cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pərvin Kərimzadə
Siyasi fəaliyyət
Yeni Azərbaycan Partiyasının VII qurultayında (5 mart 2021-ci il) YAP İdarə Heyətinin üzvü seçilib.
MetaViki
thumb|135px|Loqotip Meta-Wiki
MetaWiki (Meta-Wikimedia) - İnternetdə viki-layihələrin əsas əlaqələndirmə komissiyasıdır. Vikipediya istifadəçiləri arasında Meta kimi tanınır.
Sayt 2001-ci il noyabrında kimi yaradılsa da, hazırda müxtəlif rollar oyanayır:
Vikipediyanın serveri ilə bağlı, müxtəlif şikayətlərlə və Vikipediyadakı idarəçilər tərəfindən həll oluna bilməyən problemlərlə bağlı çox zaman Metaya müraciət edilir. İstifadəçilər sual və təklifləri ilə də bu sayta müraciət edə bilərlər. Məsələn, http://www.meta.wikimedia.org/wiki/IRC_channels saytına müraciət etməklə Fondla və onun layihələri ilə bağlı sualları müzakirə etmək mümkündür.
Əvvəlcə saytda bütün müzakirələr ingilis dilində aparılırdı. Amma MediaWiki mühərrikinin təkmilləşdirilməsindən sonra MetaViki Vikimedianın bütün dillərinin ictimaiyyəti tərəfindən istifadə edilən çoxdilli müzakirə forumuna çevrilmişdir.
Hersşprunq-Ressel
Hersşprunq-Ressel diaqramı-Spektr-işıqlıq diaqramı
XX yüzilliyin əvvələrində artıq yüzlərlə ulduzun illik parallaksı, başqa sözlə bu ulduzlara qədər məsafə məlum idi. Odur ki, həmin ulduzların görünən ulduz ölçülərini bilməklə onların mütləq ulduz ölçüləri, mütləq ulduz ölçüləri bilməklə ulduzların işıqlıqlarını, nəhayət, spektral sinifləri, yaxud effektiv temperaturları təyin edilmişdi. thumb|436x436px|Şəkil 1. Hersşprunq-Ressel diaqramı Bütün statistik məlumatlar əsasında XX yüzilliyin 5-13-cü illərində danimarkalı astrofizik Hersşprunq və amerikalı astrofizik Ressel ulduzların işıqlığı ilə onların spektral sinifləri arasında maraqlı əlaqə olduğunu müəyyən etmişlər. Bu aslılıq "spektr-işıqlıq" diaqramı, yaxud Hersşprunq-Ressel (H.-P.) diaqramı adlanır. Hersşprunq diaqramda baş ardıcıllıq və ondan altda cırtdan ulduzları yerləşdirmiş, Ressel isə sonra üstdəki ulduzları diaqrama əlavə etmişdir. Sonralar "spektr-işıqlıq" diaqramı təkmilləşdirilmiş, sol və sağ ordinat oxunda işıqlıq və mütləq ulduz ölçüsü, alt və üst absis oxunda isə spektral siniflər (yaxud əsas rəng göstəricisi) və effektiv temperatur olmaqla diaqramda ulduzların vəziyyəti müəyyən edilmişdir.
Chaetura cinereiventris
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Elşad Həsənov (siyasətçi)
Elşad Eldar oğlu Həsənov — Yasamal rayonu İcra Hakimiyyətinin başçısı (2019), Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin V çağırış deputatı (2015–2019).
Həyatı
27 senytbar 1976-cı ildə Bakı şəhərində müəllim ailəsində anadan olub. 1992-ci ildə Bakı şəhər Nəsimi rayonu 23 saylı orta məktəbi qızıl medalla bitirib.
1992–1997-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsində təhsil alıb. Həmin ilin dekabr ayında BDU-nun cinayət prosesi kafedrasında aspiranturaya qəbul olub və 2001-ci ildən aspiranturanı fərqlənmə ilə bitirib. 2004-cü ilin noyabr ayında namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək, Azərbaycan Prezidenti yanına Ali Attestasiya Komissiyasının qərarı ilə hüquq elmləri namizədi, alimlik dərəcəsinə layiq görülüb.
İngilis və rus dillərini bilir.
Fəaliyyəti
Azərbaycan Milli Məclisinə 17 saylı Yasamal 3-cü Seçki Dairəsindən V çağırış deputat seçilib. Partiya mənsubiyyəti yoxdur.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 12 noyabr 2019-cu il sərəncamı ilə Elşad Eldar oğlu Həsənov Bakı şəhəri Yasamal Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı təyin edilib.
Naroç gölü
Naroç — göl Belarusun Minsk vilayətinin Myadelski rayonu ərazisində yerləşir. Naroç gölü eyni adlı çayın hövzəsindədir. Göl ümumilikdə Naroçan göllər sisteminə daxildir: (Myastro, Batorino, Blednoye).
Naroç gölü Naroçan göllər sisteminin və Belarusun ən iri böyük gölüdür. Onun su səthinin sahəsi 79,6 km²-dir. Ən dərin yeri 24,08 metrdir. Gölün uzunluğu 12,8 km, sahil xətti isə 41 km-dir. Su tutum sahəsi 710 milyon m³, gölün sahəsi isə 199 km² təşkil edir. Göldə ümumilikdə 22 növ balıq yaşayır. İri balıqlardan nərəkimilərə aid balıqlar vardır. Burada fısıldayan qu quşu, çay qaraquşu, Sternula albifrons kimi quşlar sahilində yuva qurur.
Naroç gölü bir necə min il öncə buzlağın ekzorasiya fəaliyyəti nəticəsində əmələ gəlmişdir. Buzlağın əriməsi nəticəsində geniş ərazini su basmışdır. Nəticədə bir-biri ilə əlaqəsi olan bir necə göl meydana gəlmişdir. Göl Belarusiyanın şimal bölgəsində yerləşən digər göllər kimi eyni xüsusiyyətə malikdir.
Tarixi
Birinci Dünya müharibəsi zamanı 1916-cı ilin mart ayında Naroç hücum əməliyyatı keçirilir. Hədəf Belarusun alman işğalından azad edilməsi məqsədi ilə həyata keçirilmişdir. Rusiya imperiyasının ordusu tərəfindən böyük həmləyə baxmayaraq müharibənin taleyinə təsir göstərə bilmir. Ruslar ancaq Postavı şəhərini və on km²-lərlə ərazini işğaldan azad etmişdir. Ruslar tərəfindən umumilikdə 78 000 insan həlak olmuşdur.
1935-1939-cu illər ərzində göldə balıq tutan balıqçılar etirazlar etmişlər. Səbəb isə Polşa hökumətinin ağır vergiləri olmuşdur.
Göl ətrafında bir çox yaşayış məntəqəsi vardır: kurort turizm şəhəri Noraç, kəndlər: Antonisberq, Simoni, Çerevki, Pasınki, Nikolsi, Qatoviçi, Zanaroç, Zubrenevka, Borovıe, Nanosı, Stepenyova. Burada sanatoriyalar vardır.
Adının mənası
Adının mənası Hind-Avropa məşəlli olub hidroloji termin olan nar, ner olub çay və göl mənasını verir.
Cəfərabad (Vərzəqan)
Coğrafi yerləşməsi
Əhər şəhristanının Vərzəqan bölgəsinin Dizmar kəndistanında, Vərzəqan qəsəbəsindən 27 km şimaldadır.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 25 nəfər yaşayır (4 ailə).
Coşun (Vərzəqan)
Coşun - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 499 nəfər yaşayır (122 ailə).
Zibeydə Əzizbəyova
Həyatı
Zibeydə Salam qızı 30 dekabr 1915-ci ildə Şamaxı şəhərində anadan olmuşdu. 1967-ci ildən Azərb. SSR EA L.M. Komarov ad. Botanika İn-tunda bitkilərin duza davamlılığı laboratoriyasının müdiri işləmişdir. Tədqiqatları, əsasən, bitkilərin duza davamlılığının öyrənilməsinə həsr edilmişdir.
