cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bakı Avrasiya Universiteti
Tərcümə
Kafedra Bakı Avrasiya Universitetinin əsas tədris-elmi struktur vahidi olmaqla tədris, tədris-metodiki, təşkilati-metodiki, elmi-tədqiqat fəaliyyətini həyata keçirir, “Filologiya” fakültəsinin “Tərcümə (ingilis, alman, fransız, ərəb dili)” ixtisası üzrə buraxılış kafedrasıdır. Kafedra respublikamızda ilk dəfə olaraq “Sinxron tərcümə” ixtisası üzrə kadr hazırlığını təmin etmiş və həmin ixtisas üzrə son buraxılış 2010/2011-ci tədris ilində olmuşdur.
Kafedra öz fəaliyyətini Azərbaycan Respublikası Konstitusiyası, “Təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu, diğər qanunvericilik aktları, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin və  Təhsil Nazirliyinin müəyyənləşdirdiyi normativ hüquqi aktlar, Universitetin Nizamnaməsi, Universitet Elmi Şurasının qərarı və rektorun əmr və sərəncamları əsasında qurur.
Kafedranın professor-müəllim heyəti tərəfindən ali təhsil pilləsinin bakalavriat və magistratura səviyyələri  üzrə fənlərin tədrisi həyata keçirilir. Tələbələrə ixtisasın dili müasir interaktiv metodlardan istifadə, qabaqcıl təcrübənin öyrənilməsi və səmərəli şəkildə tətbiqi yolu ilə nəzəri və praktik cəhətdən dərindən öyrədilməklə yanaşı, müasir əmək bazarının tələblərinə uyğun olaraq peşəkar tərcüməçi vərdişləri,  ixtisası üzrə öyrəndiyi xarici dildə şifahi və yazılı kommunikasiya bacarıqları aşılanır. Kafedra tələbələrin  peşəkar tərcüməçi kimi formalaşması işinə respublikada müvafiq sahə üzrə fəaliyyət göstərən işəgötürənləri, həmçinin  müxtəlif tərcümə mərkəzlərini cəlb etməklə tədris prosesinin səmərəliliyinin artırılmasına nail olmuş və kadr hazırlığında uğurlu nəticələr əldə etmişdir.
Kafedrada linqvistikanın və tərcüməşünaslığın müxtəlif problemləri üzrə elmi-tədqiqat işlərinin aparılması, dərslik, proqram və müxtəlif tədris vəsaitlərinin hazırlanması istiqamətində də işlər görülür. Eyni zamanda elmi seminar və müzakirələrin, simpozium və konfransların təşkili, tələbələrin tədqiqat işlərinə cəlb edilməsi əsas istiqamətlərdəndir.
Kafedranın professor-müəllim heyəti beynəlxalq və respublika səviyyəli simpozium və konfranslarda mütəmadi olaraq təmsil olunurlar.
Kafedrada beynəlxalq əlaqələr istiqamətində mühüm işlər görülür. Universitetin müxtəlif xarici ölkə ali təhsil müəssisələri ilə bağladığı beynəlxalq əməkdaşlıq proqramlarından müəllim və tələbə heyəti səmərəli istifadə edir.
Prilipko başlıqotu
Prilipko başlıqotu — (lat. Scutellaria prilipkoana Grossh.) Dalamazkimilər – (Lamiaceae Lindl.) fəsiləsinə aid bitki növü.
Bakı Avrasiya Universiteti
Tərcümə
“I Tərcümə (ingilis dili üzrə)” kafedrasının ilk kafedra müdiri Orucov Rafiq Məmmədqulu oğlu, “II Tərcümə (alman, fransız, fars, ərəb, ispan dilləri üzrə)” kafedrasının ilk kafedra müdiri Rəhimov Həsən Piri oğlu olmuşdur.
Hazırda kafedranın müdiri filologiya elmləri namizədi, dosent Rzayeva Sevda Ramiz qızıdır.
ERASMUS+
“ERASMUS +” elm və təhsil, treyninqlər, idman kimi sahələrin gənclər arasında populyarlaşmasına dəstək olan bir proqramdır. 14,7 milyard avro büdcəyə malik proqram 4 milyondan çox avropalıya təhsil almaq, təcrübə əldə etmək və könüllülük mexanizmini mənimsəmək istiqamətində yardım edir. Proqram bütün fərdlər və təşkilatlar üçün açıqdır.
Prilipko başlıqotu
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar" kateqoriyasına aiddir – VU D2. Azərbaycanın nadir, Qafqazın endemik növüdür.
Bakı Avrasiya Universiteti
ERASMUS+
Bakı Avrasiya Universiteti "Erasmus+" KA1 (akademik mobillik) proqramı çərçivəsində aşağıdakı universitetlər ilə müqavilələr imzalamışdır:
Mövlana
“Mövlana Mübadilə Proqramı” Türkiyə Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) tərəfindən qurulan və Türkiyə Respublikası tərəfindən maliyyələşdirilən proqramdır. Bu proqram çərçivəsində Türkiyə ali təhsil müəssisələrinin müəllim və tələbə heyətinin dünyanın müxtəlif qitələrində yerləşən universitetlərdə və eyni zamanda həmin universitetlərdə fəaliyyət göstərən akademik heyətin və təhsil alan tələbələrin Türkiyənin müxtəlif universitetlərində təcrübə görməsi və təhsilini davam etdirməsi mümkündür. Proqramın məqsədi universitetlər arasında müəllim-tələbə mübadiləsini həyata keçirmək, mədəniyyətlərarası dialoqun genişlənməsinə töhfə verməkdir.
Bakı Avrasiya Universiteti “Mövlana Mübadilə Proqramı” çərçivəsində Türkiyənin aşağıdakı universitetləri ilə müqavilələr imzalamışdır:
Prilipko başlıqotu
Regional IUCN Statusu — VU D2
Bakı Avrasiya Universiteti
İkili diplom proqramı
Bakı Avrasiya Universiteti İtaliyanın Genuya Universiteti ilə ali təhsilin magistratura səviyyəsində Turizmin iqtisadiyyatı ixtisası üzrə ikili diplom proqramını həyata keçirir.
Prilipko başlıqotu
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik ot bitkisidir. Gövdələr 20 sm-ə hündürlükdədir. Yarpaqlar saplaqlı, 1–2 sm uzunluqda, 5–15 mm enində, yumurtavari və üçkünc-yumurtavari, kəsilən və ya əsası pazvaridir. Kənardan enli-lələkvari kəsiləndir, horizontal və ya yuxarıya doğru tərsduran, qısa xətvari və ya uzunsov küt dişiciklidir, üst tərəfdə boz və ya yaşıl, küt dişiciklidir, adətən sıx və qıvrımtükcüklüdür, alt tərəfdə boz və ya ağ keçəlidir. Çiçək qrupu 4 sm-ə qədər uzunluqda, sıx və ya seyrəkdir. Tac 3–4 sm uzunluqda, parlaq- sarı rəngli, xaricdən yumşaq tükcüklü və vəziciklidir.
Bakı Avrasiya Universiteti
İkili diplom proqramı
Qəbu şərtləri "Turizmin iqtisadiyyatı" ixtisası üzrə təhsil alan birinci kurs tələbəsi olmaq və B2 səviyyəsində ingilis dili biliyi. Xaricdə təhsil müddəti 1 semestrdir. Tədris dili ingiliscədir.
Prilipko başlıqotu
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləməsi may-iyun, meyvə əmələgətirməsi iyun-iyul aylarına təsadüf edir. Kserofitdir. Orta dağ qurşağında quru daşlı yamaclarda rast gəlinir. Dərman bitkisidir.
