cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Be adası
Sahil ərazilərində su altı daşlıqlar vardır. Yaxınlığında yerləşən adalar: Ryusse, Sramoat (Şenal).
Kleoma
Bu fəsiləyə 150 növ birillik və çoxillik bitki aiddir.Onlar əsasən tropik və subtropik ərazilərdə geniş yayılmışdır.Bəzi növlər mülayim qurşaqlarda da bitir.Azərbaycanda quşayaq kleoma-C.Ornithopodioides,steven kleoması-C.steveniana növü bir çox ərazilərdə bitir.Dekorativ gülçülükdə tikanlı kleoma (C.Spinosa) növü geniş yayılmışdır.Bu kol bitkisinin hündürlüyü 130 sm-ə çatır,gülləri çəhrayı,bənövşəyi və ya yasəmən rənglidir,uzun erkəkcikləri olub,həşərat formasındadır.Hazırda gülçülükdə iki növündən istifadə olunur.Sort və hibridləri isə geniş yayılmışdır.Amerika kleoması (C.americana) gülçülükdə az istifadə olunur.Tikanlı kleoma növü hündürlüyünə və hamaşçiçəyinin formasına görə fərqlənir.Kleoma üçün mənənə təhlükəlidir,bu,cavan bitkilərə ziyan vura bilər.Kleoma qələmlə çoxaldılır.Torpağa əkildikdə bitkilər arasındakı məsafə 45 sm olmalıdır.Kleoma günəşli yerdə yaxşı bitir.Bitki hündür olduğuna görə qazonlarda tək-tək istifadə edilir.
Növləri
[[SS 2 (*
Ağ Albatroslar
Ağ Albatroslar Slovakiya Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus olmuş aerobatika eskadronudur. 3 avqust 1991 tarixində yaradılmışdır. Uçuşlar üçün Aero L-39 Albatros təyyarələri istifadə olunurdu. 15 aprel 2004 tarixində komanda fəaliyyətini dayandırdı.
Satomura Coha
və ya Satomura Şoha – Yaponiya şairi. XVI əsrin əsas renqa şairlərindən biri hesab olunur. Əsl soyadı Matsumura olsa da, 1552-ci ildə müəllimi Satomura Şokyunun ölümündən sonra soyadını dəyişmişdir. Bəzi mənbələrdə 1527-ci ildə doğulduğu qeyd olunur.
Yaradıcılığı
Coha 12 yaşında Nara şəhərindəki Kofuku məbədinin şagirdi olmuş və qısa müddətdən sonra renqa janrını öyrənməyə başlamışdır. 1545-ci ildə keşiş olmuş, Coha adını götürmüş və 1544-cü ildə renqa ustası Şukeyi Kiotoya qədər müşayiət etmişdir. Burada bir çox renqa məclisində iştirak etmiş, keçmiş saray əyanlarının başçılığı altında klassik poeziyanı və "Gencinin hekayəsi" romanını öyrənmişdir. Şukeyin ölümündən sonra Şokyunun şagirdi olmuşdur. Şokyunun ölümündən sonra onun oğlu və varisi Şoşitsunun təhsilini öz üzərinə götürmüş və onu böyütmüşdür.
Coha renqa haqqında bir neçə məlumat kitabçasının və tənqidi əsərin müəllifi olmuşdur. Ən vacib əsəri 1585-ci ildə yazdığı "Renqa xəzinələri" əsəridir. Onun tənqidi baxışları və ideallar dövr üçün əhəmiyyətli və orijinal idi. O, renqanın 50-100 bəndlə yazılmasının vahid ədəbi struktur kimi qəbul edilməsini müdafiə etmişdir.
Mina Vitkoits
thumb|right|250px|Mina Vitkoitsin məzarı, Burg, [[Almaniya]]
Mina Vitkoits  (Mina Witkojc, Wilhelmine Wittka;) — şairə, nasir, tərcüməçi, jurnalist və publisist. Aşağı Sorb şairi Mato Kosyk ilə yanaşı, o, Aşağı Sorbca poeziyasının klassiki hesab olunur. Yakub Çişinski adına mükafat laureatı.
Bioqrafiya
O, 1893-cü il mayın 25-də Burq şəhərində Fritso Polenets və Marianna Vitkoytsun kəndli ailəsində anadan olub. Ailəsin uşaq olarkən itirib. 1899-1907-ci illərdə Burqda orta məktəbdə oxuyub. 1907-ci ildən Berlində 10 il qulluqçu, çiçəkçi və hərbi sənaye müəssisəsində çalışmışdır. 1917-ci ildə doğma şəhərinə qayıdıb, burada kənd təsərrüfatında muzdlu işçi kimi işləməyə başlayıb. 1921-ci ilin avqustunda o, bir qrup Çex və Yuxarı Sorb ziyalılarla tanış olur və bu, onu Sorblar arasında mədəni fəaliyyətlə məşğul olmağa ruhlandırır. 1922-ci ildə o, ilk şeirini "Puddle" jurnalında dərc etdirdi. 1923-cü ildə Bautzenə köçür və burada 1931-ci ilə qədər "Aşağı Sorb Serbski Casnik" qəzetinin redaktoru vəzifəsində çalışır. Onun redaktəsi zamanı qəzetin tirajı 200-dən 1200 nüsxəyə çatırdı. Eyni zamanda, o, Sorb ictimai xadimləri Arnosht Muka və Jan Çija ilə əməkdaşlıq edir. 1925-ci ildə "Dolnoserbske basni" (Aşağı sorb dili şeirləri) adlı ilk şeirlər toplusunu nəşr etdirdi. 1926-cı ildə Jenevrədə keçirilən Avropa Konqresində iştirak etdi. Eyni zamanda, o, çex yazıçıları Bozena Nemtsova və Petr Bezruxun əsərlərinin aşağı Sorb dilinə tərcüməsi ilə məşğul olub. O, Aşağı Sorb xalq yazıçıları bacıları Liza Domaşkoyts və Maryana Domaşkoytsla tanış olur və onlara ədəbi fəaliyyətlə məşğul olmağa kömək edir. Veymar Respublikası illərində o, "anti-Alman fəaliyyətinə görə" dəfələrlə məhkəmə qarşısına çıxarılıb. 1933-cü ildə nasist rejimi onun ədəbi və jurnalist fəaliyyəti ilə məşğul olmasını qadağan edir və o, dolanışıqsız qaldı, bununla əlaqədar o, Burqa qayıtdı və burada kənd təsərrüfatında muzdlu işçi kimi işləməyə başladı. 1941-ci ildə lusatiyalılar arasında fəaliyyətinə görə nasist rejimi tərəfindən "zərərli ünsür" elan edilərək Erfurt şəhərinə göndərilir və İkinci Dünya Müharibəsinin sonuna qədər burada kənd təsərrüfatı müəssisəsində işləyir. 1945-ci ildə o, Erfurtdakı həyatını təsvir etdiyi "Erfurtske spomnjeśa" (Erfurt xatirələri) şeirini nəşr etdi.
Cina Lollobricida
Cina Lollobricida — məşhur İtaliya aktrisası. Əsl adı Luica idi. O, 1950-ci illərin və 1960-cı illərin əvvəllərinin ən tanınmış Avropa aktrisalarından biri idi. Lollobricidanın ikinci peşəsi fotojurnalist idi.
Mina Vitkoits
Bioqrafiya
1946-cı ildə qısa müddətə Bautzenə köçür, burada Sorb ictimai təşkilatı Domovinada çalışır, sonra Praqaya köçür və 1954-cü ilə qədər burada yaşayır. 1954-cü ildə doğma şəhərinə qayıdan o, 1975-ci ildə vəfat edənə qədər orada yaşadı.
