cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Honkonq Çin Universiteti
Müasir vəziyyəti
2009-2010-cu tədris ilində Honkonq Çin Universitetində tələbələrin ümumi sayı 14315 nəfər olub. Burada bakalavr pilləsində 11255, magistratura və doktorantura pillələrində isə 3060 tələbə oxuyub. Dünyanın digər ölkələri ilə tələbə mübadiləsi proqramı çərçivəsində universitetdə 1142 əcnəbi tələbə təhsil alıb, 1198 tələbə isə xarici ölkə universitetlərinə göndərilib.
Honkonq Çin Universitetinin tələbələrinin təxminən 40 faizi kampus ərazisində yaşayır. Kampusda 4 kollec arasında paylanmış 21 yataqxana var. Yerli tələbələr əcnəbi tələbələrlə bir nömrədə qalmaq arzusunda olduqları üçün yataqxanalarda yerli və əcnəbi tələbələr bir yerdə məskunlaşıblar. Bu onlar arasında mədəni mübadilənin yaranması, əcnəbi gəncin yerli həyata alışması üçün geniş imkan yaradır. Burada əcnəbi tələbəyə ayrıca otaq verilmir. Yataqxanalarda ümumi mətbəx, televizor, hamam otaqları, camaşırxanalar, İnternet, telefon və kondisioner ilə təchiz edilmiş otaqlar mövcuddur. Kampusda tələbələrin rahatlığını təmin etmək üçün banklar, xəstəxanalar, supermarketlər, bərbərxanalar, restoranlar, idman, konsert zalları və s. fəaliyyət göstərir.
Honkonq Çin Universiteti Çin və Qərb ənənələrini, qədimliyi və müasirliyi özündə birləşdirən perspektiv elmi-tədqiqat mərkəzidir. Ali məktəbin emblemi Cənub Xan sülaləsinə aid olan mifik fenq quşudur. Bu quş alicənablıq, gözəllik, sədaqət və əzəmətlilik rəmzidir. Universitetin şüarı qədim Çin filosofu Konfutsinin məşhur kəlamıdır:
Honkonq Çin Universitetinin missiyası təhsilin, tədrisin, tədqiqatların inkişafını gücləndirmək, beynəlxalq səviyyədə birinci dərəcəli təhsil ocağına çevrilmək, Honkonqun, Çinin və ümumilikdə bütün bəşəriyyətin rifahını yüksəltməkdən ibarətdir.
Büdcəsi
Həmin tədris ilində universitetin xərcləri 5073000000 Honkonq dolları olub. Xərclərin 3625000000 Honkonq dollarını təlim və tədqiqatların aparılması, 187000000 Honkonq dollarını kitabxana, 202000000 Honkonq dollarını idarəetmə, 539000000 Honkonq dollarını tikinti və təmir, 260000000 Honkonq dollarını müxtəlif xidmətlər, qalanlarını isə digər məsrəflər təşkil edib.
Təhsil haqqı
2010-2011-ci tədris ilində Honkonq Çin Universitetində əcnəbi tələbələrin təhsil haqqı orta hesabla 100000 Honkonq dolları (təxminən 12850 ABŞ dolları) təşkil edir. Onlayn ərizə formasının (application) qiyməti 300 Honkonq dolları (37 ABŞ dolları), kağız formasının qiyməti isə 400 Honkonq dolları (52 ABŞ dolları) dəyərindədir. Yataqxanalarda qiymət orta hesabla 8500 Honkonq dollarıdır, qidalanma, nəqliyyat, məktəb ləvazimatları və digər şəxsi xərclər üçün isə bir tələbəyə ildə 140000 Honkonq dolları lazımdır.
2010-2011-ci tədris ilində Honkonq Çin Universitetinə daxil olan əcnəbi tələbələrə bakalavr pilləsində veriləcək təqaüdün məbləği ildə 30000-125000 Honkonq dolları arasında dəyişir. Təhsil aldığı dövrdə yüksək nəticələr göstərən, istedadlı tələbələr ildə 125000 Honkonq dolları (16025 ABŞ dolları) təqaüd alacaqlar. Magistratura və doktorantura pillələrində oxuyanlara müxtəlif adda və məbləğdə təqaüdlər təklif olunur: Dan David mükafatı - 15000 ABŞ dolları, qız tələbələr üçün Honkonq Universitet Qadınları Assosiasiyası təqaüdü - 20000 Honkonq dolları, doktorantlar üçün Avrasiya-Sakit okean Birliyi təqaüdü - ayda 940 avro (6 ay müddətində verilir) və s.
Reytinqi
"QS Asian University Rankings" jurnalının 2010-cu ildə keçirdiyi reytinqə əsasən isə Honkonq Çin Universiteti Asiya ali təhsil ocaqları arasında 4-cü yerdə olmuşdur.
Məşhur məzunları
Buranın məzunu olan məşhurlardan misal olaraq aşağıdakıların adlarını çəkmək olar:
Yarpaqgüdən
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Mühaciran
Mühaciran (digər adı Maran-i Mühaciran)— İranın Həmədan ostanı nda yerləşən şəhər, Laləcin bəxşinin şəhərlərindən biri. Bu şəhərin köhnə adı "Maran" olub.
Yarpaqgüdən
Haqqında
Bunlar istisnasız olaraq meşə quşları olub çox kiçik silvilər arasında yeknəsəq boz, yaşılımtıl və ya qonurumtul rəngləri ilə daha çox nəzərə çarpırlar. Hələ uçub keçmə zamanı və çoxalma mövsümündə çox və hündürdən oxuyurlar. Kölgəsevərlərdən fərqli olaraq ağacların başında olurlar. Ancaq adətən yerdə və ya çox alçaqda yuva qururlar. Buna görədə də yuvaları az sahəyə, ancaq böyük hündürlüyə malik olur. Halbuki, kölgəsevərlərdə yuvanın hündürlüyü kolluq təbəqəsi ilə məhdudlaşmışdır. Adətən çox xırda həşəratlarla qidalanırlar. Bunları kiçik budaqlardan və yarpaqlardan yığırlar. Azərbaycanda qeydə alınmış 4 növdən 2-si – bahar yarpaqgüdəni və cr-cr yarpaqgüdən yalnız uçub-keçərkən rast gəlinir. Ancaq onların nəğməsini yarpaqgüdəninin nəğməsi başlanğıcdan sona doğru alçalan tonludur, o biri növün nəğməsini isə "sip-sip-sip-sirrrrrr" kimi apreldə-mayda da müntəzəm eşitmək mümkündür. Digər 2 növ – kölgəlik yarpaqgüdəni və sarıqarın yarpaqgüdən Azərbaycanın ən səciyyəvi köçəri-yuvalayan meşə quşlarındandır. Zahirən yarpaqgüdənlərin əksəriyyəti çöl şəraitində demək olar ki, fərqlənmir. Ancaq nəğmə və çağırışlarına görə yaxşı tanınır. Kiçik ölçülərə malik olmaqla onlar çox fəal vokalizasiya ilə seçilirlər. Bu isə, görünür, erkəyin o qədər də yüklənməməsi ilə bağlıdır. Kölgəlik yarpaqgüdəninin nəğməsini "tin-tin-tin-tin..." kimi vermək olar. Onların sayı adətən 6-10, çoxalmanın sonuna doğru 3-4, uzunluğu isə 9 saniyə və daha çox, orta hesabla 3-4 saniyə olur.
Mühaciran
2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən şəhərin əhalisi 7756 nəfər və 1697 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılar dan ibarətdir və Azərbaycan dili ndə danışırlar.
