cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Loqlayn
Loqlayn — qısametrajlı və ya uzunmetrajlı filmlərin, serialların, televiziya şoularının, romanların içində baş verən bütün hadisələrin məzmun və dinamikasını açıqlayan tək bir cümlədir (əksər hallarda 20–25 söz). O, plotlayn mərhələsindən (ssenarinin dörd cümlədə verilməsi) bir əvvəlki mərhələ hesab olunur. Loqlayn hekayənin xülasəsini verməklə kifayətlənməməli, qəhrəmanı, onun məqsədini (hədəflərini, arzularını) və qarşısındakı maneəni (təhlükəni, riski) bir cümlə ilə ümumiləşdirə bilməlidir. Loqlayn filmin marketinqi üçün istifadə olunan şüar (posterdə, reklamda və s.) deyildir. Loqlayn tamaşaçılar üçün deyil, minlərlə ideyanı oxumuş redaktor və prodüserlər üçün yaradılır.
Əksər hallarda loqlayn ssenaridən daha əvvəl hazır olur. Loqlayn nə qədər rahat formalaşarsa, yaxşı ssenarinin ortaya çıxma ehtimalı bir o qədər çoxalır. Loqlayn yaradan pulsuz proqram təminatları da mövcuddur.
Qornya Maoça
Qornya Maoça (Gornja Maoča, Горња Маоча), əvvəllər Karavlasi (Каравласи) — Bosniya və Herseqovinanın Tuzla kantonunun Srebrenik bələdiyyəsində kənd. Mayevisa dağ silsiləsində yerləşən kəndin adı Azərbaycan dilinə "Yuxarı Maoça" olaraq tərcümə olunur.
Loqlayn
Nümunələr
Dəmirçi Uill Törnir ekssentrik pirat "Kapitan" Cek Sərçə ilə birləşərək qubernatorun qızı olan sevgilisini Cekin ölümsüz keçmiş pirat müttəfiqlərindən xilas etməyə çalışır.
Qornya Maoça
Coğrafiya
Qornya Maoça Bosniya və Herseqovinanın şimal-şərqində, Mayevisa dağ silsiləsinin üzərində yerləşir.
Tarix
Kənd əvvəllər Karavlasi olaraq bilinirdi. Bosniya müharibəsi zamanı kəndin serb əhalisi etnik təmizləməyə məruz qalmışdı. Müharibədən sonra, kəndə yerli və əcnəbi vəhhabilər yerləşmişdir. Onların çoxu Bosniya Mücahidininin üzvü idi.
Loqlayn
Nümunələr
Bu loqlaynda olan elementlər:
Qornya Maoça
Ekstremizm iddiaları
2010-cu ildə kəndin İslam ekstremizmi ilə əlaqəsi və terrorist sığınacağı olması iddialarının yayılmasından sonra, müxtəlif yerli və beynəlxalq KİV-ləri kəndə böyük diqqət göstərmişdir. FBI təşkilatının direktoru Robert Myuller 2009-cu ilin noyabr ayında Bosniya və Herseqovinanı ziyarət etdi. Bu ziyarətində Myuller dövlət başçısına özünün və ABŞ hökumətinin Qornya Maoça kəndində yaşayan vəhhabilərə görə narahat olduğunu bildirmişdi. 2 fevral 2010-cu ildə kənddə yüzlərlə polisin və 11 fərq hüquq-mühafizə orqanının təşəbbüsü ilə bir reyd keçirilmişdi. Hadisə düz on saat davam etmişdir. Reyd yeddi nəfərin həbs edilməsi və az miqdarda silah-sursatın ələ keçirilməsi ilə nəticələnmişdir.
Pələng (hərbi birləşmə)
"Pələng" — Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının xüsusi təyinatlı dəstəsi.
Qornya Maoça
Ekstremizm iddiaları
Əməliyyatın və mətbuatda yaranan reaksiyanın həcmini nəzərə alındıqda, nəticə çoxunun fikrinə görə heç bir təsir bağışlamamışdır. Əməliyyatla tanış olan bir ABŞ diplomatı "Azadlıq Radiosu"na "polisin orada ortaya çıxartdığı şeylərə əsasən, Qornya Maoçadakı sələfilər biraz həvəskarlara bənzəyirlər" demişdir.
Loqlayn
Nümunələr
Milad tətili zamanı Parisə səfər edən ailəsi tərəfindən təsadüfən unudularaq evdə tək qoyulan səkkiz yaşlı xətakar uşaq evini bir cüt qarətçidən müdafiə etməyə qərar verir.
Pələng (hərbi birləşmə)
Yaradılması
Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının xüsusi təyinatlı hərbi qulluqçulardan ibarət xüsusi təyinatlı dəstələri mövcuddur. Həmin dəstərin hamısı vahid "Kommando" adı altında birləşiblər. Ümumi olaraq isə Daxili Qoşunların 9 Xüsusi Təyinatlı Dəstəsi mövcuddur. "Pələng" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsidə onlardan biridir.
"Pələng" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsi əsasən gizirlərdən və zabitlərdən ibarətdir. Baş geyimləri qırmızı beretdir. Komandirləri "Zəfər" ordenli mayor Zaur Rəhimovdur.
Tarixi
"Pələng" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsinin hərbi qulluqçuları 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə, həmçinin Cəbrayıl şəhərinin və Şuşa şəhərinin azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə savaşmışdır. Dəstənin şəxsi heyətindən 11 nəfər şəhid olmuşdur, 39 nəfər isə yaralanmışdır. XTD Komandiri Zaur Rəhimov noyabrın 10-da Şuşa istiqamətində yaralanmışdır.
Frinqilya Viqo
Bioqrafiya
Frinqilya Viqo Nilfqaarddan olan gənc sehrbaz, Tussent knyaginyasının qohumu, Assire var Anaqıdın ən yaxın rəfiqəsidir. Assire onu, Filippe Eylxard tərəfindən təşkil olunmuş Sehrbazlar lojasına dəvət edir.
Frinqiliya qısa qara saçları və zümrüd rəngli gözləri ilə seçilir. Geralt Tussentdə olarkən Frinqiliya onu yoldan çıxararaq Lojanın binasında saxlayır. O, Geraltdan Vilqeforsun yerini öyrənməyə çalışsa da, aldadılır.
Romanlar əsasında hazırlanmış oyunlarda Sehrbazlar lojasının işində iştirak etdiyinə görə Frinqiliya Nilfqaard tərəfindən əsir edilir. Sonradan Geralt, Vəhşi ov döyüşündə kömək etməsi üçün onu azad edir.
Teleseriallarda
ABŞ istehsalı olan “Cadugər” teleserialında Frinqiliya rolunu aktrisa Mimi Ndiveni canlandırır. Zimbabvedə doğulmuş qara dərili aktirsanın rol üçün seçilməsi narazılıq yaratmışdır. Sapkovskinin mətnlərində Frinqiliyanın dərisinin rəngi haqqında məlumat olmasa da, tənqidçilər Geraltın onu səhvən Yennifer adlandırmasına diqqət çəkərək, Frinqliya və Yenniferin oxşar xarici görünüşə malik olduqlarını bildirirlər.
NGC 6361
NGC 6361 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
İsmixan Rəhimov
İsmixan Rəhimov — tərcüməçi, dilçi alim, f.e.n.dos., antisovet "İldırım" təşkilatının qurucularından biri.
