cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nana Akufo-Addo
Mükafatları
Akufo-Addo 2018-ci ilin iyun ayında "Whitaker Group" tərəfindən "Nümunəvi Liderlik" mükafatına layiq görüldü. 2018-ci ilin avqust ayında Qana limanlarının modernləşdirilməsi layihələrinə görə "Afrika Limanı" mükafatını aldı. 2018-ci ilin sentyabr ayında Amerika Birləşmiş Ştatları Ticarət Palatasının ABŞ-Afrika İş Mərkəzi Akufo-Addoya Afrikada regional, diplomatik və iqtisadi liderliyi nəzərə alaraq 2018-ci ilin "Ən Yaxşı Lider" mükafatını təqdim etdi. 2018-ci ilin oktyabr ayında "Qanalıların həyat səviyyəsini yüksəltmək və qanunun aliliyinə uyğun olaraq ölkəni idarə etmək öhdəçiliyinə görə" "2018 İdarəçilik Liderliyi" mükafatını aldı.
2019-cu ilin iyun ayında Afrika Milli Olimpiya Komitələri Birliyi Akufo-Addonu Qanadakı idmanın inkişafına və layihələrinə verdiyi böyük töhfələrinə görə Afrika Milli Olimpiya Komitələri Birliyinin xüsusi mükafatı ilə təltif edəcəyini bildirdi. 2023 Afrika Oyunlarına ev sahibliyi etmək üçün Qanaya müraciətini də etdi.
Nana Akufo-Addo 20 yanvar 2020-ci ildə keçirilən dördüncü "Qana Otelləri" mükafatlandırmasında bunu qeyd edərək işin müvəffəqiyyətlə icrasını təmin edərək uzaqgörən liderlik nümayiş etdirdiyinə görə mükafatlandırıldı.
NGC 915
NGC 915, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qoç bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Con Money
John William Money, Yeni Zelandiya psixoloqu, seksoloqu və cinsi identiklik və cinsiyyət fərqliliyi mövzusunda araşdırma aparan mütəxəssisdir. Əsərləri bir çox dillərə tərcümə edilib nəşr etdirən Money, ömrü boyu bir çox mükafat və elmi adlara layiq görülmüşdür. Son akademik araşdırmalarda David Reimeri intihara vadar edən gender təyinetmə təcrübəsi bir çox cəhətdən tənqid edilmişdi.
Toksoplazma
Toksoplazma — Toxoplasma gondii tərəfindən törədilən və sinir və limfa sistemlərinin, gözlərin, skelet əzələlərinin, miokardın və s.-nin zədələnməsi ilə xarakterizə olunan insan və heyvanların parazitar xəstəliyi. Əksər hallarda xəstəlik simptomsuz keçir. Yoluxma mənbəyi ev və vəhşi məməlilərin müxtəlif növləridir (180-dən çox) (pişiklər, itlər, dovşanlar; yırtıcılar, ot yeyənlər, gəmiricilər).
İnfeksiya yolları
İnsan infeksiyası kifayət qədər istilik müalicəsindən keçməmiş ət məhsulları və yumurta yeyərkən baş verir. Patogen selikli qişalara və zədələnmiş dəriyə daxil olduqda yoluxma ehtimalı istisna edilmir, ötürülən (Vektor yoluxucu xəstəliklərə baxın) və digər yollarla. İntrauterin infeksiya da var. Bədəndə parazitin yaranmasına kömək edən və toksoplazmoz riskini artıran amillər:
Natalka Poltavka (opera)
Natalka Poltavka  — İvan Kotlyarevskinin eyni adlı əsəri əsasında Nikolay Lısenkonun operası. Kotlyarevskinin oyunu bir çox musiqiçi və Lysenkonun qarşısına çıxsa da, bu opera opera evlərinin repertuarına qatılan və Ukraynanın ən populyar operaları arasında yerini tutan opera idi.
Səhnələr
Opera tamaşası 1889-cu ildə Odessa Teatrında keçirildi. Vladimir Yorisin musiqi ilə "böyük opera" halına gətirmək cəhdi uğursuz oldu. Teatr, Lisenkonun müəllif versiyasına qayıtdı. Müxtəlif illərdə "Natalka Poltavka" da səhnə zamanı Mixail Şepkin, Panas Saksaqanski kimi səhnə ustaları var idi.
Süjet
Aksiya XIX əsrin əvvəllərində Ukraynada keçirilir.
İlk hərəkət. Poltavanın yaxınlığında, kiçik bir kənd yaranmışdır. Zəif qız Natalka anası Terpilixa ilə burda məskən saldı. Atası sağ olanda, hər şey ailəyə kifayət idi, amma indi çətin idi. Natalkanın yolu zəngin bir kişi tapmaqdır, anası Terpilixa bu barədə xəyal edir, amma Natalka fərqli bir fikrə sahib idi. O, Terpilixa üçün işçi olaraq çalışan yetim dənizçi Peteri sevir. Dörd il əvvəl, Natalkanın atası, onların sevgisini öyrənməklə, Peteri qovdu. O vaxtdan bəri Natalka ondan heç bir xəbər almadı, hətta onun geri dönəcəyini də bilmirdi. Bir neçə dəfə zəngin, hörmətli insanlar onu istəyirlər, amma o onlardan imtina edir, Peteri gözləyir. Quyuya gedən yolda Natalka məhkəmə məmuru Tetervakovskini gözlədi. O, qıza olan duyğularını etiraf edir, qıza zənginlik vəd edir. Amma o imtina edir.
İkinci hərəkət. Terpilixanın qızı Natalka yenə də Peteri gözləyir. Terpilixa, hıçqırır, Natalkaya müqavimət göstərməmək üçün, ona təəssüf hissi vermir - köhnə, zəif bir qadın kimi. Natalka sonda evlənməyə razı olur. O, yalnız bir şey istəyir - toyun tez olmamasını.
Üçüncü hərəkət. Peter kəndinə gəlir. Çətin işlədiyi illər ərzində o, bir qədər pul topladı və indi vəd etdiyi üçün Natalkadan ayrıldığı Poltavaya tələsir. Mikoladan Natalkanın bu kənddə yaşadığını və dünən bir məhkəmə icraçısı ilə evləndiyini öyrənir. Natalkanın qeyri-ciddi xəyanətindən təsirlənən Petro indi xain qızla görüşməmək üçün buranı tərk etmək istəyir. Mikola onu qalmağa razı saldı və evdən Natalkanı çağırdı. Sevgilisini qarşılamaq üçün qaçan qızın səmimi sevinci Peteri Natalkaya inandırir. O, xoşbəxtdir: Dünyada heç bir güc, onu utanç verici məhkəmə icraçısı ilə evlənməyə məcbur etməyecək. Məhkəmə icraçısı, qızı təhdid etməyə çalışır, lakin gəncin dərin duyğuları, öz xoşbəxtliyini müdafiə etmək üçün kömek edir. Xoşbəxtlikdən sevənlərin heç bir məhdudiyyəti yoxdur. Bütün kənd onları sevindirir.
Mənbə
http://ukrnotes.in.ua/noty/Lysenko/Lysenko_Natalka-Poltavka.php
Sinkveyn
Sinkveyn ilk dəfə olaraq ABŞ-də yaranmışdır. Sinkveyn universal tədris metodudur. Onu müxtəlif fənn proqramlarının mövzularına tətbiq etmək olar. Bu metod şagirdləri maraqlandırmağa, öyrənilən materialı daha yaxşı anlamağa və mühakimə yürütməyə kömək edir. Beşsətirlik şeir olan sinkveyni tərtib etmək asan olduğu üçün onun hər yaşda uşaqlarla təlim prosesində tətbiqi mümkündür.
1-ci sətir: Bir isim, 2-ci sətir: İki sifət, 3-cü sətir: Üç feil, 4-cü sətir: Dörd sözdən ibarət cümlə, 5-ci sətir: Bir isimdən ibarət olur. Nümunə: Qılınc kəskin, iti kəsir, bölür, ayırır Hamı kəsmək üçün işlədir. Alət.
