cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 7128
NGC 7128, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Ququşu bürcü istiqamətində yerləşir. II3m tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Eskimoslar
Ümumi məlumat
20-ci әsrin ortalarında Eskimosların 4 müstәqil etnosiyasi birliyi formalaşdı:
1) Qrenlandiya Eskimosları;
2) Kanada Eskimosları (özlәrini inuit adlandırırlar). 1950-ci illәrdәn Kanada hökumәti yerli әhalinin bir yerә toplanılmasına vә iri qәsәbәlәrin tikintisinә başladı. Dillәrini qoruyub saxlamışlar, ingilis vә fransız dillәri dә yayılmışdır (Kvebek Eskimosları). 19-cu әsrin sonlarından sillabik әlifbaya әsaslanan yazı sisteminә malikdirlәr;
3) Alyaska Eskimoslarının çoxu ingilis dilindә danışırlar, xristianlaşdırılmışlar. 1960-cı illәrdәn iqtisadi vә siyasi hüquqları uğrunda mübarizә aparırlar. Milli-mәdәni birlәşmә meyillәri güclüdür;
4) Asiya (Sibir) Eskimosları – yupiqıt, yaxud yuqıt (özlәrini “insanlar”, “hәqiqi insanlar” adlandırırlar; 1930-cu illәrdәn rәsmi adları “yuitlәr”dir). Dillәri yüpik qrupuna aiddir; Sireniki (Siqinık), Mәrkәzi Sibir (Novoye Çaplino) vә Naukan (Nıvukak) dialektlәri var. Rus dili dә yayılmışdır. 1932-ci ildә Mәrkәzi Sibir dialekti әsasında yazı sistemi tәrtib olunmuşdur. Şimalda Berinq boğazından qərbdә Xaç körfәzinәdәk uzanan Çukot yarım-adalarının sahilyanı әrazilәrindә mәskunlaşmışlar. Əsas qrupları: nıvukakmit (“naukanlılar”), unqaziqmit (“çaplinolular”) vә sireniqmit (“sirenikililәr”).
19-cu әsrin sonlarınadәk әnәnәvi bütöv geyim növlәrindәn biri lәlәklәri astar tәrәfindә olan quş dәrilәrindәn tikilmiş kuxlyanka idi. Maralçı çukçalarla aparılan mübadilә nәticәsindә geyimlәr maral xәzindәn dә tikilirdi. Qadın geyiminә çukçalarda olduğu kimi ikiqat xәzdәn kombinezon (k¢alıvaqan) aiddir. Kişi vә qadın yay geyimi nerpa bağırsaqlarından, sonralar isә alınma parçalardan tikilmiş bütöv kamleykadır. Ənәnәvi ayaqqabı kişilәrdә baldıra, qadınlarda isә dizә qәdәr olan xәz untalardır (kamqık). Qadınlar iki hörük hörürdülәr, kişilәr kiçik dairә vә ya bir neçә tel saxlamaqla saçlarını qırxırdılar. Şәkildöydürmә (tatuirlәmә) yayılmışdır. Xәstәlikdәn qorunmaq mәqsәdilә üzlәrinә oxra vә qrafit çәkirdilәr. Eskimosların әnәnәvi dekorativ incәsәnәtinә xәzdәn mozaika, rәngli vәtәri saplarla zamşa üzәrindә tikmә, muncuqla işlәmә, morj dişi üzәrindә oyma aiddir.
Eskimoslarda ata xәtti ilә hesablanan qohumluq, gәlin üçün işlәyib ödәmә ilә patrilokal nikah üstünlük tәşkil edirdi. Baydara sahibindәn vә ona 3–5 yaxın qohumundan ibarәt “baydara artellәri” (anyam ima) mövcud idi. Ovlanmış balıq vә heyvanlar “artelin” üzvlәri arasında bölüşdürülürdü. Əmlak bәrabәrsizliyi yaranmış, bәzәn yaşayış mәskәnlәrinin başçısı (“torpaq sahibi”) olan iri tacirlәr meydana gәlmişlәr.
Eskimoslar xeyirxah vә zәrәrverici ruhlara inanırdılar. Qaranquş dәniz ovunun himayәçisi hesab olunurdu. Kosmoqonik rәvayәtlәrin әsas personajı Quzğundur. Nağılların әsas süjetlәri balina ilә bağlıdır. Əsas mәrasimlәri morj vә balina ovuna hәsr olunmuş bayramlardır. Şamanizm geniş yayılmışdır. 1930-cu illәrdәn -da ovçuluq tәsәrrüfatları tәşkil edilmişdir. Ənәnәvi inancları, şamanlıq, sümük üzәrindә oyma, mahnı vә rәqslәri qorunub saxlanılır. Yazı sisteminin yaranması ilә ziyalılar yetişir. Müasir Eskimoslarda milli özünüdәrkin inkişafı müşahidә olunur.
Hirabad (Xudabəndə)
Hirabad - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 323 nəfər yaşayır (59 ailə).
İmaməli İbrahimov
İmaməli Elman oğlu İbrahimov (17 yanvar 1995; Hovil, Lerik rayonu, Azərbaycan — 9 noyabr 2020; Laçın rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
İmaməli İbrahimov 17 yanvar 1995-ci ildə Lerik rayonunun Hovil kəndində anadan olub. Orta təhsilini əvvəlcə, Lerik rayon Qılqılov kənd, sonra isə rayonun Siyov kənd tam orta məktəbində almışdır.
Hərbi xidməti
Orta məktəbi bitirdikdən sonra 2013-cü ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə yollanmışdır. 2020-ci ilin yanvar ayından artıq müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu idi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan İmaməli İbrahimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Laçının və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. İmaməli İbrahimov 9 noyabr 2020-ci ildə Laçın istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İmaməli İbrahimov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İmaməli İbrahimov ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
NGC 4994
NGC 4994 (NGC 4993 olaraq da kateqoriyalandırılıb) — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. E/SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tanaka Hisaşiqe
Tanaka Hisaşiqe — Yaponiya alimi, mühəndis və ixtiraçı.
Həyatı
Tanaka Hisaşiqe məşhur "Toshiba Corporation" şirkətinin banilərindən biri, yapon tədqiqatçısı və ixtiraçısıdır.
Ekstremal hava
Antropogen təsirlərin yaratdığı iqlim dəyişikliyinin bəzi ekstremal hava hadisələrinin intensivliyi və periodikliyini artırdığını göstərən sübutlar var. Ekstremal hava və digər hadisələrin antropogen iqlim dəyişikliyi ilə əlaqələndirilməsinə olan inam həddən artıq yağıntılara və quraqlıq intensivliyindəki artışlara bir miqdar inam ilə birlikdə, ifrat isti və soyuq hadisələrin sıxlığında və böyüklüyündəki dəyişikliklərdə ən yüksək səviyyədədir.
Ekstremal havanın təbi ekosistemlərlə yanaşaı, insan cəmiyyəti üzərində də təsirlər var. Misal üçün, qlobal sığortaçı Münix Re təbii fəlakətlərin 2015-ci ildə bir başa itkilər üzərində 90 milyard dollardan daha böyük rəqəmə çatdığını təxmin edir.
