cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Acmella alpestris
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Naxçıvan Dövlət Tarix Muzeyi
Tarixi
Naxçıvan Dövlət Tarix Muzeyi 1924-cü ildə təşkil olunmuşdur. Muzeyə 1968-ci ildə dövlət statusu verilmişdir.
Naxçıvan Dövlət Tarix Muzeyinin uğurlu fəaliyyəti 1969-cu ildən sonrakı dövrə təsadüf edir. Dövlət xadimi Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişindən sonra (1969-cu il) muzeylərin inkişafı və onların nüfuzunun artırılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlərin nəticəsi olaraq Azərbaycan muzeyləri, o cümlədən Naxçıvan Dövlət Tarix Muzeyi nəinki mədəni xidmət ocaqları, həm də elmi-tədqiqat bazaları kimi fəaliyyət göstərməyə başlayır, onların əlaqələri genişləndirilir. Həmin dövrdən etibarən Naxçıvan Dövlət Tarix Muzeyinin də fəaliyyətində bir çox yaddaqalan hadisələr və əlamətdar günlər baş verir. Bunlardan biri 1969-cu ilin oktyabr ayında Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutu tərəfindən tariximizin elmi əsaslarla yenidən öyrənilməsi və tədqiq edilməsi ilə bağlı Naxçıvana ezam olunmuş elmi ekspedisiyanın Naxçıvan Dövlət Tarix Muzeyində keçirdiyi elmi-nəzəri konfransdır. Həmin konfransda Naxçıvanın tarixi ilə bağlı maraqlı elmi məruzələr dinlənilmiş və müzakirələr keçirilmişdir.
Ekspozisiya
Naxçıvanın zəngin, qədim tarixi ilə bağlı 48 mindən çox eksponat  Naxçıvan Dövlət Tarix Muzeyində qorunub saxlanılır.
Ekspozisiya, əsasən, 4 – qədim, orta əsrlər, müasir dövr və yeni dövrü əhatə edir. Muzey 10 şöbədən ibarətdir. Burada müxtəlif çeşidli əmək alətləri, Paleolit və Neolit dövrlərinin əşyaları, dən daşları, obsidiandan lövhələr, daş çəkiclər, sümük bizlər, Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisində aşkar olunan mis və gümüş pullar, orta əsrlərin məşhur memarlarından olmuş Əcəmi Əbubəkr oğlu Naxçıvaninin inşa etdiyi möhtəşəm Möminə xatın, Yusif Küseyir oğlu türbələrinə və başqa memarlıq abidələrinə dair şəkilli materiallar, dekorativ tətbiqi sənətə aid xalçaçılıq, zərgərlik,  misgərlik, dulusçuluq və nəqqaşlıq nümunələri, xalq ustalarının gözəl əl işləri sərgilənir.
Altıncı sülalə (Misir)
Sülalənin ilk üzvü Teti
thumb|left|100px
Sülalənin ilk üzvü Teti V sülalə hökmdarı Unisin qızı Iputla evlənmişdi.Manefonun fikrinə görə Teti öz muhafizəçiləri tərəfindən öldürülmüşdü.
I Pepi
thumb|left|100px
Fironlar
Manefona görə xanədanlıq 203 il hakimiyyətdə olmuşdur. Turin siyahısına görə bu müddət 181 il təşkil edir. Altıncı xanədanın məlum fironları aşağıdakı cədvəldə verilmişdir.
Olqa Belyayeva
Olqa Belyayeva — Rusiyanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Olqa Belyayeva, Rusiya yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Yeddinci pillə uğrunda görüşdə Yunanıstan yığmasını 12:6 hesabı ilə məğlub edən Rusiya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını yeddinci pillədə başa vurdu.
Daha sonra Olqa Belyayeva, Rusiya yığmasının heyətində 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Çin yığmasına 15:16 hesabı ilə məğlub olan Rusiya yığması, London Olimpiadasını altıncı pillədə başa vurdu.
Olqa Belyayeva, Rusiya yığmasının heyətində 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Bürünc medal uğrunda görüşdə Macarıstan yığmasını 20:18 hesabı ilə məğlub edən Rusiya yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasının bürünc medalına sahib oldu.
Hüseyniyyə (şəhər)
Hüseyniyə— İranın Xuzistan ostanının Əndimeşk şəhristanının Əlvar Gərmsiri bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,863 nəfər və 405 ailədən ibarət idi.
Yaşar Musayev
Yaşar Musayev (tam adı Yaşar Balabəy oğlu Musayev) — Almaniyada qazanılmış "Doktor-mühəndis" elmi dərəcəli, Azərbaycan əsilli alman mühəndisi. Hazırda "Şeffler qrupu" şirkətinin "Səthlərin emal texnologiyası" üzrə senior vitse prezidenti, Schaeffler Baltic şirkətinin baş meneceridir (CEO).
Həyatı və elmi fəaliyyəti
Yaşar Musayev 1997-ci ildə Alman Akademik Mübadilə Xidmətinin layiq gördüyü bir illik stipendiya əsasında Erlangen-Nürnberq Universitetinə ezam olunur. O, Universitetin "Konstruksiyaetmə" kafedrasında AzTU-da gördüyü elmi işləri davam etdirir. Yaşar Musayevin alman mühəndislərinə prezentasiya etdiyi elmi nəticələri və şəxsi keyfiyyətləri kafedra müdiri, almaniyada məşhur alim olan, prof. Meerkammın marağına nəsib olur. Belə ki, o, stipendiya vaxtı başa çatdıqdan sonra doktoranturada təhsilini davam etdirmək üçün 2000-ci ildə yenidən Almaniyaya dəvət olunur. Yaşar Musayev 20 mart 2001-ci ildə prof. Meerkammın rəhbərliyi altında hazırladığı dissertasiya işini müdafiə edərək, universitetin "Texnika fakültəsinin" elmi şurası tərəfindən "Doktor-mühəndus" elmi dərəcəsinə layiq görülür.
Yaşar Musayev 2015-ci ilədək həmin mərkəzin direktoru vəzifəsində çalışır. 2016-cı ildən o, eyni zamanda "Şeffler qrupu" şirkətinin "Səthlərin emal texnologiyası" üzrə məsul şəxs vəzifəsinə təyin olunur və şirkətin baş menecerlər səviyyəsində aparıcı səlahiyyətlərə yiyələnir (Senior Vice President). Yaşar Musayev tutduğu vəzifələrə uyğun olaraq Şeffler qrupu şirkətini həm Almaniyada, həm də xaricdə təmsil edir.
Şeffler örtükçəkmə üzrə dünyada aparıcı mövqeyini saxlamaq üçün bir çox xarici şirkətlərlə sıx əməkdaşlığa çalışır və birgə layihələr işləyib həyata keçirir. Belə şirkətlərdən biri də Latviyada fəaliyyət göstərən Naco şirkətidir. Naco şirkətinin dünyada PVD üsulu üçün ən sürətli texnologiyaya malik olması ona Şeffler şirkəti ilə daha yaxın əlaqə qurmağa imkan yaradır. Belə ki, 2015-ci ildə Yaşar Musayevin təşkilatı rəhbərliyi altında onun Şeffler qrupuna daxil olması baş tutur. 2016-cı ilin yanvar ayından Schaeffler Baltic adlanan bu şirkətin baş menecerliyi Yaşar Musayevə həvalə edilir.
Yaşar Musayev örtükçəkmədə məşğul olduğu nanotexnologiyalar üzrə 120-dən çox elmi məqalə çap etdirmişdir. Avropa və dünyanın bir çox ölkələrində qeydiyyatdan keçmiş 30 -dan çox patentə malikdir.
Pedaqoji fəaliyyəti
Yaşar Musayev 1991-ci ildə AzTU-da fəaliyyətə başladığı dövrdə iki il "Maşınqayırma texnologiyası" kafedrasında tədqiqatçı-mühəndis kimi çalışır. Bu müddətdə o kafedrada uyğun fənlər üzrə mühazirə və məşğələ dərslərinin təşkili və keçirilməsində yaxından iştirak edir, tələbələrə layihə və diplom işlərinin tərtibində rəhbərlik edir. 1993-cü ildən Yaşar Musayev AzTU-da yeni yaradılan "Maşınların təmir texnologiyası və etibarlılığı” kafedrasının təşkilində yaxından iştirak edir. 1993-1998-ci illərdə bu kafedrada o assistent vəzifəsindən dosent vəzifəsinə qədər yüksəlir. Pedaqoji fəaliyyəti dövründə maşınların təmir texnologiyasının əsasları, əsasən də yeyilmiş hissələrin işləmə qabiliyyətini bərpa etmək üçün örtükçəkmə texnologiyalarının tədqiqi və tədrisi sahəsində onlarca elmi-metodiki işlər hazırlayır. Həmin kafedrada çalışdığı müddətdə tələbə işlərinə rəhbərlik edir. Yaşar Musayevin rəhbərliyi altında diplom işlərini hazırlamış azərbaycanlı mühəndislərdən bir neçəsi Almaniyada doktoranturada təhsillərini davam etdirmişlər. Onlar hazırda alman sənayesinin müxtəlif sahələrində çalışırlar. Bu mühəndislərdən Almaniyada ən çox uğur qazananlar arasında İXUN Lasertechnik GmbH firmasının sahibi Dr. Xudaverdi Kərimovu və Şeffler qrupda avtomobillər üçün ötürmə hissələrinin layihələndirilməsi şöbəsində çalışan konstruktor Dr. Pərviz Mövlazadəni göstərmək olar.
Mükafatları
Dr.Yaşar Musayevin rəhbərliyi altında "Səthlərin emalı texnologiyası" mərkəzində işlənmiş texnologiyalar aşağıdakı mükafatlara layiq görülmüşdürlər:
İctimai fəaliyyəti
Yaşar Musayev Azərbaycandan uzaqlarda olsa da, öz doğma vətəninə bağlılığı onun Almaniyadakı həyatının hər addımında özünü göstərmişdir. İstər Erlangen-Nürnberq universitetində, istərsə də sonralar sənayedə çalışdığı dövrlərdə öz azərbaycançılıq keyfiyyətlərini önə çəkərk, o, 90-cı illərdə çoxlarına hələ yaxşı tanış olmayan bir Şərq ölkəsinin tanınması üçün səylərini əsirgəməmişdir. Həmin dövrdə Almaniyaya təhsillə bağl gəlmiş bir çox azərbaycanlı gənc kimi, Yaşar Musayev də almanlar arasında azərbaycan mədəniyyətini təmsil edir, bir mütəxəssis kimi almanları Azərbaycandakı təhsillə bağlı məlumatlandırırdı. O, həmçinin Almaniyada yaşayan azərbaycanlılarla da sıx təmas yaradır, onların şəbəkələşməsi, Azərbaycanla bağlı keçirilən tədbirlərtdə mütəşəkkil çıxış etmələrinə çalışır. Belə ki, 2010-cu ildə Yaşar Musyevin şəxsi səyi saysəində Nürnberq şəhərində “Bakı-Nürnberg” e.V Təhsil və Mədəniyyət Mərkəzi təsis olunur. Bu cəmiyyət yarandığı gündən Nürnberq və ətrafında olan azərbaycanlıları bir araya yığaraq onları Azərbaycanla bağlı narahat edən məsələlərin müzakirəsinə imkan yaradır, məlumatlandırır və mədəni tədbirlərin keçirilməsinə çalışır.
Hürr Riyahi (şəhər)
Hürr Riyahi— İranın Xuzistan ostanının Şuş şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 7,839 nəfər və 1,390 ailədən ibarət idi.
Baco (xalq)
Baco (Badjao, Badjaw və ya Badjau olaraq da yazılır) — Filippində yerli etnik qrupdur və Sabah, Bruney və Saravakın bölümlərində yaşayırlar. Yerlisi olduqları Suludakı anlaşmazlıqlar üzündən Malayziyaya da köç etmişdilər.Bacolar inanılmaz qabiliyətlərə sahibdirlər.Normal bir insandan daha artıq suyun altında qala bilirlər. Hətta yetişkin bir baco yuxu müddəti xaric günün yarısını suda keçirir.Evləri dəxi sular üzərinə quruludur. Qayıqlarda alış-verişlə məşğul olurlar.
Süni qan dövranı aparatı
Süni qan dövranı aparatı əsasən ürək cərahiyyəsində tətbiq edilir. Reanimasiya şöbəsində isə intensiv tibbi yardıma ehtiyac olan xəstələrdə onun birqədər xüsusiləşdirilmiş formasından — ekstrakorporal membranoksigenator (ELMO) aparatından istifadə edilir.
Süni qan dövranı aparatına daşıdığı funksiyaya uyğun iki mühüm hissə daxildir :
Tarix
Avstriya-Alman fizioloqu Maksimilian fon Frey 1885-ci ildə Leypsiq Universitetinin Karl Lüdviqin Fiziologiya İnstitutunda ürək-ağciyər maşınının ilkin prototipini yaratdı. Süni qan dövranının tətbiqi 1916 cı ildə Jay McLean tərəfindən əldə edilmiş Heparin preparatının hesabına mümkün olmuşdur. Beləki heparin qanın laxtalanmasının qarşısını alır ki, bu da orqanizmdən kənarda qanın laxtalanmadan duru şəkildə borularda hərəkətini təmin etmiş olur. Günümüzdəki süni qan dövranı aparatının diyircəkli nasos hissəsi hələ 1934 cü ildə icad edilmişdir. Qanın oksigenlə təmin edən qurğunun yaranma ideyası isə 1944 cü ildə adi hemodializ müşahidəsi zamanı yaranmışdır. Belə ki, müəyən edilmişdir ki, hemodializdən keçib xəstəyə qayıdan qan rəngini bir qədər dəyişmiş (hava ilə bilavasitə kontaktan rəngi açılmış) olur. Experimentdə 1937 ci ildə amerikalı Con Gibbon ekstrakorporal qan dövranını ugurla sınaqdan keçirmiş olur. Lakin aparat tibbdə ilk tətbiqini 6 may 1953 cü ildə tapmış olur. Con Gibbon bu aparatın köməyi ilə qulaqcıqlararası çəpərin qüsuru olan 18 yaşlı qadın xəstəsində əməliyyatı 45 dəqiqəlik süni qan dövranı şəraitində icra etmiş olur. O zaman ki oksigenator indiki produktivliyə malik olmadığı üçün, orqanizm toxumalarının oksigenə olan təlabatını azaltmaq məqsədilə 1954 cü ildə qanın soyudulması — hipotermiya tətbiq edilməyə başlanılmışdır. 1955-ci ildə oksigenator təkmilləşdirilərək onun oksigenləşdirmə qabiliyyətini artırmaq və qaz emboliyalarının qarşısını almaq mümkün olmuşdur. 1956-cı ildə günümüzdə tətbiq edilən membranoksigenatoru əldə edilmiş olur.
Nəzarət/Qeydiyyat
Klinik nöqteyi nəzərdən vacib parametrlər: Pasient göstəriciləri:
Süni qan dövranı aparatı:
Axım modulu
AXIM MODULU – Vahid zamanda sutoplayıcının vahid sahəsindən (F) keçən suyun (Q) miqdarı aşağıdakı düstur ilə təyin edilir.. M=F/Q m³/(san.km2 ) Eroziya prosesini səciyyələndirmək üçün çay şəbəkəsində aylıq, mövsümi, yaxud illik sülb axımı. Bəzən eroziya modulu da adlanır. Eroziya modulu (asılı gətirmələrin axım modulu) 1 km² sutoplayıcı sahədən axan sülb axımın tonla miqdarıdır.
Aktinoqraf
AKTİNOQRAF – günəş radiasiyasının intensivliyinin dəyişməsini qeydə alan özüyazan cihaz.
Mirzəağa Mirzəyev
Mirzəağa Mirzəyev — Azərbaycan aktyoru.
Həyatı
Mirzəyev Mirzəağa Yaşar oğlu 1990-cı il yanvar ayının 17-də Bakı şəhərində anadan olub. 2007-ci ildə Azərbaycan Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti nin «Dram rejissoru» fakültəsinə daxil olub. 2008-ci ildə Abdulla Şaiq adına Kukla Teatrı nda aktyor kimi fəaliyyət göstərib. 2010-cu ildən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı nda aktyor vəzifəsində çalışır.
Teatr səhnəsindəki rolları
1. Aqil - («Mənim ağ göyərçinim» T.Vəliyeva) 2. Orxan - («Mən səni sevirəm» Ə.Əmirli) 3. Şahzadə - («Göyçək Fatma» Azərbaycan Xalq nağılı) 4. Romeo - («Romeo və Cülyetta» U.Şekspir) 5. Adil – («Buzovna kəndinin əhvalatları» Elçin) 6. Qara qüvvə, Məlikməmməd – («Şahzadə Xəzərin nağılı» K.Ağabalayev, N.Kazımov) 7. Dorset - markiz - (“III Riçard”, U.Şekspir) 8. Şir - (“Biri vardı, biri yox” Ə.Ol) 9. Alabaş - (“Möcüzəli turp” Rus Xalq nağılı) 10. Bosxomci - (“Qohumlar” V.Şuqrayeva, Ə.Əmirli)
Operetta
thumb|250 px|"Arşın mal alan" operettasının afişası, Tiflis, 1919-cu il Operetta (, hərfi tərcümədə "kiçik opera") musiqisiz dialoqlarla növbələnən ayrı-ayrı musiqi nömrələrindən ibarət teatr tamaşası. Operettalar komik süjetlərə yazılır, musiqi nömrələri isə operada olduğundan daha kiçik olur. Ümumilikdə akademik musiqi ənənələrinin varisi olsa da, yüngül, populyar xarakter daşıyır.
Acmella bellidioides
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Terrigen çöküntülər
Terrigen çöküntülər-(lat.terra-quru,yer) Dənizlərin və okeanların materik dayazlığında çökən qırıntı çöküntülərinə deyilir.Terrigen çöküntülər həm kontinental həm də dəniz mənşəli olub,qum,gil və lildən ibarətdir.
Susanne Georgi
Susanne Georgi — Danimarkalı müğənni.
Həyatı
Susanne Georgi 27 iyul 1976-cı ildə Danimarkada anadan olmuşdur.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində
2007-ci ildə keçirilən Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Danimarkanın verdiyi xalları açıqlamışdır. 2009-cu ildə Moskvada keçirilmiş Avroviziyada isə Andorranı təmsil etdi. Lakin finala keçə bilmədi.
Qar qoyunu
Qar qoyunu ( "qar olan sahələrdə yaşayan qoyun") — Boşbuynuzlular fəsiləsinə Qoyunlar cinsinə aid növ. Əsasən Şərqi Sibirdə yayılmışdır.
Bəzi müəlliflər bu canlını müstəqil növ hesab etməyərək, onları Ovis canadensis növünün yarımnövü hesab edirlər.
Xarici görünüş
Orta ölçülərə malik qoyun yığcam bədən quruluşuna malikdir. Başı elədə böyük deyil. Qulaqları qısadır (11 sm). Boynu qısa və enlidir. Quyruğuda olduqca qısa və kökdür. Yetkin erkəklərin uzunluğu 140–188 sm, hündürlüyü 76–112 sm, çəkisi 56–150 kq təşkil edir. Dişilər nisbətən balaca olurlar. Uzunluğu 126–179 sm, hündürlüyü 76–100 sm, çəkisi 33–68 kq-dır. Ən iri fərdlər Kamçatka və Çukotkada rast gəlinir.
Genetika
Diploid qəfəsində cəmi 52 xromoson vardır. Bu isə digər qoyunlarda isə bu daha çoxdur.
Yaşayış yerləri
Yaşayış yerlərində əsas faktor qış ayları yemlə təminatla bağlədır. Bu cinsin adıda yaşadığı ərazilərlə bağlı verilmişdir. Onların qış ayları qidalanması üçün qarın qalınlığının 40 sm-dən çox olmamasıdır.
Yayılması
Onların meydana gəlməsi 40 və ya 100 min il öncəyə aid edilir. Kuril adaları, Aleut adaları, Kamçatka və Saxalin ərazilərində yayılmışdılar.
Müasir arealı 1,4 milyon km² təşkil edir. Əsasən yayıldığı ərazilər dağlıq sahələr. Onlara Kamçatkanın dağlıq əraziləri, Koryak öndağlığı, Stanov silsiləsi, Stanov öndağlığı, Verxoyans dağları, Yablonov silsiləsi boyunca ərazilər qar qoyunlarının müasir arealıdır. XIX əsrdə areal Yenisey çayı hövzəsi və Taymır yarımadasında yerləşən Bırranqa dağları boyunca yayımışdı.
Qorunması
Beynəlxalq Təbiəti Qoruma Birliyinin siyahısında qar qoyunu az təhlükə qarşısında olan növ kimi qeydə alınmışdır. 1960–1990-cı ildə sayları 30–97 min baş, 1997–2003 ildə 50–58 min baş olaraq qiymətləndirilir.
Yarımaçıq dərə
Yarımaçıq dərə –   yamacların aşağı hissəsi birləşən, yuxarı hissədə başqa dərəyə keçən dərə.
Qeyrət Partiyası
Qeyrət Partiyası — Gəncədə formalaşan ilk milli siyasi qurum.
Tarixi
1905-ci ilin yayında Gəncədə Türk Sosial-Federativ İnqilabi Komitəsinin əsasında "Qeyrət" adlı qrup yaradıldı. O, Şuşada da müəyyən nüfuza malik idi. Aşkar olunmuş sənədlərə əsasən bu nəticəyə gəlmək olar ki, məhz bu qrup 1905-ci ilin yayında Gəncədə formalaşan ilk milli siyasi qurum olan Qeyrət Partiyasının əsasını qoymuşdu. Bu partiyada müxtəlif təbəqələr təmsil olunmuşdu, lakin onun rəhbərləri yuxarı təbəqənin nümayəndələri idi. Onların sırasında Gəncənin tanınmış hüquqşünasları və ictimai xadimləri Ələkbər bəy Rəfibəyli və Adil bəy Xasməmmədov, bəzi mənbələrə görə, Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Firqəsinin başçısı Nəsib bəy Yusifbəyli də var idi. .
Qeyrət Partiyasının qırmızı möhürü və proqramı mövcud idi. Proqramda gürcü sosial-federalistlərin proqramının təsiri özünü büruzə verirdi. Əsas məqsədlərdən biri Qafqazın Rusiya ilə federativ münasibətlər qurmaq və bu federasiya çərçivəsində müsəlman əhaliyə muxtariyyət vermək idi. Qeyrətin üzvləri H.Fəttahov, M.H.İsmayılzadə, M.Xəlilov və başqalarıdır. Əhali arasında federalizm ideyalarını yaymaqla yanaşı, sosial demokrat və digər partiya nümayəndələri ilə birgə bir çox mitinqlərdə millətlərarası müharibəyə son qoymaq çağırışı ilə iştirak edirdilər. Qeyrət Partiyası 1908-ci ilə qədər fəaliyyət göstərdi, lakin bəzi sənədlərə görə, 1912-ci ildə Balkan müharibələri başladığı dövrdə federalistlər fəallaşmaqda idilər.
Siyasi səhnədə isə Qeyrət yenidən 1917-ci ilin Fevral inqilabından sonra görüldü. Yeni liderlər, yeni Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Partiyası adı və yeni proqramı ilə fəaliyyətə başladı.
Boris Sokolov
Boris Sergeyeviç Sokolov 27 mart (9 aprel) 1914, Tver quberniyası – 2 sentyabr 2013, Moskva) – Sovet və Rusiya geoloqu və paleontoloqu, Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1984).
