cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kerri Bredşou
Dəb və stil
2005-ci ildə Kerri obrazı "Bravo" jurnalının “100 ən məşhur teleqəhərman siyahısı”nda on birinci yerdə qərarlaşdırılmışdır. . 2009-cu ildə “The Guardian” jurnalı Kerrini on illiyin dəb ikonası adlandırmışdı. .
Sara Cessika Parker və onun həmkarları “Time” jurnalının üz qabığında yerləşdirilmiş, jurnalda onlar haqqında “Kimə ər lazımdır?” başlıqlı məqalə nəşr edilmişdi. Kerri obrazı ilə aktrisa Sara Cessika Parker əksər məşhur dəb jurnallarının üz qabığını bəzəmişdir.
Maykl Kiton
Maykl Con Duqlas (5 sentyabr 1951, Koraopolis) — ABŞ aktyorudur. "Bitlcus" və "Betmen" rollarını ifa etmişdir.
Həyatı
Maykl Con Duqlas 5 sentyabr 1951-ci il tarixində Pensilvaniya ştatınnı Koraopolis şəhərində doğulmuşdur. Valideynləri ingilis, irland, irland-şotland və alman əsillidir. O, ailədə yeddi uşaqdan ən kiçiyi idi. İlk dəfə aktyorl karyerasına 25 yaşında rol aldığı "Mod" adlı televiziya serialında ifa etdiyi Çip Vinston rolu ilə başlamışdır.
Aktyorluğa yeni başladığı müddətdə Maykl Duqlasla qarışdırılma təhlükəsiylə qarşı-qarşıya qalan Maykl soyadını dəyişdirməyə qərar verir. O dövrdə böyük heyranlıq bəslədiyi ABŞ aktrisası Dayan Kitonun (əsl adı: Dayan Holl) bir şəklini gördükdən sonra yeni soyadını "Kiton" olaraq adlandırır. Maykl bu soyadını müvəqqəti düşünmüş, amma tamaşaçıların uzun müddət onu Maykl Kiton adı ilə tanıdıqlarından, Maykl bir müddət sonra rəsmi olaraq soyadını "Kiton" olaraq dəyişdirmişdir.
Maykl Kiton bir müddət televiziya seriallarında iştirak etdikdən bir müddət sonra karyerasını filmlərdə davam etdirməyə başlayır və ilk filmi "Gecə növbəsi" (1982) adlı komediya filmi olur. Maykl Tim Börtonun 1988-ci ildə çəkdiyi "Bitlcus" filmində "Bitlcus", 1989-cu ildə ildə çəkdiyi "Betmen" filmində Brüs Ueyn rol canlandırır və populyarlıq qazanır. 2000-ci illərdən başlayaraq bir çox animasiya filmlərində personajları səsləndirmiş və rejissorluq karyerasına başlamışdır.
Ramin Quluzadə
Ramin Namiq oğlu Quluzadə — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər müdiri, Azərbaycan Respublikasının sabiq nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar naziri (2016–2021).
Həyatı
1977-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Ailəlidir, 2 övladı var.
1983–1993-cü illərdə Bakı şəhəri Yasamal rayonu 167 saylı orta məktəbini bitirərək, Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutuna daxil olmuşdur. 1997-ci ildə həmin institutu bakalavr, 1999-cu ildə magistr dərəcəsi ilə bitirmişdir.
Karyerası
2005–2015-ci illərdə Heydər Əliyev Fondunda fəaliyyət göstərmişdir. 2015−2016-cı illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının rabitə və yüksək texnologiyalar nazirinin birinci müavini təyin edilmişdir. 2016–2017-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının rabitə və yüksək texnologiyalar naziri təyin edilmişdir. 2017-ci il fevralın 13-də Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar naziri təyin edilmişdir. 2021-ci ilin yanvarın 26-da vəzifəsindən azad edilmişdir. Həmin gün, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin digər sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər müdiri təyin olunmuşdur.
Təltif və mükafatlar
2014-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Heydər Əliyev irsinin qorunması və təbliğində səmərəli fəaliyyətinə görə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.
Eldar Mansurov
Eldar Bəhram oğlu Mansurov — Azərbaycan bəstəkarı, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2012).
Həyatı
Eldar Mansurov 1952-ci il fevralın 28-də Bakıda İçərişəhərdə musiqiçi ailəsində anadan olub. 1968–1972-ci illərdə Asəf Zeynallı adına orta ixtisas musiqi məktəbinin (indiki Azərbaycan Milli Konservatoriyası nəzdində Musiqi Kolleci) fortepiano sinfində, 1974–1979-cu illərdə Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının (indiki Bakı Musiqi Akademiyası) bəstəkarlıq fakültəsində professor Cövdət Hacıyevin sinfində təhsil alıb. "Yeddi gözəl" rok-operası, "Kleopatra" və "Olimp" rok-baletləri, 5 simfoniya, "Mahur-hindi" simfonik muğamı, skripka və simfonik orkestr üçün konsert, bir çox simfonik, kamera və xor əsərlərinin müəllifidir. Bir sıra filmlərə və tamaşalara musiqilər bəstələyib, 3000-dən artıq mahnı və instrumental musiqinin müəllifidir. 1983 və 1987-ci illərdə Səmərqənd şəhərində keçirilən Beynəlxalq simpoziumda muğamların tarixi üzrə məruzələrlə çıxış edib.
1981-ci ildən SSRİ, sonralar isə Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının, 1999-cu ildən Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının üzvüdür.
Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə 2005-ci ildə "Əməkdar incəsənət xadimi", 2012-ci ildə "Xalq artisti" fəxri adlarına layiq görülüb. 28 fevral 2022-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycan musiqi sənətinin inkişafında xidmətlərinə görə"Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib
2022-ci il oktyabrın oktyabrın 2-də Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən Heydər Əliyev Sarayında Eldar Mansurovun 70 illik yubileyinə həsr olunmuş təntənəli yaradıcılıq gecəsi keçirilmişdir.
2012-ci il fevral ayının 21-dən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsüdür. 2007–2012-ci illərdə Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının katibi vəzifəsində işləyib. Ailəlidir, 2 oğlu var.
Yaradıcılığı
thumb|280px|Eldar Mansurov, 1982-ci il.
Bayatılar
Bəstəkar Eldar Mansurovun "Bayatılar" mahnısını ilk dəfə 1989-cu ildə о vaxt Azərbaycan estradasının gələcək ulduzu Brilliant Dadaşova ifa etdi. "Bayatılar" dərhal populyarlıq qazandı və artıq 1990-cı ildə "Melodiya" şirkəti tərəfindən val şəklində böyük tirajla çap olunaraq keçmiş sovet məkanında geniş yayıldı. Şair Vahid Əzizin sözlərinə yazılmış "Bayatılar" bu günə kimi ən sevimli mahnılar sırasındadır. O vaxtdan indiyədək bu uzunömürlü mahnı dünyanı gəzir. "Bayatılar"ın musiqisi Türkmənistan, Rusiya, Türkiyə, Yunanıstan, Almaniya, İtaliya, İspaniya, Fransa, Rumıniya, Bosniya və Herseqovina, Xorvatiya, ABŞ, İngiltərə, İsveç, Kanada, İsrail, ərəb ölkələri, hətta uzaq Braziliyada da müxtəlif ifaçılar tərəfindən istifadə edilib.