Bakı Avrasiya Universiteti
Tələbə Gənclər Təşkilatı
Bakı Avrasiya Universitetində Tələbə Gənclər Təşkilatı 2007-ci ildən fəaliyyət göstərir. Tələbə Gənclər Təşkilatı təhsil alan gənclərin ümumi maraqlarını və könüllülük prinsiplərini rəhbər tutaraq, onların təhsil müəssisəsinin ictimai həyatında fəallığını artırmaq, hüquqlarının müdafiəsini, maraqlarını, asudə vaxtının səmərəli təşkilini, maraq və meyllərini, intellektual inkişaflarını təmin etmək, habelə qruplar və fakültələr arasında sıx əlaqələr yaratmaq məqsədi ilə təsis edilib. Təşkilat Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına, qanunlarına, Gənclər və İdman Nazirliyinin, Təhsil Nazirliyinin qərar, əmr və tövsiyələrinə, ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinin nizamnamələrinə uyğun olaraq fəaliyyət göstərir. Təşkilat təhsillə və tələbələrin problemləri ilə bağlı məsələlərin operativ həllinə nail olmaq üçün dövlət orqanları, qeyri-hökumət və beynəlxalq təşkilatlarla qarşılıqlı əlaqədə fəaliyyət göstərir. Təşkilat ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrində tələbələrin ümumi maraqlarına və könüllülük prinsiplərinə əsaslanan müstəqil tələbə-gənclər təşkilatıdır.
Prilipko başlıqotu
Yayılması
Diabar (Lerik rayonu –Qosmalyan kəndinin ətrafı).
Bakı Avrasiya Universiteti
Tələbə Gənclər Təşkilatı
Təşkilatın fəaliyyətində əsas məqsəd dövlət gənclər siyasətinin həyata keçirilməsi istiqamətində tələbələrin maraqlarını təmsil və müdafiə etmək, respublikanın ictimai-siyasi, mədəni, sosial, iqtisadi həyatında onların fəal iştirakını təmin etməkdir.
TGT-nin əsas vəzifələri:
Prilipko başlıqotu
Sayı və tendensiyası
Yeganə lokaliteti müşahidə olunur. Populyasiya azalma tendensiyasına meyillidir.
Bakı Avrasiya Universiteti
Tələbə Elmi Cəmiyyəti
TEC-in əsas məqsədi ali təhsilli mütəxəssislərin hazırlanmasının keyfiyyətinin yüksəldilməsinə yönəldilmiş elmi-təşkilati tədbirlərin həyata keçirilməsi, elmi-texniki potensialın qorunub saxlanılması və təhsilalanların elmi tədqiqat fəaliyyətinin yeni sosialiqtisadi şəraitə uyğunlaşdırılmasında ali təhsil müəssisələrinin işinə kömək etməkdən ibarətdir.
Prilipko başlıqotu
Məhdudlaşdırıcı amillər
Antropogen təsirlərdir (otarılma və tapdalanma, əhali tərəfindən dərman bitkisi kimi yığılması).
Bakı Avrasiya Universiteti
Tələbə Elmi Cəmiyyəti
TEC-in vəzifələri:
Yataqxana
Bakı Avrasiya Universiteti hər il olduğu kimi  2022-ci ilədə də təhsil ocaqları içərisində yeni bir ilkə imza atıb. Tam müasir statdartlara cavab verən 5 mərtəbəli qızlar yataqxanasını tələbələrin ixtiyarına verib. "Tələbə dünyası" adlı yataqxana 2, 4 və 6 nəfər üçün dizayn olunub; yataq və yataq dəsti; yazı masası və stulu; şəxsi əşyalarının yığılması üçün dolablar; mərkəzləşmiş istilik sistemi, kondisoner; TV və yüksək sürətli internet; tələbə yeməkxanası; otaqlarda hamam və sanitar qovşağı; oxu zalları; camaşırxana; 24 saat isti və soyuq su; 24/7 təhlükəsizlik xidməti ilə təmin olunub.
Prilipko başlıqotu
Mühafizə tədbirləri
Yayılma yerlərində mühafizə tədbirlərinin həyata keçirilməsi təklif olunur.
Sinonimləri
Scutellaria orientalis ssp. prilipkoana (Grossh.) Fed.
Günəşdən usanmışlar (film, 1994)
Günəşdən usanmışlar ( — Utomlyonnye solntsem) — Nikita Mixalkovun rəhbərliyi ilə 1994-cü ildə ekrana gələn film. Filmin ssenarisini Rüstəm İbrahimbəyov yazıb. Film 1994-cü ildə "Ən Yaxşı Xarici Film" nominasiyasında qalib gələrək, Oskar mükafatına layiq görülmüşdür.
Tarixi
Bu film 1994-cü ildə çəkilmişdir. Psixoloji dramatik filmdir. Filmin rejissoru Nikita Mixalkov olmuşdur. Baş rolda rejissorun özü çəkilmişdir.
Məzmunu
Filmdə 1936-cı ildə Sovetlər Birliyində Stalinin dövründən bəhs olunur. Filmin qəhrəmanı idealist döyüşlərdə iştirak edən Sergey Kotov idi. O geniş ailəsi ilə: həyat yoldaşı Marusya, 8 yaşında qızı Nadya və digər ailə üzvləri ilə dostları ilə bağ evində yaşayırlar. Adətən bu bağ evində aristoklatlar yaşayırdılar. Sergey Kotov Stalinə qəlbən inanmış, ölkənin gələcəyinin çox parlaq olacağına ümid edirdi. O, Stalinlə səmimi idi. Lakin o, Stalin rejiminin qaranlıq tərəfini görməmişdi. Bir gün Mitya adında bir şəxs çıxıb gedir. Mitya keçmişdə Kotovun həyat yoldaşının nişanlısı olmuşdur. Mitya geri qayıdır və ailənin içinə daxil olur, özünü onlara sevdirir. Əslində Mitya Sergey Kotovu tutmaq üçün gəlmişdir. Kotovun isə bunda xəbəri yoxdur. Mitya isə Kotova nifrət edir. Lakin sonradan Sergey Kotov Mityanin necə bir insan olduğunu anlayır. Filmin sonunda Mitya maşında Sergey Kotovu döyür və öldürür. Daha sonra Mitya yaşadıqlarına dözə bilməyib biləyini kəsərək intihar edir.
Bu filmdə bir neçə insanın tarixi taleyi birləşir. Buradakı qəhrəmanlar bir-birinin cəlladı və qurbanıdır. Onların yaşadığı həyat xoşbəxt görünsə də əslində müqəvvadır. Filmin sonunda Sergey Kotovun öz günahını boynuna alması 1936-cı ildə öldürülməsi Sovet vaxtında olunan represiyaya bir simvolik hadisə kimi yanaşmadır. Həyat yoldaşı Mariyanın tutulması və ölməsi qızı Nadyanın isə sağ qalıb Qazaxıstanda musiqi müəllimi işləməsi ekranda titr vasitəsi ilə tamaşaçıya çatdırılır.
Filmdə gərçək ata-qız münasibəti onların bir-birinə olan münasibəti tamaşaçının ürəyinə yol tapır. Burada olan hadisələr ancaq günorta çağı baş verir. Filmin sonunda Stalinin böyük şəkli görsənir.
Oğlaq (bürc)
Oğlaq (latınca, Capricornus) Göyün cənub yarımkürəsində zodiak bürcü. Ən parlaq ulduzu 2.8 vizual ulduz ölçülüdür. Qədim Yunanıstanda bürcləri adlandıranda qış günəşduruşu nöqtəsi Oğlaqda olduğundan Cənub Tropiki Oğlaq Tropiki adlanır.
