cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mahatma Qandi
İlk illərinə aid Cənubi Afrika məqalələri
Nelson Mandela Cənubi Afrikaya Satyaqraxanın daxil olmasının 100-cü ilinə təsadüf edən və 29 yanvar-30 yanvar 2007-ci ildə Yeni Dehlidə keçirilən konfransda iştirak etmişdir. Bundan başqa Nelson Mandela Qandi, Mənim atam filminin 2007-ci ilin iyul ayında keçirilən təqdimat mərasimində bir video kliplə izləyicilərin qarşısına çıxmışdır. Bu klip haqqında filmin prodüseri Anil Kapur demişdir: "Nelson Mandela filmin açılışı üçün xüsusi bir mesaj göndərdi. Mandela təkcə Qandi haqqında yox, mənim haqqımda da danışdı. Ürəyini isidən və təvazö hiss etdirən bu filmi ərsəyə gətirdiyim üçün mənə təşəkkürdür. Halbuki bu filmi Cənubi Afrikada çəkməyimə və Dünya primyerasını burada keçirməyimə icazə verdikləri üçün mənim onlara təşəkkür etməyim lazımdır. Mandela filmi çox dəstəklədi". Cənubi Afrika Respublikasının dövlət başçısı Tabo Mbeki və digər hökumət üzvləri bu açılışda iştirak etdi.
Digər tənqidlər
Dalit kastasından olan lider B. R. Ambedkar Qandinin Dalit toplumundan bəhs edərkən istifadə etdiyi Harican ifadəsini qınamışdır. Bu terminin mənası Tanrının uşaqlarıdır. Bəziləri tərəfindən dalitlərin sosial yetkinliyə çatmadığı və imtiyazlı hindli kastalarının özünü üstün hesab etməsi şəklində şərh olunmuşdur. Ambedkar və tərəfdaşları eyni zamanda Qandinin dalitlərin siyasi haqlarını baltaladıqlarını bildirirdi. Qandi Vaişya kastasının üzvü olaraq anadan olsa da, Ambedkar kimi dalit aktivistlərin olmasına baxmayaraq dalitlərin adından çıxış edə biləcəyini israr edirdi.
Hitleryugend
Hitleryugend (, və ya qısaca ) — Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyasının gənclər təşkilatı. Təşkilata yalnız gənc üzvlər daxil idi, qızlar üçün ayrıca Alman qızlar birliyi var idi. 1945 -ci ildə denasifikasiya prosesində ləğv edilmişdir.
İngiltərə Milli Futbol Superkuboku 1977
1977-ci ildə təşkil olunmuş İngiltərə Milli Futbol Superkuboku matçı sayca 55-ci oyun idi. Matç avqustun 13-də London şəhərində yerləşən Uembli stadionunda birinci divizyonun qalibi və İngiltərə Federasiya Kubokunun qalibi arasında keçirilirdi. Keçən 1976–77 mövsümünü "Liverpul" çempion kimi "Mançester Yunayted" isə İngiltərə Federasiya Kubokunun qalibi kimi başa vurmuşdur. Matç 0-0 hesabı ilə başa çatdığından yekun nəticədə hər iki klub qalib hesab olunurdu.
Seyidlər-i Süfla (Kəleybər)
Seyidlər-i Süfla və ya Aşağı Seyidlər — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Kəleybər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
NGC 5298
NGC 5298, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Samirə Musa
Samirə Musa (سميرة موسى; ) — Misir atom və tibbi fizika üzrə professoru, sülh naminə atom konfransının təşkilatçısı.
Həyatı
O Misirdə doğulmuş və Qahirə Universitetində təhsilini davam etdirmişdir. Onun həyatının elmi hissəsi daha çox yayqın olduğundan elmi fəaliyyətini işıqlandırırıq.
Elmi fəaliyyəti
1952-ci ildə ABŞ-yə etdiyi səfər zamanı S. Musanın ABŞ-nin gizli atom obyektlərini girişinə icazə verildiyi üçün akademik dairələrdə ağdərili olmasına baxmayaraq həmin obyektlərə baxış keçirilməsinə icazə verilməsi ciddi narazıçılıqlara səbəb olmuşdu. Səfər zamanı ona ABŞ-də qalması və ABŞ üçün işləməsi təklif edilsə də, o Qahirəyə dönəcəyini və öz bilgilərini Misir üçün xərcləyəcəyini bildirir. "Sülh naminə Atom" konfransının təşkilatçısı olan S. Musa, nüvə vasitəsilə xəstələrin müalicəsinin hər kəsə əlçatan olması üçün çalışırdı.
Terror şübhəli vəfatı
Misirin nüvə silahına yiyələnə biləcəyi qorxusundan bəzi xarici dairələr S. Musa ilə rəfiqə olam misirli aktrisa Raqiyə İbrahimi öz sıralarına cəlb edir. S. Musanın açarını oğurlayan R. İbrahim açarı sabuna batırır. Sabunda açarın izilə açarın eynisini düzəldən R. İbrahimin S. Musanı evinə qonaq dəvət etməsindən istifadə edərək evə daxil olaraq onun elmi işlərilə tanış olur. R. İbrahim S. Musa ilə arasının pozulmasına səbəb R. İbrahimin ona ABŞ-yə köçərək orada işləməsini təklif etməsi və qəbul etməyəcəyi təqdirdə bunun ona baha başa gələcəyilə təhdid etməsi olur. S. Musa təklifi qəbul etmir və təhdidlərə də məhəl qoymur. ABŞ-yə etdiyi səfər zamanı evə dönməsini planlaşdırdığı zaman onu daha bir nüvə mərkəzinə baxmaq üçün dəvət edirlər. Avtomobil qəzası da məhz bu səfər zamanı baş verir. Öz bilgilərilə nəinki Misirdə hətta ABŞ-də da tanınan S. Musa ABŞ-yə etdiyi səfər zamanı onun idarə etdiyi abtomobil 40 fut hündürlükdən aşmışdır. Qəza nəticəsində S. Musa vəfat edir.
Xarici keçidlər
Misirli nüvə və tibbi fizik: Samirə Musa
Salman Əlizadə
Salman Əlizadə (1 dekabr 1993; Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycanı təmsil edən boksçu.
Həyatı
Salman Əlizadə 1993-cü il dekabrın 1-də Bakı şəhərində anadan olub.
Karyerası
Salman Əlizadə 2010-cu ildə Sinqapurda baş tutan Yeniyetmələrin I Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Salman Əlizadə yarım-final mərhələsində Sinqapur nümayəndəsi Mohd Həmid ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Salman Əlizadə rəqibinə 10:1 hesabı ilə qalib gəldi və Sinqapur Olimpiadasının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə isə onun rəqibi İrlandiya nümayəndəsi Ryan Burnet oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Salman Əlizadə rəqibinə 6:14 hesabı ilə məğlub oldu və Yeniyetmələrin I Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu.
Salman Əlizadə 2011-ci ildə Avropa Çempionatının qalibi olub. 2 il sonra isə Salman Əlizadə Belarusda baş tutan Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib oldu.
Salman Əlizadə 2016-cı ildən İstanbul şəhərində yaşayır.
Vilyam Saroyan
Vilyam Saroyan — erməni əsilli Amerikalı yazıçı. Vilyam Saroyan qısa hekayələri ilə məşhurdur. Yazdığı qısa hekayələr ilə böyük uğur qazanan Saroyan 1940-cı ildə Dram üzrə Pulitser mükafatı, 1943-cü ildə isə ən yaxşı hekayəyə görə Oskar mükafatı almışdır.
Həyatı və fəaliyyəti
Müxtəlif işlərdə qısa müddət işlədikdən sonra Saroyan əsas məqsədi olan yazıçılıqla məşğul olmağa başlayır. Saroyan qısa hekayələrlə yaradıçılığ fəaliyyətinə başlayır. İlk hekayəsi Story juralında 1933-cü ildə nəşr olunur. 1934-cü ildə isə Randon House nəşiriyyat evi tərəfindən The Daring Young Man on the Flying Trapeze and Other Stories adlı kitabı nəşr olunur. Bu kitab həmin ən çox satılan hekayə kitabı olmuşdur. Vilyam Saroyan ədəbiyyatda uğur əldə etməsi və qısa zamanda tanınmasından sonra bütün fəaliyyətini yaradıçılığla bağladı.