Tərcümeyi-halı
Boris Sergeyeviç Sokolov 9 aprel 1914-cü ildə Tver quberniyasında kənd feldşeri Sergey Borisoviç Sokolovun ailəsində anadan olmuşdur. O uşaqlıq illərini Vışnevolotsk rayonunun Beryozka kəndində keçirmişdir. Məktəbi bitirdikdən sonra Leninqradda elektik montyoru işləmişdir. B. Sokolov 1937-ci ildə Leninqrad Dövlət Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1936-cı ildən Mərkəzi Asiyada geoloji ekspedisiyalarda iştirak etmişdir. 1937–1941-ci illərdə o, Leninqrad Dövlət Universitetində paleontologiya kafedrasının assisenti olmuşdur.
Müharibədən əvvəl Boris Sergeyeviç Sokolov Çinin Sinszyan əyalətində geoloji ekspedisiyasına rəhbərlik etmişdir. O, 1941–1943-cü illərdə SSRİ-nin Neft Komissarlığının geoloji qrupunun rəhbəri kimi Çində Tyan-Şan bölgəsində Turfan və Cunqar ərazilərində aparılan geoloji tədqiqatlarda iştirak etmişdir. Tədqiqatçı 1943–1958-ci illərdə SSRİ Neft Komissarlığında böyük geoloq, böyük elmi işçi, laboratoriya müdiri olmuşdur. 1945-ci ildən Leninqrad Dövlət Universitetində dərs aparmışdır. 1947-ci ildə Geologiya-minerologiya elmləri namizədi, 1955-ci ildə elmlər doktoru olmuşdur. 1958-ci ildə SSRİ Elmlər Akademiyasına müxbir üzvü seçilən B.Sokolov Novosibirskdə SSRİ Elmlər Akademiyasının Sibir bölməsinin Geologiya və geofizika İnstitutunda paleontologiya və stratiqrafiya bölməsinə rəhbərlik etmişdir. Alimin məhsuldar fəaliyyəti nəticəsində bu bölmə qısa müddətdə paleontologiya və stratiqrafiya üzrə tədqiqatlar sahəsində dünyanın aparıcı elmi mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir. 1961–1965-ci illərdə ümumi geologiya kafedrasının professoru olmuş, 1965-ci ildə Novosibirsk Dövlət Universitetində tarixi geologiya və paleontologiya kafedrasının əsasını qoymuş və 1975-ci ilədək həmin həmin kafedraya rəhbərlik etmişdir. 1968-ci ildə SSRİ Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilmişdir.
B.Sokolov 1976-cı ildən Moskvada işləməyə başlamış, 1977–1992-ci illərdə Paleontologiya İnstitutunda laboratoriya müdiri olmuşdur. 2 sentyabr 2013-cü ildə Moskva şəhərində vəfat etmiş, Troyekurovsk qəbristanlığında dəfn olunmuşdur.
Çəmran
Çəmran— İranın Xuzistan ostanının Bəndər Mahşəhr şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 18,519 nəfər və 3,935 ailədən ibarət idi.
Kürban
Kürban (, Curbans) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azür regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. La-Mot-dü-Ker kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.
INSEE kodu — 04066.
Məhəmməd Emvazi
Məhəmməd Emvazi —İŞİDin rəsmi cəlladı.
Kürban
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 390 nəfər təşkil edirdi.
Məhəmməd Emvazi
Həyatı
Məhəmməd Emvazi 17 avqust 1988-ci ildə Küveytdə anadan olub. Altı yaşında İngiltərəyə gəlib. Qərbi Londonda yaşayıb. Böyük Britaniya vətəndaşıdır.
Kürban
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 239 yaşda olan (15-64 yaş arasında) 190 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 49 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 79.5%, 1999-cu ildə 66.8%). Aktiv olan 190 nəfərdən 176 nəfəri (97 kişi və 79 qadın), 14 nəfəri işsizdir (6 kişi və 8 qadın). 49 hərəkətsiz şəxs arasında 17 nəfər şagird və ya tələbə, 16 nəfər təqaüdçü, 16 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Baltik sipəri və ya Baltik qalxanı
Baltik sipəri və ya Baltik qalxanı
Baltik sipəri və ya Baltik qalxanı– Avropanın şimal – qərbində kembriyəqədərki süxurların  səthə çıxdığı  sahəyə deyilir. Baltik sipəri Finlandiya, Kareliyanı, Skandinaviya və Kola yarımadalarını əhatə edir. Baltik sipəri güclü metamorfizmə uğramış süxurlardan qneysdən, kristallik şistlərdən, fillitlərdən, konqlomeratlardan və arxey, proterozoy yaşlı mərmərlərdən ibarətdir. Baltik sipərində qranit intruziyalı sahələr də geniş yer tutur.
Məhəmməd Emvazi
Həyatı
Britaniya ləhcəsinə görə "Beatles" qrupunun üzvü Con Lennonun adı verilən "Cihadçı Con"un Amerika jurnalistləri Ceyms Foli və Stiven Sotloff, Britaniyanın yadım işçiləri David Heynes və Alan Henninq, eləcə də amerikalı yardım işçisi Əbdül Həmid Kassiqini qətlə yetirdiyi guman edilir.
Washington Post qəzeti yazır ki, Məhəmməd Emvazi Britaniyada yaşayan imkanlı ailədəndir. Qəzetdə onun kompüter proqramları üzrə kollec məzunu olduğu yazılıb.
Acmella brachyglossa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yarımapelsinlər
Yarımapelsin­lər – dik və qabarıq yamaclı, planda dairəvi, hündürlüyü 100- olan günbəzvari təpəciklər. Əksərən Afrika və C. Amerikanın  qədim qalxanlarının kristallik sü­xur­larında, rütubətli həmişəyaşıl meşə zonasında, 500 m-dən artıq olmayan yüksəkliklərdə inkişaf edir.
Aomori
Aomori — Yaponiyanın Tohoku regionundakı Aomori prefekturasının eyniadlı paytaxtı. Əhalisi 229 min (2004). Honsyu adasının şimalında mühüm tranzit-nəqliyyat qovşağı. Dəniz limanı və beynəlxalq havalimanı var. Tunel (uz. 54 km) vasitəsilə Hakodate ş. (Hokkaydo a.) ilə birləşir. Şəhər 1625-ci ildə salınmışdır. Ticarət və nəşriyyat işi mərkəzidir. Bələdiyyə un-ti (1993), qravürçü-rəssam Siko Munakatanın xatirə muzeyi; poliqrafiya, yeyinti (o cümlədən balıq emalı) və elektrotexnika sənayesi müəssisələri var. Sənətkarlıq inkişaf etmişdir. Sukayu termal bulaqları var.
Lurlar
Lurlar — Qərbi İranda yaşayan xalqdır. Dilləri Hind-Avropa dil ailəsinin Hind-İran qrupuna aiddir. Dillərinə ən yaxın dil fars dilidir. İranda məskunlaşmış lurlar dil baxımından iki qrupa ayrılır:
Cənnətməkan
Cənnətməkan— İranın Xuzistan ostanının Qotvənd şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,893 nəfər və 1,086 ailədən ibarət idi.
Iris albertii
(Iris albertii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ostrax
Ostrax bələdiyyəsi Tübingen inzibati dairəsi tərəfindən idarə edilir. Əhalisi 31 dekabr 2010-cu ildə 6714 nəfərdən ibarət idi. Ərazisi 108,93 km²-dir. Rəsmi kodu — 08 4 37 086.
Bələdiyyə 9 mahaldan ibarətdir.
Dini
Ostraxlıların əsas dini Katoliklikdir, bələdiyyədə 7 keşiş məhəlləsi fəaliyyət göstərir.
Tarixi
thumb|left|200px|Острах Hərbi tarixdə Ostrax bələdiyyəsi Fransa və Avstriya arasında 21 mart 1799-cu ildə olan döyüşündən sonra yer aldı.
Yann Martel
Yann Martel — Kanada yazıçısı.
Həyatı
Yann Martel, 25 iyun 1963-cü ildə İspaniyanın Salamanka şəhərində kanadalı diplomat ailəsində dünyaya gəlib. Valideynləri ilə birlikdə Avropanı, Mərkəzi və Şimali Amerikanı dolaşıb, Alyaskada, Kosta-Rikada yaşayıb. Yaşa dolduqdan sonra Türkiyəyə və Hindistana səyahət edib. Kanadanın Trent Universitetində fəlsəfə öyrənib, yoqa ilə məşğul olub. Y.Martelin ikinci romanı olan “Pinin həyatı” yazıçıya böyük uğur qazandırıb, bu əsərə görə 2002-ci ildə Booker mükafatınına layiq görülüb.
Əsərdə 15 yaşlı yeniyetmə Pinin başına gələn inanılmaz hadisələr, onun Sakit Okeanda kiçik bir qayıqda amansız təbiətə və onunla birlikdə sağ qalmış vəhşi pələngə qarşı müqaviməti, yaşamaq uğrunda mübarizəsi öz əksini tapıb.
Mərküz
Mərküz (digər adı: Marğız) — qədim əkinçilik aləti
Haqqında
Tarlanın əkinə hazırlanmasında, arx və ləklər arasında tirələrin çəkilməsində işlədilirdi. Əsasən, dördkünc, qismən oval formalı dəmir tiyədən, ağac sapdan və tiyənin üz tərəfindəki iki dəmirhalqadan ibarətdir. Dəmir halqalara kiçik ağac parçasına bağlanmış kəndir keçirilir və iki nəfər tərəfindən işlədilirdi. Azərbaycanda (xüsusilə, Naxçıvan diyarında) qədimdən geniş yayılmış Mərküzdən hazırda həyətyanı təsərrüfatlada istifadə edilir.
Monjisar döyüşü
Monjisar döyüşü - Əyyubilər ilə Qüds krallığı arasında 1177-ci ilin 25 noyabr tarixində baş vermiş döyüş. Cüzam xəstəsi olan 16 yaşındakı Qüds kralı IV Boduin sayca az olan ordusu ilə Səlahəddin Əyyubini məğlub etmişdir. Ağır şəkildə məğlub olan müsəlman ordusundan çox az əsgər sağ qalmışdı.
Döyüşdən qabaqkı vəziyyət
1177-ci ildə Qüds kralı IV Boduin bölgəyə gələn Alzaslı Filiplə birlikdə Bizans İmperiyasının da dəstəyini alaraq Misirə hücum etməyi planlaşdırırdı. Buna baxmayaraq bu planlar uğursuz oldu. Həmin dövrdə Səlahəddin Əyyubi Qüdsü tutmaq üçün hazırlaşırdı. Səlahəddin Əyyubinin planlarından xəbərdar olan IV Boduin şəhərin müdafiəsini münasib bir yerdə təşkil etmək üçün 375 cəngavərlə birlikdə Askalona doğru irəliləməyə başladı. Burada IV Boduin təqribən 26000 nəfərlik qüvvə ilə onun qarşısına çıxan Səlahəddin Əyyubi tərəfindən dayandırıldı. IV Boduinlə birlikdə Hələbdəki həbsdən yeni qurtulmuş III Reymond da orada idi. Səlahəddin Əyyubinin qatı düşməni olan III Reymond cüzam xəstəsi olan 16 yaşlı IV Boduin ağır xəstə olduğu üçün orduya komandanlığı öhdəsinə götürdü. III Reymondla yanaşı Səlibçilərin ordusunda Məbəd cəngavərlərinin başçısı Eudes de St. Amand, İbelinli Boduin, qardaşı Beliyan, Sidonlu Recinald və Urfalı Yoşelin də vardı. Askalondakı IV Boduinə kömək etməyə çalışan başqa Məbəd cəngavəri qrupu Qəzzədə mühasirəyə düşdüyündən köməyə gələ bilmədi.
Döyüşdən sonra
Misir və Suriyadakı hakimiyyətini itirməkdən qorxan Səlahəddin Əyyubi Səlibçilərin məğlub olması xəbərini yaydı. Qələbəsini ölümsüzləşdirmək istəyən IV Boduin isə döyüşün baş verdiyi yerdə monastır inşa etdirdi. Qələbəyə baxmayaraq Səlibçilər də ciddi itki vermişdi. 1100 nəfər ölmüş, 750 əsgər də yaralanmışdı. Səlahəddin Əyyubi məğlub olduğu üçün mühasirə altındakı Harimə kömək göndərə bilmədi. 1179-cu ildə isə Səlahəddin Əyyubi yenidən ordu toplaya bildi və hücumlara başladı. Həmin ildə Marc Əyyun döyüşündə Qüds krallığını məğlub etdi. 1187-ci ildə Hattin döyüşündə həlledici qələbə qazanan Səlahəddin Əyyubi Qüdsü mühasirəyə alaraq, tutmağı bacarmışdı.
Fələqqə
Fələqqə — Orta əsrlər Şərqində cəza vasitəsi. Günahkarlar fələqqəyə salınır qamçılanırdı. Cəza XX əsrin əvvəllərinə kimi İranda və Türkiyədə, həmçinin, bir çox Orta Asiya və ərəb ölkələrində tətbiq edilirdi. Bu cəza növü həmin dövrdə Azərbaycanın dini məktəblərində də geniş istifadə olunurdu. Cəza zamanı insanın ayaqları taxtaya bağlanaraq qamçı və ya çubuqla döyülərdi.
thumbnail|[[Bakı şəhərində yerləşən tatar (Azərbaycan) məktəbində şagirdlərin cəzalandırılması. (Bakı, 1896)]] Fələqqə sözü ərəb sözü olan falak, filak — "yandırmaq", "kiçik hissələrə ayırmaq" sözlərindən yaranmışdır. thumb|right|350px|Fələqqə cəzası
Fələqqə müasir dövrdə də bir sıra ölkələrdə tətbiq edilməkdədir. Məsələn, İraqda Səddam Hüseynin oğlu Udey Hüseyn fələqqə ilə cəza verməyi xoşlayırdı və özü şəxsən cəza verirdi. .
Tarixi
Fələqqə vasitəsi ilə cəza ilk dəfə ərəblər arasında X əsrdə yaranmışdır. İrana monqollar tərəfindən XIV əsrdə gəlmişdir. Avropalılar ilk dəfə bu cəza növü ilə XVI əsrdə tanış olublar. .
Oraqmeyvə qalxanək
Oraqmeyvə qalxanək - (lat. Grammosciadium platycarpum Boiss. et Hauskns). Kərəvüzkimilər— (Apiaceae Lindl.) fəsiləsinə aid bitki növü.
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar” kateqoriyasına aiddir –EN A2c+3c; C2a(i)b. Azərbaycanın nadir növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik, çılpaq bitkidir. Gövdə qalxanvari budaqlanır, 20-45 sm hündürlüyündədir. Yarpaq ayası nazik, sərt və yarıqlıdır, kasa yarpaqlarınındişcikləri görünür. Yarpaq lövhələri lansetvaridir, ikiqat-yarılmış lələklidir, son ayları uzun, nazik, cod tükcüklüdür. Çətirlərində 5-12 ədəd şüaları vardır. Kasa yarpaqlarının dişicikləri qısa, bizvaridir, meyvə ətarfında bərkdir. Meyvə ləri çox uzundur, 9-10 mm-dir, qanadsızıdır, qısa yoğun ayaqcıqlı, pişik pəncəsinə bənzərdir.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçək ləmə iyun, meyvəvermə iyun-iyul aylarına təsadüf edir. Kserofit dir. Orta və yuxarı dağ qurşaqlarında, meşə -kolluq, quru yamaclarda rast gəlinir. Efiryağlı bitkidir.
Yayılması
Naxçıvanın dağlıq hissəsi (Şahbuz rayonu-Küküdağ, Dərəboğaz və Batabat əraziləri; Culfa rayonu-Aracıq dağ; Ordubad rayonu –Nürgüt, Nəsirvaz kəndləri ətrafı).
Sayı və tendensiyası
Antropogen təsirlər nəticəsində yaşama ərazisi məhdudlaşır, populyasiyada azalma tendensiyası müşahidə olunur.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Ədviyyat kimi əhali tərəfindən həddindən artıq toplanılması.
Mühafizə tədbirləri
Populyasiyaları nisbətən təhdit altında olduğundan qorunması vacibdir. Yayıldığı ərazilərdə bərpası mümkündür.
IDE disklər
Məlumatların paralel ötürülməsini təmin edən ATA standartı ilə uyğunlaşdırılan ucuz IDE elektronikası sərt disklər istehsal etməyə imkan verir. Həm də yaddan çıxarmaq lazım deyil ki, ATA xarici qurğuların qoşulması üçün nəzərdə tutulmayıb və 60sm-dən artıq uzunluqda kabelləri dəstəkləmir. Daha doğrusu, belə ATA kabellərini almaq olar, sadəcə onların istifadəsi məsləhət deyil.
Oraqmeyvə qalxanək
Sinonimləri
Caropodium platycarpum (Boiss. & Hausskn.) Schischk.
IDE disklər
1 ATA portu diskin 2 cür – master və slave qoşulmasını təmin edir. Çox vaxt demək olar ki, həmişə insanlar 1 porta sərt diski master olaraq, digər bir qədər yavaş qurğuları, məsələn CD-ROM kimi disk sürücülərini isə slave olaraq qoşurlar. Lakin bilirik ki, IDE hər zaman portda yalnız 1 qurğuya müraciət edə bilər, beləliklə, ümumilikdə sistemin məhsuldarlığı azalır. Prinsipcə slave qoşulmadan istifadə etməmək daha yaxşı olar. Hal-hazırda bütün anakartlarda 2 ədəd IDE portu vardır, hətta bəzilərində 4-ə bərabər olur (ABIT BX-133 RAID tipli). Sərt diski birinci əsas porta master olaraq DVD və ya CD-ROM-u isə ikinci köməkçi porta master olaraq qoşmaq lazımdır.
Üstünlükləri:
Çatışmazlığı:
Goran (Goranboy)
Goran — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Boluslu kənd inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.
Tarixi
Goran qəsəbə və dəmir yolu stansiyası düzənlikdədir. Yaşayış məntəqəsi öz adını dəmir yolu stansiyasından, stansiya isə yaxınlığındakı çaydan almışdır.
Əhalisi
220 nəfər əhali mövcuddur. Qadınlar üstünlük təşkil edir. Əhalinin 1%-ni etnik azlıqlar təşkil edir.
Ədli Mənsur
Həyatı
Ədli Mənsur 1945-ci ildə anadan olub. Qahirə Universitetinin hüquq fakültəsini və Fransa Milli Administrasiya Məktəbini bitirib.
Uzun illər müxtəlif məhkəmələrin hakimi olan Ədli Mənsur 1992-ci ildən Konstitusiya Məhkəməsinin üzvüdür. 2013-cü ilin mayından Konstitusiya Məhkəməsinin sədridir.
Ailəsi
Ədli Mənsur evlidir, bir oğlu, iki qızı var.
Siyasi fəaliyyəti
Misir ordusu iyulun 3-də prezident Məhəmməd Mursini devirərək hakimiyyəti ələ alıb. Televiziya ilə xalqa müraciət edən müdafiə naziri Əbdülfəttah əl-Sisi deyib ki, ordu dini və ictimai dairələrlə məsləhətləşmələrdən sonra prezident Mursinin hakimiyyətdən uzaqlaşdırılmasına, konstitusiyanın qüvvədən düşməsinə qərar verib.
Ordunun hazırladığı plana görə, Konstitusiya Məhkəməsinin sədri dövlət başçısı səlahiyyətləri əldə edəcək, müvəqqəti hökumət qurulacaq və yeni parlament, prezident seçkiləri təyin olunacaq.
Ədli Mənsur 2013-cü il iyulun 3-də Misirdə dövlət başçısı (müvəqqəti prezident) postuna gətirilib.
Ananas
–  fəsiləsinə aid olan çoxillik ot bitki cinsi. Vətəni Mərkəzi Braziliyadır. Becərilən növü kəkilli ananasdır (A. comosus). Hündürlüyü 40–120 sm-dir. Yarpaqları qalın, uzun (50–70 sm), ətli, üstdən tünd-yaşıl, altdan gümüşü olub, rozetdə toplaşmışdır. Çiçək qrupu sünbüldür. Çəkisi 0,9–10 kq (bəzən 15 kq-adək) olur. Meyvənin qabığı bərk, ləti şirəli, sarımtıl-ağ, spesifik ətirlidir, B vitamini və karotinlə zəngindir. Meyvəsindən təzə və konservləşdirilmiş halda istifadə olunur, mürəbbə bişirilir və konfet hazırlanır. Yarpaqlarından qiymətli əyirici lif alınır. Qoltuq tumurcuqlarından alınan zoğlarla çoxalır. Tropik ölkələrdə qədimdən becərilir. Əsas sortları Kayenna, Kuin, qırmızı İspaniya ananası (süfrə sortu), Santo-Dominqodur (konservlik).
Rani Mukerci
21 Aprel 2014 Rani və Aditya Çopra ilə evlənib.
Həyatı
thumb|right Rani Mukherci 21 mart 1978-ci ildə Qərbi Benqaliyanın Kəlkütə şəhərində anadan olmuşdur. Mukherci ailəsi özünə görə çox tanınmış ailə sayılır. Raninin atası Ram Mukherci tanınmış rejissor, anası isə müğənnidir.
Rani, Maneckjee Cooper orta məktəbini bitirmişdir. Tezliklə o, Mumbayın kino istehsalçılarından təkliflər almağa başlayır. O, Bollivuda gedir və nəticədə dünya kino sənayesinin ən yaxşı aktrisalarından birinə çevrilir.
Onun 1996-cı ildə çəkildiyi ilk film olan "Raja Ki Aayegi Baraat" o qədər uğur qazana bilmir. Rani Mukhercinin çəkildiyi "Həyatda hər şey olur" (1998) ekran əsəri onun böyük müvəffəqiyyət qazanmasına səbəb olur. O, bu filmdə Hindistan kinosunun əfsanəsi, aktyor Şahrux Xanla tərəf-müqabil olmuşdu.
Bu filmdən sonra Raniyə gələn kino təklifləri daha da artır. O, 2002-ci ildə "Sevgi anatomiyası" filminə çəkilir. 2004-cü il Rani üçün daha uğurlu gəlir. Hindistanın nəhəng kinokompaniyalarından olan "Yash Raj Films" Rani ilə əməkdaşlıq edir. Möhtəşəm kino nümunəsi olan "Vir və Zara" filmində (rejissor: Yaş Çopra) ifa etdiyi rol geniş tamaşaçı auditoriyasının rəğbətinə səbəb olur.
Aktrisa eyni zamanda estrada səhnəsində beynəlxalq turneydə də özünü sınamışdır. "Temptations-2004" turu Rani üçün ən uğurlu konsertlərdən biri olur. Rani həmin turneydə Şahrux Xan, Səif Əli Xan, Priti Zinta, Arcun Rampal, Priyanka Çopra kimi nüfuzlu aktyorlarla birgə iştirak etmişdir.
Rani Mukherci 3 dəfə (2005-ci ildən 2007-ci ilə qədər) "Bollivudun ən yaxşı aktrisaları" siyahısına başçılıq etmişdir.
2006-cı ilin fevralında "Filmfare" jurnalı "Bollivudun 10 böyük ismi" siyahısında onu səkkizinci, 2007-ci ildə isə 5-ci yerə layiq görmüşdür.
Səid ibn Əmir əl-Cümahi
Səid bin Əmir əl-Cümahi (سعيد بن عامر الجمحي) — səhabə.
Həyatı
Gənc Səid bin Amir əl-Cuməhi Muhəmmədin (Allahın ona salavat və salamı olsun) səhabələrindən biri olan Xubeyb ibn Adinin (Allah ondan razı olsun) xaincəsinə faciəli qətlinə şahid olmaq üçün Qureyş başçılarının Mədinənin xaricindəki Tənim adlanan yerə çağırdıqları minlərlə insanlardan biri idi. Dolğun gəncliyi və irəli atılmağa nail olmaq bacarığı ona imkan verdi ki, o, çiyinləri ilə insanları yararaq yürüşün mərkəzində gedən Qureyş başçılarından olan Əbu Sufyan bin Hərb, Səfvan bin Umeyyə və başqaları ilə bərabər irəliləsin. Beləliklə o, (əl-ayağı) kəndirlə bağlanmış Qureyşin əsirini görməyə nail oldu. Muhəmməddən (Allahın ona salavat və salamı olsun) şəxsi intiqam almaq üçün və onu öldürməklə Bədrdə ölənlərin əvəzini çıxmaq üçün qadınlar, uşaqlar və gənclər onu itələyərək edam yerinə aparırdılar.
Toplanmış bu kütlə öz əsiri ilə edam üçün hazırlanmış yerə çatdıqda gənc Səid bin Amir əl-Cuməhi öz hündür qaməti (boyu) ilə Xubeybə (Allah ondan razı olsun) tərəf baxmağa başladı. Onlar isə Xubeybi (Allah ondan razı olsun) taxtadan olan xaça tərəf yaxınlaşdırırdılar. Səid bin Amir əl-Cuməhi qadınların və körpə uşaqların çığırtısı arasından Xubeybin (Allah ondan razı olsun) sabit və təmkinli səslə belə dediyini eşitdi:
– “Əgər etiraz etmirsinizsə məni sərbəst buraxın, ölümümdən qabaq iki rükət namaz qılım…” Sonra o Xubeybin (Allah ondan razı olsun) Kəbəyə üz tutaraq iki rükət namaz qılmağına tamaşa etdi. Ah, necə də gözəl, necə də kamil… Sonra da o, Xubeyb bin Adinin (Allah ondan razı olsun) Qureyş başçılarına yaxınlaşaraq belə dediyini gördü:
– “Allaha and olsun ki, bilsəydim mən namazı uzatdıqda mənim ölümdən qorxduğumu zənn etməyəcəksiniz, namazı artırardım…”. Sonra Səid bin Amir əl-Cuməhinin qövmü öz gözləri ilə Xubeybi (Allah ondan razı olsun) diri ikən tikə-tikə doğradıqlarının şahidi oldular. Onlar hər dəfə onun bədənindən bir tikə kəsdikcə ona belə deyirdilər:
– “İstərdinmi ki, Muhəmməd sənin yerində olsun və sən də xilas olasan?” O, bədənindən qan axa-axa deyirdi:
– “Allaha and olsun ki, mən istəmərəm ki Muhəmmədə bir tikan batsın, mən isə ailəmdə və övladlarımın yanında salamat olum.” İnsanlar əllərini havada yellədərək və səslərini ucaldaraq: “Onu öldürün! Onu öldürün!…” deyirdilər.
Qureyş Məkkəyə qayıtdı və o nəhəng izdihamlı hadisədəki Xubeybi (Allah ondan razı olsun) və onun faciəsini unutdu. Lakin Xubeyb (Allah ondan razı olsun) yeniyetmə, gənc Səid bin Amir əl-Cuməhinin xatirindən bir anda olsun belə çıxmadı.
O, onu yatdıqda yuxusunda, ayıq halda isə xəyalında görürdü. Xubeyb (Allah ondan razı olsun) daima onun qarşısında xaçın yanında rahat və təmkinlə iki rükət namaz qılan halda canlanırdı. Səid onun Qureyşin əleyhinə dua edən titrək səsini öz qulaqlarında eşidirdi və qorxurdu ki, göydən onun üzərinə qaya parçası düşsün və ya onu ildırım vursun. Həqiqətən Xubeyb (Allah ondan razı olsun) Səidə onun bu vaxta qədər bilmədiyi bir şeyi öyrətdi. Ona öyrətdi ki, həqiqi həyat etiqaddır və bu etiqad uğrunda ölənə qədər edilənlər cihaddır. Həmçinin ona öyrətdi ki, sarsılmaz iman qeyri-adi şeylər və möcüzələr edir. Xubeyb (Allah ondan razı olsun) ona başqa bir şey də öyrətdi. O da, bütün varlıqları ilə səhabələri tərəfindən sevilən bir kişinin səmadan (Allah tərəfindən) qüvvətləndirilən bir peyğəmbər olmasıdır. Elə həmin anda Uca Allah Səid bin Amirin sinəsini İslama açdı və o bir dəstə insanın qarşısında duraraq Qureyşin cinayətlərində və günahlarında onlara şərik olmadığını və onların bütlərindən imtina edib Allahın dininə daxil olduğunu elan etdi.
Səid bin Amir (Allah ondan razı olsun) Mədinəyə hicrət etdi və daima Peyğəmbərlə (Allahın ona salavat və salamı olsun) birgə oldu. Onunla Xeybərdə və sonrakı döyüşlərdə iştirak etdi.
Peyğəmbər (Allahın ona salavat və salamı olsun) Səid bin Amirdən (Allah ondan razı olsun) razı halda Rəbbinin dərgahına qovuşduqdan sonra o, iki xəlifəynən, Əbu Bəkr və Ömərin (Allah onlardan razı olsun) yanında (Allah yolunda cihadda) sıyrılmış qılınc olaraq davam etdi. Səid bin Amir (Allah ondan razı olsun) dünyanı axirətə satan bir mömin üçün son dərəcə gözəl, misilsiz bir örnək olaraq yaşadı. O Allahın razılığını və mükafatını nəfsin başqa istəklərindən və bədənin şəhvətlərindən üstün tutdu.
Acmella calva
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kürel (Yuxarı Provans Alpları)
Kürel (, Curèu) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azür regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Nuaye-sür-Jabron kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.
INSEE kodu — 04067.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 2875 nəfər təşkil edirdi.
Şəkərbura
alt=|thumb|250x250px|Şəkərbura Şəkərbura Azərbaycanda Novruz bayramının simvollarından sayılan şirniyyat növü.
Hazırlama
Şəkərbura— un, yağ, yumurta sarısı, xama, duz, vanil tozu, quru maya, şəkər və süddən hazırlanan xəmirin içinə fındıq, badam və ya qoz ləpəsinin (sürtgəcdən keçirilib xırdalanmış halda) şəkərlə qarışığı qoyulub, bükülməsi ilə əmələ gəlir. Həmin içliyə ədviyyat kimi hil qatılır.
Kale
Kale – Fransada şəhər.
Iris albicans
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Banka
Banka
Banka-dəniz ( okean) dibinin ətraf sahələrə nisbətən az dərinliyə malik, lakin dərinliyi gəmi hərəkəti üçün kifayət olan sahəsinə deyilir. Banka vulkan, mərcan, tektonik və s. mənşəli ola bilər. Məs: Atlantik okeanında Nyufaundlend Bankası və s.
Əndimeşk
Əndimeşk — İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən və Əndimeşk şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 119,422 nəfər və 26,140 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti lurlardan ibarətdir, lur dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.
Yuxarı Ağcakənd
Yuxarı Ağcakənd — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Yuxarı Ağcakənd qəsəbə inzibati ərazi dairəsində qəsəbə.
Tarixi
Yuxarı Ağcakənd qəsəbəsi Çörən çayının sahilində, Murovdağ silsiləsinin ətəyindədir. XIX əsrdə bir qrup ailənin gips yataqları olan və Ağca adlanan ərazidə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Sonralar kənd genişlənərək mövqeyinə görə muvafiq olaraq Aşağı Ağcakənd və Yuxarı Ağcakənd adlı iki hissəyə ayrıldı.
Mudros müqaviləsi
Mudros müqaviləsi – 30 oktyabr 1918-ci ildə Osmanlı imperiyası ilə Antanta dövlətləri arasında bağlanmış sülh müqaviləsi. Müqavilə Lemnoos adasının Mudros limanında ingilis hərb gəmisi "HMS Agamemnon" gəmisində imzalanmışdır. Müqavilənin şərtlərinə görə Osmanlı dövləti Birinci dünya müharibəsi zamanı ələ keçirdiyi ərazilərdən geri çəkilmişdir.
Tələt paşa hökumətinin istefası
Birinci Dünya müharibəsi davam edərkən, 1918-ci ilin yay aylarında Osmanlı dövləti və müttəfiqləri Almaniya, Avstriya-Macarıstan İmperiyası və Bolqarıstan, döyüş cəbhələrində ağır məğlubiyyətlərə uğrayaraq böyük torpaq sahələri itirmişdilər. Bolqarıstan 15 sentyabrda Makedoniya cəbhəsində faciəvi bir məğlubiyyətə uğradı və Antanta Dövlətləri ilə 29 sentyabrda barışıq imzaladı. Beləliklə, Osmanlı Dövlətinin, müttəfiqləri ilə qurudan əlaqəsi kəsilmiş oldu. Cənub cəbhəsinin süqutu nəticəsində işğal təhlükəsi ilə üz-üzə qalan Avstriya-Macarıstan imperiyası da 5 oktyabrda İtaliyada qalib dövlətlərlə barışıq imzaladı. Almaniya isə 11 noyabrda Fransada barışığa imza atdı.
Müharibənin sona çatmasının hiss olunduğu bir dövrdə, Ənvər paşa Şərq Orduları qrupu Komandanı Xəlil paşaya göndərdiyi məxsusi əmrdə belə deyirdi:
"Mövcud vəziyyətdəki dəyişiklik səbəbi ilə, ehtimal ki, bizdən sonra gələcək kabinet, Azərbaycan və Şimali Qafqazın boşaldılması şərtini qəbul edəcək və yerinə yetirəcək. Əvvəlcə yazdığım kimi, Nuru (Nuru paşa), orada özü ilə işləmək üçün qalacaq zabit, serjant və birlikləri, indidən elə hazırlasın ki, boşaltma əmrindən sonra da fasiləsiz çalışmaq üçün qala bilsin."
Müharibə boyunca Osmanlı Dövlətini sövq və idarə edən, orduları istiqamətləndirən İttihad və Tərəqqi Partiyası və hökumət başçıları Tələt, Ənvər və Cəmil paşalar, müharibənin gedişatından ümidlərini kəsmişdilər. İttihad və Tərəqqi Partiyası, 7 oktyabr 1918-ci il tarixində hökumətə etimadsızlıq göstərdiyini bildirdi. Bununla əlaqədar Baş Nazir Tələt paşa 8 oktyabrda istefa verdi. Sultan Mehmet Vahidəddin London Səfiri Tofiq paşaya yeni hökumət qurmaq tapşırığı verdi. Lakin Tofiq paşa bu işin öhdəsindən gələ bilmədi. Hərbi Nazir Əhməd İzzət paşa 13 oktyabrda hökumət qurdu və Tələt paşanın istefası da ictimaiyyətə bildirildi.
Osmanlı Dövləti 5 oktyabrdan 12 oktyabra qədər sülh imzalanması üçün ABŞ-yə bir neçə dəfə təklif etdi. Əhməd İzzət paşa sülh təkliflərinə rəğmən, böyük fədakarlıqla əldə edilən Qafqazda əldə olunmuş nailiyyətlərin itirilməməsi üçün də bəzi təşəbbüslərlə çıxış etdi. Bu bölgələrin əldən çıxmaması üçün çalışdı. Brest-Litovsk sülh müqaviləsi ilə Türkiyənin tərkibinə keçən Qars, Ərdahan və Batumun tərk edilməməsi üçün də, müqavilə xaricində ələ keçirilən Dağıstan, Azərbaycan, Ahıska, Ahalkələk və Gümrü ilə Cənubi Azərbaycandakı bəzi bölgələrin boşadılmasının mümkün olduğunu düşünürdü.
Barışıq üçün razılığa gəlinmiş, lakin yeri və tarixi müəyyənləşdirilməmiş, danışıqlar da başlamamışdı. Baş Komandanlıq Qərargah rəhbərliyi 21 oktyabr 1918-ci il tarixində bir əmr yaydı. Buna görə Şərq bölgəsindəki hərbi birliklər yenidən qurulur və hərbi birliklərin Brest-Litovsk müqaviləsində göstərilən yerlərə çəkilməsi əmr edilirdi.
Müqavilənin imzalanması
Sədrəzəm və Baş Komandanlıq Qərargah rəisi Əhməd İzzət paşa, İstanbul Böyükadada əsir tutulan ingilis generalı Thovsendin barışıq üçün vasitəçilik etməsini qəbul etdi. Qarşılıqlı təkliflər nəticəsində barışıq danışıqlarının Egey dənizindəki Lemnos adasında olan Mudros limanında keçirilməsi qərarlaşdırıldı. Türk heyətinə Dəniz Qüvvələri Naziri albay Rauf (Orbay), Xarici İşlər Naziri Rəşad Hikmət və İzmirdəki 8-ci Ordu Qərargah rəisi yarbay Sədullah Bəylər və heyətin katibi olaraq da Əli Fuad (Türkgəldi) daxil idi. Türk heyəti 26 oktyabr 1918-ci ildə Lemnos adasına getdi və Mudros limanına çatdı.
Xarici İşlər və Hərbiyə Nazirliklərinin birlikdə hazırladığı və hökumətin də təsdiq etdiyi səkkiz maddəlik bir sənəd Osmanlı Dövlətinin barışıq heyətinə verilmişdi. 27 oktyabrda zirehli ingilis gəmisi Agamemnonda başlayan və dörd gün davam edən müzakirələrin sonunda 30 oktyabr 1918-ci ildə bir barışıq imzalandı. Sədrəzəm və Baş Komandanlıq Qərargah rəisi Əhməd İzzət paşa 31 oktyabr tarixli bir əmrlə barışıq imzalandığını ordulara bildirdi:
"Osmanlı dövləti təəssüf ki, müttəfiqləri ilə birlikdə məğlub vəziyyətə düşərək milli şərəf və namusumuza zidd olmayan şərtlərlə sülh tələb etdiyindən; Osmanlı hökumətinin qayəsinin, bu acı siyasi vəziyyəti mümkün olduğu qədər o bütünlüklə səltənətin xeyrinə dəyişdirmək və yüngülləşdirmək üçün çarələr axtarmaq lazım olduğu və bu səbəbdən hər ehtimala qarşı qonşularla son dərəcə yaxşı münasibətdə olaraq, lazımsız hərəkətlərlə məmləkətimizin müqəddəs dəyərlərinin gələcəyi üçün zərərli hərəkətlərə yol verilməməsi və barışıq şərtlərinə qəti surətdə əməl olunması əmr edilməkdədir."
Təsirləri
Osmanlı ordusu Suriya və İraqda zəifləməsinə baxmayaraq, döyüş qabiliyyətini saxlamışdı. 18 mart 1915-ci ildə Çanaqqalada Antanta Dövlətlərinə ağır itkilər verdirərək onları geri çəkilməyə məcbur edən ordular və komandirlər də öz vəzifələrinin başındaydılar. Osmanlı orduları Şimali Qafqazda Dərbənd və Mahaçqala, Qara dəniz sahilində Batum, Şimali Azərbaycanda Bakı və Qarabağ, Cənubi Azərbaycanda Təbriz və Urmiya gölü və ətrafı olmaqla, çox əhəmiyyətli mövqeləri əlində saxlayırdı. Buna rəğmən, Almaniya, Avstriya-Macarıstan və Bolqarıstanın orduları tamamilə dağılmışdı. Antanta Dövlətləri üçün bu ölkələr artıq təhlükə mənbəyi deyildi, ağır bir məğlubiyyətə uğramışdılar. Osmanlı Dövləti və ordusu haqqında isə belə bir məğlubiyyət baş verməmişdi.