Yarpaqgüdən
Haqqında
Sarıqarın yarpaqgüdəninin nəğməsi daha qovuşuq ifa və ritmikliklə fərqlənir. Onu çox cəld ifa edilən "tsi-tsi-civ-isi-cir-riv-civ..." şəklində vermək olar. Uzunluğu 1-5 saniyə çəkir. Özüdə ayrı-ayrı səsləri fərqləndirmək və saymaq mümkün olmur. Sarıqarın yarpaqgüdən çox vaxt "tsi-tsi" və ya "ts-tç" çağırışından istifadə edir. Hər iki növün erkəkləri bütün gündüz ərzində fəal oxuyaraq bir gündə 400-500-dən, 2000-2200-ə qədər nəğmə ifa edir. Ancaq nəğmələrin 1̸3-dən 3̸4-ə qədər səhər saatlarına, 10%- dən 1̸3-ə qədəri isə axşam saatlarına düşür. Nəğmə fəallığı çoxalma mövsümünün sonunda və yəqin ki, kürt yatma dövründə aşağı düşür. Cütsüz qalmış və ya subay erkəklər çoxalma mövsümünün sonuna qədər yüksək nəğmə fəallığını saxlayırlar. Sarıqarın yarpaqgüdən əsasən yalnız Qafqazda və Şimali İranda rast gəlinir. Bu monotipik növdür. Ancaq onu çox vaxt daha geniş yayılmış Himalaylardan və Uzaq Şərqdən Avropaya qədər geniş areala malik olan yaşıl yarpaqgüdənin yarımnövü hesab edirlər. Kölgəlik yarpaqgüdəninin 9-12 yarımnövü olub Atlantikadan Himalaylara və Şimal-Şərqi Sibirə qədər rast gəlinir. Əgər ikinci növün qışlama yeri Afrika və qismən Hindistandırsa, birincininki Hindistan və Hind-Çindir. Bu isə uyğun olaraq onların qərb və şərq mənşəyini əks etdirir. Qafqaz quşları yəqin ki, daha çox Cənubi Qafqazın düzənliklərində qışlayırlar. Kölgəlik yarpaqgüdəninin Qafqazda və Azərbaycanda 2 yarımnövü ayırd edilir: Qafqaz və Şərqi Avropa yarımnövləri. Burada daha əvvəl meydana çıxmış birinci qəhvəyimtil, ikinci isə yaşılımtıl formalara addir. Hazırda Qafqaz kölgəlik yarpaqgüdənləri əsasən 1000 m-dən artıq yüksəkliklərdə, həm də təkcə meşələrdə deyil, subalp qurşağın kolluqlarında və rododendron cəngəlliklərində; Şərqi Avropa yarımnövü isə düzənlik meşələrindən subalpikaya qədər Qafqaz formasına müstəqil növ saymaq lazımdır. Belə ki, iki yarımnöv eyni ərazidə yaşaya və ayrılığını saxlaya bilməz. Sayına görə kölgəlik yarpaqgüdəni düzənlik meşələrindəki oxuyan quşların 10%-ə qədərini, dağlıq meşələrdə isə 15%-ə qədərini təşkil edir. Ancaq bunlar nisbətən işıqlı sahələrə üstünlük verir. Ondan fərqli olaraq sarıqarın yarpaqgüdən demək olar ki, yalnız 500 m-dən hündürdə olan dağ meşələrdə rast gəlinir, həm də kölgəli cökə meşələrinə üstünlük verir. Bütün oxuyan quşların 20-40%-n təşkul edir. Əgər kölgəlik yarpaqgüdəni artıq martın ortalarında uçub gəlirsə, sarıqarın yarpaqgüdəni aprelin ortalarından tez görmək mümkün deyil. Hər iki quş yəqin ki, sentyabr-oktyabrda və ya noyabrın əvvəllərinə qədər uçub gedir. Hər iki növün yuvaları kürəşəkilli, yan girişlidir. Bir qoyumda 4-6 ağ-qırmızı-qonur xallı, sarıqarın yarpaqgüdənində isə saf-ağ yumurta olur. Sarıqarın yarpaqgüdən ildə 1, kölgəlik yarpaqgüdəni isə adətən 2 dəfə yumurta qoyur.
Kürtyatma 12-14 gün çəkir. Bir bu qədər də həşəratlar yuvada yemlənir. Bütün kölgəsevərkimilər bağ və meşə ziyanvericilərini, su hövzələri yaxınlığında yığışan qansoran həşəratları və.s məhv etməklə böyük fayda verirlər. Arıquşlarından fərqli olaraq onlar süni yuvalarda məskunlaşmırlar. Buna görə də onların cəlb edilməsi üçün bağlarda və parklarda kolluqları qırmamaq və ya kolluqlar salmaq lazımdır. Burada onlar həvəslə yuva quraraq öz gözəl şirin nəğmələri ilə bizi şad edəcəklər.
Molla Əhməd məscidi
Molla Əhməd məscidi — İçəri Şəhərdə yerləşən və ölkə əhəmiyyətli abidə olan məscid.
Haqqında
İçəri Şəhərin məhəllə məscidləri tipinə aiddir. Nəsrəddin Quştası ibn Həsən Hacıbaba tərəfindən sifariş olunmuş, Abşeronun məşhur tikililərinin, eyni zamanda Nardaran qalasının və Bibi-Heybət kəndində minarəli məscidin (XIII əsrin sonu) müəllifi olan ustad-memar Mahmud ibn Səd tərəfindən XIV əsrin əvvəlində inşa edilmişdir. Məscidə Əhməd adlı şəxs axundluq etdiyi üçün xalq arasında Molla Əhməd məscidi adlandırılmışdır.
Məscid planda dördbucaq şəklində olub həcmcə kiçik bir zaldan ibarətdir. Cənub divarında sadə mehrab, yanlardan taclı, alçaq formalı daş qübbə düzgün işlənmişdir. Zahirən gözə çarpmayan assimetrik fasad, dəqiq profillənmiş giriş və sonradan əlavə olunmuş iki kiçik pəncərələrlə tamamlanır.
Fasadın yuxarı hissəsində uzun zolaq şəklində verilmiş, binanın inşası haqqında ikisətirli ərəb yazısı eyni zamanda həm sifarişçi, həm də hərbi, dini və xatirə abidələrinin tikintisində fəal iştirak edən memar haqqında dolğun və məzmunlu məlumat verir. Onun yaradıcılığında, memarlıq irsinin bir hissəsi olan, Şirvanşahlar dövrünü əks etdirən stilistika üslublarının tərəqqisi hiss olunur.
Calystegia silvatica
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Triathalassothia
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Canavar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Qurdun qidası ilin mövsümündən asılı olaraq müxtəlif növ gəmiricilər, quşlar, sürünənlər, onların yumurtaları, qurbağalar, kərtənkələlər, xırda yırtıcılar və kənd təsərrüfatı heyvanları təşkil edir. Yuvalarını qayalıqlarda və suya yaxın yerlərdə düzəldirlər.
Qısa məlumat
Qurdlar yaz başları cütləşirlər. Boğazlıq müddəti 63–65 gündür. Qışda cütləşir, yazda küçükləyirlər, 5–6 bala doğurlar. Balalar cütləşmədən iki ay sonra dünyaya gəlir. Bala dünyaya gələnə qədərsə erkək qurd dişisinin rahatlığı üçün əlindən gələni edir. Bunun üçün əvvəlcə erkək yerin altında bir yuva düzəldir və heç yorulmadan yuvanı və yuvaya gedən lağımı qazmağa başlayır. Lağımın uzunluğu adətən 9 metr olur. İşini başa çatdırdıqdan sonra isə hamilə yoldaşını yeraltı yoldan keçirərək yeni evinə aparır. Burda onu hər cür təhlükədən mühafizə edərək 2 ay müddətində dişisinə qulluq edir. Erkək qurd gecələr ova çıxır, əlinə nə keçirsə, toxunmadan dişisinə gətirir. Beləcə, 2 ayın tamamında bala dünyaya gəlir. Qurdların bir dəfəyə 4-dən 10-a qədər balası olur.
