cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qaraboğazgöl boğazı
1980-ci ildə boğaz üzərində damba inşa edilir. Körfəz tədricən qurumağa başlayır. Ərazisi duz səhrasına çevrilir. Bir müddət sonra Xəzər dənizi öz səviyyəsini bərpa edir. 1984-cü ildə körfəzin qurumasının qarşısını almaq məqsədi ilə dambada su ötürücü qurğular quraşdırılır. Burada quraşdırılan 11 boru effekt vermir. Körfəz tədriclə dolurdu. 1992-ci ildə damba partladılır. 1990-cı illərdə körfəz faktiki olaraq əvvəlki səviyyəsini bərpa etmişdir.
Artsrun Abrahamyan
Artsrun Abrahami Abrahamyan — Ermənistan kimyaçısı, kimya elmləri doktoru (1971).
Həyatı
Artsrun Abrahami Abrahamyan 25 oktyabr 1909-cu ildə Osmanlı imperiyası ərazisində, Ərcişdə anadan olmuşdur. O, İrəvan Pedaqoji (1931) və Politexnik (1936) institutlarını bitirmişdir. Abrahamyan 1941–1958-ci illərdə Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun ümumi kimya kafedrasına, 1958-ci ildən Ermənistan SSR Üzvi Kimya İnstitutunun fiziki-kimya və üzvi analiz laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir.
Abrahamyan Ermənistanda pemza və tufların adsorbsiya xassələrinin öyrənilməsi və üzvi materiallarda karbon, hidrogen, halogen, kükürd, civə və digər elementlərin mikroanaliz üsullarının işlənib hazırlanması ilə məşğul olmuşdur.
VII Azərbaycan hökuməti
VII Azərbaycan hökuməti — 2013-cü ildə Azərbaycanda baş tutan Prezident seçimlərindən sonra formalaşan Azərbaycanın Nazirlər Kabineti. Prezident seçimlərində üçüncü dəfə qalib gələn İlham Əliyevin 2013-cü il tarixli Sərəncamı ilə Nazirlər Kabinetinin üzvləri istefaya göndərildi və imzalanan Sərəncamlarla yeni Nazirlər Kabineti formalaşdı.
Fenakistiskop
thumb|right|200px|Fenakistiskop diski thumb|right|200px|Yuxarıda göstərilən diskin hərəkət forması Fenakistiskop — İlk animasiya aləti. Fenakistiskop eyni bir hərəkətin təkrar olunması əsasında yaranan sürətli hərəkət verici cihaz olmuşdur. Kino sənətinin ilkin pilləsi hesab olunan fenakistiskop 1831-ci ildə Belçikalı alim Yozef Plateyu və Avstriyalı Simon von Stamfer tərəfindən kəşf edilmişdir. Fenakistiskop yunan dilindən göz aldatmaq mənasını verir. Cihaza bu adı Yozef Plateyu vermişdir. Sirklərdə və əyləncə məkanlarında böyük marağa səbəb olan alət, uzun illər Avropada öz məşhurluğunu qorumuşdur. Fenakistiskopun iş mexanizmi eyni bir təsvirin dairəvi şəkildə 10 dəfə çəkmək və onları qatlamaqdan ibarət idi. Bununla eyni təsvirlər bir - birinin arxasınca dəyişir və mexaniki hərəkət yaranırdı.
NGC 7143
NGC 7143, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Ququşu bürcü istiqamətində yerləşir. *2 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nəzər Əzizov
Nəzər Ağacəlil oğlu Əzizov (28 avqust 1991; Kürdəmir rayonu, Azərbaycan SSR — 12 sentyabr 2022; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi
Həyatı
Nəzər Əzizov 1991-ci il avqustun 28-də Kürdəmir rayonunun Dəyirmanlı kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamlarına əsasən "Cəsur döyüşçü" medalı, "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı, "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı və "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilib.
Nəzər Əzizov 2022-ci il sentyabrın 12-də Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən törədilən genişmiqyaslı təxribatın qarşısının alınması zamanı şəhid olub.
Döş giləsi
Döş giləsi — qadınlarda südün, uşağı qidalandırmaq üçün döşdən gələn laktasiya kanallarından keçməsini təmin edən döşün səthindəki qaldırılmış toxuma sahəsidir. Süd döş giləsindən passiv şəkildə axa bilər və ya kanal sistemi boyunca meydana gələn hamar əzələlərin daralması ilə xaric edilə bilər. Döş giləsi ətrafındakı dəridən daha tünd rəngdə olan areola ilə əhatə olunmuşdur. Qeyri-insanlara istinad edərkən onu çox vaxt məmə ucları adlandırırlar. Əmzik uşaqların qidalandığı qida butulkasının elastik ağız hissəsini təsvir etmək üçün də istifadə edilə bilər. İnsanlarda, həm kişilərin, həm də qadınların döş gilələri cinsi oyanmanın bir hissəsi kimi stimullaşdırıla bilər. Bir çox mədəniyyətlərdə insanların, daha dəqiq desək qadınların döş gilələri cinsiləşdirilir, "… cinsi obyekt hesab edilir və onların fiziki xüsusiyyətləri və seksuallığına görə qiymətləndirilir.
Ədəbiyyat ensiklopediyaları və lüğətlər
Ədəbiyyat ensiklopediyaları və lüğətlər — mәlumat nәşrlәri. [[Ədəbiyyat]] ensiklopediyaları bәdii әdәbiyyat vә әdәbiyyatşünaslıq, әdәbi cәrәyan vә nәzәriyyә, yazıçı vә personajlar haqqında, hәmçinin folklor, dilçilik, kitabşünaslıq, estetika, publisistika, jurnalistika vә s. haqqında sistemlәşdirilmiş mәlumat verir.
Haqqında
Avropada әdәbiyyat ensiklopediyasının әn qәdim nümunәsi yunan şair vә qrammatiki Kallimaxın "Elmin bütün sahәlәrindә mәşhur olan adamlar vә onların әsәrlәri haqqında cәdvәllәr" kataloqu hesab olunur. İsgәndәriyyә kitabxanasının kataloqu kimi yaradılan "Cәdvәllәr" tәdricәn qәdim yunan әdәbiyyatının әsas sorğu mәnbәyinә çevrilmiş vә sonrakı sorğu kitabları üçün nümunә olmuşdur. İntibah dövründә ensiklopedik lüğәtlәr tez-tez çap olunurdu. Onlardan Konrad Gesnerin (1515–65) "Universal kitabxana"sı (1545) xüsusi әhәmiyyәtә malik idi. Kataloqa tәqribən 5 min müәllif haqqında mәlumat daxil edilmişdi. İohan Albert Fabrisius İntibah dövrünәqәdәrki әdәbiyyatlarda olan biliklәrә özünün silsilә sorğu kitablarında [2 cildlik "Latın kitabxanası, yaxud Qәdim latın müәlliflәrinin siyahısı" (Hamburq, 1697), 3 cildlik "Yunan kitabxanası" (Hamburq, 1705–1711) vә 6 cildlik "Orta әsrlәr vә sonrakı illәr latın kitabxanası" (Hamburq, 1734–36)] yekun vurdu. Biliklәrin yeni, ensiklopedik icmalı vә tәsnifatı ingilis filosofu Frensis Bekon tәrәfindәn "Yeni Orqanon" әsәrindә irәli sürülmüşdür.
Deni Didro vә D’Alamberin redaktәsi ilә çıxan "Ensiklopediya, yaxud Elm, incәsәnәt vә peşәlәrә dair izahlı lüğәt" (Paris, 1751–72) Bekon sisteminә uyğun tәrtib edilmişdir. XIX әsrdә Avropada qәdim dövr әdәbiyyatına dair sorğu kitabları yaradıldı: naşir V.Roşerin 6 cildlik "Yunan vә Roma mifologiyasının geniş leksikonu" (Leypsiq, 1884– 1937), V.Folmerin 3 cildlik "Bütün xalqların mifologiyasının tam lüğәti" (Ştutqart, 1836), Olden amerikan nәşriyyatının 20 cildlik "Dünya әdәbiyyatı ensiklopediyası" (Nyu-York, 1885–91) vә s. XX әsrdә folklorşünaslığın genişlәnmәsi ilә әlaqәdar olaraq, bu sahәyә aid maraqlı lüğәtlәr yarandı: "Əsas folklor, mifologiya vә әfsanәlәr lüğәti" (Nyu-York, 1949–50, c. 1–2). Yazıçı vә şairlәrә hәsr olunmuş biblioqrafik ensiklopediyalar geniş yayıldı: Koş Alman әdәbiyyatı lüğәti. Bioqrafik vә biblioqrafik sorğu kitabı, c. 1–4, Bern, 1949–58; Ensiklopedik italyan әdәbiyyatı lüğәti, c. 1–6, Roma – Bari, 1966–70 vә s..