Qaraçöhrəkimilər
—  sırasına aid bitki fəsiləsi.
Xocalı abidəsi (Berlin)
“Xocalı ” (Chodschali) — Almaniya paytaxtı Berlin şəhərinin Şteqlits-Selendorf inzibati dairəsində Qotfrid-Benn kitabxanasının həyətində Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə ucaldılmış abidə.
Tarixi
Abidənin ucaldılmasının təşəbbüskarları Səlhab Məmmədov, Akif Əsgərov və Əli İbadullayevlə yanaşı onun həmmüəliflərindən biri, artıq 45 ildir ki, Almaniyada yaşayan Azərbaycan rəssamı və heykəltaraşı İbrahim Əhraridir.
2011-ci ilin may ayının 30-da baş tutan açılış mərasimində Şteqlits-Selendorf dairəsinin özünüidarəetmə təşkilatının başçısı Norbert Kopp, Azərbaycanın mədəniyyət və turizm nazirinin müavini Ədalət Vəliyev, Azərbaycan diasporunun, Almaniya ictimaiyyətinin nümayəndələri, hər iki ölkənin elm və mədəniyyət xadimləri iştirak etmişlər. Mərasimdə Şteqlits-Selendorf dairəsinin təhsil, mədəniyyət və vətəndaşlara xidmət məsələləri üzrə müşaviri xanım Kerstin-Ulrix Rixter-Kotovski, Azərbaycanın Almaniyanın səfiri Pərviz Şahbazov və abidənin müəllifi İbrahim Əhrari çıxış etmişdilər.
Sarayan
Sarayan — İranın Cənubi Xorasan ostanının şəhərlərindən və Sarayan şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 11,098 nəfər və 2,933 ailədən ibarət idi.
Natsuko Hara
Natsuko Hara (d. 1 mart 1989) — Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Quxur
Quxur — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Coğrafi ad ləzgi dilində qved (iki) sözünün dialekt forması olan qu və xur (kənd) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib, "iki kənd" deməkdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Şahdağın ətəyində yerləşir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 52 nəfər əhali yaşayır.
Kənarçay (Qusar)
Kənarçay — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Echinops taeckholmianus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kənarçay (Qusar)
Toponimikası
Oykonim kənar (burada "sahil" mənasındadır) və çay sözlərindən düzəlib, "çay sahili" deməkdir. Yaşayış məntəqəsi Böyük Vətən müharibəsindən sonra müxtəlif kəndlərdən gəlmiş ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Kəndin adı Qənərçay variantında da qeydə alınmışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Sudur çayının sahilində, dağətəyi ərazidə yerləşir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 357 nəfər əhali yaşayır.
Barmaq oyunu
Barmaq oyunu - Azərbaycanda ən çox yazqabağı (bayramqabağı) günlərdə əsasən uşaq və gənclər arasında, geniş şəkildə oynanılan qədim oyunlarından biridir.
Ümumi məlumat
Bu oyun bəzi bölgələrdə "Sanama", "Barmaq sanadı", bəzi bölgələrdə isə "İynə-İynə" adlandırılsada əsasən "Barmaq oyunu" adlandırılır.
Oyunun qaydaları
Bir neçə uşaq cəm olub sanama yolu ilə usta(başçı, ya molla) seçirlər.
Uşaqlar əllərini açıb üzüstə yerə qoyurlar. Sonra usta(başçı, ya molla) aşağıdakı sözləri deyir və hər barmağın üstünə bir heca(kəlmə) ilə işarə edir.
Bəzən əlləri yerə qoyandan sonra usta(başçı, ya molla) yuxarıdakı sözlərin əvəzinə aşağıdakı sözləri (sanama) söyləyərlər:
350px|thumb|Barmaq oyunu
Bər, bər inci, Bər kəşinci, Şam ağacı, Şatır keçi. Qoz ağacı, Qotur keçi. Happan, Hoppan, Yarıl, Yırtıl, Su iç, Qurtul.
Hansı barmağın üzərinə qurtul hecası(kəlməsi) düşsə, o barmaq cərgədən çıxar. Bu iş bütün barmaqların aradan çıxmasına qədər davam edir.
Usta(başçı, ya molla) axıra qalmış barmaq sahibinin qulağından tutub deyir:
Razi ha balam razi, Tikib donunu dərzi. Abbası verim xərclə, Toyun təzədən başla. Qarğa qur, Qarğa istəyirsən, quş?
Uşaq qarğa ya quşdan biri istər.
Uşağın istədiyi göydən uçana qədər və ya görünənə qədər usta(başçı, ya molla) uşağın qulağını çəkər və yerdə qalan oyunçular isə uduzmuş oyunçunu təqlid edərlər. Usta(başçı, ya molla) quş və qarğa əvəzinə istənilən başqa varlıqların adını qeyd edə bilər.
Beləcə oyun yenidən başlar davam edər.
Katolikos II Davud
Katolikos II Davud - Albaniyanın XXIV katolikosu. Sələfi Katolikos Yusif kimi o da, Amaras yepiskopluğundan seçilmişdir. Katolikos II Davud dörd il kürsüdə oturub. Moisey Kalankatlı onun haqqında yazır: "O, kilsənin torpaqlarını və var-dövlətini dağıtdı və canilərin ona verdiyi zəhəri içib öldü." Lakin burada konkret nədən bəhs edildiyi aydınlaşdırılmamış olaraq qalır.
Lörints Sabo
Lörints Sabo — Macar yazıçısı və tərcüməçi.
Həyatı
thumb|Debreçendə Lörints Sabonun heykəli
Lörints Sabo Macarıstanın Mişkolç şəhərində anadan olmuşdur. Üç yaşı olarkən ailəsi Balaşşadyarmat şəhərinə köçür. Balaşşadyarmat və Debreçen şəhərlərində məktəbə gedir. Budapeştdə Eötvöş Lorand Universitetində təhsil aldı. Burada Mihay Babiç ilə dostluq etməyə başladı. O, öz təhsilini tamamlamadı; əvəzində 1921-ci ildə Layoş Mikeşin qızı olan Klara Mikeş ilə ailə həyatı qurduqdan bir müddət sonra Az Est mətbəəsində işləməyə başladı. 1944-cü ilə qədər burada fəaliyyət göstərdi. 1927 və 1928-ci illər arasında Pandora mətbəəsinin yaradıcısı və redaktoru olmuşdur.
İlk poemalarını 1920-ci illərdə Nyuqat jurnalında dərc etdirirdi. İlk şeirlər kitabını 1922-ci ildə Yer, Meşə, Tanrı adı altında nəşr etdirdi və müvəffəqiyyət əldə etdi. 1932, 1937 və 1943-cü illərdə Baumqarten mükafatını qazandı. Tərcüməçi kimi, Şekspirin bir sıra kitablarını, Samuel Teylor Koldric, Şarl Bodler, Molyer, Yohann Volfqanq Göte, Tomas Hardi, Pol Verlen, Aleksandr Puşkin, İvan Krılov, Heynrix von Kleist, Fridrix Nitsşe, Rayner Mariya Rilke və digər yazıçıların bir sıra əsərlərini tərcümə etmişdir.
Lörints Sabo İkinci Dünya müharibəsində döyüşərkən Dyula Dömböş ilə tanış olmuş və Lillafüred şəhərində keçirilən konqresdə müharibə poeziyasının gözəlliyini vurğulamışdır. 1942-ci ildə Lörints Yozef Gebbelsin yaratdığı Avropa Yazıçılar Birliyinə (Europäische Schriftstellervereinigung) qoşuldu. O, Yosef Nyirodan sonra Birliyin Macarıstan bölməsinin natiqi oldu və təşkilatın Avropa ədəbiyyatı adlı jurnalında (Europäische Literatur) öz əsərlərini dərc etdirdi.
