cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Çu çayı
Разное
Çaydan çəkilən kanallardan birinin üzərində kaskad SES-ları tikilmişdir (Alamedin və Bıstrov)
Sevgi
thumb|Pierre Auguste Cot (1873)
Sevgi, eşq və ya məhəbbət — emosional keçid mərhələlərində insanların biri-birinə isinişməsidir. Müxtəlif emosional halların birgə yaşanması nəticəsində meydana çıxıb, mexanizmi – əsasən beyinin assosiativ funksiyasına əsaslanır. Belə ki, burada davamlı emosional kontaktın (transferin) meydana gəlməsi üçün emosiyanı qıcıqlandıran müxtəlif xarici təsirlərin mövcudluğu zəruri şərtdir, məsələn, təbiət mənzərələrinin birgə seyri, birgə musiqi dinlənilməsi, müxtəlif həyəcanlı, sevincli situasiyaların, rəngarəng epizodların, lirik anların birgə yaşanması və s. kimi. Alınan təəssüratın qüvvəsi gələcəkdə yaranacaq emosional kontaktın (transferin) qüvvəsini xarakterizə edir ki, sonradan bu kontaktın qırılması müxtəlif psixi travmalara gətirib çıxarır. Sevgi ən yüksək fəzilət və ya yaxşı vərdişdən, ən dərin şəxsiyyətlərarası sevgidən tutmuş, ən sadə həzzə qədər bir sıra müsbət emosional və psixi vəziyyətləri əhatə edir.
HMS Ajax (1798)
“Əlahəzrətin gəmisi Ayaks" (1798) — 74-toplu III ranq xətt gəmisi. Böyük Britaniya Kral donamasının antik qəhrəman Ayaksın şərəfinə adlandırılmış ikinci xətt gəmisi.
Sevgi
Ümumi halda, insanlar arasında davamlı emosional kontaktın ("cazibənin") meydana çıxması üçün onların bioloji (bədən quruluşu, boy, səs amplitudası, köklük, dərinin, saçın, gözün və s. rəngi) və emosional (temperament) xüsusiyyətlərinin kontrastlılığı (biri-birini tamamlaması); intellektual (dünyagörüş, etik və estetik normalar sistemi, həyata baxış, bilik əmsalı) və iradi (stereotiplər sistemi ilə əlaqədar) xüsusiyyətlərinin uyğunluğu zəruri şərtlərdəndir. Həmçinin, tərəflərin biri-birinə (birtərəfli məhəbbətdə biri digərinə) isinişə bilməsi, vərdiş edə bilməsi üçün onların vaxtaşırı görüşməsi, biri-birlərini müxtəlif epizodlarda seyr edə bilməsi, tərəflərin bir-birinin (birtərəfli məhəbbətdə biri digərinin) rifah və təhlükəsizliyinin qarantı olması və s. kimi faktorlar xüsusi əhəmiyyətlidir.
Sevginin elmi cavabı
Sevginin və sevginin hormonlarla da əlaqəli olduğu sübut edilmişdir. Məsələn, ananın övladına qarşı qeyd-şərtsiz sevgisinin mənbəyi doğuşdan sonra sərbəst buraxılan hormonlardır. Bu hormonlar yalnız qadınlarda (və məməlilərin qadınlarında) olur və ifraz olunmağa yalnız doğuşdan sonra başlayır. Bununla birlikdə, fərqli hormonlar qarşı cins və ya eyni cins üçün sevgili olaraq təyin olunan və hiss olunan ehtiraslı bir sevgidə xidmət edir. "Sevgi hormonu" olaraq təyin edilə bilən tək bir hormon tapılmasa da, araşdırmalar göstərir ki, bir mövzu sevdiyi insana göstərildikdə xoşbəxtlik hormonu, cinsi istək hormonu, stress hormonu və qanında adrenalin artması. Bir çox hormonun sevgi fenomenində rol oynadığı və bu hormonların görmə, eşitmə və ya psixoloji təsirlərlə ifraz olunduğu irəli sürülmüşdür. Bəzi eksperimental tədqiqatlarda PET (Pozisiya Emissiyası Tomoqrafiyası) və MRI (Maqnetik Dayanıqlı Görüntüləmə) köməyi ilə beyindəki aktiv sahələri göstərərək transsendent beynin mərkəzini göstərməyə çalışılmışdır. Tapılan bəzi məlumatlar olsa da, hələ tam bir konsensus əldə edilməyib. Stanford Universitetinin tədqiqat qrupu, sevgilərin təcrübələri ilə "ağrıkəsici" xüsusiyyətlərə malik olduğunu göstərdi.
Məhəbbət psixi sindrom kimi
Burada, həmçinin ilkin təəssüratda formalaşan gələcək rəftar modeli də, münasibətin sonrakı inkişafına aktiv təsir göstərən amillərdəndir. Ümumi halda, təbabətdə məhəbbət – xüsusi psixi sindrom növü kimi qəbul edilməsə də onun yaranması və inkişafı istənilən digər psixi sindromdan heç nə ilə fərqlənmir və beyində olduğu müddətdə subyektin davranış və düşüncəsinə, ətraf aləmə münasibətinə və s. aktiv təsir göstərir.
Cənubi Sudan şəhərləri
Cənubi Sudanın şəhərlərinin siyahısı.
A
thumb|300px|[[Aveyl]]
L
thumb|300px|[[Malakal]]
P
thumb|300px|[[Rumbek]]
Faaite
thumb|200px|left|Atollun kosmosdan təsviri. Faaite — Tuamotu arxipelaqına daxil olan kiçik atoll (Fransa Polineziyası). Anaa atolundan 60 km şimalda yerləşir.
Coğrafiya
Atollun sahəsi 9 km²-dir. Daxilində böyük laqun vardır. Atollun şimal-qərbində laqun okeanla kiçik boğazla birləşir.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Anaa kommunasına daxildir.
Əhali
2007-ci il məlumatına görə adada 366 nəfər yaşayır. Hitianau əsas yaşayış məntəqəsidir.
Tarixi
Ada 1802-ci ildə ingilis Con Turnbull tərəfindən kəşf edilmişdir. Ada 1820-ci ildə rus dənizçisi Faddey Bellinshauzen tərəfindən ziyarət edərək ona Miloradoviç atollu adlandırmışdır.
Ömər Yamaoka
Ömər Yamaoka (, əsl adı: Kotaro Yamaoka,, ) — İslamı qəbul etmiş yapon hərbçisi. Hacı ünvanın sahibi.
Hərbi fəaliyyət
Rus-yapon müharibəsi başlayandan bir il sonra Mancuriyaya Yaponiya İmperator ordusu qoşununda göndərilib. Müharibədən sonra Mancuriya, Monqoliya və Koreyada cəsus kimi işləyib. Kokuryukay ("Qara əjdaha cəmiyyəti") adlı millətçi hərəkatın üzvü olub. Casus tapşırığını bitirib və 1908-ci ildə Yaponiyaya qayıdıb.
Yapon İmperatorluğu Rus İmperatorluğuna müxalif düşmüş türk və müsəlmanları öz tərəfinə çəkmək işi aparırdı. Bu səbəbdən sibirtatar əsilli molla Əbdürrəşid İbrahim yerli tatarlar arasında yapon təbliğatı aparırdı.
Uğurlu fəaliyyətinə görə 6-cı səviyyəli Gündoğan Ordeni (Kyokucitsu-şyo) ilə mukafatlandırılıb.
Çadırlı
Çadırlı (keçmiş rusca adı Şatrovka (Шатровка)) — Azərbaycan Respublikasının Salyan rayonunun Qaraçala qəsəbə inzibati ərazi vahidində kənd.
Foto məlumatlar
Çadırlı kəndi 2012
Tədbirlər
Salyan rayonunun Çadırlı kəndinə mavi yanacaq verilmişdir.