Fәrdi ədəbiyyat ensiklopediyaları vә lüğәtlәr
XX әsrin 2-ci yarısında fәrdi ədəbiyyat ensiklopediyaları vә lüğәtlәrә maraq artdı: "Göte haqqında soraq kitabı" (c.1–4, Ştutqart, 1955–61), Adolf Vilhelm Şmidtin "Şekspir leksikonu" (c.1–2, Berlin–Nyu-York, 1971), "Dante ensiklopediyası" (c. 1–5, Roma, 1970–76) vә s. Bir çox ölkәdә әdәbiyyatşünaslıq terminlәri lüğәtlәri çıxmışdır: L.Georgiyevin (Sofiya, 1963, 1969), Q.fon Vilpetin, Q.Sounun (Nyu-York, 1972) vә s. Rusiyada XIX әsr – XX әsrin әvvәllәrindә Nikolay Fyodoroviç Ostolopovun "Qәdim vә yeni poeziya lüğәti" (c.1–3, SPb, 1821); Semyon Vengerovun natamam "Rus yazıçı vә alimlәrinin tәnqidi-bioqrafik lüğәti…" (SPb, 1886–1904, c. 1–5, 6-cı әlavә cild çıxmışdır) vә s. nәşr edilmişdir. SSRİ-dә 2 cildlik "Ədәbiyyat ensiklopediyası. Ədәbi terminlәr lüğәti" (1925), 12 cildlik "Ədәbiyyat ensiklopediyası" (c. 1–9, 11 c. 1929–39; 10 vә 12-ci cildlәr çıxmamışdır), "Qısa әdәbiyyat ensiklopediyası" (c. 1–9, 1962–78), bircildlik "Ensiklopedik әdәbiyyat lüğәti" (1987) nәşr olunmuşdur. Ayrı-ayrı yazıçı vә şairlәrә hәsr edilmiş ensiklopediyalar da vardır ("Şevçenko lüğәti", c.1–12, Kiyev, 1976– 77; "Lermontov ensiklopediyası", M., 1981; "Dünya xalqlarının miflәri", c.1–2, M., 1980–82) vә s. Çin, Hindistan, Türkiyә, Vyetnam, Yaponiya vә s. ölkәlәrdә yazıçı vә şairlәrә hәsr olunmuş lüğәt-sorğu kitabları nәşr edilmişdir.
Azərbaycanda nəşri
Yaxın vә Orta Şәrqdә, elәcә dә Azәrbaycanda geniş yayılmış tәzkirәlәr ədəbiyyat ensiklopediyaları vә lüğətləri sayıla bilәr: Dövlәtşah Sәmәrqәndinin "Tәzkirәt üş-şüәra" (1481–87), Əlişir Nәvainin "Mәcalis ün-nәfais" (1491), Əhdi Bağdadinin "Gülşәni üş-şüәra" (1563), Sam Mirzәnin "Töhfeyi-Sami", Sadıq bәy Əfşarın "Mәcmә ül-xәvas" (1599), Lütfәli bәy Azәrin "Atәşgәdә" (1762), Mir Möhsün Nәvvabın "Tәzkireyi-Nәvvab" (nәşri 1913), Məhəmmədəli Tәrbiyәtin "Danişmәndani-Azәrbaycan" (1935) tәzkirәlәri. Əziz Mirәhmәdovun "Ədәbiyyatşünaslıq. Ensiklopedik lüğәt"i tәkmillәşdirilmiş variantlarda 1957, 1965, 1988 vә 1998 illәrdә nәşr olunmuşdur. "Kitabi Dәdә Qorqud Ensiklopediyası" (2 cilddә. B., 2000) son dövr Azәrbaycan әdәbiyyatşünaslığının bu qәbildәn olan әn fundamental әsәridir. Teymur Əhmәdovun redaktәsi ilә "XX әsr Azәrbaycan yazıçıları" (B., 2004) kitabı irihәcmli biobiblioqrafik lüğәti, Z.Ş.Əsgәrlinin "Poetika: izahlı sözlük" (B., 2014) kitabı çapdan çıxmışdır.
Edvard Maybric
Edvard Maybric - rəsmləri birləşdirmək yolu ilə hərəkəti yaradan ilk şəxs.
thumb|left|250px|Maybric tərəfindən çəkilmiş eyni ölçülü çapar rəsmləri. thumb|left|250px|Yuxarıda göstərilən rəsmlərin hərəkəti.
Lüksemburq milli futbol komandası (Qadınlar)
Lüksemburqun Qadınlardan ibarət milli futbol komandası — Lüksemburqu beynəlxalq futbol arenasında təmsil edən Lüksemburqun milli futbol komandasıdır.
Lüksemburqun Qadınlardan ibarət milli futbol komandası 2003-cü ildə təsis edilmişdir. 2008-ci ildən beynəlxalq turnirlərdə çıxış etməyə başlamışdır. Lüksemburq komandası ilk oyununu 2009-cu ildə Avropa Çempionatının təsnifat mərhələsi çərçivəsində oyunda keçirmişdir. Lüksemburq qrupda Slovakiya, Litva və Malta milli komandaları ilə üz-üzə gəlmişdir. Lüksemburq sonda qrupda ikinci yeri tutmuşdur. Lüksemburq millisi Almaniyada keçirilən Dünya Çempionatına vəsiqə qazana bilməmişdir. Komanda tez-tez kişilərin milli komandasından daha uğurlu olması ilə tanınır.
İş adamı
İş adamı və ya biznes administratoru biznes sektorunda olan şəxsdir– xüsusi ilə iqtisadi, intellektual və fiziki kapitalın məcmusundan istifadə edərək satış həyata keçirmək və mənfəət əldə etmək məqsədilə fəaliyyətlər (kommersiya və ya sənaye) həyata keçirən və bu cür fəaliyyəti inkişaf etdirən şəxsdir.
Milli Coğrafiya Cəmiyyəti
Milli Coğrafiya Cəmiyyəti  — ABŞ-nin ən böyük elmi və tədris təşkilatlarından biridir. 27 yanvar 1888-ci ildə Vaşinqtonda yaradılıb.
Ölümcül günah
thumb|alt=|250px|(Herrad von Landsberg)-in Zövqlər bağı əlyazmasında (təxminən 1180) günahkarların cəhənnəmdə cəzalandırılmasının orta əsr illüstrasiyası Ölümcül günah — Xristianlıqda, tövbə edilməzsə ruhun xilas edilməsini itirməsinə səbəb olan ağır günahdır. Bu termin, ağır və adi günahları fərqləndirən inancın inkişaf etdirildiyi katolik ilahiyyatında geniş istifadə olunur. Eynilə, bu termin bəzi qeyri-katolik kilsələrində, o cümlədən pravoslavlıqda da istifadə olunur. Ancaq orada ölümcül günahın dəqiq bir katolik doktrinasında yer alan belə bir tərifi yoxdur. Pravoslavlıqda səkkiz, katoliklikdə isə yeddi ölümcül günahdan ibarət sistem qəbul edilir.
Katolisizmdə ölümcül günah
Katolik Kilsəsinin ölümcül günahla bağlı rəsmi təlimi (və onun adi günahlardan fərqləri) dogmatik olaraq müəyyən edilmişdir, yəni katoliklər üçün imanın məcburi elementidir. Bu, Tredent Kafedralı (Tridentum) tərəfindən elan edilir. Müasir dövrdə bu, Papa II İohann Pavelin "Barış və Tövbə" Apostol Müraciətində təkrarlanır, burada Tredent Kafedralının tərifindən sonra ölümcül günahın tərifi belə ifadə edilir: "Ölümcül günah odur ki, ciddi materiya (vacib məsələlərə ) aiddir və bundan əlavə, tam şüurla və tam razılıqla törədilib".