Dom Pérignon
Dom Pérignon — şampan markası. Marka şampan şərabının keyfiyyəti üçün mühüm öncüllərdən biri olan Benediktin keşişi Dom Perinonun adını daşıyır.
Tarix
left|thumb|221x221px| Dom Pierre Perinon, Benedikt [[Keşiş|rahibi]] Dom Perinyon (1638–1715) Ovillerdəki Benediktin abbatlığında keşiş və zirzəmi ustası idi. O, təxminən 1670-ci ildə bir sıra şərabçılıq üsullunun kəşfində öncülük etmişdir. Perinyon şərabları təzə və parlaq saxlamaq üçün yağda isladılmış ip ilə şüşələrə bərkidilən tıxacları (ağac əvəzinə) təqdim etdi və şüşələri gücləndirmək üçün daha qalın şüşələrdən istifadə etdi (o dövrdə partlamağa meyilli idi). Şampanda əsas istehsal tərzi kimi köpüklü şərabların inkişafı 19-cu əsrdə, Dom Perinyonun ölümündən bir əsrdən çox sonra tədricən baş verdi. Dom Pérignon markasına aid ilk istehsal prosesi 1921-ci ilə aid idi və məhsul yalnız 1936-cı ildə Nyu-Yorka üzən Normandie gəmisi ilə satışa buraxıldı.
1971-ci ildə İran şahı Fars İmperiyasının 2500 illik yubileyi üçün Dom Perignon Rosé (1959) adlı buraxılışdan bir neçə şüşə sifariş etdi. Bu sifarişdən bir şüşə şampan 2008-ci ildə hərrac vasitəsilə 24 758 avroya satıldı.
Dom Perignon 1981-ci ildə Ledi Diana Spenser və Şahzadə Çarlzın toyu üçün seçildi. 1961-ci il iyulun 29-da təqdim edilən Dom Pérignon şüşələri yalnız mərasim üçün yaradılmış xüsusi nişanları daşıyırdı.
I Harald Gözəlsaç
I Harald Gözəlsaç və ya I Harald Horfaqer (, ; 850- təx. 933) - Norveçin birinci kralı. Gözəlsaçlılar və ya Horfaqerlər sülaləsinin banisi.
Bioqrafiyası
I Harald Vefstfoldun İnlinqlər sülaləsindən olan konunqu Qara Halvdanın və Hrinqarik konunqu Siqurdun qızı Raqinhildin yeganə övladı idi.
Təxminən 860-cı ildə Qara Halvdan vəfat edir. Bu zaman Haraldın 10 yaşı var idi.
866-cı ildə Harald bütün Norveçi öz hakimiyyəti altında birləşdirməyə başladı. Altı il davam edən yürüşlərdən sonra 872-ci ildə baş verən Hafsfyord döyüşündə əldə edilən qələbədən sonra Harald buna nail oldu.
thumb|150px|Haraldın hakimiyyəti altında Norveç (872-ci il)
Haraldın təzyiqi ilə ona tabe olmayan güclü hakimlər Îslandiyaya və Britaniya adalarına qaçdılar. Harald yaratdığı dövləti hücumlardan qorumaq və təhlükəsizliyini təmin etmək üçün sonrakî illərdə yaxın adalara və Şotlandiyaya hücum edərək oraları rəqiblərindən təmizlədi. Bununla yanaşı o həm də Vermland və ətraf ərazilər uğrunda İsveç kralı Erik Emundssonla mübarizə apardı.
Hakimiyyətinin sonuna yaxın mərkəzi hakimiyyĕt zəifləyir. Beləki sayı hələdə dəqiqləşdirilməyən oğulları atalarının taxtı uğrunda çəkişməyə başlayırlar. Ancaq onlardan yalnız biri Haraldın rəğbətini qazanır. 930-cu ildə ölümündən sonra Eyrik Qanlı Balta Norveçin yeni hökmdarı olur.
Abidələr
thumb|center|200px|I Haraldın şərəfinə ucaldılmış abidə (Höuqesun)
Kükürd
Kükürd (S) – D. İ. Mendeleyevin elementlərin dövri sistemində 16-cı element.
134x134px|left|thumb|Kükürd thumb|130x130px|left|Kükürd thumb|Kükürd Kükürd (S) – zülalların tərkibində olur. Proteinoidlərin tərkibində kükürdün miqdarı, başqa zülallara nisbətən daha çoxdur. Taxıl, paxlalılar, süd məhsulları, balıq və yumurtada kükürd vardır. Metionin və sistein aminturşularının tərkibində olduğu üçün onların tərkibindəki çevrilmələrdə iştirak edir. B1 vitamininin, insulinin və digər birləşmələrin əmələ gəlməsində iştirak edir. 60 Orqanizmdə oksidləşdikdə sulfat turşusunun duzları şəklində orqanizmdən sidiklə ifraz olunur. Gündəlik tələbat 1 qramdır. Bitki orqanizmində kükürdün miqdarı orta hesabla 0,05 % kütlə miqdarında olur. Kükürd zülalların aminturşuları olan sistein və metioninin tərkibinə daxildir. Bitki torpaqdan kükürdü suda həll olan sulfatlar şəklində alır, çürümə bakteriyaları isə zülalların kükürdünü hidrogen sulfidə çevirir (çürümə zamanı pis iyinin yaranma səbəbi də budur).
Amma hidrogen sulfidin çox hissəsi sulfatların sulfatreduksiyaedici bakteriyalarla reduksiyasından əmələ gəlir. Bu hidrogen sulfid fototrof bakteriyalar tərəfindən molekulyar oksigen olmayan şəraitdə kükürdə və sulfatlara qədər oksidləşir, O2 iştirakı ilə serobakteriyalar onu sulfatlara qədər oksidləşdirir.
Əksər bakteriyalarda kükürd xırda zərrəciklər – qabarcıqlar şəklində saxlanılır. Onun miqdarı hidrogen sulfidin miqdarından asılı olur: hidrogen sulfid az olduqda sulfat turşusuna qədər oksidləşir:
2H2S + O2 → 2H2O + 2S + Q
2S + 3O2 + 2H2O → 2H2SO4 + Q
Hidrogen sulfid həll olmuş su hövzələrində rəngsiz serobakteriyalar bejiatoa və titoriks yaşayır. Onlara üzvi qida lazım deyil. Xemosintez üçün onlar hidrogen sulfid istifadə edir. H2S, CO2 və O2 arasında reaksiya nəticəsində karbohidratlar və elementar kükürd əmələ gəlir. Kükürdün çox hissəsi bitki tərəfindən mənimsənilmir, amma bitkilərin fosforu mənimsəmələrinə kömək edir. Kükürd çatışmazlığı fotosintezin intensivliyini azaldır. Kükürdün artıq miqdarda olmasının indikatoru olan bitki astraqaldır.
İnsan orqanizmində kükürdün miqdarı insan bədəninin kütləsinin milyonda 400–700-ə bərabərdir. Kükürd zülalların və aminturşuların, fermentlərin və vitaminlərin təkibinə daxildir. Kükürd xüsusən dəri, dırnaq və tük zülallarının sintezi üçün vacibdir. Kükürd aktiv maddələrin – vitaminlər və hormonların (məsələn, insulinin) tərkib hissəsidir. O, oksidləşmə-reduksiya proseslərində, energetik metobolizmdə və detoksikasiya reaksiyalarında iştirak edir, fermentləri aktivləşdirir. Kükürd çatışmazlığı olduqda dəri iltihabi proseslərə meyilli olur, sümüklərin asan qırılması və saçların tökülməsi müşahidə olunur.