Balalar doğulduğu zaman gözləri görmür. Çəkik, mavi gözlər qurd balası doğulduqdan doqquz gün sonra gün işığını görməyə başlayır. Başlanğıcda balalarını ana südü ilə qidalandıran ana, iki həftə sonra onları süddən kəsir. Bundan sonra isə qəribə bir qidalanma taktikası başlayır. Balaların dişləri çıxmadığından, həmçinin mədələri möhkəm qidaya hazır olmadığından ana qurd mədəsindəki yarı həzm olunmuş qidaları qusaraq balalarını bununla doyuzdurur. Bir müddət sonra isə onlara erkəyi ilə bərabər yedikləri yeməkdən verməyə başlayır. Balalar 3 həftəlik olduqları zaman ana və ata birlikdə balaları yuvadan çölə çıxarır və onlara bundan sonra gündəlik həyata qatılaraq ovlamağı, başlarının çarəsinə baxmağı öyrədirlər.
Qurdlarda balası olan qurd ailəsinə çox qəribə bir diqqət olur. Məsələn, balaları olan erkək qurd bir gün ov tapa bilməmişsə, o günü ətrafdakı qohum qurdlar öz ovlarından həmin ailəyə pay aparırlar.
Qurdların arasında ailə bağları çox qüvvətlidir. Dişisi və balaları yuvada yatdıqları zaman erkək qurd bir təpənin başında oturaraq keşik çəkir. Hər hansı bir təhlükə hiss etdiyi anda isə ilk öncə kəsik-kəsik hürərək ailəsinə xəbər edir, daha sonra ucadan ulayaraq düşməni uzaqlaşdırmağı bacarır.
Balalar böyüyənə qədər ailədə bol sevgi nümayişi gözə dəyir. Ailənin bir üzvü tələyə düşmüş olsa, qohumları onu qurtarmaq üçün əllərindən gələni edərlər.
İnkişafa qaldıqda isə dişi qurdlar erkəklərə nisbətən daha tez böyüyürlər. Erkək üç yaşından əvvəl yetkin sayılmasa da, iki yaşındakı dişi artıq bala doğmağa hazır olur. On, on iki yaşına çatmış qurd qocalmağa başlayır və qurdların ən uzun ömürlüsü 20 yaşına qədər yaşayır.
Həyat tərzi
Onların baxışlarından "heyvanlığa" xas olmayan zəka süzülür. Yırtıcıdırlar, vəhşidirlər, ancaq təhrik edilmədikləri halda insanlara dişlərini qıcatmazlar. Qurdların əhliləşməklə araları yoxdur, azadlıqlarına çox bağlıdırlar. Ən hündür zirvələrə çıxmağı və ordan ətrafa nəzarət etməyi çox sevirlər. "Mərdlik" sözü onları ən yaxşı xarakterizə edən sözdür. Onlar azadlığın, hürriyyətin, cəsarətin, qəhrəmanlığın və çevikliyin simvoludurlar.
Erkək qurdlar əksər kişilərə örnək ola biləcək bir həyat tərzi yaşayırlar. Onlar ömürlərində yalnız bir dəfə bir dişi ilə cütləşər, bizim təbirimizcə desək, ailə qurar və həyatlarının sonunacan öz dişisinə sadiq qalarlar. Dişinin hər hansı bir səbəbdən öldüyü zaman isə erkək qurd dağlara çəkilər və yalquzaq həyatı yaşayaraq ölər. Əgər balaları varsa, onlara analarının yoxluğunu hiss elətdirməmək üçün hər şeyi edərlər. Məsələn, ananın etdiyi kimi balalarını yedirər, balalar yatarkən onları qarnının altında alaraq qucaqlayar, bərabər gəzməyə çıxar.
Görünüşü
Uzunluğu 105–160 sm. Quyruğunun uzunluğu 29–50sm. Quruluşu mütənasibdir. Beli bir qədər enişlidir, yalından sonra. Əzaları nisbətən hündür və güclüdür. Mülayim uzantılı, küt burunlu, enli almacıq sümüklü böyük başı var. Xırda gözləri aralı yerləşmişlər. Qulaqları üçbucaq formasındadır, kiçikdirlər, geniş yerləşmişlər. Tüklü quyruğu tullanma əyləminə çatır. Tük örtüyü qışda hündür, sıx, ama sərtdir. Rəngi ağımtıl-bozdan sarımtıl-qum rənginə qədər, çox vaxt narıncıvari ya da qaramtıl çalarlıdır. Qarın rəngi daha açıqdır. Bəzən belin ortasından uzunamasına qara zolaq olur.
Yayılma arealı. Həyat tərzi
Əvvəllər Şimal yarımkürəsinin bütün mülayim sahəsi üzrə yayılmışdılar. Hal-hazırda ABŞ və Avropa ərazisində tamamilə məhv olublar, ya da buna yaxın vəziyyətdədirlər. Əvvəlki tək, cənub ştatlarından başqa Kanadada geniş yayılıblar. ABŞ-də az sayda Minnesota ştatında və Alyaskada, eləcə də Yelloustoun və Qleşier milli parklarında və bəzi bitişik toxunulmamış yerlərdə qalıblar. Ola bilsin ki, Meksikanın insan məskənlərindən uzaq yerlərində də qorunublar. Avropada azsaylı populyasiyaları Kantabriyanın, Appeninin və Karpatların ucqar yerlərində qalıblar. Ayrı-ayrı başları italyan və transilvan Alplarında da qorunublar. Şərqi Avropada və Rusiya Federasiyasının Avropa hissəsində yayılıblar. Şərqdə bütün Sibirdə, Qafqazda, Türküstanda(Orta Asiyada), Monqolustanda, Tibetdə, Koreyada cənuba doğru Hindistan, Bəlucistan və Kəşmirə qədər geniş yayılıblar. Cənub-şərqi Asuyada İrandan Ərəbistana qədər yayılıblar. Qərbi, Şimali və Mərkəzi Avropada tamamilə məhv olublar. Müxtəlif yerlərdə, tundrada, meşələrdə, çöldə və səhraların qıraqlarında yaşayırlar. 3–4 min metr dəniz səviyyəsindən yuxarı da rast gəlmək olar. Adətən təkliklə, cütlərlə və ailə qruplarında birləşirlər. Nadir hallarda sürü şəklində. Oturaq, nadir hallarda köçəri həyat sürürlər.
Qidalanma
Dırnaqlıları, gəmiriciləri və dovşanları ovlayırlar. Yay vaxtı quş, eləcə də giləmeyvə və yumurta ilə qidalanırlar.
Cütləşmə. Laktasiya
Monoqamdırlar. Qızışma dövrü, coğrafiyadan asılı olaraq dəyişkəndir. Boğaz olma zamanı 62–75 gün. Dişi ildə bir dəfə balalayır. 9–14 qədər, ortalama 4–6 küçük gətirir. Dişi təbii şəraitdə təşkil olunan mağarada balalayır. Laktasiya təxminən 1,5 aydır. Erkək balaların tərbiyəsində iştirak edir. Cinsi yetkinlik iki yaşlarından başlayır.
Sayları
Ümumi sayları bəlli deyil. Kanadada onlar yetərincə çoxdur, Britaniya Kolumbiyasında və Yukonda 1979-cu ildə sayları 10 min idilər. ABŞ-də Alyaskada 1979-cu ildə 10–15 min, Minnesotada — 1200, Miçiqan və Viskonsin ştatlarında — 60, 1978-ci ildə Qleşier milli parkında (Montana ştatı)- 10–20. 1980-ci ilin əvvəlində Meksikada canavarların sayı 50 -yə çatırdı. İberiyada, İspaniyada və Portuqaliyada 1980-ci ildə 200 keçmirdi. 1979-cu İtaliyada 100 yaxın idi; 1979-cu ildə Finlandiyada (hamısı Rusiyadan gəlmə) yenə −100. Rumıniyada — 2000; Polşada 1981-ci ildə — 517; 1973-cü ildə Qazaxıstanda 30 min; Qafqazda, Mərkəzi Sibirdə və Qırğızıstanda çoxsaylı idilər. 1980-ci ildə Türkiyədə çox azaldı, xüsusi ilə qərbində və şimal-qərbində. İranda 1979-cu ilə qədər 1500. Əfqanıstanda, xüsusi ilə dağlıq yerlərdə çoxsaylı idi. Pakistanın şimalında az deyil. Hindistanda 500-dən çox deyildilər. Monqolustanda çoxdurlar. Sayların azalması ovlanması bağlıdır.