Həyatı
İsmixan Məmməd oğlu Rəhimov 1925-ci il sentyabr ayının 18-i Bakı şəhərində anadan olub. Atası Şahverdiyev Əlibəndə ticarətlə məşqul idi. Anası Rəhimova Gövhər mülkədar ailəsində göz açmış və ailənin yeganə qızı olmuşdur. Bu səbəbdən atası Məhəmməd ilk üç nəvəsini özünə oğulluğa götürmüşdür. 1931-ci ildə Bakı şəhərində orta məktəbə daxil olmuşdur. 1937-ci ildə, İsmixanın 11 yaşı olarkan onun atası işğalçı rejim tərəfindən həbs edilmiş və bir daha geri dönməmişdir. Məktəbi vaxtından bir il tez və yüksək qiymətlərlə bitirən İsmixan Rəhimov 1941-ci ildə Xarici Dillər İnstitutuna qəbul olmuş və o vaxt müharibə ilə əlaqədar Peterburq şəhərindən Bakıya köçürülmüş Xarici Dillər İnstitutunun müəllim heyətindən dərs almışdır. 1943-cü ildə təhsilini fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş daha sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakultəsinə qəbul olmuş və burada təhsil alarkən Azərbaycan Tibb İnstitutuna qəbul olmuşdur. Aspiranturaya qəbul edilməsi ilə əlaqədar tibbi təhsilini dayandırmışdır. Lakin 1948-ci ildə Sovet rejimi tərəfindən həbs edilən İsmixan Rəhimov Azərbaycan Dövlət Universitetindəki təhsilini sona çatdıra bilməmişdir.
İsmixan Rəhimov 7 nəfər gənc həmkarı ilə " İldırım" adlı antisovet millətçi gənclər təşkilatı yaratdığına görə mühakimə edilmişdir: İsmixan Rəhimov 25 il azadlıq, 5il seçki hüququndan məhrum edilmiş, bütün əmlakı müsadirə olunmuşdur. İsmixan Rəhimov haqqında məhkəmənin çıxardığı hökmdə deyilirdi: "İsmixan Rəhimov antisovet təşkilatın 1945- ci ildə və 1944- cü ilin əvvəlindən sistematik yığıncaqlarını təşkil edib, həmin yığıncaqlarda aktiv iştirak edərək Sovet dövlətinə və ÜİK(b)P siyasətinə qarşı çıxmış, sovet hökümətinin milli siyasətini pisləmiş, "İldırım" adlı antisovet təşkilatına sadiq qalacaqlarına and içmiş, antisovet təşkilatın nizamnamə və mərəmnaməsini tərtib etməyi öz öhdəsinə almış, gizli mətbəə və gizli şirift düzəltməyə çalışmış, Abdullayev Gülhüseyn ilə birlikdə Azərbaycanı görkəmli şairlərindən birinə (Səməd Vurğun) antisovet və millətçi məzmunlu məktub göndərmişdir. Rəhimovun əsas məqsədi Sovet Azərbaycanını SSRİ- dən ayırmaq və Azərbaycanda "Burjua millətçi respublika" yaratmaq olmuşdur".
Mərhum professor Həbib Babayev deyirdi: "O zaman biz tələbə idik. Bu hadisə bizi həyacanlandırır, narahat edirdi. Qəlbimizi vətən məhəbbəti, qeyrət, təəssüb hissi ilə dolduran bu vətənpərvər gəncləri mühakimə edib qolları buxovlu halda məhkəmə binasından çıxarıb dustaq maşınına mindirdilər. İsmixan Rəhimov oraya toplaşanlara üz tutub dedi "Darıxmayın, biz gedirik, tezliklə qayıdacayıq "".
Kitabları
thumb|130px|İsmixan Rəhimovun lüğətlərindən biri. ISBN 5-552-00948-7
Fotosintetik aparatın qurluşu
Fotosintetik aparatın quruluşu — Bitki yarpaqların yaşıl rənginin, onların hüceyələrindəki yaşıl xromotoforlarla əlaqədar olması faktı, [[Antoni van Levenhuk|Levenhukun]] mikroskopu ixtira etməsindən sonra aşkar edildi. Xromotoforların ölçüsü, miqdarı, bitkinin növündən və onun əkilmə şəraitindən həmçinin hüceyrənin yaşından asılı olaraq dəyişir. Belə ki, bəzi yosunlarda hər hüceyrədə bir xloroplast olduğu halda, bir çox ali bitkilərin hüceyrəsində xloroplastların sayı 200-ə çatır.
Xloroplast
Xloroplastlarda iri və xırda dənəvər, habelə homogen quruluşu işıq mikroskopu ilə aşkar olunur. Bitki hüceyrəsinin kifayət qədər iri və orqonoidi-xloroplastlarların əsas komponentləri ikiqat lipoproteid membran və stromadır. Stromadas fotosintetik piqmentləri özündə birləşdirən lipoprotid lamellalar yerləşir. Xloroplastlarda lamelların yerləşməsi həm bitkinin, həm də yarpaq toxumasının tipindən aslıdır. Bir cüt lamell, beləliklə. Daxili boş olan özünəməxus yastı disk əmələ gətirir. Bu cür diskləri V.Menke “tilakoid” adlandırmışdır. Ali bitkilərin mezofil hüceyrələrindəki xloroplastlarda müəyyən mərhələlərdə qranlar əmələ gəlir. Qranlar, sıx şəkildə yığılmış tilakoidlərdən ibarətdir. Qranllarda olan tilakoidlərin miqdarı müxtəlif ola bilir. Məsələn elə bitkilər var ki, onlarda tilakoidlər 5-6, bəzilərində 50-60, digərlərində daha çox olur. Tərkibində qranların olmasına görə xloroplastlar iki tipə bölünür:
Qranal xloroplastlar
Qranal xloroplastlar - tərkibində qranlar olan xloroplastlar.Bu cür xloroplastlar ali bitkilərtin əksəriyyətində rast gəlinir.
Aqranal xloroplstlar
Aqranal xloroplastlar - bu xloroplastların fotosintetik membranı uzun olub, bir-birindən böyük məsafədə yerləşir.Belə xloroplastlar bəzi yosunlar üçün xarakterikdir, lakin onlara həm də ali bitkilərdə də rast gəlinir.
Paşazadə Mehmed Paşa
Paşazadə Mehmed Paşa (ö. 1718) — III Əhməd səltənətində kaptan-ı dərya olan Osmanlı dövlət xadimi.
Fotosintetik aparatın qurluşu
Qranlar
Fotosintez prosesində əmələ gələn nişasta, lamellalar arası boşluqda nəzərə çarpır.Stromada olan nişastanın miqdarı hədddindən çox olduqda, əks əlaqə mexanizimi işləməyə başlayır, nəticədə xloroplastların fotosintetik aktivliyi azalır.Lakin qaranlıqda və ya kifayət qədər isıqlanma nişasta dənələri azalır, bəzən isə tamamı ilə itir.Xloroplastlardakı nişasta dənələri, onlarda gedən karbohidrat mübadiləsində tənzimləyici rol oynayır. Qranlardakı sonuncu disk(tilakoid) neytral və ya selektiv süzgəc olmaqla bütövlüklə qranları həədindən çox şüalanmadan qoruyur. Bu halda həmin tilakoidlərin tədricən rəngsizləsşməsi və dağilması nəzərə çarpır. Dağılmış diksin yerini başqası tutur. Sonuncu disklər, başqalarından fərqli olaraq, bir qədər şişmiş vəziyyətdə olur. Xloroplastlardakı qranlar, qranlararası tilakoid şəbəkəsi vasitəsilə vahid fotoenergetik sistemdə birləşmiş haldadır. 1967-ci ildə Veyer və Benson tilakoid membranının ultraqruluşu haqqında müəyyən təsəvür yarada bilən model təklif etmişlər.Onların fikrincə, membran qlobulyar lipoprotein subvahidlərindən ibarətdir.Hər subvahid zülal və lipidlərə yanaşı, elektronnəqliyyat dövriyyəsinin bütün komponentlərinə malikdir. Qeyd etmək lazımdır ki, xloroplastların quruluş təşkili, hər seydən əvvəl isə onların membranlarının quruluşu dinamik xarakter daşıyır.Membranlarda olan ferment komlekslərin özləri də dinamik sistem yaradır.Onların membrandakı vəziyyəti sabit deyildir.Bu vəziyyət, membranın müxtəlif fuksional halına müvafiq şəkildə dəyişdirir.Bununla  bərabər, membranın fizoloji xassəsi, hər seydən əvvəl onun keçriciliyi, onda olan ferment sistemlərinin funksiyasından xarakterindən asılıdır. 320px|thumb|center|Qranların tilakoid quruluşu və onların xloroplastlarda məkanca yerləşməsi: 1 - qran; 2 - stroma; 3 - tilakoidlər; 4 - tilakoid kanalı; 5 - lamella kanalı
Riton
thumb|right|150px|Mingəçevirdən tapılmış Qafqaz Albanyasına aid zoomorfik riton. Riton  – buynuz, heyvan başı ya da gövdəsi şəklində düzəldilmiş antik qablara verilən ümumi ad. Həm içki qabı həm də dini ayinlərdə libasya (nəzir mayesi) tökmək üçün istifadə edilmişdir.