Kükürdün birləşmələri arasında ən təhlükəlisi hidrogen sulfid hesab olunur. O, qaz halında olub kəskin iylidir və həm də böyük zəhərliliyə malikdir. Təmiz halda o, insanı ani olaraq öldürür. Havad o, hətta az miqdarda (0,01 %-ə yaxın) olduqda da təhlükə olduqca böyükdür. Hidrogen sulfid ona görə təhlükəlidir ki, orqanizmdə toplana bilir, hemoqlobinin tərkibinə daxil olan dəmir ilə birləşə bilir və bu da olduqca ağır oksigen aclığına və ölümə səbəb ola bilir.
Kükürdün daha geniş məlum olan və insan tərəfindən istifadə olunan birləşmələri aşağıdakılardır:
Na2S – natrium sulfid;
H2SO4 – sulfat turşusu.
Kükürdün orqanizmə daxil olmasının əsas mənbələri aşağıdakılardır:
Heyvan mənşəli məhsullar: ət, yumurta, pendir, süd.
Kükürd bəşəriyyətə b.e.ə. I əsrdən məlumdur. Qədim hind sözü sira – açıq sarımtıl sözündən götürülüb, latın dilində adı sulveri –dən götürülüb yanar toz deməkdir.
İnsan orqanizmində 3,3·1024, bir insan hüceyrəsində isə 2,4·1010 kükürd atomu var.
Hidrogen sulfid zəhərli, pis iyli qaz olub kimya sənayesində həmçinin müalicə vasitəsi kimi (kükürd vannaları) istifadə olunur. Kükürd kükürd çiçəyi kimi bitkilərin bəzi ziyan vericilərinə qarşı istifadə olunur.
Təbii sulfidlər əlvan və nadir metal filizlərinin əsasını təşkil edir və metallurgiyada geniş istifadə olunur. Qələvi metalların sulfidləri Na2S, CaS, BaS dəri emalı sənayesində istifadə olunur. Kükürd kibrit, ultramarin (göy boya), karbon sulfid istesalında istifadə olunur. Rezin sənayesində o, kauçukun rezinə çevrilməsində istifadə olunur.
Qara dənizin dibində hidrogen sulfidin əmələ gəlməsi ona qeyri-adi xassə verir. Qara dənizin dərin sularında hidrogen sulfidin artıqlığı ona səbəb olmuşdur ki, Qara dəniz suyunda 200 metrdən aşağı dərinlikdə oksigen yoxdur. Orada nə heyvanlar, nə də bitkilər yaşaya bilmir. 200 metrdən ta dibə qədər Qara dənizdə yalnız hidrogen sulfid ayıran bakteriyalar yaşayır. Dünyada başqa bir belə dəniz yoxdur.
Təbii mineralları
Kükürd qabığının kimya üzrə XVI ən zəngin elementidir. Sərbəst (doğma) dövlət və bound formu baş verir. Mühüm təbii kükürd mineralları : FeS2 — dəmir pirit və ya pirit, ZnS — sink sülfür və ya sfalerit (wurtzite), PbS — galena və ya galena , HgS — zincifre , Sb2S3 — stibnite. Bundan əlavə, təbii kömür, təbii qaz və şist bir neft indiki kükürd. Kükürd — təbii sularda məzmun altıncı element, sulfat ionlarının şəklində əsasən aşkar və təzə su "daimi" möhkəmlik səbəb olur. Yüksək orqanizmlər üçün Essential element, saç cəmlənmişdir, çox zülal, ayrılmaz hissəsidir.
Xassələri
Tərkibində 85,83% civə var. Formulu HgS-dir. Triqonal sinqonidə kristallaşır, ən çox xırda romboedrik və ya qalın sütunlu kristallar, kristallik-toxumlu və ya torlu kütlə əmələ gətirir. Oxşar cücərməyə xarakterlidir. Laylanması bir istiqamətdə tamamlanır, kövrəkdir. Rəngi qırmızıdır, hərdən tünd göy-boz rəng dəyişmə xassəsini müşahidə etmək olur. Nazik qırıntı formasında rəngsizdir; parlaq "almaz" parıltısına malikdir. Moosun mineroloji cədvəlinə görə bərkliyi 2–2,5-dir; sıxlığı 8,09–8,20 q/sm3. Çox asan əriyir və havada, 2000 °C qədər qızdırdıqda tam buxarlanaraq civə buxarı və kükürd qazı əmələ gətirir. Ancaq çar arağında həll olur.
Tarixi
Roma imperiyasında civənin və qırmızı təbii piqmenti almaq üçün kinovarı hasil edirdilər. Bəzi Roma mədənləri indi də istismar olunur. Ən qədim civə yatağı-Nikif-Donbasda yerləşir. Burada, müxtəlif dərinliyində (20m qədər) qədim dağ mədən yerləri aşkar edilmişdir ki, orada əmək alətləri olan daş çəkic tapmaq olar. Daha da qədim mədən-Haydarkan ("Böyük mədən"-Fərqanə dərəsinin Qırğız hissəsində qədim işlərin saysız-hesabsız izləri qalmışdır: iri mədən yerləri, metal sahələr, çıraqlar, kinovarın yandırılması üçün gil retortalar. Arxeoloji qazıntılar göstərir ki, Fərqanə dərəsində civənin əsrlər boyu əldə edirdilər və ancaq Çingiz xan və onun varisləri burada peşə-alver mərkəzlərini dağıtdıqdan və yerli əhali köçəri həyat tərzinə keçdikdən sonra Fərqanədə filizin alınması dayandırılmışdır. Lakin XX əsrin ortalarında Haydarkan yataqlarında fəal alınma bərpa edildi. Qədimdə kinovar təkcə civə mənbəyi kimi deyil, həm də əvəzolunmaz və qiymətli piqment mineralı kimi çıxarılırdı. Orta Asiyada digər civə yataqları da məlumdur. Məsələn, Suzada qədim fars şah Əhəmənidinin (Vİ-IV əsr. b.e.ə..) sarayında olan yazılardan məlum olunur ki, o vaxtlar əsasən boya kimi istifadə olunan kinovar buraya müasir Tacikistan və Özbəkistan ərazilərində yerləşən Zəravşan dağlarından gətirilirdi. Ola bilsin ki, orada kinovar bizim eradan əvvəl birinci minilliyin ortalarında çıxarılırdı.
Süni yol ilə alınması
Qədim zamanlardan bəri süni kinovarın civə və kükürdün ərimə alınma texnologiyası məlum idi. Bu üsulla ilk dəfə süni kinovarı çox ehtimal ki, Çində istehsal edirdilər. Şərqdə ərəb əlkimyaçısı Cabir süni kinovarın hələ VIII–IX əsrlərdə istehsal edilməsindən danışırdı. Avropada isə Çenninin elmi əsərlərindən belə görünür ki, italyan rəssamları XV əsrdə təbii kinovar yox sünidən istifadə edirdilər. Süni kinovarın laboratoriyada hazırlanmasının iki əsas üsulu var: quru və yaş. Quru üsul ilə hazırlandıqda civəni kükürdün müəyyən miqdarı ilə qarışdırılır və bağlı retordada qızdırılır. Bunun nəticəsində qara rəngli civə sulfidi əmələ gəlir. Sonra qara civə sulfidi qızdırdıqda β-HgS sublimə edərək kondensləşir. Nəticədə qırmızı civə sulfid- αHgS alınır. Yaş üsul XVIII əsrin axırlarında Almaniyada istifadə olunmağa başlanıldı. Civə və kükürd birgə suyun iştirakı ilə narın üyüdürdülər, sonra qarışığa kaustik soda əlavə edirdilər. Təkrar üyüdülmədən sonra qara civə sulfid qırmızı rəng alır. Daha təkmilləşmiş üsulda kaustik soda əvəzinə kalium pentasulfid əlavə olunur. Qeyd etmək lazımdır ki, maye civə və onun həll olan sulu-məhlullu duzları ilə istənilən manipulyasiyası çox ağır zəhərlənmələr ilə nəticələnə bilər və ona görə süni kinovarın hazırlanması ancaq bütün texniki-təhlükə qaydalarına riayət etmək ilə laboratoriya şəraitində mümkündür. Quru üsul ilə alınan kinovar hissəciklər yaş üsul ilə alınan hissəciklərdən mikroskop altında daha iri görsənir və göyümtül-al qırmızı çalarlı olur. Süni kinovarın ciddi nöqsanı ondan ibarətdir ki, zaman keçdikcə o, rəngini dəyişmək qabiliyyətli olur ki, bu da parlaq layda müşahidə olunur.
