti Komitəsinin əsas təşəbbüsçülərindən idi.
XX əsrin 20-ci illərin sonlarından Polşaya mühacirət etmiş, 1938-ci ildə Polşa hökuməti teleqraf aqentliyinin nümayəndəsi kimi Türkiyəyə göndərilmişdir. İkinci dünya müharibəsindən (1939–45) sonra Türkiyə vətəndaşlığını qəbul etmiş, publisistika ilə məşğul olmuşdur.
Son Mi-Na
Son Mi-Na (d. 8 sentyabr 1964) — Cənubi Koreyanı təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
Son Mi-Na Cənubi Koreya yığmasının heyətində 1984-cü ildə Los-Anceles şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXIII Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan beş oyunun birində məğlub olan Cənubi Koreya yığması, Los-Anceles Olimpiadasını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.
Daha sonra Son Mi-Na Cənubi Koreya yığmasının heyətində 1988-ci ildə Cənubi Koreyanın Seul şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan üç oyunun birində məğlub olan Cənubi Koreya yığması, Seul Olimpiadasını 1-ci yerdə başa vurdu və qızıl medal qazandı.
96
96-cı il (Doxsan altıncı il) — Bazar günündən başlayan uzun il.
Artemisia pancicii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Traktat
Traktat (yun. traktus - mühakimə) — antik dövrdən başlayaraq müəyyən mövzuda yazılan elmi əsərlər. Ənənəvi olaraq ədəbiyyat nəzəriyyəsi və fəlsəfəyə aid əsərlər də belə adlandırılmışdır.
Eyni sözdən yaranmış "traktovka" termini də rus dili vasitəsi ilə Azərbaycan dilinə keçmişdir. Bu termin ədəbi əsəri yozmaq, mənalandırmaq, şərh etmək mənasında işlənir. Orta əsrlərdə traktatları nəzmlə yazmaq ənənəsi var idi, bunlar poetik traktatlar adlanırdı. Sayılırdı ki, şeir dili ağılın daha yüksək və zərif ifadə formasıdır.
Geomorfoloji terminlərin izahlı lüğəti (AMEA)
Geomorfoloji terminlərin izahlı lüğəti — 2012-ci ildə "Elm" nəşriyyatı tərəfindən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası akad. H.Ə.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutu Elmi Şurasının qərarı ilə nəşr edilən kitab (ISBN 978-9952-453-14-0).
Üç dildə (Azərbaycan, rus, ingilis) 3000-ə qədər sözlüyü əhatə edən geomorfoloji lüğətdə terminlərin izahı Azərbaycan dilində, mətnin axırında isə terminlərin rus və ingilis variantları verilmişdir.
Terminlər Azərbaycan əlifbası sırası ilə düzülmüşdür.
Neoseiulus yanoi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Naxakimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi. Çəkikimilərə qohum olan sümüklü balıqlardır. Uzunluğu 5 m-ə, kütləsi 300 kq-a qədər olur. Çənələrində dişləri, burnunda adətən bir neçə cüt bığcığı var. Döş və bel üzgəclərində əksərən tikan şüa olur. Bəzi naxalarda dəri dişlərində təsadüf edilir. Çox geniş yayılmış naxayabənzərlər, əsasən şirin su balıqlarıdır. Naxaların boyu müxtəlifdir. Adi naxanın uzunluğu 5 m, kütləsi 300 kq-a çatdığı halda, xallı naxanın uzunluğu 6 sm-dən çox deyil. Naxalar zəif üzür. Ona görə də qidanın tutulmasında lamisə orqanı olan bığcıqların rolu böyükdür. Boylarına nisbətə məhsuldarlıq azdır ki, bu həm də kürü dənələrinin iriliyi ilə əlaqədardır. Bunların arasında nəsil qayğısına qalanlar da var. Bu balıqlar əksəriyyəti yırtıcı və ya bentos yeyəndir. Naxalar mühüm vətəgə balıqlarıdır. 300 fəsiləni və 1200 növü birləşdirən böyük dəstədir. Xəzər Hövzəsində naxakimilər fəsiləsi ilə təmsil olunmuşdur.
97
97-ci il (Doxsan yeddinci il) — Çərşənbə axşamıdan başlayan uzun olmayan il.
Dinistor
Dinistor — həm düz həm də tərs qütblərdə açıla bilən tam dalğa və ya cüt istiqamətli bir yarımkeçirici açardır.
Dinistor, diod Alternating Current sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır. Dinistor, AC açarlarından istifadə edildiyində bir simistorun impulslaş-masında (trigger) belə köməkçi olmaq üçün geniş istifadə olunur. Dinistorlar çox vaxt olaraq dimmer tətbiqlərində və floresan lampalar üçün işə salma dövrələrində istifadə edilir. 260px|thumb|right|Dinistorun sxemdə simvolu(anode-anod)
Dövrə Simvolu
Dinistorun dövrə simvolu, şəkildə göstərildiyi kimi iki xətt arasında tutulan iki üçbucaqdan yaradılmışdır. Bir baxışda, bu, iki qovşaq olaraq da düşünülən cihazın quruluşunu göstərir. Cihazın iki terminalı normalda Anod 1 və Anod 2 və ya Ana Terminal 1 və 2, yəni MT1 və MT2 olaraq göstərilir.
İş rejimi
Dinistor, əsasən, qırılma gərginliyindən artıq olan vaxtı açılan bir diod vəzifəsini yerinə yetirir. Cihaz bu pozulma gərginliyini aşdığında, mənfi dinamik müqavimət sahəsinə girər. Bu gərginliyin artımıyla diodda gərginliyin düşməsinin azaldılmasına gətirir. Buna görə, cihaz tərəfindən həyata keçirilən cərəyan səviyyəsində kəskin bir artım var.Diod, içindən keçən cərəyan, normalda IH hərfləri ilə göstərilən normal cərəyan altına düşənə qədər keçirici vəziyyətdə qalar.Qərarlaşmış cərəyan altında, DKA yüksək müqavimətli (keçirici olmayan) vəziyyətinə geri dönər.Davranışları iki yönlüdür və bu səbəblə, çalışması, dəyişən cərəyanın periodunun hər iki yarısında reallaşır. 260px|thumb|right|Üç və 5 təbəqəli dinistorun strukturu
Yuri Nikulin
Yuri Nikulin (tam adı: Yuri Vladimiroviç Nikulin, ; ) — SSRİ və Rusiya aktyoru, SSRİ xalq artisti (1973).
Həyatı
1949-cu ildə Y. V. Nikulin Tatyana Pokrovskaya ilə tanış olur və tezliklə onlar ailə həyatı qururlar. 14 noyabr 1956-cı ildə bu izdivacdan oğulları Maksim dünyaya gəlir.
Yaradıcılığı
thumb|250px|"[[Brilyant əl (film, 1968)|Brilyant əl" filmindən səhnə. Yuri Nikulin və Andrey Mironov İçərişəhər Cümə məscidinin fonunda.]] Yuri Vladimiroviç Nikulin bir çox sevilən rus filmlərində maraqlı obrazlar yaradır. Onun iştirakı ilə çəkilən ən tanınmış kinokomediyalar sırasında "Brilyant əl", "12 stul", "Qocalar, quldurlar" və s. filmlər var.