cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
II Əbdürrəhman
Xristian krallarla mübarizə
Əmir Əbdürrəhman dönəmində franklar və vaskonlara qarşı da səfərlər tərtib edildi. 828-ci ildə frankların işğalı altında olan Barselona şəhəri üzərinə Übeydullah ibn Abdullah əl-Bələnsi rəhbərliyində ordu göndərildi. Şəhər mühasirəyə alınsa da, ələ keçirilə bilmədi. 2 ay davam edən mühasirə əsnasında ətraf bölgələrə uğurlu hücumlar tərtib edildi. 850-ci ildə ikinci dəfə qala mühasirəyə alınsa da, yenə uğursuzluqla nəticələndi. Barselonanın yenidən fəthindən əl çəkən Əmir Əbdürrəhman 841-ci ildə Əbdülvahid ibn Yezid idarəsindəki ordunu Fransanın daxili bölgələri üzərinə yolladı. Narbona qədər irəliləyən bu ordunun daxilində daha sonra çaxnaşmalar başladı və komandirlərdən Musa ibn Qasi ordunu tərk edərək valisi olduğu Tudela şəhərində üsyan qaldırdı. Haris ibn Bəzk idarəsindəki ordu bu üsyanı yatırmaqla vəzifələndirildi və şəhər qısa zamanda mühasirəyə alındı. Tərəflərin gəldiyi razılıqla Musa ibn Qasi şəhəri tərk edərək Arnedo qalasına sığındı. Ancaq Haris ibn Bəzk onu təqib etdi və bu dəfə Arnedo qalası ələ keçirildi. Balma adlı yerdə baş tutan döyüşdə Haris ibn Bəzk yaralanaraq əsir düşdü. Əmir Əbdürrəhman komandirini xilas etmək məqsədilə oğlu Məhəmmədi üsyançı birliklərin üzərinə göndərdi. Məhəmməd üsyançı Musa ibn Qasini sülhə məcbur etdikdən sonra 842-ci ilin mayında Pamplona şəhərini ələ keçirdi. Ertəsi il Əmir Əbdürrəhman şəxsən öz idarəsindəki orduyla vaskonlara qarşı səfərə çıxdı. 843-cü ilin mayında baş tutan döyüşdə müsəlmanlar parlaq qələbə qazandı. Ancaq Musa ibn Qasi yenidən ayaqlandı. Bu səbəblə 844-cü ildə Əmir Əbdürrəhman oğlu Məhəmmədi yenidən üsyançı Musa ibn Qasinin üzərinə göndərdi. Tudela qalası yenidən mühasirəyə alındı və bu dəfə üsyan rəhbəri ələ keçirildi.
Əmir Əbdürrəhman şimali Afrikadakı müsəlman tayfalarından Rüstəmilər, Salihilər və Midrarilərlə yaxşı münasibətlər saxladı. Onun səltənəti dönəmində Bizans imperiyası ilə ilk diplomatik əlaqələr qurulmuşdur. Dövlət strukturunu Abbasi xilafətinə bənzər bir formaya dəyişmişdir. Şəhərsalma fəaliyyəti genişləndirilmiş, Kordova məscidi böyüdülmüşdür. Əndəlüsdə ilk ipəkli toxuma sexi də onun tərəfindən açılmışdır.
Əmir Əbdürrəhman 30 illik parlaq səltənətinin ardından 22 sentyabr 852-ci ildə Kordovada vəfat etdi.
Sarac-Çuko (mağara)
Sarac-Çuko — Rusiya, Kabarda-Balkariya Respublikasının Baksan rayonunda arxeoloji abidə.
Yerləşməsi
Sarac-Çuko mağarası Fanduko çayının sol sahilində (yerli adı — Sarajuko; Kişpek çayının qolu — Baksan çayının qolu — Terek çayı hövzəsi), Rusiyanın Kabardia-Balkariya Respublikasında Nalçikdən 20 km şimal-qərbdə, Zayukovo kəndindən 4–6 km aralıda yerləşir. Sarac-Çuko mağarasının dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 940 m-dir. Mağaranın hündürlüyü çayın indiki səviyyəsindən 30 m yüksəklikdədir. Sahəsi 300 kvadrat metrdən çoxdur.
Tarixi
2016-cı ildə Sankt-Peterburq arxeoloqu E. V. Doroniçeva tərəfindən Sarac-Çuko mağarası arxeoloji yer olaraq kəşf edildi. Mağarada 2017-ci ildən bəri hərtərəfli araşdırmalar aparılır. Sarac-Çuko mağarasının tədqiqində Rusiyanın aparıcı elmi mərkəzlərindən olan arxeoloqlar, geomorfoloqlar, geoloqlar, geokimyacılar, fiziklər, palinoloqlar və paleontoloqlar iştirak edirlər. Sarac-Çuko mağarasının 6B qatında mövcud olan yer, Orta paleolit ​​dövründə Kabarda-Balkariya ərazisində məskunlaşma olduğunun ən qədim sübutudur.
Aparılan araşdırmalar
thumb|right|Sarac-Çuko mağarasının 6B qatından tapılmış obsidian alət Sarac-Çuko mağarası, Şimali Qafqazdakı qədim zamanlarda vulkan mənşəli xammal yatağı — yeganə obsidian yatağından 4–7 km aralıda yerləşir. Orta paleolitdə Neandertallar obsidianı 200–250 km aralıda Kabarda-Balkariyadakı bulaqlardan Krasnodar diyarında (Şimali-Qərbi Qafqaz) yerləşən Mezmay mağarasına daşıyırdılar. Mərkəzi Qafqazın şimal yamacında, Kabarda-Balkariyada obsidian yataqları buraya qədim insanları cəlb edirdi və araşdırmaların göstərdiyi kimi, bu bölgə, ehtimal ki, müxtəlif mədəni ənənələrə malik Neandertalların kəsişə biləcəyi təmas zonası idi. .
Araşdırmaların nəticələri göstərir ki, mağara qədim insanlar üçün dəfələrlə yaşayış yeri olmuşdur. Mağarada məskunlaşmasının ən erkən dövrü e.ə.120–50-ci minillikləri əhatə edir. Araşdırmalar bu bölgədə yaşayan Neandertallar dövründə iqlimin müasir dövrdəkindən fərqli olduğunu və daha isti olduğunu göstərir. Mağaranın 6B qatında, qədim insanların obsidian (vulkanik şüşə) və çaxmaq daşlarından alətlər düzəldərək, ovçuluqla məşğul olduğunu göstərən yaşayış yeri var idi. Buradan çoxlu daş alətlər tapıldı, istehsal üçün xammal (obsidian və çaxmaq daşları) 7 km məsafədən gətirilirdi. Daş xammalının petroqrafik və geokimyəvi analizləri, bitmiş çaxmaq daşlarının sahədən 5–7 km aralı məsafədə yerləşən Xan-xaku-1, Stauçukua-1 və Kamenka yataqlarından Sarac-Çuko mağarasına daxil olduğunu müəyyən etməyə imkan verdi. 6B təbəqəsindəki əşyaların əksəriyyəti, sahədən 6–7 km aralıda yerləşən Zayukovskoye yatağından alınan obsidiandan hazırlanmışdır. Mağaradan ilkin yaşı 120 ilə 70 min il əvvələ aid olan ocaq qalığı tapılmışdır. . Sarac-Çukoda yaşamış Neandertalların alətləri istehsal texnologiyasında Şərqi və Cənubi Qafqazda və müasir İran ərazisində yaşayan Neandertalların alətlərinə bənzəyir.