Tətbiqi
Qədim zamanlardan bəri kinovar qırmızı boya civənin alınması üçün mənbə və antibiotiklərin icad etməsindən qabaq yeganə(hərçənd təhlükəli), etibarlı dava-dərman kimi sifilisin müalicəsində tətbiq olunurdu. Qədim Misirdə, ibtidai Vizantiyada əvəzolunmaz al-qırmızı mineral piqment kimi kinovar istifadə olunurdu. O vaxtdan bu günə kimi təbii kinovar kanonik ikona-çəkməkdə geniş istifadə olunur. Rəssamlıqda XIX əsrin ikinci yarısında kinovara çox az rast gəlinirdi. Hal-hazırda o, qırmızı kadmium və civə-kadmiumlu boyalara doğru sıxışdırılır. Yaponiyada I–II əsrlərdə kinovar kosmetikada istifadə olunurdu.
Sağlamlıq üçün təhlükə kristallik kükürd
Bütün civə birləşmələri kimi kinovar zəhərlidir. Bu mineralın təhlükəsi qızdırdıqda şiddətlənir, çünki havaya zəhərli olan maddələr-kükürd qazı (SO2), civə və onun buxarı ayrılır. Zəhərli buxarlarla nəfəs almaq ağır zəhərlənməyə gətirib çıxarır, sağlamlığa və həyata təhlükə və ya xətər gətirir. Kinovarla təcrübələri sorucu şkafda, əlcəkdə, eynəkdə və əleyhqazda aparmaq lazımdır.
Vidadi Zalov
Vidadi Nizami oğlu Zalov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi iştirakçısı. 11 aprel 2023-cü ildə Laçın rayonu istiqamətində erməni hərbi birləşmələrinin törətdiyi təxribat nəticəsində şəhid olmuşdur.
Həyatı
Vidadi Zalov 17 iyul 1985-ci ildə Abşeron rayonunun Saray qəsəbəsində vaxtilə orada sovxoz direktoru işləmiş Nizami Zalovun yeganə oğul övladı olaraq anadan olmuşdur. 1992–2003-cü illərdə Azim Müzəffərov adına Abşeron rayon Saray qəsəbə 2 saylı tam orta məktəbdə orta təhsil almışdır. 2003-cü ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinə qəbul olmuşdur. 2007-ci ildə həmin universitetin Maliyyə fakültəsindən məzun olmuşdur. Ailəli idi, Nizami adlı oğlu, Humay adlı qızı yadigar qaldı.
Gözəlbulaq (Sayınqala)
Gözəlbulaq - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Aya İrini Kilsəsi
Aya İrini ya da Müqəddəs İrini (Yunanca: Ναός της Αγίας Ειρήνης İlahi Sülh və ya Müqəddəs Sülh) İstanbulda, Topqapı sarayının birinci həyətində, Aya Sofya ilə yaxın və müasir olan tarixi bir muzeydir.
Tarixi
thumb|Aya İrini Kilsəsi (2013)
İstanbulda məscidə çevrilməyən ən böyük Bizans kilsəsidir. Qədim mənbələrə görə, IV əsrin əvvəllərində, I Konstantin (324–337) dövründə, Roma dövrünün Artemis, Afrodita və Apollon ibadətgahlarının qalıqlarından istifadə edilərək tikilmişdir. Ayasofya ilə eyni həyət divarında yerləşən Aya İrini, 532-ci ildə Nika üsyanı zamanı Sempson Zenonla birlikdə yandırılmışdır.
İmperator I Yustinian, Ayasofyanın yanındakı Aya İrinini də yenidən qurdu. İnşaat 532-ci ildə başlasa da, tam başa çatma tarixi məlum deyil. VIII və IX əsrlərdə baş verən şiddətli zəlzələlər binaya ciddi ziyan vurdu. Bizanslıların patriarxlıq kilsəsi adlandırdığı Aya İrini, İstanbulun fəthindən sonra Topqapı Sarayı ətrafındakı Sur-ı Sultani daxilində qaldı, bu səbəbdən məscidə çevrilmədiyi üçün əhəmiyyətli bir memarlıq dəyişikliyi olmadı. Əvvəlcə daxili sursat, daha sonra Müharibə Nazirliyinin silah anbarı kimi istifadə edilmişdir.
Gözəlbulaq (Sayınqala)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 667 nəfər yaşayır (136 ailə).
Aya İrini Kilsəsi
Muzey işləri
Türkiyənin ilk muzey işləri Aya İrinidə başlamışdır. III Əhməd dövründə Osmanlı imperiyasının müxtəlif regionlarından göndərilən əsərlər Ayya İrinidə iki ayrı hissədə Mecma-i Esliha-i Atika (Qədim Silahlar Kolleksiyası) və Mecme-i Asar-ı Atika (Qədim Əsərlər Kolleksiyası) adları ilə yığılmışdır. Bu muzey 1875-ci ildə Çinili köşkə köçürüldü. 1908-ci ildə yeni bir hərbi muzeyin yaradılması üçün Ayas İrinidə müxtəlif tarixi materiallar saxlanıldı. Açılan bu muzey 1949-cu ilə qədər hərbi muzey kimi xidmət etmişdir.
1974–76-cı illər arasında aparılan tədqiqatlar zamanı nəmdən təmizlənməsi üçün ətrafındakı torpaq qalıqları çıxarıldı. 1973-cü ildən bu yana, xüsusilə İKSV daxilində bir çox sənət tədbirinə ev sahibliyi etmişdir.
Hələb Universiteti
Hələb Universiteti ( Camiʿət Ḥələb) — Suriyanın Hələb şəhərində dövlət universiteti, əsası 1958-ci ildə qoyulub.
Qurieli
Qurieli və ya Qurielovlar  — Quriya knyazlığının suveren knyazlarının (mtavarlarının) soyadı.
1871-ci ildən sonra Qurieli ailəsinin knyazlarının gücü sona çatmışdır. Son hökmdarın əmisioğlu David Qurieli (1802–1856) Qurieli (Qurielovlar) knyazlıq ailəsinin əsasını qoymuşdur. Onun nəsli 1850-ci il fərmanı ilə Rusiya imperiyasının knyazlıq ləyaqətində təsdiqlənmişdir. Rusiya imperiyasında Qurieli ailəsinin knyazları Tiflis quberniyasının şəcərə kitabının beşinci hissəsinə daxil edilmişdir.
Mtavar
thumb|200px|Mtavar [[I Manuçar (Meqreliya knyazı)|I Manuçar.]]
Mtavar (, mtavari; "tavi" – "baş" sözündən baş ) — feodal Gürcüstanda titul. Adətən "suveren knyaz" kimi tərcümə olunur, həmçinin "hersoq" ilə oxşar mənaya malikdir. Gürcüstanın zadəganlıq iyerarxiyasında mtavarilər tavadi və eristavilərdən (iri feodallardan) yuxarıda idi.
Gürcüstanın Rusiya imperiyasına birləşdirilməsindən sonra tavad, eristav və mtavar titulları rus knyazları ilə eyniləşdirilmişdir.
Vidadi Zalov
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan Vidadi Zalov 2020-ci il sentyabrın 27-dən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Laçının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuş, fərqlənmişdir.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vidadi Zalov "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Vətən müharibəsində iştirakına görə Vidadi Zalov baş nazir Əli Əsədov tərəfindən "Vətən müharibəsi iştirakçısı" medalı ilə təltif edildi.