Bu mahnı sözləri şair Nikolay Denisova məxsus olan "Zdravstvuy" adı ilə Rusiya estradasının "şərq" ulduzu sayılan Reno tərəfindən ifa edilmişdi. Braziliyada "Bayatılar" vokaliz şəklində məşhur caz müğənnisi Monica Salmaso və onu müşayiət edən "Orquestra Popular de Câmara" tərəfindən səsləndirilib. Sonralar "Bayatıları" məşhur Braziliya cazmeni, pianoçu Benjamim Taubkin və onun qrupu instrumental versiyada ifa etdilər. Almaniyanın "Grinsteins Mischpoche" qrupunun ifasında mahnının nəfəsli alətlərlə instrumental variantı bir növ marşı xatırladır. Türkiyə estradasının "kraliçası" Sezen Aksu "Bayatılar"а yeni ruh və nəfəs verdi. "Zalim" adı ilə Türkiyədə məşhurlaşan bu mahnının sözləri Sezen Aksuya aiddir. Levent Yükselin ifasında və klip şəklində təqdim etdiyi "Zalim" neçə illərdir ki, Türkiyədə ən çox sevilən mahnılar siyahısındadır. 1995-ci ildə yunan müğənnisi Petros Dourdumbakis Bayatıları "TAXIDIARIKO BIRD" adlı mahnı kimi ifa etdi. 1997-ci ildə isə digər yunan müğənnisi Dimitra Galani, şair Nikos Maraitisin "όσες φωτιές" (Bu yanğınlar) adlı mətni ilə "Bayatıları" bir daha ifa etdi. Bir neçə il sonra daha bir yunan müğənnisi Vasilis Lekkas Bayatıları – "TAXIDIARIKO BIRD" ifa etdi.
Artıq 20 ildən çoxdur ki, "Bayatılar" müxtəlif interpretasiyalarda səslənir və dünyanın məşhur musiqiçiləri tərəfindən disklərə yazılır. Son illərdə "Bayatı" demək olar ki, Avropanın bir çox ölkələrində remix üslubunda yeni çalarlarla, "hip-hop" ritmində və hər xalqın öz dilində səslənir. Yunanıstanda Keti Qarbinin "Esena mono", Türkiyədə Seray Severin "İçim yanıyor" mahnılarını və başqalarının ifalarını buna misal göstərmək olar. Sonralar Türkiyənin "Çalarsaat" qrupu "Bayatılar"ı "Zalim" adı ilə rok üslubunda ifa ediblər. 2006-cı ildə "Bayatılar" mahnısı bir neçə yeni variantda səslənib.
Türkiyənin tanınmış DJ-ləri – Hüseyn Karadayı və Cem Nadiran "Bayatılar"ı "Miracles" adı ilə rep üslubunda ifa etdilər. Elə həmin il yunan DJ Pantelis də "Bayatılar"ı – "I Have A Dream (Extended MIX)" adı ilə ifa etdi. Azərbaycanda isə bu mahnını Aygün Kazımova özünəməxsus şəkildə ifa etmişdir. Sonralar bir çox ölkələrdə, müxtəlif ifaçılar bu mahnını bir-birindən fərqli versiyalarda ifa etməyə başladılar. 2009-cu ildə italiyanın "Cantodiscanto" qrupu "Bayatıları" fərqli şəkildə ifa etdi. "Bayatılar" İsraildən də yan keçmədi. 2011-ci ildə İsrailin "Babbe Rabbe" qrupu "Bayatılar"ı orijinal versiyasında olduğu kimi ifa etdilər.
Elə həmin ildə rumıniyalı DJ Edward Maya "Bayatılar"dan öz "Stereo love" (Vika Jigulina vocal version Extended) mahnısında istifadə etdi. Elə həmin il "Stereo love" isveçli PJ feat Velvet, və kanadalı Mia Martina ifasında da səslənərək dünyanı dolaşdı. "Zalim" ilə məşhurlaşan Türkiyəli Levent Yüksel 2006-cı ildə "0 km" qrupu ilə həmin mahnını rok üslubunda yenidən ifa etdi. 2004-cü ildə bosniyalı Dino Merlin "Subota" adı ilə "Bayatıları" bir daha ifa etdi. 2005-ci ildə Nyu-Yorkda yaranmış "Brazilian girls" qrupu "Don’t Stop" kompozisiyasında bir daha Bayatılardan istifadə etdi. 2010-cu ildə "Bayatılar"ı daha bir instrumental qrup – İngiltərənin Bristol şəhərinin "The Guzek Trio" üçlüyü ifa etdi. Elə həmin il "Bayatılar"ı DJ Brizi və Eusebio Belli ispan dilində səslənən "Moliendo Cafe" (extended version) kompozisiyasına daxil etdilər. 2010-cu ilin daha bir maraqlı versiyası İngiltərənin Hip-Hop, Rep, R&B üslubunda ifa edən populyar "N Dubz" qrupu oldu. Onlar "Bayatılar"ı "Scream my name" adlı kompozisiyasına daxil edib ifa etdilər.
2012-ci ilin əvvəllərində gənc türk müğənniləri Aydan Kaya, Haktan, Mustafa Eren, "SALTANATH" rok qrupu, 2013–2018-ci illərdə isə digər türk müğənniləri Selin Ataş, Bahtiyar Özdemir, Ayşe İnak Ekiz və Mustafa Demiroğlu, Bengü, Ferhat Göçer, Koray Çapanoğlu, Hediye Güven, Sevcan Orhan, Tuğba Uzun & Melis Aktaş, Mine Geçili, Fondip qrupu, Kanun Yıldırım, Edis, Yaraband qrupu və başqaları Bayatıların "Zalim" versiyasını özlərinə məxsus ifa etdilər. 2014-cü ildə İtaliyanın Leççe şəhərindən olan musiqiçilər — "Abash" rock qrupu "Bayatılar"ı çox orijinal şəkildə ifa etmişdir. Daha bir maraqlı fakt odur ki, son bir neçə ildə "O Ses Türkiye" mahnı müsabiqəsində "Zalim" bir çox müğənnilər tərəfindən daim ifa olunur. 2018-ci ilin sentyabrında Finlandiyanın Flat Earth rok qrupu "CYANİDE" kompozisiyasında Bayatılardan istifadə etmişdir. Onların ifa etdikləri bu kompozisiya rok-metal üslubundadır. Həmən bu ildə azərbaycanlı — Dj Roshka və Samir Cavadzadə "Feel the rhythm" adlı kompozisiyasında "Bayatılar" mahnısını yeni versiyada ifa etdilər. 2019 və 2020-ci illərdə "Bayatılar" daha bir neçə yeni versiyada müxtəlif ifaçılar tərəfindən oxundu. Almaniyada Why So Sad — Out Of Time, Drenchill-in ifasında "Never Never", İsrail kamança çalanı Mark Eliyahu — "Alegria" kompozisiyasında, və bir çox DJ-lər "Bayatılar"ı ifa etdilər. Hər zaman olduğu kimi "Bayatılar" Türkiyədə də "Zalim" adı ilə bir çox müğənnilər tərəfindən hələ də oxunmaqdadır. Belə ki, ən sonuncu versiyalar Bergüzar Korel və Tuğba Yurt tərəfindən oxunmuşdur.
Esena Mono
2003-cü ildə yunan müğənnisi tərəfindən ifa olunmuş "Esena Mono" mahnısı "" albomunda Dimitris Kontopulosun bəstəsi kimi yer almışdır. Həmin dövrdən bu mahnı çox populyarlaşmış və bir çox ölkələrdə həm orijinal, həm də kaver versiyalarda ifa edilmişdir. 2008-ci ildə Eldar Mansurov "Bayatılar"ın musiqisini təkrarlayan "Esena Mono" mahnısı barədə məlumat əldə etmiş və bu səbəbdən yunan bəstəkarı Dimitris Kontopulosa və əsərin yayımını həyata keçirən şirkətə məhkəməyəqədər iddia qaydasında bildirmişdir. İddiaya cavab olaraq Kontopulos bunun yanlış olduğunu, mahnının orijinal olduğunu və onun tərəfindən bəstələndiyini vurğulamışdır. 2011-ci ildə Eldar Mansurov öz hüquqlarını müdafiə etmək məqsədilə Afina Çoxtərkibli Birinci İnstansiya Məhkəməsinə Dimitris Kontopulos və yayımlama şirkətinə qarşı müəlliflik hüquqlarının pozulması ilə bağlı iddia ilə müraciət etmişdir. 11 ildə üç instansiyadan keçmiş məhkəmə işi 2023-cü ildə yekunlaşmış və Yunanıstan Ali Məhkəməsinin qərarı ilə "Esena Mono"-nun "Bayatılar" mahnısının musiqisi üzərindəki müəlliflik hüquqlarının pozulmasını tanıyaraq Eldar Mansurovun xeyrinə qərar çıxarmışdır.
