cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karpat
Flora
Podzol və boz meşə torpaqları geniş yayılmışdır. Qarışıq meşələr zonasında dağ podzol torpaqlarına, enliyarpaqlı meşələr zonasında isə boz meşə torpaqlarına rast gəlinir. Dağarası çökəkliklər tünd qara rəngli çox məhsuldar torpaqların yayılması ilə səciyyələnir. Karpat dağları Qərbi Avropada meşələrin geniş yayıldığı sahələrdən biridir. Alp dağlarında olduğu kimi, burada da bitki örtüyü şaquli zonallığa uyğun inkişaf etmişdir. Lakin burada ayrı-ayrı qurşaqların yüksəkliyi Alp dağlarından fərqlidir. Hündürlükdən asılı olaraq Karpat dağlarında bir neçə landşaft qurşağı ayrılır. Birinci landşaft qurşağı 500–600 m, bəzən 800 m hündürlüyündə olan dağətəyi sahələri əhatə edir. Bu qurşaq Alp dağlarının ətəklərindəki mədəni landşaft qurşağına uyğun gəlir. Burada üzümlüklər, meyvə bağları və taxıl zəmiləri diqqəti daha çox cəlb edir. Meşə ağacları içərisində fısdıq, palıd, qoz və şabalıd üstünlük təşkil edir. İkinci landşaft qurşağı Karpatların şimalında 600–1500 m, cənubunda isə 800–1800 m hündürlükdə olan sahələri tutur. Bu tipik dağ meşələri qurşağı hesab olunur və iki yarımzonaya: fıstıq və vələs meşələrindən ibarət olan aşağı, qarışıq meşələrin üstünlük təşkil etdiyi yuxarı yarımzonalara bölünür. Küknar və şam meşələrinə Karpat dağlarında təxminən 1300–1400 m yüksəklikdən başlayaraq, ikinci landşaft qurşağının yuxarı sərhədinə qədər (1800 m) rast gəlinir.
Vilayətləri
Karpat dağlarının relyef və iqlim xüsusiyyətini nəzərə alaraq, burada aşağıdakı vilayətləri ayırmaq olar:
Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatı
Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatı və ya qısaca ICAO — BMT-nin agentliyi, qərargahı Monrealdadır (Kanada). 1947-ci ilin aprel ayında formalaşmışdır. 190 üzvü var, rəsmi dilləri ingilis, ərəb, çin, fransız, ispan və rus dilləridir.
ICAO-nun məqsədi bütün dünyada Beynəlxalq Mülki aviasiyanın təhlükəsiz, nizamlı inkişafını və mülki aviasiyanın, o cümlədən beynəlxalq daşımaların bütün məsələləri üzrə beynəlxalq əməkdaşlığın təşkili və əlaqələndirilməsinin digər aspektlərini təmin etməkdir. ICAO-nun qaydalarına uyğun olaraq beynəlxalq hava məkanı uçuş informasiyasının rayonlarına və hava hərəkətinə nəzarət vasitələrinin imkanları nəzərə alınmaqla sərhədləri müəyyən edilən hava məkanına bölünmüşdür. ICAO-nun funksiyalarından biridə aeroportlara aeronaviqasiya və hava limanları üzrə meteoroloji məlumatların ötürülməsi üçün istifadə olunan dörd hərfli fərdi identifikator — kodların, uçuş planlarının (flight-plans), mülki aerodromların radionaviqasiya xəritələrində təyin olunması və s. təyin edilməsidir.
1992-ci ildə ICAO dekabrın 7-ni Mülki aviasiya günü elan edib. Gələcəkdə bu qərar BMT tərəfindən dəstəklənib.
ICAO nizamnaməsi
Hal-hazırda 190 deyil, 193 üzv vardır.(2022) Beynəlxalq Mülki Aviasiya Konvensiyası (həmçinin Çikaqo Konvensiyası adı ilə tanınır) zamanı təqdim olunan doqquzuncu redaksiya ICAO-nun rəsmi nizamnaməsi hesab olunur ki, bu da 1948-ci ildən 2006-cı ilə qədər olan dəyişiklikləri əhatə edir (ICAO Doc 7300/9).
Konvensiya beynəlxalq standartları və praktik tövsiyələri müəyyən edən 19 əlavə ilə tamamlanır.
İkinci Qaralı
İkinci Qaralı — Azərbaycan Respublikasının Neftçala rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi rayonun ərazisində məskunlaşmış qaralı tayfasının saldığı kəndlərdən biridir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Cənub-Şərqi Şirvan düzündədir.
Adi turac
Nadir oturaq növdür. Azərbaycanda Lənkəran ovalığının şimal-şərqində (Qızılağac qoruğu), Kür-Araz düzənliyinin ayrı-ayrı hissələrində təsadüf edir. Kolluq bitkiləri ilə örtülü sahələr, pambıq tarlalarında, bağlarda, bağçalarda, dənli bitkillər səpilmiş tarlalarda, Kür boyunca tuqaylarda tez-tez rast gəlinir. 1947-1950-ci illərdə 600 min fərd, 1958-1962-ci illərdə – 100 min fərd, 1992-ci ildə – 4 min fərd turac olmuşdur. Hazırda Qızılağac Dövlət Təbiət Qoruğunda turacın böyük populyasiyası qeydə alınmışdır.
Çoxalması
Monoqam quşdur. Bir yaşında çoxalmağa başlayır. Cücəli quşdur. Cütlər fevralın axırında əmələ gəlir. Yuvaya 8-12 yumurta qoyur. Balalar mayın axırı – iyulun əvvəlində yumurtadan çıxırlar. Cavan quşlar ildə bir dəfə, yaşlılar isə ildə iki dəfə yumurta qoyur. Turac çaqqal, tülkü, qamışlıq pişiyi, bataqlıq belibağlısının qidasını təşkil edir.
Sayının dəyişilmə səbəbləri
Yaşayışı üçün əlverişli sahələrin azalması, yuvaların mal-qara tərəfindən tapdalanması. Ot və kolluqların biçilməsi və yandırılması. Çox aşağı temperaturlu qışın dövri olaraq təkrarlanması, bu zaman aclıqdan külli miqdarda quş tələf olur. Eləcə də brakonyerlik.
Clinopodium mutabile
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Adi turac
Qorunması üçün zəruri tədbirlər
Qorunma qaydalarına əməl edilməsinə nəzarət. Yasaqlıqlar təşkil etmək, turacın volyer şəraitdə çoxalmasını həyata keçirmək, xalq arasında təşviqatı gücləndirmək. Quşların yemləndirilməsini təşkil etmək. Brakonyerliklə mübarizə etmək. Azərbaycanda təhlükədə olan quşlar siyahısına daxil edilmişdir.
Vaqif Əhmədov (kimyaçı)
Vaqif Əhmədov Malik oğlu — kimyaçı, kimya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Vaqif Əhmədov Malik oğlu 22.01.1941-ci il Qəbələ şəhərində anadan olmuşdur. 1948–1958-ci illərdə Qəbələdə 1 saylı orta məktəbində oxumuş, sonra 1963-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indi Bakı Dövlət Universiteti) kimya fakultəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Elmi fəaliyyəti
1967–1983-cü illərdə Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda kiçik elmi işçi, böyük elmi işçi və laboratoriya rəhbəri vəzifələrində çalışmışdır.
1984–2000-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin "Neft Kimyası" və "Yüksəkmolekullu Birləşmələr Kimyası" kafedralarının müdiri vəzifələrində ışləmışdır.
2011–2013-cü illərdə AMEA-nın M.F.Nağıyev adına KPİ-da elmi işlər üzrə direktor müavini, "Nanometal tərkibli kompozitllər" laboratoriyasının müdiri vəzifələrində işləmişdir.
2014-cü ildən etibarən Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutunun "Nanokompozit katalizatorlar" laboratoriyasının müdiri vəzifəsində işləyir.
Bir sıra xariji ölkələrin: Oksford (İngiltərə) (1973–1974), Roma (İtaliya) (1983), Kanzas (ABŞ) (1986–1987), Ankara Orta Doğu (Türkiyə) (1994–1997), Ər-Riyad (Saudiyyə Ərəbistanı) (2000–2008) Universitetlərinin professoru və elmi araşdırıcısı işləmişdir.
Çox funksiyalı nanometal-kompleks katalizatorların yeni alınma üsullarının işlənib hazırlanması və onların kimyəvi sintezin müxtəlif sahələrində tədqiqi; müxtəlif sintetik və təbii polimerlər əsasında kimyəvi və bioloji aktivliyə malik materialların hazırlanması; tərkibində metal olmayan və təbii biokatalizatorları imitasiya edə bilən yüksək aktivliyə, spesific selektivliyə və ekoloji cəhətdən təmiz, yeni sinif nanoquruluşlu üzvi mənşəli katalizatorların hazırlanması və onların praktiki əhəmiyyət daşıyan bir sıra proseslərdə tətbiqi.
Elmi əsərləri
221 məqalə, 7 patent (ABŞ, Avropa, Rusiyaç Azərbaycan), 44 müəlliflik şəhadətnaməsi; O cümlədən: Xaricdə dərc olunan əsərlərinin sayı — 90; İstinadların sayı – 301 Kimya sahəsində keçirilən 34 Benəlxalq konfranslarda işrirak etmiş və elmi məruzələr etmişdir.
Pedaqoji fəaliyyəti
1984–2000-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin "Neft Kimyası" və "Yüksəkmolekullu Birləşmələr Kimyası" kafedralarının müdiri vəzifələrində ışləmışdır. Onun rəhbərliyi ilə 1 doktorluq və 15 namizədlik dissertasiyaları yerinə yetirilmişdir. Hazırda o, aspirant və dissertantların elmi işlərinə rəhbərlik edir, magister kursu üzrə təhsil alan tələbələrə "Nanokataliz" fənnindən dərs deyir. Bir sıra PhD və doktororluq elmi dərəcəsi almaq üçün dissertasiya işlərinə, xarici jurnallara və Beynəlxalq konfranslara təqdim olunan elmi məqalələrə rəyçi kimi fəaliyyət göstərir. Mühazirə və çıxışlarını üç dildə- azərbaycan, ingilis və rus dillərində sərbəst aparır.
1956 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi ilk dəfə 1956-cı ildə mayın 24-ü İsveçrənin Luqano şəhərində keçirilib. Müsabiqənin aparıcısı Loenqrin Filipello olmuşdur. Müsabiqədə 7 ölkə iştirak etmişdir. Müsabiqənin qalibi isə İsveçrəni təmsil edən Liz Assianın oxuduğu Refrain adlı mahnı olmuşdur. Müsabiqənin keçirildiyi zalda kamera olmasına baxmayaraq müsabiqə bir radio proqramını xatırladırdı. Bunun səbəbi o vaxtlar avropalıların çoxunun televizorunun olmaması idi. Bu müsabiqə ondan sonra keçirilən müsabiqələrdən bir çox cəhətdən fərqlənirdi. Belə ki 1956-cı il müsabiqəsində hər ölkə iki mahnı ilə təmsil olunurdu, səsvermə gizli keçirilirdi. Yalnız bir aparıcı var idi. Müsabiqənin tam lent yazısı indiki dövrə gəlib çıxmayıb.
Tarixi
1955-ci ildə Monakoda Avropa Yayım İttifaqı üzvləri İtaliyada keçirilən Sanremo Musiqi Festivalından ilhamlanaraq bütün Avropanı əhatə edən musiqi müsabiqəsi təşkil etmək barədə müzakirələr apardılar. Müzakirələrin gedişində Avroviziya Mahnı Müsabiqəsini keçirmək qərara alındı. Qərara görə, müsabiqə növbəti il İsveçrənin Luqano şəhərində keçirilməli idi.
Keçirildiyi yer
Müsabiqənin keçirilməsi üçün seçilən yer İtaliya ilə sərhəd italyan dilli əyalətdə, İsveçrənin cənubunda yerləşən Luqano gölünün yerləşdiyi Luqano şəhərindəki Teatro Kursaal zalı idi. Luqano əhalisinə görə İsveçrənin 9-cu böyük şəhəri idi və həmçinin İtaliyadan kənarda yerləşən ən çox italyan dilində danışılan şəhərdir. Müsabiqə italyan dilində keçirildi.
Format
Bir saat qırx dəqiqəd davam edən ilk proqram Lohenqrin Filipello tərəfindən təqdim edilib. Müsabiqənin radio proqramı əsasında olmasına baxmayaraq studiyada bəzi avropalıların televizora malik olmasına görə kameralar quraşdırılmışdı.
Səhnəyə müğənnilər tək çıxmalı idi və onların mahnısı üç dəqiqədən çox və yarım dəqiqədən az olmamalı idi. Müğənnini Fernando Pagginin rəhbərlik etdiyi 25 nəfərlik musiqi orkestri müşayiət edirdi. Səsvermə prosesinin uzanmasına görə fasilədə Yoeuks Rossingnols tərəfindən vıyıltı səsi eşidilirdi.
Səsvermə
Bütün iştirakçı ölkələrdən iki münsif Luqanoya gəlmişdi. Yalnız Lüksemburqdan münsiflər heyəti gələ bilməmişdi. Qaydalara görə münsiflərə öz ölkələrinin mahnıları da daxil olmaqla istədikləri mahnıya səs verə bilərdilər. İsveçrəli münsifin Lüksemburqun münsiflərinin əvəzinə səs verə bilməsinə icazə verilmişdi. Bu sistem heç vaxt təkrar olunmadı.
İtən kasetlər
Müsabiqə keçirilərkən yayımlanırdı və mərkəzi Avropa ölkələrinin rəsmi yayımçıları tərəfindən yazılmışdı. Lakin həmin müsabiqədən Liz Assianın müsabiqənin sonunda təkrar ifasından başqa heç bir görüntü hal-hazırda yoxdur. Yazılmış nüsxələrin heç biri indiki dövrə kimi gəlib çıxmayıb. Bu 1964-cü il müsabiqəsi ilə birlikdə görüntüləri əlimizdə olmayan iki müsabiqədən biridir. 1964-cü il müsabiqəsinin kasetləri yanğında məhv olub.
İştirakçı ölkələr
İlk müsabiqədə hərəsi iki mahnı ilə təmsil olunan yeddi ölkə iştirak edib. Daha üç ölkə, Avstriya, Danimarka və Böyük Britaniya da müsabiqədə iştirak etmək arzusunda olub, lakin onlar müraciət üçün son tarixdən sonra istəklərini bildirdikləri üçün iştirak edə bilməyiblərə BBC-nin Britaniya Məşhur Mahnısı Festivalı Britaniyanın Avroviziya təmsilçisini seçmək niyyətində idi.
Bələdçilər
Hər çıxışda orkestrə rəhbərlik edən bələdçi var idi.
Beynəlxalq yayımçılar
İştirakçı ölkələrin milli yayımçıları öz dillərində müsabiqəni təsvir etmək üçün müsabiqəyə şərhçilər göndərmişdi.
Milçək (film, 2006)
Məzmun
Filmdə hadisələr əsasən dəmiryol vağzalında baş verir. Baş obraz olan Kərimin (Elməddin Cəfərov) ən böyük məqsədi — atası kimi — milçək öldürməkdir. Və bu işinə görə özünü əsl qəhrəman hesab edir. Qısası, fılmdə əsas məna odur ki, boş işlə məşğul olanlar özlərini, əslində, ciddi, həyati məsələlərlə ilgili hesab edirlər.
Ağaməmməd Dadaşov
Elmi fəaliyyəti
1939-cu ildə SSRİ EM İqtisadiyyat İnstitutunda "Fiziokratların sinfi təbiətinin dərk edilməsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Elmi fəaliyyəti ona "Azərbaycanda aqrar münasibətlər və torpağın milliləşdirilməsi" adlı monoqrafiyanı yazmağa imkan vermişdir. 1959-cu ildə ona professor adı, 1964-cü ildə isə Azərbaycan SSR əməkdar iqtisadçı fəxri adı verilmişdir.
1945-1951-ci illərdə SSRİ EA Azərbaycan filialının İqtisadiyyat sektorunun müdiri, 1945-ci ildən ömrünün sonunadək Azərbaycan Dövlət Universitetinin "Siyasi İqtisad" kafedrasını müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
O, ilk dəfə olaraq siyasi iqtisadın tarixi üzrə dərs vəsaiti hazırlamış, klassiklərin əsərlərini, o cümlədən Karl Marksın "Kapital" əsərinin Azərbaycan dilinə tərcüməsi və redaktəsi ilə məşğul olmuşdur. Onun redaktorluğu və müəllifliyi ilə "İqtisadi təlimlər tarixi" üzrə dərslik çap olunmuş, "Marksist siyasi iqtisadı və inkişaf etməkdə olan ölkələr" məqaləsini və "İnkişaf etməkdə olan ölkələrin iqtisadi problemləri" dərsliyini yazmaqla keçmiş SSRİ-də siyasi iqtisadın yeni bir bölməsini—inkişaf etməkdə olan ölkələrin siyasi iqtisadını yaratmışdır. Azərbaycan torpaqlarının milliləşdirilməsi mövzusunda tədqiqatlar aparmaqla Azərbaycanın kapitalizm istiqamətində inkişafının elmi-nəzəri təhlilini vermişdir.
"Qafqazın müdafiəsinə görə", "Vətn müharibəsində fədakar əməyinə görə" SSRİ medalları ilə təltif olunmuşdur.
Rus, ingilis, fransız, italyan və alman alman dillərini bilirdi.
IP təhlükəsizliyi
IP təhlükəsizliyi(Internet Protocol Security (IPsec))-– IP protokolu ilə ötürülən verilənlərin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün protokollar toplusu.
Əsas məqsədi
Hesablama prosesində İnternet Protokolu Təhlükəsizliyi (IPsec) bir şəbəkədən göndərilən məlumat paketlərini təsdiqləyən və şifrləyən bir şəbəkə protokolu paketidir. İnternet Protokolunun təhlükəsizliyi (IPsec) İnternet Protokolu (IP) şəbəkələri üzərindəki ünsiyyəti qorumaq üçün kriptoqrafik təhlükəsizlik xidmətlərindən istifadə edir. IP-paketlərin autentifikasiyasını, tamlığının yoxlanmasını və/və ya şifrlənməsini həyata keçirməyə imkan verir. IPSec-ə İnternet şəbəkəsində açarların təhlükəsiz mübadiləsi üçün protokollar da daxildir. Əsasən VPN-lərin yaradılması üçün istifadə edilir.
Tarixi
1980-ci illərin sonlarında ABŞ NIST İnternet üçün bir sıra təhlükəsizlik protokolu hazırlamışdır. Bunlardan biri, Layer-3 (SP3) Təhlükəsizlik Protokolu Motorola tərəfindən satılan IP şifrləmə cihazlarında tətbiq edilmişdir. ESP SPF protokolunun birbaşa törəməsidir. 1995-ci ildə isə İPsec rəsmi olaraq təsdiq olunub.
Təhlükəsizlik arxitekturası
IPsec paketi açıq standartdır. IPsec, müxtəlif funksiyaları yerinə yetirmək üçün aşağıdakı protokollardan istifadə edir
Kriptoqrafik alqoritmlər
IPsec ilə istifadə üçün müəyyən edilmiş kriptoqrafik alqoritmlər aşağıdakılardan ibarətdir:
HMAC-SHA1 / SHA2 orijinallıq üçün TripleDES-CBC Gizlilik üçün AES-CBC Məxfilik üçün AES-GCM, məxfiliyin və autentifikasiyanın səmərəli şəkildə təmin edilməsi üçün
Mariposa qraflığı (Kaliforniya)
Mariposa — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatında yerləşən qraflıq. Qraflığın əhalisi 2010-cu il hesablamasına görə 18,251 nəfər olmuşdur. Mərkəzi Mariposa şəhəridir.
Bədəxşan
Bədəxşan(Puştu/,, , , "Bədax dağları" anlamında, Min sülaləsi dövründə Çin adı - 巴丹沙 )—Tarixi vilayət.
Tarixi
Əfqan Türkistanı olaraq da bilinən bölgənin şimalında Amudərya, cənubunda Hindukuş dağları, şərqində Şərqi Türkistan, qərbində isə Kunduz çayıdır. Qismən dağlıq görünüşdə yüksək bir yayla olan Bədəxşanın ən hərəkətli kəsimi və ən canlı ticarət sahəsi Gökçəsu (Kökçəsu) vadisidir. Öncələri Bədəxşan adının də bu vadidə çox olduğu söylənən bədaxş/bəlaxş (Fr. balais, İng. balas) adındakı çəhrayı yaqutdan (ləl-i Bədaxşi, ləl-i Bədaxşani) gəldiyi irəli sürülmüşsə də daha sonra bunun əksinin söz mövzusu olduğu və daşın adını buradan aldığı görüşü qüvvət qazanmış, son illərdə isə kəlimənin Sasanilərn bədaxş/badaxş (Pəhləvicə bidaxş “müfəttiş, yüksək hakim”) ünvanından törəndiyi təsbit edilmişdir. Bədəxşan adı ilk dəfə VII-VIII əsrlərə aid Çin qaynaqlarında Po-to Chang-na şəklində keçir. Çinlilər bu ölkəni Tu-ho-lonun (Toxaristan) bir bölgəsi olarak tərif edirlər. İslam coğrafyaçıları Toxaristan adını iki ayrı mənada işlətmişlər və dar anlamda Bəlx ilə Bədaxşan arasındakı bölgəyə, geniş anlamda da Amudəryanın iki kənarını əhatə edən Bəlxin şərqinndəki bütün torpaqlara bu adı vermişdilər; Bədəxşana isə Türk hökmdarlarının daşıdığı “yabqu” ünvanından dolayı “Cabquyənin ölkəsi” dedikləri görünür. Çindən və Şərqi Türkistandan gələn qədim İpək yolunun Bədəxşandan keçməsi mədənlər yönündən zəngin olan bu bölgədə ticarəti inkişaf etdirmiş və özəlliklə hakimiyyət mərkəzi olan Feyzabad şəhərini iqtisadiyyatın mərkəzi halına gətirmişdir.
Bədəxşan V əsrdə Ağhun türkləri tərəfindən işğal edildi. Bölgənin ərəblər tərəfindən nə zaman alındığı dəqiq olaraq bilinməməklə bərabər İslamiyətin buraya Talas savaşından (751) sonra yayıldığı təxmin edilməkdədir. Təbəri ölkənin adını sadəcə bir dəfə, 736-cı ilin hadisələri içində Cabquyə ölkəsindəki Kişmə qarşı edilən hücum və digər uzaq bölgələrə edilən hərbi səfərlər səbəbiylə zikr edir. Yaqubiyə görə Bədəxşanda olan Cirm şəhəri İslamiyətin Tibet ticarət yolu üzərində gəldiyi son nəqtəni təşkil edir. Eyni yerdə Xumar bəy adında bir Türk əmirindən də Bədəxşanın hakimi olaraq bəhs edilir. İstəxri isə Bədəxşanı Əbül-Fəthin ölkəsi olaraq tanıdır ki, bundan məqsədi Bədəxşanın Əbül-Fəth əl-Yaftaliyə bağlı olduğunu göstərməkdir. Səmani və Yaquta görə Yaftalinin oğlu Əbu Nasr buranı Samanilərin komandanı Qaratəginə qarşı müdafiə etmişdir (951). Bədəxşanın ilk dövr İslami dönəmə aid siyasi durumu haqqında başqa bilgi yoxdur. Daha sonra XI əsrin ortalarında şair Nasir Xosrov (ö. 1072) bölgəyə İsmaili məzhəbini yaymışdır.
1895-ci ildə Bədəxşan iki hissəyə ayrılıb.
Əhalisi
Bədəxşanın əhalisi 520.620-dir (1983). 2009-cu ilin əvvəlinə olan rəsmi təxminə əsasən əhalisi 860.3 min nəfər ,
Əhali sayılanda millətlərə görə ayırım edilmədiyindən bölgədə yaşayan etnik qrupların dəqiq saylarını təsbit etmək mümkün deyildir. Əhalisinin çoxunu sünni özbəklər ilə çoxu sünni,bir qismi şiə olan taciklər,qalanını da puştunlar ilə qırğızlar təşkil edir.
Bulbophyllum pantoblepharon
(Bulbophyllum pantoblepharon) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mendosino qraflığı (Kaliforniya)
Mendosino — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatında yerləşən qraflıq. Qraflığın əhalisi 2010-cu il hesablamasına görə 87,841 nəfər olmuşdur. Mərkəzi Yukaya şəhəridir.
Mirzə İsa xan Vəzir
Həyatı
Mirzə İsa xan Mirzə Musa xan oğlu Tehran şəhərində anadan olmuşdu. Əslən Aştiyanıdır.
Mirzə İsa xan Vəzir 1877-ci ildə Tehranın Həsənabad məhəlləsində məscid tikdirmişdi. Mirzə İsa xan Vəzir 1892-ci ildə Tehranda xəstəxana tikdirmişdi.
Mirzə İsa xan Vəzir Mirzə Yusif xan Aştiyanin bacısı ilə həyat qurmuşdu.
Papirus
thumb|300px|right| El-Lahun orta çarlığına aid olan papirus (təsərrüfat məlumatları qeyd edilib) Papirus və ya Biblios ( — kitab) — qədim dövrdə (eramızdan 3000 il əvvəl) Misirdə və digər ölkələrdə yazı materialı, informasiya daşıyıcısı. Papirusların hazırlanması üçün su-bataqlıq bitkisi olan Cyperus papyrus dan istifadə edilirdi. Üzərində yazmaq üçün xüsusi perodan istifadə edilirdi. Tez bitən papirus bitkisi Nil çayının deltasında çox yayılmışdı, hal-hazırda az bitir. Misirdə papirusun istehsalı olduqca geniş idi və burada fabriklər hətta xəlifələrin vaxtlarında da mövcud idilər.
Ədəbiyyat
R.Əliquliyev, P.Salmanova. İnformasiya cəmiyyəti: maraqlı xronoloji faktlar. Bakı, İnformasiya Texnologiyaları, 2013, 169 s.
Vaqifiyyə
Vaqifiyyə—Şiəlikin təriqətlərindən biri.
Tarixi
Növbəxti «Firəquş-şiə» kitabında deyir: Yeddinci imam Musa ibn Cəfər Kazim vəfat etdikdən sonra şiələr həbs olunaraq bir daha Harun Ər-rəşidin zindanına atıldı və tərəfdarları arasında ixtilaf yarandığı üçün onlar beş dəstəyə bölündülər. Birinci dəstə imam Kazimin (ə) «Sindi be-şahək» zindanında vəfat etdiyini və ondan sonra oğlu imam Əli ibni Musa Rizanın (ə) imamətini qəbul etdi. İkinci dəstə imam Musa ibni Cəfərin ölmədiyini və heç vaxt ölməyəcəyini, yer üzü zülm və ədalətsizliklə dolduqdan sonra zühur edərək haqq-ədaləti bərqərar edəcəyini, üçüncü dəstə isə onun qaim olduğunu və vəfat etdiyini, lakin yenidən qayıdıb gizli olduğunu hesab edirlər. Tərəfdarları məxfi şəkildə onunla görüşür, onlara haram və halala dair hökmlər verir. Dördüncü dəstə imamın vəfat etdiyini qəbul etmiş, lakin yenidən İsa ibni Məryəm kimi qayıdıb qiyam edərək yer üzündə haqq-ədaləti bərqərar edəcəyini bildirmişlər. Beşinci dəstə belə bir əqidədə olmuşdur ki, imam Kazim (ə) vəfat etmişdir, lakin Allah-taala onu göylərə qaldırmış və qiyamət günü yenidən dünyaya qaytaracaqdır. Birinci dəstədən başqa qalan dörd dəstə imam Musa ibni Cə᾿fərin imaməti üzərində dayandıqları və onun qeybə çəkildiyini güman etdikləri üçün «Vaqifiyyə» (dayananlar) və ya«Vaqifə» adlandırılmışlar.
Əbül Həsən Əş᾿əri özünün «Məqalatul-islamiyyin», «Əbdül Qahir Bağdadi» «Əl-fərqu beynəl-firəq» və Şəhristani «Əl-miləl vən-nihəl» adlı kitablarında bu nəzəriyyəni irəli sürmüşlər.
Payback (2017)
Payback (2017) WWE tərəfindən təşkil edilən beşinci Payback peşəkar güləş izlə və ödə fəaliyyəti. 30 Aprel 2017 tarixində Raw brend'inə xüsusi olaraq San Jose, Kaliforniyadakı SAP Center'də edilməsi planlaşdırılır.
Fəaliyyət, biri nümayiş əvvəli olmaqla səkkiz matçdan meydana gəlmişdir. Main Event'də Braun Strowman, Roman Reigns'i məğlub etmişdir. Bray Wyatt "Qorxuların Evi" matçında Randy Orton'ı məğlub edərkən; Seth Rollins, Samoa Joe'yu məğlub edərək onun əsas heyətə keçdikdən bəri davam etdirdiyi məğlub edilməzlik seriasına son qoymuşdur. Chris Jericho, Kevin Owens'i məğlub edərək Birləşmiş Ştatlar Çempionluğunu qazanmış və bu nəticə ilə SmackDown brend'inə transfer olmuşdur. Alexa Bliss, Bayley'yi məğlub edərək Raw Qadınlar Çempionluğu kəmərini qazanmışdır. Beləliklə Raw Qadınlar Çempionluğu və SmackDown Qadınlar Çempionluğunu qazanan ilk güləşçi olmuşdur.
Arxa plan
Fəaliyyətdə olan matçlar, Raw brend'ində nəticəsi əvvəldən WWE tərəfindən təyin olunan matçlar və ssenarilərlə yaradılmaqdadır. Ssenarilər, WWE'nin həftəlik proqramları olan Monday Night Raw və yarıağırçəki güləşçilərin iştirak etdiyi 205 Live'da baş verənlərə görə formalaşır. 2017 WWE Superstar Shake-up nəticəsində Payback'də iki brend'ler arası matç baş verdi.
WrestleMania 33 nümayiş əvvəli matçında Neville, Austin Aries'i məğlub edib WWE Yarıağırçəki Çempionluğu kəmərini qorumuşdu. 4 Aprel 205 Live hissəsində Aries, Ölümcül dört yönlü matçı qazanaraq kəmərə bir nömrəli namizəd olaraq Neville'a qarşı revanş matçı hüququ əldə etdi. 10 Aprel Raw hissəsində səhnə arxasında Neville ilə T.J. Perkins üz-üzə gəldi. Perkins, Neville'i kəmər üçün məğlub edə biləcəyini söyləyərkən Neville, ona Perkins'in göz ardı edildiyini və Aries kimi başqalarına bu fürsətin verildiyini söylədi. Ayrıca Perkins'ə hörmət etdiyini söylədi. Daha sonra Aries göründü və Neville'nin yalan dediyini açıqladı amma Perkins heç bir şey demədən oradan uzaqlaşdı. Daha sonra Perkins və Aries'in qarşılaşdığı matçı Perkins qazandı. Matçdan sonra Perkins, Neville'nin tərəfində olduğunu göstərərək pis adam oldu. 18 Aprel 205 Live proqramında Aries, Perkins'i məğlub etdi ancaq matçdan sonra Perkins və Neville, Aries'e hücum etdi. Ertəsi həftə Raw'da Aries və Gentleman Jack Gallagher, komanda matçında Neville və Perkins'i məğlub etdi.
WrestleMania 33'də Randy Orton, Bray Wyatt'ı məğlub edərək doqquzuncu dəfə WWE Çempionluğu kəmərinin sahibi olmuşdu. Sonrakı SmackDown Live hissəsində Wyatt, kəmər üçün Orton'a "Qorxuların Evi" matçında meydan oxudu və Orton bunu qəbul etdi. Wyatt və geri qayıdan Erick Rowan, irəliləyən saatlarda Orton və Luke Harper'a komanda matçında məğlub oldu. 10 Aprel Raw hissəsində Bálor'ın matçından sonra titan-tronda görünən Wyatt, WWE Çempionluğu üçün Orton ilə revanş matçına çıxacağını söylədi. Beləliklə "Superstar Shake-up" nəticəsində Wyatt'ın da Raw'a keçdiyi aydın oldu. Paybackdə kəmərin ortada olmadığı matçda Orton ilə qarşılaşacağı açıqlandı. Növbəti gecə SmackDown Live proqramında Orton və Rowan qarşılaşdı. Matç zamanı Wyatt, titan-tronda göründü. Sonrasında Rowan, polad nərdivanla Orton'a hücum etdi və diskvalifikasiya oldu. Wyatt, sonrakı həftələrdəki Raw və SmackDown proqramlarında titan-tronda görünərək Qorxuların Evi matçı haqqında promolar reallaşdırdı.
WrestleMania 33'də The Hardy Boyz (Jeff və Matt Hardy), WWE'ye qayıdaraq ölümcül dörd yönlü nərdivan matçına qatılmış ve Raw Komanda Çempionluğu kəmərlərini qazanmışdılar. PPV sonrası Raw'da, sabiq çempionlar Luke Gallows və Karl Anderson rövanş matçına çıxsa da kəmərləri geri ala bilmədi. Bundan əlavə Cesaro və Sheamus, Enzo Amore və Big Cass'i məğlub edərək komanda kəmərlərinə bir nömrəli namizədlər oldu. Sonraki həftə, Payback'te iki komanda arasında kəmər matçının olacağı bildirildi. Eyni gecə The Hardy Boyz, Cesaro və Sheamus ilə komanda olaraq səkkiz nəfərlik komanda matçında Gallows, Anderson və The Shining Stars'ı (Epico və Primo) məğlub etdi. 17 aprel Raw hissəsində Jeff, Cesaro'yu Təkə tək matçda məğlub etdi və iki komanda bir-birləri ilə əl görüşərək bir-birlərinə qarşı olan hörmətlərini göstərdilər. Növbəti həftə Jeff'in rinqin kənarında Sheamus'ın diqqətini dağıtmasından sonra Matt, Sheamus'ı məğlub etdi. Matçdan sonra The Hardy Boyz gönülsüzcə Cesaro və Sheamus ilə əl görüşdü.
30 yanvar Raw hissəsində əsas heyətə daxil edilən Samoa Joe, Triple H'in yanında olduğunu göstərərək Seth Rollins'ə hücum etmişdi. Joe'nun Rollins'ə hücumu, Rollins'in Noyabr 2015'dən May 2016'ya qədər davam edən zədəsinin yüksəlməsinə səbəb olmuşdu. Buna görə Rollins az qala WrestleMania 33'ü qaçıracaqdı. Lakin, tam olaraq hazır olmasa da Rollins, Triple H ile WrestleMania'da maçta çıxdı ve maçta qalib gəldi. WrestleMania sonrası Raw gecesində, Rollins geri dönüş edən Finn Balor'la komanda olaraq Joe və Kevin Owens'ı məğlub etdi. Superstar Shake-up həftəsində Rollins, Raw'da qalmaq istədiyini dedi. Raw Müdürü Kurt Angle, Rollins'in Raw'da qalacağını təsdiq etdi. Ardından Joe geldi Rollins'e hücum etdi. Ikisi arasında dava çıxdı. Daha sonra ikisinin Payback'də qarşılaşacağı açıqlandı. Payback əvvəli son Raw gecesində Rollins, Big Cass və Enzo Amore, komanda olub altı nəfərlik komanda matçında Joe, Luke Gallows və Karl Anderson'la maçta çıxacağdı. Amma Gallows və Anderson, matçdan əvvəl Enzo'ya hücum etdi. Enzo, Macta çıxa bilmədiyindən onun yerinə Finn Balor, Rollins və Cass'la birləşərək Joe, Gallows və Anderson'a qarşı qələbə qazandılar. Daha sonra Gallows ve Anderson'ın Payback'də Enzo ve Cass ile qarşılaşacağı açıqlandı.
Qara leylək
(Ciconia nigra) — fəsiləsinin  cinsinə aid quş növü. Çox nadir, sayı azalmaqda olan növdür. thumb|left|200px|Azərbaycan poçt markası, 2013
Payback (2017)
Arxa plan
WrestleMania 33'də Bayley, ölümcül dörd yönlü elemeli matçda Charlotte Flair, Sasha Banks və Nia Jax'a qarşı Raw Qadınlar Çempionluğu kəmərini qorumuşdu. 10 Aprel Raw hissəsində Sasha, Bayley'ye birə bir kəmər matçı üçün meydan oxuyacağdı. WrestleMania 33'də SmackDown Qadınlar Çempionluğu kəmərini itirən Alexa Bliss və onun ardından Mickie James Superstar Shake-up nəticəsində Raw'a gəldi. Charlotte, SmackDown'a getdi. Sonrakı həftə, Payback'te matç etmək üzrə Bayley'nin Raw Qadınlar Çempionluğu kəmərinə bir nömrəli namizədi təyin etmək üçün ölümcül dörd yönlü matçda Sasha, Mickie və Nia'yı məğlub edən Alexa kəmərə namizəd oldu. Növbəti həftə Bayley və Alexa arasında şifahi bir müzakirə yaşandı. Sonra, Sasha və Alexa bir matçda qarşı-qarşıya gəldi. Alexa rinqdən çıxaraq bilərək özünü ona qədər saydırdı. Matçdan sonra Bayley, Alexa'yı rinqə qaytarmağa çalışdı amma Alexa oradan qaçdı. Daha sonra geri dönüb arxasını dönən Bayley'ye hücum etdi.
Qara leylək
Təsviri
Ümumi rəngi qara. Dimdiyi və ayaqları qırmızıdır. Qarnı ağdır. Yayılması: Avropa, Asiya və Şimali Afrikada yayılıb. XX əsrin əvvəllərinə qədər Azərbaycanın düzən və dağətəyi ərazilərində geniş yayılıb. Son illərdə Qarayazı Qoruğunda, Talışın, Böyük və Kiçik Qafqaz dağlarının ətəklərində nadir hallarda məskunlaşır. Meşələrin intensiv qırılması nəticəsində Kür-Araz və Lənkəran ovalıqlarında daha yuvalamır.
Payback (2017)
Arxa plan
10 Aprel Raw hissəsində The Miz və onun həyat yoldaşı Maryse, Superstar Shake-up nəticəsində Raw brend'inə keçdi. 24 Aprel Raw hissəsində, Payback nümayiş əvvəli proqramında Finn Bálor'ın Miz TVdə The Mizin qonağı olacağı açıqlandı.
Xarici keçidlər
https://tr.wikipedia.org/wiki/WWE_Network_etkinlikleri_listesi https://tr.wikipedia.org/wiki/WWE_Network_etkinlikleri_listesi
Qara leylək
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Göllərə, çaylara, sututarlara və digər su hövzələrinə yaxın meşələr yaşayış yerləridir. Azərbaycana nəsil vermək üçün mart ayının əvvəllərində gəlir, sentyabrda köçüb gedir. Yemini balıqlar, az miqdarda suda-quruda yaşayanlar, ilanlar və quşlar təşkil edir. Martda hündür ağaclarda yuva tikir. Yuvaya 2–5, bəzən isə 6 yumurta qoyur.
Payback (2017)
Mənbə
https://en.wikipedia.org/wiki/Payback_(2017)
Qara leylək
Sayı
XX əsrin birinci yarısında Kür çayının deltası ilə İran sərhəddi (Lənkəran ovalığı və Salyan düzü) arasında çox olub. 1934-cü ildə buradakı yuvalar arasındakı məsafə təsadüfi hallarda 1 km olub. 1980-ci ildə Qarayazı Qoruğunda 10 cütü, 1996-cı ildə 6, 1997-ci ildə 4, 2000-ci ildə 5, 2006-cı ildə 4 fərdi qeydə alınıb. Böyük və Kiçik Qafqaz dağlarının ətəklərində tək-tək fərdlərin yaşaması güman edilir. Mövcud şəraitdə tək-tək fərdlərinə rast gəlinir.
Payback (2017)
Həmçinin bax
https://tr.wikipedia.org/wiki/Royal_Rumble_(2017) https://tr.wikipedia.org/wiki/Elimination_Chamber_(2017) https://tr.wikipedia.org/wiki/Fastlane_(2017) https://tr.wikipedia.org/wiki/WrestleMania_33
Qara leylək
Azalma səbəbləri
Su-bataqlıq sahələrinin qurudulması, meşələrin qırılması.
Qorunması üçün qəbul edilmiş tədbirlər: Ovlanması qadağandır. Qızılağac, Qarayazı, Turyançay, Zaqatala, İlisu Dövlət Təbiət Qoruqları, Altıağac, Şahdağ Milli Parklarının meşəkolluq sahələrində yasaqlıqlar təşkil edilmişdir. Azərbaycanın Qırmızı kitabına (1989), Bern, Bonn və Ramsar konvensiyalarına, АЕWА sazişinə daxil edilib.
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər: Yuva sahəsinin toxunulmaz təbii abidə elan edilməsi, televiziya, radio və dövri mətbuat vasitəsilə qorunmasının aktiv təbliği.
Rahim Sadıqov
Sadıqov Rahim Fərahim oğlu — iqtisad elmləri namizədi, dosent, Bakı Biznes Universitetinin tədris işləri üzrə prorektoru.
Həyatı
Rahim Fərahim oğlu Sadıqov 1972-ci ildə anadan olmuşdur. 1979-cu ildə Bakı şəhəri 19 saylı orta məktəbə birinci sinifə getmiş, 1989-cu ildə Masallı şəhər 1 saylı orta məktəbini bitirmişdir. Rahim Fərahim oğlu Sadıqov həmin ildə Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunda məktəblilər arasında keçirilən ümumrespublika riyaziyyat olimpiadasında I dərəcəli diploma layiq görülmüşdür. O, 1989-cu ildə Leninqrad Maliyyə-İqtisad İnstitutunun Bakı Filialına (indiki Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinə) daxil olmuşdur və 1994-cü ildə oranı bitirmişdir.
1995-ci ildə Binəqədi rayon Vergilər İdarəsində böyük dövlət vergi müfəttişi vəzifəsinə təyin olunmuşdu. 1999-cu ilə qədər şöbə rəisi vəzifəsində çalışmışdır. 2000-ci ildə Naxçıvan Universitetində tədris hissəsinin müdiri kimi çalışmış, 2002-ci ildə “Firmadaxili planlaşdırmanın formalaşdırılması və təkmilləşdirilməsi məsələləri” mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmiş və iqtisad elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. 2003-cü ildən 2006-cı ilədək Bakı Biznes Universitetində dekan müavini və dekan vəzifələrində çalışmış, 2006-cı ildən 2009-cu ilədək Azərbaycan Universitetində tədris hissəsinin müdiri kimi fəaliyyət göstərmişdir. 2009-cu ilin sentyabr ayından etibarən Bakı Biznes Universitetinin tədris işləri üzrə prorektorudur.
Fəaliyyəti
Rahim Fərahim oğlu Sadıqov 50-dən çox elmi məqalənin müəllifidir. O Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunun doktorantıdır. Hal-hazırda "Sənaye müəssisələrində strateji idarəetmənin moderləşdirilməsi və inkişafı" mövzusunda doktorluq dissertasiyası üzərində çalışır. Doktorluq dissertasiya işi ilə əlaqədar dünyanın bir neçə ölkələrində; Avstriya, Almaniya, İsveçrə, Rusiya, Türkiyə, Tailand, Malayziya və başqa ölkələrdə ezamiyyətdə olmuş, bir sıra nəzəri və praktiki materiallarla tanış olmuşdur.
Doktorluq dissertasiyasının yerinə yetirilməsi ilə əlaqədar 6 ay müddətinə Portuqaliyanın Viana do Kastello şəhərində Politexnik İnstitutunda ezamiyyətdə olmuşdur. Ezamiyyətdə olduğu müddətdə Portuqaliyada və İspaniyada dərs vəsaiti və monoqrafiyası çap olunmuşdur. Çalışdığı umiversitetin "Menecment" kafedrasında pedaqoji fəaliyyətlə məşqul olmaqla yanaşı, bu sahədə fundamental elmi araşdırmalar aparır. "Menecment" dərs vəsaitinin həm müəllifidir. Bundan başqa 2 dərs vəsaitinin, 3 monoqrafiyası nəşr olunmuşdur. 20-dən çox konfranslarda, elmi simpoziumlarda, beynəlxalq konfranslarda iştirak etmişdir. 2013-cü ilin mart ayında  Təhsil Nazirinin əmri ilə “Qabaqcıl təhsil xadimi” fəxri adına layiq görülmüşdür.
Zimbabve
Zimbabve (ing. Zimbabwe) və ya rəsmi adı ilə Zimbabve Respublikası (ing. Republic of Zimbabwe; şona. Nyika yeZimbabwe; şi.nde. Ilizwe leZimbabwe; nıya. Dziko la Zimbabwe; nam. Inyika yeZimbabwe; tso. Tiko ra Zimbabwe; soto. Naha ya Zimbabwe; ven. Shango ḽa Zimbabwe; xosa. Ilizwe lase-Zimbabwe) — Cənubi Afrikada dövlət. Zimbabve dənizə çıxışı olmayan ölkələrdən biridir və ərazisi Zambezi və Limpopo çaylarının arasında yerləşir. Şimal-qərbdən Zambiya, qərbdən Bostvana, cənubdan Cənubi Afrika Respublikası, şərqdən isə Mozambik ilə həmsərhəddir. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Harare, ümumi sahəsi 390,757 kvadrat kilometr, əhalisinin sayı 14 milyon nəfərdən çoxdur.
Coğrafiyası
Zimbabve Afrikanın cənubunda yerləşən bir ölkədir. Zimbabve Mozambik, Zambiya, Botsvana və CAR-la həmsərhəddir.Zimbabve ərazisinin çox hissəsini Matabele və Maşona yaylaları tutur.Şərqdə yerləşən Inyanqani zirvə (2592 m) yüksəlir .Şimalda Zambiya ilə sərhəd boyu Zambezi çayı axır. Orta axarında böyük Kariba su anbarı qurulmuşdu IV əsrdə Banbu qəbilələri ərazini ələ keçirirlər. XV əsrdə bugünkü Fort Viktoriya şəhəri (hazırda Masvinqo şəhəri) yaxınlığında Zimbabve və ya Böyük Zimbabve olaraq tanınan yerdə bir din və ticarət mərkəzi quruldu. XV əsrdə Mutota və Matope idarəçiləri şərqdə Hind okeanına və qərbdə Kalaxari səhrasına qədər uzanan bir krallıq qurdular. Sonradan bu krallığa Portuqaliya Monomotapa krallığı adını verdi.
1505-ci ildə Portuqaliya bölgəni ələ keçirir və ticarət yollarını nəzarətdə saxlayır. Portuqaliyanın Zambezinin yuxarılarına doğru hərəkəti Monomotapa Krallığını zəiflətdir. Ölkə 1830-cu illərda cənubdan gələn qövmlər tərəfindən zəbt edildi. Bunlardan ən əhəmiyyətlisi əsas etibarilə günümüzdəki Zimbabvenin cənub qisimində yerləşmiş olan Nidebele qəbiləsi idi.
1888-ci ildə İngilis Cecil Rods mədən işlətmə imtiyazı əldə etdi. Bunun qurduğu İngilis "Cənubi Afrika" şirkəti 1889-cu ildən 1923-cü ilə qədər ölkədə siyasi və iqtisadi idarəni əlində saxladı. Rods 1923-cü ildə Cənubi Rodeziyada (bugünki Zimbabve) siyasi iqtidarı ağdərili azlığa verən konstitusiya qəbul edərək muxtar bir müstəmləkə kimi İngiltərənin nəzarətinə keçirdi. 1953-cü ildə Cənubi və Şimali Rodeziya (indiki Zambiya) və Niyasaland (indiki Malavi) Rodeziya və Niyasaland Federasiyasını quraraq birləşdilər. Federasiya 1963-cü ildə dağıldı. 1964-cü ildə Şimal Rodeziya və Niyasaland ağdərililərin idarəsində müstəqilliklərini qazandılar.
Tarixi
IV əsrdə Banbu qəbilələri ərazini ələ keçirirlər. XV əsrdə bugünkü Fort Viktoriya şəhəri (hazırda Masvinqo şəhəri) yaxınlığında Zimbabve və ya Böyük Zimbabve olaraq tanınan yerdə bir din və ticarət mərkəzi quruldu. XV əsrdə Mutota və Matope idarəçiləri şərqdə Hind okeanına və qərbdə Kalaxari səhrasına qədər uzanan bir krallıq qurdular. Sonradan bu krallığa Portuqaliya Monomotapa krallığı adını verdi.
1505-ci ildə Portuqaliya bölgəni ələ keçirir və ticarət yollarını nəzarətdə saxlayır. Portuqaliyanın Zambezinin yuxarılarına doğru hərəkəti Monomotapa Krallığını zəiflətdir. Ölkə 1830-cu illərda cənubdan gələn qövmlər tərəfindən zəbt edildi. Bunlardan ən əhəmiyyətlisi əsas etibarilə günümüzdəki Zimbabvenin cənub qisimində yerləşmiş olan Nidebele qəbiləsi idi.
1888-ci ildə İngilis Cecil Rods mədən işlətmə imtiyazı əldə etdi. Bunun qurduğu İngilis "Cənubi Afrika" şirkəti 1889-cu ildən 1923-cü ilə qədər ölkədə siyasi və iqtisadi idarəni əlində saxladı. Rods 1923-cü ildə Cənubi Rodeziyada (bugünki Zimbabve) siyasi iqtidarı ağdərili azlığa verən konstitusiya qəbul edərək muxtar bir müstəmləkə kimi İngiltərənin nəzarətinə keçirdi. 1953-cü ildə Cənubi və Şimali Rodeziya (indiki Zambiya) və Niyasaland (indiki Malavi) Rodeziya və Niyasaland Federasiyasını quraraq birləşdilər. Federasiya 1963-cü ildə dağıldı. 1964-cü ildə Şimal Rodeziya və Niyasaland ağdərililərin idarəsində müstəqilliklərini qazandılar.
21 aprel 1979-cu ildə ölkənin hər kəsə səs vermə haqqının verildiyi ilk ümumi seçkidə zəncilərin qələbə qazandığı parlament fəaliyyətə başladı. Birləşmiş Krallığın Tetçer hökuməti 1979-cu ildə Zimbabve ilə münasibətlərini normal hala gətirmək üçün səy göstərməyə başladı. Zimbabve nəhayət 18 aprel 1980-ci ildə tam müstəqilliyinə qovuşdu. Seçkilər nəticəsində 70-ci illərdə azadlıq müharibəsində ad çıxarmış Robert Muqabe hakimiyyətə gəlir. İndiki vaxtda da dövlət başçısı olan Muqabe, 1993-cü ildə müxtəlif qarışıqlıqlara baxmayaraq rəhbərlikdə qalmağı bacardı.
390 min 759 km² ərazisi olan Zimbabve 8 əyalətdən ibarətdir. Tipik kənd ölkəsi olan Zimbabvedə 12 milyonluq əhalinin (2007-ci il məlumatına əsasən) 80 faizi kəndlərdə yaşayır. Əhalinin 96 faizini yerli afrikalılar, 3 faizini ağlar, 1 faizini isə asiyalılar təşkil edir. Rəsmi dövlət dili ingilis dili olsa da, əhalinin böyük qismi yerli dillərdə danışır. Əhalinin 45 faizi yazıb-oxumağı bacarır. İkipalatalı parlamentin yuxarı palatasında (Senat) 40, aşağı palata-Nümayəndələr Məclisinin isə 100 üzvü var. Senatın 10, Nümayəndələr Məclisinin isə 20 üzvü prezident tərəfindən təyin olunur. Robert Muqabe Zimbabveni tipik diktatura ölkəsinə çevirib. Zimbabve Afrikada işsizliyin və kasıblığın ən yüksək həddə olduğu ölkələrdən biridir. Bu ölkədə hər 100 adamdan 85-i işsizdir, inflyasiyanın səviyyəsi isə dünyada ən yüksək həddədir. Eyni zamanda Zimbabve dolları dünyanın ən ölü valyutası hesab olunur. Ölkədə bir çörək bir milyard Zimbabve dollarına satılır. Beynəlxalq təşkilatlar dəfələrlə bu Afrika ölkəsindəki vəziyyəti kəskin şəkildə tənqid ediblər. Artıq 30 ildən çoxdur ölkəni idarə edən Robert Muqabe təzyiqlərə baxmayaraq hakimiyyətdən imtina etmək istəmir. Dünyanın ən yaşlı prezidenti olan Muqabenin 2018-ci il prezident seçkilərində də namizədliyinin irəli sürüləcəyi açıqlanıb. Zimbabve bir qayda olaraq dünyada iqtisadi, siyasi azadlıqlarla bağlı hesabatlarda sonuncu yerləri tutur.
İstinadlar
Coğrafiya Ensiklopediyası.2-ci kitab
Azərbaycanın gənc istedadlarının "Qızıl kitabı"na adı yazılanların siyahısı
2007
Aşurov Mustafa Əhməd oğlu— 14.06.2007
Eyyublu Osman Fəxri oğlu— 14.06.2007
İbrahimli Pərvaz Araz oğlu— 14.06.2007
Kərimova Cəmilə Rüstəm qızı— 14.06.2007
Mehmandarov Mustafa Adil oğlu— 14.06.2007
Məmmədov Nicat Azər oğlu— 14.06.2007
Rzayev-Sarabski İsfar Aydın oğlu— 14.06.2007
Seyidova Ceyla Uran qızı— 14.06.2007
2008
Arabova (Qurbanova) Rəvanə Söhrab qızı— 05.03.2008
Əhmədov İlkin Qənbər oğlu— 05.03.2008
İbrahimov Elməddin Bəhmən oğlu— 05.03.2008
Mirzəliyev Abgül Ərzulla oğlu— 05.03.2008
Muradova Güllü Rauf qızı— 05.03.2008
Niftalıyev Babək Muğan oğlu— 05.03.2008
Zenta döyüşü
Hazırlıqlar
1695–1696-cı illərdə Avstriyaya qarşı iki səfərə çıxan Sultan II Mustafa, bu ölkəyə üçüncü bir səfərlə böyük bir zərbə endirmək istəyirdi. 1697-ci ildə Avstriya uzun müddətdir icra etməkdə olduğu və Fransaya qarşı döyüşdüyü 9 İl Müharibələrini bitirmiş və Osmanlı dövlətinə sülh təklifi göndərişdi. Bu zaman ölən Yan III Sobieskinin yerinə Lehistan taxtına Saksoniya Frederick keçmişdi, onun yerinə, yəni Avstriya ordusunun başına, Fransız əsilli bacarıqlı komandan Prens Eugene gətirilmişdi. II Mustafa sülh təklifini rədd etmiş, Avstriyaya üçüncü yürüş üçün hazırlıqları başlamışdı. 18 apreldə Sultan II Mustafa 100 min nəfərlik bir qüvvəylə üçüncü yürüşünə çıxdı. Yolda olarkən kiçik bir Avstriya dəstəsinin Bihke Qalası önündə məğlubiyyətə uğradığı və və Herseqovinada Venesiyalıların geri çəkildiyi xəbərləri ordunun əhvalını yüksəltdi. 11 avqustda Belqrada gələn padşah ordu komandirlər ilə 12 avqustda bir ali hərbi məclisi topladı. Məclisdə iki əsas məsələ ortaya çıxdı. Ya Tezisə üzərindən Varadinə keçiləcək, ya da Tisadan qarşıya geçiləcəkdi. Amcazadə Hüseyn Paşa -"Üç dəfədir səfər edib düşməndən bir qarış torpaq almadan evinizə qayıdırsınız. Əgər kifayət qədər təminatınız varsa Varadini muhasirə edin" deyə fikir bildirib, amma bu təklif qəbul olunmamışdır.