Vətən müharibəsi bitdikdən sonra bir neçə medallarla təltif olunan Vidadi Zalov "Gizirlik kursu"na yazılmış, kursu müvəffəqiyyətlə bitirdikdən sonra "kiçik çavuş" rütbəsindən "gizir" rütbəsinə yüksəlmişdi. Azərbaycan-Ermənistan sərhədində, Laçın rayonu istiqamətində yerləşən "N" saylı hərbi hissələrdən birində hərbi xidmətini davam etdirirdi.
11 aprel 2023-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri Gorus rayonunun Dığ yaşayış məntəqəsi istiqamətində yerləşən mövqelərindən Azərbaycan Ordusunun Laçın rayonu istiqamətində yerləşən üzbəüz mövqelərini atıcı silahlardan intensiv atəşə tutmuşdur. Qarşı tərəfin törətdiyi təxribat nəticəsində Azərbaycan Ordusunun hərbi qulluqçuları şəhid olmuş və yaralanmışdır. Baş verən qarşıdurma nəticəsində Vidadi Zalov döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı şəhid olmuşdur. Vidadi Zalovun nəşi evinə gətirilərək 12 aprel 2023-cü ildə doğulduğu Abşeron rayonunun Saray qəsəbəsində dəfn olunmuşdur. Dəfn mərasimində Vidadi Zalovun ailə üzvləri, yaxınları, Müdafiə Nazirliyinin və Abşeron Rayon İcra Hakimiyyətinin nümayəndələri də iştirak etmişlər.
Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin, ərazi bütövlüyünün qorunub saxlanılmasında xüsusi xidmətlərinə, öz xidməti vəzifələrini və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqları yerinə yetirərkən fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.06.2023-cü il tarixli Sərəncamına əsasən Vidadi Zalov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
London banklararası təklif faiz dərəcəsi
London banklararası təklif faiz dərəcəsi (LİBOR, London Interbank Offered Rate, LIBOR, ICE LIBOR) — Qlobal maliyyə bazarında qısamüddətli faiz dərəcələri üçün etalon kimi xidmət edən Londonda banklararası bazarda təklif olunan geniş istifadə olunan istinad faiz dərəcəsi. LIBOR əsas beynəlxalq bankların təminatsız kreditlər təklif etdiyi orta dərəcə kimi hesablanır. LIBOR beş ehtiyat valyutası üçün hesablanır: ABŞ dolları, funt sterlinq, avro, İsveçrə frankı və Yapon yeni. Hər bir valyuta üçün indikativ faiz dərəcəsi overnayt dövrləri, bir həftə, bir ay, iki ay, üç ay, yarım il və bir il üçün hesablanır. Beləliklə, Londonda hər iş günü 35 LIBOR dərəcəsi dərc olunur.
LIBOR Amerika mübadilə qrupunun Intercontinental Exchange hissəsi olan ICE Benchmark Administration xüsusi indeks şirkəti tərəfindən idarə olunur. 1985-2014-cü illərdə Britaniya Bank Assosiasiyası onun inzibatçısı olmuşdur[⇨].
LIBOR maliyyə aktivlərinin müxtəlif sinifləri üçün faiz dərəcələri üçün etalon kimi xidmət edir. LIBOR kreditlər, qiymətli kağızlar və törəmə alətlər üzrə dəyişən dərəcələrə aiddir. LIBOR həmçinin mərkəzi bank faiz dərəcələrinin gələcək dəyərinə, pul bazarında likvidlik mükafatına və maliyyə gərginliyi zamanı banklararası bazara inam dərəcəsinə dair bazar gözləntilərinin göstəricisi rolunu oynayır. 2018-ci ilə qədər təxminən 400 trilyon ABŞ dolları maliyyə aktivləri və törəmələri LIBOR-a[6] bağlanmışdır ki, bunun da hər dollar üçün 198 trilyon dolları LIBOR.
Kaskad hesablama metodu
Əgər birinci səviyyənin məlumatları kifayətdirsə, o zaman bank inzibatçıya bağladığı əqdlər üzrə vaxt və həcm üzrə ölçülmüş orta qiymət təqdim edir (time-weighted and volume weighted average price). Əgər birinci səviyyənin məlumatları kifayət deyilsə, onda ikinci səviyyənin, sonra isə üçüncü səviyyənin məlumatlarına əsasən hesablamanın mümkünlüyü yoxlanılır.
İştirakçı bankların paneli
LIBOR-un hesablanması 11-16 bankdan ibarət panel tərəfindən təqdim edilən məlumatlara əsaslanır. Onların hər biri beş valyuta və yeddi şərt üzrə məzənnələr haqqında məlumat göndərir. Valyuta və müddətin hər bir kombinasiyası üzrə dərc edilmiş məzənnə, ən yüksək və ən aşağı dərəcələrin istisna edilməsi nəzərə alınmaqla, bütün bankların məzənnələrinin arifmetik ortalamasıdır. Dərc edildikdə, LIBOR dəyəri beş onluq yerinə yuvarlaqlaşdırılır. Mərclər London vaxtı ilə saat 12:00-da yerləşdirilir.
Torsten Has
Torsten Has (Torsten Haß, ) və ya təxəllüsü ilə Kim Qodal — şair, dramaturq, romançı, yazıçı və kitabxanaçı. Məsələn, o, Bibliotheken für Dummies yazdı. Kitab 2019-cu ilin oktyabr ayında nəşr olundu və yüksək tələbat səbəbindən iki dəfə yenidən nəşr olundu. 2020-ci ilin sonuna qədər 60 000-ə yaxın kitab tələb olunub. Kitab bir neçə rəy alıb və bir çox universitetlərdə istifadə olunur. Nümunələr:Tübingen Universitetinin Kitabxanası (Baden-Vürtemberq), Boxum Universitetinin Kitabxanası (Şimali Reyn-Vestfaliya), Bingen Texniki Universitetinin Kitabxanası (Reynland-Pfalts).
Ağır su
Ağır su — adi hidrogeni onun ağır izotopu olan deyterium (D) ilə əvəz etdikdə alınan su növü.
Adi suda təxminən 0,016% D2O olur. Ağır suyu ilk dəfə 1932-ci ildə E. Uoşberi və H. Yuri adi sularda kəşf etmişlər. Onu 1933-cü ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarında, 1934-cü ildə SSRİ-də almışlar. D2O xassəsinə görə adi sudan fərqlənir: sıxlığı 1100 kq/m3-dur, 101.43 C-də qaynayır, +3.813 C-də donur. Maddələrin çoxu ağır suda pis həll olur və adətən reaksiyalar ağır suda zəif gedir. Adi su ilə müqayisədə reaksiyalar 4–6 dəfə zəifləyir.
Ağır suyu sənayedə adi sudan elektroliz, fraksiyalı distillə üsulları ilə alırlar. Ağır su nüvə mühərriklərində neytron yavaşıdıcısı kimi və ya deytron mənbəyi kimi istifadə olunur.
Tətbiqi
Sənayedə kənd təsərrüfatında və məişətdə suyun mühüm və çoxsahəli tətbiqi vardır. Su kimya sənayesinin mühüm xammalıdır. Ondan hidrogenin, əsasların, qeyri-üzvi və üzvi turşuların, spirtlərin, mineral gübrələr in alınmasında istifadə edilir. Su həmçinin həlledici kimi geniş tətbiq edilir.
Suyun təyini
Suyun təyini reaksiyalarından biri ağ rəngli mis(II)-sulfatın suyu udaraq mavi rəngli mis kuporosuna CuSO4∙5H2O çevrilməsi reaksiyasıdır.
Çou Çou Momo dadlıdır, yoxsa Şinqcu Bora? (film, 2013)
'''"Çou Çou Momo dadlıdır, yoxsa Şinqcu Bora?" filmi''' — 2013-cü ildə çəkilmiş meytey dilli Hindistan filmi.
Filmin haqqında
27 oktyabr 2013-cü ildə nümayiş olunan film ən uzun adlı hind filmidir.