Abbas Əli Süleymani
Abbas Əli Süleymani — iranlı Ayətullah   Dini Ekspertlər Şurasının Sistan və Bəlucistan ostanı üzrə nümayəndəsi.
Həyatı
Abbas Əli Süleymani 1947-ci ilin 25 may tarixində İranın Mazandaran ostanında şəhrisdanlardan biri olan Savadkuhda, dindar ailədə anadan olmuşdur.
O, 5 yaşında ilk dini təhsilini almağa başlamış, 12 yaşından Qumda, daha sonra Behşəhrdə həvzələrində dini təhsil almışdır. Ali dini təhsilini Məşəd şəhərində davam etdirmişdir.
Kaşan şəhərində Vilayəti-Fəqih və həmin şəhərin imam cüməsi təyin edilmişdir. Vilayəti-Fəqih sistemi İranda Ayətullah Ruhulla Xomeyni tərəfindən yaradılmışdır və bu şəxslər İranın Ali Rəhbərinin bölgələrdəki rəsmi nümayəndələri hesab olunmaqdadırlar. Bir müddət sonra Dini Ekspertlər Şurasının Sistan və Bəlucistan ostanı üzrə nümayəndəsi seçilmişdir.
Mazandaran əyaləti siyasi təhlükəsizlik üzrə idarə rəisinin müavini Ruhulla Selaqinin verdiyi məlumata əsasən, İran Dini Ekspertlər Şurasının üzvü, ayətullah Abbas Əli Süleymani Babülsər şəhərində silahlı hücum zamanı qətlə yetirilib. Hadisə 2023-cü ilin 26 aprel tarixində Mazandaran ostanın Babülsər şəhərindəki yerli bankların birində baş verib.
Ortakənd (Bukan)
Ortakənd - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bukan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 79 nəfər yaşayır (24 ailə).
Qafar Mirzəyev
Qafar Mirzəyev, həmçinin Qafar-Sedoy — Tacikistan siyasətçisi, Narkotiklərlə Mübarizə Agentliyinin keçmiş rəhbəri. O, 2004-cü ildə vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə, dövlət əmlakının özəlləşdirilməsi, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi və bir sıra digər ittihamlarla ömürlük həbs cəzasına məhkum edilmişdir.
Həyatı
O, Kulyabda anadan olmuş və mənşəcə ölkədə hakim "Kulyab" tayfasına mənsub idi. Onun atası İkinci Dünya müharibəsi veteranı Tacikistanda ilk yük maşını sürücülərindən biri olmuşdur. Özü də sonralar bir müddət yük maşını sürücüsü olmuş, lakin məktəbi bitirdikdən sonra paytaxt Düşənbəyə Bədən Tərbiyəsi İnstitutuna daxil olmuşdur. O, Ozodi meydanındakı etirazlar zorakılığa çevrildikdən sonra Tacikistan Xalq Cəbhəsinə qoşulmuşdur. 1995-ci ildə barışıq prosedurlarından sonra Mirzəyev Prezident Qvardiyasının rəisi olmuşdur. O, Tacikistanda vətəndaş müharibəsi zamanı Mahmud Xudaverdiyevin paytaxta çatmasının qarşısını ala bilmişdir. Mirzəyev Prezident Milli Qvardiyasının rəisi olmaqla yanaşı, 2002-ci ildə Tacikistan Respublikası Milli Olimpiya Komitəsinin rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır.
Həbsi
Mirzəyev 2004-cü ilin avqustunda 15 tərəfdarı ilə birlikdə həbs olunmuşdur. bir çoxları həbslərin siyasi motivli olduğunu iddia etsə də, əksər tənqidçilər hələ də Mirzəyevin narkotik sənayesi ilə əlaqəsi olan "korrupsioner məmur" olduğunu etiraf edirlər. 2006-cı ildə Mirzəyev ömürlük həbs cəzasına məhkum edilmiş, general rütbəsindən və bütün dövlət mükafatlarından məhrum edilmişdir.
Narkotiklərlə Mübarizə Agentliyinin anbarları arasında gizlədilmiş 3,000 silah, habelə ailəsinin evində zenit raketi aşkar edildikdən sonra onun qardaşı Abdurəsul Mirzəyevə qarşı silah saxlama ittihamı irəli sürülmüşdür.
Aşan (Marağa)
Aşan — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,268 nəfər yaşayır (300 ailə).
Zərcabad
Zərcabad — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,127 nəfər yaşayır (252 ailə).
Səs-küylü ev (cizgi filmi)
Səs-küylü ev – Kris Savino tərəfindən Nickelodeon üçün hazırlanan cizgi-serialı. Cizgi-serial, 10 qız övladları olan ailənin orta övladı olan 11 yaşlı uşaq – Lincoln Loud adlı bir uşağın xaotik gündəlik həyatı ətrafında dönür. Cizgi-film Kris Savinonun ana vətəni olan Miçiqan, Royal Woods şəhərində keçməkdədir.
Serial 2013-ci ildə illik Animasiya Qısa Proqramına daxil edilən iki dəqiqəlik bir qısa film kimi şəbəkəyə yerləşdirilib. 2014-cü ildə isə bu cizgi-serial daha da inkişaf etməyə başladı. Epizodlar Burbank, Kaliforniyadakı Nikelodeon Animasiya Studiyasında istehsal olunur. Həmçinin, Nickelodeon ilə yanaşı Canadian Studios Jam Filled Entertainment tərəfindən də animasiya olunur. Cizgi-serial böyük bir ailədə böyüyən Kris Savinonun öz uşaqlığına əsaslanır və onun animasiyası əsasən qəzet komik lentlərindən əsirlənir.
Nickelodeon 2016-cı ildə, ilk olaraq Mənim səs-küylü evim cizgi-serialının iki önizləmə epizodunu öz veb saytına yerləşdirir. Seriya rəsmi olaraq 2016-cı il mayın 2-də televiziyada təqdim olunur. İki mövsümü yayımlanıb, üçüncü mövsüm isə hazırda yayımlanır.
Mənim səs-küylü evim, ilk yayım ayından etibarən Amerika televiziyasında yüksək qiymətləndirilib. Seriya, 28-ci və 29-cu GLAAD Media Awards-da əhəmiyyətli bir media nominasiyasına layiq görülmüşdür.
6 Mart 2018-ci ildə, Mənim səs-küylü evim cizgi-serialının dördüncü mövsüm üçün hazırlıqlar apardığı açıqlandı.
Milix Yevdayev
Milix Yevdayev — Bakı şəhəri Dağ Yəhudiləri dini icmasının sədri.
27 dekabr 2018-ci ildən Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunun Himayəçilər Şurasının üzvüdür.
Qomselmaş
"Qomselmaş" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti kənd təsərrüfatı texnikası istehsalçısı olan Belarus şirkətidir (Qomel şəhərində). O, “QOMSELMAŞ” holdinqinin tərkibinə daxildir və onun idarəedici şirkətidir.
1928-1941-ci illər
Qomeldə kənd təsərrüfatı maşınları zavodunun tikintisinə 1928-ci ildə başlanılıb. 15 oktyabr 1930-cu il Qomselmaş tökmə zavodunda ilk tökmə emalatxana sexinin istehsal olunduğu gün zavodun doğum günü hesab olunur. Zavodun layihə gücünə çatması və 30-cu illərdə uğurlu işləməsi SSRİ-yə yem istehsalı, taxılçılıq, kətan və çətənəçilik, əkin bitkilərinin ilkin emalı üçün onlarla növ maşın idxalından tamamilə imtina etməyə imkan verdi. Artıq kənd təsərrüfatı istehsalçılarını belə maşınlarla Qomselmaş təmin edirdi. 1940-cı ildə 26 Qomselmaş məhsulundan 18-i Sovet ixracına daxil edildi.