Ekstremal havanın təsirləri
Ekstremal havanın təsirlərinə daxildir:
Sübhan Həsənov
Sübhan Rauf oğlu Həsənov (26 iyul 2001; Masallı, Azərbaycan — 7 dekabr 2020 (dəfn tarixi); Qarabağ, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Sübhan Həsənov 26 iyul 2001-ci ildə Masallı şəhərində anadan olmuşdur. 2007-ci ildə şəhid Masallı şəhər İ.Zülalov adına İsgəndərli kənd tam orta məktəbinin birinci sinfinə daxil olmuşdur. 2018-ci ildə həmin məktəbin onbirinci sinfini bitirmişdir.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Sübhan Həsənov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Füzulinin və Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur və döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən həlak olmuşdur. Uzun müddət nəşi tapıla bilməmişdir. Sübhan Həsənov 7 dekabr 2020-ci ildə Masallı şəhərinin qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sübhan Həsənov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sübhan Həsənov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Sübhan Həsənov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Corc Gellap
300px|thumbnail Corc Gellap (ing. George Horace Gallup,  18 noyabr 1901 — 26 iyul 1984) — alim, jurnalist, statistik, pedaqoq, ictimai rəyin öyrənilməsi üzrə elmi metodların müəllifi.
1928-ci ildə ABŞ-nin Ayova ştatında "Oxucuların qəzet materiallarına olan marağının müəyyənləşdirilməsinin obyektiv metodu" adlı PhD dərəcəi üzrə dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1932-36-cı illərdə reklam agentliyində çalışmış və ilk dəfə bazarın araşdırılması üçün müştərilərin sorğularını tətbiq etmişdir.
1935-ci ildə Amerika ictimai rəy institutunun əsasın qoymuşdur və bu institut artıq növbəti il prezident seçkiləri öncəsi sorğuların təşkilatçısı kimi məşhurlaşmışdır. 1958-ci ildə bu institut digər strukturlarla birgə The Gallup Organization adı altında birləşdirilmişdir.
Moralizm
Moralizm - 19-cu əsrdə yaranan və cəmiyyəti bir sıra əxlaqi prinsiplər, adətən ənənəvi davranışlar, həmçinin, "ədalət, azadlıq və bərabərlik" şüarı ilə ruhlandırmağa çalışan fəlsəfi cərəyan. Ailə birliyi və cinsi əxlaq kimi şəxsi məsələlər də daxil olmaqla, temperans hərəkatı kimi ictimai məsələlərlə əlaqəli olaraq Şimali Amerika və ingilis mədəniyyətinə təsir etdi.
Tarixi
Moralizmin köklərini araşdıran sosioloq Malkolm Votersə görə "moralizm orta-sinif protestantlar ilə protestant qruplar arasındakı bərabərləkçi, antiillektual evangelist qruplar arasındakı mübahisədən yaranmışdır".
19-cu əsrdə abolisionizm və temperans moralizmin "əkiz sütunları"-na çevrilmişdir. Bu "əkiz sütunlar" ABŞ-dəki həm protestant, həm də katolik kilsəsində məşhurlaşmışdı. Kvakerlər kimi bəzi xristian məzhəblər tərəfindən önə çəkilən moralizm abolisionizmə dəstək kimi təzahür etdi.
Moralizm qadınlara seçki hüququnun verilməsi, antiabort hərəkatlarının fəlsəfi əsasına çevrilmişdi.
Ayaşlı Nişançı İsmayıl Paşa
Ayaşlı Nişançı İsmayıl Paşa (ö. may 1690) — II Süleyman dövründə ümumilikdə 3 ay Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır.
Həyatı
1621-ci ildə Ankara nın Ayaş qəzasında dünyaya gəlmişdir. Nişançı vəzir olduğu üçün Nişançı ləqəbi ilə anılmışdır. Ailəsi və saraya necə alındığı barədə məlumat yoxdur.
2 mart 1688-ci ildə yeniçəri ağası Harputlu Süleyman ağanın üsyançılardan Əhməd Çavuşu öldürməsi ilə başlayan hadisələr əsnasında Abxaz Siyavuş Paşa sədarət dən alındı və yeni sədrəzəm təyin edilən Yozqatlı Mustafa Paşa nın paytaxt a gəlişinədək İsmayıl Paşa sədarət naibi seçildi. Ancaq üsyançıların tələbi ilə elə həmin gün sədrəzəm elan edilən İsmayıl Paşa üsyançı dəstələri zərərsizləşdirərək 4 aydır davam edən iğtişaşlara son qoydu. 61 gün davam edən sədrəzəm liyi əsnasında Rumeli və Anadolu dakı üsyançıların aradan qaldırılması və maliyyə vəziyyətinin yaxşılaşdırılması ilə məşğul oldu. Avstriya cəbhəsində ard-arda gələn məğlubiyyət xəbərləri səbəbilə vaxtilə üsyançı olan Osman Paşanı sərdar təyin etməsi, İsmayıl Paşanın sədarət dən alınması ilə nəticələndi.
Ətrafındakıların təkidiylə sədrəzəm olmaq istəyən Osman Paşayla mübarizə apararkən, paytaxt da olan düşmənləri padşah lələsi Ərəbzadə Əbdülvəhab Əfəndi, Darüssəadə ağası Mustafa ağa və şeyxülislam Dabbaqzadə Mehmed Əfəndi nin müdaxiləsi ilə haqsız yerə qan tökdüyü bəhanə edilərək sədarətdən alındı (2 may 1688).
Laborator diaqnostika
Laboratoriya diaqnostikası müxtəlif ixtisaslaşdırılmış avadanlıqlardan istifadə etməklə öyrənilən materialın təhlilinə yönəlmiş metodlar məcmusudur. Oktyabrın 25-də laborantların peşə bayramı qeyd olunur.
Klinik laboratoriya diaqnostikası
Bu tip diaqnostikanın əsas vəzifəsi orqanoleptik tədqiqat metodları ilə birmənalı şəkildə təsdiq edilə və ya təkzib edilə bilməyən bir patologiyanın mövcudluğunu müəyyən etmək və ya təsdiqləməkdir. Bunun üçün müxtəlif köməkçi üsullardan istifadə edilə bilər. Şərti olaraq, onları aşağıdakı qruplara bölmək olar:
Qan kimyası
Əsas məqalə: Biokimyəvi qan testi Biokimyəvi qan testi insan orqanizminin sistem və toxumalarının funksional vəziyyətini təyin etmək üçün klinik praktikada istifadə olunan laboratoriya diaqnostik metodudur. Biokimyəvi analiz qaraciyərin, böyrəklərin funksiyasının pozulmasını, zülal, lipid və karbohidrat mübadiləsinin pozulmasını müəyyən etməyə, aktiv iltihab prosesinin, o cümlədən revmatik, həmçinin su və elektrolit mübadiləsinin müxtəlif pozğunluqlarının və mikroelement balansının pozulması dərəcəsini müəyyən etməyə imkan verir. Beləliklə, biyokimyəvi qan testinin aparılması yalnız patologiyanı müəyyən etməyə deyil, həm də iltihab prosesinin şiddətini təyin etməyə, müalicəni təyin etməyə və ya düzəltməyə imkan verir.
Klinik qan testi
Əsas məqalə: Klinik qan testi Klinik qan testi yalnız hemoqlobinin tərkibini və eritrositlərin çökmə sürətini (ESR) deyil, həm də eritrositlərin sayını, rəng indeksini, leykositlərin sayını və leykosit formulasını (leykoqram), trombositləri qiymətləndirməyə imkan verən tibbi laboratoriya analizidir. Bu analiz anemiyanın mövcudluğunu, həmçinin iltihab prosesini və qan hüceyrələrinin neoplazmalarını müəyyən etməyə imkan verir.