Qurd müxtəlif xalqların mifologiyasında, folklorunda
Qurdlar müxtəlif xalqların mifologiyasında, folklorunda, deyimlərində yer alıb.
Canavarla bağlı əfsanələr
thumb|right|260px|Roma şəhərin qurucuları Rem və Romul qardaşlarını əmizdirən qurd (XV əsrə aid antik heykəl) Qədim Roma müəllifləri şəhərin qurucuları kimi Rem və Romul qardaşlarının adlarını çəkirlər. Əfsanəyə görə, zalım dayının əmri ilə meşəyə atılan qardaşları dişi bir canavar tapır və onlara süd verərək bəsləyir. Sonra tifilləri bir çoban tərbiyə edib boya-başa çatdırır.
Qurdlarla bağlı Hans Bidermanın məşhur "Simvollar ensiklopediyası"nda xeyli maraqlı məlumatlar var. Məsələn, Qədim misirlilər qurd başlı tanrılara müharibə tanrısı kimi sitayiş edirdilər. Slavyan mifologiyasında isə qurda şərin elçisi kimi yanaşılır. Yazdıqlarımızı ümumiləşdirərək belə nəticəyə gəlmək olur ki, bütün hallarda qurd bəşəriyyətin əzəl çağlarından insanların düşüncəsində, arzu və niyyətlərində özünə möhkəm yer eləyib. Türklər isə qurd kultuna xüsusi bir ehtiramla bağlıdırlar.
Bozqurdlar
thumb|Bozqurd 5 dekabr 1927-ci ildə dövriyyəyə buraxılmış 5 Türk Lirəsi banknotunun üzərində. Bozqurdlar qurdların bir növüdür. Bozqurdlar, ümumiyyətlə, evcil heyvanlardan adətən qoyunlara, mallara və atlara tələ "qururlar" və onlar əsla quzulu qoyunlara hücum etməzlər. Maraqlıdır ki, onlar balası yanında olan heç bir heyvana yaxın durmurlar. Bozqurd sürüdən yalnız bir heyvanı tələf edər və bunun da yarısını özü yeyər. O biri yarısını isə varsa ailəsinə, yoxsa ova çıxa bilməyəcək qədər yaşlı olan bozqurdlara aparar.
Bozqurdlar qurdlar arasında gələnəyə ən çox bağlı varlıqlardır. Qış gecələrində Şimali Amerikanın ucsuz-bucaqsız düzənliklərində gecələyən insanlar qəribə bir hadisənin şahidi olublar. Onlar deyirlər ki, qurdlar onların yandırdıqları atəşin üç metr yaxınına qədər gəlmiş, dayanıb insanları seyr etmiş və heç bir hərəkət etmədən geri dönmüşlər. İnsanlar isə əsrlər boyunca bozqurda qarşı mənasız bir savaş elan etmiş və onların sayını get-gedə azaltmağa başlamışdır. Qurdlar da insanlardan gördüyü bu vəhşi davranış nəticəsində kimsəsiz bölgələrə çəkilmək məcburiyyətində qalmış və sayları xeyli azalmışdır.
Bozqurdlar məğrur və heç nəyə baş əyməyən heyvanlardır. Onlar heç bir zaman ev heyvanları ola bilməzlər. İnsanla dost olarlar, amma it, ya da başqa heyvan kimi insana tabe olmaz, kölələşməzlər. Çünki bozqurd ev itləri kimi havayı yemək üçün sahibinə yaltaqlanmaqdansa, hürr şəkildə aclıqdan ölməyi üstün tutur. Onlar məğlub ola bilərlər, amma əyilməzlər, öldürülərlər, diz çökməzlər, ovlanarlar, həbsə düşməzlər. Bu baxımdan, türklərin bozqurdları yüksək dəyərləndirmələri əbəs deyil. Belə ki, bozqurdlarda da qədim türk gələnəklərinə uyğun bir həyat tərzi var – ataya bağlıdırlar, bir təşkilat halında yaşayırlar və onlarda da hamının tabe olduğu lider var. Savaş zamanı bozqurdlar da türklər kimi yarım aypara şəklində sıralanaraq hücuma keçirlər. Bütün bu kimi xüsusiyyətlərə görə, türklər azadlıqlarının timsalı olaraq Bozqurdu özlərinə simvol seçiblər. Məhz buna görə, Bozqurd türk hürriyyətinin, türk dəyanətinin simvoludur.
Vladichthys
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Basic Element
Basic Element - İsveçin tanınmış rep hip hop qrupu.
Qrup üzvləri Piter Telenius, Zetma Prenbo və Cesar Zaminidən ibarətdir. Qrupun ilk sinqli “The Promise Man” adı altında hazırlanıb və elə qrup üzvlərinin həmin sinqldan sonra fəaliyyətə başlayıblar. Qrupun “Touch you right now” sinqli Azərbaycanda da çox tanınmış bir sinqldır.
Calystegia stebbinsii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
2019 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi
18 iyul 2019-cu il tarixdə Avropa Yayım İttifaqı ümumilikdə 19 ölkənin Qlivitsedə keçirilən müsabiqədə iştirak edəcəyini təsdiqləmişdir. Bu ölkələrdən İspaniya 12 illik fasilədən sonra müsabiqəyə geri dönmüşdür. 2018-ci ildə müsabiqədə iştirak etmiş Azərbaycan və İsrail isə yarışmada iştirakdan imtina etmişdir.
Qlivitsedə keçirilən 2019 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində "Superhero" mahnısı ilə ev sahibi ölkə olan Polşa təmsilçisi Viki Qabor qalib gəldi. Bu Polşanın müsabiqədə ikinci qalibiyyəti oldu.
Keçirildiyi yer
2018-ci ildə Polşa təmsilçisi Roksana Veqelin "Anyone I Want to Be" mahnısı ilə müsabiqədə qələbə qazanmasının ardınca Polşanın 2019 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsinə ev sahibliyi edəcəyi AYİ tərəfindən dekabr ayında öz təsdiqini tapmışdır. Polşadan öncə isə Ermənistan və Qazaxıstan da müsabiqəyə ev sahibliyi etmək namizədliklərini irəli sürmüşdürlər.
2019-cu ilin mart ayında Polşanın Qlivitse şəhərində yerləşən Qlivitse Arenanın müsabiqənin keçirələcəyi məkan olduğu bəyan edilmişdir. Arena 17,178 nəfəri qarşılamağa hazırdır. Qlivitse ilə yanaşı eyni zamanda 6 şəhər daha öz namizədlik təkliflərini irəli sürmüşdürlər. Lakin təşkilat komitəsinin tələblərinə uyğun yalnız Qlivitse Arena uyğun gəlmişdir.
Digər ölkələr
Aşağıda adları göstərilən ölkələr daha öncə Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində iştirak etsələr də, 2019-cu ildə müsabiqədə iştirak etməmişdirlər.
Xəritə
thumb|400px|center|JESC 2018 Map|İştirakçı ölkələrin xəritəsi|{{legend|#22b14c|İştirak edən ölkələr}}{{legend|#ffc20e|İştirakdan imtina edən ölkələr}}
Kanija müdafiəsi
Kanija müdafiəsi — 1593–1606-cı illər Osmanlı-Avstriya müharibəsi gedişində 1601-ci ildə 73 gün ərzində Kanija qalasını mühasirəyə alan Habsburq ordusuna qarşı Osmanlıların müdafiə olunması və əks-hücumudur.