Təxliyyədə
Böyük Vətən Müharibəsi illərində zavod təxliyyədə işləyirdi. Qomel kənd təsərrüfatı maşınqayırma zavodunun avadanlıqları, yarımfabrikat məhsulları və digər əmlakı olan 1100 vaqon Kurqan şəhərinə gətirilmişdi. Bütün bunlar Kurqan Maşınqayırma Zavodunun (direktoru P. A. Markov) bazasına göndərilmişdi. Avadanlıqlarla birlikdə 290 nəfər şəxsi heyət, 135 nəfər mühəndis-texniki işçi və 43 nəfər adi işçi göndərilmişdi. Direktoru Anatoli Kalmanoviç Genkinin olduğu, N. K. Sobolenkonun isə partiya bürosunun katibi seçildiyi zavodlar bir müəsissədə, Uralselmaşda birləşdirildi. Zavod mina və minaatanların buraxılmasını təşkil etmək tapşırığı aldı. 1941-ci il avqustun 26-da “Uralselmaş” zavodunun rəhbərliyi Bolşeviklərin Ümumittifaq Kommunist Partiyasının Kurqan Şəhər Komitəsinə hərbi məhsulların ilk partiyasının göndərilməsi barədə məlumat verdi. 1941-ci il dekabrın sonunda Uxtomski adına Lyubertsı Kənd Təsərrüfatı Mühəndisliyi Zavodunun boşaldılmış sexi və Kirovoqrad Krasnaya Zvezda zavodunun bir hissəsi Uralselmaşa qoşuldu. Fabrikin kollektivi Bolşeviklərin Ümumittifaq Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin, Dövlət Müdafiə Komitəsinin, Ümumittifaq Həmkarlar İttifaqları Mərkəzi Şurasının və Müdafiə Nazirliyinin Qırmızı Bayrağının beş dəfə qalibi oldu. SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 7 yanvar 1946-cı il tarixli fərmanı ilə “Uralselmaş” Kənd Təsərrüfatı Mühəndisliyi Nazirliyinin tabeliyinə verildi. 1948-ci ildə A. D. Sabelnikov direktor təyin edildi. 1950-ci ilin yanvarında Uralselmaş 2 müstəqil müəssisəyə bölündü: köhnə sahədəki zavod Kurqanselmaş adını aldı, yeni sahədəki isə Uralselmaş adını saxladı. Daha sonra isə müəssisə D.M.Karbışevin adına Rusiç Açıq Səhmdar Cəmiyyəti - Kurqan Təkərli Traktorlar Zavodu adını aldı.
1956-1976-cı illər
1956-cı ildə Qomselmaş SK-2.6 qoşqulu yem kombaynlarının kütləvi istehsalına başladı. Sonrakı iki onillikdə Qomselmaş konveyerindən SK-2.6A, UKSK-2.6, KS-2.6, KS-1.8 "Qasırğa" kimi daha yeni, təkmil qoşqulu kombayn modelləri istehsal olundu. Xırdalanmış yaşıl kütlənin daşınması üçün xüsusi traktor qoşqularının istehsalı da mənimsənilmişdi.
1977-1986-cı illər
1970-ci illərdə heyvandarlığın güclü yem bazasına və yüksək keyfiyyətli yemə artan tələbatını artıq qoşqulu kombaynlardan istifadə etməklə tam ödəmək mümkün deyildi. Bu səbəbdən Qomselmaş-da yeni dizayn yaradıldı, sınaqlar aparıldı və 1977-1978-ci illərdə ilk yerli özüyeriyən yem kombaynı KSK-100-in istehsalı təşkil edildi. 1978-ci ildə zavodun bazasında Qomselmaş istehsalat birliyi yaradıldı. Onun əsas vəzifəsi özüyeriyən kombaynların kütləvi istehsalı idi. Genişmiqyaslı yenidənqurma və tikintilər nəticəsində "Qomselmaş"ın əvvəlki gücündən bir neçə dəfə yüksək səviyyədə istehsal gücü yaradıldı. 1986-cı ilə qədər KSK-100 kombaynının köklü modernləşdirilməsi həyata keçirildi və yeni KSK-100A və KSK-100A-1 modellərinin istehsalına başlandı. KSK-100 kombaynları və onun modifikasiyaları onilliklər ərzində SSRİ-də (sonralar MDB ölkələrində) əsas yem kombaynlarına çevrildi.
1987-1999-ci illər
Kənd təsərrüfatı istehsalının inkişafı onun gəlirliliyinin artırılması vəzifəsini ön plana çıxardı. Yüksək məhsuldarlıq və məhsul yığımının keyfiyyəti ilə yanaşı, kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı üçün vahid xərclərin əhəmiyyətli dərəcədə azaldılmasını təmin edə bilən kənd təsərrüfatı texnikasını yaratmaq lazım idi. 1987-ci ildə Qomselmaş, VIM və bir sıra elmi-tədqiqat institutları və konstruktor büroları ilə əməkdaşlıq edərək, yerli maşınqayırma üçün əsaslı şəkildə yeni kənd təsərrüfatı texnikası istehsal etməyə başladı. Bu səbəbdən müxtəlif maşınlar üçün quraşdırılmış maşın qatarı olan universal elektrik alətini (UES) yaratmağa başladı. 1989-cu ildə UES-250 "Polesie" universal enerji blokunun istehsalına başlandı. 250 at gücündə mühərriklə təchiz edilmiş kombaynda 100% güc almanı əldə etmək üçün vallar vasitəsilə ötürmə imkanı həyata keçirildi. Bu da mühərrik gücünün əhəmiyyətli bir hissəsini istehlak edən maşınları və aktiv işçi orqanları ilə birləşən maşınları effektiv şəkildə birləşdirməyə imkan verirdi. UES-250-də və 90-cı illərdə yaradılmış enerji avadanlıqlarının yeni modellərində dünya texniki səviyyəsini müəyyən edən konstruktiv həllərdən istifadə olunurdu. UES-250 enerji qurğusu və onunla eyni vaxtda yaradılmış KPK-3000 yarımquraşdırılmış yem kombaynları K-G-6 Polesie yem yığımı kompleksini təşkil edirdi. Artıq 1990-1991-ci illərdə K-G-6 kompleksləri SSRİ-nin bütün əsas kənd təsərrüfatı rayonlarına çatdırılmışdı. 90-cı illərdə, eləcə də əsrin əvvəllərində Qomselmaş, UES ilə işləmək üçün quraşdırılmış maşınlar sistemini yaratdı:
• 1989 — KPK-3000 Polesye yarımaşırılmış yem kombaynı;
• 1997 — Götürümü 6 m olan fırlanan otbiçən KPR-6 maşını(2005-ci ildən KPR-6 əvəzinə 9 m götürümü olan üç seksiyalı quraşdırılmış otbiçən KPR-9 maşını istehsal olunur);
• 1999 — UES-2-250A (280A) ilə birlikdə KZR-10 “Polesie-Rotor” taxıl yığımı fırlanan kompleksini təşkil edən taxıl biçini üçün avadanlıq dəsti;
• 2002 —Səpici maşınla birlikdə UES ilə birləşdirilmiş UKA-6 universal kombin edilmiş vahid qurğunu təşkil edən BNR-6 dırmığı.
