cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nadiyə Murad
Murad, "soyqırım, kütləvi vəhşiliklər və traffikinq (insan alveri) qurbanları olan qadınların və uşaqların həyatlarını və icmalarını sağaltmaq və yenidən qurmaqda köməklik edən" "Nadiyə Təşəbbüsü" təşkilatının yaradıcısıdır. 2018-ci ildə insan haqları üzrə fəallar Nadiyə Murada və Denis Mukveqeyə "cinsi zorakılığın döyüş silahı kimi və silahlı qarşıdurmalarda istifadəsinin sona çatdırılması uğrunda səylərinə görə" Nobel sülh Mükafatına layiq görüldülər.
Erkən həyatı və İŞİD tərəfindən tutulması
Murad, İraqın Səncər qəzasının Koço kəndində anadan olub. Ailəsi, yezidi azlığından olan əkinçi ailəsi idi. 19 yaşında, İraq Şam İslam Dövləti döyüşçüləri kənddəki Yezidi camaatını yaxaladıqda, Murad İraqın şimalındakı Səncar qəzasının Koço kəndində yaşayan bir tələbə idi, Nadiyənin altı qardaşı və ögey qardaşları da daxil olmaqla 600 nəfər öldürülür və gənc qadın və qızlar kölə kimi aparılır. Həmin il, Murad İraq Şam İslam Dövləti tərəfindən İraqda əsir götürülmüş 6.700-dən çox yezidi qadın və qızlarıdan biri idi. O,15 avqust 2014-cü ildə tutuldu. O, Mosul şəhərində, döyülərək, siqaretlə bədəninə xəsarətlər yetirilərək, təcavüzə məruz qalaraq, qul kimi tutuldu. Onları tutan insan evi kilidləmədən getdiyi üçün, o, evdən qaça bilir. Muradı, İraq Kürdüstanının Dəhükdəkı qaçqın düşərgəsinə yollanmasına kömək edən İraq Şam İslam Dövlətinin nəzarətində olan ərazidən qaçaq yolu ilə keçirə bilən qonşu bir ailə götürdü. Sentyabrın əvvəlində və ya 2014-cü ilin noyabrında o,İŞİD ərazisindən çıxdı. She was out of ISIS territory in early September or in November 2014.
Şəbəkə (bürc)
Şəbəkə (lat. Reticulum) - göyün cənub yarımkürəsində bürc. 500px|thumbnail|left| Şəbəkə (bürc) (Latınca:Reticulum)
Nadiyə Murad
Erkən həyatı və İŞİD tərəfindən tutulması
2015-ci ilin fevral ayında o, Rvanqa düşərgəsində olarkən, çevrilən göndərmə konteynerində yaşayarkən Belçikanın gündəlik La Libre Belgique qəzetinin müxbirlərinə ilk ifadəsini verdi. 2015-ci ildə, onun yeni evi olan Almaniya,Baden-Vürtemberq hökumətinin təşkil etdiyi qaçqın proqramından faydalanan 1000 qadın və uşaqdan biri oldu.
Karyerası və aktivliyi
thumb|2018-ci ildə [[Vyana|Vyanadakı İnsan Hüquqları paneli: soldan sağa: 1 ?? 2 Nadiyə Murad 3 Zeyid Rad Əl Huseyin 4 Karin Knaysl 5 Michael O'Flaherty 6 Hauva Ibrahim 7 Maks Şcrems 8 Suzanna Çiarotti]] thumb|start=15:48|Murad digər dini təqib qurbanları ilə birlikdə 17 iyul 2019-cu il tarixində ABŞ prezidenti [[Donald Tramp ilə danışır]] 16 dekabr 2015-ci ildə Murad Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Təhlükəsizlik Şurasında insan alveri və qarşıdurma mövzusunda danışdı.. Bu, şuraya insan alveri ilə bağlı ilk dəfə məlumat verildi. Səfir kimi rolunun bir hissəsi olaraq, Murad insan alveri və qaçqınlar haqqında məlumatlandırmaq üçün qlobal və yerli təbliğat təşəbbüslərində iştirak edəcəkdi. Murad insan alveri və soyqırım qurbanlarının ifadələrini dinləmək üçün qaçqın və sağ qalan icmalara müraciət edir.
Katolikos III Simeon
Katolikos III Simeon - Albanların LXXI katolikosu.
Nadiyə Murad
Karyerası və aktivliyi
2016-cı ilin sentyabrında vəkil Əməl Kluni Muradın İŞİD komandirlərinə qarşı qanuni hərəkətlərdə təmsil olunması üçün 2016-cı ilin iyununda verdiyi qərarı müzakirə etmək üçün, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Narkotiklər və Cinayətkarlıq İdarəsi qarşısında çıxış etdi. Kluni, İŞİD tərəfindən edilən soyqırımı, təcavüz və insan alverini "sənaye miqyasında pis bürokratiya" olaraq, bunu Facebookda və bugün də aktiv olan Orta Şərqdə mövcud olan bir qul bazarı olaraq xarakterizə etdi. Murad gördüyü işlər nəticəsində təhlükəsizliyi üçün ciddi təhdidlər alıb. thumb|Nadiyə Muradın Laliş yezidi məbədində BMT Təhlükəsizlik Şurasında danışarkən olan afişası 2016-cı ilin sentyabr ayında Murad, Nyu-Yorkda Tina Brounun ev sahibliyi etdiyi bir tədbirdə Nadiyənin təşəbbüsünü elan etdi. Təşəbbüs təbliğat aparmaq və soyqırım qurbanlarına yardım niyyətindədir. Elə həmin ay o, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İnsan alveri qurbanlarını müdafiəsinə görə ilk xoşməramlı səfir seçildi.
Katolikos III Simeon
Katolikosluğu
Haqqında tam məlumat yoxdur. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir.
Nadiyə Murad
Karyerası və aktivliyi
3 may 2017-ci ildə Murad Vatikan şəhərində Roma Papası Fransisk və Yepiskop Qallaxer Pop Riçard ilə görüşdü. Görüş zamanı "Hələ İŞİD əsirliyində olan Yezidilərə kömək istədi, Vatikanın azlıqlara verdiyi dəstəyi etiraf etdi, İraqdakı azlıqlar üçün muxtar bölgə sahəsini müzakirə etdi, İraq və Suriyadakı dini azlıqların, qurbanlar və məcburi köçkünlər, habelə mühacirlərin mövcud vəziyyət və çətinliklərini vurğuladı."
Muradın "Son qız: Əsirlik tarixçəm və İslam Dövlətinə qarşı mübarizəm" adlı xatirəsi Croun nəşriyyat qrupu tərəfindən 7 noyabr 2017-ci il tarixində nəşr edilmişdir.
2018-ci ildə rejissor Aleksandriya Bombak, Muradın həyat hekayəsini və aktivliyini əks etdirən "Onun çiyinlərində" adlı sənədli film hazırlandı.
2019-cu ildə Murad Dini Azadlıqların İnkişafına Köməkçi İllik Nazirlərə müraciət etdi və burada öz hekayəsi və 3 avqust 2014-cü il hücumlarından təxminən beş il sonra yezidilərin üzləşdiyi çətinliklər haqqında danışdı,İraqda qarşılaşdıqları problemləri həll etmək üçün "beş bəndlik fəaliyyət planı" hazırladı. Hekayəsi zirvədə olan Murad, dünyanın hər yerindən gələn dini təqiblərdən sağ qalanların heyətindən birində idi. Heyətin tərkibində 17 iyul 2019-cu ildə, Murad anası və altı qardaşı da daxil olmaqla ailə üzvlərini itirməklə bağlı şəxsi hekayəsini bölüşməyə çalışdığı prezident Donald Tramp ilə Oval Ofisdə görüşdü və bir şey etmək istədi.
Şəxsi həyatı
2018-ci ilin avqust ayında Murad yoldaşı yezidi hüquq müdafiəçisi Abid Şamdinlə nişanlandı.
Şimal Tacı (bürc)
Şimal Tacı — göyün şimal yarımkürəsində bürc.