Saroyan kitablarından əldə olunan gəlirlərlə dünya səyahətinə çıxır və hətta həmin dövrdə SSRİ-yə belə getməyi bacarmışdır. Saroyan 50 illik fəaliyyəti dövründə böyük oxucu kütləsini daim öz üzərində cəmləyə bilmişdir. 1940-cı ildə yazdığı The Time of Your Life səhnə əsəri Dram üzrə Pulitser mükafatına layiq görülmüşdür. Ancaq Saroyan mükafatdan imtina etmişdir. Saroyan 1935-ci ildə Avropa səyahətləri əsnasında ata yurdu olan Türkiyənin Bitlis ilini ziyarət edir. O, buradan gözlənilmədən Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasına keçir və bir sıra dövlət rəhbərləri ilə görüşür.
ABŞ vətəndaşı olan Vilyam Saroyanın SSRİ ərazisinə keçməsi həmin dövrdə böyük maraqla qarşılanmışdır. Saroyan 1978-ci ildə Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasını bir daha ziyarət edir və bu ziyarəti zamanı yetmiş illik yubleyini təntənəli şəkildə qeyd edir. Vilyam Saroyan 1981-ci ilin 18 may tarixində doğulduğu Fresno şəhərində vəfat etmişdir. Vəsiyyətinə uyğun olaraq cənazəsinin bir hissəsi İrəvan şəhərində dəfn olunmuşdur. Fəaliyyəti dövründə altmış kitab və onlarla hekayə yazan Saroyanın əsərlərində Amerikaya köçmüş erməni gənclərinin həyatı və porblemləri kimi mövzularla geniş yer verilmişdir.
F/A-XX NGAD
NGAD (Next Generation Air Dominance) - ABŞ-də altıncı nəsil döyüş aviasiyasına aid edilən ən son qırıcının yaradılması proqramı. 6-cı nəsil qırıcının özü hal-hazırda F/A-XX olaraq təyin edilmişdir.
Perspektivli Amerika qırıcısının ilk uçuşu 2030-cu ildə olacaq. Eyni zamanda, F/A-XX-nin son versiyası 2035-ci ilə qədər ABŞ aviasiya donanmasında görünməlidir. Bu vaxta qədər yüzlərlə beşinci nəsil F-22 qırıcıları ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri və Hərbi Dəniz Qüvvələrindən çıxarılacaq. F/A-XX döyüş radiusunun təqribən 1450 km olacağı ehtimal edilir, bu da F-35 qırıcısının radiusundan xeyli aşağıdır. F/A-XX modifikasiyalarından biri qırıcının aviadaşıyıcı əsaslı versiyası olacaq. F/A-XX-nin döyüş lazerləri, həmçinin hipersəs raketləri ilə təchiz edilməsi planlaşdırılır, qırıcı həmçinin süni intellekt (AI) sistemi ilə idarə olunacaq.
Altıncı nəsil qırıcının 10-12 min metr yüksəklikdə maksimal uçuş sürəti saatda 2,3 min km olaraq təyin edilmişdir. Bununla əlaqədar, ABŞ perspektivli qırıcıdan həm də ələ keçirici kimi istifadə ediləcəyini bildirir. Üstəlik, NGAD proqramının bu qırıcının pilotsuz versiyasının yaradılmasını nəzərdə tutan bölməsi var, burada süni intellekt təkcə silahları deyil, həm də uçuşun bütün mərhələlərini, o cümlədən havadan və ya yer səthindən hücum edən düşmən raketlərindən uzaqlaşmaq üçün lazım olan prosesləri idarə edəcək. ABŞ ordusunun rəhbərliyi 2035-ci ilə qədər 250-yə qədər altıncı nəsil qırıcını qoşunlara təhvil verilməsini gözləyir.
Likör
Likör ( — "maye") — tünd, şirin, ətirli alkoqollu içki.
Haqqında
Likör bir sıra meyvələrlə, ədviyyatlarla, qaymaqla, çiçəklərlə, çərəzlərlə ətirləndirilmiş spirtli içki növüdür. Likör yalnız distilyasia olunmuş alkaqoldan hazırlanır və adətən şirin içki hesab edilir.
Likör sözü (liqoeur) latınca liquifacere (həll etmək / ərimək) kəlməsindən əmələ gəlmişdir. Əksər Likörlərin alkaqol dərəcəsi 15%-30% olmaqla, bəzən 55%-dək arta bilir.
İlk likör XIII əsrdə İtaliyada rahiblər tərəfindən hazırlandığı güman edilir.
Bir sira tanınmış likorlar var ki, bunlara misal olaraq Chambord, Baileys, Kahlua, St-Germain, Cointreau, Sambuca, Jagermeister, Frangelico, Grand Marnier ve s. göstərmək olar.
Corc Smit Patton
George Smith Patton, Jr. İkinci Dünya Müharibəsində Amerika Ordusunun aparıcı komandirlərindən biri olmuşdur. Tanklarla İkinci Dünya Müharibəsinin taleyini dəyişdirmişdir. 36 illik ordu həyatında həmişə müharibələrdə zirehli birləşmələrin əhəmiyyətini müdafiə etmiş və bunu İkinci Dünya Müharibəsi dövründə sübut etmişdir. Şimali Afrika Cəbhəsində tank korpusunun komandiri və Husky Əməliyyatında zirehli ordu komandiri olmuşdur.
İtaliyanın işğalı zamanı komandanlığı altında olan bəzi əsgərlərlə pis rəftar etdiyi əsas gətirilərək Normandiya əməliyyatı zamanı ehtiyatda saxlanılmışdır. Ancaq Normandiya çıxarmasından sonra, müttəfiq qoşunları Alman müdafiəsi qarşısında irəliləyə bilmədikdən sonra, Dwight Eisenhower tərəfindən zirehli ordu qrupunun komandiri olaraq yenidən vəzifəsinə çağırılmışdır. Fransanın işğalı zamanı komandirlik etdiyi zirehli birləşmələr, tələb ediləndən çox daha sürətli formada Alman xətlərinin arxasına keçdikdə, yanacaq tədarükü dayandırılmış və o arxadan gələn qoşunları gözləmək məcburiyyətində qalmışdır. Qışda Ardennada sonuncu dəfə əks-hücuma keçərək Müttəfiq Ordularını çətin vəziyyətə salan feldmarşal Gerd von Rundstedtin komandanlığı altındakı Alman Ordularını məğlub etmişdir.
Qərbi Almaniyanı işğal etdikdən sonra Sovet qoşunlarını Elba çayının kənarında dayandırmışdır. Daha sonra Alman ordusunu da müttəfiq olaraq qəbul edərək ümumi bir şəkildə Sovet İttifaqına girməyin lazım olduğunu söylədikdən bir neçə gün sonra Almaniyada şübhəli bir avtomobil qəzasında öldü. Patton, Üçüncü Ordunun digər üzvləri ilə birlikdə Lüksemburqun Hamm kəndindəki Lüksemburq Amerika Qəbiristanlığı Memorialında dəfn edilmişdir.
Fransis Mərraş
Fransis bin Fətulla bin Nəsrulla Mərraş (فرنسيس بن فتح الله بن نصر الله مرّاش; ) ya Fransis əl-Mərraş ya Fransis Mərraş əl-Hələbi — şair, yazıçı və həkim Hələbdən.
Həyatı
1866-cı ildə tibb oxumaq üçün Parisə getdi. Gözlərinin pisləşən vəziyyəti onu təhsilini yarımçıq qoydurdu.
2018 Monako Qran-prisi
thumb|Monte-Karlo 2018 Monako Qran Prisi — 2018-ci ildə keçirilmiş Monako Qran Prisi.
Birinci sərbəst yürüşlər
thumb|Birinci sərbəst yürüşlərin qalibi [[Daniel Rikiardo]] Kevin Maqnussen elektrik problemləri üzündən uzun müddət işləyə bilməyib.Roman Qrojanın maşınının altlığı da sessiya ərzində dəyişdirilib.Fernando Alonso isə ölçmə cihazlarındakı problemər üzündən yalnız son dəqiqələrdə boksu tərk edə bilib.Sergey Sirotkin 15-ci dəqiqədə son döngədə divarla təmas yaşayıb və təkərini zədələyib. O, özü boksa qayıda bilib.Lens Stroll isə oturacaq problemi ilə qarşılaşıb.Maks Ferstappen səhvə yol verərək təhlükəsizlik cibinə girib və arxa ötürmə ilə trasa qayıdıb. Onun manevri təhlükəli görünüb, stüardlar araşdırıblar, lakin heç bir cəza tətbiq edilməyib.Roman Qrojan, Lens Stroll və Esteban Okon baryerlərlə toqquşublar, lakin maşınlara zərər dəyməyib. Protokollara Daniel Rikiardo başçılıq edib–1:12.126.Maks Ferstappen komanda yoldaşına 0.154 saniyə fərqlə məğlub olub.
İkinci sərbəst yürüşlər
thumb|İkinci sərbəst yürüşlərin qalibi [[Daniel Rikiardo]] Sessiya 25-ci dəqiqədə dördüncü və beşinci döngələr arasındakı hissədə drenaj qapağı qırıldığından qırmızı bayraqla dayandırılıb. Həmin yerə təmir briqadası və Çarli Uaytinq şəxsən özü baş çəkib. Təmirə görə fasilə 15 dəqiqə davam edib. Yaşıl bayraqlar dalğalandıqdan sonra sürücülər uzun dövrələr vuraraq təkərlərin səmərəliliyini yoxlamağa başlayıblar. İlk sessiyadan fərqli olaraq, bu dəfə insident baş verməyib və sürücülər proqramlarını tam yerinə yetirə biliblər.
Şərq bazarı (Sumqayıt)
Şərq bazarı — Sumqayıt şəhərindəki ən böyük ticarət mərkəzlərindən biri.
Şərq bazarı Sumqayıt şəhərinin 9-cu mikrorayonunda yerləşirdi və təxminən 1 hektar ərazini əhatə edirdi. Uzun illər baxımsız vəziyyətdə olan bazarın yerində müasir ticarət mərkəzi tikilməsi məqsədilə 2017-ci ilin may ayından etibarən sökülmüşdür. Bazarda çalışanlar müvəqqəti olaraq şəhərdəki digər ticarət mərkəzlərinə köçürülmüşlər.
İn-Salah
İn-Salah və ya Əyn-Salah  —  Əlcəzairin mərkəzində, Tamanrasset vilayəti ərazisində yerləşən vahə şəhəri. Şəhər bir vaxtlar Transsəhra ticarət yolunun ən vacib halqası idi. Təxmin edilir ki, şəhərin əhalisi 43.680 nəfərdir. İn-Salahın ərazisi böyük miqdarda neft və qaz ehtiyatlarına malikdir. Həmçinin ,şəhərin ərazisində çoxlu sayda zavodlar var. Şəhər Afrikanın şimalında, Böyük Səhranın mərkəzində yerləşir. "İn-Salah" adı "yaxşı bulaq" ifadəsindən gəlir.
Coğrafiya
Şəhərin qərb hissəsindəki dyunların dəyişkən qumları İn-Salahda yuyulur. Qum hər beş ildən bir təxminən bir metr sürətlə hərəkət edir. Qabaqdakı binalar arxadakı binalar tərəfindən qorunsa da, arxadakı binalar qum müdaxilələrinə həssas olaraq qalır. Vahədə dörd qırmızı və bənövşəyi rəngli gil ksar aşkar edilmişdir. Onların hər birinin öz qalası var idi.
Kanada əyaləti
Təsis qanunu 23 iyul 1840-cı ildə Böyük Britaniya parlamenti tərəfindən qəbul edildi və Taxt tərəfindən 1841-ci il 10 fevralda elan edildi. Yuxarı və Aşağı Kanada Koloniyaları, ləğv edilmiş parlamentləri ilə birləşdirildi və parlamentləri bir dam altında yenidən quruldu. 1837 üsyanından sonra Kanadanın birləşməsində iki mühüm amil rol oynadı. Birincisi, Yuxarı Kanada sabit vergi gəlirinin olmaması səbəbindən iflas ərəfəsindəydi və Aşağı Kanadanın mənbələrinə Kanada daxili nəqliyyat marşrutlarının inkişafını maliyyələşdirmək üçün daha çox ehtiyac duyulurdu. İkincisi, birləşmə fransızlara qarşı vacib bir qələbə cəhdi idi, çünki Parlamentlərdə yerlərin sayı bərabər idi, baxmayaraq ki, hər ştatda seçkilər keçirilərkən Aşağı Kanadada əhali daha çox idi. Durham Hesabatı Kanada Birliyi və ya Məsuliyyətli hökumət (Müstəqil Yerli Məclis) adlandırılsa da, bu, yalnız ilk icraat idi. Yeni hökuməti təyin olunmuş bir general qubernator idarə edirdi və o yalnız İngiltərə qarşısında məsuliyyət daşıyırdı.
İn-Salah
Nəqliyyat
Hava əlaqəsi paytaxt Əlcəzair şəhəri ilə İn-Salah hava limanı vasitəsilə həyata keçirilir. İn-Salah Avtovağzalı şimala və cənuba gedən avtobuslara xidmət edir. Şəhərdə mehmanxana, restoran, internet kafe var.
Kanada əyaləti
Kanada əyaləti 1 iyul 1867-ci ildə Ontario və Kvebek olaraq yenidən bölündükdə, yola Kanada Federasiyası olaraq davam etdirilməsi haqqında qəti qərar qəbul edildi.
Elmir Hüseynov
Elmir Abdul oğlu Hüseynov (21 iyul 2003; Qaraçala, Salyan rayonu, Azərbaycan — 15 sentyabr 2022; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin əsgəri. 2022-ci il sentyabrın 12-dən 13-nə keçən gecə Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Kəlbəcər rayonu istiqamətində, Azərbaycan-Ermənistan sərhədində Azərbaycan Ordusuna qarşı törətdiyi təxribat nəticəsində şəhid olmuşdur.
Arazboyu əməliyyatlar
Arazboyu əməliyyatlar (Արասի հովտի արշավ) ) — 2020-ci ilin 27 sentyabrından başlamış və 22 oktyabr tarixində Zəngilan rayonunun Ağbənd qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi ilə Azərbaycan-İran sərhədinin nəzarətə götürülməsinə kimi davam edən, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri və Ermənistan Silahlı Qüvvələri arasında baş verən döyüşlər, İkinci Qarabağ müharibəsində olan mühüm əməliyyatlar.
Elmir Hüseynov
Həyatı
Elmir Hüseynov 21 iyul 2003-cü ildə Salyan rayonunun Qaraçala qəsəbəsində Abdul Hüseynovun ailəsində anadan olmuşdur. 2009-2020-ci illərdə orta təhsil almışdır. Subay idi.
Arazboyu əməliyyatlar
Nəticədə Cəbrayıl və Zəngilan rayonunun bir sıra yaşayış məntəqələri Azərbaycan ordusu tərəfindən azad edilir. Üstəlik ordunun Qubadlı, Zəngilan və Dağlıq Qarabağın daxilinə doğru irəliləməsi üçün yollar açılır.
Elmir Hüseynov
Hərbi xidməti
Elmir Hüseynov 2021-ci ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Salyan rayon şöbəsi tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdı. Həmin ildən Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin tərkibində sıravi əsgər olaraq hərbi xidmət edirdi.
Arazboyu əməliyyatlar
Arazboyu əməliyyatlar Azərbaycan Ordusunun İkinci Qarabağ müharibəsində cənub cəbhəsində baş vermiş ən əhəmiyyətli döyüşlərdən biri olub.
Elmir Hüseynov
Hərbi xidməti
2022-ci il sentyabrın 12-si gecə və 13-ü səhər saatlarında Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin Daşkəsən, Kəlbəcər, Laçın və Zəngilan istiqamətlərində genişmiqyaslı təxribat törədilmişdir. Təxribat nəticəsində Azərbaycan-Ermənistan sərhədində sərhəd toqquşması baş vermişdir. Döyüşlərdə Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin hərbçisi kimi iştirak edən Elmir Hüseynov 15 sentyabr 2022-ci ildə Kəlbəcər rayonu istiqamətində döyüş tapşırığını yerinə yetirərkən şəhid olmuşdur. Nəşi evinə gətirilərək doğulduğu Salyan rayonunun Qaraçala qəsəbəsində dəfn edilmişdir. Dəfn mərasimində Salyan Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Sevindik Hətəmov, hüquq-mühafizə orqanlarının rəhbərləri, ailə üzvləri, rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri və yerli sakinlər iştirak etmişlər.
Arazboyu əməliyyatlar
Tarixi
2020-ci ilin 27 sentyabrından başlamış əks hücun əməliyyatı ilkin olaraq Qarabağın şimal, şimal-şərq və cənub-şərq cəbhəsi boyunca gedir. Azərbaycan ordusunun cənub-şərq cəbhəsi boyunca ilk həmləsi ilə Ermənistan ordusunun müdafiə istehkamları yarılır. Nəticədə azərbaycan ordusu Cəbrayıl rayonunun Araz boyu istiqamətində irəliləməyə başlayır. Elə ilk gündəcə Cəbrayıl rayonunun Arazboyunda yerləşən Böyük Mərcanlı və Nüzgar kəndləri işğaldan azad edilir. 3 oktyabr tarixində bu əməliyyat istiqamətində Cəbrayılın Mehdili, Çaxırlı, Aşağı Maralyan, Şəybəy və Quycaq kəndləri, Füzulinin isə Aşağı Əbdürrəhmanlı kəndi tamamilə işğaldan azad edilir. . Oktybrın 4-də Cəbrayıl rayonunun Karxulu, Şükürbəyli, Yuxarı Maralyan, Çərəkən, Daşkəsən, Decal, Mahmudlu, Cəfərabad, Horovlu kəndləri və Cəbrayıl şəhəri işğaldan tam azad edilir. Artıq Cəbrayıl rayonu istiqamətdə geniş ərazilərin işğaldan azad olunması ilə İkinci Qarabağ müharibəsində cənub (6 oktyabr ) və cənub-qərb cəbhələrinin açılması ilə nəticələnir. Ancaq ordunun müdafiə xəttinin içərilərinə irəliləməsi Qarabağın qapısı adlandırılan Füzuli şəhərinin azad olunmasından keçirdi. Bununla belə əməliyyatların keçirildiyi ərazilər Azərbaycan ordusunun irəlləməsi ilə yüksək dağlıq ərazilərə keçməsi və düşmən tərəfindən Füzulinin təmas xəttində bir neçə müdafiə xətti qurması Füzuli şəhərinin azad edilməsini yuvadırdı. 16 oktyabrdan 17-nə keçən gecə Füzuli şəhəri işğaldan tam azad edilir. . Şəhərin azad olunması artıq ordunun Azərbaycan-İran dövlət sərhəddi boyunca irəliləməsini asanlaşdırır. Artıq bir gün sonra Cəbrayıl rayonunda yerləşən Xudafərin körpülərinə Azərbaycan bayrağı sancılır. . Ardından cənub-qərb cəbhəsi boyunca irəliləmə sayəsində 20 oktyabrda Zəngilan, 25 oktyabr tarixində isə Qubadlı şəhərləri işğaldan azad edilir. 22 oktyabr tarixində Zəngilan rayonunun Ağbənd qəsəbəsinin işğaldan tam azad edilməsi ilə Azərbaycan-İran sərhədi nəzarətə götürülür. Müharibə ərzində artıq Azərbaycan ordusunun cənub cəbhəsi boyunca güclü həmlələr edərək Dağlıq Qarabağın daxilinə doğru irəliləməsi haqqında ilk məlumatlar 22 oktyabr tarixində Ermənistan tərəfindən verilir.
Elmir Hüseynov
Hərbi xidməti
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Elmir Hüseynov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni və "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
Arazboyu əməliyyatlar
Nəticəsi
Əməliyyat nəticəsində Ermənistan ordusu xeyli canlı və qüvvə texnika itirir. Azərbaycanın bu istiqamətdən şimala, Dağlıq Qarabağın cənubuna, Zəngilan və Qubadlı rayonları ərazisinə irəliləməsi üçün yol açılır. Üstəlik Azərbaycan-İran sərhədinin nəzarətə götürülməsi ilə qanunsuz silah dövriyyəsi, narkotik maddələrin daşınması və bir çox qanunsuz fəaliyyətlərin qarşısı tam alınır. Xudafərin körpülərinin işğaldan azad olunması Azərbaycan xalqının milli birliyinin mənəvi simvolu baxımından önəmlidir
Elmir Hüseynov
İstinadlar
<references group="" responsive="0">
Rom (içki)
thumb|240px|Karib romu 1941-ci ildə Rom — alkoqollu içki növü.
NGC 3338
NGC 3338, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Xocaylı
Xocaylı (Xoʻjayli, Xojeli) — Özbəkistanın Qaraqalpaqıstanda şəhər, Xocaylı rayonunun inzibati mərkəzi. Vodnik şəhər qəsəbəsi Xoceyli şəhər hakimliyinə (meriya) tabedir.
Tarixi
Xocaylı (Xoca Eli) şəhərinin tarixi indiyədək xüsusi tədqiq edilməmişdir. P. P. İvanov, M. Yuldaşev, A. Sadıqov, Ya. Qulyamov, S. K. Kamalov, Yu. Bregel, O. Jalilov, V. N. Yaqodin, M. Mambetullaev, T. Xocayeva, Q. Xocaniyazov, M. Ş. əsərlərində və tədqiqatlarında Kdırniyazov, M.Türebekov, X.Esbergenov, O.Yusupov, başqa tarixçi və arxeoloqlar Xoceyli mədəniyyətinin tarixi və tarixinin müxtəlif aspektlərini işıqlandırmışlar.
Bu baxımdan, 500 ildən artıq müddətdə Amudəryanın sol sahilində çoxsaylı tarixi, sosial, mədəni və siyasi hadisələrin mərkəzi olmuş Xocayli şəhərinin keçmiş həyatına aid arxiv materialları böyük maraq doğurur. qaraqalpaqların, qazaxların, türkmənlərin və xorəzm özbəklərinin əsas bazarlarından.
Ötən əsrlərdə Avropa və Rusiya tacirlərinin, səfirlərinin, səyyahlarının və türk alimlərinin getdiyi Xoceyli şəhəri haqqında dəyərli məlumatlar Özbəkistan Respublikasının Sankt vilayətinin, Mərkəzi Dövlət Administrasiyasının arxivlərində saxlanılır.
Əhali
Xocayli Qaraqalpaqstanın Nukusdan sonra 2-ci, Özbəkistanda isə 16-cı böyük şəhəridir. Əhalisi 104,589 nəfərdir (2009).
Şərif Yaçağaz
Şərif Yaçağaz — Türk əsgəri.
Hərbi fəaliyyəti
1899-cu ildə hərbi məktəbi bitirmişdir. Balkan müharibələrində və Birinci Dünya müharibəsində iştirak etmişdir. 1920-ci ildə Anadoluya gələrək Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsinə qoşuldu. Müharibədən sonra "İstiqlaliyyət medalı" ilə mükafatlandırıldı. 17 iyul 1923-cü ildə təqaüdə çıxdı. 5 oktyabr 1938-ci ildə İstanbulda vəfat etdi.
Hellovin (filmin seriyaları)
Hellovin (frenşiza) - ABŞ Sleyşer (qanlı) qorxulu filmlərindən biridir. Müxtəlif seriyaları mövcuddur. İlk dəfə birinci seriya 1978-ci ildə çəkilmişdir. Həmin film çox böyük uğur qazanmışdır. Film heyətləri filmin uğuruna baxaraq ikinci seriyasını 1981-ci ildə çəkdilər. Bu filmdə böyük uğur qazandı. Lakin 1982-ci ildə çəkilən film uğur qazansa da, əvvəlki filmlərinə nisbətən gəliri az olmuşdur. Filmin ssenariyası isə daha fərqli idi. 1988-ci ildə filmin dörduncü filmi çəkilir. Bu film ilk iki filmin davamı idi. Həmin film uğur qazanmışdır. Ondan sonra daha dörd seriya çəkilmişdir.
Gen (film, 2006)
Gen qorxu-gərilim janrında olan 2006-ci il istehsalı türk sinema filmi. Filmin ssenaristləri Murad Toxtamışoğlu, Güray Ölgü və Alper Məstçidir.
Aşağı Qoşakilsə
Aşağı Qoşakilsə (Kvemo Arkevani) – Gürcüstan Respublikasının Bolnisi rayonunun tabeçiliyində kənd.
Tarixi
Kənd iki qisimə bölünür: Yuxarı Qoşakilsə və Aşağı Qoşakilsə.
Əhalisi
1870-ci ildə 46 ailədə 309 nəfər, 1926-cı ildə 68 ailədə 371 nəfər, 2002-ci ildə 263 ailədə 1053 nəfər, 2006-cı ildə 264 ailədə 1002 nəfər.
Aqşin Mehdiyev
Mehdiyev Aqşin Şəfaət oğlu — Azərbaycanın Avropa Şurasında keçmiş daimi nümayəndəsi- Azərbaycanın Birləşmiş Millətlər Təşkilatı yanında keçmiş Daimi Nümayəndəsi, Azərbaycanın Kuba, Venesuela, Yamayka və Nikaraquada Fövqəladə və Səlahiyyətli səfiri, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Avropa İtiifaqı yanında keçmiş müşahidəçisi, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Birləşmiş Millətlər Təşkilatı yanında daimi müşahidəçisi və İƏT-ın Nyu York bürosunun Baş Direktoru.
Həyatı
1985–1987 illərdə Moskvada SSRİ XİN-in Diplomatik Akademiyasında təhsil alıb və orada beynəlxalq əlaqərin tarixinə aid elmlər namizədliyi dissertasiyasını müdafiə edib.
Diplomatik fəaliyyəti
Aqşin Mehdiyev diplomatik fəaliyyətinə 1975-ci ildə başlayıb. 1971–1975 illər ərzində Misir Ərəb Respublikasında (MƏR) əvvəlcə Helwan metallurgiya kompleksində tərcüməçi, daha sonra MƏR-də SSRİ Səfirliyin iqtisadi məsələlər üzrə müşavirin köməkçisi vəzifəsində işləyib.
1975–1977 illərdə Azərbaycan SSR-nin XİN-də II Katib, I Katib, İnformasiya və Nəşriyyət Şöbəsinin rəisi vəzifələrində işləyib. 1977–1982 illərdə SSRİ-nin Yəmən Ərəb Respublikasında (Sana) səfirliyində müxtəlif diplomatik vəzifələri tutmuşdur. Yəmən Ərəb Respublikasında ezamiyyətini bitirdikdən sonra 1982–1985 illərdə diplomatik fəaliyyətini Azərbaycan SSR XİN-də davam etdirir.
1985–1987-ci illərdə SSRİ-nin Yəmən Xalq Demokratik Respublikasında (Adən) səfirliyində Baş Konsul vəzifəsində işləyib. 1990-ci ildə Agən körfəsində Somali piratları tərəfindən girov götürülmüş sovet balıqçılarının azad olunması üçün aparılan danışıqlarda iştirak edib. Uzunmüddətli danışıqlar nəticəsində sovet balıqçıları azad edilmişdir. Aqşin Mehdiyev bu hadisəyə görə SSRİ-nın Xarici İşlər Nazirliyinin Fəxri Fərman ilə tətlif edilmişdir.
Sovet İttifaqının dağılmasından sonra 1991–1992-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyinin əmri ilə Azərbaycanən Yəməndə ilk nümayəndəsi və müvəqqəti işlər müvəkkili təyin olunur.
Aqşin Mehdiyev Yəmənə ezamiyyətini bitirdikdən sonra Bakıya qayıtmış və 1993–2001-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyinin Avropa, ABŞ və Kanada idarəsinin rəisi vəzifəsində işləyib.
Aqşin Mehdiyev 2001–2006-cı illərdə Azərbaycan Respublikasının Avropa Şurası yanında ilk Daimi Nümayəndəsi təyin edilir və ona Fövqəladə Səlahiyyətli səfir ranqı verilir.
2006-cı ilin noyabr ayında 2014-cü ilin aprel ayınadək Aqşin Mehdiyev Azərbaycan Respublikasının Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Nyu York şəhəri) yanında Daimi Nümayəndəsi vəzifəsində çalışıb. Həmin müddət ərzində Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Baş Assambleyası tərəfindən Azərbaycanla əlaqədar bir sıra qətnamələr, o cümlədən 2008-ci ildə "Azərbaycanın işğal altında olan ərazilərdə vəziyyət" adlı qətnamə, 2010-cu ildə Azərbaycanın müəllifi olduğu və irəli sürdüyü "Beynəlxalq Novruz Günü" qətnaməsi qəbul edilmişdir.
Aqşin Mehdiyev 2014-cü ilin may ayından 2015-ci ilin noyabr ayından Azərbaycan Respublikasının XİN-də Xüsusi Tapşırıqları üzrə səfir vəzifəsində çalışıb.
Aqşin Mehdiyev Nyu Yorkda yerləşən Beynəlxalq Sülh İnsitunun müşahidəcilər Şurasınn, həmçinin Birləşmiş Millətlər Təşkilatı səfirlərinin Beynəlxalq Sülh federasiyası və daimi inkişaf şurasının üzvüdür.
Mükafatları
Aqşin Mehdiyev 2012-ci ildə III dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni, 2009-cu ildə "Azərbaycan Respublikasının Diplomatik orqanlarının 90 illiyi yubiley medalı", 2019-cu ildə "Azərbaycan Respublikasının Diplomatik xidmət orqanlarının 100 illik yubiley" medalı, 1990-cı SSRİ-nin Xarici İşlər Nazirliyinin "Fəxri Fərmanı", 2019-cu ildə ABŞ-nin Beynəlxalq "Divali" təşkilatı tərəfindən "Power of One" mükafatına layıq görülmüşdür.
Kristian Ponsele
Kristian Ponsele (fr. Christian Poncelet; ) — konservativ fransız siyasətçisi, 1998-2008-ci illərdə Fransa Senatının Prezidenti. Fransa prezidenti Nikola Sarkozinin rəhbəri olduğu Xalq Hərəkatı İttifaqının üzvü.
II Bahadır Gəray
II Bahadur Gəray — XXXXVIII Krım xanı.
Mahmud Əhmədov
Mahmud Fərman oğlu Əhmədov (2 avqust 1989; Ağstafa rayonu, Azərbaycan — 3 noyabr 2020; Laçın rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
II Bahadır Gəray
1722-ci ildə doğuldu. Krım xanı II Dövlət Gəray ın nəvəsi, Topal Əhməd Gərayın (ö. 1750) oğludur. İlk illəri haqqında məlumat yoxdur. Haqqındakı ilk məlumat isə 1777-ci ildə abazin qəbilələrinə rəhbər təyin edilməsidir. Qardaşı Şahin Gəray ın 1777-ci ildə hakimiyyətə gəlməsinin ardından bölgədə radikal islahatlar aparıldı. Bu isə bəzi yerli bəylərin etirazına səbəb olmuşdu. Nəhayət bu etirazlar 1781-ci ildə üsyana çevrildi. Ayaqlanan əhali saraya hücum edərək bir çox saray əyanını öldürdü. Feodosiya qalasının üsyançılar tərəfindən ələ keçirilməsinin ardından Şahin Gəray 14 may da Kerç limanına qaçdı və ruslara sığındı. Üsyançıların xanın qardaşı Bahadır Gərayı xan, digər qardaşı Arslan Gərayı isə kalqay təyin etdilər.
Mahmud Əhmədov
Həyatı
Mahmud Əhmədov 1989-cu il avqustun 2-də Ağstafa rayonunda anadan olub. 1995–2001-ci illərdə Ağstafa rayon A. Abdullayev adına 2 nömrəli tam orta məktəbdə, 2001–2006-cı illərdə isə Ağstafa rayon Texniki-humanitar Təmayüllü Liseyində təhsil alıb. Ailəli idi. İki qızı yadigar qaldı.
II Bahadır Gəray
Ancaq üsyançıların əlində oyuncağa çevrilən Bahadır Gəray sarayda heç bir hökmə sahib deyildi. Qısa zamanda II Yekaterina nın dəstəyini qazanan Şahin Gəray yenidən yarımadanı ələ keçirdi. Dəstəkçilərinin bir çoxu Osmanlı imperiyası na qaçan Bahadır Gəray Xerson yaxınlığında ələ keçirilərək həbs olundu. 1783-cü ildə buradan qaçan Bahadır Gəray İstanbul a gəldi və burada 1791-ci ildə vəfat etdi.
Puqaçov üsyanı
thumb|kazaklar Puqaçyov Kəndli Üsyanı - 1773-1775 ci illərdə Yemelyan Puqaçovun başçılığı ilə baş vermiş kəndli üsyanı.
Tərkibi
Y.İ. Puqaçyovun başçılığı ilə kəndli müharibəsi - Rusiyada feodal, təhkimçilik zülmü əleyhinə baş vermiş kəndli üsyanıdır. Orenburqu, Ural və onun ətrafını, Qərbi Sibiri, Orta və Aşağı Volqaboyunu əhatə etmişdir. Hərəkata yüz minədək üşyançı - rus kəndliləri, yoxsul kazaklar, həmçinin qeyri-rus xalqlar (başqırdlar, tatarlar, kalmıklar, qazaxlar və s.) qoşulmuşdur. thumb|[[Başqırdlar|başqırd atçısı]] thumb|Puqaçov [[Kazan|Kazanda]]
Mahmud Əhmədov
Hərbi xidməti
Mahmud Əhmədov 2007-ci ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb. 2007–2009-cu illərdə Silahlı Qüvvələrin Bakı şəhərində yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində xidmət edib. 2009-cu ildə MAHHXHQ hazırlıq kursunu bitirərək Ağstafa rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissənində xidmətə başlayıb.
2013-cü ildə "Azərbaycan Ordusunun 95 illiyi" yubiley medalı ilə təltif edilib.
Puqaçov üsyanı
Rəhbəri
1773 cü ilin sentyabrında Yaik kazaklarının çıxışı ilə başlanan üsyanın rəhbəri Y.İ. Puqaçyov olmuşdur. O, Sentyabrda elan etdiyi manifestdə Yaik qoşununda xidmət edən kazaklara, tatarlara və kalmıklara azadlıq və imtiyazlar verildiyini bildirmişdi. Oktyabrın 5-də Puqaçyov 2500 qoşun və 20 topla Orenburqu mühasirəyə aldı. Dekabrda Puqaçyovun dəstəsində 25 minədək adam var idi.
Mahmud Əhmədov
Hərbi xidməti
2016-cı ilin 2 – 4 aprelində cəbhə boyu baş verən Aprel döyüşlərində qəhrəmancasına iştirak edib.
Puqaçov üsyanı
Yayılma arealı
Üsyan Cənubi Urala, Həştərxan və Kazan quberniyalarının bir hissəsinə, Qərbi Sibir və Qərbi Qazaxıstana yayıldı. Üsyana rəhbərlik üçün hərbi kollegiya yaradılmışdır. Üsyançılar onlara qarşı göndərilən bir neçə cəza dəstəsini darmadağın etdilər. Salavat Yolayev və Kinzya Arslanov başda olmaqla Başqırd xalqı üsyan qaldırdı. Lakin üsyan rayonları arasında əlaqə, vahid hərəkət planı olmadığından hərbi kollegiya hərəkata rəhbərlik edə bilmirdi. 1773-cü ilin Dekabrında üsyançılara qarşı böyük cəza dəstəsi (6500 nəfər, 30 top) göndərildi. Orenburqu mühasirədə saxlayan Puqaçyovdan kömək ala bilməyən üsyançılar Samara, Kunqur, Buzuluq yaxınlığında məğlubiyyətə uğradılar. 1774-cü ilin Martında və Aprelində üsyançılar yenidən məğlub oldular və Ural dağlarına çıkildilər. Uralda üsyan dalğası gücləndi. Puqaçyov Kazanı tutub oradan Moskvaya hərəkət etməyi qərara aldı, lakin üsyançılar Kazanı tutdularsa da şəhəri əldə saxlaya bilmədilər və ağır itki verərək Volqanın sağ sahilinə keçdilər. Volqaboyunda yaşayan qeyri-rus xalqlar üsyana qalxdılar. Puqaçyov təhkimçiliyin ləğvi, torpağın pulsuz olaraq kəndlilərə verilməsi və dvoryanlara divan tutulması haqqında manifest verdi. Manifestdən sonra genişlənən üsyan Moskva quberniyasının sərhəddinə qədər yayıldı və Moskvanı təhlükə altına aldı.
Eksperimental ədəbiyyat
Eksperimental ədəbiyyat — texnika və üslub baxımından müxtəlif yenilikləri vurğulayan və səciyyələndirən ədəbiyyat növü.
Puqaçov üsyanı
Uğursuzluq səbəbləri
Bu zaman Puqaçyov səhvə yol verdi, Moskvaya yürüş etmək əvəzinə o, üsyanın genişləndiyi rayonlardan çəkilib qüvvə toplamaq üçün Dona getdi. Üsyançıların əsas qüvvələri cənuba doğru irəlilədikcə cəza dəstələri kəndli hərəkatını hissə-hissə darmadağın etməyə başladılar. 1774-cü ilin Avqustunda üsyançılara qarşı 20-yə dək piyada süvari polku, kazak hissələr və Dvoryan korpusları göndərildi. Avqustun 25-dəki sonuncu böyük vuruşmada Puqaçyov ciddi məğlubiyyətə uğradı. Varlı kazaklar onu tutub 15 Sentyabrda Yaik şəhərciyinə göndərdilər. 1175-ci il 10 Yanvarda məhkəmənin hökmü ilə Puqaçyov və 4 nəfər silahdaşı Moskvada edam edildi. Çoxlu üsyançı katorqa işlərinə, sürgünə göndərildi. Bəzi yerlərdə üsyan 1775-ci ilin yayınadək davam etdi.
Mahmud Əhmədov
Hərbi xidməti
2018-ci ildə 3-cü dərəcəli "Qüsursuz xidmətə görə" medalı və "Azərbaycan Ordusunun 100 illiyi" yubiley medalı ilə təltif edilib.
Puqaçov üsyanı
Üsyanın nəticəsi
Üsyanın məğlubiyyətinin əsas səbəbləri hərəkatın kortəbiiliyi, lokal xarakter daşıması, aydın mübarizə planının olmaması idi. Puqaçyov və tərəfdarları kütlələrin çarpərəstlik idealogiyasının ifadəçisi idilər. Onlar mülkədarlara qarşı, lakin yaxşı çar uğrunda çıxış edirdilər. Üsyan Rusiyada tıhkimçilik quruluşunu sarsıtdı, onun süqutunu yaxınlaşdırdı.
Mahmud Əhmədov
Hərbi xidməti
Xidmətdə olduğu müddətdə nümunəvi hərbi xidmətinə, döyüş və ictimai-siyasi hazırlığında əldə etdiyi nailiyyətlərə görə müxtəlif fəxri fərmanlarla təltif edilib.
Puqaçov üsyanı
Xarici keçidlər
https://en.wikipedia.org/wiki/Pugachev%27s_Rebellion http://blogs.bu.edu/guidedhistory/files/2012/09/Pugachevs-Rebellion.pdf https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/pugachev-revolt-1773-1775
Mahmud Əhmədov
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Mahmud Əhmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsinə qoşulub. Müharibənin ilk günü Tərtər istiqamətində gedən döyüşlərdə tankı düşmən tərəfindən vurulub və yaralanıb. Oktyabrın 18-dək Bərdə rayon xəstəxanasında müalicə alıb. Müalicəsini yarımçıq qoyaraq yenidən döyüşlərə qatılıb. Noyabrın 3-də Laçın rayonu istiqamətində gedən şiddətli döyüşlərdə Mahmud Əhmədovun idarə etdiyi tank düşmən tərəfindən vurulub və o, şəhid olub. Ağstafa Şəhidlər Xiyabanında torpağa tapşırılıb.
Puqaçov üsyanı
İstinadlar
Лимонов Ю., Мавродин В.В., Панеях В.М., Пугачев и пугачевцы, Л., 1974; Муратов Х.И., Емельян Иванович Пугачев, Ростов-на-Дону, 1979
Mahmud Əhmədov
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mahmud Əhmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mahmud Əhmədov ​ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Muzaki döyüşü
Mouzaki döyüşü (Yunan: Mάχη του Μουζακίου) — 4 may 1878-ci ildə Yunan Ordusunun Yunan nizamsızlarına dəstəyi ilə Osmanlı qüvvələrinə qarşı baş vermiş döyüş. 1877–1878-ci illər Rusiya-Osmanlı müharibəsi zamanı Fessaliya və Epirusda baş verən Yunan üsyanlarının əsas hadisələrindən biridir.
Ümumi
Müstəqil|Yunan dövlətinin yaradılması ilə İrredentizm Yunan sakinləri olan, Fessaliya, Epirus və Makedoniya kimi Osmanlı bölgələrinə yayıldı. Qərbi Fessaliyada, Yunan Ordusunun rəsmi iştirakı olmadan təşviqatlar başladı, ancaq Yunan Zabitlərindən ibarət komitə Osmanlı qoşunlarının təcavüzünü yerli partizan dəstələri ilə əlaqələndirmək üçün gizli bir şəkildə bu əraziyə göndərildi.
Qərargah, kapitanlar Georgios Filaretos və Ioannis Igglesisin köməyi ilə artilleriya polkovniki Konstantinos Ischonomachos'un ümumi komandanlığı altında Loutro Karditsas'a quruldu.
Hadisələr
Partizan müharibəsi artıq türklərə və albanlara qarşı ərazidə endemik hal almışdı. 1878-ci ilin mart ayının əvvəlində yerli başçı Tanasis Ziakas və onun Aqrafiote dəstələri Vounista, Qranista və Mesenikola kəndlərində üsyan etdilər.
Yunan Ordusunun baş çavuşu Styananos Tzavaras da Sarakatsan və Arumın klefləri ilə qüvvə meydana gətirdi, bunların bir çoxu Arvanitakis dəstəsinin üzvləri idi. Hər iki qrup bir yerə toplanaraq bölgənin strateji bir nöqtəsi olan ərzaq və su almaq üçün açar olan Mouzaki kəndinə hücum etdi. Bundan əlavə, böyük şəhərlərdən Osmanlı qoşunlarını kəndlərə çəkmək fürsəti oldu.
Döyüş
Bu hadisələr haqqında xəbərlər və təhlükəli vəziyyətdə olan Türk ev sahiblərinin və müsəlman albanların çox sayda əhalisinin olması Trikala çatdı, hakimiyyət orqanları Moussa Gkeka'na qoşun dəstəsi göndərdi ki, kəndi bərpa etsin və üsyanı yatırsın. Yunanlar üçün bu, böyük bir düşməni məğlub etmək üçün vacib bir fürsət idi, buna görə nizamsızlara dəstək olmaq üçün müntəzəm Yunan Ordusundan olan qoşunlar yerləşdirildi. Osmanlı qoşunları illər boyu istifadə etdiyi kleft dəstəsindən başqa bir qüvvə ilə qarşılaşacağını gözləmədikləri üçün gücləri yüngül süvarilərə və piyada qoşunlarına endirildi. Nəticədə, Osmanlılar mühasirəyə alındı və leytenantlar Georgios Alexandris və Takis Stournaris başçılığı altında 4 may 1878-ci ildə daha güclü və daha yaxşı təchiz edilmiş Yunan qoşunları tərəfindən tamamilə məğlub edildi. Türklər ağır itki verdilər və Gkeka özü də əsir alındı. Mouzakidə kiçik qələbə üsyançılar üçün mənəvi təkan idi, amma gerçəyi dəyişmədi.Osmanlılar tezliklə üsyanı ləğv etdilər.
Cerən Özbək
Cerən Özbək (15 noyabr 1998) — Azərbaycanı təmsil edən taekvondoçu.
Həyatı
Cərən Özbək 1998-ci il noyabrın 15-də anadan olub.
Karyerası
Cerən Özbək 2014-cü ildə Nancin şəhərində (Çin) baş tutan Yeniyetmələrin II Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Cerən Özbək 1/4 final mərhələsində Meksika nümayəndəsi Brenda Lua ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Cerən Özbək qalib gəldi və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Birləşmiş Krallıq nümayəndəsi Abiqail Stones oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Cerən Özbək rəqibinə 3:2 hesabı ilə qalib gəldi və Nancin Olimpiadasının final görüşünə vəsiqə qazandı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Tailand nümayəndəsi Panipah Vonqfattanahit oldu. Həmin görüşdə üstün tərəf Panipah Vonqfattanahit idi. Nəticədə Cerən Özbək rəqibinə 1:22 hesabı ilə məğlub oldu və Yeniyetmələrin II Yay Olimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib oldu. Cerən Özbək həmdə Azərbaycanın Yeniyetmələrin Olimpiya Oyunları tarixində bu idman növü üzrə turnirdə medala sahib olan birinci idmançı oldu.
Tom Atkins (aktyor)
Tom Atkins (13 noyabr 1935, ABŞ) — ABŞ aktyoru.
Oyuncaq ördək hadisəsi
sağ|thumb|300px|1992-ci ildə meydana gələn qəza nəticəsində illərə görə oyuncaq ördəklərin izlədiyi yol. sağ|thumb|300px|Kurtis Ebbesmeyer plastik oyuncaqlarla sağ|thumb|300px|Okeanlardakı əsas cərəyanlar Oyuncaq ördək hadisəsi — hadisə özəl şirkət tərəfindən Honq-Konqdan sifariş edilən plastik oyuncaq ördəkə bənzər vanna oyuncaqları olan konteynerin Sakit okeana düşməsi nəticəsində baş verib. Konteynerdəki 28.000 oyuncaq okean axınlarını göstərmək üçün səpələnmiş və elmi araşdırmalar üçün mühüm fürsət təmin etmişdir. Okeanoloq Kurtis Ebbesmeyer 1992-ci il hadisəsindən sonra okeana səpələnmiş oyuncaqları izləyərək mühüm elmi nəticələr çıxarmışdır.
Qəza
The First Years şirkəti adından Çində istehsal olunduqdan sonra Honq-Konq limanından ABŞ-nin Vaşinqton ştatının Tacoma şəhərinə getmək üçün konteyner gəmisinə yüklənib. 1992-ci il yanvarın 10-da Sakit okeanın şimal bölgəsində fırtınaya düşən gəminin bəzi konteynerləri sürüşərək dənizə düşüb. Dənizə düşən 12 ədəd 40 futluq yük konteynerinin birində 28.800 plastik oyuncaq var idi. Plastik oyuncaqlar daha çox oyuncaq ördək, qurbağa, tısbağa kimi dəniz heyvanları idi. Qəza zamanı konteyner zərbə nəticəsində açılıb və plastik oyuncaqlar okeana səpələnib. Oyuncaqlar müxtəlif bağlamalara bükülsə də, təcrübələr bu bağlamaların müəyyən müddətdə deformasiyaya uğradığını göstərib. Üzərində deşik olmadığı üçün batmaq riski olmayan oyuncaqlar okean boyu sürünməyə başlayıb.
