cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Həmədan bəylərbəyliyi
Tarixi
1543-cü ildə Abdulla xan Ustaclı Həmədan valisi olaraq, başlarına buyruq hərəkət edən Kəlhur kürdlərinə uğurlu bir axında bulunmuşdur.
1585-ci ildə Təkəli və Türkman tayfasının əmirləri mərkəzi hökumətə qarşı üsyan etdilər. Həmədan bəylərbəyliyinin hakimləri Təkəli tayfasından çıxdığından bu əyalət üsyanda fəal iştirak etdi. Kaşan hakimi Məhəmməd xan Türkman Həmədan hakimi Vəli xan Təkəlilə Əmir xanın düşmənlərinə divan tutmaq məqsədilə, Təbrizə hərəkət etmək barədə razılığa gəldilər.
1588-cı ildə Sinan paşa (Cığal oğlu) otuz minlik qoşunla Bağdaddan Həmədana yeridi və qızılbaşların tərk etdiyi Nəhavəndi döyüşsüz ələ keçirdi. Sinan paşa qalada iki min nəfərlik hərbi hissə yerləşdirərək geri qayıtdı. Qızılbaşların qalanı geri qaytarmaq cəhdi uğursuzluqla nəticələndi. Onlar məğlubiyyətə uğradılar. Başçıları olan Həmədan bəylərbəyisi Qorxmaz xan Şamlı isə əsir düşdü.
Qızardılmış şir kəllələri
Rəvayətə görə, yeməyin müəllifi Yançjoudakı bir qadınmış.
Hazırlanma üsulu
Mal ətini kiçik tikələrə kəsib blenderdə farş vəziyyəti alana qədər doğrayın. Ora krevetka, göbələk, göy soğan, şəkər tozu, zəncəfil, ağ şərab, soya sousu və bir qədər nişasta əlavə edin. Duzlayın və zövqünüzdən asılı olaraq, istiot əlavə edin.
Farşı yaxşıca qarışdırıb yarım saatlığa soyuducuya qoyun.
Vaxt keçəndən sonra farşı çıxarın, əllərinizi soyuq suda isladıb farşdan hər birinin diametri 6 sm olan kürələr hazırlayın.
Onları nişastada çevirib tavanın içinə azacıq bitki yağı tökün və güclü odda qızardın. Küftə formalı kürələr qızarana qədər çevirib bişirin.
Kələm yarpaqlarını uzununa iki yerə bölün. Yarpağın yuxarı hissəsinə toxunmayın, aşağı və daha qaba hissəsini təxminən 3 sm enində zolaqlara doğrayın.
Qazana bir qədər bitki yağı tökərək kələmin aşağı hissəsini duzlayın və orada bir qədər qızardın. Sonra kürələri düzün. Oraya bulyonu elə tökün ki, məhlul kürələrin yarısından yuxarı qalxmasın.
Qazanı 20 dəqiqə sonra oddan götürün.
Xanqaraqoyunlu
Xanqaraqoyunlu — 1947-ci ildə Otuzikilər kəndinə birləşdirilmişdir. Hazırda Otuzikilər Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun inzibati ərazi vahidində kənddir.
Tarixi
Azərbaycan Respublikası Dövlət Tarixi Arxivində saxlanılan əhalinin 1842-1848-ci illərin siyahıya alınması sənədlərinə əsasən Çar Rusiyası zamanında Xanqaraqoyunlu Yelizavetpol quberniyasının, Şuşa qəzasının Qaraqoyunlu kəndi kimi qeydə alınmışdır. Bu kənd uzun müddət Qaraqoyunlu adlanmışdır. 1848 ilin siyahıyaalınmasında Xanqaraqoyunlu kəndinin əhalisi General-mayor Mehdiqulu xanın qızı Xurşidbanu Natəvanın rəiyyətləri kimi siyahıya alınmışlar. 1863-cü ilin siyahıya alınmasında Xanqaraqoyunlu kəndi Cavanşir qəzasının Qaraqoyunlu kəndi adı ilə yazılmışdır. 1873-cü ilə aid siyahıyaalınmada bu kənd Gəncə qəzasının tərkibində Xanqaraqoyunlu kimi göstərilmişdir. 1886-cı ilin siyahıyaalınmasında Xanqaraqoyunlu Cavanşir qəzasının kəndi kimi qeydə alınmışdır. Həmin ildə aparılmış siyahıyaalınmada bu kəndin əhalisi Xanqaraqoyunlu kəndinin əhalisi adı ilə siyahıya alınmışdır.
thumb|Orxan Zakiroğlu (Baharlı). Qaraqoyunlular. Bakı, 2015.
Azərbaycan Respublikası Dövlət Tarixi Arxivində saxlanılan 1823-cü ilə aid Qarabağ əyalətinin siyahıyaalınmasına istinadən Qarabağ xanı Mehdiqulu xanın rəiyyətləri olan Qaraqoyunlu (Xanqaraqoyunlu-O.Z.B) kəndinin yüzbaşısı Fətəli Yüzbaşı olmuşdur. Bu tarixi sənəddə Qaraqoyunlu kəndinin 53 tüstüdən ibarət olması yazılmış, vergi ödəyənlərin, ödəməyənlərin sayı göstərilmişdir. Kəndin 39 vergi ödəyəni ilə yanaşı, 14 vergi ödəməyəni də olmuşdur. Fətəli Yüzbaşının, onun iki yaxın qohumunun, iki mollanın, iki xidmətçinin, üç yoxsulun, üç dul adamın adı vergi ödəməyənlərin siyahısında idi. Hər il üç ay müddətinə xanın at ilxısına baxmaq üçün kənddən bir nəfər mehtər təyin edilmişdir.
Xanqaraqoyunlu 1842-ci ildə 100 tüstüdən ibarət olmuşdur. Əhalisinin ümumi sayı 396 nəfərdən ibarət Xanqaraqoyunluda 245 kişi, 151 qadın yaşamışdır. 1848-ci ildə isə yalnız kişilərin siyahıya alınması aparılmışdır. Aparılmış siyahıya alınmaya görə, 310 nəfər kişi sakini olmuş Xanqaraqoyunlu 109 tüstüdən ibarət idi. 1863, 1873, 1886-cı illərdə kişilərin adı ardıcıllıqla siyahıya alınmış, qadınların yalnız sayı göstərilmişdir. 1863-cü ildə aparılmış siyahıya alınmaya əsasən Xanqaraqoyunlu 111 tüstüdən ibarət olmuşdur. Xanqaraqoyunluda əhalinin ümumi sayı təxminən 527 nəfər olmaqla 304 kişi, 223 qadın yaşamışdır. 1873 ilə aid siyahıya alınmada 179 tüstüdən ibarət Xanqaraqoyunlunun 946 sakini olmuşdur. 544 kişi siyahıya alınmış, 402 qadının sayı göstərilmişdir. 1886 ilin siyahıya alınmasına görə, Xanqaraqoyunlu kəndi 222 tüstüdən ibarət olmuşdur. 1112 nəfər əhalisi olmaqla 633 kişi, 379 qadın yaşamışdır.
Xanqaraqoyunlu kəndi 1947-ci ildə Otuzikilər kəndinə birləşdirilmişdir. Hazırda Otuzikilər Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun Otuzikilər inzibati ərazi vahidində kənddir.
Şəxsiyyətləri
XIX əsrin ortalarında Xanqaraqoyunlu kəndinin starşinası Allahverdi Yahnəli oğlu (1810-...) idi. O, Tükəzbanla evlənmiş, Mahmud, Əslixan adlı övladlarıdünyaya gəlmişdir. Qardaşının adı Hacıdır.
Əhməd Əfəndi Məmməd oğlu, oğlu Molla Səməd, Səməd Əfəndi Mustafa oğlu, qardaşı Molla Mahmud, Molla Məhəmməd Nəsib Əfəndi oğlu, qardaşı Molla Həmid, Molla Allahverən Hacı Məmməd oğlu, Molla Tağı, Molla Əli, Molla Səid, Molla Məhəmməd, Molla Mustafa Xanqaraqoyunlu kəndinin XVIII-XIX əsrlərdə yaşamış din xadimlərindən sayılmışlar.