Vay adaları
Vay adaları — Cənubi Çin dənizinə daxil olan, Siam körfəzində yerləşən adalar. Kambocanın Kampot vilayətinə daxildir. Sahildən 95 km aralıda yerləşir. Arxipelaq iki adadan ibarətdir.
Fransisko Paskual Obama Asue
Fransisko Paskual Ayqu Obama Asue — 23 iyun 2016-cı ildən etibarən Ekvatorial Qvineyanın Baş naziri vəzifəsini icra edən siyasətçi.
Fəaliyyəti
Baş nazir postunu tutmazdan öncə o, Səhiyyə və Sosial Təminat Naziri, eyni zamanda Ticarət Naziri olmuşdur. Ticarət Naziri olduğu müddətdə İspaniyanın idxalçı şirkətləri ilə işləyən qonşu ölkə Kamerunda istehsal olunan məhsulların idxalını qadağan etdiyi bilinir. 2015-ci ildə Baş nazir təyin olunandan bəri, dövlət idarəçiliyində korrupsiya artdı və prezident məsləhətçiləri və də daxil olmaqla, kabinet üzvlərinin əksəriyyəti ən yüksək vəzifələri daşıyan təcrübəsiz insanlardan təşkil edildi.
Starlink
Starlink, Amerikanın SpaceX peyk şirkəti tərəfindən peyk interneti təmin etmək üçün inşa edilmiş bir peyk şəbəkəsidi. SpaceX rabitə şəbəkəsi xəbərləri ilk dəfə 2015-ci ilin yanvarında ictimaiyyətə təqdim edildi. Bəyanatlarda, bütün yenidən qurulan rabitə trafikinin 50% -ni daşımaq üçün kifayət qədər bant genişliyini dəstəkləyə biləcəyi və sıx şəhərlərdə yerli internet trafikinin 10% -ə qədərini təmin edə biləcəyi ifadə edildi. internet şəbəkəsinin normal çalışması üçün minimum 780 peyk lazımdır. Elon Musk 1-ci mərhələdə Yer kürəsinin orbitində 12.000 ədəd Starlink peyki yelrəşdirməyi planlaşdırır. Kosmosda qurulmağa başlayan bu internet şəbəkəsinin sürətli və sabit işləməsi üçün birinci mərhələdə 12000 peyk, ikinci mərhələdə 30000 peyk göndəriləcəkdir. Elon Musk’ın son hədəfi cəmi 42000 peykdir. Starlink peyklərinin hər biri 260 kq ağırlığında və bir masa ölçüsündədir. Üzərində 4 güclü antena var. Bunların sayəsində bir-biri ilə və dünya ilə əlaqə qura bilərlər. Enerjisini akkordeon şəklində açan günəş panellərindən əldə edir. Bu peyklər ion mühərriklərinin sürətlənməsi ilə hərəkət və manevr edə biləcək.
Starlink Azərbaycanda
2022-ci ilin dekabr ayında İlon Maskın şirkəti “Starlink Azerbaijan” MMC adında Bakıda qeydiyyatdan keçib. thumb|right|Starlink peyki thumb|right|Starlink antenası
Sent-Andre-de-Baje
Sent-Andre-de-Baje  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Baje-le-Şatel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01332.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 410 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 65 km şərqdə və Burk-an-Bres şəhərindən 45 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-cu ildə əhalinin sayı 635 nəfər təşkil edirdi.
Fazil Vahidov
Fazil Vahidov — alim.
Həyatı
Vahidov Fazil Qulammirzə oğlu 1941-ci ilin martında Ağsu rayonunun Nuran kəndində anadan olmuşdur. 1958-ci ildə Ağsu qəsəbə orta məktəbini bitirmişdir. 1958-1963-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində oxumuşdur. 1970-ci ildən BDU-da çalışır.
Təhsili, elmi dərəcəsi və elmi adları
Ali təhsillidir. 1972-ci ildə "Ömər Faiq Nemanzadənin dünyagörüşü" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir; fəlsəfə elmləri namizədidir. 1974-cü ildən BDU-nun dosentidir.
Dövlət və beynəlxalq proqram və qrantlar
2002-2004-ci illərdə Rusiya, Polşa və Azərbaycanda "Kənd həyatı" tematikası üzrə sosioloji sorğunun təşkilatçılardan biri olmuşdur.
Tələbələrlə münasibəti
Sosial elmlər və psixologiya fakültəsinin tələbələri fakültədə sosioloji sorğu keçirmiş, fəlsəfə, politologiya, sosiologiya, psixologiya, iqtisadiyyat ixtisasları üzrə ilin müəllimini müəyyən etmişlər. Həmin sorğunun nəticələrini elan etmək üçün 19 aprel 2010 – cu il tarixində "Qızıl SEP: ilin müəllimi" mövzusunda tədbir keçirilmişdir. BDU rəhbərliyinin iştirak etdiyi bu tədbirdə Fazil Vahidov Sosiologiya ixtisası üzrə "İlin müəllimi" seçilmiş və mükafatlandırılmışdır.
NGC 1783
NGC 1783, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qvinet Peltrou
Qvinet Keyt Peltrou — ABŞ aktrisası və müğənnisi.
Həyatı
Qvinet Peltrou 27 sentyabr 1972-ci ildə Kaliforniyanın Los-Anceles şəhərində anadan olmuşdur. O, aktrisa Blythe Danner və film prodsseri Bruce Paltrowın qızıdır. Atası əslən yəhudi, anası isə yarı holland, yarı ingilisdir. Özündən kiçik Jake Paltrow adlı qardaşı var. Əmisi isə opera müğənnisidir.
Aktrisa Santa Monika şəhərində böyüyüb. 2003-cü ildə ingilis əsilli müğənni Chris Martinlə ailə həyatı quran aktrisa 2014-cü ildə ondan boşanmışdır. Cütlyün iki övladı var.
Dabstep
Dabstep- bir elektron rəqs janri kimi Londonun cənubunda və İngiltərədə çıxmışdır.Dabstep səsi, başlanğıcda El-B Stiv Qarli, Oris Cay və Zed Bias istehsalları tərəfindən 1999–2000 illərdə çıxdı.
Tombston
Tombston - Amerika Birləşmiş Ştatlarının Arizona ştatında yerləşən şəhər.Şəhər şimali amerikada vəhşi qərb anlayışının formalaşdığı yer hesab olunur.Tombstonda tarixən baş vermiş silahlı insidentlər həmin dövrə qədər Amerika Birləşmiş Ştatlarının digər şəhərlərində az-az hallarda baş verirdi.Xüsusən O.K corral  rançosunda şeriflə silahlıların qarşıdurması böyük səs küyə səbəb olmuşdu.
Tarixi
thumb|right|Tombston şəhərinin [[1881-ci ildə çəkilən şəkli.]]
Lez-Eparr
Lez-Eparr  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Burquyen-Jalye-Syud kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — La-Tur-dyu-Pen.
INSEE kodu — 38156. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 916 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 319 ilə 501 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 440 km cənub-şərqdə, Lion dan 70 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 29 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
MKT İstehsalat Kommersiya
1995-ci ildə Azərbaycan da yaranmış özəl pambıq şirkətidir. Şirkətin məhsulları əsasən xarici olmaqla daxili və xarici bazarlarda satılmaqdadır. Azərbaycan iqtisadiyyatı nın qeyri-neft qeyri-dövlət sektorunda 2021-ci il üzrə ixrac lideri olmuşdur. Şirkətin fəaliyyətinin əsas istiqaməti ölkənin 15 pambıqçılıq rayonunda pambığın yetişdirilməsi, tədarükü və pambıq təmizləmə müəssisələrində emalından ibarətdir.