Bəhramnamə
Eldar Mansurovun "Bəhramnamə" əsəri onun atası, məşhur tarzən Bəhram Mansurovun əziz xatirəsinə həsr olunub. Zəmanəsinin ən ifaçılarından olan Bəhram Mansurov muğamlarımızı dünyaya tanıtdıran ilk musiqiçidir. 1971 və 1975-ci illərdə UNESCO ilk dəfə məhz onun təkrarsız və virtuoz ifasında Azərbaycan muğamlarını val şəklində çap etmişdi. O vaxt bu fakt Azərbaycan mədəniyyətinin tarixində böyük və mühüm hadisə hesab olunurdu. İllər keçdi və yenə milli musiqimizin tarixində böyük hadisə baş verdi. Və nə yaxşı ki, bu hadisə də böyük tarzənin adı ilə bağlıdır. "Bəhramnamə" layihəsi əvvəlcə albom şəklində musiqisevərlərə təqdim olundu. Sonra layihənin efir ömrü başlandı: bir il ərzində yerli radiostansiyalarda bu ecazkar musiqi səsləndi. Nəhayət, layihə nəhəng konsertlə tamamlandı. 2005-ci ilin dekabrın 1-də Heydər Əliyev adına Sarayda, UNESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban Əliyevanın dəstəyi ilə "Bəhramnamə" layihəsinin təqdimatı keçirildi. Musiqiçilər tamaşaçıları yeni janrla tanış etdilər. Onun adı simfo-folk-rokdur. Burada simfoniya, rok, caz və muğam harmonik şəkildə vəhdət təşkil edir. Zala toplaşanlar Eldar Mansurovun yeni yaratdığı orkestrin müşayiətilə "Bəhramnamə"nin canlı ifasını ilk dəfə eşitdilər. Pianoçular Nazim Əhməd və İlqar Bakıxanov, bas gitarada Ramiz Ağazadə, gitarada Rafiq Rəsulov, tarla çalan Yaşar Hüseynov və zərb alətləri ifaçısı Sergey Krasnyanskidən ibarət olan orkestr "Bəhramnamə"ni yüksək səviyyədə musiqisevərlərə təqdim etdilər. Bəstəkarın qardaşı – tarzən Elxan Mansurov orkestrin müşayiətilə "Mahur-hindi", "Segah", "Şüştər", "Rast", "Bayatı-Şiraz", "Bayatı-kürd", "Çahargah", "Humayun" muğamları əsasında yazılmış kompozisiyaları atasından yadigar qalmış tarda ifa etdi. Bu muğamlar, amma digər interpretasiyada – vokal-instrumental variantda populyar müğənni Manana və xanəndə Elbrus Abdulzadənin ifasında səsləndi. "Bəhramnamə"də Şərq və Qərb görüşüb. Hər iki sivilizasiyanın kəsiyində yerləşən Azərbaycan bu iki qütbü özündə birləşdirir. Eldar Mansurov orijinal sintez yaradıb: о, simfoniya, rok və muğamı birləşdirib və onları cazla daha da rəngarəng edib. "Bəhramnamə"də səslənən hər bir kompozisiya musiqiçilərin ifasında Şərq və Avropa motivlərinin vahid bitmiş formasıdır. Klassik Azərbaycan muğamı təmamilə yeni şəkildə – müasir Avropa ritmlərinin müşayiəti ilə təqdim olunub.
"Bəhramnamə-2" 2005-ci ildə ifa olunmuş "Bəhramnamə" layihəsinin davamıdır. Bəstəkar bu yeni layihədə həm səslənmə, həm də forma etibarilə yenilliklər etmişdir. Birinci layihədən fərqli olaraq Eldar Mansurov burada Azərbaycan milli musiqi aləti olan tardan və rok qrupundan başqa ilk dəfə böyük simfonik orkestrdən istifadə edir. Bu üç müxtəlif janrlara aid olan alətlər bir-biri ilə sintezdə çox gözəl və həmahəng səslənir. "Bəhramnamə-1" layihəsindən fərqli olaraq bu dəfə simfonik orkestr yeni layihəyə səslənmədə xüsusi gözəllik gətirir. Üç janrın sintezi, belə bir səslənmə "Bəhramnamə-2"ni ona bənzər layihələrdən öz orijinallığı ilə tam fərqləndirir. "Bəhramnamə-2" özündən əvvəlki layihə kimi 2 hissədən ibarətdir – instrumental və vokal. Layihənin vokal hissəsində solistlərdən başqa ilk dəfə olaraq kapella xorundan istifadə olunur. İnstrumental hissəsində isə Eldar Mansurov bir sıra yenilliklər edir. Belə ki, bu dəfə tardan başqa, Azərbaycan milli nəfəsli alətlərindən – ney, balaban, tütəkdən istifadə olunur. "Bəhramnamə-2"də "Rast" dəstgahından başqa bəstəkar çalğı praktikasında az ifa olunan "Qafqaz Humayunu", "Nəva-Nişabur", "Çoban bayatı", "Kürdü-Şahnaz" müğamlarına müraciət edir. Ümumiyyətlə, "Bəhramnamə-2" janr, forma və üslubuna görə orijinal və unikal bir layihədir.
Kitab, not və məqalələr
Eldar Mansurov uzun illər təkcə bəstəkarlıq ilə yox, həm də muğamlarımızın tarixi və nəzəriyyəsi ilə də məşğul olub. Hələ konservatoriyada oxuduğu tələbəlik illərində muğamların nəzəriyyəsi haqqında elmi məqalələr yazmağa başlayır. 1987-ci ildə Səmərqənd şəhərində keçirilən Beynəlxalq Muğam simpoziumunda "Muğam adlarının yaranma tarixi" elmi məqaləsi ilə çıxış edir. Sonralar bu yazıların bir çoxu müəllifin "Muğam düşüncələrim" adlı kitabında toplu şəklində çap olunur. Elmi məqalələrlə yanaşı Eldar Mansurov 10 ildən çox atası Bəhram Mansurovun tarda ifasından bütün muğamları, qədim dəraməd, rəng, diringə, təsnif və bir çox el havalarını nota salmışdır. Eldar Mansurov 30 ildən çox nəslinin tarixi ilə də maraqlanıb. Arxivlərdə, muzeylərdə, kitabxanalarda bir çox əlyazmaları və tarixi sənədləri tədqiq edib, XVII əsrin əvvəllərindən bu günümüzə qədər əslən bakılı olan Mansurovlar nəslinin tarixini yazmışdır.
Kitablar
Məqalələr (elmi və publisistik)
Xarici keçidlər
Video
Msxeta-Mtianeti
Mtsxeta-Mtianeti diyarı, Gürcüstanın doqquz diyarından (gürcücə: მხარე) biri. İnzibati mərkəzi Gürcüstanın qədim paytaxtı olan Mtsxeta şəhəridir. Ölkə Rusiya ilə həmsərhəddir və bir neçə gürcü tarixi bölgələrini əhatə edir: Ertso-Tianeti, Mtiuleti, Xevi, Xevsureti, Pşaviya və Daxili Kartli. Mtsxeta-Mtianetinin bir hissəsi hal-hazırda separatçı Cənubi Osetiya qüvvələrinin işğalı altındadır.
İnzibati-ərazi bölgüsü
Mtsxeta-Mtianeti rəsmi olaraq beş bələdiyyədən ibarətdir:
Coğrafiyası
Qafqaz dağları ölkəni iki yerə bölür. Daha kiçik olan şimal hissəsində Kazbegi və qismən Duşeti bələdiyyəsi yerləşir, qalan bələdiyyələr isə cənubdadır.