NGC 1024
NGC 1024, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qoç bürcü istiqamətində yerləşir. Sab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Turqut Özal
alt=|thumb|Kavaklıdere'nin ilk rayon valisi Eyüp Səbri Kartal ilə Prezident Turgut Özal və Vali Lale Aytaman rəhbərliyinin başlanğıcı
Turqut Özal — Türkiyə Respublikasının 45-ci və 46-cı dövr hökumətlərinin baş naziri (1983–1989) və 8-ci prezidenti (1989–1993). Baş nazir vəzifəsində ikən bir çox dövlət müəssisələrinin özəlləşdirilməsi ilə Türkiyə iqtisadiyyatının transformasiyasında böyük rol oynamışdır.
Həyatı
Atası Malatyalı bir bank işçisi Mehmet Sıddık Özal, anası Tuncelili ibtidai sinif müəlliməsi Hafizə xanım olan olan Turqut Özal qismən kürd mənşəlidir. Uşaq vaxtlarında pilot olmaq istəyən Özal, Silifkeyə köçdükdən sonra yıxılaraq qolunu zədələmiş və qollarından biri digərinə görə daha qısa qalmışdır. Bu vəziyyət pilot olmaq istəyindən məcburi surətdə əl çəkməsinə səbəb olmuşdur.
Dörd yaşında Bileciyin Söyüd rayonuna köçən Özal ilk təhsilinə burada başlamışdır. Atasının işi ilə bağlı tez-tez köçən Özal orta məktəbi Mardində bitirmişdir. Mardində lisey olmaması səbəbi ilə Konya Liseyində təhsilinə davam edən Turqut Özal Kayseri Liseyində təhsilini başa vuraraq, İstanbul Texniki Universitetinin Elektrik Mühəndisliyi fakultəsində ali təhsil alır və 1950-ci ildə məzun olur. Bir müddət mühəndisliklə məşğul olduqdan sonra siyasi fəaliyyətə başlayır.
Turqut Özal ailəsinin istəyi ilə evləndiyi Ayxan İnalla 1952-ci ildə qısa müddətli bir evlilik yaşayır. Bu evlilikdən sonra işlədiyi Elektrik İşləri Etüd İdarəsində katibə vəzifəsində xidmət edən Səmra Yeyinmenlə evlənir. Bu evlilikdən sonra Əhməd, Zeynəb və Efe adında üç övladı dünyaya gəlir. Evləndikdən sonra Amerikanın Teksas Texniki Universitetində İqtisadiyyat təhsili alır.
Geri qayıtdıqdan sonra, Elektrik İşləri Etüd İdarəsi baş direktorunun köməkçisi oldu və Türkiyədə elektrifikasiya üzrə layihələrdə işlədi. 1959-cu ildə Planlaşdırma Komissiyasında katib vəzifəsində çalışdıqdan sonra 1959-cu ildə Ankara Ordonat məktəbində fəaliyyətinə davam etdi. 27 May Çevrilişindən sonra əsgərliyə çağırıldı. Onunla birgə əsgərliyə gedənlər arasında 33 il sonra doqquzuncu prezident seçiləcək olan Süleyman Dəmirəl də vardı.
Əsgərlikdən sonra Dövlət Planlaşdırma Təşkilatının quruluşunda xidmət edən Özal, daha sonra Ortadoğu Texniki Universitetində pedaqoqluq fəaliyyəti ilə məşğul olub. 1965 seçimlərindən sonra Süleyman Dəmirəlin müşaviri olaraq xidmət etdi. Bir müddət Nazirlər kabinetinin Texniki Mütəxəssislər şöbəsinin üzvü olan Turqut 1967–1971-ci illərdə Dövlət Planlaşdırma Təşkilatının müşaviri vəzifəsini icra edib. 1972–1973-cü illərdə Dünya Bankında məsləhətçi olaraq fəaliyyət göstərən Turqut Türkiyəyə qayıtdıqdan sonra müxtəlif sənaye qurumlarında çalışıb. 1979-cu ilin sonlarına doğru Baş nazirin müşaviri vəzifəsinə təyin olunan Turqut eyni zamanda Dövlət Planlaşdırma Təşkilatının müşaviri vəzifəsini də vəkalətən icra edib.
Baş nazirliyi dövrü
1987-ci ildə keçirilən seçimlərdə də 292 millət vəkili Ana Vətən Partiyasından seçildi və üstünlüyü bir daha ələ alan Özal 46-cı Hökumətin Baş Naziri oldu. İqtidarda olduğu 1983–1991-ci illər ərzində Türkiyə iqtisadiyyatı təqribən illik yüzdə 5,2 dəfə böyümüşdür.
Turqut Özal 18 iyun 1988-ci ildə Ankara Atatürk İdman Salonunda Ana Vətən Partiyasının 2-ci Konqresinin təşkil edildiyi zaman Qartal Dəmirdağ adlı bir şəxs tərəfindən edilən sui-qəsddən yaralı olaraq xilas oldu. Müxbirlər və televiziya kameraları üçün hazırlanmış platformun qabağıdan və Özala 12 metr aralıdan saat 12:15-də iki dəfə atəş açan Dəmirdağ Turqut Özalı sağ əlindən yaralamışdır. Hücumdan sonra ətrafa atəş açan mühafizəçilər isə 18 nəfərin yaralanmasına səbəb olmuşdur. Nazir İmren Aykut da yaralananlar arasında idi.
Əvvəlcə ölüm cəzasına məhkum edilən, daha sonra cəzası iyirmi ilə endirilən Qartal Dəmirdağı prezidentliyi dövründə əfv etmişdir. Barzaniye beynəlxalq aləmdə rahat səyahət edə bilməsi üçün türk pasportu vermişdir. İllər sonra Barzani bu pasportu 2003-cü ildə Türkiyəyə geri qaytarmışdır.
Körfəz müharibəsi və Özal
Turqut Özalın baş nazirliyi müddətində baş vermiş ən vacib hadisə Birinci Körfəz Müharibəsidir. Bu hadisədə o, çox vacib bir rol oynamışdır. Petrol qaynaqlarının nəzarətini əlində tutan Səddam Hüseynin Türkiyə üçün böyük bir təhlükə təşkil etdiyini düşünərək, Səddamın bölgənin hakimiyyətini əlində tutmasına icazə verilməməsinin tərəfdarı olmuşdur. ABŞ-yə Səddam Hüseynə qarşı mübarizədə açıq dəstək verən Turqut Özalın hərəkata türk ordusunun da qoşulub Mosul və Kərkükə girməsini istəməsiylə, o dövrün Baş Qərargah Rəisi Necip Torumtay səlahiyyəti müddəti bitmədən 3 dekabr 1990-cı il tarixində öz istəyi ilə təqaüdə çıxmış və bunun səbəbi olaraq Birinci Körfəz Müharibəsində hökumətin mövqeyinə etiraz etdiyini irəli sürmüşdür.
Prezident seçilməsi
Özal 1989-cu ildə prezident seçkilərinə namizəd oldu. Sosialdemokrat Xalqçı Partiya və Doğru Yol Partiyası məclisə girməyərək seçimi boykot etdi. İlk mərhələdə Turqut Özal 247, ANAP Burdur millət vəkili Fərhi Çelikbaş 17 səs aldı. 17 nəfər tərəfsiz qaldı və 3 səs etibarsız sayıldı. İkinci mərhələdə 284 millət vəkilinin iştirak etdiyi səsvermədə namizədlərdən baş nazir Turqut Özal 265 səs aldığı halda, Çelikbaş 17 səs aldı. 2 səs etibarsız sayılarkən 9 nəfər tərəfsiz qaldı. 31 oktyabr 1989-cu il tarixində yenə müxalifətin iştirak etmədiyi 3-cü mərhələdə Turqut Özal 263 səs alaraq Türkiyə Cümhuriyyətinin səkkizinci prezidenti oldu və 9 noyabr 1989-cu il tarixində rəsmi olaraq vəzifəsinin icrasına başladı.
Ölümü
Turqut Özal 17 aprel 1993-cü ildə 5 ölkəni əhatə edən 12 günlük Türkistan səyahətindən sonra vəfat etmişdir. Özalın dəfn mərasiminə Türkiyənin dörd bir yanından yüzminlərlə adam axın etmiş, ölkədə bayraqlar yarıya endirilmişdir. Dövrün Amerika Birləşmiş Ştatları Prezidenti, Turqut Özalın yaxın dostu olan Corc Buş gözlənilənin əksinə olaraq dəfn mərasimində iştirak etməmişdir. Vəsiyyətinə əsasən, keçmiş baş nazir Adnan Menderesin də qəbrinin yerləşdiyi Topqapıda dəfn edilmişdir.
Özalın bir sui-qəsdə qurban getmiş ola biləcəyi ehtimalı illərdir müzakirə edilir. Turqut Özalın içkisinə qatılan zəhərlə öldürüldüyünü iddia edən həyat yoldaşı Səmra Özal sübut olaraq saç nümunəsinin ABŞ-də yoxlatdırdığını bildirir. 2 oktyabr 2012-ci il tarixində Türkiyənin mərhum prezidenti Turqut Özalın qəbri 19 ildən sonra açılmış və ölümünün bir sui-qəsd olub olmadığının müəyyən edilməsi üçün aparılan araşdırmalar nəticəsində bədəndə zəhərin tapıldığı, lakin Özalın zəhərdənmi, yoxsa başqa səbəbdənmi öldüyünün müəyyən olmadığı bildirilmişdir.
Ryuiçi Suqiyama
(d. 4 iyul 1941) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 56 oyun keçirib, 15 qol vurub.
Vilyarreal FK
Vilyarreal — İspaniyanın Valensiya şəhərinin Villarreal qəsəbəsini təmsil edən futbol klubu.
Tarixi
1998-99 mövsümünə qədər İspaniya    2-ci,3-cü və həvəskar liqalarında mübarizə aparan  Vilyarreal, 1998-99 mövsümündə ilk dəfə çıxdığı La Liqada, 18-ci olduqdan sonra təkrar  2-ci Liqaya düşmüş və 2000-01 mövsümündə yenidən La Liqaya yüksəmişdir. 2011-12 mövsümünə qədər həm Liqada həmdə Avropada nailiyyətlər əldə etmişdir.2011-12 mövsümünü 18-ci bitirərək Sequndaya düşmüşdür.2013-14 mövsümündə isə yenidən La Liqaya yüksəlmiş və Avrokuboklar uğrunda mübarizəyə yenidən qatılmışdır.
Uğurları
UEFA İntertoto Kuboku  Çempionluğu: 2003,2004
UEFA Kuboku Yarım Final: 2004
UEFA Çempionlar Liqası Yarım Final:2006
Dam iynəquyruğu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
London Muzeyi
thumb|300px|London Bələdiyyə Başçısının avtomobili
London Muzeyi —  İngiltərənin paytaxtı Londonda, paleolit dövründen başlayaraq günümüzə qədər şəhərin keçmişi ilə əlaqədar elementlərin toplandığı muzey. Müqəddəs Pavel kilsəsinin yaxınlığında yerləşir və giriş pulsuzdur. Müasir muzeyçilik anlayışı ilə hər yaş seqmentinə xitab edən bir şəkildə qurulmuşdur.
Hindenburq (dirijabl)
right|thumb|300px|"Hindenburq"un qəzaya uğradığı an
Hindenburq (dirijabl), LZ 129 Hindenburg (Luftschiff Zeppelin №129) — 6 may 1937-ci ildə ABŞ-də qəzaya uğrayaraq 36 nəfərin ölümünə səbəb olan alman dirijablı. Almaniya prezidenti Paul fon Hindenburqun şərəfinə adlandırılmışdır.
Nəhəng gümüşü dirijabl Atlantik okean sahillərindən Nyu-Yorka tərəf hərəkət edirdi. Aşağıda- eyvanlarda, həyətlərdə, küçələrdə minlərlə insan isə onu təntənə ilə qarşılayırdı. Şahidlərin sözlərinə görə o, nəhəng qeyzerə bənzəyirdi. Bəziləri onu yanan şəlaləyə oxşadırdı. Səma nəhəngi "Hindenburq" cəmi 4 saniyəyə külə döndü.
"Hindenburq"a Avropadan Amerikaya gəlmək üçün cəmi 2 gün kifayət etdi. 1937-ci ildə bəşəriyyət hava okeanına qalib gəldi. Qalib olmaq isə əsl alman soyadlı kapitana- Maks Prussa qismət oldu. Atlantikadan keçən yolda "Hindenburq" Britaniya hərbi eskadrası üzərindən keçirdi. Britaniya ordusun gəmiləri salamlama əlaməti olaraq siqnal verməli idilər. Lakin, onlar elə bil ki, 140 km/saat sürətlə hərəkət edən nəhəng dirijablı görməmişdilər. Yəqin ki, ingilislər Birinci Dünya müharibəsində qalib gəldikləri almanların onları hava nəqliyyatında necə öncələdikləri ilə barışa bilmirdilər. Axı, inglislər hələ də "Hindenburq"a bənzər bir şey yarada bilməmişdilər.
LZ-129 nömrəli bu nəhəng öz vətənində III Reyxin fəxri hesab olunurdu. "Hindenburq" alman zehninin və texnologiyasının ən nümunəvi bəhrəsi idi.
XX əsrin 30-cu illərində dirijabllar insan bəşəriyyətinin ən müasir və dəbli uğuru hesab olunurdu. Onlar təkrar yanacaq doldurulmadan o zaman üçün böyük məsafə qət etmək imkanlarına malik idi. Dirijabllar vasitəsilə yüzlərlə ton lazımi məhsul daşınırdı. Müharibə zamanında isə bombardmançı qismində çıxış edə bilirdilər. "Hindenburq" öz dövrünün ən möhtəşəm dirijablı idi. O, öz xüsusiyyətlərinə görə "Titanik"ı da xatırlayırdı. Gümüşü korpusun uzunluğu 248 metr idi. Gəminin göyərtəsi 16 yerə bölünmüşdü. Yuxarı hissədə 26 yerlik kayut, restoran, bar, salon və oxu zalı mövcud idi. Aşağı hissədə isə siqaret çəkmək üçün yerlər, hamam, ayaq yolları və mətbəx yerləşirdi.
Özünün çoxsaylı kayut və barları ilə "Hindenburq" öz-özlüyündə nəhəng "hidrogen bombası" idi. Nəhəng dirijablın içində olan 15 balonda iki yüz min kub metr ən tez alışan qaz yerləşirdi. Kiçik bir qığılcım kifayət edərdi ki, dirijabl alışsın. "Hindenburq"un yaradıcısı Quqo Eknerın hesablamalarına görə əgər hidrogen əvəzinə dirijabl alışmayan helium ilə doldurularsa, dirijabl daha da qarşısıalınmaz olacaq. Lakin o zaman heliumun yeganə təbii mənbəyi ABŞ-də Texas ştatında yerləşirdi. Buna görə də Amerika öz şərtlərini diqtə edə bilirdi. Almaniya cəmi bir milyon kub metr helium əldə etmək üçün çox şeydən keçməyə hazır idi, lakin ABŞ konqresi heliumun nasistlərə satılmasının qarşısını alan xüsusi qanun çıxarmışdı.
Nyu-York, 6 May 1937ci il
19:00’da "Hindenburq" Leykerhurst hava limanına istiqamət götürür. "Daimler"in 4 mühərriki də tam gücləri ilə çalışırdı. Aşağıda "Hindeburq"u minlərlə jurnalist, vətəndaş və hətta hərbi orkestr gözləyirdi. ABŞ rəsmiləri Almaniyadan gələn qonağı layiqli qarşılmaq istəyirdilər.
Çikaqodan olan radio-jurnalist Herbert Morison Leykerhurst limanından canlı reportaj aparırdı. O, dayanmadan nəhəng dirijablın möhtəşəmliyindən, onun içində olan oxu zallarından, rəqs meydançalarından həvəslə danışırdı. Həmin reportaj tarixə düşmüşdü. "Budur həmin gözəl Hindenburq yaxınlaşır. Bu nəhəng günəşin al çəhrayı rənginə bürünüb. Budur lyuk açılır, zabit yerə enmə trosunu atır.." Və birdən uzun bir fit səsi eşidilir. Ardınca isə Morisonun bağırtısı: "Aman Allah, o yanır! O düşür! O, aşağıda duran insanların başına düşür!" Yanğının parıltısı və qara tüstü 25 kilometr radiusdan sezilirdi. Yanıq iysi havada bir neçə gün qalmışdı.
Kapitan Maks Prussu yanğının içində xərəkdə çıxarırlar. "Mən başa düşmürəm, mən başa düşə bilmirəm"-deyə o, təkrarlayırdı. O, bir neçə gündən sonra ağır yanıqlar səbəbindən dünyasını dəyişir. Xəstəxanada da o yalnız "mən başa düşə bilmirəm" sözlərini çatdıra bilir.
Günahkar kimdi?
Hadisənin səbəbini izah etmək üçün dərhal cəhdlər edildi. İlk versiya təbii ki, faşistlər tərəfindən gəldi və onlar anti-faşist diversiyaları bu işdə ittiham etdilər. Lakin iş o qədər də uğurlu alınmadı və 1943cü ildə iş bağlı elan olunur.
Anti-faşistlər də faşistlərdən geri qalmadılar və öz versiyalarını irəli sürdülər. Onların sözlərinə görə "Hindenburq"un göyərtəsinə hələ Almaniyada bomba qoyulmuşdu və bomba "Hindenburq"un 1 nömrəli anqarda olan zaman partlamalı idi, lakin bir qədər gecikməyə görə bomba dirjablın yerə endiyi zaman partlayır. Anti-faşistlərin fikirnə görə Hitler bundan ABŞ hökümətini Almaniyanın fəxrini qorumamaqda ittiham etməkdə istifadə edəcəkdi.
2001: Kosmik Odissey (film, 1968)
2001: Kosmik Odissey 1968-ci ildə Amerikalı rejissor Stenli Kubrik tərəfindən çəkilmiş elmi-fantastika filmidir. Ssenarisi Artur Klarkın qısa hekayələrindən ilhamlanan film yadplanetlilər tərəfindən yerləşdirilən və insanlıq tarixinə təsir edən bir qayanın kəşfindən sonra 5 kosmonavtın şüurlu kompüter HAL ilə Yupiterə səyahətindən bəhs edir. Film insan təkamülü, ekzistensializm, texnologiya, süni intellekt, və yerdənkənar həyat kimi mövzulara toxunur.
Filmdə kosmik səyahətin elmi cəhətdən dəqiq təsviri və misli görülməmiş vizual effektlər xüsusilə diqqət çəkir. Kubrik filmin hekayəsini dialoqdan daha çox görüntülərlə nəql edir. Filmdə Rixard Ştraus, İohan Ştraus, və Aram Xaçaturyan kimi bəstəkarların klassik musiqisi geniş yer alır.
2001 çoxları tərəfindən dünya tarixinin ən önəmli və nüfuzlu filmlərindən biri hesab olunur. Bəziləri filmi müəmmalı və apokaliptik olaraq şərh etsə də, digərləri filmin insanlığa optimist nöqteyi-nəzərdən baxdığını irəli sürüb. 4 kateqoriyada Oskar nominasiyası alan film Vizual Effektlər kateqoriyasında mükafata layiq görülmüşdür. 1991-ci ildə ABŞ Konqres Kitabxanası tərəfindən "mədəni, tarixi, və ya estetik cəhətdən əhəmiyyətli" hesab edilən film ABŞ Milli Film Arxivində qorunub saxlanılır.
Nigaristan (Vərzəqan)
Nigaristan - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 460 nəfər yaşayır (101 ailə).
Empatiya
alt=A small child hugs an older, injured child|thumb|İncinmiş birini qucaqlamaq empatiyanın bir işarəsidir.
Chaetura vauxi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Empatiya
Empatiya — özünü başqa insanın və ya canlının yerində hiss etmə bacarığı, başqasının dərdinə şərik olma hissi. Empatiya, eyni zamanda başqa insanın emosional halını onun mimikasından və hərəkətlərindən duyma qabiliyyətini ehtiva edir. Həmçinin, insanı görmədən onun emosional halını tam dəqiq hiss etmək qabiliyyətini nəzərdə tutur. Empatiyanın əksi aleksitimiyadır.
“Empatiya” sözü yunan dilindəki ἐμπάθεια (empateya), “fiziki bağlılıq, meyl” sözündəndir. Bu da ἐν (en), “içində” + πάθος (patos), “hissiyat” sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır. İngilis dilində ilk dəfə Teodor Lippsin nəzəriyyəsində əsas anlayış olan alman dilindəki Einfühlung (nüfuz etmə) sözünün qarşılığı kimi istifadə edilmişdir. Empatiyaya nail olmağın başlıca vasitəsi anlayışını Riçard Dlyüs araşdırmışdır.
Empatiya sözünün kökü ingilis və qədim yunan dillərindən tərcümədə “hiss, emosiya” mənalarını ifadə edir. Termin 1909-cu ildə psixoloq Edvard B. Titçener tərəfindən irəli sürülüb. Tam mənası ilə empatiya şəxsin özünü başqa birinin yerinə qoyaraq onun hiss, həyəcanını, istəklərini, davranışlarını anlamaq qabiliyyətidir.
İnsan özünü başqa birinin yerinə qoyaraq bir növ onun şüuraltısı ilə əlaqə yaratmış olur. Yəni qarşısındakı şəxsin müəyyən bir mövzuda hansı hisləri keçirdiyini, mənəvi əziyyətləri, sevincini, kədərini və hətta həmin anda nələr düşündüyünü başa düşə bilir. Alman fenomenoloq Edit Styenə görə empatiya qurulmasını asanlaşdırmaq, maneə olmaq və ya qarşısı almaq mümkündür, amma heç vaxt olmayan empatiya formalaşdırıla bilməz. Editə görə empatiyanı qeyri-adi edən şey onun birdən ortaya çıxması, vəziyyətə uyğun özümüzü qarşı tərəfin yerində hiss etməyimiz və idarə oluna bilməməsidir. Empatiyanın əsas müsbət xüsusiyyəti bizi qarşı tərəfin hərəkətlərini qınamadan əvvəl onun niyə belə hərəkət etməsini analiz etməyimizə yardımçı olmasıdır. Empatiya qabiliyyəti olan insanlar yaxşı dinləyici, diqqətli müşahidəçi, özünün fərqində olan, müsbət tərəfləri düşünməyə üstünlük verən insanlardır.
Empatiyanın növləri
Empatiya əsasən iki yerə ayrılır.
1) Hissi empatiya
Eyni zamanda duyğu empatiyası da deyilir. Bu empatiya növü əsasən insanları yaxşı başa düşməyə, hər hansı mövzuda onların hansı hiss-həyəcanı keçirdiklərini anlama qabiliyyətidir. Məsələn narahatçılıq empatiyası. Belə empatiya növü hətta kiçik yaşlı uşaqlarda da özünü göstərir. Qarşısındakı insan ağladıqda uşaq həmin şəxslə birgə ağlaya, onu qucaqlaya və ya buna bənzər hərəkətlər nümayiş etdirə bilər.
2) İdrak empatiyası
Bu empatiya forması əsasən başqalarının hərəkətlərini nöqteyi nəzərdən və mənəvi baxımdan anlama formasıdır. İdrak, təfəkkür empatiya formasının özünün müxtəlif formaları mövcuddur. Məsələn, bu empatiya növünə sahib insanlar başqalarını psixoloji tərəfdən anlaya bilir, bir digər qrup insan isə yaratdığı xarakterlərlə təsəvvür yaratmağa meyllidir.
Empatiya-Simpatiya
Empatiya çox mühüm anlayışdır. Empatiyası olmayan şəxs normal insan düşüncəsinə sahib ola bilməz. Məsələn, İkinci Dünya müharibəsi dövründə alman əsgərlərinə “mən necə bir cinayət işləyirəm, mən nə edirəm” demək qadağa halını alıb və onun əvəzinə belə olmalıymış kimi fikir formalaşdırılıb. Beləliklə, belə təlim-tərbiyə görmüş insanlarda acıma hissi zamanla ortadan qalxmış və əziyyət çəkən tərəfə rəhm hissi tamamilə yoxa çıxmışdır. Bu cür psixologiya ilə həyat keçirən insanlarda empatiyadan söhbət gedə bilməz.
Empatiya anlayışının yox olduğu cəmiyyət isə sonda çoxlu sayda cinayətlərlə müşahidə oluna bilər.
Empatlar
Həqiqətləri nə qədər gizlətməyə çalışsanız da, empatlar həqiqi hədəfləri, düşüncələri və niyyətləri tanıyır. Onları başqalarından fərqləndirən şey budur.
Empatlar bu planetin ən istedadlı insanlarından biridir. Həm də başqalarının duyğularını hiss edə bildikləri üçün deyil. Bu insanlar yaxınlarına müsbət təsir göstərir - və bu təsir bəzən onların həyatını tamamilə dəyişdirmək gücünə malikdir, və ya əksinə, hər şeyi yerinə qoyur.
Tanışlarınız arasında empatiya duyğusu olan varsa, yəqin ki, yalan danışmağın faydasız olduğunu bilirsiniz. Elə görünür ki, ətrafdakıları tamamilə fərqli bir şəkildə qəbul edirlər və bunun sayəsində adi insanların nədə bacarıqsız olduqlarını görə və hiss edə bilirlər.
Bəzən empatlar yalana inandığını göstərə bilər, amma bu, o demək deyil ki, baş verənləri görmürlər. Bəli, onlar ümumiyyətlə, çox mehribandırlar və mehribanlıqlarını rəhbər tutaraq sizinlə birlikdə oynaya bilirlər. Ancaq bu, maskanızın arxasında gizlənənləri görə bilmədikləri ilə bağlı deyil.
Empatlar həmişə insanların yalnız müsbət cəhətlərini görməyə və bu dünyanı daha yaxşı bir yerə çevirməyə çalışırlar. Odur ki, zaman-zaman ətrafındakılara bu və ya digər yalanın başqa insanlara zərər verməyəcəyindən əmindirsə, onların yalan danışmasına icazə verirlər. Ancaq buna yalnız müəyyən bir həddə icazə verirlər.
Empatlar həqiqətin tezliyinə “uyğunlaşdırılmış” olduğundan, ətraflarında baş verən hər şeyi daha dərin səviyyədə - digər insanların sözlərini, düşüncələrini və əməllərini də başa düşür. Bəli, bəli, sizi də. Ancaq sizə qarşı nə qədər mehriban olsalar da, imkan daxilində heç vaxt başqalarının zərər görməsinə imkan vermir.
Bütün empatlar təbiətən şəfaverici olduğundan, ruhunuzu yaxşılaşdırmağa çalışa, daha yaxşı, xeyirxah və daha nəcib olmağın gətirdiyi üstünlükləri göstərə bilər. Bununla birlikdə, onlar müalicəvi sehrinin bütün hallarda işə yaramadığını və bəzən onlar üçün qalan yeganə yolun uzaqlaşmaq olduğunu da bilirlər. Ancaq bunu yalnız son vasitə olaraq edirlər. Onlara dəfələrlə yalan danışsanız da, dəyişə biləcəyinizi hiss etsələr, yenə də kömək əlini uzatmağa hazır olacaqlar və bu heyranlıq doğurmaya bilməz. Empatlar qərəzsiz və fədakardır. Təəssüf ki, bir çox insan bundan faydalanmağa çalışır.
Ancaq yalanınız digər insanları incitmişsə, empatlar heç bir tərəddüd və şübhə etmədən rolunuzu aşkar edə bilər. Empatlar yalnız bir halda susa bilər, əgər ona həqiqətən dəyişdiyinizi və yalanlarınızın nəticələrini ödəməyə hazır olduğunuzu sübut edə bilsəniz. Onlar yalanlarınızı üzünüzə vurmayıbsa, bu o demək deyil ki, olanlardan bixəbərdilər. İnanın, onların yaddaşı əladır. Onlara ümumiyyətlə yalan danışmamaq daha yaxşıdır.
Martvili monastırı
Martvili monastırı (მარტვილის მონასტერი) - Gürcüstanın Sameqrelo-Zemo Svaneti inzibati ərazisində yerləşən Martvili bələdiyyəsinin mərkəzindəki gürcü monastır kompleksidir. Ərazidəki ən hündür təpədə yerləşir və stratejik cəhətdən böyük önəm daşıyır. Konvensiya binalar kompleksinə Gücləndirmə Kafedralı, Siqvani kilsəsi, zəng qülləsi, istehkam divarı, bir məbəd və digər tikililər daxildir. VII əsrə aiddir və X əsr əsrdə yenidən qurulmuşdur. Gürcüstan Mədəni İrsinin daşınmaz abidəsi olaraq tanınır.
Tarixi
150px|thumb|left|Monastırda qorunan freska Bu gün monastırın olduğu ərazidəki təpəlik ərazi qədim zamanlarda "paqan mədəni mərkəzi" olaraq istifadə edilən müqəddəs bir ərazi idi. Bölgədə əvvəllər məhsuldarlıq və rifah məbədi olaraq ibadət edilən çox böyük və qoca bir şam ağacı var idi. Bu ərazidə yeni doğulan və ya azyaşlı uşaqların qurban edildiyi düşünülür. Əhalinin xristianlaşmasından sonra ağac əhalinin ibadət etməməsi üçün kəsildi. Ağacın kökünün üzərinə 7-ci əsrdə kilsə tikildi. Kilsəyə xristianlığı təbliğ edən və Sameqrelo bölgəsindəki bütpərəstləri xristianlaşdıran Müqəddəs Andryunun adı verildi.
Əsas Martvili-Çqondidi kafedralı (meqrel və laz dilində Çqoni "Meşə" mənasını verir. Didi isə "böyük" deməkdir) 10-cu əsrdə, əvvəlki kilsəni dağıdan talanlardan sonra yenidən tikildi. Kilsədə qorunan freskalar 14 və 17.əsrdən qalıb.
Monastır
Orta əsrlərdə monastır mühim dini mərkəzə çevrilmişdi: orada dini təhsil verilir, gürcü dilini tərcümə edən rahiblər vasitəsiylə mədəniyyət ötürülmələri baş tuturdu. Monastır Gürcüstan Sovet İttifaqına daxil olana qədər aktivliyini dəvam etdirmişdir. 1998-ci ildə, monastırın uzun illər dəvam edən passivliyindən sonra patriarx II İlya monastırı yenidən xidmətə açmırdı. 2007-də Pierre de Tçkondidi monastıra əvvəlki görkəmini geri qazandırdı: kafedralın yaxınlığına patriarxa aid yaşayış yeri, kişilər üçün Müqəddəs Andryu monastırı və qadınlar və rahibələr üçün Müqəddəs Nino monastırı açıldı. Monastır kompleksinin bəzi hissələri və qədim binalarının bərpası hələ dəvam etməkdədir.
Elşad Şabanov
Həyatı
Elşad Yusif oğlu Şabanov 1952-ci ildə Qax rayonunda anadan olmuşdur. Orta məktəbi qızıl medalla başa vurduqdan sonra M.F.Axundov adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunu bitirmişdir. Əsgərlikdən sonra 1978-ci ildə SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin ali məktəbində oxumuşdur.
Fəaliyyəti
Ali məktəbi bitirdikdən sonra Dövlət Təhlükəsizlik komitəsinin Qəbələ rayon şöbəsində çalışmağa başlayan Elşad Şabanov burada əməliyyatçı vəzifəsinin yerinə yetrir. Həmin vaxt Qəbələ rayonunda tikilməkdə olan xüsusi təyinatlı hərbi hissə haqda xarici kəşfiyyata məlumat ötürülməsi barədə informasiya daxil olur. Qısa zamanda hərbi əks-kəşfiyyat orqanlarının köməyi ilə hərbi sirri ötürən və qonşu rayonda dövlət əleyhinə işləyən mütəşəkkil cinayətkar dəstə aşkar edilərək zərərsizləşdirilir.
Həmin il respublikaya rəhbərlik edən ulu öndər Heydər Əliyev İsmayıllı rayonunun İvanovka kəndində Sosialist Əməyi qəhrəmanı N.Nikitinin sədri olduğu kolxozda ümumrespublika müşavirəsi keçirirdi. Respublika rəhbərliyinin təhlükəsizliyini təmin etmək vəzifəsi E.Şabanova həvalə edilir.
Daha sonra Elşad Şabanov 1979-cu il fevral ayında Azərbaycan DTK-nın üç əməkdaşı ilə birlikdə o, Daşkənd şəhərində ali kəşfiyyat kursuna göndərilir.
1979-cu ilin dekabr ayının 25-də Sovet qoşunları Əfqanıstana daxil olur. 1983-cü ildə Bakıya qayıdan Elşad Şabanova bildirilir ki, Daşkənd şəhərində təşkil olunmuş xarici dil təmayüllü Ali xüsusi 2 illik kurslarda oxumaq üçün ona razılıq verilib.
Əfqanıstan müharibəsində iştirakı
1985-ci ilin avqust ayında kursu bitirəndən sonra onlar Moskvaya Baş Kəşfiyyat İdarəsinin sərəncamına göndərilirlər. Sentiyabr ayının ilk günü kəşfiyyatçı müdavimləri Tacikistanın paytaxtı Düşənbə şəhərinə gətirirlər. Ertəsi gün Elşad Şabanov qrupu ilə xüsusi təyyarə ilə Əfqanıstana uçur, DTK-nın Kabul şəhərində yerləşən qərargahına gedirlər. Orada bir həftə xüsusi təlimat aldıqdan sonra həmyerlimiz əməliyyat qrupu ilə Bədəxşan vilayətinin mərkəzi Fəyzabad şəhərinə göndərilir. Sovet hərbi aviasiyasının düşmən birləşmələrinin düşərgələrinə havadan zərbə vurmaq üçün kəşfiyyat məlumatı əldə etmək, əməliyyat taboru vasitəsilə xüsusi döyüş əməliyyatlarını həyata keçirmək, müxalif silahlı dəstələri içəridən dağıtmaq üçün onun rəhbərlərinə qarşı kəskin tədbirlər görməkdən ibarət idi.
Dağlara qarın yağdığı, soyuqların düşdüyü bir vaxtda düşmən tam arxayın olmuşdu ki, yaza qədər hücum olmayacaq. 1985-ci il dekabrın 29-da Elşad Şabanovun rəhbərliyi altında mücahidlərin daha çox toplaşdıqları dağlıq ərazidə onlar Kokça çayının sahilinə qədər sıxışdırıldı. Silahlı düşmən dəstələri müqavimət göstərsə də, mühasirəni yara bilmədilər. Kokça çayı bol sulu, dərin və iti axdığı üçün keçə bilmədilər. Sonda mücahidlər böyük itkilər verərək məğlub olurlar.
Elşad Şabanov Əfqanıstan torpağında silahlı quldur dəstələrinin gizləndikləri mövqeləri əraziyə yaxşı bələd olan yerli əhalinin köməyi ilə aşkar edirdi. Onlar haqqında dolğun məlumatlar topladıqdan sonra hücum əməliyyatı planlaşdırırdı. Əməliyyat taboru ən az itki verməklə silahlı quldur dəstələrini məhv edirdi.
Əfqanıstan İslam Cəmiyyəti Partiyasından olan Mövləvi Əmənullanın başçılıq etdiyi silahlı dəstə Baharək adlı məntəqədə bir qrup sovet əsgərini pusquya salaraq ələ keçirmiş, amansız işgəncələr verərək məhv etmişdi. Buna görə Mövləvi Əmənullanı məhv etmək üçün xüsusi plan hazırlandı. Əməliyyat zamanı otuz nəfərdən artıq mücahid məhv edildi, onlarla silahlı yaralandı və əsir götürüldü. Kiçik bir dəstə isə mühasirədən çıxa bildiyindən Mövləvi Cəlilin dəstəsinə qoşulmuşdu. Əməliyyat taborundan iki nəfər həlak olmuş, 5 nəfər isə yüngül yaralanmışdı.
Mücahidlərin istifadəsində olan Amerikanın istehsalı olan "Stinger" raket kompleksi haqqında da ilk məlumatı Elşad Şabanov toplamış və növbəti əməliyyat zamanı silahlı əfqan dəstələrindən qənimət kimi götürülmüşdü. Mücahidlərin əsas silahı, Çin istehsalı olan "yer-yer" tipli raket də növbəti döyüşlərdə ələ keçirilmişdi.
1987-ci il may ayının əvvələrində Elşad Şabanov daha bir uğurlu əməliyyat keçirir. Mücahidlərin gizli yolla Pakistan ərazisindən Əfqanıstanın şimalına "Toyota" markalı yük maşınlarında silah aparması barədə o, məlumat əldə edir. Tabor komandiri ilə əməliyyat planı hazırlayır və əməliyyatın rəhbəri özü təyin olunur. Gecə saat 3 radələrində maşın karvanını məhv etmək üçün pusqu qurulur. Onlar kolonun önündə və sonunda gedən maşınları öncə vurmağı planlaşdırırlar ki, mücahidlər geri dönüb qaça bilməsinlər. Kolonda birinci gedən maşını Elşad Şabanov əl qumbaraatanı ilə vurur. Sonuncu maşına isə taborun əsgərləri kütləvi atəş açır. Beləliklə, mücahidlərin daha bir təhlükəli planının qarşısı alınır.
Mükafatları
Elşad Şabanov xidmətlərinə görə "SSRİ Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin fəxri əməkdaşı" döş nişanı, "Qırmızı ulduz" ordeni, "İgidliyə görə" medalları, "Döyüş xidmətinə görə" medalları və başqa mükafatlarla təltif olunub.
Chaetura chapmani
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Sərkeş (Vərzəqan)
Sərkeş - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 224 nəfər yaşayır (53 ailə).
Kamaləddin Qafarov
Kamaləddin Qafarov — V və VI çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı.
Həyatı
Kamaləddin Qafarov 7 sentyabr 1976-cı ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. 1993-cü ildə Azərbaycan Tibb Universitetinin kimya-biologiya təmayüllü Respublika Baza Litseyində orta təhsilini başa vurub. Həmin ildə Y. H. Məmmədəliyev adına Naxçıvan Dövlət Universitetinə daxil olub, 1997-ci ildə meyvə-tərəvəzçilik və üzümçülük fakültəsini bitirib. Daha sonra ikinci ali təhsil almaq üçün Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinə qəbul olub və 2009-cu ildə həmin universitetin maliyyə və kredit ixtisasını bitirib.
2005-ci ildən Əczaçılıq şirkətində operatorluqdan başlayaraq müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. 2013-cü ildə həmin şirkətin maliyyə direktoru vəzifəsinə irəli çəkilib. 2014-cü il sentyabrın 16-da başqa işə keçməsi ilə əlaqədar öz xahişi ilə işdən azad edilib.
2014–2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasi Səhiyyə Nazirliyi Milli Onkologiya Mərkəzinin Baş direktor müavini vəzifəsində çalışmışdır.
Siyasi fəaliyyəti
2015-ci il 9 saylı Binəqədi İkinci Seçki dairəsindən V və 2020-ci ildə VI çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir. Milli Məclisin Səhiyyə Komitəsinin üzvüdür.
Chaetura brachyura
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bəlğəm
Bəlğəm (sputum) — tənəffüsü təmin edən orqanların təmin etdikləri ağızdan çölə atılan sümüksüz maye.
Aydın Hüseynov (deputat)
Aydın Hüseynov — Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin V çağırış və VI çağırış deputatı.
Həyatı
Aydın Hüseynov 1962-ci il fevralın 12-da Tovuz rayonunun Çatax kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Mexanika-riyaziyyat fakültəsini və Azərbycan Dövlət İqtisad Universitetinin Maliyyə fakültəsini bitirmişdir. Rus dilini bilir. 1985–1988-ci illərdə Azərbaycan EA Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda baş laborant, 1988–1991-ci illərdə Azərbaycan LKGİ Qaradağ rayon komitəsində komsomol katibi, təlimatçı, təşkilat şöbəsinin müdiri olmuşdur. 1991-ci ildən Azərbaycan Əmanət Bankı Qaradağ rayon şöbəsi müdirinin müavini, 1994-cü ildən Bakı Səhmdar-Kommersiya Əmanət Bankının Kreditləşdirmə və kommersiya şöbəsi rəisinin müavini, 1996-cı ildən Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyinin Baş Dövlət Gəlirləri və Vergiyə Nəzarət İdarəsinin Vergi siyasəti və beynəlxalq vergi münasibətləri şöbəsinin baş iqtisadçısı, 1997-ci ildən Bakı şəhəri Qaradağ rayonu Maliyyə şöbəsinin müdiri, 1999-cu ildən Sumqayıt şəhər Maliyyə İdarəsinin rəisi, 2000-ci ildən Bakı şəhəri Səbail rayonu Maliyyə İdarəsinin rəisi, 2009-cu ildən Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyi Dövlət Xəzinədarlığı Agentliyinin 7 saylı Xəzinədarlıq İdarəsinin rəisi, 2013–2015-ci illərdə 9 saylı Xəzinədarlıq İdarəsinin rəisi vəzifələrində çalışmışdır. YAP Qaradağ rayon təşkilatının sədridir. Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin, Aqrar siyasət komitəsinin üzvüdür. Belarus, Çin, İsveçrə, Kanada, Qətər, Latviya, Malta, Özbəkistan, Rusiya parlamentləri ilə əlaqələr üzrə işçi qruplarının üzvüdür. Evlidir, 2 övladı var.
Sekvoyya (Corc Gess)
240px|thumbnail|right|Sekvoyya Sekvoyya (, həm də Corc Gess kimi də tanınır; təxm. 1760-1770 — 1843-1845) — çeroki hindu tayfasının başçısı, hecalı çeroki əlifbasının ixtiraçısı, çeroki dilində nəşr edilən "Çeroki Feniks" qəzetinin yaradıcısı olmuşdur.
Qısa bioqrafiyası
Təxminən 1760-cı və ya 1770-ci illərdə çeroki tayfasından olan bir qadının oğlu olmuşdur. Onun doğum yeri məlum deyil, amma doğulduğu yer kimi Tenessidə Taskeqi kəndi göstərilir. 1809-cu ildə Alabama ştatının Villestaun şəhərinə gələrək, gümüş işləri ilə məşğul olmağa başlamışdır. Onda o ingilis dilini bilməsə də, amerikalıların yazıdan necə istifadə etdiyini görür. Bundan sonra o çeroki dili üçün yazı sistemini tərtib etməyə başlayır. İlk əvvəl o, əlifbanı heroqlif yazısı ilə tərtib etməyə üstünlük versə də, lakin sonradan bunu hecavi əlifba ilə əvəz etmək qərarına gəlir.
1821-ci ildə onun tərəfindən hazırlanmış əlifbada 86 simvol var idi. Bu simvollar qismən latın əlifbası və ola bilsin ki, kiril əlifbasından da götürülmüşdür. Doğma dilində ilk yazı və əlifbanı o, öz qızı Ayokaya öyrətmişdir. Onun ixtirası həmvətənləri tərəfindən ilk öncə inamsız şəkildə qarşılansa da, o, döyüşçülərin yığıncağında bunun faydalılığını nümayiş etdirə bildi. 1823-cü ilə qədər çeroki yazısı ümumişlək oldu. 1825-ci ildə isə Çeroki Milləti buna rəsmi status verdi.
1825-ci ildə Sekvoyya yeni bir əraziyə, Arkanzas ştatına yollanır və orada dəmirçiliklə məşğul olmağa başlayır. 1828-ci ildə o, Vaşinqtonda danışıqlarda iştirak etmişdir.
Ömrünün qalan hissəsini çerokilərin siyasi birliyi və Şimali Amerika hindularının ümumi yazı sisteminin yaradılmasına həsr etmişdir. O, 1843-1845-ci illər arası vəfat etmişdir.
Avstriyalı botanik Ştefan Endlixer Şimali Amerika sahillərində bitən sərvkimilər fəsiləsinə aid olan Sekvoya ağacını onun şərəfinə adlandırmışdır. Bu ağac dünyada ən hündür ağac hesab olunur. Hündürlüyü 110 metrə qədər çatır.
Hiroşi Katayama
(d. 28 may 1940) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 38 oyun keçirib.
Steven Sisar
Steven Sisar — ABŞ-lı peşəkar kişi BMX velosipedçisi. Steven Sisar ABŞ-ni beynəlxalq yarışlarda təmsil edir.
Karyerası
Steven Sisar 2015 UCI BMX Dünya Çempionatında 1 km zaman yarışında iştirak etmişdir. O, Belçikada baş tutan yarışlarda 33.436 saniyəlik nəticəsi ilə 63-cü yeri tutdu.
Psephellus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Seqay (Vərzəqan)
Seqay - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Vərziqan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 869 nəfər yaşayır (187 ailə).
Chaetura andrei
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Spilopelia senegalensis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Əbdül-Bəha Abbas
Əbdül-Bəha — Bəhai dininin peyğəmbəri Bəhaullahın böyük oğludur. 1892-ci ildə Əbdül-Bəha atasının vəsiyyətinə əsasən onun varisi və Bəhai dinin ondan sonrakı rəhbəri təyin olunur. O Tehranda əsilzadə ailəsində anadan olmuşdur, belə ki babası Mirzə Abbas Nuri Fətəli şah Qacarın vəziri olmuşdur.
Spilopelia senegalensis
Xüsusiyyəti
Uzun quyruqlu, incə bir göyərçin olub, tipik olaraq 25 santimetr uzunluqdadır. Arxası, qanadları və quyruğu qırmızımtıl-qəhvəyi rəngdədir, qanadlarında mavi-boz rənglər vardır. Qanad altları şabalıdı rəngdədir. Başı və alt hissələri çəhrayı rəngdədir, daha aşağı ətrafları ağımtıl kölgəlidir. Boğazda seçilən qara xallar vardır. Ayaqları qırmızıdır. Balaları yetişkinlərdən daha çox pas rəngindədir və boğazındakı xallar da azdır.
Əbdül-Bəha Abbas
8 yaşı olarkən atası Bəhaullah həbs olunur və ailənin bütün əmlakı müsadirə olunur. 4 ay sonra atasının İrandan sürgün olunması ilə Bağdada gəlirlər və 9 il burada yaşayırlar. O artıq kiçik yaşlarından atasına sədaqət göstərirdi və yeniyetməlik dövründə isə onun katibi olaraq xidmət edirdi. 1863-cü ildə atasının İstanbula, sonra Ədirnəyə və daha sonra da Əkkaya sürgün edilməsi ilə Əbdül-Bəha da ailə üzvü olaraq eyni taleyi yaşayır.
Spilopelia senegalensis
Davranışı
Ağacın oyuğunda yuva qurur və iki ağ yumurta qoyur. Ot, toxum, taxıl, digər bitkilər və kiçik böcəklərlə qidalanırlar. Onlar, xüsusi olaraq toplu halda yaşamırlar və ümumiyyətlə tək və ya cüt halda yaşamağa üstünlük verirlər.
