cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Otello (film, 1955)
Məzmun
Dezdemona Venesiya taciri olan atası Brabansiodan gizli şəkildə Venesiya generalı mavr Otello ilə nikah bağlayır. Miçman Yaqo Otelloya nifrət edir. Elə buna görə də Yaqo Otellonu inandırmağa çalışır ki, Dezdemona ona xəyanət edir. Namusunun əldən getməsi ilə heç cür barışa bilməyən Otello öz arvadı Dezdemonanı boğub öldürür. Lakin tezliklə hər şey bəlli olur. Otello heç nəyin üstündə sevimli arvadı Dezdemonanı öldürdüyü üçün özünü bağışlamır və xəncərlə intihar edir.
Jarsye
Jarsye  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Boreper kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyenn.
INSEE kodu — 38198. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 780 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 205 ilə 248 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion dan 50 km cənubda, Qrenobldan 65 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Salvia indica
(Salvia indica) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hymenopappus
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia interrupta
(Salvia interrupta) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia involucrata
(Salvia involucrata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 1144
NGC 1144, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. Ring B tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Salvia iodantha
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hymenostemma
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Hymenostephium
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
NGC 5017
NGC 5017 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Salvia judaica
(Salvia judaica) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Jiyonne
Jiyonne  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Kot-Sent-Andre kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38180. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 825 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 346 ilə 633 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion dan 55 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 45 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Salvia japonica
(Salvia japonica) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hymenothrix
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia jurisicii
(Salvia jurisicii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 3064
NGC 3064, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sekstant bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Jyer
Jyer  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Sen-Marten-d’Er kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38179. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 6200 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 205 ilə 660 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 490 km cənub-şərqdə, Lion dan 100 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 6 km şərqdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Salvia keerlii
(Salvia keerlii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərbaycan Dillər Universiteti
Azərbaycan Dillər Universiteti və ya qısaca ADU — Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Azərbaycanın ali məktəblərində xarici dillərin tədrisinə keçən əsrin 20-ci illərində başlanmış, 1936/1937-ci tədris ilində isə ilk dəfə olaraq Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunda (APİ) müstəqil Xarici dillər kafedrası yaradılmışdır. Lakin xarici dilləri tədris edən milli pedaqoji kadrlar çatışmadığından Azərbaycan Xalq Komissarlar Soveti 1937-ci il oktyabr ayının 9-da “Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunda Xarici dillər fakültəsinin təşkil edilməsi haqqında” qərar qəbul etdi. 1937/1938-ci tədris ilində fakültəyə 175 nəfər qəbul edildi: ingilis dilinə 59 nəfər, alman dilinə 92 nəfər, fransız dilinə 24 nəfər.
Müharibədən sonrakı dövrdə xarici dil mütəxəssislərinin hazırlanmasını yaxşılaşdırmaq məqsədilə Respublika Maarif Nazirinin əmri ilə 1948/1949-cu tədris ilindən Bakı şəhərində APİ-nin Xarici dillər fakültəsinin bazasında Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutu yaradıldı. İnstitutun ilk rektoru vəzifəsinə Xarici dillər fakültəsinin məzunu və bir müddət fakültənin müəllimi, sonra isə dekanı işləmiş Heybət Paşayev təyin edildi. Birinci il instituta 150 nəfər qəbul edildi.
İnstitut müstəqil fəaliyyət göstərdiyi 10 il ərzində 1400-ə qədər xarici dil mütəxəssisi hazırlamışdı: 861 nəfər ingilis, 278 nəfər alman, 234 nəfər fransız dilləri üzrə. Onlardan əksəriyyəti azərbaycanlı idi.
Respublika Maarif Nazirinin 14 may 1959-cu il tarixli əmrilə Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutu M.F.Axundov adına Rus dili və Ədəbiyyatı İnstitutu ilə birləşdirildi.
Heydər Əliyev 1969-cu ildə Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi təyin edildikdən sonra respublikada bütün sahələrdə olduğu kimi təhsil sistemində, xüsusən ali təhsilli mütəxəssislərin hazırlanması, onların nəzəri və peşə biliklərinin artırılması, tədris-tərbiyə prosesinin təşkilində müasir elmi metodların tətbiq olunması sahəsində də ciddi dəyişikliklər edildi. Azərbaycan KP MK-nın və Azərbaycan Nazirlər Sovetinin 17 oktyabr 1972-ci ildə qəbul etdikləri “Azərbaycan SSR-də ali təhsili daha da təkmilləşdirmək haqqında” qərar bu sahədə mühüm rol oynadı. Qərarın icrası ilə əlaqədar olaraq Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti 4 noyabr 1972-ci ildə “M.F.Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutunun yenidən təşkil olunması haqqında” qərar qəbul etdi. Həmin qərar əsasında Azərbaycan Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutu yenidən müstəqil ali məktəb kimi fəaliyyətə başladı və Zemfira Nadir qızı Verdiyeva institutun rektoru təyin edildi.
Azərbaycan Respublikası xalq təhsili nazirinin 25 dekabr 1992-ci il tarixli əmrilə professor Z.Verdiyeva rektor vəzifəsindən azad edildi. İnstitutun tədris işləri üzrə prorektoru, professor Qorxmaz Quliyev daxili əmrlə 30 dekabrdan rektor vəzifəsini icra etməyə başladı.
Respublikamız müstəqillik qazandıqdan sonra APXDİ-nin rəhbərliyində dəyişiklik edildi və 1993-cü ilin yanvar ayının 25-də professor Fəxrəddin Veysəlli ali məktəbin rektoru təyin olundu.
1993-cü il sentyabr ayının 6-da Z.Verdiyeva rektor vəzifəsinə bərpa olunduğundan F.Veysəlli tutduğu vəzifədən azad edildi. 1993-cü ilin dekabr ayında Z.Verdiyeva yaşına görə təqaüdə çıxdı. Professor Q.Quliyev rektor təyin olundu və 4 aprel 2000-ci ilədək rektor vəzifəsində çalışdı.
İnstitutun inkişafına həmişə böyük qayğı göstərmiş Ümummilli lider Heydər Əliyevin 13 iyun 2000-ci il tarixli Fərmanı ilə Azərbaycan Dövlət Dillər İnstitutu fəaliyyəti genişləndirilməklə Azərbaycan Dillər Universitetinə çevrildi. Prezidentin 30 iyun 2000-ci il tarixli Sərəncamı ilə professor Səməd İsmayıl oğlu Seyidov universitetin rektoru təyin edildi.
Heydər Əliyevin sərəncamı əsasında 2003-cü ildə universitetə əlavə təhsil binası verildi. Prezident İlham Əliyevin göstərişi ilə 2005-ci ildə 2500 nəfər tələbə üçün nəzərdə tutulmuş beş mərtəbəli yeni tədris binası tikilib istifadəyə verildi.