1999—2009-ci illər
1999-cu ildə UES-2-250A "Polesie" əsasında yaranan ilk taxıl yığımı kompleksləri KZR-10 "Polesie-Rotor" universal enerji avadanlıqları sahələrə daxil oldular. Beləliklə, Belarus taxılbiçən sənayesinin yaradılması və inkişafının əsası qoyuldu. 2001-2005-ci illərdə “Qomselmaş” özüyeriyən “KZS-7 Polesie” (11,5 t/saat) taxılyığan kombaynını da istehsal etdi. Belarusun aqrar-sənaye kompleksinin KZR-10 kompleksləri və KZS-7 kombaynları ilə təchiz edilməsi köhnəlmiş SK-5 Niva və Don-1500 kombaynlarını əsasən sıradan çıxarmağa və kombayn çatışmazlığı problemini minimal vəsait xərcləyərək həll etdi. “Qomselmaş” konstruktorları “Polesie-10K” (2005-ci ildən istehsal olunur) və “Polesie-1218” kombaynlarının yeni modellərini yaratdılar. Müasir texniki səviyyəli kombaynlar müvafiq olaraq saatda 15-16 və 18 ton taxıl məhsuldarlığı üçün nəzərdə tutulub, bort kompüteri əsasında məlumat və idarəetmə sistemi ilə təchiz edilib. 2005-ci ildən ağır yük daşıyan taxılyığan kombaynlarının yaradılması istiqamətində işlər aparılmağa başlanıldı. KSN-6-3 və KSN-6-2M çuğunduryığan kombaynlarının modifikasiyaları, eləcə də kultivator-təpəcik düzəldənlər, universal frezelər, şum-kultivator əkin maşınları yaradılmağa və istehsal olunmağa başlamışdı. 2005-ci ildə eyni anda dörd struktur və texnoloji cəhətdən mürəkkəb maşının kütləvi istehsalına başlanıldı: yüksək məhsuldarlıqlı "Polesie-800" kompleksi, üç bölməli otbiçən- KPR-9, özüyeriyən taxılbiçən "Polesie-10K" kombaynı və yarımqoşqulu kartofyığan PKK. -2-02 kombaynı. Yeni istiqamət, özüyeriyən taxılyığan kombaynların istehsalı mənimsənilməyə başlandı. Eləcə də MDB-də ən məhsuldar kombayn olan GS 12-nin istehsalına da başlanıldı. PALESSE 07 modernləşdirildi və onun bazasında yeni PALESSE GS 812 maşını yaradıldı.
2014-cü ildən bəri
11 avqust 2014-cü il tarixində Belarus Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi “Qomselmaş” holdinqini Holdinqlərin Dövlət Reyestrində 83-cü nömrədə qeydiyyatdan keçirdi. Belarus Respublikası Sənaye Nazirliyinin 14 mart 2014-cü il tarixli 171 nömrəli əmri ilə holdinqin idarəedici şirkəti “Qomselmaş” ASC müəyyən edildi. Holdinqin qalan üzvləri, müstəqil hüquqi şəxslər, yəni ASC Zlin, ASC GZ SIiTO, ASC SMZ, ASC NTCK və ASC SP-Story açıq səhmdar cəmiyyətləri törəmə şirkət statusuna malik oldular.
19 noyabr 2015-ci il tarixinədək nizamnaməyə uyğun olaraq, OAO SP-Stroy Gomselmaş holdinqinin törəmə şirkəti idi. 19 noyabr 2015-ci il tarixində şirkətin səhmləri Qomel vilayətinin kommunal mülkiyyətinə - “Tikinti Kompleksinin Qomel Regional İdarəsi” dövlət müəssisəsinin rəhbərliyinə verildi.
İl boyu müəssisənin xarici investora satılması müzakirə olundu. Təklif Sənaye Nazirliyi tərəfindən dərc edildi. İnvestisiya məbləği ən azı 500 milyon dollar idi. Ölkə prezidenti Aleksandr Lukaşenko “Qomselmaş” ASC-ni heç bir xarici investora satmaq niyyətinin olmadığını bildirərək müzakirəyə son qoydu. Prezidentin sözlərinə görə, xüsusən də qazaxıstanlı tərəfdaşlar “Qomselmaş”la işləməyə və müəssisənin kapitalına daxil olmağa hazır idilər. O dedi: Açığı “Qomselmaş”ı satmaq fikrində deyiləm, onu özəlləşdirmək istəmirəm”. “Mən nəzarət paketini satmağa hazır deyiləm və bu, çətin ki, mənim prezidentliyim dövründə baş versin. Bu, dövlət müəssisəsidir və nəzarət dövlətə məxsus olaraq qalmalıdır”, - Belarus lideri vurğuladı. Maraqlanan digər namizədlərin arasında o, Rusiyanın Rostselmaş və Çin şirkətlərinin adını da çəkmişdi.
Məhsullar
300px|thumb|right|Yemyığma kombaynı 300px|thumb|right|Kartofyığma kombaynı
Bu gün “Qomselmaş” artıq fərdi maşınlar deyil, müxtəlif təyinatlı model xətləri olan maşınlar da istehsal edir. Bu, kompleks becərmə və səpindən tutmuş məhsul yığımına qədər bitki istehsalının bütün əsas texnoloji proseslərini avadanlıqla tək bir istehsalçıdan təmin etməyə imkan verir. Texnoloji diapazon: Ot, saman, silos, dənli bitkilər, kolza, şəkər çuğunduru, kartof üçün yem bitkilərinin yığılması üçün kombaynlar və komplekslər; kompleks biçmə üçün biçicilər, qoşqulu və quraşdırılmış maşınlar. Güc diapazonu: 210-dan 360 at gücünə qədər olan özüyeriyən taxılyığan kombaynlar və komplekslər, 235 litrdən 450 litrə qədər olan yem kombaynları və kompleksləri, 50 ilə 350 litr arasında enerji intensivliyi olan qoşqulu və quraşdırılmış maşınlar. “Qomselmaş” şirkətinin əsas zavodları Belarusun cənub-şərqinin inzibati mərkəzi, əhalisinin sayına və iqtisadi əhəmiyyətinə görə ölkənin ikinci ən böyük şəhəri olan Qomeldə yerləşir. Şirkət həmçinin Qomel vilayətinin Svetloqorsk rayonu, Sosnovı Bor kəndində yerləşən başlıqlar üçün kəsici çubuqların istehsalı üzrə “Svetloqorskkormmaş” zavoduna da malikdir. Rusiya Federasiyasının Bryansk şəhərində Belarus-Rusiya birgə müəssisəsi olan“Bryanskselmaş” fəaliyyət göstərir. Bu müəssisə “Qomselmaş” kombaynları və taxılyığan kombaynları ilə əməkdaşlıq edir. Şirkətin Argentinada filialı, Çində isə daimi nümayəndəliyi fəaliyyət göstərir. Tatarıstan Respublikasında (Rusiya Federasiyası) və Qazaxıstanda taxılbiçən texnikanın birgə istehsalı yaradılıb. Əsas məhsullarla yanaşı, "Qomselmaş" istehsal olunan bütün maşınlar üçün ehtiyat hissələri istehsal edir və onları təmir edir. "Qomselmaş" həmçinin geniş çeşiddə istehlak malları istehsal edir.
2008-ci ilin göstəriciləri
PO Qomselmaş-ın gəliri - 1,772 trilyon Belarus rublu. (2008-ci ildə 1 dollar - 2150 Belarus rublu idi). Artım - 35,3% (2007-ci illə müqayisədə). 2008-ci ildə "Qomselmaş" baş müəssisəsi də daxil olmaqla, satışdan əldə olunan gəlirin həcmini 30,2% artıraraq 1,3 trilyon Belarus rubluna çatdırdı. 2008-ci ildə əmtəə məhsullarının istehsalının həcmi 1,177 trilyon Belarus rublu olmuşdur. (2007-ci illə müqayisədə artım 35,3%). Əsas şirkət də daxil olmaqla, avadanlıq istehsalını 30,2% artıraraq 795,039 milyard Belarus rubluna çatdırdı. 2008-ci ildə məhsul ixracı - 210 milyon dollar (2007-ci illə müqayisədə 2 dəfə artım).
2009-cu ilin göstəriciləri
2009-cu ildə “Qomselmaş” İB-nin ixracının həcmi 217 milyon ABŞ dolları təşkil edib. Ümumilikdə, 2009-cu ildə “Qomselmaş” Belarusun aqrar-sənaye kompleksi üçün 1612 ədəd yem və taxıl yığan özüyeriyən texnika istehsal edib göndərib və istehsalın həcmini artırıb. 2008-ci illə müqayisədə fiziki ifadədə əmtəəlik məhsulları 17,8% artıb.
