cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yapon çay mərasimi
Çay evi (Çaşitsu)
200px|thumbnail|right|Yugao-tey kimi tanınan çay evi, Kanazava, Yaponiya. Çay evi çay mərasimində "vabi" prinsipinin (təbiilik və sadəlik) əsas təcəssümü sayılır. Onun təşəkkülü orta əsr zahidlik ənənələrindən irəli gəlirdi; o sadə, təmiz gözəlliyi, ruhun vəsfini təşkil edir. Bu prinsip əsasında çay mərasimi dururdu ki, bu da vaka, renqa, xayku adlanırdı. Vabi sözü "qəmli olmaq" felindən götürülmüşdü. Bunda kəskin şəkildə seçilən nəsə olmamalıdır. Rəvayətə görə, Murata Dzuko syoqun Asikaqinin sarayında syoqunun ən kiçik, zənginlik və cah-cəlaldan uzaq, sadə quruluşa malik Dodzinsi adlı otağında çay mərasimini keçirmişdir. Bura ancaq çayiçmə üçün zadəganlar gələrək özlərini dünyanın çirkabından azad olmuş şəkildə hiss edirdilər. Dzeo Takeno "vabi" prinsipinə əsaslanaraq, mərasimin keçirilməsi üçün xüsusi çay evi hazırlamağı fikirləşmişdir.
Çay evi bir otaqdan ibarətdir. Ora gedən giriş isə dar və alçaq olduğundan yalnız əyilib keçmək mümkün idi. Girişin bu cür konstruksiyası simvolik məna daşıyır. O ora evə daxil olan hər bir şəxsi ictimai statusundan asılı olmayaraq əyilib keçməyə məcbur edir. Girişin alçaq olması bir vaxtlar samurayların çay evinə uzun qılıncla gəlməsinə mane olurdu. Bu səbəbdən onlar evə girməmişdən qabaq qılınclarını qapının kandarına qoyurdular. Bununla çay evinə daxil olan şəxslərin dünyadan ayrılmasına və ancaq mərasimə köklənməsinə nail olunurdu.
Çay evinin pəncərələri müxtəlif ölçü və formalara malik olan çoxlu (6–8 ədəd) pəncərələrdən ibarət ola bilər. Qaydaya uyğun olaraq, bu pəncərələr çölə baxmaq üçün yox, sadəcə günəş işığının otağa düşməsi üçün hündürdə quraşdırılırdı. Bəzən evin qarşısında baxımlı mənzərə olduqda, çərçivələri hərəkət elətdirib qonaqlar təbiətin gözəlliyindən həzz ala bilərlər. Evin daxili səhmanı çox sadədir. İşığın əks olunaraq sakitlik və kölgəlik yaratması üçün divarlar boz gildən hazırlanmış, döşəmə isə tatamidən salınmışdır. Evin ən mühüm hissəsi tokonoma adlanan girişə əks istiqamətdə yerləşdirilən divardakı taxçadır. Mərasimdən əvvəl taxçada dzen-buddist üslubunda ətirli maddələr yandırmaq üçün qab, güllər və bağlamalar yerləşdirilir. Çay ustası bütün bunları xüsusi olaraq konkret bir hadisəyə uyğun olaraq seçir. Çay evində başqa hər hansısa bir bəzəmələrə icazə verilmir. İstisna hal odur ki, bu bəzəmələr ancaq yaşlı çay ustasının rəsmləri ola bilər. Otağın mərkəzində çayın hazırlandığı tunc ocaq vardır. Mərasimdən əvvəl yuyulmuş kül "2 dağı olan vadilər" formasında ocağa səpilir və onun üzərinə kömür atılaraq alov yandırılır.
Qab-qacaq və ləvazimatlar
220px|thumbnail|right|Çay mərasimi 200px|thumbnail|right|XVI əsrə aid edilən [[Raku keramikası üslubunda olan qab, Tokio Milli Muzeyi]] Çay mərasimi zamanı istifadə olunan ləvazimatlar vahid bədii ansabl təşkil etməlidir. Bu ləvazimatların daima eyni cür olması anlamına gəlmək deyil. Bu ona görədir ki, əşyalar bir-birnə uyğun olsun və onlardan hər hansısa biri ümumi dəstdən kəskin şəkildə fərqlənməsin. Mərasim zamanı çayın saxlanması üçün şkatulka, qazan və ya çaydan, birgə çay içmək üçün ümumi fincan, qonaqların hər biri üçün fincan, çay qaşığı və ev sahibinin çayın hazırlanması zamanı çayı qarışdırmaq üçün istifadə etdiyi çay qarışdıran lazımdır. Əşyaların hamısı sadə görünüşə malik olmalıdırlar. Qaydaya uyğun olaraq, çay sadə taxta qutuda saxlanılr. Çaydan və ya qazan sadə və misdən, çay qaşığı və qarışdıran bambukdan hazırlanmış olmalıdır. Mərasim zamanı istifadə olunan fincanlar müxtəlif üslublarda ola bilər. Onlardan daha çox Raku keramikası üslubundan istifadə olunur. Bu üslub özünün sadə və bəzəksiz görünüşü ilə seçilir. Yaponiyada bu üslubda olan qara "kuro-raku" və qırmızı "aka raku" adlanan qab növlərindən geniş istifadə olunurdu. Baxmayaraq ki, avadanlıqlıqlar təmizlənmir, lakin onlar qüsursuz təmizdir. Avropalılardan fərqli olaraq, metal qabı güzgü kimi parıldayana qədər sürtməkdənsə, yaponlar əşyaların "öz keçmişləri haqda xatirə"ni, yəni vaxt keçdikcə qaralmasına üstünlük verirlər. Avandanlığın "qədimi" görünüşü çay mərasimi estetikasının elementlərindən biridir.
Mərasim keçirilmə nizamı
400px|thumbnail|right|[[Maiko çay mərasimini həyata keçirir]] Mərasimdən əvvəl qonaqlar bir otağa yığışırlar. Burada onlara kiçik fincanlardan qaynar su verilir. Bu mərhələnin təyinatı qonaqlarda qarşıda olacaq mərasim üçün ümumi əhvalın yaradılmasıdır. Sonra qonaqlıar bağdan keçərək çay evinə gəlirlər. Çay bağından daşlar salınmış yoldan keçid çox vacib sayılır və bu gündəlik təlaşlar, adi qayğılar, həyəcan və xoşagəlməz hadisələrdən qurtulmanı simvolizə edir. Qonaqlar bağdakı daşları və bitkiləri seyr edərək mərasimə diqqətini cəmləyə bilirlər.
Yolun sonunda çay evinin qarşısında qonaqları evin sahibi qarşılayır. Qarşılıqlı salamlaşmadan sonra qonaqlar yaxınlıqdakı daş quyuya yaxınlaşaraq yuma adətini yerinə yetirirlər. Qonaqlar əllərini, sifətini sifətini yuduqdan sonra tayqulpunda qulpunu da yuyurlar. Təmizlnmə cismani və mənəvi təmizliyi simvolizə edir.
Yuyunduqdan sonra qonaqlar çay evinə daxil olaraq əyləşirlər. Alçaq və dar girişdən otağa daxil olmaq onların sanki çöldə baş verən hadisələrdən qurtulmasını simvolizə edir. Girişin narahatlığı və girərkən mütləq əyilmə mərasim iştirakçılarının zənginliyindən, məşhurluğundan, ictimai statusundan asılı olmayaraq hamının bərabərhüquqlu olmasını simvolizə edir. Ənənəvi yapon evlərindəki adətə uyğun olaraq, çay evinə daxil olan qonaqlar astanada ayaqqabılarını soyunurlar.