Ölümcül günahın belə bir tərifi, Katolik Kilsəsinin müasir katexizmində verilmişdir və "materiyanın ciddiliyi" İncildə İsa Məsihin zəngin bir gəncə verdiyi cavaba əsasən on əmrlə müəyyən edildiyi bildirilmişdir. Burada "Əbədi həyata sahib olmaq üçün nə etməli?" sualına İsa, Musanın əsas əmrlərini sadalayaraq cavab verdi: ''“Zina etmə, öldürmə, oğurluq etmə, yalançı şahidlik etmə, incitmə, ata-anana hörmət et” cavabını verir.
Ölümcül günah probleminə II İohann Pavelin Roma-Katolik Kilsəsinin əxlaqi tərbiyyə məsələlərinə həsr olunmuş “Həqiqətin parıltısı” ensiklik əsərində də toxunulur. Tredent Kafedralı katoliklərə, ölümcül bir günah işlətdiklərini başa düşdükləri təqdirdə tövbə mərasimində günahlarını etiraf edib bağışlanmadan, Yevxaristiya mərasimində iştirak etməyi qadağan etdi. Bu tələb katolik kilsəsinin müasir təcrübəsində qorunub saxlanılır.
Pravoslavlıqda ölümcül günah
Pravoslav ənənəsində ölümcül günah- Allahın insanla bağlı məqsədini təhrif edən bağışlanmaz günahdır. Əhdi-cədiddə İsa Məsih ölümcül (bağışlanmayan) günahı “Müqəddəs Ruha qarşı küfr” kimi göstərir. Bu günah tamamilə şüurlu şəkildə “həqiqətə” qarşı çıxmaq, Allaha qarşı düşmənçilik və nifrət hissinin yaranması kimi başa düşülməlidir.
İnsan iradəsini əsarət altına alan, insanı Allahdan uzaqlaşdıran, lütfdən məhrum edən və ruhu məhv edən (əgər insan tövbə etmirsə) istənilən günahkar ehtiras ölümcül günah sayıla bilər. Müqəddəs İqnatiy Bryançaninov ölümcül günahlar haqqda belə deyir: “Əgər kimsə ölümcül günahda tövbə etməyə vaxt tapmadan ölürsə, onun ruhu cəhənnəmə gedir. Onun xilas olmaq ümidi yoxdur”.
İqnatiy Bryançaninov qeyd edir ki, müqəddəs atalar “ölümcül günahı ağır daşa bənzədirlər”. Bu bənzətməyə uyğun olaraq: boynunda daş olan adam suya düşərsə, boğular. İnsan da eynən günahın ağırlığı altında “cəhənnəm uçurumlarında” boğular. Ölümcül günahdan fərqli olaraq, ölümcül olmayan günahlar bütün insanlara, o cümlədən müqəddəslərə təsir edir, lakin ruhu məhv etmir. Bununla belə, onları nəzarətsiz buraxmaq olmaz, çünki bu, böyük günahlar törətməyə yol aça bilər. Bundan əlavə, xırda günahların qum dənələri o qədər çox toplana bilər ki, çəkisi ölümcül günahın ağır daşı qədər ağır ola bilər.
Yepiskop Feofan Zahid qeyd edir ki, “Kimsə Allahın açıq-aydın əmrini, özünü və əməlinin günah olduğunu dərk edərək, günah arzu və həzzlə pozarsa, bu ölümcül günahdır”. XIX əsrin əxlaqi ilahiyyatında ölümcül günaha belə tərif verilir: “İnsanın ruhunu ələ keçirərək, onun içində hökmranlıq edən, onda mənəvi həyatı söndürən, qəlbini tövbəsizliklə sərtləşdirən, onu Allahın lütfünü qəbul etməkdə aciz edən hər hansı bir ağır günah ölümcül günah hesab edilməlidir. Bu cür günahlar həm bizdə Allaha, yaxınlara və ümumilikdə mənəvi həyata məhəbbəti məhv etdiyinə görə, həm də bizi Allahın hökmündən məhrum edərək əbədi məhvə və ölümə məruz qoyduğuna görə ölümcül adlanır.
XVII əsrin Kiyev mitropoliti Pyotr Mogilanın "Şərqin Katolik və Apostol Kilsəsinin Pravoslav Etiqadı" katexizmində ölümcül günahlar üç növə bölünür.
Birinci növ ölümcül günahlara bir çox başqa günahlar üçün mənbə rolunu oynayan ehtiraslar — ədalətsiz müharibənin elan edilməsi, eləcə də günahkar ehtiraslar və ya pisliklər: qarınqululuq, zinakarlıq, tamahkarlıq, qəzəb, qürur, paxıllıq, tənbəllik — aiddir.
İkinci növ ölümcül günahlara Müqəddəs Ruha qarşı edilən günahlar daxildir ki, bu da Allaha qarşı müxtəlif inadkarlıqlar başa düşülür. Bu cür günahlar arasında: xilasa ümidsiz olmaq, Allahın xeyirxahlığına həddindən artıq güvənib inadkarlıqla fəzilətli həyat sürmək istəməmək, tövbə etməyi yubandırmaq, Allahla savaşmaq, kin içində yaşamaq, başqalarının mənəvi kamilliyinə həsəd aparmaq.
Ölümcül günahların üçüncü növünə ənənəvi olaraq “onların qisasının alınması üçün göyə fəryad edən” günahlar daxildir ki, bunlara qəsdən adam öldürmək, yoxsullara, dullara və yetimlərə zülm etmək, işçilərin zəhmət haqqıdan məhrum etmək, valideynləri təhqir etmək kimi günahlar daxildir.
Əbdülkərim Qasım
Əbdülkərim Qasım Məhəmməd Bəkr əl-Fədli əl-Zübeyiri — İraqın 24-cü baş naziri.
Həyatı
thumb|rightƏbülkərim Qasımın atası, Əsli şiə olan Məhəmməd Qasım bəy Bağdadda kiçik sahədə əkinçilik və fermerlik edirdi. 1 ci dünya müharibəsində həlak olan ata oğlunu görmədən vəfat etmişdi.
12 yaşında ikən yoxluq içində olan Qasımın anası 4 uşağı ilə oradan köçür. 1931-ci ildə Qasım dövlət məscidində təhsil almağa başlayır. 3 ay sonra Şamiyyə məktəbində oxumağa başlayır. 3 il orda oxuyur, 1934-cü ildə isə təhsilini kollecdə davam etdirir. Kollecdə 7 il oxudqdan sonra bütün işlərini siyasətə yönəldir. 1951-ci ildə İngiltərədəki kursa gedir. İlanların sehrbazı kimi tanınan Qasım siyasətə olan sevgisini yarımçıq qoymur. Həmçinin Kürdüstan müharibəsi, iraq-anqlo müharibəsi,Ərəb-İsrail müharibəsində iştirak edən Qasımın hərbdə də böyük uğurları vardı.
NGC 4198
NGC 4198, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Şizaz əd-Dəbbi
Həyatı
Şizaz əd-Dəbbi Əməvilər dövründə fəal olan quldur şairlər və ya sa'alik arasında təsnif edilir. Dövrün şairlərindən Malik b. ər-Rəybin dostudur. Onların hər ikisinin birlikdə quldurluq etdiyi məlum olub. Şizaz bu qədər quldurluq etdiyi üçün “Şizazdan daha çox oğru” mənasını verən “Elessu min Şizaz” ifadəsi ortaya çıxıb.
Həmçinin bax
Ayyıldız, Esat. “Emevî Dönemi Şairi Mâlik b. er-Reyb’in Bir Suikast Girişimi Atlatması Hakkında Nazmettiği İki Kasidesinin İncelemesi”. Taras Shevchenko 7th International Conference on Social Sciences: Proceedings Book. ed. Zekeriya Nas - Zhanuzak Alimgerey. 1-9. Ankara: IKSAD Global, 2021. s. 3.
Konsert
thumb|300px Konsert (concertо — yarışıram) — əvvəlcədən hazırlanmış müəyyən proqram üzrə musiqi əsərlərinin, mahnıların, musiqilərin dinləyicilər qarşısında ifa olunması.