Sultanabad (Amasiya)
Sultanabad (Paxakn)—Qərbi Azərbaycanın Ağbaba mahalının Amasiya rayonunda bir kənd. Hal-hazırda Ermənistanın Şirak mərzinə daxil olan keçmiş Təpəkənd, indiki Berdaşen kəndi ilə birgə kənd inzibati vahidinə daxildir.
Tarixi
Sultanabad Rayon mərkəzindən 20 km şimal-qərbdə, Arpagölün yaxınlığında yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Sultanabad toponimi iki sözün − şəxs adı bildirən Sultan və «müntəzəm çoxlu tikintisi, yaşayış üçün hər cür şəraiti olan; şen» mənasında işlənən abad sözünün birləşməsindən əmələ gəlmiş antropotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 12.XI.1935-ci il tarixli fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Şurabad (Sovetabad mənasında) qoyulmuşdur.
1991-ci ildən sonra adı Paxakn olaraq dəyişdirilmiş, 2000-ci illərdə yaradılan Şirak mərzinə daxil edilmiş, keçmiş Təpəkənd, indiki Berdaşen kəndi ilə bir kənd inzibati vahidinə daxil edilib.
Əhalisi
Kəndin sakinləri azərbaycanlılar olmuşdur. Erməni mənbələrində kənddə yaşayanların qarapapaqlar olduğu göstərilir.
Qarapapaqlar azərbaycanlıların etnoqrafik qruplarından biri olmuşdur və türk tayfalarından biridir.
Səyyad Mövsümov
Səyyad Mübariz oğlu Mövsümov (5 noyabr 2000, Babazanlı, Salyan rayonu – 28 sentyabr 2020, Talış-Suqovuşan istiqaməti) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsinin şəhidi.
Həyatı
Səyyad Mövsümov 2000-ci il noyabrın 5-də Salyan rayonun Babazanlı qəsəbəsindən anadan olmuşdur. Uşaq yaşlarından etibarən hərbi sahəyə marağı birinci Qarabağ müharibəsi veteranı Mübariz Mövsümovdan keçmişdir. Sentyabr ayında başlayan Vətən müharibəsi zamanı Kəlbəcər rayonunun Murov zirvəsindəki döyüşlərdə düşmənin snayper gülləsi ilə vəfat etmişdir.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-dən başlayan Vətən müharibəsində pulemyotçu kimi xidmət edən Səyyad Mövsumpv Talış-Suqovuşan istiqamətində gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Sentyabrın 28-də Talış-Suqovuşan istiqamətində verilən döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirən zaman həlak olmuşdur. Prezident İlham Əliyevin müvafiq sərəncamına əsasən, Səyyad Mövsümov ölümündən sonra “Suqovuşanın azad olunmasına görə” medalı ilə təltif edilib.
Təltifləri
“Suqovuşanın azad olunmasına görə” medalı ilə təltif edilmişdir.
Zəviyə-i Zərcabad
Zəviyə-i Zərcabad — İranın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 233 nəfər yaşayır (46 ailə).
Menemen hadisəsi
Menemen hadisəsi ya da Kubilay hadisəsi — 23 dekabr 1930 günü həyata keçən, İzmir'in Menemen ilçəsində, əsgərliyini ehtiyatda olan zabit olaraq etməkdə olan müəllim Mustafa Fəhmi Kubilay'ın və yardımına gələn gözətçilər Həsən və Şövqi'nin şəriət istəyən bir qrup tərəfindən başı kəsilib bir çubuğun üzərinə bağlanaraq küçələrdə gəzdirilməsilə başlayan hadisələr zənciri. Respublika tarixinin ən önəmli hadisələrindən biridir. Hadisələrin ardından bölgədə hərbi vəziyyət elan edilmiş, General Mustafa Muğlalı idarəsində qurulan Divan-i Hərbdə günahkarlar müxtəlif cəzalara məhkum edilmişdir.
Hadisələrin inkişafı
thumb|204x204px|Ehtiyat zabit Mustafa Fəhmi Kubilay Mustafa Fəhmi Kubilay, 1930-cu ildə Menemendə ehtiyat zabit sifətilə əsgərlik vəzifəsini etməkdə idi. 23 dekabr 1930 səhəri Menemendə cərəyan edən hadisələr ümumi deyilənə görə bu seyri izləmişdir:
Şeyx Əsədin Manisada Nəqşibəndi təriqətini yaymaqla vəzifələndirdiyi Laz İbrahim tərəfindən istiqamətləndirilən, Manisa tərəfindən gələn çəmbər saqqallı, sarıqlı və cübbəli dördü silahlı 6 şəxs, 23 dekabr 1930-da sübh namazından sonra məsciddən aldıqları Yaşıl Sancağı yola dikərək silah gücü ilə ətraflarına adam toplamağa çalışırlar. Başçılar arasında, Kritli Dərviş Məhəmməd, Şamdan Məhəmməd, Sütçü Məhəmməd Əmin, Nalıncı Həsən, Kiçik Həsən var idi. Derviş Məhəmməd məsciddə namaz qılanlara özünü "Mehdi" olaraq tanıtdı və dini qorumağa gəldiklərini söylədi.
Arxalarında 70 min nəfərlik Xəlifə ordusu olduğunu, günorta saatlarına qədər şəriət bayrağı altında toplanmayanların qılıncdan keçiriləcəyini söylədilər. Məsciddəki yaşıl bayrağı alıb, uzun bir çubuğa taxdılar və Menemen şəhər meydanında qazdıqları bir çuxura dikdilər. Bayrağın çevrəsində dönməyə, təkbir gətirməyə, zikr etməyə və "Papaq geyən kafirdir! Yaxında yenə şəriətə qayıdılacaqdır" deyərək bir üsyan hərəkəti başlatmaq istəyirlər. Bayrağın altından əhalidən bəzi şəxsləri (bir fabrikdə çalışan Hayimoğlu Jozef də daxil) keçirdilər. Qəsəbəyə xəlifə ordusunun gələcəyi iddiası xalqı qorxutdu.
Hadisələrə müdaxilə
Hadisələrin ilçədəki hərbi birlikdə eşidilməsilə, bir bilgiyə görə; alay komandiri, ehtiyat zabit Kubilayı hadisə yerinə göndərdi.
Kubilay bu hərəkəti yatırtmaq üçün bir manqa əsgərlə hadisə yerinə gəldi. Əsgərlərin yanından ayrılaraq tək başına onların arasına girib təslim olmalarını istədi. Onlardan biri atəş edərək Kubilayı yaraladı. Qarşıdan bunu görən əsgərlər atəş açdılar. Fəqət silahlarında öldürücü təsiri olmayan manevr fişəngləri vardır. Dərviş Məhəmməd "mənə güllə təsir etmir" deyərək xalqı aldatmağa çalışdı.
Kubilay yaralı halda məscid həyətinə sığındıysa da, Dərviş Məhəmməd və dostları ardınca gəldilər. Dərviş Məhəmməd çantasını açıb mişar ağızlı bağ bıçağını çıxardı və yaralı kiçik leytenant Kubilayın başını kəsdi.
Kəsik başı yaşıl bayrağın çubuğuna dikməyə çalışdılar, ancaq bacara bilmədilər. Biri ip gətirdi və Kubilayın başı yaşıl bayrağın dikili olduğu çubuğa iplə bağlandı. Hadisə yerinə çatan Gözətçi Həsən atəş açıb qrupdan birini yaraladı. Ancaq açılan atəş nəticəsində o da öldü. Dostunun yardımına gələn Gözətçi Şövqi də açılan atəş nəticəsində öldü.
Hadisənin Ankarada eşidilməsi
Kubilay hadisəsi, gənc Türkiyə Respublikasının 1925-dəki Şeyx Səid üsyhanından sonra şahid olduğu əhəmiyyətli hadisələrdən biridir.