PCR
Molekulyar bioloji üsullarla qan analizi (polimeraza zəncirvari reaksiya, PCR, PCR) PCR ilə qan testi bioloji materialda (nümunə) müəyyən nuklein turşusu fraqmentlərinin (DNT) aşağı konsentrasiyalarında əhəmiyyətli artım əldə etməyə imkan verən molekulyar biologiya üsuludur. DNT-ni, patogen mikroorqanizmlərin RNT-sini, insan və heyvanların, bitkilərin, mikroorqanizmlərin somatik hüceyrələrində mutasiyaları müəyyən etməyə imkan verir və infeksiya, insan genetikası, çoxalma, qohumluq əlaqələrinin qurulması və s. sahələrdə fəal şəkildə istifadə olunur.
Seroloji qan testi
Ferment immunoanalizi spesifik antigen-antikor əsasında müxtəlif aşağı molekulyar ağırlıqlı birləşmələrin, makromolekulların, virusların və s.-nin keyfiyyət və ya kəmiyyət təyini üçün laboratoriya immunoloji üsuludur.
Məhkəmə laboratoriya diaqnostikası
Əsas məqalə: Məhkəmə ekspertizası Məhkəmə-tibb eksperti məhkəmə-tibbi ekspertizası müəssisələrində ştat vahidi vəzifəsində çalışan, məhkəmə-tibbi ekspertizası ixtisası üzrə hazırlıq keçmiş və bu sahədə mütəxəssis sertifikatına malik olan həkimdir.
Sahibsiz kölgələr
Sahibsiz kölgələr-yazıçı,AMEA-nın aparıcı elmi işçisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Sadıq Qarayevin 2017-ci ildə nəşr edilmiş romanı.
Ümumi məlumat
“Sahibsiz kölgələr” müəllifin birinci romanı “Sahilsiz təzadlar” kimi yeni üslubda bədii, elmi, fəlsəfi və detektiv janrda yazılmışdır. Bu roman bir çox müsbət və mənfi qəhrəmanlarla zəngindir. Əsərin əsas süjet xətti Çoban Zalovla Fəridənin təzadlı məhəbbəti, Şəms, Mərcan və Gülər bacılarının, eləcə də onların nakam arzularının canlanmış formaları olan, eyni adlı üç rəfiqənin həyatı, keçmiş Sovet DTK-sının əməkdaşları olan Süleyman, Sergey və Arsenin bir-biriləri ilə mübarizəsi üzərində qurulmuşdur. Romanda azərbaycanlı alim Tusinin, eləcə də digər obrazların dili ilə bir sıra elmi, fəlsəfi ideyalar,fərziyyələr irəli sürülmüş, müzakirə olunmuşdur. Bundan əlavə, əsərdə kainatın quruluşu və yaranması, materiyanın, kütlənin əmələ gəlməsi, zaman və məkan haqqında, varolma enerjisi və mövcudluq arasındakı əlaqə və s. məsələlər barəsində yeni, maraqlı ideyalar da yer almışdır. “Sahibsiz kölgələr” romanında bəşəriyyətin qlobal problemləri, erməni riyakarlığı və vəhşiliyi, insan psixologiyasının mürəkkəb mahiyyəti,şəxsiyyətin tərəqqisinə və tənəzzülünə səbəb olacaq amillər haqqında da müxtəlif obrazların vasitəsilə aydınlıq gətirilməyə səy göstərilmişdir. “Sahibsiz kölgələr” əsəri müasir ədəbiyyatımızda Azərbaycan çekistlərinə həsr olunmuş ilk böyük həcmli romandır. Əsər geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Xarici keçidlər
http://sadiqqarayev.com/pdf/Kolgeler%20kitab+.pdf
Kiçik qara ləkə
Kiçik qara ləkə — Neptun atmosferində olan siklondur. 1989-cu ildə Voyacer-2 kosmik aparatının planet üzərindən keçərkən müşahidə etdiyi ikinci siklondur. Ona həm də İkinci qara ləkə və Sehrbaz gözü deyilir. alt=|thumb
Ümumi məlumat
Böyük və kiçik qara ləkələr ilk dəfə 1989-cu ildə Voyacer-2 kosmik aparatı vasitəsi ilə müəyyən olunmuşdur. Kiçik qara ləkə Neptunun şərq ətrafında, 54 °Cənub enliyində hərəkət edirdi. Onun periodu 16,1 saata bərabər idi. Bu zaman kiçik qara ləkə siklonunda küləyin sürəti müəyyən edilməmişdir. 1994-cü ildə Neptuna göndərilən Habbl teleskopu bu siklonları müşahidə etməyib.
Fiziki xarakteristikaları
Kiçik qara ləkə böyük siklondan 30°Cənuba doğru hərəkət edir və periodu ondan 2 saat qısadır. Siklon mərkəzində alçaq təzyiq formalaşdıqdan sonra hava kütləsinin saat əqrəbi istiqamətində hərəkət etməsi nəticəsində yaranıb Also present within the dark region of the storm were sharp band-lines potentially indicating unseen high winds, despite exact measurements having never been taken. Bu zaman atmosferdəki böyük miqdarda metan qazı siklona doğru hərəkət etmişdir ki, bu da onun mərkəzinin tünd rəngə boyanmasına səbəb olmuşdur. "Sehrbaz gözü" adı ona gözə bənzəyən formasına görə verilib. Gözə oxşayan mərkəz metan-buz buludlarından formalaşıb.
1989-cu ildən sonra qara ləkələr müşahidə olunmamışdır. Habbl teleskopundan əldə edilən məlumatlar onların zəifləyərək məhv olduqlarını göstərir. Ancaq böyük qara ləkənin hələ də daha aşağı hündürlükdə fəaliyyətdə olması ehtimalı irəli sürülür. Bunu Neptun atmosferində görünən burulğanlar sübut edir. Qara ləkələrin məhv olma səbəbi kimi onların ekvatora yaxınlaşması göstərilir. Belə ki bu bölgədə sürētin saniyədə 400 metrə çatan hava axınları mövcuddur.
Hababam sinifi (film, 1974)
Hababam sinifi — rejissor Ərtəm Əyilməz tərəfindən 1975-ci ildə ekranlaşdırılmış film. Komediya və musiqili film janrlarında olan film "Arzufilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Əsas rollarda Kamal Sunal, Münir Özqul, Tarık Akan, Xalid Ağcatəpə, Ədilə Naşit çıxış edirlər.
Məzmun
Özəl liseyə yeni gələn müdir müavini və tarix müəllimi Mahmud bəy (Keçəl Mahmud) bir neçə il sinifdə qalan 6 A (Hababam sinifi) sinfinə nizam intizam qaydaları öyrədir. Ancaq şagirdlərin dəcəlləyinə görə çoxlu problemlər yaşanır. Bunun fonunda hadisələr maraqlı şəkildə cərəyan edir.
I Hakəm
I Hakəm və ya Hakəm ibn Haşim ibn Əbdürrəhman (d. 771 — ö. 21 may 822) — 3-cü Kordova əmiri.
Həyatı
Hakəm ibn Hişam 771-ci ildə Kordovada dünyaya gəldi. Atası Əndəlüs əmiri I Hişam, anası isə onun ispan əsilli cariyəsi Zührufdur. Atasının vəfatının ardından 17 aprel 796-cı ildə taxta çıxdı. Səltənəti dönəmi bir çox iğtişaş və üsyanlarla keçdi. Üzləşdiyi ilk problem atasının dönəmində şimali Afrikaya sürgün edilən əmiləri Süleyman və Abdullahın taxt iddiasıyla Əndəlüsə geri dönmələri oldu. Kiçik əmisi Abdullah, Übeydullah və Əbdülməlik adlı 2 oğluyla birlikdə Frank kralı Böyük Karla sığınsa da, aparılan danışıqlıqlarla külli miqdarda qızıl və hədiyyə alıb Valensiyada qalmağa razı oldular. Kordova qalasına hücum edən böyük əmisi Süleyman isə məğlub edildi və Merida yaxınlığında ələ keçirilərək edam olundu.