Sergey Brızqalin
Sergey Nikolayeviç Brızqalin — Azərbaycan-sovet kənd təsərrüfatı qabaqcılı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1966), Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti Baş Tərəvəz və Meyvə Tədarükü, Emalı və Satışı İdarəsinin rəisi (1970–1975), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 6–8-ci çağırış deputatı, Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin üzvü.
Həyatı
1943–1955-ci illərdə neft sənayesində işləmiş — SSRİ Neft Sənayesi Nazirliyi Qərb Rayonlarında Baş Tikinti İdarəsinin Bakı şəhərindəki tikinti idarəsində rəis müavini, sənaye müəssisələri tikintisi idarəsinin rəisi olmuşdur. 1955-ci ilin avqust ayında Masallı rayonundakı "1 May" kolxozunun, 1965-ci ilin yanvar ayında isə həmin rayondakı eyniadlı sovxozun sədri seçilmişdir.
Sergey Brızqalin sonralar Voronej Dövlət Universitetini bitirmiş və 1970–1975-ci illərdə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti Baş Tərəvəz və Meyvə Tədarükü, Emalı və Satışı İdarəsinin rəisi vəzifəsində çalışmışdır.
Sergey Brızqalin 1940-cı ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdur. Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 6–8-ci çağırış deputatı, eləcə də Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin üzvü seçilmişdir. Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvlüyünə namizəd olmuşdur.
Sergey Brızqalin 1977-ci il aprelin 11-də vəfat etmişdir. Moskvadakı Vaqankovo qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.
Kristian Dobrev
Kristian Dobrev (Кристиан Добрев; 27 aprel 2001-ci ildə anadan olub) — Botev Plovdiv PFK komandasında hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Bolqarıstan futbolçusudur.
Karyerası
Kristian öz peşəkar karyerasına yerli komandalardan olan Neftoximik Burqas klubunun gənclər komandasında start vermişdir. 2014-cü ilin may ayında isə Botev Plovdiv PFK klubunun akademiyasına qəbul olmuşdur. Dobrev öz peşəkar karyerasında debütünü Botev Plovdiv klubu ilə 26 noyabr 2016-cı ildə Ludoqorets Razqrad klubu ilə oyunda etmişdir. O, Omar Kossokonu əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Botev Ludoqoretsə evdə 1-3 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Vorwärts
«Forvets» ( — «İrəli») — Almaniya Sosial Demokrat Partiyasının qəzeti. Partiyanın mərkəzi orqanı olaraq 1876-cı ildə qurulmuşdur.
Hər gün ilk olaraq Leypsiqdə nəşr olunur. 1878-ci ildə sosialistlərə qarşı müstəsna qanun qəbul edildikdən sonra nəşr qadağan edildi.
Qəzet Berlində 1891-ci ildə bərpa edildi.
Yarandığı andan 1900-cü ilə qədər Vilhelm Libknext qəzetin baş redaktoru idi.
1933-cü ildə nasistlər hakimiyyətə gəldikdən sonra nəşr Praqaya, 1938-ci ildə isə 1940-cı ildə nasistlərin işğalına qədər qəzetin çıxdığı Parisə köçürüldü.
1948-ci ildə İkinci Dünya Müharibəsi bitdikdən sonra nəşr "Neuer Vorwärts" adı altında, əvvəlki adı ilə 1955-ci ildə davam etdirildi.
İndi Alman Sosial Demokrat Partiyasının bütün üzvlərinə göndərildiyi üçün aylıq tirajı 515.000 civarındadır.
Yuxarı Əylis karvansarası
Orta əsrlər zamanı Naxçıvan bölgəsində fəaliyyət göstərmiş böyük karvansaralardan biri də bəhs edilən dövrdə Ordubad rayonu ərazisində ticarət-iqtisadi cəhətdən yüksək inkişaf səviyyəsində olan Əylis şəhərindəki (indiki Yuxarı Əylis kəndi) karvansara idi.
Yuxarı Əylis kəndinin mərkəzində, hazırda "Bazar meydanı" adlanan yerdə orta əsrlər zamanı böyük ticarət mərkəzi olmuş, müxtəlif ölkələrdən gələn tacirlər burada alver etmişlər. Bazarda çoxlu dükanlar, dükanların altında zirzəmilər olmuşdur. Bu zirzəmilər anbar rolunu oynamış, kənar yerlərdən ticarət karvanları ilə gətirilən mallar bu anbarlarda saxlanılmışdır. Həmin anbarların çoxu indiyədək salamat vəziyyətdə gəlib çatmışdır. Zirzəmilər inşa edilərkən ağac, taxta materialından istifadə edilməmiş, kənddəki mədrəsədə olduğu kimi tavan daş və əhənglə ovalvari formada hörülmüşdür.
Bazarın cənub tərəfində iri həcmli (uzunu 40 m, eni 6 m, hündürlüyü 4 m) karvansara olmuşdur. Yerli əhalinin fikrincə, karvansara Səfəvi hökmdarı I Şah Abbas zamanında inşa etdirilmişdir. AMEA-nın müxbir üzvü H. Səfərlinin fikrincə qaynaqlarda verilən məlumatlarda göstərildiyi kimi 27 may 1680-ci ildə cümə axşamı günü Əylisli Musa bəyin nəvəsi Musa bəyin Əylis bazarının cənub tərəfində bünövrəsini qoyduğu karvansara bu karvansaradır. Şimal tərəfdən təxminən 6 metr hissəsi dağılan karvansaranın qərb və cənub divarları, həmçinin, zirzəmiləri indiyədək salamat vəziyyətdə qalmışdır. Zirzəmilərin tavanı atmasız düzəldilmiş, bişmiş kərpiclə tağvari şəkildə hörülmüşdür. Karvansaranın geniş həyəti, həyətin ətrafında təsərrüfat binaları, anbarlar, tövlələr var imiş. Kəndin yaşlı əhalisinin dediyinə görə karvansaranın həyətində müxtəlif istiqamətlərdən gələn ticarət karvanlarına məxsus 50–60 dəvə yatışa və yemlənərək dincələ bilirmiş.
Cənub tərəfdən Əylis şəhərinə daxil olan karvanlar "Qala qapısı" adlanan və gömrük məntəqəsi rolu oynayan yerdən keçib bu karvansaraya gedirdilər.
Sultaniyə şəhristanı
thumb|333x333px|Sultaniyə şəhristanının [[Zəncan ostanı ndakı yerləşimi]]
Sultaniyə şəhristanı — İran da, Zəncan ostanı nda inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Sultaniyə şəhəri dir.
2014–cü ilədək Əbhər şəhristanının bir hissəsi olaraq bəxş statusu daşıyırdı idi və Sultaniyyə bəxşi adlanırdı. Həmin ildən inzibati cəhətdən statusu şəhristan olaraq yüksəlmişdi.
Əhalisi
24 oktyabr-13 noyabr 2011-ci il siyahıyaalınması yekunlarına əsasən şəhristanın əhalisi:
Umaodan
Umaodan (, həmçinin 50  sentlik partiya, ; və ya 50 sentlik ordu, ) — ÇXR hökuməti, Çin Kommunist Partiyası və yürüdülən dövlət siyasəti barədə müsbət fikirlər yazan, hökumət tərəfdarı olan çinli bloqerlərə verilmiş qeyri-rəsmi ad. Bu ad çin dilindəki "u mao", yəni 5 szyao (0,5 yuan) sözündən götürülmüşdür. Ehtimal olunur ki, onlar internetdə yazdıqları hər şərhə və yazıya görə məhz bu qədər pul alırlar, amma eyni zamanda, ölkədə bu işi pulsuz icra edən çox sayda könüllü də var.
Çində internet istifadəçilərinin ümumi sayı 300 milyondan artıqdır. Bu cür istifadəçilərin isə dəqiq sayı məlum deyil, amma on minlərlə olduğu güman edilir;  Britaniyanın The Guardian qəzetinin qiymətləndirməsinə görə isə hətta 280-300 min nəfərə çatır.
Umaodanlar çatlarda, bloqlarda və forumlarda fəaliyyət göstərirlər. Ən gərgin mövzular Tayvan və Tibet məsələsi, həmçinin, ölkədəki epidemiyalar, ətraf mühitin çirklənməsi, internetdə senzura və dissidentlərin həbsləridir.
Umaodanların ayrı-ayrı fəaliyyətləri 2005-ci ildə, yerli hakimiyyət qurumları xüsusi olaraq internet-şərhçiləri işə götürməyə başlayanda qeydə alınmışdır. 23 yanvar 2007-ci ildə ÇXR-in rəhbəri Xu Szintao öz çıxışında "internetdə ictimai fikirdə üstünlüyə nail olmaq" və "müsbət təbliğatın möhkəmləndirilməsində yeni texnologiyaları aktiv istifadə etmək" məqsədlərini qarşıya qoymuş, bundan sonra Çinin bütün regionlarında pullu şərhçilərin işə qəbul edilməsinə başlanmışdır.
Hal-hazırda güman edilir ki, internetdə hakimiyyətin fəaliyyəti barədə istənilən mənfi iddia umaodanlar tərəfindən dərhal cavablandırılır və müəllif lağa qoyularaq onun yazdıqları inkar olunur.
Xaraba karvansara
Orta əsrlər zamanı Naxçıvan bölgəsində fəaliyyət göstərən tanınmış karvansaralardan biri də hazırda Kəngərli rayonunun Xok kəndi yaxınlığında qalıqları qalan karvansaradır. Yerli əhali tərəfindən qalıqlarına əsasən “Xaraba karvansara” adlandırılan bu abidənin sahəsi 2 hektara yaxındır. Karvansaranın yerində xeyli kərpic qalıqlarına rast gəlinir. Bu qalıqlara əsasən demək olar ki, vaxtilə burada olan tikintilərin inşasında bişmiş kərpicdən geniş istifadə olunmuşdur. Hazırda tikintilərin yerində dördkünc formalı çalalar və kərpic təpəcikləri qalmışdır. Tikinti qalıqlarına əsasən karvansara kompleksinə daxil olan binaların bir-birinə bitişik yerləşdirilmiş, dörd¬künc formalı tikililərdən ibarət olduğunu demək olar.
Karvansara ərazisindən əldə olunan yerüstü arxeoloji materiallar başlıca olaraq çəhrayı rəngli şirsiz və şirli keramika məmulatlarından ibarətdir. Aşkar olunan yerüstü keramika məmulatı başlıca olaraq Son Orta əsrlər dövrü üçün xarakterikdir. Arxeoloji materiallara əsasən karvansaranın qalıqlarını XIV-XVIII əsrlərə aid etmək olar.
NGC 5219
NGC 5219, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Pniktogen hidrid
Pniktogen hidridlər və ya hidrogen pniktidlər hidrogenlə kovalent rabitə ilə bağlanmış pniktogen atomlarından ibarət birləşmələrdir (V qrup elementləri: azot, fosfor, arsen və bismut).
Xassələri
Bütün alifatik doymuş hidrogen pniktidlərin formulu Xn Hn+2 düsturuna malikdir. Ammonyak bütün birləşmələr arasında böyük miqyasda sənaye üsulu ilə istehsal olunur. Su kimi, hidrogen əlaqəsi də digər pniktogen hidridləri ilə müqayisədə daha yüksək  ərimə və qaynama nöqtəsi ilə nəticələnir, baxmayaraq ki, ərimədə 26% itirilir. Su kimi, əla və tez-tez istifadə olunan ionlaşdırıcı bir həlledicidir. [2] İyirmidən çox azotun hidridləri məlumdur, ən başlıcası hidrazin (N2H4) və hidrogen azid (HN3). Hidrazinin su ilə olduqca oxşar fiziki xüsusiyyətləri var: ərimə və qaynama nöqtələri 2.0 °C və 113.5 °C, -5 °C-də sıxlığı 1.146 g / sm3, mayenin 25-də °C 1.00 q / sm3-dür. [3] Azanlar ammonyak, hidrazin və triazandan təşkil olunmuş bir sıradır. Zəhərli, rəngsiz bir qaz olan fosfin ən sabit fosfor hidrididir və n artdıqca getdikcə termal olaraq qeyri-sabit hala gələn homoloq düz zəncirli polifosfan Pn Hn+2 (n = 1-9) sırasında birincidir. 1997-ci ildə PnHn-dən P nHn-18-ə qədər digər tsiklik və qatılaşdırılmış polifosfan seriyaları məlumdur ki, 1997-ci ildə 85 fosfan müəyyən olunmuşdur. Suda həll olmayan, lakin üzvi mayelərdə (həmçinin karbon disülfid və trixlorasetat turşusunda) həll olan fosfin güclü bir reduksiyaedicidir. [4] Arsin, stibin və bismutin olduqca zəhərli, istilik baxımından qeyri-sabit və rəngsiz qazlardır. Fosfində, arsində, stibində və ya bismutində nəzərəçarpacaq dərəcədə hidrogen rabitəsi aşkar olunmur və ammonyak kimi MH+ ilə ayrılma meyli yoxdur.
Arsin 250-300 °C-də arsen və hidrogenə, stibin stibium və hidrogenə qədər otaq temperaturunda, bismutin -45 °C-dən yuxarı bismut və hidrogenə qədər parçalanır. Arsin və stibin çox asanlıqla arsen və ya stibium trioksid və su ilə oksidləşirlər; bənzər bir reaksiya kükürd və ya selenium ilə baş verir. Yüksək temperaturda metallarla reaksiya arsenidlərə və antimonidlərin alınmasına səbəb olur. As2H4 kimi bir neçə hidrid məlumdur, lakin daha  qeyri-sabitdir və xassələri məlum deyil. [1] Bir hidrogen atomu və bir azot atomundan (NH) ibarət radikalı olan imidogen, pniktogen hidrid kimi təsnif edilə bilər.
Future plc
Future plc — Birləşmiş Krallıq media şirkəti. 2006-cı ildə illik dövriyyəyə görə Birləşmiş Krallıqda 6-cı yeri tutmuşdur. Videooyunlar, texnologiya, avtomobil, motor idmanı, musiqi və s. kimi sahələrdə 150-dən çox jurnal nəşr edir. "Future plc" üç əsas oyun konsolu istehsalçısı üçün rəsmi məhsul jurnallarının naşiridir. London fond birjasında (FUTR) siyahıya alınmışdır.
Hekayə
Anderson 1994-cü ildə şirkəti "Pearson PLC"yə 52,7 milyon funta satmışdır, lakin 1998-ci ildə şirkətin baş direktoru Qreq İngem "Apax Venture Partners" ilə birlikdə onu 142 milyon funta geri almışdır. Anderson 2001-ci ildə şirkəti tərk etmişdir.
Future plc brendləri
Media şirkəti çap və elektron nəşrlər, həmçinin müvafiq mükafatlar və tədbirlər də daxil olmaqla 150-dən çox brendə sahibdir. Jurnal və qəzetlərin əksəriyyəti Birləşmiş Krallıq və ya ABŞ-də yerləşir, lakin Avstraliya və digər ölkələrdən də nəşrlər var.