Artsrun Ağacanyan
Artsruni Knyazeviç Ağacanyan — Ermənistan siyasətçisi və dövlət xadimi.
2001 Qadınlar arasında İslam Oyunları
Qadınların İslam Oyunları üçüncü 2001-ci il noyabr ayının 2–8 tarixlərində İranın Tehran və Rəşt şəhərlərində keçirilmişdir. Oyunlarda 23 ölkədən 795 idmançı və 84 komanda 15 fərqli idman növündə iştirak etmişdilər. Yarışda 34 ölkə iştirak edirdi, lakin ABŞ-də 11 sentyabr hücumları və Əfqanıstan müharibəsi səbəbiylə beynəlxalq müşahidəçilərin sayı kimi ölkələrin sayı da azaldı. Yarışa 389 hakim və 9 beynəlxalq müşahidəçi nəzarət edirdilər. Ən çox medal qazanan 185 medalla ev sahibi İran oldu, bu da oyunlarda təqdim olunan medalların təxminən yarısı qədər idi.
Artsrun Ağacanyan
Həyatı
Artsruni Knyazeviç Ağacanyan 21 noyabr 1955-ci ildə Ermənistanın Artik şəhərində anadan olmuşdur. O, 1979-cu ildə İrəvan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu bitirmişdir. İxtisasca iqtisadçıdır. Ağacanyan 1979–1981-ci illərdə Sovet Ordusunda hərbi xidmət keçirmişdir. O, 1981–1986 -cı illərdə Ermənistanın Şirak mərzində Ərtik rayon icraiyyə komitəsinin təlimatçısı olmuşdur. Ağacanyan 1986–1988-ci illərdə trikotaj fabrikinin direktoru olmuşdur. O, 1994-cü ilin aprelindən Qarabağ müharibəsində iştirak etmişdir. Ağacanyan 1988–1999-cu illərdə Ərtik rayon corab fabrikinin direktor müavini kimi işləmişdir. O, 30 may 1999 -cu ildə 126-cı dairə üzrə ikinci çağırış Ermənistan parlamentinin deputatı seçilmişdir. Ağacanyan "Orinats Yerkir" partiyasının üzvü olmuşdur.Buna əlavə olaraq, o, sosial məsələlər, sağlamlıq və ekologiya daimi komissiyasının üzvü olmuşdur.
2001 Qadınlar arasında İslam Oyunları
İdman növləri
Yarışda idmançılar 15 müxtəlif idman növündə mübarizə aparırdılar: badminton, basketbol, şahmat, qılıncoynatma, futzal, gimnastika, həndbol, karate, atıcılıq, üzgüçülük, stolüstü tennis, taekvondo, tennis və voleybol.
Artsrun Ağacanyan
Həyatı
23 mart 2011-ci ildə 4-cü çağırışda deputatlıq səlahiyyətlərini vaxtından əvvəl tərk etmişdir.
Çadorvan
Çadorvan və ya شاذروان, Kəbənin bünövrəsinin evi əhatə edən çıxıntılı hissəsidir.Bu ad farsca Çadorban sözündən götürülüb, çünki binanın bünövrəsini çadorvan xarici kəməri kimi daha möhkəm edir.
Evin pərdəsini binanın bünövrəsi ilə birləşdirən bu konstruksiyada 41 yüzükdan istifadə olunur. Əslində Kəbənin qapısının altında çadır görünmür.
Bu tikili Kəbənin dayanıqlığı üçün tikilsə də, pərdə Kəbə binasının özünün bir hissəsi sayılmır.
Areola
thumb|Qadın areolası
thumb|Areola rəngləri arasındakı fərqlər
Yetkin dişi insanların məmə başı, laktasiya (süd ifrazı) zamanı südün müstəqil buraxıldığı döş giləsinin (laklanmış kanallar) ətrafında radial olaraq yerləşmiş bir neçə kiçik deşiyə malikdir. Areoladakı digər kiçik boşluqlar areol vəziləri kimi tanınan yağ vəziləridir.
Areola çəhrayıdan qırmızıya, şokolad rəngindən qəhvə rənginə, tünd qəhvəyi rəngə və ya demək olar ki, qara rəngə qədər dəyişə bilər, lakin ümumiyyətlə açıq dəri tonları olan insanlarda daha solğun, tünd dəri tonları olan insanlarda isə daha tünd formalarda olur. Fərqli rənglərin bir səbəbi döş nahiyəsinin körpə üçün daha aydın formada görünməsini təmin etmək ola bilər.
Riad Məmmədov
Riad Tahir oğlu Məmmədov — pianoçu, musiqişünas , caz və klassik musiqinin ifaçısı. Teodor Kurentzisin dəvəti ilə 2015-ci ildə Bakıda keçiriləcək Birinci Avropa Oyunlarının açılış mərasiminə xüsusi musiqi müşaviri təyin edildi. Rusiya, Azərbaycan, Kanada musiqi festivallarının üzvü. Dünyada caz muğam janrında işləyən bir neçə peşəkar musiqiçidən biridir.
Həyatı
Riad Məmmədov rəssam ailəsində dünyaya gəlmişdir. Riadın atası Tahir Məmmədov Azərbaycanın əməkdar rəssamı, Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının professorudur, anası Nailə Məmmədova sənətşünas və elmi əməkdaşdır, Azərbaycan Dövlət rəsm qalereyasında işləyir. İlk konsertlərini pianoçu 7 yaşında ikən verməyə başlamışdır.
Riad Məmmədovun adı Rusiyada, Azərbaycanda və başqa ölkələrdə geniş yayılmışdır. Yaradıcılıq fəaliyyətində pianoçu müxtəlif janrları və musiqi istiqamətlərini bir araya gətirir. O həm klassik repertuar əsərlərində, həm də caz ifasında eyni dərəcədə məharətli və virtuozdur. 2014-cü ildə Riad Məmmədov Bakı-2015 Birinci Avropa Oyunlarının xüsusi musiqi müşaviri təyin edilmişdir (Musiqi direktoru T. Kurentzis / V. Kurentzis, bədii rəhbər D. Papaioannu).
Riad Məmmədov rəssam ailəsində dünyaya gəlmişdir. Moskva Dövlet Konservatoriyasini və Rusiya Federasiyasinin əməkdar artisti, MDK professoru K. Knorrenin sinfində "fortepiano" ixtisası üzrə aspiranturanı, həmçinin professor V. Xolopovanın rəhhbərliyi altında musiqişünas olaraq nəzəri aspiranturanı bitirmişdir. V. Merjanov, A. Bonduryanski, M. Lidski, E. Nəzirova, S. Behbudova və s. müxtəlif vaxtlarda onun müəllimləri olmuşdur. Təhsil aldığı dövrdə H. Əliyev fondunun təqaüdçüsü olmuşdur. Təhsilini başa vurduqdan sonra P. İ. Çaykovski adına opera və balet teatrının dəvətli artisti olmuşdur (bədii rəhbər T. Kurentzis).
Azərbaycan Dövlət Simfonik orkestri ilə, Q. Qarayev adına Dövlət Kamera orkestri ilə, "MusicAeterna" orkestri ilə, "Veritas" Moskva Gənclər Kamera orkestri ilə, "Niagara Silkway" Kanada Kamera orkestri ilə, T. Kurentzis, F. Çijevski, M. Yemelyanıçev, A. Skoryer, T. Göyçayev, E. Qyliyev və s. kimi tanınmış dirijorların rəhbərliyi ilə Novosibirsk filarmoniyasının Dövlət Akademik Kamera orkestri ilə , həmçinin Belçikanın, ABŞ-nin, Macarıstanın "Big Band" caz orkestrləri ilə çıxış etmişdir.
