cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ailə folkloru
Şəkillər, məktublar, jurnallar və digər sənədlər
Ailənin arxiv materialı sənədlər, xəbər kəsikləri, fotoşəkillər, məktublar, qeydlər, jurnallar və qəbzlər daxil olmaqla, bir çox formada ola bilər. Ailə tarixçəsinə əlavə olaraq materiallar ya odda məhv edilənə qədər, ya da ailədə onlara baxmağa marağı və vaxtı olan bir sahib tapana qədər ötürülür. Ən böyük sənəd kolleksiyası çəkməcədə saxlanılan və ya albomlarda düzülmüş fotoşəkillərdir. Hər fotoşəkil fərqli bir məqamı sənədləşdirir; bununla birlikdə, ailənin əyani bir tarixçəsini yaradır. Bu fotoşəkillər ailə həyatının müəyyən bir anını əks etdirib, doğum, toy və ya dəfn kimi hadisələri xatırlamaq üçün istifadə olunur. Xalçalarda və ya uşaq hovuzunda çılpaq körpə şəkillərinə, məktəbin ilk günü və ya ad günü məclisində bir körpənin ətrafında toplanan nəsillərin portretlərinə bir çox ailə albomunda rast gəlinir. Ailədaxili əhvalatların nəql olunma ənənəsi kimi, fotoqraflığın da bəlli səbəbləri bir ailə ənənəsinə çevrilməkdir. Eyni fotoşəkillər ilbəil çəkilir; böyüyən və dəyişən bir ailənin həyatındakı anlar (ad günləri, digər əlamətdar hadisələr) şəkil vasitəsilə əbədiləşdirilir.
XXI əsrdə kameraların və sosial medianın hər yerdə olması ailə fotoşəkilləri və fotoalbomlar ənənəsini kəskin şəkildə dəyişdirdi. Hazırda video qeydlər və videokonfranslar ailələrin gündəlik həyat tərzinin əsasını təşkil edir. Slayd şou təqdimatları və video sənədli filmlər adi hala çevrilmişdir.
Bəzi ailələrdə ailə üzvləri tərəfindən yazılmış məktub və digər sənədlər toplusu olur. Bu sənədlər doğum şəhadətnaməsi, orta məktəbi bitirmə haqqında şəhadətnamə, nikah haqqında şəhadətnamə, diplomlar, sertifikatlar və s. ola bilər.
Fotoşəkillər, məktublar və gündəliklərdə olduğu kimi, bir ailə üzvünün həyatındakı xüsusi məqamları sənədləşdirir. Bu sənədlər qorunub saxlanıldıqdan sonra onların qiymətləndirilməsi gələcək nəsillərin payına düşür. Elektron mesajlaşmanın tətbiqi artıq kağız sənədlərin aradan çıxarılması üçün zəmin yaratmışdır. Elektron poçtlar nadir hallarda çap olunur. Müasir dövrdə ailə tarixinin və ənənəsinin kağız sənədlərlə bağlı formaları özləri tarixə çevrilir. Fərdi rəqəmsal medianın (lentdən maqnit disklərə, optik disklərdən fləş yaddaşlara) sürətli təkamülü, son nəsil rəqəmsal sənədlərin bir çoxunun artıq mövcud olmaması deməkdir, çünki onlara giriş texnologiyası artıq mövcud deyil.
Ailənin varisi
Mülkiyyət — maddi mədəniyyət obyektləridir. Ancaq ailə folkloru bu tipli obyektlərlə deyil, yalnız ailə üzvlərinin əl işləri və nəsildən-nəslə ötürülən xatirə əşyaları ilə zəngindir. Xatirə əşyaları hekayələr və xatirələrlə bağlı olan əşyalardır. Əksər hallarda ailə hekayələri və xatirələri ilə zəngin olan hər hansı bir maddi əşya ailənin mirası olur. Bu əşya ailə üzvləri üçün elə mənəvi dəyərə malik olur ki, istənilən miqdarda pul onun yanında dəyərsiz hesab edilir, lakin istənilən maddi əşya, onunla bağlı əhvalat və xatirələr yaşadıqca qiymətlidir, xatirələr unudulduqda bu maddi nümunə özü də mənasını itirə bilər. Əl işləri ailə üzvləri tərəfindən "evdə hazırlanan" əşyalardır. Bu sənətkarlıq bacarıqları ailədə nəsildən-nəslə ötürülə bilər. Bunlara dulusçuluq, ağac emalı, toxuculuq və s. daxildir. Sənətlər həm funksional, həm də dekorativ ola bilər. Vaxt keçdikcə bu sənətkarlıq ailədə daha da inkişaf etdirilir. Bu baxımdan ailə sənətkarlığı misilsiz əhəmiyyətə malikdir. "Ailə üzvlərinin yaratdıqları, istifadə etdikləri və ya nümayiş etdirdikləri əsərlər ailə həyatının məsuliyyət və tələblərini yerinə yetirmək üçün görünməz bir zəmin ola bilər. Alternativ olaraq, bunlar ailə ənənələri varislərinin dəyərləri və gözləntilərinin müfəssəl ifadələridir".
Smitson Xalq Həyatı və Mədəni İrs Mərkəzi
Smithson Xalq Festivalı hər il Vaşinqtonda yerləşən Milli Molda müxtəlif etnik, regional və peşəkar qrupların sənətkarlıq və adətlərini nümayiş etdirmək üçün keçirilir. Sərginin keçirilməsində əsas məqsəd maddi mədəniyyət nümunələrini nümayiş etdirməklə yanaşı, qeyri-maddi mədəni irs nümunələrini də təbliğ etməkdən ibarətdir. "American Social Dance" (1993), "Mississippi Delta" (1997), "Asia-Pacific Pacific: Local Lives, Global Connections" (2010) və s. festival sərgiləri keçirilmişdir. "Amerikalıları və onların ənənələrini qanuniləşdirmək və tərifləmək" festivalın ən başlıca məqsədidir.
Festival iştirakçılarının ailə əhvalatlarını dinləmək və qeyd etmək və sistemləşdirmək üçün hazır diktofondan istifadə olunurdu. Ziyarətçilər sərgilərdə nümayiş olunan nümunələri görməklə yanaşı, ailə ənənələrinə məxsus hekayələrinin bəzi hissələrini öyrənə və qeyd edə bilirdilər. Çadır festivalda nümayiş olunduğu dörd il ərzində tədricən əşyalar, xatirə əşyaları və fotoşəkillərlə zənginləşmişdir. Çadırda toplanan reportajlara əsasən, hekayələr və adətlər Smithson Festivalının bir hissəsi olaraq ailə folkloru arxivini yaratmaq üçün istifadə edilmişdir. Bu nümunələr daha sonra "Amerika ailəsi folkloru: Smitson kolleksiyasından əhvalatlar və ənənələr" adlı kitabında nəşr olundu. Bu fəaliyyət hazırda "Smithson Folklor və Mədəni İrs Mərkəzi" və Konqres Kitabxanasının "Amerika Folklor Mərkəzi" tərəfindən davam etdirilir. ABŞ-da bir çox regional festivallar təşkil edilmişdir: "Şimal-Qərb Xalq Festivalı", "Yeni İngiltərə Xalq Festivalı" və "Filadelfiya Xalq Festivalı" və s. Bu festivallar regional, etnik və peşəkar folklor qruplarının ənənələrini nümayiş etdirmək məqsədilə beynəlxalq ictimai folklor qurumları tərəfindən dəstəklənir.
Folklor Cəmiyyəti
Folklor Cəmiyyəti (FLS) Londonda yerləşir. Xalq nağılları, ənənəvi mahnı və rəqslər, xalq oyunları və s. özündə ehtiva edən folklor cəmiyyətidir.