Film Mani ilə Nuqşitombinin arasındakı sevgi eskizlərini cızır və onların qarşılaşdıqları kiber cinayətdən bəhs edir.
Rollarda
Qurumayum Bonni — Mani
Bala Hicam — Nuqşitombi
Suşmita Manqsatabam — Manqlembi
Ratan Lay
Loken
Manqolcao
Gita
Şanti
Xarici keçidlər
IMDB-də həmin film
Emil Qurbanov (əsgər)
Emil Rafael oğlu Qurbanov — əsgər, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
2018-ci ildə Naxçıvan 050 saylı hərbi hissənin kəşfiyyat taborunun snayper ixtisası üzrə xidmət etmişdir. 2019-cu ildə həqiqi hərbi xidmətini bitirib ehtiyata buraxılmışdı.
2020-ci ilin avqust ayı 057 saylı hərbi hissədə XTQ bölməsində xidmətə başladı. 2020-ci il sentyabr ayının 27-si Vətən müharibəsinə könüllü olaraq ön xətdə (Suqovuşana) yollandı. Murovdağı, Suqovuşan istiqamətində gedən döyüşlərdə fəal iştirak edib, Mübariz postu daxil olmaqla 22 postumuzu azad etmşdir. 50-dən çox düşmənin canlı qüvvəsini snayperle məhv etmişdir.
10 oktyabr 2020-ci ildə saat 11:30 radələrində Suqovuşandakı 951 yüksəkliyinin azadlığı uğrunda gedən döyüşdə düşmənin tank mərmisindən açılan atəş nəticəsində qəlpə yarası alaraq şəhadətə yüksəlmişdir.
Təltifləri
O ölümündən sonra "Vətən uğrunda", "Suqovuşanın azad olunmasına görə" və "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalları ilə təltif olunmuşdur.
Bəəs Universiteti
Bə's Universiteti — Suriyada universitet, əsası 1979-cu ildə qoyulub.
NGC 4363
NGC 4363, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Star Walk
Star Walk Vito texnologiyası tərəfindən mobil proqram bazarında 2001-ci ildən təqdim olunan İOS, Android, Amazon üçün təkmilləşdirilmiş tətbiqetmədir.
Star Walk proqramının məqsədi həvəskar kosmonavtlara, tələbələrə və peşəkarlara gecə səmasında 200.000-dən çox olan ulduzlar, planetlər, bürclər və peyklərin yerləşməsini bilməyə və müəyyən edilməsinə kömək etməkdir. Çıxdığı vaxtdan bəri Star Walk 5 milyon dəfədən çox yüklənmişdir.
Funsionallığı
Tətbiqetmə istifadəçilərə real vaxtda göy cismləri, ayın fazaları, meteor yağışları, iridium parlamalarını tədqiq etməyə, gündəlik gün doğuşu və batımı vaxtlarını, yüksəlmə bucağı və günün uzunluğunu bilməyə imkan verir. Tətbiqetmədəki cisimlərin çoxu geniş informasiyası ilə tamamlanıb.
Star Walk istifadəçilərə təqvimə xatırlamaq üçün əlavə edilə bilən, gələcək astronomik hadisələrin siyahısını göstərir.
Buraxılışı
Star Walk İphone və İPod üçün noyabrın 8-i 2008-ci ildə təqdim olunub.
Qəbul olunma
Kommersial uğuruna əlavə olaraq Star Walk tənqidçilər tərəfindən çox yaxşı qəbul olundu. 2010 Ümumdünya Apple developerləri konfransında Star Walk (İPod üçün) Apple dizayn mükafatını qazandı. 2012-ci ildən başlayaraq mobil proqram kateqoriyasında "Parents' choice Gold" mükafatı, "Academics' choice" mükafatı, əyləncə və yaşam tərzi kateqoriyasında "World Summit" mükafatı qazandı. Həmçinin Təhsil və Əlaqələr kateqoriyasında "The Webby" mükafatı nominasiyasına Star Walk layiq görülüb.
Ordubad bağları (film)
Məzmun
Film Ordubad rayonu ərazisində inkişaf edən bağçılıq və bu sahə ilə əlaqəli olan arıçılıq, ipəkçilik və s. haqqındadır.
Həsənli (Sayınqala)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 506 nəfər yaşayır (98 ailə).
Peter Veres Tibor
Peter Veres Tibor — Macarıstan etnoqrafı, etnoqrafiya üzrə tarix elmləri namizədi.
Həyatı
Peter Veres Tibor 17 may 1941-ci ildə Macarıstanın Debretsen şəhərində anadan olmuşdur. O, Debretsendəki Pedaqoji Texnikumda, sonra Debretsen Universitetində və Moskvada Lomonosov Universitetinin Etnoqrafiya və tarix fakültəsində təhsil almışdır. Veres 1967-ci ildən Budapeştdəki Etnoqrafiya Muzeyində, 1975-ci ildən SSRİ Elmlər Akademiyasının Etnoqrafiya İnstitutunda aspirant, 1979-cu ildən Macarıstan Elmlər Akademiyasının Etnoqrafiya Elmi-Tədqiqat İnstitutunda baş elmi işçi olmuşdur. Onun işi Macarıstanın tarixdən əvvəlki dövrü sahəsində fundamentaldır. O, birtərəfli ekstremal mövqelər arasında macar xalqının miqrasiyasına və həyat tərzinə işıq salmağa kömək etmişdir. Veresin tədqiqatı Macarıstan və SSRİ jurnallarında dərc olunmuşdur. Onun tədqiqat istiqamətləri fin-uqor etnoqrafiyası, fin-uqor və macarların etnogenezi və etnik mənsubiyyət nəzəriyyəsidir.
Tişrin Universiteti
Tişrin Universiteti ( Camiʿət Tişrīn), 1975-ci ilə qədər – əl-Laziqiyyə Universiteti ( Camiʿət əl-Laẕiqiyyə) — Suriyanın əl-Laziqiyyə şəhərində dövlət universiteti, əsası 1971-ci ildə qoyulub. Tişrin Universitetinin prezidenti Bəssam Əbdülkərim Həsəndir.
Tanju Çolak
Klub karyerası
Futbola 10 yaşında, Samsun Yolsporda başladı. Daha sonra Samsunspor transfer olmuşdur. Tanju Çolak, 2 dəfə 1. Liq, 5 dəfə isə ardıcıl Super Liqdə qol kralı olmuşdur.
Samsunsporda 4 dəfə qol kralı olmuşdur (1983-84, 1984-85, 1985-86, 1986-87). Bu uğurlardan sonra 1987-88 mövsümündə Galatasaray klubuna transfer olmuşdur. Galatasaray formasıyla ilk mövsümdə 39 qol ataraq toplam 5-ci dəfə, Super Liqdə isə üçüncü dəfə qol kralı olmuşdur. Həm də Metin Oktaya aid bir mövsümdə ən çox qol atma rekordunu qırdı. Çolak eyni zamnda Avropa liglərində o ill ən çox qol atan futbolçu ünvanını aldı. 1988-89 mövsümündə UEFA Çempionlar Liqası turnirində yarmfinal oynayan Qalatasarayın tərkibində oynayan Tanju Neuchâtel Xamax və Monaco FK atdığıı qolları ilə diqqəti cəlb etdi. 1989-cu ildə Zikonun yubiley maçında Tanju Çolak heyətə düşə bilmişdir. 1990-91-ci il mövsümündə dördüncü qol krallığına yetişdi.
Milli yığma karyerası
55 dəfə milli yığmaya çağrılan Tanju Çolak 14 dəfə Türkiyə U-18, 10 dəfə Türkiyə U-21, 31 dəfə ilə Türkiyə millisinin formasını geymişdir ve toplam 12 qol vurmuşdur.
Dengizik
Dengizik Xan və ya Dengizik Xaqan (Qədim türkcə (hunca): Tengizik Kan (mənası: Balaca Dəniz; ) — Avropa Hunlarının 13-cü xaqanı. Atillanın 2-ci oğlu, İlekin kiçik, İrnekin də böyük qardaşı.