Coreopsis odoratissima
Coreopsis odoratissima Coreopsis odoratissima Coreopsis odoratissima
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Əsl iquanlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Nizami (balet)
"Nizami" — Fikrət Əmirovun 1984-cü yazdığı sonuncu balet. Tamaşaya 1991-ci ildə Nizami Gəncəvinin anadan olmasının 850 illik yubileyi münasibətilə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının səhnəsində qoyulmuşdur.
Vattalar
Vattalar  (almanca Watt) – dənizlərin ovalıq sahilboyunun qabarma zamanı suyun basdığı və çəkilmə zamanı çılpaqlaşdığı geniş alçaq zolaqlardır. Şimal dənizinin cənub sahilboyunda, Ağ, Oxot və Berinq dənizlərinin, ABŞ-nin Atlantik sahilboylarında Vattalar vardır.[1]
Akkumulyativ formalar, qa­bar­ma və çəkilmələrin  fəaliyyət müddətinin surəti və qeyri- bəra­bərliyi sayəsində xırda qumların və lilli gətirmələrin toplanması yolu ilə əmələ gəlir.
Boeing X-32
Boeing X-32 — ABŞ Dövlət Departamentinin tenderi - Ortaq Hücum Döyüşçüsü proqramının finalistidir. Həmin tenderdə Lockheed Martinin sonradan F-35 Lightning II təyyarəsinə təkmilləşdiriləcək olan X-35 təyyarəsinə uduzmuşdur.
Yaradılması
1993-cü ildə Təkmil Müdafiə Araşdırmaları Layihələri Agentliyi (DARPA) Ümumi Münasib Yüngül Döyüşçü (CALF) proqramına start verdi. Bu proqramın məqsədi Amerika Müdafiə Departamentinin sərəncamında olan bütün müxtəlif növ yüngül təyyarələri – F-16, F/A-18 Hornet, AV-8B Harrier-i bir növ təyyarə ilə yeniləmək idi. Elə eyni dövrdə də ABŞ HHQ və ABŞ Donanması birlikdə Ortaq Təkmil Hücum Texnologiyası (JAST) proqramına start verilmişdi. 1994-cü ildə ABŞ Konqresi hər iki proqramı birləşdirərək Ortaq Hücum Döyüşçüsü proqramına start verdi.
OHD proqramının ilkin fazalarında, konsept mərhələlərində bir çox kompaniyalar iştirak edirdi. 1996-cı il 16 Noyabrda Müdafiə Departamenti Boeing və Lockheed Martin kompaniyasına öz təyyarələrini yaratmaq göstərişi verdi. Müqaviləyə əsasən yeni təyyarə normal şəkildə enib qalxma, gəmidən qalxma və enmə, qısa qalxma və şaquli enməyi bacarmalı idilər. Bundan əlavə onlar təyyarənin silah sistemlərinin yerüstü təqdimatını da etməli idilər.
Boeing tenderdə üstün olmaq üçün daha aşağı istehsal xərcli təyyarə strategiyasını seçdi. Buna görə də o təyyarənin ordunun müxtəlif qurumları üçün olan versiyalarını bir-birinə çox oxşar yaratmağı qərara aldı. Belə ki, təyyarələrin komponentləri eyni olduğuna görə bir komponenti digər təyyarələrdə də istifadə etmək olardı. Boeing X-32-ni vahid karbon lifli komposit delta qanad ətrafında yığdı. Qanadın eni 9.15 metr idi, 55 dərəcəlik bucaq əyriliyi var.(Yuxarıdan şəkil) Bu qanad 9 tona yaxın yanacaq saxlaya bilirdi.
Xərcləri azaltmaq üçün Boeing təyyarənin donanma versiyası üçün olan şaquli enmə funksiyalı təyyarəsini “birbaşa qaldırmalı” dartı sistemi ilə təchiz etdi. Bu sistem yalnız əlavə olaraq motora dartı sistemi qurmaqla qurulurdu. Lakin Lockheed Martin X-35-də bunun üçün əlavə, ağır pərvanə istifadə olundu. Boeingin bu cür qaldırma sistemi quraşdırması təyyarənin motorunun kabinanın birbaşa arxasına yerləşdirilməsinə gətirdi və ağırlıq mərkəzini təyyarənin qabağına doğru çəkdi. Qravitasiya mərkəzinin irəli çəkilməsi manevrli təyyarələrdə əks effekt göstərir, lakin daha təyyarə daha stabil olur. Belə ki, manevrli təyyarələr elə qeyri-stabil olduqlarına görə manevrli ola bilirlər. Boeing hələ 1960-cı illərdə belə təyyarə üçün öz konseptini nümayiş etdirmişdi, lakin təyyarə konsept mərhələsindən irəli keçməmişdi.
Müqayisə üçün Lockheedin X-35 təyyarəsi dizayn olaraq F-22-nin daha kiçik versiyasına oxşayırdı. Boeingin daxilində X-32 təyyarəsinin adı “Monika” idi.
Ağır Delta qanadlara görə Boeing X-32-nin şaquli eniş versiyası ilə supersonic uçuş versiyasını ayrı-ayrılıqda nümayiş etdirdi. Kompaniya son variantda həm supersonic uçuşun, həm də şaquli eniş funksiyasının olacağına söz verdi. Boeingin əksinə olaraq, Lockheed Martin X-35 təyyarəsi hətta havada olarkən belə qısa eniş rejimindən supersonic uçuş rejiminə keçə bilir.
X-32A-nın ilk uçuşu 18 sentyabr 2000-ci ildə Boeingin Palmdaledə Edwards Hərbi Bazasındakı məkanında həyata keçirildi. Həmin versiyada F-22-də istifadə olunan F-119 mühərrikinin bir az daha təkmil versiyası idi. X-32B, qısa qalxış və vertikal eniş versiyasını Mart 2001-də göstərdi. Həmin təyyarədə isə F-119 mühərrikinin daha da modifikasiyalaşdırılmış versiyası F-119 –PW-614S istifadə olundu. Normal uçuşda 614S normal, forsajlı qırıcı mühərrikidir. Lakin qısa qalxma və şaquli enmə rejimində isə əlavə kran mühərrikdən çıxan əsas qaz çıxışını təyyarənin qravitasiya mərkəzi ətrafında quraşdırılmış çıxışlarla aşağı doğru itələyir.
Qoşatəpə yaşayış yeri (Ərdəbil)
Qoşatəpə yaşayış yeri — İranın Ərdəbil ostanında şəhər yerində yerləşən arxeoloji abidə.
Boeing X-32
Yaradılması
Müqayisə üçün, Lockheed Martinin istifadə etdiyi sxem, daha riskli idi. Lakin əgər işləyərdisə daha çox yükgötürmə qabiliyyətli olacaq idi. Hər iki kompaniyanın testləri 2001-ci ilin iyul ayına kimi davam etdi.
Qoşatəpə yaşayış yeri (Ərdəbil)
Tədqiqi
Qoşatəpə Pirazmian və Lambert kəndləri arasında yerləşir. Xüsusi coğrafi mövqeyinə görə Qoşatəpə Çarlz Barni tərəfindən tədqiq edilmədi və Hojabri Nobari tərəfindən 2005-ci ildə qazıldı. Şərqdəki mədəniyyət dövrlərinin ən qədim qalıqları şimal-qərbi İranda bu abidədən əldə edilmişdir. Tapıntılar son neolit və eneolit dövrlərinə aiddir. Bölgədəki son arxeoloji tədqiqatlar nəticəsində müxtəlif formalı və ölçüdə 250-dən çox meqalit məzar aşkar edilmişdir.
Boeing X-32
Xarakteristikalar
Ekipaj: 1 Uzunluq: 13.72 metr
Qanadın eni: 10.97 metr
Hündürlük: 5.28 metr
Qanadın sahəsi: 54.8 metr
Təyyarənin maksimal qalxma çəkisi: 17.200 kq
Mühərrik: 1 x Pratt&Whitney F119 125 kN, forsajla 191 kn
Maksimal sürət: Mach 1.6 (1.931 km/s)
Hərbi Hava Qüvvələri Versiyası:
1574 km Donanma versiyası: 1389 km
Silahlar: 20 millimetrlik M61A2 topu, yaxud da 27 millimetrlik Mauser BK-27 topu
Xaricinə: 6800 kiloqrama kimi bütün növ silahlar.
Katolikos Arakel
Katolikos Arakel - Albanların LXXII katolikosu.
Katolikosluğu
Haqqında tam məlumat yoxdur. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir.
Vəzn
Lüğətlərdə vəzn, "bir şeyin ağırlığı, çəkisi" mənalarında işlədilir. Terminoloji, yəni şeirşünaslıq mənasinda isə vəzn misranın səslər kəmiyyətincə ölçüsü, yaxud bəhrə görə misralardakı uzun və qısa hecaların müəyyən şəkildə tərtibi ilə yaranan ritmin ölçüsüdür.
Xüsusiyyətləri
Dünya ədəbiyyatında bir əruz, bir heca və bir sərbəst vəzn vardır. Milli ədəbiyyatlarda onlardan istifadə isə fərqlidir, milli dillərin xüsusiyyətlərinə, milli zövqlərə uyğundur. Vəznləri biri-birinə bağlayan, yaxınlaşdıran ümumoxşar, müştərək cəhətlər çoxdur. Müəyyən bir vəzn, deyək ki, heca vəzni müəyyən bir dilin qrammatik qayda-qanunlarına, fonetik-morfoloji xüsusiyyətlərinə əsaslanmış və onlarla müəyyən olunmuşdur. Xalqlar vəznlərə ehtiyac, tələb və zövqlə yanaşmışlar. Bir xalq vəznin birindən, diğəri ikisindən, bir başqası isə üçündən istifadə etmişdir. Antik yunan və roma ədəbiyyatında bir- antik vəzn, alman ədəbiyyatında əvvəlcə heca, sonra əruz vəznı işlənmişdir. Rus ədəbiyyatında tonik və tonik-sillabik vəznlərindən istifadə olunmuşdur.
Türkdilli şeir heca, əruz və sərbəst vəznlə yaranmışdır. İspanlar həm heca, həm də əruz vəzndən istifadə etmişlər. Sillabik vəzn dünya xalqlarının çoxunun şerində işlənmışdir. Həm iltisaqi, həm flektiv, həm də amorf quruluşlu dillərdə danışan xalqlar- qədim hindilər, midiyalılar, fransızlar, polyaklar, qədim iranlılar, yaponlar, heca vəznində şeir yaratmışlar.
Vəznin növləri
Ədəbiyyatda vəznin daha çox heca, əruz və sərbəst formaları istifadə olunsa da, ümumən vəzn aşağıda ki, formaları mövcuddur. Tonik, tonik sillabik və sillabik-tonik vəzn sistemlərinin ifadə imkanları geniş və imkanlıdır.
Antik vəzn
thumbnail|right|[[Odisseyanın başlanğıcı.]] Antik vəzn E.ə. VIII əsrdə Yunanıstanda yaranmışdır. Yeni eranın III əsrində Roma, sonralar isə Avropa şerinin işlək vəznı olmuşdur. Xorla oxunan nəğmələr — odalar, himnlər, lirik şeirlər, habelə satirik, epik, komik və tragik əsərlər antik vəznlə yazılmışdır.
İlk səhnə əsərlərinə və epik növün iri formalarına qədər antik vəzn yetərincə təcrübə və ənənə formalaşdırmışdır. Homer, Aristofan, Esxil, Evripid, Sofokl və Pindar antik vəznın təcrübəsini öyrənmiş və ona marağı artırmışlar. Homer "İliada" və "Odisseya" nı antik vəznlə, altıstoplu ölçüdə — hekzametrlə yazmışdır.
Antik vəznı yaradanlar yunan dilinin xüsusiyyətlərini əsas almış, vəznı qısa və uzun hecaların tənasübü üzərində qurmuşlar. Tələffüz üçün ayrılan vaxta mora demişlər. Qısa hecaların tələffüzü üçün bir, uzun hecalar üçün iki moradan istifadə olunmuşdur. Stopları(bəhrləri) qısa və uzun hecaların çarpazlaşması əmələ gətirmişdir. Metr- ölçü bir neçə stopun birləşməsi yolu ilə yaranmışdır.
Avropalılar antik vazn xüsusiyyətlərini yunan və Roma ədəbiyyatından öyrənmişlər. Slavyandilli xalqların ədəbiyyatında isə bu vaznin ənənəsi gec, Avropa ədəbiyyatının təsiri ilə yaranmışdır. Antik vəznın təsiri əhatəli, poetik imkanı davamlı olanşdur. Alman, ingilis, farnasız və italyan əsibləri antik vəznə tez-tez müraciət edirdilər. Klassik fransız faciyələri, M. Kornel və Rassinin əsərləri antik vaznlə yaranırdı.
Ərəb, fars və türkdilli xalqların ədəbiyyatında antik vəzndən istifadə olunmamışdır. Ona görə ki, əruz vəzninin bəhrləri antik vəznin stoplarına yaxın idi. Əruz musiqililiyin, poetik imkanın genişliyi ilə fərqlənirdi.
Tonik vəzn
Tonik vəzn şeirin qədim ölçülərindən biridir. Slavyanların və Avropa xalqlarının şifahi ədəbiyyatı tonik vəznlə yaranırdı. Qəhramanlıq dastanları, bılinalar, mərasim nəğmələri, məzmunu məişətdən alınan şeirlər bu ölçü ilə yazılırdı. İfadəlilik, aydınlıq, fikir və məna dərinliyi tonik vəznlə yazılan şeirlərdə güclü olur. Tonik vəznlə yazılan şeirlər vurğulu hecalar üzərində qurulurdu. Burda sözlər hecaların tərtibatına, onların yerini elastik şəkildə dəyişmək imkanına uyğun seçilirdi. Avazla, musiqi ilə oxunanda şeirin daxili ahəngi, vəznın özünəməxsusluğu asan duyulur, təsir dərinlşirdi.
Sillabik vəzn
Türkdilli xalqların və avropalıların ədəbiyyatında geniş yayılan bir vəzn — sillabik vəzn heca vəznindən heç bir məziyyəti ilə fərqlənmirdi. Burada əsas tələb misrada hecaların sayının bərabər olmasıdı idi. Sillabik vəzn ukraynalılar polyak, ruslar isə ukrayn şeirindən götürmüşdülər. Bu vəzn rus dilinin qanunauyğunluqlarına uyğun gəlmirdi. Buna baxmayaraq, A. D. Kantemir bu ölçü ilə yazardı. Sillabik vəzn işləkliyini və ahəngdarlığını indi də saxlayır. Fransızlar, italyanlar, polyakalr və türkdilli xalqlar şeirin bu ölcü sistemindən çox istifadə edirlər.
Sillabik-tonik vəzn
Sillabik-tonik vəznlə şeir yazmağın müəyyən çətinlik və mürəkkəbliyi vardır. Çünki burada yalnız hecalar yox, vurğularda nəzərə alınır. Bunlar ahəngin, emosionallığın və təsirin yaranmasında sözün və söz hissələrinin dinamikliyinin artmasında əhəmiyyətli rol oynayır. Sillabik-tonik sistem vurğulu hecaların uzun hecalara, vurğusuz hecaların qısa hecalara kəmiyyət tənasübü və bunların müəyyən bir qaydada düzəlməsi ilə yaranır. Bütövlükdə bu vəznin nahiyyəti antik ölçünün stopları ilə müəyyənləşir.
Kalmar İttifaqı
Kalmar Birliyi ( Dat., Nor., İsveç. Kalmarunionen ) - Danimarka kralların ali hakimiyyəti altında olan Danimarka, Norveç və İsveç krallıqlarının şəxsi birliyi ( 1397 - 1523 ). Ölkələr öz suverenliklərindən imtina edib, geniş muxtariyyətləri qoruyub saxlayırdılar. Maraqların fərqliliyi (xüsusilə İsveçin Danimarka hökmranlığından narazılığı) münaqişəyə və 1523-cü ildə ittifaqın son dağılmasına səbəb oldu.
Vəzn
Heca vəzni
Heca vəzninin kökü canlı danışıq dilində, onun qrammatik quruluşunda, dilin fonetik xüsusiyyətlərində, ahəng və melodiyasındadır. Bu ölçü ilə əhangdarlıq, səslərin nizam və tənasübü asanlıqla yaranır. Hecaları tələffüzə yatımlı olur. Ümumiyyətlə sabit olan dillər üçün heca vəznı səciyyəvi şeir vəznıdır. Bu cəhətdən fransız, polyak, ərəb, və bir sıra dillərin şeiri üçün heca vəznı təbii vəzn sayılır. Türk dillərində də, məlum olduğu üzrə, müstəsna hallardan başqa, vurğu əsasən sözün sonunda olur. Dünyanın bir çox xalqının ədəbiyyatında heca vəznının ənənəsi, poetik sistemi, daxili qanunauyğunluqları və ciddi texniki prinsipləri vardır.
Kalmar İttifaqı
Birliyin qaynaqları
Birlik 14-cü əsrdə Skandinaviyada alman iqtisadi və siyasi genişlənməsinə qarşı əks-təsir göstərmək üçün yarandı. Bu dövrdə sərbəst şəhərlər və Hansa tədricən Skandinaviya ticarətini inhisara aldı. Almanların bölgəyə nüfuz etməsi Skandinaviya inteqrasiyasını gücləndirdi. Kalmar Birliyinin peyda olmasına səbəb olan ikinci amil iqlimin pisləşməsi ilə əlaqədar XIII-XIV əsrlərdəki iqtisadi böhranlar idi. Bir çox nəcib Skandinaviya ailəsinin Şimali Avropada mülkləri var idi, ortaq bir kral onlar üçün mülklərin qorunması, separatizmdən qorunma qarantiyası təşkil edə bilərdi. Danimarka təkbaşına siyasi iddialarını gerçəkləşdirə bilməzdi: Şlezviq və Baltikyanı ölkələri tərk etmək məcburiyyətində qalmışdı. Norveç krallarının aktiv siyasət üçün kifayət qədər resursları yox idi. Bütün bunlar birliyin yaranmasına kömək edirdi. Kalmar İttifaqına bir ara mərhələ İsveç-Norveç Birliyi oldu.
Aşıq Nəcəf Ağkilsəli
Aşıq Nəcəf — Göyçə aşığı
Vəzn
Heca vəzni
Müasir ədəbiyyatda heca vəznınə yaradıcı yanaşılır. Daha çox onun beşlik, altılıq, yeddilik, səkkizlik, onbirlik və onikilik ölçülərdən istifadə edilir. Ancaq bunlar diğər şeir vahidlərinin- doqquz hecalı, və on altı hecalının əhəmiyyətini azaltmır. Bu ölçülərdən ehtiyac və tələbə uyğun, daha çox epik poeziyada istifadə olunur.
Kalmar İttifaqı
Birliyin yaradılması
1364-cü ildə Folkung sülaləsindən olan sonuncu İsveç kralı, eyni zamanda Norveçin kralı (1319-dan 1355-ci ilə qədər) olan Maqnus Eriksson qovuldu və Meklenburqdan olan Alman knyazı Albrext İsveç kralı seçildi. Bundan əvvəl Maqnus Ericsson Norveçdən qovuldu və oğlu Hakon Maqnusson varisi oldu. Albrextin siyasətindən narazı qalan Mecklenburg nəcibliyin bir qismi kral Valdemar Atterdaqın qızı və varisi olan, Danimarka Kraliçası Marqaritanı çağırıb, gənc oğlu Olaf ilə birlikdə taxta otuzdurdular.
Vəzn
Heca vəzni
Azərbaycan ədəbiyyatında iki hecalı, üç hecalı və dörd hecalı şeirlər yazılır. Ancaq yenə də bu şeir vahidləri adilik və bəsitliyini saxlayır. Müxtəlif üslublu sənətkarların yaradıcılığını eyni dərəcədə əhatə etmir. Ədəbiyyatımızda heca vəznli şeirin on altı şəkli vardır. Bu şeirin daxili bölgüləri isə zəngin və əlvandır. Daxili bölgünün müxtəlifliyi ədəbiyyatlarda və ədəbi şəxsiyyətlərin yaradıcılığında yaranır. Şeirin bütün janrlarının daxili bölgüləri çoxtərəfli, çoxistiqamətli aparılır: Aşıq yamana gələ, 2+5 Dərdin yamana gələ, 2+5 (Sarı Aşıq) Çiçəyi çiçəyə at, 3+4 Dəstələ üstümə at, 3+4
Aşıq Nəcəf Ağkilsəli
Həyatı
Aşıq Nəcəf 1900-cü ildə Göyçə mahalının Ağkilsə kəndində anadan olmuşdur. Aşıq Nəcəf məşhur Aşıq Ələsgərin qardaşı Xəlilin oğludur. Nəcəf 7–8 yaşına çatanda atası onu kəndlərində olan mollaxanaya qoyur. Burada yazı-pozu öyrənən Nəcəf saza böyük maraq göstərirdi. O, əmisinin evində keçirilən saz-söz məclislərinin daimi iştirakçısı olur. Nəcəf 17 yaşına çatanda, atası vəfat edir, ailənin bütün qayğıları onun üzərinə düşür. Erməni-müsəlman münaqişəsi ilə əlaqədar ailəsi ilə Kəlbəcərə köçür.
Vəzn
Heca vəzni
Mən hicran xəstəsiyəm, 3+4
Aşıq Nəcəf Ağkilsəli
Həyatı
1921-ci ilə qədər orada yaşayır, sonra doğma yurduna qayıdır. Bir müddət sonra aşıqlıq etmək həvəsinə düşür. Xüsusi bir ustad aşığa qulluq etməsə də, Nəcəf bu sənətə yiyələndi və xalq arasında bir aşıq kimi tanındı.
Vəzn
Heca vəzni
Çox yatsam, özüm oyat, 3+4 (Mirvarid Dilbazi) Hələ uçqunlara indi tanışam, 6+5 Sınıq qayalara yamanmamışam...6+5 (Məmməd Araz)
Aşıq Nəcəf Ağkilsəli
Həyatı
1925-ci ildən aşıqlığa başlayan Nəcəf Göyçədə, Gəncəətrafı rayonlarda, Qarabağda və Azərbaycanın digər ərazilərində sazı-sözü ilə şənlik məclislərini zənginləşdirirdi.
Vəzn
Sərbəst şeir
Ən qədim dövrlərdən nəzmin spesifik xüsusiyyətləri olmuşdur. Bir şeirin misralarında müxtəlif saylı hecalardan istifadə belə səciyyəvi əlamətlərdən idi. Yunanlılar və romalılar bu formadan çox istifadə edir və onu "Algey beyti" adlandırırdılar. Burda misranın biri səkkiz, digəri doqquz, bir başqası isə on, onbir, ya da on iki heca olurdu.
Kalmar İttifaqı
Birliyin yaradılması
1380-ci ildə Danimarka iqtisadi baxımdan özündən asılı olan Norveç ilə birlikdə Danimarka Kraliçası Marqaretanın hakimiyyəti altında fərdi birliyə birləşdi. 1387-ci ildə Marqarita Olafın oğlu vəfat etdi və Marqarita İsveçin kraliçası elan edildi. 1389 - cu ildə İsveç kralı Albrext birləşmiş Danimarka-İsveç ordusu tərəfindən məğlub edildi. 1397-ci ildə Kalmar qalasında birliyin yaradılması haqqında müqavilə imzalanmışdır. Müqaviləyə əsasən, üç ölkənin ortaq bir monarxı olmalı idi, hakimiyyət atadan oğula miras keçməli idi; kralın uşaqsızlığı təqdirdə hər üç ölkənin nümayəndələri yeni bir monarx seçməli olmalı idilər. Müharibə və ya üsyan təqdirdə ölkələr bir-birlərinə yardım edəcəyini vəd etmişdilər. Kilsənin imtiyazları razılaşdırılmışdır. Krallıqların daxili muxtariyyəti və daxili qanunlara ehtiram vurğulanmışdır.
Vəzn
Sərbəst şeir
Sərbəst şeir tamam sərbəstlik, vəznsizlik, misraları necə gəldi qafiyələndirmək, qırmaq və səpələndirmək demək deyildir. Sərbəstlik vəznın poetik imkanlarından yaradıcı, fikirin hərtərəfli açılmasına uyğun sərbəst istifadə deməkdir. Çünki sərbəst şeirin mürəkkəb xüsusiyyətləri, daxili poetik qanunauyğunluqları vardır. Sərbəst şeirlərdə detallar, mənzərələr, təsvir və ifadə vasitələri daxili tellərlə bir-birinə bağlanır, məzmun hərtərəfli açılır. Sərbəst şeir ənənəni və ayrı-ayrı vəznləri inkar etmir. Əksinə, özünün varlığında başqa poetik ölçülərin ünsür və əlaqələrini cəmləşdirir.
Müasir Azərbaycan ədəbiyyatında sərbəst şeirdən ilk dəfə Rəsul Rza, Səməd Vurğun, Mikayıl Müşfiq istifadə etmişdir. Sonralar ənənə davamlı təzahürünü Osman Sarıvəlli, Fikrət Qoca və başqalarının yaradıcılığında tapmışdır.
Aşıq Nəcəf Ağkilsəli
Həyatı
Müharibə qurtarandan sonra Nəcəf sazını götürüb ömrünün sonuna qədər xalqa ləyaqətlə xidmət edir.
Vəzn
Əruz vəzni
Ərəb sözü olan əruzun bir neçə mənası vardır: 1. Çadırın ortasına vurulan dirək, tərəf, cəhət; 2. Məkkə şəhərinin adlarından biri; 3. Nahiyə, kinli, inadlı dəvə; 4. Şeirdə beytin birinci misrasının son bölümü. İstilahi mənada isə əruz şeirin ölçüsüdür.
Əruz vəzni çox yayılan, işləkliyi ilə fərqlənən ölçüdür. İslamiyyətdən əvvəl ərəb folklorunun nümunələri, mənzum həmasilər, müharibələr zamanı söylənən rəcəzlər və məzmunu xalq məişətindən alınan şeirlər əruz vəzni ilə yazılırdı. Bədahətən şeir deyəndə, ərəblər əruzdan istifadə edirdilər. Bunlara baxmayaraq, əruzun mənşəyini Yunanıstanda, Hindistanda və İranın Sasanilər dövrü mədəniyyəti ilə bağlayanlar az olmamışdır.
Əslində isə əruzun banisi VIII əsr ərəb filoloqu və tarixçisi Əbu Əbdürəhman Xəlil ibn Əhməd əl Fərahidi olmuşdur. O, əruzun əsasını 767-ci ildə qoyumuşdur. IX əsrdən əruz geniş yayılmış, Avropa, yaxın və Orta Şərqin bir sıra xaqlarının şeir vəzni olmuşdur.
Türkdilli xalqlar əruzdan XI əsrdən istifadə etmişlər. Əruz vəznin mütəqarib bəhri ilə yazılan ilk türk -uyğur abidəsi Yusif Balasaqunlunun "Qutadqu-bilik" poeması olmuşdur.
Əruzla yazılan şeirlərin misraları bölüm kəmiyyətinə görə üç qrupa bölünür: dördbölümlülər, üçbölümlülər, ikibölümlülər. Əruzda misraların ölçü bərabərliyi hərəkəli və hərəkəsiz səslərlə müəyyən olunur. Əruz iki yerə — əsli vəznlərə və qeyri-əsli vəznlərə ayrılır. Əsli vəznlər ancaq vəznlərdən, qeyri- əsli vəznlər isə düzəltmə vəznlərdən əmələ gəlir
Typhlodromips hellougreus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Kalmar İttifaqı
Ləğvi
XV-ci əsrin sonunda Kalmar Birliyi Şotlandiya Krallığına ərazisinin bir hissəsini - Şetland və Orkney adalarını - itirmişdir. Birliyinin hökmdarı I-ci Kristian Norveç kralı qismində qızı Marqarita Şotlandıya kralına ərə getdikdə adaları cehizinin ödənəcəyinə girov qoymuşdur. Lakin cehiz pulu ödənmədi və qirov qoyulmuş adalar 1472-ci ildə Şotlandiya tərəfindən ilhaq olundular.
1523-cü ildə İsceç Bilrliyə qarşı üsyan edib müstəqilliyini elan etmişdir. Üsyan uğurla nəticələndə bügünkü İsveç və Finlandiya əraziləri Birliyini tərk etdilər. Bu andan faktiki olaraq dağılmış Birlik 1536-ci ildə həm də Norveçin muxtariyyətini ləğv etdi, və onu muxtar bir krallığdan Danmarka krallığının əyalətlərin birisinə çevirmişdir.
Coreopsis gigantea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Həbibulla bəy Şahtaxtinski
Həbibulla bəy Şahtaxtinski — kimyaçı (analitik və qeyri-üzvi kimya), kimya elmləri doktoru (1949), prof. (1950), Azərbaycan SSR Milli EA akademiki (1967). Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1974).
Həyatı
Azərb. Dövlət Universitetinin (indiki BDU) tibb fakültəsini (1926) və Azərb. Politexnik İnstitutunun kimya-texnologiya fakültəsini (1930) bitirmişdir. 1930-1972 illərdə respublikanın ali məktəblərində dərs demiş, Politexnik institutunda miqdari kimyəvi analiz kafedrasının, Azərb. Sənaye İnstitutunda (indiki Neft Akademiyası) analitik kimya kafedrasının müdiri olmuşdur (1937-59). 1959-86 illərdə Azərb. EA Qeyri-Üzvi və Fiziki Kimya İnstitutunda mineral maddələr texnologiyası laboratoriyasının müdiri işləmişdir. Əsas elmi tədqiqatları analitik və qeyri-üzvi kimya texnologiyasının nəzəri və təcrübi problemlərinə həsr edilmişdir. H.Şahtaxtinski analitik kimya elmində yeni səhifə açan "Yodometriyanın arsenat metodu" mövzusunda geniş elmi tədqiqatlar aparmış və bir çox elementlərin analitik təyini üçün yeni arsenat-yodometrik üsul vermiş, Azərbaycanın faydalı qazıntı sərvətlərindən alunitin, dəmir filizinin, titanlı dəniz qumunun, tərkibində faydalı komponentlər olan polimetal filizlərin kompleks emalı üçün orijinal texnoloji sxemlər işləyib hazırlamış, bunların birinin laboratoriya qurğularında və yarımsənaye miqyasında sınaqdan keçirilməsinə nail olmuşdur. H.Şahtaxtinskinin rəhbərliyi ilə metallurgiya zavodlarının tullantı qazlarından konversiya olunmuş təbii qazla elementar kükürdün alınması üzrə iş başa çatdırılmış və istehsalata tətbiq olunması tövsiyə edilmişdir. H.Şahtaxtinski kimya fənnini respublikada ilk dəfə tədris edənlərdən biridir. Onun 1937 ildə çapdan çıxmış "Miqdari kimyəvi analiz" dərsliyi sonralar (1953) da nəşr olunmuş və bu günədək ali məktəb tələbə və müəllimlərinin istifadə etdiyi ən qiymətli vəsaitdir.
Baxşəli ağanın o biri oğlanları - Nemətulla bəy, Ətaulla bəy və Həbi bulla bəy Azərbaycan elmində çox böyük xidmətlər göstərmişlər. Onların üçü də Bəhmən Mirzənin nəvələri olan 3 bacıyla - Zəhra, Ziba və Leyla xanımlarla ailə qurmuşlar. Leyla xanım (25.12.1906- 5.03.1995) Həbibulla ağa Şahtaxtinski ilə ailə qurmuşdur
Elmi fəaliyyətı
H.Şahtaxtinski 7 monoqrafiya və dərsliyin, 380-dən çox məqalə və digər elmi əsərin müəllifidir. Yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanmasında mühüm xidməti var. H.Şahtaxtinskinin rəhbərliyi ilə 3 elmlər doktoru, 35 fəlsəfə doktoru yetişdirilib.