Daha sonra Temeşvar mühavizə komandanı Cəfər Paşa düşərgəyə gəldi və müşavirədə iştirak etdi. Cəfər Paşa da Titel Qalasının yerləşdiyi yerdən Zenta istiqamətində getmək və Macar ərazilərində böyük miqyaslı əməliyyat keçirdikdən sonra, ən son Varadinə keçilməsi istiqamətində fikir bildirdi. Amcazadə Hüseyn Paşa və Anadolu Bəylərbəyi Mısırlızadə İbrahim Paşa bu planı təhlükəli olduğunu bildirdilərsə də Cəfər Paşanın II Mustafa ilə əvvəldən bəri mövcud olan yaxın əlaqələri səbəbindən Zenta istiqamətində getməsinə qərar verildi. Qərar qəbul olunduqdan sonra Osmanlı ordusu Dunay keçdi və 110 gəmilik donanma da Tisa çayına hərəkət etdi. Avstriya ordusu isə Titel qalası qarşısında 7–8 yüz nəfərlik qüvvə qoyaraq çəkilmişdi. Osmanlı ordusu qalanı aldı və dağıtdı.
Avstriya ordusu komandanı Prens Eugene casusları vasitəsilə Osmanlı ordusunun planını öyrənmiş, Osmanlı ordusu irəliləyərkən də Varadinə çəkilmişdi. Sədrəzəm Almas Mehmed Paşa, Avstriyalılar buraya daha yeni yerləşərkən uyğun vəziyyətdə dərhal hücum etmə təklif etdi, amma təklif qəbul edilmədi. Osmanlıların Tisza istiqamətində getdiyini duyan Eugene sürətlə Tisaya yönəldi, bu zaman hələ Osmanlı ordusunun böyük hissəsi körpüdən keçməmişdi. Eugenin gəldiyi xəbəri alınanda keçid sürətləndi, amma bu yetərli olmadı, qurulan körpü həddən artıq yük götürdüyü üçün parça-parça olub dağıldı.
Müharibə
Osmanlıların Tisa istiqamətində getdiyini eşidən Eugene sürətlə Tisaya doğru yönəldi, bu zaman Osmanlı ordusunun böyük hissəsi körpüdən keçməmişdi. Eugene gələndə çayın qarşısında yalnız 70 min Osmanlı əsgəri vardı və bunların əksəriyyəti keçidi asanlaşdırmaq üçün qarşıya keçən rütbəli əsgərlər və paşalar, yanlarında isə saray nümayəndələri, xəzinə, otağı hümayun, silahdarlar və bol arsenal var idı. Eugenenin qoşunu yaxınlaşanda üstünə Anadolu Bəylərbəyi Mısırlızade İbrahim Paşa və Diyarbəkir Bəylərbəyi Kavukçu İbrahim Paşanın qüvvələri göndərildi, amma bir nəticə vermədi. Sonda toqquşma 11 iyul 1697-ci ildə günortadan sonra başladı, çayı keçən Osmanlı ordusu mövqe almağa qərar verdi, bu zaman azsaylı Avstriya ordusu süvari və piyada olaraq türk düşərgəsinə hücum etdi.Əlbəyaxa vuruşma Osmanlıların darmadağın edilməsiylə nəticələndi. Sonunda Osmanlı ordusu 30.000 itki verərək geri çəkildi. Avstriyalılar Sultanın yanındakı Osmanlı qüvvələrinin qalıqlarına hücum etmədilər. Sultan II Mustafa ordunun geri qalan qismini toplayaraq Temeşvara doğru qaçmağa başladı. Ağır itkilərə baxmayaraq Temeşvara çatı, ancaq hər hansı bir qalanı mühasirə edəcək halda deyildi.
Nəticə
Osmanlı ordusu rütbəli hərbçilərini itirmişdi, başda Sədrəzəm Almas Mehmed Paşa olmaqla, çoxsaylı Osmanlı paşası həlak olmuşdu. Sədrəzəmin sinəsində gəzdirdiyi möhür, sultanın çadırı birlikdə bir çox ordu çadırı, 87 top, 15 min mal-qara, 7 min at, bir neçə min dəvə və cəmi 3 milyon qulden məbləğində xəzinə Avstriya ordusunun əlinə geçmişti. Ordusunun fəsadına çarəsizlik içində tamaşaçı olan sultan II Mustafa, əvvəl Temeşvara, oradan da İstanbula doğru geri çəkildi. Müharibədən əvvəl tövsiyəsi dinlənməmiş olan Amcazadə Hüseyn Paşa isə sədrəzəmliyə gətirildi. Eugene hazırlıqsız olsa da böyük Osmanlı ordusunu darmadağın etmişdi,qələbə qazandığını Avstriyaya yaymağa başladı. Prens Eugene, Belqrada hücum edəcək olmasına baxmayaraq ordudakı pul və ərzaq sıxıntısı üzündən qoşunlarını Erdel ətrafındakı qış qərargahlarına göndərdi. Osmanlı ordusu mövcudluğunun 3/2-ni itirmişdi və müharibə iqtidarında deyildi. Müharibə, Müqəddəs İttifaq Döyüşləri içində son əhəmiyyətli müharibədir. İtirdiyi torpaqlarını azad etməsinin mümkünsüz olacağını görən Osmanlı dövləti, Karlofça müqaviləsini imzalamağa məcbur edildi.
Serbiyada nəqliyyat
Serbiyada nəqliyyat - bura dəmir, hava, avtomobil və çay nəqliyyatı daxildir.
Dəmir yol nəqliyyatı
Belqrad şəhərində Belqrad şəhər ətrafı elektrikli dəmir yolu mövcuddur. thumb|200px
Avtomobil yolları
Avtomobil yolları uzunluğuna görə ölkənin ən əsas nəqliyyat əlaqəsini təşkil edir. İlk avtomagistral 1950-ci ildə açılmışdır. Qardaşlıq və Birlik şosesi Belqrad və Zaqreb arasında əlaqəni təmin edilirdi. Sonradan şose Lyublyana və Skopye istiqamətində ucadılmışdır. XXI əsrdə avtomagistralların genişləndirilməsi üçün imkanlar vardır. 2011-ci il məlumatlarına görə avtomagistralların ümumi uzunluğu 1,372 km təşkil edir.
Su nəqliyyatı
Belqrad limanı (Лука Београд) Dunay çayının sol sahilində Sava çayının onunla birləşdiyi yerdə qərarlaşir. Şəhər mərkəzinə yaxın, 250 ha ərazini əhatə edir. İki naviqasiyaya malik çayın qovşağında yerləşməsi onun əhəmiyyətini artırır. Dunayla hətta beynəlxalq yüklər belə daşınır
Hava nəqliyyatı
Ölkədə ən böyük və beynəlxalq reysləri qəbul edən hava limanı Nikola Tesli adına Belqrad hava limanıdır. Bu hava limanı həmdə yerli reysləri qəbul edir. Niş şəhərində yerləşən hava limanı isə ölkənin ikinci böyük hava limanıdır. Buradan bir sıra beynəlxalq çater reysləri təşkil olunur. Bununla belə ölkənin cənubu və Voyevodinada hələdə hava limanı yoxdur. Bu isə bölgələrin mənimsənilməsinə müəyyən maniyələr törədir.
Məzar qartalı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Azərbaycanda təhlükədə olan quşlar siyahısına daxil edilmişdir.
Təsviri
Qanadları enli, böyük qartaldır. Ümumi rəngi tünd-qonurdur. Amma başında sarı “papağı”, çiyinlərində isə ağ xallar birləşib, uzunsov "güzgü" əmələ gətirib. Səsi it hürməsini xatırladır.
Yayılması
Avropada və Asiyada yayılıb, qışlamaq üçün Afrikaya qədər miqrasiya edir. Azərbaycanda dağətəyi sahələrdə nəsil verir, düzənlərdə qışlayır.