Mühasirədən öncəki vəziyyət
1600-cü ildə Avstriyaya tərəf irəliləyən Osmanlı ordusu Kanija qalasını ələ keçirdi. Qalanın idarəsi Tiryaki Həsən paşaya verildi. Qalada 9 min əsgər və az miqdarda silah və ərzaq ehtiyatı qoyan Osmanlı ordusu geri çəkildi. Bunu fürsət bilən Avstriya ordusu 9 sentyabrda Kanija qalasına hücum etdi. Avstriyalılara bu işdə Müqəddəs Roma imperiyası, Macar krallığı, Xorvat krallığı, İspaniya imperiyası, Papa dövləti və Malta cəngavərləri də yardım edirdi. Avstriyalılar gələr-gəlməz qalanın ətraf ərazilərlə olan bütün əlqaəsini kəsdilər.
Mühasirənin gedişi
Avstriyalılar 35–100 min arası əsgər və 47 böyük topa malik idi. Osmanlı ordusunda isə 9 min əsgər və 100 kiçik çaplı top vardı. Həsən paşa ilk vaxtlarda yalnız tüfəng atəşi açdırdı. Bunu görən Avstriya komandiri Arxiduk II Ferdinand Osmanlıların topu olmadığını sanıb, hücuma atıldı. Türklər qəfildən toplarını işə salaraq avstriyalıları ağır itkiyə məruz qoyduı. Ağır itki verən II Ferdinand daha sərt hücumlara keçdi. Həsən paşa bunlara tab gətirsə də, müdafiənin yalnız silahla olmayacağını anlamış və psixoloji üsullara da əl atmışdı. İlk öncə qaladan kənarda ölən əsgərlərin ciblərinə yalançı informasiyalarla dolu qurama məktublar qoydurdu. Həmin məktublarda osmanlıların qalada kifayət qədər ərzaq və silaha malik olması, habelə Belqraddakı sultan ordusunun yaxınlarda köməyə çatacağı barədə yayındırıcı məlumatlar vardı.
Ferdinand bu yalan məlumatları eşidən kimi qəzəblənərək daha şiddətli hücuma başladı. Həsən paşa isə dezinformativ məktubların özlərinə xeyir əvəzinə zərər gətirməsini sanaraq, digər psixoloji vasitədən istifadə edir. Əsgərlərinə dayanmadan şən mahnılar çaldıraraq düşmən nəzərində guya türklərin arxayınlıqla hər günü bayram etməsi barədə ab-hava yaratdı. Ferdinand bu üsula da aldanmış, hər yerdə avaz-avaz bağıraraq qalaya hərtərəfli hücum edilməsini əmr edirdi. Lakin osmanlılar təslim olmağı düşünmədən, hələ də uğurla müdafiə olunurdu. Mühasirənin 2-ci ayı başladıqda qaladakı təchizatın azalması Həsən paşanı xeyli narahat etmişdi. Bu dəfə onun yardımına yüzbaşı Əhməd Ağa yetişir. O, bir neçə lazımi məhsullar olacağı təqdirdə barıt hazırlaya biləcəyini söyləmiş və təminat hazır olduqdan sonra bunu bacarmışdı da. Osmanlılar 2–3 həftə bu barıtın hesabına müdafiə olundu. Lakin bu barıt da qurtarır, ərzaq azalır, üstəlik, qarşıdan sərt qış gəlirdi. Bu şəraitdə qalanın müdafiəsi qeyri-mümkün idi. Həsən paşanın ancaq bir şansı qalmışdı. Əgər bu da baş tutmasa, qala mütləq alınacaqdı. Gecə basqını ediləcəkdi! Axşam vaxtı bütün orduya xəbər verilərək, basqına hazırlıqlar görüldü. Mühasirənin 73-cü gecəsi, yəni 18 noyabr 1601-ci ildə Həsən paşanın ordusu xaçlılara qarşı əks-hücuma keçdi. Həsən paşanın "dezinformativ məktublar" üsulu işə yarayıbmış; çünki II Ferdinand həmin məktublarda əks olunan köməkçi türk qoşunlarının yardıma yetişdiyini fikirləşərək, çoxlu sayda qoşunları ilə geri çəkildi. Xaçlılar geridə 47 böyük top, 14 min tüfəng, 60 min çadır və 15 min qazma kürək, xeyli ərzaq və Ferdinandın qzılı taxtı və otağını qoyub qaçmışdı. Həsən paşa bu zəfərini qazandıqdan sonra bəylərbəyi vəzifəsi aldı.
Curəqan
Curəqan və ya Cuzqan — İranın Həmədan ostanında yerləşən şəhər. Bu şəhər Həmədan şəhristanının Mərkəzi bəxşində yerləşir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən şəhərin əhalisi 8851 nəfər və ya 2311 ailədən ibarət idi. Əhalisi azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar.
Karina Lixvar
Karina Lixvar (d. 11 dekabr 1998) — İsraili təmsil edən bədii gimnast. Karina Lixvar 2016-cı ildə İsraili Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Lixvar həmdə I Avropa Oyunlarında iki gümüş və bir bürünc medal, Dünya və Avropa Çempionatında isə bir qızıl, iki gümüş və iki bürünc medal qazanıb.
Karyerası
Karina Lixvar 2016-cı ildə İsrail bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Yuval Filo, Alona Koşevatskiy, Yekaterina Levina və İda Mayrin ilə birgə final yarışlarında 34.549 xal topladı və 6-cı yeri tutdu.
ATV Vivace
ATV Vivace — 18 sentyabr 2016-cı il tarixində ATV Classic adı altında fəaliyyətə başlayan, Azərbaycan ın özəl kanallarından biri.
Azad Azərbaycan Müstəqil Teleradio Yayım şirkətinin layihələrindən biridir. Azərbaycan və dünya klassik musiqi sinin, ölkədə təbliğatı və tanınmasında mühüm rola malikdir. ATV Vivace nəinki operanın beşiyi olan Azərbaycanda, eləcə də Qafqaz da və Şərq də ilk klassik musiqi kanalıdır. İnsan ruhunu oxşayan klassik musiqini səsləndirməklə daxili harmoniyanı, klassik musiqiyə olan tələbatı ödəmək bu kanalının üzərinə düşür. 24 saat yayımlanan kanalda həm Azərbaycan, həm də dünya klassiklərinin əsərləri səslənir. Xarici teleşirkətlərlə əməkdaşlıq nəticəsində ərsəyə gəlmişdir.
Adobe Dreamweaver
Dreamweaver ([drimvi'ver])  — Adobe şirkəti tərəfindən istehsal edilən HTML-WYSIWYG redaktoru. Proqram, 8-ci versiyasına qədər (2005-ci il) Macromedia şirkəti tərəfindən istehsal olunurdu. Növbəti versiyalar, Dreamweaver CS3-dən (2007-ci ildən) başlayaraq, Adobe şirkəti tərəfindən istehsal olunur. Zəngin alətlər dəsti, hər cür əlavələrin quraşdırılması, rahat interfeys və başqa xüsusiyyətlərinə görə Dreamweaver dünyanın ən məşhur HTML-redaktorlarından biridir.
Versiyalar
Proqramın məşhurluğu 2002-ci ildə Macromedia şirkəti tərəfindən buraxılmış MX versiyasından başlayaraq artdı. Əvvəlki 1 — 4 versiyaları 5 şirkət tərəfindən istehsal olunun. Proqramın 7-ci versiyası Dreamweaver MX 2004 adlandırıldı. 2005-ci ildə Macromedia Dreamweaver 8 istehsal olundu. 20 aprel 2007-ci ildə artıq Adobe şirkəti Dreamweaver CS3 adlı daha yeni versiyanı istehsal etdi.
Dreamweaver CC versiyası cari ilin sonuncu versiyasıdır.
Sintaksis
İstifadəçilər üçün həmçinin sintaksisin birinci planına onların şəxsi dil funksiyalarını əlavə etmək mümkündür. Bundan başqa, kod tamamlanması (kodun avto tamamlanması) bu dillərdən çoxunda mümkündür.