2016-06-14 Dövlət başçısının tapşırığına əsasən Salyan rayonunun qazlaşdırılması davam etdirilir. Bu gün rayonda mavi yanacaq verilən yaşayış məntəqələri sırasına 1700 nəfərə yaxın əhalisi olan Çadırlı kəndi də əlavə olunmuşdur. 477 abonenti olan kəndin təbii qazla təmin olunması məqsədilə 64 min 193 metr müxtəlif diametrli polietilen və metal borularla daşıyıcı və məhəllədaxili qaz xətləri çəkilmiş, 477 ədəd sayğac və fərdi tənzimləyici quraşdırılmışdır. Açılış mərasimində rayon İcra hakimiyyətinin başçısı Sevindik Hətəmov çıxış etmiş, kənd və qəsəbələrin qazlaşdırılmasını möhtərəm prezident İlham Əliyevin tapşırığı ilə həyata keçirilən infrastruktur layihələrin davamı olduğunu vurğulamış, 15 İyun Milli Qurtuluş günü və kəndə təbii qazın verilməsi münasibətilə sakinləri təbrik etmişdir. Tədbirdə çıxış edənlər göstərilən qayğıya görə dövlət başçısına minnətdarlıq etmişlər. Sonda tədbir iştirakçıları evlərdə olmuş, mavi yanacağın verilməsinə baxış keçirmişlər.
Din
Kənddə "Həzrət Baba" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Manqus
Manqus - türk və altay mifologiyasında xortdan, nəhəng, əjdaha kimi məfhumları əhatə edən qorxunc varlıq. Türk dillərində Manqıs, Monqus, Moqus və Monqol dillərində Monqas, Manqas olaraq ondan bəhs edilmişdir. Amırqa Monqus qorxunc bir divin adıdır. Andalma Moğus isə Erlik tərəfindən yaradılmış bir əjdaha olub dənizdən dilini çıxararaq insanları tutub udar. Monqol mifologiyasında Karamanqıs adlı bir əjdaha tapılar. Tunqus və Mancur mifologiyasında da bənzər xarakterlərə mailk personajlar vardır. Buryatlarda keçən Manqaday (Manqatkaş) isə çox başlı əjdahadır. Dünyanın qurtaracağında yaşayarlar və çox iri cüssəlidirlər. Çox vaxt qara və sarı rəngdədirlər. İrandaki ateşpərəst cadugər / rahibləri ifadə edən Maquşlar (Atəşpərəstlər) ilə əlaqədar olduğu qarşıya qoyulmaqdadır, lakin aradakı oxşarlıqlar kifayət qədər deyil. Etrusk mifologiyasındakı Mantus adlı şeytanı varlıq ilə də əlaqəsinin olduğu ehtimalı da vardır.
Amırqa
Amırqa və ya (Amırqa Manqus); türk və xüsusilə monqol mifologiyasında nəhəng. Amurqa (Aburqa, Aburya, Avraqa, Abarga, Avraya) olaraq da deyilər. Vəhşi, qorxunc və nəhəng varlıqdır. Qorxunc bir nəhəng olaraq görülər. Bundan başqa tuvalarda güləşçilərin yüksəldiyi ən son səviyyə ünvanı da bu adla xatırlanır.
Etimologiya
(Man / Ban) və (Mog / Boğ) kökündən törənmişdir. Boğaz, boğmaq hərəkətləriylə əlaqəli ola bilər. Bundan başqa Man ​​kökü heybətlilik və böyüklük ifadə edir. Türkcədə Yağan / Yağna, Monqol Zaga, Tuvaca Çağan sözləri ilə eyni kökdən gəlir və bunların hamısı fil deməkdir.
Saral (Pəmbək)
Saral — Qərbi Azərbaycanın (indiki Ermənistan) Pəmbək mahalının Hamamlı rayonunda qədim kənd. Saral İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indiki Hamamlı (Spitak) rayonunda kənddir.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 7 km şərqdə, Pəmbək (Pambək) çayının sol qolu Cicixan çayının sağ sahilində yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. Kəndin ilk adı Sarala olmuşdur.
Hamamlı (prototürk — sakca adı — Hamama) (Spitak) rayonu təşkil edilənədək (1937) Quqark (Qarakilsə) rayonunun tərkibində olmuşdur. Erməni mənbələrində kəndin X–XII əsrlərdə salındığı göstərilir.
Toponim Sarala adlı hun- türk tayfasının adı əsasında əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir, quruluşca sadə toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 54 nəfər, 1873-cü ildə 539 nəfər, 1886-cı ildə 654 nəfər, 1897-ci ildə 754 nəfər, 1908-ci ildə 951 nəfər, 1914-cü ildə 1111 nəfər, 1916-cı ildə 982 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1915–1918-ci illərdə xaricdən köçürülən ermənilər kəndə yerləşdirilmişdir və kəndin əhalisi 1919-cu ildə azərbaycanlılarla ermənilər birlikdə 3090 nəfər təşkil etmişdir.
1919-cu ilin axırlarında kənddə yaşayan azərbaycanlılar erməni-daşnak təcavüzünə məruz qalaraq qırğınlarla deportasiya olunmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra kəndi tərk etmiş azərbaycanlılar tarixi-etnik torpaqlarına qayıda bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 808 nəfər, 1926-cı ildə 851 nəfər, 1931-ci ildə 975 nəfər, 1987-ci ildə 1856 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
30 noyabr 1988-ci ildə Daşnak terrorçuları Hamamlı rayonunun Saral kəndindən Həmzəçimən kəndinə yollanan qaçqın dəstəsinə basqın etmişlər. 18 nəfər qətlə yetirilmiş, Balacayev Mövsümün 8 nəfərlik ailəsi tamamilə məhv edilmişdir. 7 nəfər isə ağır bədən xəsarəti almışdır.
Sirkən
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi. .
Qalakənd
Qalakənd — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. 300px|thumb|right|1 yanvar 1903 [[Yelizavetpol qəzası, Qalakənd kəndi]]
Tarixi
XIX əsrin ortalarında Gədəbəy rayonu ərazisində mis filizi yataqları kəşf edilmiş və Qalakənddə 1855-1856-cı illərdə yerli sahibkarlar tərəfindən misəritmə zavodu tikilmişdir. Daha sonra həmin zavod Almaniyanin "Simens" şirkəti tərəfindən alınaraq, 1865-ci ildə yenidən qurulmuşdur. Burada əksəri azərbaycanlılar olmaqla yanaşı, ruslar, almanlar, yunanlar, bolqarlar, rumınlar, italyanlar və başqaları işləyirdilər. Qalakənd misəritmə zavodu Avropada ən böyük metallurgiya mərkəzlərindən birinə çevrildi. 1883-cü ildə Qalakənddə İkinci misəritmə zavodu işə düşdü. Həmin illərdə Gədəbəy və Qalakənd misəritmə zavodlarında odun yanacağı maye yanacağı ilə, yəni mazut və neftlə əvəz edildi. 1887-ci ildə Zaqafqaziyada birinci olaraq Qalakənd HES işə salındı və burada iri balıqçılıq təsərrüfatı yaradıldı. Qalakənd Misəritmə Zavodunda dünyada birincilər sırasında Siemens-Billiter elektroliz laboratoriyası quraşdırıldı və bu üsulla təmiz mis əldə edilməyə başlanıldı. 1891-ci ildə Qalakənd zavodunda elektroliz yolu ilə qızıl və gümüş istehsal olunurdu. Qazma işləri əvvəllər əllə aparılırdısa, 1893-cü ildən almazla, 1902-ci ildən isə bu işlər elektriklə görülmüşdür. Müxtəlif səbəblərə görə 1914-cü ildə Siemens qardaşlarının Gədəbəy-Qalakənd bölgəsində fəaliyyətləri başa çatmışdır.
Toponimikası
Qalakənd oyk. Gədəbəy r-nunun Rüstəm Əliyev i.ə.v.-də kənd. Şəmkir çayının sahilində, Şahdağ silsiləsinin ətəyindədir. XIX əsrdə kənd Qarabulaq (indiki Rüstəm Əliyev) kəndində ucalan dağın zirvəsindəki Koroğlu qalasına görə belə adlanmışdır. Bəzi tədqiqatçılara görə, həmin qalanın adı Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poemasında qeyd etdiyi Pərisuz olmuşdur.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 174 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
Əhalinin əsas məşğuliyyətini kənd təsərrüfatı-əkinçilik, maldarlıq və heyvandarlıq təşkil edir.