Əmir Hakəm daha sonra bərbər tayfalarının və xüsusilə də, sonradan müsəlman olan yerli əhalinin Toledo, Saraqossa, Merida və Kordova kimi böyük şəhərlərdəki üsyanlarıyla məşğul oldu. Toledoda ayaqlanan üsyançılar mərkəzi hakimiyyəti təmsil edən ərəb valini ələ keçirib şəhərdən qovdular (797). Bu üsyanda ərəb əsgərlərinin yerli əhali üzərindəki basqıları və keçmişdə vestqotların paytaxtı olan Toledodakı əsilzadə ailələrin şəhəri özlərinin idarə etmək istəmələri mühüm rol oynadı. Əmir Hakəmin şəhərə təyin etdiyi yeni vali Əmrus ibn Yusif, təşkil etdiyi bir məclisdə üsyan başçılarının bir çoxunu hiyləylə qətlə yetirdi və beləcə üsyan yatırıldı (807). Ancaq əmirin bu hərəkəti şəhərdəki yerli əhalinin ərəblərə qarşı etimadsızlığını daha da artırdı və Toledo bu üsyanların mərkəzinə çevrildi. 814-cü ildə üsyançıların gözünü qorxutmaq məqsədilə bölgəyə gələn Əmir Hakəmin əmriylə şəhərin böyük hissəsi yandırılıb xarabalığa çevrildi.
Toledonun ardından Kordovada da mühüm üsyanlar başladı. Atasının üləma zümrəsinə önəm verməsi onlara dövlət idarəsində söz sahibliyi vermişdi. Buna baxmayaraq Əmir Hakəm dini vəzifələrini yerinə yetirmir, xalqdan uzaq həyat tərzi yaşayır və üləma zümrəsinin nüfuzunu azaltmağa çalışırdı. Başda üləma zümrəsi olmaqla, mövcud vəziyyətdən narazı olanlar Əmir Hakəmi taxtdan endirməyə cəhd etsələr də, bu cəhd uğursuz oldu. Aralarında mühüm Maliki alimlərinin də olduğu 72 nəfər edam edildi (805). Üləmanın ayaqlandırdığı əhali məscidlərin önündə toplaşaraq əmiri açıq şəkildə təqsirləndirirdilər. Üstəlik Kordovanın kənar məhəllələrini, xüsusilə də Rabaz məhəlləsini darmadağın edən sel fəlakətinin ardından Əmir Hakəmin yeni vergilər təyin etməsi şəhər əhalisinin etirazlarını daha da artırdı (817). Əmir Hakəm evləri və dükanları yandıraraq bu ayaqlanmanı da sərt şəkildə aradan qaldırdı. Saray mühafizəçilərinin 3 gün davam edən zülmündən sonra üsyan edən məhəllə sakinləri şəhərdən sürgün edildi. Bu səbəblə Əmir Hakəm Rabazi ləqəbi aldı.
Digər yandan Merida və Saraqossa kimi mühüm şəhərlərdə də üsyanlar başladı. 806-cı ildə bərbərlər tərəfindən başlayan və bəzən yerli müsəlmanların da qatıldığı Merida üsyanı 7 il sonra yatırıla bildi. Ərəb tayfalarının zülmü səbəbilə ayaqlanan Saraqossa əhalisi də 802-ci ildə üsyan rəhbərinin edam edilməsiylə yatırıldı. Əmir Hakəmin aldığı sərt tədbirlərlə bu üsyanlar tamamilə yatırıldı və ölkədə əmin-amanlıq təmin edildi. Buna baxmayaraq daxildəki ayaqlanmalar şimaldakı xristian krallarını cəsarətləndirmişdi. Bundan faydalanan franklar 801-ci ildə Barselona şəhərini işğal etdilər. 809-cu ildə Tortosa şəhərinə hücum etsələr də, şəhəri ələ keçirə bilmədilər.
Əmir Hakəm xarakter olaraq son dərəcə sərt, dini vəzifələrinə laqeyd, ədalətli bir hökmdar idi. Əndəlüs Əməvi hökmdarları arasında ilk dəfə orduya pullu əsgər toplayan, hərbçi yönüylə yanaşı şair də olan Əmir Hakəm 21 may 822-ci ildə vəfat etdi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Sandra Kim
Sandra Kaldarone ( 15 oktyabr 1972, Montenye, Belçika) və ya səhnə adı ilə Sandra Kim — italyan əsilli Belçika müğənnisi. O, ifa etdiyi "J'aime la vie" mahnısı ilə 1986-ci ildə Belçikaya Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində ilk qələbəsini qazandırmışdır.
Şəxsi həyatı
1994-cü ildə Sandra Kim Olivye Jerar ilə ailə həyatı qurmuş, lakin bir il sonra cütlük boşanmışdır. O, 2001-ci ildə Yürqen Delanj ilə evlənmişdir.
NGC 4995
NGC 4995, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın ev muzeyi
Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın ev muzeyi — Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın ömrünün son 19 ilini keçirdiyi ev. Burada böyük şairdən yadigar qalan əşyalar, hətta vaxtı ilə geyindiyi ayaqqabı, istifadə etdiyi əl çantası və digər əşyalar saxlanılır.
Haqqında
Ustad Şəhriyarın evi Təbrizdə Maksudiyyə Şəhr bölgəsində yerləşir. Şair ömrünün son 19 ilini bu evdə keçirib. Evi 1988-ci ildə şairin ölümündən sonra Təbriz bələdiyyəsi alıb və muzeyə çevirib. Muzeydə 500-dən artıq eksponat mövcuddur. Burada onun əlyazmaları, ondan yadigar qalan əşyalar, hətta vaxtı ilə geyindiyi ayaqqabı, istifadə etdiyi əl çantası və digər əşyaları saxlanılır. Şəhriyarın ev muzeyində Bakıdan gətirilən tara da rast gəlmək mümkündür.
Filant (Antioxun oğlu)
Filant — yunan mifologiyasında personaj. O, Antioxun oğlu idi. Filant Korinfin padşahı olmuşdur. O, Lipefil ilə evlənmiş, onların Hippot və Tero adlı iki oğlu olmuşdur.
II Eduard
II Eduard və ya Karnarvonlu Eduard (d. 25 aprel 1284 – ö. 21 sentyabr 1327) — İngiltərə kralı. Böyük qardaşı Alfonsonun vəfatı ilə hələ 4 aylıqkən İngiltərə taxtının varisi oldu. 1300-cü illərin əvvəllərində atasının Şotlandiya ya tərtiblədiyi hərbi əməliyyatlara qatıldı. 1306-cı ildə Vestminster abbatlığı nda keçirilən möhtəşəm mərasimlə cəngavər ünvanı aldı. Atasının vəfatının ardından Eduard 1307-ci ildə İngiltərə kralı oldu. Fransa və İngiltərə arasında uzun zamandır davam edən münaqişəyə son qoymaq üçün 1308-ci ildə Fransa kralı IV Filip in qızı İzabella ilə evləndi.