Filialları
Bakı da yerləşən baş ofislə yanaşı, şirkətin regionlarda da 25 filialı mövcuddur. Bu filiallara pambığın ilkin emalı filialları olan Ağcabədi, Bərdə, Beyləqan, Biləsuvar, Saatlı, Sabirabad, Salyan, Tərtər, İmişli, Neftçala və Zərdab, məntəqə tipli Yevlax, Goranboy, Kürdəmir, Ağdam və innovasiya fermer təsərrüfatları olan Ağcabədi, Beyləqan, İmişli, Lənbəran, Saatlı və Yevlax filialları daxildir.
Məhsullar
“MKT İstehsalat Kommersiya” MMC xam pambıqdan əsasən mahlıc, çiyid habelə, lint, uluk və tiftik əldə edərək iplik , pambıq yağı, pambıq toxumu və jmıx istehsalını həyata keçirir. Bu məhsullar əsasən Türkiyə, İran, Rusiya və digər MDB ölkələrinə ixrac edilir.
İşçiləri
Şirkətin daimi işçi sayısı 3200, sezon dönəmində isə təqribən 6500 nəfərdir.
Hindistan Premyer Liqası
Indian Premier League (IPL) Hindistanın on şəhərindən yerləşən on komandanın mübarizə apardığı peşəkar kişi kriket liqasıdır. Liqa 2007-ci ildə Hindistanda Kriketə Nəzarət Şurası (BCCI) tərəfindən təsis edilmişdir.
IPL turnirinin on dörd mövsümü olub. Cari IPL titulunun sahibləri 2021 mövsümünü qazanan Chennai Super Kings komandasıdır.
Asif Kələntərli
Asif Süleyman oğlu Kələntərli — Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Mətbuat Komitəsinin sədri, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin I çağırış deputatı, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin deputatı, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi sədrinin müavini.
Həyatı
Asif Süleyman oğlu Kələntərli 1954-cü ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Naxçıvan şəhər Cəlil Məmmədquluzadə adına 2 nömrəli orta məktəbində almışdır. Orta təhsilini bitirdikdən sonra Suraxanı Neft Mədənlərində operator işləmişdir. Daha sonra hərbi xidmətdə olmuş Asif Kələntərli Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun dil-ədəbiyyat fakültəsinə qəbul olaraq ali təhsilini 1978-ci ildə tamamlamışdır. O, ali təhsilini tamamladıqdan sonra Naxçıvan MSSR Mədəniyyət Nazirliyində metodist, elmi işçi, inspektor, 1987-ci ildən 1991-ci ilin sentyabr ayınadək Naxçıvan Məktəblilər Sarayının direktor müavini vəzifəsində çalışmışdır.
Siyasi fəaliyyəti
Asif Kələntərli rəhbərliyində 1970-cı illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasında İbrahim İbrahimli, Arif Rəhimli, Asəf Quliyev və daha bir neçə şəxs tərəfindən gizli fəaliyyət göstərmiş "Azadlıq" adlı təşkilat təsis edilmişdir.
Asif Kələntərli Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin üzvü olmuşdur.
Asif Kələntərli 1990-cı ildə Naxçıvan MSSR Ali Sovetinə keçirilmiş seçkilərdə 14 nömrəli Naxçıvan şəhər 28 may seçki dairəsi üzrə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi üzvü olaraq deputat seçilmişdir. Heydər Əliyevin Azərbaycan Xalq Cəbhəsi üzvü deputatlardan da dəstək alaraq Naxçıvan Ali Məclisinin sədri seçilməsindən sonra Heydər Əliyevin də dəstəyi ilə bu hadisədən sonra Asif Kələntərli Ali Məclis sədrinin müavini seçilmişdir.
Asif Kələntərli 12 noyabr 1995-ci il tarixində Naxçıvan Ali Məclisinə keçirilmiş seçkilərdə 33 saylı Əcəmi seçki dairəsindən deputat seçilmişdir.
Asif Kələntərli 1996-cı il tarixində Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Mətbuat Komitəsinin sədri vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
Anri-Aleksandr Cyuno
Anri-Aleksandr Cyuno (Henri-Alexandre Junod; d. 17 may 1863 Val-de-Ruz - ö. 22 aprel 1934 Cenevrə) — İsveçrədə doğulmuş Cənubi Afrikalı missioner, etnoqraf, antropoloq, dilçi və təbiətşünas. Əsas etibarilə Limpopo vilayətində işləmişdir.
Həyatı
Cyuno pastor ailəsində doğulmuş, Nevşatel Universitetində ilahiyyat fakültəsində təhsil almışdır. 1889-1896-cı illərdə Mozambikdə missionerlik fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur.
Onun başlıca əsəri ilk dəfə 1898-ci ildə fransız dilində Les Ba-Ronga adı ilə dərc edilmiş və indi etnologiyanın klassikası hesab edilən "Cənubi Afrika xalqlarının həyatı"dır.
Qeleşe
thumb| Qeleşe geyinmiş Kosovalı alban. Qeleşe (qeleshe, plis, qylaf ) -Baş geyimi. Albanların yaşadığı ərazilərdə geniş yayılmışdır və hal hazırda Albaniya xalq geyimlərinin tərkib hissəsidir. Baş geyiminin hündürlüyü və ölçusu bölgədən bölgəyə dəyişir. Əsasən Albaniya dağlılarının ənənəvi geyiminin bir hissəsini təşkil edir. Qeleşe Albaniyanın milli simvollarından biri kimi qəbul edilir.
Etimologiya
thumb| Qeleşe geyinmiş gənc bir Alban əsgərinin portreti. Rəssam — Charles Bargues (1826–1883). Baş geyimi Alban dilində qeleshja və plisi adlanır.
Qeleşe adı alban dilində olan "lesh" (tərcümədə yun deməkdir) sözundəndir. Baş geyiminin digər adı "plis" adlanır. Plis qədim alban dilində olan p(i)litja sözundəndir və buda öz növbəsində Alman dilində olan filiz, Latın dilindəki pellis və Yunan dilində olan πῖλο ilə əlaqəlidir.
Görünüşu
Baş geyiminin tərzi İlliriyalıların baş geyimlərinə bənzəyir.
Osmanlı dövründə Albanlar arasında ağ papaq, ağ fəs kimi insanın müsəlmanlara mənsub olduğunu xarakterizə edirdi.
Albaniyanın şimalında, albanlarının etnoqrafik qrupu olan Geqlərin yaşadığı ərazidə papaq kəsik yarımkürə şəklində olur. Albaniyanın cənubunda isə, əsasən Gjirokastra və Vlyora yaxınlığında papağın ölçusu daha yüksəkdir. Albaniyanın cənubundakı bəzi bölgələrdə baş geyiminin üzərində kiçik bir çıxıntı hissəsi olur.
İstehsalı və Coğrafiyası
Bu baş geyiləri əsasən Albaniyanın Kruya şəhərində istehsal olunur. Ümumiyyətlə bu baş geyimini istehsal etmək üçün ağ rəngdə parça yun kifayətdir.
Tirana bölgəsində toy mərasimləri zamanı kişilər Qeleşe geyinməsi kimi bir adət var.
Kosovoda, Alban Geqlərdən əlavə serblər də qeleşe istifadə edirlər. .
Alyaska yupikcəsi
thumb|250px| Alyaska yupikcəsi və ya qısaca Yupikcə (öz dilində olan adı: Yugtun ; İngilis dilində Yupʼik və ya Central Alaskan Yupʼik) –   Amerika Birləşmiş Ştatlarının qərb və cənub-qərbi Alyaska ştatında  Alyaska yupikləri tərəfindən danışılan  Eskimos-Aleut dil ailəsinin Yupik dilləri qrupundan bir Eskimos dili.
1900-cü illərdə ana dili Yupikcə olan Uyaquk adlı biri tərəfindən icad edilən heca yazısıyla (Alyaska yazısı və ya Yugtun yazısı) da nümunələri olsa da, rus dövründə kiril əlifbası istifadə edilmişdir. 1960-cı illərdə, Irene Reed və başqaları tərəfindən Alyaska Yerli Dil Merkezində (ANLC) tətbiq olunan Latın mənşəli əlifba, 1970-ci illərdə müvəffəqiyyətə çatan bir proqramın nəticəsidir. Bu gün Yukon və Kuskokwim dialektlərində (Yupʼik) daha çox olmaq üzrə, Hooper Bay ilə Chevak bölgəsinin dialekti (Cupʼik) və Nunivak adasının dialekti (Cupʼig) üzərinə də qısa qısa hekayələr halında dərs kitabları çıxır. Alyaska Yerli Dil Mərkəzi ilə koordinasiyalı şəkildə 17 qəsəbədə Yupikcə təhsil və tədrisi aparılır
Təsnifatı
¹yeri qəti deyil
Dialekt və qəbilələri
Eskimos qəbilə adları "-miut" ('xalq') əki ilə törədilər.
Daha çox söz əsasında lokal danışmalardan qaynaqlanan dialekt və şiveler arası fərqlər, qarşılıqlı anlaşmaya mane olmaz.
Anadili
Alyaskada 1980 və 1992-ci illərdə, Eskimo-Aleut dillərində dannışa bilən əhali
Əlifba
Müasir Yupik əlifbasında 18 hərf vardır. Bunların 14 dənəsi (c, g, k, l, m, n, p, q, r, s, t, v, w, y) ünsüz olub, 4 kısa (a, e, i, u) və 3 uzun (aa, ii, uu) ünlü tapılar. Bundan başqa, 6 dənə də (ai, au, ia, iu, ua, ui) diftong vardır.
Cüt ünsüz apostrafla göstərilir: Yupʼik (ok: Yuppik)
Qrammatikası
kuig em paa nga : çayın ağzı
qaya m paa nga : kayağın ağzı
nuna m iqu a : tundranın sonu
anipa m qulira a : bayquş hekayəsi
Hər ikisi də sayı ilə uyğundur:
angun : adam
angut em qimugt ai . adamın itləri
angut et qimugt iit  : adamların iti
angut et qimugt ait  : adamların itləri
angut ek qimugt egkek  : iki adamın iki iti
Say (= rəqəm) adlarında da say (= qrammatika sayı) uyğunlaşması vardır:
yuina q  : iyirmi
yuina ak malruk : qırx (harfiyen: 'iki iyirmi')
yuina at pingayun : altmış (harfiyen: 'üç iyirmi')
Feillər də say ilə uyğundur:
yurar- : Eskimos üsulu rəqs etmək
arna t yurartu t  : qadınlar (ən az üç qadın) rəqs edir
Rus dilindən keçmiş bəzi sözlər
Rus Amerikası dövründə (1733 – 1867) Ruslarla və Ruscayla qarşılaşan Yupiklərin dillərində Rusca alıntılar indiki vaxtda da canlılığını davam etdirər:
Alyaskayı ruslardan satın alan amerikalıların dilindən də Yupikcəyə keçmiş bəzi sözlər:
İnsan irqlərinin qeyri-bərabərliyi haqqında
İnsan irqlərinin qeyri-bərabərliyi haqqında - 1833-1855-ci illər aralığında fransız yazıçısı və diplomatı Artur de Qobino tərəfindən yazılmış əsər. Əsər nasistlərin və bir çox millətçilərin manifestinə çevrilmişdir. Əsərində Qobino bütün xalqların öyrənilməsi əsasında insanların etnik yaxud irqi fərqlərinin onların mədəniyyətlərinin və tarixi talelərinin fərqlənməsinin əsas səbəbi olduğunu ortaya qoyur. O göstərir ki, hal-hazırda da irqi fərqlər mədəni tərəqqinin əsas hərəkətverici qüvvələrindən Qobino təbii, coğrafi və iqlimin ictimai təsisatlara, əxlaqın və digər mənəvi amillərin mədəni tərəqqiyə təsirini qəbul etmir. O yalnız insanların morfoloji xüsusiyətlərinin təsirini hesab edirdi.
Elbrus Hüseyinov
Elbrus Nadir oğlu Hüseyinov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin baş çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elbrus Hüseyinov 1991-ci il martın 4-də Xanlar rayonunun Çaykənd kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun baş çavuşu olan Elbrus Hüseyinov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elbrus Hüseyinov oktyabrın 19-da Cəbrayıl döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elbrus Hüseyinov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elbrus Hüseyinov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Tom və Cerri (1-ci seriya)
Pişik yüklənmə qazanır — 1939-cu ildə istehsal olunmuş və 20 fevral 1940-cı ildə nümayiş etdirilmiş Tom və Cerri cizgi filminin ilk seriyasıdır. İlk dəfə qəhrəmanların adı Casper və Cinsk adlandırılmışdır, lakin sonradan onların adları "Tom və Cerri" adı olaraq dəyişdirilmişdir. Bu seriya "Tom və Cerri" seriyalarının ən uzun seriyasıdır. Cizgi filmini Karl Urbano, Toni Pabian, Cek Zander, Pit Börness ve Bob Allen adlı animatorlar canlandırmışdılar. Cizgi filminin bəstəkarı Skott Bredlidir. Yaradıcılar Vilyam Hanna və Cozef Barberadır. Ssenari Cozef Barbera və İvao Takamotoya məxsusdur. Həmçinin, Cozef Barbera cizgi filminə yaradıcılıq və rejissorluq etmişdir. Cizgi filmini Cozef Barbera Vilyam Hanna ilə birgə çəkmişdir. Cizgi filminin prodüserləri Rudolf İsinq və Fred Kuimbidir. Cizgi filmində rolları Lilian Randolf və Tea Vidal səsləndirmişlər. Ümumilikdə, Hanna və Barberanın hazırladıqları Tom və Cerri cizgi filminin qısametrajlı seriyalarının sayı 115-dir. Bu cizgi filmlərindən 13-cü nominasiyaya, onlardan 7-si isə Oskar mükafatına layiq görülmüşdür. İlk dəfə "Tom və Cerri" seriyalarından Oskar mükafatını məhz birinci seriya qazanmışdır.
Məzmun
Pişik Casper həmişəki kimi siçanı Cinksi təqib etdikdən sonra təsadüfən güldanı sındırır. Bu səsə gələn Ana-İki-Başmaq Casperə deyir ki, əgər birdə sındırma hadisəsi təkrarlansa onu çölə atacaqdır.
Cinskdə Ana-İki-Başmağın Cinksə söylədiyi sözləri eşidir. Cinsk Casperi təqib edən zaman siçan əlinə düşən bütün qab-qacaqları yerə atmağa başlayır. Bu zaman Cinsksin ağlına bütün yeri döşəklərlə bəzəmək planı gəlir. Artıq Cinks yaranacaq təhlükədən qorxmur və sakitcəsinə siçanı ovlamağa başlayır. Cinks aşağıdakı duaları deməyə başlayır:
Casper onu udmamışdan əvvəl Cinksi yuxarı tullayır, lakin bu zaman Cinks farfor qab-qacaqlarının yanına düşür. Cinks onları bir-bir atmağa qərar verir. Casperin üzərinə düşən vəzifə isə onları tutmaqdır. Sonda Cinks sonuncu qabı tullayır və Casper onu tuta bilmir. Bu zaman Ana-İki-Başmaq qabın sınması səsinə gəlir və Casperi çölə atır.
Serbiya 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında
Serbiya 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında xizəklə yürüş olmaqla 2 idman növündə 4 idmançı ilə təmsil olunacaqdır.
30px Dağ xizəyi idmanı
Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları «B» kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən Serbiya «A» kateqoriyası üzrə 2 idmançı ilə təmsil olunmaq hüququ əldə edir. Bir müddət sonra isə 3-cü lisenziyanə qazanır.
30px Xizək yürüşü
Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən iştirak edə bilər. «A» kateqoriyası üzrə lisenziya qazanmaq üçün idmançı reytinq üzrə 100 xal qazanmalıdır. Bununla belə MOK-ləri «B» kteqoriyasını ödəyə biləcək 1 qadın və 1 kişi olmaqla iştirakçı ilə təmsil oluna bilər. Təsnifata əasən Serbiya 10 və 15 km-lik yarışlar üzrə 3 idmançı ilə təmsiol olunmaq hüququ əldə etmişdir. Ancaq bunun 2-sindən imtina etmişdir.
IV Leo (imperator)
IV Leo — Bizans imperatoru.
Həyatı
Atası Bizans imperatoru V Konstantin, anası isə onun ilk xanımı olan Xəzər xaqanı nın qızı Çiçək Xatun dur. Hələ 1 yaşında ikən 751-ci ildə atası tərəfindən ortaq imperator elan edildi. 17 dekabr 769-cu ildə yunan əsilzadələrindən Afinalı İrina yla evləndirildi. Atasının 775-ci ildə vəfatının ardından yeganə imperator olaraq taxta çıxdı. Ertəsi il keçirilən mərasimlə hələ 5 yaşlı yeganə oğlu Konstantin i ortaq imperator elan etdi. Ancaq 5 illik qısa səltənəti boyunca xanımının təsiri altında qaldı. Atası və babası kimi bulqarlar a və ərəblər ə qarşı mübarizə aparan IV Leo, azyaşlı olan ögey qardaşları Antim və Evdokimə Nobilissimus ünvanı verdi. Yaşca daha böyük olan ögey qardaşı Nikeforun rəhbərlik etdiyi üsyanı yatırdı. Qamçılanaraq sürgünə göndərdiyi qardaşı Nikefor sonrakı illərdə bir neçə dəfə daha imperatora qarşı ayaqlanacaqdır.
IV Leo Bulqar çarı Kardam a qarşı səfər hazırlığında ikən 8 sentyabr 780-ci ildə anidən vəfat etdi. Yerinə isə yeganə övladı olan 5 yaşlı VI Konstantin taxta çıxarıldı.
Oka Asaciro
– Yaponiya zooloqu. Yaponiyanı Çarlz Darvinin təkamül nəzəriyyəsi ilə tanış etmişdir. Zəlilər, tunikalılar və şirinsu meduzalarının taksonomik, eləcə də, morfoloji xüsusiyyətlərini öyrənmişdir. Oğlu Oka Hidemiçi də bioloq olmuşdur.
Həyatı və karyerası
Oka suda yaşayan heyvanların müqayisəli morfologiyası sahəsində ən tanınmış yapon alimi olmuşdur. Şirinsu meduzalarını, qurbağaları, səkkizayaqlıları və digər suda-quruda yaşayanları öyrənmişdir. Yamaquçi Ali Məktəbinin və Tokio Ali Normal Məktəbinin professoru olmuşdur.
Fəaliyyəti
Oka elmi essələrinə görə tanınmış, müasir sivilizasiya haqqında tənqidi esselər və dərsliklər yazmışdır. "Təkamül nəzəriyyəsi haqqında mühazirələr" (1904) əsəri xüsusilə populyar olmuş, hətta lisey tələbələri tərəfindən oxunmuşdur. Əsərdə Çarlz Darvinin təkamül nəzəriyyəsini sadə dillə izah etmişdir.
Esperanto
Oka volapük dili ilə maraqlanmaqla yanaşı, esperanto dili ilə tanış olan ilk yapon olmuşdur. O, Yaponiyanın ilk esperantoçusu hesab olunur. Esperanto dili ilə ilk tanışlığı 1891-ci ildə bir alman kitab evində isveçcə dərslik axtararkən baş vermişdir. Esperanto və volapük dillərindən təsirlənərəq öz süni dilini – zilenqo dilini yaratmışdır. Buna baxmayaraq, zilenqo dilini təbliğ etməyə çalışmamış, buna şəxsi eksprement kimi yanaşmışdır.
Aminabad (Nir)
Əminabad  —  İranın Ərdəbil ostanının Nir şəhristanı, Mehmandust kəndistanı ərazisinə daxil olan kənd. 2006-cı il siyahıya alınmaya görə kənddə 132 nəfər yaşayır (33 ailə).
Musa Quluzadə
Həyat
Musa Quluzadə 1939-cu il mayın 20-də Masallı rayonunun Xıl kəndində, əməkçi ailəsində anadan olmuşdur. Orta məktəbin 7-ci sinfini əla şəhadətnamə ilə bitirən Musa Quluzadə Lənkəran Kənd Təsərrüfatı Texnikumunda, daha sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin iqtisadiyyat fakültəsində təhsil almışdır.
Təhsilini başa vurduqdan sonra bir müddət partiya orqanlarında müxtəlif vəzifələrdə çalışmış, daha sonra həmin dövrün sayılıb-seçilən müəssisələrindən olan Lenin muzeyində elmi işçi kimi fəaliyyətə başlamış, sonradan muzeyin elmi işlər üzrə direktor müavini olmuşdur.
Kitab və məqalələri
150-dən artıq elmi və publisistik məqalələrin müəllifidir.
Mükafatları
22 aprel 2014-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən "Əməkdar Müəllim" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Artür de Qobino
Artür de Qobino — Fransız yazıçı və diplomat. Qabino irqçiliklə bağlı teoriyalarını genişləndirməklə 1853-cü ildə yazmağa başladığı İnsan irqlərinin qeyri-bərabərliyi haqqında təcrübələr əsəri ilə məşhurlaşmışdır. Orjinalında olaraq adlanan əsər 1855-ci ildə tamamlanmışdır.
Həyatı
Artür de Qobino 1816-cı ildə Fransanın İl-de-Frans bölgəsində məmur ailəsində dünyaya gəlmişdir. Dövlət məmuru olan atası kral hökumətinə sədaqəti ilə tanınırdı. Anası krallıqda vergi məmuru olan şəxsin qızı idi. Anası ilə bağlı xatirələrini bir necə əsərində canlandırmışdır. Qobino 14 yaşında olarkən anası başqa bir adama qoşularaq qaçmış və oğlunu da özü ilə İsveçrəyə aparmışdır. Qobinonun orientalizm ilə tanışlıq imkanı da İsveçrə də olduğu müddətdə baş tutmuşdur.
Fransa və İsveçrədə məktəb və universitet təhsillərini almışdır. İsveçrənin İngilzen şəhərində anası və anasının sevgilisi ilə birlikdə qaldığı illərdə alman dilini öyrənmişdi. Fransaya qayıtdıqdan sonra bir müddət elmi-fantastika və qorxu janrında əsərlər yazmaqla məşğul oldu. Yaxın dostluq münasibəti qurduğu və məktublaşdığı İkinci Cümhuriyyətin Xarici İşlər Naziri Alexis de Tocquevillenin köməkliyi ilə 1849-cu ildə Fransa Xarici İşlər Nazirliyində işə başladı. Qobino qısa zamanda II Cümhuriyyət dönəminin mühüm diplomatlarından birinə çevrilmişdir. Braziliya və digər ölkələrdə səfir kimi işləməmişdən əvvəl 1855-ci ildə III Napoleon tərəfindən İrana səfir olaraq təyinat almışdır. 1859-cu ildə Fransanın kommisarı kimi Amerika Birləşmiş Ştatlarına göndərildi. Xüsusi səfir kimi 1861-ci ildə İrana növbəti dəfə təyinat almışdır. Qobinonun səfir kimi çalışdığı yerlər arasında Afina, Rio-de-Janeyro və Stokholm kimi şəhərlərdə var.