Qonaqların gəlmə vaxtı ocaq artıq yanır, su olan qazan isə alovun üzərində olur. Evə daxil olan qonaq ilk növbədə girişə əks istiqamətdə olan taxtçaya – tokonomaya diqqət yetirməlidir. Qonaqlar gəlməmişdən əvvəl ev sahibi ora kəlamlar olan bağlama, gül dəstəsi və ətirli maddələr yandırmaq üçün istifadə olunan qab qoyurlar. Kəlamlar mərasimin həsr olunacağı olunacağı mövzuları müəyyənləşdirir. Evin sahivi evə hamıdan sonda daxil olur, lakin qonaqlardan dərhal sonra yox, bir qədər gözlədikdən sonra daxil olur. Bu, qonaqlara tələsmədən tokonomadakı əşyalara baxıb onu qiymətləndirmək imkanını verir. Evə daxil olaraq evin sahibi qonaqlara baş əyir və qonaqlara əks istiqamətdə ocağın ətrafında yerləşən yerini tutur. Ev sahibinin oturduğu yerin yaxınlığında çay hazırlanması üçün lazımi əşyalar yerləşdirilir : içində çay olan ağac qutu, fincan və bambukdan hazırlanmış qarışdıran. Su qaynayana qədər qonaqlara kayseki adlanan doyumlu olmayan sadə qidalardan ibarət yüngül yemək verilir. Yaponlar çayla verilən yeməklər ilk öncə gözə baxımlı olmalı, sonra doyumcul olmalıdır. "Kayseki" adı qədimdə dzen monaxlarının aclıqlarını azaltmaq üçün qoltuqlarının altına qoyduğu isti daşlara gedib çıxır. Son növbədə çayla içmək üçün "omoqasi" adlanan şirniyyatlar verilir.
Kaysekidən sonra qonaqlar bir müddət çay evindən çıxaraq ayaqlarını yuyurıar. Bundan sonra onlar mərasimin əsas hissəsinə — birgə acı çayiçməyə hazırlaşırlar. Bu müddətdə ev sahibi tyabanada olan tokonomadakı bağlamaları, gül və ya çələng kompozisiyasını dəyişir. Kompozisiya ziddiyyət vahidliyi prinsipinə əsaslanır. Məsələn, şam ağacının budağı uzunömürlüyü və möhkəmliyi bildirsə də, kameliya gülünün çiçəkləri zərifliyi simvolizə edir. Mərasimin ən vacib hissəsi tünd yaşıl çay tozunun hazırlanması və içilməsidir. Qonaqlar yenidən evə yığışır, ev sahibi isə çayın hazırlanmasına başlayır. Bütün proses tam sükutda aparılır. Hər kəs ev sahibinin hərəkətlərini diqqətlə izləyir və alovun, qaynayan suyun, qazandan çıxan buxarın səsinə qulaq asır. Ev sahibi bütün istifadə olunacaq avadanlıın simvolik təmizlənməsini həyata keçirir, sonra çayın hazırlanmasına başlayır. Bu prosesdə bütün hərəkətlər ciddi yerinə yetirilməlidir. Ev sahibi nəfəs alıb verməsinə uyğun hərəkət eləyir. Qonaqlar təbii ki onun hərəkətlərini izləyirlər. Bu mərasimin ən düşündürücü hissəsidir. Çay kobud keramik qabına tökülür, sonra onun üzərinə qaynar suyun çox az bir hissəsi əlavə olunur. Qabın içərisində olan məhlul bambukdan hazırlanan qarışdıranla yaşıl tutqun köpüyün əmələ gəlməsinə qədər qarışdırılır. Sonra yenə qaynadılmış sudan əlavə olunur ki, çay lazımi konsistensiyada qala bilsin.
İçərisində hazırlanmış çay olan qabı ev sahibi təzim edərək qonaqlara verir. (Ənənəvi olaraq ən yaşlı və ya ən fəxri qonaqdan başlanılır) Qonaq sol ovucuna ipək dəsmalı (fukusa) alaraq badəni sağ əllə götürüb sol ovucun içərisinə qoyur. Ardıcıllığa davam edərək növbəti qonağa təzim edib badədən çayı içir. Sonra o fukusanı həsirin üzərinə qoyur, qabın kənarını kağız salfetlə silərək növbəti qonağa ötürür. Hər bir qonaq bu proseduru təkrarlayır və sonda qab ev sahibinə geri qayıdır.
Ümumi qabdan çay içmək mərasimə yığılanların birliyini simvolizə edir. İçərisində çay olan qabdan bütün qonaqlar içdikdən sonra ev sahibi bu dəfə boş qabı qonaqlara ötürür ki, hər kəs badəyə diqqətlə baxsın və yenidən əlinə alaraq onun formasını qiymətləndirsin. Bu andan sonra mərasimin növbəti mərhələsi başlayır. Ev sahibi hər bir qonaq üçün ayrıca qabda yüngül çay hazırlayır. Bundan sonra söhbət başlanır. Mərasimin bu hissəsi artıq istirahət sayılır. Çünki bu zaman iş haqda və gündəlik qayğılardan danışılmır. Bu zaman tokonomada saxlanılan bağlamadakı kəlam, gül kompozisiyasının gözəlliyi, qab, digər avadanlıqlar, çayın özü müzakirənin əsas nəzər nöqtəsinə çevrilir. Bilavasitə çay verilməmişdən qabaq qonaqlara şirniyyatlar verilir. Mərasimin bu hissəsinin də sonunda yenidən çayın hazırlanmasında istifadə olunan avadanlığa baxmaq təklif olunur.
Söhbətin sonunda ev sahibi qonaqların bütün suallarına cavab verir və üzrxahlıq edərək çay evini tərk edir. Bununla o mərasimin sona çatdığını bildirir. Ev sahibinin olmadığı vaxtda qonaqlar çayın hazırlandığı ocağa tamaşa eləyir, artıq mərasimin sonunda açılmalı olan tokonomadakı güllərə bir daha baxırlar. Açılmış güllər onlara mərasim iştirakçılarının birgə keçirdiyi vaxtı xatırladır.
Qonaqlar çay evini tərk etdiyi vaxt ev sahibi girişin yaxınlığında duraraq gedənlərə sakit şəkildə baş əyir. Qonaqlar getdikdən sonra ev sahibi bir müddət çay evində əyləşərək keçən mərasimi xatırlayır və mərasimdən qalan təəssüratı yaddaşında yenidən canlandırır. Sonra o bütün avadanlığı aparır, gülləri yığışdırır, evin tatamisini silir və evi tərk edir. Çay evi mərasimdən əvvəlki vəziyyətinə qayıdır.
CUDA
CUDA ( — Birləşmiş Cihaz Arxitekturasının Hesablanması) — Nvidia tərəfindən yaradılmış, qrafika emalı üçün paralel hesablama arxitekturasıdır. CUDA, Nvidia GPU-larında hesablama mühərrikidir. GPU-da proqram yazmaq üçün proqramlaşdırma dili kimi C dilinin Nvidia tərəfindən xüsusi olaraq CUDA üçün hazırladığı (genişləndirdiyi) versiyadan istifadə olunur.
Bulbophyllum cryptostachyum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum cryptostachyum növü Madaqaskar üçün endemik növdür.
Şarl Defremeri
Şarl Fransua Defremeri — Fransız şərqşünası.
Həyatı
Şarl Defremeri 8 dekabr 1822-ci ildə Cambraidə doğulmuşdu. 1840-cı ildə Parisə gedərək Reinaud, Caussin de Perceval ve Quatremère kimi ünlü şərqşünaslardan Ərəbcə və Farsca dərslər aldı. Caussin de Percevalden sonra Collège de Franceda müəllim olaraq çalışdı (1868). Bir müddət sonra rahatsızlığı üzünden bu vəzifədən ayrılıb İran tarixi və ədəbiyatıyla məşğul olmağa başladı.
Şarl Defremeri 18 avqust 1883-cü ildə Saint-Valery-en Cauxda vəfat etdi.
Neft Daşlarında faciə (1957)
"Neft Daşları"nda faciə — 21 noyabr 1957-ci ildə gecə vaxtı Neft Daşlarında saniyədə 44 metr sürətlə əsən güclü külək və 13 metr hündürlüyündə dalğa ilə müşayiət olunan qasırğa zamanı baş vermiş hadisə. Hadisə nəticəsində 21 nəfər faciəli şəkildə həlak olmuşdur. Bu hadisə Neft Daşları tarixində baş vermiş ən faciəvi hadisədir.
Səbəbləri
Faciənin baş verməsinin əsas səbəbi hava şəraiti olmuşdur. Belə ki, həmin vaxt Neft Daşlarında saniyədə 44 metr sürətlə güclü külək əsirdi ki, bu da 13 metr hündürlüyündə dalğa ilə müşayiət olunan qasırğanın yaranmasına səbəb olmuşdur. Nəticədə dəniz özülü qasırğanın gücünə tab gətirməyərək dağılmış və həmin ərazidə olan 21 nəfər bataraq həlak olmuşlar. Onların batdığı yerdə səhərədək qışqırıq, köməyə çağırış səsləri eşidilsə də o dövrdəki texniki imkanlar şəraitində onlara kömək etmək mümkün olmamışdır.
Həlak olanlar
Hadisə nəticəsində "Neft daşları" Neft və Qaz Çıxarma İdarəsinin əməkdaşları - Neft Daşlarının əsasını qoyanlardan M.P.Kaveroçkinin və S.Bağırovun rəhbərlik etdiyi 2 qazma briqadasının 21 üzvü faciəli şəkildə həlak olmuşdur. Əksəriyyəti gənc və subay oğlan olan neftçi şəhidlərinin meyidlərini tapmaq mümkün olmamışdır. Həlak olanlar bunlardır:
Fiziki hadisələr
Fiziki hadisələr - bir maddənin digər maddəyə çevrilməsi ilə nəticələnməyən hadisələr, başqa sözlə, maddə tərkibinin dəyişməsinə səbəb olmayan hadisələrdir.
Ümumi məlumat
Cisimlərin daxilində, xaricində, onların iştirakı ilə baş verən hadisələr fiziki hadisələrdir. Fiziki hadisələr zamanı maddənin aqreqat halı, forması və s. dəyişir. Suyun donması, buzun əriməsi, mayenin buxarlanması, metalların döyülərək müxtəlif formalara salınması, neftin fraksiyalara ayrılması, qarışıqların süzmə, buxarlandırma, distillə, çökdürmə, kristallaşma, maqnitlə və xromatoqrafiya üsulu ilə ayrılması və s. fiziki hadisələrdir.
Fiziki hadisələrin növləri
Fiziki hadisələr 7 qrupa bölünür:
Mexaniki hadisələr
Mexaniki hadisələr cisimlərin bir-birinə nəzərən zamanı baş verir. Yelləncəyin hərəkəti, təyyarənin uçuşu, Yerin Günəş ətrafında hərəkəti və s. buna misal ola bilər.
İşıq
İşıq hadisələri işıq şüalarının təsiri ilə baş verən hadisələrdir. Məsələn,göy qurşağının
Elektrik
Elektrik hadisələri elektrikləşdirilmiş cisimlərdə baş verir. Məsələn: elektrik cərəyanının alınması, elektrik cihazlarının işləməsi, şimşək və s.
İstilik
İstilik hadisələri cisimlərdə qızma və soyuma zamanı baş veir: suyun buxara və ya buza çevrilməsi, havanın isinməsi.
Maqnit
Maqnit hadisələri maqnit xassələrinə əsaslanan hadisələrdir: kompasın əqrəblərinin Şimal, Cənub, Şərq və ya Qərbə dönməsi
Sublimasiya
Bərk maddənin qızdırıldıqda birbaşa qaz halına keçməsi hadisəsinə sublimasiya deyilir. Məsələn, yod kristallarını qizdırdiqda birbaşa qaz halına keçir. Deməli, sublimasiya hadisəsi də aqreqat halının dəyişməsi olduğu üçün fiziki hadisədir.
Ceyk Ti Ostin
Jake Toranzo Austin (d. Jake Toranzo-Szymanski, ), ABŞ-lı gənc aktyor. Veyverli Pleysli sehrbazlar adlı Disney Channel orijinal serialında Max Russo rolunu canlandıraraq şöhrət qazanmışdır. Bunun yanında Nickelodeonda yayımlanan "Go, Diego, Go!" 'da Diegonu səsləndirmişdir.
Aorta qövsü
Aorta qövsü – Arcus aortae ikinci sağ döş-qabırğa oynağının bərabərində qalxan aortanın ardını təşkil edib çıxıq tərəfi yuxarıya çevrilmiş bir halda sola və arxaya doğru gedir və 4-cü döş fəqərəsinin bərabərində onurğanın sol tərəfində enən aortaya keçir; bunun uzunluğu 5–6 sm-ə bərabərdir və enən aorta ilə hüdudunu arterial bağın (lig. arteriosum) bağlanan yeri təşkil edir. Aorta qövsü sol bronxun kökünü yuxarıdan çarpazlayır və sağ tərəfdə sağ orta divar plevrasına, arxada isə qida borusunun sol tərəfinə söykənir. Sintopiya cəhətcə aşağıda göstərilən üzv, sinir və damarlarla rabitədədir: ön tərəfdə – hüzrəli toxuma qatı və çəngələbənzər vəzi, dal tərəfdə – nəfəs borusu, n. reccurens sinister və qida borusu, sağ tərəfdə – yuxarı boş vena, solda və bir az ön tərəfdə – n. vagus sinister və sol diafraqma siniri, yuxarı tərəfdə – sol adsız vena və aşağı tərəfdə sol bronx ilə sağ ağciyər arteriyası olur. Ən yuxarı nöqtəsi birinci qabırğanın ön ucunun yuxarı kənarına uyğundur. Aorta qövsünün yuxarı çıxıq tərəfində sağdan-sola doğru üç böyük şaxə çıxır. Bunlar aorta qövsündən başlayaraq boyuna, başa, çiyinə, yuxarı ətrafa, iki yuxarı qabırğaarası sahələrinə, döşqəfəsinin qabağına və qarının qabaq divarına (göbəyədək) şaxələr verir. Yuxarıda göstərilən şaxələrdən başqa aorta qövsündən bəzən (V. Qruberin fikirincə 10%) a. thyreoidea ima adlanan kiçik bir şaxə başlayır. Bu damar truncuc brachiocephalicus ilə arteria carotis communis sinistra arasından çıxaraq nəfəs borusunun ön tərəfi ilə yuxarıya doğru qalxır və qalxanabənzər vəziyə daxil olur. Bununpraktikada artıq dərəcədə əhəmiyyəti vardır, çünki traxeostomiya (nəfəs borusunu yarma) zamanı cərrah səhvən bunu kəsərsə, nəticədə şiddətli qanaxma əmələ gələ bilər. Aorta qövsünün basıq səthindən nəfəs borusuna, bronxlara və çəngələbənzər vəziyə məxsus şaxəciklər çıxır.
Aorta qövsünün skeletə olan nisbəti (skletotopiyası), istiqaməti və ondan çıxan damarların miqdarı döş qəfəsinin quruluşundan asılıdır. Enli döş qəfəslilərdə (broxumorf insanlarda) aorta qövsü səthdə və frontal istiqamətdə olur və ondan çıxan damarlar bir-birindən uzaq olur. Yəni damarların dispersiyası müşahidə olunur. Döş qəfəsi dar və uzun olanlarda (dolixomorf insanlarda) aorta qövsü əksinə olaraq olduqca dərində və sağital istiqamətdə yerləşir və ondan çıxan damarlar bir-birinə yaxın olur, zəni damarların konsentrasiyası müşahidə olunur (V.K. Şevkunenko)
Mənbələr
50 px|left
Butaforiya
Butaforiya — səhnə tamaşası üçün lazım olan şeylər; məc. zahiri bəzək, bərbəzək, saxta cah-calal.
Solanum fallax
(Solanum fallax) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rövşən Abdullaoğlunun biblioqrafiyası
thumb|right|Rövşən Abdullaoğlu (2019) Rövşən Abdullaoğlunun biblioqrafiyası — Azərbaycanlı yazıçı, filosof-şərqşünas, psixoloq Rövşən Abdullaoğlunun biblioqrafiyası.
Braziliya ciu-citsusu
Ciqoro Kanonun tələbəsi olmuş Mitsuyo Maeda ondan öyrənmiş Cüdonu daha da sərt növü olan ciu-citsunu yaratmışdır. Ciu-citsu iki yerə bölünür İdman ciu-citsusu və Döyüş ciu-citsusu. Ciu-Citsu ilə məşğul olanların bilik və fiziki səviyyələrini ayırd etmək üçün müxtəlif bel kəmərləri verilir, beləki bu bel kəmərləri katalar göstərmək nəticəsində əldə edilir.
Koros-Karan (Bakalı)
Koros-Karan — Başqırdıstan Respublikası nın Bakalı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Köhnə Koros kənd şurası nın tərkibindədir.
Pol Verlen
Pol Verlen (, d. 1844 – ö. 1896) — fransız şairi.
Həyatı
Pol Verlen 1844-cü ildə Fransanın şərqində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Parisdə almış, və 20 yaşında şəhər Valisi idarəsində işə düzəlmişdir. Gənc və zərif hissiyyatlı Verlen bütün boş vaxtını poeziyaya həsr etmiş, ilk dəfə “Müasir Monparnas” jurnalında “Saturn şerləri” dalı şerlər silsiləsini çap etdirmişdir. Üç il sonra onun daxili sıxıntılarını açıq büruzə verən başqa əsərləri çap olunur. Həmən dövrdə o artıq sərsəm həyat keçirməyə başlamış və içkiyə meyli güclənmişdi. Buna baxmayaraq Matild Mote adlı mülayim və məlahətli bir qız ona ərə gedir və şair bir neçə ay xoşbəxt ailə həyatı sürür. 1870-ci ildə Parisin almanlar tərəfindən mühasirəyə alınması, ictimai qarışıqlıqlar, xüsusən də şair Artur Rəmbo ilə yaxınlığı Verlenin ailə həyatına son qoymuşdur.
Rəmbo ilə birgə o iki il avara həyat keçirmiş, İngiltərə və Belçikaya səfərlər etmişdir. Səfərləri vaxtı Verlen özünün “Sözsüz romanslar” adlı ən yaxşı şerlər kitabını yazır. Sərxoşluq anlarının birində özünün yol yoldaşını güllə ilə vurur və Belçikada həbs edilir. İki il həbsxana həyatı yaşadıqdan sonra Verlen “Ağıllılıq” adlı yeni bir şerlər kitabı hazırlayır. Bundan sonra da bir neçə dəyərli şerlər silsiləsi yazmasına baxmayaraq, şairin yaradıcılığı həyatı boyu qiymətləndirilməmiş və 1896-cı ildə Paris şəhərində ömrünü rəzalət içərisində başa vurmuşdur.
Lome
Lome — Toqonun paytaxtı, ölkənin inzibati və sənaye mərkəzi, əsas portu. Şəhərdə neftayırma müəssisələri vardır. Əhalisi 750 min nəfərdir (2003-cü il), sıxlığı hər kvadrat kilometrə 2174 nəfərdir.
Almaniya ərazi paytaxtını Anexodan 1897-ci ildə Bey Biçə köçürür. Şəhər sürətlə inkişaf etməyə başlayır, 1914-cü ildə isə Fransa tərəfindən tutulur. 27 aprel 1960-cı ildə Lomedə Toqonun müstəqilliyi elan edilir.
Hamamçay
Hamamçay  — başlanğıcını 2870 m yüksəklikdən, Qaflan dağının (2879 m) ətəklərində "qaynarca" adlandırılan (isti-qaynar su mənasında) iki bulaqdan götürən dağ çayı. Qax rayonunun İlisu kəndi ərazisindən axır, Kürmükçayın sol qoludur. İlisu kəndinin yan erroziyadan mühafizəsi üçün çayın sol sahili boyunca kənd ərazisində bənd salınmışdır. 2011-ci ildə üzərində Tovla-Tala məhəlləsinə keçmək üçün mənsəbdən 30–50 m məsafədə olan körpü inşa edilmişdir. Qaraqaya (3360 m) zirvəsindən qoşulan sağ qolu qısa və daha gursuludur. Əsasən qar suları və buzlaqlarla qidalanır. Buna görə də yaz aylarında bolsulu olur və tez-tez daşqınlar baş verir. Mənbədən 2,5-2.5 km məsafədə tektonik qırılmanı kəsir və burada ilk şəlaləsini əmələ gətirir. Çoxsaylı şəlalələri (Qoçyataq, Gözbulaq, Çaykeçən və s. Bunlardan ən böyüyü Ramramay şəlaləsidir) ilə fərqlənir. Uzunluğu-13 km, orta meyilliyi — 126 0/00, sutoplayıcı hövzəsi — 62,0 km2, hövzənin orta yüksəkliyi – 2380 m, orta meyilliyi – 650 0/00. Hövzədə çay şəbəkəsinin sıxlığı – 0,90 km/km2, meşəlilik əmsalı — 17 %-dir. Çay 7-ci km-də kanyondan çıxır, qismən genişlənmiş dərə əmələ gətirir. Elə bu hissədə çıxan rodon-kükürd tərkibli termal bulaqlarlı ilə səciyyəvidir. Yerli əhalinin "hamam” adlandırdığı bu məkanın adına uyğun olaraq çay Hamamçay adlanır. İlisu kəndinin aşağı hissəsində Kürmükçaya tökülür.
Girdman
Girdman —VII əsrin əvvəllərindən Qafqaz Albaniyasının birinci böyük knyazları olan Mehranilər sülaləsinin biri irsi mülkü. Bu vilayətin lokallaşdırılması ilə bağlı üç nəzəriyyə mövcuddur. Bəziləri onun Ağsu - Girdman çayları rayonunda (I.Əliyev, F.Osmanov), digərləri müasir Qazax rayonu ərazisində (S.T.Yeremyan)Bəzilərı isə üçüncü qrup isə Yerevançay hövzəsi ətrafında və müasir Gədəbəy rayonu ərazisində (Z.M.Bünyadov) yerləşdiyini iddia edirlər. Fəridə Məmmədova isə Girdman vilayətinin Albaniyanın şimal-qərbində, Kürün sağ sahilində, erməni və gürcü torpaqları ilə sərhəddə yerləşdiyini bildirir. Favstos Buzandın yazdığına görə, Girdman, Arsaq və Uti birlikdə 387-ci ilə qədər indiki AZərbaycan ərazisinin qərbində olmuşdur. Albaniyanın tarixi gerçəkliklərinin öyrənilməsi göstərmişdir ki, Girdman heç vaxt ermənistana daxil olmamışdır. Mehranilər bu ərazilərdə Girdman qalasını, Mehrəvan şəhərini və çoxlu məbədlər inşa etdirmişlər.
VII əsrin əvvəllərində Albaniyanın Girdiman vilayətində Girdiman knyazlığı yaranmışdır.
Ageratina macdonaldii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Solanum fortunense
(Solanum fortunense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tam çevrilmə ilə inkişaf edən həşəratlar
Tam çevrilmə ilə inkişaf edən həşəratlar ( və ya ) — yeniqanadlılar infrasinfinə aid heyvan dəstəüstü.
Təsnifatı
Dəstələri:
Bulbophyllum culex
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum culex növü Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Bilaval Bhutto Zərdari
Bilaval Bhutto Zərdari—Pakistanlı siyasətçi və Pakistan Xalq Partiyasının sədri. Bənazir Bhutto və Asif Əli Zərdarinin oğlu,Zülfüqar Əli Bhutto isə nəvəsidir.
Alqu (Bünab)
Alqu — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Bünab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. Bünab qəsəbəsindən 11 km şimaldadır.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,710 nəfər yaşayır (359 ailə).
Gülşənilik
Gülşəniyyə - Sufi Xəlvətiyyə təriqətinin Rövşəniyyə qolundan ayrılmış təriqət. Dədə Ömər Rövşənin müridi və xəlifəsi olan Pir İbrahim Gülşəni tərəfindən yaradılmışdır.
Mənbələrə əsasən Pir İbrahim Gülşənin nəsil şəcərəsi Azərbaycana, Oğuz Ataya gedib çıxır. Əvvəllər Şərqi Anadoluda yaşayıb təriqətini yaymasına baxmayaraq daha sonra Misirə köçmüş və burada fəaliyyətini davam etdirmişdir.Osmanlı imperiyasının Misiri fəthindən sonra Gülşəniyyə ideyaları orduda yayılmış və daha sonra İstanbul və Diyabəkirdə məşhurlaşmışdır. Həm İstanbulda, həm də Diyarbəkirdə bir neçə Zaviyə və Təkyə yaradılmışdır. Ən məşhurları Diyarbəkirdəki Şəmsəddin Əfəndi və Pir İkmaləddin Əfəndi tərəfindən yaradılan Təkyələrdir.
Teyfuq Abdul
Həyatı
24 dekabr 1915-ci ildə Ukraynanın Partenit kəndində dünyaya gəlib. Ailəsindəki bir çox insan Rus-yapon müharibəsi veteranları idi. Doğulduğu kənddə səkkiz illik məktəbi bitirdikdən sonra 1935-ci ildə Yalta Pedaqoji Kollecində, daha sonra isə M.V. Frunze Krım Pedaqoji İnstitutunda oxuyub. 1935-ci ildə pedaqoji institutda oxuyarkən müəllim, sonra isə direktor kimi işə başladı. 1939-cu ildə universiteti bitirdikdən sonra noyabr ayında hərbi xidmətə aparıldı.
Fəaliyyəti
Qırmızı Orduya qoşulduqdan sonra 412-ci diviziyanın tərkibində leytenant rütbəsi aldıqdan sonra Almaniyanın Sovet İttifaqına hücumuna görə ön cəbhəyə göndərilmədən Orel Piyada məktəbinə qoşuldu. 1942-ci ildə snayper kursunu bitirdikdən sonra dekabr ayında yenidən yaralanana qədər batalyon komandiri kimi xidmətini davam etdirdi. Elə həmin il də Kommunist partiyasına üzv oldu.
Xəstəxanada olarkən xəsarətlərdən qurtulduqdan sonra müharibəyə qayıtdı və 57-ci Ordunun 58-ci Qvardiya tüfəng diviziyasında 175-ci Qvardiya tüfəng alayının 2-ci silahlı batalyon komandiri olaraq Step Cəbhəsində Dnepr döyüşünənə qatıldı. 26 sentyabr 1943-cü ildə Abdul Dneperdən keçərək batalyonunu idarə etdi və Verhnedneprovsk kəndi yaxınlığındakı zolaqdan kiçik Puşkarevski adasına etdiyi ilk körpü başlarından birini ələ keçirdi. Körpü başlığını bir neçə gün saxladılar, alayın əsas qüvvələrinin çay boyunca köçürülməsinə icazə verdilər, bu müddətdə çox sayda düşmən silah-sursatını və işçi qüvvəsini məhv etdilər. Sentyabr ayında qovşağı istiqamətləndirdikdən sonra yenidən müharibədə yaralanaraq xəstəxanaya yerləşdirildi. Xəstəxanada olarkən leytenant Mariya Stepanova Koçina ilə görüşdü, sonradan evləndi.
Keçid dövründəki uğurlarına görə 20 dekabr 1943-cü ildə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı elan edildi. Cəbhəyə qayıtdıqdan sonra Lvov-Sandomierz Vistula-Oder və Sileziya hücumlarına qarşı vuruşdu və 1944-cü ildə 178-ci Qvardiya Tüfəng alayının komandir müavini təyin edildi. Qırmızı Ordunun Krımı nəzarət altına almasından sonra ailəsi Krım tatarlarına görə Orta Asiyaya sürgün edildi. Müharibə qəhrəmanı statusu anasını və bacılarını etnik mənsubiyyətlərinə görə dərnək tərəfindən satqın kimi görməkdən xilas etmədi və məktubla Qırmızı Ordu tərəfindən onlara qarşı pis münasibət göstərildiyini eşitdi, amma yenə də Sovet davasına inanırdı. 18 mart 1945-ci ildə Yuxarı Sileziya hücumu zamanı öldürüldü və Lvovdakı Qələbə təpəsində dəfn edildi. Cənazəsi ilə vidalaşmaq üçün müraciət marşal Konstantin Rokossovski tərəfindən edildi. Həyat yoldaşı Mariya, mart ayından bəri ondan bir məktub almadı və ölüm hadisəsi edildiyi deyilənə qədər aprel ayına qədər Ali Sovet prezidentindən ölüm xəbərdarlığı almadı. Şərəfinə Simferopolda bir küçə adı verildi və 2014-cü ildə Krımda bir obelisk quruldu.
Pol Elüar
Pol Elüar(, əsl adı Ejen Emil Pol Qrendel ; 14 dekabr 1895, Sen-Deni — 18 noyabr 1952, Paris) — Fransız şair.
Həyatı
Pol Elüar (Pol-Öjen Qrindel) 1895-ci ildə Paris yaxınlığındakı Sən-Denis şəhərində anadan olub. İlk şerlərini 1913-cü ildə, hələ müharibə öz dəhşətli üzünü göstərmədiyi aylarda çap etdirib. Birinci dünya müharibəsinin dəhşətləri onu sarsıdıb və o bir müddət anarxizmə, sonra isə sürrealizmə meyl göstərib. 1920-ci ildən “Ədəbiyyat” jurnalı ilə əməkdaşlıq edib, sonra isə özü “Məsəl” adlı jurnal nəşr edib.
Pol Elüar şerinin daimi, əsas mövzusu məhəbbət olub. 1926-cı ildə çap olunmuş “Kədər mərkəzi”, 1929-da “Məhəbbət, şeir”, 1932-də “İndiki həyat” kitabları ona şair şöhrəti gətirib. Otuzuncu illərdə baş qaldıran faşizm hədəsi onu siyasi həyata bağlayıb. 1942-ci ildə o kommunist partiyasına üzv olub və müqavimət hərəkatına qoşulub. Elə həmin il “Azadlıq” poemasının da daxil olduğu “Poeziya və həqiqət” adlı kitabı nəşr olunub. 1944-cü ildə isə “Alman görüşü” adlı kitabını çap etdirib. Pol Elüarın müharibədən sonrakı dövrdəki yaradıcılığından da (1946—1953-cü illərdə yazılmış “Sonsuz poeziya”, 1947-də “Vaxt daşır”, 1951-ci ildə “Feniks” adlı kitabları) məhəbbət mövzusuna sadiqliyi duyulur.
Rol Elüar 1952-ci ildə vəfat edib.
Tivat Beynəlxalq Hava Limanı
Tarixi
Tivat hava limanı İkinci Dünya müharibəsindən sonra hərbi və mülki paraşutçuların hazırlanması məqsədi ilə inşa edilmişdir. 1 may 1957-ci ildə Tivat hava limanı rəsmən açılır. Artıq 15 iyun 1957-ci ildə Belqrad-Tivat—Belqrad reysləri təşkil edilir. 1968-ci ildən etibarən isə bütün Belqrad, Zaqreb və Skopye reysləri DC-3 və İl-14 təyyarələri ilə həyata keçirilir. 1968 - 1971-ci illərdə hava limanında yeni 2500 m × 45 m olan eniş-uçuş zolağı inşa edilir.
Modernləşdirilmiş «Tivat» hava limanı rəsmən 25 sentyabr 1971-ci ildə açılır. Hava limanının xarakterinə görə uçuşların 80 %-dən çoxu yay turizm mövsümündə baş tuturdu.
Təsviri
Tivat hava limanı Monteneqronun Adriatik dənizi sahilində yerləşir. Hava limanından Belqrada və Moskvaya mütəmadi reyslər təşkil edilir. Digər reyslər isə mövsümü xarakter daşıyır. Çarter reysləri əsasən Adriatik dənizinin turistik obyektlərinə gəlişi təmin edir. Bu əsasən Kotor (hava limanından 7 km) və Budva şəhərlərinə (20 km məsafədə) yaxınlığı baxımından turistlər üçün əlverişlidir.
Tivat hava limanı Kotor körfəzi yaxınlığındadır və 2500 metr uzunluğa malikdir. Bir saat ərzində aeroport 6 uçuşu qəbul edə bilir.
Aviaşirkətlər və reyslər
Aşağıdakı havayolları Tivat hava limanına uçuşlar təşkil edir (2014-cü ilin iyun ayına alan məlumatlar):
Kalpi sultanlığı
Kalpi sultanlığı — 1400-1443-ci illərdə Hindistanda hökm sürən səltənət.
Tarixi
Caunpur sultanlığının hökmdarı Seyid Mübarək şah Caunpuru Dehlidən gələn təhlükələrə qarşı qorudu. 1401-cü ildə xanədanın başına Şərqi Sultanlığının ən önəmli hökmdarlarından İbrahim şah keçdi. Hakimiyətinin ilk illərində Mallu İqbal xan və Sultan Mahmud Nasirəddin şahın hücumlarına məruz qaldı. Kannevci zəbt edən Mahmud şah qarşısında onunla anlaşmağı lazım bildi (1405). Tirhut bölgəsi Şərqi Sultanlığına tabe olmağa davam etdi. İbrahim şah 1406-cı ildə Kannevci, 1414-cü ildə Kalpilərə aid bəzi şəhərləri ələ keçirdi. Cəmaziyələvvəl 831-ci ildə (Mart, 1428) Dehli sultanı Seyid Mübarək şah ilə apardığı savaşda iki ordu da itkilər verdi və mütləq bir nəticə alınmadı. İbrahim şah bu dönəmdə Kalpi sultanlığındaki iqtidar mübarizələrinə doğrudan müdaxilə etdi. 1436-1437-ci illərdə Dehliyə hücum edən İbrahim şah ona qarşı dirənəməyən Sultan Seyid Məhəmmədlə anlaşma bağladı. Onun dönəmində də alimlər və sənətkarlar himayə edildi. Bir çox mədrəsə açıldı və Şarki tərzi deyilən yeni bir memarlıq üslub əmələ gəldi.
İbrahim Şahın 844-cü (1440-cı) ildə vəfatı üzərinə yerinə böyük oğlu Mahmud şah keçdi. Mahmud şah 1443-cü ildə Kalpi hakimi Nasır xana karşı yürüdü. Nasır xan, Mahmudabadı tərk edərək Çandəriyə getdi və Malva Xalaci hökmdarı I Mahmuddan yardım istədi. Ertəsi il aparılan savaşdan da bir nəticə əldə edilə bilmədi.
Berar sultanlığı
Berar sultanlığı — 1490–1574-cü illərdə Hindistanda iqtidarda olmuş səltənət.
Tarixi
Qurucusu Fəthullah İmadülmülk bir Vicayanaqarlı brahman idi. Gənc yaşda Bəhmənilərə əsir düşmüş və müsəlman olaraq yetişdirilmişdi. Bərar valisi Əbdülqədir Xancehanın xidmətindən çalışdıqdan sonra eyni yerə vali oldu. 1491-ci ildə müstəqilliyini elan etdi. Ölməzdən önce sərhəd-sınırlarını genişlətdi. 1504-cü ildə yerinə keçen oğlu Əlaəddin zamanında ölke olduqca sarsıntılı dönəmlər keçirdi. Bu dönəmdə Qütbşahilərın qurduğu Qolkonda və şimal qonşusu Qucarat sultanlıqlarıyla savaşıldı. Ölümündən (1529) sonra hökmdar olan Dərya İmad şah da uzun müddət səltənət sürdüyü halda güclü bir hakim ola bilmədi, yalnız Hindilərın Cənubi Hindistanda hegemonluq qurmalarını önlədi. 1560-cı ildə ölən Derya İmad şahdan sonra taxta keçən oğlu Bürhan İmad şah, vəziri Tufal Hal tərəfindən həbs edildi və 1572-ci ilə kimi həbsdə qaldı. Əhmədnaqar hökmdarı Murtaza Nizam şah, 1572-ci ildə Burhan şahı qurtarma bəhanəsiylə Berarı istila etdi və Parnala qalasını ələ keçirdi. Onu və vəzirini ailələriylə birlikdə Əhmədnaqara göndərdi. Burada gözaltına alındıqları bir qalada hamısının birdən öldürülməsiylə İmadşahlar xanədanına son verildi və sultanlığın torpaqları Nizamşahilərin qurduğu Əhmədnaqar sultanlığına bağlandı.
Osborn Reynolds
Osborn Reynolds(23 avqust 1842, Belfast — 21 fevral 1912, Uotçet, Somerset qraflığı) — Böyük Britaniya mexaniki, fiziki.
Həyatı
Osborn Reynolds 23 avqust 1842-ci ildə anadan olmuşdu.
Osborn Reynolds 21 fevral 1912-ci ildə vəfat edib.
Elmi fəaliyyəti
Fizikada xarakterinə görə maye və qazların hərəkətinin 2 növünü ayırd edirlər: laminar (sakit və hamar) və turbulent. Laminar axını, əsasən, nazik kapilyarda, və ya özlü mayelərdə (məsələn, duru yağda) müşahidə etmək olar. Turbulent hərəkət isə dayanıqlılıq itən zaman mövcud olur və bu hərəkəti əksər hallarda təbiətdə (atmosferdə, çaylarda, dənizlərdə), laboratoriya şəraitində (məs, plazmada), texnikada (neftin borularla daşınmasında), kimya sənayesində və s. müşahidə etmək mümkündür. Laminar hərəkətdən turbulent hərəkətə keçid ancaq böyük sürətlərdə mümkün olur və burada mayenin, və ya qazın keyfiyyət xarakteristikaları – sıxlığı və özlülüyü mühüm rol oynayır. Bu xarakteristikaları ingilis fiziki Osborn Reynolds (1842-1912) 1883-cü ildə “Reynolds ədədi” adlanan ölçüsüz ədəddə birləşdirdi. Reynolds ədədinin kiçik qiymətlərində hərəkət laminar olur. Bu ədəd kritik həddi keçdikdə isə, axın turbulentə çevrilir. Turbulentlik 2 qüvvənin - ətalət və özlülük qüvvələrinin qarşılıqlı mübarizəsinin nəticəsidir. Ətalət qüvvələri maye zərrəciklərini bir-biri ilə toqquşdurur, özlülük qüvvələri isə zərrəciklərin bir-birinə nəzərən yerdəyişmələrini tormozlamaqla, qeyri-müntəzəm hərəkəti tənzimləməyə çalışır. Ətalət qüvvələri özlülük qüvvələrini üstələyəndə turbulentlik baş verir. Turbulentliyin ən xarakterik əlaməti ondan ibarətdir ki, fəzanın müxtəlif nöqtələrində hərəkət edən mayenin parametrləri – sürətləri, təzyiqləri, sıxlıqları və s. birbirindən fərqli olur. Parametrlərdəki bu fluktuasiyaların (dəyişkənliklərin) olması, mayedə bütün axın boyu müxtəlif ölçülü burulğanların yaranması, onların öz yerlərini dəyişməsi və sönmələrinin nəticəsidir.
Ageratina macvaughii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bərdə şəhər stadionu
300px|thumbnail|Bərdə stadionu Bərdə şəhər stadionu — Bərdə şəhərində fəaliyyət göstərən idman obyekti.
Solanum furcatum
(Solanum furcatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Belçika dəmir yol xətti
Dəmir yolları
Belçikada yetərincə geniş şaxəli dəmir yol şəbəkəsi mövcuddur. Dəmir yollarının uzunluğu 3 374 кm (təqribən 0.1 km hər kv.km sahəyə)-dir. Yolların 3022 km-i ikitərəflidir, və 3002 km elektrikləşdirilib. 3 k/vat-dan- 25 k/vata qədər dəyişir.
Arpadərəsi (Məlikan)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 394 nəfər yaşayır (72 ailə).
Jak Prever
Jak Prever (4 fevral 1900, Neyi-sür-Sen — aprel 1977, Omonvil-la-Petit, Manş) — fransız şair və dramaturq.
Həyatı
Jak Prever 1900-cu ildə Fransada anadan olub. Gənclik illərində bir müddət sürrealist şairlərlə yoldaşlıq etsədə o təbii, anlaşılan, populyar şer dilini üstün tutub. Güclü heysiyyat sahibi olan bu nəğməkar şair müxtəlif jurnallarda dərc olunmuş şerlərini toplayaraq 1946-cı ildə iki şer kitabı, “Sözlər” və “Əhvalatlar” adlı kitab- larını nəşr etdirib.
Dərin və sadə, zərif hisslər və xoş ovqatla yoğrulmuş şerləri Jak Preverə böyük rəğbət qazandırıb və şöhrət gətirib. O eyni zamanda film senariləri də yazıb (“Qəribə əhvalat” — 1937; “Dumanlı sahil”—1945). Daha sonra isə Jak Preverin şerlər kitabları, 1957-ci ildə “Tamaşa”, 1966-cı ildə “Fatras”, 1972-ci ildə “Əşyalar və başqaları”, 1980-ci ildə isə “Gecə günəşi” əsərləri çap olunub. Jak Prever sözün əsl mə’nasında nəğməkar şair idi. O, İv Montan, Jülyer Qreko, Sert Reyqani, Jak qardaşları kimi müğənnilərin mahnılarının mətnlərinin müəllifidir.
Jak Prever 1977-ci ildə vəfat edib.
Yusif Kərimli
Yusif Kərimli — Azərbaycan jurnalisti, teleaparıcı.
Yusif Kərimli 1983-cü il aprel ayının 29-da Göyçay şəhərində anadan olmuşdur.
Ucarda 1 saylı orta məktəbdə təhsil almışdır. Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunda pedoqogika və psixologiya ixtisasi üzrə məzun olmuşdur. Beynəlxalq təşkilatların təhsillə bağlı media layihələrində iştirak etmişdir.
Hazırda Xəzər TV-də yayımlanan "Yolçu" verlişinin aparıcısıdır.
Ordubad mədrəsəsi
Ordubad mədrəsəsi — Ordubad şəhərinin tarixi mərkəzində yerləşən XVIII əsrə aid tarixi mədrəsə binasıdır. Ordubad mədrəsəsi Azərbaycan ərazisində erkən memarlıq xüsusiyyətlərini qoruyaraq dövrümüzə çatmış azsaylı mədrəsə binalarından biridir.
Tarixi
İslamın yayıldığı ərazilərdə mədrəsə binalarının inşasına Abbasilərin hakimiyyəti dövründən başlanılmış və XII əsrdə geniş yayılmışdır. Mədrəsə kompleksləri adətən məscid binaları ilə birlikdə inşa edilir və mədrəsə məscidi əksər hallarda həm də cümə məscidi rolunu oynayırdı. Bəzi hallarda isə mədrəsələr artıq mövcud olan daha qədim cümə məscidlərinin yanında inşa edilir və kompleks yaradırdı. Bu cür komplekslərə misal kimi Gəncə və Şamaxı şəhərlərindəki cümə məscidləri ətrafında yaradılmış kompleksləri göstərmək mümkündür.
Zəmanəsinin məşhur təhsil ocaqlarından olan bu Ordubad mədrəsəsi də, digər İslam ölkələrində olduğu kimi, şəhərin mərkəzində yerləşən böyük Cümə məscidinin yanında təsis olunmuş və fəaliyyət göstərmişdir. Mənsub olduğu məscidin və özünün vəqfləri hesabına maliyyələşən mədrəsə Cümə məscidindən təхminən 100 metr şimalda yerləşir.
Uzun müddət ipəkçilik idarəsi yerləşdiyindən müəyyən qondarma əlavələrə məruz qalmış mədrəsə binası özünün ilkin görkəmini saхlamışdır. Tədqiqatçıların fikrincə bu mədrəsə binası Şimali Azərbaycanda zəmanəmizədək salamat vəziyyətdə gəlib çatmış yeganə klassik mədrəsə nümunəsidir.
Mədrəsənin giriş qapısı üzərində yerləşən kitabədən bəlli olur ki, o, Səfəvi hökmdarı Şah Sultan Hüseynin (1694-1722) dövründə inşa etdirilmiş, onun tikintisi dövlət aparatında mühüm vəzifə tutan adamların başçılığı ilə həyata keçirilmişdir. Mədrəsə Ordubad şəhərinin sosial-siyasi həyatında mühüm rola malik olmuşdur. “Naxçıvan sancağının müfəssəl dəftəri”ndən aydın olur ki, 1727 ildə dəftər tərtib olunarkən mədrəsə şəhərdəki 30 dükanın hərəsindən ayda 15 ağca, Təknə hamamı gəlirinin yarısını (9 min ağca), Ordubadda olan iskələnin gəlirindən nəqd olaraq 4800 ağca vəqf olaraq alırmış. Həmin vaxt mədrəsənin gəlirlərindən müdərris üçün 30 ağca, mütəvəllilik üçün 12 ağca, qapıçı üçün 6 ağca maaş verilirmiş. Həmçinin, dəftərdə mədrəsənin gəlirindən hər tələbə üçün 5 ağca verilməsi də qeyd olunmuşdur. Orta əsrlər zamanı Ordubad şəhərindən çıxmış və “Ordubadi” nisbəsi ilə tanınmış bir sıra görkəmli şəxsiyyətlər bu mədrəsədə təhsil al¬mışlar. Mədrəsə Naxçıvanda Sovet hakimiyyəti qurulanadək fəaliyyat göstərmişdir.
Kitabəsi
Mədrəsənin giriş qapısı üzərində yerləşən kitabə ilk dəfə t.e.d, AMEA-nın müхbir üzvü H. Səfərli, ondan sonra AMEA-nın müxbir üzvü M. Nemət oхumuşdur. Zaman keçdikcə təbii qüvvələrin təsirindən müəyyən hissəsi qopub düşərək məhv olmuş kitabə tünd göy rəngli kaşı üzərində sarı rənglə, gözəl nəstəliq xətti ilə yazılmışdır:
... ədalətli Həsən, Hüseyn. Müqəddəs tikintinin хərci cəsarət tələb etdiyinə görə, yüksək vəzifəli, hörmətli, Şah dövlətinin köməkçisi (Zəhir əd-Dövlə), rəhbərliyin müdrikliyi Məhəmməd İbrahim, ali ideya (plan) üzrə, sədaqətli məqsədlə, Allaha inam, elmin, mədəniyyətin, təhsilin və ordunun gücləndirilməsindən ötrü Ordubadda dərhal mədrəsə binasını yaratdı. Bu möhkəm binanın və ali məkanın tariхinin saхlanması üçün müdrik dedi: Abad olsun! 1126. Bu kitabəni Məhəmməd İsmayıl Əbd ən-Nəsiri yazdı. Bu uğurlu binanın tikintisi Hacı Salehin sərkarlığı (tikintinin rəisi) və hökmdarın dəvatdarı (katibi) Abidin oğlu Hacı Məhəmmədin köməyilə başa çatdı.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Mədrəsə binalarının planı onların təyinatına əsasən həyata keçirilirdi. Qapalı dördbucaqlı həyətin hər tərəfində hücrələr yerləşdirilmişdir. Həyətin yeganə girişi əsas – şimal fasadında yerləşir. Mədrəsənin həmin dövr üçün ənənəvi olan memarlıq təfsiri kifayıt qədər güclü təsir bağışlayır. Binanın fasadında ard-arda düzülmüş oxvari tağlar bir-birindən qabarıq çıxıntılarla ayrılmışdır. Fasadın mərkəzində sadə dizaynlı böyük portal yerləşir.
Fasadın memarlığında əsas kompozisiya vasitəsi kimi qismən kiçik tağ nişləri və portalın böyük ölçülərinin kontrastından istifadə olunmuşdur. Fasadın dizaynında hansısa dekorativ vasitələrdən istifadə edilməmişdir. Fasadın bu cür dizaynı həm də tikilinin daxili strukturunun dizaynına uyğundur. Fasadda yerləşdirilmiş hər bir oxvari niş daxili həyətdə yerləşən hücrələrə müvafiqdir.
Ə. Salamzadə qeyd edir ki, mədrəsə hücrələrinin yerləşməsi və ölçülərinə əsasən onların təyinatı haqqında fikir söyləmək lmümkündür. Giriş qapısı tərəfdə və üzbəüz iki mərtəbəli tərəfdə yerləşən kiçik otaqlar – tullablarda ehtimal ki, məktəbdə təhsil almaq üçün uzaqdan gələn tələbələr yaşayırdılar. Girişdən sağda və solda yerləşən daha böyük hücrələr isə dərs otaqları kimi istifadə olunurdu. Bina daxilində məscid kimi istifadə edilə bilinəcək böyük otaq və ya məscid yeri yoxdur.
Cırtdanın yeni sərgüzəşti (film, 1973)
Məzmun
İnsan düşüncəsinin məhsulu olan nəhəng müasir texnika bəşər övladına həmişə kömək etməyə hazırdır. Budur, əfsanəvi Simurq quşu və xalça-təyyarə sehrli yumağın arxasınca nə qədər uçurlarsa da xeyri olmur, onu tuta bilmirlər. Köməyə güclü və xeyirxah raket gəlir. O, sehrli yumağı tutub balaca Cırtdana qaytarır.
Lpina
Lpina — Çolanın şimal-qərbində Çola ilə Şəki arasında yerləşən Qafqaz Albaniyasının əyaləti. Həmin ərazidə qafqaz albanları, lpinlər, leqlər və başqa etnik qruplar yaşayırdı. Əyalətin adı yunanca lupen, ermənicə lpin adlandırılmış etnik qrupun adından götürülmüşdür.
Çola və Lpina vilayətlərinin müəyyən mənada muxtariyyətə malik olması, separatçılıq meylləri Moisey Kalankatlınun "Albaniya, Lpina və Çola" adlı triadasında öz əksini tapmışdır. Hələ I-II əsrlərdə, Müqəddəs Yeliseyin apostolluq dövründə o üç ölkənin - Çola, Lpina və Albaniyanın müqəddəsi adlandırılmışdı. Bu triada ilə 626-630-cu illərin siyasi hadisələrində, bütün Albaniyanın, o cümlədən Çolanın xəzərlər tərəfindən işğal edildiyi dövrdə də rastlaşırıq. Xaqan oğlu Şat deyirdi ki, onun atası üç ölkəni - Albaniya, Lpina və Çolanı əbədi hakimiyyət altına almışdır. Həmin mülahizəyə əsaslanan K.V.Trever belə bir qənaətə gəlir ki, VII əsrdə “Albaniyanın tərkibində olan Lpina və Çola vilayətləri müəyyən daxili müstəqilliyə malik idilər və görünür, elə bu, Albaniyadan sonra həmin yerlərin adının sadalanmasına səbəb olurdu”.
Lpina VI-VII əsrlərdə türkdilli köçərilərin yürüşləri ilə əlaqədar basqınlara məruz qalmışdır.
Boing (telekanal)
Boing — uşaqlar və yeniyetmələr üçün Warner Bros.-a məxsus ödənişli ABŞ televiziya kanalıdır. ABŞ, Fransa, İtaliya, İspaniya, Afrika və Çilidə yayımlanır.
Boing 2019-cu ildə İtaliya, İspaniya, Fransa və Afrikada veriliş bloku olaraq yayıma başladı.
Animadz
Animadz kimi tanınan bir qrup personaj Boing-in rəsmi maskotu kimi xidmət edir. Buraya mavi insan kimi bir köpək olan Bo, Bobo saçsız yaşıl humanoiddir, Otto bir robotdur; Maissasarı bir labirentdir, Katrinaağ toyuqdur, və yaşıl bir dinozavr olan Dino cizgi filmin personajlarıdır.
Varşava Hersoqluğu Ordusu
Varşava Hersoqluğu Ordusu - 1807-1813-cü illərdə mövcud olmuş Böyük Varşava Hersoqluğunun ordusu. 200px|thumb|right|Varşava Hersoqluğunun V piyada alayının əsgərləri 200px|thumb|right|Varşava Hersoqluğu ordusunun 17-ci ulan alayının generalı və polkovniki Bu dövlət Reç Pospolitanın ikinci və üçüncü bölüşdürülməsi zamanı Prussiya və Avstriya İmperiyasına verilmiş Polşa ərazilərində 1807-ci il Tilsit sülhündən sonra qurulmuşdu. Varşava Hersoqluğu Napoleon Fransasının protektoratında idi və Altıncı Koalisiya qoşunları tərəfindən fəth edildiyi zamana qədər 1813-cü ilədək mövcud olmuşdur.
Hersoqluğun ordusu dövlətin özü kimi 1807-1813-cü illərdə mövcud olmuşdur. Dövlət yaradıldıqdan sonra hersoqluğun ordusu da avtomatik olaraq təşkil edilmişdir. Daimi ordunun sayı təqribən 50 min nəfər idi. Ordunun tərkibi 35 min nəfər piyada, 12,5 min nəfər süvari, 3,5 min nəfər artilleriya və 800 mina təmizləyicilərdən ibarət olmuşdur.
Piyada hissələr üç batalyonun daxil olduğu 17 alaydan, hər batalyon isə 6 rotadan ibarət idi (1-qrenadyor, 1- yeger, 4- fuzilor).
Süvarilər dörd heyətdən ibarət 16 alaydan ibarət olmuşdu (1- kirasir, 2- qusar, 3- atlı-yeger və 10-ulan).
Artileriya 12 rotadan ibarət bir piyada alayından və 2 batareyadan ibarət at alayından təşkil edilmişdi.
Mühəndis qüvvələri 6 rotadan ibarət bir mina təmziləyən batalyondan ibarət idi.
Ageratina mairetiana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Varşava Hersoqluğu Ordusu
Bu bölmələrə əlavə olaraq, polyaklardan təşkil olunan və yalnız Fransa hökumətinin hesabına saxlanılan Fransa İmperiyası ordusunun qoşunlarını da aid etmək olar. Bu qoşunların sırasına 4 piyada alayından və süvari alaydan ibarət Visla legionu daxil idi. 1811-ci ildə bu qoşunlar daha iki yüngül süvari alayları ilə gücləndirildi. Bundan əlavə Napoleonun köhnə süvari qvardiyasının tərkibində 1807-ci ildə yaradılan Polşa zadəgan gənclərindən ibarət yüngül qrenadyor alayı da döyüşürdü.
1809-cu ildə Varşava Hersoqluğunun 65 min əsgəri Avstriya ilə müharibədə iştirak etmişdir.
Rusiya ilə müharibəyə hazırlaşan Napoleon, 1811-ci ildə polyaklardan hərbi qüvvələrdən ən yüksək döyüş hazırlığı tələb etdi. Daimi qüvvələrdən əlavə 14 min nəfərdən ibarət ehtiyat qoşun yaradıldı (17 batalyon (hər piyada alayına biri), 16 süvari polku (hər süvari alayına biri) və artileriya batalyonu). Sonra 18 min nəfərlik könüllülər dəstəsi yaradıldı və 1812-ci il müharibəsinin başlanğıcında Napoleonun Polşa ordusu 85 min nəfərdən təşkil edilmişdi.
1812-ci ildə hərbi əməliyyatların başlanğıcında Napoleonun Böyük Ordusuna aşağıdakı Polşa qoşunları daxil idi:
Bu qoşunlardan əlavə olaraq, Napoleon öz şüarı altında Rusiya imperiyasının tabeliyində olan polyakları da səsləmişdi. 1812-ci ilin iyul ayında o, Litvada milli qvardiya, jandarmlar, qvardiya ulan alayının, 4 piyada və 5 süvari alayının yaradılması əmrini vermişdi. 250px|thumb|left|General Jan Dabrovski Ümumilikdə Napoleon ordusunda ən az 120 min polyak toplanmışdı.
1812-ci il kampaniyası zamanı Kaminskinin süvari diviziyası V korpusun tərkibindən çıxarılmış və onun 3 alayı Latur-Moburun IV korpusuna, 3 alayı isə İ.Myuratın korpusuna birləşdirilmişdi.
1813-cü ildə Polşa alaylarının qalıqlarından və yeni çağırışçılardan Y. Ponyatovskinin komandanlığı altında 14.5 min nəfərlik VIII Korpus yaradıldı. Qalan Polşa qoşunları yenidən fransız korpusları və qala qarnizonları arasında bölüşdürüldü. Bu zaman Napoleonun ordusundakı polyakların sayı 40 min nəfərdən artıq idi.
Leyptsiq döyüşündə igidlik göstərərək Napoleonun geri çəkilməsini təmin edən VIII korpus, demək olar ki, bütünlüklə məhv edilmişdi.
1814-cü il aprelin 11-də Napoleon taxtdan alındıqdan sonra Polşa qoşunlarına hərbi əmlakları ilə birlikdə vətənlərinə qayıtmağa icazə verildi. Yalnız qvardiyaçılardan ibarət könüllülərdən Napoleonu Elbaya müşayət etmək üçün bir eskadron yaradıldı. Bu eskadron 1815-ci il hadisələrində Napoleonun 100 günlüyündə iştirak etdi və Vaterloo yaxınlığında təmamilə məhv edildi.
Solanum glaucophyllum
(Solanum glaucophyllum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nikolay Bayev
Nikolay Georgiyeviç Bayev — erməni əsilli memar və mülki mühəndis. Opera və Balet teatrının və Bakı Keçmiş Dəmiryol Vağzalı binalarının ucaldıb.