Eduarda yaxın olan Dispenser ailəsinin getdikcə güclənməsinə etiraz olaraq, Lankaster hersoqu Tomas və ətrafına topladığı baronlar 1321-ci ildə bu ailənin bütün əmlaklarına əl qoydular və kralı onları sürgünə yollamağa məcbur etdilər. Ancaq bunu qəbul etməyən Eduard əmisi oğlu olan Tomas Plantagenet i ələ keçirərək edam etdirdi. Ardından 1311-ci il Qərarnamələri rəsmi şəkildə ləğv olundu və bütün müxaliflər ələ keçirilərək edam edildi. Bununla yanaşı Şotlandiya da vəziyyət dəyişmədi və məsələni yatırtmaq üçün Eduard Şotlandiya kralı I Robert lə sülh bağlamağa məcbur oldu. Digər tərəfdən Eduardın səltənətinə olan müxalifət güclənməkdə idi və xanımı İzabella da, 1325-ci ildə sülh müzakirələrini davam etdirmək bəhanəsiylə Fransa ya gedişinin ardından bu müxalif cəbhəyə qoşuldu. O illərdə sürgündə olan Rocer Mortimerlə ittifaq quran kraliça 1326-cı ildə kiçik bir orduyla İngiltərə ni işğal etdi. Eduardın səltənəti dağıldı və noyabr ayında ələ keçiriləcəyi Uels torpaqlarına qaçdı. 1327-ci ilin yanvarında kral 14 yaşlı oğlunun lehinə taxt-tacdan əl çəkdirildi və həmin ilin 21 sentyabr ında həbs tutulduğu Berkley qalasında öldü və ya ehtimal ki, yeni rejimin əmriylə öldürüldü.
Samir Ələkbərov (idmançı)
Samir Ələkbərov Ələsgər oğlu (27 avqust 1980) — azərbaycanlı fudokan karate-do ustası, Beynəlxalq yarışların qalibi və mükafatçısı, ehtiyyatda olan baş-leytenat hərbi rütbəli zabit, vətən müharibəsi iştirakçısı, Qubadlı və Cəbrayıl rayonlarının azad olunmasına görə medalları ilə təltif olunmuş, 4-cü dan qara kəmər ustası, Fudokan federasiyasının idarə heyətinin üzvü və Gəncəbasar regionu üzrə baş məşqçi.
Həyatı
Ələkbərov Samir Ələsgər oğlu 27 avqust 1980-cı ildə Azərbaycan respublikasının Ağstafa şəhərinin Göyçəli kəndində anadan olub. Uşaq yaşlarından karate-do idman növü ilə peşəkarcasına məşğul olan Samir Ələkbərov həmçinin peşəkar məşqçi kimi fəaliyyət göstərir. Rəhbəri olduğu Ağstafa Fudokan Komandasının Respublika və dünya səviyyəsində bir çox titullu tələbələr yetişdirmişdir.
Uğurları
Beynəlxalq turnirlərin qalibi və mükafatçısı, dəfələrlə Azərbaycan çempionu, 4-cü dan qara kəmər ustasıdır İkinci Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, Qubadlının azad olunmasına görə və Cəbrayılın azad olunmasına görə medalları ilə təltif olunub.
Seyidli bulağı
Seyidli bulağı — Şuşa rayonu ərazisində məşhur bulaqlardan və tarixi yerlərdən biri.
Tarixi
Şuşanın özündə su olmasa da onun hər iki yanından axan çaydan suyu tuluqlara doldurub gətirib şəhərdə satırdılar.
Şuşaya ilk bulağı isə Xan qızı Natəvan saxsı borularla çəkib. Bu məşhur "Xan Qızı" bulağıdır. Xurşidbanu Natəvan həmin bulağın çəkilməsi üçün yüz min qızıl pul xərcləyib. Bundan sonra şəhərin müxtəlif yerlərinə bulaqlar çəkilir. Bu bulaqlardan biri də XIX əsrin 80-ci illərində Seyidli mərhələsində çəkilən bulaq olur. Bulaq elə məhəllənin adı ilə Seyidli bulağı adlanır.
Şuşa şəhəri Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal ediləndən sonra bulaq erməni terrorçuları tərəfindən dağıdılmışdır. Şəhər azad edildikdən sonra bulağın məhv edildiyi bəlli olmuşdur.
Hazırda bulağın qalıqları Şuşa şəhərinin General Y.Quliyev küçəsində yerləşir.
Sahilsiz təzadlar
Sahilsiz təzadlar-yazıçı,AMEA-nın aparıcı elmi işçisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Sadıq Qarayevin 2014-cü ildə nəşr edilmiş romanı.
Ümumi məlumat
“Sahilsiz təzadlar” bədii, elmi, fəlsəfi və detektiv romandır. Əsərin əsas qəhrəmanları Əli və Nərmindir. Süjet xətti bu iki gəncin ülvi məhəbbəti, başlarına gələn hadisələr əsasında qurulmuşdur. Romanda qəhrəmanların və digər obrazların vasitəsilə bir sıra elmi, fəlsəfi ideyalar, fərziyyələr irəli sürülmüş, müzakirə olunmuşdur. Bundan əlavə, əsərdə rənglərin əmələ gəlməsi,kainatın yaranması, zamanın, sürətin və sahələrin arasıkəsilən mahiyyətdə olması, təxmini, dürüst, real məntiq və digər məsələlər barədə mülahizələrlə yanaşı, bəşəriyyətin qlobal problemləri haqqında fikirlər də yer almışdır. Yeni ictimai formasiya quruluşunun yaranması haqqında fikirlər, Əlinin iki mürəkkəb cinayətin üstünü məharətlə açması, həqiqətləri insanların dərk edə bilməməsinin səbəbləri haqqında mülahizələr də romanın bədii süjet xəttində əsas istiqamətlərdəndir. Əli və Nərminin sonda Şuşada görüşmələri isə, Azərbaycan xalqının və dövlətinin arzusunun, ali məqsədinin, onu həyata keçirmək üçün iradə, əzm və qüdrətinin dünyaya nümayişidir. Əsər geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Xarici keçidlər
http://sadiqqarayev.com/pdf/Sahilsiz%20Tezadlar%20-%20632%20(1).pdf
NGC 1301
NGC 1301, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Hüseynabad (Xudabəndə)
Hüseynabad - İranın Zəncan ostanının Xudabəndə şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 452 nəfər yaşayır (96 ailə).
Bizzina Kulumbeqov
Bizzina Kulumbeqov — Bizzina Kulumbeqov (d. 30 yanvar 1980 ) - gürcü pediatrı, allergist və teleaparıcıdır.
Bioqrafiyası
1999-2005-ci illərdə Kulumbeqov Tbilisi Dövlət Tibb Universitetində təhsil alıb. 2005-2008-ci illərdə Tbilisi Dövlət Tibb Universitetinin rezidenti, pediatrı işləmişdir. 2008-ci ildə Avstriyada 3 aylıq təcrübə keçdi. Linzdəki ana və uşaq klinikasında işləyir.
2008 və 2009-cu illərdə Allergiya və İmmunologiya Mərkəzində kiçik həkim işləyib. 2010-cu ildən Allergiya və İmmunologiya Mərkəzində (uşaq allergisti) işləyir. 2016-cı ildən İmedi TV Gündüz Proqramının həmsöhbətidir. 2002-2005-ci illərdə Universitetin (Tbilisi Dövlət Tibb Universiteti) IV Tələbə Elmi Cəmiyyətinin üzvüdür. Tarxnişvili, Pediatriya Bölməsinin Sədri də olub. 2005-ci ildən Avropa Allergiya və Klinik İmmunologiya Akademiyasının gənc üzvüdür. 2003-cü ildə Avropa Tibb Tələbələri Birliyinə və IV.Tarkhnishvili Tələbə elmi konfransı LXVI TSMU. 1-ci yerə görə Prezident Mükafatını aldı. 2004-cü ildə eyni adlı LXVII konfransında yenidən 1-ci yerə görə Prezident Mükafatını aldı.