Xalid Hüseyni
Xalid Hüseyni — Əfqan əsilli ABŞ yazıçısı və həkimi.
Spilopelia senegalensis
Taksonomiya
Son zamanlar bəzi alimlər tərəfindən Stigmatopelia cinsinə daxil edildi.
Xalid Hüseyni
Həyatı
Xalid Hüseyni 4 mart 1965-ci ildə Əfqanıstanın paytaxtı Kabildə diplomat ailəsində anadan olmuşdur. O, ailəsi ilə birlikdə əvvəlcə Fransaya köçüb, daha sonra 1980-ci ildə ABŞ-dən siyasi sığınacaq alaraq ora köçmüşdür. Gənc yaşlarından Amerikanın Kaliforniya Ştatında məskunlaşan Xalid hazırda Şimali Kaliforniyada yaşayır.
Əbdül-Bəha Abbas
1908-ci ildə 40 illik həbs və sürgün həyatından sonra Gənc Türklər tərəfindən azad edilir. Bundan sonra Əbdül-Bəha Bəhai dinini yaymaq üçün Qərbə, Avropa və Amerika Birləşmiş Ştatlarına səfər edir. Bəhailər üçün Əbdül-Bəha Bəhai dininin 1892–1921-ci illər üçün rəhbəri, Bəhai müqəddəs yazılarının səlahiyyətli və qüsursuz şərhçisi, həmçinin kamil insan nümunəsi kimi qəbul edilir.
Xalid Hüseyni
Həyatı
Evlidir, iki övladı var.
Əbdül-Bəha Abbas
Həyatının erkən dövrləri
Bəhaullahın böyük oğlu Əbdül-Bəha 1844-cü il mayın 23-də (hicri 1260, Cəmadiyələvvəl ayının 5-i), Babın Molla Hüseynə Öz Missiyasını açıqladığı həmin gecə anadan olmuşdur. Əsl adı Abbasdır. Ailəsi əsilzadə olduğuna görə, Əbdül-Bəhanın uşaqlığı bacısı Bəhiyyə və qardaşı Mehdi ilə birgə xoşbəxt və rahatlıq içində keçmişdir. Uşaqlığında həmçinin atası və anasının öz evlərini yoxsullar, kimsəsizlər və xəstələr üçün açması, onlara yardım etməsi fəaliyyətlərinə şahid olmaqla keçmişdir.
Xalid Hüseyni
Həyatı
Xalid Hüseyninin ilk əsəri "Çərpələng uçuran" romanıdır.
Əbdül-Bəha Abbas
Həyatının erkən dövrləri
Əbdül-Bəha uşaqlığında azacıq sistemsiz təhsil ala bilmişdir. O zaman əsilzadə ailələrin uşaqları məktəbə (mədrəsəyə) göndərilməzdi. Bu kimi uşaqlar öz evlərində müqəddəs kitabı, ədəbiyyatı, xəttatlığı və təməl riyaziyyatı öyrənərdilər. Bu uşaqlar daha çox digər ailə üzvləri kimi dövlət məmuru kimi hazırlanardılar. Əbdül-Bəha da 7 yaşından bir il müddətinə bu cür qeyri-rəsmi təhsil almışdır. Sürgün həyatı ərzində anası və əmisi ona bacardıqları təhsili vermişlər. Lakin ümumi olaraq təhsil və təlimini o atasına borcludur. Əbdül-Bəha bu ağır şərtlər altında böyüsə də, 1890-cı ildə Fələstinə səfər edən britaniyalı alim, şərqşünas Eduard Qranvil Braun onu belə təsvir edirdi: "nitqində bəlağətli, arqument gətirməkdə hazırlıqlı, təsvir etməkdə sərrast, yəhudi, xristian və müsəlmanların müqəddəs yazılarına yaxşı bələd və onları bir-birilə uzlaşdırmağı bacaran".
Əbdül-Bəhanın 7 yaşı olanda o vərəmə yaxalanır və gözlənilir ki, öləcək. Baxmayaraq ki, xəstəlik sovuşur, lakin onun fəsadları həyatının axırınadək qalır. Əbdül-Bəhanın uşaqlığında ona ən çox təsir edən hadisələr, atasının həbs edilərək Siyah-Çala salınması, bütün əmlaklarının əllərindən alınması və babi kimi tanındıqlarına görə bu kiçik yaşında öz həmyaşıdlarının diskriminasiyasına məruz qalması idi.
Bağdad
1853-cü ilin yanvarında atası Bəhaullah Tehranda həbsdən buraxılıb dərhal Osmanlıya sürgün olunanda Əbdül-Bəha da onunla birgə Bağdada gedir və onlar aprel ayında gəlib bura çatırlar. Səfər zamanı Əbdül-Bəha donmaqdan əziyyət çəkir.
Bağdaddakı ilk ildə babi icmasında Bəhaullahın ögey qardaşı Mirzə Yəhyanın yaratdığı fitnə-fəsad səbəbindən Bəhaullah ara sakitləşsin deyə hər kəsi tərk edərək çıxıb gedir. Mirzə Yəhya bu fitnə-fəsadı Bəhaullahın ətrafında yaradırdı, bu səbəbdən o uzaqlaşır. Bəhaullah tam 2 il Süleymaniyə dağlarında yalnız yaşayır. Bu illərdə anası Asiyə onun təlim-tərbiyəsi ilə ciddi-cəhdlə məşğul olur. Əbdül-Bəha həddi büluğa çatmamış (yaxın şərqdə bu 14 yaş kimi qəbul olunur) atasının olmaması səbəbindən ailə məsuliyyətlərini öz üzərinə götürməyə başlayır. Əbdül-Bəha oxumaqla çox məşğul olar, o dövrdə kitabların üzünü köçürtmək adət olduğundan çox vaxtını Babın yazılarını oxuyub üzünü köçürərdi. 1856-cı ildə Sufi şeyxləri vasitəsilə şəhərə qeyri-adi bir dərviş haqqında xəbərlər yetişdi və ailə bunun Bəhaullah olacağını güman edərək adamlar göndərdi. Mart ayında Bəhaullah geri qayıtdı. Əbdül-Bəha tezliklə atasının katibi və qalxanı oldu. Əbdül-Bəha tədricən yeniyetməlikdən böyüdü və gənc bir oğlan oldu. Xeyirxah və lütfkar biri kimi tanınmağa başladı. Yetkinlik yaşına çatmış Əbdül-Bəha tez-tez Bağdadın məscidlərində ruhani mövzuları və kitabları müzakirə edərkən görünərdi. Sufi şeyxi Əli Şövkət Paşa Bəhaullahdan "mən gizli bir xəzinə idim…" hədisinin açıqlamasını istəyəndə, Bəhaullah bu sualı Əbdül-Bəhaya yönəldir və o da bu barədə öz şərhini qələmə alır. Əli Şövkət Paşa 11000 söz həcmi olan bu şərhi oxuduqda, onu çox yüksək qiymətləndirdi və inana bilmirdi ki, bunu 15–16 yaşlı bir gənc yazıb. 1863-cü ilin aprelində Bəhaullah "Rizvan bağı" adlanan yerdə elan etdi ki, o Allahın zühurudur və Babın vəd verdiyi "Allahın zahir edəcəyi kəs"dir. Deyilənə görə Bəhaullah öz iddiasını ilk olaraq Əbdül-Bəhaya açıb.
İstanbul və Ədirnə
1863-cü ilin aprelində Bəhaullah İstanbul çağırılır və beləliklə 19 yaşlı Əbdül-Bəha və bütün ailə üzvləri 110 gün sürəcək səfərə çıxırlar. İstanbula səfər çox yorucu idi və Əbdül-Bəha səfər boyu sürgünlərin qidalanması məsuliyyətini götürmüşdü. Məhz bu dövr idi ki, onun şəxsiyyəti haqqında bəhailər arasında fikir formalaşırdı. Daha sonra Bəhaullahın nazil etdiyi "Budaq Lövh"ündə o özü da oğlunun keyffiyyətləri və məqamını ucaldır.