Tarixi
1801-ci ildə Rusiya imperiyasının tərkibinə girməkdən əvvəl Mtsxeta-Mtianetinin ərazisi Kartli-Kaxeti çarlığının bir hissəsi olmuşdur. Çar dövründə 1840–1846 ildə Gürcüstan-İmeretiya quberniyası, sonradan isə Qutayıs və Tiflis quberniyaları arasında bölünmüşdür.
Siyasi vəziyyəti
1990-cı illərin əvvəlində Cənubi Osetiya münaqişəsi nəticəsində Axalqori bələdiyyəsinin qərb hissəsi separatçı qüvvələr tərəfindən işğal altına düşmüşdür, lakin bələdiyyə mərkəzi faktiki olaraq Gürcüstanın nəzarəti altında idi. 2008-ci il Rusiya-Gürcüstan müharibəsi nəticəsində Axalqori bələdiyyəsi bütövlüklə işğalçı qüvvələr tərəfindən zəbt olunmuş, əhalinin 80%-inə qədər insan məcburi köçkün kimi Gürcüstanın digər bölgələrinə üz tutmuşdur.
Əhalisi
2002-ci ildə Mtsxeta-Mtianetidə (Gürcüstanın nəzarət etdiyi ərazidə) 125.443 nəfər yaşamışdır. 2008-ci ilin əvvəlində qiymətləndirməyə görə bu rəqəm 118.100 nəfərə, 2009-cu ildə isə (Axalqori bələdiyyəsi çıxmaqla) 97.600 nəfərə enmişdir.
2014-cü ildə Gürcüstan əhalisinin rəsmi siyahıyaalmasına görə diyarın əhalisi 94.573 nəfər. Mtsxeta-Mtianetinin əhalisi əksərən gürcülərdən (94.573 nəf., 94,5%), o cümlədən onların azsaylı subetnik qrupları olan pşavlar, moxevlər və xevsurlardan ibarətdir. Osetinlər (1.327 nəf., 1,4%) Kazbegi bələdiyyəsinin qərb hissəsində (Truso keçidində) və Tiflisin yaxınlığındakı Mtsxeta bələdiyyəsində yaşayırlar. Mtsxetada həmçinin nisbətən çoxsaylı azərbaycanlı (2.316 nəf., 2,4%) icması da yaşayır. Digər etnik qrupların sayı (ruslar, ermənilər və s.) min nəfəri ötmür.
Şamkənd
Şamkənd — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonu Şamkənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Etimologiyası
Türk dilində şam sucaq yer, bataqlı, qamışlıq deməkdir .Azərbaycan dilində şam sözü bir neçə mənada işlədilir. Yerli əhalinin verdiyi məlumata görə kəndin salındığı ərazi olduqca çox sıx və hündür boylu meşə – şamlax olmuşdur. Şamlax və ya şamlıq kimi tanınan bu ərazidə kənd mövcud olduqdan sonra Şam adlandırılmış. Bir müddət sonra Şam sözünə kənd sözü də əlavə edilmiş və Şamkənd formasını almışdır.
Tarixi
Yaşayış məntəqəsi XIX əsrin ortalarında Qasımuşağı tayfasına mənsub cəmi 3 ailənin Şam adlı qışlaqda məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır.
Şamkənd kəndinin ərazisi 1747-ci ildən Qaraçorlu mahalının, 1840-cı ildən Şuşa qəzasının Zəngəzur sahəsinin , 1867-ci ildə Zəngəzur qəzasının tərkibində mövcud olmuşdur. 28 may 1918-ci ildən 28 aprel 1920-ci ilə qədər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Zəngəzur qəzasına daxil olmuşdur.
Cümhuriyyətin süquta uğramasından və bolşeviklərin işğalına məruz qalmasından sonra Azərbaycan SSR-nin Zəngəzur qəzasının, 1923-cü ilin iyulunda Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir və Zəngəzur qəzalarının bir hissəsində təsis edilmiş Kürdüstan mahalının (sonradan qəza) tərkibində olmuşdur. 8 aprel 1929-cu ildə Kürdüstan qəzası ləğv edildir və yeni yaradılmış Laçın rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir.
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş və işğalçılar tərəfindən bütün yaşayış, sosial və təsərrüfat təyinatlı tikililər tamamilə yandırılmış və dağıdılmışdır. 10 noyabr 2020-ci il tarixli Azərbaycan-Rusiya-Ermənistan üçtərəfli müqaviləsinə əsasən, 1 dekabr 2020-ci ildə işğaldan azad olunub.
Coğrafiya
Kənd Qarabağ silsiləsində yerləşir.
Əhalisi
Bəzi mənbələrdə kənd əhalisinin kürd əsilli olması qeyd edilsə də aparılan dəqiq araşdırmalar nəticəsində  bu məlumatın kökündən yanlış olduğu ortaya çıxmışdır . Kənd sakinlərindən bir nəfərdə olsun kürd dilində bilmirdi. Kəndin binasını qoyan və sonralar da kənddə yaşayan əhali azərbaycan türkləri olmuşdur.
Jurinea levieri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Plaoşnik
thumb|right|200px|Plaoşnik thumb|Müqəddəs Panteleymona kilsəsi right|thumb|200px|Xristian bazilikası thumb|right|200px|Qabın qalıqları
Plaoşnik və ya qısaca Plaoş (maked. Plaoşnik, Plaoş) — Oxridin qədim şəhərinin tarixi (tarix) mərkəzidir, hal-hazırda arxeoloji qazıntıların əsas yeri, böyük mənəvi, mədəni və turizm mərkəzidir. Samuel qalasından 250 metr məsafədə yerləşmişdir. Oxrid gölünün şərq sahilindədir.
Tarixi
Hələ bu yerdə 893-cü ildə Oxridin müqəddəs Klimentinin məbədi tikilmişdi və bu bina şəhərin ərazisində ən qədim məbədlərdən biri hesab olunurdu. Məbəd regionun ən böyük mədəni və maarifləndirici mərkəzi idi, belə ki o vaxt yaxınlıqda məşhur Oxrid kitab məktəbi işləyirdi, harada ki tədris üçün slavyan əlifbasından, yəni kiril əlifbasından istifadə olunurdu. Məktəb slavyan yazısının və ədəbiyyatın formalaşmasına əhəmiyyətli təsirini göstərdi, onun vasitəsilə bir neçə min şagird təhsil aldı. Müqəddəs Kliment öz əlləriylə tikilmiş məqbərədə-məbəd yaxınlığında dəfn edilmişdi. Bununla belə, mərkəz Osmanlı imperiyasının idarələri dövründə (vaxtında) dəfələrlə talan edilib və dağılmışdır, çoxlu qalıqlar və mədəni dəyərlər itirilmiş, Oxridin, Klimentinin məbədi tamamilə məhv edilmişdi və onun bünövrəsində məscid tikilmişdir.
Restavrasiya işləri
Məbəd kompleksinin inkişafı yalnız 2000-ci ilin dekabrında başlandı — hədəflər üçün genişmiqyaslı layihə hazırlanmışdı, bütün ölkədən bir neçə yüz ixtisaslaşdırılmış mütəxəssis cəlb olundu, hansının ki, layihənin reallaşdırmasıyla məşğul olurdular. 2002-ci ilin avqustuna olan qədim şəkillərə görə onlar öz əvvəlki növündə kilsəni bərpa etməyi bacardılar, hətta interyerə qədər. Yeni məbəd Müqəddəs Panteleymonanın şərəfinə adlandırıldı, nəticədə bura ən qiymətli qalıqları geri qaytardılar. Xüsusi halda burada müqəddəs Klimentin gücləriylə mərmər sarkofaq saxlanıldı. XI-XII və XIII-XIV əsrlərin rəsmləri və qoca Polonun çəkdiyi fraqmentlər də hələ də qalmışdır. Aşağıda xüsusi eyvan inşa edilmişdir ki, ziyarətçilər buradan qədim məəbədin qalıqlarını müşahidə edə bilərlər.
Nuruş Əliyev
Nuruş Əlihəsən oğlu Əliyev — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.