2004-cü ildə Tiflisdə keçirilən II Avropa Astma Konqresinə qatıldı. 2005-ci ildə Gürcüstan Prezidentinin elmi işçisi oldu. 2005-ci ildə Leiden Beynəlxalq Tələbə Tibb Konqresinə (Hollandiya; məruzəçi) qatıldı; 2009-cu ildə Allergiya və Astma üzrə Pediatrların Avropa Toplantısı (Venesiya, İtaliya). 2011-ci ildə Avropa Tənəffüs Cəmiyyətinin gənc üzvü oldu. 2012-ci ildə Avropa Allergologiya və Klinik İmmunologlar Akademiyasının Konqresində (Milan, İtaliya) iştirak etmişdir.
2020-ci ildən Gvantsa Daraseliya ilə birlikdə Rustavi 2-də Pandemiya proqramının həmsöhbətidir.
Elmi fəaliyyəti
1.Araşdırmacı, Atopik Dermatit üzrə Pierre-Fabre Araşdırması, 2012; 2.Mərhələ 3 Faz Tədqiqatı, Boehringer Ingelheim, 2012–2013; 3.Pediatrik Astma Araşdırma Koordinatoru, Glaxo, 2013.
Rumi pendiri
Rumi pendiri (جبنه رومى, gebna rūmi; İsgəndəriyyədə gebna romi və ya gebna turki kimi də tanınır) — Misirdə pendirin əsas növlərindən biri. Kəskin bir qoxusu və yaşından asılı olaraq müxtəlif dərəcələrdə duzluluğa malikdir.
Təsvir
Ruminin yunan kefalotiri pendirindən əldə edildiyi güman edilir. Misirin əsas sərt pendiridir. Pekorino Romano və Mançeqo ilə eyni ailəyə aiddir. Rumi pendiri inək südündən və ya inək və camış südünün qarışığından hazırlanır. Fermentasiya başlanğıcı kimi istifadə edilmir. Südü təbiidir, tam qaymaqlıdır. Qara bibər əlavə etmək olar. 3–4 aydan sonra pendir aydın tekstura və iti, kəskin dad verir. Rumi 10 kiloqramlıq (22 lb) disklərdə və ya vakuum qablaşdırmada dəyişən çəki dilimlərində mövcuddur. Bir unsiya porsiyasında 100 kalori var və təxminən 28% doymuş yağ ehtiva edir.
Əlaqədar məhsullar
1985-ci ildə bərabər miqdarda inək və camış südündən istifadə edilməklə və 20–30% soya südü əlavə edilməklə eksperimental Ras pendiri hazırlanmışdır. Yağ tərkibi təbii pendirdən aşağı idi və ləzzət bir qədər təsirləndi, lakin nəticənin "qənaətbəxş hiss xüsusiyyəti" olduğu deyilirdi. Fermentləşdirilmiş pendir miş ənənəvi olaraq Areesh pendirindən hazırlansa da, mişə bənzər kommersiya məhsulları da ras və domiati pendirlərindən hazırlana bilər.
NGC 4996
NGC 4996, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Orta əsr musiqisi
Orta əsr musiqisi Qərbi Avropanın təxminən 6-cı əsrdən 15-ci əsrə qədər olan orta əsr dini və dünyəvi musiqisini əhatə edir. Bu, qərb klassik musiqisinin ilk və ən uzun əsas dövrüdür. Orta əsr musiqisindən sonra renessans musiqisi gəlir. Bu iki dövr, musiqişünasların ümumi musiqi təcrübəsindən əvvəlki dövrlərə və ümumiyyətlə erkən musiqiyə verdikləri adlardır. Orta əsrlərin ənənəvi bölünməsi kimi orta əsr musiqisi də Erkən (500–1150), Yüksək və ya Orta (1000–1300) və Son (1300–1400) orta əsr musiqisi olmaqla 3 əsas dövrə bölünürlər.
Kardinal Rişelye
Arman-Jan dyu Plessi de Rişelye (9 sentyabr 1585 — 4 dekabr 1642) — Fransa dövlət xadimi, 1624-cü ildən ömrünün sonunadək Fransanın faktiki rəhbəri, Generalissimus. Tarixə "Qırmızı Kardinal" ləqəbi ilə düşmüşdür.
Həyatı və fəaliyyəti
1585-ci il sentyabrın 9-da Parisdə Puatu əyalətinin Rişelye qəsrində kasıblaşmış zadəgan ailəsində anadan olmuşdur. Onun atası Fransua dyu Plessi Fransada III Henrixin dövründə baş prevo – məhkəmə məmuru olmuşdur, anası Süzanna de la Port Paris parlamentinin vəkilinin ailəsində anadan olub. Ailənin kiçik oğlu olan Arman-Jan markiz dyu Şillunin titulunun varisi kimi 1594-cü ildə Navarr kollecinə daxil olur və hərbçi təhsili alır.
1516-cı ildə III Henrix tərəfindən Plessiyə bağışlanmış La-Roşelye yeparxiyasında dini vəzifə ailənin yeganə gəlir mənbəyi idi.Ailənin ortancıl oğlu monastıra getdiyindən Rişelye ailəsi bu vəzifəyə gənc Armanın təyin olunmasına çalışır. Arman gənc olduğu üçün bu rütbəyə onu Roma Papası V Pavel təsdiq etməli idi. Gənc abbatı qəbul edərkən onun fitri istedadını və hazırlığını görən V Pavel onu bu vəzifəyə 22 yaşında təsdiq etdi.
Yepiskop rütbəsi ona kral sarayı mühütünə daxil olmağa imkan verdi. Çox tezliklə o IV Henrixin hörmətini qazandı. IV Henrix onu hətta "mənim yepiskopum" deyə çağırardı. Lakin Armanın sürətli irəliləyişi bəzi saray simalarının xoşuna gəlmədi və o bir müddətə Parisi tərk etməli oldu. right|thumb|250px|Rişelye-"Qırmızı kardinal"
1614-1615-ci illər Baş Ştatları
Bir neçə il Lyusonda keçirmiş Rişelye boş vaxtlarında yalnız mütaliə ilə məşğul olardı və fransız dilində ilk dini traktatı yazdı. Bu müddət ərzində ölkə daxilində baş vermiş hadisələr-1610 IV Henrixin öldürülməsi və separatist qüvvələrin baş qaldırması Rişelyeni (Lyuson yepiskopu kimi) yenidən siyasi həyata qaytardı. Arada vasitəçi kimi çıxış edən Rişelye nəticədə 1614-cü ildə Baş Ştatlara Puatu ruhaniliyindən nümayəndə seçildi. Konflikt edənlər arasında neytral mövqe tutaraq tərəfləri kompromisə gətirməyə çalışan Rişelye çox qısa zamanda özünü tanıda bildi. Hətta 1615-ci ildə birinci silkin (ruhanilərin) adından son nitqi söyləmək ona həvalə edildi.
Saray yüksəlişi
thumb|200px|left|Rişelye (by Philippe de Champaigne, 1637)
Rişelyenin bacarığı tezliklə Fransanın o zaman ki, faktiki rəhbəri ana-kraliça Mariya Mediçi tərəfindən qiymətləndirildi və o gənc XIII Lüdovikin arvadı – kraliça Anna Avstriyalının keşişi təyin edildi. Tezliklə kral favoriti d'Ankr Rişelyeyə himayə etməyə başladı. 1616-cı ildə Rişelye Kral şurasında daxil oldu-hərbi işlər və xarici siyasət üzrə dövlət katibi təyin edildi.