24 noyabr 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İham Əliyevin imzaladığı Sərəncamla Səməd Seyidov Azərbaycan Dillər Universitetinin rektoru vəzifəsindən azad edildi.
1 iyun 2017-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İham Əliyev akademik Kamal Abdullayevin Azərbaycan Dillər Universitetinə rektor təyin edilməsi ilə bağlı Sərəncam imzaladı.
Hazırda 70-dan çox ixtisas üzrə mütəxəssis hazırlanan universitetdə 5 fakültə, 31 kafedra, elmi mərkəzlər, laboratoriyalar fəaliyyət göstərir. Universitetdə təhsil alan tələbə, magistrant və doktorantların sayı 6500 nəfərə yaxındır.
Respublikanın təhsil sistemində aparılan islahatlara çevik reaksiya verən ADU dövlət ali məktəbləri arasında ilk dəfə bütünlüklə kredit sistemli təhsilə keçib. Xarici ölkələrin qabaqcıl ali məktəbləri ilə əlaqələr günü-gündən genişləndirilir. Türkiyənin, ABŞ-nin, Rusiyanın, Çinin, Böyük Britaniyanın, Fransanın və Avropanın, Asiyanın digər ali məktəbləri ilə əlaqələr daha intensiv şəkil alır, qarşılıqlı müqavilələr bağlanır, müəllim və tələbə mübadiləsi genişlənir, diplomların tanınması istiqamətində intensiv iş aparılır.
Maddi-texniki bazası
Hazırda 50-yə yaxın ixtisas üzrə mütəxəssis hazırlanan universitetdə 5 fakültə, 28 kafedra, çoxlu sayda elmi mərkəzlər, laboratoriyalar fəaliyyət göstərir, qısa müddət ərzində tələbələrin sayı iki dəfə artaraq 3000-dən 6000-ə çatmışdır. Universitetdə 3 kafedra üzrə daimi Dissertasiya Şurası fəaliyyət göstərir: “German dilləri”, “Dünya ədəbiyyatı”, “Təlim və tərbiyənin nəzəriyyəsi metodikası”.
thumb|Azərbaycan Dillər Universitetinin 1 saylı tədris binası|200x200px
Fakültələr və ixtisaslar
Filologiya fakültəsi Beynəlxalq münasibətlər və regionşünaslıq fakültəsi Təhsil-1 və Təhsil-2 fakültəsi Tərcümə fakültəsi
Beynəlxalq əlaqələri
ADU dövlət ali məktəbləri arasında ilk dəfə bütünlüklə kredit sistemli təhsilə keçib. Tempus layihəsi çərçivəsində “Keyfiyyətin təminatı” mərkəzi yaradıldı. Xarici ölkələrin qabaqcıl ali məktəbləri ilə əlaqələr günü-gündən genişləndirilir. Türkiyənin, Amerikanın, İngiltərənin, Fransanın və Avropanın digər ali məktəbləri ilə əlaqələr daha intensiv şəkil alır, qarşılıqlı müqavilələr bağlanır, müəllim və tələbə mübadiləsi genişlənir, diplomların tanınması istiqamətində intensiv iş aparılır.
ADU-nun Avropanın inkişaf etmiş ölkələrindəki uyğun ali məktəblərlə, o cümlədən Fransanın TUR və LİON universitetləri, Almaniyanın Höte və Bohum universitetləri, İngiltərənin Kembric Universiteti ilə elm və kadr hazırlığı sahəsində sıx əlaqələri vardır.
İzo (İzer)
INSEE kodu — 38194. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 1810 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion dan 70 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 29 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
İzron
İzron  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Syud Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
İer-sür-Ambi
İer-sür-Ambi  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Kremyö kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dü-Pen.
İzron
INSEE kodu — 38195. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 609 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 166 ilə 1440 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 480 km cənub-şərqdə, Lion dan 80 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 28 km qərbdə yerləşir.
İer-sür-Ambi
INSEE kodu — 38190. Kommunanın 2006-cı il üçün əhalisi 1153 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 193 ilə 429 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 410 km cənub-şərqdə, Lion dan 36 km şərqdə, Qrenobldan 80 km şimal-qərbdə yerləşir.
İzron
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
İer-sür-Ambi
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
NGC 2104
NGC 2104, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Rəssam bürcü istiqamətində yerləşir. SBm tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Ke-an-Şartröz
Ke-an-Şartröz  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Sent-Eqrev kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38328. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 740 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 270 ilə 1689 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 480 km cənub-şərqdə, Lion dan 90 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 8 km şimalda yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Salvia karwinskii
(Salvia karwinskii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Döyər boyu
Tüyər boyu və ya Döyər boyu — Oğuz Xaqan Dastanına görə Oğuz Türklərinin 24 boyundan biri və Qaşgarlı Mahmuda görə Divân-ı Lügati't-Türkdəki 22 Oğuz boyundan 18-cisi "Tüyər"lərdir.
Tüyər kəliməsi günümüz Anadoluda düyər ve döyər şəkillərini almışdır. Afyonqarahisarda Diyərbəkirdə Kaysəridə Burdurda Sivasda ve Muğlada Bolu Dörtdivanda Yuxarı Düyər bu adda bir kənd vardır və Dörtdivanda Düyər yaylasında oğuz boylarına aid yazılar var. Türkiyənin xaricində isə Suriya, tarablus, ve Rakka şəhərlərində isə hələ yer adı olarak adlandırılır. Getdikləri yerlərə "Döyər" adlarını vermişlərdir. Osmanlı dövründə Diyərbəkir ilə Hələb arasındakı ən gözəl yaylaqlar tamamilə "Döyər" oymaqları tərəfindən tutulmuşdu.
Qaraçöp
Əhalisi
Qaraçöp əhalisi demək olar ki, bütünlüklə azərbaycanlılardan ibarətdir. Dini inancları islamdır. Əhali əsasən maldarlıq və ticarətlə məşğul olur. Sovet dövründə əhalinin var-dövləti dövlət tərəfindən müsadirə edilmişdir. Buna görə hətta kənddə üsyan baş qaldırmışdır. Kəndə girə bilməyən əsgərlər onu uzaqdan top atəşinə tutmuşlar. Bundan sonra qadın və uşaqların həyatını xilas etmək üçün kənd müdafiəçiləri müqavimət göstərməyi dayandırmışlar.Səkkiz kəndi özündə birləşdirən Qaraçöp mahalının əhalisi bəzi qeyri-rəsmi məlumatlarda 25 min nəfər olaraq qeyd edilsə də, rəsmi dövlət statistikasında əhalinin sayı daha az qeyd edilir. Ölkədə aparılan 2014-cü il, əhalinin siyahıya alınmasının sonuncu rəsmi statistikasında Qaraçöp əhalisi 17 164 nəfər olaraq göstərilib. Statistikaya əsasən, Qaraçöp əhalisi ümümilikdə Saqareco Bələdiyyəsinin əhalisinin 33,1%-ni təşkil edir. Statistikada sadəcə həmin dövrdə Qaraçöpdə yaşayan əhali qeydiyyata alınıb.
Mədəniyyət
Qədim türk ənənələri bu kəndin mədəniyyətində özünü açıq-aydın göstərir. İnsanlar saza və türkülərə böyük önəm verir. Kişilərin hamısı silahla mahir davrana bilirlər. Bütün türk ellərində olduğu kimi Qaraçöpdə də qonağa böyük hörmət göstərilir.
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti
SSRİ dövrü
Azərbaycanda ali təhsilli iqtisadçı kadrların hazırlanmasına keçən əsrin 20-ci illərindən başlanmışdır. Belə ki, ilkin olaraq Azərbaycan İnqilab Komitəsi tərəfındən yaradılan Politexnik İnstitutunun 5 fakültəsindən biri İqtisad fakültəsi olmuşdur. 1922-ci ildə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin İctimai Elmlər fakültəsində İqtisad bölməsi açılmış və bu bölmə 1930-cu ilə qədər iqtisadçı kadrlar hazırlamışdır.
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti rəsmi şəkildə 1930-cu ildə yaradılıb. Müxtəlif dövrlərdə müxtəlif adlar altında fəaliyyət göstərmişdir.
1930-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universiteti ləğv edilərkən onun müvafiq fakültələrinin bazası əsasında müxtəlif istiqamətlər üzrə ali məktəblər yaradılıb. Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin 1930-cu il 19 iyun tarixli qərarı Azərbaycan Dövlət Universitetinin iqtisadiyyat fakültəsinin bazasında Azərbaycan Ticarət Kooperasiya İnstitutu təsis edilib. Ali məktəb Azərbaycan Ticarət Kooperasiya İnstitutu adı ilə 1933-cü ilədək mövcud olub.
1933-cü il yanvarın 2-də Azərbaycan hökumətinin qərarı ilə Azərbaycan Ticarət Kooperasiya İnstitutunun bazasında Karl Marks adına Azərbaycan Sosial-İqtisad İnstitutu yaradılıb. Yeni təşkil edilən ali məktəbin tərkibinə Sosialist Uçotu, Sovet Quruculuğu və Hüquq, Maliyyə və Plan-iqtisad institutları da daxil edilib. Universitet K. Marks adına Azərbaycan Sosial İqtisad İnstitutu adı altında 1936-cı ilin sonunadək fəaliyyət göstərib.
1936-cı il dekabrın 30-da Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Şurası Azərbaycan Sosial-İqtisad İnstitutunun əsasında Karl Marks adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun yaradılması haqqında qərar qəbul edib. Buraya həmçinin Azərbaycan Sovet Ticarət İnstitutu da aid edilib. Bu institut 1937-ci il yanvarın 15-də fəaliyyətə başlayıb və müstəqil bir ali təhsil müəssisəsi kimi 1941-ci ilin iyul ayına kimi mövcud olub. thumb|left|250px|Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti 1941-ci ildə Böyük Vətən müharibəsi başlandığına görə bir sıra ali məktəblər, o cümlədən Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutu bağlanıb və 1944-cü ilin sonuna qədər yalnız Azərbaycan Dövlət Universitetinin tərkibində iqtisadiyyat fakültəsi kimi mövcud olub.
1944-cü il sentyabrın 16-da Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun fəaliyyətinin bərpa olunması barədə qərar verilib. Bu qərarın əsasında K. Marks adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutu bərpa edilib.
Bu adla Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun fəaliyyətini 1959-cu ilədək davam edib. 1959-cu ilin mart ayında K. Marks adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutu bağlanıb və o yenidən Azərbaycan Dövlət Universitetinə birləşdirilib. Dövlət Universitetində iqtisadiyyat sahəsində mütəxəssislərin hazırlanması əvvəlcə "Ümumi iqtisadiyyat" fakültəsində, 1962-ci ildən etibarən "İqtisadiyyat" və "Əmtəəşünaslıq" fakültələrində aparılıb. Adı çəkilən hər iki fakültə 1966-cı ilədək Azərbaycan Dövlət Universitetinin tərkibində qalıb.
1966-cı ilin fevral ayında universitet Dadaş Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutu adı ilə bərpa olunub. Bu barədə qəbul edilən qərarla 1966-cı il sentyabrın 1-də Azərbaycan Dövlət Universitetinin tərkibindəki "Ümumi iqtisadiyyat" və "Əmtəəşünaslıq" fakültələri, eləcə də Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunun mühəndis-iqtisadçı fakültəsinin bir neçə yeni ixtisası təzə təşkil edilən Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun tərkibinə verilib. Müstəqil işləyən Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutu 1987-ci ilə qədər mövcud olub.
Müstəqillik dövrü
1990-cı ilin iyulunda SSRİ Nazirlər Sovetinin qərarı ilə Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutu yenidən fəaliyyətə başlamışdır.
"Azərbaycan Respublikasında təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 349 saylı 13 iyun 2000-ci il tarixli Fərmanı ilə Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutunun, Bakı Əmtəəşünaslıq və Kommersiya İnstitutunun bazasında Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti yaradıldı.
Universitet rəhbərliyi 2015-ci ildə rebrendinq etmiş və "UNEC" (UNiversity of EConomics) abbreviaturasını brend kimi patentləşdirmişdir.
Zaqatala filialı
Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Zaqatala filialı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin 13 iyun 2000-ci il tarixli 349 nömrəli Fərmanı ilə Zaqatala Politexnik Texnikumunun bazasında yaradılmışdır.
2000–2001-ci tədris ilində bakalavr pilləsi üzrə 13 nəfər tələbə ilə fəaliyyətə başlayan filialda dislokasiya ərazisinə daxil olan Zaqatala, Balakən və Qax rayon təhsil şöbələri ilə birgə ümumtəhsil məktəblərin pedaqoji kadrları da ixtisasartırma və yenidənhazırlanma kurslarına cəlb olunmağa başlamışdır.
Filialda yenidənhazırlanma və ixtisasartırma təhsilinin təşkili ilə bağlı əlavə təhsil şöbəsi fəaliyyət göstərir. Filialın dislokasiya ərazisinə daxil olan Zaqatala, Balakən və Qax rayonları üzrə ümumtəhsil fənn müəllimlərinin ixtisasartırma təhsilinə cəlb edilməsi və yenidənhazırlanma kurslarının təşkili bu şöbənin əməkdaşlarının işinin əsasını təşkil edir.
26 noyabr 2015-ci il tarixində Azərbaycan Müəllimlər İnstitutu Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinə birləşməsi nəticəsində Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Zaqatala filialı Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Zaqatala filialı hesab olunmuşdur.
29 aprel 2016-cı il tarixindən Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Zaqatala filialı Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Zaqatala filialı hesab olunmuşdur.
Dərbənd filialı
Dərbənd filialı 1993-cü ildə Azərbaycanın III prezidenti Heydər Əliyevin qərarı ilə yaradılmışdır. Filialın yaradılmasında əsas məqsəd Rusiya Federasiyanın Dərbənd şəhərində azərbaycanlıların xeyli sıx yaşadığını nəzərə alaraq, onları ixtisaslı iqtisadçı kadrlarla təmin etməkdir.
Filial Dağıstan Respublikası Nazirlər Şurasının və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarları ilə fəaliyyətə başlamışdır. Fəaliyyətə başladığı dövrdən etibarən filialın yüzlərlə gənc məzunları olmuşdur.
Filialda 5 ixtisas üzrə bakalavriat hazırlanır:
Quba Kompleksi
Kompleksin yaranma tarixi 1969-cu ildən başlayır. Belə ki, həmin vaxt Quba rayonunun İkinci Nügədi kəndində hazırda Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti adlanan ali təhsil müəssisəsinin balansına verilmiş 7 hektardan artıq olan ərazidə inşa edilmişdir.
Bu kompleks universitet kollektivinin istirahətinin təşkili və onların sağlamlığının möhkəmləndirilməsi məqsədilə nəzərdə tutulmuşdur. Burada tələbələrin yay və qış məktəblərinin, yay düşərgələrinin, müxtəlif idman yarışlarının təşkili üçün şərait yaradılmışdır.
Quba rayonunun İkinci Nügədi kəndində 6 hektardan artıq ərazidə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Tədris, İdman və İstirahət Kompleksi inşa edilmişdir. Kompleks universitetin 20 minlik kollektivinin istirahətinin təşkili və sağlamlığının möhkəmləndirilməsi üçün nəzərdə tutulmuşdur. Kompleksdə tələbələrin yay və qış məktəblərinin, müxtəlif idman yarışlarının və yay düşərgələrinin təşkili üçün bütün şərait yaradılmışdır. Burada tikilən 78 otaqdan ibarət üçmərtəbəli otel binasında, eyni zamanda, 150 nəfərin yerləşməsinə imkan vardır. Oteldə həm müəllimlərin, həm də tələbələrin istirahətinin təşkili məqsədi ilə bütün meyarlar nəzərə alınmışdır. Kompleksin 350 tələbə yeri olan və müasir infrastrukturu ilə diqqət çəkən yay məktəbi də yüksək səviyyədə qurulmuşdur. Buradakı auditoriyaların hamısı zəruri avadanlıqla təchiz olunmuşdur. Eyni şərait 100 nəfərlik müasir yeməkxanada da mövcuddur. Müxtəlif tədbirlərin keçirilməsi üçün 205 nəfərlik akt zalında da bütün imkanlar vardır.
Kompleksdə beynəlxalq standartlara uyğun qurulan idman bölməsi vardır. Burada voleybol, futbol və basketbol oyunlarının keçirilməsi üçün qapalı idman zalı, saunalar, soyunub-geyinmə, trenajor otaqları, VİP-kabinetlər kabinetlər yaradılmışdır. Bundan əlavə, müasir tipli qapalı hovuzda tələbələrin üzgüçülüklə məşğul olmaları üçün lazımi şərait vardır. Beynəlxalq standartlara cavab verən açıq stadionda futbol, həndbol və digər idman yarışlarının keçirilməsi üçün bütün imkanlar nəzərə alınmışdır.
Burada beş min kvadratmetrdən çox əraziyə asfalt örtüyü döşənmişdir.
Elmi fəaliyyətin təşkili və idarəedilməsi
Elm şöbəsi əvvəllər "Elmi-tədqiqat" şöbəsi adı altında fəaliyyət göstərmişdir. Azərbaycan Respublikası Təhsil nazirinin 11 oktyabr 1994-cü il tarixli 595 saylı əmrinə əsasən, 1995-ci ilin fevral ayından həmin bölmə "Elmi-tədqiqat şöbəsi" adı altında yenidən yaradılmış, 1997-ci ildən isə Elm şöbəsi kimi fəaliyyətini davam etdirmişdir.
Marketinq və Kommunikasiya
Marketinq və Kommunikasiya Departamenti bir neçə bölmədən ibarətdir.
İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi. Şöbə ali təhsil müəssisəsinin fəaliyyəti ilə bağlı KİV-lə əlaqələrin qurulması və ictimaiyyətin məlumatlandırılması sahəsində işlərin təşkilini və tənzimlənməsini həyata keçirir. Mətbuat konfransları, brifinqlər, qəbullar, mətbuatın fəaliyyətinin monitorinqinin aparılması, yerli və xarici medianın universitetin fəaliyyəti barədə dərc etdiyi və ya yaydığı informasiyalar barədə universitetin əməkdaşlarını məlumatlandırmaq, konfrans və simpoziumları təşkili şöbənin fəaliyyətinə daxildir. Mədəni tədbirlərin təşkili, universitetin nüfuzunun artırılması istiqamətində silsilə fəaliyyətlər də struktur bölmənin səlahiyyətinə daxildir. Şöbə həmçinin, universitetin rəsmi internet saytı üçün məlumatları hazırlayır.
Yaradıcılıq Mərkəzi. Departamentin nəznində Yaradıcılıq mərkəzi fəaliyyət göstərir. Yaradıcılıq mərkəzi tələbələrinin asudə vaxtlarının səmərəli formada keçməsini təşkil edir, habelə ali təhsil müəssisəsinin daxili və xarici tədbirlərinin bədii hissəsini həyata keçirir.
Mərkəzin tərkibində 6 dərnək fəaliyyət göstərir:
Beynəlxalq Əməkdaşlıq
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) qarşısında duran beynəlxalq səviyyədəki vəzifələrin həllində və yeni beynəlxalq əlaqələrin qurulmasında əsas və təşəbbüskar rolu Beynəlxalq əməkdaşlıq departamenti oynayır. Beynəlxalq əlaqələr departamenti (indiki Beynəlxalq əməkdaşlıq departamenti) 01 noyabr 2014-cü ildə universitetin Beynəlxalq əlaqələr şöbəsi əsasında yaradılmışdır.
Beynəlxalq əlaqələr şöbəsi (indiki Beynəlxalq əməkdaşlıq departamenti) 2000-ci ildən fəaliyyət göstərir. 2004-cü ilin noyabr ayından xarici ölkə universitetləri ilə ikitərəfli münasibətlərin qurulması və ümumiyyətlə beynəlxalq standartlara uyğunlaşmada aparılan işlərin səmərəli təşkilində müasir informasiya texnologiyalarının müstəsna rolunu nəzərə alaraq şöbə "Beynəlxalq əlaqələr və informasiya texnologiyaları" şöbəsi adlandırıldı. Şöbə tərəfindən Universitetin nüfuzunun artırılması, Avropa və dünya təhsil standartlarına uyğunlaşması istiqamətində mühüm işlər görülmüş, dünya standartlarına uyğun olaraq universitetin əməkdaşlıq etdiyi beynəlxalq təşkilatlar, fondlar, kommersiya təşkilatları, dövlət qurumları, təhsil mərkəzləri və xarici universitetlərlə əlaqələri genişlənmiş, yeni layihə və tədbirlər hazırlamış və görüşlər həyata keçirilmişdir. Şöbə tərəfindən Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini beynəlxalq aləmdə tanıtmaq və nüfuzunu artırmaq istiqamətində görülmüş işlərin nəticəsi olaraq 2006-cı ildə Beynəlxalq Reytinq Texnologiyaları Akademiyası (Ukrayna, Kiyev) UNEC-in "Qızıl Fortuna" 21-ci əsrin keyfiyyət nişanı (stella) ilə təltif etmişdir. Bu mükafat Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini Avropanın qabaqcıl universitetləri sırasına daxil etmişdir. İqtisad Universitetinin innovasiya strategiyası əsasında Boloniya Prosesinə fəal qoşulmuş, 2005–2008-ci illər ərzində Avropa Universitetlər Assosiasiyasına (EUA), Universitetlərin Beynəlxalq Assosiasiyasına (IAU), İslam Dünyasının Universitetləri Federasiyasına (FUIW), Avrasiya Universitetlər Assosiasiyasına (EAU), Qara Dəniz Ölkələri Universitetləri Assosiasiyasına üzv qəbul olunmuşdur.
Beynəlxalq əməkdaşlıq şöbəsinin fəaliyyəti çərçivəsində beynəlxalq proqram və layihələrdə iştirak mühüm yer tutmuşdur. Tərəfdaşı olduğu beynəlxalq proqramların ən uğurlusu kimi TEMPUS proqramını qeyd etmək olar. Belə ki, 2013-cü ildə UNEC-in "Beynəlxalq əlaqələr sahəsində universitet idarəçiliyinin inkişaf etdirilməsi və təkmilləşdirilməsi" mövzusunda TEMPUS Layihəsi Avropa Komissiyası tərəfindən qalib elan olunmuşdur və Layihənin icrası üçün 654.000 Avro məbləğində qrant ayrılmışdır. Bununla da, İqtisad Universiteti ilk dəfə olaraq TEMPUS proqramının qalibi olmuşdur.
Müasir dövr. Beynəlxalq əməkdaşlıq departamenti ali təhsil, ali məktəbdən sonrakı ixtisas təhsili sahəsində, habelə ali məktəblərin elmi fəaliyyəti sahəsində beynəlxalq əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirir, onların yerinə yetirilməsi üçün işlərin koordinasiyası ilə məşğul olur. Beynəlxalq əməkdaşlıq departamenti universitet rəhbərliyi tərəfindən aparılan siyasətə və öz əsasnaməsinə uyğun olaraq əməkdaşlıq etdiyi beynəlxalq təşkilatlar, fondlar, kommersiya təşkilatları, dövlət qurumları, təhsil mərkəzləri və xarici universitetlərlə əlaqələri genişləndirir, yeni layihə və tədbirlər hazırlayır və görüşlər həyata keçirir.
Tədris-Metodiki Mərkəzi
Tədris-Metodiki Mərkəz Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin əsas struktur bölmələrindən biri olub Avropa təhsil sisteminə inteqrasiya şəraitində Universitetdə beynəlxalq standartlara cavab verən yüksək səviyyəli iqtisadçı kadrların hazırlanması üçün tədris-metodiki işlərin təşkilini, planlaşdırılmasını, idarə olunmasını və onlara nəzarəti həyata keçirən əlaqələndirici orqandır. Mərkəzin fəaliyyətində məqsəd – tədris prosesini təşkilati baxımdan təmin etməkdən və Universitetdə peşəkar kadr hazırlığının həyata keçirildiyi ixtisas və ixtisaslaşmalar üzrə proqramların tələbələr tərəfindən mənimsənilməsinə şərait yaratmaqdan ibarətdir.
Mərkəz öz fəaliyyətində Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasını, Azərbaycan Respublikasının Təhsil haqqında Qanununu, Azərbaycan Respublikasında təhsilin inkişafı üzrə Dövlət Strategiyasını, Ali Təhsil sistemində islahatlar üzrə Dövlət Proqramlarını, "Ali təhsil müəssisələrində kredit sistemi ilə tədrisin təşkili barədə nümunəvi Əsasnamə"ni, "Ali məktəbdə tədris prosesini tənzimləyən qaydalar, təlimatlar, əsasnamələr, daxili əmək davranışları qaydaları"nı, Universitetin Nizamnaməsini, normativ aktları, rektorun əmr, sərəncam və göstərişlərini, Universitet Elmi Şurasının qərarlarını və bu Əsasnaməni, habelə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin və digər mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının normativ hüquqi aktlarını və elmi-metodiki tövsiyələrini rəhbər tutur.
Mərkəzin işi onun illik fəaliyyət planı əsasında həyata keçirilir. Mərkəz öz vəzifələrini yerinə yetirərkən və hüquqlarını həyata keçirərkən Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin bütün fakültələri, kafedraları, struktur bölmələri, o cümlədən digər elm və təhsil qurumları ilə əlaqəli fəaliyyət göstərir.
Mərkəzin fəaliyyət istiqamətlərinə aiddir: Tədris prosesinin yüksək səviyyədə, mövcud standartlara uyğun təşkili və ona nəzarətin həyata keçirilməsi; Təhsil standartları və proqramlarının reallaşdırılmasını həyata keçirən bütün fakültələrin, kafedraların və digər struktur bölmələrinin fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi; Tədris prosesinin tədris-metodiki, didaktiv və informasiya materialları ilə təmin edilməsi; Müasir təlim texnologiyalarının tədris prosesinə tətbiqi və istifadəsinə təşkilati və metodiki dəstəyin göstərilməsi; Əsasnamə ilə müəyyən edilmiş digər istiqamətlərdə fəaliyyət.
Tədrisin Keyfiyyətinin Qiymətləndirilməsi və İdarə edilməsi Mərkəzi
Tədrisin Keyfiyyətinin Qiymətləndirilməsi və İdarəedilməsi Mərkəzi (TKQİM) Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin rektorluğunun struktur bölməsidir və UNEC-in keyfiyyət təminatı sisteminin tələblərinə uyğun olaraq tədrisin keyfiyyətinin yüksəldilməsi və inkişaf konsepsiyalarının həyata keçirilməsi üzrə təkliflərin hazırlanması, tədris-metodiki işin məzmunu, forma və metodlarının təkmilləşdirilməsi sahəsində metodiki tövsiyələrin işlənməsi və tədris prosesi ilə bağlı metodiki materialların keyfiyyətinə nəzarət kimi funksiyaları həyata keçirir.
Mərkəz eyni zamanda UNEC-də bakalvr və magistrantların biliyinin attestasiyasını və nəticələrlə əlaqədar apellyasiya prosesini təmin etməklə universitet rəhbərliyinə kollokvium və imtahanların keçirilməsi ilə bağlı mütəmadi məlumat və hesabatlar təqdim edir, semestr imtahanlarının yekunlarına dair elmi-statistik təhlil aparır və tədrisin təkmilləşdirilməsi haqqında müvafiq strukturlara təkliflər verir.
Mərkəz 2015/2016-cı tədris ilindən etibarən UNEC Elektron Universitet Modelinin modlullarının hazırlanması və tətbiqi ilə əlaqədar işləri icra etməkdədir.
Mərkəzin tərkibində "Tədrisin keyfiyyətinə nəzarət", "İmtahanların təşkili" və "Elektron universitet" şöbələri fəaliyyət göstərir.
UNEC-də tədrisin keyfiyyətinin yüksəldilməsinin zəruriliyini nəzərə alaraq Elmi Şuranın 29.11.2019-cu il tarixli qərarının icrasını təmin etmək məqsədilə TKQİM-nin Tədrisin keyfiyyətinə nəzarət şöbəsinin nəzdində ictimai əsaslarla fəaliyyət göstərən Müəllim təlim mərkəzi yaradılıb.
Tələbə İşləri Mərkəzi
UNEC-in Elmi Şurasının 31 may 2020-ci il tarixli onlayn iclasının EŞ 172 №-li qərarının icrasını təmin etmək məqsədilə Tələbə şöbəsinin bazasında Tələbə işləri mərkəzi yaradılıb.
Tələbə işləri mərkəzi universitetdə tələbə kontingentinin şəxsi işləri, müdafiə protokolları və diplomların təşkili ilə bağlı aşağıdakı funksiyaları həyata keçirir:
Elektron İdarəetmə Mərkəzi
70-ci illərdə ilkin olaraq Hesablama Mərkəzi kimi yaradılıb. 2010-cu ildan İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyaları Mərkəzi (İKTM) kimi fəaliyyət göstərib.
UNEC-in 19.01.2017-ci il tarixli [tel:32/3/2017 32/3/2017] №-li əmri ilə İnformasiya Kommunikasiya Texnologiyaları Mərkəzi ləğv edilərək onun bazasında Elektron idarəetmə mərkəzi yaradılmışdır. 15.05.2017-ci il tarixindən Elektron idarəetmə mərkəzinin strukturu müəyyən edilmişdir.
Mərkəzin şöbələri:
Tərcümə Mərkəzi
2016-cı ildə yaradılan Tərcümə Mərkəzi Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində tədris işinin daha da təkmilləşdirilməsi, tədrisin yeni, müasir dövrün tələblərinə cavab verəcək iqtisadi ədəbiyyatlarla təmin edilməsi, universitetdə elm, təhsil, mədəniyyət və iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinə dəstək verilməsi, bu sahələrin inkişaf etdirilməsinə xidmət edən layihələrin həyata keçirilməsini təmin edən təsisatdır.
Hymenoxys
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti
Beynəlxalq əlaqələri
Universitetin mövcud elmi potensialı hesabına dünyanın bir sıra tanınmış təhsil mərkəzləri ilə sıx əlaqələr qurmaq mümkün olub. Bu sırada Fransanın Monpelye I, Türkiyənin "Mərmərə", Moskva Dövlət Universiteti, Moskva Xalq Təsərrüfatı Akademiyası, Ukrayna və Belorusun Dövlət Universitetləri, Bonn Universiteti, Amsterdam Universitetinin adlarını xüsusilə çəkmək lazımdır.
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti "Soros", "Tasis", "Tempus" və s. beynəlxalq proqramların fəal iştirakçısıdır.
Hal-hazırda universitet dünyanın 100 universiteti ilə əməkdaşlıq edir.
Bu sırada Fransanın Monpelye I, Türkiyənin "Mərmərə", Moskva Dövlət Universiteti, Moskva Xalq Təsərrüfatı Akademiyası, Ukrayna və Belorusun Dövlət Universitetləri, Bonn Universiteti, Amsterdam Universitetinin adlarını xüsusilə çəkmək lazımdır.
Qafqaz Universitetlər Birliyinin üzvüdür.
Salvia kiangsiensis
(Salvia kiangsiensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 6007
NGC 6007, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. SBcd tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Hyoseris
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Qarğabazarı (Üçkilsə)
Əhalisi
Kənddə 1873-cü ildə 574 nəfər, 1886-cı ildə 602 nəfər, 1897-ci ildə 569 nəfər, 1904-cü ildə 688 nəfər, 1914-cü ildə 728 nəfər, 1916-cı ildə 615 nəfər, 1919-cu ildə 600 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1919-cu ilin sonlarında kənd erməni təcavüzünə məruz qalaraq sakinləri qırğınlarla qovulmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra kəndi tərk etmiş azərbaycanlılardan sağ qalanlar ata-baba torpaqlarına qayıda bilmişdir. Burada 1922-ci ildə 192 nəfər, 1926-cı ildə 190 nəfər, 1931-ci ildə 168 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarı ilə kəndin sakinləri 1948–1949-cu illərdə tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya edilərək Azərbaycana köçürülmüşdür. Kənddə 1946–47-cı illərdə xaricdən köçürülən ermənilər yerləşdirilmişdir. İndi ermənilər yaşayır.
Qargabazarı kəndində 1918-ci ildə 790 nəfər yaşamışdır. Erməni daşnaq birləşmələri kəndi yerlə-yeksan etmiş, dagıdıb talamış, əhalisini amansızlıqla qırmışlar. Kənd bir neçə il xaraba qalmışdır. 1922-ci ildə 182 nəfər gəlib kəndi bərpa etməyə çalışmışlar. Tədricən azərbaycanlı əhali sıxışdırılıb, onlar 1948-ci ildə Sabirabadın Həşimxanlı kəndinə köçmüşlər.
Toponimi
Toponim qarğa türk etnoniminə "alış-veriş yeri" mənasında işlənən bazar sözünün artırılması ilə əmələ gəlib "qarğa tayfasının alış-veriş yeri" mənasını ifadə edir "…bazar sözü mürakkəb toponimlərin tərkibində tayfa adı kimi işləndikdə toponimik adın I komponenti, "alver, ticarət yeri" mənasında işləndikdə isə onun II komponenti yerində işlənir
Hypacanthium
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia koyamae
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia kopetdaghensis
(Salvia kopetdaghensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xələflilər
Xələflilər — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.
Soyun yaranması
Soyun ulu babası Xələf bəy Yağləvəndli-Cavanşirdir. Xələf bəy Şirin kələntər oğlu 1791-ci ildə Qarabağın Cavanşir-Dizaq mahalının Yağləvənd obasında anadan olmuşdu. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra Şuşa şəhərində mədrəsədə təhsilini davam etdirmişdi. Atasının kələntərliyi dönəmində mahal mirzəsi olmuşdu. Atasının vəfatından sonra (1812) Yağləvənd obasının kədxudası vəzifəsində çalışmışdı. 1817-ci ildə Mehdiqulu xan Cavanşirin keşikçibaşısı təyin olunmuşdu.
Xələf bəy 1822-ci ildə xanla bərabər İrana qaçmışdı. Abbas mirzə Qovanlı-Qacar Xələf bəyi qohum-əqrabası ilə birlikdə Qaradağ vilayətinin Kərmədüz mahalında yerləşdirmişdi. Hazırda həmin mahalın ərazisində Xələfbəyli adlı qışlaq var.
Xələf bəy Pirqulu xan Şambayatı-Qacarın oğlu Məhəmmədbağır xanla savaşmış, ailəsi ilə birlikdə Arazı adlayıb Qarabağa, doğma yurduna qayıtmışdı.
Xələf bəy İrana qaçdığına görə, bəylərə verilən hüquq və imtiyazlardan məhrum olunmuş, ailəsi vergi ödəyənlər siyahısına aid edilmişdi.
Xələf bəy 1835-ci ildə vəfat edib.
NGC 4040
NGC 4040, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Xələflilər
Xələf bəyin nəsli
Xələf bəyin nəsli xələflilər adlanır.
Xələf bəy 1835-ci ildə digər obabaşılar – Xanalı Aras oglu, Əmir Murad Seyid oglu, Qədir Vəli oglu və Rzaxan dağbaşı ilə bərabər Mirzə Camal bəy Məhəmmədxan bəy oglu Hacılını Ocaqlı-Sultan Murad torpağı ilə bağlı məhkəməyə vermişdilər. Məhkəmə Mirzə Camal bəyin xeyrinə həll olunmuşdu.
Məhəmmədhəsən bəy Atamalıbəyov
Atamalıbəyov Məhəmmədhəsən Qəzənfər oğlu (1890-1943) — aktyor, pedaqoq.
Həyatı
Məhəmmədhəsən Atamalıbəyov 1913-cü ildə Xarkov universitetinin tarix-filologiya fakültəsini bitirmişdir. İnqilabdan əvvəl və sonra maarif sahəsində fəaliyyətini davam etdirmişdir. Xalqın maariflənməsini məktəblə bərabər, həm də teatrda görən M.Atamalıbəyov müxtəlif təhsil ocaqlarında tədris işləri ilə məşğul olsa da, ömrünün axırına kimi səhnədən ayrılmamışdır.
Şamaxı, Cəlilabad, Göyçay və Bakıda xalq maarifi və türk teatrlarının inkişafı sahəsində fəaliyyət göstərmişdir. Şamaxıda yerli ziyalıların iştirakı ilə Üzeyir Hacıbəyovun "O olmasın, bu olsun" və "Arşın mal alan" tamaşalarını səhnəyə qoymuşdur. 1921-ci ildən ADT-nın aktyoru olmuş, Üzeyir bəy Hacıbəyovun "Arşın mal alan" və "O olmasın, bu olsun" musiqili komediyalarında Əsgər, Süleyman və İntelligent Həsən rollarında çıxış etmişdir.
Hypericophyllum
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Salvia macrophylla
(Salvia macrophylla) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 248
'NGC 248 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanlıq. Göy üzündə Tukan bürcü istiqamətində yerləşir. EN tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Dodurğa boyu
Dodurğa boyu — Oğuz Qaqan Dastanına görə Oğuzların 24 boyundan biridir. Qaşqarlı Mahmudun qələmə aldığı Divân-ı Lügati't-Türk-ə görə isə iyirmi iki Oğuz boyundan onaltıncı sırada yer alır (Divan-ı Lügati't-Türk'də "Totırka" adı ilə yazılır).
Dodurğa boyunun onqonu (yəni müqəddəs heyvanı) Qartaldır.
Salvia macrosiphon
(Salvia macrosiphon) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 1145
NGC 1145, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Salvia madrensis
(Salvia madrensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
II Səfixan ağa Yağləvəndli-Cavanşir
II Səfixan ağa Yağləvəndli-Cavanşir (?-19 sentyabr 1768) - XVIII əsrdə yaşamış hərbi xadim, Qarabağ bəyi, xanlıq dönəmində oba, atlı dəstənin yüzbaşısı, kələntər. Nadir şah Əfşarın ordusunda xidmət etmişdir.
Həyatı
Səfi xan  Zeynalxan ağa oğlu  XVIII  yüzilin  ortalarında  ömür  sürüb. Savadlı adam  idi. Atasından sonra Yağləvənd oymağının oymaqbəyi  kimi  Havsalıları  savaşa,  yaylaq-qışlağa  aparırdı. Yağlavənddə doğulmuş Səfixan ağa gəncliyini elə orada keçirmişdir. Nadir şah Qırxlı-Avşar Qarabağda hərbi  çağırış  elan  edəndə  Səfi  xan    atlıları  ilə  orduya  qatılmışdı. Bir çox  döyüşlərdə  igidlik  göstərmişdi. Yurdunda səngər  qurmuş,  Osmanlılara  qarşı  döyüşmüşdü. Indiki Araz  Dilağarda  ərazisində  “Səfixan  səngəri”  adlı  savaş  meydanı  onun  adınadır. Osmanlı olan müharibədə göstərdiyi şücaətə görə xan hərbi titulunu birbaşa Nadir şahın özündən almışdır. Pənahəli xanla münasibətləri atasının dövründəki kimi gərgin olaraq qalmaqda davam etmişdir. Bu gərginliyin məqsədi Səfi xanın Arasbarı bölgəsini öz ərazilərinə qatmaq istəyi idi.
Səfi xan  Nadir şahla münasibətləri pozulduqdan sonra digər Qarabağ bəylərinin  bir çoxu kimi Xorasanda yerləşən Sərəxs  bölgəsinə sürgünə öndərildi və şahın ölümünə qədər burada yaşadı. Nah öldürüldükdən sonra isə oymağı ilə birlikdə yurduna  Qarabağa qayıtdı. Bu zaman Qarabağ müstəqil xanlıq elan edilmiş və ilk paytaxt olaraq Bayat qalası seçilmişdi. İlk dövrlərdə xanlığa erməni məliklikləri ilə birlikdə bəzi Azərbaycan xanlıqları - Şəki və Şamaxı kimi xanlıqlar hücumlar etdilər. Lakin Pənahəli xan bu hücumların hər birini dəf edə bildi. Bundan sonra daxildəki rəqiblərini ortadan qaldırmağa başladı. Cavanşir bölgəsində yaşayanların yaratdığı problemləri və Səfi xanın rəqabətini ortadan qaldırdıqdan sonra Cavanşir-Dizaq mahalına Qarabağ xanı Pənahəli tərəfindən yeni naib təyin edildi. II Səfixan ağa Yağlavəndli-Cavanşir 1768-ci ildə vəfat etmişdir.
Ailəsi
Səfi xanın  Şirin  ağa,  Abbasqulu  ağa  və  Alı  ağa  adlı  oğulları  vardı.
Salvia mairei
(Salvia mairei) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Salvia marashica
(Salvia marashica) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 3065
NGC 3065, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Yaparlı boyu
Yaparlı boyu — Oğuz Xaqan Dastanına görə Oğuzların 24 boyundan biri. Bu boyların Boz oxlar qolundan (sağ Qolundan) Oğuz Xanın oğlu Ay xanın soyundan gəldikləri qəbul edilir. “Müşk ətirli” mənasındadır.
Mahmud Kaşğarinin Divanü Lüğat-it-Türk əsərində bunlardan ətraflı bəhs etməmişdir. Totem heyvanı qırğı qartal idi.
Əhməd Vəfik paşa
Əhməd Vefik Paşa (3 iyul 1823, İstanbul – 2 aprel 1891, İstanbul) — məşhur Osmanlı dövlət xadimi, diplomat, dramaturq və Tanzimat dövrü tərcüməçisi idi. O, statesman, diplomat, playwright and translator of the Tanzimat period. He was commissioned with top-rank governmental duties, including presiding over the first Osmanlı parliament ilk Türk parlamentinə sədrlik etmiş, o cümlədən yüksək rütbəli hökumət vəzifələrinə çalışmışdır. O, həmçinin iki qısa dövrlər üçün sadrazam (baş vəzir) oldu. Vefik Osmanlıda teatrın banilərindən olmuş. He also became a grand vizier for two brief periods. Vefik also established the first Ottoman theatre və Bursada ilk Qərb teatr üslubunda tamaşaların oynanılmasına təşəbbüs və Molyerin əsərlərini tərcümə etmişdir.
Həyatı
Əhməd Vefik paşa 3 iyul 1823-cü ilə İstanbulda anadan olub. Ruhiddn Əfəndinin oğludur.
Qarğın boyu
Qarğın boyu — yaranma vaxtı skif-massaget zamanına qədəm qoyan qədim oğuz tayfası.
Tanınmış orta əsr yazılı mənbələrindən Qarğın boyuna aid ilk qeydi Fəzlullah Rəşidəddinin Cəmi ət-Təvarix adlı əsərində tapmaq olar. Burada qeyd edir ki, Qarğın boyu Oğuzların qəhrəman əcdadı Oğuz Xanın 24 nəvəsinin birindən törəyəcək:
Hypochaeris
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
[[SS 3 (*
Salvia meiliensis
(Salvia meiliensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
NGC 2105
NGC 2105, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
İvan Qonçarov
İvan Aleksandroviç Qonçarov ((1812-1891) – rus yazıçısı.
Həyatı
İvan Qonçarov 1812-ci ildə Simbirskidə tacir ailəsində anadan olmuşdu. Ədibin atası Aleksandr İvanoviç Qonçarov taxıl alveri ilə məşğul idi. Qonçarovlar yarı zadəgan idilər.
Rus yazıçısı İvan Aleksandroviç Qonçarov 1852-ci ildə Sankt-Peterburqdan gəmi ilə yola düşərək Yaponiyaya gəlib çıxmış, yol qeydlərini üzdüyü gəminin adına müvafiq olaraq “Pallada freqatı” adlı kitabında təsvir etmişdi. Ölkə müəllifdə nə qədər böyük təəssürat yaratsa da səyahətçinin xatirələri səthi müşahidə xarakteri daşıyırdı, bu yad diyara onun lazımınca nüfuz edə bilmədiyini göstərirdi. Yazıçının ilk əsəri 1847 ci ildə qələmə alınmış "Adi Bir Əhvalat" adlı romandır. İkinci və ən məşhur əsəri olan "Oblomov" 1859 cu ildə yazılıb. Həmçinin sonuncu romanı olan "Yamac" isə 1869 cu ildə oxuyuculara təqdim olunmuşdur.
Salvia mekongensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hysterionica
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Monometallizm
Monometallizm (yunan. "monos" – "bir", "tək", "metallon", – "şaxta", mədən" deməkdir) – bu pul sistemində bir metal ümumi ekvivalent rolunu oynayır, tədavüldə bu metaldan hazırlanmış sikkələr və ya onunla dəyişdirilə bilən pul nişanları dövr edir. Bu halda pul tədavülü sahəsində başqa metallardan hazırlanmış sikkələr, əskinaslar, digər tədavül vasitələri də ola bilər, lakin pul sistemində yalnız bir metal hakim mövqe tutur və ona münasibətdə dəqiq prioritetlər müəyyən edilir: a) başqa metallardan hazırlanan sikkələr qapalı şəraitdə zərb edilməli olduğu halda sərbəst pul kəsilməsi qaydası yalnız bu metal üçün müəyyən edilir; b) bu metaldan hazırlanan sikkələr qeyri-məhdud miqdarda qanuni tədiyyə vasitəsi qüvvəsinə malik olur və eyni zamanda başqa metallardan hazırlanmış sikkələrin tədiyyə qüvvəsi məhdudlaşdırılır; c) başqa metallardan olan sikkələrin və əskinaslarınhakim metaldan hazırlanmış sikkələrlə sərbəst mübadilə edilməsi qaydası müəyyən olunur.