Cənubi Çin Texnologiya Universiteti
Cənubi Çin Texnologiya Universiteti — Çin Xalq Respublikasının Quançjou şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Bulbophyllum nasseri
(Bulbophyllum nasseri) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cənubi Çin Texnologiya Universiteti
Tarixi
Universitetin əsası 1952-ci ildə qoyulmuşdur.
Temple Institute
thumb|right|350px Temple Institute (מכון המקדש – Machon HaMikdash) Yerusəlimdə bir muzey, tədqiqat institutu və təhsil mərkəzi edir. Bu 1987-ci İnstitutu-ci ildə qurulan iki həsr olunur [Qüds Yerusəlimdə Temples və İkinci Temple s Süleymanın Məbədi adlanır.
Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutu
Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutu — Moskvada (Rusiya) humanitar profilli ali məktəb. İnstitut Maksim Qorkinin ədəbi fəaliyyətinin 40 illiyi ilə əlaqədar "Yazıçılara ifadə imkanlarını artırmaq, peşəkarlıqlarını yüksəltmək, hərtərəfli inkişaf etmələri üçün təhsil mərkəzi, köhnə ədəbi irsi tənqidi şəkildə mənimsəmək və SSRİ xalqlarının bədii ədəbiyyatının öyrənilməsi üçün laboratoriya kimi" yaradılıb. 1933-cü ildə M.Qorkinin təşəbbüsü ilə (1946-cı ildən M.Qorkinin adını daşıyır) axşam fəhlə ədəbiyyat universiteti kimi açılıb. 1936-cı ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqının nəzdində (1936-1939-cu illərdə axşam institutu, 1963-1965-ci illərdə qiyabi institut kimi) fəaliyyət göstərmişdir və indiki adı ilə adlandırılıb. 1942-ci ildə əyani və qiyabi şöbələrə bölünüb.
Hazırda instituta qəbul yazıçı və tərcümə qabiliyyətlərini təsdiq edən müsabiqə vasitəsilə həyata keçirilir. İnstitutda müəllim heyəti ilə yanaşı yazıçı və şairlər də işləyirlər. Onlar müxtəlif ədəbi janrlar üzrə yaradıcı seminarlar keçirirlər.
İnstitutun nəzdində Ali Ədəbiyyat Kursları (qeyri-humanitar təhsilli yazıçı və şairlər üçün), Ali Bədii Tərcümə Məktəbi, Redaktorlar kursu, Korrektorlar kursu və N.A.Bonkun xarici dil kursları fəaliyyət göstərir.
İnstitutda K. Paustovski, Konstantin Simonov, Yuri Trifonov, Çingiz Aytmatov, Rəsul Həmzətov, E. Vinokurov, V. Sokolov, Fazil İsgəndər, Y.U. Moriyu, A. Pristavkin, Bella Axmadulina, Yevgeni Yevtuşenko, Robert Rojdestvenski, Oljas Süleymenov kimi görkəmli yazıçılar oxuyub və dərs deyiblər. SSRİ-nin digər respublikaları ilə yanaşı Azərbaycandan da Əli Kərim, Nəbi Xəzri, Asif Əfəndiyev, İsa Hüseynov, Əkrəm Əylisli, Nəriman Həsənzadə, Fikrət Qoca, Salam Qədirzadə, Səfər Alışarlı, Natiq Rəsulzadə, Nəsib Nəbioğlu, Umud Rəhimoğlu, Nazim Əhmədli, Saday Budaqlı, Maarif Soltan, Zahid Sarıtorpaq, Murad Köhnəqala, Şaiq Vəli, Etimad Başkeçid, Orxan Fikrətoğlu kimi yazıçı və şairlər Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunu bitiriblər. Müstəqillik illərindən sonra isə, institutun nəzdindəki Ali Ədəbiyyat kurslarını bitirən ilk azərbaycanlı - Moskvada yaşayan şair, tərcüməçi Afaq Şıxlı olmuşdur.
1953-cü ildən institutun nəzdində ali ədəbiyyat kursları fəaliyyət göstərir. 1983-cü ildə institut Xalqlar Dostluğu Ordeni ilə təltif olunub. 1992-ci ildən Rusiya Federasiyasının Təhsil və Elm Nazirliyinin idarəçiliyinə keçirilib. Artıq 70 ildir ki, institut Tver bulvarı 25 ünvanında, Moskvanın mərkəzində, Puşkin meydanının yanında yerləşir. Bura tarixi bir yerdir. Yazıçı, filosof Aleksandr Gertsen burada doğulub, S. Xomyakov, P.Y. Çaadayev, T.N. Qranovski, Nikolay Qoqol, K.S. Aksakov kimi slavyanpərəst və qərbyönümlülər bu binada mübahisə edib, E.A. Boratınski, M.S. Şepkin və onlar kimi çoxlu artist, yazıçı, rəssamlar görüşüb. XX əsrdə burada Sergey Yesenin, Aleksandr Blok, Vladimir Mayakovski çıxış edib, 1928-ci ildə, İtaliyadan qayıdandan sonra Maksim Qorki ədəbiyyatşünaslarla bu məkanda görüşüb. Fligelin ərazisində Andrey Platonov (iyirmi il), Osip Mandelştam, D. Andreyev, Boris Pasternak, V. İvanov, S.N. Serqeyev-Tsenski, L.S. Sobolev və başqa məşhur yazıçılar yaşayıb. XX əsrin 20-ci illərində bu binada ədəbiyyat muzeyi və o dövrdə Moskvada olan onlarla yazıçı təşkilatları fəaliyyət göstərdi. Burada müxtəlif jurnalların redaksiyaları ("Ədəbi mövqedə", "Bayraq") və nəşriyyatlar yerləşib. Hazırda təhsil prosesi ixtisas proqramı ilə ("ədəbi işçi", "ədəbi tərcüməçi") əyani və qiyabi olaraq həyata keçirilir. İnstituta qəbul üçün yaradıcılıq müsabiqəsi (bədii mətnlər təqdim olunur), rus dili (mətn), rus ədəbiyyatı (test), yaradıcı etüd (yazılı), yaradıcı söhbət (şifahi) kimi imtahanlardan keçmək lazımdır. İnstitutda tədris sistemi humanitar və ictimai fənn kurslarını, bədii ədəbiyyatın janr və bölgülərinə görə - proza, poeziya, dramaturgiya, uşaq ədəbiyyatı, ədəbi tənqid, publisistika, bədii ədəbiyyat tərcüməsi yaradıcılıq seminarları əhatə edir. Rus klassik ədəbiyyatı və slavyanşünaslıq, yeni rus ədəbiyyatı, xarici ədəbiyyat, ədəbiyyat nəzəriyyəsi və ədəbi tənqid, rus dili və stilistikası, xarici dillər və ictimai elmlər, ədəbi ustadlıq, bədii tərcümə kimi kafedralar işləyir. İnstitutun aspirantura, doktorantura, namizədlik və doktorluq dissertasiyaları üzrə dissertasiya şurası var.
Həmçinin institutun nəzdində qəbul üçün lisey və hazırlıq kursları da mövcuddur.
Billava (Şərur)
Tarixi
thumb Qurulma tarixi məlum deyildir. Kifayət qədər səfalı yer olmağına baxmayaraq hal-hazırda yaşayış yoxdur. 1955-1965-ci illər ərzində tədricən kənd əhalisi qonşu Axura və digər qonşu kənd olan Tənənəm kəndinə köçürülmüşdür. Günümüzdə Korabulaq adlanan bulağın qərbində kənd qəbirsanlığı yerləşir. Kənd əhalisinin tamamı Azərbaycan Türklərindən ibarət olmuşdur. Kənd əhalisi heyvandarlıq və maldarlıqla məşğul olsa da dəmiyə əkinçiliklə də məşğul olmuşlar. Kəndin quzey yamaclarında noxud və taxılla yanaşı muxtəlif növlər əkilmişdir. Ovculuğun da yayqın olması təsadüfü deyildi.