Aktual informasiya
Əsas texniki direktor olan Adobe Kevin Linç 19 may 2013 tarixində keçirilən Google I/O konfransında Dreamweaver CS5 redaktorunda HTML5 standartının əlavəsini nümayiş etdirdi, TechCrunch istinadən əsas texniki direktor çıxışında: "HTML5  — "internet-video"-nun inkişafı üçün böyük irəliləyişdir"   — demişdir. Kevin Linç onu da qeyd etdi ki, Adobe Dreamweaver CS5 üçün HTML5 və CSS3 əlavəsi xüsusi yenilənmə paketi ilə hazırlanmışdır.
Adobe nümayəndəsi bildirdiyi kimi, Dreamweaver-də paketin quraşdırılmasından sonra HTML5 teqləri üzrə kömək konteksləri olacaq.
Bundan başqa, Adobe şirkətinin istehsalçıları video və audio əlavəsini yaxşılaşdırmış, WebKit mühərrikini yeniləmişdir.
Qiymət
2012-ci il fevral ayına görə, proqramın tam versiyasının dəyərini (Tam ödəniş — $399.00) ödəmək, yeniləmək ($119.00), abunə (aylıq  — $29.00, illik — hər ay $19.00) ödənişləri mövcuddur.
Çaubunagungamaug gölü
Çaubunagungamaug, həmçinin Vebster gölü kimi də tanınır  — Şimali Amerikada göl. Göl ABŞ-nin Massaçusets ştatında, Vebster şəhəri yaxınlığında yerləşir. Sahəsi 5,83 км²-dir.
Adlandırılması
left|thumb|Gölün adını bildirən lövhə. Hər iki ad göstərilib.
Gölün tam adı belədir: Çargoggagoggmançauggagoggçaubunagungamaugg — bu ad ABŞ-nin ən uzun toponimi hesab olunur. Toponim 45 hərfdən ibarətdir, 15 dəfə «g» və 9 dəfə isə «a» hərfi təkrarlanır. Adın mənası haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Mövcud variantlardan ikisi daha çox diqqəti çəkir: yerli hindi tayfaları olan nipmukların dilində «neytral torpaqlar» və ya gülməli başqa bir məna «Sən balığı öz tərəfində tutursan, mən isə öz tərəfimdə və heç kim balığı ortada tutmur».
Müasir dövrdə «Vebster gölü» daha tez-tez işlədilir. Ancaq bəziləri fəxrlə daha uzun addan istifadə edir. 2009-cu ilin aprelindən məlumat və yol lövhələrində gölün bütöv adının yazılışı tətbiq edildi. .
Ümumi məlumat
Orta dərinliyi — 4,3 metrdir. Maksimal dərinliyi isə 15 metrdir.
Adaları
Göldə bir neçə ada var. Adaların bəzilərində məskunlaşma yoxdur:
Yüksək etimad (film, 1975)
Məzmun
Film-portret Keşlə Maşınqayırma Zavodunun frezerçisi, SSRİ Ali Sovetinin deputatı Oqtay Bağırova həsr olunmuşdur. Filmdə beşillik planı üç ildə yerinə yetirən fəhlənin əmək fəaliyyətindən bəhs olunur.
Arad (judets)
Arad judetsi  — Transilvaniya bölgəsində Rumıniya judetsi (Kirşanın tarixi ərazisi).
İnzibati bölgüsü
Judetsə 1 bələdiyyə, 9 şəhər və 68 komunna daxildir.
Səs Azərbaycan (veriliş, 2015)
Səs Azərbaycan — Dünyanın 50-dən çox ölkəsində yayımlanan The Voice televerilişinin lisenziyalı Azərbaycan versiyası. Azərbaycan Televiziyası ilə yayımlanıb. Şounun aparıcısı Tural Əsədov-du. Şounun ilk mövsümünün yayımına 2015-ci ildə başlanılmışdır.
Münsiflər
Səs Azərbaycan şousunun münsiflər heyəti 22 sentyabr 2015-ci il tarixində bəlli oldu. Münsiflər heyətinə Azərbaycanın xalq artistləri Faiq Ağayev və Mübariz Tağıyev ilə yanaşı əməkdar artistlər Manana Caparidze və Tünzalə Ağayeva da daxildir .Səs Azərbaycanın ilk mövsümünün qalibi Mübariz Tağıyevin komandasından olan Emiliya Yaqubova oldu. İkinci yer Faiq Ağayevin komandasından Hüseyn Abdullayev, üçüncü yer Tünzalə Ağayevanın komandasından Samirə Əfəndiyeva və dördüncü yer isə Manananın komandasından Səmra Rəhimli oldu.
"Görmədən dinləmələr" turu
Şounun münsiflər heyəti "Görmədən dinləmələr" turu zamanı öz komandalarını formalaşdıracaq. Bu turun mahiyyəti ondan ibarətdir ki, münsiflər ifaçıların səsini eşitsələr də, onları görə bilməyəcəklər. Bu dinləmələrdən sonra 4 komanda formalaşacaq. Bundan sonra münsiflər öz komandasına cəlb etdikləri iştirakçıları finalla yanaşı, komanda daxili rəqabətə də hazırlayacaqlar. Zəif olan yarışmanı tərk edəcək, güclü olan isə yarışmada yoluna davam edəcək.
Navahi (Ağsu)
Navahi — Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Ağsu rayonunun Ağsu şəhəri inzibati ərazi vahidində yerləşən bu kəndin keçmiş adı "Borbor Navahi" olmuşdur. Borbor baharlı tayfasının bir qolunun adıdır. Navahi adı ərəb dilində "nahiyə" sözündən olub, "rayon, sahə, dairə" mənasını bildirir.
Pazırıq xalısı
Pazırıq xalısı — Pazırıq kurqanında arxeoloji qazıntı zamanı aşkar edilmiş qədim xalı.
Tarixi
thumb|100px|left|Pazırıq xalısı ikinci sıra naxış düşümündən fraqment Pazırıq kurqanlarından tapılmış toxuculuq nəsnələri içində "Pazırıq xalısı" adı ilə məşhur olan 1,83x2,0m ölçülü qırmızı rəngli keçə üzərində incə yun ipindən toxunan bu xalı Peterburq Ermitajında saxlanır.
E.ə. V-IV əsrlər arasında hazırlandığını irəli sürən alimlər bu xalının Altaya gedib çıxmasını belə izah edirlər ki, guya bir saqa çarının sifarişi ilə yas törənində cəsədin üstünə örtük kimi hazırlanan bu xalı "Armeniyada" toxunmuşdur. Ulrix Şürman bunu "erməni sənətinin şah əsəri" adlandırmış, Volkmar Gantzhorn isə öz kitabında onun fikrini doğru saymışdır.
Başqa bir Pazırıq xalısı da divardan asmaq üçün 4,5x6,5 m ölçüsündə rəngli keçədən aplike üsulu ilə hazırlanmış sənət əsəridir. Burada taxtda oturub əlində həyat ağacı tutan qutsal qadın və qarşısında gözəl geyimli bir atlı təsvir edilmişdir. Prof. F. Cəlilov güman edir ki, buradakı qadın obrazı qarşısındakı bəyə uğur diləyən ulu qam katun obrazıdır.
Bu qədim xalının kurqanın altında salamat qalmasının səbəbi vaxtilə yuxarıda açılmış bir oyuqdan məzarın dibinə sızan suyun buz bağlaması və xalının buzun içində qalması idi.
Xüsusiyyətləri
Pazırıq xalısı iç-içə bir neçə çərçivəyə bölünmüş, birincidə qrifonlar, ikincidə atlılar, üçüncüdə sığırlar (maral), dördüncüdə hun çiçəyi şəklində simvollar verilmişdir. Beşinci çərçivə isə çiçəkli 24 xanaya ayrılmışdır. Buradakı sığırların və orta xana sayının 24 olması məsələsini 24 oğuz boyunun simvolu olduğunu (türk intellekti) türkmən alimi Axmət Bekmıradov qeyd etmişdir. Sonralar E.F. Tekçe və N.G. Qırzıoğlu da eyni fikrə gəlmişlər.