Bu onun sağçı kimi formalaşmasına gətirib çıxardı. Belə ki, o, müharibədən sonra mədəni həyatdan uzaqlaşdırıldı və öz əsərlərini nəşr etdirməyə icazəsi olmadığı üçün yalnız tərcümələrini nəşr etdirə bildi. Onun əhəmiyyəti ölümündən az öncə Kossuth mükafatını alanda tanındı. Ürək tutmasından vəfat etdi.
Katolikos Mikayıl
Katolikos Mikayıl — Albaniyanın XXI katolikosu. Katolikos I Simeonu əvəz etmişdi.
Katolikosluğu
Şəkidə bir kilsədə keşiş idi. Moisey Kalankatlının çatdırdığı məlumata əsasən 711-ci ildə imperator Bardanes Filippikos tərəfindən Şahzadə Qaqikə verilən xaç hissəciyi daha sonra ona verilmişdi. Makenos monastırının keşişi Solomonu dəvət edib, baba-nənələri bir olan qohumları ilə evlənən Albaniya əyanlarını lənətləmişdi. Bunlarla birlikdə qohumları ilə evlənməyə icazə verən gürcü katolikosu Talila da lənətlənmişdi.
Bülənt Ərsoy
Bülent Ərsoy — Məşhur türk sənətçisi, transseksual.
Həyatı
Məşhur türk sənətçisi Bülent Ərsoy əməliyyatla cinsiyyətini dəyişdirib. Əsl adı Bülənt Ərkoç olan bu sənətçi məşhurlaşdığı vaxt, 1970-ci illərdə görünüşünü sürətlə dəyişdi. Kişi olduğu halda səhnəyə qadın qiyafətlərində çıxmağa başladı. O illərdə bu hərəkət diqqəti cəlb etməyə bilməzdi, ona görə də bu müğənni sərt təpkilərlə qarşılaşdı.
1981-ci ildə Londonda keçirdiyi cinsiyyət dəyişdirmə əməliyyatı ilə qadın olan bu kişi-qadın müğənni indi də məşhur müğənnilər siyahısındadır. Bu əməliyyata sənətçi 40 min dollar ödəmişdi. O, kişi olduğu dövrə aid fotoşəkillərinin mətbuatda yayımlanmasından çox narahat olur. Vaxtilə kişi olduğunu unutmaq istəyən Bülənt Ersoy plastik əməliyyatlardan sonra cinsiyyətindən əlavə dərisinin rəngində, dodaqlarında, yanaqlarında, burnunda, qaşlarında və bir çox başqa yerlərində də dəyişikliklər etdirib. Dövlətin qoyduğu qadağalara görə, bu durumda o səhnəyə qayıda bilməzdi. Çünki Türkiyə hökuməti transseksualların səhnədə görünməsinə icazə vermirdi. Birbaşa olaraq dövlət başçısı bu kimi hallara qadağa qoymuşdu. Nəticədə Bülent Ersoy uzun müddət səhnədən uzaqlaşdırıldı.
Orion (bürc)
300px|right|thumb|Orion bürcü Orion Hayk — ekvatorial bürc. Ovçu olaraqda adı bilinir. Ən parlaq ulduzu 2.2 vizual ulduz ölçülüdür. Bütün ölkələrdən görünür.
Yuxarı Türkmənli
Yuxarı Türkmənli — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Üçkilsə (Eçmiədzin) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 8 km cənubda, Böyük Qarasu çayının yanında yerləşir. Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Toponim fərqləndirici əlamət bildirən yuxarı sözü ilə qızılbaşların türkmən etnoniminə -li şəkilçisinin qoşulmasından əmələ gəlmiş türkmənli etnonimi əsasında formalaşmışdır.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 3.19.1935-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Apaqa qoyulmuşdur.
Əhalisi
Kənd 1919 - cu ilin yazında erməni təcavüzünə məruz qalaraq sakinləri qırğınlarla tarixi-etnik torpaqlarından qovulmuş və kənddə 1915-1918-ci illərdə Türkiyənin Sasun vilayətinin Moqdan əyalətindən köçürülən ermənilər yerləşdirilmişdir.
İndiki Ermənistanda Sovet hökuməti qurulandan sonra burada ermənilərlə yanaşı 1922-ci ildə 1 nəfər, 1926-cı ildə 11 nəfər, 1931-ci ildə 8 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
Onlar da 1930 - cu illərin ortalarında sıxışdırılaraq kənddən çıxarılmışdır. İndi ermənilər yaşayır.
Katolikos III Davud
Katolikos III Davud - Albaniyanın XXV katolikosu. Katolikos II Davuddan sonra kürsüyə qalxıb və doqquz il kürsüdə oturub. Katolikos III Davud Böyük Kolmank kilsə dairəsindən seçilmişdir. Moisey Kalankatlı onun haqqında yazır: "O, Dəstəkert və Səhmanxaç kəndlərini dinsizlərə satmışdı."
Mariya Mediçi
Mariya Mediçi (, ; 26 aprel 1575, Florensiya — 3 iyul 1642, Köln) — Fransa kraliçası, IV Henrixin ikinci arvadı, XIII Lüdovikin anası
Həyatı
Mariya Mediçi 26 aprel 1575-ci ildə Florensiyada anadan olmuşdur. Böyük Toskana hersoqu Françesko de Mediçi və onun ilk arvadı Avstriyalı İoannanın altıncı uşaq və altıncı qızı idi. Ana tərəfdən Müqəddəs Roma imperiyasının imperatoru V Karlın bacısı nəvəsi və I İzabellanın kötücəsi idi. Mariya 2 yaşında olarkən onun anası bədbəxt hadisə nəticəsində vəfat etdi, atası isə çoxillik məşuqəsi Bianka Kappello ilə evləndi. Onun yeganə rəfiqəsi sosial vəziyyət və mənşədə olan əhəmiyyətli fərqə baxmayaraq xidmətçi və süd bacısı Leonora Doru Qaliqay (təxminən 1571 — 1617) idi.
1599-cu ildə Fransa kralı IV Henrix uşaqsız olan Marqarita de Valua ilə nikahını pozduğdan və evlənmək istədiyi rəsmi favoritkasi Qabriel d'Estrenin vəfatından sonra, Mariyanın əmisi və 1587-ci ildə vəfat edən I Françeskonun xələfi I Ferdinand Mediçinin nümayəndəsi ilə onun qardaşı qızı Mariya ilə evlənməsi barədə danışıqlara başladı, hadisələr baş verəndə gələcək kraliçanın artıq 24 yaşı tamam olmuşdur. 1600-cu ilin mart ayına qədər davam edən uzun sürən danışıqlardan sonra, hər iki tərəf razılığa gəldi. I Ferdinand altı yüz min kron cehiz verdi və beləliklə Mariya Mediçi öz nişanlısına Fransa tarixində ən böyük cehiz gətirdi. Oktyabr ayında Florensiyada nikah bəyin yoxluğunda (etibarnamə ilə) baş tutmuşdur, dekabrın 17-də isə Lion şəhərində toyları olmuşdur. Doqquz ay sonra, 1601-ci il sentyabrın 27-də Mariya Mediçi ilk uşağı və gələcək Fransa kralı XIII Lüdovik i dünyaya gətirdi. Onun ardınca ikisi oğlan və üçü qız olmaqla daha beş uşağı oldu, onlardan uşaqlıqda ikinci oğlu Orleanlı Nikola vəfat etmişdir.