Musiqinin konsert coğrafiyası 15-dən ölkəni əhatə edir. Pianoçu Moskva Dövlət konservatoriyasının Böyük Zalı, "Aleksandrinsk" Teatrının Yeni səhnəsi, M. Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyası, P. İ. Çaykovski adına opera və balet teatrının Böyük səhnəsi, Sate-Şantye qəsri, A. S. Puşkin adına Dövlət Rəsm Sənətləri Muzeyinin konsert zalı, Théâtre de l'Athénée və s. kimi nüfuzlu səhnələrdə çıxış edir. "Niagara Music" (Kanada), "Dyagilev festivalı" (Rusiya), "Primavera Classica" (Rusiya), V. Martınovun "Musiqi gəmisinin layihəsi" (Rusiya), " Moskva Konservatoriyasının Böyük Zalında yay caz festivalı" (Rusiya), Ü. Hacıbəyli adına Beynəlxalq festival (Azərbaycan), "Caspian Jazz & Blues Festival", "International Baku Jazz Festival" (Azərbaycan), Qəbələ Beynəlxalq musiqi festivali (Azərbaycan), Stanislavskinin Elektroteatrında Electro Jazz Festival (Rusiya) və s. festivalların iştirakçısıdır. Artistin ifaları Rusiyanın, Azərbaycanın, Kanadanın, Belçikanın və ABŞ televiziya və radiosunda translyasiya edilmişdir.
Riad Məmmədov Azərbaycanın müasir musiqi sənətində janrların sistemləşdirilməsinə dair elmi məqalə və nəşrlərin müəllifi, həmçinin müasir musiqi sənətində "hibrid janrlar" termininin müəllifidir. Pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olur.
Zaqafqaziya iqtisadi rayonu
İqtisadi rayona həmçinin ən böyük — Tbilisi, Abşeron (Bakı) sənaye qovşaqları və iri İrəvan qovşağı da daxil olmuşdur.
Əhalisi — 15.489 min nəfər (1987).
İxtisaslaşmış sahələri: müxtəlif əlvan və qara metal filizlərinin hasilatı və emalı, neft və qaz, inkişaf etmiş qida, yüngül sənaye, mühəndislik.
Kənd təsərrüfatında subtropik və istiliksevər texniki bitkilərin becərilməsi, üzümçülük, bağçılıq, tərəvəz istehsalı böyük əhəmiyyət kəsb etmişdir.
Nigar (Koroğlu)
Nigar — Azərbaycan xalq qəhrəmanı Koroğlunun həyat yoldaşı. "Koroğlu" dastanına görə sultan qızı olmuş, lakin xalq intiqamçıları tərəfinə keçmişdir. Dastanda mərd qadın kimi tərənnüm edilir. Tarixi şəxsiyyət olması müəyyən edilməmişdir.
Sosioiqtisadiyyat
Sosyoiqtisadiyyat — Amitay Etsioni tərəfindən qurulan istiqamət əsasən neoklassik yanaşmanın tənqidinə əsaslanan iqtisadi sosiologiyaya paralel olaraq inkişaf edir. Etsioni neoklasik paradiqmanı inkar etmir, əksinə onu deontoloji paradiqmaya daxil etməyə, onları sintez etməyə çalışır. Neoklasik paradiqma utilitar (ehtiyac əsaslı), rasionalist və bireyseldir. Fərdləri məqsədlərinə çatmaq üçün ən yaxşı vasitələri rasional olaraq seçərək (ehtiyaclarını maksimum dərəcədə artırmaq üçün) faydalılığı artırmaq istəyənlər kimi təqdim edir. Rasional fərdlər qərar qəbul edən vahidlərdir. Xalq, neoklasik paradiqmada təmsil olunduğu dərəcədə, çox vaxt fərdi rasional qərarların cəmi kimi qəbul edilir.
Etsioni konsepsiyası
Etsioni əsərində fərqli bir paradiqma nümunəsi təklif edir. Neoklassiklər tərəfindən “modelləşdirilmiş” özünəməxsus, rasional davranış cəmiyyət və şəxsiyyət quruluşu kontekstində yaranır. Onlar da öz növbəsində yalnız fərdi hərəkətlərin əks olunan cəmi kimi deyil, böyük ölçüdə neoklassik paradiqmada qəbul edilənlərdən əsaslı şəkildə fərqli qüvvələr və dinamiklər tərəfindən formalaşmış kimi qəbul olunurlar. Başqa sözlə, burada istifadə olunan yanaşma kodlaşdırma adlandırıla bilər. Bazarları və rasional olaraq qəbul edilmiş qərarları müəyyən edən neoklassik amillərlə yanaşı cəmiyyəti və şəxsiyyəti təyin edən amillərdən ibarətdir.
Etsioni paradiqması, neoklassik yanaşmanın dayandığı qüvvələrin artıq fəaliyyət göstərmədiyi konteksti təsvir etməyə çalışır; bu qüvvələr üçün bir çərçivə təmin edən və hərəkət istiqamətini təyin edən bir kontekst. Neoklasik paradiqma, ehtiyaclarını mümkün qədər təmin etməyə çalışan bir insan haqqında bir fikir verir (zövq, xoşbəxtlik, istehlak və ya ümumi bir ümumi məqsədin rəsmi mənası olsun). Etsioni, bir insanın ən azı iki əsas ehtiyacı və iki qiymətləndirmə mənbəyi olduğunu düşünməyi təklif edir: zövq və əxlaq. İnsanların rasional şəkildə qərar verdikləri neoklassik fərziyyəni, insanların adətən məqsədlərini deyil, ilk növbədə dəyərlərinə və duyğularına əsaslanan vasitələri seçdikləri fərziyyəsi əvəz edir. Və bu, yalnız sosial davranışa deyil, həm də iqtisadi cəhətə aiddir.
Sosioiqtisadiyyat yeni bir elmi intizam kimi
Etsioninin özünə görə, yeni elm yalnız pozitivist deyil, həm də normativdir, çünki mütləq birbaşa ictimai, siyasi və hüquq elmləri ilə qarşılıqlı əlaqədədir.
Sosial elm spektrindəki bir çox sahə kimi, sosial iqtisadiyyat da mikro və makro səviyyələrə bölünür. Bu səviyyələrin hər birində ənənəvi iqtisadiyyatdan əhəmiyyətli fərqlər var.
Mikro səviyyədə sosioiqtisadiyyat aşağıdakı xüsusiyyətlərə malikdir. Bu səviyyədə yeni elm Etsioni konsepsiyasına əsaslanır, yəni istehlakçıların və digər iqtisadi agentlərin yalnız rasional səbəblərdən deyil, həm də bir çox digər qeyri-iqtisadi amillərə uyğun hərəkət etdiklərini qəbul edir.
Makro səviyyədə bir sıra xarakterik xüsusiyyətlər də müşahidə olunur. Sosioiqtisadiyyatın fərqli bir xüsusiyyəti iqtisadi proseslərin cəmiyyətdən təcrid olunmuş şəkildə deyil, iqtisadiyyatın qapalı bir sistem olaraq deyil, müxtəlif xarici amillərlə sıx əlaqəli bir sosial həyat sahəsi kimi öyrənilməsidir. Bundan əlavə, bu elmin əsaslarından biri də bazarın sosial, hüquqi və digər normalarla xarici tənzimləməyə ehtiyacı olmasıdır.
Bıçaq
200px|right|thumb|Bıçaq Bıçaq əsas hissəsi kəsici tildən və sapdan ibarət olan alətdir. Kəsici hissə çox vaxt bərk materialdan hazırlanır və iki və daha artıq tilə malik olur. Bıçağın uc hissəsi biz olur. Bıçağın geniş yayılmış konstruksiyalarında sap (dəstək) və til nəzərə çarpır.
Tarixi
thumb|Qurbanlıq üçün Misir bıçağı, təxm. b.e.ə. 3000-ci il
Qədim bıçaqlar Paleolit dövründən məlumdurlar. İlk bıçaqlar daşdan hazırlanırdı. Sonradan bıçaqlara ağacdan dəstək bağlanmağa başlayırlar. Obsidian kimi dağ suxurlarından istifadə daha iti tilə malik bıçaqların hazırlanmasına imkan yaradır. Sümükdən, bambuk ağacından hazırlanmış bıçaqlar da geniş yayılmışdır. Təxminən 5 min il öncə insanlar metalın emalını mənimsəyir və bıçaqları bürünc və misdən hazırlamağa başlayır. Cənubi Amerika bölgəsində qızıldan hazırlanan bıçaq növlərinə də rast gəlinir. Dəmir dövrünün başlanması ilə bu materialdan hazırlanmış bıçaqlar digərlərini sıxışdırmağa başlayır. Sənaye inqilabından sonra əl ilə hazırlama texnologiyası zavodlarla əvəz olunur. Nəticədə bıçaqların konstruksiyası və materialı təkmilləşdirilir. 2005-ci ildə "Forbes" jurnalı öz oxucuları arasında insanlığın inkişafına ən çox təsir göstərən əşyalar haqqında sorğu keçirmişdir. Sorğunun nəticəsinə görə bıçaq birinci yerlərdən birini tutmuşdur.