Qobinonun məşhurlaşmasında rol oynamış fikirləri əsasən insan irqi ilə bağlıdır. Belə ki, Qobino irqlərin sinifləndirilməsinin tərəfdarı idi və irqləri çoğrafi baxımdan bir necə qruplara ayırmışdı. Fikirlərinə əsasən insan dərinlərinin müxtəlif rənglərdə olması onların arasındakı əsas bariyeri təşkil edirdi və bu bariyerinin dağıdılması xaosa səbəbiyyət verməkdə idi. Orta Şərq, Mərkəzi Asiya, Hindistan, Şimali Afrika və Cənubi Fransa Qobinoya görə irqi baxımdan qatışıq ərazilər olaraq qəbul edilmişdir.
Qobino ağ irqin ali olmasını müdafiə edir və digərlərindən daha üstün olduğunu deyirdi. Arilərlə əlaqələndirdiyi tezisini möhkəmləndirmək üçün irqlərin bir-biri ilə qatışmasının və mələzləşməsinin qarşısı alınmaz bir proses kimi təsvir etmişdir. Qobino səsləndiriyi fikirlərin üzərində əminliklə dayanmamışdır və həyatının müxtəlif dönəmlərində insan irqi ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlərində dəyişikliklər etmişdir.
İnsan irqlərinin qeyri-bərabərliyi haqqında
Əsər nasistlərin və bir çox millətçilərin manifestinə çevrilmişdir. Əsərində Qobino bütün xalqların öyrənilməsi əsasında insanların etnik yaxud irqi fərqlərinin onların mədəniyyətlərinin və tarixi talelərinin fərqlənməsinin əsas səbəbi olduğunu ortaya qoyur. O göstərir ki, hal-hazırda da irqi fərqlər mədəni tərəqqinin əsas hərəkətverici qüvvələrindən Qobino təbii, coğrafi və iqlimin ictimai təsisatlara, əxlaqın və digər mənəvi amillərin mədəni tərəqqiyə təsirini qəbul etmir. O yalnız insanların morfoloji xüsusiyətlərinin təsirini hesab edirdi.
Çörəyin Fəthi
Çörəyin Fəthi və ya Çörək kitabı — rus anarxo-kommunisti Peter Kropotkinin 1892-ci ildə yazdığı kitab. Əsl olaraq fransız dilində yazılmış, ilk dəfə anarxist Le Révolté jurnalında bir sıra məqalələr şəklində üz göstərmişdir. İlk olaraq Parisdə, adını da təklif edən Elis Reclusun ön sözü ilə nəşr edilmişdir. Kitab 1892–1894-cü illərdə Kropotkinin həmtəsisçisi olduğu Londonda yerləşən Freedom adlı bir dərgi vasitəsilə yayımlanmışdır.
Əsərdə Kropotkin, feodalizm və kapitalizm, iqtisadi sistemlərinin qüsurlarını yoxsulluq və qıtlığda necə inkişaf etdiklərini və yaranmış vəziyyəti necə saxladıqlarını izah edir. O, qarşılıqlı yardım və könüllü əməkdaşlığa əsaslanan mərkəzləşdirilməmiş bir iqtisadi sistem təklif edir və bu cür təşkilatlanma meyllərinin həm təkamüldə, həm də insan cəmiyyətində mövcud olduğunu faktlarla ortaya qoyur.
Çörəyin Fəthi siyasi anarxist ədəbiyyat da bir klassikə çevrilmişdir. Kitab həm İspaniya Vətən Müharibəsi, həm də İşğal hərəkatı dövründə çox təsirli bir vasitə idi.
Sent-Andre-d'Yuriya
Sent-Andre-d'Yuriya  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Otvil-Lones kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01334.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 360 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 55 km şərqdə və Burk-an-Bres şəhərindən 25 km cənub-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 543 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 354 nəfər (15–64 yaş) arasında 291 nəfər iqtisadi fəal, 63 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 82,2%, 1999-cu ildə 73,2%) olmuşdur. 291 aktiv sakindən 275 nəfər (151 kişi və 124 qadın), 16 nəfəri işsizdir (6 kişi və 10 qadın). Fəal olmayan 63 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 25 nəfər təqaüdçü, 14 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
NGC 883
NGC 883, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Şahingöz (Marvel Comics)
Şahingöz — ABŞ komiks nəşriyyatı Marvel Comics tərəfindən 1964-cü ildə yaradılan komiks personajı. Sten Li və Don Hek tərəfindən uydurulmuşdur. İndiyə qədər 4 filmdə görsənmişdir. Qisasçılar komandasının sabiq üzvüdür. Əsas bacarığı yüksək dəqiqliklə ox atmasıdır.
IGN-nin "Ən yaxşı 100 komiks super qəhrəmanı" siyahısında 44-cü yeri tutmuşdur.
İlk illəri
thumbnail|left|Şahingöz ilk dəfə komiksdə: "Bəlirsizlik hekayələri" #57 ([[sentyabr 1964)]] Əsl adı Klint Bartondur. Karyerasına bir sirkdə işləməklə başlamışdır. Qılınc-adam və Trik Şot kimi Marvel dünyasının ən sərrast personajları tərəfindən öyrədilən Klint həyatını sirkdə ox atmaqla qazanmışdır. Dəmir adamla qarşılaşması ona bacarıqlarından cinayətkarlara qarşı mübarizə aparmaqdan ötrü istifadə etməsinə ilham vermişdir.
Amma Klint ilk cəhdindəcə polis tərəfindən səhv başa düşülərək özü cinayətkar hesab olunmuşdur. Super qəhrəman olmaq istəyən Şahingöz cinayətkar olmuş və Dəmir adamın düşməninə çevrilmişdir.
Amma bu cür həyata alışa bilməyən Şahingöz onu yenidən cəmiyyətə qazandırması üçün Dəmir adamın yanına gəlmiş və Dəmir adam onu Qisasçılar komandasının üzvü etmişdir.
Şahingöz daha sonra Kapitan Amerika, Dəmir adam və Tor kimi qəhrəmanlardan sonra əvəzedilməz olacağı Qisasçılar komandasına ilk dəfə qatıldığında komandanın qurucu üzvləri Dəmir adam, Eşşək arısı, Qarışqa-adam və Tor ayrıldığından o zaman Kapitan Amerika, Qırmızı cadugər və Civədən ibarət komandada döyüşməyə başlamışdır.
Qisasçılardan ayrılması
Belə ayrılıqların birincə gələcək həyat yoldaşı Alaycı quşlə tanış olan Şahingöz geri qayıdanda üzvlərin sayı çox olduğundan Qisasçılar komandasından ABŞ-nin qərbində yeni komanda qurması haqqında təlimat almışdır.
Qərb Sahili Qisasçıları adlanan bu komanda ABŞ-nin qərbində təhlükəsizliyə nəzarət etməyə başlamışdır və Klint Barton həmişə özünə layiq bildiyi liderliyi ilk dəfə əldə etmək şansı yaxalamışdır. Amma Dəmir adam və Tor kimi üzvlərə görə tam "lider" olması ertələnmişdir. Qərb Sahili Qisasçıları komandasında işləyərkən bir tərəfdən də Qisasçılar komandasında da fəaliyyət göstərirdi. Amma Alaycı quşün şeytan Mefisto tərəfindən öldürülməsi Qərb Sahili Qisasçılarının bağlanmasına və Şahingözün bir müddət Qisasçılardan ayrılmasına səbəb olmuşdur. thumbnail|Şahingözün Ronin adı ilə Yeni Qisasçılara qatılması Daha sonra İldırımsaçanlar komandasına qoşulmuşdur. Şahingöz bir müddət bu qrupun lideri olmuşdur və özündən əvvəlki lider Munston ilə sevgi əlaqələri yaşamışdır. Bu dövrdə həm Qisasçılarda, həm də Qisasçılara qarşı döyüşən Şahingöz sonda keçmiş komandasına qayıtmışdır.
Qisasçılara qayıtmasının ardından Eşşək arısı ilə aralarında bəzi münasibətlər yaşanmışdır. Qisasçıların dağılması dövründə Alaycı quşin (Vanda Maksimov) kontrolunu itirməsi ilə ölən üzvlərdən biri olmuşdur.
Qırmızı cadugərin yaratdığı "M günü" dünyasında həyatda olan Şahingöz bir yol tapın öz dünyasına qayıtmışdır. Bundan sonra Qisasçıları arxada buraxıb itmiş Qırmızı cadugərin dalınca getmişdir. Doktor Strencin köməyi ilə Vandanı tapmışdır. Şahingöz bir müddət Qisasçılardan uzaqlaşmışdır.
Vətəndaş müharibəsi və sonrası
Vətəndaş müharibəsindən sonra Kapitan Amerikanın kostymunu geyinməyə yaxın olsa da, bunun yanlış olduğuna qərar verən Şahingöz Ronin adı altında Yeni Qisasçılara qatılmışdır. Skrull müharibəsi zamanı öldürüldüyü zənn edilən həyat yoldaşı Alaycı quşün əslində Skrullar tərəfindən qaçırıldığını öyrənən Şahingöz Alaycı quş ilə Qisasçılara yenə geri dönmüşdür. Qaranlıq Səltənətdə Norman Osbornun liderliyinə qarşı çıxaraq Yeni Qisasçıların lideri seçilmişdir. Bu zaman Hörümçək-adam, Porsuq və Luk Keyc ilə yaxınlaşmışdır.
Amma Qaranlıq Səltənətin sonlarına doğru Norman Osborndan bezən Klint onu təkbaşına aradan qaldırmağa qərar vermişdir. Əvvəlcə hər şey yolunda getsə də, sonda Norman Osborn tərəfindən əsir alınmışdır. Norman Osborn onun beynindən Yeni Qisasçıların yerini tapmışdır.
Osbornun basqınından əvvək qərargahı tərk edə bilən Yeni Qisasçılardan hərəkətinə görə üzr istəyən Şahingöz Kapitan Amerikanın yenidən dirilməsindən sonra liderliyi buraxmışdır. Mühasirə hekayəsi zamanı Qisasçılar Norman Osbornu məğlub etmişdirlər.
Alaycı quşlə uzun illər davam edən neqativ əlaqələrdən sonra Hörümçək-qadın ilə yaxınlaşmağa başlamışdır. Kapitan Amerika tərəfindən qurulan Gizli Qisasçıların liderliyini ələ keçirən Şahingöz yeni kostyum da geyinməyə başlamışdır.
Maraqlı faktlar
thumbnail|left|200px|[[Ceremi Renner "Qisasçılar: Altron dövrü" (2015) filmində Şahingöz rolunda]]
Filmlər
Şahingözün görsəndiyi ilk film 2011-ci il istehsalı "Tor" filmi olsa da, bu filmdə cəmi bir neçə dəqiqəlik görsənmişdir. İlk populyarlaşdığı film 2012-ci ildə çəkilən "Qisasçılar" filmi olmuşdur. 2015-ci ildə "Qisasçılar: Altron dövrü" filmində də bu personaj yer almışdır. 2014-cü ildə "Kapitan Amerika: Qış əsgəri" filmində də qısa müddətlik canlandırılmışdır. Bütün filmlərdə Şahingöz rolunu Ceremi Renner oynamışdır. 2016-cı ildə tamamlanacaq "Kapitan Amerika: Vətəndaş müharibəsi" filmində də yer almışdır.
Şəqaqi eli
Şəqaqi və ya Şəqqaqi — kürd əsilli tayfa. Şəqaqilər İranın Şərqi Azərbaycan (Sərab, Həştrud, Miyana), Ərdəbil (Xalxal), Rəzavi Xorasan (Qoçan) və Şimali Xorasan (Bocnurd) ostanlarında yaşayırlar. Şəqaqilər Türkiyədən tarixi Azərbaycan ərazilərinə köçürülüblər.
İkinci İtaliya İstiqlaliyyət müharibəsi
İkinci İtaliya İstiqlaliyyət müharibəsi, Avstriya-İtaliya-Fransa müharibəsi, Fransa-Avstriya müharibəsi, Avstriya-Sardiniya müharibəsi və 1859-cu il İtaliya müharibəsi — 1859-cu ildə İkinci Fransa imperiyası və Sardiniya krallığının Avstriya imperiyasına qarşı apardığı müharibə. Bu, İtaliyanın birləşməsi prosesində həlledici rol oynamışdır.
Müharibə
İtalyan xalqı üçün İtaliyanı birləşdirmək uğrunda (Lombardiya və Venesiya Avstriyanın tabeliyində idi) milli azadlıq müharibəsi olan bu müharibə 29 aprel 1859-cu ildə başlamışdır. Müttəfiqlər Avstriya qoşunlarını bir neçə dəfə məğlub etmiş, lakin Prussiyanın Reynə qoşun toplamasından, İtaliyada milli azadlıq hərəkatının genişlənməsindən qorxan, vahid və qüvvətli İtaliya dövlətinin yaranmasını istəməyən III Napoleon müvəffəqiyyətli döyüş əməliyyatlarını dayandırmış və 1859-cu ildə Avstriya ilə separat Villafranka barışığı imzalamışdır. Lombardiya Sardiniyaya birləşdirilmiş, Venesiya Avstriyanın hakimiyyətində qalmışdır. 1860-cı ildə Sardniya bağlanmış Turin müqaviləsinə görə, İtaliyanın Savoyya və Nitsa vilayətləri Franasaya verilmişdir.
Mel Gibson
Mel Kolmsil Cerard Gibson — Avstraliya-Amerika əsilli kinoaktyor, rejissor, ssenarist və prodüserdir.
Həyatı
Mel Gibson 3 yanvar 1956-cı ildə ABŞ-nin Nyu-York ştatının Pikskil şəhərində anadan olmuşdur. Ailədə 11 uşaqdan 6-cısı idi. Atası Hatton Gibson dəmiryolu konduktoru kimi çalışırdı. Mel doğulduqdan dərhal sonra ailə Avstraliyanın Yeni Cənubi Uels əyalətinə köçür. Məktəbi bitirdikdən sonra Sidney şəhərində yerləşən Yeni Cənubi Uels Universitetində təhsil almışdır.
Şəxsi həyatı
7 iyun 1980-ci ildə Robin Mur ilə ailə həyatı qurmuşdur. 2006-cı ilin avqustunda cütlük ayrı yaşamağa başladı və 2009-cu il aprelin 13-də Robin boşanmaq üçün məhkəməyə müraciət etdi. Aprelin 28-də Mel Gibson "X Adamlar: Rosomaxa" filminin açılış mərasiminə rus pianoçusu Oksana Qriqoryeva ilə birlikdə gəldi və mayın 26-da Cey Lenonun televiziya şousunda Oksanadan uşağı olacağını etiraf etdi. 30 oktyabr 2009-cu ildə onların Lüsiya adlı qızları dünyaya gəldi. 2010-cu ilin aprelində Mel Gibson Oksana Qriqoryeva ilə münasibətləri kəsdiyini elan etmiş və iyun ayında Lüsiyanın himayəsinin valideynlərdən hansına verilməsi barədə məhkəmə çəkişməsi başlamışdır. Mel Gibsonun Robin Murla evliliyindən 7 uşağı var.
Dərya Hüdayı
Dərya Hüdayı amerikalı-iranlı əczaçı və uşaq Yazıçıdır. İran Azərbaycanının Təbriz şəhərində doğulub boya-başa çatmışdır. 9 yaşından etibarən qısa hekayələr yazmağa başlayan Dərya daha sonra Təbriz milli univeristesindən əczaçılıq üzrə elmər doktoru dərəcəsi almışdır. 26 yaşında ABŞ-yə köçmüş və əczaçılıq peşəsini inkişaf etdirməyə çalışmışdır. Eyni zamanda Dərya Hüdayı uşaq ədəbiyyatına və ana dilinə öz yaradıcılığında diqqət ayıraraq Amerikada uşaq kitabları müəllifi oldu. Kitab nəşri ilə yanaşı hazırda Florida ştatının Mayami şəhərində yaşayan Dərya Hüdayı özünün "EnglishAzerbaijani" platformasında baş direktor vəzifəsində çalışır. Dərya Hüdayı Azərbaycan türklərinin mədəni adət-ənənələri haqqında videolar və məzmunlar hazırlayır. Onun "Jirtdan’s Halloween" ("Cırtdanın Helloini") kitabı mediada geniş işıqlandırılmış və Amazon satış platformasının "ən çox satılanlar" siyahısına daxil olmuşdur. Dərya Hüdayı Azərbaycan dilini və mədəniyyətini dünyaya daha geniş tanıtmağı öz gələcək fəaliyyətinin əsas istiqaməti kimi müətyənləşdirib.
Xarici keçidlər
Daryanın kitabları
Çempion
Çempion  — hansısa bir yarışda, əsasən idman yarışında qalib olmuş şəxs (idmançı).
İdman növlərində ən yüksək ad  — dünya çempionudur. Olimpiya oyunlarına qalib gəlmiş idmançı və ya komanda olimpiya çempionu adlanır. İkinci yeri tutanlar gümüş medalla mükafatlanırla və qeyri-rəsmi şəkildə "vitse-çempion" adlanırlar.
Brokhauz və Efronun ensiklopedik lüğətində çempion orta əsrlərdə yarışlarda şbaşqasının yerini tutanlara, imkansız insanların müdafiəsinə qalxanlara deyilir.
Xotın qalası
Xotın qalası — X–XVIII əsrlərin qalası. Xotin şəhərində yerləşir. Ukraynanın yeddi möcüzəsindən biri.
thumb|Xotın qalası
Tarixi
V–X əsr əsrlər boyunca istehkamçı Tivertilərin xronika tayfası tərəfindən istifadə edildi. Arxeoloji qazıntılar (B. Timoşuk, 1961–67) 13-cü əsrin qalasının daş divarları, ağ daş məbədinin qalıqları, yaşayış məntəqələrinin izləri aşkar edilmişdir. Qala qalanın müasir hissəsinin təxminən üçdə birini, qala təpəsinin şimal hissəsini işğal etdi. Qalanın cənubunda taxta divarlarla əhatə olunmuş kənd var idi. Ən böyük yenidənqurma XV əsrin ikinci yarısında, Moldoviya knyazlıgının dövrundə olmuşdur. Qala cənub istiqamətində əhəmiyyətli dərəcədə genişlənmişdir, həyət səviyyəsi artırılmışdır. Qala həyəti iki hissəyə bölündü: şimal həyəti əmr ilə, cənub isə qarnizon tərəfindən istifadə olundu. 1538-ci ildə Polşalı əsgərlər tərəfindən Xotin qalası tutuldu, hücum zamanı, divarın cənub divarlari partladı. Moldovalı hökmdar Petre Rareşin sözlərinə görə, 1541–1546-cı illərdə məhv edilmiş hissəsi yenidən qurulmuş, divarlar daha cənuba itələnmiş və yeni divarın ortasında bir giriş qülləsi inşa edilmişdir. 1711-ci ildən etibarən Türklər ümumi həcmi 22 hektar olan xarici müdafiə xətti yaratmaq üçün genişmiqyaslı işlərə başladılar. Fransız hərbi mühəndisləri işi idarə etdi. Yeni istehkamlar, bir döyüş terasına, geniş və dərin bir xovluya və bir daş sayğacına sahib bir qayalıqdan ibarət idi. Qəsrlər, giriş qüllələri möhkəmləndirilir.
Bir əfsanə bu qala ilə bağlıdır. Daha əvvəl müdafiə quruluşunun ərazisində yaxşı bir şey yox idi. Bir dəfə, bir döyüşdə, müdafiəçilər susuzluqdan qorunmağa davam edə bilmədikdə, gənc qız onlara kömək etmək üçün könüllü oldu. O, (hələ də axan) çayın nərdivanına enir və bir süxur su götürür. Ancaq o, artıq dırmananda düşmən zəhərli bir oxla onu vurdu. Acıya baxmayaraq, gənc qəhrəman müdafiəçilərə bir qab suyu gətirdi və onlarin qollarında öldü.
Maraqlı faktlar
thumb|Xotin qalası Ukrayna poçt markasında
Xotinin mühasirəsi Mixail Lomonosov tərəfindən "Xotinin alınmasına şərait" əsərinin mövzusudur.
NGC 2543
NGC 2543, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Vaşaq bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Alice (Avril Lavin mahnısı)
"Alice" — Kanadalı söz yazarı-bəstəkar Avril Ramona Lavinə məxsus, gitara və piano müşayiətində, G major miqyaslı rok balladası. Mahnı 2010-cu ildə ekranlaşdırılan "Alis möcüzələr diyarında" filminin əsas saundtreki olaraq musiqi tənqidçiləri tərəfindən müsbət rəğbətlə qarşılanmışdır.
Mahnı
"Alice" mahnısının sözləri və bəstəsi, ifaçısı Avril Lavinə məxsusdur. Buç Valker əsərin musiqi prodüseri vəzifəsinə üstlənmişdir.
Mahnının musiqi videosu, 2010-cu ildə ekranlaşdırılan "Alis möcüzələr diyarında" filminin süjet xətti ətrafında qurulmuşdur. İfaçı adi bir gündə, bəyaz dovşanın iziylə meşəyə tərəf yollanır və qəfil diqqətsizlik səbəbilə böyük çuxura yıxılır. Bu çuxur "Möcüzələr ölkəsinin qapısı"dır. O, çuxurdan xilas olmağa çalışarkən özünü möcüzələr diyarında tapır və onu ilk olaraq Papaqçı(Conni Deppin canlandırdığı) çay süfrəsində qarşılayır. Ona verilən mühüm vəzifə, təhlükədə olan "Möcüzələr ölkəsini" eybəcərlər ordusundan xilas etmək və düşmənlərə qalib gəlməkdir.
Beynəlxalq arenada
"Alice" mahnısı yayımlandıqdan qısa müddət sonra, 6 müxtəlif ölkədə ən yaxşı 40 hitdən birinə çevrilmişdir. Mahnı xüsusilə, Yaponiyada böyük uğurlar əldə etdi və bu ölkənin musiqi çartlarında 4-cü pilləyə qədər yüksəlmişdir.