Lakin 1617-ci ildə Konçininin (d'Ankr) öldürülməsi və onun yerinə hersoq de Lyuinin gəlməsi Rişelyenin təkrar Lyusona qayıtması və daha sonra Avinyona göndərilməsi ilə nəticələndi. Bu müddət ərzində o yalnız dini fəaliyyətlə məşğul oldu, lakin XIII Lüdovik və anası Mariya Mediçi ilə məktublaşırdı.
Fransa şahzadə nəsillərinin nümayəndələri – Konde, Suasson və Builyon gənc kralın özbaşnalığına qarşı çıxması XIII Lüdoviki Rişelyeyə ana-kraliçanın ətrafına ona sakitləşdirici təsir bağışlayacağı ümidilə daxil olmağa icazə verdi. Effekt gözlənilməz oldu, ana-kraliça tam barışıq üçün oğlundan Rişelyenin kardinal seçilməsini tələb etdi. 1622-ci il 5 sentyabrda Rişelye kardinal rütbəsinə layiq görüldü, lakin Mariya Mediçinin (onunla birlikdə Rişelyenin) Parisə yalnız 1624-cü ildə qayıtması ona öz vəzifəsində bu vaxtdan etibarən fəaliyyət göstərməsinə imkan verdi. 1624-cü il 13 avqustda fəaliyyətdə olan hökumətin dağılması və ana-kraliçanın təkidi Rişelyeyə kralın "baş naziri" (birinci nazir) təyin edilməsinə imkan yaratdı.
Saray fəaliyyəti
İlk anlardan etibarən Rişelye çoxlu düşmən və etibarsız dostlarla üzləşdi. Kralın sevgisini qazana bilməsə də hər hadisədən sonra XIII Lüdovik Rişelyenin təsirinə daha çox düşürdü. Kral ailəsi Rişelyeyə isti münasibət göstərmirdilər – kraliça, ana-kraliça və hətta kralın yeganə qardaşı hersoq Qaston Orleanlı Rişelye üzərində təsir əldə etmək üçün çoxsaylı qəsdlər hazırlayırdılar. Ana-kraliça çox tezliklə Rişelyenin dövlətin idarə edilməsindəki mövqeyini görüb ona himayə etməkdən əl çəkdi. Çox saylı gizli qəsdlərin üstü məharətlə açılır və günahkarlar cəzalandırılırdılar. Yalnız kral ailəsinin üzvləri mənsub olduqları titullara görə sağ qala bilirdilər.
Hakimiyyətin ilk günlərindən Rişelye daimi intriqaların mərkəzi obyektinə çevrilmişdir. Satqınlığın qurbanı olmamaq üçün o heç kimə etibar etmir və onun bu keyfiyyəti ətrafındakılarda qorxu və başa düşməməzlik yaradırdı. Onun əsas məqsədi Avropada Habsburqlar sülaləsinin (İspaniya) hökmranlığını zəiflətmək və Fransanın mövqeyini gücləndirmək idi. Bundan əlavə kardinal mütləq monarxiyanın qızğın tərəfdarı idi.
Ölümü
right|thumb|250px|XIII Lüdovik və Rişelye La-Roşel mühasirəsində
Rişelye səhhəti baxımınıdan zəif adam olmuşdur. Faktiki olaraq hakimiyyətin başçısı və zehni fəaliyyəti səhhətindəki problemlərin daha tez üzə çıxmasına şərait yaratmışdır. Hətta ölüm ayağında belə orduya əmrlər verir, diplomatik instruksiyalar və ayrı-ayrı əyalətlərin qubernatorlarına namələr yazırdı. 28 noyabr 1642-ci ildə kəskin ağrılar başlayır, 2 dekabrda XIII Lüdovik onu ziyarətə gəlir. "Artıq vida vaxtıdır – zəif səslə Rişelye deyir. Siz Əlahəzrətləri tərk edərkən mən yalnız özümdə onunla təskinlik tapıram ki, sizin krallığınız öz qüdrətinin və şöhrətinin ən yüksək pilləsində olduğu bir dövrdə düşmənləriniz məğlub edilmiş və alçaldılmışdir. Bütün əməyimin və xidmətlərimin qarşılığında Siz Əlahəzrətlərindən mənim doğmalarımı himayə etməyinizi və xeyir-dua verməyinizi istəməyə cürət edirəm. Mən onlara öz xeyir-duamı yalnız o şərtlə verəcəyəm ki, onlar Sizə sədaqətlərini heç bir zaman pozmayacaq və sona kimi sizə tabe olacaqlar." Daha sonra o öz vəzifəsinə layiqli varis kimi Mazarinini göstərir.
Növbəti gün kral sonuncu dəfə görüşə gəlir və bir saat müddətində onlar təklikdə söhbət edirlər. Daha sonra içəri gəlmiş keşişlərin sorğularına "Mənim dövlətin düşmənlərindən başqa düşmənlərim olmayıb" deyərək aydın və dəqiq cavab verir. Rişelye 5 dekabr 1642-ci ildə Parisdə vəfat etmişdir və Sarbonna ərazisindəki kilsədə, universitetə etdiyi əvəzolunmaz köməyin xatirəsinə orada dəfn edilmişdir.
Nailiyyətləri və tarixdəki rolu
Rişelye Fransız absolyutizmini gücləndirmək məqsədilə mədəni inkişafa ciddi fikir vermişdir. Kardinalın təşəbbüsü ilə Sarbonnanın əsaslı rekonstruksiyası keçirilmişdir. Fransa Akademiyasının yaradılmasında əvəzsiz rol oynamış, Sarbonna Universitetinə öz vəsiyyətinə əsasən Avropanın ən böyük kitabxanalarından birini bəxş etmişdir. Parisdə Pale-Kardinal (sonradan o XIII Lüdovikə bağəşlanılır və indi Pale-Royal adlanır) qəsrini tikdirir.
Rişelyenin Fransız klassisizminin çiçəklənməsi naminə rəssamlara və yazıçılara etdiyi köməkdən əlavə o özü də məhsuldar dramaturq olmuşdur. Onun pyesləri öz təşəbbüsü ilə açdırdığı kral tipoqrafiyasında çap olunurdu. Fransaya rəqib hesab etdiyi İspan kralının qızı – Anna Avstriyalı ilə gərgin münasibətləri öz pyeslərində əksini tapmışdır. Anna Avstriyalı və İngilis lordu Bekinqem arasındakı münasibətləri bilən Rişelye yazdığı "Miram" adlı pyesində lord Bekinqemi məğlu qismində (La-Roşel mühasirəsi zamanı) göstərir və kraliçanı bu tamaşaya baxmağa məcbur edir. Dümanın "Üç muşketyor" əsərində bu məqam əsasən faktlara söykənilərək təsvir edilmişdir.
Rişelye təkcə səhnədə uğur qazanmamışdır, o Fransada uzun müddət sürmüş və onu hədsiz zəiflətmiş dini müharibəni (katoliklər və protestantlar arasında) dayandıra və uzun müddət olmaması üçün şərait yarada bilmişdir. Rişelye həmçinin Avropa tarixinin gedişatına çox güclü təsir göstərmişdir. O duel və saray intriqalarını tam dayandıra bilməsə də kardinal olduğu dövrdə onlara güclü təsir göstərə bilmişdir. Kral şurasının və mərkəzi hakimiyyətin mövqeyinin kəskin güclənməsinə nail olmuşdur. Onun dövründən başlayaraq Fransa kolonial imperiyaya çevrilməyə başlamış, Kanada kimi vacib kolonyaları meydana gəlmişdir.
İrəvan FK
İrəvan FK - və ya rəsmi rəsmi adı ilə İrəvan Futbol Klubu. İrəvan şəhərini təmsil edən Azərbaycan futbol klubudur. 2019-cu ildə yaranan klub, hazırda həvəskar klublar arasında keçirilən ən böyük turnir olan Azərbaycan Region Liqasında çıxış edir.
Tarixi
2019-cu ildə yaranan klub, Azərbaycan region liqasında mübarizə aparr. Gələcək hədəfi premyer liqaya vəsiqə qazanmadır.
Antiox (Heraklın oğlu)
Antiox — yunan mifologiyasında personaj. O, Klisfenin ərazi islahatından sonra formalaşmış Attikanın Antioxida filasının eyniadlı qəhrəmanıdır.
Antiox Heraklın və Medanın oğludur. O, Filantın atası, Hippotun babasıdır. Heraklın övladlarının yürüşləri zamanı Korinfi fəth edən Alet onun nəvəsi olmuşdur.
Əbu Alə əl-Əfri
Abdurrəhman əl-Qaduli, Əbu Əli əl-Anbari və Əbu Alə əl-Əfri (ərəb. أبو علاء العفري ‎1957/1959 il Təlafər, İraq – 26 mart 2016, Suriya) – "İslam Dövlətin"in islam terror təşkilatının sədr müavini Əbu Bəkr əl-Bağdadi.
Əhməd Yaramış
Ahmet Yaramış — türk professor. 20 aprel 2020-ci ildə, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən Türk Tarix Cəmiyyətinin rəhbərliyinə təyin edildi, 22 iyul 2020-ci ildə istefa etdi.
Həyat və təhsili
1968-ci ildə Çorumda anadan olan Yaramış, ibtidai və orta təhsilini Amasya şəhərinin Merzifon ilçəsində oxumuş, daha sonra orta məktəb təhsilini İskilipdə tamamlamış, universitet təhsilini isə Ankara Universiteti dil və tarix-coğrafiya fakültəsində almışdır. Qazi Universiteti (1993) ve Konnektikut universitetində (1996) magistr təhsili almışdır. Daha sonra “II Mahmud dövründə Asakir-i Mansure-i Muhammediye, 1826-1839” adlı tezis ilə Ankara Universitetində doktoranturanı müdafiə etmişdir.
Karyerası
1991-1993-cü ildə Ankaranın Gölbaşı mahalında Milli Təhsil Nazirliyində tarix müəllimi olaraq çalışdı və 1993-cü ildə Afyon Böyüktəpə Universiteti dil və ədəbiyyat fakültəsi tarix bölməsinin tədqiqatçı köməkçisi vəzifəsinə təyin edildi. 2002-ci ildə köməkçi dosent, 2008-ci ildə dosent, 2014-cü ildə professor oldu. 20 aprel 2020-ci ildə Türk Tarix Cəmiyyətinin prezidenti vəzifəsinə başladı və 22 iyulda istefa verdi.
Çuxur məhəllə məscidi
Çuxur məhəllə məscidi — XVIII əsrdə Şuşanın Çuxur məhəllə məhəlləsində tikilmiş tarixi abidə.
Çuxur məhəllə məscidi Şuşanın XVIII əsrdə salınmış aşağı məhəllələrindən biri olan Çuxurlu məhəlləsində yerləşir. Şəhərin ən aşağı hissəsində yerləşdiyinə görə məhəllə belə adlandırılmışdır.
Düzbucaqlı plandakı Şuşa məscidləri (XVIII-XIX əsrlər)̠ məhəllə meydanlarının ayrılmaz və ən başlıca komponentləri idilər. Müxtəlif cizgili enli tağları olan və ya müstəvi səpkisində işlənmiş həcm-fəza eyvanı şəklində qurulan əsas girişin səmti meydanın planlaşdırılmasından və relyefindən asılı olurdu. Məscidlərin fəza təşkili əsasən iki tipə bölünürː birinci tipin fəza təşkili sütunlar üzərində tağbəndli və tağlı ibadət zalının üçnefli hissələnməyə malikdir, ikinci tip məscidlər isə yastı örtüklü bir bütöv həcm şəklində təqdim olunur. Şuşanın məhəllə məscidlərinin interyerində bütün memarlıq bəzəkvurma tsiklindən — polixrom divar boyakarlığından, Quran yazılarından, yapma bəzəklərindən istifadə olunur.
Hüquqi müəyyənlik
Hüquqi müəyyənlik — milli və beynəlxalq hüquqda qanuna riayət edən şəxslərin davranışlarının tənzimlənməsinə dair bir prinsipdir.
Açıqlaması
Hüquq sistemi, qanuna tabe olan şəxslərin davranışlarını qəti şəkildə tənzimləmələrinə və qanuna tabe olanların dövlət hakimiyyəti tərəfindən istifadəsindən qorumalarına icazə verməlidir. Hüquqi müəyyənlik qərarların qanuni qaydalara uyğun verilməsi, yəni qanuni olması tələbini əks etdirir. Hüquqi müəyyənlik konsepsiyası milli hüquqdakı fərdi muxtariyyət anlayışı ilə sıx şəkildə əlaqələndirilə bilər. Hüquqi müəyyənlik anlayışının qanuna daxil olma dərəcəsi, milli hüquqşdan asılı olaraq dəyişir. Bununla birlikdə, qanuni müəyyənlik tez-tez qanunun hazırlandığı, təfsir edildiyi və tətbiq olunduğu hüquqi metodların inkişafı üçün əsas prinsip kimi mühüm əhəmiyyətə malikdir.
Hüquqi müəyyənlik həm mülki hüquq sistemlərində, həm də ümumi hüquq sistemlərində müəyyən edilmiş bir hüquqi anlayışdır. Mülki hüquq ənənəsində, hüquqi müəyyənlik məmurların davranışının maksimum dərəcədə proqnozlaşdırıla bilməsi ilə müəyyən edilir. Ümumi hüquq ənənəsində, qanuni müəyyənlik çox vaxt vətəndaşların işlərini qanunu pozmayacaq şəkildə təşkil etmə qabiliyyəti ilə izah olunur. Hər iki qanuni ənənədə hüquqi müəyyənlik dövlət orqanları tərəfindən görülən qanunvericilik və inzibati tədbirlərin qanuniliyi üçün əsas prinsip kimi qəbul edilir.
Qanunun aliliyi
Hüquq elmləri sahəsində filosof Qustav Redbrux qanuni etibarlığı, ədaləti və məqsədyönlülüyü hüququnun üç əsas sütunu kimi qəbul edirdi. Bu gün hüquqi etibarlıq beynəlxalq aləmdə qanunun aliliyi üçün mərkəzi tələb kimi tanınır. İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatına (OECD) görə, qanunun aliliyi konsepsiyası bir qayda olaraq "ilk növbədə qanuni etibarlıq və proqnozlaşdırma üçün əsas cəmiyyət qurma zəruriliyini vurğulamağa çalışır." 2007-ci ildə Potsdamda G8 ölkələrinin Xarici İşlər Nazirlərinin Toplantısında hüquqi müəyyənlik qanuni aliliyinə sadiq qalmağın əsas prinsipi olaraq qəbul edilmişdir.