Cəmiyyət "Folklor" jurnalını nəşr etdirir. 1878-ci ildə "Folk-Lore Record" olaraq nəşr olunan ilk ingilisdilli folklor jurnallarından biridir. Jurnalda xalq dininə və inanclara, sənət və sənətkarlığa dair etnoqrafik və analitik oçerklər, müxtəlif əlaqəli fənlər üzrə təhlil və müzakirələr verilmişdir.
Şifahi nitq tarixi və ənənəvi layihələr
Şifahi nitq tarixi və şifahi ənənə ilk dəfə 1960-cı illərin sonu, 1970-ci illərin əvvəllərində mədəni-tarixi tədqiqatların qanuni formaları kimi tanınmışdır. Stads Terkel 1985-ci ildə "Uğurlu müharibə: İkinci Dünya Müharibəsinin tarixi" kitabına görə "Pulitzer Mükafatı"na, Aleks Hale isə 1977-ci ildə "Köklər: Amerika ailəsinin dastanı" kitabına görə "Xüsusi Pulitzer Mükafatı"na layiq görülmüşdür. Bu mükafatlar ənənələrin tarixi və mədəni tədqiqatlar üçün etibarlı vasitə kimi əhəmiyyətini təsdiqlədi. Beləliklə, bir neçə təşkilat tərəfindən söyləyicilərin müsahibələrindən istifadə əsasında tarixi və folklor tədqiqatlarının araşdırılmasına başlanıldı. Ən məşhur təşkilatlardan biri, 2003-cü ildə WPA Federal Yazı Layihəsi əsasında yaradılan "StoryCorps" hesab edilir. Əsas missiyası "bütün köklü və inanclı amerikalıların ailə əhvalatlarını qeyd etmək, qorumaq və paylaşmaq"dan ibarətdir. "StoryCorps" xüsusi layihələr həyata keçirmək, müxtəlif müsahibələr əsasında ailə əhvalatlarını yazıya almaq, sistemləşdirmək və araşdırmaq məqsədilə sadə xalq nümayəndələrinə müraciət edir. İki nəfərlə görüşmək üçün yeganə tələb iştirakçıların "bir-birinə eyni ailənin üzvləri kimi qayğı göstərməsi"dir. Sonda iştirakçılara müsahibənin stenoqramı verilir ki, ailə arxivlərinə əlavə edə bilsinlər.
Euxromatin
thumb|350px|Euxromatinin yerini göstərən insan hüceyrəsi nüvəsi Euxromatin — Euxromatin genlərlə zəngin olan və tez-tez (lakin hər zaman deyil) aktiv transkripsiyada olan, xromatinin (DNT, RNT və protein) yüngül şəkildə doldurulmuş bir formasıdır. Euxromatin, hüceyrə nüvəsindəki genomun ən aktiv hissəsidir. İnsan genomunun 92% -i euxromatikdir.
Yaranması
Ümumiyyətlə, euxromatin, qaranlıq bir rənglə boyanmış heteroxromatindən fərqli olaraq, bir G bandı ilə boyandıqda və optik mikroskopda baxıldıqda yüngül zolaqlar kimi görünür. Bu yüngül rəng, euxromatinin daha az kompakt quruluşundan qaynaqlanır. Euxromatinin əsas quruluşu, elektron mikroskopunda ilə müşahidə edildiyi kimi 10 nm ölçüdə uzanan açıq mikrofibrildir. Prokariotlarda euxromatin indiki xromatinin tək formasıdır; bu, heteroxromatin quruluşunun daha sonra nüvə ilə birlikdə inkişaf etdiyini, ehtimal ki, genom ölçüsünün artmasını idarə edən bir mexanizm kimi inkişaf etdiyini göstərir.
Strukturu
thumb|Hetroxromatin və euxromatin
Euxromatin quruluşu, bu nükleosomları təmsil etdiyi bir iplikdəki qatlanmış bir muncuq dəstinə bənzəyir. Nükleosomlar, histonlar olaraq bilinən səkkiz zülaldan ibarətdir və ətrafında 147 DNT baza cütü sarılmış; euxromatin içərisində bu qablaşdırma boşdur, belə ki çiy DNT-yə çatmaq olar. Nüvədəki hər bir histon müxtəlif yollarla dəyişə biləcək bir quyruq quruluşuna sahibdir; bu xromatinin ümumi yerini təyin edən "master nəzarət açarları" rolunu oynadığı düşünülür. Xüsusilə, histon quyruqlarında metil lizin 4-ün varlığının ümumi bir göstərici rolunu oynadığına inanılır.
Funksiya
Euxromatin, DNT-nın m-RNT məhsullarına aktiv transkripsiyasında iştirak edir. Qatlanmamış quruluş genlərin və RNT polimeraz komplekslərinin tənzimləyici zülallarının DNT ardıcıllığına bağlanmasına imkan verir, bu da transkripsiya prosesinə başlaya bilər. Bütün euxromatin mütləq köçürülmür, lakin ümumiyyətlə köçürülməyənlər genlər istifadə olunmadığı müddətdə onları qorumaq üçün heteroxromatinə çevrilir. Beləliklə, məhsuldar bir hüceyrənin nə qədər aktiv olduğu və nüvəsində nə qədər euromatinin olduğu ilə birbaşa əlaqə mövcuddur.
Qaliya (mədrəsə)
Qaliya — 1906-cı ilin oktyabrından 1919-cu ilə qədər Ufada başqırdlar, tatarlar və digər türk xalqlarının təhsili üçün ikinci Ufa məscidində yaradılmış mədrəsə. 1919-cu ildən - başqırdlar və tatarlar üçün məktəbi idi. Mədrəsənin yaradıcısı və 1918-ci ilə qədər müdiri Ziyaitdin Kamaletdinov (Ziya Kamali) olmuşdur.
Təhsil prosesi
Mədrəsədə təhsil altı il idi; 15 yaşdan 45 yaşa qədər olan tələbələri imtahan əsasında qəbul edirdilər; Müraciət edən hər kəsdən ibtidai təhsil tələb olunurdu. Təhsil proqramında əsas yeri ənənəvi fənlər: İslamın tarixi və fəlsəfəsi, Quranın təfsiri, Məhəmməd peyğəmbərin həyatı, həmçinin: ərəb, osmanlı, rus, türk dilləri tuturdu. Bu fənlərin tədrisi ali təhsil müəssisələri səviyyəsində tədris olunurdu. Psixologiya, pedaqogika, didaktika, ədəbiyyat, xəttatlıq da öyrənilirdi. Müəllimlər Z.Kadıri, T.Badiqi, S.Ziqanşin, L.Biksurin, Q.Terequlov, X.Fazılov, İ.Abdışev və s. idi. Müəllimlərin çoxu Misir, Suriya, Türkiyə və başqa ölkələrdə təhsil almış müəllimlər idi. 1915-ci ildə demokratik təfəkkürlü tələbələrin xahişi ilə Alimcan İbrahimov mədrəsədə tatar dili və tatar ədəbiyyatı, Əhməd Zəki Vəlidi Toğan pedaqogikanın tarixi və nəzəriyyəsi, F. A. Dövlətkildiyeva (mədrəsənin ilk qadın müəllimi), coğrafiya, tarix və bədən tərbiyəsi, H.Zaini fizika, Q. Satıyev riyaziyyat, H. Qismətullin, kimya, pedaqogika, Q.Şanasi metodika, S.Ş.Cjiqanşa  fransız dili,Vilhelm Klements isə musiqidən dərs verib.
Məzunları
Mədrəsə məzunlarından 250 nəfəri ibtidai və orta məktəblərdə müəllim, 300-dən çoxu məzun həkim və mühəndis, alim, aqronom ixtisaslarına yiyələnib.
Mədrəsəni Başqırdıstanın və Tatarıstanın tanınmış yazıçıları, ictimai və dövlət xadimləri: Məcid Qafuri, Şeyxzadə Babiç, Həsən Tufan, Seyfi Kudaş, Kərim Hakimov, Nuriagzam Tahirov, Kərim İdelqujin, Mənsur Xalikov, Qazaxıstanın xalq maarif xadimləri: N.Manayev, Sultan Qabyaşi və başqaları bitirmişlər.
SSRİ Nazirlər Sovetinin və Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin 10 fevral 1948-ci il tarixli qərarı ilə Kazanda “Məhəmmədiyyə” və “Kasımiyyə”, Ufada “Qaliya” və “Usmaniyyə” mədrəsələri, Orenburqda “Xusayniyyə”, Troitskdə “Rəsuliyyə”, Bubi İj-Bobya kəndindəki mədrəsələr pedaqoji məktəblərə bərabər tutulurdu.
Milli elitanı təşkil edən Qaliya mədrəsəsi məzunlarının 70 faizi 1930-40-cı illərdə repressiyaya qurban gediblər.
Mədrəsə binası
1907-ci ildə şəhər xeyriyyəçilərinin (tacir S.Nazırov, zadəgan S.Canturina-Tevkeleva) vəsaiti hesabına Ufimskaya küçəsi (indiki ünvan: Çernışevski küçəsi, 5. İlk daşını müfti M.Sultanov qoyub) boyunca üçmərtəbəli bina tikildi.
Vətəndaş müharibəsi zamanı bina yandırıldı. Yalnız Başqırdıstan MSSR Xalq Maarif Komissarı, mədrəsənin keçmiş məzunu K. A. İdelqujinin köməyi ilə tamamilə təmir edilmişdir. Mədrəsə yalnız Başqırdıstan MSSR Xalq Maarif Komissarı, mədrəsənin keçmiş məzunu K.A.İdelqujinin köməyi ilə tamamilə təmir edilmişdir. 1919-cu ildə mədrəsə yalnız başqırdlar və tatar kişilərinin təhsil ala biləcəyi orta məktəbə çevrildi. Sonralar, 1970-ci illərin ortalarına qədər, 15 saylı tatar məktəbinə çevrildi. Bina Ufa şəhər 92 saylı internat məktəbinə (əqli qüsurlular üçün) verilib. 1988-ci il oktyabrın 3-dən Başqırdıstan Respublikasında Mədəniyyət və Şəhər İncəsənət Abidələri siyahısına daxil edilmişdir.
2001-ci ilin yanvarında Ufa Şəhər Şurasının Rəyasət Heyətinin qərarı ilə Qaliya mədrəsəsinin keçmiş binası Rusiya İslam Universiteti Rusiya Müsəlmanları Mərkəzi Ruhani İdarəsinin tabeliyinə verildi.
Elvin İsmayılov (əsgər)
Elvin Arif oğlu İsmayılov (28 mart 2002; Sumqayıt, Azərbaycan — 2 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elvin İsmayılov 28 mart 2002-ci ildə Sumqayıt şəhərində anadan olmuşdur. 2008-2019-cu illərdə Sumqayıt şəhər 24 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil almışdır. Təhsilini bitirdikdən sonra bir müddət müxtəlif sahələrdə çalışmış və sonra hərbi xidmətə yollanmışdır. Subay idi.
Hərbi xidməti
Elvin İsmayılov 8 may 2020-ci ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Sumqayıt şəhər üzrə Hərbi Komissarlığı tərəfindən müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılmışdır. Beyləqan rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissədə xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elvin İsmayılov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Cəbrayılın və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Elvin İsmayılov 2 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli rayonu istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Sumqayıt Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin İsmayılov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin İsmayılov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin İsmayılov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin İsmayılov ​ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Paleolibertarizm
Paleolibertarizm və ya paleo strategiyası – libertarları və paleo-mühafizəkarları birləşdirməyə çalışan libertar siyasi aktivizm strategiyası. Amerika anarxo-kapitalist nəzəriyyəçiləri Murray Rothbard və Lew Rockwell tərəfindən Soyuq Müharibə bitdikdən sonra Amerika siyasi mühitində işlənib hazırlanmışdır. 1989-cu ildən 1995-ci ilə qədər Rothbard və Rockwell, dövrün işçi və orta təbəqəli insanlarına əlçatan mesajlardan istifadə edərək dövlət müdaxiləsinə qarşı libertar anlayışları çatdırmağa çalışdılar. Çox vaxt sağ populizm kimi təsvir edilən bu yanaşma vətəndaşları dövlətə qarşı radikallaşdırmaq məqsədi daşıyırdı. Bu fəallıq tərzi üçün seçdikləri ad müasir libertarizmin köklərini, buna görə də paleo prefiksini doğurdu. Bu qurucu hərəkat 20-ci əsrin birinci yarısında Köhnə Sağın müharibə əleyhinə və Yeni Sövdələşmə hisslərini bölüşən Amerika klassik liberalizmi idi.
Tarixi
1992-ci ildə yazdığı "Sağ qanad populizmi: Paleo hərəkatı üçün strategiya" adlı məqaləsində Rotbard libertarların narazı işçi və orta siniflər üzərində qələbə çalmaq və sağçı populizm üsullarından istifadə edərək libertar ideyaları yaymaq qabiliyyətini əks etdirirdi.
1990-cı illərdə "1989-cu ildə ənənəçi katolik Tomas Fleminq və Rotbard tərəfindən əsası qoyulan Con Randolf Klubu üzərində mərkəzləşmiş paleo-mühafizəkar-paleolibertar ittifaq yaradıldı."Rokvell və Rotbard paleo-mühafizəkar Respublikaçı namizəd Pat Bukananı dəstəklədilər. 1992-ci il prezident seçkiləri və O, Buchananı "paleo hərəkatının" siyasi lideri kimi təsvir etdi. 1992-ci ildə Rotbard dedi: "Pet Bukenanın rəhbərliyi altında biz sosial demokratiya üçün saatı qıracağıq."Rokvell və Rotbardın bu ittifaqla məqsədi müharibə əleyhdarı və rifah əleyhinə sağ qanadın yenidən doğulması və Soyuq Müharibənin başa çatması kontekstində Respublikaçılar Partiyasının neo-mühafizəkar rəhbərliyinə qarşı mübarizə aparmaq idi.
Üç il sonra Rotbard dedi ki, Byukenan iqtisadi planlaşdırmaya və mərkəzləşdirilmiş dövlət hakimiyyətinə həddən artıq inam inkişaf etdirib və bu, paleolibertarların Byukana dəstəyini geri götürməsinə səbəb olub.Buchanan'ın iqtisadi millətçiliyinə əlavə olaraq, Paul Gottfried daha sonra maliyyə çatışmazlığından, daxili münaqişələrdən, media düşmənçiliyindən və ya işıqlandırmadan şikayətləndi və "irqçi" və "antisemit" kimi təhqir edildi.Paleolibertar strategiya heç bir praktik nəticə vermədi və az xarici rəğbət yaratdı. Con Randolf Klubu 1995-ci ildə libertar və mühafizəkar qruplar arasında fikir və şəxsiyyət münaqişəsi səbəbindən ləğv edildi. Rothbard 1995-ci ildə vəfat edib. Rokvell 1999-cu ildə Rothbardın ölümü ilə paleolibertar təşkilatın sona çatdığını iddia etdi.2007-ci ildə Rokvell bildirdi ki, o, artıq "paleolibertar" terminindən istifadə etmir, çünki bu termin keçmişdə "bir növ sosial mühafizəkar liberter" kimi paleo-mühafizəkar termini ilə əlaqələndirilərək təhrif edilib və paleolibertarizm "heç bir mənası yoxdur" və bütün libertarların "libertar" termini ilə kifayətləndiklərini ifadə etdi.
