cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qedenştorm körfəzi
Körfəzə Pesçanaya, Buor-Yorax, Kojevennaya, Tumara-Yorax, Tumus-Yorax, Alın-Yorax, Erqe-Yorax, Omuk-Munna və Yujnaya çayları tökülür. Körfəz suları ilə Kotordır və Tas-Arı adaları, çıxışında isə Neizvestnıy adaları yerləşir. Sahilində daimi yaşayış yoxdur. thumb|350px Körfəz Sibirin şimal hissəsinin araşdırmaçısı olan Matvey Matveeviç Qedenştromun şərəfinə adlandırılmışdır.
Qərb sahilləri alçaq ərazilərlə əhatələnmişdir. Buradan çoxlu çaylar axır. Şərqində isə 34 metr hündürlüyə malik təpələr vardır.
İnzibati cəhətdən Rusiya Federasiyası Yakutiya Respublikasının Bulunski ulusu ərazisinə daxildir.
Rəng (muğam)
Rəng — muğam şöbələri arasında ifa olunan instrumental pyes.
Qorxusuz vampir qatilləri (film, 1967)
Qorxusuz vampir qatilləri — vampirlər haqqında çəkilən ən məşhur kino-filmlərdən biri.
Klavesin
Tarixi
Klavesin tipli alət haqqında ən qədim qeydlər Paduadan olan (İtaliya) 1397-ci ilə aid mənbədə rast gəlinir. Ən qədim təsvir 1425-ci ildən bəri Almaniyanın Minden şəhərindəki kafedral soborundadır. Klavesinə bənzər bir alətin təsvirləri ilə ilk çertyoju 1445-ci illərdə Zvolle şəhərindən olan Hollandiyalı Arno tərəfindən verilmişdir.
Sənin adın
Sənin adın və ya Yaponiyada tanınan adı ilə — Makoto Şinkayın ssenaristliyi və rejissorluğu ilə CoMix Wave Films studiyası tərəfindən 2016-cı ildə çəkilmiş elmi fantastika və fentezi anime filmi. Film Şinkay tərəfindən yazılmış eyniadlı roman əsasında çəkilmişdir. Masayoşi Tanaka filmin personaj dizayneridir. Film üçün musiqi Radwimps rok qrupu tərəfindən bəstələnmişdir.
Film ilk öncə 3 iyul 2016-cı ildə Los-Anceles şəhərində baş tutmuş Anime Expo 2016 tədbirində nümayiş etdirilmişdir. Rəsmi premyerası 26 avqust 2016-cı ildə baş tutmuşdur. Film üçün ilham qaynağı olan roman 18 iyun 2016-cı ildə buraxılmışdır. Anime Expo 2016 tədbirində filmin Funimation tərəfindən lisenziyalaşdırıldığı açıqlanmışdır. Filmin daha 85 ölkə və regionda nümayiş etdirilməsi planlaşdırılır.
Məzmun
thumb|left|Filmdəki İtomori gölü üçün ilham mənbəyi olmuş [[Suva gölü. ]] Film əsas kişi personaj Taki Taçibana ilə əsas qadın personaj Mitsuha Miyamizunun səhər oyanıb normal həyata davam etmələri ilə başlayır. Taki Tokio şəhərində, Mitsuha isə kiçik qəsəbədə yaşayır. Bir gün Mitsuha liseydəki dostlarından keçən dəfə çox qəribə davrandığını öyrənir, lakin təəccüblü şəkildə, bunları xatırlamır. Mitsuha həm də məbəd qızı – mikodur. O, ağızla hazırlanan düyü şərabı növü olan "Kuchikami-zake" hazırlamaq üçün keçirilən ritualda iştirak edir və nənəsindən kumihimo düzəltməyi öyrənir. Mitsuha buradakı həyatından çox narazıdır, növbəti həyatında Tokioda yaşayan oğlan kimi doğulmağı arzulayır. Digər tərəfdən Taki qadınsayağı xasiyyət göstərdiyini öyrənir və Mitsuhanın onun bədənini bir müddətlik ələ keçirdiyini düşünməyə başlayır.
Tezliklə Taki və Mitsuha bədənlərini dəyişdirdiklərini başa düşürlər və bunun necə baş verdiyini tapmağa çalışırlar. Qeydlər buraxmaqla onlar bir-birilərinin həyatını yaşamağı əyləncəli hesab edirlər. Mitsuka Takiyə onun həmkarı Miki Okuderaya yaxınlaşmaqda kömək edir və onun üçün görüş təşkil edir. Mitsuha Takiyə yaxın zamanda Yerin yaxınlığından keçəcək kometa haqqında danışır, çox həyəcanlandığını, çünki qəsəbə festivalı ilə kometanın görünmə vaxtlarının üst-üstə düşəcəyini bildirir. Taki Mitsuhanın bədənində ikən bir nöqtədə Mitsuhanın nənəsi ondan "sən hələ də yuxu görürsən?" sualını verir və bu andan etibarən onların bədənləri dəyişmir. Taki ilə görüşdə Miki onu tərk edir və başqa Takini tanıdığını deyir. Taki Mitsuha ilə əlaqə saxlamağa çalışır, amma alınmır. Taki sonda onunla şəxsən görüşməyə və qəsəbəsinə getməyə qərar verir.
Qəsəbənin harada yerləşdiyini və necə adlandığını bilməyən Taki ipucu kimi qəsəbənin yaddaşında qalan mənzərəsini çəkir. Taki yaxın dostu Tsukasa Fucii və Miki Okudera ilə Yaponiyanın müxtəlif bölgələrinə səyahət edir. Bir restoranda xidmətçi Takinin eskizlərini tanıyır və ərinin bu qəsəbədən olduğunu bildirir. Əri onu böyük kraterin yanına aparır. Məlum olur ki, İtomori qəsəbəsi 3 il əvvəl düşən kometa nəticəsində məhv olub, əhalisinin böyük hissəsi ölüb. Taki öyrəndiklərindən şoka düşür və ölülərin siyahısından Mitsuhanı, eləcə də, yaxın dostları Katsuhiko Teşiqavaranı və Sayaka Natorini tapır.
Artıq nəyin real olub-olmadığını başa düşməyən Taki Mitsuhanın onun telefonunda buraxdığı qeydlərə baxmaq istəyir, lakin hamısının silindiyini görür. Lakin Taki hələ də Mitsuha və qəsəbəni xilas etmək istəyir. O, dağda yerləşən yeraltı məbədə gedərək Mitsuhanın oraya qoyduğu düyü şərabını içir və Mitsuha ilə yenə bədənlərini dəyişə bilir. Məlum olur ki, bədənlərin dəyişməsi dayandıqdan sonra Mitsuha da Takini axtarmaq qərarına gəlibmiş və bu məqsədlə Tokioya gəlibmiş. Mitsuha sonda onu tapa bilibmiş, lakin bunlar keçmişdə baş verdiyindən Taki onu tanımıyıbmış. Mitsuha Takinin bədənində oyanır və dağdakı məbəddə olduğunu görür. Bu zaman Mitsuhanın bədənində olan Taki də dağa gəlir. Hər ikisi fərqli zaman dilimlərində olduqlarından əvvəlcə sadəcə səslərini eşidirlər, lakin bədənləri yenə dəyişir və bir-birilərini görürlər. Hər ikisi adlarını unutmamaq üçün əllərinə yazmaq istəyirlər, lakin ancaq Taki yaza bilir, Mitsuha adını yazmaq istəyəndə səhər açılır və əvvəlki zaman xətlərinə qayıdırlar. Bu "Katavare-doki"dir (alaqaranlıq vaxtı). Onlar adlarını yada salmaq istəyirlər, lakin xatırlamırlar. Mitsuha Takinin onun ovucuna yazdığı ada baxmaq istəyir, lakin Takinin adı əvəzinə "Səni sevirəm" yazdığını görür və ağlayaraq onu axmaq adlandırır. Mitsuha və dostları qəsəbəni kometanın gəlişindən xilas etməyə çalışır, lakin sonda bunu bacarmadıqları təəssüratı yaranır.
Türkiyənin diplomatik nümayəndəliklərinin siyahısı
thumb|right|450px|Türkiyənin əlaqə qurduğu ölkələr ilə xəritəsi
Sənin adın
Məzmun
Kometanın düşməsindən 8 il sonra məlum olur ki, Mitsuha və dostları əslində qəsəbəni xilas edə biliblərmiş. Mitsuha və Taki qatarda rastlaşırlar və sanki bir-biriləri tanıdıqlarını hiss edirlər. Bir-birilərinin adlarını soruşmaları ilə səhnə başa çatır.
Türkiyənin diplomatik nümayəndəliklərinin siyahısı
Türkiyənin diplomitik missiyalarının siyahisı — Türkiyə Respublikasının ölkələr arasında 1924-cü ildə 39 diplomotik əlaqəsi olmasına baxmayaraq, hal-hazırda isə 228 rəsmi ölkələrlə diplomatik əlaqələri var. Bunlardan 134 konsulluq, 12 daimi nümayəndəlik, 81 baş konsulluq ofisləri fəaliyyət göstərir. Türkiyə Respublikası Ermənistanla hələ də heç bir diplomatik əlaqə qurmur.
Sənin adın
Buraxılış
2017-ci ildə ABŞ-da buraxılması planlaşdırılır. 7 sentyabr 2017-ci ildə Azərbaycanda buraxılması planlaşdırılsa da, daha sonra başqa tarixə qədər təxirə salınmışdır.
Gəlir
Film Yaponiyada böyük uğur qazanmışdır. Film açılış həftəsində 930 milyon ¥ gəlir əldə etmiş (688 min bilet) və gəlir baxımından Yaponiyada birinci yerə yüksəlmişdir. Açılış günü də nəzərə alınmaqla film ümumilikdə 1,28 milyard ¥ gəlir əldə etmişdir. 5 sentyabr 2016-cı ilə kimi – filmin premyerasından cəmi 10 gün sonra filmin Yaponiyada əldə etdiyi ümumi gəlir 3,8 milyard ¥ olmuşdur. 11 sentyabr 2016-cı ilə kimi filmin əldə etdiyi gəlir 6,2 milyard ¥ olmuş və distribüter Toho-nun təxmin etdiyi gəliri (6 milyard ¥) ötmüşdür. Dördüncü həftəsində film yenə mövqeyini əldən verməmiş, əldə etdiyi gəlir 9,1 milyard ¥-ə çatmış və 10 milyard ¥-dən çox qazanc əldə edən ilk qeyri-Ghibli anime filmi olmuşdur. 23 sentyabr 2016-cı ildə filmin cəmi 28 gün içində 10 milyard ¥ gəlir etdiyi açıqlanmışdır. Beşinci həftəsində film yenə zirvədə qalmış, 637.000 bilet sataraq 860 milyon ¥, ümumilikdə isə 11,1 milyard ¥ gəlir əldə etmişdir. Beləliklə film 2016-cı ildə Yaponiyada ən çox gəlir əldə edən film olmuşdur. Düz ardıcıl 9 həftə Yaponiya kinoteatrlarının ən yaxşı filmi olmuş "Sənin adın" 10-cu həftəsində mövqeyini "Ölüm dəftəri: Yeni dünyanı işıqlandırmaq" filminə vermişdir. Lakin 11-ci həftəsində yenidən mövqeyinə qayıtmışdır.
"Sənin adın" anime filmi ən çox gəlir əldə edən 4-cü anime filmi və 4-cü Yaponiya filmidir. Həmçinin Yaponiyada ən çox gəlir əldə edən 7-ci filmdir.
Film Tayvanda 21 oktyabr 2016-cı ildə nümayiş etdirilməyə başlanmış və 31 oktyabra qədər 52.909.581 Tayvan dolları (1.683.785 ABŞ dolları) gəlir əldə edərək Tayvanda ən çox gəlir qazanan Yaponiya filmi olmuşdur.
Mükafat və nominasiyalar
2016-cı ilin noyabrında Funimation "Sənin adın" filminin Oskar mükafatının "Ən yaxşı animasiya filmi" kateqoriyasında namizəd siyahısında olduğunu açıqlamışdır.
Cordan Sloan
Cordan Sloan ( 3 avqust 1993) — İrlandiyalı üzgüçü. Cordan Sloan İrlandiyanı 2017-ci ildə XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Cordan Sloan birinci dəfə Dünya Çempionatına 2017-ci ildə qatıldı. O, Budapeştdə baş tutan XXXVII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 100 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 49.66 saniyəlik nəticəsi ilə 119 üzgüçü arasında 36-cı oldu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Euonymus atropurpureus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Baccharis multiflora
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Muğanlı (Bərdə)
Muğanlı — Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Azərbaycan Respublikasının ərazisində Muğan adı ilə bağlı 18 yaşayış məntəqəsi mövcuddur. Ağcabədi rayonu, Ağdam rayonu, Ağstafa rayonu, Xocavənd rayonu, Kürdəmir rayonu, Qubadlı rayonu, Şamaxı rayonu, Şərur rayonu, Zaqatala rayonu, Zəngilan rayonu və digər ərazilərdə olan yaşayış məntəqələri buna misal ola bilər.
Yaşayış məntəqələri Cənubi Azərbaycanın Muğanlı kəndindən köçüb gəlmiş mollahəsənli, mehdili və cabbarlı nəsillərinə mənsub ailələr tərəfindən salınmışdır. Oykonim türkdilli Azərbaycan tayfası olan muğanlıların adı ilə bağlıdır.Muğanlı tayfa adı XVI əsrin əvvəllərindən məlumdur. Sonralar mənbələrdə şahsevənlərin tərkibində müstəqil tayfa kimi qeydə alınmış muğanlılar XIX əsrin əvvələrində 8 tirədən ibarət olmuşlar. Tayfa Muğan düzündə yaşadığına görə həmin düzün adı ilə adlandırılmışdır.
Xoptolox
Xoptolox — Laptevlər dənizi akvatoriyasında, üç elədə böyük olmayan adadan ibarət arxipelaq. İnzibati cəhətdən Yakutiyanın Bulunski ulusu ərazisinə daxildir.
Kotelnı adasından qərbdə yerləşir. Qrupa üç kiçik adalar daxildir. Adalar əsasən qumdan ibarətdir.
Amblyseius chilcotti
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Seyid Həmzə türbəsi
Seyid Həmzə türbəsi — Təbriz şəhərində müqəddəs məkan və memarlıq abidəsi.
Tarixi
Təbrizin müqəddəs sayılan yerlərindən biri də Seyid Həmzə türbəsidir. Seyid Həmzə İmam Museyi Kazımın nəslindəndir. Tarixi mənbələrdə qeyd olunur ki, Seyid Həmzə Sultan Mahmud Qazan xan zamanı böyük məqam sahibi - şahın vəziri idi. Casuslar Seyid Həmzəni şaha çuğulladıqlarından şah onun ölümünə fitva vermişdi. Deyilənlərə görə, hələ qədim zamanlardan kim bura pənah gətirsəymiş, onun günahı bağışlanarmış. Seyid Həmzənin qəbrinin üzərində Həzrət Əli tərəfindən yazıldığı söylənilən, nəfis tərtibatlı bir Quran da qoyulub. Türbənin giriş qapısında Quranın bu ayəsi yazılıb: "Varid olurlar sələmətli və əmin bir yerə". Onun yanında isə Məhəmməd peyğəmbərin "Ey qapıları açan Allah" sözləri yazılıb. Türbənin yanında bir sıra görkəmli şəxsiyyətlərin də qəbirləri var.
Kavalalı Mehmed Əli Paşa
Kavalalı Mehmed Əli Paşa — Osmanlıların Misir və Sudan hakimi və Kavalalı ailəsinin banisi.
İlk illəri
thumb|Mehmed Əli Paşanın doğulduğu ev, Kavala, indiki [[Yunanıstan|left|279x279px]] 4 mart 1769-cu ildə Kavalada dünyaya gəldi. Ailəsinin mənşəyi haqqında fərqli məlumatlar var. Bəzi tarixçilər onun əslən alban olduğunu qeyd etsə də, oğlu İbrahim Paşa tərəfindən yazılan bir sənəddə Mehmed Əlinin atası İbrahim ağa və babası Osman ağanın qan davası səbəbilə Konyada Kavalaya köç etməsi açıq şəkildə ifadə edilmişdir. Bəzi tarixi mənbələrdə atası İbrahim ağanı kiçik yaşlarında itirərək əmisi Tosun ağanın himayəsinə girməsi qeyd edilsə də, İbrahim ağanın ölüm tarixinin 1790-cı il olması bu məlumatı təsdiq etmir. Atasının yanında tütün ticarətiylə məşğul olan Mehmed Əli 1787-ci ildə hərbi xidmətə alınmış, bu müddət ərzində vergi ödəməkdən boyun qaçıran kəndlilərin cəzalandırılmasında ön plana çıxmışdır. Həmin il Kavalada dul qalan xalası qızı Əminə xanımla evləndi.
Misiri işğal edən fransızlara qarşı hazılanan hərbi birliklər arasında Kavaladan yola düşən 300 nəfərlik dəstənin içərisində yer alan Mehmed Əlinin Misir torpaqlarına ilk gəlişi də məhz 8 mart 1801-ci il olaraq qəbul edilir. Həmin il fransız birliklərinə qarşı vuruşmada fərqləndiyi üçün Misir bəylərbəyi Hüsrəv Mehmed Paşa tərəfindən mayor rütbəsinə yüksəldi və qısa zamanda Misirdəki Osmanlı ordusunun əsasını təşkil edən alban birliklərinin ikinci komandiri oldu.
Fransız işğalından sonra ard-arda iğtişaşlar baş verən Misirdə Osmanlı və Məmlük birlikləri idarəni ələ almaq uğrunda mübarizəyə başladı. Osmanlı birlikləri isə öz arasında ixtilafa düşmüşdü. Hüsrəv Mehmed Paşaya tabe olan hərbi dəstələrlə Tahir Paşa və Mehmed Əli idarəsindəki alban birliklər arasında uyuşmazlıq vardı. Məmlüklər arasında da uyuşmazlıqlar vardı. Bunların bir qismi Bardisini, bir qismi isə Əlfi bəyi dəstəkləyirdi. Bu hərbi qruplar arasında davam edən qızğın mübarizə əhalinin müflisləşməsinə və iqtisadiyyatın çökməsinə səbəb oldu. Mehmed Əli bəy bu vəziyyətdən məharətlə istifadə etdi. Belə ki, Məmlükləri Osmanlılara, müxalif Məmlük birliklərini bir-birlərinə, yeni bəylərbəyi Xurşid Əhməd Paşanı Məmlüklərə və Qahirə əhalisini Xurşid Əhməd Paşaya qarşı ayaqlandıraraq yaranan xaosdan faydalandı. Müxtəlif siyasi manevrlər nəticəsində Misir son bəylərbəyi olan Hüsrəv Mehmed Paşanı, Tahir Paşanı, Əli Paşanı və Xurşid Əhməd Paşanı bərtərəf edərək üləma və Misir əhalisinin dəstəyini aldı və Bab-ı Əli tərəfindən Misir hakimliyinə gətirildi (3 iyul 1805).
Misir hakimliyi
Məmlük bəylərindən Bardisi və Əlfi bəylərin ölümü (1806–1807) Mehmed Əli bəyin Misirdəki hakimiyyətini daha da artırdı və nüfuzuu genişləndirdi. Mehmed Əli bəyin ingilislər üzərində qazandığı qələbədən sonra Bab-ı Əli, 1806-cı ildən bəri İstanbulda girov saxlanılan oğlu İbrahimi dəftərdar olaraq Misirə göndərdi. Əlavə olaraq Misirin sahil bölgəsi (İsgəndəriyyə və Rəşid bölgələri) Mehmed Əli bəyin idarəsinə verildi.thumb|Məmlüklərin qətliamı (1811)|left|294x294pxİngilislərin Misiri tərk etməsinin ardından Mehmed Əli bəy uzunmüddətli iqtisadi və təşkilati reformasiyaya başladı. Aparılan islahatlar nəticəsində özünə siyasi təhlükə olaraq gördüyü üləma sinifinin nüfuzunu vəqf torpaqlarına vergi tədbiq etməklə azaltdı. Digər yandan Məmlük bəyləriylə mübarizəni davam etdirdi. 1808–1810-cu illərdə Yuxarı Misirdəki Məmlük bəylərini təsirsiz hala saldı və nəhayət, Bab-ı Əlinin uzun müddətdir təkid etdiyi vəhhabilər üzərinə səfərə çıxma təklifini qəbul etdi. Bu səfərə çıxmadan öncə Ciddə sancaqbəyi və vəhhabilər üzərinə göndəriləcək ordunun komandiri olaraq təyin etdiyi oğlu Əhməd Tosun Paşanın şərəfinə 1 mart 1811-ci ildə mərasim tərtib etdi və bu mərasim əsnasında bəziləri istisna olmaqla, bütün Məmlük bəylərini öldürtdü. Əhməd Tosun Paşanın uğur qazanmaması nəticəsində 1813-cü ilin sentyabrında Mehmed Əli bəy şəxsən özü oğlunun köməyinə getdi və 1815-ci ilədək bu bölgədə üsyanın yatırılmasıyla məşğul oldu. Daha sonra üsyanda iştirak edən vəhhabilərin cəzalandırılması oğlu İbrahim Paşaya həvalə edildi. 6 aprel 1818-ci ildə vəhhabilərin mərkəzi olan Diriyə qalası mühasirəyə alındı və 9 sentyabrda İbrahim Paşa idarəsindəki birliklər tərəfindən ələ keçirildi. Qazanılan bu qələbənin ardından həcc yollarının təhlükəsizliyi təmin edildi, Mehmed Əli Paşanın İslam dünyasındakı nüfuzu artdı və Qırmızı dənizdəki ticarət yolları üzərində üstünlük qazanıldı.
Hicaz səfərinin ardından Mehmed Əli Paşa, xəyalında qurmaq istədiyi mükəmməl orduya əsgər toplamaq məqsədilə Sudan torpaqlarını hədəf seçdi. 1820-ci ildə tərtib olunan Sudan səfəri 2 il davam etdi və nəticədə bölgə nəzarət altına alındı. Sudan uğrunda gedən döyüşlərdə oğlu İsmayıl Kamil Paşa həlak edildi. Hicaz və Sudan səfərində ordunun hərbi geriliyi özünü daha da büruzə verdi və Mehmed Əli Paşa nizam-ı cədid adlı yeni bir ordunun qurulmasına qərar verdi. Yeni ordunun qurulması isə Jozef Seve (sonradan Süleyman Paşa) adlı fransız polkovnikə həvalə edildi. Avropasayağı qurulan bu ordunun ilk sınağı o əsnada çıxan Moreya üsyanı oldu. İbrahim Paşa, Moreya sancaqbəyi və buraya göndərilən ordunun sərdarı təyin edildi və qısa zamanda bütün yarımada və ətraf adalar üzərində hakimiyyət bərpa edildi. Ardından üsyanı xaricdən dəstəkləyən İngiltərə, Fransa və Rusiya nümayəndələri 6 iyul 1827-ci ildə üçtərəfli ittifaq quraraq məsələni sülh yoluyla həll etmək istədilər. Bu sülh tələbinin Bab-ı Əli tərəfindən rədd edilməsinin ardından müttəfiq donanması Navarin limanına daxil olaraq burdakı Osmanlı-Misir birləşmiş donanmasını məhv etdi (20 oktyabr 1827). Moreya ilə əlaqəsi kəsilən və bölgədəki birlikləri çətin vəziyyətə düşən Mehmed Əli Paşa müttəfiq dövlətlərin təmsilçisi ingilis polkovnik Kodrinqtonla İsgəndəriyyədə yeni bir andlaşma imzaladı (9 iyul 1828) və Bab-ı Əlinin icazəsi olmadan Moreyadakı birliklərini geri çəkdi.
Üsyan illəri
Mehmed Əli Paşa 1827-ci ilin sonunda Moreya səfərindəki itkilərinin qarşılığında Suriyanın ona verilməsini tələb etsə də, onun bu tələbi Bab-ı Əli tərəfindən qəbul edilmədi. Buna baxmayaraq Mehmed Əli Paşa Əkka sancaqbəyi Abdullah Paşa ilə arasındakı ixtilafı bəhanə edərək İbrahim Paşa idarəsindəki ordunu Suriyaya göndərdi (2 noyabr 1831).
Misir ordusu qısa zamanda Qüds, Nablus, Sayda, Beyrut və Tərabülüs əş-Şam şəhərlərini ələ keçirdi. Məsələni xoşluqla həll etmək istəyən Bab-ı Əli, təşəbbüslərinin nəticəsiz qalmasının ardından Ağa Hüseyn Paşanı sərdar təyin edərək bölgəyə yolladı (mart 1832). Alınan fətva ilə Mehmed Əli Paşa və oğlu İbrahim Paşa xain elan edildi, Misir, Krit, Ciddə və Sayda əyalətlərinin idarəsi Ağa Hüseyn Paşaya həvalə olundu. Misir birlikləri Osmanlı ordusu ilə ilk dəfə Zərra adlı yerdə qarşı-qarşıya gəldi və onları məğlub etdi (14 aprel 1832). Əkka 6 ay davam edən mühasirənin ardından təslim oldu (27 may 1832). İbrahim Paşa idarəsindəki Misir birlikləri öncə Hələb bəylərbəyi Mehmed Paşanı, ardından 29 iyulda Hüseyn Paşanı məğlub etdi. Ardından Konya üzərinə hücuma keçən Misir birlikləri bölgədə heç bir müqavimətlə qarşılaşmadılar. İbrahim Paşa 21 dekabr 1832-ci ildə sədrəzəm Rəşid Mehmed Paşa idarəsindəki Osmanlı birliklərini də məğlub etdi. Beləcə, yalnız Anadolu deyil, həmçinin İstanbul da təhlükə altına düşdü.
Bu əsnada böyük dövlətlərdən diplomatik dəstək gözləyən Bab-ı Əli, digər yandan Qahirəyə elçilər göndərərək Mehmed Əli paşa ilə uzlaşmağa çalışırdı. Avropa dövlətlərinin təzyiqi və rus birliklərinin yardım üçün İstanbula göndərilməsi nəticəsində Mehmed Əli Paşanın tələblərini qəbul etməyə məcbur olan Sultan Mahmud, 3 may 1833-cü ildə Adana bölgəsinin İbrahim Paşaya verilməsini qəbul etdi. 5-6 may tarixlərində bununla bağlı padşah fərmanları yazılaraq Kütahyaya göndərildi. Bu razılıq tərəflər arasında nisbi atəşkəs yaratsa da, bu çox uzun çəkmədi.
Bab-ı Əli ilə daimi bir razılığa gəlinməməsi, Rusiyanın münaqişəyə Osmanlıların cəbhəsindən daxil olması və Sultan Mahmudun məsələni kəskin hərbi tədbirlər çərçivəsində həll etməyə çalışması Mehmed Əli Paşanı qorxudurdu. Bu səbəblə, ordunu gücləndirməyə və bununla bağlı maddi məsrəfləri artırmağa başladı. Məcburi hərbi mükəlləfiyyət qanunu qəbul edildi və əlavə vergilər tədbiq olunmağa başlandı. Bu vəziyyət daxildə bəzi üsyan və ayaqlanmalara səbəb oldu. Mərkəzi Livan və Fələstin olan bu üsyanlar 1834-cü ilin yayında İbrahim Paşa tərəfindən qanlı şəkildə yatırıldı.Üsyanlar əsnasında Mehmed Əli Paşanın ən böyük qorxusu, Sultan Mahmudun bunu bəhanə edərək bölgəyə ordu yollaması idi. Bu səbəblə 4 sentyabr 1834-cü ildə Avropa dövlətlərinin təmsilçilərinə müstəqilliyini elan etmək niyyətində olduğunu bildirdi. Suriyada davam edən gərgin vəziyyət tədbiq olunan məcburi hərbi mükəlləfiyyət qərarı və dərzilər üsyanının ardından daha da ağırlaşdı. Vəziyətin çətinləşməsi və Osmanlı hakimiyyətinin yeni bir səfərə hazırlaşması Mehmed Əli Paşanı tələsdirdi və o, 25 may 1838-ci ildə ikinci dəfə nota göndərərək müstəqilliyinin elan edilməsini tələb etdi. Buna baxmayaraq məsələni hərbi yolla həll etmək niyyətində olan Sultan Mahmud yerli əyanların da dəstəyilə Hafiz Paşa idarəsindəki ordunu bölgəyə yolladı. Nizip yaxınlığında 2 ordu qarşı-qarşıya gəldi. Döyüş Osmanlı ordusunun məğlubiyyəti ilə nəticələndi (24 iyun 1839). Məğlubiyyət xəbəri paytaxta çatmadan Sultan Mahmud vəfat etdi və bu əsnada Osmanlı donanması kaptan-ı dərya Əhməd Fövzi Paşanın xəyanəti nəticəsində Misirə təslim edildi.
15 iyul 1840-cı ildə Bab-ı Əli hökuməti ilə İngiltərə, Rusiya, Avstriya və Prussiya təmsilçiləri arasında bağlanan London andlaşmasına əsasən, Misirin və yalnız yaşadığı müddət ərzində Əkkanın idarəsi Mehmed Əli Paşaya verildi. Ancaq Fransanın təkidləriylə Misir tərəfi bu şərtləri qəbul etmədi. Nəticədə andlaşmanın şərtlərinə əsasən İngiltərə, Avstriya və Osmanlı gəmilərindən ibarət nəhəng donanma Suriya sahillərinə gələrək qısa zamanda Sayda, Beyrut və Hayfanı ələ keçirdi. 4 noyabrda Əkka qalası təslim alındı. 15 sentyabrda Misir hakimliyindən azad edilən Mehmed Əli Paşa 27 noyabrda Fransanın vasitəçiliyi ilə qarşı tərəfə öz şərtlərini bildirdi. Onun şərtinə görə, Misir hakimiyyətinin ona və onun övladlarına buraxılması qarşılığında Osmanlı donanması geri qaytarılacaq və Misir ordusu Suriyanı tərk edəcəkdi. 24 may 1841-ci ildə yazılan bir fərmanla Misirin idarəsi Mehmed Əli Paşanın nəslindən olan ən böyük oğul övladına veriləcəyi elan edildi. Bu fərman paşa tərəfindən də qəbul edildi və beləcə, Misir məsələsi qəti olaraq nəticələndi.thumb|Öz adına inşa etdirdiyi və dəfn edildiyi [[Mehmed Əli Paşa məscidi, Qahirə|299x299px]] thumb|Mehmed Əli Paşanın məzarı
Son illəri
Mehmed Əli Paşanın son illəri sükut içərisində keçdi. Misir məsələsinin beynəlxalq gündəmdən düşməsi, Misirin müstəqillik qazanması və Osmanlı dövlətinin süqutunun sürətlənməsi Misir və Osmanlı hakimiyyətlərini qısa zamanda yaxınlaşdırdı. 1846-cı ildə İstanbula və Kavalaya səyahət etdi. 1848-ci lin əvvəllərində əqli olaraq zəifləməsi səbəb göstərilərək müalicə məqsədilə bir müddət Napoliyə göndərildi. Dövlətin idarəsi isə oğlu İbrahim Paşaya və mühüm dövlət adamlarından ibarət məclisə həvalə edildi. Atasının səhhətinin daha da ağırlaşmasının ardından İbrahim Paşa 1848-ci ilin sentyabrında İstanbula çağırıldı və Misir hakimi təyin edildi. Ancaq özü də xəstə olan İbrahim Paşa çox keçmədən vəfat etdi (10 noyabr 1848). Onun yerinə Əhməd Tosun Paşanın oğlu Abbas Hilmi Paşa Misir hakimliyinə gətirildi. Mehmed Əli Paşa 2 avqust 1849-cu ildə İsgəndəriyyədə vəfat etdi və Qahirə qalasında inşa etdirdiyi məscidin həyətinə dəfn olundu (Mehmed Əli Paşa məscidi).
İslahat və yenilikləri
Mehmed Əli Paşanın siyasi, iqtisadi və təşkilati yüksəlişinin arxa planında modern ordu ideyası dururdu. Başlanğıcdan bəri bu ordunun qurulmasının mühüm olduğunu bilən Mehmed Əli Paşa 1820-ci ildə Asvanda ilk hərbi məktəbin açılmasına nail oldu. Qurulacaq yeni orduda əsasən fransız əsilli hərbçilərinin hərbi və təşkilati təcrübələrindən istifadə edildi. Yeni qurulacaq orduya əsgərlər daha çox Sudan və Suriyadan toplandı. Qısa zamanda dövlətin bir çox yerində ümumi hərbi, piyada və süvari, eləcə də topçu məktəbləri açılmağa başlandı. Ordunun ehtiyacı olan hərbi ləvazimatların istehsalı üçün fabrik və zavodlar inşa edildi. 1810-cu ildə Misir donanmasının təməli atıldı. İlk öncə gəmilər Fransa və İtaliyada hazırlansa da, daha sonra İsgəndəriyyədə yeni bir gəmi tərsanəsi quruldu.
Paşanın ən önəmli təşəbbüslərindən biri də modern bir təhsil sisteminin qurulması oldu. İlk öncə 1809-cu ildə Avropaya tələbələr göndərilməyə başlandı. 1820-ci illərin ortalarından etibarən bu say artmağa başladı. 1820-ci ildə ilk mətbəə açıldı. 1828-ci ildə Vekāyi-i Misir adlı yerli qəzaet türkcə və ərəbcə olmaqla dərc olunmağa başlandı. Əkin yerlərinin artırılması və Nil daşqınlarının qarşısının alınması məqsədilə bəndlər və suvarma kanalları inşa edildi. Bu kanalların ən mühüm olanı 1820-ci ildə açılışı baş tutan və dövrün padşahın adını daşıyan Mahmudiyə kanalıdır.
Krasnı Vostok (Avurğazı)
Krasnı Vostok — Başqırdıstan Respublikası nın Avurğazı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Məsəli kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə Çuvaşlar (100%) üstünlük təşkil edir.
Amerikalı kikboksçu 2
Amerikalı kikboksçu 2 — 1993-cü ildə Yeno Hodi tərəfindən çəkilən döyüş filmi janrlı ABŞ filmidir.
Məzmun
Lilian varlı adamlardan biridir. Əri onunla məhbbət əlaqəsi quran zaman onun qızını vertolyotla hovuzdan qaçırır və çoxlu pl tələb edirlər. Lillian qızı Syuzanı narkomafiya bandasından xilas etmək istəyir. Lakin Lillian qızını xilas etmək üçün polislərə müraciət etmir. Lillian keçmiş ərinə müraciət edir…
Salmyeş
Salmyeş  — Fransada kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Lessak kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Rodez.
INSEE kodu — 12303.
Kommuna təxminən Parisdən 500 km cənubda, Tuluza şəhərindən 150 km şimal-şərqdə, Rodezdən isə 29 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 254 nəfər təşkil edirdi.
Oronim
Oronim ( — dağ,  — ad) — yerin hər hansı formasına — həm qabarıq (dağ, dağ silsiləsi, təpə), həm də çökəkliyə (yarğan, dərə, vadi, ova) verilən xüsusi ad.
Tuzxurmatu qəzası
Tuzxurmatu qəzası (ərəbcə: قضاء طوز خور ماتو) — İraq Respublikasının Səlahəddin mühafazasında inzibati ərazi vahidi. Qəzanın inzibati mərkəzi Tuzxurmatu şəhəridir.
Ərazisi
2009-cu ilə olan rəsmi məlumata əsasən qəza 2.316 km² ərazini əhatə edir.
İnzibati-ərazi bölgüsü
İnzibati cəhətdən üç nahiyyəyə (ərəbcə: ناحية) bölünür: Tuzxurmatu nahiyyəsi (ərəbcə: ناحية طوز خور ماتو), Əmirli nahiyyəsi (ərəbcə: ناحية آمرلي) və Süleymanbəy nahiyyəsi (ərəbcə: ناحية سليمان بيك).
Etnik tərkibi
OŞSAM -ın 30 may - 2 iyun 2009-cu il tarixində apardığı araşdırmaya əsasən bütün Səlahəddin mühafazsında təxminən 1.200.000 nəfər, Tuzxurmatu qəzasında isə təxminən 190.000 nəfər əhali yaşayır. Tuzxurmatu şəhəri və qəzadakı digər yaşayış məntəqələrində yaşayanlar da daxil olmaqla bütün qəzada toplam təxminən 75.000 etnik türkman məskunlaşmışdır. Ancaq bundan əlavə də qeyd etmək lazımdır ki, qəzada yaşayan, özünü ərəb hesab edən çox sayda insan kökən olaraq türkmandırlar. Qəzanın inzibati mərkəzi Tuzxurmatu şəhərində yaşayan türkmanların əksəriyyəti şiə, az qismi sünnidir, əksinə kəndlərdə yaşayanların isə çoxu sünni, az hissəi isə şiə müsəlmanlardır. Qəzanın türkman əhalisi əsasən qədim Bayat boyundan törəmişdir.
Alberto Korda
Alberto Díaz Gutiérrez və ya daha çox tanınan adı ilə Alberto Korda (d. 14 sentyabr 1928, Havana — ö. 25 may 2001, Paris) — kubalı fotoqraf. 1960-cı ildə çəkdiyi Guerrillero Heroico (Qəhrəman partizan) fotosu ilə məşhurdur.
Həyatı
Korda adı ilə tanınan Alberto Dias Qutierres 14 sentyabr 1928-ci ildə Kubanın paytaxtı Havana şəhərində anadan olmuşdur. Fotoqrafiyaya atasından götürdüyü Kodak 35mm fotoaparatı ilə öz sevgilisinin şəkillərini çəkməklə başlamışdır. Fotoqrafiyaya başlama səbəbinin "qız tutmaq" olduğunu açıqlayan Korda ilk evliliyini kubalı model Natalia Menendez ilə etdi. Korda dəmiryolu işçisinin ailəsində doğulmuşdu və fotoqraf olmazdan əvvəl bir neçə işdə çalışmışdır. O, öz karyerasına ziyafət məclislərində və toylarda şəkil çəkməklə başlamışdır. Yeni başlayan Kordanın fotoları çox keyfiyyətsiz idi; bir neçə aydan sonra şəkillər tutqunlaşır və saralırdı. Öz studiosunu açdıqdan sonra əvvəlki səhvlərindən nəticə çıxarır və daha düzgün kimyəvi maddələrdən istifadə etməklə fotoların saralmasını dayandırır. 1953-cü ildə Korda digər kubalı fotoqraf Luis Piers ilə birlikdə ilk foto-studiosunu açır. Bununla da, Korda və Peirs dəbdən reklama qədər müxtəlif növ şəkillər çəkməklə məşğul oldular.
1968–1978-ci il aralığında sualtı fotoqrafiyası ilə məşğul olmuşdur.
Korda 2001-ci ildə Parisdə öz sərgisinə hazırlaşarkən ürək infarktından dünyasını dəyişir.
Kuba inqilabı dövründə
Alberto Korda Fidel Kastronun şəxsi fotoqrafı işləməyə başlayır. Belə ki, o, Fidel Kastronun qatıldığı tədbirlərdə fotolar çəkir. Kuba inqilabı isə onun karyerasında əsl dönüş nöqtəsi oldu. İnqilabçıların qələbəsi onun planlarını tamamilə dəyişdi. 1959-cu ildə yeni yaradılmış bir qəzet fotoqraflar üçün geniş imkanlar yaradır ki, onlar öz fotolarını həmin qəzetdə yayımlasınlar. Korda həmin -qəzetdə çalışmağa başlayır. Korda deyir: "30 yaşlarımda mənasız keçən həyatımı tamamilə dəyişən qeyri-adi bir hadisə baş verdi: Kuba inqilabı". O əsasən inqilabın liderlərinin fotolarını çəkməyə başlayır. Bir inqilab fotoqrafı kimi Korda həmişə öz iş tempində işləyirdi. Mətbuat və digər yerlərdən sıxıntıya məruz qalmayıb. Kastronun getdiyi hər yerdə onu izləyirdi. Kordanın məşhur fotolarından biri Kastronun 1959-cu ilin aprelində Linkoln Memorialına səfər etdiyi zaman çəkilib. Kastronun səyahətləri Kordanı da bütün Kuba, xarici ölkələr və Sovetlər Birliyinə də aparırdı. Korda 1963-cü ildə Fidel Kastro və Nikita Xruşşovun söhbət edərkən fotolarını çəkmişdi.
Kubanın məşhur Revolución qəzətində işləyərkən onu dünyaca məşhur edən fotosunu çəkdi. Bu foto daha sonra özündən icazə almadan dəfələrlə yayımlandı, amma 2000-ci ildə spirtli içki şirkəti Smirnoffu məhkəməyə vermişdi. Fotodan istifadə ilə bağlı fotoqrafın özü belə demişdir: "Çe Qevaranın uğrunda öldüyü idealları dəstəkləyən biri kimi bu fotonun onun xatirəsini yaşatmağa və dünyadakı sosial ədaləti təmin etməyə çalışanların istifadə etməsinə qarşı çıxmıram, amma alkoqol kimi ticari şeyləri reklam etmək üçün Çenin şöhrətindən istifadə etməyə çalışanların qarşısındayam". Korda məhkəmədən aldığı 50.000 dollar təzminatı Kuba Səhiyyə Sisteminə bağışladı və "Əgər Çe yaşasaydı, o da belə edərdi" dedi.
İnqilabdan sonra Korda 10 il Fidel Kastronun şəxsi fotoqrafı oldu. Bu müddət ərzində o, həmçinin nümayişləri, şəkər qamışı yığımını və fabrik mənzərələrini çəkdi. Başqa az tanınan Kastro fotolarına Kastronun Nyu-York zoo-parkında pələngin gözünə diqqətlə baxarkən, Çe Qevara ilə qolf oynayarkən və balıq tutarkən, Rusiyada xizək sürərkən və ov edərkən, eləcə də Ernest Heminqueylə birlikdə çəkdiyi fotolar daxildir.
Bəstəkar Qara Qarayev. Opus-78 (film, 1979)
'Bəstəkar Qara Qarayev. Opus-78' qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Arif Qazıyev tərəfindən 1979-cu ildə çəkilmişdir. "Azərbaycantelefilm"də istehsal edilmişdir. Film zəmanəmizin böyük bəstəkarı, SSRİ xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Qara Qarayevin Moskvada tamaşaya qoyulmuş "Coşğun Qaskoniyalı" müzikli haqqındadır.
Məzmun
Film zəmanəmizin böyük bəstəkarı, SSRİ xalq artisti, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Qara Qarayevin Moskvada tamaşaya qoyulmuş "Coşğun Qaskoniyalı" müzikli haqqındadır. Rostanın "Sirano de Berjerak" pyesinin motivləri üzrə bəstəkar Qara Qarayev 1973-cü ildə "Coşğun Qaskoniyalı" müziklini yazmış və bu əsər Moskvanın operetta teatrında böyük uğurla tamaşaya qoyulmuşdur. Tamaşa günü dahi bəstəkarın sevincinin həddi-hüdudu yox idi. O, kamera qarşısında dayanıb operettanın yaranma tarixindən danışır.
Filmdə tamaşaya gələnlər və yaradıcı heyətin üzvləri də əsər haqqında öz fikirlərini bölüşür, rejissor Y.Petrov, baş rolun ifaçısı Tatyana Şmıqa müsahibə verirlər.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1979-cu ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə (böyük fraqment, rus dilində)
Çiatura
Çiatura — Qərbi Gürcüstan İmereti regionunda bir şəhərdir. 1989-cu ildə buranın 30,000-ə yaxın əhalisi var idi.
Coğrafiya və Tarix
Şəhər Qvirila çayının sahilində bir dağ vadisində, daxili şəkildə yerləşir.
1879-cu ildə gürcü şairi Akaki Sereteli sahədə yataqlarının aşkar edilməsi üçün, manqan və dəmir filizləri axtarış sahəsi araşdırdı. Digər gərgin araşdırmalar sonra kommersiya istismar manqan oksidi, peroksid aşkar edilmişdir.Dövlət set-up ASC Çieturmengenis şirkəti idarə və böyük əmanət istifadə etdi. Bütün kommersiya kateqoriyalarına, real manqan filizləri,ümumi balans manqan oksidi filizləri (41,6%), karbonat filizləri (39%) və peroksid filizləri (19%) daxildir.239 milyon ton olaraq təxmin edilir. Nəticədə, şirkət tam elektrikləşdirilmiş Gürcüstan dəmir Yolları bu gün idarə Zestafoni ilə dəmir-yüngül bitki, manqan filiz nəql etmək üçün bir dəmir link inkişaf etdirdi. Manqan istehsalının 1905-ci ilə qlobal çıxış 60% artıb.
Çiaturada Dövlət Teatrı, 10 məktəb, Gürcüstan Texniki Universitetinin Fakültəsi yerləşir.
Euonymus cochinchinensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lukaş Kuçera
Lukaş Kuçera (18 aprel 2000-ci ildə Slovakiyada anadan olub) — Slovakiya Super Liqası təmsilçilərindən olan Senitsa klubunda müdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Slovakiyalı futbolçudur.
Senitsa
Kuçera Senitsa akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Kuçera öz peşəkar karyerasında debütünü 13 may 2017-ci ildə Jilina klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 91-ci dəqiqədə Tomaş Briqantı əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Senitsa liqa görüşündə rəqibinə 2-3 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Artemisia yunnanensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia yunnanensis Artemisia yunnanensis
Transeius chorites
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Aclıq (film, 1983)
Aclıq — vampirlər haqqında çəkilən ən məşhur kino-filmlərdən biri
Mövzu
Qədim Misir dövründən bu yana bir vampir şahzadəsi olan Miriam (Catherine Deneuve) özünə məskən etdiyi Nyu-Yorkda sevgilisi Con (David Bowie) ilə birlikdə yaşayır. Hər şey qaydasında getdiyi bir məqamda işlər qəfildən Conun qocalmağa başlaması ilə pozulur. Vampir Con qocalma üzrə ixtisaslaşmış tanınmış mütəxəs­sis həkim Sara Robertsə (Susan Sarandon) müraciət edir. Lakin Sara Roberts Conu ölümün pəncəsindən xilas edə bilmir və Con hədsiz qırışıq­lıq nəticəsində can verir. Dul qalmış vampir şahzadəsi özünə yeni sevgili kimi Sara Robertsi seçir.
Qaratəpə (Bərdə)
Qaratəpə — Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Donqhoy Hava Limanı
Donqhoy Hava Limanı — Vyetnamın Kuanqbin əyalətinin Donqhoy şəhərində yerləşən mülki hava limanı.
Tarixi
240px|left|thumb|Donqhoy hava limanı Hava limanını 1930-cu ildı fransız müstəmləkəçilər tikiblər. Onlar bu limandan vyetnamlı və laoslu kommunistlərə hücumlar zamanı istifadə ediblər. İkinci Hind-çin müharibəsi zamanı Şimali Vyetnam ordusu tərəfindən istifadə olunmuşdur. 2004-cü ildə Vyetnam hökuməti hava limanında yenidənqurma işləri aparmışdır. İşlər 2008-ci ildə yekunlaşmışdır. Hazırda bu hava limanından Hanoy və Hoşiminə uçuşlar həyata keçirilir.
Təlimatı
Qəbul edilən hava gəmiləri: An-12,-24, İl-18,-76,-86, Tu-134,-154, Yak-42, Airbus A321 və bütün növ vertolyotlar.
Euonymus cornutus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aynur Aydın
Aynur Aydın — Türkiyəli müğənni və bəstəkar.
Həyatı
15 dekabr 1985-ci ildə Almaniyanın Münhen şəhərində dünyaya gəlib. İlk səhnə təcrübəsini teatrda qazanıb. Mühnehndəki "Westend Opera Musical" məktəbini bitirib.
1999-cu ildə "Sürpriz" musiqi qrupuna qatılmaqla professional musiqiyə başlayıb.
Mulen Ruj!
Moulin Rouge! — 2001-ci ildə istehsal edilmiş, musiqili, romantik film. Filmin rejissoru, orodüsseri və ssenari müəllifi Baz Luhrmanndır. Qırmızı Pərdə prinsipi əsasında hazrlanmış filmdə Orfey əfsənəsi və Cüzeppe Verdinin "La Traviata" operasının motivlərindən istifadə edilmişdir. Filmdə gənc ingilis yazıçı – şairi olan Kristianın, ölümcül xəstə olan,Mulen Ruj gecə klubunun ulduzu, kabare aktrisa və kurtizan Satinə qarşı olan məhəbbətindən bəhs edilir. Hadisələr, incəsənət adamlarının yaşadığı ərazi kimi tanınan, Parisin Montmartre məhəlləsində cərəyan edir.
Film səkkiz Oskar mükafatına namizəd göstərilmiş: Ən yaxşı bədii rejissor və Ən yaxşı paltar dizaynı nomanasiyalarında qalib gəlmişdir. Bu film iyirmi iki il ərzində Ən yaxşı şəkil nominasiyasında namizədliyi irəli sürülən ilk musicl idi. Film Avstraliyanın Sidney şəhərində, Fox Studiyasında çəkilmişdir.
Süjet
Filmdə hadisələr, 1900-cü ildə Paris şəhərində cərəyan edir. Həyat və yaradıcılıq eşqiylə coşan gənc şair Kristian (Ewan McGregor)Parisin mədəni həyatının bir hissəsi olmaq üçün bu şəhərə üz tutur və "Mulen Ruj" gecə klubunun yaxınlığında bir mehmanxanada yaşamağa başlayır. Mulen Ruj Parisin ən böyük və ən məşhur gecə klubudur. Şəhərin ən gözəl xanımları və ən zəngin kişiləri əylənmək və istirahət üçün bura üz tutur. Hər gün şənlik məclisləri quruluan bu klubun rəhbəri Harold Zidlerdir(Jim Broadbent).
Lakin klubda hamının diqqətini özünə çəkən və kişilərin "parlayan briliyant" adlandırdıqları bir xanım var ki, onun da adı Satindir(Nikol Kidman). O, Mulen Rujun ulduzudur. Şəhərə yeni gələn gənc şair isə hələlik onu tanımır. O, oteldəki otağına yenicə yerləşib çalışmağa başladığı vaxt, birdən tavn yarılır və bir adam ayağından asılı şəkildə aşağı sallanır. Eyni zamanda qapı açılır və cırtadan içəri gələrək onların argentinalı aktyorlar olduğunu və tamaşa məşqi etdiklərini açıqlayır. Tezliklə gənc şair də onlara qoşulur və onu tamaşa üçün ssenari yazmağa razı salırlar. Daha sonra isə onlar birlikdə tamaşanın keçirilməsi nəzərdə tutulan Mulen Ruja gedirlər. Burada Kristian ilk dəfə satinlə tanış olur.
Həmin gecə kluba həmçinin klubu maliyyələşdirmək istəyində olan orta yaşlı hersoq da gəlir. Hersoqun məqsədi bəyəndiyi xanıma pulla sahib olmaqdı. Lakin klubda çıxışı zamanı Satin özündən gedir və onun xəstə olduğu, tezliklə öləcəyi aydınlaşır. Lakin bununla belə, xəstəliyini onun özünə bildirmirlər. Çıxışdan sonra Kristian icazəsiz satinin otağına gəlir və onu burda gözləyir. Otağa gələn satin, onun hersoq olduğunu zənn edir və ifa etdiyi mahnıdan sonra ona vurulur. Lakin tezliklə otağa hersoq da gəlir. Otaqda başqa kişi olmasını görməməsi üçün Satin Kristianı gizlətməyə çalışır. Lakin hersoq (Richard Roxburgh) Kristianı görür və onlar vəziyyətdən çıxmaq üçün Kristianın yeni pyesin müəllifi olduğunu və onların məşq etdiklərni uydururlar.
Pyesdə hadisələr Hndistanda baş verir. Gənc xanım gənc bir yazıçını sevsə də, varlı olması səbəbiylə maharadjaya ərə getməyə məcbur edilir. Zəngin hersoq pyesin tamaşasını maliyyələşdirməyə söz verir, lakin Zidlerdən əvəzində Satini istəyir. Razılaşmaya əsasən pyesin səhnələşdirildiyi gün Satin Hersoqun olmalı idi. Lakin hadisələrin sonrakı cərəyanı buna mkan vermir. Satin və Kristianın hər şeyi atıb getmək istədiyi vaxt Zidler Satinə öləcəyini və bu itkinin verəcəyi əzabın gənc şair Kristianı da öldürəcəyini bildirir. Satin Kristianı bu əzabdan qurtarmaq üçün onu tərk etmək qərarına gəlir. Hersoq isə Kristianın öldürülməsi əmrini verir.
Satin bütün bunların qarşısını almaq üçün Kristiana onu sevmədiyini bildirir. Lakin tamaşa günü səhnəyə çıxan Kristianın ifa etdiyi mahnıdan sonra özünü saxlaya bilməyən Satin də bütün tamaşaçıların qarşısında onu sevdiyini etiraf edir. Tamaşaçılar bunun da tamaşanın bir parçası olduğunu güman etsə də hersoq hər şeyi anlayır və səhnəyə gələrək Kristianı öldürmək istəsə də Zidler bunun qarşısını alır. Tamaşa sona çatır, pərdələr salınır. Satin səhnədəcə, Kristianın qolları üstündə vəfat edir. Ölməzdən öncə isə Kristiandan bu kiçik məhəbbət əhvalatını qələmə alaraq əbədiləşdirməsini xahiş edir.
İlham mənbəyi
Mulen Rujun yaradılmasında aldığı ilham haqqında danışarkən Lehrmann qeyd edir:
"...Katerina Martin (prodüsser dizayner və Lehrmannın həyat yoldaşı) və mən "Bir yaz gecəsi röyası" əsərinin motivləri əsasında ssenari işləmək üçün Hindistana səfər etmişdik. Biz bir gecə orada gəzintiyə çıxmışdıq və qarşımıza Bollivud flmlərindən birinin böyük reklam afişası çıxdı. Mən dedim, "Gedək baxaq." Biz getdik – 2.000 tamaşaçı kütləsi, yüksək komediya, yüksək faciə, qardaş qardaşı öldürür, musiqi nömrələri ifa edirlər, hamı hind musiqisinin sədaları altında bir yerdə atlanıb düşür və sair. Biz düşündük ki, bu çox əyləncəlidir. Və bizdə belə bir sual yarandı, "Biz də buna bənzər formada bir film istehsal edə bilərik mi ?" Musiqili film yenidən qərb mədəniyyətinə qaytarılmalıdır və biz bunu elə etməliyik ki, bu həm komedik, həm də tragik olsun. Beləliklə biz, Mulen Ruj filmini çəkmək yükünü öz öhtəmizə götürdük. Mən qərar verdim ki, musiqili filmdən sonra Romeo + Juliet filmini çəkəcəm."
Filmdə həmçinin qədim sanskrit tamaşası olan "Balaca çirkli yük arabası" tamaşasının motivlərindən və orada yer alan "Spectacular Spectacular" ifadəsindən istifadə edilmişdir. Hind təsirlərinin olmasına baxmayaraq Luhrmann filmin DVD verdiyasında audio – şərh zamanı qədim yunanların Orfey və Yuridis haqqında olan faciəsinin motivlərindən istifadə etdiyini söyləmişdir. Orfey öz dünyasına heç kəsi yaxın buraxmayan bir musiqi dahisi olmuşdur; film istehsalçıları bu obrazın bənzərini yaratmışlar. Bu yolla onlar Kristian obrazına əlavə bacarıqlar – mükəmməl musiqiçilik bə yazıçılıq qabiliyyəti də vermişlər.
İstehsal
Büdcəsi $52.5 milyon olan filmin istehsalı 1999-cu ilin noyabrında başlanmış və 2000-ci ilin may ayında yekunlaşdırılmışdır. Nikol Kidmanın qarışıq rəqs səhnələrindən birində qabırğasını zədələməsi xaric, çəkiliş prosesində heç bir neqativ hal baş verməmişdir. İstehsal prosesi eyni zamanda, gərgin çəkiliş dövrünü də əhatə edirdi və bu çəkilişlər Fox studiyasının Sidneydə yerləşən çəkiliş meydanından kənarda aparılmalı idi. Çünki eyni zamanda həin studiyada Star Wars II Seriya: Attack of the Clones filminin çəkilişləri gedirdi və həmin filmdə də McGregor rol almışdı. Studiyada çəkiliş aparmağın qeyri – mümkün olması səbəbiylə filmin bəzi hissələrinin çəkilişi Madrid şəhərində həyata keçirilmişdir.
Filmin xüsusi DVD buraxılışında qeydlərində Luhrmann yazır ki, "bütün stilistik əlavələr Mulen Rujun 1899-cu ildəki vəziyyətə uyğun olaraq hazırlanmışdı və biz həyəcanlı idik ki, müasir film izləyiciləri bunu necə qarşılayacaqlar." Film həmçinin məşhur musiqilərin yeni versiyalarının yaradılmasıyla tərtib edilmiş musiqi tərtibatı ilə də yadda qalmışdır. Filmdə istifadə olunmuş musiqilər "MTV Generation"ın tez – tez ekrana gətirdiyi əsərlərdən ibarət kolleksiyadır. Filmdəki yüksək musiqili, rəqs səhnələr ilə zəngin, enerjili musiqili səhnələri müxtəlif tənqidçilər tərəfindən kliplərlə müqayisə edilir. Filmdə "China Gate" (Çin Darvazası) hind filmində "Queen" qrupunun ifa etdiyi "The Show Must Go On", "Nat King Cole"un "Nature Boy" mahnısı Devid Bouvinin ifasında, Patti LaBellenin "Lady Marmalade" mahnısı (film üçün mahnını Kristina Aqilera, P!nk, Mýa və Lil’ Kim ifa etmişdir), Madonnanın "Like a Virgin" və "Material Girl", Elton Conun "Your Song", "The Police" qrupunun "The Sound of Music" və "Roxanne" (mahnının tango versiyasının musiqisini Mariano Mores yazmışdır), və Nirvana qrupunun "Smells Like Teen Spirit" mahnıları istifadə edilmişdir. Filmdə o qədər məşhur mahnılar istifadə edilmişdir ki, Luhrmann iki ilə yaxın musiqilərin bütün müəllif hüquqlarını özündə saxlamışdır.
Rollarda
right|thumb|350px|"The Police" qrupunun "[[Roxanne" mahnısının ifa olunduğu səhnə (mahnının tango musiqisini Mariano Mores yazmışdır) filmdəki hadisələrin kuliminasiya nöqtəsidir. Tamaşanın sonunun razılaşdırılması üçün Satin Hersoqun yemək dəvətini qəbul etməli olur. Lakin hər zaman bacarığı sayəsində kişiləri asanlıqla aldadan Satin bu dəfə buna nail olmur, Kristiana qarşı olan sevgisini Hersoqdan gizlədə bilmir]]
Təqdimatı
Qısa versiyanın çıxışı ilə film böyük uğur qazandı. Kinoteatrlarda nümayişinin ilk həftəsində isə yalnız iki kinoteatrdan $185,095 gəlir gətirdi. Rəqəmlər istirahət günləri ərzində daha da artaraq $254,098 – a çatdı. Film 2500 kinotetrda nümayiş etdirilməyə başlandqda isə bu rəqəm filmin ilk nümayiş həftəsində $14.2 – a çatdı. Ümumiyyətlə film təkcə ABŞ – da $57 milyon gəlir gətirdi. 2001-ci ilin oktyabrında, Oskra mükafatının təqdimatı mərasimində Luhrmann qeyd etdi ki, onun məqsədi Kidman və McGregorun Oskara namizəd olamaları idi.
Film dünya kino sənayesində də uğurlu film kimi yadda qalmışdır. Avstraliyada film izlənmə rekordlarını qırmışdır. Ümumiyyətlə film dünyada kinoteatrlardan izənmədən $120 milyon gəlir gətirmiş, ümumilikdə DVD satışı ilə isə bu məbləğ $179,213,434 – a çatmışdır.
Filmin ev üçün video premyerası 2001-ci ilin 18 dekabrında keçirilmiş, tam versiyada VHS tərəfindən istehsal edilmiş DVD versiyasının satışı 19 mart 2002-ci ildə başlamışdır. Film blu–ray disklərdə satışa isə 2010 – cu ilin 19 oktyabrında çıxarılmışdır.
Mükafatları
Film eyni zamanda Ən yaxşı film və Ən yaxş qadın rol ifaçısı da daxil olmaqla səkkiz nominasiya Oskar mükafatına namizəd göstərilmişdir. Lakin film Ən yaxşı rejissor (Baz Luhrmann) nominasiyasında namizəd olmamışdır. Oskar mükafatlarının təntənəli təqdimat mərasimində buna işarə edən məşhur aktrisa Vupi Qoldberq demişdi: "Mən fikirləşirəm ki, "Moulin Rouge!" öz-özünə çəkilib". Film iki nominasyada Oskar mükafatı qazanmışdır: Ən yaxşı paltar dizaynı və Ən yaxşı bədii tərtibat.
"Come What May" mahnısının (filmin original musiqisi) Oskar mükafatına namizədliyi isə rədd edilmişdir. Çünki, həmin mahnı Baz Luhrmannın əvvəlki filmi, Uilyam Şekspirin eyni adlı əsərinin motivləri əsasında ekranlaşdırılmış Romeo + Juliet filmi üçün yazılmış, lakin filmdə istifadə edilməmişdir. Bunu əsas gətirən ABŞ Kino Akademiyası bu mahnının Oskar müküfatına namizədliyini qəbul etməmişdir. "Entertainment Weekly" isə mahnını onilliyin yekunu olaraq tərtib edilən "ən yaxşılar" siyahısına daxil etmişdir.
Amerika Film İnstitutunun qeydləri
Qələbələr
Nominasiyalar
Film musiqisi
Filmdə istifadə edilmiş mahnılar iki albom şəklində satışa çıxarılmışdır. İlk dəfə 8 may 2001-ci ildə satışa çıxarılmışdır. Albomda filmdə istifadə edilmiş mahnıların əksəri yer almışdır. Lakin mahnıların bəzilərinin alternative versiyaları daxil edilmiş, iki-üç əsas mahnı isə alboma salınmamışdır. Mahnıların filmdə istifadə edilən original versiyaları və ekstra mahnılar isə ikinci albomda satışa çıxarılmışdır.
Əsas film musiqisi Devid Bearvold və Kevin Gilbert tərəfindən yazılmış "Come What May" mahnısı albomda olan yeganə original mahnıdır. Açılış mahnısı – "Nature Boy" film üçün Devid Buvi tərəfindən ifa edilmişdir. Filmin gedişatı zamanı isə mahnı, filmdə Tuluzalı Henri rolunu canlandıran aktyor Con Lequizamo tərəfindən ifa edilir. ABŞ musiqiçisi Eden Ahbez qeyd edir ki, mahnı əslində Buvi və "Massive Attack"ın ifasında və Nikol Kidmanın dialoqu zamanı ifa edilməli idi.
Filmdə istifadə edilmiş "Lady Marmalade" mahnısı Bob Kriv və Kenni Nolan tərəfindən yazılıb və 1970 – ci illərdə xanımlardan ibarət "Labelle" ifasından sonra məşhurlaşmışdı. Mahnının mətni seksual məzmuna malikdir. Mahnının girişində istifadə edilən "Voulez-vous coucher avec moi, ce soir?" sözləri tərcümədə "Bu gecə mənimlə yatmaq istəyirsənmi?" anlamına gəlir. Mahnının "Labelle" tərəfindən ifa edilmiş versiyası 2003 – cü ildə "Grammy Hall of Fame"ə daxil edilmişdir. Film üçün isə mahnını Kristina Aqilera, Lil' Kim, Mýa, və Pinktərəfindən, Missy Elliottun təqdimatı və vokal əlavələri ilə ifa etmişlər. Mahnının bu versiyası da yaxşı qarşılanaraq ABŞ – da Billboard Hot 100 hit paradına daxil olmuş və Pop musiqidə Ən yaxşı işbirliyi kateqoriyasında Qremmi mükafatına layiq görülmüşdür.