Təcrübə
Hadisədən xəbərdar olan okean alimləri Kurtis Ebbesmeyer və Ceyms İnqraham, okean səthi axınları ilə bağlı apardıqları elmi araşdırmalar çərçivəsində mövzu ilə maraqlanmağa başladılar. On minlərlə obyektin okean səthinə eyni anda səpələnməsi elm adamları üçün unikal fürsət idi.
Qəzadan təxminən on ay sonra bəzi oyuncaqlar Alyaska sahillərinə gəlməyə başladı. İlk kəşf 16 noyabr 1992-ci ildə Alyaskanın Sitka sahilində tapılan on oyuncaq oldu. Qəza yerindən 3200 km aralıda olan bu çimərlik ətrafında araşdırmalara başlayan Ebbesmeyer və İnqraham sahil xəttinin 850 km-ə nəzarət etməyə başladılar. Davam edən tədqiqatlar nəticəsində 1993-cü ilin avqustuna qədər Alyaska çimərliklərində cəmi 400 oyuncaq tapıldı. Oyuncaqların tapıldığı yerlər İnqrahamın "OSCUR" kompüterləşdirilmiş simulyasiya sisteminə daxil edildi.
Okean alimləri hazırladıqları modelləşdirmə sayəsində oyuncaqların hara sürüklənəcəyini təxmin edə biliblər. Buna əsasən, onların bir qisminin qərbə doğru Yaponiyaya doğru hərəkət edəcəyi, bir hissəsinin isə şimal istiqamətində hərəkət edərək Berinq boğazı ətrafındakı buzlaqlar arasında ilişib qalacağı proqnozlaşdırılmışdı. Həmçinin onların şimal qütbündən yavaş-yavaş keçəcəyi, buzlaqların əriməsi ilə isə cəmi beş-altı ildən sonra Atlantik okeanının şimal hissələrinə keçəcəkləri proqnozlaşdırılmışdı. Bu uzaqgörənliyə əsaslanaraq, Kanada və İslandiyada plastik ördək oyuncaqları tapanlara mükafat vəd edilmişdi. 2004-cü ildə tapılan çoxsaylı oyuncaqlar bu nəzəriyyəni təsdiqlədi. 2007-ci ildə İngiltərə sahillərində tapılan plastik oyuncaqlar səhvən bu hadisə ilə əlaqələndirilmişdir.
Fərid Ağamoğlanov
Fərid Ağamoğlanov (27 iyul 1994) — Azərbaycanlı boksçu və kikboksçu.
Uraz Kaygılaroğlu
Uraz Kaygılaroğlu — Türk aktyor və aparıcı.
Atom (çip üzərində sistem)
2012-ci ildə İntel şirkəti Atom prosessorlarını yeni çip üzərində sistem (SoC) formatında təqdim etdi. Yeni platforma kommunikator və planşet kompüterlər üçün nəzərdə tutulub. Həmdə, 13 sentyabr 2011-ci ildə Google şirkəti Android ƏS üçün Intel x86 arxitekturalı prosessorları üçün tərəfdaşlıq təklifi etmişdir.
Fərid Ağamoğlanov
Karyera
Fərid 2010-cu ilin sentyabr ayında Belqradda 51 kq-a qədər ağırlıq dərəcəsində (full kontakt) gənclər arasında dünya çempionatının bürünc mükafatçısı oldu. 2019-cu ilin aprel ayında "Qəbələ" klubunu təmsil edərək Bakıda keçirilən "Böyük İpək Yolu" beynəlxalq boks turnirinin bürünc mükafatçısı oldu. İdmançı 2022-ci ilin avqust ayında Türkiyənin Konya şəhərində keçirilən 5-ci İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qızıl medalını qazandı. Həmin ilin noyabrında o, Antalyada keçirilən Avropa çempionatının bürünc medalını qazanır və bununla da 3-cü Avropa Oyunlarına lisenziya qazanmış olur. Fərid 2023-cü ilin iyun ayında Krakovda keçirilən 3-cü Avropa Oyunlarında iştirak edərək, finalda İtaliya təmsilçisi Damiano Tramontana üzərində qələbə çalır və bununla Azərbaycana qızıl medal qazandırır.
Atom (çip üzərində sistem)
2015-ci ildə İntel şirkəti Atom ailəsi prosessorlarını üçün səviyyə bölgüsü tətbiq etməyə başlayır. Hal-hazırda onlar Core ailəsi prosessorlarını kimi 3 yerə bölünür. İndi Atom ailəsi prosessorları x3, x5, x7 markalanırlar: Atom x3 - baza səviyyəli, Atom x5 —orta səviyyəli, Atom x7 - ən məhsuldar prosessorlar sayılırlar.
Uraz Kaygılaroğlu
Karyerası
O, aktyorluq karyerasına səkkiz seriyalı Millionda Bir serialında Berke rolunu oynamaqla başlayıb. FOX TV-də yayımlanan Harem adlı serialda Feminen Ağa, "Eski Hikaye" serialında Ömər, "Yedi Güzel Adam" serialında Adil Erdem Bayazıt, Baba Candır serialında Haluk Güney, Əmioğlu Volki rolu. Show TV-də yayımlanan "Klaviaturalı oğlanlar" serialında Gediz Işıklı, Star TV-də yayımlanan Sefirin Kızı serialında rol alıb. Çəkilişləri 2021-ci ildə tamamlanan Erşan Kuneri serialında rol aldı.
Aktyorluqdan əlavə, televiziya müsabiqə proqramlarının aparıcısı olub. O, TRT 1-də yayımlanan Tam Zamanı və Quyruq viktorina verilişinin və Kanal D-də yayımlanan "İzləmə" viktorina verilişinin aparıcılığını edib.
İlk bədii filmi "Məzuniyyət" (2009) olub. Daha sonra Eltilerin Döyüşü, Əjdaha Tələsi, Karakomik Filmlər, Coyotes ilə Rəqs 5, Əjdaha Tələsi, Harada qaldıq, Dönmək sənindir, Kimlə Rəqs edirsən və Bamsı Beyrek kimi filmlərdə rol alıb.
O, 2014-cü ilin iyununda aktrisa Melis İşitenlə ailə həyatı qurub. Onların Ada adlı bir qızı var (5 dekabr 2016-cı il təvəllüdlü). Cütlük 2019-cu ilin iyulunda boşanıb.
2017-ci ilin sonunda açılan Snob Streed Food adlı fast food şəbəkəsinin ortağı oldu.
NGC 7456
NGC 7456, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Durna bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Bavariyalı Anna Mariya (1574-1616)
Bavariyalı Anna Mariya  — Avstriya hersoqu II Ferdinandın (sonradan Müqəddəs Roma imperatoru) xanımı, Avstriya hersoqinası. Atası Bavariya hersoqu V Uilyam, anası isə Danimarka kralı II Xristianın nəvəsi Renatadır.
Yəsr
Yəsr — Əlcəzairin şimalında şəhər, Bumerdes vilayətinin ərazisində kommuna.
Coğrafi mövqe
Kommuna vilayətin orta hissəsində, dəniz səviyyəsindən 35 metr yüksəklikdə yerləşir.
Kommuna paytaxt Əlcəzairdən təqribən 68 kilometr şərqdə və Bumerdes vilayətinin inzibati mərkəzindən 30 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2008 -ci ildə əhalinin sayı 32 580 nəfər idi. Kommuna əhalisinin illər üzrə dinamikası:
Futurizm (musiqi)
Futurizm — rus futurizmi bir qrup rus şairi və rəssamı Filippo Tommaso Marinetti tərəfindən yazılmış Futurist Bəyannaməni qəbul etdikdə ortaya çıxan sənət hərəkatı. Bu tendensiyanın 1912-ci ilin dekabrında Moskvada yerləşən Hylaea qrupunun Tokat to General Likes adlı manifestini dərc etməsi ilə başladığı qəbul edilən başqa bir fikirdir. Hylea qrupu 1910-cu ildə David Burlyuk və onun qardaşları tərəfindən yaradılmış, 1911-ci ildə Vasili Kamenski və Velimir Xlebnikov, Aleksey Kruçenix və Vladimir Mayakovski bu qrupa qoşulmuşlar.