Xalıdakı atların quyruğu əski hun şəkillərindəki kimi düyünlüdür, başlarında yüyən var, yəhərin üzəngisi yoxdur. Çünki həmin xalını toxuyan saqaların törəmələri hunlar dünyada ilk dəfə üzəngini bu xalıdan min il sonra icad etmişdilər.
Balben
Balben  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Kot-Sent-Andre kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38025. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 371 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 560 ilə 2064 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion dan 50 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 50 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Calut monastırı
Calut monastırı — Oğuz rayonunun Calut kəndində yerləşən V–VI əsrlərə aid alban monastırıdır. Kompleksə zəngin bəzədilmiş böyük kilsə, kiçik qədim bazilika və köməkçi binaların xarabalıqları daxildir.
Qədim Calut bazilikası iri zal məbədidir. Məbədin qərb və cənub divarları qismən saxlansa da, şimal və şərq divarlarının çox az hissəsi salamat qalmış, daşları isə məbədin içinə tökülmüşdür. 1811-ci ildə kompleksə əlavə edilmiş Böyük kilsə isə dörd daxili sütuna malik, günbəzsiz, iri üçnefli bazilikadır.
Kompleksə daxil olan tikililər
Monastır Oğuz rayonunun Calut kəndinin şimal-şərqində yerləşir. Kompleksə zəngin bəzədilmiş böyük kilsə, kiçik qədim bazilika və köməkçi binaların xarabalıqları daxildir.
Qədim bazilika
Qədim Calut bazilikası iri zal məbədidir. Onun ibadət zalı 6×4.30 m, altar apsidası isə 3,65×1.75 m ölçüyə malikdir. Məbədin qərb və cənub divarları (2–2.6 metr arası hündürlükdə) qismən saxlansa da, şimal və şərq divarlarının çox az hissəsi salamat qalmış, daşları isə məbədin içinə tökülmüşdür. Zal, tağ örtüyünə malik olmuşdur ki, bunu da xarabalıqda saxlanmış konstruksiya qalıqları sübut edir.
Qədim bazilika maraqlı divar hörgüsünə malikdir. Binanın tikilməsi üçün əhəng daşı, çaydaşı, bişmiş kərpic və butbetondan istifadə edilmişdir. Sonuncu material ehtimal ki, məbəd ərazisində aparılmış çoxsaylı inşaat işləri nəticəsində əldə edilmişdir. Qədim bazilika binasında son inşaat işləri kitabənin qeydinə əsasən 1211-ci ildə aparılmışdır. Məbədi tədqiq etmiş G. Məmmədovanın fikrincə, qərb divarının hörgüsü ilkin variantda dövrümüzə çatmışdır.
Məbədin divarları qalınlıq və hörgü texnikası baxımından Gavurqala bazilikasını xatırladır. Yeganə fərq fasad daşlarının bərabər ölçü və formalara malik olmamasıdır. Belə qarışıq hörgü fonunda giriş qapısı, bütöv daşdan yonulmuş çərçivələr üzərində quraşdırılmış yarımdairəvi arkası ilə kontrast yaradaraq seçilir. Qərb divarının kiçik pəncərəsi bütöv düzbucaqlı daş üzərində xaç formasında yonulmuşdur. Şərq divarında, altar hissədən də məbədə işıq daxil olurdu. Kənar divarlarda pəncərələr olsa da, onlar dövrümüzə çatmamışdır.
Porichthys
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Calut monastırı
Böyük bazilika
Böyük bazilika 1811-ci ildə inşa edilmişdir. Bu yeni kilsə dörd daxili sütuna malik, günbəzsiz, iri üçnefli bazilikadır.
1950-ci il basketbol üzrə dünya çempionatı
1950-ci il basketbol üzrə dünya çempionatı — Basketbol üzrə kişilərdən ibarət milli yığma komandalar arasında ilk dünya çempionatı. 1950-ci il 22 oktyabrdan 3 noyabradək Buenos-Ayresdə (Argentina) keçirilmişdir.
Tarixi
Basketbol üzrə kişilərdən ibarət milli yığma komandalar arasında dünya çempionatının keçirilməsi barədə Londonda 1948-ci il yay Olimpiya oyunları zamanı FİBA-nın konqresində qərar qəbul edilmişdir. Yalnız iki il sonra Argentinada 10 yığma komandanın iştirakı ilə ilk dünya çempionatı keçirilmiş, ev sahibi olan Argentina komandası bu çempionatda I yeri tutmuşdur.
Komandalar
Çempionatın iştirakçıları 1948-ci ildə FİBA-nın Dünya Konqresində müəyyənləşdirilmişdi. Qərara əsasən bu turnirdə çempionatın keçirildiyi ölkə — Argentinanın, 1948-ci il yay Olimpiya oyunlarının basketbol üzrə üç qalibinin (ABŞ, Fransa və Braziliya), basketbol üzrə 1949-cu il Avropa çempionatının qalibi olmuş Misir, basketbol üzrə Cənubi Amerika çempionatının iki ən yaxşı komandasının (Uruqvay və Çili), 1950-ci ilin yanvarında keçirilmiş Avropa təsnifat qrupunun iki ən fəal iştirakçısının (İtaliya və İspaniya) və təşkilatçı ölkələrin birgə qərarı ilə Ekvadorun kişilərdən ibarət yığma komandalarının iştirakı nəzərdə tutulmuşdur.
İtaliya maliyyə problemləri ilə əlaqədar çempionatda iştirakdan imtina etdiyinə görə onu Avropa təsnifat turnirində üçüncü yeri tutmuş Yuqoslaviya əvəz etmişdir. Uruqvay siyasi səbəblərə görə təşkilatçı ölkələr tərəfindən yarışlara buraxılmamış və onu Perunun yığma komandası əvəz etmişdir. Avropa qitəsinin ən güclü komandalarından biri olan SSRİ yığması 1949-cu il Avropa çempionatında iştirak etmədiyinə görə dünya çempionatına dəvət olunmamışdır. İspaniya və Fransa yığmaları dünya birinciliyinin yarışa gecikdiklərinə görə açılış mərasimində iştirak etməmişlər.
Turnirin reqlamenti
İştirakçıların sayı sadə yarış sisteminin təşkili üçün əlverişsiz olduğundan 6 finalçının müəyyənləşdirilməsi üçün ilk və son dəfə Olimpiya sistemi üzrə ilkin oyunlar keçirilmişdir. Nəticədə iki qrup formalaşmışdır:biri 1–6 yerlər üğrunda, ikinci — 7–10-cu yerlər uğrunda.
Daektor
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
FƏTH
Əl-Fətih (Hərəkat əl-Tahrir əl-Vətəni əl-Fələstini, Fələstin Milli Qurtuluş Hərəkatı), Yasər Ərafatın öndərliyində 1959-da qurulan Fələstin mənşəli müqavimət təşkilatı və Fələstin Milli Rəhbərliyindəki iqtidar partiyası.
1968-ci ildəki Karaməh müqavimətiylə önə çıxan və Fələstin Qurtuluş Təşkilatı içində təsirli olan təşkilatdır.
El-Fətihin içindən 1971-də Əbu Əli Əyadın öldürülməsi üzərinə qopan Qara Sentyabr adındakı qrup, 1972-ci ildə edilən Münhendə keçirilən Olimpiada Oyunlarında əsir götürdükləri 11 İsrailli idmançı Almaniyanın səhv əməliyyatı əsnasında ölmüşdür.
Freakonomiks
Freakonomiks — Çikaqo Universitetinin məşhur professoru Stiven Levit və The New York Times qəzetinin yazarı Stefen Dubner tərəfindən 2005-ci ildə yazılmışdır. Kitab barəsində onu deyirlər ki sanki pop mədənəyyəti ilə iqtisadiyyatın bir qarışığıdır. 2009-cu ilin sonuna, bütün dünyada kitabın satış rəqəmləri 4 milyon nüsxədən çox olub.
