cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nəzakət
Tarixi
1711-ci ildə Cozef Addison və Riçard Stil tərəfindən gündəlik olaraq təsis edilən The Spectator kimi dövri nəşrlər müntəzəm olaraq oxucularına nəzakətli centlmen olmaq barədə məsləhətlər verirdi.
Nəzakətli söhbət və mübahisə sənəti dövrün qəhvəxanalarında xüsusilə inkişaf etdirilmişdir. Söhbət xüsusi bir tərzə uyğun olmalı idi, nəzakətli və sivil söhbət dili qəhvəxana müzakirəsi və söhbətinin aparılması üçün vacib hesab olunurdu. "Vətəndaşlıq" anlayışı maraq doğuran məsələlər üzrə ayıq və əsaslandırılmış müzakirələri qiymətləndirən arzu olunan sosial qarşılıqlı əlaqəyə istinad edirdi.
Texnikası
Bəzi tədqiqatlar, dəqiq fərqlər aydın olmasa da, qadınların kişilərə nisbətən nəzakət qaydalarından daha çox istifadə etdiyini göstərir. Müasir tədqiqatların əksəriyyəti göstərir ki, nəzakətdən istifadə zamanı gender fərqləri mürəkkəbdir, çünki nəzakət normaları ilə ən azı Böyük Britaniya və ABŞ-də orta sinif ağdərili qadınların stereotipik nitqi arasında aydın əlaqə mövcuddur. Buna görə də təəccüblü deyil ki, qadınlar daha çox nəzakətlə əlaqəli olurlar və onların dil vasitəsi bu nəzakət normalarına görə mühakimə olunur.
Dil vasitələri
Yuxarıda göstərilənlərə əlavə olaraq, bir çox dillərdə nəzakət, ehtiram, hörmət və ya danışanın və dinləyicinin sosial statusunun tanınması üçün xüsusi vasitələr var. Müəyyən bir dilin nəzakət göstərməsinin iki əsas yolu var: leksikonunda — məs. rəsmi hallarda müəyyən sözlərin və qeyri-rəsmi kontekstlərdə danışıq formalarının istifadəsi və morfologiyasında — məs. nəzakətli danışıq üçün xüsusi fel formalarından istifadə.
Bəzi dillərdə Koreya nitq səviyyələri və Yapon dilində şərəfli nitq kimi mürəkkəb nəzakət sistemləri var.
Klara Zamenhof
Klara Aleksandrovna Zamenhof (qızlıq soyadı Zilbernik; ) — esperantist, Lüdviq Zamenhofun həyat yoldaşı.
Kovno (indiki Kaunas, Litva) şəhərində sabun fabrikinin sahibi Aleksandr (Sender Leyboviç) Zilbernikin ailəsində anadan olmuşdur.
1886-cı ildə Lüdviq Zamenhof ilə tanış oldu və 1887-ci ildə onlar evləndilər. Onların Adam (1888—1940), Zofiya (1889—1942) və Lidiya (1904—1942) adlı üç uşağı oldu.
Həyatı boyu ərinin köməkçisi, tez-tez şəxsi katib vəzifəsini icra edirdi. L. Zamenhofun vəfatından sonra esperantonun dünyaya yayılması işində aktiv olmağa davam etdi.
1921-ci ildə Konkordo adlı Varşava Esperantistlər Cəmiyyətinin yaradılması təşəbbüsünü irəli sürmüşdür. 1905-1924-cü illər arasında keçirilən bütün Ümumdünya Esperanto Konqreslərində iştirak etmişdir.
Supergörl (I mövsüm)
DC Comics personajı olan Supergörl/Kara Zor-El-in macəralarına əsaslanan ABŞ superqəhrəman teleserialı olan "Supergörl"ün birinci mövsümünün istehsalı 2015-ci ilin mayında sifariş edilmiş, həmin ilin noyabrında çəkilişlərin Los-Ancelesdə baş tutacağı, Melissa Benoystun isə əsas rolu canlandıracağı bəlli edilmişdir. Benoyst ilə yanaşı aktyor heyətinə Mehkad Bruks, Kayler Li, Ceremi Cordan, Devid Hervud və Kalista Flokhart daxil olmuşdur.
Serialın premyerasını 12.96 milyon nəfər izləmişdir ki, bu da NBC telekanalının "Kor zona" serialı ilı ilə yanaşı onu 2015–2016-cı il televiziya mövsümünün ən böyük baxışlı televiziya premyerasına çevirmişdir. Serialın premyerası 26 oktyabr 2015-ci ildə CBS telekanalında baş tutmuş və 18 aprel 2016-cı ilə kimi birinci mövsümə daxil olan 20 seriya yayımlanmışdır. Birinci mövsüm ümumilikdə müsbət rəylər almışdır. 12 may 2016-cı ildə serialın ikinci mövsümünün çəkiləcəyi və The CW telekanalında yayımlanacağı elan edilmişdir.
Qonaq ulduzlar
• Ceff Brenson – Karl Draper
• Kris Brouninq – Ben Krall / Reaktron
• Coan Culyet Bank – Ketrin Qrant
• Touni Sipriss – Miranda Kreyn
• Henri Serni – Uinslou Skott / Oyuncaqçı
• Daniel DiMacco – gənc Kal-El
• Robert Qant – Zor-El
• Ayddo Qoldberq – T. O. Morrou və Qırmızı tornado
• Qrant Qastin – Barri Allen / Fleş
• Çarlz Halford – Cemm
• Bleyk Cenner – Adam Foster
• Castis Lik – Hellqrammit
• Eddi MakKlintok – Ceyms Harper
• Levi Miller – Karter Qrant
• İv Torres – Maksima
• Ovain Yeoman – Vartoks "The Talk" verilişinin aparıcıları Sara Gilbert, Culi Çen, Şeron Osborn, Aişa Tayler və Şeril Andervud kameo rolunda özlərini canlandırmışlar.
İnkişaf
2014-cü ilin sentyabrından etibarən "Warner Bros. Television" Kara Zor-El / Supergörl haqqında teleserial istehsalına başlayır. Layihənin icraçı prodüsserləri kimi Qreq Berlanti ("Ox" və "Fleş" teleseriallarının yaradıcısı və prodüsseri), həm də ssenari yazılmasında iştirak etmiş Ali Adler və "Berlanti Productions"dan Sara Şexter çıxış etmişlər. DC Comicsdən Ceff Cons da layihənin inkişafında iştirak etmişdir. Serial üçün nəzərdə tutulan adlar arasında "Super" və "Girl" adları da var idi. Bir müddət sonra Berlanti serial üzərində iş getdiyini təsdiqləyir, layihənin hələ inkişaf mərhələsində olduğunu və heç bir yayım şəbəkəsinə verilmədiyini bildirir. 20 sentyabrda CBS telekanalının teleseriala ev sahibliyi edəcəyi elan olunur, mümkün premyera tarixinin isə 2015–2016-cı yayım mövsümündə ola biləcəyi göstərilir.
Yazılması
2015-ci ilin yanvarında CBS Entertainment sədri Nina Tassler serialın prosedual xarakterli olacağını bildirərək deyir: "[Cinayət] işi olacaq, lakin, Ali Adler və Qreq Berlanti tərəfindən yazılmış ssenari tağı serialda qəhrəmanın əsas inkişaf xətti olacaq. Bunun gözəlliyi ondadır ki, "Yaxşı həyat yoldaşı" və "Madam dövlət katibəsi" seriallarında olduğu kimi həftəyə uyğun hadisə elementlərini serialda istifadə edə bilirsən. O, kriminalistdir, buna görə də cinayətlərin üstünün açılması ilə məşğul olacaq." 2015-ci ilin iyulunda Adler Supermenin şouya nə qədər təsir edəcəyindən danışır: ''"Bizim prototipimiz "Vitse-president"də prezidentə yanaşılma yoludur. Biz sözsüz ki, Culiya Lui-Dreyfusun həmin serialda canlandırdığı personajdan ilhamlanmışıq. Son nəticədə serial Supergörl haqqındadır və hadisələr onun baxış mövqeyindən işıqlanacaq."''
Aktyor seçimi
Kara Zor-El / Supergörl rolu üçün istehsalçılar 22–26 yaş arasında Qafqazoid tipli aktrisa axtarırdılar. 2015-ci ilin yanvarında "The Hollywood Reporter" aktrisa Melissa Benoystnın əsas rolu canlandıracağını bildirir. Sonradan Benoyst bildirir ki, "rol üçün dinləmələr uzun müddət – üç aya yaxın davam etmişdir" ; o, rol üçün dinləmədən keçirilmiş ilk aktrisa olmuşdur ; rol üçün dinləmədən keçirilən aktrisalar arasında Kleyr Holt və Gemma Atkinson da olmuşdur. Elə həmin ay, Cimmi Olsen personajı əsasında yaradılmış Ceyms Olsen obrazının canlandırılması üçün Mehkad Bruksun seçildiyi elan edilmişdir. Komikslərdə "Cimmi" adlandırılan və Qafqazoid tipli olan personaj filmdə "Ceyms" adlandırılmış və Afro-Amerikan tipli təsvir edilmişdir. "Ağların ağ, qaraların qara, Latın Amerikalıların Latın Amerikalı olduğu" 1940-cı illərdən fərqli olaraq Bruks bunu "irqlərin qarışdırılması" adlandırır. Fevral ayında Kayler Li serial üçün yaradılmış orijinal personaj olan Aleks Denvers rolunu canlandırmaq üçün seçilmişdir. Həmin aydaca Devid Hervud və Kalista Flokhart müvafiq olaraq Henk Henşou və Ket Qrant rolları üçün seçilmişlər. Sonradan bəlli oldu ki, Hervudun canlandırdığı personaj özünü Henşou kimi qələmə verən Con Cons / Marslı Ovçu olmuşdur. Mart ayında Ceremi Cordanın Uinslou "Uinn" Skott rolunu canlandıracağı bildirilmişdir. Serial üçün personaj Uinslou Skott / Oyuncaqçının oğlu kimi yaradılmış və komikslərdə həmin personajın oğlu olan Anton Skottdan fərləndirilmişdir.
Çəkilişlər
2015-ci ilin fevralında elan edilir ki, "Ox" və "Fleş" teleseriallarının həmmüəllifi olan Endryu Kreysberq yazıçı və icraçı prodüsser kimi layihəyə qoşulur, daha sonra isə əvvəllər "Ox", "Fleş" və "Smolvil" serialları üzərində çalışmış Qlen Uinterin pilot seriyasının rejissoru olacağı elan edilir. Pilot seriyasının əsas çəkilişləri 2015-ci ildə 4 mardan – 29 marta kimi həyata keçirilmişdir. Çəkilişlər Warner Bros. studiyasında "Lois və Klark"ın çəkildiyi pavilyonda həyata keçirilmişdi. Hər bir seriyanın yayımı təxminən $3 milyona başa gəlmişdir ki, bu da "Supergörl" serialını birinci mövsümün yayımına görə ən bahalı seriallardan birinə çevirmişdir. Birinci mövsümün çəkilişləri 2016-cı ilin martında yekunlaşdırılmışdır.
Film musiqisi
Birinci mövsümün film musiqisi Bleyk Nili tərəfindən yazılmışdır.
Dünyanın ən yaxşıları
2016-cı ilin fevralında Qastinin, "Supergörl" serialının on səkkizinci seriyasında rol alacağı elan edilir, serialın prodüsserləri isə fanatlar və jurnalistlərə təşəkkür edərək bu krossoverin reallaşmasında göstərdikləri dəstəyə görə təşəkkür bildirirlər. O zaman seriyanın ssenarisi ilə bağlı heç bir məlumat verilməsə də, "Deadline Hollywood"dan Ross A. Linkoln hadisələrin Barrinin dünyalar arasında səyahət etmə bacarığı ilə əlaqəli ola biləcəyini qeyd edərək, Supergörlün Ox və Fleşlə eyni dünyada deyil, multikainata aid dünyalardan birincə yaşamış ola biləcəyini deyir. "Dünya-2-yə xoş gəlmisiniz" seriyasında Benoystun Supergörl obrazında təqdim edilməsi ilə bu ehtimal təsdiqlənir. "Ox"un yaradıcılarından biri olan Mark Quqqenheym Supergörlün yaşadığı dünyanı qeyri-rəsmi şəkildə Dünya-CBS adlandırır.
28 mart 2016-cı ildə CBS telekanalında yayımlanmış "Dünyanın ən yaxşıları" adlı krossover seriyasında Supergörlün alternatic dünyada yaşadığı göstərilir, buraya gələn Fleş, Gümüş Banşi və Layvayrla mübarizədə Karaya kömək edir, Kara isə öz növbəsində Fleşin geri qayıtmasına dəstək olur. Seriyanın adı Fleş də daxil olmaqla bir çox DC Comics personajlarını Supermen ətrafında birləşdirən "World's Finest Comics" seriyasının adından götürülmüşdür. Krossover seriyasının hadisələri "Fleş"in ikinci mövsümünün "Zuma qarşı" seriyasındakı iki hadisə arasında baş verir. Çəkilişləri Vankuverdə baş tutuan "Ox", "Fleş" və "Sabahın əfsanələri" seriallarından fərqli olaraq "Supergörl" serialının çəkilişi Los-Ancelesdə keçirildiyinə görə, bu krossoverin hazırlanmasına Ox Kainatı krossoverlərinin hazırlanmasına sərf edildiyindən daha çox vaxt və vasitə tələb edilmişdir. Prodüsselər krossoverdə istifadə ediləcək yeganə personajın Fleş olmasına qərar verərək, onun müxtəlif zaman və dünyalara səyahət etmək bacarığının "yeni seriala bir qədər yumor gətirməklə personajlar arasında qığılcım yaradacağına" ümid edirdilər. Berlanti qeyd edir ki, idealda krossoverdə Amellin Yaşıl Oxu və Qastinin Fleşi iştirak etməli olsa da, "məntiq baxımından bu cür krossoverin reallaşdırılması dəhşətli olardı. Biz qarşıya qoyduğumuz hədəfi yüngülləşdirməli idik." Məsələyə optimist yanaşan Qastin, 2016-cı il krossoverinin növbəti ildə digər Ox Kainatı personajları ilə birlikdə daha bir krossover hadisəsi reallaşdırmağa imkan verəcəyini düşünürdü.
Krossover seriyası tənqidçilərdən əla şərhlər almışdır. Seriyanı 8.6/10 balla qiymətləndirən IGN-dən Kliff Uitli qeyd edir ki, "Qaranlıq və ovxalanan "Betmen Supermenə qarşı" filmindən sonra "Supergörl"ün "Dünyanın ən yaxşıları" seriyası palitranı təmizəmək üçün ən yaxşı vasitəni təklif etməklə, həm də bu günə kimi çıxarılmış ən yaxşı seriyalardan biri kimi görünür. Adətən gördüyümüz giriş "döyüşü" yerinə Supergörl və Fleş dərhal super-dostlara çevrilirlər ki, bu da çox təravətli təsir bağışlayır. Barrinin Karanın dünyasına ideal uyğunlaşması ilə yanaşı, həm də aktyorlar Qrant Qastin və Melissa Benoyst arasında ideal qığılcım hiss edilir. Şəhərdə Qırmızı K qəzası gözlənilməz hadisə olsa da, ümumilikdə "Dünyanın ən yaxşıları" çox ləzzətlidir." "TV Fanatic"dən Steysi Qlenzmen isə seriyanı 5.0/5 balla qiymətləndirir.
Yayım
Birinci mövsümün yayımına 26 oktyabr 2015-ci ildə CBS telekanalında başlanılmış və 18 aprel 2016-cı ildə mövsümün final seriyası efirə verilmişdir. Birinci mövsümün Böyük Britaniya premyerası 29 oktyabr 2015-ci ildə SkyOne telekanalında baş tutmuşdur. Teleserial Avstraliyada 6 dekabr 2015-ci ildə FOX8 telekanalında debüt etmişdir. Kanadada "Supergörl" ABŞ yayımı ilə paralel olaraq "Global" televiziya şəbəkəsində debüt etmişdir.
Ev üçün buraxılış
"Supergörl: I Mövsüm" 5 diskli DVD dəsti və 3 diskli Blu-ray/DVD dəsti şəklində 9 avqust 2016-cı ildə ABŞ-də, 25 iyul 2016-cı ildə isə Birləşmiş Krallıqda satışa çıxarılmışdır. Blu-ray/DVD dəstinə əlavə materialla, kəsilmiş səhnələr, pərdə arxası çəkilişləri və ComicCon 2015-dən olan süjet əlavə edilmişdir.
Tənqidçilərin mövqeyi
Rəy aqqreqatoru "Rotten Tomatoes" 71 tənqidçinin rəyi əsasında birinci mövsümü 92% təravətli 7.53/10 balla qiymətləndirmişdir. Saytın konsesusunda deyilir: "Ailə üçün nəzərdə tutulmuş ürəklərə sinizim salan komiks uyğunlaşdırması yeni serialda Melissa Benoyst Supermenin gənc kuzeni Supergörl rolunda bərq vurur." "Metacritic" 33 tənqidçinin rəyi əsasında birinci mövsümə 75/100 bal verərək tənqidlərin "əsasən müsbət" olduğunu qeyd edir. "IGN"dən Maks Nikolson birinci mövsümə 7.3/10 bal verərək deyir ki, "Supergörlün birinci mövsümü bir neçə əsas məsələdə – düşmənlər və romantik süjet xəttində gözləntiləri doğrultmasa da, Supergörl özü yüksəkdədir və süjet bir neçə gözlənilməz dönüşü ilə sevindirir (məsələn, Henk Henkşounun Conn Cons olması). Düzdür, bütün seriyalar qalib kimi görünmür, lakin mövsüm uçub getdikdə, onu emosional olaraq hiss edirsiniz." "Polygon"dan Kolin Kempbell bötün mövsümü şərh edərkən kostyumlar, döyüş səhnələri, gülməli canilər, ssenarinin axan təxmin edilməsi və əsas personajın "kifayət qədər Super olmaması"nı tənqid atəşinə tutaraq deyir ki, "əgər qayğı və diqqətlə ekrana köçürülmüş daha bir komiks franşizası sizi maraqlandırmırsa o zaman layihədən uzaq durmalısız." "Collider"dan Evan Valentayn 2015-ci ilin ən pis və yaxşı superqəhrəman teleserialları siyahısında "Supergörl"ü səkkizinci yerdə yerləşdirərək yazır: "Melissa Benoystun ifasında ekranların ən yaxşı Supergörlünü təqdim etməklə yanaşı həm də […] aktyor heyətindən yoluxucu pozitivlik almaq mümkündür."
Namazlıtəpə yaşayış yeri
thumb|Namazlıtəpə yaşayış yeri Namazlıtəpə — Ağdam rayonunun Kəbləhüseynli kəndindən 300 m şərqdə yerləşən yaşayış yeri. Diametri 110 m, hündürlüyü 3,5 m olan, hər tərəfi torpağının qazılaraq daşınması nəticəsində dağılmış təpədir. Toplanılmış saxsı kolleksiyası neolit və son tunc-erkən dəmir dövrlərinə aiddir.
thumb|Keramika məmulatının qrafik təsviri
Yatımağılı (Çaypara)
Yatımağılı, Atamqulu və ya Etməkli - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaypara şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlimatına görə kənddə 114 nəfər yaşayır (30 ailə)
Pərdə sürəti
Professional fotoaparatlarda pərdə sürəti aralığı genişdir. Həvəskar, yaxud ucuz kameralar daha az pərdə sürəti aralığına sahibdir.
İstifadə formaları
Pərdə uzun müddət açıq qalarsa, hərəkət edən cisimlər fotoda bulanıq halda təsvir olunar. Bu isə hərəkət hissi verir. Məsələn, şəlalə, çay, hərəkətdə olan maşınlar və s. kimi obyektlər üçün istifadə olunur.
Proteksionizm
Proteksionizm — idxal olunan mallara görə tariflər, idxal kvotaları və başqa bir sıra dövlət tənzimləmələri ilə digər ölkələrdən idxalın məhdudlaşdırılmasına yönəlmiş iqtisadi siyasət.
Daş Veysəlli
Daş Veysəlli — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Daş Veysəlli oyk., mür. Cəbrayıl rayonunun Minbaşılı inzibati ərazi vahidində kənddir. Gəyan çölündədir. Oykonim daş (qayalıq, daşlıq) və Veysəlli (etnotoponim) komponentlərindən ibarət olub "daşlıq, qayalıq ərazidə olan Veysəlli kəndi" deməkdir. Oykonimin birinci komponenti kəndin relyefini təyin etməklə bərabər yaşayış məntəqəsini r-nun ərazisindəki Göyərçin Veysəlli kəndindən fərqləndirməyə də xidmət edir.
Coğrafiyası və iqlimi
Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun Minbaşılı kəndinin inzibati ərazi vahidinə daxil olan kənd Gəyan çölündə yerləşir.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.
Klitoral ereksiya
150px|thumb|Klitorun anatomiyası Klitoral ereksiya — klitorun böyüdüyü və gücləndiyi fizioloji bir hadisə.
Klitoral ereksiya psixoloji, sinir, damar və endokrin amillərin kompleks qarşılıqlı təsirinin nəticəsidir və ümumiyyətlə, məxsusi olaraq olmasa da, cinsi oyanma ilə əlaqələndirilir.
Fiziologiyası
Çöldə görünən hissə bir neçə millimetrdən bir santimetrə qədər dəyişir və xarici dodaqların içərisində gizlənir.
Davudabad
Davudabad — İranın Mərkəzi ostanının Ərak şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,517 nəfər və 1,535 ailədən ibarət idi.
Elman Telmanoğlu
Elman Telmanoğlu Cəfərov — Politoloq, Telejurnalist.
Həyatı
Elman Telmanoğlu Cəfərov 25 yanvar 1980-ci ildə Sumqayıt şəhərində anadan olub.
"Azərbaycan Jurnalistlət Birliyi"nin üzvüdür.
2021–2023-cü illərdə Ukrayna respublikasında İ. İ. Meçnikov adına Odessa Dövlət Universitetində Politologiya ixtisası üzrə Magistr dərəcəsinə yiyələnmişdir.
Vampirin gündəlikləri
Vampirin gündəlikləri
Anqob
200px|thumb|right Anqob (fr. enqobe) – dekorativ keramika örtüyü. Saxsı məmulatların rəngini, yaxud səthinin kələ-kötürlüyünü örtmək və bədii tərtibatını zənginləşdirmək üçün istifadə edilir. Ağ və rəngli növləri var. Anqobla qabın həm daxili, həm də xarici səthini örtmək olur. Antik dövrdə dekorativ sənətdə geniş yayılmışdı. Anqob fasadların üzlənməsi üçün məmulatlar və rəngli kərpic istehsalında tətbiq olunur. Adətən səthə çilənir, sonra isə məmulat kürədə bişirilir (yandırılır). Anqobun üzərinə şəffaf mina qatı, müxtəlif naxışlar və s. çəkilə bilər. Azərbaycanda anqobdan Tunc dövründən istifadə edilmişdir. Sonralar Qafqaz Albaniyası və orta əsr keramika sənətində anqob geniş tətbiq olunmuşdur. Kültəpə (Naxçıvan MR), Culfa, Xanlar rayonları ərazisindən və Yaloylu təpədən (Qəbələ rayonu), eləcə də Mingəçevirdən (e.ə. 2–1-ci əsrlərə aid) və Beyləqan rayonundan (XII–XIII əsrlərə aid) tapılmış duluşçuluq məmulatları arasında üzərinə anqob çəkilmiş qablarda var (Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyində saxlanılır).
Yosip Beluşiç
Yosip Beluşiç — Xorvat ixtiraçısı. Sürətölçəni icad etməsi ilə məşhurdur.
Labin yaxınlığındakı Çupanići şəhərində anadan olub. Vyanada oxudu. Belušić, Koper və Triestdə bir professor idi. Sürətölçənini 1888-ci ildə patentləşdirdi və 1889-cu ildə Parisdəki Dünya Sərgisində təqdim etdi.
İstinadlar
Kateqoriya :Avstriya fizikləri
Ağabəytəpə yaşayış yeri
thumb|Ağabəytəpə yaşayış yeri
Ağabəytəpə yaşayış yeri — Ağdam rayonunun I Yüzbaşılı kəndinin qərbində yerləşən yaşayış yeri. Bu diametri 50 m olan cənub-şərq və şimal-şərq tərəfləri yol çəkilərkən və həyətyanı sahələr genişləndirilərkən dağıdılmış təpədir. Sovet dönəmində təpənin səthi təxminən 1 m-ə qədər hamarlanaraq pambıq çardağı tikilmişdir. Hazırda təpənin hündürlüyü 3 mdir.Onun dağılmış cənub-şərq tərəfində 60 sm hündürlüyündə çiy kərpicdən tikilmiş divar qalıqları aydın görünür. Abidədən toplanmış saxsı kolleksiyası neolit dövrünə aid edilir.
Tayler Parkford
Həyatı
Parkford Kaliforniyanın Lonq-Biç şəhərində böyüyüb. Uşaq ikən klassik fortepiano təhsili alıb və sonra gitara çalmağı öyrənib. Santa Cruz, Kaliforniya Universitetində kino məktəbində daxil olub. Məhz orada gələcək qrup yoldaşı Zak Daues ilə tanış olmuşdur. üçlük 2009-cu ildə Queens of the Stone Age qrupunun basçısı Maykl Şumen ilə birlikdə Mini Mansions-u yaratdı.
Klitor başlığı
200px|thumb|center|Klitor başlığı
İnsan bədənindəki klitor başlığı (həmçinin preputium clitoridis və klitoral preparat adlandırılır) klitorisin başını əhatə edən və mühafizə edən dəri qatıdır; O, həmçinin klitorisin xarici şaftını əhatə edir, klitorisin daxili dodaqlarının bir hissəsi kimi inkişaf edir və kişi cinsiyyət orqanlarındakı sünnət dərisi ilə (paralel formada prepuce adlandırılır) homologiyadır. Klitoral başlıq selikli dəri toxumalarından ibarətdir; bu toxumalar selikli qişa ilə dəri arasındadır və immunoloji əhəmiyyətə malik ola bilərlər, çünki onlar selikli qişa peyvəndləri üçün giriş nöqtəsi ola bilər. Klitoral başlıq təkcə klitoral qlansın (klitorun başı) mühafizəsi üçün deyil, həm də erogen toxuma olduğu üçün həzz üçün də vacibdir.
Klitoral başlığın kiçildilməsi klitoral başlığın ölçüsünü və sahəsini azaltmaq üçün həyata keçirilən plastik cərrahi əməliyyatdır.
NGC 1858
NGC 1858, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL+EN tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Odla və qılıncla (film)
Odla və qılıncla (Polyakca: Ogniem i Mieczem; Ukraynca: Вогнем і Мечем, rom: Voqnem i Meçem) — rejissor Jerji Hoffmanın 1999-cu ildə çəkdiyi Polşa istehsalı tarixi dram filmidir. Film Henryk Sienkiewiczin Odla və qılıncla romanından ilhamlanaraq çəkilmişdir. Film indiyə qədər çəkilmiş ən bahalı Polşa filmidir.
Ereksiya
200px|thumb|sağ|Ereksiya toxumasının 3 sütunu, penis həcminin əksəriyyətini təşkil edir. thumb|sağ|200px|İnsan penisinin mərhələli ereksiyası 200px|thumb|sağ|Ereksiya vəziyyətindəki bir at penisi
Ereksiya və ya sərtləşmə — penisin böyüdüyü və daha da sıxlaşdığı fizioloji bir anlayış. Ereksiya, adətən cinsi ehtiras və ya cinsi cazibə nəticəsində yaranır; Psixoloji, sinir, damar və endokrin amillərin mürəkkəb qarşılıqlı təsirinin nəticəsidir. Qadınlardakı oxşar xəbərdarlıq klitoral ereksiyadır.
Fiziologiyası
Erektil disfunksiya (Ereksiya yəni) parasimpatik sinir sisteminin stimullaşdırılması nəticəsində baş verən penisin corpus cavernosum və Corpus spongiosum hissələrinə qan dolması ilə əlaqədar baş verən fizioloji hadisə kimi də təyin edilə bilər. Fizioloji olaraq, oyanma zamanı arterial damarlar vasitəsilə qan sürətlə penisə vurulur, cinsiyyət orqanının kavernoz kameralarının divarları getdikcə böyüyür və genişlənir və daha çox qan qəbul edərək şişir və həcmini artırır. Beləliklə, penis qanla dolaraq böyüyür və sərtləşir. Ən xaricdəki sərt qabıqlar və pərdələr gərilir, vena damarları bağlanır və cinsiyyət orqanının öz sərtliyini uzun müddət saxlaması təmin edilir. Yəni cinsiyyət orqanını dolduran qan yenidən dövr etmir, bir müddət orada qalır. Penis sərtliyini itirdikcə bu damarlar açılır, qan penisi tərk edir, kavernoz sistemlərinin divarları büzülür və balacalaşır. Penis əvvəlki vəziyyətinə qayıdır.
Ereksiya növləri
Ereksiya vəziyyətindəki penisin bucağı; Aşağı, yuxarı, yan tərəfə və ya əyilmiş formada dəyişir. Yuxu zamanı və ya oyanarkən baş verən erektil disfunksiyaya tibb dilində gecə penis şişməsi və ya qeyri-rəsmi olaraq səhər ereksiyası deyilir. Penis az və ya çox sərtləşib, lakin tam dikləşməyibsə, ona yarı sərtləşmiş penis deyilir. Ereksiya vəziyyətində olmayan boş bir penis qeyri-iradi vəziyyətdədir.
Tibbi əhəmiyyəti
Priapizm, penisin heç bir fiziki və ya psixoloji stimullaşdırılmadan ən azı dörd saat ereksiya vəziyyətində qalması və əvvəlki boş vəziyyətinə qayıtmaması kimi təyin olunan ağrılı tibbi vəziyyətdir. Ereksiya pozğunluğu isə müxtəlif amillərə görə ereksiya vəziyyətinin alınmaması və ya ereksiya vəziyyətini davam etdirə bilməmək kimi müəyyən edilmişdir.
Zaviyə
Zaviyə — İranın Mərkəzi ostanının Zərəndiyə şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıyaalınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 6,141 nəfər və 1,624 ailədən ibarət idi.
Özbəkistan–Tacikistan münasibətləri
Özbəkistan–Tacikistan münasibətləri — Tacikistan və Özbəkistan arasındakı ikitərəfli diplomatik münasibətlər. Diplomatik münasibətlər 1992-ci ildə qurulub. Ölkələr arasındakı dövlət sərhədinin uzunluğu 1312 km-dir.
Tarix
Sovet İttifaqının dağılmasından sonra hər iki dövlət müstəqillik qazanır. İkitərəfli münasibətlərin hüquqi bazası 111 idarələrarası və dövlətlərarası müqavilələrdən ibarətdir. Münasibətlərin istiqamətini müəyyənləşdirən əsas sənədlərdən biri də 4 yanvar 1993-cü ildə imzalanmış Dostluq, Yaxşı Qonşuluq və Əməkdaşlıq Müqaviləsi və 15 iyun 2000-ci il tarixli Əbədi Dostluq Müqaviləsidir.
1998-ci ildə Özbəkistanın nümayəndəlik səviyyəsində diplomatik nümayəndəliyi Tacikistanın paytaxtında fəaliyyətə başlayır
Ancaq 1995-ci ildən bəri Tacikistan və Özbəkistan arasındakı münasibətlər böyüyən və açıq qarşılıqlı yadlaşma dövrünə q ədəm qoyur. Özbəkistan səlahiyyətliləri Tacikistanın tədarük olunan neft, neft məhsulları və qaz üçün ədalətli bir qiymət ödəməli olduğunu bildirir.
2009-cu ilin noyabrından 2010-cu ilin fevralına qədər Özbəkistan dəmiryolu işçiləri Tacikistana gedən 400, fevralın əvvəlindən iyuna qədər isə təxminən 2000 vaqona yaxın yükü saxlayırlar. 2011-ci ilin noyabrında Qələbə-Amuzanq xəttindəki partlayışdan sonra bu hissədə bütün Cənubi Tacikistanın nəqliyyat blokadası başlayır. 2012-ci ilin yanvarında Özbəkistan təmir bəhanəsi ilə Tacikistanla sərhəddə 16 nəzarət məntəqəsindən 9-u bağlayır. 2012-ci ilin aprelində Özbəkistan Tacikistana təbii qaz tədarükünü dayandırır, bu da alüminium zavodunun fəaliyyəti üçün təhlükə yaradır. Bütün bu tədbirlər Özbəkistanın Tacikistanda yerləşən Roqun su elektrik stansiyasının tikintisinə kəskin etiraz etməsi ilə əlaqələndirilir. Bu Özbəkistanda pambıqçılığa zərər verəcək Amudəryanın dayazlaşmasına gətirib çıxara bilər. Əlavə olaraq Özbəkistanda deyildiyi kimi, tikilməkdə olan su elektrik stansiyasının bəndi zəlzələyə meylli bir zonada yerləşir və məhv olması halında, nəzəri olaraq Özbəkistanın aşağı hissəsindəki yaşayış məntəqələri su altında qala bilər.
Özbəkistan və Tacikistan arasında da Fərhad su elektrik stansiyası ətrafında ərazi münaqişəsi yaşanır.
Prezident Şavkat Mirziyayev Özbəkistanda hakimiyyətə gəldikdən sonra Özbəkistan-Tacikistan münasibətləri yaxşılaşır. 2017-ci ildə iki ölkənin paytaxtları arasında uçuşlar bərpa edilir. Qələbə-Amuzanq dəmir yolu bərpa edilir, Səmərqənd-Penjikent arasında A-377 beynəlxalq yolu açılır və Özbəkistan-Tacikistan sərhədindəki 10-a yaxın nəzarət məntəqəsi yenidən fəaliyyətə başlayır. 2018-ci ildə Özbəkistan qazının Tacikistana tədarükünün bərpasına dair bir razılaşma əldə edilir. Fərhad su elektrik stansiyasının yerləşdiyi ərazinin Tacikistan ərazisi kimi tanınması və hidroelektrik stansiya barədə razılıq əldə edilir. Müqaviləyə görə stansiya Tacikistanda yerləşsədə, mülkiyyət Özbəkistana aiddir. Obyektin qorunması Tacikistan tərəfindən, onun istismarı Özbəkistan tərəfindən həyata keçiriləcəkdir. Özbəkistan da Roqun SES-in tikintisini tənqid etməkdən imtina edir və onu dəstəkləyir.
Xanarşin yaşayış yeri
thumb|Xanarşin yaşayış yeri
Xanarşin — neolit dövrünə aid edilən yaşayış yeri. Azərbaycanın Ağcabədi rayonudakı Kələbədin kəndinin qərbində yerləşir. Təpənin diametri 160 metr və hündürlüyü 2 metrdir, onun şimal-şərq, cənub-qərb və şərq hissəsi həyətyanı sahələrlə əhatə olunmuşdur. Təpənin səthi ciddi şəkildə dağılmış və zibillənmişdir. Təpənin dağılmış hissələrində mədəni təbəqə yatımının aydın seçilməsinə baxmayaraq, çox az sayda maddi-mədəniyyət nümunələri tapılmışdır.
Köməyə tələsən itlər
Köməyə Tələsən İtlər (PAW Patrol) — Kit Çapman tərəfindən yaradılmış Kanada kompüter animasiyalı uşaq televiziya serialı. Guru Studio tərəfindən təmin edilən animasiya ilə Spin Master Entertainment tərəfindən istehsal edilmişdir. Azərbaycan dilində səsli versiya ARB Günəşdə yayımlanır.
Klitoral başlığın kiçildilməsi
Klitoral başlığın kiçildilməsi, həmçinin klitoral kaputektomiya, klitoridotomiya və ya (qismən) kaputektomiya kimi də adlandırılan bu əməliyyat növü klitoral başlığın ölçüsünü və sahəsini azaltmaq və daha çox klitoris və klitoral qlans meydana çıxarmaq üçün həyata keçirilən plastik, rekonstruktiv və estetik əməliyyat növüdür.
Bəzən xəstənin cinsi funksiyasını yaxşılaşdırmaq və vulvanın estetik cəhətdən təkmilləşdirilməsi kimi terapevtik məqsədləri olan seçmə cərrahiyyə forması kimi həyata keçirilir. Bu, hoodplastikanın bir formasıdır. Klitoral preparat toxumalarının azaldılması adətən dodaqların daxili hissəsini azaltmaq üçün həyata keçirilən labioplastika proseduru və bəzən vaginaplastika əməliyyatı çərçivəsində bir alt əməliyyatdır. Pasiyent sorğuları bu cür prosedurların nəticəsindən pasiyentlərin əməliyyatın axırında məmnun olduğunu göstərir. Bununla belə, 2007-ci ildə Amerika Mamalıq və Ginekoloqlar Kolleci onun tamamilə təhlükəsiz olduğunu tövsiyə edən bir rəy vermişdir.
Ballar
Ballar — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Üçoğlan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
BALLAR-Əsli Ballıdır. Kəbirli tayfasının Qərvəndli qolunun Ballılar tirəsinin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Ballılar qışı Mil düzünün Çatlan, yayı Kəlbəcərin /arıyer, Alakollar və Daş piləkən/ yaylaqlarında keçirən maldar eli idi.
Balılar/Ballar oyk., sadə. Ağdam rayonunun Uçoğlan inzibati ərazi vahidində kənd. Qarabağ düzündədir. Keçmışdə qıŞı Mil düzünün Catalan, yayı isə Kəlbəcər rayonunun Alagöllər yaylağında keçirən balılar (kəbirlilərin qərvəndli qolunun tirəsi) elatına mənsub ailələr tərəfindən salınmış bu kənd həmin elatın adını daşıyır. Etnotoponimdir.
Ava rəqs festivalı
thumb|Ava rəqqası. – Yaponiyada ən məşhur rəqs festivallarından biri. Rəqqaslar avqust ayının ortalarında olan Obon dövrünə diqqət çəkmək üçün küçələrə düşüb Bon rəqsi oynayırlar. Festival Şikoku adasındakı Tokuşima adasında keçirilir.
Tokuşima hər il 12-15 avqust tarixlərində bu festivala ev sahibliyi edir. Bu festival nəsildən nəsilə ötürülən festivaldır. Festivalın 400 ildən çox yaşı var və kökləri Bon ənənəsindən törəmişdir. Festivalın ilk dəfə 1586-cı ildə Tokuşima daymyosu Haçisuka İemasanın Tokuşima qəsrinin inşasının başa çatmasını qeyd etmək üçün təşkil etdiyi böyük içki məclisi ilə başladığı güman olunur. Həmin tarixdən sonra festival illik festivala çevrilibmiş.
Festival bütün şəhər miqyasında keçirilir. Önə çıxan əsas rəqs festivala adını verən Ava rəqsidir. Ava Tokuşimanın feodal adıdır. Festival boyunca kişilər, qadınlar, uşaqlar yukata geyinib küçələrə düşür və Ava Yoşikono mahnısının sədaları altında rəqs edirlər. Şamisen, tayko və şinobue kimi musiqi alətlərindən istifadə olunur. Əsas şənliklər 18-22:30 radələrində şəhər mərkəzində baş tutur.
Populyar mədəniyyətdə
2007-ci ildə baş rolunda Nana Eykuranın çıxış etdiyi "Ava rəqsi" filmi çəkilmişdir. "Fate/stay night" franşizinin bəzi posterləri Ava rəqs festivalına həsr olunmuşdur.
Şazənd
Şazənd — İranın Mərkəzi ostanının şəhərlərindəndir. Həm də Şazənd şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 19,353 nəfər və 5,265 ailədən ibarət idi.
Terra Nova Ekspedisiyası
thumb
Qərqabad
Qərqabad — İranın Mərkəzi ostanının Savə şəhristanının Nobar bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 4,394 nəfər və 1,229 ailədən ibarət idi.
NGC 6364
NGC 6364, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nəşriyyat Evi (Qroznı)
Tarixi
Qroznı Mətbuat Evi 1970-ci illərin ortalarında inşa olunmağa başlanmışdır. Binanın inşasında əsas məqsəd Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasınında olan dövrü mətbuat vasitələrinin qərargahla təhciz edilməsi olmuşdur. İlk zamanlar bina Mətbuat Evi adlandırılmışdır. Sonradan binaya Qroznı Nəşriyyat Evi adı verilmişdir. Nəşriyyat Evi hazırda Qroznı şəhərində Nazarbayev Küçələri (keçmiş Mayakovski Küçəsi) ilə Lorsanov Küçələrinin (keçmiş Qırmızı Veteranlar Küçəsi) kəsişməsində yerləşir. Binada Çeçenistanda nəşr olunan demək olar ki, bütün respublika qəzet və jurnallarının redaksiyaları və "Qroznı Fəhləsi" nəşriyyatının mətbəəsi var.
Binanın birinci mərtəbəsində Jurnalistika Muzeyi yerləşir. Onun açılışı 2013-cü ildə baş tutmuşdur. Muzayin yaradılmasının təşəbüskarı və təşkilatçısı Çeçenistan Respublikası Milli Siyasət, Mətbuat və İnformasiya Nazirliyi olmuşdur. Burada müxtəlif Çeçen-İnquş və Çeçen qəzet və jurnallarının köhnə nömrələri, jurnalistlərin müxtəlif illərdə istifadə etdikləri avadanlıq nümunələri və peşə vəzifələrini yerinə yetirərkən ölən jurnalistlərin portretləri nümayiş olunur. Eksponatlar arasında Böyük Vətən müharibəsindən qalma kinokamera, video kamera, XX əsrin 80-ci illərinə aid mikrokasset yazıcı, eyni dövrün səs pleyeri, köhnə qarışdırıcı konsol və 1980-ci ildə hazırlanan Almaniya istehsalı yazı makinası var.
Tikintisi
Nəşriyyat Evinin binasının tikintisi 1970-ci illərin sonlarında tamamlanmışdır. Binanın arxitektoru V.Behbutova olmuşdur. Binanı bəzəyən panoramik barelyefin müəllifi heykəltaraş Darçı Xasaxanov idi.
Birinci çeçen müharibəsi və İkinci çeçen müharibəsi zamanı bina ciddi ziyan görmüşdür. Döyüş əməliyyatlarından sonra binadan yalnız divarlar və tavanlar qalmışdı. Yalnız döyüş əməliyyatları bitdikdən sonra 2000-ci illərdə Mətbuat Evi bərpa edildi.
4 dekabr 2014-cü ildə Qroznıya silahlılar tərəfindən hücum edildi. Silahlılar Mətbuat Evinin binasını ələ keçirmişdilər. Onları oradan çıxarmaq üçün güc strukturlarının nümayəndələri tərəfindən binaya basqın edildi.
Bina ağır silahlardan (zirehli döyüş texnikalarından, qumbaraatanlar, ağır pulemyotlar) atəşə tutuldu. Hücum nəticəsində səhər saat 09:00-a qədər bina demək olar ki, tamamilə yandı. Lakin cəmisi bir ay ərzində bina təmamilə bərpa edildi.
Dağ yəhudiləri
Dağ yəhudiləri, (dağ yəhudilərinin dilində Cuhuro) şərqi Qafqazda, əsasən Azərbaycan və Dağıstanda kök salmış yəhudilər. Dağ yəhudilərini, xüsusilə İsraildə Qafqaz yəhudiləri də adlandırırlar. "Dağ yəhudiləri" və yaxud "Qafqaz yəhudiləri" adı dəqiq təbir deyildir, çünki bu ifadə Qafqaz dağlarında yaşayan Gürcü yəhudilərini əhatə etmir.
Dağ yəhudilərinin adı barədə müxtəlif təxminlər vardır. Məsələn, Amiram Barkat İsrailin "Haaretz" qəzetində yazır ki, 19-cu əsrdə Cənubi Qafqazı istila edən ruslar burada at belində və yapıncı geyimli yəhudiləri görəndə çox təəccüblənmiş və onlara "dağ yəhudiləri" "горские евреи" adını vermişlər. "Haaretz" qəzetinə əsasən, "bu təcrid olunmuş yəhudi icması 1 500 ildən çoxdur Cənubi Qafqazda (Azərbaycan və Şimali Qafqazda) yaşayırlar. Qafqaz yəhudiləri üzrə bir sıra elmi əsərin müəllifi, israilli professor Mordexay Altşuler belə fikirdədir ki, dağ yəhudiləri ilə İran və Buxara yəhudiləri arasında bağlar mövcuddur və dağ yəhudiləri 6-cı əsrdə müstəqil etnik icmaya çevrilmişdir. Tarixi mənbələrdə dağ yəhudilərinin öz qonşuları kimi cəsur döyüşçü olduqları qeyd edilir.
Etnik kök
Dağ yəhudilərinin etnik köklərinə gəldikdə, belə təxmin edilir ki, dağ yəhudiləri və tatlar çox qədimdən Qafqazda məskunlaşıblar. Onların ulu əcdadları bir zamanlar İranın cənub-qərb bölgələrində yaşayıb və orada orta-fars dilini mənimsəyiblər. Dağ yəhudilərinin əcdadları 5–6-cı əsrlərdə Qafqaz Albaniyasında məskunlaşmışdır.
Hələ 1254-cü ildə flamand səyahətçisi B. Rubrukvis (Rubruk) Şərqi Qafqazın hər yerində, hər halda, həm Dağıstanda, həm də Azərbaycanda çoxlu sayda yəhudinin olduğunu qeyd edir. Tədqiqatçılar arasında dağ yəhudilərini "yəhudi tat"lar adlandıranlar, eyni etnik köklərə malik olmasına baxmayaraq, tatların dini mənsubiyyət baxımından iki qrupa: "Müsəlman tatlar" və "Yəhudi tatlar"a bölündüyünü deyənlər də var. Onların fikrincə, "tatların əcdadları indiki İran İslam Respublikasında yaşamış ari tayfaları olmuşdur. Bundan başqa talışlar, lahıclar, dağ yəhudiləri və s. xalqlar da bu qədim xalqın – ari tayfalarının davamçılarıdır". Statistikaya görə, Azərbaycan Respublikasında 10.9 min nəfər, Rusiya Federasiyasında 2.303 nəfər müsəlman tat yaşayır.
Dağ yəhudiləri və xəzərlər
Dağ yəhudiləri ilə VII əsrdə qurulan və X əsrin ikinci yarısında dağılan türk Xəzər xaqanlığının əsas əhalisi olan xəzərlər arasında etnik bağların olub-olmaması məsələsi alimlər arasında uzun zamandır mübahisə və müzakirə mövzusudur. Belə ki, dağ yəhudilərinin xəzərlərin övladları olduğunu və əksinə dağ yəhudiləri ilə xəzərlər arasında etnik bağların heç olmadığını iddia edənlərin əsərlərinə ABŞ, Rusiya, İsraildə rast gəlmək olar. Məlumdur ki, Xəzər xaqanlığında iudaizm (yəhudi dini) dövlət dini elan edilmiş, əhalinin bir qismi və hakim sülalə yəhudi dinini qəbul etmişdir. Bəzi mənbələrdə isə dağ yəhudilərinin deyil, Şərqi Avropa yəhudilərinin (aşkenazi yəhudiləri) xəzərlərin davamçıları olduğuna dair fərziyyələr irəli sürürlər. Bu iddiaya qarşı çıxanlar, türk tayfalarından ibarət xəzərlərdən fərqli olaraq dağ yəhudilərinin fars dilinin bir şivəsində, Şərqi Avropa yəhudilərinin isə alman dilinin bir şivəsi olan "idiş" dilində danışdıqlarını qeyd edərək bu iki yəhudi qrupunun birbaşa xəzərlərin davamçıları olduğuna dair fərziyyələri təkzib edirlər. İnqa Saffron "The Philadelphia İnquirer" qəzetində "Qubanın dağ yəhudiləri" adlı yazısında dağ yəhudilərinin haradan gəldiyinə dair irəli sürülən bütün iddiaların ancaq fərziyyə olduğunu qeyd edir. Onun sözlərinə görə, bir çox dağ yəhudisi özlərini İsrailin qeyb olmuş tayfalarının övladları olduqlarını bildirir və Miladdan əvvəl 722-ci ildə Yerusəlimdə Beyt-ül-Müqəddəs (Süleyman məbədi) ilk dəfə dağıdılan zaman didərgin düşdüklərini, köç edə-edə nəhayət Şərqi Qafqazda məskunlaşdığını iddia edirlər.
Tarixi qeydlər
18-ci əsrin ikinci rübündə Rusiya, İran, Türkiyə və bir sıra yerli hökmdarlar arasında Dağıstanın dağ yəhudilərinin yaşadıqları əraziləri ələ keçirmək uğrunda gedən mübarizə üzündən dağ yəhudilərinin vəziyyəti son dərəcə pisləşdi. 1730-cu illərdə Türk sərkərdəsi Nadir xan Dağıstanın bəzi rayonlarını ələ keçirə bildi. Döyüşlər nəticəsində dağ yəhudilərinin bir neçə yaşayış məskəni yerlə-yeksan edildi. Qırğından xilas olan dağ yəhudilərinə Qubada, Quba xanı Hüseyn xanın qəyyumluğunda sığınacaq verildi. 1797-ci ildə Surxay xan Dağıstanın əsasən dağ yəhudilərinin məskunlaşdığı Aba-Sava vadisinə hücum etdi və şiddətli döyüşlərdən sonra əsir aldığı kişiləri edam etdirdi, qadın və uşaqları isə qənimət olaraq özü ilə apardı. Kəndin müdafiəçiləri arasında 160 nəfər ağır döyüşlərdə həlak olmuşdur. Qırğından qaça bilən dağ yəhudiləri (Quba şəhərinədək ərazinin hökmdarı olan) Fətəli xanın qəyyumluğunda Dərbənddə sığınacaq tapdılar. İkinci dünya müharibəsi illərində alman qoşunları Şimali Qafqazın dağ yəhudilərinin yaşadığı bəzi rayonlarını işğal etdi. Dağ yəhudiləri ilə Avropa yəhudilərinin qarışıq yaşadıqları Kislovodsk və Pyatiqorskda bütün yəhudilər məhv edildi. Almanlar işğal etdikləri Krasnodar diyarının, habelə Krımın dağ yəhudilərinin bəzi kolxozlarının əhalisini də kütləvi qırğına məruz qoydular. Dağıstanda yəhudi-tat dilində tədris və nəşriyyat fəaliyyəti 1948–1953-cü illərdə rəsmən dayandırıldı, dağ yəhudilərinin məktəbləri rusdilli məktəblərə çevrildi. 1956-cı ildə dövlətin himayəsi altında Dağıstanda dağ yəhudilərinin məcburi "tatlaşdırılması" siyasəti çərçivəsində yerli sovet elitası dağ yəhudilərinin yəhudilərlə əlaqəsini inkar edərək, rəsmi statistikada dağ yəhudilərini tat kimi qeyd etməyə bağladı.
Azərbaycanda dağ yəhudiləri
|"Azərbaycan.az" portalının məlumatına görə, yəhudilik Azərbaycanda tarixən dağ yəhudiləri ilə təmsil olunmuşdur. Movses Kalankatvasi dağ yəhudilərinin Qafqaza gəlişini e.ə. I əsrə aid edir. Tədqiqatçıların bu barədə fikirləri fərqlidir. Bir fikrə görə, ən qədim yəhudi icmalarından olan dağ yəhudiləri mənşəcə bir vaxtlar Assuriya və Babil şahları tərəfindən Fələstindən çıxarılmış və Midiyada məskunlaşdırılmış İsrail oğulları nəslindəndirlər. Onların əcdadları yəhudiliyə ilk iman gətirmiş insanlar olmuşlar. Elə Midiyada ikən onlar tatlarla qaynayıb qarışmışlar. Bunun təsiri altında dağ yəhudiləri fars dilinin qədim arami və yəhudi sözləri ilə qatışıq bir ləhcəsi olan tat dilində danışırlar. Başqa tədqiqatçıların fikrincə, dağ yəhudiləri Şərqi Qafqaza Sasani hökmdarı Xosrov I Ənuşirəvan (531–579) tərəfindən köçürülmüşlər. Hökmdar Qafqazda qalalar tikdirir, şəhərlər saldırır, bu şəhərlərdə Mesopatamiyadan köçürtdüyü farsları və yəhudiləri yerləşdirirdi. Digər mənbələrə əsasən, Azərbaycan yəhudilərinin (dağ yəhudilərinin) kökləri Qafqaz Albaniyasına qədər gedir. 1990-cı ildə aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı Bakı civarında və Qubanın 25 kilometrliyində 7-ci əsrə aid yəhudi yaşayış məntəqəsinin qalıqları tapılmışdır. Ümumi rəyə görə, dağ yəhudilərinin əcdadları İrandan və yaxud Bizans imperiyasından köç edərək Qafqaz Albaniyasında, Kür çayının sol sahilində məskən salmışlar. Dağ yəhudilərinin danışdıqları tat dili də həmin dövrdən miras qalmışdır. "Azərbaycan.az" portalına əsasən, dağ yəhudiləri Azərbaycana sasanilərin siyasəti ilə bağlı olaraq 15 əsr bundan qabaq gəlmiş, imperiyanın təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə sərhəd məntəqələrində yerləşdirilmiş, yerli əhali ilə sıx təmasda olsalar da, dinlərini, adət-ənənələrini, həyat və düşüncə tərzlərini qoruyub saxlamışlar.
Subetnik qruplar
Dağ yəhudiləri 5 yerli qrupa bölünür:
Sayı və yaşadıqları ölkələr
Dağ yəhudilərinin ümumi sayı:
2004: 150 000 – 270 000 (rəqəmlər təxminidir)
Dağ yəhudilərinin məskən saldıqları ölkələr:
Nikolay Vladimiroviç Nekrasov
Nikolay Vladimiroviç Nekrasov — rus esperantisti və esperanto tərcüməçisi, yazıçı, şair, jurnalist və tənqidçi.
Həyatı
1900-cü ildə Moskvada anadan olmuşdur. 15 yaşında Esperanto dilini öyrəndi. 1918-1919-cu illərdə Juna Mondo ("Gənc dünya") adlı şəxsi nəşrinin redaktoru olmuşdur. 1922-ci ildə La Nova Epoko ("Yeni dövr") rəy təşkilatının həmtəsisçisi oldu və 1930-cu ilə qədər oranın redaktoru olmuşdur. "Yeni dövr" fəaliyyəti arasında, 1922-ci ilin iyun ayında fransız müəssisələrində esperanto tədrisinin "potensial təhlükə" səbəbi ilə qadağan edən Fransa təhsil naziri Leon Berarda açıq məktubun göndərilməsi idi (məktubda kinayə ilə nazirə esperantonun populyarlığını artırdığına görə təşəkkür olunmuşdur və daha da inqilabi əsərlər yazılan fransız dilinə də qadağa qoyulmasını tövsiyə edilmişdir). 1933-cü ildə "Dilçiliyin yeni problemləri" məqalələr toplusunu redaktə edirdi.
1920-ci illərdə rus dilində iki orijinal şeir kitabı çap etdirdi.
Daha çox rus poeziya klassiklərinin əsərlərini esperanto dilinə tərcümə etməsi ilə tanınır. Nekrasovun poetik irsi müxtəlif dövri mətbu nəşriyyatlarında çap olunmuşdur. O, Blok və Balmont kimi rus simvolizminin nümayəndələrindən ilhamlanmışdır.
1930-cu illərin ortalarında Nekrasov, SSRİ-də Esperanto hərəkatının digər üzvləri ilə birlikdə Stalinist terroru n qurbanı oldu və 4 oktyabr 1938-ci ildə güllələndi. 26 noyabr 1957-ci ildə ölümündən sonra bəraət qazandı.
Jonibeki Murod
Jonibeki Murod  — tacik müğənnisi, musiqi ifaçısı, prodüseri və müəllimi. Tacikistanın ən məşhur müğənnilərindən biridir.
2017-ci ildən musiqi karyerasını "JONIBEK" təxəllüsü ilə Ukraynada davam etdirir. Onun repertuarı tacik, ukrayna və rus dillərində mahnılardan ibarətdir. Məşhur tacik müğənnisi Jurabek Murodovun oğlu.
Bioqrafiya
Conibeki Murod 29 may 1986 -cı ildə Xucənd şəhərində anadan olub. Conibek Sovet İttifaqının xalq artisti Jurabek Murodovun oğludur. 2003-cü ildə Xucənd şəhərində orta məktəbi bitirmiş və ərəb dilişünaslığı ixtisası üzrə Xucand şəhərindəki Müasir Tacikistan-Rusiya Humanitar Universitetinin tələbəsi olmuşdur.
Musiqi karyerası
Conibeki Murod karyerasına 1995-ci ildə başlayıb və 2005-ci ilə kimi Xocənd "Bolo" qrupunun solisti olub. 2006-2007-ci illərdə "Vəzir" qrupu ilə çıxış edib, 2007-ci ildən isə tək oxuyur.
Boxinsko gölü
Boxinsko gölü — Sloveniya ərazisində yerləşən sahəsinə görə ən böyük göl. Gölün sahəsi 3,18 km²-dir. Əslində Şerknisa gölü 30 km² əraziyə malik olsa da quraq mövsümdə ərazisi tamamən quruyur. Göl 525 m dəniz səviyyəsindən yuxarıda, Boxin icması ərazisində yerləşir. Triqlav Milli Parının ərazisinə də daxildir.
Coğrafiya
left|thumb|Boxinsko gölü vəRibčev Laz kəndi Göl 4,2 km məsafədə uzanır. Maksimal eni isə 1 kilometrə yaxındır. Buzlaq mənşəlli göldür. Buzların ekzarasiya fəaliyyəti nəticəsində meydana gəlmişdir.
Gölə tökülən ən böyük axar Savina çayıdır («Kiçik Sava»). Savina çayı, Qara göldən qidalanır. Qara gölün özüdə Triqlava göllər vadisində ən iri göldür. Boxinsko gölünün şərq hissəsindən Ozernisa çayı başlayır. Bu çayda Mostniseylə birləşdikdən sonra Sava Bohinkanı meydana gətirir. Bu çayın özüdə Sava-Dolinka ilə birləşərək Sava çayını əmələ gətirir. Təbiətşünas alim Baltazar Ake hələ XVIII əsrdə müəyyən edir ki, Boxinsko gölünə tökülən suyun miqdarından daha çox göldən su axır. Bu da olunla izah edilir ki, göl əlavə yeraltı enerji mənbələrlə qidalanır.
Gölün təmiz sularında Alabalıq, Nalim, Qafqaz enlibaşı, Adi enlibaş, Salvelinus alpinus, səkkiz növ molyusk, həmcinin çoxlu sayda yosun növü yayılmışdır. Göl məşhur turizm ərazisi sayılır. Gölə çimmək və digər idman növləri ilə məşqul olmaqdan ötrü gəlirlər. Sahilində şair Rudolf Baumbax tərəfindən tarixini ölümsüzləşdirən əfsanəvi Zlatoroq qarapaçasının heykəli vardır.
Boxinsko gölünün yerləşdiyi bölgədə çoxlu sayda dağ-xizək mərkəzləri vardır. Onlar arasında ən iriləri – Sorişka Platina, Voqel, Kolba.
Aleksandr Bezobrazov
Aleksandr Mixayloviç Bezobrazov – Rusiya biznesmeni, siyasi aktivisti və avantüraçısı. Rus-yapon müharibəsinə qədərki dövrdə Rusiyanın Şərqi Asiyadakı avantüralarının arxasında o dayanırdı.
Həyatı və fəaliyyəti
Aleksandr Bezobrazov 1853-cü ildə Tambov şəhərində zadəgan ailəsində doğulmuşdur. Rusiya İmperator Ordusuna qatılmış, Süvari Mühafizəçilərində kapitan rütbəsinə qədər yüksəlmişdir. Çar II Aleksandrın 1881-ci ildə sui-qəsd nəticəsində öldürülməsindən sonra Müqəddəs milis adlı əks-inqilabçı qrupa qatılmışdır. O, biznes maraqları ilə siyasi fəaliyyətini birləşdirmiş və 1898-ci ildə taxta-şalban biznesi vasitəsilə Koreyanın şimalında Rusiyanın təsir dairəsini artırmağa başlamışdır. Tezliklə Rusiya çarı II Nikolayın hüzuruna çıxmışdır.
1903-cü ilin iyununda o, Uzaq Şərqdə Rusiya Taxta İstehsalı Assosiasiyasını yaratmış, Yalu çayının həm Koreya, həm də Mancuriyadakı sahillərində taxta biznesi ilə məşğul olmağı planlaşdırmışdır. Həmin ay Şərqi Asiyanı tərk edərkən Mancuriya–Koreya sərhədində çinlilərdən ibarət hərbi birləşmə, eləcə də, rus əsgərlərin nəzarətində olan istinadgahlar təşkil etmişdir. Bu fəaliyyətlərin Yaponiya casusları tərəfindən kəşf edilməsi iki ölkə arasındakı rəqabəti daha da qızışdırmışdır.
Rus-yapon müharibəsinin başlaması onsuz da 1903-cü ilin payızında bankrot ərəfəsində olan Bezobrazovun biznesinin dağılmasına səbəb olmuşdur. Bezobrazov bir neçə ay İsveçrəyə sığınmış, lakin 1904-cü ilin sentyabrında Rusiyaya qayıdaraq fəaliyyətlərini bərpa etməyə çalışmışdır. Müharibədən əvvəlki siyasi statusunu bərpa edə bilməmiş və Oktyabr inqilabından sonra Rusiyanı tərk etmişdir. 1931-ci ildə Fransanın Paris şəhərində ölmüşdür.
Qəbul
Aleksandr Bezobrazovun Rus-yapon müharibəsindəki rolu Rusiya tarixçiləri arasında mübahisəli mövzudur. Bəzi tarixçilərə görə o, müharibənin birbaşa səbəbkarlarından biri olmuşdur. Bəziləri isə onu Rusiya–Yaponiya münasibətlərinin pisləşməsinə və Sergey Vittenin vəzifəsindən azad edilməsinə səbəb olan şəxs kimi qiymətləndirirlər.
Mehriban Yadulla
Mehriban Yadulla — Azərbaycan iqtisadçısı, iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru, BDU-nun “İqtisadiyyat” kafedrasının dosenti.
Bioqrafiya
1970-ci il 13 yanvar tarixində Bakı şəhərində (Azərbaycan Respublikası) anadan olmuşdur.
1986-ci ildə Bakı şəhəri 54 nömrəli orta məktəbi fərqlənmə ilə bitirmişdir. 1986-1990-cı illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin «Maliyyə-kredit» fakültəsinin "Maliyyə" ixtisasını əla qiymətlərlə bitirmişdir.