Avropa dəyərləri
Avropa dəyərləri – avropalıların ortaq olduğu deyilən, milli və ya dövlət kimliyini aşan norma və dəyərlər. Bu doktrina Avropaya inteqrasiyanın təşviqinə kömək etməklə yanaşı, eyni zamanda Avropa siyasətini, iqtisadiyyatını və cəmiyyətini ümumi şəxsiyyəti əks etdirən təhlillər üçün əsas verir; çox vaxt insan hüquqları, liberal demokratiya və qanunun aliliyi dəyəri ilə əlaqələndirilir.
Haqqinda
"Avropa dəyərləri" ifadəsi 1980-ci illərdə Avropaya inteqrasiya layihəsi və Avropa İttifaqının gələcək formalaşması kontekstində siyasi neologizm kimi yaranmışdır. İfadə 1981-ci ildə başlanmış və Avropa əhalisinin "əsas insan dəyərləri"nə baxışını sənədləşdirməyə yönəlmiş uzunmüddətli tədqiqat proqramı olan Avropa Dəyərləri Araşdırması tərəfindən populyarlaşdı. Layihə Jan Kerkhofs və Ruud de Moorun (Tilburq Katolik Universiteti) təşəbbüsü ilə "Avropada dəyərlər və sosial dəyişikliklər" mövzusunda işçi qrupundan doğulub. Avropa xalqlarının getdikcə daha çox milli dəyərləri əvəz edən unikal siyasi, iqtisadi və sosial norma və dəyərlər toplusuna malik olması iddiası McCormick (2010) tərəfindən "Avropaçılıq" adlandırılmışdır.
"Avropa dəyərləri" beynəlxalq münasibətlərdə qeyri-Avropa dəyərləri ilə, xüsusən Şərq-Qərb dilemmasında, o cümlədən Şərqin kollektivist meyllərindən fərqli olaraq fərdilik və insan hüquqları ideyası ilə müqayisə edildi. Bununla belə, "qaranlıq" tərəflərin beynəlxalq münasibətlərdə daha sülhsevər nəticələrə gətirib çıxarmadığını bildirən "Avropa dəyərləri" də tənqidi şəkildə qiymətləndirilmişdir.
"Avropa dəyərləri"nin Avropaya inteqrasiya ilə əlaqələndirilməsi, ardınca Avropa İttifaqı Soyuq Müharibədən sonra Aİ-nin şərqə doğru genişlənməsi ilə gündəmə gəldi.
Lissabon Müqaviləsi (2007) 2-ci Maddəsi "qadınlar və kişilər arasında plüralizm, ayrı-seçkiliyin olmaması, tolerantlıq, ədalət, həmrəylik və bərabərliyin hökm sürdüyü cəmiyyət" və "insan ləyaqətinə, azadlığa, demokratiyaya, bərabərliyə, qaydalara hörmətə" çağırır. qanun və azlıqlara mənsub şəxslərin hüquqları." O, bir sıra "Birlik dəyərlərini", o cümlədən "insan hüquqlarına hörmət"i sadalayır
Holokost və Soyqırım haqqında Beynəlxalq Konfrans
Holokost və Soyqırım haqqında Beynəlxalq Konfrans — 20–24 iyun 1982-ci ildə İsrailin Təl-Əviv şəhərində keçirilən, soyqırım tədqiqatları sahəsində ilk böyük konfrans. Bu, İzrail Çarni, Eli Vizel, Şamayi Devidson və onların 1979-cu ildə qurduğu Holokost və Soyqırım İnstitutu tərəfindən təşkil edilmişdir. Konfransın məqsədi bütün soyqırımların anlaşılmasını və qarşısının alınmasını təşviq etmək idi. Bu, qlobal akademiyada soyqırıma irrasional bir fenomen yox, öyrənilə və başa düşülə bilən bir fenomen kimi yanaşılmasına töhfə vermişdir.
Türkiyə hökuməti konfransda özünün təkzib etdiyi erməni soyqırımı mövzusu ilə bağlı prezentasiyaların yer almasına görə onu ləğv etməyə çalışmışdır. Türkiyə ardınca hökumət təqibindən qaçan Suriya və İran yəhudiləri üçün sərhədlərini bağlamaqla hədə-qorxu gəlmiş, bu təhdidlərə görə İsrail Xarici İşlər Nazirliyi konfransı ləğv etməyə cəhd göstərmiş və iştirakçıların konfransa gəlməkdən imtina etmələri üçün çalışmışdır. İsrailin rəsmi Holokost memorialı olan Yad Vaşem və Vizel də daxil olmaqla bir çox yüksək səviyyəli iştirakçılar konfransda iştirak etməmək qərarına gəlmişdir. Təşkilatçılar erməni soyqırımı məsələsini proqramdan çıxarmaqdan imtina etmiş və konfransı keçirmişdilər. Həm Türkiyə, həm də İsrail hökumətləri akademik azadlığı pozduqlarına görə tənqid edilmişdir.
Hazırlanması
1979-cu ildə psixoloq İzrail Çarni, psixiatr Şamayi Devidson və Holokostdan sağ çıxmış ictimai intellektual Eli Vizel bütün xalqların məruz qaldığı soyqırımların öyrənilməsinə həsr edilmiş Holokost və Soyqırım İnstitutunu təsis etmişdir. İnstitut 1982-ci ilin iyun ayına planlaşdırılan, soyqırım tədqiqatları sahəsində ilk böyük konfransı təşkil etmişdir.
Keçirilməsi planlaşdırılan, sayca yüzdən çox olan mühazirədən altısı erməni soyqırımı mövzusuna həsr olunmuşdur. Əksər Qərb akademiklərinə görə, Birinci Dünya müharibəsi illərində bir milyona yaxın Osmanlı ermənisi sistemli şəkildə məhv edilmişdir. Türkiyə Respublikası yaranandan bəri bütün Türkiyə hökumətləri ermənilərə qarşı hər hansı cinayətin törədildiyini təkzib etmiş, 1920-ci illərdən bəri digər ölkələri də bu təkzibə cəlb etməyə çalışmışdır. Sosioloq Levon Çorbacıyan yazmışdır ki, "Türkiyədəki modus operandi hər şeydə ardıcıl olaraq qalır və maksimalist mövqelərə can atır, hərdən buna eyham vursa da, kompromis təklif etmir, erməni soyqırımı ilə bağlı hər hansı bir qeydin qarşısını almaq üçün təhdid və hədələrdən istifadə edir". 1982-ci ildə Türkiyə İsrailin diplomatik əlaqələr saxladığı azsaylı müsəlman ölkələrindən biri idi. İsrail Türkiyə ilə münasibətlərinə xələl dəyməsindən narahat olduğu üçün erməni soyqırımını heç vaxt tanımamışdır. Konfrans İsrailin ictimai arenasında erməni soyqırımının ilk dəfə olaraqmüzakirə edilməsinə səbəb olmuşdur.
Konfrans İsrailin rəsmi Holokost memorialı olan Yad Vaşem tərəfindən maliyyələşdirilmişdi və Yad Vaşemdə məşəl alovlandırması mərasimi ilə birlikdə başlaması, Vizelin çıxış edərək konfransın əsas nitqini söyləməsi planlaşdırılırdı. Digər çıxışçılar arasında Yad Vaşemin direktoru İtshak Arad və Adolf Eyxmanın məhkəməsinin prokuroru Gideon Hauzner olacaqdı. Dəvət olunan tədqiqatçıların yarısı İsraildən, qalanları isə başqa ölkələrdən gəlirdi. Konfransın açılışına bir neçə həftə qalmış İsrail Livana hücum etmiş, konfransın təşkilatçıları müharibə əleyhinə bəyanat yaymışdır. Konfrans "Hilton Tel Aviv" otelində keçirilmişdir.
Tarixçi Entoni Dirk Mozes konfransı "öz biznes modeli naminə meydana gələn sahənin əhəmiyyəti ilə bağlı şişirdilmiş iddialar tələb edən təhlükəli bir şey" kimi səciyyələndirmişdir. O, əlavə etmişdir ki, konfrans "ümumən bəşəriyyət üçün və xüsusilə artıq soyqırım cəhdindən əziyyət çəkənlər üçün zəruridir". Təşkilatçılar konfransı maliyyə cəhətdən səmərəli etmək məqsədilə kifayət qədər ödənişli qeydiyyatı cəlb etmək üçün tanınmış alimlər İrvinq Lyuis Horovits və Robert Cey Liftonun iştirakını təmin etməyə çalışmışdır, lakin sonda hər ikisi bundan imtina etmişdir, çünki Çarni onların səyahət və qalacaq yer ödənişlərinə zəmanət verə bilməmişdir.
Ləğvinə cəhd
İsrail tarixçisi Yair Orona görə, Türkiyə hökuməti böyük ehtimalla konfrans haqqında "The Jerusalem Post" qəzetində 20 aprel 1982-ci il tarixli məqalədən məlumat almışdır. Bir qrup Türkiyə yəhudisi İsrailə səfər etmiş, konfransın baş tutacağı təqdirdə Türkiyədəki yəhudilərin həyatının təhlükə altına düşəcəyini demişdir. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi konfransın ləğv edilməsi üçün Türkiyə Yəhudi İcması Şurasının sədri Yak Veyssidi İsrailə göndərmişdir. İzrail Çarni sonrakı illərdə qeyd etmişdir ki, Təl-Əviv şəhərində Veyssidin ona yaxınlaşaraq konfrans baş tutacağı təqdirdə Türkiyənin öz sərhədini Suriya və İranda təqiblərə məruz qalan yəhudilərə bağlayacağını bildirmişdir.
Türkiyənin təzyiqlərinə qəbul edən İsrail Xarici İşlər Nazirliyi konfransı ləğv edilməsinə nail olmağa çalışmışdır. Nazirlik rəsmiləri bunu sonradan etiraf etmişdir və bunun "yəhudilərin mənafeyinə görə" etdiklərini bildirmişlər. Çarninin sözlərinə görə, konfransa bir neçə ay qalmış o və digər təşkilatçılar İsrail Xarici İşlər Nazirliyindən konfransın ləğvi ilə bağlı müraciətlər almağa başlamışdır. Konfransın təşkilatçıları erməni soyqırımı ilə bağlı hesabatların rəsmi proqramdan çıxarılmasını, lakin konfransın özündə saxlanmasını təklif etsələr də, bu kompromis İsrail rəsmiləri tərəfindən rədd edilmişdir. Vizel və Çarni erməni dilində danışan iştirakçıların dəvətnamələrinin ləğv edilməsinə qarşı idilər. İsrail rəsmiləri konfransın Holokostla bağlı olmayan bütün hissələrini ləğv etməyi təklif etmiş, lakin təşkilatçılar da bu təklifi rədd etmişdir.
İsrailin İstanbul şəhərindəki konsulu Avner Arazi öz memuarında yazmışdır ki, "İsrail hökumətinin konfransı ləğv etmək cəhdlərinin əsas səbəbi İran və Suriyadan olan yəhudi qaçqınların Türkiyəyə keçməsi ilə bağlı aldığı xəbərlərdir. Veyssid başa düşürdü ki, onun konfransa qarşı hazırladığı bütün arqumentlər qaçqınlar məsələsi ilə müqayisədə heç bir şey deyil". Arazi əlavə etmişdir ki, "o vaxtlar hərbi diktaturanın nəzarəti altında olan Türkiyə hökuməti liberal demokratiya olan İsrailin söz azadlığına hörmət etdiyini və hökumətin bəyənmədiyi hər hansı bir konfransı sadəcə olaraq ləğv edə bilməyəcəyini başa düşmürdü". Türkiyə hökuməti həmçinin, erməni mənşəli iştirakçıların Holokostun unikallığına xələl gətirəcəyini iddia edirdi, lakin bu aspekt İsrail Xarici İşlər Nazirliyinin əsas prioriteti – yəhudilərin həyatı məsələsi qədər əhəmiyyətli olmadığı ortaya çıxmışdır. Arazi sərhədlərin bağlanmasının əsassız olacağını desə də, beynəlxalq münasibətlər üzrə alim Eldad Ben Aaron belə qənaətə gəlmişdir ki, İran və Suriya yəhudilərinin həyatları sözsüz ki, təhlükə altında idi. və Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi bu həssas vəziyyətdən İsrailə təzyiq etmək üçün istifadə etməkdən çəkinməmişdi.
İmtinalar
150px|thumb|right|[[Eli Vizel konfransın təşkilatçılarından idi, lakin aldığı təhdidlər səbəbilə orada iştirak etməkdən imtina etmişdir.]]
3 iyunda Yad Vaşem və Təl-Əviv Universiteti konfransdan çəkildiklərini açıqlamışdır. Vizel "The New York Times" qəzetinə demişdir ki, o, İsrail Xarici İşlər Nazirliyindən Türkiyənin yəhudi icmasının təhlükə altında olması ilə bağlı bir neçə teleqram və təfərrüatlarını açıqlamayacağı ciddi bir təhdid almışdır. O, konfransı ermənilərin iştirakı olmadan keçirməkdən qəti şəkildə imtina etmiş, əvəzində onun təxirə salınmasını təklif etmişdir. Çarni konfransı təxirə salmaq təklifini rədd etmiş, ona görə də Vizel konfransda iştirak etməkdən imtina etmək məcburiyyətində qalmışdır. O, buna səbəb olaraq demişdir ki, "bir həyat həyat haqqında deyə biləcəyimiz hər şeydən daha vacibdir". Vizelin getməsinə baxmayaraq, Çarni konfransın "zərbi-məsəl olaraq yalnız on nəfər iştirak etsə belə baş tutacağı"na qərar vermişdir. O, İsrail hökumətinin bu mövqeyini "əbədi xəcalət" səbəbi kimi görmüşdür.
İsrail Xarici İşlər Nazirliyi Vizelin bəyanatını iştirakçılara göndərərək onları konfransda iştirak etməkdən imtina etməyə çağırmışdır. Yad Vaşemdən İtshak Arad və Gideon Hauzner, o cümlədən Təl-Əviv Universitetinin rektoru Yoram Dinşteyn, filosof Emil Fakkenhaym, tarixçi Yehuda Bauer və hüquqşünas Alan Derşovitz də daxil olmaqla bir neçə tanınmış fiqur konfransdan çəkilmişdir. Amerika Yəhudi Komitəsi (AYK) tərəfindən göndərilən ravvin Mark Tanenbaum Təl-Əvivə gəlsə də, AYK-nın onun iştirakına qadağa qoymasının ardınca son anda oranı tərk etmişdir. Vizel konfransdan çəkildikdən sonra əsas nitq ilə çıxış etməyə könüllü olan AYK-nın keçmiş prezidenti Artur Hertsberq də son anda geri çəkilmiş və sonradan bunun indiyə qədər verdiyi ən çətin qərarlardan biri olduğunu söyləmişdir. Əvəzində, əsas nitqi Knesset deputatı, "Qruplaşma" partiyasının üzvü Ora Namir demişdir. Yair Oronun sözlərinə görə, daha sonra iştirakdan imtina etməsinə görə peşman olduğunu bildirən yeganə israilli iştirakçı Bauer olmuşdur.
Konfransda "Holokost zamanı yəhudilərin həyatını xilas edən qeyri-yəhudilərin psixoloji tədqiqatı" adlı məruzə ilə çıxış edən psixoloq Frensis Gezer Qrossman İsrail konsulluğu rəsmilərinin onu iştirak etməməyə çağırmaq cəhdlərini rədd etmişdir. O, bildirmişdir ki, "Holokostdan və İsrail Dövləti qurulduqdan sonra kiminsə bir yəhudiyə elmi konfransa gedə bilməyəcəyini, əks təqdirdə bir poqromun baş tutacağı"nı söyləməsi "onun bir insan və bir yəhudi kimi ləyaqətinə təhqirdir".
İsrail Xarici İşlər Nazirliyi konfrans iştirakçılarına zəng edərək onları oraya gəlməməyə çağırmışdır. Nazirlik konfransın Holokostun unikallığına xələl gətirəcəyi barədə iştirakçılara məlumat vermiş, konfransın ləğv olunduğunu bildirmiş, qəzetlərdə konfransın ləğv edilmədiyini yazan hansısa bir mətnin dərc olunmasına icazə verməmişdir. Çarninin sözlərinə görə, bir neçə ABŞ yəhudi təşkilatının konfransı dəstəkləmək üçün edilən çekləri ləğv etmişdir. Konfrans erməni icmasının töhfəsinə baxmayaraq, kəsirlə başa çatmışdır. Türkiyənin ABŞ-dakı səfiri Şükrü Ələkdağ "The New York Times" qəzetinə yazdığı məktubda Türkiyə yəhudilərinin hər hansı şəkildə təhdid altında olması haqqında yayılan məlumatları təkzib etmişdir. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü "The New York Times" qəzetinə bildirmişdir ki, Türkiyə "Təl-Əviv konfransının keçirilməsinə qarşı deyil, lakin Holokost və erməni iddiaları arasında hər hansı əlaqənin qurulmasına qarşıdır".
Konfrans
Konfransda açıq şəkildə bildirilmişdir ki, elmin obyektiv və dəyərsiz olması fikrinin əksinə olaraq, konfrans soyqırım mövzusunda neytral dəyərə malik olmayacaq,və əksinə, konfrans soyqırıma qarşı mübarizəyə və onun qurbanlarına lazımi hörmətlə davranmağa həsr olunmuşdur. Konfrans soyqırımın irrasional bir fenomen kimi qiymətləndirilməsindən öyrənilə və başa düşülə bilən bir şeyə keçid kimi qeyd olunmuşdur.
Konfrans planlaşdırıldığı kimi iyunun 20-dən 24-dək Təl-Əviv şəhərində keçirilmiş, burada iştirak etməsi planlaşdırılan, bir neçə fənn üzrə çalışan 600 tədqiqatçıdan təxminən 250 və ya 300-ü iştirak etmişdir. Konfransın proqramına soyqırım tədqiqatçıları Helen Feyn, Leo Kuper və Ceyms Meys, dilçi Yaroslav Rudnitski, ədəbiyyat professoru Con Felstiner, ilahiyyatçılar Artur Roy Ekkardt və Franklin Littell, filosoflar Ronald E. Santoni və Ronald Aronson, yəhudişünas Alan L. Berger, beynəlxalq hüquq üzrə mütəxəssis Lui Rene Beres və hüquq müdafiəçisi Lui Kutnerinki də daxil olmaqla 104 prezentasiya daxil idi. Tibet siyasətçisi Puntsoq Vanqyal və erməni həvari arxiyepiskopu Şahe Əcəmyan burada çıxış etmişlər. Təqdimatlar "Keçmiş və gələcək soyqırım ssenariləri", "Keys araşdırmaları" (Qolodomor, Çin tərəfindən ihlaq sonra Tibetdəki vəziyyət, SSRİ-nin QULAQ əmək düşərgələri sistemi, qaraçı soyqırımı və Kamboca soyqırımı), "Soyqırımın dinamikası", "İncəsənət, din və təhsil" və "Müdaxilə və qarşısının alınmasına doğru" mövzularına bölünmüşdür. Bir sıra prezentasiyalarda soyqırım baş verməzdən əvvəl risk faktorlarını müəyyən etmək üçün erkən xəbərdarlıq sistemlərini təklif edilmişdir. Konfransın materiallarında soyqırımın öyrənilməsi və qarşısının alınması sahəsində görülən işlərin reprezentativ nümunəsi öz əksini tapmış və bu sahənin gələcək inkişafına təsir göstərmişdir.
Şahe Əcəmyan "King David" mehmanxanasında erməni qonaqlar üçün şam yeməyi vermiş, orada Yerusəlim şəhərinin meri Teddi Kollek və digər israilli siyasətçilər iştirak etmişdir. Yerusəlimin Erməni Patriarxı Yegişe Dərdəryan Yerusəlim Erməni Patriarxlığında 100 nəfərlik ziyafət vermişdir. İsraildə Auşvitz və Ölüm Düşərgələrindən Sağ Qalan Digər Şəxslər İctimai Komitəsinin baş katibi Lilli Kopeki "təşkilatçıların bütün çətinliklərə baxmayaraq, konfransın uğurla keçməsini təmin etmək üçün fantastik iş gördüklərini" söyləmişdir. Erməni əsilli ABŞ tarixçisi Riçard Hovanisyanın fikrinə görə, konfrans "şikəst" olsa da, "yeni məqsədlə" keçirilmişdir. İzrail Çarni bunu "intellektual və mənəvi baxımdan əlamətdar konfrans" hesab etmişdir. Yair Oron yazmışdır ki, konfrans erməni soyqırımının tanınması və akademik azadlığın mitinq nöqtəsinə çevrilmişdir. Burada Ceykob Maykl Akopyanın erməni soyqırımından bəhs edən filmləri və Riçard Hovhannisyan, Marcori Hauspiyan Dobkin, Vaaqn Dadriyan, Vahe Oşaqan və Ronald Qriqor Süninin akademik araşdırmaları təqdim edilmişdir. Burada erməni soyqırımının araşdırılmasına edilən töhfələr daha sonra Riçard Hovhannisyanın redaktorluğu yazılmış "The Armenian Genocide in Perspective" (1986) kitabına çevrilmişdir.
Reaksiyalar
Qalmaqal barədə beynəlxalq mətbuatda məlumat yayılmışdır. Livanla müharibənin kölgəsində qalan konfrans İsrail qəzetlərində azca işıqlandırılmışdır və bəzi israilli jurnalistlər öz hökumətlərinin hərəkətlərini tənqid etmişdir. "Davar" qəzətindən Nahum Barneya yazmışdır ki, "biz illərdir dünya xalqlarının məqsədəuyğunluq və ya siyasi istismar səbəbi ilə Holokostla bağlı qoruduğu susqunluq konspirasiyasından danışırıq və indi bunun bizimlə də baş verə biləcəyini bilirik". "Haaretz" qəzetində Amos Elon Yad Vaşemin davranışını və İsrailin erməni soyqırımını tanımaqdan imtina etməsini pisləyərək qeyd etmişdir ki, "əgər İtaliya hökuməti alman iddiaçı kreditorlarının xətrinə dəyməmək üçün Romada soyqırım haqqında keçirilən bir beynəlxalq elmi araşdırmalar konfransında 1940–1945-ci illərdəki yəhudi Holokostundan bəhs etməmək qərarınaa gəlsəydi, Hauzner və Arad nə deyərdi"? Elon yazısının sonunda qeyd etmişdir ki, "iştirakçılar Yad Vaşem, onun mənəvi vəziyyəti, siyasi və intellektual müstəqilliyi haqqında müəyyən təəssüratla öz ölkələrinə qayıtdılar". İtshak Arad buna cavab olaraq demişdir ki, təşkilatçıların Holokostu digər soyqırımlarla, xüsusən də erməni soyqırımı ilə müqayisə etməsi ilə razı deyil.