Maye şüşə
Maye şüşə
Maye şüşə natrium silikatların Na2O(SiO3)n və (və ya) kalium K2O(SiO3)n sulu qələvi məhluludur [1]. Daha az yayğın olaraq, litium silikatlar maye şüşə kimi, məsələn, elektrod örtüklərində istifadə olunur.
Maye şüşə silikat yapışqan kimi də tanınır (ticari adı).
Tarix
İlk dəfə maye şüşə 1818-ci ildə alman kimyaçısı və mineraloqu İohan Nepomuk fon Fuks tərəfindən qələvilərin silisium turşusuna təsiri nəticəsində əldə edilmişdir.
Hazırda maye şüşə silisium tərkibli xammalın kaustik sodanın qatılaşdırılmış məhlulları ilə avtoklavlanması və ya kvars qumunun soda ilə əridilməsi yolu ilə alınır. Atmosfer təzyiqində və nisbətən aşağı temperaturda (qələvi məhlulunun qaynama nöqtəsi) qələvi məhlullarında silisli xammalın (kolbalar, tripolilər, diatomitlər və s.) birbaşa həllinə əsaslanan maye şüşə istehsalının məlum üsulları da mövcuddur.
Maye şüşənin kimyəvi tərkibinin bir xüsusiyyəti silikat moduludur. Modul maye şüşənin tərkibində olan silikon oksidin natrium və ya kalium oksidinə nisbətini göstərir və silisiumun məhlula buraxılmasını xarakterizə edir. Silikat modulunun ölçüsü maye şüşənin keyfiyyətini mühakimə etmir, lakin bəzi texnoloji reseptlərdə son məhsul bu oksidlərin kəmiyyət nisbətindən birbaşa asılı olduqda, müəyyən bir modulun istifadəsi üçün təlimatlar var.
Xassələri
Maye şüşə suda həll olunur, hidroliz səbəbindən bu məhlul qələvi reaksiya verir. Sulu məhlulların konsentrasiyasından asılı olaraq pH dəyəri 10–13-dür. Maye şüşə məhlullarının sıxlığı və özlülüyü məhlulun konsentrasiyası, temperatur və silisium turşusunun qələvi nisbətindən asılıdır. Soda maye şüşəsi (silikat topağı) 590–670 °C temperaturda mayeləşir. Maye şüşənin bərkimiş filmi suda həll olunur. Rehidroliz metal ionları ilə reaksiya (həll olmayan silikatlar əmələ gəlir) və ya turşunun neytrallaşdırılması (həll olmayan silikagel əmələ gəlir) ilə azalır. Maye şüşənin amfoter metal çipləri, əsas metal oksidləri, alüminatlar, sinkatlar və plumbatlarla kimyəvi reaksiyası zamanı silikon gel ilə qarışıqda az həll olunan silikatlar əmələ gəlir. Havanın rütubətinin və karbon qazının təsiri altında bərkimiş film öz xüsusiyyətlərini itirir və qələvi karbonatın ağ çöküntüsü əmələ gəlir.
Maye şüşənin məhlulları üzvi maddələrlə (şəkər, spirt və sidik cövhəri istisna olmaqla), maye süni qatran dispersiyaları ilə uyğun gəlmir, həm üzvi kolloid sistemin, həm də silikat məhlulunun laxtalanması baş verir. Spirtlərin, aldehidlərin, ketonların, ammonyakın və şoran məhlulların məhlulları "duzlanma" effektini yaradır [2].
Tətbiqi
Maye şüşə üçün bir çox tətbiq sahəsi var. Xüsusilə turşuya davamlı və suya davamlı sement və beton istehsalında, parçaların hopdurulmasında, odadavamlı boyaların və ağac örtüklərinin hazırlanmasında (alov gecikdiricilər), zəif torpaqların möhkəmləndirilməsində, yapışqan kimi istifadə olunur. Sellüloz materialların yapışdırılmasında, elektrodların istehsalında, bitki və maşın yağının təmizlənməsində və s.
Alkoqol və ən yaxşı qum ilə birlikdə, 1000 °C-yə qədər kalsinasiya edildikdən sonra metal məhsulların töküldüyü "keramika" və ya qabıq qəlibləri yaratmaq üçün istifadə olunur.
Maye şüşə qazma mayelərində istifadə olunur, həll olunmayan birləşmələr əmələ gətirir.
Nəhəng osminoq
Nəhəng osminoq — Enteroctopodidae fəsiləsinə, Enteroctopus cinsindən olan osminoq növü. Osminoqların ən böyük növüdür. Növ alman zooloqu Gerhard Vülker (, 1885–1930) tərəfindən 1910-cu ildə izah edilmişdir.
Yayılması
Sakit Okeanın şimalında, Yapon, Oxot və Berinq dənizlərində, eləcə də Şimali Amerikanın Sakit okean sahillərində, Aşağı Kaliforniyadan şimal-şərqdə Alyaskaya və qərbdə Yaponiyaya, tropikdən subarktik qurşağa qədər yayılmışlar. Qabarma və çəkilmə zonasında, 180 metrədək dərinlikdə, sahildən mareik çelfinin kənarına qədər 800 m dəyinlikdə bəzənsə 1500 metrədək dərinliklərdə olurlar. Nəhəng bir osminoq olaraq Yaponiya və Koreya yarımadasından Saxalin adasının cənub hissəsi olan Primorye bölgəsinə, o cümlədən: Kuril adaları, Kamçatka, Komandor və Aleut adaları arasında paylanır. Hal-hazırda erkəklərin və ən böyük dişilərin azalması müşahidə olunur.
Morfologiya
Nəhəng osminoqun çəkisi 2 ilə 10 kq arasında dəyişir. 150 sm-ə qədər olan böyük fərdlər təxminən 30 kq ağırlığında olur. 50 kq-a qədər ağırlığında və 3 m uzunluğunda olan nümunələr belə vardır. Bəzi məlumatlara görə, nadir hallarda uzunluğu 9 m-ə çatan fərdlərə də rastlanılır. Maksimal qeydə alınan çəkili fərdin ağırlığı 198,2 kq-dır. Dişilər erkəklərdən daha böyük olur. Əllərin radial məsafəsi 9,8 m-ə qədər ola bilər. Nəhəng osminoqun W şəklində bir orqanı var. Erkəklərdə hektosotil dar, yarım qapalı, demək olar ki, borulu olur. Bədən yuvarlaq və ya oval, qırışmış, təcrid olunmuş siğələrlə örtülmüşdür. Gözlərin ən uzaq nöqtələri arasındakı məsafə bədənin uzunluğunun yarısına bərabərdir və ya daha çoxdur (ucundan gözlərin mərkəzlərini birləşdirən xəttə qədər ölçülür).
İqtisadi dəyəri
Nəhəng osminoqlar Şimali Yaponiya, Şimali Koreya və Cənubi Koreyada ov obyekti kimi xidmət edir.
Həyat dövrü
Osminoqlar yay–payız mövsümləri miqrasiya edirlər. Yayda yumurtlama ərəfəsində, dayaz dərinliklərə köç edir və burada çoxluq təşkil edirlər. Payızda yumurtlama bitdikdən sonra, osminoqlar çox tez, bir neçə gün ərzində ərazini tərk edirvə izobatlar boyunca qayalı torpaqlara məskunlaşırlar.
Asteliaceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Baba Fərəc Vayqani
Baba Fərəc Vayqani Azərbaycanda yaşamış təsəvvüf alimi. Vayqan şəhərində dünyaya gəlmişdir.
Basellaceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Kamila Qutierres
Kamila Qutierres Berner ─ Çili yazıçısı, ssenaristsi və jurnalistidir. O, "Gənc və dəli" (Joven y Alocada) blogunda Çili cəmiyyətinin incil tərəfdarları ailəsində böyüyən biseksual bir qız kimi öz etirafları ilə tanınıb. Bu blog onu kitab və eyniadlı filmin müəllifi olmağa ruhlandırır.
Həyatı
Yeniyetməlik dövründə "Gənc və dəli" (Joven y Alocada) blogunu yazır, burada özünü qeyri-ciddi, satirik və spontan bir tərzdə biseksual elan edərək böyüdüyü incil tərəfdarları olan ailəsi ilə münasibətlərində bəhs edir. Onun etirafları, gənc auditoriya arasında populyarlıq qazanır.
Katolik Universitetində jurnalistika üzrə magistr dərəcəsini, Nyu York Universitetində yaradıcı yazı üzrə magistr dərəcəsini oxumuş və Beynəlxalq bədii qısametrajlı film layihəsində münsiflər heyətinin üzvü olmuşdur.
Çilidə abort lehinə danışdı.
Yaradıcılıq
Mətnlərində qadın, seksuallıq, ailə, din, işgəncəli və pis rəftar mövzularına tez-tez rast gəlmək olur. Ən məşhur olanlardan aşağıda verilib :
"Gənc və dəli" (Joven y alocada)
"Səni sevmir" (No te ama)
"Hətta musiqi mənə təsəlli vermir" (Ni la música me consuela)
Yoroncima
Yoroncima — Amami arxipelaqına daxil olan, Şərqi Çin dənizində yerləşən ada. Ada Yaponiyaya məxsus olur. Yoroncima Hedo çayının mənsəbindən, Okinava adasının şimal nöqtəsindən 22 km şimalda yerləşir. Sakit okeanla Çərqi çin dənizi arasındadır və bu iki su shəsini ayıran sərhəd rolunu oynayır. Kaqoşima prefekturasının ucqar cənub nöqtəsindəki adadır. Yaponlar adanı bəzən Yoronto adlandırırlar.
Coğrafiya
Adanın ümumi sahəsi 20,8 km²-dir. Ada 23.5 km diametrə malikdir. Burada ümumilikdə 6000 insan yaşayır. Yoroncima adasının maksimal hündürlüyü 98 metrdir.
Kamila Qutierres
Yaradıcılıq
"Kiçik Şahzadə filminin ssenarisi" (Guion de la película Princesita)
Yoroncima
Tarixi
Adanın çağdaşlaşmasına İkinci dünya müharibəsinin sonlarında başlanılır. Bu ərəfələrdə okinavalıların bir çoxu hərbi əməliyyatlardan uzaq olmaq məqsədi ilə 20 km-lik boğöazı keşəırək adaya pənah gətirirdilər. Adanın elektriklləşdirilməsinə 190-cı illərdə başlanılır. Bundan sonra turizm bumu başlayır. Okinavaya gedə bilməyəmn yapon turistlər elə buradaca istirahət edirdilər.
Adanın mçədəniyyətİ Okinav ilə sıx bağlı olduğundan demək olar ki eynidir. Adada bu gündə xüsusi barabanlar məşhurdur. Burada masuri, mərcan bayramları qeyd edilir. Hələ də Okinav milli geyimi istifadə edilir. Görunuş baxımından yapon milli geyimindən heç də geri qalmır. Mədəniyyəti Okinava ilə eyni olsa da inzibati baxımından Kaqoşima prefekturasına daxildir.
Digər fərqliliklərdən biri də dini fərliliklərdir. Yaponlar həm sintoizmə həm də Buddizmdə etiqat edə bilirlər. Ancaq Yoroncimada buddizm kök sala bilməsiyindən Yoroncimalıların toy və yas mərasimləri sintoizm qaydaları ilə idarə edilir. Yoroşimalılar qədim bayramlarını da qeyd edirlər. Bu bayramlar haqqında Yoroncima muzeylərində məlumat əldə etmək olar. Adada əvvəllər qamış örtüklü damlara, köhnə alətlər və palmadan hazırlanmış mebellər evlərin bəzəyi sayılırdı. Hazırda da burada qamış örtüklü damlara rastlamaq mümkündür.
Hökumət
Yoroncima adası Yoron qəsəbəsi ərazisinə daxildir.
İqtisadiyyat
Yoronda duz və qamış sirkəsi hazırlanır. Okinavadan fərqli olaraq ada ABŞ nəzarətində deyildir və burada tuirizm inkişaf edir. Ada iqtisadiyyatına bu sahə böyük miqdarda gəlir gətirir. Adada çoxlu sayda restoran, otel və digər iaşə obyektləri vardır. Burada dayvinq, vindsyorfinq, snorkelinq, qayıqla üzmək kimi sahələr mövcuddur.
Nəqliyyat
Adada Yoron hava limanı (IATA: RNJ; ICAO: RORY) Yoroncimaya və əks istiqamətdə hərəkət edıən təyyarələrə xidmət edir. Japan Air Commuter şirkəti Kaqoşima və Okinoerabu adasına reyslər təşkil edir. Ryukyu Air Commuter isə Naha istiqamətində fəaliyyət göstərir.
Yoroncima limanından Kaqoşima, Amami Yşima, Kobe, Osakaya gəmi reyslıəri təşkil edilir.
Mehmed Ziyayəddin Əfəndi (şeyxülislam)
Mehmed Ziyayəddin Əfəndi — Osmanlı alimi və şeyxülislamı.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Sevil Xəlilova
Sevil Xəlilova — Akademik Milli Dram Teatrının aktrisası, Azərbaycanın Əməkdar Artisti.
Həyatı
Sevil Rza qızı Xəlilova 10 yanvar 1953-cü ildə Bakıda anadan olub. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nəzdindəki "kino aktyoru" kursunun axşam şöbəsində (1969-1970), 1970-ci ildə Mirzağa Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun kino aktyorluğu fakültəsinə daxil olub. Hələ tələbə ikən Akademik Milli Dram Teatrında N.Hikmətin "Şöhrət və ya unudulan adam" psixoloji dramını tamaşaya hazırlayan H.Salayevin dəvəti ilə bu əsərdə Professorun qızı rolunu ifa edib. Aktrisa 1974-cü ildən təyinatla Akademik Milli Dram Teatrında işləməyə göndərilib. Ötən illər ərzində milli və dünya klassiklərinin, müasir Azərbaycan və əcnəbi dramaturqların əsərlərinin tamaşalarında oynayıb. S.Dağlı "Kölgələr pıçıldaşır" Çeşmə, Anar "Şəhərin yay günləri" Qumru, C.Məmmədquluzadə "Dəli yığıncağı" Zəvvar, S.Rəhman "Əliqulu evlənir" Humay, B.Vahabzadə "Kimdir haqlı?" Məlahət, İ.Əfəndiyev "Büllur sarayda" Səadət, Anar "Təhminə və Zaur" Mədinə, B.Brext "Üç quruşluq opera" Kitti, S Rəhman "Nişanlı qız" Zərifə, S.Vurğun "Vaqif" Gülnar, J.Rasin "Fedra" Enona, Elçin "Poçt şöbəsində xəyal" Züleyxa, Ə. Əmirli "Köhnə ev" Mələk, X. Qoca "Hərənin öz payı" Xədicə xala, H.Cavid "Afət" İlçay, Mir Cəlal "Dirilən adam" Telli, C.Məmmədquluzadə "Ölülər" Məşədi Orucun anası, İ.Şıxlı "Ölüləri qəbristanlıqda basdırın" Güləndam, A.Şaiq "Eloğlu" Cəvahir xanım  və s.
Aktrisa Azərbaycan Dövlət Televiziyasının hazırladığı tamaşalarda da maraqlı obrazlar yaradıb. Bunlardan İ.Əfəndiyevin "Atayevlər ailəsində" Mehrican, M.F.Axundov "Hacı Qara" Sona, Ə.Məmmədxanlının "Şərqin səhəri" Nataşa, A.Məmmədovun "Kişilər" Səlimə, R.Kaşkauasın "Yağışlı gecə" Auşra, Anarın "Ötən ilin son gecəsi" Gülarə, R.Qasımovanın "Yollar görüşəndə" Rahidə, A.Qəhrəmanovun "Müsabiqə" Sevinc  və s.
Sevil Xəlilova teatr sənətindəki xidmətlərinə görə  1986-cı il iyun ayının 23-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının əməkdar artisti, 24 dekabr 2002-ci ildə isə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti fəxri adına  layiq görülmüşdür.
28 noyabr 2011-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.
Tufanlı Yoxuşlar
Tufanlı Yoxuşlar — XIX əsrin ingilis şairə və yazıçılarından biri olan Emili Bronte-nin ölümündən bir il öncə 1847-ci ildə yayımlanmış tək romanıdır.
Məzmunu
Romanda iki əsas qəhrəman olan Cənab Hitkliff və Xanım Ketrinin qarmaşıq və dramatik həyat hekayələri ələ alınır. Hadisələr, başlanğıç anlarından etibarən bütün gedişata şahid olmuş Ellen Din adlı bir xidmətcinin dilindən Cənab Hitkliffin mülkünə kirayənişin olaraq gəlmiş "Lokvud" adlı bir gəncə nağıl edilir. Məlum olur ki, Cənab Hitkliff illər öncə Ketrinin atası Ernşo tərəfindən kimsəsiz bir uşaq olaraq tapılaraq evə gətirilir. Bu andan etibarən Hitkliff və Ketrinin dostluğu başlayır. Bir neçə il sonra bu dostluq məhəbbətə çevrilsə də Ketrin Edqar adlı başqa bir gənclə ailə qurur. Onlar bir neçə müddət ayrı qalsalar da Hitkliff Ketrini təzədən tapır. Ardınca Ketrin öz adını daşıyacaq bir qız övladı dünyaya gətirərkən ölür. Hadisələrin cərəyanı nəticəsində Hitkliff bu qızı öz oğlu ilə evləndirsə də sevdiyi qadının əcəlinə səbəb olduğu üçün son günədək ona düşmən münasibəti bəsləyir. Ketrinin ölümü ilə qətiyyən barışa bilməyən Hitkliff onun ruhuna səslənərək belə deyir:
O gündən etibarən Hitkliff qəribə və əsrarəngiz hadisələr yaşamağa başlayır. Belə ki, varlığı ilə Hitkliffə həyat vermiş qadın, yoxluğu ilə onu dəli etməyi bacarır. Ruhu hər an onu izləyir və daim onun gözlərinə görünür. Ta ki, Hitkliff yağmurlu bir gecədə pəncərədən Catherine'nin xəyali varlığına əl uzadıb son nəfəsini verdiyi anadək. Şiddətli küləkləri səbəbi ilə "Tufanlı Yoxuşlar" olaraq adlandırılan bu sirli diyarın sakinlərinin həyatları ilk baxışda bizə qarışıq gəlsə də, oxuduqca hadisələr aydınlıq qazanır və biz qarşımızda maraqlı bir aləmin açıldığının şahidi oluruq. Əsər, daşıdığı xarakteristik xüsusiyyətlərə görə Bronte qələminin bir məhsulu olduğunu hər an hissetdirir.
Bixaceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Mari Pitt
Mari Pitt—Mari Elizabet Josephine Pit (1869-1948) Avstraliyalı şair və sosialist fəal, jurnalist və Unitar idi. Pitt bir zamanlar antologiyaya çevrilmiş təbiət haqqında çox canlı şeirlər yazdı; həm də sosialist və fəhlə hərəkatlarını dəstəkləmək üçün şeirlər yazdı.
Həyatı
Pittin qızlıq adı McKeown idi. 6 Avqust 1869-cu ildə Bairnsdalenin şimalındakı Viktoriya Koloninin Gippsland bölgəsindəki qızıl mədəni Bullumwall şəhərində anadan olmuşdur. Erkən uşaqlığı əsasən Bairnsdale yaxınlığındakı kiçik bir qəsəbə olan Wee Jung'da keçdi, burada valideynləri üçün və ya kiçik bir fermada "damazlıq" olaraq çalışdı. Müəllim ixtisası almadan, 1887-ci ildə Bairnsdaledə fotoşəkil rötüşçüsü olaraq iş tapdı və 1893-cü ildə Tasmaniyada, Qərbi Avstraliyanın qızıl sahələrində, yenidən Bairnsdaledə və nəhayət Melburnda yaşadığı Tasmaniya fermer və mədənçisi William Pitt ilə evləndi. Viktoriya Sosialist Partiyası və The Social jurnalının redaktoru oldu. 1900-cu ildə nüfuzlu Bülleten şeirlərindən birini qəbul etdi. İlk şeirlər toplusu 1911-ci ildə nəşr olundu. Villiam Pitt 1912-ci ildə mədən xəstəliklərindən öldü. Mari və Uilyam Pittin dörd övladı var idi, onlardan üçü sağ qaldı.
Pitt, Avstraliya Yayım Komissiyasının 1944 -cü ildə Avstraliyadakı səs yazısı ilə milli mahnı yazma yarışmasını qazandı.
Pitt 20 may 1948-ci ildə öldü.
Əlavə oxu
Letters & Poems [1920-1944] [manuscript], State Library Victoria
Papers [1909-1941] [manuscript], State Library Victoria
Məftil
thumb|[[Paslanmayan poladdan hazırlanmış mətil dolağı]]
Məftil adətən nazik, uzun və əyiləbilən, en kəsiyi dairəvi olaraq hazırlanmış metal və ya süni materialdır. Digər en kəsik formaları dördbücaqlı,altıbucaqlı,və ya oval şəklində ola bilir. Uzun olduğundan məftillər dolağa yığılır və dəst şəklində saxlanır. Məftillərin hazırlanması üçün tətbiq olunan materiallar polad, mis, bürünc, alüminium, gümüş, qızıl və paslanmayan poladdır. Son vaxtlar kiçik miqdarda avtomobil və aviasiya sənayesində maqnezium məftillərdən də istfadə olunur.
Hazırlanması
Məftil hazırlama texnologiyası çəkmə üsuluna əsaslanr. Emal zamanı dartma-sıxma prosesində yonqar ayrımadığndan metalda baş verən deformasiya istiliyin ayrılması ilə müşqaiyət olunur. Proses zamani soyuq və isti çəkmə, yayma və elektrolit emalı fərqləndirilir. Məftilin çəkilməsində öncə ştamplama və ya yayama yolu ilə hazırlanmış pəstah çəkmə daşının deşiyindən keçirilir və çəkilir. Çəkmə zamanı pəstah material itkisi olmadan uzanır və nazilir. Proses ərəfəsində pstah lazımi ğlçü əldə edilənə qədər daha da kiçik deşikdən keçirilir və çəkilir. Qədimdə məftil əzələ qüvvəsi ilə çəkilərdi. Sənaye inqilabından sonra çəkmə prosesi maşınlarla aparılmağa başlayır.
NGC 2319
NGC 2319, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Təkbuynuz bürcü istiqamətində yerləşir. *Grp tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Elvin Mustafayev (əsgər, 1997)
Elvin Fuad oğlu Mustafayev (7 avqust 1997; Gəncə, Azərbaycan — 30 oktyabr 2020; Qarabağ, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Elvin Mustafayev 2015-ci ildə Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Gəncə şəhər Nizami rayon üzrə Hərbi Komissarlığı tərəfindən hərbi xidmətə çağırılmışdır. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında, "N" saylı hərbi hissədə müddətli həqiqi hərbi xidmət etmişdir. 2017-ci ildə hərbi xidmətdən tərxis olaraq Rusiyada ticarətlə məşğul olmuşdur.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elvin Mustafayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində könüllü atıcı olaraq iştirak etmişdir. Murovdağın, Cəbrayılın, Xocavəndin və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Elvin Mustafayev 30 oktyabr 2020-ci ildə döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. Uzun müddət tapıla bilməyən nəşi 28 mart 2021-ci ildə tapılaraq Gəncə Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Mustafayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yerinə yetirən zaman mərdliyin və igidliyin göstərilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Mustafayev ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Mustafayev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Piter Parker (dəqiqləşdirmə)
Piter Parker — Hörümçək-adam personajının əsl adıdır.
Piter Parker adı aşağıdakı şəxslərə də aid ola bilər:
Çəkmə (texnika)
thumb|Almaiyada paslanmayan polad məftilin çəkilməsi
Çəkmə en kəsiklərinin ölçülərini kiçiltmək və ya daha hamar səth almaq məqsədilə, tökülmüş və ya preslənmiş çubuq şəkilli pəstahların deşikdən keçirməklə deformasiyaya uğradılması ilə aparılan emal üsuludur. Pəstahın çəkmə gözlüyündən (alətin deşiyindən) keçərək digər tərəfdən çıxan ucu xüsusi tutqaclarla tutularaq müəyyən qüvvə ilə dartılır. Nəticədə pəstah deşiyin formasını və ölçüsünü alır, onun en kəsiyi kiçilir və eyni zamanda uzunluğu artır. Çəkmə gözlüyünün profili dəyişən olub, dörd zonadan ibarətdir: yağlama, deformasiyaedici, kalibrləyici, buraxıcı və ya çıxarıcı. Deformasiyaedici zonanın mailliyi 6÷24° arasında dəyişir. Birinci zona sürtünməni azaltmağa, ikinci zona pəstahı sıxmağa, üçüncü zona sıxılmış pəstaha lazımı ölçünü verməyə, dördüncü zona pəstahın gözlükdən asanlıqla çıxmasına xidmət edir. Çəkmə gözlüyü alət poladlarından, bərk xəlitə və süni almazdan hazırlanır.
Chloranthaceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
II Bist körpüsü
II Bist körpüsü — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunun Bist kəndinin şərq tərəfindən keçən Nəsirvazçayın üstündə körpü.
Yuxarıdan çatma tağla tamamlanan formada inşa olunmuş körpünün tikilməsində əsasən dağ daşından istifadə olunmuşdur. Çatma hissəsi yonulmuş dağ daşı ilə işlənib. Cənub tərəfdəki həmin daşlardan birinin üzərində “1869”-cu il tarixi yazılmışdır. Fikrimizcə, Rusiyaya birləşdirildikdən sonra, qeyd olunan ildə körpü təmir edilmişdir.
Yuxarıdan çatma bağla tamamlanan və “Qozbel körpü”lər qrupuna daxil olan II Bist körpüsü tikinti texnikasına və materialına görə birinci körpü ilə müəyyən oxşar cəhətlərə malikdir.
Vilhelm Libknext
Vilhelm Martin Filipp Kristian Lüdviq Libknext  — Alman inqilabçı və parlament siyasətçisi, sosial demokrat. Karl, Teodor, Otto və Vilhelm (kiçik) Libknextlərin atası.
Bioqrafiyası
Atası Gissen Universitetinin ("Luiziana") riyaziyyat və teologiya professoru İohann Qeorq Libknext (1679-1749) idi. Ailə ənənəsinə görə, Libknextlər nəsillərini Martin Lüterdən gəldiklərini düşünürdülər. Gissen, Berlin, Marburq universitetlərində filologiya və fəlsəfə təhsili almışdır.
Adəm Vayqanlı
Adəm Vayqanlı və ya Vayqanlı Adam Azərbaycan şairlərindəndir ki Vayqanda dünyaya gəlmişdir.O, Azərbaycan dilində şeirlər yazıb. Ondan Vayqanlı Adam adlı kitab Məhəmməd Tağı Zehtabının səyi ilə 1980-ci ildə 60 səhifədə və Azərbaycan dilində çap olunub.
Imagine Publishing
Imagine Publishing — Birləşmiş Krallıq jurnal nəşriyyatı. Nəşriyyat bir sıra video oyunlar, hesablamalar, yaradıcılıq və həyat tərzi mövzusunda jurnallar nəşr edir.
"Imagine Publishing" 14 may 2005-ci ildə Demien Batt, Stiven Boyd və Mark Kendrik tərəfindən öz şəxsi vəsaitləri əsasında təsis edilmişdir. Hal-hazırda sahibi "Future plc" nəşriyyatıdır.
Əsas publikasiyalar
"Imagine Publishing" tərəfindən nəşr olunan əsas publikasiyalar daxildir :
Bütün "Imagine" nəşrləri hal-hazırda "Future Publishing"in mülkiyyətindədir.
Musa Həsənov
Musa Tapdıq oğlu Həsənov (24 noyabr 1995; Mingəçevir, Azərbaycan — 29 sentyabr 2020; Suqovuşan, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Musa Həsənov 24 noyabr 1995-ci ildə Mingəçevirdə doğulub. Orta məktəbi başa vurduqdan sonra Musa əvvəlcə Mingəçevir Texniki liseyinin, sonra isə Mingəçevir Turizm Kollecinin məzunu olub. Həqiqi hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra qida sektorunda çalışmağa başlayıb. Qardaşı Tural Həsənov da Vətən müharibəsi şəhididir. 2 övladi yadigar qaldı.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Musa Həsənov Ağdərə Suqovuşan döyüşlərində savaşıb. 29 sentyabr 2020-ci ildə Suqovuşanda həlak olmuşdur. 5 noyabr 2020-ci ildə Mingəçevir şəhəri Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Musa Həsənov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Musa Həsənov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Musa Həsənov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Çexiyada islam
thumb|Çexiyadakı Brno məscidi Çexiyada islam — Çexiyada təxminən 20.000 müsəlman var ki, bu da ölkə əhalisinin 0,2%-ni təşkil edir. 2010-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən, 1991-ci ildəki 495-ə qarşı Çexiyada təxminən 3500 müsəlman yaşayır. Bu da ölkə əhalisinin 0,1%-dən azını təşkil edir. Çexiyada Praqada iki, Brnoda bir məscid var.
Tarix
İslamdan xəbəri olan bir şəxsin ilk sənədləşdirilmiş səfəri yəhudi taciri İbrahim ibn Caqub tərəfindən (964–965) olmuşdur. Onun xatirələri sonralar Mərkəzi Avropanın ilk hesabatlarından biri kimi İslam dünyasında nəşr olundu. Vyananın hər iki mühasirəsi zamanı Osmanlı ordularının kəşfiyyat qrupları Moraviyaya çatdı. 19-cu əsrdə Avstriya-Macarıstan ilə Osmanlı İmperiyası arasında güclü ticarət əlaqələri yarandı. 19-cu əsrin sonlarından Bosniya Avstriya-Macarıstan imperiyasının bir hissəsi olduqdan sonra ayrı-ayrı müsəlmanlar Çexiya torpaqlarında məskunlaşmağa başladılar. Ənənəvi olaraq İslamın Çexiya mədəniyyətinə təsiri azdır.