1610-ci ildə IV Henrix protestantlara dəstək vermək üçün qoşunu ilə birlikdə Almaniyaya getmək istəyəndə, hakimiyyətə can atan və ölkəni özü idarə etmək arzusunda olan Mariya Mediçi özünün tac qoyma mərasimini Sen-Denidə etmək üçün, ərini razı saldı. Ertəsi gün, mayın 14-də, kral Fransua Ravalyak tərəfindən qətlə yetirildi. Mariyanın sui-qəsdin ortağı olmasına dair şübhələr bitmirdi.
O, ağır dövürdə yetkinlik yaşına çatmayan oğlu XIII Lüdovikin regenti oldu. Ali aristokratiya ondan narazı idi, buna görə də Mariya klerikal və ispan partiyasına meyilləndi. Onun əsas məsləhətçiləri ispan və Roma elçiləri oldular və həmçinin Konçini, hansına ki Mariya 1614-cü ildə markiz titulunu verdi. Şahzadələr və aristokratiya dəfələrlə üsyan qaldırırdılar, Mariya üçün onları dəf etmək böyük səylər və qurbanlar bahasına gəlirdi.
Gənc kral 1614-cü ildə həddi-büluğa çatanda, Mariya hakimiyyəti hakimiyyəti öz əlində saxlaya bildi. Lakin 1617-ci ildə Lüdovik Konçinini öldürülməsi üçün əmr etdi və anasını Bluaya göndərdi. Anasının ardınca kardinal Rişelye də sürgün edildi.
İlham Əliyev
İlham Heydər oğlu Əliyev — Azərbaycanın siyasi və dövlət xadimi, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti (2003-cü ildən), Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı.
İlham Əliyev, həmçinin 2003-cü il avqust–noyabr aylarında Azərbaycan Respublikasının Baş naziri olmuş, 1997-ci ildən Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin prezidenti, 2005-ci ildən isə Yeni Azərbaycan Partiyasının sədridir.
Həyatı
İlham Əliyev 1961-ci il dekabrın 24-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1967–1977-ci illərdə Bakı şəhərindəki 6 saylı orta məktəbdə təhsil almışdır. 1977-ci ildə Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutuna daxil olmuşdur. Oranı bitirdikdən sonra institutun aspiranturasına qəbul edilmiş, 1985-ci ildə dissertasiya müdafiə edərək tarix elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır. 1985–1990-cı illərdə Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunda müəllim işləmişdir. 1991–1994-cü illərdə özəl biznes sahəsində çalışmışdır. Bir sıra istehsal-kommersiya müəssisələrinə rəhbərlik etmişdir. 1994-cü ildən 2003-cü ilin avqust ayınadək Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin vitse-prezidenti, birinci vitse-prezidenti olmuşdur. Heydər Əliyevin neft strategiyasının həyata keçirilməsində fəal iştirak etmişdir. Suveren Azərbaycanın neft siyasətinin geosiyasi aspektlərinə dair bir sıra tədqiqat işlərinin müəllifidir. Siyasi elmlər doktorudur.
1995-ci və 2000-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə deputat seçilmişdir. 2003-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Baş naziri vəzifəsinə təyin edilməsi ilə əlaqədar olaraq deputat səlahiyyətlərinə xitam vermişdir. 1997-ci ildən Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin prezidentidir. İdmanın və Olimpiya hərəkatının inkişafında böyük xidmətlərinə görə Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin ali ordeni ilə təltif edilmişdir. 1999-cu ildə Yeni Azərbaycan Partiyası sədrinin müavini, 2001-ci ildə sədrin birinci müavini, 2005-ci ildə isə partiyanın sədri seçilmişdir. 2001–2003-cü illərdə Avropa Şurası Parlament Assambleyasında Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin nümayəndə heyətinin rəhbəri olmuşdur. 2003-cü ilin yanvarında Avropa Şurası Parlament Assambleyası sədrinin müavini, AŞPA-nın Büro üzvü seçilmişdir. 2004-cü ilin aprelində AŞPA-nın fəaliyyətində fəal iştirakına və Avropa ideallarına sədaqətinə görə AŞPA-nın fəxri üzvü diplomu və AŞPA medalı ilə təltif edilmişdir. 2003-cü il avqustun 4-də Milli Məclis tərəfindən təsdiq edildikdən sonra Azərbaycan Respublikasının Baş naziri təyin edilmişdir. 2003-cü il 15 oktyabrda Azərbaycan Republikasının Prezidenti seçilmişdir. Prezident seçkilərində seçicilərin 76%-dən çoxu İlham Əliyevin lehinə səs vermişdir. 2003-cü il oktyabrın 31-də vəzifəsinin icrasına başlamışdır. 2008-ci ildə yenidən prezident seçilmişdir. 2013-cü ildə üçüncü müddətə prezident seçilmişdir. 2018-ci ildə səslərin 86,03% -ni toplayaraq dördüncü müddətə Azərbaycan Respublikasının prezidenti seçilmiş və hazırda prezident vəzifəsini icra edir.
Azərbaycan, rus, ingilis, fransız və türk dillərini bilir. Ailəlidir. Üç övladı, beş nəvəsi vardır.
Partiya mənsubiyyəti
1999-cu ildə İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) sədr müavini, 2001-ci ildə YAP-ın ikinci konqresində isə YAP sədrinin birinci müavini seçildi. 26 mart 2005-ci ildə keçirilən YAP-ın üçüncü konqresində Prezident İlham Əliyev yekdilliklə YAP-ın sədri seçildi. 2008 və 2013-cü illərdə keçirilən YAP-ın dördüncü və beşinci konqresində İlham Əliyevin prezidentliyə namizədliyi yekdilliklə dəstəkləndi. Onun sədrliyi dövründə partiya üzvlərinin sayı 700 min nəfəri keçdi. Yeni Azərbaycan Partiyasının VII qurultayında (5 mart 2021-ci il) YAP Sədri və İdarə Heyətinin üzvü seçilmişdir.
Mədəniyyət siyasəti
Mədəniyyətlərarası dialoq Prezident Əliyevin mədəniyyət siyasətində prioritet sahələrdən biri olmuşdur. İlham Əliyev 2008-ci ildə "Mədəniyyətlərarası dialoq Avropa və onun qonşu regionlarında davamlı inkişafın və sülhün əsasıdır" mövzusunda keçirilən Avropa Şurasına üzv dövlətlərin mədəniyyət nazirlərinin konfransına mədəniyyətlərarası dialoqun gücləndirilməsi üçün "Bakı prosesi"nin başladılması təşəbbüsü ilə çıxış etdi. Prezident Əliyev 23 sentyabr 2010-cu ildə Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının 65-ci sessiyasının açılışında çıxış edərkən Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunu təşkil etmək niyyətini açıqladı. Onun bu təşəbbüsü YUNESKO, BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansı, Ümumdünya Turizm Təşkilatı, Avropa Şurası, Avropa Şurasının Şimal-Cənub Təşkilatı, İCESCO və s. kimi beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən dəstəkləndi. 2011-ci ildən başlayaraq 2017-ci ilə qədər Bakıda dörd dəfə Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu keçirilmişdir. 15 iyun 2014-cü ildə Prezident Əliyev Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin yaradılması haqqında Fərman imzaladı. 11
Katolikos II Matteos
Katolikos II Matteos - Albaniyanın XXVI katolikosu. Qəbələ yepiskopluğundan seçilmişdir.
İlham Əliyev
Mədəniyyət siyasəti
yanvar 2016-cı ildə qəbul etdiyi sərəncamla 2016-cı ili Azərbaycan Respublikasında "Multikulturalizm ili" elan etdi. İlham Əliyev tolerantlıq və multikulturalizmi Azərbaycanda dövlət siyasəti və həyat tərzi kimi xarakterizə etmişdir. Onun liderliyi altında Azərbaycan BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının "İnklüziv cəmiyyətlərdə birgə yaşama: çağırış və məqsəd" devizi altında 2016-cı il 25 – 27 aprel tarixlərində keçirilən 7-ci Qlobal Forumuna ev sahibliyi etdi.
Elm siyasəti
İlham Əliyev 5 may 2004-cü ildə "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzinin yaradılması haqqında Sərəncam imzaladı. Təqribən dörd il sonra-10 aprel 2008-ci ildə o, Azərbaycan elmində islahatların aparılması ilə bağlı Dövlət Komissiyasının yaradılması haqqında başqa bir Sərəncam imzaladı. 21 oktyabr 2009-cu ildə imzalanan Sərəncamla isə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunu yaradıldı. Dörd ay sonra-19 fevral 2009-cu ildə İlham Əliyev Fondun Nizamnaməsini təsdiq etdi. Prezident Əliyev 14 yanvar 2016-cı ildə İslam Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı (İSESKO) üzrə Azərbaycan Respublikasının Milli Komissiyasının yaradılması haqqında Sərəncam imzaladı. O, həmçinin, 19 dekabr 2012-ci il tarixində Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Gəncə bölməsini yaratdı. 8 noyabr 2016-cı ildə Prezident Əliyev Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) Yüksək Texnologiyalar Parkının yaradılması haqqında başqa bir Sərəncam imzaladı. 9 aprel 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasında "Elm günü"nün təsis edilməsi haqqında sərəncam imzalamışdır.
Humanitar siyasət
İlham Əliyevin tapşırığı ilə Azərbaycandan Nepala, Fələstinə, 10 aprel 2017-ci ildə Cibutiyə və 8 sentyabr 2017-ci ildə isə Rohinqya qaçqınlarına humanitar yardım göndərilmişdir. 27 fevral 2012-ci ildə Serbiya Olimpiya Komitəsinin sədri, "Ana və Vlade Divats Fondu"nun təsisçisi Vlade Divats digər fəaliyyətləri ilə yanaşı humanitar yardımları və siyasətinə görə İlham Əliyevi "Ana və Vlade Divats Fondu"nun "Balkanların ləyaqətli dostu" beynəlxalq mükafatına layiq görüldüyünü bildirdi və bu mükafatı ona təqdim etdi. İlham Əliyev Vladimir Putinlə birgə Bakı Beynəlxalq Humanitar Formunu təsis etmişdir. O digər yüksək vəzifəli dövlət rəsmilərinin və beynəlxalq təşkilatların nümayəndələri ilə birlikdə 2011, 2012, 2013, 2014, 2015 və 2016-cı illərdə keçirilən birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü və beşinci Bakı Beynəlxalq Humanitar Formlarının açılış mərasimlərində iştirak etmiş və çıxış etmişdir. O, Bakı Beynəlxalq Humanitar Formunda tədbirin əhəmiyyətini aşağıdakı sözlərlə qiymətləndirmişdir: "…humanitar tədbirlər dünyaya da bir siqnal göndərir ki, dünyanın mütərəqqi nümayəndələri səylərini daha da sıx birləşdirməlidirlər… Beynəlxalq humanitar əməkdaşlığın dərinləşməsi müəyyən dərəcədə bu mənfi meyillərin qarşısını ala və müsbət meyilləri gücləndirə bilər".
Səhiyyə siyasəti
İlham Əliyev 2003-cü ildə "Şəkərli diabet xəstəliyinə tutulmuş şəxslərə dövlət qayğısı haqqında", 2005-ci ildə "Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının dövriyyəsi haqqında", 2010-cu ildə "İnsanın immunçatışmazlığı virusunun törətdiyi xəstəliklə mübarizə haqqında", 2012-ci ildə "Dağınıq skleroz xəstəliyinə tutulmuş şəxslərə dövlət qayğısı haqqında", 2013-cü ildə "Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə" və "Uşaqların icbari dispanserizasiyası haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanunlarını imzalamışdır. Prezident Əliyev 2007-ci il 27 dekabr tarixində Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin yaradılması haqqında Sərəncam imzaladı. İlham Əliyevin 2012-ci il 29 dekabr tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan 2020: Gələcəyə Baxiş" İnkişaf Konsepsiyasinda əhaliyə göstərilən səhiyyə xidmətlərinin yüksək keyfiyyətini qoruyub saxlamaq əsas prioritetlərdən biri kimi müəyyən olunmuşdur. İlham Əliyev 29 noyabr 2016-cı ildə "Mingəçevir şəhərinin və Yevlax rayonunun inzibati ərazilərində icbari tibbi sığortanın tətbiqinə dair pilot layihənin həyata keçirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında" başqa bir Fərman imzaladı.
Gənclər siyasəti
İlham Əliyev 19 oktyabr 2006-cı ildə Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsil almasına dair Dövlət Proqramı haqqında Sərəncam imzaladı və həmin Sərəncamla müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarına Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsil almalarına dair Dövlət Proqramını hazırlamağı tapşırdı. Buna uyğun olaraq o, 16 aprel 2007-ci ildə 2007–2015-ci illərdə Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili üzrə Dövlət Proqramını təsdiq etdi. 9 fevral 2007-ci ildə prezident Əliyev qəbul etdiyi başqa bir Sərəncamla 2007-ci ili "Gənclər ili" elan etdi. 2007-ci ildə Azərbaycan Heydər Əliyev Fondu, Dialoq və Əməkdaşlıq uğrunda İslam Konfransı Təşkilatının Gənclər Forumu, BMT-nin İnkişaf Proqramı, İSESCO və Avropa Şurası ilə birgə təşkil edilmiş "Gənclər Sivilizasiyaların Alyansı uğrunda" beynəlxalq konfransına ev sahibliyi etdi. 19 dekabr 2011-ci ildə İlham Əliyev gənclərin cəmiyyətin həyatında fəal iştirakını təmin etmək məqsədi ilə "Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər Fondunun yaradılması haqqında" Fərman imzaladı. 15 sentyabr 2017-ci ildə isə o, "Azərbaycan gəncliyi 2017–2021-ci illərdə" Dövlət Proqramı"nın təsdiq etdi.
Ətraf mühit siyasəti
24 mart 2006-cı ildə İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasında bioloji müxtəlifliyinin qorunması və davamlı istifadəsinə dair Milli Strategiya və Fəaliyyət Planının təsdiq etdi. 10 il sonra-3 oktyabr 2016-cı ildə o, "Azərbaycan Respublikasında bioloji müxtəlifliyin qorunmasına və davamlı istifadəsinə dair 2017–2020-ci illər üçün Milli Strategiya"nın təsdiq edilməsi haqqında" Sərəncam imzaladı. Prezident Əliyev 8 iyul 2008-ci ildə isə ətraf mühitə və insan sağlamlığına mənfi təsir göstərən vibrasiya və səs-küy çirklənmələri normalarını təsdiq etdi. Nazirlər Kabinetinin 2009-cu ilin doqquz ayının sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına həsr olunmuş geniş iclasında Prezident İlham Əliyev 2010-cul ilin "Ekologiya ili" elan edilməsini təklif etdi. Bunun davamı olaraq 4 ay sonra-18 fevral 2010-cu ildə o ekoloji problemlərə həsr olunmuş iclasa sədrlik etdi. "Ekologiya ili" çərçivəsində İlham Əliyevin 17 sentyabr 2010-cu ildə ziyarət etdiyi "Azərbaycan yaşıl dünya naminə" beynəlxalq ekologiya sərgisi keçirildi. O, prezidentliyi dövründə Hirkan, Altıağac, Abşeron, Şahdağ, Göygöl və digər milli park, qoruq və yasaqlıqların yaradılması haqqında Sərəncamlar imzalamışdır. thumb|Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Davosda 2018-ci il Dünya İqtisadi Forumunda.