Yair Oron qeyd etmişdir ki, onu ləğv etmək cəhdləri səbəbindən "konfrans bir sıra mənəvi dilemmaların və əxlaqi seçimlərin oynanılması arenasına çevrilmişdir". Konfransı işıqlandıran Qərbi Almaniya jurnalisti Hayner Lixtenşteyn təşkilatçıların düzgün qərar qəbul etdiyini bildirmiş, İsrailin öz tarixinə görə insan hüquqları vəziyyətinin zəif olduğu ölkələr tərəfindən qorxudulmasına imkan verməməli olduğunu əlavə etmişdir. Tarixçi Donald Blokshem konfransı ləğv etmək cəhdini "Türkiyənin təkzibinin ən bədnam epizodlarından biri" hesab etmişdir və bunun soyqırımla bağlı "ictimai məlumatın artırılmasına təsirli töhfə verdiyini" bildirmişdir. "The Yale Review" jurnalında Terrens De Pres ləğv cəhdini "səlahiyyətin biliyə sifariş verməsi"nin ən dəhşətli nümunələrindən biri adlandırmış, burada "bilik qəhrəmanlarının səlahiyyət əlaltılarına tab gətirdi"yini qeyd etmişdir. Soyqırım üzrə alimlər Rocer Smit, Erik Markusen və Robert Cey Lifton konfransı Türkiyənin "yəhudilərin erməni soyqırımı haqqında məlumat əldə etmələrinin qarşısını almaq üçün fövqəladə tədbirlər görməyə, o cümlədən təhdidlər və elmi konfranslara müdaxilə" etməyə hazır olmasının bir hissəsi kimi qeyd etmişlər. Riçard Hovanisyan yazmışdır ki, "vicdanı təmiz olan insanlar siyasi mülahizələri mənəvi və ya humanitar motivlərdən üstün tutmaqdan imtina edərək qalib gəliblər". İzrail Çarni qeyd etmişdir ki, dövlət ciddi mənafelər söz mövzusu olduqda akademik azadlığa müəyyən dərəcədə qanuni şəkildə müdaxilə edə bilər, lakin İsrail hökumətinin davranışı "konfrans iştirakçılarına yalan deyəndə, qəzetlərin konfransın ləğv olunmaması barədə xəbərlər yaymasına mane olanda və bunu etmək niyyətində olmamasına rəğmən konfransın başqa yerə köçürülməsində maliyyə dəstəyi verəcəyindən eyham vuranda sərhədi keçmişdi". Çarni hesab etmişdir ki, onun konfransı təşkil etməsi Təl-Əviv Universitetində vəzifəsindən məhrum edilməsinə səbəb olmuşdur.
21 iyun ABŞ Holokost Memorial Şurasının hüquq müşaviri Monro Henri Fridman "The New York Times" qəzetinə bildirmişdir ki, Türkiyə diplomatı Mithat Balkan keçən il ona demişdi ki, əgər erməni soyqırımı ABŞ-nin planlaşdırdığı Holokost Memorial Muzeyinə daxil edilərsə, "Türkiyədə yəhudilərin fiziki təhlükəsizliyi təhdid altına düşəcək və Türkiyə NATO-dan çıxa bilər". Balkan bu cür təhdidlər etdiyini rədd etsə də, Türkiyənin muzeyə müdaxiləsi və yəhudilərə qarşı təhdidlər başqa yerlərdə sənədləşdirilmişdir.
Türkiyəli diplomat Kamuran Gürün İsrailin İstanbuldakı konsulluğuna bildirmişdir ki, o, İsrail hökumətinin konfransı ləğv etmək cəhdlərinin ilk növbədə yəhudilərin xeyrinə olduğuna inanır, çünki erməni soyqırımı ilə bağlı təqdimatlar Holokostun unikallığına xələl gətirir. Avner Arazi cavabında Gürünə demişdir ki, İsrailin müdaxiləsinə tək səbəb "İsrailin Türkiyə ilə münasibətlərinə sadiqliyi" olmuşdur. 1983-cü ildə İsrail Müdafiə Qüvvələrinin rəsmi radio stansiyası olan "Qaley Tzahal" Yehuda Bauerin nasistlərin və gənc türklərin məhvetmə üsullarının oxşarlıqlarını müzakirə etdiyi bir proqram yayımlamışdır. İsrail diplomatı Alon Liel Türkiyənin yayıma görə qəzəbini yatışdırmaq üçün İsrailin konfransa müdaxiləsini əsas gətirmişdir. Sonrakı dövrləri İsrail Türkiyənin erməni soyqırımı ilə bağlı tələblərini də yerinə yetirmişdir. Buna soyqırımın tanınmasının Knessetin gündəliyindən çıxarılması aid edilə bilər.
Barbarossa əməliyyatı
300px|right|thumb|Barbarossa əməliyyatının planı
Barbarossa əməliyyatı (alm. Unternehmen Barbarossa) — İkinci dünya müharibəsində Almaniyanın SSRİ-yə qarşı həyata keçirdiyi ildırımsürətli müharibə (alm. Blitzkrieg) planı. Əməliyyatın adı Müqəddəs Roma imperiyasının imperatoru I Fridrix Barbarossanın adından götürülmüşdür.
Plan 1940-cı il iyulun 21-də general Fridrix Paulusun rəhbərliyi altında hazırlanmağa başlanmış və həmin il 18 dekabrda Vermaxtın ali baş komandanı Adolf Hitlerin 21 nömrəli direktivi ilə təsdiq edilmişdir. Plana görə 3 ay ərzində SSRİ-nin Avropa hissəsini tutmaq planlaşdırılırdı.
Əməliyyat 1941-ci il 22 iyun tarixində 4,5 milyon nəfərlik alman ordusunun hücumu ilə 2 900 km-lik SSRİ sərhədi boyunca icra edilməyə başlamış, bu hadisə tarixə ən böyük hücum əməliyyatı kimi daxil olmuşdur. Əməliyyata həmçinin 60 000 texnika və 750 000 at cəlb olunmuşdu.
Barbarossa planı
Barbarossa planına uyğun olaraq 22 iyun 1941-ci ildə SSRİ-yə hucum üçün Almaniya və onun müttəfiqlərinin 190 diviziyası(o cümlədən 19 tank və 14 mühərrikli diviziya)cəmləşdirilmişdi. Onları dörd hava donanması, eləcə də Rumıniya və Finlandiya aviasiyası dəstəkləyirdi. Hücum üçün cəmləşdirilmiş qoşunlar 5,5 mln əsgər, 4300 tank, 47 min səhra topları və minaatanları, 5000 döyüş təyyarəsindən ibarət idi. Üç ordu qrupu var idi:
Finlandiya və Norveçdə, 5-ci hava donanması və fin aviasiyasının dəstəyi altında, cəmi 21 diviziya və üç briqada olmaqla, alman "Norveç" ordusu və 2 fin ordusu cəmləşirdi. Onlar Murmansk və Leninqrada şimaldan çıxmalı idilər. Rezervdə 24 diviziya qalırdı.
Səbəbləri
1941-ci ilin əvvəllərindən Stalin tez-tez alman qoşunlarının yeni sovet sərhədləri boyunca cəmləşdirilməsi haqqında məlumatlar alırdı. Həmin ilin mayın 15-də sovet kəşfiyyatçısı Rixard Zorgenin Tokiodan göndərdiyi məlumatda hətta müharibənin başlanacağı tarix 1941-ci il iyunun 22-si dəqiq olaraq göstərilmişdi. Lakin Stalin bu məlumatlara inanmır, onları Almaniyanı SSRİ-yə qarşı yönəltməyə çalışan İngiltərənin cəhdləri kimi qiymətləndirirdi. O, Almaniyanın İngiltərə ilə müharibəni başa çatdırmadan SSRİ ilə müharibəyə başlayacağına inanmırdı. Digər iddialara görə Stalin bilərəkdən Sovet ordusunu Almaniya ilə sərhəd bölgədə zəiflətməklə Almaniyanı müharibəyə bilərəkdən həvəsləndirirdi, bununla da öz üstün qüvvələri ilə müharibədə Almaniyanı dağıtmaqla Şərqi Avropanı, Balkan yarımadasını və Qara dənizdəki boğazlara sahiblənmək istəyirdi. Tarixçilər indiyə kimi Stalinin müharibədən qabaq hansı fikirdə olduğunu müəyyən edən qəti nəticəyə gələ bilməyiblər. Beləliklə, SSRİ qoşunlarının hazırlıq vəziyyətinə gətirilməsi yubanırdı. SSRİ-nin yeni sərhədlərinin möhkəmləndirilməsi işi süni surətdə ləngidilirdi. SSRİ hərb sənayesinin inkişafına, ordunun yenidən silahlandırılması sürətinə görə Almaniyadan çox geri qalırdı. 30-cu illərin repressiyaları da Sovet ordusu rəhbərliyini xeyli zəiflətmişdi.
Əməliyyat
1941-ci il iyunun 22-də Almaniya SSRİ-yə hücum etdi. SSRİ-nin Böyük Vətən müharibəsi başlandı. İldırımsürətli müharibə strategiyasına əsaslanan alman qoşunları qəfil zərbə ilə Sovet ordusunu ciddi məğlubiyyətə uğratdı. Almanlar qışa qədər Arxangelsk-Həştərxan xəttinə çıxmaq ümidində idilər. SSRİ-nin qərb sərhədlərində hələ tam komplektləşdirilməmiş hərbi birləşmələr daha yaxşı silahlanmış və müasir döyüş aparmaq təcrübəsi daha çox olan alman qoşunlarının güclü hücumuna tab gətirə bilmədi, böyük itkilər verərək ölkənin içərilərinə doğru sürətlə geri çəkildi. Almanlar müharibənin birinci həftəsində Leninqrad və Kiyevə yaxınlaşdılar, Smolenski ələ keçirdilər. Sentyabr ayında alman ordusu Kiyevi tutdu, Leninqradı mühasirəyə aldı və Moskva üzərinə güclü hücuma başladı. Lakin Sovet ordusunun təşəbbüsü ələ almaq səyləri sayəsində alman qoşunları Moskva döyüşündə darmadağın edilərək geri atıldı. Noyabrın 15-də alman qoşunları böyük qüvvə ilə paytaxt üzərinə ikinci dəfə hücuma keçdi. Bəzi yerlərdə paytaxta 5 km-ə qədər yaxınlaşa bilmiş alman ordusunu sovet qoşunları müdafiə döyüşlərində taqətdən saldılar. 1941-ci il dekabrın 5 və 6-da sovet qoşunlarının əks-hücumu başlandı. Düşmən 100–250 km geri oturduldu.
Moskva döyüşündə və 1942-ci ilin qış hücumunda sovet qoşunlarının qələbəsi Almaniyanın İldırımsürətli müharibə planını boşa çıxardı.Bu qələbə işğal edilmiş ölkələrdə Müqavimət hərəkatına güclü təkan verdi, antihitler koalisiyasını möhkəmlətdi, faşist dövlətləri blokunu zəiflətdi.
"Belqradın azad edilməsinə görə" medalı
thumb|Medalın arxa tərəfi "Belqradın azad edilməsinə görə" medalı - SSRİ Ali Sovetinin 9 iyun 1945-ci il tarixli qanunu ilə təsis olunmuş SSRİ medalı.
Ruskiy adası (Primorsk diyarı)
Ruskiy adası — Vladivostok şəhərindən bir kilometr aralıda yerləşən və Vladivostok şəhər dairəsinin bələdiyyə quruluşunun bir hissəsini təşkil edən ada. Yapon dənizinin Böyük Pyotr körfəzində yerləşən bir adadır. İmperatrisa Evgeniya arxipelaqına daxildir.
Coğrafiya
Adanın sahəsi 97,6 km², uzunluğu təqribən 18 km, eni 13 km-dir.
Ada sahillərində bir neçə buxta vardır. Onlardan ən böyüyü Novik buxtasıdır. Şimal-qərbdən cənub-şərqə qədər 12 km məsafədə dar bir qol şəklində uzanır və daxili nəqliyyat arteriyası əmələ gətirir. Bu buxta adanı iki qeyri-bərabər hissəyə bölür:
Coğrafi yerləşmə
Ruskiy adası Yapon dənizindəki Böyük Pyotr körfəzində, Vladivostokdan cənubda (şəhərin qitə hissəsi ilə ada arasındakı ən kiçik məsafə 800 metrdir). Vladivostokun böyük hissəsinin yerləşdiyi Muravyov-Amurski yarmadasından, Ruskiy Şərqi Bosfor boğazı ilə ayrılır. Adanı qərbdən Amur körfəzi, cənub və şərqdən Ussuri suları yuyur. Cənub-qərbdə Stark boğazı arxipelaqın növbəti adasından — Popov adasından ayrılır.
Relyefi
Relyefi dağlıqdır. Bu Primorskın digər cənub əraziləri üçün xarakterikdir. Adada təpələr adlanan 47 zirvə var. Onların ən yüksəyi adanın mərkəzi hissəsində yerləşir: Russkaya (291.2 m), Qlavnaya (279.8 m) və Çenralnaya (254.9 m).
Sahil xətti çox parçalanmışdır. Onun uzunluğu 123 km-dir. Daxilinə doğru Novik, Voivod və Rında körfəzləri uzanır. Hamısı adanın qərb sahilində yerləşir. Əsasən Amur körfəzinin su bölgəsinə aiddir. Şimal və cənub sahillərində bir çox buxta vardır, lakin onlar açıqdır. Şərq sahili açıq dənizlə üz-üzədir və ən az girintili-çıxıntılıdır. Adada aşındırıcı (qayalı, dik) sahillər geniş yayılmışdır. Onların yanında dar çimərlikləri olan dik sahil yamacları hər yerdə, hətta dərin daxili körfəzlərdə də mövcuddur. Aşağı yamaclı sahillərə yalnız körfəzlərin ucqarlarında rast gəlmək olar. Ruskiy adasının sahilləri yaxınlığında bir sıra kiçik yaşayışı olmayan adalar da mövcuddur. Bəziləri damba ilə adaya birləşdirilmişdir. Elena adası isə əksinə Ruskiy adasından kanala ayrılmışdır.
Hidroqrafiya
Adada uzunluğu 1 km-dən çox olan 17, 2 km-dən çox 7 və 5 km-dən çox olan bir çay vardır (Voevodixa). Adada şirin su göllər də mövcuddur. Onlardan bəziləri insan fəaliyyətinin nəticəsidir: Voroşilov batareyasının texniki gölü, Truda və Podnojye körfəzindəki kiçik su anbarları, Babkin yarımadasındakı bir kərpic zavodunun keçmiş ocaqları və Ostrovnaya körfəzindəki qum mədəni. Təbii mənşəli ən böyük göl 5 hektar ərazisi olan Qluzdovski (Axlestysheva) və İzvestkoye gölləridir. Bataqlıq ərazilər Russkaya çayının aşağı axınlarında, bəzi çayların estuari hissələrində olur.