Müasir dövr
Avstriya-Macarıstan monarxiyasının 1912-ci il qanunu İslamı "dövlət dini" kimi tanıdı və onun indiki Çexiya ərazisində mövcud olmasına rəsmi icazə verdi. İlk icma 1934-cü ildə yaradılıb və 1949-cu ildə ləğv edilib. 1968-ci ildə yeni bir icma yaratmaq cəhdi uğursuz oldu. 1991-ci ildə müsəlman icmalarının mərkəzi yaradılmışdır. 1998-ci ildə Brnoda ilk məscid tikildi. Bir il sonra isə paytaxt Praqada məscid açıldı. Digər şəhərlərdə məscidlərin açılması cəhdlərinin qarşısı yerli sakinlər tərəfindən alınıb. 2004-cü ildə İslam Çex Respublikasında rəsmi qeydiyyata alınıb: buna görə də icma dövlətdən pul almaq hüququna malik idi. Müsəlmanların əksəriyyəti Bosniya və Herseqovinadan, Kosovodan və keçmiş Sovet İttifaqı ölkələrindəndir. Misirli, Suriyalı və digər Yaxın Şərq əcdadlarından olan orta təbəqəli insanlar onun mühüm və nüfuzlu hissəsidir. Bir neçə yüz müsəlman Çexiyaya qayıtdı.
Dasypogonaceae
—  sırasına aid bitki fəsiləsi.
Doboy
Doboy — Serb Respublikasında, Bosniya və Herseqovinanın şimalında yerləşən şəhər. Bosna çayının sahilində yerləşir. Böyük dəmiryol qovşağı hesab olunur.
Tarixi
Doboy haqqında ilk məlumat 1415-ci ilə aid olub, Dubrovnisa respublikasının sənədlərində qeydə alınmış. Ancaq ərazidə aşkar edilən arxeoloji qazıntılara əsasən ilkin daş dövründə belə bu ərazi yaşayış məskəni olmuşdur. Bizim eranın I ci yüzilliyində müasir Doboy ərazisində roma hərbi düşərgəsi (kastrum) mövcud olmuş. Yaxınlıqda isə Canabea yaşayış məntəqəsi aşkarlanmış. Slavyanların VI əsrdən sonra bu bölgəyə gəlməsi nəticəsində Canabea Usor banovinasının ərazisinə daxil edilmiş.
Birinci dünya müharibəsi illərində Doboy ərazisində serblər üçün ən böyük avstriya həbs düşərgəsi yerləşirdi. Düşərgədə 46 min insan qeydə alınmış.
İkinci dünya müharibəsində Doboy vacib partizan hərəkatı mərkəzi hesab olunurdu. Şəhər 1945-ci il 17 apreldə azad edilmiş.
Bosniya müharibəsi zamanı şəhərə serblər nəzarət edirdilər. Deyton müqaviləsi nəticəsində Doboy və şəhərin əksər icması Serb Respublikası ərazisinə daxil edilmişdir.
Bodrumlu Ömər Lütfi Əfəndi
Bodrumlu Ömər Lütfi Əfəndi — Osmanlı alimi və şeyxülislamı.
Əbdüləziz Buteflika
Əbdüləziz Buteflika – Əlcəzair siyasi və dövlət xadimi, Əlcəzair prezidenti (28 aprel 1999 – 2 aprel 2019).
Həyatı
1956-cı ildən Əlcəzair Milli Azadlıq Cəbhəsinin (1964–1981 və 1989-cu il-dən onun Mərkəzi komitəsinin üzvü) fəal iştirakçısı idi. Müstəqil Əlcəzairin ilk hökumətində turizm və idman naziri, (1962–1963), xarici işlər naziri (1963–79), Əlcəzair prezidenti H. Bumedyenin ardıcıl tərəfdarı, BMT Baş Assambleyası sessiyasının sədri (1974–1975) olmuşdur.Qoşulmamaq hərəkatında Asiya və Afrikanın ən radikal əhvali-ruhiyyəli xadimlərindən biri kimi nüfuza malik olan Buteflika sənaye cəhətdən inkişaf etmiş dövlətlər və "üçüncü dünya" ölkələri arasında iqtisadi əlaqələrin yenidən qurulmasının tərəfdarı idi. 1980-ci ildə siyasi fəaliyyətdən uzaqlaşmış və ona qarşı irəli sürülən korrupsiya ittihamları ilə əlaqədar olaraq mühacirət etmişdir (BƏƏ, Fransa və İsveçrədə yaşamışdır). Əlcəzairə qayıtdıqdan (1989) sonra bəraət almışdır.
Fəaliyyəti
1994-cü ildə vətəndaş müharibəsinin qızğın vaxtında hərbi dairələrin seçkilərə getmədən dövlətə başçılıq etmək təklifini rədd etmişdir. 1999-cu ilin aprel ayında Əlcəzair prezidenti seçilmişdir. Əlcəzairdə vətəndaş müharibəsinin faktiki dayandırılmasına nail olmuşdur. 2004-cü ilin aprelində yenidən prezident seçilmişdir.2009-cu ilin sentyabrında keçirilən prezident seçkilərində seçicilərin 90,2%-inin səsini toplayaraq növbəti 5 il müddətinə Əlcəzairin prezidenti olmuşdur. 2014-cü ilin fevralında yenidən namizədliyini irəli sürmüş və aprel ayında keçirilən seçkilər də ilk turda 81,5% səs toplayaraq dördüncü dəfə prezident seçilmişdir.
Kilikiya çarlığı
Kilikiya erməni çarlığı (Կիլիկիոյ Հայոց Թագաւորութիւն) - 1080-ci ildə tarixi Kilikiya vilayətində yaradılmış erməni çarlığı. Kilikiya Erməni Çarlığının ilk kralı I Levon olmuşdur. Çarlığın rəsmi kilsəsi Erməni Qriqoryan Kilsəsi idi.
Ermənilərin bölgəyə köçü
XI əsrin ikinci yarısında Sünik ( Zəngəzur ) və Taşir-Dzoraget çarlığı istisna olmaqla bütün Ermənistan ərazisi Səlcuq türkləri tərəfindən işğal edildi  . Bizansın işğalından sonra milli dövlətçiliyin itirilməsi, eləcə də Səlcuqların işğalı  ermənilərin Kilikiya və digər bölgələrə kütləvi köçürülməsinə səbəb oldu. Bizansın Edessadan Samosata və Melitenaya qədər erməni torpaqlarını zəbt etməsi, eləcə də onun siyasəti nəticəsində XI əsrin əvvəllərində Suriya, Mesopotamiya və Kiçik Asiya Bizans ərazisində ermənilərin xeyli məskunlaşdı. Əsrin sonlarında Malazgirt döyüşündən sonra (Manazkert, ermənicə  Մանազկերտ ) Səlcuqlular ilk dövlətlərini - Konya Sultanlığını yaratdılar., bütün Ermənistanı və Anadolunun daxili hissələrini əhatə edən, buradan ermənilərin Kiçik Asiya sahilyanı bölgələrinə, xüsusilə Kilikiya və Fərat bölgələrinə köçünü gücləndi.
Erməni Çarlığı
Bizans imperiyası işğal etdiyi erməni torpaqlarının əhalisi arasında özünə dayaq yarada bilmədi. Ermənilərin sərhəd mövzularına köçürülməsi Bizansın sərhədlərinin möhkəmlənməsinə kömək etmədi. İmperiyanın hüdudları daxilində Suriyadan Zaqafqaziyaya qədər bir sıra yarımmüstəqil erməni knyazlıqları yarandı. Ermənilər öz mədəniyyətlərini, kilsələrini, dövlətçiliklərini qoruyub saxlayıblar.