Areola vəzisi
Areola vəzisi və ya Montqomeri vəziləri döş giləsini əhatə edən areolada olan yağ vəziləridir. Areola və döş giləsini yağlanmış və mühafizə edilmiş vəziyyətdə saxlamaq üçün yağlı ifrazatlar (lipoid mayesi) ifraz edirlər. Bu sekresiyalardakı uçucu birləşmələr yeni doğulmuş körpələrin iştahı üçün qoxu stimulyatorları kimi də çıxış edə bilirlər.
Dərinin səthində görünən vəzi hissələri “Montgomery tuberculosis” adlandırılır. Dairəvi qabarlar areolada və döş giləsininin üzərində yerləşir. Onlar döş gilələri stimullaşdırıldıqda üzə çıxa və ya qaldırıla bilərlər. Səthin açıqda olan hissəsinin üzərindəki dəri yağlanır və areolanın qalan hissəsindən daha yumşaq vəziyyətə gətirilir. Hamiləlik dövründə tuberkuloz daha aydın görünür.
thumb|Areola vəzisi və ya Montqomeri vəziləri
Cənab yaxşı oğlan (film, 1997)
Cənab yaxşı oğlan (, 1997) — Honq Konq da çəkilmiş, Ceki Çanın da olduğu komediya, adrenalin janrda bir filmdir.
Məzmun
Televiziya aşpazı Ceki,bir televiziya aparıcısının, həyatının macərasında onu əyləndirən yerli narkotik mafiyasına qarşı mübarizədə kömək edir.
Asiman İmamverdiyev
Asiman Mehman oğlu İmamverdiyev (2 avqust 1988; Gəncə, Azərbaycan SSR — 12 sentyabr 2022; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi veteranı.
Həyatı
Asiman İmamverdiyev 1988-ci il avqustun 2-də Gəncə şəhərində anadan olub.
Hərbi xidməti
Asiman İmamverdiyev 2022-ci il sentyabrın 12-də Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən törədilən genişmiqyaslı təxribatın qarşısının alınması zamanı şəhid olub.
NGC 3245
NGC 3245, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Şir bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Monqolustan qazaxları
Monqolustan qazaxları — qazax mənşəli Monqolustan sakinləri. Ölkədəki ikinci böyük etnik qrup və ən böyük milli azlıqdır. 2010-cu il əhalinin siyahıya alınmasına görə Monqolustanda qazaxların sayı 101.526 nəfər idi (ölkə əhalisinin 3.8% -i). Monqolustan qazaxlarının əksəriyyəti Batı Monqolustanda Bayan-Ölgiy (əhalinin 88,7%) və Xovd (11,5%) vilayətlərində, həmçinin paytaxt Ulan-Batorda yaşayır.
Əhali və məskunlaşma
Monqolustanda qazaxların sayı 2010-cu il əhalinin siyahıyaalınmasının nəticələrinə görə 101.526 nəfər (ölkə əhalisinin 3.86% -i), 2015-ci il siyahıyaalmasına görə 117.800 nəfər olmuşdur (Monqolustan əhalisinin 3.85%). Qazaxlar Monqolustanın 21 vilayətində, 181 yaşayış məntəqəsində, əsasən Qərbi Monqolustanda yaşayırlar. Bayan-Ölgiy (əhalinin 88,7%) və Xovd (11,5%) vilayətlərində ən çox cəmlənmişlər. Qazaxlar həmçinin Ulan-Batorun Nalayx rayonunun 4-cü mikrorayon əhalisinin 90% -ni təşkil edir. Monqolustan qazaxları əksər hissəsində köçəri həyat tərzi sürür və əsasən maldarlıqla məşğul olurlar.
Repatriasiya
Repatriasiya proqramı çərçivəsində 1990-cı illərdə Monqolustan Qazaxıstana 20.000-ə qədər qazax ailəsi köçür. Monqolustan qazazları kiril əlifbasından istifadə etdikləri üçün adətən rus dilini də yaxşı bilirlər və bu səbəbdən ümumiyyətlə Qazaxıstana Çin və ya İran qazaxlarından daha yaxşı inteqrasiya edirlər, lakin MDB ölkələrindən (Özbəkistan, Türkmənistan) gələn qazax mühacirlərindən daha pisdirlər. 1991-ci ildə Qazaxıstanda Taldı-Kurqan vilayətində məskunlaşan ilk "oralmanlar" olan Monqol qazaxlarıdı.
Monqolustan tərəfinin verdiyi məlumata görə, 20 il ərzində (1995-2015-ci illər arasında) 40 min Monqolustan vətəndaşı Qazaxıstan vətəndaşlığını almışdır.
Təhsil
Monqolustanda axşam saat doqquzda qazax dilində bir saatlıq radio xəbərləri yayılmanır. Kitab və televiziya isə yoxdur. Monqolustanda qazax məktəbləri əsasən bir çox fənlərin qazax dilində tədris olunduğu Bayan-Ölgiy vilayətində mövcuddur. Monqolustanın qalan hissəsində qazax dili əsasən ailələr daxilində tədris olunur. Qazaxların dağınıq məskunlaşdığı yerlərdə qismən monqollaşma müşahidə olunur. Qazax dilində bir qəzet olan (Yeni Həyat) nəşr olunur.
Qaspar Abey
Qaspar Abey (fr. Gaspard Abeille; 1648, Riez, Provans — Alp — Kot d'Azur — 22 may 1718, Paris) — fransız din xadimi, yazıçı, lirik şair və dramaturq. Fransız Akademiyasının üzvü (1704-cü ildən, kafedra 19).
Haqqında
Gənc ikən Provansdan Parisə köçdü. Katib vəzifəsində çalışmış və onunla mənəvi mövzularda söhbətlər etməyi xoşlayan, Lüksemburqlu Fransa marşalı Fransua Henri de Montmorensinin himayədarı olmuşdur. Ölümündən sonra müvəqqəti olaraq hərbi lider, Vendome hersoqu Lui Cozef de Burbonun xidmətinə keçdi. Sonra Normandiya əyalətinin baş katibi olub. 1670-ci ildən Arles Akademiyasının üzvü olub.1704-cü ildə Fransa Akademiyasının üzvü seçildi. Elə həmin il kral onu Klermon-Ferrandakı Notr-Dam de la Mersi monastırının abbatı təyin etdi. O, əvvəlcə öz adı ilə faciələr, şeirlər, nəsrlər yazdı, sonra mənəvi vəziyyətinin ədəbi yaradıcılıqla uyğunsuzluğu tənqidindən yayınmaq üçün əsərlərinin bir hissəsini aktyor Jan-Fransua Juvenon de la Tuileries adı ilə yazdı (1650–1688). Corneille, Pierre Corneille və Jean Racine onun əsərləri haqqında müsbət danışdılar.
Portuqaliya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
Portuqaliya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinə ilk dəfə 1964-cü ildə qoşulmuş və ümumilikdə 51 dəfə müsabiqədə iştirak etmişdir. Müsabiqəyə qoşulduğu ildən sonra Portuqaliya yalnız beş dəfə 1970, 2000, 2002, 2013 və 2016-cı illərdə Avroviziyada iştirakdan imtina etmişdir. 50 il ərzində Avroviziyada iştirak edən ölkə ilk dəfə 2017-ci ildə müsabiqədəki 49-cu iştirakında qələbə qazanmışdır. Avroviziyanı Portuqaliyada yeganə yayımlamaq hüququ olan RTP telekanalı Portuqaliyanın Avroviziya təmsilçilərini telekanalın 50 ildən artıq təşkil etdiyi Festival da Canção mahnı festivalı vasitəsi ilə seçir.