Maskalı iquanlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Katolikos IV Matteos
Katolikos IV Matteos - Albanların LXXIII katolikosu.
Katolikosluğu
Haqqında tam məlumat yoxdur. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir.
Tovuz (bürc)
Tovuz — göyün cənub yarımkürəsində bürc.
Ozlar
Ozlar.- /isveç.,  as- silsilə, tirə/,  eskerlər, qum dan, çın­qıl­ dan, çaqıldaşlardan təşkil olu­nub, əsas relyef dən asılı olmayaraq buzlağın geri çəkilmə cəbhəsinə perpendikulyar, yaxud paralel uzanan uzun /bir neçə on kilometr /,  əyri- üyrü tirə. Eni bir neçə metrdən 2–3 km-ə qədər, hündürlüyü isə 20- və daha çox olur. Əsasən buzlaq daxili ərinti su axınları ilə yaranır. Estoniya, Latviya Respub­lika larında və Rusiya nın şimal-qərb ində geniş yayılmışdır.
Typhlodromips hinoki
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Zərgan
Zərgan və ya Zərqan - İranın Fars ostanının Şiraz şəhristanının Zərgan bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 19,861 nəfər və 5,127 ailədən ibarət idi.
İvan Fioletov (film, 1984)
Məzmun
Film 26 Bakı komissarından biri — İvan Fioletova həsr edilmişdir.
Coreopsis palmata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Katolikos II Aristakes
Katolikos II Aristakes - Albanların LXXIV katolikosu.
Katolikosluğu
Cəmi bir il bu kürsüdə qalmışdır. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir.
Ovuntu konusu
Ovuntu konusu — dik yamacın Ətəyində aşınma materiallarının, zirvəsi yuxarı çevril­miş yarım konus şəklində top­lanması. Konus un yamacının meyl­liyi 30-40°  olur.
Abia Uorriors FK
Abia Uorriors FK — Abia ştatının Umuahia şəhərini təmsil edən peşəkar Nigeriya futbol klubu.
2005–2010-cu illər aralığında klub Abia qubernatoru olmuş Orci Uzor Kalunun maliyyə dəstəyindən sonra "Orci Uzor Kalu FK" adı altında yüksək liqada mübarizə aparmışdır. 2010-cu ilin yayında klub keçmiş adına geri dönmüşdür.
Klub 2013-cü ilin avqust ayında liqanın bitməsinə az qalmış tarixində ilk dəfə Nigeriya Premyer Liqasının qalibi olmuşdur.
Antarktika pinqvini
Antarktika pinqvini (Pygoscelis antarctica) — Antarktika pinqvinləri cinsininə daxil olan pinqivin növü.
Areal
Bu növün yayılma arealı Antarktidanın Cənubi Amerikaya yaxın hissəsi, Cənubi Georgiya Buve və Balleni adalarıdır. Onlar hətta Folklend adalarına qədər gələ bilirlər. Onlara hətta Antarktikanın sularında üzən aysberqlərin üzərində belə rast gəlinir. Onların ümumi sayı 6,5–7,5 milyon baş olması düşünülür.
Xüsusiyyətləri
Yetkin antarktika pinqvinləri 60–70 sm, çəkiləri isə 4,5 kq təşkil edir. Bel hissəsi və başı boz (demək olar ki qarayaya çalır) olur. Ön hissəsi ağ rəngdədir. Boğaz və qulaq hussəsindən qara zolaq keçir. Pinqivinlər yuvanı təbiət daşları üzərində qurur. Dişi və erkək 35 gün ərzində yumurtaya növbəli şəkildə baxır. Balalar artıq 50–60 günlüyündə dənizə çıxır. Yetkin pinqivinlər dənizin 250 metr dərinliyinə enə bilir. Qida əldə etmək məqsədi ilə yumurta qoyduğu yerdən 1000 km uzağa üzə bilir. Əsasən kril və kiçik balıqlarla qidalanır.
Hers
Tarixi
250px|thumb|Henrix Hers Vahid XIX əsrdə yaşamış və elektrodinamikanın inkişafında misilsiz töhfələri olan alman fiziki Henrix Hersin şərəfinə adlandırılmışdır. Ad 1930-cu ildə Beynəlxalq elektrotexnika komissiyası tərəfindən təsis edilmişdi. . 1960-cı ildə XI Baş konfransda bu ad Sİ-də tezliyin vahidi olaraq qəbul edilmişdi.
Bölünənləri və ayrı-ayrı vahidləri
Onluq bölünən ədədləri və ayrı-ayrı vahidlər Sİ-in standart ön şəkilçilərinin köməyi ilə yaradır.
Hers və Bekkerel
Sİ-də hersdən başqa daha eyni bərabərliyə malik (1/s) bir törəmə vahid mövcuddur: bekkerel törəmə vahidi. Vahidlərin ikisi də bərabərliyə malikdir, amma adlarının müxtəlifliyi, onların tətbiq sferalarının fərqi ilə bağlıdır: Hers yalnız dövri proseslər üçün istifadə olunur, amma Bekkerel — yalnız radionuklidlərin dağılmasının təsadüfi prosesləri üçün istifadə olunur.
Leyozaurlar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
"Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin 10 illiyi (2005–2015)" yubiley medalı
"Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin 10 illiyi (2005–2015)" yubiley medalı — Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin 10 illik yubileyi münasibətilə təsis edilən medal.
Məhəmməd: Allahın elçisi (film, 2015)
Məhəmməd: Allahın elçisi — 2015-ci ildə istehsal olunmuş İran filmi. Film, 7-ci əsrdə Məkkədə, İslam peyğəmbəri Məhəmməd peyğəmbərin uşaqlıq və ilk gənclik dövründə ətrafında inkişaf edən hadisələri mövzu əldə edir. Filmin ilk gösterimi 12 Fevral 2015-ci ildə İranda reallaşdırıldı. 27 Avqustda Montreal Dünya Film Festivalında dünya premyerası edən film, 88. Akademiya Mükafatları, Xarici Dildə Ən Yaxşı Film Akademiya Mükafatı üçün namizədliyi irəli sürüldü. İran kinosunda bu günə qədərki ən yüksək büdcəli filmdir.
"Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin 10 illiyi (2005–2015)" yubiley medalı
Təsis edilməsi
2015-ci il dekabrın 4-də Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində "Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin 10 illiyi (2005–2015)" Azərbaycan Respublikasının yubiley medalının təsis edilməsi ilə əlaqədar "Azərbaycan Respublikasının orden və medallarının təsis edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi təqdim edilmiş və təsdiqlənmişdir.
Məhəmməd: Allahın elçisi (film, 2015)
Mövzusu
Abraha'nın fillərdən ibarət ordusuyla Məkkəyə hücumu səbəbi ilə narahat olan Məkkə xalqı çarəsizdir. Məhəmmədə hamilə olan Əminə geri qalan Məkkə xalqı kimi qaçıb dağlara saxlanılması. Abraham heç kimsənin olmadığı şəhəri asanca ələ keçirə biləcəyini düşünür ancaq fillər Məkkəyə doğru irəliləyə bilməz. Ardından milyonlarla ebabil quşu, Abraha'nın fillərdən ibarət ordusunu daş yağışına tutaraq yox edərlər. Bu hadisədən tam bir ay sonra Məhəmməd dünyaya gəlir. Əminənin qucağındakı kiçik körpə dünyanı kökündən dəyişdirəcək.
"Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin 10 illiyi (2005–2015)" yubiley medalı
Təsis edilməsi
Azərbaycan Respublikasının "Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin 10 illiyi (2005–2015)" yubiley medalının əsasnaməsi Azərbaycan Respublikasının 2015-ci il 4 dekabr tarixli Qanunu ilə təsdiq edilmişdir. Əsasnamədə deyilir:
Maddə 1. Təltif edilən şəxslər
Maddə 3. Taxılma qaydası
Təsviri
Medalın təsviri Azərbaycan Respublikasının 2015-ci il 4 dekabr tarixli Qanunu ilə təsdiq edilmişdir.
Maddə 1. Medalın ümumi təsviri
Maddə 2. Medalın ön tərəfi
Maddə 3. Medalın arxa tərəfi
Maddə 4. Medalın elementləri
Aydın Ziyadlı
Həyatı
Aydın Əbülfət oğlu Ziyadlı 29 yanvar 1951-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1969-cu ildə Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbini bitirib. Həmin ildə Ü. Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasına qəbul olub. Konservatoriyada Lenin təqaüdü ilə oxuyub. 1974-cü ildə konservatoriyanı fərqlənmə diplomu ilə tamamlayıb.
Aydın Ziyadlı Çerkazov adına Leninqrad Teatr, Musiqi və Kinematoqrafiya institutunun aspiranturasına qəbul olub. 1985-ci ildə tanınmış musiqişünas İzali İosifoviç Zemtsovskinin rəhbərliyi altında "Müasir Azərbaycan musiqisi" adlı dissertasiyanı uğurla müdafiə edərək sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru elmi adını alıb.
Aydın Ziyadlının əsas yaradıcılığı xalq musiqisi ilə bağlıdır. O, xalq musiqisini müxtəlif — tarixi, nəzəri, elmi-məntiqi, ədəbi-poetik aspektlərdən tədqiq edib.
Aydın Ziyadlının pedaqoji sahəsi Konservatoriya ilə bağlıdır. Ömrünün təxminən 30 ilini bu musiqi ocağına həsr edib. 1991-ci ildən dosent kimi elmi-pedoqji işlə məşğul olub. O, uzun müddət Dövlət Konservatoriyasının müəllimi kimi çoxlu sayda tələbələr yetişdirib, yeni musiqişünaslar nəslinin hazırlanmasında mühüm xidmətlər göstərib.
Aydın Ziyadlının tədqiqat işlərinin bir qismi Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının elmi məqalələr məcmuələrində dərc olunub.O, musiqi və folklor problemləri ilə bağlı istər respublikada, istərsə də SSRI miqyasında keçirilən elmi-praktik konfranslarda məruzələr edib,
Aydın Ziyadlı 2003-cü ildən İsveçdə, Stokholm şəhərində yaşayır.
Aydın Ziyadlı Dünya Azərbaycanlıları Konqresinin üzvüdür. Konqresin İsveçdəki Mədəniyyət şöbəsinin müdiridir. Onun respublika, eləcə də beynəlxalq miqyaslı yaradıcılıq və mədəniyyət qurumlarındakı səmərəli fəaliyyəti bir daha təsdiq edir ki, o, yalnız tədqiqatçı alim deyil, həm də praktik əhəmiyyətli işlər görən təşkilatçı mütəxəssisdir.
Pəhlə
Pəhlə — İranın İlam ostanının Dehluran şəhristanının Zərrinabad bəxşində şəhər. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 4 341 nəfər və 840 ailədən ibarət idi.
Məhəmməd Şahtaxtinski
Məhəmməd Şahtaxtinski (d.10.7.1932, Bakı) — fizik. Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru (1970), prof. (1971), Azərb. Milli EA akad. (1989; m. üzvü 1980), Azərb. Respublikası əməkdar elm xadimi (1991). Həbibulla bəy Şahtaxtinskinin oğlu.
Həyatı
Moskva Energetika İn-tunun radiotexnika fakültəsini bitirmişdir (1956). Azərb. Milli EA Fizika İn-tunda elmi və baş elmi işçi (1956-67), laboratoriya müdiri (1968-87) işləmişdir. 1987 ildən in-tun bərk cisimlər elektronikası şöbəsinin rəhbəridir. Tədqiqatları bərk cisimlər fizikasına aiddir. Yarımkeçirici və yarımmetalların bərk məhlullarında yük daşıyıcıların enerji spektri və elektron xassələri arasında ümumi qanunauyğunluğu müəyyən etmiş, onların qalğanomaqnit və termoelektik xassələrində bir sıra anomaliyanın, maqnitoplazma dalğalarının dispersiyasının miqdarı cəhətdən şərhinin mümkünlüyünü, aşkar halların bərk məhlulun tərkibindən asılı olmayaraq dəyişməsini göstərmişdir. Yarımkeçiricilərin termodinamikasının tədqiqində, bir sıra orijinal metodika və qurğuların yaradılmasında yaxından iştirak etmişdir. Ş.-nin rəhbərliyi ilə yüksək keyfiyyətli iqtisadi cəhətdən sərfəli poladlar yaradılmış,böyük sürətlə işləyən etibarlı və sərfəli, sağlamlıq üçün zərərsiz çapetmə metodikası işlənib hazırlanmışdır. Fransada kristalların yetişdirilməsi üzrə beynəlxalq konfransda məruzə etmişdir. Azərb. Fizika Cəmiyyətinin prezidenti (1991), Avropa-Asiya Fizika Cəmiyyətinin vitse-prezidentidir (1991).
Liolemidlər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Coreopsis gladiata
— fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tukan (bürc)
Tukan (lat. Tucana) - göyün cənub yarımkürəsində bürc. 500px|thumbnail|left| Tukan (bürc) (Latınca:Tucana)
Şimal-Cənub modeli
Fərziyyələr
Bu modelin Şimal və Cənub, o cümlədən onlar arasındakı əlaqələr haqqında bir neçə tənqidi fərziyyəsi vardır.
Nəzəriyyə
Şimal-Cənub modeli hər ölkənin iqtisadiyyatı üçün xarakterik olan formulları müəyyən etməklə başlayır və bu nəticəyə gəlir ki, Cənubdaki artım dərəcəsi Şimaldakı dərəcə ilə qırılmaz sürətdə bağlıdır. Bu nəticə, böyük ölçüdə, ölkələr arasındakı ticarət şərtlərinin təhlilindən də asılıdır (məsələn, istehsal olunmuş və ilkin məhsullar arasındakı qiymət nisbəti). Ticarətin şərtləri, \theta, ilkin məhsulların qiymətinin istehsal olunmuş məhsulların qiymətinə nisbəti ilə tapılır.
left|thumb|300px|Şimal-Cənub modelində ticarət şərtləri
''Tarazlıq nöqtəsini müəyyənləşdirmək üçün, Valras qanununda olduğu kimi yalnızca məhsullardan biri üçün olan bazara baxmaq kifayətdir. Əgər biz burada Cənub məhsulları (ilkin məhsullar) üçün olan bazarı nəzərə alsaq, Cənubdan idxal üçün tələbat, M, Şimaldakı hər nəfər üçün olan istehlakın müsbət, ticarət şərtlərinin isə mənfi funksiyasıdır (\theta-nın çox olması, ilkin məhsulların nisbi qiymətinin yüksək və bu məhsullara olan tələbatın daha az olması mənasına gəlir). Bu bərabərliyin təklif tərəfi isə Cənubdan idxal olunan ilkin məhsulların ixracından əldə olunur. Bu, ticarət şərtlərinin və Cənubun ilkin məhsullar üçün olan məcmu istehlakının müsbət funksiyasıdır.''
left|thumb|300px|Şimal-Cənub modelində artım
''Bu qrafik, artım dərəcəsi Cənubda Şimaldan daha çox olduğu zaman ticarətin həqiqi şərtlərinin azalmasını daha da aydınlaşdırır (çünki, tələbin elastikliyinin vahidə bərabər olması səbəbindən, ixrac əyrisi idxal əyrisindən daha sürətlə sağa hərəkət etməlidir). Ortaya çıxan nəticə ticarət şərtlərində azalma və Cənub üçün daha kiçik artım sürəti kimi xarakterizə olunur. Bu bir daha onu göstərir ki, Cənubdakı artım dərəcəsinin Şimaldakı dərəcədən birbaşa asılılığı vardır.''
Əldə olunan və asılılıq nəzəriyyəsi ilə bir növ uyğunlaşan bu nəticə onu bildirir ki, Cənub heç vaxt Şimaldan daha sürətlə inkişaf edə bilməyəcək və beləliklə, onlar heç vaxt eyni iqtisadi gücə sahib ola bilməyəcəklər.
İdxal əvəzləmə nəzəriyyələri ilə əlaqəsi
Bir çox iqtisadi nəzəriyyələr, o cümlədən Şimal-Cənub modeli idxal əvəzləməsi haqqındakı arqumentlərə əsas gətirmək üçün istifadə olunmuşdur. Bu nəzəriyyə altında, daha az inkişaf etmiş ölkələr ticarətdə qoruyucu tariflər kimi maneələrdən istifadə edərək öz sənayelərini xarici rəqabətdən qorumalı və onlara qlobal rəqabətdə irəliləyə biləcəkləri nöqtəyə qədər inkişaf etməyə icazə verməlidir. Bundan əlavə, Şimal-Cənub modelinin yalnızca tamamilə ixtisaslaşmış ölkələrə tətbiq edildiyini qeyd etməkdə fayda var. Onlar xarici bazarlarla yarışmırlar, yəni onlar istehsal etdikləri məhsulların yeganə təchizatçısıdırlar.
Katolikos I Sargis
Katolikos I Sargis - Albanların LXXV katolikosu.
Katolikosluğu
Həsən Cəlalın nəslindən idi. Xaçın məlikliyinin hökmdarı Xatirin oğlu idi. Gəncəsər monastırında katolikos siyahısında göstərilir. Yayıcı kəndini müsəlmanlardan qaçan xristianların yaşaması üçün saldırmışdı.
Müqəddəs Bakirə Məryəmin kosteli
Müqəddəs Bakirə Məryəmin kosteli - vaxtı ilə Bakıda yerləşmiş katolik məbədi hazırkı Zərifə Əliyeva və Rəşid Behbudov küçələrinin kəsişməsində yerləşirdi. 1912-ci ildə polşalı memar İosif Ploşkonun layihəsi əsasında ucaldılıb. XX-ci əsrin 30-cu illərində dağıdılıb.
Məbədin tarixi
Kostelin layihəsi İosif Ploşko tərəfindən 1909-cu ildə hazırlanıb. Məbədin tikilməsi üçün vəsaiti əsasən xeyriyyə yolu ilə polyakəsilli neft sənayeçisi olan Rılski ailəsi və Xəzərin dibindən neft hasilinin banisi Vitold Zqlenitski verirdi. Məbədin tikintisi 1912-ci ildə tamalanır. Məbədin tikilməsində əsas rolu oynayanların və kosteli ziyarət edənlərin əsası polyak olduğu üçün el arasında onu polyak kosteli adlandırırdılar. Məbədin yerləşdiyi yer isə camaat tərəfindən prestijli sayılırdı.
1920-ci ildə Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti bərqərar olduqdan sonra bolşeviklər dinə qarşı müharibə elan edirlər. Digər məzhəblərin məbədləri olan Aleksandr Nevski soboru və Bibiheybət məscidi ilə birlikdə Müqəddəs Bakirə Mariya kosteli yeni hakimiyyətin hədəfinə çevrilir. 30-cu illərdə məbəd dağıdılır. 1948-ci ildə məbədin yerində memar Həsən Məcidovun layihəsi əsasında Dzerjinski adına mədəniyyət sarayı (hazırda Şəhriyar adına mədəniyyət sarayı) tikilir.
Arxitektura
Kostel psevdoqotika üslubunda tikilmişdi. Onun layihəsi Polşanın bir sıra qotik soborlarından fərqlənirdi. Buna baxmayaraq, Ploşko məbədin arxitekturasında Polşa qotikasına uyğun xüsusiyyətləri əks etdirməyi bacarır. Fransız və ingilis qotikasında onu təmtəraqlılığın və dekorativ formaların zəngiliyinin olmaması fərqləndirdi. Kostelin əsas fasadı plastik cütqülləli kompozisiya kimi hazırlanmışdı. Memarlıq tarixçisi Şamil Fətullayevin fikrincə açıq tipli qüllələr malik olmuş kostelin silueti çox uğurlu alınmışdı.
Məbədin dam hissəsində krabblar yerləşdirilmişdi. Fasadın alt hissəsində rəsmlərin ciddi plastikliyi gözə çarpırdı. Fasada, Fətullayevin dediyi kimi ümumi kompozisiyaya uğurlu daxil edilmiş portal və roza pəncərəsi əlavə edilmişdi.
Madaqaskar iquanları
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.
Bakı quberniyası
Quberniyaya daxil olan qəzalar:
Ümumi məlumat
Rusiya çar hökumətinin inzibati islahatına əsasən Cənubi Qafqaz 1846-cı il 14 dekabr tarixli fərmanla 4 quberniya (Tiflis, Kutais, Şamaxı, Dərbənd) bölündü. Azərbaycan ərazisi, əsasən, Şamaxı quberniyasına daxil edildi. Şamaxı zəlzələ nəticəsində dağılandan (1859) sonra quberniyanın mərkəzi Bakıya köçürüldü, quberniya isə Bakı quberniyası adlandırıldı. Bakı quberniyasının tərkibinə Şamaxı, Şuşa, Nuxa (Şəki), Bakı və Lənkəran qəzaları, Xəzər dənizindəki Böyük Zirə, Daş Zirə, Pirallahı, Çilov və s. adalar daxil idi. Dərbənd quberniyasının ləğvindən (1860, may) sonra Quba qəzası da Bakı quberniyasının tərkibinə qatıldı. 1867-ci ilin dekabrında Yelizavetpol quberniyası təşkil edildi. Şuşa və Nuxa qəzaları Bakı quberniyasından ayrılıb Yelizavetpol quberniyasına verildi. Bakı quberniyasında Cavad və Göyçay kimi yeni qəzalar yaradıldı. Bakı quberniyası şimalda Dağıstan vilayəti., qərbdə Nuxa və Şuşa qəzaları, cənubda Astara və Araz çayları, şərqdə isə Xəzər dənizi ilə həmsərhəd idi. Quberniyanın ərazisi 39075,15 kv.km, əhalisi 789 659 nəfər idi (1897). Bakı quberniyasının təsərrüfatında əsas yeri neft sənayesi tuturdu. Quberniyada 1200-dən artıq fabrik və zavod var idi. Quberniyanın əhalisi (Bakı şəhəri istisna edilməklə) taxılçılıq, tütünçülük, bağçılıq, bostançılıq, pambıqçılıq, heyvandarlıq, balıqçılıq və s. ilə məşğul olurdu. Bakı quberniyasının ixracatında neft, duz, ipək, zəfəran mühüm yer tuturdu. Bakı quberniyasını Bakı hərbi qubernatoru (1872-ci ilin mayından Bakı qubernatoru) idarə edirdi. Hərbi və mülki hakimiyyət onun əlində idi. Quberniya inzibati-polis aparatı və bütün hökumət idarələri qubernatorun nəzarətində idi. 1905-ci ildə Bakı quberniyasında müvəqqəti gen.-qubernator vəzifəsi yaradıldı. 1906-cı il sentyabrın 28-də Bakı və onun fabrik-mədən rayonları Bakı quberniyasından ayrıldı. Ayrıca inzibati vahid olan Bakı şəhər rəisliyi (Bakı qradonaçalnikliyi) təşkil edildi. Bununla əlaqədar 1906-cı ilin dekabrında Bakı gen.-qubernatoru vəzifəsi ləğv edildi. Birinci dünya müharibəsi ərəfəsində Bakı quberniyası sosial-iqtisadi səviyyəsinə görə Rusiyanın inkişaf etmiş quberniyaları ilə yanaşı dururdu. Bakının Sovet Rusiyası tərəfindən işğalından (1920) sonra Bakı quberniyası ləğv olundu.
Qubernatorlar
Hərbi qubernatorlar: Qubernatorlar:
Edvards burnu
thumb|Cənubi Şetland adalarında İngilis boğazının yerləşməsi. thumb|Livinqston, Qrinviç, Robert, Snou və Smit adalarının topoqrafik xəritəsi.
Bakı quberniyası
Qubernatorlar
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrü