cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Donbass müharibəsi
Rusiyalı dövlət rəsmilərinin Donbasdakı rus qoşunlarının mövcudluğu barədə fikirləri anlaşılmaz idi: hökumət rəsmiləri Ukraynada nizami silahlı qüvvələrin mövcud olmadığını bildirsə də, bəzi hallarda həmin ərazidə yaşayan "rusdilli əhalinin müdafiə olunması məqsədilə" döyüş zonasına rusiyalı "hərbi mütəxəssislərin" göndərildiyi açıqlanırdı. 2017-ci ilin sonlarına qədər olan vaxt ərzində ATƏT müşahidəçiləri onlara müşahidə etmək icazəsi verilən iki nəzarət-buraxılış məntəqəsi vasitəsilə Rusiya ərazisindən Donbassa hərbi formaya oxşar geyimdə 30 minə yaxın şəxsin keçdiyini hesablamışdır. 2018-ci ilin avqust ayında ilk dəfə olaraq ATƏT-ə məxsus dron vasitəsilə Rusiyadan münaqişənin davam etdiyi əraziyə iki hərbi konvoyun daxil olması qeydə alındı. Münaqişənin başlanğıcında Ukrayna tərəfi də bir neçə dəfə hərbi konvoyların Ukrayna ərazisinə keçməsini qeydə alsa da, Rusiya bu iddiaları təkzib edirdi. 2018-ci ilin avqustunda münaqişə ərzində ilk dəfə olaraq separatçıların nəzarəti altında olan ərazidə Rusiyaya məxsus dörd ədəd radioelektron mübarizə sistemləri müşahidə olundu.
Sonradan, Donetsk və Luqansk vilayətlərində yerləşən üsyançılar Ukrayna hökumətinin hücumları nəticəsində itirilmiş əraziləri yenidən nəzarət altına almağı bacardı. 5 sentyabr 2014-cü ildə Ukrayna, Rusiya, Donetsk Xalq Respublikası və Luqansk Xalq Respublikası arasında atəşkəs barədə Minsk protokolu adlı sənəd imzalandı. Lakin, bu atəşkəs müqaviləsi uzun müddət qüvvədə qalmadı. Belə ki, artıq 2015-ci ilin yanvarında Donetsk Beynəlxalq Hava Limanı və Debaltsev şəhəri də daxil olmaqla münaqişə zonası boyunca ağır döyüşlər başlandı. Atəşkəs müqaviləsinin imzalanmasından dərhal sonra separatçı qüvvələr Debaltsev şəhərinə hücuma keçdi və nəticədə, burada yerləşən Ukrayna qoşunları geri çəkilmək məcburiyyətində qaldı. Debaltsevin separatçılar tərəfindən ələ keçirilməsindən aylar sonra təmas xətti boyunca kiçik toqquşmalar davam etsə də, heç bir ərazi dəyişikliyi qeydə alınmadı. Münaqişənin bu cür davam etməsi onun getdikcə "donmuş münaqişə"yə çevrilməsi ilə nəticələndi. Hər ay tərəflər hərbi və mülki itkilər versə də, təmas xətti boyunca heç bir ciddi irəliləyiş qeydə alınmırdı. 2017-ci ildə münaqişə zonasında ortalama olaraq hər üç gündə bir ukraynalı hərbçi həlak olurdu. Münaqişənin başlanğıcından etibarən tərəflər arasında 10-dan çox atəşkəs razılaşması qeydə alınsa da, bunların heç biri münaqişəni dayandırmaq gücündə olmadı. Tərəflər arasındakı ən son atəşkəs razılaşması isə 1 iyul 2018-ci il tarixində qüvvəyə mindi. Buna baxmayaraq, razılaşmanın qüvvəyə minməsindən bir neçə saat sonra Ukrayna və separatçı qüvvələr bir-birilərini atəşkəsi pozmaqda ittiham etdi.
Məzmun
Ukrayna Silahlı Qüvvələri (bura həm Milli Qvardiya, həm nizami ordu hissələri, həm könüllülər batalyonları daxildir) iyun-iyul aylarında separatçıların nəzarətində olan bir neçə şəhərə nəzarəti ələ ala bildi və daha sonra nisbətən uğurlu hücum əməliyyatlarını davam etdirərək ölkənin şərqindəki iki əsas şəhəri - Luqanskı və Donetski mühasirəyə aldı. Həmçinin Ukrayna qüvvələri Donetsk yaxınlığındakı strateji əhəmiyyətli Sahur-Moqila yüksəkliyinə nəzarəti ələ alaraq Rusiyadan separatçıların köməyinə gələn hərbi kalonlara zərbə endirə bilirdi. Lakin Donetski və Luqanskı mühasirədə saxlayan Ukrayna ordusu bu şəhərləri separatçılardan təmizləmək üçün hücum əməliyyatına başlamağa risk etmədi. İyulun sonlarından başlayaraq Rusiya ilə sərhəddə mühasirəyə alınan Ukrayna ordu hissələri qeyri-bərabər döyüşlərdə ağır itkilər verməyə başladı. Donetsk vilayətinin Rusiya ilə sərhədi boyu Ukrayna ordusunun üç briqdası və sərhəd xidmətinin qüvvələri mühasirəyə alınmışdı. Ukrayna Baş Qərargahı Rusiya ilə sərhəddə mühasirəyə alınan qüvvələri oradan çıxara bilmək üçün heç nə edə bilmədi. Mühasirə avqustun 7-8-nə qədər davam etdi, Ukrayna ordusunun qüvvələri mühasirədən çoxsaylı canlı qüvvə və texnika itirməklə, darmadağın olunmuş vəziyyətdə çıxa bildi. Onlarla hərbi texnika hərbi qənimət kimi separatçıların əlinə keçdi. Həmçinin Rusiyadan Donetsk separatçılarına hərbi köməyin göndərilməsi daha da asanlaşdı.
Qənimət kimi ələ keçirilən çoxsaylı tankların və artilleriya qurğularının, habelə Rusiyadan gələn köməyin sayəsində separatçılar Ukrayna ordusunun Donetsk vilayəti ilə Luqansk vilayətini bir-birindən təcrid etməyə yönəlmiş ikinci hücum əməliyyatının qarşısını ala bildilər. Üstəlik hücum edən Ukrayna qüvvələrinin iri birləşmələri mühasirəyə alındı. Avqustun 13-15-dən etibarən cənub istiqamətində yaradılan mühasirə həlqəsində Ukrayna ordusunun iki briqadası, könüllülərdən ibarət bir neçə batalyon indiyədək qalmaqdadır.Paralel olaraq separatçılar gözlənilməz hücum əməliyyatı həyata keçirdilər - Rusiyadan yeridilən zirehli texnika və desantçıların köməyi ilə onlar cənub-qərb istiqamətində hərəkət edərək Azov dənizi sahilindəki Novoazovsk şəhərini tutdular. Bununla da Ukrayna ordusunun daha bir neçə birləşməsi və könüllülər batalyonu növbəti mühasirə həlqəsinə düşdü. Amvrosiyevsk ətrafında yaradılan mühasirə həlqəsində 3 briqada, könüllülərdən ibarət “Azov” və “Dnepr” batalyonları qaldı. Separatçıların və onlara köməyə gələn elit Rusiya qüvvələrinin cənub-qərb istiqamətində, Mariopol şəhərinə doğru hücumu nəticəsində könüllülərdən ibarət Odessa və Prikarpatye batalyonları öz mövqelərini tərk edərək qaçdı. “Azov” batalyonunun mühasirəyə düşməyən bölmələri isə Mariopola doğru geri çəkildi.
Nəhayət, cənub istiqamətində Donetsk separatçılarının qüvvələrinin hücumları nəticəsində daha bir mühasirə həlqəsi yaradıldı. Novotroitski və Volnovaxa rayonları istiqamətində yaradılan mühasirə həlqəsinə Ukrayna ordusunun 51-ci briqadasının ikinci batalyon taktiki qrupu, könüllülərdən ibarət “Şaxtyorsk” batalyonu qalmaqdadır. Bununla da Donetskdən cənubda yaradılan üç mühasirə həlqəsində Ukrayna ordusunun 7 minlik canlı qüvvəsi, yüzlərlə hərbi texnikası qalır. Daha bir mühasirə həlqəsi isə Mariopol şəhəri ətrafında yarana bilər. Hazırda separatçılar rus desantçılarının köməyi ilə Mariopola doğru şimal və qərb istiqamətlərindən irəliləyirlər. Əgər mühasirə həlqəsi qapansa, orada Ukrayna silahlı qüvvələrinin daha 2 minlik qüvvəsi və 100-ə yaxın hərbi texnikası qala bilər.
Avqustun 31-də separatçılar Azov dənizinin sahilində yerləşən strateji əhəmiyyətli Mariopol şəhərini tam mühasirəyə aldıqlarını elan ediblər. Separatçıların bildirdiyinə görə, onlar şəhəri Zaparojye ilə birləşdirən magistral yola nəzarəti də ələ alıblar. Ötən iki gün ərzində separatçıların qüvvələri və Rusiyadan onlara köməyə gələn desantçılar, tank batalyonları Azov dənizinin sahilinə qədər irəliləyə biliblər. Ukrayna ordusunun hissələri Mariopol ətrafındakı Strarodubovka, Boyevoye və Çernovoye Pola yaşayış məntəqələrindən geri çəkiliblər.
Qüvvələr
Əvvəlcə separatçılardan canlı qüvvə və texnika sarıdan bir neçə dəfə üstün olan Ukrayna ordusunun üstünlüyü hazırda kəskin azalıb. Belə ki, Ukrayna qüvvələri hazırda 45-50 minlik canlı qüvvəyə malikdir (mühasirədəkilər də nəzərə alınmaqla), separatçılar isə artıq 20-25 minlik orduya, yüzlərlə tanka və digər hərbi texnikaya malikdir.
Ukrayna rəhbərliyi 23 illik müstəqillik dövrü ərzində ordu quruculuğuna vaxt ayırmayıb və sovet dövründən ölkənin hərbi anbarlarında qalan texnika, sursat ehtiyatlarını xaricə satmaqla məşğul olub. Ukrayna sovet ordusunun anbarlarında qalan hərbi texnika və sursatı Azərbaycan da daxil bir çox ölkələrə satmaqla dünyanın iri silah ixracatçıları arasında yer alırdı. Nəticədə istifadəyə yararlı tankların, döyüş maşınlarının, artilleriya qurğularının əksəriyyəti satılıb. Bu səbəbdən separatçıların qüvvələrinin artdığı bir vaxtda Ukrayna ordusunu sursat və texnika ilə təchiz etmək imkanları tükənir.
Döyüşən tərəflərin hər ikisində dünyanın bir çox ölkələrindən muzdlular və könüllülər döyüşürdü. Təkcə Ukrayna ordusunun tərkibində 52 nəfər erməni əsilli şəxs döyüşlərdə həyatını itirib.
Münaqişənin gələcəyi
Bəzi ekspertlərin fikrincə, Donbass müharibəsi GUAM təşkilatının digər üzvlərində olduğu kimi Ukraynada da "qara dəlik" yaradacaq və "dondurulmuş münaqişə"yə çevriləcək.
Qardaş
Ata və anası bir olan uşaqların bir-birinə bağlılığı (bir-birinə bağlayan əlaqə).
Karlson (personaj)
240px|thumbnail|right|Rusiya markası, 1992-ci il Karlson — İsveç yazıçısı Astrid Lindqren tərəfindən yaradılmış ədəbi personaj. Karlson Stokholmda Vasastan ərazisində Astrid Lindqrenin vaxtilə özünün yaşadığı çoxmənzilli evin damındakı kiçik evcikdə yaşayır. Onun ən yaxşı dostu Svantessonlar ailəsinin kiçik uşaqları olan 7 yaşlı və "Balaca" (orijinalda Lillebror - balaca qardaş) ləqəbli Svante idi.
Trilogiyada təsvir edilmişdir:
Karlson haqqında olan bu trilogiyanı eston əsilli isveç qadən rəssamı İlon Vikland illustrasiya etmişdir. Məhz onun illüstrasiyaları dünyada yetərincə məşhurdur. 220px|thumbnail|right|Stokholmda uşaq mədəni əyləncə mərkəzi Yunibakkendə damda yaşayan Karlson Rusiyada isə rəssam və multiplikator Anatoli Savçenkonun illüstrasiyaları geniş yayılmışdır.
Personaj
Karlson balaca, özünəgüvənən kök birisi kimi təsvir olunur. Karlson uçmağı bacarır: ''O, yalnız qarnındakı düyməni basmaqla onun belindəki hiyləgər motor işləməyə başlayır. Propeller tam fırlanmayana qədər Karlson hərəkətsiz dayanır, lakin artıq işə düşdüyüni bilən kimi Karlson yuxarı qalxaraq uçmağa başlayır. Özünü hansısa direktor kimi özündən razı şəkildə aparır.'' İdarə etmək üçün hər hansı bir vasitəsi olmamasına baxmayaraq, Karlson havada rahat şəkildə istiqamətini və yerini dəyişə bilir. Kütləvi informasiya vasitələrində Karlson intriqalı fenomen olduğuna görə ona "uçan çəllək" adını vermişdilər. Maraqlıdır ki, 1950-1965-ci illərdə İsveç Silahlı Hava Qüvvələrində SAAB-29 adlı reaktiv qırıcısı "uçan çəllək" adlanırdı.
Karlson damda tüstü bacasının arxasında yerləşən balaca evcikdə yaşayır. Karlson müştük çəkir.
Karlson kabus kimi uçduğu zaman səs salmamaq üçün öz motorunda olan səsboğucunu işə salır. İkinci kitabda bildirilir ki, Karlsonun motorunun adi vaxtlarda olan səsi vertolyot səsini xatırladır.
Karlson nəsə sındırdığı zaman ən çox sevdiyi deyimlər "Sakitlik, ancaq sakitlik" və "Boş şeydir".
Karlson sindromu - 3-7 yaş arasında olan uşaqların xəyali dosta ehtiyac duyduqları psixoloji xüsusiyyətdir.
Sovet cizgi filmlərindən fərqli olaraq, kitabların heç birində Karlsonun sevimli yeməyinin mürəbbə olduğu göstərilməmişdir. Kitabda onun sevimli yeməkləri isveç küftələri və qaymaqlı tortdur.
İslam terrorizmi
İslam terrorizmi — müxtəlif siyasi və ya dini məqsədlərə nail olmaq üçün müsəlmanlar tərəfindən tətbiq olunan bir dini terror formasıdır.
İslam terrorizminin məqsədlərı arasında Məhəmməd haqqında karikaturalar nəşr edən jurnallar, Qərb üslubunda təhsil məktəbləri, ticarət mərkəzləri, kilsələr və ticarət mərkəzləri var.
Baxmutino mədəniyyəti
Baxmutino mədəniyyəti — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikasında Xalqların böyük köçü (5–7/8-ci əsrlər) dövrünə aid arxeoloji mədəniyyət.
Ufa çayının aşağı axınından Belaya çayının Kamaya töküldüyü rayonadək yayılmışdır.
İlk dəfə 1911-ci ildə burada dəfn yeri aşkarlanmışdır. 1928-ci ildə A.V. Şmidt tərəfindən Baxmutino qəbiristanlığında, Çandar və digər yaşayış yerlərində aşkar olunmuş materiallar əsasında müəyyənləşdirilmişdir. Mazunin mədəniyyətinin (onu bəzən Baxmutino mədəniyyətinin erkən mərhələsi hesab edirlər, 3–4-cü əsrlər) başqırd variantının və gəlmə əhalinin ənənələri əsasında təşəkkül tapan Baxmutino mədəniyyətinə sonradan Turbaslin mədəniyyəti, Kuşnarenko mədəniyyəti və Şimali Qafqazla əlaqələr də təsir göstərmişdir.
Yarımqazmaları, çoxsaylı təsərrüfat quyuları, o cümlədən taxıl anbarları olan şəhər və kənd yerləri aşkar edilmişdir. Hər nekporolda meyitlərin eyni səmt də dəfn olunduğu torpaq qəbirlər üstünlük təşkil edir. Dəfn mərasimlərində istifadə edilən müxtəlif heyvan fiqurları, dairəvi oturacaqlı və nöqtəvi basmalı keramika, qaşovlar və s. tapılmışdır. Baxmutino mədəniyyəti Perm fin-uqorlarının çöl mədəniyyəti, həmçinin ehtimal ki, Uralaşırı mədəniyyətlərlə əlaqələrini əks etdirir.
VIII əsrdə Baxmutino mədəniyyətinin daşıyıcıları türk başqırd tayfaları tərəfindən sıxışdırılmış, yaxud assimilyasiyaya uğradılmışlar.
Adveksiya
Adveksiya (lat. advectio – gətirmə ) – meteorologiyada – havanin üfüqi istiqamətdə hərəkət edərək istini, soyuğu və rütubəti bir yerdən başqa yerə aparması.
Qusul atı
Qusul atı, həmcinin Qusulik və ya Qusul — Dağ şəraitinə uyğunlaşmış ev at cinsi. Bu atlar əsasən Karpat dağları ərazisində və Şərqi Avropa ölkələrində yetişdirilir və dünya genefondu hesab edilir. 1979-ci ildə Qusul atı relikt növ statusu elan edilmiş və qorunma statusu almışdır.
Adı
thumb|left|150px Bu ad qusullarla bağlıdır. Ukraynların etnik qrupu olan qusullar əsasən İvano-Frankov, Çernovis vilayətləri və Zakarpat vilayətinin Raxovski rayonu ərazilərində yaşayırlar.
Xarici görünüşü
thumb|225px| Atlar elə də hündür olmurlar. Erkəklərin orta hündürlüyü 139 - 145 sm, dişilər isə 137 - 142 sm olur. Sinəsi geniş və enlidir. İri gözlərə və kiçik qulara sahibdir. Güçlü beli və əzələli boynu vardır. Boz, küll və pass rəngli, qaramtıl olurlar. Dırnaqları kiçik və möhkəm olur. Bu səbəbdən nala ehtiyac duymur.
Törənməsi
Bu atların törənməsi Tarpanla bağlanılır. Bununla belə bəzi alimlər onların Ərəb atlarından törənməsidi düşünürlər. Digər fərziyyəyə görə Qusul atlarının əcdadı Roma imperiyasında yetişdirilən atlardır.
Xarakteri
Qusul atları olduqca sakit və sözə baxandırlar. Onlar həm minik vastəsi həm də qoşqu kimi istifadə edilə bilir. Onlar hətta təcrübəsiz çaoarlara qarşı belə sakitdirlər.
Tarixi
Qusul atları haqqında ilk məlumat XIII əsrə aiddir. Ukraynada bu atlar haqqında ilk yaxılı məlumat 1603-ci ildə çap olunan «Qippika» kitabında verilir.
1856-ci ildə Radoves at zavodundan bir qədər aralıda Lusina at zavodu inşa edilir. Bu zananlar Karpat dağları Avstriya-Macarıstan imperiyasının ərazisinə daxil idi. İkinci Dünya müharibəsi Qusul atlarının populyasiyasına ağır zərbə vurmuşdur. Bu zaman Çexdlovakiyada cəmi 300 başa qədər Qusul atı qalır.
Hidromühərriklər
thumb|right|Hidromhərrikin sxematik işarəsi thumb|Hidromühərrik Hidromühərrik (və ya hidravlik mühərrik) təzyiq altında axan mayenin enerjisini aparan valın mexaniki enerjisinə çevirən maşındır. İşləmə prinsipinə görə nasosun əksini təsvir edən hidravlik mühərriklərin aparıcı valı iki cür hərəkətə gətirilir. Onlar ya mühərrikin işçi kameraları maye ilə dolduqda oradakı işçi orqanı (porşen) çıxarmağa cəhd edərək hərəkət yaradan - həcmi, ya da hərəkət çoxluğunun momentinin dəyişməsi nəticəsində hərəkətə gətirilənlərə bölünürlər. Həcmi mühərriklərdə aparıcı bənd irəli-geri və ya fırlanma hərəkəti (hidrosilindrlər) icra edirlər. İkinci halda aparıcı bənd (val) yalnız fırlanır. Hidroslindrlər itələyicisi porşenlə bağlı olaraq irəli-geri hərəkət edəbilən- güc, və valı gövdəsinə nisbətən 360°dərəcədən kiçik olan bucaq altında dönəbilən -moment tipli olur. Hidromühərriklər işçi kameraları tərpənməz olan porşenli və rotorlu olaraq fərqlənirlər. Rotorlu hidromühərriklərdə işçi kameralar hərəkət edirlər, sıxışdırıcılar isə irəli-geri hərəkətlə uzlaşaraq fırlanırlar (kulis hidromühərrikləri). Kulis hidromühərrikləri formasından asılı olaraq membaranlı və rotor-porşenli (radial-aksial) tiplərinə bölünürlər. Ən geniş yayılmış aksial rotor-porşenli mühərriklədir (şəkil 1). Bu mühərriklərdə porşenə təsir edən işçi mayeinin təzyiqindən maili şaybada yaranan reaktiv qüvvə onu fırladır. Həcmi hidromühərrik maşınların işçi hissələrini hərəkətə gətirmək üçün gərəkli olan ötürmələrdə tətbiq olunur (dəzgah, pres və s.). Bu ötürmələrdə maye 35 MPa həddində yerləşən təzyiqə malikdir. Hidromühərrikin gücü 3000 kVt-a qədər ola bilir. Hidromühərriklərin işləməsi 750÷3000 dövr/dəq arasında baş verir.
Hidromühərrikin dövrlər sayı (n) və momenti (M) aşağdakı düsturla təyin edilir:
n=Q(t)/V,  M=ΔpV/2
burada: Q(t) – mühərrikdən keçən mayenin həcmi l/dəq ilə, Δp-giriş və çıxışdakı təzyiq fərqi bar ilə, V-sorma həcmi cm³ ilə ifadə edilir.
Sərxan Sərxan (qatil)
Sərxan Bişara Sərxan — 5 iyun 1968-ci ildə Kaliforniya ştatının Los-Anceles şəhərindəki "Ambassador" mehmanxanasında 35-ci ABŞ prezidenti Con Kennedinin kiçik qardaşı, prezidentliyə namizəd, senator Robert Kennedini qətlə yetirmiş Fələstin əsilli ABŞ vətəndaşı. Dini etiqadına görə xristiandır.
Törətdiyi cinayətə görə 1969-cu ildə ölüm cəzasına məhkum edilmiş, lakin 1972-ci ildə Kaliforniya Ali Məhkəməsinin qərarı ilə cəzası ömürlük həbs cəzası ilə əvəz edilmişdir. Hazırda Kaliforniyanın Korkona həbsxanasında saxlanılır.
Raul Meyreles
Raul Meyreles (17 mart 1983, Portu) — Portuqaliyalı futbolçu. Hal-hazırda Fənərbaxça PFK-da oynayır.
Ajania truncata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum dendrobioides
(Bulbophyllum dendrobioides) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Zavyalov adası
Əhalisi
1930-cu illərdə adada abidə olmuşdur. 1988-ci ilə qədər adada meteostansiya və balıqzavodu fəaliyyət göstərirdi. Hazırda isə adada yaşayış yoxdur. Yay və payız ayları adanı balıqçılar, göbələk və giləmeyvə toplayanlar, istirahət etmək istəyənlər ziyarət edir.
Yasuyuki Moriyama
(d. 1 may 1969) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Zavyalov adası
Coğrafiya
Ada materikdən Olski boğazı ilə ayrılır. Koni yarımadası ilə arasında məsafə 19 km-dir. Adanın uzunluğu 21,5 km, eni 4 km-dir. Adanın şimalı qayalıqdır. Maksimal hündürlüyü 1116 metrdir. Adada 12 axar vardır ki, onların uzunluğu 2 km keçir. Ən böyük çayı Bolşaya Reçkadır. Çay hündür bir yüksəklikdən başlayaraq dənizə tökülür. Bundan başqa adada göldə vardır. Şimal və cənub-qərb sahillərində laqun mənşəlli göllər vardır. Adanın cənub hissəsində, yüksək dağ platosunda və Bolşoy Reçka çayının hövzəsində kiçik tundra gölləri vardır. Cənubunda Yujnaya burnu yerləşir. Şimal-qərbində Rasveet buxtası yerləşir. Buxtaya Bolşaya Reçka çayı tökülür. Çay adanın cənub və mərkəzi hissəsinin sularını buxtaya daşıyır. Buxtadan qərbdə hündürlüyü 192 metr olan zirvə vardır. Şimalında isə əsas zirvədən başqa 699 metr hündürlüyə malik digər zirvə vardır. Şərq sahillərinə yaxın iki zirvə vardır ki, onların hündürlüyü 749 və 629 metrdir. Cənubunda Yujnıy burnu dağının hündürlüyü 657 metrdir. Adaya ən rahat yan alması üçün yer Rasveet buxtasıdır. Şimal və cənub-qərb sahillərində dənizdən ayrılan çöküntülər nəticəsində, sahil əraziləri boyunca laqun gölləri meydana gəlmişdir. Adanın cənub hissəsində və Böyük Reçka hövzəsində yüksək platoda kiçik tundra gölləri var.
Yasuyuki Moriyama
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Zavyalov adası
Coğrafiya
Paleocoğrafi məlumatlara görə ada materikdən üst pleystosen dönəmində, 15-17 min il öncə ayrılmışdır.
Flora
Adanın böyük hissəsini Middenford tozağacı ilə örtülmüşdür. Burada olan kol bitkilərinin hündürlüyü 30 sm-dən başlayır. Bununla yanaşı burada Ledum decumbens, Vaccinium uliginosum, Vaccinium vitis-idaea, Arctous alpina, Salix sphenophylla, Pinus pumila, Duschekia fruticosa kimi bitkilər yayılmışdır. Adada ümumilikdə 350 növ bitki vardır. Adada 87 növ göbələk və 74 növ şibyə vardır.
Fauna
Adanın sahil hissəsində dəniz kirpisi, müxtəlif növ balıq və xərçənglərə rast gəlinir.
Meklenburq-Ön Pomeraniya
Meklenburq-Ön Pomeraniya - Almaniyanın vilayətidir. Vilayətin paytaxtı Şverindir. Coğrafi amillərin təsirinə və tarixi inkişafın xüsusiyyətlərinə görə, təxminən iki milyon əhalisiylə bu federativ region müasir Almaniyanın regionlarından ən az əhalisi olanıdır. Uzun müddət bu regionun ərazisində slavyan tayfaları yaşayırdı. Vilayətin iqtisadiyyatı üçün ağır zərbə İkinci dünya müharibəsinin sonu idi, həmin vaxt bura Qırmızı Ordudan qaçan qaçqınların çoxmilyonlu axını yollandı. Almaniya Demokratik Respublikasının mövcud olduğu illərdə burada yeni sənaye müəssisələri yarandı və iş yerləri açıldı, amma Almaniyanın birləşməsindən sonra onlardan bir çoxu ekoloji mənada təhlükəli və texniki olaraq köhnəlmiş olanlar yenidən bağlandılar. Hal-hazırda vilayətdə iqtisadiyyatda və ictimai həyatda ciddi problemlər mövcuddur.
Coğrafiya
Vilayət Almaniyanın şimal-şərqindədir, Baltik dənizinə çıxışa malikdir. Vilayətin ərazisində çoxlu miqdarda göl var onlardan ən böyüyü Müritzdir (ərazisi 117 km²). Meklenburq-Ön Pomeraniyada Almaniyada ən böyük ada öz tabaşirli qayalarıyla məşhur olan Rügen yerləşir. Meklenburq-Ön Pomeraniyada cəmi 270 təbii və landşaft qoruq, 3 milli park yerləşir.
İqtisadiyyatı
thumb|right|300px|Mecklenburg & Pomerania Meklenburq-Ön Pomeraniya iqtisadiyyatının yenidən qurularaq idarə olunan planlama iqtisadiyyatından bazar iqtisadiyyatına keçidi çox yaxşı həyata keçmişdir. Burada ən əhəmiyyətli iqtisadiyyat sahələri gəmiqayırma, qida sənayesi, tikinti, avtomobil istehsalı, inşaat materialları və meşə sənayesidir. Dəniz limanları keçmişdə olduğu kimi indi də iqtisadi baxımdan böyük əhəmiyyət daşımaqdadır. Meklenburq-Ön Pomeraniya üçün əhəmiyyətli bir iqtisadiyyat sektoru da turizmdir. 200.506 əhalisi olan Rostok mühüm liman şəhəri və eyni zamanda Meklenburq-Ön Pomeraniyanın ən əhəmiyyətli iqtisadi mərkəzidir. Şəhərin 1419-cu ildə tikilən universiteti Şimali Avropanın ən qədim universitetidir.
Tarixi
Mezolit dövründə, e.ə 8 minillikdə bu ərazini əsasən çaylar və göllər sahillərində yaşayan qəbilələrin məskunlaşması başlayır. 3500 il e.ə. erkən daş dövründə, insanlar əkinçilik və heyvandarlığa keçir. Onlardan sonra çoxlu meqalitlər qalır. Tunc dövründə (1600 E.ə) intensiv olaraq sənətkarlıq və ticarət inkişaf etmişdir. Eyni zamanda gəmiçilik başladı. Bizim eranın əvvəlindən bu sahədə məskunlaşmış tayfaları slavyan mədəniyyəti ailələri kimi göstərilə bilər.
Adventiv orqanlar
Adventiv orqanlar (lat. adventicius – yabancı) – bitkilərdə böyümə nöqtəsinin embrional toxumasından deyil, bir qədər yaşlı hissədən və müvafiq olmayan yerlərdə inkişaf edən orqanlar.
Sent-Anyen-sür-Byon
Sent-Anyen-syur-Byon  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. L'İl-d'Abo kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
Meklenburq-Ön Pomeraniya
Tarixi
929-cu il. İmperator Henry Birincinin işğalçı kampaniyaları. Slavyanların tabe edilməsi.
Sent-Anyen-sür-Byon
INSEE kodu — 38351. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 914 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 320 ilə 503 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion dan 40 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 55 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Meklenburq-Ön Pomeraniya
Tarixi
946-cu il. Otto Böyük Havelberg yepiskopluğunu yaratmışdır. 12-ci əsrdə Saksoniya Hersoqu Henrix Löv bu ərazini ələ keçirdi və əhalisini xristianlaşdırdı. Bu dövrdə alman keşişləri, zadəganları, kəndliləri və tacirləri bura köçərək məskunlaşmağa başladılar. 12-ci əsrdən sonra bu ərazi stabil və sülh içərisində yaşayan azsaylı alman ərazilərindən biri idi. 1348-ci ildə Meklenburq Müqəddəs Roma İmperiyasına daxil olan ilk hersoqluq oldu. Pomeraniya ərazisi isə Vestfaliya sülhünə əsasən 1648-ci ildən 1815-ci ilə kimi İsveç hakimiyyəti altında oldu. Pomeraniya 1815-ci ildə Prussiya əyaləti oldu və 1945-ci ilə kimi belə qalmağa davam etdi. 1870-ci ildə Meklenburq könüllü şəkildə Alman İmperiyasına daxil olsa da, daxili muxtariyyətini saxlamağa davam edirdi.
Samuel Holmen
Samuel Holmen (28 iyun 1984, İsveç) — isveçli futbolçu. Hal-hazırda Fənərbaxça PFK-da forma geyinir.
Zabuxçay
Zabuxçay — Həkəriçayın sağ qoludur. Laçın rayonu ərazisindən axır.
Ümumi məlumat
Uzunluğu 51 km, hövzəsinin sahəsi 527 km²-dir. Mənbəyi "Kiçik Qafqazın Qızıltəpə dağından (3036 m) başlayır. Yuxarı axımında Ağoğlan, orta axımında isə Minkəndçay adlanır. Axımı qar, yağış və yeraltı sularından əmələ gəlir. Yaz-yay aylarında qarın əriməsi nəticəsində çayda daşqınlar yaranır. Aprel — iyun aylarında illik axımının 60–65%-i keçir. Axımında yeraltı suların miqdarı çox (50–55%) olduğundan yay aylarında nisbətən sulu olur. Çayın orta illik su sərfi 4,37 kub m/san-dir. Ən çox su sərfi may, ən azı isə yanvar ayında müşahidə edilir. Zabuxçaydan suvarma və dəyirmanların işlədilməsində geniş istifadə edilir.
Additivlik
Additivlik ( lat. additives-əlavə edilən ) – kəmiyyətin bütov obyektə uyğun qiymətinin həmin obyektin istənilən tərzdə bölünməsindən alınan hissələrinin uyğun qiymətləri cəminə bərabər olması xassəsi. Məs., bütöv cismin həcmi onun hissələrinin həcmləri cəminə bərabərdir.
Ageratina paupercula
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Gennadi Pastuşkov
Gennadi Pastuşkov - operator
Fəaliyyəti
Gennadi Pastuşkov Azərbaycan kinosunda operator kimi 1962-1980-ci illərdə 30-a yaxın filmdə fəaliyyət göstərmişdir. Azərbaycan televiziyasında işlədiyi dövrlərdə sənədli televiziya filmlərinin operatoru kimi çalışmış və bir çox dəyərli filmlərimiz onun kamerasından yaranmışdır. Operatoru olduğu filmlərdən "Şəhərimizin uşaqları", "Ən dərin", "Şəki", "Gənclik şəhəri", "Nizaminin vətənində", "Siz Azərbaycan haqqında nə bilirsiniz?", "Dəmir ağac", "Leyla və onun dostları", "İntibah", "Kirovabad", "Qızılağac" və s. adlarını çəkmək olar.
İnayət Xan
Həzrət İnayət Xan — hind musiqiçi və filosof. Qərbdə sufiliyi tanıtması ilə məşhurdur, kitabları bir çox dillərə tərcümə edilmişdir.
Gennadi Pastuşkov
Filmoqrafiya
Operator kimi
Qızılağac
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
İnayət Xan
Həyatı və təhsili
Ulu babası, babası və atası musiqiçi olan İnayət Xan Hindistanın Baroda şəhərində anadan olub. Uşaq yaşlarından musiqi və poeziya mühitində böyüyən İnayət Xan, daha sonra fəlsəfə və dinlə maraqlanıb. Hindistan boyu səfərlər etdiyi zaman sufilər, buddistlər və s. dərviş mistiklərlə görüşmüşdür. Onu ən çox sufilik maraqlandırmışdır. Daha sonra Heydərobadda şeyx Mədəninin müridi olmuşdur.
Sufi çağırışı
Sufilik yolunda uğurlu addımlar atan İnayət Xan, Çişti, Sühreverdi, Nəqşbəndi kimi təriqətlərdə olmuşdur. Bir müddət sonra şeyx Mədəni İnayət Xana "Sufi çağırışını" Qərbdə yaymağı tapşırır. O, İnayət Xana "Get, oğlum, Şərqi və Qərbi öz musiqinin harmoniyasında birləşdir, sufiliyin müdrikliyini yay, sənə Rəhman və Rəhim olan Allah tərəfindən istedad verilib". 1910-cu ildən etibarən o, Amerikada və Avropada konsertlər və mühazirələr təşkil edir, bu müddət ərzində Rusiyada da olur. 1912-ci ildə Amerikalı Ore Rey Bekerlə ailə həyatı qurur, 4 övladı olur.
1926-cı ildə İnayət Xan Hindistana qayıdır və bir ildən sonra dünyadan köçür. O, özündən sonra 14 tomluq irs qoyur. Bura pyesalar, şerlər, fəlsəfi, dini və mistik yazılar daxil olur. Həzrət İnayət Xan bütün dinləri həqiqət hesab edirdi.
Gennadi Pastuşkov
Filmoqrafiya
Rejissor kimi
Mixal Kadleç
Mixal Kadleç(13 dekabr 1984, Çexiya) — çex futbolçu. Hal-hazırda çex klubu 1. FC Slovácko-da oynayır. Bir vaxtlar Fənərbaxça PFK-nın formasını geyinib.
Viola aurea
(Viola aurea) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum quadrangulare
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mustafa Kamal Karan
Həyatı
Azərbaycan əsilli Kamal Məhəmməd oğlu Karan 1923-cü ildə Osmanlı İmperiyasının Amasya şəhərində anadan olmuşdur. İstanbul İqtisadiyyat və Ticarət Universitetinin Diplomatiya və Beynəlxalq əlaqələr ixtisasını bitirmişdir. Universiteti bitirdikdən sonra Türkiyə ordusunda xidmət etmişdir. Təbiət etibarilə məqsəd yönlü şəxs idi. Elmli, siyasi məsələləri bilən, dəyanətli və müdrik bir siyasətçi idi. Atası Məhəmməd Əfəndi Türkiyənin siyasi həyatında da yaxından iştirak edərək, Mustafa Kamal Atatürklə görüşmüş və hətta oğlunun da adını böyük öndərə hörmət əlaməti kimi Kamal qoymuşdur. Təqaüdə çıxdıqdan sonra Ankarada yaşamışdır. 2008-ci ildə Ankara şəhərində vəfat etmişdir.
Fəaliyyəti
Kamal Qarani Mustafa Kamal Atatürkün qurduğu və İsmət İnönünün başçılıq etdiyi Cümhuriyyət Xalq Partiyasına (CHP) daxil olub və Amasyadan millət vəkili seçılmişdir Amasyada və Ankarada böyük təsərrüfatı olmuşdur.
Türingiya
Türingiya — Almaniyanın vilayətidir. Vilayətin paytaxtı Erfurtdur.
Maputu
Maputu (Maputo) — Mozambikin paytaxtı və ən iri şəhəri. Ölkənin cənubunda Hind okeanının sahilində yerləşir. Rəsmi surətdə əhalisi 1,8 milyon nəfərdir, reallıqda paytaxt ətrafında qeyri-qanuni tikililərə görə sayın xeyli çox olduğu güman edilir. Şəhərdə sement, mebel, ayaqqabı, keramik qab və kauçuk istehsal edilir.
İnfrastrukturu
Maputuda Eduardo Mondlae adına Universitet, Pedaqoji İnstitut yerləşir. Şəhərdə Mozambik tarix muzeyi, təbiətşünaslıq muzeyi, hərbi muzey, katolik məbədi vardır.
Dieqo Ribas
Dieqo Ribas (28 fevral 1985, Braziliya) hücumameyilli yarımmüdafiəçi. Hal-hazırda Fənərbaxça PFK-da forma geyinir.
Takeşi Vatanabe
(d. 10 sentyabr 1972) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Metaməntiq
Metaməntiq məntiqin metanəzəriyyəsini öyrənən elmdir. Məntiq məntiq sistemlərinin keçərli və etibarlı arqumentin qurulmasında necə istifadə edilə biləcəyini öyrənir. Metaməntiq isə bu məntiq sistemlərinin xassələrini öyrənir. Məntiq məntiqi sistem ilə aşkarlana bilinəcək doğrulara, metaməntiq isə doğruların ifadə edildiyi dillər və sistemlərlə bağlı doğrulara xitab edir.
Metaməntiq sahəsinin təməl obyektləri formal dillər, formal sistemlər və onların təfsiridir. Formal sistemlərin təfsir edilməsi elmi model nəzəriyyəsi olaraq bilinən riyazi məntiqin bir qoludur. Sübut nəzəriyyəsi olaraq bilinən deduktiv sistemlərin öyrənilməsi isə metaməntiqin bir qoludur.
Formal dil
Formal dil yerinə və formasına görə təyin edilmiş simvollardan ibarət sistemdir. Bu səbəbdən belə bir dili heç bir istinad olmadan ifadələrə mənalar yükləyərək təyin etmək mümkündür. Bu proses sadəcə məna yüklənən ifadələrin daha öncədən heç bir mənaya sahib olmamasını tələb edir. Bəzi formal dillərdə ilkin olaraq ardıcıllıq məntiqi yer tutur. Formal qrammatika formal dildəki simvollara və simvol toplularına düsturlar təyin edir.
Formal dil rəsmi şəkildə α əlifbası əsasında qurulmuş sətirlərdən ibarət A dəsti olaraq təyin edilə bilər. Rudolf Karnap da daxil olmaqla bəzi müəlliflər dili <α, A> düzülmüş cütlüyü olaraq dəyərləndirir. Karnap həmçinin iddia edir ki, α əlifbasındakı hər bir elementin A dəstində ən az bir dəfə adı çəkilməlidir.
Formal sistem
Formal sistem (həmçinin məntiqi hesablama, və ya məntiqi system) deduktiv sistemlə yanaşı bir formal dildən ibarətdir. Deduktiv sistem nəticə qaydalarından, bir qrup aksiomlardan və hər ikisindən ibarət ola bilər. Formal sistemdən bir ifadədən başqa bir ifadəni törətmək üçün istifadə edilir.
Formal sistem formal olaraq belə bir üçlük şəklində təyin edilə bilər : <α,\mathcal{I}, \mathcal{D}d>. Burada \mathcal{D}d bir başa törənə bilmə əlaqəsidir. Bu əlaqə ətraflı hiss kimi anlaşılır. Çünki formal sistemdəki primitiv cümlələr boş cümlə dəstindən birbaş törənə bilən olaraq qiymətləndirilir.
Qətər gerbi
Qətər gerbi — Qətərin dövlət rəmzlərindən biri.
Haqqında
left|thumb|200x200px|[[Qətər gerbi, Parisdə Qətər səfirliyinin binası üzərində]] Ərəb yarımadasının şərqində olan Fars körfəzinə uzanan Qətər şimal-qərbdən Bəhreyn, qərb və cənubda Səudiyyə Ərəbistanı və şərqdə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə həmsərhəddir. Tək quru sərhəd qonşusu Səudiyyə Ərəbistanı olub digər tərəfləri Fars körfəzi ilə əhatə olunub Bu ölkənin dövlət rəmzləri: Qətər bayrağı, Qətər gerbi və Qətər himnidir. Çevrə (və ya dairə) formasında olan Qətər gerbindəki sarı dairədə iki iç-içə keçmiş ağ əyri qılınc vardır. Qılıncların arasında iki xurma ağacı olan bir adanın yanında mavi və ağ dalğalarda üzən bir gəmi var. Dairə üfüqi olaraq bölünən yuvarlaq bir obyektlə əhatə olunmuşdur. Ağ bölmədə Qətər dövlətinin adı qara kufi xətti ilə yazılmış, tünd qırmızı rəngli bölməsində isə ingiliscə Qətər dövləti sözü ("") yazılmışdır. Hazırkı versiya 1976-cı ildə tətbiq olunub və 1966-cı ildən bəri istifadə edilən və iki əyri qılıncdan, bir inci qabığından və "Qətər" markalı iki palma ağacından ibarət idi Gerbin bir neçə elementi bir sıra Yaxın Şərq ölkələrinin milli emblemlərində səsləndirilir: Səudiyyə Ərəbistanı gerbindəki ənənəvi ərəb əyri qılıncı həmçinin Omanın gerbində də mövcuddur; gəmi həmçinin Küveytin gerbində də vardır. Xarici üzüklərin rəngləri və ayrılması Qətər bayrağından gəlir.
Sent-Appolinar
INSEE kodu — 38360. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 397 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 329 ilə 643 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 470 km cənub-şərqdə, Lion dan 75 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 37 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Yay xoruzgülü
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şlezviq-Holşteyn
Şlezviq-Holşteyn — Almaniyanın vilayətidir. Vilayətin paytaxtı Kil şəhəridir. Ərazisi cənubda Hamburq əyalətindən şimalda Danimarkaya qədər uzanar və Yutland yarımadasının cənub yarısını əhatə edir. Sahəsi 15.729 km²-dir. Şərqdə Baltik dənizi, qərbdə Şimal dənizi, cənub-şərqdə də Meklenburq-Ön Pomeraniya əyaləti ilə həmsərhəddir.
İqlimi
Şlezviq-Holşteyn, Qolfstrimin təsirində olduğundan qışlar və yazlar mülayim keçir. Orta illik temperatur 8 °C'dir. Nəmlik və yağıntı nisbətinin (orta illik 76 mm) yüksək olması bitkilərin inkişafına əlverişli bir mühit yaratmışdır. Əvəzində burada əsən güclü küləklər torpağın üst təbəqəsinin aşınmasına və qurumasına səbəb olur.
Ay çayı
Ay çayı — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikası və Çelyabinsk vilayəti ərazilərindən axan çay. Ufa çayının (Volqa hövzəsi) sol qoludur.
Çayın uzunluğu 549 km, hövzəsinin sahəsi isə 15 min km2-dir.
Uraltau silsiləsinin yamaclarından başlanır.
Əsasən, qar suları ilə qidalanır. Ortaillik su sərfi Meteli kəndi yaxınlığında 80 m3/san-dir. Oktyabrın sonlarından aprelin ortalarınadək donmuş olur. Üzərində su anbarları, hövzəsində ümumi sah. 31,7 km2 olan 177 göl var. Zlatoust şəhəri Ay çayının sahilindədir.
Robin van Persi
İlk illəri
Robin van Persi Rotterdamda böyüdü. Və həmin Şəhərin Ekselsior Rotterdam klubunda futbola başladı.
Feyenoord
Mövsüm əvvəlində Robin van Persi Feyenoord ilə 3.5 illik müqavilə imzaladı. Van Persi bu klubda 2002-ci ildə UEFA Avropa Liqasını qazanmışdır. Keçirdiyi üç ildə 78 matçda 22 qol atmışdır.
Arsenal
Robin Van Persi bu klubda 277 oyunda 132 qol atmışdır.
Yağlıağac
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Robin van Persi
Mançester Yunayted
Hollandiyalı 105 oyunda 58 qol atmışdır.
Yağlıağac
Əhəmiyyəti
Yağlıağac toxumlarının tərkibində 48,0-57,5% yaxşı keyfiyyətli tez quruyan texniki yağ vardır. Yağlıağac yağının tərkibində 80%-ə qədər eleostearin turşusu vardır ki, bu da yağa xüsusi keyfiyyət polimerləşmə və tez quruma xüsusiyyəti verir. Üzərinə yağlıağac yağı çəkilməsi metalları korroziyadan (çürümədən), ağacları isə rütubətdən xarab olmadan və göbələk çürüməsindən qoruyur. Yağlıağac yağının texniki əhəmiyyəti böyükdür. O tibbi aparatların istismarı zamanı çürümə əleyhinə örtük kimi qiymətlidir. Ondan həmçinin lakların, mina və boyaların alınmasında da istifadə edilir. Təyyarələr, sərnişin qatarları, hərbi, sərnişin və ticarət gəmilərinin sualtı hissələri yağlıağac boyaları (lakları) ilə örtülür. Yağlıağacdan hazırlanmış xüsusi izoləedici qatlar yüksək gərginlikli transformatorlara və kabellərə çəkilir.
Robin van Persi
2015-2016
Robin van Persi Fənərbaxçadakı ilk mövsümündə Türkiyə Super Liqasında 31 görüşdə 16 qol atdı, 3 məhsuldar ötürmə etdi.Avrokuboklarda  12 matçda 1 qol atmışdır. Türkiyə Kubokunda isə 5 oyunda 5 qol atmışdır. thumb|Robin van Persi və Fənərbaxça
Yağlıağac
Əhəmiyyəti
Aşağı keyfiyyətli yağlıağac yağı plyonka, müşəmbə (linoleum), qaloş lakı hazırlanmasında istifadə olunur. Yağlıağac yağı alınarkən çıxan tullantıdan gübrə kimi istifadə edilir. Bu tullantının tərkibində 7,6% azot, 25% fosfor olur. Jmıxı zəhərlidir. Ondan kazein və plastmas əldə edilir. Yandıqda da nazik his (qurum) əmələ gətirir ki, ondan da tuş (mürəkkəb) hazırlanır. Oduncağı yüngüldür, suda deformasiya olunmur. Ondan mebel, musiqi alətləri və s. hazırlanır.
Robin van Persi
2016-2017
Robin Van Persi Türkiyə Super Liqasında 24 matçda 9 qol atmışdır. Türkiyə kubokunda 4 matçda 4 qol,Avrokuboklarda isə 1 qol atmışdır.
Yağlıağac
Əhəmiyyəti
Çində və Hind-Çin ölkələrində yağlıağac yağı tibdə qusma və işlətmə dərmanı kimi istifadə edilir, irinli yaralara və yanıqlara çəkilən məlhəmlərin (mazların) tərkibinə daxil edilir. Yağlıağac meyvələrinin tərkibində zəhərli maddə vardır. Bu maddənin xüsusiyyətləri bu günə qədər tam öyrənilməmişdir. Yağlıağacla zəhərlənmə əlamətləri insanlarda qusma, mədədə kəskin ağrı, başgicəllənmə, nəbzin artması və s. şəklində təzahür edir. Yağlıağac yağının əsas zəhərləyici maddəsi saponindir. Saponin insan qanına keçdikdə qanın parçalanmasına (hemolizinə) səbəb olur.
Yayılması
Yağlıağac subtropik texniki bitki olub Çində və Yaponiyada 26 və 330 şimal enliliklərində yabanı halda yayılmışdır. Mədəni əkinləri ABŞ-də, Argentina və Paraqvayda mövcud dur. Yağlıağac MDB ərazisində əsasən qərbi Gürcüstanın subtropik rayonlarında bitir. Az miqdarda yağlıağac əkinlərinə Azərbaycanın subtropik rayonlarında və Krasnodar vilayətində də rast gəlinir. 1986-cı ildə dünyada 100 min tona yaxın yağlıağac istehsal olunmuşdur ki, bunun da yarıdan çoxunu (60 min tonunu) Çin istehsal etmişdir. Argentina və Paraqvay da əhəmiyyətli dərəcədə yağlıağac becərirlər. İldə 12 min tona qədər yağ ixrac edirlər. Yağlıağac az miqdarda (2 min ton) Braziliya və keçmiş SSRİ-də (1 min ton) isteh sal olunurdu. Mədəni yağlıağac yabanı formaların əhilləşdirilməsi nəticəsində yaradılmışdır.
Robin van Persi
Milli Komanda Karyerası
101 oyunda 50 qol atmışdır.
Bruno Alves
Bruno Alves — Fənərbaxça PFK-da forma geyinən müdafiəçi.
Adenoviruslar
Adenoviruslar ( yun. aden – vəzi+viruslar ) – insanda yuxarı tənəffüs yollarının kəskin iltihabına, konyunktivit, enterokolit, viruslu pnevmoniya və s. xəstəliklərə səbəb olan virusların böyük bir qrupu. 50-yə yaxın tipi, o cümlədən insanda 32 tipi məlumdur. Zülal örtükdən və DNT-dən ( dezoksiribonuklein turşusu ) ibarətdir. Ölçüləri 70-90 mmk-dur Adenoviruslar xarici qişası olmayan ,təqribən 70-90 nm diametrli sadə quruluşlu viruslardır.252 kapsomerdən ibarətdir. Onların 240-ı hekson formada olur, onlar virionun səthində tillər əmələ gətirir.
Sent-Are
INSEE kodu — 38361. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 57 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 487 ilə 1 483 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 520 km cənub-şərqdə, Lion dan 125 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 35 km cənubda yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Qabriyel kilsəsi
Qabriyel kilsəsi — Göygöl rayonunun Şəhriyar ərazisində yerləşir.
Horst Köler
Horst Köler (, d. 22 fevral 1943 Skierbieszów, Polşa) — Almaniyanın IX prezidenti.
Xristian Demokratik Birliyinin üzvü olan Horst Köler 2004-cü ildə prezident seçilib. O, 2009-cu ildə ikinci müddətə bu postu tutub. Prezident seçilənə qədər Keler 2000-2004-cü illərdə Beynəlxalq Valyuta Fondunun direktoru olub. 31 may 2010-cu ildə istefaya getdiyini açıqlayıb.
Alp qarağatı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Bütün Avropa üzrə, Qafqazda, Qərbi Türkiyədə, Şimali Afrikada və Mərakeşdə yayılmışdır.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü təxminən 1,5 m-ə çatan, möhkəm yarpaqlı, sıx yerləşmiş budaqları olan alçaqboylu koldur. Yarpaqları üç qanadlı, tünd yaşıl, parlaq, eni 4 sm-dək, üstü cod, vəzicikli tükcüklərlə örtülmüşdür. Yarpağın əks tərəfi açıq hamar, çılpaqdır. Çiçəkləri yaşılımtıl, sarı rənglidir. Çiçək saplaqlarında vəzicikli tükcükləri vardır. Çiçək qrupları 15-30 ədəd erkək çiçəklərdən və ya 1-5 ədəd dişi çiçəklərdən ibarətdir, sallaq olmayan salxımlar əmələ gətirir. Meyvələri dadına görə şirin, unlu, ölçüsü 6-8 mm olan çəhrayı giləmeyvədir. Maydan iyuna qədər çiçəkləyir. Meyvəsi iyul-avqust aylarında yetişir.
Ekologiyası
Çayların sahillərində, işıqlı yerlərdə, meşə kənarlarında, çəmənlərdə, qarışıq meşələrdə bitir.
Azərbaycanda yayılması
Zaqatala, Balakən rayonlarında rast gəlinir.
İstifadəsi
Giləmeyvələri qida üçün yararlıdır. Dekorativ bitki kimi becərilir.
Viola adunca
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Avtoklav
Avtoklav ( avto…+lat. clavis-açar) – 1) texnikada atmosfer təzyiqindən yüksək təzyiqdə və qızdırmaqla müxtəlif prosesin aparılması üçün aparat.
Zəyəmçay
Zəyəmçay — Kürün sağ qoludur. Şəmkir və Gədəbəy rayonları ərazisindən axır.
Ümumi məlumat
Uzunluğu 90 km, hövzəsinin sahəsi 942 km²-dir. Şahdağ silsiləsinin şimal yamacından axan Şəkərbəy və Çətindərə çaylarının birləşməsindən əmələ gəlir. Mənbəyi Şəkərbəy qolu başlayan yerdə, 2020 m yüksəklikdə yerləşir. Zəyəmçay, Qaramuradçaya qovuşana qədər şimaldan cənuba doğru, sonra istiqamətini kəskin şəkildə dəyişib qərbə, Çətindərə çayının qolu ilə  qovuşandan sonra isə cənub-şərq istiqamətinə doğru axır. Ağbaşlar kəndinə qədər olan məsafədə çay dərin və dar dərələrlə coşqun axır. Aşağı hissədə yatağı genişlənir və Yanıxlı kəndindən başlayıb,düzənlik sahəyə çıxır. Burada bir sıra qollara ayrılır. Yuxarı axımında çaya soldan Bacanka (uzunluğu 25 km), Çətindərə (uzunluğu 24 km), Kiçik Qaramurad (uzunluğu 11 km); sağdan isə Kilisəlisu (uzunluğu 14 km), Babaçay (uzunluğu 26 km) kimi qollar qarışır.
Axımı yeraltı (45%), yağış (35%) və qar (20%) sularından əmələ gəlir. Mart-iyun aylarında qarın əriməsi nəticəsində böyük daşqınlar əmələ gəlir. Bu aylarda çayın illik axımının 60-70%-i axır.
Çayın orta illik su sərfi 6,30 kub m/san və ya bir ildə Ən çox axımı yaz və yay aylarında olur. İllik axımın 40%-i yazda, 35%-i yayda, 15%-i payızda, 10%-i isə qışda keçir.
Zəyəmçay Kürə ildə orta hesabla 22 min tona qədər asılı gətirmələr aparır. Kuclü daşqın zamanı hədsiz lillənməyə (7125 q/kub m) uğrayır. Orta lillənməsi 134 q/kub m-dir. Suyu hidrokarbonatlı-kalsiumlu olmaq-la orta minerallaşmaya (300-400 mq/l) malikdir.
Suvarma işlərində Zəyəmçaydan geniş istifadə edilir.
Amur xoruzgülü
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tadaşi Nakamura
(d. 10 iyun 1971) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Bulbophyllum quadrangulum
(Bulbophyllum quadrangulum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Miroslav Stoh
Miroslav Stoh (19 oktyabr 1989, Nitra) — slovakiyalı futbolçu. Hal-hazırda Fənərbaxça PFK-da, sol cinahda oynayır.