Plaoşnik
Restavrasiya işləri
Orxid kitab məktəbi zamanla bərpa edildi və yeni bina Slavyan universiteti adını aldı. Universitet qədim əlyazmaların və kitabların saxlanılması üçün nəzərdə tutulmuş böyük kitabxanadır. Həmçinin 800-dən çox ikonadan ibarət olan qalereyası vardır. Arxeoloji tədqiqatçılar tərəfindən qazıntıların gedişatında bazilikanın bünövrələri aşkar edilmişdir. Qablar, ornamentlər, insanların və heyvanların təsvirləri burada tapılmışdır. Gələcəkdə rəhbərlik Plaoşnikin bərpa edilməsinin davam etdiriləcəyini və imkan daxilində tam vəziyyətinə qədər bütün onun obyektlərini toplamağı planlaşdırırlar. .
Nuruş Əliyev
Həyatı
Neftçala rayonunun Aşağı Qaramanlı kəndində anadan olmuşdur.
Əmək fəaliyyətinə balıqçı, kənd sovetinin sədri, rayonda sənaye kombinatını direktoru və uzun müddət Nuruş Əliyev adına kolxozun sədri işləmişdir.
1980-cı ildə əməkdə fərqləndiyinə görə sosialist əməyi qəhrəmanı adını almışdır
Avara (Miri Yusif albom)
Albom haqqında
Miri Yusifin ilk solo albomudur. Albom Amerikada Everrock Records studiyasında 2006-cı ildə yazılmışdır.
Su idmanı
Su idmanı — su idmanı növlərinin ümumi adı.
Su idmanına yelkənli qayıq idmanı, motorlu qayıq idmanı, su polosu, sualtı idman, suya tullanma, üzgüçülük və s. daxildir.
Azərbaycan–Böyük Britaniya münasibətləri
Azərbaycan–Böyük Britaniya münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Azərbaycan və Böyük Britaniya arasında əlaqələr tarixi və strateji xarakter daşıyir. Əməkdaşlıq hələ XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəllərində yaranmışdır.
Böyük Britaniya Azərbaycanın müstəqilliyini 1991-ci ilin dekabr ayında tanıdı və Azərbaycanın Avropada Əməkdaşlıq və Təhlükəsizlik Konfransında (hazırda Təşkilat adlanır) iştirakını dəstəklədi.
Diplomatik münasibətlər
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr parlamentin üzvü, Britaniya Xarici İşlər Nazirliyinin Dövlət Naziri Hon Duqlas Hoqqun 1992-ci ilin mart ayında Bakıya səfərindən sonra yenidən quruldu. Bakıda kiçik ofislə kifayətlənməli olan Ser Brayn Fol Britaniyanın Azərbaycandakı ilk səfiri olmuşdur. 1993-cü ildə təyin edilən Tom Yan isə Britaniyanın Azərbaycanda daimi nümayəndəliyində ilk səfir olmuşdur. Səfirlik 2003-cü ilin may ayından Landmark 2 ünvanında yerləşir. Azərbaycanın Böyük Britaniyadakı səfirliyi 1994-cü ilin yanvar ayında açılıb.
Mədəni əlaqələr
Birləşmiş Krallığın adından Bakıdakı Britaniya Şurası Azərbaycanın silahlı qüvvələrinə ingilis dilinin tədrisi üçün NATO ilə sıx əməkdaşlıq çərçivəsində sülhməramli ingilis dili layihələrini, həmçinin Azərbaycanlı gənc mütəxəssislərə Britaniyada təhsillərini davam etdirmək məqsədi ilə Çivininq təqaud proqramını həyata keçirir. Britaniya Şurası Bakıda 1993-cü ildən fəaliyyət göstərir. 1994-cü ilin fevral ayında sabiq Prezident Heydər Əliyevin Londona səfəri çərçivəsində iki ölkə arasında təhsil, elm və mədəniyyət sahəsində əməkdaşlığa dair saziş imzalanmışdır. Britaniya Şurasının məqsədi islahatlarda Britaniyanın rolunu önə çəkmək, ingilis dilinin tədrisini və istifadə olunmasını genişləndirmək, mədəniyyət və incəsənət vasitəsiylə Britaniya yaradıcılığını və fərqliliyini nümayiş etdirmək və Britaniya təhsil təcrübəsini təbliğ etməkdir. Onun proqramları ilk olaraq 35 yaşından aşağı gənclər üçün nəzərdə tutulmuş və fərdi, həmçinin çoxtərəfli əməkdaşlıq yollu ilə həyata keçirilir.
Böyük Britaniya Azərbaycanda, 1918–1920-ci illər
1918-ci ilin yanvar ayında ingilis ekspedisiyası Azərbaycanın neft mədənlərinin Birləşmiş qüvvələrin (Almaniya və Osmanlı imperiyası) təsiri altına düşməsinin qarşısını almaq məqsədilə Bağdaddan Bakıya göndərildi. "Dunsterforce" adlandırılan əməliyyata general Lioner Danstervil başçılıq edirdi. Dunsterforce Bakıya 1918-ci ilin avqust ayında çatdı və qısa müddətli gərgin döyüşlərin ardınca (əsasən "Bakı naminə döyüşlər" adlandırılır) sentyabr ayında İrana geri qayıtdı. Osmanlı imperiyası və onu tərəfdaşları arasında Mudros sülh müqaviləsindən sonra ikinci britaniya döyüş bölməsi Osmanlı qoşunlarının Türkiyəyə geri dönməsinə əmin olmaq məqsədi ilə təkrar Bakıya gəldi və 1920-ci ilə qədər burda qaldı. Bu müddət ərzində Böyük Britaniya ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti arasında mərkəzi Tiflisdə yerləşən Britaniyanın Qafqaz üzrə Ali Komissarı Oliver Uoldrop vasitəsilə de fakto diplomatik əlaqələr quruldu. Bu çətin dövrdə general Tompsonun başçılığı altında Britaniya hərbi missiyası Azərbaycanda stabilliyin əldə olunmasında mühüm rol oynamışdır.
Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Böyük Britaniya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 7 mart 1997-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Mahmud Məmmədquliyev olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən Cavanşir Feyziyev işçi qrupunun rəhbəridir.
Qarşılıqlı səfərlər barədə
Yüksək rütbəli dövlət rəsmilərinin qarşılıqlı səfərləri iki dövlət arasında əməkdaşlığın inkişafına təkan vermişdir
Britaniya rəsmilərinin Azərbaycana səfərləri
1992-ci ildə Britaniya Parlamentinin üzvü cənab Hon Duqlas Hoqqun Azərbaycana ilk səfərinin ardınca Xarici İşlər üzrə Dövlət Katibi, Parlamentinin üzvü cənab Malkolm Rifkind 1996-cı ildə Bakıda səfərdə olmuşdur. Britaniya nazirləri mütəmadi olaraq Xəzər Neft və Qaz sərgisində iştirak ediblər.
2003, 2004-cü illərdə "Xəzər Neft və Qaz-2003" və "Neft-Qaz 2004" sərgilərində iştirak etmək məqsədilə Britaniya Parlamentinin üzvü, Sənaye və Energetika məsələləri üzrə Dövlət Naziri cənab Brian Vilson Azərbaycanda səfərdə olmuşdur. Əlahəzrət York Hersoqu Azərbaycanda bir neçə dəfə səfərdə olub. O, 25 may 2005-ci ildə Bakı-Tiflis-Ceyhan əsas ixrac neft kəmərinin rəsmi açılış mərasimində iştirak etmiş, 2006-cı ildə kəmərin inşasının başa çatması ilə əlaqədar keçirilən tədbirlərə qatılmış və nəhayət 2007-ci ilin sentyabrında təkrar Bakıya səfər etmişdir. Britaniya parlamentinin üzvü, Sənaye və Energetika məsələləri üzrə Dövlət Naziri Malkolm Viks 2007-ci ilin sentyabrda Azərbaycana səfər etmişdir. Avropa məsələləri üzrə Nazir Cim Mörfi isə Azərbaycanda 2008-ci ilin may ayında olmuşdur. Britaniyanın ticarət məsələləri üzrə Naziri Lord Diqbi Cons Azərbaycana ən son səfər etmiş Britaniya rəsmisidir. O, Bakıya 2008-ci ilin iyun ayında gəlmışdir.
Azərbaycan rəsmilərinin Britaniyaya səfərləri
1998-ci il 19 – 24 iyul tarixində sabiq Prezident Heydər Əliyevin Böyük Britaniyaya rəsmi səfəri olmuşdur. Səfər çərçivəsində siyasi bəyanat imzalandıqdan sonra Prezident Britaniya Kraliçasının rəsmi qəbulunda olmuş və Dauninqstritdə Baş Nazirlə görüşmüşdür. Görüşün yekununda Baş Nazir və Heydər Əliyevin iştirakıyla ARDNŞ (Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti) ilə BP, RAMCO və Monument Oil şirkətləri arasında üç mühüm saziş imzalanmışdır.
2004-cü ilin 13 – 14 dekabr tarixində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Böyük Britaniyada rəsmi səfərdə olmuşdur. O, Britaniyanın Baş naziri, Xarici İşlər və Müdafiə üzrə Dövlət Katibləri ilə görüşmüşdür. Baş Nazir və Prezident 1998-ci ildə iki ölkə arasında imzalanmış Dostluq və Əməkdaşlığa dair Birgə Bəyannaməni bir daha təsdiqləmişlər. Onlar insan haqqları, azadlıqlar və qanunun aliliyinə söykənən demokratiyanın və bazar iqtisadiyyatının hərtərəfli inkişaf etməsi üçün ikitərəfli münasibətlərin inkişafına bir daha dəstək ifadə etmişlər. Səfər zamanı Azərbaycan Prezidenti və Britaniya Baş Naziri tərəfindən ikitərəfli münasibətlərin ilkin və gələcək inkişaf perspektivləri istiqamətində Birgə Komunike qəbul edilmişdir.
Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun Prezidenti Samir Şərifov (2006-cı ildən maliyyə naziri vəzifəsində çalışır) 2005-cil ilin 17 mart tarixində Londonda keçirilən mineral ehtiyatların hasilati ilə məşğul olan sənaye sahələrində Şəffaflıq Təşəbbüsü (MHŞT) üzrə 2-ci beynəlxalq konfransda iştirak etmişdir. Fövqəladə hallar naziri Kəmaləddin Heydərov 2007-ci ilin oktyabr ayında Londona rəsmi səfər etmişdir. Mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəz Qarayevin Londona səfəri 2008-ci ilin fevral ayında baş tutmuşdur.
Səfirliklər
Böyük Britaniyanın Azərbaycanda:
Mister Bin (teleserial, 1990)
right|thumb|260px|[[Mister Bin (personaj)|Mister Bin obrazını canlandıran Rovan Atkinson]]
Mister Bin - Rovan Atkinsonun canlandırdığı bir televiziya serialıdır. İlk olaraq ITV adlı İngilis televiziyasında 1990-ci ildə göstərilmişdir. Rovan Atkinson, Robin Driscoll, Riçard Kyortis və Ben Elton bu serialın istehsalını boynuna götürmüşlər. Cəmi 14 bölümdən ibarət olan Mr. Bean serialının xaricində 10 dənə Mr. Bean qısa filmi və 2 dənə də filmi göstərilmişdir.
İlk hissəsi 1 yanvar 1990-cı ildə yayımlanan serialın sonuncu hissəsi 31 oktyabr 1995-ci ildə yayımlanmışdır. Rovan Atkinsonun sözlərinə görə, "serial "yetkin adam bədənindəki uşaq" olan Mister Binin macəralarından bəhs edir" şəklindədir.
Mr.Bean
Rovan Atkinson'un canlandırdığı əsas obraz. İş bilməz, şanssız bir şəxsiyyətə malikdir. Çox hərəkətləri uşaq kimidir. Yalnız tək tip bir paltar geyər. Ağ köynəyin üstünə bir qalstuk ilə məxmər şalvar və pencək geyər. Çox danışmaz. Ümumiyyətlə söylədiyi yalnız soyadı Bean'dır.
thumb|Bean və Teddy
Oyuncaq Ayı (Teddy)
Oyuncaq Ayı, Mr. Bean'ın ən yaxın yoldaşıdır. Çox vaxt onunla xoşbəxtdir. Mr. Bean ayısını hipnoz edərək yatızdırır. Ayısına nağıl oxuyar və onunla televiziya izləyər.
Filmləri
Mr. Bean mövzulu çəkilmiş 2 filmi vardır.
Mr Bean Filmi (Mr. Bean The Ultimate Disaster Movie)
1997-ci ildə ekranlarda göstərilmişdir. Mövzusu, Bean'ın Los-Ancelesdə yaşadığı macəralardır. Büdcəsi 22 milyon $ olan film, dünya daxilində 230 milyon $ gəlir əldə etmişdir.
Mr Bean Tətildə (Mr. Bean's Holiday)
30 mart 2007 tarixində İngiltərədə viziona girmişdir. Mr. Bean'ın Fransaya səfəri mövzu edilir.
Bulbophyllum callichroma
(Bulbophyllum callichroma) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum callichroma növü Yeni Qvineyadan Bismark arxipelaqına qədər yayılmışdır.
Novoşeşminsk rayonu
Novoşeşminsk bələdiyyə rayonu — Rusiya Federasiyasının Tatarıstan Respublikası tərkibində inzibati ərazi vahidi və bələdiyyə (bələdiyyə rayonu).
İnzibati mərkəz Kazan şəhərindən 197 km cənub-şərqdə yerləşən Novoşeşminsk kəndidir.
Coğrafiyası
Çeremşan, Aksubay, Çistay, Nijnekamsk və Əlmət rayonları ilə həmsərhəddir.
Burada axan ən böyük çaylar Çişmə və Kiçuydur.
Tarixi
1920-ci ilə qədər rayon Çistopol qəzasının bir hissəsi idi, 1920-1930-cu illərdə Çistopol kantonuna aid idi
Rayon 10 avqust 1930-cu ildə yaranmışdır. 1 fevral 1963-cü ildə ləğv edildi və ərazisi Almetyevsk və Çistopol rayonlarına verildi. 26 aprel 1983-cü ildə rayon yenidən quruldu.
Əhalisi
Etnik tərkibi
49 % — ruslar, 44 % — tatarlar, 2 % — çuvaşlar, 5 % — digər millətlərin nümayəndələri.
Nəqliyyat
Rayonun şimalında R-239 federal yolu ("Kazan – Orenburq – Qazaxıstan sərhədi") yerləşir. 16K-1267 ("Azeyevo (R-239) – Novoşeşminsk – Çeremşan – Şentala") və 16K-1255 ("Novoşeşminsk – Şeremetyevka") əsas regional yollar hesab olunur.
Rayonun qərbində və cənubunda "Qərbi Avropa — Qərbi Çin" magistral yolu çəkilir.
Element 122
Element 122 və ya Unbibium - 122 atom nömrəli element. Latınca adı bir-iki-iki-ium mənasını verir. Ubb və ya 122 kimi işarə olunur.
35 saylı Xətai üçüncü seçki dairəsi
Azərbaycan Respublikası 35 saylı Xətai üçüncü seçki dairəsi — Bakıda seçki dairəsi. Mərkəzi Seçki Komissiyası tərəfindən müəyyən edilmiş 125 dairədən biridir. Xətai rayonunun bir hissəsini əhatə edir.
Şuniçiro Okano
(d. 28 avqust 1931) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Şövkət Məmmədova
Şövkət Həsən qızı Məmmədova — Azərbaycanın ilk peşəkar qadın müğənnisi (lirik koloratur soprano), ilk opera aktrisası, teatr xadimi. SSRİ xalq artisti (1938), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin (1–4 çağırış) deputatı olmuş, 2 dəfə Lenin ordeni, 2 Qırmızı Əmək Bayrağı və "Şərəf nişanı" ordenləri ilə təltif edilmişdir.
Həyatı
Şövkət Məmmədova indiki Gürcüstanın Tbilisi şəhərində kasıb pinəçi ailəsində anadan olub. Atası Şövkətin musiqiyə qarşı olan istəyi hiss edib, milyonçu H. Z. Tağıyevin köməkliyi ilə 1910-cu ildə onu Bakıya göndərir.
1911-ci ildə Zeynalabdin Tağıyev və həyat yoldaşı Sonanın köməyi ilə İtaliyanın Milan şəhərində musiqi məktəbinə daxil olur. Lakin 1912-ci ildə ona olan kömək kəsilir və Şövkət Məmmədova Rusiyaya qayıtmalı olur. O təhsilini Tbilisi musiqi məktəbində davam etdirirdi.
1915-ci ildə Kiyevdə oxuyarkən Milanda tanış olduğu mühəndis Yakov Lyubarski ilə ailə həyatı qurur.
Azərbaycan SSR Ali Sovetinin (1–4 çağırış) deputatı olmuşdur. 2 dəfə Lenin ordeni, 2 Qırmızı Əmək Bayrağı və "Şərəf nişanı" ordenləri ilə təltif edilmişdir.
Akinator
thumb Akinator — 2007-ci ildə 2 fransız proqramçısı tərəfindən yaradılmış internet oyundu. Əvvəlcə ağlınızda bir nəfər (obraz ,oyun personajı) tutursunuz. Akinator sizə ağlınızda tutduğunuz şəxs haqqında suallar verir. Siz o, suallara bəli, xeyr, bilmirəm, bəlkə, bəlkə yox cavabları verə bilərsiniz. Sizin verdiyiniz cavablara əsasən Akinator sizin ağlınızda tutduğunuz şəxsi tapır.
Şövkət Məmmədova
Yaradıcılığı
1921-ci ildən başlayaraq o, Rusiyada, Fransada, İtaliyada, İranda və Gürcüstanda çıxışlar edir. İtaliyaya səfəri zamanı yenidən Milan musiqi məktəbinə daxil olub, orada 1912-ci ildə axıra çatdırılmamış təhsilini 1927–1930-cu illərdə tamamilə bitirdi.
Sonralar Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında çıxış edir. 1923-də Azərbaycanda ilk not nəşriyyat idarəsini və Bakı Ali Teatr məktəbini (indiki Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti) yaradır. Həmçinin Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında son günlərinədək tələbələrə peşəkar vokal dərsləri verirdi.
1923-cü ildə Şövkət Məmmədovanın təşəbbüsü ilə Bakı Teatr Texnikumu açılır və o 1923–1925-ci illərdə həm onun direktoru, həm də not nəşriyyatının müdiri vəzifəsində çalışır.
Əsas partiyaları: Rozina ("Sevilya bərbəri", C. Rossini), Lakme ("Lakme", L. Delib), Cilda ("Riqoletto", C. Verdi), Olimpiya ("Hofmanın nağılları", J. Offenbax), Marqarita Valua ("Hugenotlar", C. Meyerber), Qar qız ("Qar qız", N. Rimski-Korsakov), Antonida ("İvan Susanin", M. Qlinka), və s. Yaradıcılığında Şahsənəm ("Şahsənəm", R. Qlier), Nərgiz, Gülzar ("Nərgiz", "Şah İsmayıl", M. Maqomayev), Gülçöhrə ("Arşın mal alan", Ü. Hacıbəyli) partiyaları xüsusi yer tutmuşdur. Repertuarına Azərb. xalq mahnıları, rus və Qərb bəstəkarlarının kamera-vokal əsərləri daxil idi. Tbilisi, Odessa, Moskva, Kiyev, Leninqrad, Daşkənd, Paris və Təbrizdə çıxış etmişdir. Azərbaycan Teatr Cəmiyyətinin ilk sədri olmuşdur (1945–1952). 1981-ci ilədək Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasında pedaqoji fəaliyyət göstərmişdir (1949–1981).
Onun ifa etdiyi Rozina ("Sevilya bərbəri" C. Rossini), Lakme ("Lakme" L. Delib), Cilda ("Riqoletto" C. Verdi), Şahsənəm ("Şahsənəm" R. Qlier), Nərgiz ("Nərgiz" M. Maqomayev), Gülçöhrə ("Arşın mal alan" Ü. Hacıbəyov) və digər partiyaları Azərbaycanın opera sənəti tarixində yeni səhifələr açmışdır.
Elxan Həsənov (general)
Elxan Həsənov — Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsinin rəis müavini, polis general-mayoru.
Həyatı
Həsənov Elxan İslam oğlu 1959-cu ildə Ermənistan Respublikasının Yerevan şəhərində anadan olmuşdur. 1980-ci ildə Azərbaycan Respublikası Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutunu, 1997-ci ildə isə DİN-in Polis Akademiyasını bitirmişdir.
Böyükçəkməcə
Böyükçəkməcə — İstanbul ilinin ilçəsi. Şərqində Bəylikdüzü və Əsənyurd, qərbində Silivri, şimalında Çatalca və Arnavutköy rayonları cənubda Mərmərə Dənizi çevrilmişdir. Ərazisi 196 km²-dır. 1987-ci ilə qədər Çatalcaya bağlı məhəllə olmuş, 2009-cu ildə inzibati konfiqurasiya dəyişikliklərinə qədər Avcılar və Kiçikçəkməcə ilçələrinə qonşu olmuşdur.
Elxan Həsənov (general)
Həyatı
1980–1982-ci illərdə Silahlı Qüvvələrdə həqiqi hərbi xidmət keçmişdir. 1986-cı ildə daxili işlər orqanlarında xidmətə başlamış və bu müddət ərzində müxtəlif məsul vəzifələrdə çalışmışdır. Daxili İşlər Nazirliyi Baş Cinayət Axtarış İdarəsinin şöbə rəisi, Nərimanov Rayon Polis İdarəsinin rəisi vəzifələrində işləmişdir.
Böyükçəkməcə
Böyükçəkməcədə Türkiyənin 1, Avropanın 3-cü ən hündür televiziya qülləsi, Türkiyənin ən böyük sərgi sahəsi TÜYAP yerləşir. Həmçinin, Böyükçəkməcə yazlıq şəhər olduğu üçün uzun bir sahili, ticarət mərkəzi, bazarı, muzeyləri, 5 ulduzlu hotelləri, teatrı, idman zalları, parkları və su parkı vardır.
Təhsil
Böyükçəkməcə ilçəsində 3 ədəd özəl universitet, 58 Dövlət, 11 özəl orta məktəbi, 13 özəl lisey, 2 Dövlət, 16 özəl İbtidai məktəbi vardır.
Səhiyyə
Böyükçəkməcədə çoxlu sayda dövlət və özəl səhiyyə müəssisəsi var. Bu qurumların siyahısı aşağıdakılardır:
Elxan Həsənov (general)
Həyatı
Ailəlidir, iki övladı var.
Böyükçəkməcə
Dövlət səhiyyə müəssisələri
• 2
Özəl səhiyyə müəssisələri
• 2
Jurinea lipskyi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bertolt Brext
Bertolt Brext və ya Bertolt Breşt, (Üqen Bertolt Fridriş Breşt adıyla doğuldu, ) — Alman şair, dramaturq, teatr rejissoru və teatr islahatçısı idi.
Origen
Origе́n — (yun. Ὠριγένης, lat. Origenes Adamantius; təqribən 185, İsgəndəriyyə — təqribən 254, Tir) — yunandilli xristian ilahiyyatçısı, filosof, alim.
Bioqrafiyası
Misirdə xristian ailəsində anadan olmuşdur. Yetkinlik yaşına çatandan sonra, Plotinlə birlikdə neoplatonizm məktəbinin yaradıcısı Ammonius Sakkasın tələbəsi olmuşdur.
Abid həyatı keçirmişdir. Az yemiş, az yatmış, günlərini ibadətdə keçirmişdir. Hətta inancı o qədər möhkəm idi ki, günah etməsin deyə gənc yaşlarında özünü axtalamışdı. Bu barədə kilsə tarixçisi Eusebius yazmışdı.
Sonra, Klementin başçılıq etdiyi İsgəndəriyyə ilahiyyat məktəbində təhsilini davam etdirmişdi. 203-cü ildən başlayaraq müəllimlik etmişdir, həmən məktəbdə fəlsəfə, dialektika, fizika, riyaziyyat, həndəsədən dərs demişdir. Təqib olunan Klement İsgəndəriyyəni tərk edəndən sonra 217—232 illərdə İsgəndəriyyə ilahiyyat məktəbinə başçılıq etmişdir.
212—215-ci illər arası Romaya və Ərəbistana səfərlər etmişdir. Bir zamanlar Roma hakimiyyəti xristianları dinlərinə görə təqib etmişdir. O zaman o dinindən imtina etmədiyinə görə zindanlara atılmışdır. 231-ci ildə keşiş rütbəsini almışdır.
Din qarşızında böyük xidmətləri olmasına baxmayaraq, Origenin əsərlərinin bir hissəsi rəsmi Xristian kilsəsi tərəfindən qəbul edilməmişdir. Onun ideyaları başqa xristian xadimləri tərəfindən tənqid olunmuşdur və heres (küfr) elan edilmişdir. Onun özəl baxışları "origenizm" adlanmış və rədd edilmişdir.
Əsərləri
İlahiyyat və fəlsəfi məzmunlu bir çox kitab yazmışdır. Ən tanınmış kitablarından biri "Ekzalpa" (εξαπλά) adlanır. Burada Müqəddəs kitabın bəzi hissələrinin altı variantlarının (ibrani dilində, yünanca olan çeşidli versiyaları) xülasəsi verilmişdir. Onlar bir-birinin yanında sıra ilə yerləşdirilmişdir ki, oxucu onları müqayisə edə bilsin.
Origen çoxlu sayda din mövzusunda kiçik söhbətlərin və moizələrin - homiliyaların (yun. ὁμιλία), eləcə də Müqəddəs kitaba edilən təfsirlərin müəllifi idi.
Ən tanınmış kitablarından biri yunanca Пερίάρχών(Periahon), latınca "De principiis" (Başlanqıclar haqqında) adlanır. Burada Origen öz fəlsəfəsini açıqlamışdır. Kitab 4 hissədən ibarətdir. Birincisində mənəvi aləm (Tanrı, Loqos, Müqəddəs Ruh, Mələklər), ikincisində material aləm və insan, üçüncüsündə iradə azadlığı, günah, axirət, dördüncüsündə isə müqəddəs kitab bə onun anlaşılması haqqında fikirlər irəli sürülmüşdür.
Müqəddəs kitabın alleqorik təfsiri
Origen ilk dəfə xristian təliminin və dünyagörüşünün sistemləşdirilməsi işinə başlamışdır. Bu məqsədlə o, xristian ehkamlarının rasionallaşdırılması məqsədi ilə, dini mətnləri və müddəaları yunan fəlsəfəsinin terminləri ilə ifadə etməyə başlamışdı. Bunun üçün Origen, xristian ehkamlarını sərbəst yozmalara məruz qoymuşdur. Nəticədə, o hesab edirdi ki, düzgün başa düşülən Müqəddəs kitaba sağlam fəlsəfəyə mane olmur, düzgün tətbiq edilmiş fəlsəfə isə Müqəddəs kitaba ziyan vurmur.
Origenin fikrincə Müqəddəs kitaba fəlsəfi suallara cavablar tapmaq mümkündür. Ancaq onu düzgün başa düşmək üçün yozmaq gərəkdır, çünki orada hallanan sözlər və cümlələr şeylərin yalnız zahiri xüsusiyyətlərindən xəbər verir, halbuki, onların əsl mahiyyəti batindədir. Yozmalardan, alleqoriyalardan, təvillərdən həddən çox istifadə edən Origen, bəzi hallarda rəsmi kilsənin xadimləri baxımından ifrata varırdı. Buna görə də onlar onu pisləmişdilər.
Tanrı haqqında
Origen Tanrı, Loqos və ruhla bağlı problemlərə fikirlərini açıqlamışdı. O hesab edirdi ki, Tanrı eyni zamanda həm monada (yeganə və tək olan varlıq), həm də henadadır (bənzəri olmayan Vahiddir). Hər bir varlığın, düşüncənin səbəbi olan Tanrı, varlığın düşüncə və mahiyyət anlayışlarına sığa bilməz, onlardan ucadır. Bu səbəbdən Onu düşüncə qavramaz. Burada Origen yeni platoçuların fikirlərinə çox yaxınlaşırdı.
Ancaq Tanrının bəzi özəlliklərindən yaradılışa doğru analogiyalar apararaq və Tanrı anlayışına zidd olan bütün şeyləri inkar edərək, fikir irəli sürmək olar. Belə ki, bənzərsiz, sadə və bölünməz olan Tanrının cismi ola bilməz, çünki cism olan hər bir şey mürəkkəbdir və bölünməyə məruz qalır. Maddə olan hər bir şey dəyişir. Dəyişmə isə bəzi özəlliklərin zəifləyib ortadan çıxmasına və onların əvəzinə başqa özəlliklərin əmələ gəlməsinə səbəb olur. Bu isə bəzi özəlliklərin yetkin olmaması, onlarda əskikliyin olması ilə sonlanır. Bütün bunlar Tanrıya aid edilə bilməz. Deməli Tanrı bir monada olaraq mütləq kamillikdirsə, o maddə və ya cism ola bilməz. Buna görə də Origen, Tanrının, özünü düşünən bir pak düşüncə olması qənaətinə gəlir. Bu fikrin mənşəyi neoplatonizmdən gələrək Xristianlıqda platonçu ideyaların güclənməsinə gətirib çıxarmışdır.
Loqos haqqında
Origenusun antik dünyada mütlər dünya qanunun və tale olan "Loqos" (Söz) haqqında baxışları da xüsusi maraq doğurur. O, Tanrını dünya çərçivəsindən çıxardaraq, yaradılmış aləmdən sonsuz uzaqlaşdırırdı. Yəni Tanrı dünyaya transendent bir varlıq kimi düşünülürdü. Ancaq O, maddi dünyanı başsız qoymamışdır və bura öz Oğlunu yollamışdır. Bu Oğul – Loqosdur (Xristosdur), Tanrının Sözüdür.
Loqos Tanrıdan doğulan həyatdır, varlıqdır, təfəkkürdür. Onun doğulmasının başlanğıcı yoxdur, o Ata kimi əbədidir, zamandan kənardadır. Lakin Loqosun dərəcəsi Atadan daha kiçikdir, çünki o, Onun nəticəsi, enerjisi, surətidir. Bütün bu ideyalara neoplatonizmdə də rast gəlmək olar.
Origen həmdə Tanrının qüdrətini də bir qədər məhdudlaşdırırdı. Məsələn o deyirdi ki, Tanrı ziddiyyətli, nizamsız, ədalətsiz şeylərin yaradıcısı ola bilməz. Bunlar onun kamilliyi ilə bir araya sığmır.
Kosmoqoniya
Origenin kosmoqonik görüşləri kreasionizmə əsaslanır. Dünya Tanrı tərəfindən heç nədən yaradılıb. O yaradandırsa, onun yaradıcılığı əbədidir. Əgər Tanrı nə vaxtsa heç nə yaratmasaydı, onda O, Yaradan olmazdı. Əgər nə vaxtsa yaradılış olmasaydı, onda Tanrı qüdrətinin tətbiq obyekti olmazdı və Onun Yaradıcı keyfiyyəti gerçəkləşməzdi. Dünya Tanrı kimi əbədi olmasa da, Onun zaman baxımından öncəsi və sonu yoxdur.