cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alen Vest
Alen Vest (25 mart 1929 – 1 dekabr 1978) — ABŞ-nin ən məşhur həbsxanası olan Alkatraza məhkumluq çəkmiş cinayətkar. 1962-ci ilin iyun ayında həbsxanadan qaçmağa cəhd etmişdir.
Rodos
Rodos — Yunanıstana məxsus olan və ölkə paytaxtı Afinadan 270 dəniz mili aralıda, Egey dənizində yerləşən ada. Liman şəhərə malik olan adanın ərazisi 1398 km²-dir. Böyüklüyünə görə Rodos adası Yunanıstan adaları arasında 4-cü yeri tutur. Adanın əhalisinin sayı 125 000 nəfərdir. Rodosun iqlimi Aralıq dənizi hövzəsi iqliminə uyğun olaraq mülayimdir. İlin 300 günü günəşli olur. Adanın uzunluğu 78 km, eni isə 38 km-dir. Sahillərini qərbdən Egey dənizinin, şərqdən Aralıq dənizinin suları yuyur. Egey dənizinin yuduğu sahil ərazilərdə bitki örtüyü daha zəngindir. Rodos Yunanıstanın ən əsas turizm mərkəzlərindən biridir.
Adanın inzibati mərkəzi şimal-şərqdə yerləşən Rodos şəhəridir.
Mücərdəni yaşayış yeri
Mücərdəni yаşаyış yеri — Оrdubаd rаyоnunun Çənnəb kəndindən cənub-qərbdə yеrləşir. Yаşаyış yеri mеşənin içərisindəki hündür təpələrdə sаlınmışdır. Yаşаyış binаlаrı dаşdаn inşа оlunmuş dördkünc fоrmаlı оtаqlаrdаn ibаrət оlmuşdur. Еvlər bir, iki, bəzən isə üç оtаqlıdır. Yеrli əhаlinin vеrdiyi məlumаtа görə, bu ərаzi Rusiyа hаkimiyyəti dövründə yеrli rəhbərlərin istirаhət yеri оlmuşdur. Yаy vахtı оnlаr bu ərаzidə məskən sаlаrmışlаr. Еvlərin döşəməsi qаlın gəc təbəqəsi ilə suvаnmış, bəzi еvlərin ətrаfınа müdаfiə divаrlаrı çəkilmişdir. Ахtаrışlаr zаmаnı yаşаyış yеrindən Sоn Оrtа əsrlərə аid şirli və şirsiz kеrаmikа pаrçаlаrı аşkаr оlunmuşdur. Аrхеоlоji mаtеriаllаrа əsаsən, yаşаyış yеrini XVIII-XX əsrlərə аid еtmək оlаr.
Aksya
Aksya  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Aryej. Le-Kaban kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Fua.
INSEE kodu — 09031.
Əhalisi
2008-ci il üçün kommunanın əhalisi 26 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 14 yaşdan yuxarı (15–64 yaş arasında) 12 nəfər iqtisadi fəal, 2 nəfər fəaliyyətsiz (fəaliyyət göstərici 85,7%, 1999-cu ildə 64,7%) idi. Fəal olan 12 nəfərdən (6 kişi və 6 qadın) çalışdı, işsizlər yox idi. Fəal olmayan 2 nəfər arasında pensiyaçılar da fəaliyyət göstərirlər.
Tadao Onişi
(18 aprel 1943 - 29 iyun 2006) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Baltimor
Baltimor — ABŞ-nin Merilend ştatında şəhər. Atlantik okeanının Çesapik körfəzi sahilində mühüm liman.
Tadao Onişi
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.
Bulbophyllum cardiobulbum
(Bulbophyllum cardiobulbum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Baltimor
ABŞ-nin mühüm nəqliyyat ticarət və sənaye mərkəzlərindən biridir. Qara və əlvan metallurgiya, maşınqayırma, elektrotexnika, radioelektronika, aviaraket, kimya, yeyinti sənayesi, iri metallurgiya kombinatı, gəmi tərsanələri, 2 universitet, konservatoriya.
Bulbophyllum cardiobulbum
Arealı
Bulbophyllum cardiobulbum növü Madaqaskar üçün endemik növdür.
Sitoniya yarımadası
Sitoniya yarımadası Yunanıstanda yerləşən yarımada. Halkidiki yarımadasının cənubunda yerləşən üç yarımadadan biridir. Sahillərini Egey dənizinin suları yuyur. Eyni adlı icmanın ərazisini təşkil edir. İcmanın mərkəzi Nikiti şəhəridir.
Adının mənası və tarixi
Antik dövrlərdə Sitoniyada Qaleps, Torona, Sinq, Sarta, Derra.
Coğrafiya
Sitoniya qərbdən Kasandra körfəzi, şərqdən Ayon-Orosla əhatələnir. Yarımadanın cəmnub qutaracağında Drepanon burnu yerləşir. Şimalından İtamos silsiləsi keçir. Ən hündür nöqtəsi Astrapokamreno dağıdır (808 m). Silsilə şam meşələri ilə örtülüdür.
Sitoniyanın ən görməli yerləri sırasına antik dövrə aid qalanın qalıqları, Ayos Anastasis bazilikası, daş yel dəyirmanı, XVI əsrə aid məbəddir. Sitoniyanın cənub-qərb sahillərində Yunanıstanın ən təhlükəsiz limanı olan Porto-Kufo yerləşir. İkinci Dünya müharibəsi zamanı almanlar tərəfindən alman qoşunlarının qərargahı kimi istifadə edilmişdir. К югу от Порто Куфо, в Картлаии, — живописные скалистые бухты. Природными красотами известные также пляжи Каламици, Тристиника, Коракас, Криаристи.
Halkidikinin əsas turizm bölgələrindən sayılır. Əsas turizm şəhəri Porto Karasdır. Mehmanxana kompleksləri sahil boyu 10 km məsafədə uzanır və 18 ha ərazini əhatəı edir. .
Şüalə (film, 1994)
Məzmun
Uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş nağılabənzər rəvayət filmi zülməti dağıdan günəş şüaları haqqındadır. Burada xeyrin şər üzərində qələbəsi, gözəllik, təmiz duyğu və səmimi insan münasibətləri tərənnüm olunur.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Medcezir (teleserial, 2013)
Medcezir — Türk serialı. Türkiyənin Star TV telekanalında 2013-cü ilin sentyabr ayından başlayaraq hər həftənin cümə günləri yayımlanan serialdır. Baş rollarda Çağatay Ulusoy və Serenay Sarıkaya çəkilmişlər.
Baş rollar
Serialın baş rollarından olan Yaman obrazı Çağatay Ulusoy tərəfindən canlandırılır. Digər baş obraz olan Mira rolunu isə Serenay Sarıkaya canlandırır. Mert rolu Taner Ölmez, Ender rolu Mine Tugay, Selim rolu Barış Falay, Eylül rolu isə Hazar Ergüçlü tərəfindən canlandırılır.
Yaman Koper (Çağatay Ulusoy) - İstanbulun məhəllələrindən birində, problemli bir ailədə böyümüş ağıllı bir gəncdir. Uşaqlığı dramlarla doludur, erkən yaşda onu tərk edən atasını bir daha heç görməmişdir, həyatdakı tək rol modeli ağabəyi Kənandır... Amma Kənan Yamana fərqli görünməyə çalışsa da, sərsərininin biridir.
Mira Beylice (Serenay Sarıkaya) - Mira, Faruk ve Sude cütlüyünün böyük qızıdır. Zəngin ve gözəl, cəmiyyət həyatının ən rəngli, ən gözdə qızıdır. Amma Mira bütün dünyanın sadəcə ətrafında gördüyü kimi olmadığının fərqindədir. Dərin bir münasibət yaşamağı xəyal edir...
Selim Serez (Barış Falay) - Selim Serez yoxsul bir ailədən gəlib çalışqanlığı və əzmi ilə (və tam uçuruma yuvarlananda yardımsevər birinin əlinden tutması ilə) həyatı dəyişmiş, başarılı bir vəkil olmuşdur. Xanımı Ender ilə universitetdə tanış olub, Mert adında oğlu var.