Dövlət sərt reaksiya göstərdi. 27 dekabr 1930 günü Dolmabağça sarayında Mustafa Kamal Paşanın başçılığında bu mövzuda yığıncaq quruldu. Mənbələrin ifadəsinə görə, Mustafa Kamal Paşa, Kubilay hadisəsinə çox əsəbiləşmişdi. Daha bir neçə il əvvəl Yunan İşğalının ağrısını dadmış bir mühitdə bu hadisənin meydana gəlməsi üzərinə, bəzi mənbələrə görə, ilçənin xəritədən silinməsini əmr etdi. Ertəsi gün də, "Belə əmrlər versəm tətbiq etməyin, sonra bir daha soruşun." dedi. 28 dekabr 1930-da orduya göndərdiyi başsağlığı teleqrafında,  "Mürtəcelərin göstərdiyi vəhşilik qarşısında, Menemendəki əhalidən bəzilərinin alqışla təsdiqkar görülmələrinin bütün cümhuriyyətçi və vətənpərvərlər üçün utanılacaq bir hadisə" olduğunu bildirdi.
Hərbi vəziyyət və məhkəmə
31 dekabr 1930 günü Menemen ilçəsi ilə Manisa və Balıkesirin mərkəz ilçələrində 1 yanvar 1930-dan başlayaraq 1 ay müddət ilə Fəxrəddin Altay başçılığında hərbi vəziyyət elan edilmiş və 1. Korpus Komandir Vəkili General Mustafa Muğlalı başçılığında Divan-i Hərb qurulmuşdur.
7 yanvar 1931-də bu dəfə İzmirdə yenə Mustafa Kamal Paşa başçılığında ikinci bir yığıncaq quruldu. Hadisəyə birbaşa və ya dolayı yolla qatılan 105 şübhəli 15 yanvar 1931-dən başlayaraq Divan-i Hərbdə sorğulanmağa başlandı.
Divan-i Hərb məhkəməsi
thumb|200x200px|İzmir'in Menemen ilçəsi General Mustafa Muğlalı başçılığında qurulan Divan-i Hərb məhkəməsində 24 yanvar 1931 günü iddianamə oxundu və 29 yanvar 1931 günü məhkəmə 36 (ölmüş olan bir şübhəli ilə 37) nəfərin edama məhkum edilməsinə, 40 nəfərin məsuliyyətsizliyi səbəbilə buraxılmasına, 27 şübhəlinin bəraətinə, 41 nəfərə müxtəlif həbs cəzaları verilməsinə hökm etdi və qərar Məclisin təsdiqinə təqdim edildi. Edam hökmlülərinin altısının yaşı kiçik olduğundan, onların ölüm cəzaları ağır həbsə çevrildi. TBMM Ədalət Divanı ayrıca iki edamlığın cəzasını 2 il həbsə çevirdi.
Qalan 28 şübhəli, 3 fevral 1931 gecəsi Menemendə edam edildi. Bəziləri Kubilayın başının kəsildiyi yerdə asıldı. Məhkumlardan biri edam masasının önündən qaçdı. İki həftə sonra tutuldu və ertəsi gün edam edildi.
26 dekabr 1934 tarixində Menemendə inqilab şəhidi iki gözətçi və Kubilay adına abidə tikildi. Abidənin üzərində belə yazılır:
"İnandılar, döyüşdülər, öldülər. Buraxdıqları əmanətin gözətçisiyik."
İsmət İnönü'nün mesajı
''Kubilay inqilab uğruna, vətən sevgisi və bütünlüyü yolunda yalnız başına, qüvvət hesabı etməyən bir idealist vətənsevərlik nümunəsidir. Kubilay, millət yolunda canını hər an fədaya hazır olan ənənəvi Türk yaradılışının müstəsna abidəsidir.''
İsmət İnönü
Hadisələrin siyasi ölçüsü
thumb|319x319px|Şəhid Kubilay abidəsi: Heyəltəraş [[Ratip Aşir Acudoğu tərəfindən 1932-ci ildə qurulan Kubilay abidəsi ərazisi (57. Topçu Briqada Komandir Yardımçılığı) içərisindəki ətrafı şam ağacları ilə çevrili ən yüksək hündürlüklü təpənin üzərindədir. Əlində nizəsilə üfüqə baxan gənc heykəli Türk gəncliyini təmsil edir. Onun altınsa isə Atatürkün gəncliyə xitabının bir bölümü yer alır. Arxa ərazidə yan-yana yüksəlməkdə olan üç sütundan soldakı Gözətçi Şövqi, ortadakı Kiçik Leytenant Kubilayı və sağdakı isə Gözətçi Həsəni təmsil edir. Abidənin arxa tərəfində isə "İnandılar, döyüşdülər, öldülər. Buraxdıqlar əmanətin gözətçisiyik." yazılıdır.]] Siyasi məzmunda Kubilay hadisəsi, 1930-da Əli Fəthi Bəy tərəfindən Mustafa Kamal Paşanın tövsiyəsilə qurulmuş olan və Menemen hadisəsindən dərhal əvvəl 17 noyabr 1930-da özü özünü ləğv edən, Türkiyə Respublikasının ikinci əsas müxalifət partiyası Sərbəst Cümhuriyyət Firqəsinin 99 günlük varlığı ilə bir arada dəyərləndirilməkdədir.
Likiya yarımadası
Likiya yarımadası — Türkiyə ərazisində, Kiçik Asiya yarımadasının cənub-qərbində yerləşir. Yarımada Aralıq dənizinin akvatorriyasına daxil olan Antalya körfəzi ilə Fəthiyə körfəzi arasında (75 km) yerləşir.
Yarımadanın böyük hissəsini Qərbi Tavr dağları tutur (Elmalı, Bedağ və Teke silsiləsi). Ən hündür zirvəsi 3086 m təşkil edir. Dağlar sərt enişlər əmələ gətirir. Yarımadanın mərkəzi hissəsi çoxlu sayda göllər və şoranlıqlar vardır. Sahilləri parçalı və buxtalarla zəngindir. Dəniz sahilində makvis, yuxarı qalxdıqca isə enli və iynə yarpaqlı meşələr bir-birini əvəzləyir. Ərazi dağalar arası düzlərdən və yarımsəhralardan ibarətdir.
Sultanhəmid Hacıbalayev
Sultanhəmid Şahmərdan oğlu Hacıbalayev — Azərbaycan SSR Ali Sovetinin VIII, IX, X və XI çağırış deputatı, Azərbaycan Kommunist Partiyası Qusar Rayon Komitəsinin birinci katibi.
Həyatı
Sultanhəmid Hacıbalayev 3 yanvar 1937-ci ildə tarixində Həzrə kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur, milliyətcə ləzgidir. Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunu və Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin yanında Ali Partiya Məktəbini bitirmişdir.
O, 3 yanvar 2009-cu il tarixində vəfat etmişdir.
Siyasi fəaliyyəti
1960-cı ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdur.
1957–1965-ci illərdə Naxçıvan MSSR Dövlət Plan Komitəsinin mühəndis-iqtisadçısı, Naxçıvan MSSR yerli sənaye nazirinin müavini, 1965–1970-ci illərdə Naxçıvan MSSR Dövlət Plan Komitəsi sədrinin müavini, Xalq Nəzarəti Komitəsinin sədr müavini vəzifələrində işləmişdir.
1970–1987 ci illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Qusar Rayon Komitəsinin birinci katibi vəzifəsində işləmişdir.
VIII çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin səhiyyə və ictimai təminat komissiyasının və Azərbaycan Kommunist Partiyası təftiş komissiyasının üzvü olmuşdur.
Cilqava (Çaypara)
Cilqava - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaypara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.
Behnaq (Marağa)
Behnaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Marağa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Dündar Əli Əfəndi
Dündar Əli Osmanoğlu — Osmanlı sülaləsinin onuncu rəisi və Osmanlı şahzadəsi.
Həyatı
Şahzadə Dündar Əli Əfəndi 1930-cu ildə Dəməşqdə dünyaya gəlmişdir. Atası Sultan Əbdülhəmidin oğlu Mehmed Səlim Əfəndinin oğlu Mehmed Əbdülkərim Əfəndi, anası isə onun xanımı Nemət xanım idi. Balaca Dündar atasının sürgündə yaşadığı Dəməşqdə dünyaya gəlmiş, 1 yaşı tamam olmamış anası və atası ayrılmışdı. Atasının taxt mübarizəsi uğrunda Şərq ölkələrinə səyahət etməsi səbəbilə bundan sonrakı həyatını anasıyla keçirmişdir. 1935-ci ildə atası vəfat etmiş, bu səbəblə 2 il boyunca Beyrutdakı babası Mehmed Səlim Əfəndinin yanında qalmışdır. Ancaq babasının 1937-ci ildə vəfat etməsiylə yenidən Dəməşqə döndülər. Burada Yüsra xanımla evləndi. Övladı olmamışdır.
1995-ci ildə yenidən Türkiyə Cümhuriyyəti vətəndaşı oldu. 2017-ci ildə Osman Bəyazid Əfəndinin vəfatının ardından Osmanlı sülaləsinin rəisi elan olundu. 18 yanvar 2021-ci ildə vəfat etdi və ailə rəisliyi Harun Əfəndiyə ötürüldü.
Kirli Əhməd Paşa
Kirli Əhməd Paşa (ö. 1715) — III Əhməd səltənətində kaptan-ı dərya olan Osmanlı dövlət xadimi.
Həyatı
Bostançı ocağı nda yetişmişdir. 1707-ci ilin yanvarında bostançıbaşı, 21 dekabr 1711-ci ildə isə vəzir rütbəsiylə kaptan-ı dərya təyin olundu. Ancaq yalnız bir ay sonra 31 yanvar 1712-ci ildə vəzifədən alındı və İstanbul naibliyinə gətirildi. Həmin ilin aprelində ikinci dəfə kaptan-ı dərya olsa da, 1713-cü ilin yanvarında vəzifədən alınaraq Mosul un mühafizəsi ilə vəzifələndirildi. 1715-ci ildə edam edildi.
Permanent inqilab
Permanent inqilab — periferik və zəif inkişaf etmiş ölkələrdə inqilabi proseslərin inkişafı haqqında nəzəriyyə. Nəzəriyyə əvvəlcə Lev Trotski tərəfindən “Permanent inqilab” əsərində, habelə Ernest Mandel və digər marksist nəzəriyyəçilər (Maykl Levi, Cozef Hansen, Livio Maitan kimi trotskist müəlliflər) tərəfindən təklif edilmiş və daha da inkişaf etdirilmişdir.
Süngər Bob qaçışda (cizgi filmi, 2020)
Süngər Bob qaçışda (The SpongeBob Movie: Sponge on the Run) — rejissor Tim Hill in filmi. Filmdə həm aktyor oyunu və animasiya yer alır. Cizgi filmi "Süngər Bob" serialının yaradıcısı Stiven Hillenburq un xatirəsinə həsr olunub. Bu cizgi film, Süngər Bob haqqında üçüncü tammetrajlı filmdir.
Süjet xətti
thumb|Çölkeçən Atlantida kralı Poseydon (Mett Berri) kanslerindən (Reci Uotts) qrim üçün bir ilbiz sifariş verməsini istəyir. Kansler də elan verir. Elanı oxuyan Şeldon Plankton (Mister Lourens) bunu krabsburgerin sirli reseptini ələ keçirmək üçün bir fürsət hesab edir. Belə ki, o düşünür ki, əgər Süngər Bob un ev ilbizi Qeri ni (Tom Kenni) Poseydona versə Süngər Bob Atlantidaya gedəcək və bir daha dönməyib ona mane olmayacaq. Və Plankton öz planını yerinə yetirib Qerini Poseydona satır. Süngər Bob (Tom Kenni) bundan xəbər tutaraq dostu Patrik lə (Bill Fagerbakki) birgə axtarışa çıxır. Bunda onlara Müdrik adlı Çölkeçən (Kianu Rivz) kömək edir. Sonra onlara Süngər Bobun digər dostları olan Mister Krabs (Klensi Braun), Sendi (Kerolin Lourens), Skvidvard (Rocer Bampass) və hətta Planktonun özü də kömək edir. Nəticədə Poseydon zülmlərindən əl çəkir və Süngər Bobla dostları (həmçinin Qeri) Bikini Bottom a qayıdır.
Ruben Berrios
Ruben Berrios - (11 sentyabr, 1939-cu il, Aibonito şəhəri Puerto-Riko). Puerto-Riko siyasətçisi, vəkil və siyasətçisi, hal-hazırda Müstəqil Puerto Riko Partiyasının sədridir.
Sivilizasiya
thumb|[[Qədim Misir sivilizasiyasından miras qalan tarixi abidə]] thumb|400x400px|[[Samuel Hantinqtonun müasir dövr mədəniyyətləri təsnifatı]] Sivilizasiya ( — mülki, dövlət)– müəyyən sosial genotipə malik olan, sosial stereotip kimi çıxış edən, dünyada sabit yer tutan insanların sosial-tarixi və mədəni ümumiliyi.
Sivilizasiya tarixin müəyyən bir mərhələsində bir neçə mədəniyyətin birləşməsini əks etdirir, elm və texnikanın təsiri nəticəsində həyat rifahının yaxşılaşdırılmasını səciyyələndirir. Bu termin ilk dəfə XVI əsrdə meydana gəlmişdir. Lakin ən qədim dövrlərdə də sivilizasiya mövcüd olmuşdur. Şumer, Misir, Roma, Azərbaycan, ərəb və s. son onminillikdə mövcud olmuş sivilizasiyalardan bir neçəsidir.
Sivilizasiyalar hər şeydən əvvəl texniki-iqtisadi inkişaf dərəcəsinə görə; iqtisadi və sosial proseslərin sürəti, mənbələri, üzvilik mexanizmi və dərəcəsinə görə; hakim dini və dünyagörüşü xüsusiyyətlərinə və mədəni proseslərdə tutduqları yerə görə fərqlənirlər. Beləliklə, sivilizasiyalar nəzəriyyəsi tarixi prosesin fasiləsizliyinə, insan nəslinin vəhdətinə, ümumbəşəri nailiyyətlərin varisliyi və zənginləşdirilməsi ideyalarına üstünlük verir, onu üzə çıxarır.
Tarixdə hələ ən qədim dövrlərdən şərq və qərb sivilizasiya tipləri daha çox diqqət çəkmiş və geniş yer almışdır. Şərq elmin, mədəniyyətin, ilk bəşəri dəyərlərin beşiyi olmuş, antik sivilizasiya qədim şərq sivilizasiyasından bəhrələnmişdir. Antik sivilizasiyadan sonra bəşər tarixində ən parlaq dövr İslamın yaranması ilə başlanmışdır. Elm və mədəniyyətin inkişaf mərkəzi yenidən şərq dünyasına köçmüşdür. Bu dövrdə islamla sıx surətdə bağlı olan yeni sivilizasiya dalğası özündən əvvəlki elmi nəaliyyətlərin, mədəni-mənəvi dəyərlərin dağılmasına yol verməmiş, onları qoruyub saxlamış, inkişaf etdirmiş və qərb dünyasının yeni intibahı üçün zəmin yaratmışdır.
Qışlaq-i Qaracalıhacısadiq (Biləsuvar)
Qışlaq-i Qaracalıhacısadiq — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 47 nəfər yaşayır (8 ailə).
Ulduzlar sönmür (film, 1971)
Məzmun
Tarixi-bioqrafik film şərq xalqlarının azadlığı uğrunda alovlu mübariz, Azərbaycan Xalq Komissarları Sovetinin sədri, SSRİ Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin sədri, gözəl insan, müəllim, həkim, jurnalist, yazıçı və dramaturq Nəriman Nərimanovun həyat və çoxsahəli fəaliyyətinə həsr edilmişdir.
Robert Solsberi
Robert Solsberi — ingilis dövlət və siyasi xadimi, Böyük Britaniyanın 44-cü, 46-cı və 49-cu Baş naziri.
Əqrəb (hərbi birləşmə)
"Əqrəb" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsi — Azərbaycanın Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının xüsusi təyinatlı dəstəsi.