Portuqaliya Avroviziyada ən az uğur qazanan ölkələrdən biridir. İştirak etdiyi 51 il boyunca ölkə yalnız altı dəfə ilk onluqda yer almışdır. 2017-ci ilədək Portuqaliyanın müsabiqədə əldə etdiyi ən yüksək nəticə 1996-cı ildə ölkə təmsilçisi Lusiya Monisin ifa etdiyi "O meu coração não tem cor" mahnısı ilə finalda altıncı yeri tutması olmuşdur. 2004-cü ildə Avroviziyada yarımfinal mərhələsinin tətbiqindən sonra isə Portuqaliya doqquz dəfə yarımfinalda məğlub olmuşdur. Eyni zamanda Portuqaliya iki dəfə sıfır xalla ümumilikdə dörd dəfə müsabiqədə sonuncu yeri tutmuşdur. Ölkə Avroviziyada illərlə gözlənilən ilk qələbəsini Kiyevdə keçirilən müsabiqədə Salvador Sobralın ifa etdiyi "Amar Pelos Dois" mahnısı ilə qazanmışdır.
Təmsilçilər
{{legend|gold|Qalib}} {{legend|silver|İkinci yer}} {{legend|#cc9966|Üçüncü yer}} {{legend|#FE8080|Sonuncu yer}}
Səsvermə tarixi
QEYD:Yuxarıdakı xallar yalnız finalda verilən xallardır.
Artsrun Avaqyan
Artsrun Abqari Avaqyan — Ermənistan və SSRİ ədəbiyyatşünası. Filologiya elmləri doktoru (1998), professor (2000), Ermənistan Respublikasının əməkdar elm xadimi (2014), Ermənistan Yazıçılar Birliyinin üzvü (2000).
Həyatı
Artsrun Avaqyan 1942-ci ildə İrəvanda anadan olmuşdur. O, 1959-cu ildə Xaçatur Abovyan adına orta məktəbi, 1968-ci ildə İrəvan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinin jurnalistika fakültəsini bitirmişdir. Avaqyan 1970-ci ildən İrəvan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində çalışmış, 2000-ci ildən dekan olmuşdur. O, 1977-ci ildə namizədlik, 1998-ci ildə doktorluq dissertasiyalarını müdafiə etmişdir.
Abxaziya çarlığı
Adı
Abxaziya çarlığı sözündən yalnız erkən gürcü mənbələrində istifadə olunur. X əsrə qədər Bizanslılar çarlığı Abazqiya-Abxaziya (Yunan Αβαζγια) vassal knyazlıqları hesab edirdilər. Amma əslində VIII əsrin sonlarında rəsmi Konstantinopol burda hakimiyyətini tam itirmişdi.
Tarixçi Zurab Ançabadze qeyd edir ki, 770-ci illərdən Abxaziya dövlətinin (əvvəlcə knyazlıq, sonra isə çarlıq) yaranması ilə əlaqədar olaraq “Abxaziya” termini tədricən öz mənasını Qərbi Gürcüstanın bütün ərazisini əhatə edir və onunla birlikdə istifadə olunur. "Egrisi" termini, sonradan XII əsrdə yaranan yeni "İmereti" termini ilə əvəz edilmişdir. Z.V.Ançabadze həmçinin “abxaz” anlayışının müəyyən etnik icmadan (abazqların tayfası və kiçik etnik qrupu, sonra isə vahid abxaz milləti) bütün çoxmillətli əhalini ifadə edən kollektiv terminə qədər tədricən genişlənməsindən danışır.
Tarixi
250px|thumb|left|Abxaziya çarlığının paytaxtının yerləşdiyi [[Anakopiya qalası]] VII əsrdə Bizans imperiyası Abxazyanı Eqrisidən (Lazika) aldı və ona qərb apşıllar, saniq və misimiyalıların torpaqlarının bir hissəsini verdi. Həmin vaxt bölgənin mərkəzi Anakopiya qalası idi.
Gürcüstanın siyasi birləşməsində Abxaziya çarlığının prioritetliyi ilə bağlı mühüm arqument dolayısı ilə Georgi Melikişvili tərəfindən tərtib edilmişdir. Vahid Gürcüstanın çarları adında həmişə birinci yeri tutan Abxaziyanın adı çəkilir və birləşmiş Gürcüstan krallığının kralları çox vaxt yalnız “Abxaz kralları” adlandırılır. Belə ki, 1008-ildə meydana gələn Vahid Gürcüstan dövləti Abxaziyz çarlığının ərazilərini də əhatə edirdi. XI əsrdən XIII əsrlərə qədər çar IV David və çariça Tamaranın hakimiyyəti dövründə siyasi və iqtisadi gücünün Qızıl çağına çatdı. Gürcüstan Qüdsdəki xaç monastırı və Yunanıstandakı Iviron Monastırı kimi, Şərqi xristianlıqdan və Şimali Qafqazdan İran və Anadolunun şərqinə qədər uzanan və eyni  zamanda xarici dini mülkləri qorumaqla, ən böyük ölçüdə Şərqi Avropadan ve Şimali Qafqazdan uzanan Pan-Qafqaz imperatorluğunun aparıcı millətlərindən biri oldu.Bu, indiki Gürcüstanın əsas tarixi müqəddiməsi idi.
Bir neçə əsr davam edən səltənət XIII əsrdə monqol istilalarının altına düşdü, lakin 1340-cı illərə qədər yenidən suverenliyini təmin etdi. Sonrakı onilliklərdə Qara Ölümlə yanaşı ölkənin iqtisadiyyatını, əhalisini və şəhər mərkəzlərini viran edən Timurun rəhbərliyi ilə çoxsaylı istilalarla yadda qaldı. Bizansın, sonra Trebizond imperiyasının süqutundan sonra çarlığın geosiyasi vəziyyəti daha da pisləşdi. Bu proseslər nəticəsində XV əsrin sonlarında Gürcüstan sınıq bir varlığa çevrildi. 1386-cı ildən etibarən Timur tərəfindən edilən hücumlarla yanaşı, Qara Qoyunlular və Ağ Qoyunluların sonrakı istilaları 1466-cı ilədək çarlığın son anarxiyaya uğramasına və Kartli, Kaxeti və İmereti'nin quruluşlu səltənətlərinin 1490-cı ilə 1495-ci arasında müstəqil çarlıq olaraq tanınmasına gətirib çıxardı. 1493-cü ildə hər biri Baqrationi sülaləsinin rəqib bir qolu olmaqla Odishi, Guria, Abxaziya, Svaneti və Samtsxe adlanan beş  feodal klanlar quruldu. .
K.D.Kudryavtsevin fikrincə, III Baqratın hakimiyyətinin əvvəlindən “XIII əsrə qədər, yəni Gürcüstanın “qızıl dövrü”nə qədər Baqratidlər özlərini abxazlar və gürcülərin, kartvellərin, kaxetlərin və s xalqların “Abxaz və Kartlların çarları” adlandırırdılar.
Əhalisi
250px|thumb|right|1000-ci ildə Tao-Kalarceti çarlığı ilə birləşməsindən sonra yaranan Vahid Gürcüstan çarlığının ərazisi Abxaziya çarlığının əhalinin əsasını abxazlar, meqrellər, svanlar və adıqlar təşkil edirdi. Z.V.Ançabadzeyə görə gürcü tayfaları əhəmiyyətli çoxluq təşkil edirdi.