Ageratina pazcuarensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Adonis pyrenaica
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qədim slavyan dili
Qədim slavyan dili — məlum qədim ədəbi slavyan dili. Termin IX əsr—XI əsr, bəzən isə XII əsrlərdə mövcud olmuş slavyan dillərinə aid edilir. Ən qədim yazılar X əsrə aid edilir, ancaq bir çox yazı abidələri XI əsrdə olub.
Alban əlifbası (Unicode bloku)
Alban əlifbası Unicode 7.0 versiyasında işlənib 2014-cü ilin iyun ayı istifadəyə verilmişdir. Unicode blokunun sıra kodu U+10530–1056F arasıdır. 64 kod nöqtəsindən ibarət olub 53-ü istifadə olunur. Udi dilini və Alban əlifbasını yazmaq üçün istifadə olunur.
TAI Anka
TAI Anka Türkiyə Silahlı Qüvvələri nin tələblərinə uyğun olaraq TAI şirkəti tərəfindən istehsal olunan pilotsuz uçuş aparatı  dır. PUA-nın baza variantı olan Anka-A orta yüksəklikdə (3 km-dən 9 km-dək) uçuş həyata keçirmək məqsədilə dizayn olunmuşdur.
Tarixi
Hazırlanmasına TAI tərəfindən 30 dekabr 2010-ildə başlanılıb və 2013-cü ildə istismara verilib. Layihənin hazırlanma dəyəri 200 milyon ABŞ dolları olub. Türkiyənin Hərbi Hava Qüvvələri, Hərbi Dəniz Qüvvələri və Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən aktiv istifadə edilir. Anka 2000-ci illərin əvvəllərində taktiki kəşfiyyat missiyaları üçün nəzərdə tutulsa da, sonradan sintetik diafraqmalı radar və döyüş sistemlərinə inteqrasiya olunmuşdur. Bu PUA-nın adı əfsanəvi Simurq quşundan götürülmüşdür. 2019-cu ilin sonunda TAI tərəfindən verilən açıqlamada, əsas parametrlərdə havada uçma müddətinin 24 saat olaraq qeyd edilməsinə baxmayaraq, PUA-nın 26 saat 30 dəqiqə uçaraq yeni rekord qırdığı bildirildi.
ANKA-A
Əməliyyatlar başlayan zaman ANKA layihəsinin ilk konfiqurasiyası olan ANKA-A prototipləri Türkiyə Aerokosmik Sənayesinin öz resursları ilə Elazığda yerləşdirildi.
ANKA-S
ANKA-A-da qazanılan təcrübə fonunda sintetik radarları kimi yeni missiya avadanlıqlarını daşıyacaq və daha yüksək performansa sahib olacaq ANKA-S-nin ilk uçuşu 30 yanvar 2015-ci ildə həyata keçirilib. Elə həmin il ANKA-S sisteminin detallı dizayn mərhələsi başa çatıb və ilk uçuş 2016-cı ilin sentyabr ayında reallaşıb. ANKA-S-in ilk uçuşundan bir ay sonra ANKA-S-nin qəbul prosesi başa çatdı.
ANKA-S 2017-ci ilin mart ayında Jandarma Ümumi Komandanlığının inventarına daxil olub. İyul ayında ANKA-S “Türksat 4B” peyki üzərindən nəzarəti əldə edən Türkiyədənin ilk pilotsuz uçuş aparatı oldu.
ANKA-S layihəsinin ilk tədarükü 1 fevral 2018-ci ildə tamamlanıb. Bu müddətdə Türkiyə Aerokosmik Sənayesi PUA-ları təkcə qabiliyyət baxımından inkişaf etdirməyib, həm sənaye ekosistemini gücləndirb, həm də tapşırıq kompüteri, mühərrik, İFF sistemi, məlumat qeydetmə sistemi və məlumat bağlantısı sistemi kimi bir çox fərqli alt sistemləri də zamanla yerliləşdirib.
2020-ci ilin iyul ayında yerli resurslar hesabına inkişaf etdirilən portativ peyk rabitə sistemləri “Anka-S” PUA-sına inteqrasiya edilib. “CTech Mobil” adlandırılan sistem hər cür şəraitdə, gündüz və gecə, sabit və dönən qanadlı təyyarələrdə, eləcə də PUA kimi yüksək sürətli platformalarda istifadə edilə bilir. Saniyədə 20 meqabayt qədər məlumat ötürməyə imkan verən sistemin ümumi çəkisi 24 kiloqramdır.
Taktiki-texniki göstəriciləri
Anka daim təkmilləşdirilir və müasirləşdirilir. 2018-ci ildə Anka PUA-na ASELSAN tərəfindən təkmilləşdirilən “Cats HD” gecə/gündüz kamerası inteqrasiya edilib.
Nataliya Məmmədova
Nataliya Məmmədova (qızlıq soyadı: Skazka; d. 2 dekabr 1984; Donetsk, Ukrayna) — Azərbaycanı təmsil edən voleybolçu. Nataliya Məmmədova, Azərbaycan yığmasının heyətində 2006-cı ildə baş tutan Dünya Çempionatına qatılıb və 13-cü yeri tutub.
Həyatı
Nataliya Məmmədova 2 dekabr 1984-cü ildə Ukraynanın Donetsk şəhərində anadan olub.
Karyerası
Nataliya Məmmədova, 2005-ci ildə Azərbaycan yığması ilə birgə Xorvatiyada baş tutan Avropa Çempionatına qatıldı. Yarışların bürünc medal uğrunda görüşündə Azərbaycan yığması, Rusiya yığmasına 0:3 hesabı ilə məğlub oldu və Avropa Çempionatını 4-cü yerdə başa vurdu.
Nataliya Məmmədova daha sonra, 2006-cı ildə Yaponiyada baş tutan Dünya Çempionatına qatıldı. Yarışlarda, 4 dəfə qalib gələn, 5 dəfə isə məğlub olan Azərbaycan yığması, Dünya Çempionatını 24 yığma sırasında 13-cü yerdə başa vurdu.
Nataliya Məmmədova bir ildən sonra, 2007-ci ildə Belçika və Lüksemburqda baş tutan Avropa Çempionatına qatıldı. Yarışlarda, 1 dəfə qalib gələn, 7 dəfə isə məğlub olan Azərbaycan yığması, Avropa Çempionatını 16 yığma sırasında 12-ci yerdə başa vurdu.
Nataliya Məmmədova üçüncü dəfə Avropa Çempionatına, 2009-cu ildə Polşada baş tutan yarışda qatıldı. Yarışlarda, 1 dəfə qalib gələn, 7 dəfə isə məğlub olan Azərbaycan yığması, Avropa Çempionatını 16 yığma sırasında 12-ci yerdə başa vurdu.
Nataliya Məmmədova sonuncu, beşinci dəfə Avropa Çempionatına, 2013-cü ildə Almaniya və İsveçrədə baş tutan yarışda qatıldı. Yarışlarda, bütün 3 oyunda məğlub olan Azərbaycan yığması, Avropa Çempionatını 16 yığma sırasında 15-ci yerdə başa vurdu.
Həmin, Avropa Çempionatından sonra Nataliya Məmmədova Azərbaycan yığmasından ayrıldı. Amma, 4 ildən sonra, 2017-ci ildə o, yenidən Azərbaycan yığmasına qayıtdı.
Viola appalachiensis
(Viola appalachiensis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Türkiyə 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında
Türkiyə 2012-ci il 27 iyuldan 12 avqusta kimi Londonda təşkil olunan 2012 Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə aparıb. Bu ölkə ilk dəfə 1908 Yay Olimpiya Oyunlarında debüt edib. Türkiyə Böyük böhran dövründə 1920 Antverpen və 1932 Los-Anceles Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak etməyib. Moskvada təşkil olunmuş 1980 Yay Olimpiya Oyunlarında isə iqtisadi səbəblərə və 1980 Yay Olimpiya Oyunlarının baykotuna görə iştirakdan imtina edib. Türkiyə Milli Olimpiya Komitəsi bu oyunlara ölkənin ən böyük nümayəndə heyətini göndərib. Ümumilikdə 48 kişi və 66 qadın olmaqla 16 idman növündə 114 idmançı mübarizə aparıb.