Ağ Yarğan
Billava kəndi ərazisində yerləşən füsünkar bir dərə kənarı. Billava kəndi ərazisində bir neçə öz fərqliliyi ilə seçilən yarğanlar növüdür.
Qızılağac (Salyan)
Qızılağac — Azərbaycan Respublikasının Salyan rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Din
Kənddə Qızılağac kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Hind-Avropa dilləri
thumb|300px|Hind–Avropa dil
Hind–Avropa dil ailəsi — ən böyük dil ailələrindən biri. Bütün qitələrdə istifadə edilən bu ailənin dillərində danışanların sayı təxminən 2,5 milyard nəfərdir.
200px|thumb|Açıq yaşıl - Hind-Avropa dil ailəsi
Hind-Avropa dil ailəsi – Hind-Avropa dil ailəsi 13 budağa ayrılır: hind, iran, slavyan, baltik, alman, kelt, italyan, roman, alban, yunan, erməni, anadolu və toxar. Hind və ya hind-ari budağı qədim, orta və yeni hind dillərinə ayrılır. Qədim Hind dillərinə, e.ə. II minilliyin ortalarında Şimali Hindistana soxulmuş ari qəbilələrinin-veddaların veda dili daxildir. E.ə. I minillikdə yaranmış sanksrit dili veda dilinə çox yaxındır. Sanskritin iki ardıcıl müxtəlifliyi vardır. Məşhur Mahabxaraat” və “Ramayana” poemalarının dili olan epik sanskrit və bizim eranın I minilliyinin ortalarında ədəbi dil kimi çiçəklənən klassik sanskrit. Bu dilin ölü dilə çevrilməsinə baxmayaraq indiyədək hindistanda ənənəvi elm dili kimi öz əhəmiyyətini itirməmişdir.
1. Qədim hind dialektlərindən yaranan praktik adlanan orta hind dilləri sonralar Hindistanda danışıq dillərin də çevrildi. Prakrit dillərində sonralar bədii ədəbiyyat da yaranmağa başladı. Sanskritlə yanaşı mövcud olan bu dillərin bəziləri əhali tərəfindən anlaşılmaz olub xalis ədəbi dilə çevrildi. Erkən dini budda ədəbiyyatının dili olan pali dili prakrit dillərindən ən geniş yayılanı idi. Birma, Şri-Lanka, Tailand və Kampuçiyada milli dillərlə yanaşı pali dili kilsə və ədəbi dil kimi öz əhəmiyyətini indiyə qədər saxlayır.
Eramızın X əsrinin sonlarından ədəbiyyatda da istifadə edilməyə başlayan yeni hind dili prakritdən törəmişdir. İki ədəbi formaya malik olan hindistan dili (urdu və hindi) yeni hind dillərinin ən geniş yayılanıdır. Hindustan dili Hindistan və Pakistanın dövlət dili sayılır. Bundan başqa ən böyük yeni hind dillərinə misal olaraq benqal, bihar, maratx, pəncab,  racastxan, qucerat, nepal, sinqx və s. göstərmək olar. Bizim eranın V-X əsrlərində digər hind dillərindən ayrılan və Hindistandan kənarda mövcud olan qaraçı dili də yeni hind dillərinə aiddir. Hind Avropa dillərinin hind budağı əsasən Şimali Hindistanda yayılmışdır.
2. İran dilləri budağı Qərb və Şərq qruplarına ayrılır. Lakin bu qruplaşma onların müasir coğrafi bölgüsünə uyğun gəlmir. Qərbi İran dillərinə Əhəmənilər sülaləsinin dilləri ilə təqdim olunan qədim fars və “Avesta” dilləri aiddir. “Avesta” məcmuəsinin dili daha arxaik olub qədim veda dilinə çox yaxındır. Belə fərz edirlər ki, avesta və veda dilləri ari adlanan eyni bir hind-İran dilindən yaranmışdır. XIX əsrdə Hind – Avropa dilləri əvəzində çox vaxt “ari dilləri” termini işlənilirdi. Bundan başqa, Midiya, parfiya, orta fars tacik, tat, kürd və bəluc dilləri də İran dillərinin Qərb qoluna aiddir. İran dillərinin şərq qoluna isə Soqdiya və ona yaxın olan Xarəzm, sak, skif, sarmat, alan, osetin, əfqan, yaqnobs və Pamir dilləri daxildir.
3. Slavyan budağı Şərq, Qərb və Cənub slavyanları qrupuna bölünür. Bütün slavyan dilləri bir-birinə çox yaxındır. Bu onu göstərir ki, ümum slavyan dilinin dialektlərə ayrılması prosesi yaxın vaxtlarda – eramızın I minilliyinin ortalarında baş vermişdir. Bu dialektlərdən biri VIII-IX əsrlərdə inkişaf edib X-XII əsrlərdə artıq formalaşan Şərqi slavyan dilləri olmuşdur. Məhz bu dildə bədii ədəbiyyatın ən gözəl nümunəsi “İqor polku haqqında dastan” yaradılmışdır. XIV-XV əsrlərdə Şərqi slavyan dilləri bir-birindən ayrıldı və Engelsin göstərdiyi kimi “yaşayan dillərin ən varlı və ən güclülərindən biri olan” rus dili, habelə ukrayna və belarus dilləri formalaşdı. Qərbi slavyan dillərinə: polyak, çex, slovak, kaşub və polab dilləri daxildir. Almaniya ərazisində də iki Qərbi slavyan dili inkişaf etməkdədir: Aşağı və yuxarı Lujitsk. Cənubi slavyan dillərinə: bolqar, makedon, sloven, serb-xorvat dilləri daxildir. IX əsrdə kilsə və ədəbi dil kimi staroslavyan dilindən istifadə olunurdu.
4. Baltik dilləri budağı iki qrupa ayrılır. Şərqi Baltik qrupuna litva, latış və ölü kur dili daxildir. İkinci qrupa isə XVII əsrin sonunda artıq ölü dilə çevrilən prus dili daxildir.
6. Kelt budağı qall, brit və kell dil qruplarına ayrılır. Birinci qrupa fransız və belçikalıların əcdadlarının dili olan qall dili daxildir. Bu dil bizim eranın ilk əsrlərində yox olmuşdur. Brit qrupuna V-VI əsrlərdə Britaniya adalarından köçüb gəlmiş və Bretan yarımadasında yaşayan əhalinin dili daxildir. Uels və kornuel dilləri də bu qrupa aiddir. Kelt dillərinə: irland, men və şotland dilləri daxildir.
7. İtalik budağı Appenin yarımadasının qədim ölü dillərindən olub iki qrupa ayrılır: birinci qrupa latın dili, ikinci qrupa osk və umbr dilləri daxildir.
8. Roman dilləri budağı Roma imperiyasının dağılmasından sonra latın dilinin danışıq dialektlərindən əmələ gəlmişdir. Bunlar: ispan, portuqaliya, katalon, fransız, pravansal, italyan, sardin və retoroman (fransız, italyan və alman dilləri ilə yanaşı İsveçrənin dövlət dili), rumın, moldav və XIX əsrdə ölmüş dalmat dilindən ibarətdir. Bəzi alimlər 7-8- ci budaqları vahid roman budağında birləşdirirlər.
9. Hind Avropa dillərinin alban budağı vahid bir dildən–alban dilindən ibarətdir.
10. Hind-Avropa dillərinin erməni budağı da vahid bir dildən – erməni dilindən ibarətdir. Bu dil qədim qrabar (VXIX), orta və müasir danışıq dili olan aşxarabardan ibarətdir.
11. Bu dil ailəsinin yunan budağı da yeganə bir yunan dili ilə təmsil olunur. Bu dil sinfi cəmiyyət şəraitində üç minillik bir inkişaf yolu keçmişdir. Yunan dili tarixi üç dövrə ayrılır: qədim; orta və yeni yunan dilləri. Qədim yunan dili latın dili kimi beynəlxalq terminologiyanın əsas mənbəsidir.