Z.V.Ançabadze S.Canaşiyaya istinad edərək qeyd edirdi ki, artıq “...IX əsrin əvvəllərindən. (əgər əvvəllər olmasaydı) Abxaziya çarlığında çar idarəsinin və kilsənin kitab mədəniyyətinin dili gürcü dili idi”. Ançabadzenin özü iddia edirdi ki, X əsrdə, Abxaziya çarlığının ərazisində gürcü dili əvvəlki dövrdə Qərbi Gürcü kilsəsində istifadə olunan yunan dilini sıxışdıraraq, artıq üstünlük təşkil edirdi. Z.Ançabadze onu da qeyd edirdi ki, X əsrdə bu regionda hər kəs gürcü (“Kartli”) adlanırdı, “... gürcü dilində (Qafqazda və ya onun ətrafında) dini ibadətə qulaq asan hər kəs bu dildə danışırdı. “Gürcü” termininin bu cür başa düşülməsi bu və ya digər “gürcü xalqadonitinin”, məsələn, abxaz, adıq, osetin və ya dvalanın milliyyətinə görə gürcü olmayanın etnik fərdiliyini heç də istisna etmirdi. Gürcü dilinin Şimali Qafqazın qərb hissəsində yayılması xristianlığın Abxaziyadan Şimali Qafqaza daxil olması ilə bağlı idi (məsələn, X əsrin əvvəllərində Alanlar arasında)...” Z.Ançabadze həm əhali, həm də ərazi baxımından Abxaziya çarlığında Kartvel elementinin aparıcı hissəsini, həm də gürcü dilinin burada əsas yazı və mədəniyyət dili kimi tədricən universal yayılması haqqında mübahisə edirdi. X.S.Bqajba qeyd edir: “Təxminən IX əsrin sonlarından Abxaziyada, o cümlədən o vaxta qədər yazı və kilsə dilinin yunanca olduğu Qərbi Gürcüstanda gürcü yazısının yayılması başlandı. Lakin buna baxmayaraq, qədim kilsələrin divarlarında, məzar daşlarında və s. üzərində yunan yazılarına çox sonralar da rast gəlinir.
Hökmdarları
250px|thumb|right|Abxaziya çarı titulunu daşıyan III Baqrat İoan və Adarnase Şavliani istisna olmaqla, Abxaz çarlarının əksəriyyəti Abazq sülaləsindəndir. Onların sülalə adı, müxtəlif müəlliflərin, o cümlədən K.Tumanovun fikrincə, Ançabadze olmuşdur.
Abxaz çarlarının nömrələnməsi Abxaz knyazlarının nömrələnməsinə uyğundur. məsələn, I Konstantin və II Konstantinin knyaz, III Konstantinin isə çar titulları var idi.
250px|thumb|right|Abxaz çarlığı dövründə əsası qoyulmuş Martvili monastr kompleksi 978-ci ildə Kartli/İberiya çarlığında taxt Qurgenin oğlu III Baqrata və III Teodosin bacısı Quranduxtla keçdi.
II Baqratın (III) varisləri birləşmiş Gürcüstanın hökmdarları idilər, ona görə də bu siyahıda onlar göstərilməyib.
Memarlığı
Abxaziya çarlığının mövcudluğunun ilkin dövründə Abxaziya ərazisində kilsə memarlığında Bizans memarlıq qanunlarının güclü təsiri hələ də hiss olunurdu (məsələn, IX-X əsrlərdə ildə tikilmiş Yeni Afonda tikilmiş kilsə). Z.V.Ançabadze qeyd edir ki, “ümumiyyətlə, Abxaziya çarlığında ucaldılan abidələr o dövrün gürcü memarlıq üslubuna xas görkəm alır”, məsələn, II Georginin Martvilidə (Sameqreloda) tikdirdiyi kilsəni və Kumurdo (Cavaxetidə) məbədini buna misal kimi gətirir. Həmçinin N.P.Severova istinad edərək o, Mokvidəki kilsəni fərqləndirərək bildirir ki, onun xarici görünüşü Kiyev Rus dövlətinin abidələrinə yaxındır, xüsusən də Kiyevdə çox sonralar 1037-ci ildə Bizans üslubunda inşa edilmiş məşhur Müqəddəs Sofiya kafedralının planına bənzəyir. .
Times Higher Education World University Rankings
"Times Higher Education World University Rankings" — Dünyanın ən nüfuzlu ali məktəb reytinqlərindən biri.
Aşok Desai
Aşok H. Desai — Hindistan siyasətçi və hüquqşünası. Hindistanın Baş prokuroru (1996-1998).
Artsrun Manukyan
Artsrun Sergey Manukyan — erməni əsilli SSRİ aktyoru. O, aktyor Varujan Manukyanın atasıdır.
Həyatı
Artsrun Manukyan 1935-ci ildə İrəvanda anadan olmuşdur. O, 1952-ci ildə İrəvan İncəsənət və Teatr İnstitutunun aktyorluq fakültəsinə, Vardan Açemyanın emalatxanasına qəbul olunmuşdur. O, Qafan teatrında çalışmış, bir sıra tamaşalarda oynamışdır. Manukyan 1962-ci ildən İrəvanda Qabriel Sundukyan adına Milli Akademik Teatrın aktyorudur.
Cəfər Nimeyri
Cəfər Məhəmməd Nimeyri — Sudan dövlət xadimi, marşal. 1969-cu ildən 1985-ci ilə qədər Sudan Demokratik Respublikası (SDR) Prezidenti olmuşdur.
Həyatı
Cəfər Məhəmməd Nimeyri 1 yanvar 1931-ci ild' Sudanın Omdurman şəhərində, xırda burjua ailəsində anadan olmuşdur. O, 1952-ci ildə Sudan hərbi kollecini bitirmiş, sonralar Qərbi Almaniya və ABŞ-da hərbi təhsilini davam etmişdir. Nimeyri 1964-cü ilin oktyabrında yaradılmış "Azad zabitlər" gizli ordu təşkilatının liderlərindən idi. O, 1969-cu il mayın 26-dan dövlət çevrilişi etmiş zabitlər qruounun başçısı olmuşdur. Nimeyri 1969-1972-ci illərdə İnqilabi Şuranın sədri, baş nazir, silahlı qüvvələrinin baş komandanı idi. O, 1971-ci ilin oktyabrından SDR prezidenti və baş naziridir. O, 1972-ci ilin yanvarından Sudan Sosialist İttifaqının sədri və baş katibidir. Nimeyri 1969-cu ilin noyabrında SSRİ-də rəsmi səfərdə olmuşdur. O, 1985-ci ildə bir inqilabla devrilmişdir. Nimeyri 30 may 2009-cu ildə Omdurmandakı evində vəfat etmişdir.
NGC 422
NGC 422 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topası. Göy üzündə Tukan bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Amitay Etsioni
Amitay Etsioni (, ; ; doğum adı Verner Falk ) — təşkilat sosiologiyası, sosioiqtisadiyyat, kommunitarizm, sosial və siyasi fəlsəfə, beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsi (yeni qlobal memarlığın formalaşması) sahəsindəki işləri ilə tanınan alman yəhudi əsilli amerikalı sosioloq. 1990-cı illərin əvvəllərində kommunitar hərəkatların qurucularından biri olmaqla yanaşı hərəkatın fikirlərini yaymaq üçün kommunitar şəbəkələrin qurucusu idi.
Məzun olmadan əvvəl
Amitay Etsioni 1929-cu ildə Kölndə yəhudi ailəsində anadan olub. Ailəsi 1930-cu illərdə məcburi Fələstinə qaçmışdır. Etsioni Qüdsdəki İbrani Universitetini bitirmişdir (1954-cü ildə bakalavr dərəcəsi, 1956-cı ildə magistr dərəcəsi). Müəllimləri arasında Martin Buber də var idi. 1958-ci ildə Berkli Universitetinin Kaliforniya Universitetində Sosiologiya üzrə doktorluq dərəcəsini almışdır.
Məzun olduqdan sonra
20 il (1958–78) Kolumbiya Universitetində sosiologiya professoru, kafedra müdiri olmuşdur. Brukinqs İnstitutunda (1978-ci ildə) və 1979–1980-ci illərdə işləmişdir — Ağ Evin baş məsləhətçisi vəzifəsində. 1980-ci ildə George Washington Universitetində Kommunist Siyasətin Tədqiqatı İnstitutunun direktoru olduğu ilk universitet professoru seçildi. Etzioni 1994–95-ci illərdə Amerika Sosioloji Assosiasiyasının prezidenti idi, 1989-cu ildə Sosial-İqtisadi Tədqiqatlar Cəmiyyətini, 1993-cü ildə "Communiyat Network" (Communitation Network) qeyri-hökumət təşkilatını qurdu. 1993-cü ildən bəri rüblük bir jurnal olan The Responsive Community jurnalının qurucusu və redaktorudur. Əsərləri bütün cəmiyyətlər üçün hüquq və vəzifələr, müstəqillik və qayda arasında bir tarazlığın diqqətlə qurulmasının vacibliyini vurğulayır. Həm də Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvüdür.