cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əlvan və nadir metallar
Mis
Respublikada sənaye ehtiyatları təsdiq edilmiş bir mis-porfir yatağı (Qaradağ mis-porfir yatağı) vardır ki, bu da ümumi filiz ehtiyatlarının 4,7%-ni təşkil edir. Balakən-Zaqatala filiz rayonunda üç kolçedan-polimetal yatağında-nəhəng Filizçay, orta miqyaslı Kasdağ və Katex yataqlarında misin sənaye ehtiyatları təsdiq edilmiş və faydalı qazıntı yataqlarının dövlət balansında qeydə alınmışdır. Saqator mis-sink, Mazımçay mis-kolçedan və Aşağı Karabçay kolçedan-polimetal yataqlarının C2 kateqoriyası ilə qiymətləndirilmiş ehtiyatları sahə balansında qeydə alınmış və proqnoz ehtiyatları hesablanmışdır. Kiçik Qafqazda misin sənaye ehtiyatları Qaradağ mis-porfir yatağı ilə yanaşı Qarabağ filiz rayonunda yerləşən Qızılbulaq qızıllı mis-kolçedan yatağında və cüzi miqdarda Vejnəli qızıl yatağında təsdiq edilmişdir. Qarabağ filiz rayonunda Dəmirli mis-porfir, Gədəbəy filiz rayonunda Gədəbəy mis-kolçedan yataqlarının ehtiyatları qiymətləndirilmiş və proqnoz ehtiyatları hesablanmışdır.
Naxçıvan qırışıqlıq zonasında Göydağ, Diaxçay, Misdağ-Şəlalə mis-porfir, Ağyurd qızıl, Nəsirvaz-Ağdərə polimetal yataqlarında misin ehtiyatları qiymətləndirilərək sahə balansında qeyd edilmiş və proqnoz ehtiyatları hesablanmışdır. Naxçıvan qırışıqlıq zonasında Göydağ, Diaxçay, Misdağ-Şəlalə mis-porfir, Ağyurd qızıl, Nəsirvaz-Ağdərə polimetal yataqlarında misin ehtiyatları qiymətləndirilərək sahə balansında qeyd edilmiş və proqnoz ehtiyatları hesablanmışdır.
Kiçik Qafqazın mis yataqları əsasən Gədəbəy filiz rayonunda cəmlənmişdir. Bu regionda əsasən mis-porfir, qismən mis-kolçedan yataqları inkişaf tapmışdır. Gədəbəy rayonunda Qaradağ mis-porfir yataqlarının mərkəzi hissəsinin ilkin kəsfiyyatı aparılmış və ehtiyatları sahə balansına götürülmüşdür.
Gədəbəy filiz rayonu geoloji-struktur quruluşuna, geofiziki və geokimyəvi anomaliyaların intensivliyinə görə mis-porfir, mis-kolçedan, mis-qızıl filizlərinə ən perspektiv rayonlardan biridir. Mis minerallaşmasına Kiçik Qafqazın Qarabağ filiz rayonunun da perspektivliyi yüksəkdir. Bu filiz rayonunda əsasən mis-porfir, qızıl-mis-kolçedan və digər geoloji-sənaye tipli filizləşmə növləri geniş yayılmışdır. Qızılbulaq qızıl-mis-kolçedan yatağının dəqiq kəşfiyyatı başa çatdırılmış və sənaye ehtiyatları Dövlət balansına götürülmüşdür. Yataq Ağdərə rayonunda yerləşir. Misin orta miqdarı 1,38% təşkil edir. Daşkəsən filiz rayonunda mis-porfir və mis-kolçedan filizlərinə perspektivli sahələr — Qoşqarçay və Qoşqardağ sahələri aşkar olunmuşdur.
Naxçıvan MR ərazisində — Ordubad filiz rayonunda ehtiyatları təsdiq olunmuş Parağaçay mis-molibden yatağı əsasında eyniadlı filiz-saflaşdırma mədəni fəaliyyət göstərirdi. Son illərdə müəssisənin təlabatı kasıb filizlər hesabına ödənilirdi və Ermənistan tərəfindən blokada şəraitinə düşəndən sonra fəaliyyəti tam dayandırılmışdır. Mədənin etibarlı xammalla təchiz edilməsi üçün, istismar kəşfiyyatının və yatağın ətrafında planlı şəkildə axtarış işlərinin davam etdirilməsi zəruri hesab olunur. Naxçıvan qırışıqlıq vilayətində sənaye əhəmiyyətli mis yataqlarının aşkar edilməsi üçün Misxana-Zəngəzur metallogenik xanasında yerləşən Ordubad filiz rayonu yüksək perspektivli hesab edilir. Son illərdə aparılmış axtarış işləri nəticəsində bu ərazidə Parağaçay, Misdağ, Göydağ, Göygöl, Şəlalə, Diaxçay, Kotam-Kilit filiz sahələrində çoxsaylı mis-molibden təzahürləri aşkar edilmişdir. Bunlardan əlavə, Culfa rayonunun Xanağa-Ordubad filizləşmə sahəsində eosen yaşlı vulkan-plutonik kompleksi daxilində, hidrotermal dəyişilmiş süxurlarda xeyli miqdarında proqnoz resursları gözlənilir.
Qurğuşun və sink
Ehtiyatları təsdiq edilmiş polimetal filiz yataqları aşağıdakılardır: Filizçay, Kasdağ, Katex, Mehmana və Gümüşlük. Kiçik Qafqazın Qazax filiz rayonunda Şəkərbəy, Naxçıvanın Ordubad filiz rayonunda Nəsirvaz-Ağdərə polimetal filiz yataqlarının qurğuşun ehtiyatları qiymətləndirilmiş və proqnoz resursları hesablanmışdır. Avropada ən nəhəng yataq hesab olunan və dünyanın ən iri yataqları sırasına daxil olan Filizçay kolçedan-polimetal yatağının dəqiq kəşfiyyatı başa çatdırılmış və sənaye ehtiyatları təsdiq edilmişdir. Yataq yeganə kompakt filiz kütləsindən ibarət olmaqla 95 mln. ton miqdarında filiz ehtiyatına malikdir.
Filizdə əsas qiymətli komponentlər mis (filizdə orta miqdarı 0,59%), sink (3,63%), qurğuşun (1,43%), gümüş (44,2 q/t), bismut, kadmium, kobalt, selen, tellur, indium və s. ibarətdir ki, onların da sənaye ehtiyatları hesablanmışdır.
Filizlərin texnoloji xüsusiyyətləri 34 laborator (çəkisi 7 tona qədər) və 2 yarımsənaye (çəkisi 1–3,6 min ton) sınaqları üzərində öyrənilmiş və filizsaflaşdırma fabrikində qurğuşun-sink, mis və pirit konsentratlarının alınması və onların metalloji emalı nəticəsində son məhsulun-metalların alınması tövsiyə edilmişdir. Filizçay yatağının ehtiyatları dağ–mədən müəssisəsinin yüksək rentabelli fəaliyyətini 60 ildən artıq müddətə təmin edə bilər. Yatağın istismarı yeraltı üsulla nəzərdə tutulur. Filizçay yatağının həndəvərində, miqyaslarına görə nisbətən kiçik olan, dəqiq kəşfiyyat işləri aparılmış, sənaye ehtiyatları təsdiq edilmiş və qiymətləndirilmiş Kasdağ və Katex polimetal, Saqator mis-sink və Mazımçay mis-kolçedan filiz yataqları yerləşir. Bu yataqlar nəzərdə tutulan mədən-metallurgiya kompleksinin əlavə xammal bazası kimi nəzərdə tutulur. Zaqatala qoruğunun mühafizəsi zərurəti Filizçay yatağının istismarı ilə əlaqədar kompleks ekoloji problemlərin həlli, bütünlüklə ətraf mühitin təhlükəsizliyi məsələləri gündəlikdən çıxarılmamalı, birinci növbədə daha mütərəqqi emal texnologiyasının tətbiqi, istifadə olunacaq texniki avadanlıq, enerji daşıyıcılarının, material və xidmətlərin mövcud dünya bazarı qiymətləri əsasında texniki-iqtisadi əsaslandırmanın (TIƏ) yenidən tərtib edilməsi zəruri sayılır.
Kobalt
Kobaltın təsdiq edilərək dövlət balansında qeydə alınmış sənaye ehtiyatları Daşkəsən filiz rayonunda — "Hamamçay" və "Dəmir" dəmir filizi yataqlarında, Balakən-Zaqatala filiz rayonunda — Filizçay kolçedan-polimetal yatağında cəmləşmişdir.
Qeyd etmək lazımdır ki, uzun illər ərzində Daşkəsən yatağının istismarı dövründə Qoşqarçayın dərəsində 30 mln. tondan artıq tullantılar yığılmışdır ki, bu tullantıların tərkibində külli miqdarda qiymətli kobalt vardır. Kobaltın dəmir filizlərindən çıxarılmamasının və tullantı kimi yığılmasının səbəbi mövcud texnologiyanın olmaması kimi əsaslandırılsa da, əsas səbəbi dəmir filizinin SSRI Əlvan metallurgiya Nazirliyinin Qara metallurgiya idarəsinə, kobalt filizinin isə Əlvan metallurgiya Idarəsinə məxsus olmasından ibarət olmuşdur. Təkcə onu qeyd etmək kifayətdir ki, 2-ci Dünya müharibəsi dövründə az bir müddətdə Şimali Daşkəsən kobalt yatağının istismarı məsələsi həll olunmuş və müharibə vaxtı SSRI-nin kobalta olan ehtiyatının 40–45%-ə qədərini bu yataq ödəmişdir. Kiçik Qafqaz regionunda ehtiyatları hesablanmış kobalt yataqları ancaq Daşkəsən filiz rayonundadır. Bunlar "Cənubi Daşkəsən", "Hamamçay" və "Dəmir" yataqlarıdır. Bunlardan əlavə Daşkəsən filiz sahəsində "Şimali Daşkəsən" kobalt yatağının ehtiyatları tam istismar olunmamışdır. "Hamamçay" yatağında kobalt minerallaşması 2 formada — məxsusi kobalt mineralı-kobaltın, qlaukodat mineralları formasında və maqnetit filizi tərkibində kobaltlı piritin möhtəvi və damarcıqları şəklində qeyd olunur. "Dəmir" yatağında da kobalt kobaltlı pirit formasında maqnetit filizlərinin tərkibində yerləşir. "Cənubi Daşkəsən" dəmir filizi yatağında sərbəst kobalt mineralları ilə əlaqədar olan kobaltın miqdarı 0,139%-təşkil edir. Kobaltlı piritlə bağlı olan hissəsinin orta miqdarı 0,025% təşkil edir. Maqnetit filizi ilə bağlı olan kobalt ehtiyatları ancaq bu sahələrdə dəmir filizi istismar olunan vaxt götürülə bilər.
Ordubad filiz rayonunda əvvəllər aparılmış geoloji-axtarış işləri nəticəsində bir sıra mis-kobalt təzahürləri aşkar edilmişdir ki, onlardan da ən böyük maraq doğuranı Kotam və Kilit təzahürləridir. Kotam mis-kobalt təzahürü Kotam kəndindən 2,5 km şimal-şərqdə yerləşir. Yer səthində qalınlığı 20–80 m olan filizləşmə zonası 2,5 km məsafədə izlənilir. Filizləşmə damarcıq-möhtəvi teksturaya malik olub, xalkopirit-pirit tərkiblidir. Filizləşmə daxilində kobaltın miqdarı 0,06–0,3%, nikel-0,1%, mis-0,3–1,12% arasında dəyişir. Kilit mis-kobalt təzahürü Kotam filiz rayonu daxilində yerləşməklə, kobalt, nikel saxlayan pirit-xalkopirit tərkibli damarcıq-möhtəvi formalı filizləşmə zonalarından təşkil olunmuşdur. Filizləşmə zonaları 3–8,6 m qalınlıqla 20 m-dən 1000 m-ə qədər izlənilir. Elementlərin orta miqdarı: kobalt-0,028–0,115%, mis-0,07–0,43%-dir. Respublikada yüksək keyfiyyətli polad istehsalı xammalı bazasının yaradılması zərurəti gələcəkdə kobalt filizinə geoloji-kəşfiyyat işlərinin aparılmasını zəruri edir. 1993-cü ildən əvvəllər ehtiyatları qismən istismar edilmiş "Şimali Daşkəsən" kobalt yatağının cinahlarında aparılmış axtarış işləri nəticəsində burada intişar tapmış zonaların parametrləri müəyyənləşdirilmiş və ilk dəfə olaraq bu zonalar üzrə kobaltın yüksək miqdarı təyin edilmişdir (4 m qalınlığında 0,41%, 1,25 m qalınlığında 0,37%).
Molibden
Molibdenin dövlət balansında qeydə alınmış ehtiyatları Ordubad filiz rayonunda Parağaçay (Qapıcıq sahəsi ilə birgə) yatağında cəmləşir. Naxçıvan qırışıqlıq zonasının Ordubad filiz rayonunda Göydağ, Diaxçay, Misdağ-Şəlalə və Kiçik Qafqazın Qarabağ filiz rayonunun Dəmirli mis-porfir yataqlarında yanaşı komponent kimi molibden ehtiyatları qiymətləndirilərək sahə balansına qəbul edilmiş və proqnoz resursları hesablanmışdır.
Alüminium xammalı
Respublika ərazisində əvvəllər aparılmış geoloji-kəşfiyyat işləri ilə Zəylik alunit filizləri yatağı aşkar edilmiş və kəşfiyyatı aparılmışdır. Yataq Daşkəsən rayonunda, Quşçu körpüsündən 18 km məsafədə yerləşir. Alunit filizləri üst yura yaşlı tufogen çöküntülərdə intişar tapmışlar və lay formalı iki filiz qatı ilə təmsil olunurlar. Filizlər əsasən alunitdən və kvarsdan ibarətdir. Alunitin miqdarı 10–80% arasında dəyişməklə, yataq üzrə orta miqdarı-53%-dir.
Civə
Sənaye ehtiyatları dövlət balansında qeydə alınmış civə yatağı Kəlbəcər filiz rayonunda yerləşən Levçay yatağıdır. Həmin rayonda yerləşən digər civə yatağınin (Ağyataq) ehtiyatları istismar nəticəsində tükənmişdir. Bu yataqlardan başqa, Kiçik Qafqazın Kəlbəcər filiz rayonunda Narzanlı, Sarıbulaq, Çilgəzçay, Qamışlı və Şorbulaq civə yataqlarının ehtiyatları qiymətləndirilərək sahə balansında qeydə alınmış, proqnoz resursları hesablanmışdır. Levçay civə yatağı — Kəlbəcər rayonunun Lev kəndindən 15–20 km şimal-qərbdə yerləşir. Filiz kütlələri kiçik linzalar şəklində təbaşir yaşlı karbonat süxurlar içərisində yerləşir. Filiz kütlələrinin uzunluğu 20 m-dən 70 m-ə qədər, qalınlıqları isə 2,5 m-dən 6,5 m-ə qədərdir. Filizdə civənin orta miqdarı 0,261–0,497% arasında dəyişir. Ağyataq civə yatağı — Kəlbəcər şəhərindən 12–15 km şərqdə, cənub-şərqdə yerləşir. Yataq 1984-cü ilə kimi Şorbulaq dağ-mədən müəssisəsi tərəfindən istismar olunmuşdur. Filizdə civənin orta miqdarı 0,3%-dir. Çilgəzçay yatağı — Laçın rayonunun Ələkçi kəndi yaxınlığındadır. Civə minerallaşması əzilmiş, kvarslaşmış santon yaşlı süxurlar içərisində yerləşir. Civənin əsas mineralı olan kinovar ayrı-ayrı yuvacıqlar, möhtəvilər və damarcıqlar şəklində filizdaşıyan süxurlar içərisində qeyri-bərabər paylanmışdır. Narzanlı yatağı — Laçın rayonunun Kalafalıq kəndi yaxınlığındadır. Civənin əsas mineralı kinovar ayrı-ayrı linzalar, yuvacıqlar və damarcıqlar şəklində əhəngdaşları içərisində yerləşir.
NGC 6269
NGC 6269, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. E2 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ölkə adlarının mənası
Ölkə adlarının mənası və ya ölkə adlarının etimologiyası - dünya ölkə adlarının mənasını ifadə edir. Bu siyahıda aşağıdakı tiplərə bölünən 245 ölkə və ərazi var:
Rafiq İbadov
Rafiq Baloğlan oğlu İbadov (14 avqust 1965; Zəngilan, Azərbaycan SSR — 29 sentyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — tank mexaniki vəzifəsində çalışan Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin ehtiyatda olan əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Rafiq İbadov 1965-ci il avqustun 14-də Zəngilan şəhərində anadan olub. Ailəli idi. Üç övladı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun ehtiyatda olan əsgəri Rafiq İbadov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Tərtər-Suqovuşan-Talış istiqamətlərində gedən döyüşlər zamanı Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin tanklarının saz vəziyyətə gətirilməsində xidməti olan bölmələrin heyətində yer alıb. Rafiq İbadov sentyabrın 29-da Tərtər rayonu ərazisində şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rafiq İbadov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Qazaxıstan–Qırğızıstan münasibətləri
Qazaxıstan–Özbəkistan münasibətləri — Qazaxıstan və Özbəkistan arasındakı ikitərəfli münasibətlər. İki ölkə arasında diplomatik əklaqələr 27 avqust 1992-ci ildə qurulmuşdur.
Hər iki ölkə Müstəqil Dövlətlər Birliyi (MDB), İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) və Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının (ATƏT) üzvüdür. 2012-ci il nəticələrinə görə Qazaxıəstan Qırğızıstanın Rusiya və Çindən sonra ən böyük iqtisadi tərəfdaşıdır. Ticarət dövriyəsinin 12,7 % Qazaxıstanın payına düşür.
Siyasi əlaqələr
İki ölkə arasında ikitərəfli əlaqələrdə və beynəlxalq siyasi məsələlərlə bağlı siyasi dialoqda ziddiyyət yoxdur. Ən yüksək səviyyədə danışıqlar müntəzəm olaraq keçirilir.
İqtisadi əlaqələr
12 avqust 2015-ci ildə Qırğızıstan Avrasiya İqtisadi Birliyinin tam hüquqlu üzvü olmuşdur. AİB üzv olduqdan sonra Qırğızıstan sərhəddində gömrük nəzarəti ləğv edilmişdir. Həmin gün, iki ölkə prezidentlərinin iştirakı ilə malların və nəqliyyat vasitələrinin gömrük nəzarətinin ləğvi ilə bağlı rəsmi mərasim, Qırğızıstan-Qazaxıstan sərhəd hissəsindəki gömrük postlarında keçirilmişdir .
Qırğızıstan AİB-də Qazaxıstanın ikinci ən ticari ortağıdır. Qırğızıstan ilə ticarət əlaqələri Qazaxıstanın xeyrinədir, çünki ixrac həcmi idxalın həcmindən çoxdur. Qırğızıstan Qazaxıstana elektrik enerjisi, süd məhsulları, meyvə və tərəvəz, mal-qara, tekstil, şüşə və s. ixrac edir. Qazaxıstandan Qırğızıstana isə, neft və neft məhsulları, buğda, kömür, buğda unu, bitki yağı, qeyri-üzvi kimyəvi maddələr, mineral xammal, prokat, paslanmayan polad və s. ixrac edilir.
Qazaxıstan–Qırğızıstan sərhəddi
İki ölkə arasında dövlət sərhəddinin uzunluğu 1241 km təşkil edir. İki ölkə arasında sərhəd məsələsi hələ 2001-ci ildə imzalanmış müqavilə ilə bitsə də, Qazaxıstan onu 2003-cü ildə, Qırğızıstan isə 2008-ci ildə radifikasiya etmişdir. Anlaşma 2002-ci ildə kütləvi nümayişlərlə müşahidə edilmişdir. Polis və hökumət qüvvələri ilə toqquşma itkilərlə nəticələnmişdir. Mübahisəli ərazilər iki ölkə arasında bölünmüşdür (625 ha — Qazaxıstana, 1136,6 ha — Qırğızıstan). Ancaq 2013-cü ildə yerli əhali nümayişə çıxmış, torpaqların Astanaya verilməsinə etiraz etmişdir. Onlar Qazaxıstanın cənub sərhəd rayonlarını su ilə təmin edən kanalı bağlamışdılar. Məsələ baş nazirlərin danışıqları yolu ilə həll edilmişdir.
Hellovin 4: Maykl Mayersin qayıdışı (film, 1988)
Hellovin 4: Maykl Mayersin qayıdışı — 1988-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir.
Məzmun
30 oktyabr 1988-ci il. Baş verən hadisələrdən 10 il ötmüşdür. Keçmiş seriyalı qatil Maykl Mayers koma vəziyyətindədir və paralic olduğu üçün hərəkət etmək qabiliyyətini itirmişdir. Həkimlər onu milli xəstəxanaya köçürməyə qərara gəlirlər. Bu müddətdə sifətində çapıq olan həkim Lumis əvvəlki hadisələri xatırlayır və hospitalın işçilərinə Mayersi ciddi nəzarət altında saxlamağı qeyd etmişdir. Onun sözlərinə görə, Mayers koma vəziyyətində olsa da, qaçmaq üçün əlindən gələni edəcəkdir. Bir müddət sonra onun sözləri reallığa çevrilir. Mayersi aparan hospital maşını qəzaya uğrayır və Mayers qəzadan sağ qalaraq qaçmağı bacarır...
Mustafa ağa Şəkibəyov
thumb|Yaqublu Mustafa ağa Yaqub ağa oğlu Şəkibəyov
Tarix
Çar Rusiyasının 1873-cü il əhalinin kameral siyahıya almasına görə Qazaxın Ayrım kəndində Yaqublu nəslindən olan ağaların da adları qeyd olunmuşdur. Bunlardan biri Yaqub ağa Mustafa ağa oğlu və onun ailə üzvləridir.
1886-cı il əhalinin kameral siyahıya almasına əsasən isə Yaqub ağanın və ailəsinin artıq Gədəbəy rayonunun Yaqublu və Qaramurad kəndində məskunlaşdığı görünür. Yaqub ağanın ailə tərkibində onun oğulları Şamil ağa- 17 yaş, Mustafa ağa-7 yaş, Qəşəm ağa-2 yaş olduğu qeyd olunmuşdur.
Həyatı
Yaqublu nəslinin görkəmli nümayəndələrindən biri Mustafa ağa Yaqub ağa oğlu Şəkibəyov tarixi sənədlərə əsasən 1870-ci ildə Gədəbəy rayonunda doğulmuşdur. Bəy nəslindən olan Mustafa ağa Şəkibəyov zəngin mülkədar olmuş, ömrünü milli hökumətin dəstəklənməsinə, erməni daşnakları və Qırmızı Orduya qarşı mübarizəyə həsr etmişdir.
Fəaliyyəti
Mustafa ağa Şəkibəyov Gədəbəyin Şəkərbəy kəndinin ağası olub. O, Məcid ağa Şəkibəyovun atası Məmməd ağanın və Əsgər ağa Məşədi Sadıx ağa oğlu Şəkibəyovun əmisi nəvəsidir. Erməni-müsəlman savaşında və antisovet qaçaq hərəkatında iştirak edib.
Əsgər ağa Məşədi Sadıx ağa oğlu Şəkibəyov, Məcid ağa Məmməd ağa oğlu Şəkibəyov, Mustafa ağa Yaqub ağa oğlu Şəkibəyov, Niftalı ağa Əsgər ağa oğlu Sadıxov, Cəbrayıl ağa Əsgər ağa oğlu Sadıxov, Cəbrayıl və Kərəm Söyün oğulları, Məşədi Mehralı, Qara Musa, Axund Zeynal, Abram Kandaurov, Miskinlidən Abuzər Axundov, Salman İmanquliyev, Alnavatdan Əsgər Qara oğlu, İlyas Əliyev, Arıqırandan İsmayıl Məmmədov və digərləri ermənilərə və yeni quruluşun haqsızlıqlarına qarşı Attıxdərə, Daryurd, Kiçik Qaramurad, Çətindərə, Şahtalası, 1918-ci ildə erməni daşnaklarına qarşı mübarizənin, 1920-ci ilin dekabrında və 1921-ci ilin yanvarında Xınnada baş verən silahlı üsyanların təşkilatçısı və iştirakçısı olmuşlar. "Yaqublu" silahlı dəstəsi adlanan dəstə əsasən Şəkibəyovlardan ibarət olmuşdur. Yeni quruluşa tabe olmadıqlarından hamısının adı yaşadıqları kənddə "qara siyahı"ya salınmış, səsvermə hüququndan məhrum edilmişdilər. Özlərini də NKVD və QPU-nun əməkdaşları gecə-gündüz axtarırdılar.
Mustafa ağa Şəkibəyov 1929-cu ilin dekabr ayının 27-də Azərbaycan SSR Dövlət Siyasi İdarəsinin Gəncə dairəsi tərəfindən həb edilib. 1930-cu il iyul ayının 7-də "silahlı üsyan" və "Banditizm"də təqsirli bilinərək güllələnməyə məhkum edilmiş, həmin il avqustun 30-da hökm icra olunmuşdur.
Ailəsi
Mustafa ağa Şəkibəyov 1930-cu ildə həbs edilərkən ailə tərkibi aşağıdakı kimi olmuşdur:
Həyat yoldaşı- Güllü, 40 yaşında
oğlu – Sultan, 25 yaşında
oğlu – Yaqub, 12 yaşında
qızı — Bahar, 7 yaşında
qızı — Zeynəb, 5 yaşında
Adıyaman (Talın)
Adıyaman — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Talın rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən şimal-şərqdə yerləşir "İrəvan əyalətinin icmal dəftəri"ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 12. XI.1946-cı il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Qarnhovit qoyulmuşdur.
Toponimikası
Adyaman — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında (Martuni r-nunda) kənd adı. Mənbədə İrəvan əyalətinin Məzrə və Şirakel nahiyələrində Adıyaman iki kəndin adı kimi qeyd olunmuşdur. 1919-cu ildə kəndin əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir. 1946-cı ildə kənd ermənicə Qarnhovit adlandırılmışdır. Türkcə mənbələrdə kəndin adı Adiyaman kimidir. Hələ XIX əsrin I yarısında bu kəndin Yuxarı Adyaman və Aşağı Adyaman məntəqələri yaranmışdır. XIX əsrdə Şərqi Türkiyədə Adiyaman (başqa adı Xisn Mansur) qalasının adı ilə mənşəcə eynidir. Toponimin mənası məlum deyil. Er.əv. VIII əsrdə Urartu çarlarının yazılarında indiki Ermənistan ərazisində Aydaman "ölkə" adı çəkilir. Həmin toponimin Adyaman adı ilə mənşəcə eyniliyi qeyd olunur.
Əsgər ağa Məşədi Sadıx ağa oğlu Şəkibəyov
Əsgər ağa Şəkibəyov — Azərbaycanın el qəhrəmanı
Tarix
Çar Rusiyasının 1873-cü il əhalinin kameral siyahıya almasına görə Qazaxın Ayrım kəndində Yaqublu nəslindən olan ağaların da adları qeyd olunmuşdur. Bunlardan biri Məşədi Sadıx ağa Yaqub ağa oğlu və onun ailə üzvləridir. Məşədi Sadıx ağanın ailə tərkibində onun oğulları Məmməd ağa- 41 yaş, Hüseyn ağa-37 yaş, Ələkbər ağa-29 yaş, Əsgər ağa-25 yaş olduğu qeyd olunmuşdur.
1886-cı il əhalinin kameral siyahıya almasına əsasən isə Məşədi Sadıx ağanın və ailəsinin artıq Gədəbəy rayonunun Yaqublu kəndində məskunlaşdığı görünür. Daha sonradan bu ailənin nümayəndələri Gədəbəy rayonunun Şah Talasında yurd salmışdır.
Həyatı
Yaqublu nəslinin görkəmli nümayəndələrindən biri Əsgər ağa Məşədi Sadıx ağa oğlu Şəkibəyov tarixi sənədlərə əsasən 1840-cı ildə doğulmuşdur. Bəy nəslindən olan Əsgər ağa zəngin mülkədar olmuş, ömrünü müsavatçı olaraq milli hökumətin dəstəklənməsinə, erməni daşnakları və Qırmızı Orduya qarşı mübarizəyə həsr etmişdir.
Fəaliyyəti
Xüsusən XX əsrin əvvəllərində Göyçəətrafı ərazilərdə məskunlaşan daşnaklar Gədəbəylə Şəmkirin sərhəd aralığında yığcam yaşayan ermənilərin vasitəçiliyi ilə gəlmə ruslarla "iş birliyinə" qoşularaq daha da fəallaşmışdılar. Müsəlman kəndlərinə basqınların, mal-qara talançılığının sayı artmışdı, erməni quldurları kəndləri yandırır, viranə qoyur, qadın və uşaqlar qaçqın düşürdülər… Qarət edilən kəndlilərin biri Gəncə qubernatorluğuna və ya Qəzanın Zəyəm Birliyinə şikayət edəndə məmurlar ermənilərin tərəfini saxlayırdılar. Məmməd ağa və Əsgər ağa Şəkibəyov qardaşları yaşadıqları Şahtalasını erməni basqınlarından qorumağa çalışırdılar.
Məmməd ağa çarın vergiyığanı olaraq kimin necə dolandığını, nə işlə məşğul olduğunu yaxşı bilirdi. Göyçə tərəflərə İrandan və Türkiyədən köçürülən erməniləri, habelə Rusiyanın ucqarlarından gətirilib Gədəbəyin və Şəmkirin münbit torpaqlarında məskunlaşdırılanları görəndə çarın işğalçılıq siyasəti açıq-aydın məlum olurdu. Malakanlar yaşadıqları əraziyə müsəlmanları yaxın buraxmırdılar, amma ermənilərlə dostluq edir, kəndə gəlib-getmələrinə söz demirdilər.
Keşiş Vahanın Nikolay hökumətinə və digərlərinə yazdığı məktublar nəticəsiz qalmır. Məmməd ağa Yelizavetpol (Gəncə) Quberniya Jandarm İdarəsi tərəfindən həbs olunub 20 illiyə Sibirə sürgün edilir. Bundan incik düşən Əsgər ağanın çar hökumətinə mövqeyi tamam dəyişir.
1918-ə daxil olandan Çar İmperiyasının faktiki dağılması müstəmləkələrdə münaqişə ocaqlarına səbəb olur. İmperiyaya aid olan bütün koloniyalarda, o cümlədən də, Zaqafqaziyada vəziyyət gərginləşir. 1918-ci ilin martından etibarən Azərbaycanda erməni-müsəlman savaşı başlanır. Azərbaycanın şimalı kimi elə Qərb zonaları da – Göyçə, Qarabağ, Zəngəzur, Naxçıvan əhalisi də erməni qırğın və talanlarına məruz qalır. Gədəbəydəə, xüsusən də, Göyçə ərazisində və rus kəndi Novo-İvanovkada Məcid ağanın idarəçiliyi və nüfuzu qaniçən ermənilərin qarşısında alınmaz qalaya çevrilir. Artıq 1918-ci ilin ortalarına yaxın erməni vəhşiliyinin coğrafiyası İrəvan Quberniyasına tərəf meyllənir və növbəti hədəf Göyçə torpaqları olur. Andronikin köməkçisi general Dro xaincəsinə silahsız, mülki əhaliyə hücum edir. Minlərlə insanın qəfil başlayan köçü yerli yaqublu ağalarını mübarizəyə qoşulmağa vadar edir. Həm inzibati vəzifəsindən (Məcid ağa artıq Musavat hökumətinin ərazi üzrə nümayəndəsi idi), həm də nüfuzundan istifadə edən Məcid ağa yaxınları Mustafa ağa və Şəmil ağayla birlikdə kiçik bir dəstə formalaşdırıb ermənilərə qarşı – Göyçəyə hücum edirlər. Məcid ağanın ermənilərə qarşı uğurlu döyüşlərinin sədası bütün Azərbaycana yayılır və öz qiymətini Milli Şuranın yığıncaqlarında alır. Təbii ki, bu halda Müsavata qarşı rəğbəti ilə seçilən Bağırov Məcid ağanın kimliyindən dostu Əlibəy Zizikski vasitəsilə tanış ola bilir.
Əsgər ağa Məşədi Sadıx ağa oğlu Şəkibəyov, Məcid ağa Məmməd ağa oğlu Şəkibəyov, Cəbrayıl və Kərəm Söyün oğulları, Mustafa ağa Yaqub ağa oğlu Şəkibəyov, Niftalı ağa Əsgər ağa oğlu Sadıxov, Cəbrayıl ağa Əsgər ağa oğlu Sadıxov, Məşədi Mehralı, Qara Musa, Axund Zeynal, Mariyanın atası Abram Kandaurov, Miskinlidən Abuzər Axundov, Salman İmanquliyev, Alnavatdan Əsgər Qara oğlu, İlyas Əliyev, Arıqırandan İsmayıl Məmmədov və digərləri ermənilərə və yeni quruluşun haqsızlıqlarına qarşı Attıxdərə, Daryurd, Kiçik Qaramurad, Çətindərə, Şahtalası, 1920-ci ilin dekabrında və 1921-ci ilin yanvarında Xınnada baş verən silahlı üsyanların təşkilatçısı və iştirakçısı olmuşlar. "Yaqublu" silahlı dəstəsi adlanan dəstə əsasən Şəkibəyovlardan ibarət olmuşdur. Yeni quruluşa tabe olmadıqları üçün hamısının adı yaşadıqları kənddə "qara siyahı"ya salınmış, səsvermə hüququndan məhrum edilmişdilər. Özlərini də NKVD və QPU-nun əməkdaşları gecə-gündüz axtarırdılar.
1929-cu ilin dekabrında Məcid ağanın yerini müəyyənləşdirən bolşeviklər 1930-cu ilin qarlı-çovğunlu fevral günlərində Şahtalasına qoşun yeridir. Hökumət qüvvələri ilə Məcid ağa arasında danışıqlar gedir, silahı könüllü yerə qoyarsa, ona yaxşı vəzifə verəcəkləri vədilə diri tutmağa çalışırdılar, amma Məcid ağa 20 illik Sibir sürgünündən qayıdan qoca atasının Cümhuriyyətin süqutundan sonra, evinin kəndarında güllələnməsini heç cürə bağışlaya bilmir və barışıq təklifinə rədd cavabı verir. Bolşeviklərin təkliflərini qəbul etmədiyindən Məcid ağa və onun silahdaşlarının üzərinə ordu qüvvələri yeridilir. Hücuma və danışıqlar prosesinə rəhbərlik ordu birləşmələrinin başçısı peşəkar hərbçi Arbuzova həvalə edilir.
Ordu fevralın 6-da Əlnabad kəndinə hücuma keçir. Gədəbəylilər ərazinin bolşeviklər tərəfindən işğalı ilə heç cürə barışmayaraq Məcid ağanın müdafiəsinə qalxır, müqavimət hərəkatına qoşulurlar. Dörd gün davam edən döyüşlərdən sonra Əsgər ağa əlavə qüvvə gətirmək üçün indi Ermənistan adlanan ərazidə azərbaycanlılar yaşayan Cilli kəndinə gedir. Fevralın 10-da QPU-nun Gəncə dairəsinin əməkdaşları Əsgər ağanı orada həbs edirlər. Ordu Əlnabadda qırdığını qırandan sonra Qaçaq Pirverdinin dəstəsini məhv etmək üçün Çətindərəyə istiqamət götürür, burada da istədiklərinə nail olan əsgərlər fevralın 12-də Yaqublulara qarşı hücuma keçirlər. Atışma iyirmi gündən çox davam edir, nə Yaqublular təslim olur, nə də onların üstünə yeriyən əsgərlərin ardı-arası kəsilir. Sonda silah-sursatının tükəndiyini görən ağa ölümü təslimçilikdən uca tutaraq, tüfənginin qundağına "Məcidi Məcid vurdu" sözlərini yazıb, son iki gülləsini özünə vurur.
Əsgər ağa Məşədi Sadıx ağa oğlu Şəkibəyov isə NKVD zirzəmilərində bir il işgəncələrə məruz qaldıqdan sonra – 85–90 yaşlarında Fövqəladə üçlüyün Gəncə dairəsinin 20 fevral 1931-ci il tarixli qərarı ilə "Yaqublu dəstəsində aktiv iştirak və rəhbərlik, gizli anti-sovet təbliğatı, 3 həftə ərzində Qırmızı Orduya qarşı silahlı müqavimət"də ittiham olunaraq güllələnmə cəzasına məhkum edilmişdir. Əsgər ağaya əməlində cinayət tərkibi olmadığına görə Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun 21 oktyabr 1993-cü il tarixli qərarına əsasən bəraət verilib.
Ailəsi
Əsgər ağa Şəkibəyov 10.02.1930-cu ildə həbs edilərkən ailə tərkibi aşağıdakı kimi olmuşdur:
Həyat yoldaşı- 75 yaşında;
oğlu – İsrafil,37 yaşında;
oğlu – Mahmud,32 yaşında;
oğlu – Cəbrayıl,25 yaşında;
oğlu – Niftəli,20 yaşında;
qızı — Gülüşən,22 yaşında;
Bana monastırı
Bana monastırı (gürcücə: ბანა) – Türkiyənin Ərzurum ilinin Şənqaya ilçəsinə bağl Penek kəndində olan monastırdır. Monastır əsas kilsə, kiçik kilsə, keşişlər üçün kilsə, qayaya oyulmuş hücrələr və başqa tinintilərdən ibarətdir. Bana monastırı Tao bölgəsinin yepiskopluq mərkəzlərindən biri olmuşdur. Bir fikrə görə, zamanla yepiskopluq ləğv edilmiş və sadəcə monastırın fəaliyyəti davam etmişdir.
Bana Kafedralı
Monastırın əsas kilsəsi olan Bana kilsəsi və ya Bana Kafedralı əsas fikirlərə görə, VII əsrdə inşa edilmişdir. XI əsrə aid qaynağa görə, kafedral 881-923-cü illər arasında gürcü kralı IV Adarnase tərəfindən qüvvələri, tetrakonkhos struktur olaraq yenidən inşa edilmişdir. Bu tarixdən etibarən, gürcü Baqrationi sülaləsi tərəfindən Osmanlı dövrünə qədər kraliyyət kafedralı olaraq istifadə edilmişdir. XVI əsrdə öblgəni ələ keçirən Osmanlı bu qədim kafedralı Krım müharibəsi dövründə Osmanlı ordusu üçün qalaya çevirmişdir. 1877-1878 Osmanlı-Rus müharibəsi zamanında kompleksin böyük hissəsi dağılmışdır. Divar rəsmlərinin izlərində rast gəlinən kafedralın bir kitabəsinin olduğu, bu müharibə zamanı burada qərərgah quran rus ordusundan olan bi rgeneralın bu kitabəni apardığı deyilməkdədir.
Kiçik kilsə
Monastırın kiçik kilsələrindən birinin də qübbəli tetrakonkhos struktur olduğu bilinməkdədir. 1907-ci ildə bölgəni gəzən gürcü tarixçi Ekvtime Takaişvilinin verdiyi bilgiyə görə, bu tarixdə kilsənin kiçik qübbəsi çökmüş, amma divarlarının bir qismi ayaqda qalmışdır. Kilsə zaman tamamən ortadan qalxmışdır.
Mağara kilsəsi
Bana monastırı keşişlərinin inzivaya çəkildiyi qaya mağaraları monastırının keşişlər kilsəsi olan Mağara kilsəsi IX-X əsrdə inşa edilmiş tək nefli strukturdur. Kafedrakın cənub-şərqində - kənd məskunlaşmasının 700 metr şərqində yerləşir. Yazılı qaynaqlardan da bilinən kilsə bir qayadakı mağaraya söykənərək inşa edilmişdir. Strukturun inşasında ksəmə daşdan istifadə edilmişdir. Cənub tərəfindən iki ədəd pəncərəsi olan kilsənin qərb tərəfində bitişik dik dördkünc otaq vardır. Bu otaqdan qayaya oyulmuş nərdivanlarla üst mərtəbədəki otaqa çıxılır. Kilsənin qayaya oyulmuş ik ədəd su anbarı vardır. Kilsənin aşağısında divar qalıntıları qalmaqdadır. Kilsənin olduğu yeri kəndlilər “Otaqlar dərəsi” adlandırmaqdadır.
Atnalı yengəci
Təsnifatı
Yeganə müasir növü var:
Nəsli kəsilmiş növləri
Şübhəli növə aid olan:
Cinsə əvvəllər daxil olan növ:
Şahmar Mənəfov
Şahmar Vidadi oğlu Mənəfov (20 mart 1990; Neftçala rayonu, Azərbaycan SSR — 21 oktyabr 2020; Xocavənd rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Şahmar Mənəfov 1990-cı il martın 20-də Neftçala rayonunun Cəngan kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik giziri olan Şahmar Mənəfov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın, Füzulinin və Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Şahmar Mənəfov oktyabrın 21-də Xocavənd döyüşləri zamanı Qırmızı Bazar istiqamətində şəhid olub. Neftçala rayonunun Cəngan kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şahmar Mənəfov ölümündən sonra "Qarabağ" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şahmar Mənəfov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Şahmar Mənəfov ​ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Avstriyalı Barbara (hersoqina)
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Nurlan
Nurlan — ad.
Corc
Bu adı olan tanınmış insanlar
Erisimo Mencisius
Erisimo Mencisius –Menzies' wallflower ümumi adı ilə tanınan Erysimum növüdür.Bu nadir bitki Kaliforniyaya endemikdir. O, yalnız Kaliforniya sahil zolağında Humboldt, Mendocino və Monterey qraflıqlarında üç ərazidə azalan çimərlik qum təpələrinin yaşayış yerində rast gəlinir. Kaliforniya ştatında və federal səviyyədə nəsli kəsilməkdə olan növlər siyahısındadır. Səlahiyyətdən asılı olaraq üç-dörd alt növ var və hər biri nadirdir.
Təsvir
Erisimo Mencisius xardalvari ikiillik və ya çoxillik ot bitkisidir, boyu qısadır, hündürlüyü adətən 15 santimetrdən çox deyil. Yarpaqları gövdə boyu uzun və düzdür, çox vaxt daha qalın, tüklü və kökündə loblu olur. Sapın yuxarı hissəsini parlaq sarı, yuvarlaq ləçəkləri olan qalın bir çiçək dəstəsi tutur. Çiçəklər düz yapışan çox uzun silikalar olan meyvələri geridə buraxmaq üçün düşür. Bitki, xüsusən də alt növlərə görə fərqli ola bilər.
Ən azı bir alt növ, eyni dərəcədə əziyyət çəkən Emphoropsis miserabilis arısı tərəfindən tozlanır. Bitki yüksək məhsuldarlığa malikdir, lakin şitillərin 98%-dən çoxu birinci il ərzində tələf olur.Ən azı bir yarımnöv adətən ağ pas göbələyi Albugo canadensis ilə yoluxur.
Cenate Sopra
Cenate Sopra — İtaliyada kommuna. Lombardiya bölgəsində, Berqamo əyalətində yerləşir. Milanın təxminən 60 kilometr (37 mil) şimal-şərqində və Berqamodan təxminən 12 kilometr (7,5 mil) şərqdə yerləşir.
Əhalisi 2348 nəfərdir (2005-ci ilə görə), əhalinin sıxlığı 347 nəfər/km²-dir.
Sahəsi 6 km² ərazini tutur.
Telefon kodu — 035.
Demoqrafiya
Əhalinin artımı:
Devid
Devid — Dünyada çox işlədilən ad və soyad.
Metal rabitəsi
Metal rabitəsi-metal ionları arasında və sərbəst elektronlar arasında yaranan rabitə.
Metal rabitəsinin xüsusiyyətləri
Metal rabitəsinin təbiətinin xarakteristikasında metallara xas olan iki xüsusiyyət əsas rol oynayır:
Metalların quruluşu
thumb|Şəkil 1. thumb|Şəkil 2. Metallar üçün tipik quruluş həcmdə mərkəzləşmiş kubik, üzdə mərkəzləşmiş kubik və sıx yerləşmə prinsipi əsasında əmələ gələn heksaqonaldan ibarətdir.
Xarakterik xassələri
Metalların birinci xarakter xassəsindən görünür ki, onların elektronlarının bir hissəsi kristal boyu öz yerini sərbəst dəyişə bilir və elektrik sahəsinin təsiri altında müəyyən istiqamətdə hərəkət edir. Metalların ikinci xarakter xassəsi isə göstərir ki, onlarda kimyəvi rabitə digər rabitə növlərindən fərqlənməlidir. Çünki heç bir atom eyni vaxtda 12 kovalent rabitə əmələ gələ bilməz. Metallarda ion rabitəsinin mövcudluğu da az ehtimallıdır. Çünki eyni bir metalın bütün atomları eyni növlüdür. Metal atomları arasındakı qüvvə ona nisbətən çox zəif olan Van-der-Vaals qüvvəsinin təbiəti ilə də eyni ola bilməz. Bunlara əsasən metallarda, metal rabitəsi adlanan yeni növ qüvvənin mövcudluğu qəbul edilmişdir. Metal rabitəsi baxımından metalların kristal şəbəkəsi metal ionları və bütün şəbəkə boyu sərbəst hərəkət edən və beləliklə də mücbət ionları bir-biri ilə əlaqələndirən valent elektronlarından təşkil olunmuşdur. Bununla əlaqədar olaraq, qəbul edilir ki, valent elektronları metalın kristal şəbəkəsinin daxilindəö özlərini qaz molekulları müəyyən həcmdə apardığı kimi aparır. Metallarda valent elektronlarının bu vəziyyətdə olması ilə onların elektrik cərəyanını yaxşı keçirməsi asanlıqla izah edilir.
Müqəddəs Vukolos kilsəsi
thumb|Hanife Çetiner və Esin Yılmazın xatirə evi Müqəddəs Vukolos kilsəsi — Türkiyənin İzmir şəhərində yerləşən yunan pravoslav kilsəsi. İzmir şəhərinin ilk yepiskopu Vukolosun xatirəsinə adlandırılıb.
Tarixi
1886-cı ildə yunan pravoslav erməniləri tərəfindən tikilməyə başlanan Müqəddəs Vukolos Kilsəsi ibadət üçün 1887-ci ildə açıldı. 1922-ci ildə İzmir yanğını zamanı ermənilərin dağılmayan yeganə tikilisi idi. Yunanıstan və Türkiyə arasında əhali mübadiləsi nəticəsində kilsə icması növbəti ildə İzmiri tərk etdi.
1924-cü ilin fevral ayında Mustafa Kamal Atatürkün xahişi ilə kilsə binası İzmir Arxeoloji Muzeyinə çevrlidi. Bu dövrdə kilsədəki freskaların üstü örtülmüşdür. 1951-ci ildə muzey Kulturparka köçürüldükdən sonra kilsə binası opera zalı və anbar kimi istifadə edilməyə başlandı. 1975-ci ildə "qorunacaq mədəni sərvət" olaraq qeydiyyata alındı. 1990-cı ildə baş verən yanğında kilsə ciddi zərə gördü. 2003-cü ildə İzmir Böyükşəhər Bələdiyyəsinin himayəsinə verildi. 2008-ci ilin dekabr ayında kilsədə bərpa işləri başladı. Bərpa işləri 2010-cu ildə başa çatdıqdan sonra kilsə binası mədəni tədbirlərdə istifadə olunmağa başladı; kilsənin yanında inşa olunan dörd əlavə tikililərin ikisi İzmir Jurnalistlər Cəmiyyəti Mətbuat Muzeyi və Hanife Çetiner və Esin Yılmazın xatirə evi olaraq açıldı. 17 Avqust 2014-cü ildə, 1922-ci ildən bəri ilk dəfə kilsədə Müqəddəs Məryəmin şərəfinə anım mərasimi təşkil edildi. 2015, 2016 və 2018-ci illərdə də kilsədə müxtəlif mərasimlər keçirildi.
Avstriyalı İoanna (hersoqina)
Avstriyalı Yuanna   — Böyük Toskana hersoqu Françesko Mediçi nin ilk xanımı. Atası Müqəddəs Roma imperatoru I Ferdinand, anası isə Bohemiyalı Anna dır.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Həsən Axund
Məhəmməd Həsən Axund — əfqan molla, siyasətçi və Taliban lideri, hazırda Əfqanıstanın Baş naziri.
Həyatı
Axund Əfqanıstanın cənubundandır. BMT Təhlükəsizlik Şurasının məlumatlarına görə, o, doğulduğu vaxt Pənçvayi rayonunda olan, lakin Əfqanıstan Krallığının Qəndəhar vilayətinin Zari rayonunda yerləşən Paşmulda anadan olub. BMT onun doğum ilini 1945–1950 və 1955–1958 olmaqla təxmin edir. "Əl-Cəzirə" deyir ki, Axundun puştun nəsli 1747-ci ildə Dürranilər İmperiyasının banisi Əhməd xan Abdalidən gəlir.
Əfqanıstanda müxtəlif islam seminariyalarında təhsil alıb. Bir çox Taliban liderlərindən fərqli olaraq, axund Sovet-Əfqan müharibəsində iştirak etməyib.
Axund İslamla bağlı bir neçə əsərin müəllifidir. "BBC News"-un məlumatına görə, o, hərbi deyil, dini aspektlər tərəfindən Talibanda nüfuza malikdir. Birləşmiş Ştatların Sülh İnstitutunun analitiki onun daha çox siyasi adam olduğunu iddia etdi.
Siyasi fəaliyyəti
Axund Talibanın ən yaşlı üzvlərindən biridir və hərəkatın ilk lideri Məhəmməd Ömərin yaxın silahdaşı olub. Taliban hakimiyyəti dövründə o, 1998-ci ildən 27 oktyabr 1999-cu ilə qədər Əfqanıstanın Xarici İşlər Naziri və hakimiyyəti dövründə də Baş nazirin müavini olub. Bir çox digər yüksək rütbəli Taliban üzvləri kimi, o, terror qruplarına sığınacaq verilməsi ilə bağlı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının sanksiyalarına məruz qalır.
Axund 1995-ci ildə Kabilin altı nəfərdən ibarət Müşahidə Şurasının üzvü idi.
Qiyam dövründə Axund fasilələrlə Kvetta Şurasının üzvü olub. 2013-cü ildə o, Taliban komissiyalarının rəhbəri və işə qəbul komissiyasının rəhbəri olub.
2021-ci ildə Talibanın hakimiyyətə qayıdışından sonra Axund müvəqqəti Baş nazir təyin edilib. Onun təyinatı Talibanın mötədil və sərt mövqeli fiqurları arasında kompromis kimi qiymətləndirilib. O, 7 sentyabr 2021-ci ildə vəzifəsinin icrasına başlayıb.
Rauf Munçayev
Rauf Məhəmməd oğlu Munçayev — tarixçi-alim, 2000-ci ildən Rusiya Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, AMEA A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun fəxri doktoru, Qafqaz və Yaxın Şərqin qədim mədəniyyəti və tarixi, arxeologiyası üzrə mütəxəssis, 1991–2003-cü illərdə Arxeologiya İnstitutunun direktoru, Rusiya EA-nın müşaviri, tarix elmləri doktoru, professor.
Cenate Sotto
Əhalisi 2665 nəfər, əhalinin sıxlığı 666 nəfər/km²-dir.
Sahəsi 4 km² ərazini tutur.
İstanbul Universiteti Dövlət Konservatoriyası
İstanbul Universiteti Dövlət Konservatoriyası — İstanbul Universitetinin tabeliyində olan ali təhsil müəssisəsi.
Cenate Sotto
Telefon kodu — 035.
Cenate Sotto kommunası aşağıdakı hissələrdən (bölmələr, kəndlər və obalar) ibarətdir: Cascina Serbello, Tesolta, Quadra, Veneziane və Brugaletti.
Demoqrafiya
Əhalinin artımı:
İstanbul Universiteti Dövlət Konservatoriyası
Tarixi
Hazırda konservatoriyada bəstələmə (kompozisiya), nəfəsli alətlər, simli alətlər, orkestr rəhbərliyi, zərb alətləri və fortepiano bölməsindən başqa teatr və balet bölmələri də vardır.
Rəqs (Buqro)
Rəqs — fransız akademik rəssamı Vilyam Buqro tərəfindən 1856-cı ildə işlənmiş rəsm əsəri. əsər hazırda Parisdəki Orse muzeyində saxlanmaqdadır.
İslam İnqilabı Şurası
İslam İnqilabı Şurası — Ayətullah Ruhullah Xomeyni tərəfindən 10 yanvar 1979-cu ildə İrana qayıtmazdan əvvəl İslam İnqilabını idarə etmək üçün yaradılmış qrup. Şuranın qurulmasından növbəti bir neçə ay ərzində şuradan bankların milliləşdirilməsindən tutmuş tibb bacılarının maaşlarına qədər hər şeyi əhatə edən yüzlərlə qərar və qanunlar çıxarılmışdır. Onun mövcudluğu inqilabın erkən, daha az təhlükəsiz dövründə sirr olaraq saxlanılmış, və şuranın üzvləri və nə etdiyinin dəqiq mahiyyəti 1980-ci ilin əvvəllərinə qədər ictimaiyyətə açıqlanmamışdır. Şura üzvlərindən bəziləri Motəhhəri, Taleqani, Bahünər, Behişti, Qarani İran-İraq müharibəsi zamanı həlak olmuş və ya İran İnqilabının möhkəmlənməsi zamanı XMT tərəfindən öldürülmüşdülər. Qalanların çoxu rejim tərəfindən kənarlaşdırılmışdır.
Attinya
Attinya  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Monrevel-an-Bres kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 2936 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə 1875 əmək qabiliyyətli insanlar arasında (15-64 yaş) 1495 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 380 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 79.7%, 1999-cu ildə 73.2%). Aktiv 1495 sakindən 1391 nəfəri (718 kişi və 673 qadın), 104 nəfəri işsizdir (43 kişi və 61 qadın). 380 hərəkətsiz 154 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 154 nəfər - təqaüdçü, 72 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsiz idi.
Kim Maqnus
Kim Maqnus (21 iyul 1998) — Cənubi Koreyalı xizək yürüşçüsü. Kim Maqnus Cənubi Koreyanı 2018-ci ildə Cənubi Koreyada təşkil edilən XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Kim Maqnus birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2018-ci ildə qatıldı. O, Cənubi Koreyada baş tutan XXIII Qış Olimpiya Oyunlarında kişilər klassik sprint yarışlarında iştirak etdi. Maqnus 3:22.36 saniyəlik nəticəsi ilə 80 atlet arasında 49-cu yeri tutdu və növbəti mərhələyə vəsiqə qazana bilmədi.
Mariya Leitner
Mariya Leitner (d. 30 dekabr 1981; Vipiteno, İtaliya) — İtaliyanı təmsil edən buzüstü xokkeyçi.
Karyerası
Mariya Leitner İtaliya yığmasının heyətində 2006-cı ildə İtaliyanın Turin şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XX Qış Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan üç oyunun hamısında məğlub olan İtaliya yığması, Turin Olimpiadasını sonuncu, 8-ci yerdə başa vurdu.
Toğrul Rza
Toğrul Rza — aktyor.
Həyatı
Toğrul Musa oğlu Rza 28 oktyabr 1981-ci ildə Sumqayıtda anadan olmuşdur. 1988-ci ildə Sumqayıt şəhərindəki 23 nömrəli məktəbin birinci sinfinə daxil olub, 1998-ci ildə oranı bitirib. Həmin ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin 1-ci kursuna qəbul olunub, 2002-ci ildə Dram Teatrı və Kino aktyoru ixtisası üzrə əyani təhsilini başa vurub. Təhsil aldığı dövrdə Bakı Kamera Teatrında aktyor işləyib (2000–2002). 2002-ci ildən 2003-cü ilə qədər ordu sıralarında xidmət edib. Hərbi xidmətdən sonra 2004-cü ilə qədər Bakı Kamera Teatrında fəaliyyətini davam etdirib. Həmin ildən Bakı Bələdiyyə Teatrında çalışır. Space televiziyasında yayımlanan "Dubl-bom" verilişinin aparıcısı olmuşdur
Ailəlidir, həyat yoldaşı Bakı Bələdiyyə Teatrının aktrisası Ülviyyə Gülməmməd qızı Rzadır. İki övladı var: Orxan Rza, Tural Rza.
Transgaz
Transgaz (Societatea Națională de Transport de Gaze Naturale Transgaz S.A. Mediaș) — Rumıniyada təbii qazın istehsalı, emalı və nəqli üzrə dövlət şirkəti. 334 saylı qeydiyyat şəhadətnaməsi Rumıniya Hökuməti tərəfindən 28 aprel 2000-ci ildə verilmişdir. Romgaz şirkətinin törəməsidir. Şirkət tərəfindən nəql olunan təbii qazın həcmi 30 milyard m³, boru kəmərlərinin ümumi uzunluğu 13 min km təşkil edir. Transgaz Nabukko qaz kəməri layihəsində tərəfdaşdır.
Fəaliyyəti
Transgazın səhmdarları Rumıniya İqtisadiyyat Nazirliyi (58.51%), hüquqi şəxslər (30.73% - məsələn, Fondul Proprietatea) və fərdi şəxslərdir (10.76%). Şirkət qaz istehsal edən şirkətlər (Romgaz, Petrom və s.) və səlahiyyətli distribyutorlar (E.ON Gaz România və GDF SUEZ Energy Romania) arasında yeganə milli qaz daşıyıcısıdır.
Buxarest birjası
26 noyabr 2007-ci ildə Transgaz yerli bazarda 84 milyon dollar qazanmaq istəyən ilkin təklifini etdi və ilk təklifin sonunda şirkət 2,52 milyard dollar qazandı. Bununlada 2006-cı ildə 308 milyon dollar qazanc əldə edən Transelektriki üstələdi. 15 aprel 2013-cü il tarixində şirkətin 15% səhmini satmaq üçün ikinci bir ictimai təklif gəldi: bu ona 95 milyon dollar gəlir gətirdi.
Henrik Kristoffersen
Henrik Kristoffersen (2 iyul 1994) — Norveçli dağ-xizək idmançısı. O, dağ-xizək idmanı üzrə Dünya Kubokunda iştirak etmiş, Olimpiya Oyunlarının mükafatçısı olmuşdur.
Qazandığı uğurlar
Kristofferson ilk dəfə bir mövsümdə dörd klassik slalom yarışlarında (Adelboden, Vengen, Kitzbühel və Şladminq) qələbə qazanmışdır.
Kristoffersen 1992-ci il mövsümündə slalom yarışçısı Albert Tombanın (onun özündən başqa, aşağıda görürsünüz) qələbəsindən sonra bir mövsümdə altı slalom yarışını qazanan ilk slalom yarışçısıdır.
NGC 7254
NGC 7254, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
II Karl (hersoq)
II Karl Fransisk  — Avstriya hersoqu. Atası Müqəddəs Roma imperatoru I Ferdinand, anası isə Bohemiyalı Anna dır.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Bağçacıq (Talın)
Bağçacıq — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Talın rayonunda kənd.
Tarixi
Alagöz dağının cənub-qərb ətəyində yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Erm. SSR AS RH-nin 25.1.1978-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Particak qoyulmuşdur.
Əhalisi
1918-ci ildə kənd erməni təcavüzünə məruz qalaraq sakinləri - azərbaycanlılar qırğınlarla tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşdur. İndi ermənilər yaşayır.
Ülküçülük
Ülkücülük və ya Türkeşçiliq — Alparslan Türkeş və Milliyətçi Hərəkat Partiyası xəttində keçirilən təşkilatlanmanın adıdır.