İqtisadi siyasət
İlham Əliyevin iqtisadi siyasəti nəticəsində 2003–2016-cı illər arasında Azərbaycanın Ümumi Daxili Məhsulu (ÜDM) 5 dəfədən çox artdı. Belə ki, Dünya Bankının statistikalarına əsasən İlham Əliyev 2003-cü ildə ilk dəfə Prezident seçilərkən Azərbaycanın ÜDM-i 7,276 milyard ABŞ dolları idisə, 2016-cı ildə bu göstərici 37,848 milyard ABŞ dolları olmuşdur. Prezident Əliyev 6 mart 2007-ci ildə "Azərbaycan Respublikasında xüsusi iqtisadi zonaların yaradılması haqqında" Fərman imzalamışdır. 20 aprel 2016-cı ildə isə onun imzaladığı başqa bir Fərmanla İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzi yaradıldı. Bundan başqa, İlham Əliyev 6 noyabr 2017-ci ildə "Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin yaradılması haqqında Fərman imzaladı. Prezident Əliyev 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 və 2018-ci illərdə İsveçrədə keçirilən Davos Dünya iqtisadi Forumunda iştirak etmişdir. İlham Əliyev ixracın şaxələndirilməsini milli iqtisadiyyat üçün gələcəkdə əsas prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyən edir.
Din
İlham Əliyev 10 yanvar 2017-ci ildə 2017-ci ili "İslam Həmrəyliyi İli" elan etdi. Daha sonra o, 2017-ci ilin "İslam Həmrəyliyi İli" elan edilməsi ilə əlaqədar keçiriləcək bir sıra tədbirlərin maddi təminatı haqqında Sərəncam imzaladı. Prezident Əliyev 2014, 2016 və 2017-ci illərdə Azərbaycanda dini qurumlara maliyyə yardımı göstərilməsi haqqında üç ayrı Sərəncam imzalamışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan ayrılan yardımlar Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi, Rus Pravoslav Kilsəsinin Bakı və Azərbaycan Yeparxiyası dini qurumu, Bakı şəhəri Dağ yəhudiləri dini icması, Avropa yəhudilərinin Bakı dini icması, Azərbaycan Respublikasında Katolik kilsəsinin Apostol Prefekturası dini qurumu və Azərbaycan Respublikasının Alban-Udi Xristian dini icması arasında bölüşdürülmüşdür. Bundan başqa, Prezident Əliyev 2014 və 2015-ci illərdə "Azərbaycanda dini mədəniyyətin, tolerantlığın, dinlərarası və mədəniyyətlərarası dialoqun təbliğinin gücləndirilməsinə dair əlavə tədbirlər haqqında" iki sərəncam imzalamışdır. Sərəncamlara əsasən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan hər dəfə 3,0 (üç) milyon manat olmaqla "Dini mədəniyyətin inkişafı" fonduna cəmi 6,0 (altı) milyon manat ayrılmışdır. 2015-ci ilin 17 iyulunda isə İlham Əliyev Azərbaycanda dini tarix və mədəniyyət abidələrinin bərpasını təmin etmək məqsədi ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinə 3,0 (üç) milyon manat ayırmışdır.
"Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış" İnkişaf Konsepsiyası
"Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış" İnkişaf Konsepsiyası İlham Əliyevin ölkənin gələcək inkşafı məqsədilə göstərdiyi əsas strateji təşəbbüslərdən biri kimi qəbul olunur. Bu konsepsiyanın hazırlanması barədə müvafiq Sərəncam 29 noyabr 2011-ci ildə qəbul olundu və 29 dekabr 2012-ci ildə isə qəbul olunmuş Fərmanla konsepsiya təsdiq olundu. Konsepsiya 2020-ci ilə qədər iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinin inkişafı və ictimai rifahın artırılması üçün tədbirlər və fəaliyyətlər nəzərdə tutur. BMT-nin Dayanıqlı İnkşaf Məqsədlərinin tətbiqi haqqında Azərbaycanın könüllü məruzəsinin qiymətləndirilməsində İlham Əliyev tərəfindən təsdiqlənmiş "Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış" İnkişaf Konsepsiyası uzunmüddətli milli istəkləri, sərmayəçilər üçün imkanları və bu məqsədlər barəsində əsas məsələləri əks etdirən strategiya kimi təsvir olunmuşdur. Eyni yanaşma 2015-ci il Dünya İqtisadi Forumu üçün hazırlanmış və Xarici Siyasət jurnalında nəşr olunmuş Məruzədə də qeyd olunmuşdur. İqtisadi sahədə ixtisaslaşmış "The Business Year" jurnalı İlham Əliyev tərəfindən təşəbbüs edilən konsepsiyanı Azərbaycanın milli iqtisadi maraqlarını qorumaq məqsədilə hazırlanmış ağıllı strategiya kimi qiymətləndirdi.
Milli iqtisadiyyat və iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə strateji yol xəritələri
İlham Əliyev 6 dekabr 2016-cı ildə "Milli iqtisadiyyat və iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə strateji yol xəritələrinin təsdiq edilməsi haqqında" Fərman imzaladı. 16 yanvar 2017-ci il tarixində Prezident Əliyev Davosda Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində Strateji Yol Xəritəsinin hazırlanmasında iştirak edən McKinsey şirkətinin qlobal idarəedici tərəfdaşı Dominik Barton ilə görüşdü.
İnzibati idarəçilik islahatları
İlham Əliyev çıxışlarında dəfələrlə korrupsiyaya və rüşvətxorluğa qarşı mübarizənin dövlət siyasətində prioritet istiqamət olduğu və bu məqsədlə hökumətinin inzibati tədbirlər həyata keçirdiyini və institusional islahatların apardığını qeyd etmişdir. O, 2003-cü ildən-prezidentliyi dövründə korrupsiyaya qarşı mübarizə və inzibati idarəçilik islahatları sahələrində 5 mühüm sənəd imzalamışdır: 1. Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Dövlət Proqramı (2004–2006-cı illər); 2. Şəffaflığın artırılması və korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Milli Strategiya; 3. Açıq Hökumətin təşviqinə dair 2012–2015-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı; 4. Korrupsiyaya qarşı mübarizəyə dair 2012–2015-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı; 5. Açıq hökumətin təşviqinə dair 2016–2018-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı.
Prezident Əliyev 3 mart 2004-cü ildə "Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə Sərəncam imzaladı. Bu Sərəncamla Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru yanında Korrupsiyaya qarşı Mübarizə İdarəsi yaradıldı. Sərəncamla, həmçinin, Nazirlər Kabinetinə Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiyası haqqında Əsasnamənin layihəsini hazırlamaq tapşırıldı. Nəticədə, 1 iyun 2005-ci ildə İlham Əliyev "Azərbaycan Respublikasının Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiyası haqqında Əsasnamənin təsdiq edilməsi barədə" Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi haqqında Sərəncam imzaladı. 18 noyabr 2016-cı ildə Prezident Əliyev çirkli pulların yuyulması və terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizənin gücləndirilməsi məqsədilə "Cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin və ya digər əmlakın leqallaşdırılmasına və terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizəyə dair 2017–2019-cu illər üçün Milli Fəaliyyət Planı"nı təsdiq etdi.
Enerji və nəqliyyat siyasəti
İlham Əliyev dəfələrlə Nazirlər Kabinetinin iclaslarında və çıxışlarında Cənub Qaz Dəhlizi və Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu layihələrinin inkşafının əhəmiyyətini vurğulamış və Azərbaycanın bu layihələrlə bağlı verdiyi vədlərinə sadiq qaldığını ifadə etmişdir. 2012-ci ilin iyununda İlham Əliyevlə Türkiyə Respublikasının baş naziri Rəcəb Tayyib Ərdoğan TANAP layihəsinin reallaşdırılmasına dair hökumətlərarası müqavilə imzaladılar. TANAP layihəsinin təməli 17 mart 2015-ci ildə İlham Əliyev, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Gürcüstan Prezidenti Giorgi Marqvelaşvili tərəfindən Qarsda atıldı. Cənub Qaz Dəhlizinin tərkib hissələri olan TAP və TANAP layihələri Prezident Əliyev və Avropa Komissiyasının enerji birliyi üzrə vitse-prezidenti Maroş Şefçoviç tərəfindən razılaşdırılan Cənub Qaz Dəhlizinin Məşvərət Şurası tərəfindən 2014-cü ilin noyabrında dəstənləndi. 2013-cü ilin yanvarında Bakıda İlham Əliyev və Avropa Komissiyasının Prezidenti Jose Manuel Barroso Azərbaycan qazının Avropaya daşınması haqqında birgə Bəyannamə imzaladılar. Prezident Əliyev 30 oktyabr 2017-ci ildə Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun açılış mərasimində iştirak etdi.
Beynəlxalq idman tədbirləri
İlham Əliyev 1997-ci ildən Azərbaycan Respublikası Milli Olimpiya Komitəsinin prezidentidir. Onun Milli Olimpiya Komitəsinə prezidentliyi dövründə Azərbaycan I Avropa Oyunları, IV İslam Həmrəylik Oyunları və 42-ci Şahmat Olimpiyadası kimi bir sıra beynəlxalq idman yarışlarına ev sahibliyi etmişdir.
2012-ci il dekabrın 8-də Avropa Olimpiya Komitəsinin 2012-ci il 7 – 8 dekabr tarixlərində Romada keçirilən 41-ci Baş Assambleyasının 2015-ci ildə I Avropa Oyunlarının Bakıda keçirilməsi haqqında qərarına müvafiq olaraq Prezident Əliyev 17 yanvar 2013-cü ildə I Avropa Oyunlarının Təşkilat Komitəsinin yaradılması haqqında Sərəncam imzaladı. Avropa Oyunları 2015-cil il 12 – 28 iyun tarixləri arasında 20 idman növü üzrə 50 ölkədən təqribən 6,000 idmançının iştirakı ilə keçirildi.
83-cü FİDE Konqresinin Şahmat Olimpiyadasının Azərbaycanda keçirilməsi qərarına uyğun olaraq 14 fevral 2013-cü ildə İlham Əliyev 42-ci Şahmat Olimpiyadasının Təşkilat Komitəsinin yaradılması haqqında Sərəncam imzaladı. Oyunlar 2016-cı il 1 – 16 sentyabr tarixlərində yarışda 175 ölkəni təmsil edən 181 kişi və 142 qadın komandasında cəmi 1587 şahmatçının iştirakı ilə Bakı Kristal Zalında keçirildi.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ilə münasibətlər
İlham Əliyev Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) Baş Qərargahını bir neçə dəfə ziyarət etmişdir. O 2004-cü ildə BMT Baş Assambleyasının 59-cu sessiyasının, 2010-cu ilin sentyabrında 65-ci sessiyasının və 2017-ci ilin sentyabrında 72-ci sessiyasının açılışında iştirak etmişdir. İlham Əliyevin prezidentliyi dövründə Azərbaycan 2011-ci ilin oktyabrın 24-də Şərqi Avropa dövlətləri qrupundan 2012–2013-cü illər üçün BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvü seçilmişdir.
İlham Əliyev 4 may 2012-ci ildə "Terrorizmə qarşı mübarizənin həyata keçirilməsində beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi"nə dair BMT Təhlükəsizlik Şurasının yüksək səviyyəli iclasına sədrlik etmişdir. O, ABŞ-yə səfərləri zamanı Nyu-Yorkda 2004-cü il 24 setyabrında BMT Baş Katibi Kofi Annan, 4 may 2012-ci ildə Pan Gi Mun və 20 sentyabr 2017-ci ildə Antonio Quteereşlə görüşdü. İlham Əliyevin prezidentliyi dövründə Azərbaycan BMT-nin ixtisaslaşmış agentlikləri və orqanları ilə ikitərəfli münasibətləri inkşaf etdirmişdir.
Azərbaycan 2003–2005 və 2017–2019-cu illər üçün BMT-nin İqtisadi və Sosial Şurasının, 2006–2009-cu illər üçün isə BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasının üzvü seçildi. 19 dekabr 2005-ci ildə Prezident İlham Əliyev YUNİSEF-lə Azərbaycan arasında Ölkə Proqramının 2005–2009-cu illər üçün Fəaliyyət Planını təsdiq etdi.
Avropa İttifaqı ilə münasibətlər
left|thumb|İlham Əliyev Estoniyanın baş naziri, Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti, Avropa Komissiyasının Prezidenti (soldan sağa) ilə Avropa İttifaqının Şərq tərəfdaşlığı sammitində, 2017-ci il. İlham Əliyev prezidentliyi dövründə Avropa İttifaqı (Aİ) ilə əməkdaşlığı genişləndirmişdir. Prezident Əliyev prezident seçildikdən bir il sonra-2004-cü ildə Azərbaycan Cənubi Qafqaz dövləti kimi Aİ-nin Avropa Qonşuluq Siyasətinə (AQS) daxil edilmişdir. İki il sonra-2006-cı ildə Azərbaycan adından Prezident İlham Əliyev, Aİ adından isə Aİ Şurasının keçmiş Prezidenti Matti Vanhanen və Avropa Komissiyasının keçmiş Prezidenti José Manuel Barroso Strateji Tərəfdaşlıq üzrə Anlaşma Memorandumu imzaladılar.
2009-cu ildə Azərbaycan Aİ-nin Şərq Tərəfdaşlığı Proqramına daxil edildi. İki il sonra-2011-ci ildə İlham Əliyev və José Manuel Barroso Cənub Qaz Dəhlizi haqqında Birgə Bəyannamə imzaladılar. İlham Əliyev 2013-cü ildə Brüsselə səfəri zamanı Birgə Bəyannamənin Azərbaycan və Aİ arasındakı enerji sahəsində əməkdaşlığı üçün əhəmiyyətini aşağıdakı sözlərlə ifadə etdi: "Enerji əməkdaşlığı təbii ki, münasibətlərimizin ən mühüm hissələrindən biridir. Çox şadam ki, 2011-ci ilin əvvəlində sədr Barrozu ilə Bakıda enerji sahəsində strateji əməkdaşlıq haqqında Bəyannaməni imzaladıqdan sonra hazırda onun praktiki nəticələrini görürük. Bu Bəyannamə qaz dəhlizinin həyata keçirilməsində əsas rol oynadı".
6 fevral 2017-ci ildə Prezident İlham Əliyev ikitərəfli və çoxtərəfli görüşlərdə iştirak etmək üçün Aİ-nın paytaxtı Brüsselə səfər etdi. O, səfər çərçivəsində Aİ-nin xarici məsələlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi, Aİ Şurasının və Avropa Komissiyasının prezidentləri və Aİ-nin enerji məsələləri üzrə komissarı ilə görüşdü. Prezident Əliyevin rəsmi səfərindən sonra 7 fevral 2017-ci ildə Azərbaycanla Aİ arasında yeni ikitərəfli müqavilə üzrə danışıqlar başladı.