12. Anadolu budağına Kiçik Asiyanın qədim ölü dilləri: xett-mixi, xett- heroqlif, luviya və palay dilləri daxildir. Alimlərin çoxu Anadolu yarımadasının Qərb hissəsində yerləşən likiya, lidiya və kariya dillərini də bu budağa aid edirlər.
13. Bir-birinə yaxın olan toxar A (qaraşar) və toxar B (kuçan) dilləri toxar budağını təşkil edir. Bu dillərdəki yazılı mənbələr V-VIII əsrlərə aid edilir.
Hind-Avropa dillərinin bu müxtəlif budaqları arasında qohumluq münasibətləri nəzərə çarpır. Bu mənada hind və İran dilləri arasında daha çox yaxınlıq vardır. Bu baxımdan ikinci yeri slavyan dilləri tutur. Müasir Hind-Avropa dillərinə nisbətən qədim Hind-Avropa dilləri bir-birinə daha yaxındır. Məs, rus, veda və latın dillərində oxşar səslənən bu növ ifadələr düzəltmək olar. Belə ki, “dаitе mnе оqnə” ifadəsi veda dilində “dаtа mахə аqnim” kimi, latın dilində isə “dаtе mihi iqnеm” kimi səslənir.
Strasburq
Strasburq – Fransanın şimal-şərqində yerləşən şəhərdir. Alzas əyalətinin və Aşağı Reyn departamentinin mərkəzidir. Avropa Şurasının mərkəzi orqanları və Avropa Parlamenti Strasburqda yerləşir. Əhalinin sayına görə Fransanın yeddinci ən böyük şəhəridir.
İltifat Lətifov
Həyatı
Lətifov İltifat 26 sentyabr 1948-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Ağdaş rayonunun Ləki qəsəbəsində anadan olmuşdur. 1966-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Kimya fakultəsinə daxil olmuş, bu ali məktəbi 1972-ci ildə bitirmişdir. 1974-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Elmlər Akademiyasının Qeyri-üzvi və Fiziki kimya İnstitutunda (QÜFK) aspiranturaya daxil olmuşdur. Dissertasiya işini yerinə yetirmək üçün SSRİ Elmlər Akademiyasının Elementüzvi birləşmələr İnstitutunda akademik A.N.Nesmeyanovun rəhbərlik etdiyi “Metalüzvi birləşmələr sintezi” laboratoriyasına ezam olunmuşdur. 1978-ci ildə “Dəmir və kobaltın ditsiklopentadienil komplekslərinin sintezi və fiziki-kimyəvi tədqiqi” mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək kimya elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır. 1979-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Elmlər Akademiyasının Qeyri-üzvi və Fiziki kimya İnstitutuna (QÜFK) qayıtdıqdan sonra keçid metalların yeni tsiklopentadienil kompleksləri əsasında işığa həssas kompozisiyaların yaradılması və bu komplekslərin elektron və fəza quruluşlarının öyrənilməsi istiqamətində elmi işini davam etdirmişdir. 1979-1986-cı illərdə QÜFK İnstitutunda mühəndis, kiçik elmi işçi və böyük elmi işçi vəzifələrində çalışmışdır. 1986-cı ildən sektor və laboratoriya müdiri vəzifələrində çalışmışdır. 1990-cı ildə Leninqrad şəhərində “Keçid metalların bir- və ikinüvəli tsiklopentadienil komplekslərinin quruluşunda və reaksiyayagirmə qabiliyyətində elektron və fəza effektləri” mövzusu üzrə doktorluq dissertasiyasını müdəfiə ederək kimya elmləri doktoru elmi dərəcəsi almışdır.O, 1999-2002, 2004-2006, 2010-2012 və 2013–2014 illər ərzində Ali Attestasiya Komissiyasının kimya ixtisası üzrə ekspert şurasının üzvü olmuşdur.2014-cü ildən hal-hazıradək AMEA-nın akad. M.Nağıyev adına Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutunun “Keçid metalların metalüzvi birləşmələri” laboratoriyasının müdiri vəzifəsini icra edir.
Elmi fəaliyyəti
Lətifov İltifat Urşan oğlu metal-üzvi birləşmələr kimyası üzrə yüksək ixtisaslı mütəxəssisdir. Onun elmi istiqaməti keçid metalların (Mn, Re, Fe, Co, Rh, Cr, Mo, W) bir- və ikinüvəli alkiltsiklopentadienil və alkiltsiklopentadienilkarbonil komplekslərinin alınması, onların quruluş və çevrilmələrində alkil və karbonil qruplarının elektron və fəza qarşılıqlı təsirlərinin tədqiqini əhatə edir. Bu növ metal-üzvi birləşmələrin tədqiqi məqsədi ilə o, əlavə məlumat mənbəyi kimi müxtəlif tip metiltsiklopentadienil komplekslərinin 26 homoloji sıralarını təşkil edən 156 yeni birləşməni sintez etmiş, onları müasir fiziki-kimyəvi üsullarla tədqiq etmişdir.Belə ki, onun tərəfindən:1) sendviç tipli komplekslərdə həm bir tsiklopentadienil (Cp) həlqəsi daxilində, həm də müxtəlif tsiklopentadienil həlqələrində yerləşmiş metil qrupları arasında fəza qarşılıqlı təsirinin olması müəyyən edilərək, Nüvə Maqnit Rezonans üsulu ilə kəmiyyətcə xarakterizə edilmişdir; 2) bir- və ikinüvəli tsiklopentadienilkarbonil komplekslərində dativ (M)d→pi*(CO) qarşılıqlı təsirinin xüsusiyyətləri müəyyənləşdirilmiş və bu xüsusiyyətlər metalın yükü, M(CO)2 və M(CO)3 fraqmentlərinin həndəsi formalarının müxtəlifliyi, metal atomunun dövri sistemdə keçid metalların I, II və ya III sıralarına mənsubluğu ilə, həmçinin homoloji sıralar üzrə (Cp)pi→d(M) donor-akseptor qarşılıqlı təsirinin artması ilə əlaqələndirilmişdir.Tədqiqatlar nəticəsində əldə olunmuş məlumatlar birnüvəli sendviç və yarımsendviç, həmçinin ikinüvəli tsiklopentadienil birləşmələrin molekulyar və kristallik quruluşlarında, həmçinin onların reaksiyayagirmə qabiliyyətində müşahidə olunan xüsusiyyətlərin izah olunmasında istifadə edilmişdir. Eyni zamanda, alkil qruplarının köməyi ilə bu tip birləşmələrin elektron quruluşları haqqında əldə olunmuş və daha dəqiqləşdirilmiş məlumatlar polimetilferrosenlər əsasında yaradılmış işığahəssas kompozisiyaların və dönər elektrokimyəvi elektrodların işlənib hazırlanmasında məqsədyönlü şəkildə istifadə edilmişdir.
Elmi əsərlər
1. И.Р.Лятифов, Э.А. Агаева, С.Г.Мамедова, Г.М.Джафаров, С.Р.Мирзабекова // Синтез и краткая спектроскопическая характеристика гомологов бис- (полиметилциклопента¬ди¬енил-молибден дикарбонила) // Химические проблемы № 1, 2011,  стр.169–173
3. И.Р.Лятифов, Р.М.Салимов, Г.М.Джафаров, И.Г.Мамедов, А.Б.Оруджева // Конформационные взаимодействия метильных групп в несимметрично замещенных метилметаллоценах [(CH3)nC5H5–nМC5H5] (М=Fe,Co+,Rh+, n=1–5) // Вестник БГУ № 3, 2013,  стр.5–10
4. И.Р.Лятифов, Р.М.Салимов, Г.М.Джафаров, И.Г.Мамедов, С.Г.Мамедова // Конформационные взаимодействия метильных групп в гомологах цикло¬пен¬та¬диенильного аниона [(CH3)nC5H5–n]Na (n=1–5).// Химические проблемы № 2, 2014,  стр.179–183
5.Н.З.Ибрагимова, И.Г.Мамедов, Г.М.Джафаров, Р.М.Cалимов, И.У.Лятифов // Полиметилферроцены  и соответствующие им катионы полиметилферрициния.//  Вестник БГУ, серия естественные науки 2016 №1 стр. 27–32
6.Н.З.Ибрагимова, И.Г.Мамедов, Г.М.Джафаров, Р.М.Cалимов, И.У.Лятифов // 1Н ЯМР-исследование диамагнитного 1,2,4,1′,2′,4′-гексаметилферроцена,парамагнитного гексафторфосфата 1,2,4,1′,2′,4′-гексаметилферрициния и электронного обмена между ними // Химические проблемы 2017, №1 стр. 51–58
Çjou sülaləsi
Tarixi
E.ə. XII əsrin sonlarında şanlardan qərbdə yaşayan çjou tayfaları Mue yaxınlığıda (Xenan əyaləti) döyüşdə Şan dövləti qoşunlarını sarsıdıcı məğlubiyyətə uğratdı və öz hökmranlığını qurdu. Çjou sülaləsinin hakimiyyət dövrü demək olar ki, doqquz əsri əhatə edir (E.ə. 1100-221-ci illər) və Qərbi Çjou (Erkən) (E.ə. 1122-771-ci illər) və Şərqi Çjou (Sonrakı) (E.ə. 770-256/221-ci illər) dövrlərinə bölünür. İmperiyaların adları paytaxtların yerləşməsinə uyğundur. Qərbi Çjou iki dövrə bölünür – "Bölünmüş dövlətlər" və "Vuruşan dövlətlər" (Çjanqo) – müvafiq olaraq e.ə. 722-481 və 481-221-ci illər.
Çjou hökmdarlarının ilk paytaxtı Tszunçjou Veyxe çayının kənarında yerləşirdi (indiki Sian şəhəri yaxınlığında). Sonralar Xuanxenin orta axınında iknci paytaxt – Loi salındı (indiki Loyan şəhəri yaxınlığında).
Bu dövrdə meydana gələn ən mühüm konsepsiyalardan biri orta dövləti – Cun Quo konsepsiyası hesab edilir. Çjou dövründə Dalxuanedə səkkiz knyazlıq: Ti, Pu, Jin, Tszin, Sun, Lu, Yus, U mövcud idi. Bu knyazlıqlardan hər biri özlərini mərkəz hökmdarlığı adlandırırdı. Bu səbəbdən çinlilərdə beş istiqamət var: şimal, cənub, qərb, şərq və mərkəz. Mərkəz – əsl sivilizasiyanı təcəssüm edən hesab nöqtəsidir, geridə qalanlar isə – barbarlardır. Çjou sülaləsinin ilk yaranmış sivilizasiyası "Qərbi Çjou" adını daşıyırdı. "Qərbi Çjou" sülaləsi nisbətən inkişaf etmiş cəmiyyət idi. Kənd təsərrüfatı çiçəklənmiş, əkinçi əmək alətləri təkmilləşdirilmiş, bir çox kənd təsərrüfatı bitkiləri becərilməyə başlanmışdır. Çoxlu sayda incəsənət və mədəniyyət abidələri, həmçinin fəlsəfə, siyasət və tarix əsərləri meydana gəlmişdir. E.ə. 841-ci ilədək hadisələrin mütəmadi xronikası aparılmamışdır, hansı ki, Qərbi Çjou səltənət evi hadisələrin illik qeydiyyatını aparır və saxlayırdı.
Yarımköçəri jun tayfaları ilə (çjoululara qohum) tez-tez baş verən və e.ə. VIII əsrdə daha da kəskinləşən hərbi münaqişələr ucbatından hökmdar Pin-van e.ə. 770-ci ildə dövlətin paytaxtını şərqə köçürür, bu dövr isə – "Şərqi Çjou" adını alır. "Şərqi Çjou" sülaləsinin hakimiyyəti dövrü quldarlıq quruluşunun dağılması ilə əlamətdardır. Bu dövrün sonu (E.ə. 476-cı ildən 221-ci ilədək) "Vuruşan hökmdarlıqlar" adlandırılır, bunların da sayı, yuxarıda qeyd olunduğu kimi səkkiz olsa da, vəliəhdlərin səriştəsizliyi ucbatından çoxlu sayda kiçik hökmdarlıqlar yarandı. Bu dövr həmçinin qarışıqlıq dövrü kimi də xatırlanır. Konfutsi məhz bu zamanda yaşamışdır. Onun təlimi öz siyasi fəlsəfəsi və etik istiqamətinə görə cəmiyyətdəki bu böyük və uzunmüddətli hərc-mərcliyə təbii reaksiya kimi nəzərdən keçirilir. O, Çin cəmiyyətinin hələ uzun əsrlər boyu mənəvi simasını müəyyənləşdirən əxlaqi-etik normalar tətbiq etmişdir.
Bununla belə, bu dövr bəşər tarixinə həmçinin dəmirin əridilməsi texnologiyasının, baltadan, kotandan və digər əmək alətlərindən istifadənin kəşf olunması dövrü kimi də düşmüşdür. Torpağın işlənməsində buynuzlu heyvanlardan istifadə vərdişi yarandı. Quldarlıq formasiyasının yerinə feodal quruluşu gəldi.
E.ə. IV-III əsrlərdə müxtəlif hökmdalıqlar arasında hakimiyyət uğrunda mübarizə şiddətlənir. Nəticədə e.ə. 230-cu uldə Tsin hökmdarlığı əvvəlcə Xan hökmdarlığını ciddi məğlubiyyətə uğradır və onun ərazilərini zəbt edir, e.ə. 228-221-ci illərdə isə digər hökmdarlıqları da (Çjou, Vey, Çu və s.) ələ keçirir.
Tsin Şixuan Döyüşən çarlıqların separatizminə son qoyaraq Çin tarixində ilk dəfə çoxmillətli mərkəzləşdirilmiş dövləti – Tsin imperiyasını yaradır.
2011 Boks üzrə dünya çempionatı
Boks üzrə 16-cı dünya Çempionatı 2011-ci ilin sentyabrın 22-dən oktyabrın 10-dək Bakıda Heydər Əliyev adına İdman-konsert kompleksində keçirilmişdir. .
AIBA himayəsi altında təşkil edilən həvəskar boks üzrə dünya çempionatı ilk dəfə olaraq çox sayda iştirakçı toplayıb.Dünya çempionatlarında əvvəlki rekord 2009-ci ildə Milanda (İtaliya) qeydə alınmışdır.
Bu turnir 2012 Olimpiya Oyunlarının təsnifatı idi. 127 ölkədən 685 boksçu lisenziyalar üçün mübarizə apardı. .
Seçmə oyunlar sentyabrın 26-da başlayıb, final oyunları oktyabrın 8-də keçirilib.
Əsas medallar
thumb| [[Məhəmmədrəsul Məcidov və Entoni Coşua arasında final döyüşü]]
İştirakçı ölkələr
127 ölkədən 685 iştirakçı.
Solmaz Amanova
Solmaz Amanova (24.2.1956, Qaraçala kənd, Salyan rayonu, Azərbaycan SSR) — Azərbaycan yazıçısı.
Həyatı
Solmaz Bayramqulu qızı Amanova 24 fevral 1956-cı ildə Salyan rayonunun Qaraçala kəndində anadan olmuşdur. O, M.Ə.Sabir adına Bakı Pedaqoji Texnikumunun əmək və rəsmxət fakültəsində, M.F.Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Rus Dili və Ədəbiyyatı İnstitutunda təhsil almışdır. Salyan rayon Komsomol Komitəsində katib, Azərbaycan Mərkəzi Müəllimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun kitabxanasında kitabxanaçı, metodist, institutun Siyasi-maarif kabinetinin müdiri, Bakı Şəhər Müəllimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda metodist, Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin rus dili kafedrasında müəllim işləmişdir. 2006-cı ilin dekabr ayında Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin Metodiki Mərkəzində Səbail-Yasamal-Qaradağ bölməsinə ibtidai siniflər üzrə metodist vəzifəsinə, 2012-ci ilin may ayında Metodik Mərkəzin Multimedia bölməsinin müdiri vəzifəsinə təyin edilmişdir.
Bədii yaradıcılığa erkən yaşlarından maraq göstərən Solmaz Amanova əsərlərini Azərbaycan və rus dilində yazır. İlk qələm təcrübələri XX əsrin 70-ci illərində "Ulduz" jurnalında işıq üzü görmüşdür. Dövri mətbuatda şeir, hekayə, elmi-kütləvi məqalələrlə çıxış edir. Onun yazdığı "İnsan iz qoyur", "İrs" əsərləri Təhsil Nazirliyi tərəfindən əlavə dərs vəsaiti kimi təsdiq edilmişdir. Ədibin uşaqlar üçün yazdığı əsərlər şifahi xalq ədəbiyyatına və adət-ənənələrimizə bağlılığı ilə seçilir. "Xanəgah əczaxanası" kitabı əfsanə və əsatirlər əsasında yazılmış nağıl və tamaşalardan ibarətdir. "Gəncə xəzinəsi" kitabı Nizami Gəncəvinin "Xəmsə"sinə daxil olan əsərlərin süjet xəttinə əsaslanır və Ziya Bünyadovun "Azərbaycan VII–IX əsrlərdə" kitabında təsvir edilən əfsanənin mahiyyətini açır.
2009-cu ildə "İrs" və "Anatomik teatr" kitabları Moskvada keçirilən XXII "Kitab sənəti" sərgi-müsabiqəsində ikinci və üçüncü yerləri tutmuşdur. Uşaq tibb ədəbiyyatına verdiyi töhfələrinə görə Avropa Təbii Elmlər Akademiyasının professoru və akademiki fəxri adlarına layiq görülmüşdür. Hal-hazırda həmin Akademiyanın "İrs" bölməsinin vitse-prezidentidir.
"Xanəgah əczaxanası" Moldovada Beynəlxalq Kitab Sərgisində 2014-cü ildə
I yerə layiq görülmüşdür.
Təhsil Nazirliyi "İlmənin macəraları" kitabı və cizgifilmlərinin kontentini alıb (ibtidai siniflər üçün).
"İRS" fənninin müəllifidir. 160 saylı Klassik Gimnaziyada tədris edilir. Respublikanın pilot məktəblərinin kitabxanalarına Solmaz Amanovanın əsərləri daxil edilmişdir. Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən təşkil edilən bütün beynəlxalq kitab sərgilərində "İRS" Mədəni-Təhsil mərkəzi adı ilə iştirak edib və mükafatlandırılıb.
Avropa Təbii Elmlər Akademiyasının tibb və uşaq ədəbiyyatına verdiyi töhfələrinə görə Leonardo da Vinçi medalı, "Robert Kox", Avropanın Şərəf ordeni, Dostluq ordeni, "İohan Voltqanq Gete"nin, "Fridrix Şiller" və "Qrimm Qardaşları" medalları ilə təltif olunub.
Kitablar
500 px|right
Qoşabulaq (Gədəbəy)
Qoşabulaq — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Qoşabulaq qədim insan məskənlərindən biridir. Xocalı-Gədəbəy mədəniyyətinin ayrılmaz tərkib hissəsi olan bu ərazidə qədim Alban qəriristanlıqları, Alban kilsəsi və digər tarixi abidələr bu ərazinin hələ Qafqaz Alban dövləti zamanında əhəmiyyətli yaşayış məskəni olduğunu sübut edir.
Toponimikası
Qoşabulaq oyk. Gədəbəy r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Bada çayının (Zəyəm çayının qolu) sahilində, Şahdağ silsiləsinin (Kiçik Qafqaz) ətəyindədir. Keçmiş adı Törpülü olmuşdur. Yerli məlumata görə kəndin salındığı ərazi XIX əsrin əvvəllərində Yanıqlı kəndinin (Tovuz r-nu) binəsi olmuşdur. XIX əsrin axırlarında mövcud olmuş Törpülü kəndindən gəlmiş ailələr burada məskunlaşmışlar. Sonralar kənd ərazisindəki Qoşabulaq adlı bulağın adı ilə tanınmışdır.
Mədəniyyəti
Azərbaycan və dünya elminə öz töhfələrini vermiş bir sıra alimləri var. Qoşabulaq kəndində 2 ümumtəhsil məktəbi, 2 klub, 3 kitabxana var. Həmçinin xəstəxana, feldşer-mama məntəqəsi, 4 həkim var.
Coğrafiyası və iqlimi
Qoşabulaq Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunda bir kənd və bələdiyyə vahididir. Əhalisi 2,500 nəfərə yaxındır.Gədəbəyin ən hündür zirvəsi Qoşabulaq zirvəsinin hündürlüyü 3549 metrdir. En: 40°45'38'' şimal uzunluğu Uzunluq: 45°45'11'' Qoşabulaq, Google İqlimi: yayı quraq keçən mülayim isti iqlim Orta temperatur: yanvarda -2S-dən 10S-dək, iyulda isə 2S-dən 25S-dəkdir. İllik yağıntı 600–900 mm-dir. Yağıntılar müxtəlifdir: yay-yaz aylarında yağış və dolu, qış aylarında isə qardan ibarətdir. İlk qar oktyabr-noyabr aylarında yağır.
Əhalisi
Əhalisi əsasən yerli Azərbaycan türklərindən ibarətdir. 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 2064 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
Təsərrüfatı əsasən kənd təsərrüfatından ibarətdir. İqtisadiyyatında kartofçuluq, heyvandarlıq və taxılçılıq əsas yer tutur. Müalicəvi əhəmiyyəti olan "Qoşabulaq" suyu burada istehsal olunur. Qoşabulaq kəndi həmçinin turizm sahəsində də çoxlu turist cəlb edən yerlərdəndir. Məşhur Şahzadə Bulağı burada yerləşir.
Əbdüləli bəy Əmircanov
Əbdüləli bəy Əmircanov — Azərbaycan Milli Şurasının üzvü, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin maliyyə naziri.
Həyatı
Əbdüləli Şirəli bəy oğlu Əmircanov 1870-ci ildə Şəki şəhərində anadan olub. 1876–1883-də Şəki şəhər məktəbində oxumuşdur. 1888-ci ildə Tiflisdə müəllimlər İnstitutunu bitirdikdən sonra Şəki, Lənkəran və Bakıda müəllim işləmişdi. Teymur bəy Bayraməlibəyovla birlikdə bir çox mədəni-maarif tədbirlərini həyata keçirmişdir.
1918-ci ilin martında Bakıda türklərə qarşı törədilən soyqırım zamanı minlərlə azərbaycanlının ölümdən xilas olunmasında, şəhərdə qırğının qarşısının alınmasında müstəsna xidmətlər göstərmişdi. Böyük qardaşı, Moskva Universitetinin hüquq fakültəsinin məzunu, tanınmış hüquqşünas Qasım bəy Əmircanov ermənilər tərəfindən öldürülmüşdü.
Əmircanov Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin ikinci hökumət kabinəsində (1918, iyun-oktyabr) maliyyə naziri, dövlət nəzarətçisi (1918, oktyabr-dekabr) olmuşdur. Azərbaycan Milli Şurasının "Azərbaycan Məclisi-Məbusanının təsisi haqqında qanun"na (1918, 19 noyabr) əsasən, Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti Parlamentinə seçilmişdir (1918, dekabr). Bitərəflər qrupuna daxil olan Əmircanov Parlamentdə maliyyə-büdcə və sorğu komissiyalarının üzvü olmuşdur. O, xarici ölkələrlə ticarət əlaqələri yaratmaq üçün 1919-cu ilin ortalarda Bakıda "Dəyanət" şirkətinin təsis olunmasında iştirak etmişdir. Aprel işğalından sonra İstanbula mühacirət etmiş, orada fəaliyyət göstərən Azərbaycan Milli Mərkəzinin üzvü olmuşdur. O, 1948-ci ildə İstanbulda vəfat etmişdi.
Əbdüləli bəy Səltənət xanım Əlibəyova ilə ailə qurmuşdu. Fuad bəy, Rüstəm bəy, Rəşid bəy, Murad bəy adlı oğulları, Valiyə xanım, Məryəm xanım adlı qızları vardı.