Təhsili
Telman Qurbanov adına Xanqaraqoyunlu kənd tam orta məktəbi.
Sürəyya Ayhan
Sürəyya Ayhan Kop — orta məsafədə yarışmış Türk atlet. Atasının həvəskar atlet olması və ona dəstək olması ilə 16–17 yaşında atletizmə başladı. 1992-də indiki həyat yoldaşı Yücəl Kop ilə tanış oldu. O gündən bu yana Kopun məşqçiliyində məsk edir. Məktəbi bitirdikdən sonra Qəhrəmanmaraş idman akademiyasına başlayaraq Kahramanmaraşa getdi. Universitetdə oxuduğu dövrdə idmana davam etmək və məşq etməkdə çətinliklər yaşadı. Bu dövrdə Ağsaray bələdiyyəsinin dəstəkləriylə işlərini davam etdirdi. Ağsaray bələdiyyə idman klubu xaricində MTA, Ankara və Fənərbaxça klubları adına qaçdı. 2000-ci ildə Sidneydə təşkil edilən olimpiadalarda yarım final qaçaraq Türkiyədə məşhur olmağa başladı. 2001-də dünya atletizm çempionatında 1.500 metr finalı qaçaraq Türkiyə qadın atletizmində bir ilki daha reallaşdırdı. 11 avqust 2002 günü avropa atletizm çempionatında, 1.500 metrdə, dünya və olimpiada çempionu Rumıniyalı atlet Qabriela Szabonu geridə qoyaraq çempion oldu. 2002 və 2003-cü illərdə bu məsafənin ən yaxşı atleti olaraq qəbul edildi. 2002-də Avropada ilin ən müvəffəqiyyətli qadın atleti seçildi. Xüsusilə fərqli bir stillə yarışın dərhal başında metrlər tərəfindən fərqlənərək eyni tempdə yarışı bitirməsi ilə bir çox insanı çaşdırdı. Ayhan, hələ də 3:55:33 ilə 1.500 metr qadınlar Türkiyə rekordunu əlində tutur.
Tənqidlər
2002-də əldə etdiyi avropa çempionu ünvanı və hər çempionatda bir az daha inkişaf etdirdiyi dərəcələr ilə Türk mətbuatı və bir çox idman həvəskarları Sürəyya Ayhandan 2003-də Parisdə təşkil ediləcək dünya atletizm çempionatında qızıl medal gözləyirdi. 1993-cü ildə Pekində Çinli atlet Yunxia Qu tərəfindən qırılmış olan mübahisəli dünya rekordunu keçməsi belə gözləmilirdi. Ancaq Ayhan üçün ilk böyük xəyal qırıqlığı 31 avqust 2003 günü St. Denis stadionunda yaşandı. Rus atlet Dadana Tomaşovanın hücumuna cavab verə bilməyərək gümüş medalda qaldı. İlk dəfə bu qədər yaxınlaşan dünya çempionluğu üçün Sürəyya Ayhan və xüsusilə məşqçisi Yücəl Kop tənqidlərə uğradı. Cüt, təşkil edilən mətbuat konfransında yarışın Ayhanın reql dövrünə gəldiyini açıqlayınca mübahisələr böyüdü və günlərlə danışıldı.
Dopinq testi və Afina olimpiadaları
2004-cü ildə Afinada təşkil ediləcək olimpiadadan əvvəl ölkənin medal ümidlərindən biri də Sürəyya Ayhan idi. Xüsusilə o ilə qədər atletizmdə yalnız bir bürünc medal qazanmış bir ölkə üçün bir qadın atletin öz qaçış məsafəsində ən müvəffəqiyyətli qaçışçılardan biri olması olduqca əhəmiyyətli idi. Ancaq oyunlara az bir müddət qala əvvəl Sürəyya Ayhanın Almaniyada etdiyi məşqlərdə zədəli olduğu və oyunlara qatıla bilməyəcəyi açıqlandı. Bir müddət sonra Ayhanın olimpiadadan əvvəl məcburi olan dopinq testi etmək istəmədiyi və maneə törətdiyi açıqlandı. Test nəticələrinin təmiz çıxmasına baxmayaraq, vəzifəsini etməyə çalışan insanlara maneə törətdiyi səbəbiylə Ayhana cəza verildi. Hadisədə günahlandırılan Yücəl Kop verdiyi açıqlamada Ayhanın qətiliklə dopinq istifadə etmədiyini, ancaq kişi Beynəlxalq Anti Doping Təşkilatı (WADA) bir işçinin sidik testi əsnasında icazələri olmadan otağa girməyə çalışdığını və özünün bu vəziyyəti maneə törətdiyini açıqladı. 2008 olimpiadaları üçün hazırlıqlarını ABŞ-da davam etdirən Sürəyya Ayhana edilən dopinq testi nəticısində nümunələrində iki qadağanlı maddə təsbit edildi. Daha əvvəl də 2 il cəza aldığı üçün ömür boyu beynalxalq yarışlardan uzaqlardırılması cəzası müzakirə edilməyə başlandı. 25 yanvar 2008-də Atletizm Federasiyası Cəza Qurulu, Türkiyəli atlet Sürəyya Ayhan Kopa ömür boyu beynalxalq yarışlardan uzaqlardırılması qərarı alındı. Lakin Gənclik və İdman Müdirliyi Təhkim Təşkilatı, ömür boyu cəza alan atlet Sürəyya Ayhanın cəzasında dəyişiklik etdi. Gənclik və İdman Ümumi Müdirliyi, cəzası azaltdı 4 ilə endirdi. Qurulun, 4 illik cəzanın 2 ilini idmançının doping maddəsi istifadə etməsi səbəbiylə, digər 2 ilini də xaricdə dopinq etdiyi səbəbiylə verdiyi ifadə edildi. Bu cəzaya CAS nezdində etiraz edən Ayhan, CAS tərəfindən 10 noyabr 2009 tarixində təkrar ömür boyu beynalxalq yarışlardan uzaqlardırılması cəzası verildi.
Salçak Toka
Salçak Toka və ya Salçak Kalbak-Herekoğlu TOKA — tuvalı yazıçı, dövlət xadimi, general, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı. Tuva Xalq Respublikasının respublika müfakatı laureatı. Müstəqil Tuva Xalq Respublikasını SSRİ ilə birləşdirmişdir.
Həyatı
15 dekabr 1901-ci ildə Mergendə anadan olmuşdur Tuva Xalq Respublikasını SSRİ-ə birləşdirdikdən sonra Tuva xalqı ona TOKA demişdir. Toka Tuvanı ruslara birləşdirən uşaq sözlərinin tuvaca baş hərflərinin abreviaturasıdır. Xalq bununla onu ələ salmışdır.
1932-ci ildə Donduk Kuuların edamından sonra Salçak Toka Tannu Tuvanın hökmdarı oldu. Sovet modelindən sonra kommunist bir ideologiya təqdim etdi, köçəri kənd təsərrüfatı kollektivləşdirildi və ənənəvi dinlər (Tibet Buddizmi və Şamanizm) sıxışdırıldı. Ətrafında fərdi bir mədəniyyət inkişaf etdi və ədəbi əsərlərinə görə çoxsaylı Sovet mükafatlarına layiq görüldü.
1944-cü ildə Tannu Tuvanın Sovet İttifaqı tərəfindən ilhaq edilməsini istədi. Hadisə Mixail Kalinin vasitəsilə 30 oktyabr 1944-cü ildə baş verdi.
Ədəbi yaradıcılığı
thumb|right|Salçak Tokanın büstü Tuva ədəbiyyatının önəmli yazıçılarından biridir. İlk dəfə 1930-cu ildə “Sаmbukаynıñ çugaazı” adlanan ilk Tuva romanını yazmağa başlamışdır. 1931-ci ildə “Kinçini üze şapkanı” adlanan əsəri nəşr edilmişdir. O illərdə “Hereejen” (1935), “Üür dargazında üş çıl boldum” (1944), “Döngür-ool” (1938) adlı dramaturgiya nümunələrini yazmışdır. O, “Men saktıışkınım” (1941), “Tos çadırda” (1944), “Ada körbeenin oglu köör” (1963), “Çaa Tıva” (1964), “İyi hemnin baştarı” (1965), “Hayırakançılar” (1971), “Çogaaldar çıındıları” (1977) və bundan başqa da əsərlərin müəllifidir. 1943-1963-cü illər arasında “Arattın sözü” adlı trilogiyanı yazmışdır. Kitabları 1951, 1967, 1968-ci illərdə nəşr edilmişdir. “Kargiga çoraanım”, “Börülerni annaarı” (Bozqurdların ovları) adlı hekayələri, “Tos çadırda” adlı romanı Tuva ədəbiyyatının qızıl çağını təşkil edir.
1942-ci ildə Tuva Xalq Respublikası, 1945-ci ildə isə SSRİ Yazıçılar Birliyinin üzvü olmuşdur. Tuva millətinin yazıçısı ünvanı almış və Tuva Sovet Yazıçılar Birliyinin rəhbərliyini etmişdir.
Jetikonır
Jetikonır —  Qazaxıstanın Karağandı vilayəti ərazisində, Betpak-Dala səhrasından qərbdə, Sarısu çayının sol sahilində yerləşən qumlu sahə. Dəniz səviyyəsindən 280—300 metr hündürlüyə malikdir. Cənub-qərbdən şimal-şərqə uzunluğu 65 km, eni isə 20 km təşkil edir. Ərazisi 825 km²-dir. Sarısu çayı vadisinin dördüncü dövr suxurlarından ibarətdir. Yeraltı suları dərindədir. Şoranlaşmış ərazilərdə ayrıqotu, teresken, yovşan, cuzqun və s bitkilər bitir. İllik otlaq sahələri kimi istifadə edilir.
Qacar (Füzuli)
Qacar — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
1912-ci ildəki siyahıyalmanın nəticələrinə əsasən kənddə 1194 nəfər yaşayırdı. Kənd sakinlərinin hamısı milliyətcə azərbaycanlılar olub. Rusiya Ordusunın köməyi ilə Ermənistan Silahlı Qüvvələri Qacar kəndini 1993-cü ildə işğal etmişdir. Kəndin işğalından sonra avqustun 17-də erməni hərbçiləri əsir götürdükləri 25 dinc sakini güllələmişdilər. Ermənilər kəndin adını dəyişərək Civani adlandırıblar.
2020-ci il noyabrın 7-də Azərbaycan Ordusu tərəfindən işğaldan azad edildi.
Toponimikası
Qacar oyk. Füzuli r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Köndələnçayın (Arazın qolu) sahilində, Qarabağ silsiləsinin ətəyindədir. Kəndin adı Azərb.-nın qacar tayfasının adı ilə bağlıdır. XIII–XIV əsrlərdə Ön Asiyada sulduz, calair və tanğıt tayfaları əsasında yaranmış qacarlarm bir qismi əvvəlcə Suriyada yaşamışlar. Sonralar qacarları Teymur (1370–1405) İrana köçürmıüşdü. Qacarlann bir hissəsi XVII əsrdə Qarabağ va Gəncə zonasında yerləşdirilmişdi. XV əsrdə qızılbaşların tərkibinə daxil olmuş qacarlar Səfəvilərin hakimiyyatə keçmələrinə yaxından köməklik etmişdilər. İranda qacarlar sülaləsi da qacar tayfasından idi. İnqilabdan əvvəl Qafqazda Qacar adlı 10-dan çox kənd vardı. Səfəvilər dövründə Qarabağ, İrəvan (Yəravan) hakimləri qacarlardan idi. Şah Abbas qacarların bir hissəsini Astarabad, Marv (Türkmənistanda) ətrafına va Azərb.-ın şm.-na köçürmüşdü. İranda 8 coğrafi ad bu etnonimi əks etdirir. Şimali Azərbaycanda Qacarlar Gəncə xanlığının əsasını qoymuş Ziyadoğlu Cavad xanın ulu babaları idi. Onlar Ermənistanda da yaşamışlar.
Ağzıbir (Göyçə)
Ağzıbir — Göyçə mahalının Kəvər rayonunda kənd.
Tarixi
Toponimin yaranması Göyçə gölünə yalnız quru ilə çıxışı (ağzı) olan yarımada ilə bağlıdır.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 7 dеkаbr 1945-ci il tarixli fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Lçap ("Аcаp") qoyulmuşdur.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 108 nəfər, 1873-cü ildə 380 nəfər, 1886-cı ildə 557 nəfər, 1897-ci ildə 696, 1904-cü ildə 755, 1914-cü ildə 1068, 1916-cı ildə 917 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-ci ildə Kəndin əhalisi ermənilər tərəfindən qırğınlarla qovulmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra sağ qalan azərbaycanlılar öz doğma kəndlərinə dönə bilmişlər.
Kənddə 1922-ci ildə 327 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1922-26-cı illərdə kənddə ermənilər yerləşdirilmiş və azərbaycanlılar sıxışdırılmışdır. 1926-cı ildə kənddə 165 nəfər azərbaycanlı, 276 erməni, 1931-ci ildə 295 nəfər azərbaycanlı, 365 erməni, 1947-ci ildə 600 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. Azərbaycanlılar SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarı ilə 1948-ci ildə Azərbaycanın Ağdaş rayonuna köçürülmüşdür. O vaxtdan kənddə yalnız ermənilər yaşayır.
Crataegus macrocarpa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rüstəm İbrahimbəyov-70 (film, 2009)
Rüstəm İbrahimbəyov-70 – Xalq yazıçısı, dünyaşöhrətli kinodramaturq Rüstəm İbrahimbəyov haqqında çəkilmiş film.
Rüstəm İbrahimbəyov-70 adlanan filmi rejissor Cahangir Mehdiyev ekranlaşdırıb. Filmin çəkilişləri Azərbaycanda və bir sıra ölkələrdə aparılıb.
Rüstəm İbrahimbəyov-70 filmində Rüstəm İbrahimbəyovun beynəlxalq nüfuzu və Azərbaycan kinematoqrafına verdiyi əvəzsiz xidmətləri barədə bəhs olunur. Filmdə Rüstəm İbrahimbəyov İbrus teatrında səhnələşdirdiyi tamaşaların məşqləri, ekranlaşdırdığı filmlərin çəkiliş prosesləri ilə yanaşı ailə başçısı kimi tamaşaçı qarşısına çıxıb. Filmdə Azərbaycanın, eləcə də bir sıra xarici ölkələrin tanınmış şəxsiyyətlərinin təbrikləri yer alıb.
Tacuddin Mustafin
Tacuddin Mustafin — Qafqaz müsəlmanlarının ilk Müftisi.
Qafqazın sünni İslam cərəyanına mənsub olan müsəlmanların ilk müftisini 1832-ci ildə çar generalı Roze təklif edib. Bu şəxs hərbi hissədə yenicə kapitan rütbəsini alan Tacuddin Mustafin idi. O, Kazan şəhərindən çar ordusunun kapitanı vəzifəsindən Tiflisə dəvət edilmişdi.
Tacuddin Mustafin Şeyx Şamillə ümumi dil tapa bilmədiyi üçün az vaxtda hörmətini itirir və 1840-cı ildə vəzifəsindən azad edilir.
Crataegus macrosperma
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Eupatorium luchuense
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Marie Claire
Marie Claire — aylıq qadınlar üçün moda jurnalı. Əsası 1937-ci ildə Fransada qoyulmuşdu. Jurnal dünyanın 26 ölkəsində çap olunur.
Tarix
Jan Pruvo 1937-ci ildə Fransada jurnalın ilk nömrəsini yaratmışdı. O vaxtlar jurnal hər həftə satışa çıxarılırdı. Fransız oxucuları şəhər kiosklarında izdihamla alaraq orada böyük kütlə halı yaradırdılar. Ancaq 1942-ci ildə, Fransanın alman işğalından sonra, bir sıra jurnal nəşriyyat evlərinin bağlanılması Marie Claire-yə də toxundu. Jurnal 1954-cü ilə kimi buraxılmırdı. Sonradan yenidən satışa çıxdıqdan sonra, jurnalın satış-formatı dəyişilir; o artıq hər həftə deyil, ayda 1 dəfə buraxılırdı.
Jurnalın 50 illiyi 2004-cü ildə qeyd edildi, jurnalın üz qabığını Vanessa Paradi bəzədi.
Jurnalın əsas rubrikaları
Jurnalın əsas rubrikaları sağlamlıq, moda, gözəllik mövzularını əhatə edir.
Osman Əfəndi Vəlizadə
Osman Əfəndi Vəlizadə — Qafqaz müsəlmanlarının II Müftisi.
Juankum
Juankum —  Qızılqum səhrasının şimal hissəsində yerrləşən qumlu massiv. Qazaxıstanın Qızılorda vilayəti ərazisində yerləşir. Cənub-qərbdən şimal-şərqə uzunluğu 80 km, eni isə 20 km təşkil edir. Ərazisi 1,2 min km²-dir. Allüvi çöküntülərdən ibarətdir. Yeraltı suları 5–20 m dərindədir. Yayda tam quruyan göllərə sahibdir. Ərazisində efemerli bitkilər üstünlük təşkil edir. Saksaul belə görülür. Ərazisi otlaq sahələri kimi istifadə edilir.
Ədəbiyyat
Жуанкум // Казахстан. Национальная энциклопедия. — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2005. — Т. II. — ISBN 9965-9746-3-2.
Bulbophyllum mearnsii
(Bulbophyllum mearnsii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Crataegus marshallii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Con Ueyn
Con Ueyn — Amerika kinoaktyoru.
Nüvə reaksiyası
Radioaktiv Çevrilmə
Radioaktivlik 1896-cı ildə fransız alimi Anri Bekkerlium tərəfindən müəyyən edilmişdir. O qeyd etmişdir ki, uran saxlayan maddələr özlərindən görünməyən şüalar buraxır, bu da fotoplyonkanı işıqlandırır, ağacdan, kağızdan və bütün bərk maddələrdən keçə bilir. Bundan bir qədər sonra məşhur fransız fizikləri Mariya Skladovskaya-Kyüri və Pyer Kyüri müəyyən etdilər ki, «U»-dan əlavə «Th» torium və «Pa» planium eyni şüa buraxma qabiliyyətinə malikdir. 1898-ci ildə radium izotopu tapıldı. Aparılan müşahidələr göstərdi ki, radium un verdiyi şüalanmanın ardıcıllığı, urandan milyon dəfə çoxdur. Bekkerli və Mariya Kyüri bir qədər sonra radiumun insan orqanizminə güclü təsirini müşahidə etdilər.
Dayanıqlığı az olan elementlərin atom nüvələri özbaşına parçalana bilir, bu zaman yeni element atomu nüvələri və radioaktiv şüalar adlanan xüsusi növlü şüalar əmələ gəlir. Bu hadisə radioaktivlik adlanır. Öz-özünə parçalanan izotop isə radioaktiv izotop adlanır.
Hazırda radioaktiv parçalanma zamanı yaranan şüalara ionlaşdırıcı və yaxud nüvə şüaları adı verilmişdir. İonizasiya şüalanması əsasən şüanın tərkib hissəsi ilə əlaqəlardır-bu şüalar ətraf mühitin ionlaşmasına səbəb olur. Bu xüsusiyyətə rentgen və ultrabənövşəyi şüalar qabil olduğu üçün «Nüvə şüalanması» adı düzgün ad kimi qəbul olunmuşdur. Bütün növ radioaktiv parçalanmanın özünəməxsus xassəsi olmaqla bərabər bir sıra xüsusiyyəti eynidir.
İki növ nüvə çevrilməsi mövcuddur: radioaktiv parçalanma və nüvə reaksiyası. Radioaktiv parçalanmada həm təbii, həm də süni yolla alınmış elementlər öz-özlərinə parçalanaraq yeni elementin nüvələrini əmələ gətirir. Bu proses başlanğıc radioaktiv elementin nüvəsinə xaricdən heç bir zərrəcik daxil olmadan baş verir.
Radioaktivliyin öyrənilməsi göstərmişdir ki, radioaktiv elementlərin atomları zaman keçdikcə parçalanaraq başqa elementlərin atomlarına çevrilirlər. buna görə də radioaktiv atomların yaşama müddəti məhdud olur. Radioaktiv atomların nüvələrinin parçalanması onların daxili quruluşu ilə əlaqədar olub radioaktiv parçalanma qanunu ilə müəyyən olunur. Bu qanuna görə zaman vahidi ərzində radioaktiv elementin parçalanan atomlarının sayı parçalanmayan atomlarının sayına mütənasibdir.
İstənilən radioaktiv izotoplarda  izotopların miqdarı radioaktiv parçalanma qanununa əsasən zamanla:
qanunu ilə azalır.
Burada: N_0- t=0 anındakı izotopların, N_t-isə t- anındakı izotopların miqdarıdır, \lambda-parçalanma sabitidir. Praktikada radioaktiv elementlərin parçalanma sürətini xarakterizə etmək məqsədilə  parçalanma sabiti əvəzinə yarımparçalanma periodundan (T) istifadə olunur. Yarımparçalanma  periodu-ilkin radioaktiv izotopların  yarısının  parçalandığı müddətə deyilir.
Nüvə reaksiyaları
Ağır radioaktiv elementlərin nüvəsinin kütləsi onun tərkibindəki nuklonların kütləsindən artıqdır. Ağır elementlərin radioaktivliyinin səbəbi məhz elə budur, çünki Eynyşteynin formulundan məlumdur ki, kütlə və enerji ekvivalentdir. Radioaktiv nüvələrin izafi enerjisi ağır nüvələrin parçalanmasına səbəb olur. Yüngül elementlər üçün nuklonların cəmi kütləsi onların nüvəsinin kütləsindən artıq olur. Ona görə də yüngül elementlərin sintezi – istiliknüvə sintezi nüvədən enerji ayrılmasına səbəb olur. Baş verən parçalanma və ya sintez reaksiyaları zamanı enerji ayrılması nüvələrin çevrilməsinə gətirir.
Radioaktiv parçalanmadan fərqli olaraq dayanıqlı nüvələri və yeni element atomu nüvələrini sintez etmək olar. Nüvələrin bü cür çevrilməsinə nüvə reaksiyaları deyilir. Nüvə reaksiyalarını törətmək üçün adətən protonlar yüksək enerjili \gamma-kvantlar, \alpha-zərrəciklər, deytronlar, tritonlar və selindən istifadə olunur. Neytronun elektrik yükünün olmaması onun atom nüvələrinə daxil olmasını son dərəcə asanlaşdırır. Ona görə də nüvə çevrilməsinə nail olmaq üçün neytron ən effektli «mərmi» hesab olunur. Kiçiksürətli neytronlar yüksək-sürətli neytronlara nisbətən, daha faydalıdır, ona görə də sürətli neytronları əvvəlcə yavaşıtmaq lazım gəlir. Yavaşıdıcı kimi ağır su (D2O), qrafit və s-dən istifadə olunur. Qeyd etmək lazımdır ki, eyni bir nüvəni müxtəlif sürətli zərrəciklərlə bombardman etdikdə reaksiya məhsulu da müxtəlif olur.
Ağır elementlərin nüvələrinin neytronlarının təsiri ilə bölünməsi nüvə reaksiyasını bir növünü təşkil edir. Nüvələrin bölünməsi zamanı iki nüvə-qəlpə 2-3 neytron və çoxlu miqdarda enerji alınır. Nüvə bölünməsinin müxtəlif variantlarda baş verməsi nəticəsində nüvə-qəlpələrin kütlə ədədləri 72-dən 161 kimi dəyişə bilir. Nüvə bölünməsi zamanı azad olan 2-3 neytronun hər biri qonşu nüvəni parçalayır və hər parçalanma zamanı başqa nüvələri parçalaya biləcək yeni 2-3 neytron əmələ gəlir və s. Beləliklə, bölünən nüvələrin sayı çox sürətlə artır və zəncirvari reaksiya törəyir.
Radioaktiv nüvələr parçalana bilər, başqa hissəciklərlə qarşılıqlı təsirdə ola bilər, onları sintez etmək olar. Bütün hallarda saxlanma qanunlarına riayət olunur.
Nüvələrin parçalanması
Radioaktiv parçalanma bir elementin qeyri-sabit izotop unun özbaşına olaraq digər elementin izotopuna çevrilməsidir. Kimyəvi elementlər yaranarkən stabil və radioaktiv nüvələr meydana çıxırdı. Elementlərin təbii sintezi zamanı nüvənin maksimum böyük yükü Z=137 olmalı idi. Bunu hələ nöqtəvari nüvə fikri mövcud olduğu zaman Fermi belə hesab edirdi, lakin sonralar Trifonov nüvənin bölünən olmasını nəzərdə tutmaqla ən ağır kimyəvi elementin yükünü dəqiqləşdirdi. O, təxminən Z ~ 150 olmalı idi. Prinsipcə bundan ağır nüvə orbitaldakı elektronlar və müsbət nüvə arasındakı Kulon cazibə qüvvələrinin artması səbəbindən mövcud ola bilməzdi. Bu elektron tutulmasına gətirib çıxarardı. Çox ağır transuran elementlərinin qeyri-sabit nüvələri onların yaşama müddətindən asılı olaraq bəziləri ani zamanda, bəziləri isə yavaş sürətlə dağılırdı. Parçalanarkən onlar yalnız stabil yox, həm də uzunmüddətli yarımparçalanma dövrlü digər radioaktiv elementlərə çevrilirdi. Həqiqətən də transuran elementlərin radioaktiv izotoplarının iki sabitlik piki mövcud idi: Z=90÷96 və Z=142÷151. Ağır transuran elementlərin sintezi üzrə işlər davam etdirilir və görünür ki, müəyyən nailiyyətlər əldə edilib. Bu yaxınlarda 113, 114, 115, 116 və 118-ci elementin sintezi barədə məlumat verildi. Bu yalnız başqa elmi kollektivlər də bu təcrübələri təkrar edə bildikdən sonra hamı tərəfindən qəbul oluna bilər. Bu elementlərin bəzilərinin sintez olunmuş atomları bir nəçə saniyə yaşamış olduğuna görə heç bir praktiki əhəmiyyət kəsb etmir. Sintez olunmuş elementlər tamamilə qeyri-adi xassəli xüsusi materiya növünü təşkil edirlər, ona görə də bu tədqiqatlardan irəli gələn nəzəri nəticələr məlum qarşılıqlı təsir növlərini birləşdirən nəzəriyyənin yaranmasına gətirər.
Radioaktiv sıralar
Dövri sistemdə bismutdan sonra yerləşən elementlər ardıcıl radioaktiv çevrilmələrin üzvləridir. Radioaktiv elementlər genetik əlaqələrinə görə ailələr və ya sıralar əmələ gətirirlər. Hər bir radioaktiv sıranın birinci elementi böyük yarımparçalanma dövrünə malik olur. Buna görə də yalnız birinci elementin yaşama müddəti böyük olan sıralar ( uran sırası, torium sırası, aktinium sırası) Yer in mövcud olmasından hazırkı dövrə qədədr keçən 4,5-5 mlrd il ərzində qala bilmişlər. Göstərilən 3 sıradan başqa təbiətdə neptunium sırası da mövcud olmuşdur. Lakin bu sıranın elementləri praktiki olaraq tam parçalanmışlar. Bu sıranın elementləri süni çevrilmələr nəticəsində alınır. Hər hansı radioaktiv sıra radioaktiv olmayan elementin izotopu ilə sona çatır.
Radioaktiv sıralar aşağıdakılardır:
Eupatorium lymansmithii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bakı Şəhər Halqası
Bakı Şəhər Halqası — Bakı şəhərində, Dənizkənarı Milli Park yaxınlığında yerləşən motor yarışması dairəsi. 2016-cı ildən bu dairədə Avropa Qran Prisi və əlaqəli yarışların keçirilir.
Tarix
thumb|left|Azərbaycan poçtunun filateliya məhsulu
İnkişaf
2013-cü ilin dekabrında Formula 1 prezidenti və baş direktoru Berni Ekklstoun bu yolda yarışmanın 2016-cı ildən keçirilməsinə başlanacağını açıqlasa da, sonradan Koreya Qran Prisinin müqavilə şərtlərinin pozulmasına görə yarışma tarixinin 2015-ci ilə keçirilməsini bildirmişdi. Lakin, 2014-cü ilin iyulunda yarışmanın 2016-cı ildən etibarən keçiriləcəyi xəbər verilmişdir.
Dizayn
Altı kilometr uzunluğu olan və saat əqrəbi istiqamətinin əksinə hərəkət edən yol memar Hermann Tilke tərəfindən dizayn edilmişdir. Azadlıq meydanından başlayan yol Hökumət Evinin ətrafı ilə fırlanaraq Qız qalasına çatmaq üçün İçərişəhər ətrafında 2.2 km (1.4 mi) dairə edir və Neftçilər prospektinə çıxaraq başlanğıc yerinə dönür. Trekin ən geniş yeri 13 metrdir, ən dar hissəsi trekin İçəri Şəhər ətrafında olan bölmələrində, o cümlədən 7-ci və 8-ci döngələrdə 7.6 metr təşkil edir.
Crataegus maximowiczii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Alkinous
Alkinous (yun. Ἀλκίνους; m. II-ci yüzilliyi) — Orta platonizmin tanınmış nümayəndələrdən biri. O, müəllimlərin istifadə etdiyi "Platon fəlsəfəsinin dərsliyi" (yun. Ἀλκινόου Διδασκαλικὸς τῶν Πλάτωνος δογμάτων) adlı kitabın müəllifi idi. Bu kitab günümüzə qədər platonizmin ən dəyərli qaynaqlardan biri hesab olunur. Burada məntiq, fizika və əxlaq sahələri üzrə fəsillər vardır və onlar orta platonizm haqqında kifayət qədər dolğun təsəvvür yaradır. Kitab 36 fəsildən ibarətdir.
İlk olaraq Alkinous filosofun özəlliklərindən söhbət açır və qeyd edir ki, ən başlıcası onun fəlsəfəyə təbiət tərəfindən verilmiş vergisi olmalıdır. Onun vasitəsi ilə o dünyanın dəyişkən və axıcı olan şeyləri haqqında deyil, düşüncə ilə qavranılan biliklərə yiyələnməlidir. Bundan başqa filosof ədalətli olmalı, həqiqəti sevməli, müstəqil mülahizələr irəli sürə bilməli, yalana yol verməməli, xırdaçılıqdan uzaq, ləyaqətli və təvazökar olmalı, həm də onun yaxşı qavrama qabiliyyəti və yaddaşı olmalı, mənəvi sıxıntılara düşdükdə sakitliyini itirməməlidir. Bütün bu keyfiyyətlər tərbiyə və savadla birlikdə, filosofu ərdəmə və düşüncəli həyata sahib olmağa gətirib çıxarmalıdır. Təcrübi həyata qatılmağa isə filosof məcbur olunur. Çünki ,o hiss edir ki, bununla o düzənsizliyi və qarışıqlığı ortadan qaldıra bilər.
Filosof üç şeylə məşğul olur: o düşünərək mahiyyətə varır, xeyir verir və nəzəri cəhətdən cümlələrin mənalarını incələyir. Mahiyyəti bilmək nəzəriyyə, davranışın necə olması təcrübə, cümlələrin mənalarını bilmək isə dialektika adlanır. Beləliklə, fəlsəfə nəzəri, təcrübi və dialektik hissələrə bölünür. Nəzəri ilahiyyat, fizika və riyaziyyatı; təcrübi xasiyyətin tərbiyə edilməsi, məişət və dövlət quruculuğunu; dialektik hissə isə hər şeyi təyin etmə, induksiya və sillogizmi əhatə edir.
Dialektika nitqin mahiyyətini bilməkdir. Hər bir insanda çevrədəki şeylər haqqında hökm verən onun düşüncəsi (mülahizə yeritməyin mənbəyi) və təfəkkürüdür ki, onlar da təbiət tərəfindən verilib. Onların vasitəsi ilə həqiqət yanlışlıqdan ayrılır. Təfəkkürün də iki tərəfi vardır: birincisi dərk edilmir, ancaq həqiqidir və bu Tanrıya aiddir; ikincisi şeyləri seçəndir və o həm də insanda vardır. İnsanda olan təfəkkür də ikilidir: bəzi şeyləri insan ağılla, bəzilərini isə duyğularla qavrayır. Ağılla dərk edilən elmi bilikdir. Duyğularla dərk edilən isə yaddaşla birləşərək rəy yaradır. Düşüncə bacarığı və duyğular düşüncə ilə qavranılan və rəyin əsasını təşkil edir. Duyğu bədəndə ruhun elə bir durumudur ki, o bədənə edilmiş hər bir təsirə reaksiya verir. Bu təsir zaman keçdikcə aradan qalxmazsa yaddaşa çevrilir.
Daha sonra Alkinous düşüncəni, duyğu ilə qavranılanı və yaddaşı Platon və Aristotelin təlimi əsasında təhlil etmişdir. Belə ki, Platon fəlsəfəsində hər şeyin mahiyyəti kimi dəyərləndirilən dialektika Aristotelin sillogizmlər haqqında təlimi ilə birlikdə araşdırılmışdır.
Nəzəri fəlsəfəni açıqlayan Alkinous riyaziyyatdan başlayır. Riyaziyyat dialektikadan fərqli olaraq ilk başlanğıclarla bağlı deyil, ancaq bu elm rəydən üstündür, çünki sağlam düşüncə sahəsinə aiddir.
Alkinous Əql və Ruh anlayışlarını fərqləndirirdi. Ona görə, Tanrı ilə eyniləşdirilən Əql əbədidir və yüksək dairələrə aiddir; o aktiv deyil, özü özündədir. Əqldə olan ideyaları gerçəkləşdirən isə Ruhdur. O bütün kainatı bürüyür və onun vasitəsi ilə Tanrı bu dünyada hər şeyi oluşdurur. "Timeusda" olduğu kimi, Tanrının Ruhu kiçik tanrılar dairəsinə enir və onlar təbiətdə olan şeyləri yaradır. O tanrılar göyün yeddi qatında yerləşir. Ümumiyyətlə, bütün kosmos, ulduzlar, planetlər canlıdırlar, dünyanın Ruhunu təşkil edirlər.
Göyün yeddi qatının olması qədim zamanlarda yerin kainatın mərkəzində durması; günəşin, ayın və daha 5 planetlərin onun ətrafında fırlanması inancından yaranmışdır. Həmin inanca görə, onların tutduğu məkan və hərəkət etdiyi fəzalar göylərdir. Göylərin yeddi qatdan ibarət olması haqqında Yəhudilik, Xristianlıq və İslamda da rəvayətlər vardır. Göylərin yeddi qatdan ibarət olması haqqında Yəhudilik, Xristianlıq və İslamda da rəvayətlər vardır.
Aristoteldə olduğu kimi, Alkinous yerin dünyanın mərkəzində yerləşdiyini və başqa planet və ulduzların onun ətrafında fırlandığını iddia edirdi. Yerin özü də bir tanrıdır. Planetlərarası məkan isə efirlə doludur. Qeyd edilməlidir ki, göyün yeddi qatının olması inancı qədim zamanlarda yerin kainatın mərkəzində durması, eləcə də günəşin, ayın və daha 5 planetlərin onun ətrafında fırlanması inancından yaranmışdır. Həmin inanca görə, onların tutduğu məkan və hərəkət etdiyi fəzalar göylərdir.
İnsanı tanrılar yer, od, su və havadan yaratmış, ona ruh vermişdirlər. Bu ruhun bir neçə hissəsi vardır. Birincisi başda yerləşən düşünən hissədir. İkincisi duyan hissədir ki, o bir qədər aşağıdadır. Bir başqası nəfsi hissədir ki, o qarından aşağıda yerləşir. Ölməz olan yalnız düşünən hissədir ki, onu tanrılar birinci Tanrıdan alıb insanın baş tərəfinə yerləşdirmişdirlər. Bunu edərkən, ona bədənlə birlikdə ölən "duyan" və "nəfsi" hissələrini də əlavə etmişdirlər. Bu hissələr bir-biri ilə çarpışır deyə, insan birmənalı varlıq deyildir.
Bu kontekstdə də Alkinous əxlaq problemlərini araşdırmış və stoaçılar kimi belə bir nəticəyə gəlmişdir ki, xoşbəxtliyin şərti ərdəmdir. Məqsəd isə ərdəmlə dolu həyat sürərək tanrılara bənzəməkdir.
"Platon fəlsəfəsinin dərsliyi" kitanının müəllifliyi XX yüzilliyin ortalarına qədər başqa filosof Albinusa aid edirdilər. Sonra bunun səhv olduğu məlum oldu.
Bulbophyllum mobilifilum
(Bulbophyllum mobilifilum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Crataegus × media
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Məhəmməd Müftizadə
Məhəmməd Əfəndi Müftizadə — Qafqaz müsəlmanlarının III Müftisi.
Zaqreb funikulyoru
thumb|upright|Zaqreb Funikulyoru thumb|upright Zaqreb funikulyoru — Funikulyor Xorvatiyanın paytaxtı olan Zaqrebdə yerləşir. Funikulyor Tomisa və İlisa küçəsini Ştrosmayer prospekti ilə birləşdirir. Zaqreb funikulyorunun operator funksiyasını Zaqreb tramvay şirkəti (ZET) həyata keçirir.
Funikulyorun istifadədə olan uzunluğu cəmi 66 metr təşkil edir. Bu xüsusiyyətinə görə funikulyor dünyanın ən qısa xəttə malik nəqliyyat vastəsidir. Zaqreb funikulyorunun tikintisinə 1890-cı ildən başlanmışdır. Tikinti işləri 1893-cü ilin 23 aprelində başa çatdırılır. İlk əvvəllər buxar mühərriklərindən istifadə edilmişdir. 1934-cü ildə isə buxar mühərrikləri elektrikli mühərriklə əvəzlənmişdir. Zaqreb funikulyoru öz ilkin görünüşünü qoruyub saxlamışdır. Hətta texniki xarakteristikasını qoruduğundan onu Xorvatiya paytaxtının mədəni abidələri siyahısına daxil edir. Yeni funikulyor 1974-cü ildə istifadəyə verilmişdir. Bundan sonra isə hər il funukulyor təmir edilir. 2005-ci ildə isə yuxarı və aşağı stansiyalar təmir edilmişdir.
Texniki xüsusiyyətlər
Sərnişinlər iki kiçik vaqonlar vastəsi ilə daşınır. Hər vaqonda 28 sərnişin daşına bilir (16-sı oturaraq, 12-si isə ayaqüstə). Vaqonlar 5,640 metr uzunluğa malikdirlər. Vaqonun ümumi çəkisi 5,05 tondur. Dəmir kəndirlərin hər biri 2240 kq yükü dartma güçünə malikdir. Elektrik mühərrik funikulyorun şimal girişində (yuxarı başında) yerləşir. Mühərrikin güçü 28,5 kVt təşkil edir. Mühərrik 400 V güçü ilə işləyir. Bir dəqiqədə fırlanma güçü 700-dür. Reylslər arasında məsafə 1200 mm təşkil edir. Reyslərin ümumi uzunluğu 66 metrdir. Funikulyor qısa olmaqla yanaşı həmdə dünyanın mayilliliyi olan funikulyorudur. Vaqonlar 1,5 m/s sürəti ilə hərəkət edirlər. Vaqonun yuxarıdan aşağıya cəmi 55 saniyəyə enir.
Nikolay Nikitin
Nikolay Nikitin — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, milli iqtisadiyyatın Sovet lideri Mixail Kalinin adına kolxoz sədri.
Həyatı
İsmayıllı rayonunun İvanovka kəndində fəaliyyət göstərən kolxoz Nikolay Vasilyeviç Nikitinin adını daşıyır.
"Sədri Nikitin, müzakirə idarəetmə istedadları ilə yanaşı, Azərbaycan, Heydər Əliyev Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi ilə Dostluq məşhur idi. Kollektiv ferma ofis Əliyev Jr başqa bir quote bir stel əvvəl: "Heydər Əliyev sizin zamin oldu və bu gün mən sizin zamin deyiləm." Bu sözləri Rusiya bir qonaq görünə bilər kimi Diqqətəlayiq deyil. "Zamin" — burada olduğu kimi, "prezident" deyil, ancaq zamin deyil — hər şey düşür ki, şərti bir. Bu mənada, prezidentlər Əliyev — həm də böyük və kiçik — toxunulmazlığı İvanovka zəmanətlər və onun təsərrüfatı var. Ki, erkən 90-ci ildə yerli "Azərbaycanda qalmaq qərarına gəldik var üçün hörmət kiçik Əliyev atasının xatirəsinə üçün şərəf Rus-Sovet matah bir məsələ qənaət
Terra Amata
thumb|
Terra Amata — E.ə. 400 000 — E.ə. 300 000-ci illərə aid Fransadakı ən köhnə və ilk mənzil olaraq qəbul edilir. Ovçuların sığınacaqları olan quruluş, mülayim bölgədə, mütəmadi ovçuluq dönəmini açıq şəkildə göstərir.
Bəhmən Vətənoğlu
Abbasov Bəhmən Kalış oğlu (Bəhmən Vətənoğlu) — şair, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1998).
Həyatı
Bəhmən Vətənoğlu 1932-ci il dekabrın 31-də Kəlbəcər rayonunun Seyidlər kəndində dünyaya gəlmişdir. Burada kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra kolxozda çalışmış (1951-1955), kənd kitabxanasında müdir olmuşdur (1955-1960).
Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsində (qiyabi) təhsilini davam etdirmişdir (1960-1965). Təyinatla Kəlbəcər rayonunun Lev kənd orta məktəbinə müəllim göndərilmişdir (1965-1970). Seyidlər kənd orta məktəbində direktor olmuşdur (1970-1993).
Bədii yaradıcılığa orta məktəbdə oxuyarkən başlamışdır. İlk mətbu şeri "Dəyişməmişəm" 1958-ci ildə Kəlbəcər rayon qəzetində ("Yeni həyat uğrunda") dərc olunmuşdur. Respublika mətbuatında vaxtaşırı çıxış etmişdir. 1998-ci ildən AYB-nin üzvüdür. "Haqqa qardaş yaranmışam" (1985), "Allahsız dünya" (1992) "Vətən bizi bağışlamaz" (1995), "Qaldı ürəyimdə dağı dağların" (1997) şeir topluları nəşr olunmuşdur.Bəhmən Vətənoqlu 2004-cu il sentiyabrın 30-da beyninə qan sızaraq dünyasını dəyişmişdir. Gəncə şəhərində qələm dostları Qəmkeş Allahverdi, Sücaət uyuyan məzarlıqda torpaqa tapşırılmışdır.
Əsərləri
thumb| Bəhmən Vətənoğlu və [[Zəlimxan Yaqub]]
Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti (Azərbaycan)
Azərbaycan Respublikası Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi - dövlət əmlakının idarə edilməsi, onun özəlləşdirilməsi, daşınmaz əmlakın dövlət reyestrinin, daşınmaz əmlakın vahid dövlət kadastrının tərtibi və aparılması, ünvan reyestrinin aparılması, dövlət torpaq kadastrı, yerquruluşu, torpaqların dövlət idarəetməsi, torpaq bazarının təşkili sahəsində dövlət siyasətini, habelə torpaqlardan istifadəyə və onların mühafizəsi sahəsində dövlət nəzarətini həyata keçirən, Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin strukturuna daxil olan qurumdur.
23 oktyabr 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyinin funksiyalarının və strukturunun genişləndirilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi müvafiq dövlət xidməti statusunda Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyinin strukturuna daxil edilib.
Tarix
Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin Əsasnaməsi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2020-ci il 12 may tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmişdir.
Vəzifələri
Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidməti haqqında qəbul edilmiş Əsasnamə ilə müəyyən edilmiş bir sıra vəzifələri həyata keçirir:
Eupatorium macrochaetum
Eupatorium macrochaetum Eupatorium macrochaetum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
2015-ci ildə vəfat edənlərin siyahısı
2015-ci ildə vəfat edənlərin siyahısı — 2015-ci ildə vəfat edən ensiklopedik şəxslərin siyahısı.
Ford Mustang
Ford Mustang — Ford Motor Company şirkəti tərəfindən istehsal olunan avtomobil. İlk dəfə 1964-cü il 17 aprel tarixində təqdim olunmuşdur ve 20.000 dən çox sifariş almışdır. Bu model Ford şirkəti tərəfindən istehsalı davam edən ən qədim üçüncü məhsul olaraq bu günkü beşinci nəslə gəlib çatana qədər bir çox dəyişikliklərə məruz qalmışdır.
Mustang uzun kapotlu, gödək arxa tərəfə malik Amerikan idman avtomobili sayaq "pony car" (tərc. poni maşın) sinfini yaratdı və GM Chevrolet Camaro, AMC Javelin, yenilənmiş Chrysler Plymouth Barracuda və Dodge Challenger kimi modellərin doğulmasına rəvac vermişdir. O həmçinin Toyota Celica və Ford Capri kupelərinin (daha sonra ABŞ-yə ixrac olunmağa başladı) ilham qaynağı olmuşdur.
Yaradılması
Ford Mustang 1965-ci il istehsal ilinin başlamasından beş ay qabaq ərsəyə gətirilmişdir. İlkin versiyaları adətən 1964½ olaraq bilinir, amma Ford tərəfindən 1965 modelləri adlandırılmış və 9 mart 1964 tarixində Miçiqan ştatı, Dearborn şəhərində kütləvi istehsala başlanmış, ictimaiyyətə 17 aprel 1964-cü ildə "Nyu York Dünya Sərgisində" təqdim olunmuşdur.
İcraçı stilist Con Najjar, İkinci dünya müharibəsində istifadə olunmuş North American P-51 Mustang təyyarələrinin azarkeşi idi və adlandırma də məhz onun adına yazılmışdır. John Najjar ilk Ford Mustang prototipini həmkarı stilist Philip T. Clark ilə birlikdə 1961-ci ildə layihələndirmişdir (Ford Mustang I).
Mustang avtomobilləri illərlə modellər dəyişdikcə daha ağır, daha böyük olmağa başlamışdı, ancaq 1971–1973 modellərindən sonra Ford 1974 konsept modeli ilə maşının orijinal ölçülərini özünə qaytardı. Bəzi "poni-maşın"-ların (pony car) istehsalı bərpa olunsa da Mustang öz sinfində beş onillik ərzində fasiləsiz olaraq, istehsal olunan yeganə maşındır.
Crataegus mercerensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ərdəbil civarında döyüş
thumb|200px|Xəzər Xaqanlığı (600-850) Ərdəbil civarında döyüş — ərəblər ilə xəzərlər arasında ən böyük vuruşma. 730-ci il 6-8 dekabrda Ərdəbil həndəvərində baş verib, və ərəb ordusunun tamamilə darmadağın edilməsi ilə bitib. Xəzər-ərəb müharibələrinin döyüşlərindən biri.
Hərbi əməliyatların gedişi
730\731-ci ildə xəzər və türklərin 300 minlik ordusu Barçikin komandası altında ərəblərə qarşı əks-hücüma başlayıb Dərbənd, Daryal və digər keçidlərlə Arran ərazisinə soxuldu. Əl-Cərrah öz qoşunlarını Bərdə yolu ilə Ərdəbilə çəkdi və orada hadisələrin inkişafını gözləməyə başladı. Xəzərlər ərəb qoşunlarının harada yerləşdiyini bir gürcü knyazından öyrəndilər. İki ordu Araz sahilindəki Varsanda qarşılaşdı. Ərəblər xəzərlərin üstün qüvvələrinin təzyiqi altında Ərdəbilə tərəf çəkildilər; burada Savalan dağı yaxınlığında onların arasında bir gecə-gündüz davam edən böyük vuruşma oldu. Ərəblər tamamilə məğlub edildilər, Əl-Cərrah öldürüldü. Xəzərlər uzun mühasirədən sonra Ərdəbili aldılar, şəhərin kişi əhalisini qırdılar, qadın və uşaqları isə aəsir apardılar. Sonra xəzər ordusu Azərbaycanı viran etdi, ölkənin şəhərlərini bir birinin ardınca tutub Diyarbəkir və Mosula çatdı. Gevond xəzərlərin basqını barədə belə məlumat verir:
Onlar  "Hunlar torpağından, Çor keçidindən, Maskutlar torpağından keçərək Paytakaran ölkəsinə basqın etdilər; Araz çayından keçib Azərbaycana getdilər, Artaveti, Qandzak-Şahastani, Atşi-Baquan adlanan vilayəti, Sparat-Perozu və Ormizd-Perozu dağıtdıları"
Xəzərlərin belə surətli hücumu xəlifəni və onun saray əhlini çox çaşdırdı. Hişam ərəb qoşunlarının baş komandanı vəzifəsinə Səid ibn Əmr ül-Həraşini təyin etdi və o dərhal 30 minlik orduyla xəzərlərə qarşı yola çıxdı.
Xəzərlərin geri çəkilməsi
731-ci ilin yanvarına ərəblər yeni ordu yığaraq Səid əl Həraşinin başçılığı altında xəzərləri aldıqları mövqelərdən sıxışdıra bilirlər. Aaltı il sonra 737-ci ildə ərəb sərkərdəsi, gələcək xəlifə, Mərvan ibn Məhəmməd Xəzər xaqanlığının içərilərinə genişmiqyaslı yürüş təşkil edir ki bunun nəticəsində Xəzərlərin Xilafət ərazisinə yürüşlərinə uzun müddətə dayandırılır.
Cuda Perl
Cuda Perl ( — Cudia Perl, ; ) — kompüterşünaslıq sahəsində Amerika və İsrail alimi, Bayesian şəbəkələrinin riyazi aparatının müəllifi, ehtimal olunan nəticələrin riyazi və alqoritmik bazasının yaradıcısı, qrafik ehtimal modelləri üçün etimad yayma alqoritminin müəllifi, hesablama və əks-şərti hesablama.
2011-ci ildə Perl Türinq mükafatına "ehtimal və səbəb səbəbləri üçün hesablama hazırlamaqla süni intellektə əsaslı töhfə" qazandırdı.
ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvü (2014).
Cudanın "Ağıllı Sistemlərdə Ehtimal Təqdimatı: Şüalanan İnferans Şəbəkələri" (1988) kitabı sitatların sayına görə CiteSeerX verilənlər bazasında 7-ci yeri tutur (May 2012-ci il tarixinə 5.222 fakt).
Pakistanda 2002-ci ildə öldürülən amerikalı jurnalist Daniel Perlın atasıdır.
Bioqrafiyası
4 sentyabr 1936-cı ildə Təl-Əvivdə Mandatalı Fələstində, Polşadan gələn mühacir ailəsində anadan olmuşdur. Uşaqlıq Bnei Brakda keçdi - bu şəhəri quran Gur Hasidim qrupunda onun babası - Chaim Perl idi. 1956-cı ildə İsrail ordusunda xidmət etdikdən və kibbutzim komuniyasına qatıldıqdan sonra İnci mühəndisliyi öyrənmək qərarına gəldi və gələcək həyat yoldaşı Rutla tanış olduğu Technion'a (Haifa, İsrail) daxil oldu. 1960-cı ildə elektrik mühəndisliyi üzrə bakalavr dərəcəsi almışdır.
Məzun olduqdan sonra ABŞ-də daha bir təhsil almağa davam etdi və 1961-ci ildə Nyuark Mühəndislik Kollecindən elektronika üzrə magistr dərəcəsi aldı (Nyu Cersidəki Müasir Texnologiya İnstitutu) və 1965-ci ildə fizika üzrə magistr dərəcəsi aldı. Ratgert Universiteti. Elə həmin il Brooklyn Politexnik İnstitutundan (müasir Nyu-York Universiteti) elektrik mühəndisliyi üzrə bir doktorluq dərəcəsi aldı. İncə filmlərdə yeni keçirici cərəyanın yeni bir növü olan "Super keçirici yaddaşların fırlanma nəzəriyyəsi"  mövzusunda Perl dissertasiyası Abrikosovun vorteksinə bənzəyirdi. Perl RCA-nın tədqiqat laboratoriyasında və elektron keçiricilər şirkətində işləmişdir, burada çox keçirici saxlama cihazlarının və müasir yaddaş sistemlərinin inkişafı ilə məşğul olmuşdur.
Uzun müddət davam edən məntiq və təfəkkürə olan maraq Cudanın 1969-cu ildə Los-Ancelesdəki Kaliforniya Universitetinə getməsinə səbəb oldu və 1970-ci ildə yeni yaradılan kompüter elmləri şöbəsinə işə düzəldi. 1976-cı ildə professor təyin edildi və 1978-ci ildə idrak sistemləri laboratoriyasını təsis etdi. Bu laboratoriya süni intellekt sahəsində araşdırma aparan bir alimin daimi iş yerinə çevrilib: evristik axtarış, ehtimal əsaslandırma və sonradan səbəbli əsaslandırma. 1984-cü ildə A * kimi ənənəvi axtarış alqoritmləri sahəsində yeni nəticələr təqdim edən "Heuristics: Avtomatik Problemlərin İntellektual Axtarış Strategiyaları" kitabını nəşr etdi və bu istiqamətdə araşdırma aparan oyun alqoritmlərini yeni səviyyəyə çatdırır.
Orta Salahlı (Qazax)
Orta Salahlı — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Qazax rayonunun qədim Salahlı kəndi 1867-ci ildə iki inzibati vahidə Yuxarı Salahlı və Aşağı Salahlı kəndlərinə bölünmüşdür. 1922-ci ildə hər iki kənddən ayrılan evlər hesabına yeni məkanda Orta Salahlı kəndi yaradıldı.
Azərbaycanın müxtəlif rayonlarında yerləşən Salahlı kəndləri mənşəcə Qazax mahalının Salahlı eli ilə bağlıdırlar:
Qeyd etmək lazımdır ki, Kür qırağında yerləşən qədim Salahlı kəndinin adı 19-cu əsrin sonlarından ara-sıra rast qəlinən, qeyri-rəsmi olaraq, Qıraq Salalahlı şəklində də işlənmişdir.
Toponimikası
Orta Salahlı oyk., mür. Qazax r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Gəncə-Qazax düzənliyindədir. Yaşayış məntəqəsi Aşağı Salahlı və Yuxarı Salahlı kəndlərinin arasında yerləşdiyi üçün oykonimin əvvəlinə orta sözü əlavə olunmuşdur.
Crataegus mexicana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Zöhrab Əliyev
Həyatı
Zöhrab Hüseyn oğlu Əliyev 1933-cü il mart ayının 22-də Ucar rayonunun Qazyan kəndində anadan olmuşdur. 1949–1954-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) filologiya fakültəsinin kitabхanaçılıq şöbəsində təhsil almışdır.
Fəaliyyəti
1954-cü ildə M.F.Aхundov adına Azərbaycan Respublika Dövlət Kitabxanasında (indiki Azərbaycan Milli Kitabхanası) biblioqraf vəzifəsində işləmiş, bir ildən sonra Mədəniyyət Nazirliyinin kitabхanalar üzrə metodisti vəzifəsinə keçirilmişdir.
Yenidən BDU-ya qayıdan Zöhrab Əliyev 1956-cı ildə respublikamızda kitabхanaşünaslıq-biblioqrafiya iхtisası üzrə ilk aspirant olmuşdur.