Thalassophryne
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
İda Mayrin
İda Mayrin (d. 30 oktyabr 1997) — İsraili təmsil edən bədii gimnast. İda Mayrin 2016-cı ildə İsraili Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi. Mayrin həmdə I Avropa Oyunlarında iki gümüş və bir bürünc medal, Dünya və Avropa Çempionatında isə bir qızıl, iki gümüş və iki bürünc medal qazanıb.
Karyerası
İda Mayrin 2016-cı ildə İsrail bayrağı altında Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. O, qrup yarışlarında komanda yoldaşları Yuval Filo, Alona Koşevatskiy, Yekaterina Levina və Karina Lixvar ilə birgə final yarışlarında 34.549 xal topladı və 6-cı yeri tutdu.
Naməlum üsyançı
Naməlum üsyançı və ya Tank Man — 1989-cu ildə Tyananmen meydanında iğtişaş zamanı yarım saat ərzində tank sütununun qarşısını tək kəsən insanın şərti adıdır. Onun ən tanınmış fotosu Ceff Uaydner tərəfindən "Pekin" mehmanxanasının 6-cı mərtəbəsindən çəkilmişdir. Fotoda Type-59 tanklarının sütunu qarşısında silahsız dayanmış adam göstərilir.
Cek mətbəxi
Cek mətbəxi — Azərbaycan mətbəxinin tərkib hissəsi, ceklilərin mətbəxi
Ənənəvi olaraq Azərbaycan mətbəxinin zəngin nümunələrindən bəhrələnən Cek mətbəxi bu müstəvidə də özünəməxsusluğu ilə fərqlənir. Cek mətbəxini Azərbaycan mətbəxindən fərqləndirən əsas cəhət budur ki, burada xüsusi hazırlanmış mətbəx nümunələri mövcuddur. Bunlara misal olaraq curum, qiləc, çama-fu, sərgil-afar və boqortc-halva kimi nümunələri sadalamaq kifayətdir
Don Çidl
Donald Frank Cheadle (d. 23 Noyabr, 1964) Akademiya Mükafatı namizədi və Qızıl Qlobus mükafatlı aktyor. 2012 istehsalı komediya serialı "House of Lies" serialının baş rol oyunçusu.
Kumari
240px|thumbnail|right|Kumari, Katmandu, 2007-ci il Kumari və ya Kumari Devi (nepal dilindən tərcümədə "qız" deməkdir) — Nepalda canlı hinduizm tanrısı. Kumari olmaq üçün nevari xalqının Şakya kastasından həddi-büluğa çatmamış qız seçilir. Kumarinin hinduizm tanrısı hesab edilməsinə baxmayaraq, ölkədə hinduistlərlə yanaşı buddistlər də ona sitayiş edir.
Nepalda bir neçə Kumari olsa da, onlardan ən əsası Katmanduda yaşayan Krallıq Kumarisidir. Krallıq Kumarisinin seçilməsi xüsusi sərt ritualların keçirilməsini tələb edilir. Bu rituallardan sonra o, şəhərin mərkəzində yerləşən Kumari Qxar sarayına yollanır. Hazırkı Krallıq Kumarisi sayılan Matani Şakya 2008-ci ildə 3 yaşında Kumari seçilmişdir.
Kumari - krala tilaka (mərasim zamanı alına qoyulan qırmızı nöqtə) qoya bilən və kralın ona sitayiş etdiyi yeganə şəxsdir. Bu ildə bir dəfə Kumadricatra bayramı zamanı baş verir. Bu gündə kral məbədə pucini yerinə yetirmək (hinduizm ritualıdır) üçün baş çəkir. İlahə Kumari isə ona tilaka qoyaraq, onun hakimiyyətinin 1 il müddətində növbəti bayrama qədər davam etməsinə icazə verir. Kumarinin ilahə Talecunun cismani təcəssümü olduğu hesab edilir. İlk mensturasiyalar baş tutanda ilahə onun bədənini tərk edir.
Tarixi
Canlı ilahə Kumariyə sitayiş etmək adəti kifayət qədər gec, ancaq XVII əsrdə peyda olmuşdur. Amma Kumari ilə bağlı olan rituallar (puci qızlar) kifayət qədər əvvələ aiddir. Hindistanda bu cür pucilər 2600 il bundan əvvələ, Nepalda isə çox güman ki, VI əsrdən bəri mövcuddur. Pucilərin seçilməsi haqda yazılı dəlillər isə XIII əsrə aid edilir.
Əfsanələrdən birinə görə, Malla sülaləsinin sonuncu hökmdarı olan kral Cayaprakaş Malla öz otağında ilahə Talecu ilə oynayan zaman qırmızı ilanın onun yataq otağına daxil olduğunu görür. Kral kral sülaləsinin himayədarı sayılan ilahənin gözəlliyinə diqqət yetirərək onun öz arvadından gözəl olması barədə düşünür. Lakin ilahə kralın fikirlərini oxuyaraq, kralı cəzalandırmağı qərara alır. O, kralın ancaq onu aşağı kastadan olan qız cizgisində görə biləcəyi şərtini qoyur. Bundan sonra kral ilahə Talecunun ruhunun daxil olduğu qızı qızlar içində axtarmağa başlayır. Bü günə qədər də Kumarinin axtarışı zamanı anasının yuxuda qırmızı ilan görməsi mövcuddur. İldə bir dəfə Nepal kralı İndra Catra bayramı zamanı Kumaridən xeyir-dua alır. Bu əfsanəni digər bir kral Cayaprakaş Mallanın əcdadı sayılan Qunkam Devlə də bağlayırlar.
Digər bir əfsanənəyə görə isə kral Cayaprakaş Malla həddi-büluğa çatmamış qızla əlaqədə olmuş və nəticədə qız ölmüşdür. Özündə günah və peşmançılıq hissi duyan kral yuxusunda ilahı Talecunun yenidən inkarnasiyasını axtarmaq məcburiyyətində qalır. Hər il o, xüsusi rituallar keçirməli və Kumaridən xeyir-dua istəməlidir.
Digər bir əfsanəyə görə isə kral Cayaprakaş Mallanın hakimiyyəti zamanı qaniçən ilahə Durqanın ruhunun keçdiyi bir qızı şəhərdən qovurlar. Bunu bilən kraliça kralı həmin qızı axtarmağa məcbur etmiş və ona ilahə Durqanın təcəssümü kimi sitayiş etməyi bildirmişdir.
Kumarinin seçilməsi üsulu
İlahə Talecunun ruhu Kumarinin bədənini tərk etdikdən sonra onun yeni inkarnasiyasının axtarışına başlanılır. Bu proses Tibetdə Dalay-lama və ya Pançen Lamanın yeni təcəssümünün axtarışı prosesinə oxşayır. Ali buddist monaxları dəvət olunur. Kral və ali buddist monaxlarına axtarış gedişi haqda məlumatlar verilir. Kumarini zərgərlərin müəyyən olunmuş kastası çərçivəsində axtarırlar. 3-5 yaş aralığında olan qızları müsabiqəyə götürmək üçün münsiflər onların bədənində bir dəfə də olsun qan olmadığını, bütün dişlərinin sağlam olmasını görməlidirlər. Onun sağlamlığı, bədəni, səsi, zahiri görkəmi ilə yanaşı qoroskopunun kralların qoroskopu ilə uyğunluğu yoxlanılır.
Krallıq Kumarisinin həyatı
Təmizlənmə üçün edilən tantra rituallarından sonra Kumarini məbəddən ağ mələfədə daima yaşayacağı Kumari Qxar sarayına gətirirlər. O, sarayı ancaq xüsusi rituallar və mərasimlərlə əlaqədar tərk edə bilər. Ailə üzvləri ona nadir hallarda və rəsmi səbəbə əsasən, baş çəkə bilər. O işləyə və məktəbə baş çəkə bilməz. O, öz kastasından olan məhdud sayda uşaqla oynaya və dostluq edə bilər. O, ancaq qırmızı rəngdə paltar geyinir, saçını sarıyaraq alnında mənəvi gücün simvolu olan "alovlu göz"ü (agni chakhuu) daşıya bilər.