Bulbophyllum nasilabium
(Bulbophyllum nasilabium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Məhəmmədrza Nemətzadə
Məhəmmədrza Nemətzadə — İranlı siyasətçi və mühəndis, o 15 avqust 2013-cü ildə İran parlamenti tərəfindən təsdiq edildikdən sonra İran sənayesinin hazırkı naziridir.
Nemətzadə 1980-ci ildə İranın Əmək naziri və 1980-1981-ci ilə qədər və yenidən 1989-1997-ci ilə qədər İranın Sənaye naziri kimi xidmət edib.
Nərgiz Əliyeva
Nərgiz Əliyeva — tarix üzrə elmlər doktoru, Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Azərbaycan tarixinin elmi tədqiqi və təqdimi şöbəsinin müdiri
Həyatı
Nərgiz Ağasəlim qızı Əliyeva 25 noyabr 1952-ci ildə Bakı şəhərində doğulmuşdur.
Təhsili
Orta məktəbi 1969-cu ildə bitirmiş, həmin ildə BDU-nun Şərqşünaslıq fakültəsinin ərəb şöbəsinə daxil olmuşdur.
İş fəaliyyəti
1974-cü ildə BDU-nun Şərqşünaslıq fakültəsini bitirən Nərgiz Əliyeva AMEA Azərbaycan Tarix İnstitutunun böyük laborantından Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin elmi işlər üzrə direktor müavini vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. N. Əliyeva Muzeyin elmi ekspozisiyasının qurulmasında, muzey işlərinin planlaşdırılması və elmi hesabatların yazılmasında, elektron gidlərin və monitor tədqimatların hazırlanmasında, muzey materiallarının pasportlaşdırma və inventarlaşdırılmasının proqramlaşdırılması layihəsində, konfransların təşkilində və muzeyin elmi nəşrlərinin redaktəsində yaxından iştirak etmişdir. O, Muzeyin elmi nəşri olan toplusunun redaksiya heyətinin üzvüdür. N. Əliyeva 1996-cı ildən tarix elmləri namizədi, 2012-ci ildən tarix üzrə elmlər doktorudur. Nərgiz Əliyeva 12 monoqrafiya, kitab, kitab-albom və 200-ə yaxın elmi məqalənin müəllifidir. Azərbaycanda və xaricdə (London, Moskva, Sankt-Peterburq, Milan, Mahaçqala, Tbilisi, Dəməşq, Karşi, Luqanski, Almatı, Astana, Konya, Bolu, Samsun, Ufa, Qazan, Varşava, Dehli, Bişkek, Daşkənd,Vitebsk və s.) elmi əsərlər dərc etdirməklə yanaşı 50-yə yaxın simpozium və konfranslarda da maraqlı məruzələrlə çıxışlar etmişdir. Onun 22–26 fevral 2009-cu ildə Dəməşq Universitetində keçirilən beynəlxalq elmi konfransda "Orta əsrlərdə Azərbaycan və Suriya alimlərinin birgə elmi fəaliyyəti" mövzusundakı ərəb dilindəki məruzəsi böyük maraqla qarşılanmışdır. Bu münasibətlə ona konfransın rəyasət heyəti tərəfindən Milli Elmlər Akademiyasına ünvanlanmış təşəkkür diplomu göndərilmişdir.
Nərgiz Əliyeva AMEA Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Elmi Şurasının sədr müavini və AMEA A. A. Bakıxanov adına Tarix İnstitutu nəzdində Dissertasiya Şurasının üzvüdür Hindistanın Dehli şəhərində Azərbaycanın MİRAS Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək İctimai Birliyi, Hindistanın Jamia Millia İslamia Universiteti və Türkiyənin Selçuk Universitetinin birgə təşkilatçılığı ilə III Beynəlxalq Türk İncəsənəti, Tarixi və Folkloru Simpoziumunda Nərgiz Əliyeva "Orta əsrlərdə Azərbaycanda zərdüştilər" adlı məruzə ilə çıxış etmişdir.
Nərgiz Əliyeva tərəfindən İslamın və islam mədəniyyətinin yayılmasında rol oynamış, ölkənin mədəni quruculuğunda yaxından iştirak etmiş mədəniyyət daşıyıcıları-ziyalılar haqqında milli tarixşünaslıqda bu günə məlum olmayan informasiya üzə çıxarılmış, Azərbaycan tarixşünaslığında ilk dəfə olaraq XI–XIII əsrlər ərəbdilli bioqrafik ədəbiyyat öyrənilmiş, Azərbaycanda islam mədəniyyətinin yayılması və inkişafı prosesi izlənərək, İslam mədəniyyətinin təşəkkülündə Azərbaycan şəhərlərinin mövqeyi və elmi mühiti tədqiq edilmişdir. Akademiklərdən V. Məmmədəliyev, T. Bünyadov , prof. Ə. Rəcəbli , tarix elmləri doktorları T. Dostiyev, S. Əliyeva, X. Qasımov və d. alimin ərsəyə gətirdiyi monoqrafiyaları təhlil edərək yazdıqları resenziyalarda tədqiqatları yüksək dəyərləndirmişlər. Hal-hazırda Nərgiz Əliyeva Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Azərbaycan tarixinin elmi tədqiqi və təqdimi şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışır.
Mərkəzi Asiya sirkəni
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qaravultomba
Qaravultomba — Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Gədəbəy rayonunun ən qədim kəndlərindən biridir.
Toponimikası
Qaravultomba oyk. Gədəbəy r-nunun Kiçik Qaramurad i.ə.v.-də kənd. Orta dağlıq qurşaqdadır. Oykonim qaravul (gözətçi məntəqəsi, keşikçi) və tomba (türk dillərində “yüksəklik, təpə, baş”mənalarında işlənir) komponentlərindən düzəlib, ərazidəki eyniadlı təpənin adını daşıyır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağlıq ərazidə yerləşir.
Əhalisi
Kənddə 1000-ə yaxın ev var. 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 482 nəfər əhali yaşayır.
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisi əsasən kənd təsərrüfatı, xüsusilə kartofçuluq və heyvandarlıqla məşğul olur.
Santisima Trinidad
Santisima Trinidad (Nuestra Señora de la Santísima Trinidad — “Ən Müqəddəs Üçlük”) irland Metzu Mullanın lahizəsi əsasında Havana tərsanəsində 1769-cu ildə tikilmiş üçdorlu, üçgoyərtəli, I ranq xətt gəmisi.
Gəmi gövdəsi və göyərtəsi tam şəkildə Kubada olan qırmızı ağacdan, dorları isə Meksika küknarından hazırlanmışdır. Gəmi 1769 cu ildə suya salınmışdır.
ABŞ İstiqlal müharibəsində Santisima Trinidad gəmisi La Manş boğazına ingilisləri qorxutmaq məqsədilə göndərilmişdir. Alçaq manevrlilik qabiliyyətinə görə ona “ağırçəkili” (El Ponderoso) ləqəbi dəerilmişdir. 1795 ci ildə yenidən qurularaq dördgöyərtəlizə çevrilən gəminin artilleriya sayə 144 ədədə çatdırılır. Bu qədər mükənməl sursata rəğmən iki il sonra Sent Vinsent döyüşündə az qala əsir düşmüşdür.
Mnemosina
Mnemosina və ya Mnemozina qədim yunan mifologiyasında yaddaş ilahəsi, titan, Geya və Uranın qızı, Zevsdən olan muzaların anasıdır.
MP 34
MP 34 (Maschinenpistole 34), Avstriya istehsalı Avtomatik silah. Waffenfabrik Steyr tərəfindən Avstriya polisinin istifadə edilməsi üçün hazırlanmış və Avstriya polisi tərəfindən istifadə edilmişdir.
Divanü Lüğat-it-Türk
Divanü Lüğat-it-Türk (ديوان لغات الترك - Türk dilləri lüğəti) — türk dünyasının ilk ensiklopedik əsəri. XI əsrdə yaşamış böyük türk alimi Mahmud Kaşğari tərəfindən Bağdadda 1072-1074-cü illər arasında yazılan türkcə-ərəbcə lüğətdir.