Ender Serez (Mine Tugay) - Ender Serez, ünlü iş adamı Asım Şekip Kayanın qızı, başarılı bir memardır. Universitetdə Selimlə tanış olur, bu günə qədər tək gücü pul zənn edən Ender, Selimin “kasıblığından” bir xeyli təsirlənir ve tanışmalarından qısa bir zaman sonra atasının qarşı çıxmasına baxmayaraq, evlənir.
Knyaz Məmmədov
Knyaz Şiraslan oğlu Məmmədov (16 fevral 1950, Laçın rayonu, Alxaslı) — Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Knyaz Şiraslan oğlu Məmmədov 1950-ci ildə Laçın rayonunun Alxaslı kəndində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. 1967-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olub,1972-ci ildə oranı bitirmişdir. Daha sonra Azərbaycan texniki universitetinə göndərilmiş,daha sonra böyük uğurlara addım atmışdır.Bundan sonra təyinatla Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Kibernetika İnstitutuna göndərilmiş, -cı illərdə orada əyani aspiranturada oxumuşdur. 1981-ci ildə Belarus Respublikasının Minsk şəhərində dissertasiya müdafiə edərək fizika-riyaziyyat elmləri namizədi elmi adını almışdır.
Əsas elmi nailiyyətləri
Əsas elmi fəaliyyəti riyazi kibernetika, diskret optimallaşdırma, iqtisadi-riyazi modelləşdirmə, əməliyyatlar tədqiqi və ədədi üsullarla bağlıdır. Həmin sahələrə aid 100-dən artıq elmi əsəri Azərbaycanın, Rusiyanın, Ukraynanın, Latviyanın, Almaniyanın və ABŞ-nin qabaqcıl elmi jurnallarında çap edilmişdir. Onun aldığı elmi nəticələr Azərbaycanın və keçmiş SSRİ-nin müxtəlif yerlərində praktiki tətbiqini tapmışdır. Bunlardan dəniz neft-qaz yataqlarının istismarı zamanı platformaların optimal yerlərinin tapılması və onların müxtəlif kommunikasiya xətləri ilə optimal birləşdirilməsi məsələsi Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti tərəfindən qəbul olunmuş və müxtəlif yataqlara tətbiq olunmuşdur. Bundan əlavə, professor K.Ş.Məmmədovun çoxsaylı obyektlər arasından optimal seçmə ilə bağlı işləyib hazırladığı riyazi modellər və onların həll üsulları Moskva səhərindəki bir hərbi hissədə müvəffəqiyyətlə tətbiq olunmuşdur.
Qeyd edək ki, professor K.Ş.Məmmədov "çətin həll olunan" məsələlər sinfinə aid olan diskret optimallaşdırma məsələlərinin müxtəlif sinifləri üçün yeni effektiv həll üsulları işləmiş və bu nəticələr çoxsaylı beynəlxalq və respublika elmi konfranslarında məruzə olunmaqla yanaşı, müxtəlif xarici elmi jurnallarda çap olunmuşdur.
Son illərdə onun aldığı elmi nəticələrdən ikisi daha mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bunlardan birincisi tam ədədli çox məchullu tənliyi, ona ekvivalent olan sadə tənliklər sisteminə gətirmək üçün təklif etdiyi üsuldur. Qeyd edək ki, bu məsələ ilk dəfə 1972-ci ildə ABŞ riyaziyyatçıları tərəfindən qoyulmuş, lakin 30 ilə yaxın müddətdə həll olunmamışdır. Professor K.Ş.Məmmədov bu məsələni dünyada ilk dəfə olaraq əvvəlcə "Bul" dəyişənləri halında, sonra isə daha ümumi şəkildə həll edərək ABŞ-də və Ukraynada nəşr etdirmişdir. İkinci elmi nəticə isə diskret optimallaşdırma məsələlərində optimal həlli saxlayan kiçik oblastın tapılmasıdır. Bu nəticə, baxılan məsələnin optimal həllinin verilmiş oblastda deyil, yalnız onun müəyyən kiçik hissəsində axtarmağa imkan verir.
1981-ci ildə "Tamədədli proqramlaşdırma məsələlərinin suboptimal və optimal həllərinin qurulmasının tədqiqi" – mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
1994-cü ildən ildən Bakı Dövlət Universitetidə Riyazi Kibernetika kafedrasında çalışır.
2007-ci ildə isə "Müxtəlif sinif tamədədli optimallaşdırma məsələlərinin tədqiqi və həll üsullarının işlənməsi" – mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Bakı Dövlət Universitetində Knyaz Məmmədov iqtisadi kibernetika, alqoritmlər nəzəriyyəsi, qraflar nəzəriyyəsi və kombinator analiz üsulları, diskret proqramlaşdırma dərslərini aparır.
Knyaz Məmmədov 86 məqalənin və1 kitabın müəllifidir.
4 nəfər elmlər namizədi Knyaz Məmmədovun rəhbərliyi altında hazırlanmışdır.
Knyaz Məmmədov müxtəlif təcrübələr və elmi yeniliklər həyata keçirmişdir. Tamədədli proqramlaşdırma məsələlərinin müxtəlif siniflərinin həlli üçün yeni, daha effektiv həll üsulları təklif etmişdir. İlk dəfə olaraq 30 ildən artıq müddətdə həllini tapmayan "Tamədədli tənliyin dezaqreqasiyası" problemini həll etmişdir.
Knyaz Məmmədov 30-dan çox Beynəlxalq seminar, konfrans və simpoziumlarda elmi məruzələrlə çıxış etmişdir.
"Riyazi modelləşdirmə, optimallaşdırma üsulları, diskret proqramlaşdırma, riyazi kibernetika, hesablama riyaziyyatı və ədədi üsullar" – mövzusu Knyaz Məmmədovun tədqiqat sahələrindəndir.
Seçilmiş əsərləri
Сведение решения общей задачи нелинейного дискретного программирования к решению последовательности задач с меньшим количеством ограничений. Ж. Дискрет. матем., 1992, Т.4, №1, с.50-59.
Bumçay
Bumçay - Türyançayın sol qoludur. Qəbələ rayonu ərazisindən axır.
Robert Stroud
right|thumb|200px
Bumçay
Ümumi məlumat
Uzunluğu 51 km, hövzəsinin sahəsi 450 km2-dir.Başlanğıcını Böyük Qafqaz silsiləsinin cənub yamacından (3400 m) alır. Axımı yeraltı qar və yağış sularından əmələ gəlir. Yaz fəslində qar, payızda isə yağış suları çayda daşqınlar əmələ gətirir. Çayda ən çox axım may, ən az axım isə yanvar ayında olur. Orta illik su sərfi 2,44 m3/san-dir. Axımın 26%-i yazda, 38%-i yayda, 24%-i payızda, 12%-i isə qışda keçir. Bumçayın lillənməsi isə 500-4000 q/m3-dir. Suyu hidrokabonatlı-kalsiumlu olmaqla 150-300 mq/l minerallaşmaya malikdir.
Robert Stroud
Robert Franklin Stroud (28 yanvar 1890 - 21 noyabr 1963) — "Alkatraz quşçusu" ləqəbiylə tanınan və eyni filmdə haqqında danışılan ABŞ-lı məhkum.
Həyatı
Stroud, Seattle, Elizabeth Jane (qardaşı McCartney 1860-1938) və Benjamin Franklin Stroudun ən böyük uşağıdır. Anasının əvvəlki evliliyindən iki qızı var idi. Atası sui-istifadə edən bir alkoqollu idi və buna görə Stroud 13 yaşında evdən qaçmışdı.
Bumçay
Sel prosesi
Azərbaycanın bir çox selli çaylarından biridir. Mənbəyi Bazardüzü dağının yamaclarından götürən bu çay geoloji baxımdan hövzəsi Təbaşir və Yura dövrünün cöküntülərinin yayılması ilə səciyyələnir. Bumçayda keçən sel axınları palcıqlı-daşlı olurlar.
Hərəkət
Hərəkət sözünün aşağıdakı izahları vardır :
Təqribən eyni mənanı verən Hərəkat sözünün izahları:
Rumıniya qadın milli voleybol komandası
Rumıniya qadın milli voleybol komandası — son illərdə Avropa voleybolunda elə bir uğuru olmayan milli komandadır. Komandanı yalnız Avropa Liqasında tez-tez görmək olar. Mütəmadi olaraq bu turnirə dəvət alan komanda 2014-cü ildə adı çəkilən yarışın yarımfinalına qədər irəliləyə bilmişdi.
Tarixi
Rumıniya millisi XX əsrin 50-ci illərində dünya voleybolunda söz sahibi bir milli idi. Dünya çempionatında 1956-cı ildə yaşadığı final həyəcanı bunun bariz nümunəsi idi. Komanda yeddi il sonra Avropa çempionatında da bürünc qazanaraq Rumıniya qadın voleybol tarixinin ən böyük ikinci uğuruna imza atmışdı. Bir il sonra Yay Olimpiya Oyunlarında qazanılan dördüncülük isə digər adı çəkilən uğurlardan nəticəsinə görə aşağı olsa da günümüzdə də rumın voleybolunun ən yadda qalan uğuru sayılır.
Komanda 2014-cü ildə dünya çempionatının seçmə mərhələsində nı "3-2", i də "3-0" yenməsinə rəğmən, son matçında yə "3-0" uduzaraq qrupunda ikinci yeri tutmuşdu. Topladığı beş xalla ən yaxşı qrup ikinciləri mübarizəsində sonuncu yeri tutan milli komanda on iki il sonra dünya çempionatına çıxma şansını itirmişdi.
Heyəti
2013-cü il sonları üçün əsas heyəti
Qafqaz şaqqıldağı
(Colutea caspica) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Böyük Qafqazda aşağı və orta dağ qurşaqlarında, daşlı, çınqıllı yamaclarda bitir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1,5 m olan koldur, budaqcıqları tikanvaridir. Yarpaqları 4 cüt, yarpaqcıqları dəyirmi, yaxud yumurtavari, küt ucludur. Meyvəsi paxla formasında, uzun saplaq üzərində olub, çılpaq, yetişdikdə ucdan açılır. May ayında çiçəkləyir, meyvələri iyun ayında yetişir. Toxumla çoxalır.
Azərbaycanda yayılması
Böyük Qafqazda, Naxçıvan MR-da dağətəyi zonalarda bitir.
İstifadəsi
Park və bağlarda dekorativ bitki kimi becərilməsi məqsədyönlüdür.
Ədəbiyyat
Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T. S. Məmmədov
Gerhard Berger
Gerhard Berger  — Avstriya Formula 1 pilotu. 1984-1997-ci illərdə Formula 1 yarışlarında çıxış etmişdir. Çempionatda ən yüksək nəticəsi - 1988 və 1994-cü ildə 3-cü yer olmuşdur. Formula 1-də "BMW" nin keçmiş proqram meneceri, Skuderiya Toro Rosso komandasının köhnə sahibi olmuşdur.
Rujomberok
right|350px Rujomberok (Ružomberok, Rosenberg, Rózsahegy) — Slovakiyanın şimalında şəhər. Jilina bölgəsində yerləşir. Əhalisi 30 min nəfərdir. Şəhər Slovakiyanın şimalında, Vaq və Revutsa çaylarının qovuşduğu yerdə, Velka Fatra və Aşağı Tatra dağlarının yamaclarında yerləşir.
Əhali
2001-ci ilə əsasən siyahıyaalınma (30.417 min nəfər):
Yaşayış binası (Nizami küçəsi, 133)
Nizami küçəsi 133 ünvanında yerləşən yaşayış binası – Gəncə şəhərində yerləşən yerli əhəmiyyətli tarix-memarlıq abidəsi.
Memarlıq xüsusiyyətləri
İki mərtəbəli tikilinin ikinci mərtəbəsində düz divar səthi pilyastrlarla hissələrə bölünmüş, onlar arasında isə fasad boyunca pəncərə yerləri yerləşdirilmişdir. Pəncərə yerlərinun yükü yarımdairəvi tağlar vasitəsiylə bölünmüşdür. Binanın aşağı mərtəbəsinin fasadı daha sadə həll edilməklə həm də yerə yaxınlığı ilə diqqət çəkir.
Evin fasdının düz səthi taxtadan hazırlanmış karnizlə tamamlanır ki, bu da Gəncənin verandası olmayan bütün evləri üçün xarakterik xüsusiyyətlərdən biridir. Gəncənin iqlim xüsusiyyətləri evlərdə kölgə yaradılmasını tələb edirdi ki, bu da əsasən taxta karnizlər vasitəsiylə həyata keçirilirdi. Daha sonrakı dövrə aid evlərdə isə böyük sahəli eyvanlar tikilirdi.
Hübi
Əhalisi
Əhalisi 59 nəfərdir.
Toponimiyası
Oykonimin Hübeydə şəxs adının qısaldılmış şəkli olması güman edilir.
Takeo Takahaşi
(d. 31 may 1947) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 14 oyun keçirib, 4 qol vurub.
Viktoriya (Kanada)
Viktoriya — Britaniya Kolumbiyasının paytaxtıdır. Vancouver Adasının cənubunda qalan şəhər 346.000 əhalisi olan bir şəhərdir.
Alçagülü (rəqs)
Alçagülü — Azərbaycanın milli rəqsi. 1910-1920-ci illərdə, Şamaxı rayonu Kalva kəndinin sakini Əli Kərimov tərəfindən yaranmışdır. Əsasən qadınlar oynayırlar. Tempi bir qədər cəlddir.
Jurinea perula-orientis
Jurinea perula-orientis Jurinea perula-orientis Jurinea perula-orientis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum cardiophyllum
Arealı
Bulbophyllum cardiophyllum növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Alö (kommuna)
Alö  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Aryej. Massa kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Sen-Jiron.
INSEE kodu — 09005.
Əhalisi
2008-ci il üçün kommunanın əhalisi 146 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 91 yaşında (15–64 yaş arasında) 60 nəfər iqtisadi cəhətdən, 31 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi — 65,9%, 1999-cu ildə 63,3%). Fəal olan 60 nəfərdən 48 nəfəri (27 kişi və 21 qadın), 12 nəfəri işsizdir (6 kişi və 6 qadın). 31 hərəkətsiz 8 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 10 nəfər — təqaüdçü, 13 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir. .
Qəvoy
Qəvoy — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Yusuke Omi
(d. 26 dekabr 1946) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 5 oyun keçirib, 1 qol vurub.
Rövşən Ağamalıyev
Rövşən Ağamalıyev - Qarabağ müharibəsi ndə şəhid olmuş döyüşçü.
Qarabağ müharibəsində iştirakı
15 yaşıda Qarabağ müharibəsi başlayan vaxtı 3 yoldaşı ilə birlikdə evdən gizli qaçıb Zəngilan a getmiş və könüllü olaraq ordu sıralarına qoşulmaq istədiklərini bildirmişdi amma yaşlarının az olduğundan komandanlıq onları geri qaytarmışdı. 17 yaşında yenidən könüllü olaraq ordu sıralarına qoşulmuş və Ağdamın Mərzili, İsmayılbəyli , Bağmanlar kəndləri uğrunda gedən döyüşlərdə xüsusi igidliklər göstərmişdir.
Şəhid olması
1993-cü il 23 iyulda Ağdam rayonundakı Atçılıq sovxozunun azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə piyadalarımızın döyüş mövqeyində normal dayanmalarından ötrü zədələnmiş döyüş maşınını özü təmir etmiş, texnikanın üstündə düşmənlərə hücum etmiş, döyüş bölgəsi önündə yerləşən 13 saylı postda olmuş, düşmən texnikasının irəliləməsinə imkan verməmiş, düşmən piyadalarını məhv etmiş, yaralanmış döyüşçülərimizin döyüş mövqeyindən çıxması üçün bütün hərbi tədbirləri görmüş, işğalçıların güclü hücumuna baxmayaraq döyüş mövqeyini tərk etməmiş, düşmən əsgərlərinin irəliləməsinin qarşısını almışdır və sonda qəhrəmanlıqla həlak olmuşdur.
Bilet
Bilet ( "billet", orta əsrlərdə "billetus" — məktub, şəhadətnamə, vəsiqə) — özündə müvafiq göstəriciləri əks etdirən müəyyən formaya malik sənəd. Adətən təqdim edilir. Bilet bəzən ixtisaslaşmış təşkilat tərəfindən adlı formada da rəsmiləşdirilir. Bu, ona malik olan subyektin təşkilat-emitentin peşə fəaliyyətinin predmetini təşkil edən xidmətlərdən istifadə etməsinin legitimliyi hüququnu təsdiq edir. Məsələn, gediş bileti sərnişin daşıma müqaviləsinin bağlanmasını təsdiq edir. Ümumi halda bilet pullu tədbirə giriş və ya pullu xidmətdən istifadə üçün hüququ sənəddir.
Formaları
Biletlər müxtəlif formada ola bilər:
Xarici keçidlər
Bilet
Çoson krallığı
Çoson krallığı — 1392-1897-ci illərdə mövcud olmuş Koreya dövlətdir.
Şəmkir SES
Şəmkir SES (tam adı: Şəmkir Su Elektrik Stansiyası) — Cənubi Qafqazda Azərbaycana məxsus 1982-ci ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə inşa edilmiş, Yenikənd SES ilə birlikdə kaskad yaradan ölkənin ikinci böyük su elektrik stansiyası. Şəmkir SES Kür çayının üzərində, Şəmkir şəhərinin yaxınlığında yerləşir.
Şəmkir SES-in tikintisi SSRİ respublika rəhbərləri sırasında öz işgüzarlığı və siyasi uzaqgörənliyi ilə seçilən Heydər Əliyevin dəstəyi ilə reallaşmağa başlayıb. 1982-ci il dekabr ayının 22-də Heydər Əliyevin xeyir-duası ilə SES-in ilk bloku işə salınıb. Bir müddət sonra ikinci blok da işə düşüb. Beləliklə, ölkənin enerji sisteminə 380 meqavatlıq dəyərli bir obyekt qoşulmuş oldu.
Texniki göstəriciləri
2 hidroaqreqata (hər biri 190 Mvt) malik olan Şəmkir SES-in müəyyən olunmuş gücü 380 Mvt, orta illik elektrik enerjisi istehsalı 56 milyon kvt/saat-dır. Bəndinin hündürlüyü 70 m, uzunluğu 4500 m-dir. Bənd Şəmkir su anbarını əmələ gətirmişdir.
Təmiri
40 il əvvəl tikilən Şəmkir SES-in hidroaqreqatlarında təmir-bərpa işləri aparılıb və 2 saylı hidroaqreqatın ehtiyat hissələri dəyişdirilib, 330 kilovoltluq blok avtotransformatoru əsaslı təmir olunub. Bununla “itirilmiş” güc bərpa olunaraq dayanıqlılıq və etibarlılıq artırılıb.
Hazırda əsas diqqət Şəmkir SES-in su tullayıcı qurğusuna yönəlib. Çünki 1983-cü ildə stansiya istismara veriləndən sonra su tullayıcı qurğuda heç bir təmir işləri aparılmayıb. Ona görə də bu qurğunun döşəməsində, tavanında, orta aşrımında, çıxış başlıq hissəsində, istinad divarlarında aşınmalar və çatlar əmələ gəlsə də, qurğuda su sızmalarının qarşısını almaq üçün yerli və xaricdən dəvət edilən mütəxəssislərin iştirakı ilə layihə hazırlanıb və əsaslı təmir işləri aparılır. Planlaşdırılan işlər çərçivəsində Şəmkir SES-in açıq paylayıcı qurğusunun, təsirlənmə və SCADA dispetçer idarəetmə sistemlərinin, tezliyin, o cümlədən aktiv gücün avtomatik tənzimlənməsinin yenidən qurulması planlaşdırılıb.
Açıq Səma Altında Muzey (Naxçıvan)
Açıq Səma Altında Muzey — Naxçıvan şəhərində muzey.
Muzey 2002-ci ildə Naxçıvan şəhərində təşkil olunmuşdur. "Əcəmi" seyrangahında yerləşən muzeydə Naxçıvan Muxtar Respublikasınin ərazisindən tapılmış müxtəlif dövrlərə aid qoç heykəllər, daş kitabələr, müxtəlif daş fiqurlardan və qəbirüstü sanduqələrdən ibarət 169 maddi-mədəniyyət nümunəsi mühafizə və nümayiş etdirilir. 2,58 ha sahəni əhatə edən muzeyin ərazisində Azərbaycan Atabəylər dövlətinin fəaliyyətini əks etdirən XII əsrə aid Mömünə xatun türbə-muzeyi də fəaliyyət göstərir.
Parazauroloflar
Parazauroloflar — Hadrosauridaelər fəsiləsinə aid dinozavr cinsi.
Təbaşir dövrünün sonlarında təxmini 76–73 milyon il əvvəl Şimali Amerika ərazisində yayılmışlar. Qalıqları Kanadanın Alberta vilayəti və ABŞ-nin Nyu-Meksiko, Yuta ştatları ərazisində aşkarlanmışdır. İlk dəfə 1923-cü ildə Vilyam Parks tərəfindən qeydə alınmışdır. Alimlər onları ördəkburun dinozavrlara aid edirlər. thumb|left|230px|Parasaurolophus walkerinin insana olana nisbəti Bir çox dinozavrlar kimi Parazaurolofların da skletlərinin bütün sümükləri tapılmamışdır. Hesablamalara görə P. walkeri növü 9,5 metr (31 fut) uzunluğa malik olmuşdur. Kəlləsinin isə 1,6 metr (5,2 fut) uzunluğu vardır. P. tubicen növündə kəllə 2 metr (6,6 fut) idi. Bədəninin uzunluğu isə 12 metr olmuşdur. Çəkilərinin 2,5–2,7 ton olması ehtimal edilir. Ördəkburun dinozavrlar arasında ön ətrafları nisbətən kiçikdir. Bud sümüyü 103 sm olmuşdur. Çanağ sümükləri kifayət qədər möhkəm idi.
Digər ördəkburun dinozavrlar kimi parazauroloflarda həm dörd həm də iki ayaqları üzərində sərbəst gəzə bilirdilər. Çox böyük ehtimal ki, onlar dörd ayaq üzərində gəzir və iki ayaq üzərində qaçırdılar. Onlar burun qapaqlarını bağlayıb nəfəs verərkən hava burun üzərindəki boşluğa daxil olur və güçlü səs çıxarırdı. Bu səslər ola bilsin ki, parazauroloflar arasında əlaqə vastəsi rolunu oynayırdı.
Fitosenologiya
Fitosenologiya
Fitosenologiya - fitosenozların tərkibi, quruluşu, inkişafı, təsnifatı, fitosenoz mühitinin xüsusiyyətləri, habelə məhsuldarlığını, dəyişdirilməsini və istifadə edilməsini öyrənən elmə deyilir. Fitosenologiyanın tədqiqat obyekti fitosenoz və onun əmələ gətirdiyi bitki örtüyüdür. Geniş mənada fitosenologiya fitocoğrafiya elmləri kompleksi kimi başa düşülür.
Jurinea pilostemonoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Urumıs yaşayış yeri
Urumıs yаşаyış yеri — Оrdubаd rаyоnunun Pəzməri kəndindən qərbdə yеrləşir. Yаşаyış yеri hündür təpənin üzərində sаlınmışdır. Еvlər dаşdаn və kvаdrаt fоrmаlı çiy kərpicdən inşа оlunmuşdur. Yаşаyış binаlаrı bir, iki, bəzən isə üç оtаqlıdır. Bəzi еvlər iki mərtəbəlidir. Еvlərin içərisində dördkünc fоrmаlı tахçаlаr və buхаrılаr vаrdır. Divаrlаr içəridən və еşikdən pаlçıqlа suvаnmışdır. Bəzi еvlərdə ərzаq sахlаmаq üçün zirzəmilər düzəldilmişdir. Əkin yеrləri yаşаyış yеrinin şimаl-şərqindədir. Yаşаyış yеrinin şimаl tərəfində bulаq və dаşdаn yоnulmuş təknələr vаrdır. Аrаşdırmаlаr zаmаnı аşkаr оlunаn аrхеоlоji mаtеriаllаr Sоn Оrtа əsrlər dövrünə аiddir. Yаşаyış yеrini аşkаr оlunаn аrхеоlоji mаtеriаllаrа əsаsən, XIX-XX əsrlərə аid еtmək оlаr.
Solsberi
Solsberi  — Böyük Britaniyada, İngiltərnin Uiltşir qraflığının cənub-şərqində yerləşən şəhər. Əalisi 45 min nəfərdir (2006).
Cəyirçay
Cəyirçay - Kürün sağ qoludur. Şəmkir rayonundan axır.
Solsberi
The Times qəzeti Solsberi şəhərini 2019-cu ildə Böyük Britaniyanın ən yaşamalı yeri elan edib.
Cəyirçay
Ümumi məlumat
Uzunluğu 58 km, hövzəsinin sahəsi 326 km²-dir. Başlanğıcını Şahdağ silsiləsinin şərq ətəyindən (860 m) alır. Başlıca qolları, soldan Slavyanka (uzunluğu 8 km), Xarxar (uzunluğu 7 km), Artəpə (uzunluğu 18 km) çaylarıdır. Axımı yağış (65%), yeraltı (27%), qismən.də qar (8%) sularından əmələ gəlir. Çayın orta illik su sərfi 0,75 kub m/san-dir. Bunun da 45%-i yaz, 30%-i yay, 15%-i payız, 10%-i isə qış fəslində keçir. İntensiv suvarma dövründə (iyul, avqust aylarında) illik axımının 15%-i axıdılır. Orta illik asılı gətirmələr sərfi 0;14 kq/san, lillənməsi isə 185 q/kub m-dır.
Cayirçaydan suvarmada, enerketikada geniş istifadə edilir. Çardaxlı kəndi yaxınlığında çayın üzərində HES tikilmişdir.
Dilan Beyauliyu
Monako
Beyauliyu öz peşəkar karyerasında debütünü Monako klubu ilə 26 aprel 2017-ci ildə etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Həmin görüşdə Monako Fransa Kubokunun yarımfinal mərhələsində Pari Sen-Jermenə 5-0 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Eşqə sürgün (teleserial, 2005)
Serial haqqında
Şərqli bir ailədən olmasına baxmayaraq, bir qərbli kimi yetişdirilmiş, bütün həyatı boyu bu şəkildə yaşamış olan Xəzər Əzizoğlunun həyatı qardaşının öldürülməsi bir daha heç vaxt əvvəlki halına qayıtmamaq üzrə dəyişir. Nənəsindən zaman zaman duyduğu və uzaq bir nağılmış kimi qulaq asdığı qan davası bir anda onun yeganə həqiqəti olur. Uzun illər əvvəl Şahvar ailəsiylə aralarındakı ədavət üzündən Doğubeyazıt-dan İstanbula köçən Əzizoğulları tam sülh edilmək ərəfəsində yeni bir qurban vermişlər. Ancaq hər iki ailə də bu savaşın daha çox sürməsini istəmirlər. Bir müqavilə bağlanılmasına qərar verilir. Adətləri lazımi Əzizoğlu ailəsinə qan davasının əvəzi ödəniləcəkdir, bu bədəl də Azzam Şahvar-ın qızı Zilan olacaqdır. Fıratın üzərinə düşən də Zilanla ailə qurmaqdır. Xəzər ən başından etibarən bu fikrə qarşı çıxır. Evlənməyi heç düşünmədiyi anda işin ciddiliyinin fərqinə varır və bütün ailəsi üçün bu evliliyi qəbul edir. Aradakı sülhü gücləndirmək məqsədilə iki ailə arasında biznes tərəfdaşlığına da girilib. Zilanın İstanbula gəlməsi görünüşdə iki ailə arasında sular durulmuş kimidir. Ancaq bundan sonra Xəzərlə Zilanın mübarizəsi başlayacaqdır. İki məğrur gənc, bu məcburi evliliyi davam etdirərkən bir-birilərindən mümkün qədər uzaq durmağa çalışsa da zamanla labüd olaraq bir-birilərilə maraqlanmağa başlayırlar. Eşqbazlıq baxışlarla başlayan bu maraq zaman keçdikcə yerini heç kəsin gözləmədiyi bir eşqə qoyacaqdır.
Enigma (musiqi layihəsi)
Enigma — musiqi layihəsi, Mişel Kretu tərəfindən 1990-cı ildə yaradılmışdır. Mişel Kretu həm bəstəkar, həm də prodüserdir. Onun həyat yoldaşı, müğənni Sandra Kretudur.
Azərbaycan qalalarının siyahısı
Azərbaycan qalaları — Azərbaycan Respublikasının ərazisində yerləşən qalalar.
Su məsarifi
Çayın canlı kəsiyindən vaxt vahidində axan suyun həcmidir. Böyük çaylarda su məsarifi m³/san, kiçik çaylarda bulaqlarda, kanallarda isə l/san ilə ifadə olunur.
Masafumi Hara
(d. 21 dekabr 1943) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Yaşayış binası (Əhməd Cəmil küçəsi, 27)
Əhməd Cəmil küçəsi, 27 ünvanında yerləşən yaşayış binası – Gəncə şəhərində yerləşən yerli əhəmiyyətli tarix-memarlıq abidəsi.
Memarlıq xüsusiyyətləri
İki mərtəbəli tikilinin birinci mərtəbəsinin qalın divarları yarımdairəvi tağ şəklində mərtəbələr arası tavan örtüyünə keçir. Dar pəncərə kənarları, divar qalınlığında yerləşdirilmiş və zirzəmiyə aparan daxili pilləkən sərt təəssürat yaradır.
İkinci mərtəbənin atmosferi isə tamamilə fərqlidir. Burada çoxlu təmiz havanın olduğu açıq veranda və üzüm tənəklərinin yaşıl yarpaqları canlılıq görüntüsü formalaşdırır.
Flüvioqlyasial çöküntülər
Flüvioqlyasial çöküntülər
Flüvioqlyasial çöküntülər – buzlaq sularından çökən çöküntülərə deyilir. Flüvioqlyasial çöküntülər əsasən çınqıl, və müxtəlif yatımlı yaylı qumlardan ibarətdir. Flüvioqlyasial çöküntülər iki növə ayrılır- buzlaqdaxili (intraqlyasial) və buzlaqyanı( periqlyasial) çöküntülər Flüvioqlyasial çöküntülər özünəməxsus relyef formaları ( ozlar, kamlar, zandr çölləri və s.) əmələ gətirirlər.
Yaşayış binası (Əhməd Cəmil küçəsi, 27)
Memarlıq xüsusiyyətləri
Xeyli qabağa çıxan incə oymalı taxta karnizləri zərif işləməli kapitelə malik taxta sütunlar saxlayırlar. Konstruktiv baxımdan əsaslandırılmış taxta detallar yalnız bu tikilidə deyil, Gəncənin digər mülki memarlıq nümunələrində də xarakterik xüsusiyyət rolunu oynayır.
Xaybulla rayonu
Xaybulla rayonu (Хәйбулла районы) — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Rayonun inzibati mərkəzi Akyar kəndidir. Yaşayış məntəqəsi Ufadan 337 km aralıda yerləşir.
Tarix
thumb|Xaybulla rayonunda şəlalə|220 px Xaybulla rayonu 20 avqust 1930-cu ildə Başqırd Muxtar Sovet Sosialist Respublikası kantonları ləğv edərək yerində 48 rayon təşkil etməsi ilə təsis edilmişdir. İlk əvvəllər rayon mərkəzi Xaybulla kəndi olmuşdur. Hazırda isə Akray kəndi adlanır. Rayon 1950-ci illərdə güçlü şəkildə inkişaf edirdi. Bu dövrdən Ufa və Selinski qəsəbələri qalmışdır.
Əhali
Ümumrusiya siyahıya alınmasına Başqırdıstan Respublikası Xaybulla rayonu ərazisin milli tərkibi: başqırdlar — 77,6 %, ruslar — 17,8 %, digər millər — 4,6 %.
İnzibati-ətazi vahidləri
Ziançurinski ayonunda 14 kənd inzibati vahidliyinə 57 yaşayış məntəqəsi daxildir
İqtisadiyyat
Rayon ərazisində dəmir, qızıl, kvars, tikinti daşı, əhəng, kərpiç xammalı, qum kimi faydalı qazıntılar vardır. Ərazisinin 302,4 min ha əkinə yararlıdır. 82,8 ha ərazi otlaq kimi istifadə edilir. 2015-ci ildə respublika ərazisində ilk günəş elektrik stansiyası olan Buribayev GES istifadəyə verilmişdir ..
Nəqliyyat
Rayonla əlaqə Sibay — Akyar, Yudıbaeva — Akrar — Sara yolu ilə təmin edilir. Əvvəllər Akyarda hava limanı fəaliyyət göstərmişdir.
Sosial sfera
Rayon ərazisində 55 ümumtəhsil mərkəzi, 24 orta məktəb, musiqi məktəbi, 28 kütləvi kitabxana, 48 klub, 4 xəstəxana fəaliyyət göstərir. Burada rus və başqırd dilində «Xaybulla xəbərləri» — «Хәйбулла хәбәрзәре». adlı qəzet buraxılır.
Alo (Aryej)
Alo  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Aryej. Sen-Jiron kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Sen-Jiron.
INSEE kodu — 09008.
Əhalisi
2008-ci il üçün kommunanın əhalisi 123 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə 71 yaşda (15-64 yaş arasında) 50 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 21 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 70,4%, 1999-cu ildə 62.5%). Fəal olan 50 nəfərdən 42 nəfəri (26 kişi və 16 qadın), 8 nəfər işsiz (4 kişi və 4 qadın) idi. 21 hərəkətsiz 3 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 12 nəfər təqaüdçü, 6 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir. .
Avarı
Avarı — Azərbaycanda yaşayan avarlara mənsubdur. "Avarı" rəqsi azərbaycanlılar arasında da geniş yayılmışdır. Üç hissəsi vardır. Rəqsin melodiyası aram-aram başlayır. Sonradan tempı artırır, orta templə keçir, nəhayat, Ləzginka ritmində cəld səslənən tempramentli rəqsə çevrilir.
Kəşmir sultanlığı
Kəşmir sultanlığı — 1339–1540 və 1551–1589-ci illərdə Kəşmir vilayətində iqtidarda olan müsəlman sultanlığı. 1587–1589-cu illərdə Böyük Moğol İmperiyasına birləşdirilmişdi.
Sin Şi Xuandi
Eramızdan əvvəl 221-ci ildə Sin xanədanının ilk imperatoru Sin Şi Xuandi Vuruşan Padşahlıqlar dövründəki müstəqil dövlətləri vahid Sin süaləsi ətrafında birləşdirdi. Bu Çin tarixindəki ilk çox etnik qruplu, mərkəzi feodal dövlət idi. Onun qurduğu sistem, sülalələr dəyişməsinə baxmayaraq günümüzə qədər yaşamışdır.
Əlavə Məlumat
Çin tarixində ilk böyük imperator sayılan Sin Şi Xuandinin iqtidarda qalmaq hərisliyi o qədər güclü idi ki, öldükdən sonra özüylə birlikdə basdırılması üçün gildən hazırlanmış əsgər və atlardan ibarət böyük bir ordu hazırlatdırmışdı. O, bununla o biri dünyada fəthlərini davam etdirməyi planlamışdı. 1974-cü ildə məzarına yaxın bir bölgədə aşkar olunan bu nəhəng yeraltı ordunun tərkibinə 8.000 əsgər, 130 at arabası, 520 at və 150 süvari daxil idi. Terrakota ordusu ("Gil Ordu") kimi tanınan tapıntı UNESCO-nun dünya əhəmiyyətli irsi siyahısında yer almışdır.
Cenevrə Universiteti
Cenevrə Universiteti — İsveçrə Konfederasiyasının Cenevrə şəhərində olan bir ictimai araşdırma universitetidir. Sürix Universitetindən sonra ölkənin ikinci ən böyük ali məktəbidir.
Tarixi
Universitet Jan Kalvin tərəfindən qoyulmuşdur. Belə ki, 1559-cu ildə ilahiyyatçı və pastor Jan Kalvin tərəfindən Cenevrə şəhərində ilahiyyat seminariyası və hüquq fakültəsi yaradılır. Seminariyanın ilk rektoru ilahiyyatçı Teodor de Beze təyin olunur. Fəaliyyətinin ilkin dövrlərində bu ali məktəb humanitar və dini təhsil verir. XVII əsrdə Cenevrənin İntibah mərkəzinə çevrildiyi vaxtlarda da ali məktəbdə təhsil ilahiyyat yönümlü olaraq qalır. Həmin dövrlərdə akademiya adlandırılan bu ali təhsil müəssisəsində dəqiq və fiziki elmlərə ehtiyac duyulur.
XIX əsrdə baş vermiş siyasi və ictimai dəyişikliklər akademiyada da bir çox yeniliklərə səbəb olur. 1873-cü ildə tibb fakültəsi açıldıqdan sonra ali məktəb dini yönümlülüyündən imtina edərək dünyəvi ali təhsil ocağına çevrilir. Həmin ildə ali məktəb universitet statusu alır. Bu dövrdən başlayaraq Cenevrə Universitetində yeni-yeni fakültələr yaradılır. Beynəlxalq Tədqiqat və İnkişaf, Bosse Ümumdünya institutları ilə əməkdaşlıq universitetin akademik həyatının daha da genişlənməsinə səbəb olur. Avropanın bir çox şəhərlərində alimlərin dindarlar tərəfindən təqib edilməsi nəticəsində Cenevrədə çoxlu sayda siyasi qaçqınlar, tələbə və tədqiqatçılar sığınacaq tapır, bu da şəhərin və Cenevrə Universitetinin intellektual səviyyəsinin zənginləşməsinə yol açır.
2005-ci ildən Cenevrə Universitetində Boloniya prosesinə uyğun olaraq təhsil üç pilləyə bölünür: bakalavr - 3 il, magistratura - 1-2 il, doktorantura - 3-5 il. 2006-cı ildən bu ali məktəbdə beynəlxalq münasibətlər ixtisası üzrə bakalavr səviyyəsi verilir.
2009-cu ildə Cenevrə Universiteti genişmiqyaslı ictimai tədbirlər təşkil edərək 450 illik yubileyini qeyd edib.
Müasir vəziyyəti
Cenevrə çox böyük şəhər olmasa da, geniş infrastruktura malikdir. Şəhər eyni adlı gölün sahilində, dünyaca məşhur Alp dağ-xizək kurortu yaxınlığında yerləşir. Şəhər Aralıq dənizi və Mərkəzi Avropa regionu ölkələri ilə mədəni əlaqələr qurur. Rona çayı Cenevrə şəhərini iki yerə bölür. Şəhərin qədim hissəsi çayın sol sahilindədir. Cenevrənin ən tanınmış tarixi və diqqətəlayiq abidələri Müqəddəs Pyotr kilsəsi, Burq de Fur meydanı, Rat, Təsviri İncəsənət və Tarix muzeyləri, Monblam körpüsü, Cenevrə fontanı, Millətlər sarayıdır. Dünyanın bütün mətbəx və musiqiləri bu beynəlmiləl şəhərdə cəmlənib. 310 hektarlıq ərazidəki 40000-dən çox ağacdan ibarət olan bağda, Cenevrə gölünün sahilində gəzintiyə çıxmaq, təbiət gözəlliyini seyr etmək şəhər sakinlərinə və qonaqlara əvəzolunmaz zövq verir. Böyük və səs-küylü tədbirlərin həvəskarları şəhərdə təşkil olunmuş opera, konsert və festivallarda, teatr və sərgilərdə iştirak edə bilərlər.
Cenevrə Universiteti şəhərin mədəni həyatında fəal iştirak edir. Universitetin bir-birinə bənzəməyən binaları Cenevrə şəhərinin müxtəlif hissələrində yerləşir. Qədim Uni-Bastions binasında İlahiyyat, İncəsənət fakültələri fəaliyyət göstərir. Binanın yaxınlığında çox gözəl park və yaşıl qazon mövcuddur. Mühazirələrarası tənəffüsdə tələbələr burada oturaraq Reformatorlar Divarına, 4 protestant müdriki Kalvin, Farel, Bez və Noksun heykəllərinə tamaşa etməyi çox sevirlər. Müasir, şüşə və metal arakəsmə ilə örtülmüş günəş işığı ilə dolu Uni-Mail binasında universitetin İctimai elmlər və iqtisadiyyat, Hüquq, Psixologiya və pedaqogika elmləri fakültələri, Yazılı və Şifahi Tərcümə Məktəbi yerləşir. Dəqiq elmlər fakültəsi Arva çayı sahili boyu bir neçə binanı əhatə edir. Universitetin bir çox bölmə və institutları Helvetique bulvarında yerləşir.
Cenevrə Universitetində 7 fakültə, 1 məktəb, 5 institut və 6 fənlərarası mərkəz fəaliyyət göstərir. Bunlar Dəqiq elmlər, Tibb, İncəsənət, İctimai elmlər və iqtisadiyyat, Hüquq, Psixologiya və pedaqogika elmləri, Protestant ilahiyyat fakültələri, Yazılı və Şifahi Tərcümə Məktəbi, Ekoloji Tədqiqatlar, Avropa, Reformasiya, Cenevrə Maliyyə Elmi-Tədqiqat institutları, İnformatika, Neyroelmlər və Ətraf Mühit, Kompüter Elmləri, Energetika, Gerontologiya, İsveçrə Affektiv Elmlər mərkəzləridir. Universitetdə 280-dən çox müxtəlif proqram, 250 fasiləsiz təhsil proqramı təklif olunur.
Dəqiq elmlər fakültəsində dəqiq elmlər üzrə 57-dən çox proqram mövcuddur. Bakalavr səviyyəsi üzrə universitetdə Riyaziyyat, İnformatika, Kompüter elmləri, Fizika, Kimya, Biokimya, Biologiya, Ekologiya və yer elmləri, Əczaçılıq, magistratura səviyyəsi üzrə isə Riyaziyyat, Riyaziyyat və informatika, Kompüter elmləri, Fizika, Kimya, Biokimya, Biologiya, Ekologiya və yer elmləri, Əczaçılıq, Arxeologiya, Ekoloji tədqiqatlar, Geologiya, Proteomika və bioinformatika, Neyroelmlər və s. proqramlar təklif edilir. Fakültə Avropa Nüvə Tədqiqatları, Ümumdünya Sağlamlıq təşkilatları, Avropa Kosmik Agentliyi və NASA ilə sıx əməkdaşlıq edir. Fakültənin məzunları arasında bir neçə Filds və iki Nobel mükafatı laureatı vardır.
Universitetin Tibb fakültəsi İsveçrədə bu sahənin inkişafı üzrə böyük xidmətlər göstərib və hazırda ölkədə yeganə keyfiyyət akkreditasiyası almış tibb fakültəsidir. Fakültə Cenevrə şəhərində yerləşən xəstəxanalarla birgə fəaliyyət göstərir. Tibb fakültəsi şəkərli diabet, infeksion xəstəliklər, genetika, neyrobiologiya və orqanların köçürülməsi sahələri üzrə əldə etdiyi uğurlarla tanınır. Fakültənin nəzdində İsveçrənin fransızdilli hissəsinə məxsus yeganə Stomatologiya Məktəbi mövcuddur. Bakalavr səviyyəsində fakültə Tibb, Stomatologiya, Hərəkət və idman elmləri, magistratura səviyyəsində isə yuxarıda sadalananlarla birgə Proteomika və bioinformatika, Neyroelmlər proqramları təklif edir.
İncəsənət fakültəsini humanitar da adlandırmaq olar, belə ki, bu fakültə təkcə incəsənət sahəsini əhatə etmir. Fakültə, xüsusilə, dünyanın ən qədim, mifoloji, dini, sərt, ədəbi və analitik, müxtəlif sivilizasiyalara aid yazılarını oxumaqla tanınır. İncəsənət fakültəsi bakalavr səviyyəsində Humanitar elmlər sahəsi üzrə incəsənət, magistratura səviyyəsində isə bu proqramla yanaşı Muzey tədqiqatları üzrə incəsənət, Asiya tədqiqatları üzrə incəsənət proqramlarını təklif edir. İncəsənət fakültəsində Qədim Yunan dili və ədəbiyyatı, Qədim tarix, Ərəb, Çin tədqiqatları, İncəsənətin tarixi, Klassik arxeologiya, Klassik tədqiqatlar, Müqayisəli ədəbiyyat, İnformatika və humanitar elmlər, Misirşünaslıq və Kopt dili, İngilis dili və ədəbiyyatı, Orta əsrlər fransız dili və ədəbiyyatı, Fransız dili xarici dil kimi, Ümumi tarix, Almaniya, Rusiya, Latın Amerikası, İtaliya, Yaponiya tədqiqatları, Tarix və Orta əsrlər sivilizasiyası, Dinlərin tarixi, Mesopatamiya dili və sivilizasiyası, Latın dili və ədəbiyyatı, Linqvistika, Yeni Yunan tədqiqatları, Musiqişünaslıq, Fəlsəfə sahələri üzrə tədris və tədqiqatlar aparılır.
Bu fakültədə məşhur ədəbiyyat tarixçisi, Avropa Akademiyasının akademiki, bir çox Avropa universitetlərinin fəxri professoru əfsanəvi Jorj Niva dərs deyib.
Daşlıyurd yaşayış yeri
Daşlı yurd — Ordubad rayonunun Ağdərə qəsəbəsindən şimalda, Sulu düzün üstündə yerləşir. Yurd yerinin ərazisi oval təpə şəklindədir. Araşdırmalar zamanı yurd yerində ətrafı dördkünc və dairəvi daşlarla əhatə edilmiş binaların qalıqları aşkar olunmuşdur. Yurd yerinin şimal tərəfində daşdan inşa olunmuş kələklərin qalıqları da var. Bəzi tikintilər uçub tökülmüş və daş yığınına çevrilmişdir. Yurd yerinin ərazisi qalın peyin qatı ilə örtülmüşdür. Yaşayış yerini ХI-ХVIII əsrlərə aid etmək olar.
Cenevrə Universiteti
Müasir vəziyyəti
İctimai elmlər və iqtisadiyyat fakültəsi sosial hərəkat, iqtisadi qloballaşma, maliyyə, marketinq, mobillik məsələləri, əmək şəraitinin inkişafı, beynəlxalq siyasi hakimiyyət və s. tədqiqat sahələri üzrə əldə etdiyi uğurlarla tanınır. Fakültə bakalavr səviyyəsi üzrə Menecment, İqtisadiyyat, Coğrafiya və ətraf mühit, Sosiologiya, Siyasi elmlər, İqtisadi və sosial tarix, İnformasiya və xidmət elmləri, Sosial-iqtisadiyyat, Beynəlxalq əlaqələr, magistratura səviyyəsi üzrə isə İdarəetmə, İqtisadiyyat, Sosial-iqtisadiyyat, Coğrafiya və ərazi elmləri, Sosiologiya, Politologiya, Beynəlxalq iqtisadi tarix, Gender tədqiqatları, Statistika, Maliyyə, mühasibatlıq və audit, Kommunikasiya və media elmləri proqramları təklif edir.
Hüquq fakültəsində tələbələrə ənənəvi proqramlarla yanaşı, maliyyə və iqtisadiyyat, humanitar və ekoloji hüquq, mədəniyyət və beynəlxalq əlaqələr sahələri də tədris edilir. Fakültə ABŞ-nin 3 və Avropanın 1 təhsil müəssisəsi ilə, eləcə də çoxlu sayda beynəlxalq təşkilatlarla (Ümumdünya Ticarət Təşkilatı, Beynəlxalq Cinayət Tribunalı və s.) əməkdaşlıq edir, Harvard Universitetinin Hüquq Məktəbi ilə tələbə və müəllim mübadiləsi aparır. Fakültə bakalavr səviyyəsində Hüquq, magistratura səviyyəsində isə Hüquq, Vətəndaş və cinayət hüququ, Təsərrüfat hüququ, Beynəlxalq və Avropa hüququ proqramlarını təklif edir.
Psixologiya və pedaqogika elmləri fakültəsində tələbələrə insan psixologiyası, insan tərbiyəsi və təhsili məsələləri üzrə təhsil verilir. Fakültədə Yeni Bilik və Tədris Texnologiyalarının Öyrənilməsi xüsusi bölməsi fəaliyyət göstərir. Psixologiya və pedaqogika elmləri fakültəsi bakalavr səviyyəsində Psixologiya, Təhsil elmləri, "İbtidai məktəb təhsili" istiqaməti, magistratura səviyyəsində isə Psixologiya, Əsaslı öyrənmə və tədris texnologiyası, Təhsil elmləri, Nitq və dil terapiyası, Pedaqogika elmləri, Xüsusi təhsil, Neyroelmlər proqramlarını təklif edir.
Protestant ilahiyyat fakültəsi universitet yarandığı gündən fəaliyyət göstərir və nüfuzlu tarixə malikdir. Bu, İsveçrənin fransızdilli hissəsində mövcud olan yeganə bütöv bakalavr proqramına malik ilahiyyat fakültəsidir. Lozanna və Nevşatel universitetlərinin ilahiyyat fakültələri ilə birlikdə Protestant ilahiyyat fakültəsi qabaqcıl dini təhsil üzrə bakalavr və magistr dərəcələri verir.
Yazılı və Şifahi Tərcümə Məktəbi 1941-ci ildə yaradılıb. Məktəbin BMT və digər beynəlxalq təşkilatlarla yaxınlığı buradakı tədrisin səviyyəsini daha da yüksəldir. Məktəbin kitabxanası Avropada yerləşən ən böyük ixtisaslaşmış kitabxanalardan biridir. Məktəbdə KİV, ictimaiyyətlə əlaqə, turizm, dil vasitəçiliyi, çoxdilli kommunikasiya sahələri üzrə tədqiqatlar həyata keçirilir, tədris ərəb, ingilis, fransız, alman, italyan, rus, ispan dillərində aparılır. Yazılı və Şifahi Tərcümə Məktəbi bakalavr səviyyəsində Çoxdilli kommunikasiya, magistratura səviyyəsində isə Tərcümə, İnterpretasiya proqramlarını təklif edir.
Universitetdə aparıcı tədqiqat sahələri həyat elmləri (biologiya, bioinformatika və s.), elementar hissəciklər fizikası, astrofizika, astronomiya, sosial psixologiya, kimya, genetika, biokimya və biofizika elmləridir. Cenevrə Universiteti 6 milli tədqiqat mərkəzinin yaranmasında rolu olan təhsil müəssisəsidir. Son bir neçə ildə bu ali məktəb apardığı tədqiqatlar üzrə İsveçrə Milli Fondu tərəfindən ölkə universitetləri arasında ən yüksək nəticələr göstərən elmi-tədqiqat mərkəzi kimi qeyd olunub. Ötən illər universitet tədqiqatlardan 62 milyon İsveç frankı əldə edib. Molekulyar biologiya üzrə apardığı tədqiqatlara görə, Cenevrə Universiteti dünyada ikinci, fizika üzrə isə altıncı yerləri tutur. Bu ali məktəbdə çalışmış tanınmış alimlər Mişel Mayor ekzoplanetin, Denis Duboul genetika, Nikolya Gisin isə kvant teloportasiyasının kəşfləri ilə universitetə məşhurluq gətiriblər.
Cenevrə Universiteti beynəlxalq münasibətlər, hüquq və ilahiyyat sahələri üzrə də böyük akademik nailiyyətlərə yiyələnib. Ölkənin digər universitetləri ilə əməkdaşlıq çərçivəsində universitetdə əczaçılıq, biotibb, psixologiya, gender tədqiqatları, insan ekologiyası, sosiologiya və biologiya üzrə magistr və doktorluq səviyyələri təklif olunur. Dərslər universitetdə, əsasən fransız dilində tədris olunur. Tədris ili iki semestrə bölünür, dərslər sentyabrın ortalarında başlayır və iyunun ortalarında bitir. Cenevrə Universiteti beynəlxalq universitetlərlə əməkdaşlıq etmək məqsədi ilə 1999-cu ildə Beynəlxalq Tədqiqat və İnkişaf İnstitutu, eləcə də BMT ilə birgə Cenevrə Beynəlxalq Əməkdaşlıq Akademik Şəbəkəsi yaradıb. 2008-ci ildə bu təşkilat bütün İsveçrə üzrə "İsveçrə Beynəlxalq Tədqiqatlar Şəbəkəsi" adı ilə fəaliyyət göstərməyə başlayıb.
Cenevrə Universitetinin kitabxanası Avropanın ən zəngin kitabxanalarındandır. Kitabxanada 5 milyondan çox kitab, minlərlə elektron resurs, video və audiomateriallar mövcuddur. Oxu zallarında yerləşdirilmiş kompüterlər kolleksiya resurslarına asanlıqla yol tapmağa imkan verir. Hər bir istifadəçi əlavə qeydiyyat olmadan kitabxananın İnternet resurslarından istifadə edə bilər. Universitet kitabxanası 9000 m² sahəyə malik zalları ilə seçilir. Kitabxanadakı kitabların düzüldüyü qəfəsələr 12 km uzunluğundadır. Cenevrə Universiteti zəngin kitab və elmi iş, eləcə də arxiv sənədlərinə malik Jan Piaje kitabxanasına çıxış əldə edib.
Cenevrə Universitetinin rektoru 2007-ci ildən başlayaraq professor Jan Dominik Vassallidir. Bu ali məktəbin vitse-prorektorları isə professorlar Anik de Ribaupyerr, İves Flyukiqer və Pyerr Spiererdir. Universitetin fakültələri dekan, şöbələri prezident, departamentləri isə direktorlar tərəfindən idarə olunur. Universitetdə 5200 nəfər işçi çalışır.
Cenevrə Universitetində ümumilikdə 14489 nəfər tələbə təhsil alır. Tələbələrin 61%-ni qızlar təşkil edir. Universitetdə təhsil alan gənclərin üçdə bir hissəsini dünyanın 130 ölkəsindən olan əcnəbilər təşkil edir.
Cenevrə Universitetində tələbələrin asudə vaxtlarını səmərəli keçirmək məqsədilə lazımi işlər aparılır. Tələbələrin əksər hissəsi idmanla məşğul olmağa üstünlük verir. Universitetdə idmanın 50-dən çox növü təklif olunur. Burada idmanın gimnastika, tennis, ayaq xizəyi, alpinizm, üzgüçülük və s. növləri xüsusi inkişaf edib. İdmanla yanaşı universitetdə musiqi, teatr, rəqs, rəssamlıq və heykəltəraşlıq sahələri üzrə böyük nailiyyətlər əldə edən tələbələr çoxluq təşkil edir. Ali məktəbdə tez-tez müxtəlif mədəni tədbirlər, sərgilər keçirilir. Bir çox tələbələr universitetdə işlə təmin olunurlar.