Həyatı
453-cü ildə Atillanın ölümündən sonra digər qardaşları İlek və İrneklə ayrı hökmranlıq etdilər. Çökən imperiyanın bir hissəsində üç qardaş fərqli bölgələrdə hökmranlıq edirdi. 460-cı ilin ilk yarısından etibarən Dengizik və İrnek vəziyyətlərini bərpa etməyə çalışdılar. Konstantinopola elçi göndərdilər. Sülh müqaviləsi bağlamaq, dostluq qurmaq istəyirdilər. Dunayın bir hissəsində Hunlar və Romalılar üçün sərbəst ticarət bazarının qurulmasını tələb etdilər, lakin I Leo bu istəkləri rədd etdi. Bu qərardan sonra iki qardaş ayrıldı. Dengizik bunu təhqir olaraq gördü və döyüşmək istədi, İrnek isə yeni cəbhə açmağın əleyhinə idi. Dengizik ordusu ilə birlikdə Histriyaya girdi. Onu qarşılayan Bizans komandiri Anaqastla güzəştə getməkdən imtina etdi və birbaşa imperatora bir elçi göndərdi. Torpaq və vergilər tələb etdi və bu baş verməsə Trakyaya gedəcəyini bildirdi. Qətiyyətli münasibətindən narahat olan I Leo cavab verdi: "Ona itaət etsəydi hər şeyi edərdi və düşmənçiliyi dostluğa və ittifaqa çevirmək çox xoş olardı", lakin danışıqlar nəticəsiz qaldıqdan sonra, 469-cu ildə Dengizik ilə Anaqast arasındakı müharibədə Hunlar məğlub oldu. Dengizik müharibədə öldürüldü və kəsilmiş başı Bizansın paytaxtı Konstantinopolda insanlar arasında gəzdi. Pasxa xronikası hadisəni belə izah edir: "Attilanın oğlu Dinzirikus (yəni Dengizik) Trakyada general Anaqastes tərəfindən öldürüldü. (Anaqastes onun) başını Konstantinopolisə gətirdi, Orta Küçədən keçdi və Taxta Sirkdəki dirəyə sabitlədi. Bütün şəhər ona baxdı."
Qraviton
Qraviton və ya qravitasiya kvantı (00G) - qravitasiya sahəsinin enerji daşıyıcı kvantı, boson. Qraviton tamamilə hipotetik hissəcikdir və qarşılıqlı təsir daşıyıcısı hesab olunur. Qravitonlar təcrübi olaraq aşkarlanmamışlar və vakuumda təxminən saniyədə 3. 108 metr sürətlə hərəkət edirlər. İki qütbləşmə vəziyyəti vardır. Bunun səbəbi onun yüksək sürətlə hərəkət etməsidir və bu onun yalnız hərəkət istiqamətinin dikinə, yəni eninə qütbləşə bilməsinə vadar edir. Qravitonların təsir radiusu sonsuzdur. Ümumiyyətlə qraviton haqqında ümumi məlumat cəmləşdirdikdə aşağıdakı bəndləri alırıq:
Kiçik Abxaziya
Kiçik Abxaziya cigetiya  və ya sadzen — tarixi vilayət.
Tarixi
Kiçik Abxaziya termini XIX əsrin ortalarında Fridrix Bodenştedt və Vasili Potto kimi bir sıra Rusiya müəllifləri tərəfindən dövriyyəyə buraxılmışdır. Bəziləri Bzıb çayından Xosta çayına qədər olan ərazini Cigetiya adlandırır. Potto kimi müəlliflərə görə, Kiçik Abxaziya Qafqazın şimal yamacındadır, abazinlərin məskunlaşdığı ərazidir.
Cigetiya əhalisinin etnik mənsubiyyəti məsələsi adıqlar və abxazlar arasında mübahisəli olaraq qalır. Qonşu abxazlar cigetlərə xitab etmək üçün "asadzua" (sadzlar) terminindən istifadə etmişdilər. Onlar eyni termini ubıxlara da tətbiq edirdilər. Cigetiyanın abxazca adı "Sadzen", ubıx dilində "Cıxı"dır. Qara dəniz sahil zolağının komandiri, general Nikolay Rayevski ciget və ubıxları müəyyən etmişdir.
İvane Cavaxişvilinin sözlərinə görə, bura Gürcüstanın tarixi hissəsidir.
Zixlər
Zixlər, həmçinin ziqlər, ziklər, zikxlər, çiqlər, çiklər və ya ciklər (, zuxoy; ჯიკები, cikebi) — Qafqazın şimal-qərbində, Zixiyanın adıq-abxaz qəbilə birliklərinin qədim yunanca, latınca və gürcücə adları. Bu adlandırmadan antik dövrdən son orta əsrlər dövrünə qədər istifadə edilmişdir.
Zixlər müasir adıqların və abxazların etnogenezində əsas komponentlərdən biri olmuşdur. Strabon özünün "Coğrafiya" əsərinin XI kitabında zixlər haqqında məlumat vermişdir.
İsa Cavadoğlu
İsa Cavadoğlu (İsayev İsa Cavad oğlu; d. 12 may 1931. Əyyublu, Tovuz rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ) - Azərbaycan şairi, publisisti, pedaqoqu; Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü. "Varislər" ədəbi məclisinin rəhbəri (1970-indi).
Həyatı
İsa Cavadoğlu 1931-ci il may ayının 12-də Tovuz rayonunun Aşağı Ayıblı (indiki Əyyublu) kəndində anadan olub. 1939-cu ildə Aşağı Ayıblı Cırdaxan yeddiillik məktəbinin 1-ci sinfinə daxil olub, 8 və 9-cu sinifləri həmin kənddəki orta məktəbdə oxuyub və burada 10-cu sinif olmadığı üçün 1949-cu ildə Aşağı Quşçu kənd orta məktəbi bitirib. Əyyublu kənd orta məktəbində pioner baş dəstə rəhbəri kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb. 1950-1954-cü illərdə Gəncə Dövlət Universitetinin (keçmiş APİ) Dil-ədəbiyyat fakültəsində ali təhsil alıb, təyinatla vaxtilə Tovuz rayonunun ərazisi olan Keşkənd orta məktəbində müəllim işləyibdir.
1956-cı ildən doğma kəndlərindəki Cırdaxan yeddiillik məktəbində müəllim, sonra orta məktəb olan həmin təhsil ocağında (Əyyublu kənd iki nömrəli orta məktəb) dərs hissə müdiri, direktor, Engels adına sovxozda partiya təşkilat katibi, 1966-cı ildən Tovuzda “Həqiqət” qəzetinin "Ədəbiyyat və incəsənət" şöbəsinin ştatdankənar müdiri, 1970-ci ildən bu günə qədər həmin qəzetin nəzdində yaradılmış Aşıq Hüseyn Bozalqanlı adına "Varislər" ədəbi məclisinin rəhbəri, 1984-cü ildən pensiya yaşına qədər Əyyublu kənd 1 nömrəli orta məktəbdə təşkilatçı müavin, 2011-ci ilin sentyabr ayına qədər əmək veteranı və baş müəllim kimi həmin məktəbdə ixtisas üzrə fəaliyyətini davam etdirib.
Yaradıcılığı
Ömrünün erkən gənclik dövründən şeir yazmağa başlayıb, oxuduğu və işlədiyi zamanlarda ədəbi-bədii yaradıcılıqla da ciddi məşğul olub. Şeirlərini İsa İsayev, İsa Cavadoğlu, İsa Cavad imzaları ilə çap etdirən müəllifin şeirlərindən və digər yazılarından nümunələr həmin imzalar ilə dərsliklərə, dərs vəsaitlərinə daxil edilib.
1957-ci ildən rayon və respublikanın əksər qəzet və jurnallarında şeirləri, hekayələri, təmsilləri, publisistik yazıları çap olunub, radio və televiziya verilişlərində səsləndirilib. Onun lirik və satirik şeirləri şifahi və yazılı şəkildə oxucular tərəfindən maraqla qarşılanıb, zamanın adlı-sanlı aşıqları Mikayıl Azaflı, Əkbər Cəfərov, İmran Həsənov, Ədalət Nəsibov, İdris Alakollu və digər sənətkarların, toy məclislərində tamadaların, bir çox müğənnilərin repertuarında əsas yer tutub, geniş oxucu və dinləyici tərəfindən rəğbətlə qarşılanıb və qarşılanmaqdadır. İlk gənclik illərində yazdığı şeirlərindən on iki dəftəri gənclik dostlarından biri oxumaq üçün alaraq istədikcə ləngitmiş, sonra həmin şəxs dünyasını dəyişdiyindən dəftərlər itibdir. İsa Cavadoğlu rayonun qabaqcıl müəllimləri cərgəsində olub, müşavirələrdə, yığıncaqlarda İsa İsayev adı birincilər sırasında çəkilib, Təhsil şöbə müdirlərinin, digər məruzəçilərin məruzələri içərisində rayon və respublika qəzetlərində çap edilib, haqqında geniş məqalələr, oçerklər yazılıb.
Tədqiqatçı-jurnalist Mahmud Əyyublu şair haqqında dövri mətbuatda mütəmadi məqalələrlə çıxış edir.
Ailəsi
Atası Tağıyev Cavad İsa oğlu, anası Musayeva Zəhra Rza qızı, qardaşları İsrayıl (Yaqub), Namaz və İdrisdir. İsayevlər ailəsi Əyyublu kəndinin “Osmanlı” nəslinin nümayəndələridir.
1956-cı ildə həmkəndlisi Əhmədova Sayalı Adil qızı ilə ailə qurub, üç övladı, nəvə və nəticələri var.
Don tütünü
“Donskoy tütünü” QSC və ya “Don Tobacco” — Rusiyanın Rostov-na-Donu şəhərində yerləşən siqaret və tütün istehsalı şirkəti.
Siqaret istehsal edən beynəlxalq şirkət olan Japan Tobacco-nun bir qoludur. 2018-ci ildə “Don Tobacco” Rusiyanın dördüncü ən böyük siqaret istehsalçısı idi.
Tarixi
250 px|thumb|1900-1917-ci illərdə Asmolovun fabrik binası. Don tütünü ilk dəfə 1857-ci ildə Rostov-na-Donuda rus sahibkarı Vasili Asmolov tərəfindən yaradılmış tütün fabrikinin varisidir. 1870-ci illərdə Asmolovun siqaretləri Vyana Ümumdünya Sərgisində, Filadelfiya Yüzillik Sərgisində və Paris Ümumdünya Sərgisində beynəlxalq arenaya tanıdılmışdı. Nəticədə Asmolovun tütün fabriki Rusiya imperatoru üçün “İmperator Əlahəzrət Məhkəməsinin Təchizatçısına” çevrildi.
1917-ci il inqilabından sonra fabrik milliləşdirildi və Don Dövlət Tütün fabriki (DSTF) adlandırıldı.
1992-ci ildə SSRİ-nin süqutundan sonra DSTF 1980-ci illərdən fabrikdə işləyən İvan Savvidi tərəfindən özəlləşdirilib. Savvidis fabrikin adını dəyişərək “Dons Tabak” qoydu. 1992-ci ilə qədər o, şirkətin səhmlərinin 75,71% -ni əldə etdi və 2003-cü ilə qədər bu vəzifəni tutaraq onun baş direktoru oldu. 2018-ci ilin birinci yarısında Savvidi və həyat yoldaşı şirkətin səhmlərinin 100%-nə sahib oldular.
2005-ci ildə şirkət Ukrayna, Qazaxıstan, Gürcüstan və Moldovaya siqaret ixrac etməyə başladı. 2012-ci ildə "Don tütünü" Çinli tütün istehsalçısı Hongta Tobacco Group ilə tərəfdaşlıq qurulur. Şirkətlər Don tütününün Rusiya bazarında çinli tərəfdaşları üçün ildə 2 milyarda qədər siqaret istehsal edib satacağına zəmanət verən müqavilə imzalamaq niyyətində idilər. Lakin şirkətlər paylama xərclərinin bölünməsi ilə bağlı razılığa gələ bilmədiklərindən bir il sonra əməkdaşlığa son qoyuldu. However, the collaboration was terminated a year later as the companies could not reach an agreement on splitting the distribution costs. 2013-cü ilə qədər şirkət hər il ümumi mallarının 20%-ə qədərini ixrac edirdi. 2014-2015-ci illərdə şirkət satışların azaldığını bildirir və gəlirlərin azalmasını Rusiya–Ukrayna müharibəsi və yeni tətbiq edilən dövlətin siqaretdən azad siyasəti ilə əlaqələndirir. Bir il sonra şirkət Rusiyada baş verən tütün böhranı səbəbindən ixrac artımının artdığını açıqlayır. A year later, the company announced an increase in export growth due to the unfolding tobacco crisis in Russia.
2021-ci ilin avqustunda Japan Tobacco, Don tütünün Japan Tobacconun Rusiya filialı ilə birləşdirmək planlarını açıqladı.
Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsi ilə əlaqədar olaraq, birləşən müəssisə sanksiyalar və qlobal təchizat zəncirlərində sonrakı dəyişikliklər səbəbindən istehsalını 30%-ə qədər azaltmalı olduğunu bildirdi.
Murad Paranuk
Murad Salehoviç Paranuk — adıgey-sovet şairi. O, adıgey dilində ilk yazılı şeirin müəllifi hesab olunur.
Həyatı
Murad Paranuk 5 may 1912-ci ildə Rusiya imperiyasına bağlı Kuban vilayətinin (indiki Adıgeya) Pçeqatlukay kəndində anadan olmuşdur. O, 1930–1933-cü illərdə Krasnodar Pedaqoji İnstitutunda təhsil alıb. Paranuk 1941–1945-ci illərdə İkinci Dünya müharibəsində iştirak etmiş, müharibədən orden və medallarla qayıtmışdır. O, 4 iyul 1970-ci ildə vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Murad Paranuk 1931-ci ildə adıge dilində ilk "Uraza" şeirini yazıb nəşr etdirmişdir. O, 1934-cü ildə "Ayıq ol" şeirini yazmışdır. "Şeirlər" (1940), “Şeir və poemalar" (1950), "Səadət nəğməsi" (1955), "Könül səsi" (1961), "Sakit səhər" (1966), "Düma" (1968) lirik toplularının müəllifidir. Paranukun bir çox şeiri xalq mahnılarına çevrilmişdir. O, uşaq kitablarının müəllifidir. Paranuk Aleksandr Puşkinin, Nikolay Nekrasovun, Kosta Xetaqurovun və başqalarının əsərlərini adıgey dilinə tərcümə etmişdir.
NGC 2573A
NGC 2573A - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Oktant bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Səfiyarxan (Sayınqala)
Səfiyarxan - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sayınqala şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 176 nəfər yaşayır (31 ailə).
Süd dişləri
thumb|180px|Süd dişləri tökülməyə başlayan 6 yaşlı uşaq. Süd dişləri və ya müvəqqəti dişlər, əksər məməlilər də və digər yayıcıların ilk diş dəstidir.Süd dişlərinin çıxması 3 yaşında bitir və bu dişlər beş yaşa qədər qalır, sonra isə tökülməyə və daimi dişlərlə əvəz olunmağa başlayırlar. Süd dişləri müvəqqəti dişlər olduğu üçün valideyinlər bir çox hallarda düşünürki bu dişlərə baxım edilməməli və müalicə olunmamalıdır. Lakin müalicə edilməyən süd dişi çürükləri ağrı, pis qoxu, çeynəmə çətinliyi, qidalanma pozulmasına və çirkin xarici görünüşə gətirib çıxarır.