cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rusiya İslam Universiteti (Ufa)
Tarixi
2003-cü ildən Rusiya Müsəlmanları Məclisinin əmri ilə Rusiya İslam Universiteti adını aldı.
Qaryan
Qaryan Liviyanın şimal-qərbində, Tripolidən 80 km cənubda yerləşən əl Cəbəl əl Qərbi rayonundakı bir şəhərdir. 2007-ci ildən əvvəl Qaryan rayonunun inzibati yeri idi. Qaryan, Qərb dağlarının ən böyük şəhərlərindən biridir.
2005-ci ilin statistikasında Qaryan əhalisinin sayı 170.000 olaraq qiymətləndirilmişdir.
Tarixi
Qaryan cənubdan Fəzzan həm də Nafusa dağlarının üzərindən ticarət yollarında idi. 1884-cü ilə qədər Osmanlılar Qaryanda bir bələdiyyə başçısı və şəhər məclisi qurmuşdular.
20-ci əsrin əvvəllərində İtaliyanın işğalına qarşı Liviya müqavimətinin mərkəzi hesab olunurdu.
Zəyrəkçiçəklilər
Zəyrəkçiçəklilər —  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Andrey Markov
300px|thumbnail Andrey Andreyeviç Markov (d. 18 iyun 1856. Ryazan, Rusiya – ö. 20 iyul 1922. Petroqrad, Rusiya) — professor, akademik, Rusiya riyaziyyatçısı. Ehtimal nəzəriyyəsi, ədədlər nəzəriyyəsi və riyazi analiz sahəsində işləri var.
Katolikos I Stepannos
Katolikos I Stepannos - Albanların XXXXIX katolikosu.
Katolikosluğu
Katolikos II Markosdan sonra kürsüyə çıxmışdır. Katolikos I Stepannosun taxt illəri dəqiqləşdirilməyib. Lakin orta əsrlər erməni tarixçisi Araveltsi onun adını dolaylı olaraq 1076- cı il hadisələriylə əlaqədar çəkir. 1074-cü ildə Antakiya valisi Vasak Pəhlavuni (Katolikos II Qriqorinin oğlu) öldürüldükdən sonra Bizans sərkərdəsi Filoret bu bəhanə ilə Antakiyaya girir və oranı işğal edir. Sargis adlı bir keşişi katolikos təyin edir. Stepannos onu katolikos kimi tanımadı və lənətlədi.
Alpava
Alpava, Arpavar - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Qəmərli (Artaşat) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 9 km şimalda, Gərnibasar çayının sağ sahilində yerləşir. Erməni mənbələrində Arpavar formasında qeyd edilir «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə Alpevi, «Ermənistan və ətraf vilayətlərin toponimlər lüğəti»ndə Albava , Alpava, Alpavan formalarında qeyd edilmişdir.
Toponim qədim türk dilində «igid, qoçaq, cəsur» mənalarında işlənən alp sözü ilə türk dilində «düzənlik, geniş yer», «dərə, vadi» mənasında işlənən ova sözünün fonetik variantı olan ava sözünün birləşməsindən əmələ gəlib, «igidlərin, qoçaqların məskəni, yurdu, düzənlik, vadi» mənasını ifadə edir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 20.VIII.1945-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Lusakert, 21.X.1967-cı il fərmanı ilə yenidən dəyişdirilib Nşavan qoyulmuşdur.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 35 nəfər, 1873 - cü ildə 97 nəfər, 1886-cı ildə 121 nəfər, 1897-ci ildə 127 nəfər, 1904 - cü ildə 188 nəfər, 1914 - cü ildə 305 nəfər, 1916-cı ildə 161 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1918-ci ildə azərbaycanlılar ermənilərin soyqırımına məruz qalaraq deportasiya olunmuş və kəndə xaricdən köçürülən ermənilər yerləşdirilmişdir. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra sağ qalan azərbaycanlılar öz kəndlərinə dönə bilmişdir. Burada ermənilərlə yanaşı 1922-ci ildə 31 nəfər, 1926-cı ildə 30 nəfər, 1931-ci ildə 51 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
SSRİ Nazirlər Sovetinin xüsusi qərarları ilə azərbaycanlılar 1948-49 - cu illərdə Azərbaycana köçürülmüş və kənd tam erməniləşdirilmişdir.
İstinadlar
Kateqoriya:Tarixi Azərbaycan kəndləri Kateqoriya:Gərnibasar kəndləri Kateqoriya:Ermənistandakı Azərbaycan kəndləri
Rafiq Quliyev (futbolçu)
Quliyev Rafiq İsrafil oğlu (5 fevral 1950, Bakı) - Sovet futbolçusu, "Neftçı" (Bakı) futbol komandasında çıxış etmiş müdafiəçi, futbol hakimi.
Tərcümeyi halı
Quliyev Rafiq İsrafil oğlu Bakı futbol məktəbinin yetirməsidir. 1967-ci ildə "Neftçı" (Bakı) komandasının əvəzedici heyətində çıxış etməyə başlamış, növbəti ildən komandanın əsas heyətində oynamışdır. Futbol üzrə SSRİ çempionatının yüksək liqasında R.Quliyevin debut matçı 5 sentyabr 1968-ci ildə Odessanın "Çernomeres" futbol klubuna qarşı olmuşdur. Həmin görüşdə "Neftçi" rəqib meydançasında 2:1 hesabı ilə qələbə qazanmışdır. .
R.Quliyev rəsmi oyunlarda yeganə qolunu 19 iyul 1972-ci il tarixində "Dinamo" (Tbilisi) komandası ilə Bakıda keçirilən görüşdə rəqib komandanın qapısına vurmuşdur. .
1969-1974-cü illərdə R.Quliyev "Neftçı" (Bakı) futbol komandasının əsas heyətinin aparıcı oyunçularından biri olmuşdur. O, sonralar müəyyən səbəblərdən əsas heyətdən kənarlaşdırılmış, 1976-cı ildən yenidən əsas heyətə qayıtmışdır. R.Quliyev oyunçu kimi karyerini 1979-cu ildə başa vurmuşdur.
R.Quliyev "Neftçı" (Bakı) futbol komandasının 231 oyun, o cümlədən yüksək liqada 163 oyun keçirmişdir.
O, gənclərdən ibarət SSRİ yığma komandasının tərkibində də çıxış etmişdir. .
Rafiq Quliyev 1980-ci illərdən futbol hakimi kimi fəaliyyət göstərir. O, 1984-cü ildən SSRİ-də futbol üzrə Birinci liqanın oyunlarına hakimlik etmişdir. 1988-1989-cu illərdə Yüksək Liqada 7 oyunda Baş hakim kimi çıxış etmişdir. 1987-ci ildən Bakıdan köçmüş və Moskva vilayətində məskunlaşmışdır. O, 1989-cu ildə Ümumittifaq səviyyəli hakim kateqoriyasını almışdır.
Rafiq Quliyev futbol karyerasını başa vurduqdan sonra Moskva vilayətinin Ximki şəhərində yaşayır. O, veteran futbolçulardan ibarət matçlarda da çıxış etmişdir. .
Südotuçiçəklilər
—  aləminə aid bitki dəstəsi.
Dubay Beynəlxalq Müqəddəs Quran Mükafatı
Dubay Beynəlxalq Quran Mükafatı (ərəb.جائزة دبي الدولية للقرآن الكريم)  Dubay hökumətinin sponsorluğunda Quranın əzbərlənməsinə görə verilən illik mükafatdır.
Yekaterina Səlimova
Yekaterina Səlimova (d. 2 aprel 1980) — Rusiyanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Yekaterina Səlimova, Rusiya yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Macarıstan yığmasını 12:11 hesabı ilə məğlub edən Rusiya yığması, Afina Olimpiadasını beşinci pillədə başa vurdu.
Üç alov
Üç alov — Azərbaycan rok qrupu.
Tarixi
1967-ci ildə ADNA-nın tərkibində Çingiz Ədibin rəhbərliyi ilə yaradılıb. Qrup üzvləri "Beatles" qrupu tərzində bir qrup yaratmaq istəyirdilər. Lakin həmin dövrdə onların musiqi texnikası olmadığı üçün həmin qrupu təqlid etmək asan deyildi. Qrupa məşqlər üçün verilən yerin isə təmirə ehtiyacı var idi. Onlar çətinliklə olsa da, oranı təmir etdirdilər və demək olar ki, yenidən qurdular. Qrup Bakının üç alov simvolu ilə əlaqəli olaraq "Üç alov" ("Tri oqnya") adlandırıldı. Qrupun üzvləri Çingiz Ədib (solo gitara, vokal), Rüfət Kərimov (bass gitara), Pərviz Bayramov (orqanola), Pərviz Ədib (zərb alətləri) idi.
Çingiz Ədib qrupun yeni fəaliyyət vaxtlarını belə xatırlayır: "Ansamblımızı təşkil edəndən sonra biz sakitcə işləməyə başladıq. Çox məşq edir, hərdən gecələr də işləyirdik. Düzdür, köməyimizə, məsələn, Vaqif Mustafazadə, Fərəc Qarayev və hətta Tofiq Quliyev gəlirdi. Vaqif fanatik musiqiçi idi, Tofiq müəllim gözəl qəlbli insan. Bizə ən böyük köməyi Vaqif Mustafazadə və Tofiq Quliyev göstərdi. Aparatlarımız dəhşətli idi, alətlərimiz isə o dövr üçün o qədər də pis deyildi. Biz hər şeyi hardan gəldi, əldə edirdik. Alətlərlə problem isə onların alınmasının qeyri-mümkünlüyündə idi. Ona görə yox ki, onları almağa pulumuz yetmirdi, ona görə ki, satışı heç bir yerdə yox idi. Belə alətlər sovet dükanlarında satılmırdı. Bir çox musiqiçilər özləri gitara hazırlayırdı. Biz hər şeyi əldə etməyə qadir olduğumuzu göstərdik".
Qrupun repertuarını əsasən milli və xalq mahnılarının sintezi təşkil edirdi. Onlar həmçinin xarici rok qruplarının mahnılarını da ifa edirdilər. Çingiz Ədibin sözlərinə görə, repertuarları maraqla qarşılanırdı: "Moskvada bizim repertuarımıza təəccüb edir, ifa etdiyimiz musiqiyə həsəd aparırdılar. Bizim ansambl respublikada milli musiqidən istifadə edən ilk qrup idi. Bunlara "Almanı atdım xarala", "Aman nənə" mahnılarını misal göstərmək olar. Musiqiləri müasir ahəngdə tərtib edib özümüz səsləndirirdik. Biz ilk dəfə F. Qədimovun "Dalğalar", D. Axundzadənin "Qurban olduğum" parçalarına musiqi bəstələmişik. Biz musiqilərimizi eynilə bu formada Mərkəzi Televiziyada səsləndirirdik".
1973-cü ildə qrup fəaliyyətini dayandırır, üzvləri öz ixtisasları üzrə işləməyə gedir. Pərviz Ədib isə musiqi karyerasını sona qədər davam etdirir və peşəkar bir səviyyəyə çatır. O, Vaqif Mustafazadə, Rafiq Babayev və "Qaya" vokal-instrumental ansamblı ilə işləyir.
Azərbaycanda rok-musiqisinin yaranmasında ən əsas rolu peşəkar qruplarla rəqabət aparan, çox vaxt onları musiqi tərzlərinə görə üstələyən iki qrup — "Eksperiment OK" və "Aşıqlar" qrupu oynayıb.
Katolikos II Stepannos
Katolikos II Stepannos - Albanların LI katolikosu.
Katolikosluğu
Katolikos II İohannesdən sonra taxta çıxmış və 1129-1131 illərdə il yarım müddətində taxtda oturmuşdur. Mxitar Qoş onun haqqında yazır: O gənclik illərində katolikosluğa cəlb olunmuş, və katolikos kimi il yarım çalışmışdır. Onun ölümündən sonra Albaniya ölkəsi səkkiz il katolikossuz qalmış (1131-1139 11 iyun) və bu müddət ərzində orada katolikos olmamışdır. Həmin müddətdə Albaniyada başqa ölkələrdə ruhanilik etməli olan adamları katolikos seçirdilər. Bu dövrdə Müqəddəs Yağın miqdarı o qədər azalmışdı ki, uşaqları adı su ilə xaç suyuna çəkirdilər və üstün cüzi miqdarda sirkə yaxırdılar.
Yuy Haseqava
Yuy Haseqava (d. 29 yanvar 1997) — Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 30 oyun keçirib, 4 qol vurub.
Yemişan kəpənəyi
Yemişan kəpənəyi — buğumayaqlılar tipinin kəpənəklər və ya pulcuqluqanadlılar dəstəsinin baramasarıyanlar fəsiləsinə aid olan növ.
Xarici quruluşu
Yemişan kəpənəyinin qanadları ağ, onun damarları isə qonur-qəhvəyi rənglidir. Yumurtaları qırmızı-sarı rəngli, saplaqlı, 1,5 mm uzunluqda olur. Tırtılın bədəni uzun tüklü olmaqla qaramtıldır. Bel hissəsində narıncı-qəhvəyi rəngli üç qara zolaq uzanır.
Həyat tərzi
2 və 3-cü yaş tırtılları sapla bir- birinə bağlanan, yarpaqlardan düzəldilmiş yuvalarda qışlayırlar. Belə yuvalar ağacın kiçik budaqlarından sapla asılmış olur. Hər yuvada 25-30 ədəd tırtıl qışlayır. Yazın əvvəllərində, qış yuvasından çıxan tırtıllar, ağacların tumurcuqlarının içərisini, sonra isə çiçək, qönçə və yarpaqları ilə qidalanırlar. Bəzi illərdə kütləvi çoxalma dövründə, olduqca ciddi ziyan vururlar (70-75%). Hətta bəzək ağacları tamam çılpaqlaşır. Dekorativ meyvə ağaclarının çiçəklənməsi qurtarana yaxın və meyvə başlanğıcı əmələ gəldiyi dövrdə tırtıllar ağacların gövdə və budaqları üzərində pup halına keçirlər. 10-12 gündən sonra puplardan kəpənəklər çıxır.
15-18 gün keçdikdən sonra kəpənəklər cütləşir və yumurta qoymağa başlayırlar. Dişilər yumurtalarını yarpağın üst tərəfinə, topa halında yerləşdirirlər və hər topada 25-30 yumurta olur. Hər dişi fərd 200-300-dək yumurta qoyur. 10-15 gündən sonra yumurtalardan tırtıllar çıxmağa başlayır. Yemişan kəpənəyi ildə bir nəsil verir.
Yayılması
Rusiya, Azərbaycan, Qafqaz, Moldova, Ukrayna, Yaponiya, Koreya, Şərqi Avropa.
Azərbaycan Cüdo Federasiyası
Haqqında
1972-ci ildə SSRİ Nazirlər Soveti yanında Bədən Tərbiyəsi və İdman Komitəsi cüdonun SSRİ ərazisində yayılması haqqında qərar vermişdir. Qərarın icrası kimi elə həmin il, yəni 1972-ci ildə Respublikamızda Cüdo Federasiyası yaradılır. Bu illər ərzində federasiyaya Arif Ələkbərov rəhbərlik edib. 1980-ci ildən Federasiya rəhbərliyində dəyişikliklər baş verib. Yeni sədr — Rəhim İsmayılov −16 il ərzində qurumun rəhbəri olub. 1996-cı ildən Füzuli Ələkbərov Azərbaycan Cüdo Federasiyasının prezidentidir
Domeniko Çimaroza
Həyatı
Qeyri-adi musiqi istedadı olan Çimaroza 1761-ci ildə "Santa-Mariya di Loreto" konservatoriyasına daxil olmuş və 1772-ci ildə oranı bitirmişdir. 1772-ci ildə Neapolda "Qrafın qəribəlikləri" adlı ilk buffa-operası tamaşaya qoyul muşdur. Çimaroza 1787-ci ildə Peterburqa dəvət olunmuş və 1791-ci ilə qədər saray kapel meysteri işləmişdir. Burada "Günəş qızı" (1788), "Kleopatra" (1789) operalarını yazmış və tamaşaya qoymuşdur.
Fəaliyyəti
1791– 92-ci illərdə Avstriya imperatorunun saray kapelmeysteri olmuş və burada dünya şöhrəti qazanmış, ən məşhur "Gizli nikah" (1792; bu əsər 1984-cü ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyası yanında Ş. Məm — mədova adına Opera studiyasında tamaşaya qoyulmuşdur) buffa-operasını yaratmışdır. 1793-cü ildə Çimaroza İtaliyaya qayıtmış, Neapolda saray kapelmeysteri vəzifəsini tutmuşdur. 1799-cu ildə Neapolda respublika elan olunmasını sevinclə qarşılamış, bu hadisə ilə bağlı "Patriotik himn"i (sözləri L. Rossinindir) yazmışdır. Çimaroza həmçinin "Olimpiada" (1784), "Horatsilər və Kuriatsilər" (1796) seria- operalarının, oratoriyaların, kantataların, orkestr və kamera-instrumental əsərlərin və s. müəllifidir.
Şeyx Əbdülkərim İrəvani
Şeyx Əbdülkərim İrəvani (?-1858) — İslam alimi, müctəhid.
Həyatı
Ayətullah Şeyx Əbdül-Kərim İrəvani XVIII əsrin axırlarında yaşayıb-yaratmış zahid və fəzilətli şiə müctəhidi və fəqihlərindən biridir. Alimin fəzilətindən və zöhdündən təkcə onu demək kifayətdir ki, o Kərbəla və Nəcəfi-Əşrəfdə mərcəiyyət məqamını qoyub İranın Qəzvin şəhərinə köçür, pərhizkarlıqla, dinə xidmətlə məşğul olur.
O, XVIII əsrin axırlarında İrəvan şəhərində dünyaya göz açmış ərəb və fars dillərinin müqəddimatını, fiqhi və üsul bəhslərini orta səviyyədə əvvəlcə İrəvanda sonra isə Ərdəbil şəhərində oxumuşdur. daha sonra elmi və mənəvi cəhətdən kamala çatmaq üçün Kərbəlaya köçür və orada "Riyaziül-məsail" kitabının müəllifi Seyid Əli Təbatəbainin fiqh dərslərində iştirak edir. Fitri istedadına və elmi məharətinə görə bu ustadın seçilmiş şagirdlərindən hesab olunur və çox çəkmir ki, ictihad məqamına çatır. Alim özü buyurur: "Biz üç nəfər Seyyid Əli Təbətəbainin dərsində iştirak edirdik. Tələbələrin hamısından qabaqda biz idik. Biz üç nəfər mən, Mərhum Molla Şərifül-Üləma Mazandarani və Molla Əhməd Türk birlikdə bəhs edirdik."
Hətta "Qisəsül-üləma"-nın müəllifinin nəql etdiyinə körə, İrəvani elmdə və bilikdə, zəmanəsinin ən elmli müctehidlərindən biri olan Şərifül-Üləmadan da üstün olub. Təəssüflər olsun ki, alimin həyatı haqqında "Rical" kitablarında bir şey yazılmayıb. Təkcə tarixi cəhətdən çox da əhəmiyyəti olmayan bəzi məlumatlar qalmışdır.
Alim mükəmməl surətdə dərs aldıqdan sonra Kərbəlada üsul və fiqh dərslərini deməyə başlayır. Alimin şagirdləri çox olmayıb. Ondan dərs alanlar yüksək dərəcəli fəqih və müctehid olmuşlar. Bütün bunlar alimin yüksək elmi məqamını və təvazökarlığını göstərir. Bir neçə ildən sonra hay-küylü elmi mədrəsələrdən, mərcəiyyət və elmi rəhbərlikdən uzaqlaşıb, o dövrdə heç bir mədrəsəsi və tədris ocağı olmayan Qəzvin şəhərinə köçür. Az müddətdən sonra bu şəhərdə siniflər təşkil edərək tələbələrə dərs deməyə başlayır və ömrünün axırına qədər bu şəhərdə dərs deməklə məşğul olaraq çoxlu fəzilətli alimlər yetişdirir. Bundan əlavə Nəcəfdə və Kərbəlada o alimdən dərs almış fəqihlər onun qiymətli həyatı haqqında təriflər edərək çalışırdılar ki, bu istedadlı və təqvalı alimi öz yanlarına aparsınlar.
Böyük fəqih, görkəmli müctehid və dahi mühəqqiq Mərhum Ayətullah Şeyx Əbdül-Kərim İrəvani təxminən 1858-ci ildə, Qəzvin şəhərində dünyasını dəyişərək haqqa qovuşur.
Şagirdləri
Alimin bəzi şagirdlərinin adı tarixdə bildirilmişdir:
"O Qəzvin şəhərində təklikdə dərs verirdi. Camaat namazının imamətliyini tərk etmişdi. Səbəbi də bu idi ki, Qəzvinə gələndə camaat onu məscidlərdən birində namaza imamətliyə dəvət etdikdə o belə cavab verir: "Birinçi gün məsçid çamaatla dolu idi. İkinci gün məscidə gəldikdə gördüm ki, camaat əvvəlkindən azdır. Bu vəziyyət mənə xoşagəlməz təsir bağışladı. Fikirləşdim ki, yəqin mənim namazım Allaha görə olmayıb. O gündən sonra camaat namazına imamətlik etmədim”.
Əsərləri
Mərhum İrəvanidən bir neçə əsər qalmışdır, o cümlədən:
Yekaterina Şişova
Yekaterina Şişova (d. 13 sentyabr 1978) — Rusiyanı təmsil edən su poloçusu.
Viryo-le-Qran
Viryo-le-Qran  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Viryo-le-Qran kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01452.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 1156 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə 734 əmək qabiliyyətli insan (15-64 yaş) arasında 545 nəfər İqtisadi cəhətdən fəal, 189 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 74.3%, 1999-cu ildə bu 70.8%) idi. 545 fəal sakindən 484 nəfər (265 kişi və 219 qadın), 61 nəfəri işsiz (35 kişi və 26 qadın) işləyir. 189 hərəkətsiz 48 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 69 nəfər təqaüdçü, 72 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Tuymazı-Arena
Tuymazı-Arena ( və ya tam adı ) — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikasının Tuymazı şəhərindəki əsas idman qurğusu. Universal buz idmanı qurğusu və konsert kompleksidir. Arenanın tamaşaçı tutumu 808 nəfərlikdir.
Onlayn xəritələrdə bu obyekt "Spartak stadionu" və ya "Olimpiya stadionu" adını daşıyır.
Tarixi
Kompleksin əsası 2013-cü ildə qoyulmuş, elə həmin ilin 3 sentyabr tarixində isə açılışı olmuş; Başqırdıstan Respublikasının prezidenti Röstəm Xəmitov da açılışda iştirak etmişdir.
Arena "Başneft" ASC-nin xeyriyyə fondları hesabına qurulub ki, tikintinin dəyəri 302 milyon rubl təşkil etmişdir.
İstifadəsi
Arenanın əsas istiqaməti buz xokkeyi matçlarının keçirilməsi, fiqurlu konkisürmə yarışlarının təşkili və digər qış idman növləri ilə bağlıdır.
Kem çayı
Kem çayı — Yenisey çayının sol qolu.
Əsas göstəricilər
Bu çay Rusiya Federasiyasının Krasnoyarsk əyalətindən axır. Çayın uzunluğu-356 km, hövzəsinin sahəsi isə 8940 кm²-dir.Qidalanmasında qarışıq mənbələrdəndir. Ancaq qar suları daha üstünlük təşkil edir. 1960-1993-cü illərin məlumatlarına əsasən Mixayilovka kəndində suyun sərfi 12,86 m³/san olmuşdur.
Qarabulaq qəbiristanlığı
Qarabulaq qəbiristanlığı — Şərur rayonunun Maxta kəndindən şimalda, dağ ətəyində qədim arxeoloji abidə
Tenerife FK
Tenerife — İspaniyanın Kanar arxipelağının bir hissəsi olan Tenerife adasını təmsil edən peşəkar futbol klubu.
Tarixi
Tenerife FK 1912-ci ildə qurulmuşdur, lakin bəzi tarixi sənədlər göstərir ki, bundan əvvəl Sportinq Club Tenerife adında klub da yaradılmışdır. İspaniyada vahid çempionat 1928-ci ildə başlasa da, Tenerife 1953-cü ildə İkinci divizyona yüksələnə qədər regional turnirə qatılmışdır. Nəhayət 1961-ci ildə İspaniya çempionatına yüksəlmişdir. Lakin qatıldığı ilk ildəcə aşağı dəstəyə düşmüş, bir daha belə şansı isə düz 27 il sonra yaxalayacaqdır. Bu müddət ərzində isə ikinci divizyonda xeyli oyun keçirmiş, 8 il 3-cü divizyonda, 3 il isə 4-cü divizyonda oynamışdır.
Ətirşahçiçəklilər
—  aləminə aid bitki dəstəsi.
Ümumi məlumat
Çəhrayı şamdangülü – Pelargonium zonale (L.) L′Her. ex Ait.
Fəsiləyə aid olan növlər əsasən Yer kürəsinin mülayim iqlim zonalarında yayılıb ot, kolcuq və kol bitkiləri hesab edilirlər. Fəsilənin qiymətli cinslərindən biri də şamdangülü – Pelargonium L′Her. ex Ait.-dur. Bu cins 250-ə qədər növü əhatə edib, əsasən Cənubi Afrika ərazisində yayılmışdır.
Azərbaycanda isə şamdangülünün ancaq otaq şəraitində mədəni halda becərilən növ və hibridlərinə təsadüf edilir.
Bunlardan otaqlarda, istixanalarda, oranjereyalarda ən çox əkilib-becəriləni çəhrayı şamdangülü — Pelargonium zonale (L.) L′Her. ex Ait. növüdür.
Bizim yaşadığımız dövrdə elmi əsaslarla izah olunmuşdur ki, şamdangülü zərərli mikroblara qarşı yaxşı təsiredici vasitə olmaqla yanaşı, ətri baş ağrılarını azaldır, yorğunluğu aradan qaldırır və yuxunu normallaşdırır. İtaliya alimləri isbat etmişlər ki, çəhrayı şamdangülü otaqda olan mənfi enerji amillərinin qarşısını alır və onların insan orqanizminə göstərdiyi xoşagəlməz hadisələri aradan qaldırır. Xalq təbabətində şamdangülündən alınan preparatlardan diareya, dizenteriya, böyrək xəstəliklərində, revmatizmdə və podaqrada istifadə edilir. Həmçinin çəhrayı şamdangülündən yaxşı qankəsici və böyrəklərdə olan daşların əridilib orqanizmdən kənar edilməsində də istifadə edilir.
Çəhrayı şamdangülündən alınan efir yağı bir sıra xəstəliklərin müalicəsində ən yaxşı universal vasitə hesab edilir. Bu preparatı hazırlamaq üçün şamdangülünün yarpaqlarından götürüb, xırda hissələrə salın və üzərinə 2:5 nisbətində qızdırılmış zeytun yağı əlavə edin. Qarışığı tünd şüşə butılkaya töküb soyuducuda 2 həftə saxladıqdan sonra bir neçə qatdan ibarət tənzifdən süzün. Elə edin ki, qarışıqda kiçik bir yarpaq qırıntısı da qalmasın.
Çəhrayı şamdangülündən hazırlanan yağdan istifadə etmək üçün aşağıdakı tələblərə ciddi riayət etmək lazımdır: Kəskin bronxial astma zamanı. Şamdangülünün efir yağından 1 çay qaşığı yarpız və yaxud bədrənc bitkisindən hazırlanan çayla qəbul edin.
Plevrit zamanı. Alınmış efır yağını ağ ciyərin ətraflarına (bel və döş nahiyələrinə) sürtün. Sonra yun şərf və yaxud yun parça ilə bağlayıb, çarpayıya uzanıb üstünüzü isti yorğanla örtün. Plevriti həmçinin şamdangülündən hazırlanan cövhərlə də müalicə edirlər. Bunun üçün 1 xörək qaşığı doğranmış təzə və yaxud qurudulmuş yarpağından götürüb 1 stəkan qaynar suya töküb 8 saat termosda saxladıqdan sonra süzün. Aldığınız dəmləmədən isti halda kiçik qurtumlarla gündə 3 dəfə yeməkdən sonra stəkanın 1/2 hissəsi qədər qəbul edin.
Qastrit və kolit zumanı. 1 xörək qaşığı doğranmış yarpağından götürüb 1 stəkan qaynar suya töküb vam od üzərində 3–5 dəqiqə saxlayıb süzün. Ekstraktdan gündə 3 dəfə, yeməyə 15–20 dəqiqə qalmış 1 xörək qaşığı qəbul edin. Müalicə kursunu vəziyyətiniz yaxşılaşana qədər davam etdirin.
Çibanların, kəsik və yaraların müalicəsində. Doğranmış yarpağından 2 xörək qaşığı götürüb 1 stəkan qaynar suya töküb, vam od üzərinə qoyun, 6–7 dəqiqə bişirin, soyudub süzün. Aldığınız dəmləmə ilə zədələnmiş nahiyələri yuyun və yaxud kompres edin.
Çətin sağalan trofik yaraların müalicəsində. Yarpağından hazırlanmış sıyığından 2 xörək qaşığı götürüb 3 hissə uşaq kremi və yaxud əridilmiş donuz piyi ilə qarışdırın. Aldığınız mazdan zədələnmiş nahiyəyə sürtün. Müalicəni hər gün təkrar edin. Mazı soyuducuda 7 həftədən çox olmamaq şərtilə saxlayıb istifadə edin.
"Qüsursuz xidmətə görə" medalı (Azərbaycan)
"Qüsursuz xidmətə görə" medalı — Azərbaycanın dövlət təltifi (medal).
Ətirşahçiçəklilər
Ümumi məlumat
Radionuklidlərin orqanizmdəıı kənar edilməsində. Doğranmış yarpağından 1 çay qaşığı götürüb 1/2 stəkan qaynar suya töküb, 10–15 dəqiqə saxlayıb süzün və 1 xörək qaşığı qəbul edin. Müalicə kursunu 1 aydan az olmamaq şərti ilə davam etdirmək məsləhət görülür.
"Qüsursuz xidmətə görə" medalı (Azərbaycan)
Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin 17 may 2002-ci il tarixli Sərəncamına əsasən təsis edilən medaldır.
Ətirşahçiçəklilər
Ümumi məlumat
Üçər sinir tutmalarının qarşısının alınmasında. Bir neçə şamdangülü yarpağını ağrıyan nayhiyəyə qoyub sarğı ilə bağlayın. Üstünü yun parça ilə örtün. Hər 2 saatdan bir sarğını təkrar edin. Bu əməliyyatı hər dəfə ağrı başlayan zaman təkrarlayın.
Orqanizmin nahiyələrində olan duzların kənar edilməsi üçün. Doğranmış yarpaq və gövdəsindən götürüb, 1 stəkan qaynadılmış suya töküb, vam od üzərində 5 dəqiqə saxladıqdan sonra süzün. Dəmləmədən gündə 3 dəfə yemək vaxtı 1–2 çay qaşığı qəbul edin.
"Qüsursuz xidmətə görə" medalı (Azərbaycan)
Əsasnaməsi
"Qüsursuz xidmətə görə" medalının Əsasnaməsi Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin 2002-ci il 17 may tarixli 330-IIQ nömrəli Qanunu ilə təsdiq edilib.
Ətirşahçiçəklilər
Ümumi məlumat
Depressiya və zəifləmə zamanı. Şamdangülünə yaxın oturub səhər və axşam onu sevə-sevə 15–20 dəqiqə istirahət edin.
Ağqarın ağdiş
Qısa təsviri
Kütləsi 3,7-13,6 qram, bədəninin uzunluğu 58-80,5 mm, quyruğu 30-39,2 mm, pəncələri 10,3-13,9 mm-dir. Bədənin üst tərəfi oxra-boz və ya qonurumtul-boz, bədənin yanları və alt tərəfi ağdır. V.E.Sokolov və A.K.Tembotova görə (1989) Şərqi Zaqafqaziyada C.l.kuzyakini sub sp. nov. yarımnövü yaşayır.
Yayılması
Avropada, Qafqazda, Ön və Mərkəzi Asiyada, Çində və Monqolustanda yayılmışdır. Azərbaycanın bütün ərazilərində qeydə alınmışdır. Düzənliklərə üstünlük verir. Dağlarda 1800–2000 m-dək hündürlükdə qeydə alınmışdır.
Sayı
Geniş yayılmış, ancaq azsaylı yerqazanlara aiddir.
Həyat tərzi
Çoxalması martın sonunda-aprelin əvvəlində başlayıb oktyabra qədər davam edir. İl ərzində 2-3 nəsil verir. Çoxalmasının müddətləri və davamlığı həm populyasiyanın vəziyyə-tindən, həm də yem və iqlim şəraitindən asılıdır. Yazda balaların sayı yayda və payızdakından çox olur. Qidasında böcək sürfələri, sərtqanadlılar, ikiqanadlılar, molyusklar, kərtənkələlər, siçankimi gəmiricilər aşkar edilmişdir. Bir çox zərərli cücüləri məhv etməklə meşə təsərrüfatına fayda verir.
Əhməd Qaramanlı
Əhməd Qaramanlı — Osmanlı Tripolitaniyası nın 45-ci paşası. Qaramanoğulları sülaləsi ndən idi.
İlkin məlumat
Əhməd Qaramanlı Mansiya və Sahil bölgələrinin hakimi idi. Tripolitaniya dakı hərc-mərclik ona müstəqil hərəkət etməyə stimul verirdi. Xalq və ordunun da dəstəyini aldığı üçün 29 iyul 1711-ci ildə Tripolitaniya deyi Məhəmməd Xəlil ibn əl-Cinn Tripoli dən uzaqda olanda şəhəri ələ keçirdi və öz hakimiyyətini elan etdi. Keçmiş deyə sadiq 300 nəfər edam olundu. Osmanlı sultanı III Əhməd in ona qəzəblənəcəyini bilən Əhməd, bu şəxslərdən qarət etdiyi sərvəti sultana təklif etmiş, sultan da onu bəylərbəyi kimi tanımış və 1722-ci ildə paşa tituluna layiq görülmüşdü. alt= Tripolidəki Qaramanlı məscidi|thumb|Tripolidəki Qaramanlı məscidi
Hakimiyyəti
Hakimiyyətinin ilk dövrləri 1711-1723-cü illər arasında Benqazi və Fəzzan dakı üsyanları yatırtmaqla keçdi. Tripolinin divarlarını möhkəmləndirərək məscid və mədrəsə ucaltdı. Onun dövründə dəniz quldurları yenidən fəaliyyətə başladılar. Onun dövründə həmçinin Kirenaika da ələ keçirilmişdi. 1745-ci ildə vəfat etmiş, yerinə oğlu Mehmet Karamanlı keçmişdir.
Ohre çayı
Ohre çayı- 316 km uzunluğunda Elba çayının sol qolu. Çayın uzunluğu Almaniyada 65 km, Çexiyada 251 km-dir. Çayın sutoplayıcı sahəsi Almaniyada 6,255 km2-dir ki, onun da 5,614 km2-i Çexiyada, 641 km2-i isə Almaniyada yerləşir. Ohre çayı Çexiyanın üçüncü böyük çaydır.
Proqressiv şahmat
300 px|thumb|Oyunun loqosu Proqressiv şahmat — çox iştirakçılı, şahmat əsasında yaranan rəngarəng intelektual oyun.
Ohre çayı
Almaniya və Çexiyanın bir neçə rayonu Eger/Ohre/Cheb bölgəsində əməkdaşlığı inkişaf etdirmək üçün Euregio Egrensis adlı Euroregion təşəbbüsünü təşkil etmişdir.
Proqressiv şahmat
Haqqında
Bu oyuna proqressiv şahmat adının verilməsinin əsas səbəbi, altıbucaqlı poliqon lövhəsinin üzərindəki üçbucaqların dövriliyi mərkəzdən arifmetik proqressiya üzrə artır. Altıbucağın hər yeni mərhələsi ilə üçbucaqların sayı proqressiyada artır. Bu cür şahmat qaydasının strukturu nəyinki 6 ya 18 nəfər, məhdudiyyətsiz qədər çox oyunçuların iştirakına imkan verir.
Oyun rəngarəngdir, 4 rəngdən ibarətdir: ağ, qırmızı, sarı, yaşıl. Mərkəzi kontur göy rənglə təsvir olunub. Yeni şahmat qaydasının strukturu üçbucaqlardan ibarətdir. Oyun lövhəsi üçbucaqlardan – sahələrdən ibarət olan altıbucaq təşkil edir. Ücbucaqların ümumi sayı 384-dür. Üçbucaqların dövrülüyü daimidir. Rənglilər-rəngsizlər arifmetik proqressiya üzrə artır. Lövhənin ortasında sahə yerləşir. Mərkəzi sahə göy konturla ayrılıb. Oynayarkən mərkəzdən keçmək lazımdır, bütün hadisələr mərkəzdə baş verir. Ele bu mərkəzdə hadisələrin gedişatı izlənilir, hücumlar sahənin sərhədləri daxilində baş verir.
Oyunda rəngli və rəngsiz sahələr bölünür. Hər rəngin öz mənası var. Rənglər oyunçunun xarakterini əks etdirir və bu oyunu daha da maraqlı edirlər. Qırmızı rəng aqressiya və həvəs mənasını daşıyır, ona görə də oyuna başlayanda ilk gedişi qırmızılar edir. Sarı rəng əsəbilik və həssaslıq mənasını daşıyır. Sarılar reaksiya göstərirlər və qırmızıların hərəkətini əks etdirirlər. Yaşıl rəng gülərüzlülük və təbiilik mənasını daşıyır, təbiətdə ən çox rast gəlinən rəngdir.
Oyunun qaydaları üzərində böyük qrosmeyster, beynəlxalq ustad, milli komandanın baş məşqçisi Fikrət Sideifzadə və Əliyeva Aygün işləmişdilər.
Tarixi
13 sentyabr 2013-cü idə Azərbaycan Respublikası Prezident yanında Gənclər Fondundan “Proqressiv şahmat” adlı layihənin icrası üçün maliyyə dəstəyi ilə yeni oyun altı nəfərlik proqressiv şahmat oyunu yaranıb. Yeni oyun çox qədim şahmat oyunun əsasında yaranmışdır. Oyunun yaradılma məqsədi - çox iştirakçılı, oyunçular üçün nəzərdə tutulmuş qrup oyunu yaratmaqdır. Həmçinin şahmat oyununa rəng qatıb onu rəngarəng etməkdir.
19 dekabr 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikası Müəllif Hüquqları Agentliyi tərfindən qeydiyyata alındı. Müstəsna müəlliflik hüquqlarının sahibi Aygün Azad qızı Əliyeva-Sundhordvik “Proqressiv şahmat” oyununu qeydiyyatdan keçirmiş və Şəhadətnamə №=7757 verilmişdir.
20 aprel 2014-cü il saat İçərişəhər Kitab evi və Kafedə “Proqressiv şahmat” birinci klubunun təqdimatı keçirilmişdir.
Oyunun qaydaları
300 px|left|thumb|[[İçərişəhər Kitab evi və Kafedə “Proqressiv şahmat” birinci klubunun təqdimatı]] “Proqressiv Şahmat” - oyununda 2 (ən azı) – 6 (ən çox)  nəfər iştirak  edə  bilər. Lövhə 384 kiçik - ağ, qırmızı, yaşıl və sarı rəngli  üçbucağlardan ibarətdir. Oyunun əvvəlində, oyunda iştirak  edən hər  tərəfin: 1 Şahı,  1 Vəziri, 2 qalası, 2 zabiti, 2 atı, 7 döyüşçüsü olur. Oyunda rəngli və rəngsiz sahələr bölünür. Rəngli sahədən rəngsiz sahəyə keçmək olar, amma döyüşmək olmaz.
Oyundan əvvəl püşk yolu ilə oyunçuların hansı rəng ilə oynaması müəyyən olunur. Oyunçular növbə ilə addım atırlar. İlk gedişi qırmızılar, sonra sarılar, daha sonra isə yaşlllar oynayır. Hər figurun hərəkəti lövhədə addım adlanır. Lövhədəki vəzziyəti və figurların və döyüşçülərin addımlarını təsvir edən sistemə notasiya deyirlir. Fiqur və ya döyüşçü olan üçbucağa addım atmak olmaz. Yalnız at bütün rəngli fiqurların üstündən atlaya bilər. Bütün Daşlar rəngli sahədən rəngsiz sahəyə keçərkən obiri daşları vura bilmir.
Rəqiblərdən birinin ordusunundan 10 daşı vuran və ya onun şahını mat edən, 10 dəfə şah deyən tərəf qalib gəlir.
Heç heçə
Pat olduqda, heç bir oyunçunun udmaq imkanı olmadıqda, eyni mövqenin üç dəfə təkrar oluduğu halda, oyunçuların heç-heçə razılaşdığı hallarında oyun heç-heçə qurtarmış hesab olunur.
Addımlar və Döyülmə
Şah üçbucağın bucağlarına və tərəflərinə yanaşı 6 istigamətdə bir addım hərəkət edə bilər. Şahın qalaqurmaq yolu ilə özünü müdafiə etmək huququ var. Rəngli sahədən rəngsiz sahəyə keçə və vura bilir. Vəzir bucağlara və tərəflərə yanaşı hər hansı bir sayı altı istiqamətdən biri boyunca istənilən uzaqlığa hərəkət edə bilər. Beləliklə, o qala və zabitin imkanlarını birləşdirir.Qala üçbucaq tərəfləri ilə yanaşı hər hansı sayda üç istiqamətdədə hərəkət edə bilər.
At dairəvi və doğru, hər bir istiqamətdə ancaq beş addım hərəkət edə bilər. Yalnız rəngli sahələrdə atlıyır və yalnız bu figur öz və digər oyunçuların fiqurlarının üstündən atlaya bilər. Döyüşçü irəli və ya geriyə bir addım edə bilər. Rəngli sahədən rəngsiz sahəyə keçə bilər amma o biri sahədə duran daşı vura və ya qoruya bilməz. Son sıraya çatdıqda istənilən (şahdan başqa) figura çevrilir.
Figur yolunda duran rəqib figuru və döyüşçünu götürə bilər. Vurulan figur lövhədən götürülür və onun yerinə vuran fiqur goyulur. Bundan sonra addım tam edilmiş hesab edilir. Döyüşçü bir sahə yanında duran figuru götürüb və onun yerinə dura bilər.
Hannover 96 FK
Hannover 96 (Hannover) — Almaniyanın futbol klubu
Vltava çayı
Vltava çayı — Elba çayının qolu olub, Çexiyanın ən uzun çayıdır. Çayın uzunluğu 430 kilometrdir. Çay Bohemiya meşəsi boyunca cənub-şərqə doğru axır və sonra Çeski Krumlov, Çeske Budejovice və Praqanı keçərək Bohemiyanın şimalına tərəf axıraq, Melnikdə Elba çayı ilə birləşir. Ümumilikdə çay "Çex milli çayı" kimi adlanır. Çayda hər il avarçəkmə turları keçirilir. Vltava çayı Çexiyanın ən önəmli turizm mənbəyidir.
Ümumi məlumat
Vltava çayı 430 km (270 mil) uzunluğundadır və sistemin sahəsi 28.090 kvadrat kilometr (10.850 kvadrat metr) ölçüdə Bohemiyanın yarısından və Çexiyanın bütün ərazisinin təxminən üçdə birindən çoxunu təşkil edir. Praqadan axdığı hissədə 18 körpü (aşağıda göstərilən məşhur Çarlz körpüsü daxil olmaqla) vasitəsilə kəsilib və uzunluğu şəhər daxilində 31 kilometr (19 mil) əhatə edir. Vinohrad Su Qalası (Vinohrady Water Tower) nasos əməliyyatları dayandırılan vaxta, 1912-ci ilə qədə çayın suyundan içməli su kimi sitifadə olunurdu. Lakin, içməli su mənbəyinin iflasa uğraması səbəbiylə Zelivka və Karane mənbələrindən su təchizatı təmir edilir. Belə hadisələr üçün üzərində Podoli su emalı zavodu yerləşir və çayın yuxarı axınının uzun hissəsi ikinci dərəcəli çirklənmənın qarşısının alınması üçün Podolí su emalı zavodu ciddi nəzarəti altındadır.
Çayın üzərində 1950-ci illərdə bir neçə bənd inşa edilmişdir. Orlik bəndi Vltava hövzəsində ən böyük su anbarını saxlayır, Bohem meşəsində (Çex dilində: Šumava) Lipno bəndi sahəsi ilə ən böyük su anbarını saxlayır. Praqanın şimalında Stěchovice su anbarı Jon küçəsinin kandarında tikilmişdir. center|thumb|756x756px| Vltava çayının Çarls körpüsündən axması, Praqa Mənbədən mənsəbə qədər olan hündürlük fərqi təxminən 1016 metrdir (3,333 ft) və mənbədən ən böyük axın isə Çernı Potok (Black Brook, AKA Teplá Vltava) adlanır. Vltava özü iki axının: daha uzun Mülayim Vltava (Teplá Vltava) və Bavariyada başlıyan Soyuq Vltava (Studená Vltava) birləşməsindən yaranır. Vltava axını boyu çoxlu qollar qəbul edir. Bunlardan ən böyüyü sol tərəfdən Otava və Berounka, sağ tərəfdən isə Lužnice və Sázava çaylarıdır. Çayın Český Krumlov ətrafındakı hissəsi (xüsusilə Vişší Broddan Boršov nad Vltavou-a qədər) su turizmi üçün çox məşhur bir yerdir.
Etimologiyası
Çex adı Vltava və alman adı Moldau köhnə alman dili sözlərindən wilt ahwa ("yabanı su") gəlir. Annales Fuldensdə (872-ci ildə) Fuldaha adlanır; 1113-cü ildən bu Wultha kimi təsdiq edilmişdir. Xronika Boemorum'da (1125-ci ildə) Bohemiya formasında ilk dəfə Wlitaua kimi təsdiq edilmişdir.
Digər tərəfdən, Ukraynada alman mənşəli izləri olmayan Ltava çayı var. Bu çay üzərində qəsəbənin adı 1174-cü ildə Hipatian Çronikl'da çəkilmişdir, ənənəvi olaraq Ukraynanın Poltava şəhərinin adı ilə bağlıdır. Ltava etimologiyasını təsvir edən bir çox nəzəriyyə var.
Daşqınlar
Vltava çayı hövzəsi tarixi boyunca bir neçə dəfə daşmışdır. Qeydiyyatçılar çay sahillərində 1784, 1845, 1890, 1940-cı illərdə və 2002-ci ildə ən yüksək daşqın su xəttini təyin edən etmişdilər.
Həmin ilin avqustunda çay daşqını bir neçə insanı öldürməsi və ərazi korlanması və Praqa hissəsi də daxil olmaqla, çayın məcaradan çıxması 2002-ci ildə Avropa daşqınlarına ağır təsir göstərmişdir. Çay üzərində Praqada ən qədim Çarlz körpüsü ciddi şəkildə zədələndi və körpünün təmir işləri uzun müddət tələb edirdi.
Praqanı yenidən 2013-cü ildə su basdı. Paraqa zooparkı da daxil olmaqla, Vltava və Elba hövzələrindəki bir çox məskunlaşma yerləri su altında qalmışdır. Lakin tarixi şəhər mərkəzini qorumaq üçün Vltava sahillərində metal səddlər tikildi.
Bəndlər
Su axımını tənzimləmək və hidroelektrik enerji istehsal etmək üçün Vltava çayı üzərində 9 hidroelektrik bənd inşa edilmişdir. Başlıca sularda başlayanlar: Lipno, Lipno II, Hněvkovice, Kořensko, Orlík, Kamýk, Slapy, Štěchovice və Vrané.
Mədəniyyət və elmə istinadlar
Çexiya bəstəkarı Bedrix Smetana tərəfindən klassik musiqinin ən tanınmış əsərlərindən biri Vltava'dır, adətən ingilis dilində Moldau adlanır. Əsər klassik musiqinin romantik dövründəndir və çayın Bohemiyadan keçən hissəsinin musiqili təsviridir (qulaq as).
1973-cü ildə Sovet astronomu Nikolay Stepanoviç Çernıh tərəfindən aşkar edilən kiçik bir planet 2123 Vltava çayın adı ilə adlandırılıb. [11]
Smetananın simfonik şeiri də Bertolt Brext tərəfindən eyni adlı bir mahnıya ilham verdi. John Willett tərəfindən əsərin ingilis versiyası, Moldauda çay daşlarının yerdəyişməsi, aşağı dərinə getməsi ilə xüsusiyyətlənir/ Praqada uzaqda səpələnmiş üç ölü imperatorlar.
Sakiko İkeda
Sakiko İkeda — Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 14 oyun keçirib.
Mehmet Qaramanlı
Mehmet Qaramanlı — Osmanlı imperiyasında xidmət etmiş, Osmanlı Tripolitaniyası və Liviya nın hakimi. Əhməd Qaramanlı nın oğludur.
Hakimiyyəti
Mehmet Qaramanlının hakimiyyətinin ilk illərində dəniz quldurluğu aktivliyi az idi, lakin xəzinə azaldıqca Neapol və Siciliya gəmilərinə hücuma icazə verməyə başladı. Daxili siyasət sakit idi. İngiltərə və Fransa ilə sazişlər imzalamışdı. Ölümündən sonra yerinə qardaşı Əli Qaramanlı keçdi.
Göyrüş mənənəsi
Göyrüş mənənəsi (Prociphilus fraxini., 1841)- az rast gəlinən və miqrasiya edən növdür.
Xarici quruluşu
Mənənələrin bədənin üzəri ağ rəngli xəzlə örtülmüşdür.
Həyat tərzi
Az rast gəlinən və miqrasiya edən növdür. Parklarda böyük zədələnmələr əmələ gətirir. Azərbaycan şəraitində yalnız adi göyrüş üzərində qeydə alınmışdır. Mənənələr yumurta şəklində göyrüş ağacının budaqları və yaxud Mordvilkonun məlumatına görə (1929), ağ şam ağacının kökləri üzərində qanadsız miqrasiya edən fərdlər halında yaşayırlar. Onlar yarpaqlarının əsas damar hissəsinin aşağı tərəfində məskən salırlar. Mənənənin sorması nəticəsində yarpağın damarı aşağı əyilib, yarpaq yumağı əmələ gətirir. Yaz fəslində göyrüş üzərində iki nəsil inkişaf edir: əsasqoyan və qanadlı miqrasiya edən fərdlər. Əmələgəlmə şəraitindən asılı olaraq onlar dərhal ağ şam ağacının kökləri üzərinə köçürlər. Sentyabr ayında həmin bitkinin kökləri üzərində əmələ gələn qanadlı fərdlər yenidən göyrüş üzərinə uçuşaraq cinsi nəslin əsasını qoyurlar.
Yayılması
Şimali-qərb, cənubi-qərb Krım, Qafqaz, Orta və Cənubi Avropa. Azərbaycanda Abşeron-Botanika bağı, Naxçıvan MR, Şəki-Zaqatala, Lənkəran rayonlarında qeydə alınmışdır.
Emili Zamurka
Həyatı
Emili Zamurka 1991-ci ildə Moldovadan Amerika Birləşmiş Ştatlarına köçür. Bir müddət sonra ciddi sağlamlıq problemi yaşayan Emili tibbi xərcləri baha olduğu üçün onları ödəyə bilmir və Los-Ancelesdə iki il evsiz qalır. Fortepiano və skripka dərsləri verən sənətçi çoxlu işlər görməyə məcbur olur. O, həmçinin iki-üç əvvəl pul qazanmaq vasitəsi olan skripkasını naməlum bir vandalın sındırmasından sonra küçələrə çıxdığını söylədi. Zamurkanın küçələri tərk etməsinə və yeni skripka almasına GoFundMe səhifəsi kömək edir.
Metroda mahni oxuduqdan sonra Zamurka 5 oktyabr 2019-cu il şənbə günü San-Pedronun mərkəzindəki Tarixi Kiçik İtaliya lövhəsinin açılış mərasimində onu alqışlarla qarşılayan tamaşaçı qarşısında çıxış etdi. O, orada yalnız bir mahnı ifa etdi, hansı ki onun məşhurlaşmasına səbəb olan Cakomo Puççinin “Canni Skikki” operasından ariyanı ifa etdi.
Şimal maqnit qütbü
250px|thumb|right|Yeri əhatə edən maqnit dalğası. Şimal maqnit qütbü — xəyalı olaraq yer qabığında 90° həmdəvərində hərəkət edən yerin maqnit qüvvəsinin təsirindən yaranan maqnit qütbü.
Yerləşməsi
250px|thumb|right|Şimal maqnit qütbünün hərəkət istimaqəti. Maqnit qütbləri ilə Coğrafi qütblər eynilik təşkil etməyərək üst-üstə düşmür. XVII əsrdə şimal maqnit qütbü Arktikanın buzlaqları üzərində indiki Kanada sərhədlərinə yaxınlaşırdı. Bu o deməkdir ki, Kompasın əqrəbi şimalı təqribi göstərir. .
Hər gün maqnit qütbü ellip sayağı trayektoriya çızaraq hərəkət edir. Maqnit qütbü il ərzində şimal və şimal-qərb istiqamətində 10 km hərəkət edir. Bu səbəbdən maqnit qütbü daimi bir yerdə qalmır və dəqiq olmur. XX əsrdən qütb Taymır yarımadası istiqamətinə yönəlmişdir. 2009-cı ildə maqnit qütbünün hərəkət surəti 64 km təşkil etmişdi.
Şimal maqnit qütbünün əks hissəsində Cənub maqnit qütbü yerləşir. Əks tərəf isə Arktikanın əksi olan Antarktida ərazisində istiqaməti ilbəil dəyişir.
Qütblər
Maqnitin bir qurtaracağı şimalda istiqamətlənir. Digər istiqaməti isə cənubadır. Maqnitlər bir birini itələmə xüsusiyətinə malikdirlər. Buda o anlama gəlir ki, əslində şimal maqnit qütbü Cənub maqnit qütbüdür.
Tarixi
1831-ci ildə ingilis qütb araşdırmaçısı Con Ross Kanada Arktik arxipelaqında maqnit qütbünü aşkarlayır. Burada maqnit əqrəbinin vertikal olaraq 90° bərabər idi. 1841-ci ildə Con Rossun əmisi oğlu Ceyms Ross cənub maqnit qütbünə çatır.
2005 ci il Ottava qeomaqnit laboratoriyası rəhbəri Karri Nyuit bəyan edir: 400 il müddətində Kanada ərazisində yerləşən Şimal maqnit qütbü Kanadanı tərk etmişdir. XVII əsrdən Kanada Arktik arxipelaqı ərazisində yerləşirdi. Halhazırda isə Kanada sərhəddindən 200 kilometrlik iqtisadi zonanı tərk etmişdir. Belə bir fərziyə var ki, illik sürəti 64 km olarsa 2040-2045 ci illərdə maqnit qütbü Taymır yarımadasına çatır.
Benfika FK
Benfika FK — Portuqaliyanın futbol klubu. Ev matçlarını paytaxt Lissabondakı 64,642 nəfərlik azarkeş tutumu olan "Estadio da Lui"də keçirir.
Emitent
Emitent — qiymətli kağızların emissiyasını qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada həyata keçirən qurum (müvafiq dövlət orqanı, bələdiyyə və ya özəl şirkət).
Beni-Valid
Beni-Valid-Liviyada şəhər
Liviya vətəndaş müharibəsi
Finlandiyada KİV 1994 və 2011-ci illərdə silah fabrikinin inşasını tapdı. 1980-ci illərdə Liviya Sovet İttifaqından sonra Finlandiya inşaat sənayesi üçün ikinci ən böyük ixracat ölkəsi idi. 1980-ci illərin əvvəllərində Finlər Liviyada təxminən 20 böyük tikinti layihəsinə sahib oldular. Silah fabrikindən əlavə digər Finlandiya tikililərinə Tripolidəki küçələr və Ras Lanufun bütün neft şəhəri daxildir. Çox sayda Liviya memarı Finlandiya köməyi ilə təhsil aldı. 1992-ci ildə BMT ticari embarqo qurduqdan sonra tikinti ixracı daha da çətinləşdi.
"Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı
"Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı — Azərbaycanın dövlət təltifi (medal). "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2003-cü il 7 noyabr tarixli 515-IIQ nömrəli Qanunu ilə təsis edilib, habelə medalın əsasnaməsi və təsviri təsdiq edilib.
Əsasnaməsi
"Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalının əsasnaməsi, Heydər Əliyevin 2003-cü il 7 noyabr tarixli 515-IIQ saylı Qanunu ilə təsdiq edildi.
2. "Dövlət qulluğunda fərqlənməyə görə" medalı döşün sol tərəfinə, Azərbaycanın digər orden və medalları olduqda, onlardan sonra taxılır.
Süleyman Hilmi Tunahan
Yəşamı
Süleyman Hilmi Tunahan 1888-ci ildə Bolqarıstanın Silistrə vilayətinin Fərhadlar kəndində anadan olub.
Atası dövrünün pedaqoqlarından Hafiz Osman Əfəndidir. Soy-kökü Fateh Sultan Mehmed Xanın "Dunay xanı" kimi təyin etdiyi və öz bacısı ilə evləndirdiyi İdris bəyə gedib çıxır.
Atası Osman Əfəndi təhsilini İstanbulda başa vurduqdan sonra Silistrəyə qayıdaraq, tanınmış Satırlı mədrəsəsində uzun illər boyu müəllimlik etmişdir. S.H.Tunahan ilk təhsilini Silistrədəki Satırlı mədrəsəsində alır. Daha sonra isə təhsilini davam etdirmək üçün İstanbula gələrək, Fateh mədrəsəsinə daxil olur.
Süleyman Tunahanın müəllimləri arasında dövrün tanınmış alimlərindən Bafralı Əhməd Həmdi Əfəndi də vardı. Fateh mədrəsəsində təfsir, hədis, fiqh, məntiq və digər elmlərə yiyələnən Tunahan 1916-cı ildə Əhməd Həmdi Əfəndidən icazət (diplom) alır.
Bundan sonra ali təhsil almaq üçün Süleymaniyyə məscidinin nəzdindəki mədrəsələrdən olan Mədrəsə əl-Mütəxassisində təfsir və hədis elmlərinə daha dərindən yiyələnən Tunahan 1919-cu ildə sözügedən mədrəsənin İslam hüququ (Fiqh) fakültəsini bitirir.
Mədrəsədən məzun olduqdan sonra pedaqoq kimi fəaliyyətə başlayan S.Tunahan bir müddət sonra mədrəsələrin bağladılmasından dolayı məscidlərdə imam və moizəxan işləyir. O, uzun müddət İstanbulun Sultanəhməd, Süleymaniyyə, Yeni məscid, Şahzadəbaşı və Piyalə Paşa kimi böyük məscidlərində insanlara İslamın əmr və qadağalarını çatdırır.
Tunahan əqidədə Əhli-sünnə, əməldə Hənəfi, təsəvvüfdə isə Nəqşibəndiyyə yolunu mənimsədiyini bildirirdi. Tələbələrinə verdiyi başlıca tövsiyə Əhli-sünnə və əl-cəmaə əqidəsinə ixlas və səmimiyyətlə bağlılıq idi.
72 illik ömrü boyu İslamın əmr və qadağalarını öyrənmək, öyrətmək və insanlara çatdırmaq surətilə onların dünya və axirətdə səadətə qovuşmalarına vəsilə olan S.Tunahan 1959-cu il sentyabrın 16-da İstanbulda vəfat edib.
S.H.Tunahan həyatını qadağalar və İslamın sıxışdırıldığı dövrdə bu dinin mövcudluğu üçün həsr etmiş alimdir. Onun başlıca fəaliyyəti ölkəsində Quran kursları açılması, dərs halqalarının təşkili və digər yollarla din sahəsində savadlı kadrların yetişdirilməsinə yönəlmişdi. Bunun üçün ömrünün sonunadək dəfələrlə təqib və həbs edilən, ağır işgəncələrə məruz qalan alim tələbə yetişdirmək üçün fabrik satın almış, meşənin dərinliklərində, fermalarda belə dərs halqaları təşkil etmişdir.
Təqiblər qarşısında Quran elmlərini öyrətməkdən vaz keçmək istəyən dövrünün müsəlman müəllimlərinə isə sözləri hələ də unudulmur: "Ey müəllimlər, müəllimlik bir peşə, "çörək ağacı" deyildir. Müəllimlik Allahın, rəsulunun, Quranın və ümumilikdə İslama dəvətin xidmətçiliyidir".
Habelə Tunahan o vaxtkı rejimin təqiblərindən qorxaraq, dərs halqalarına gəlməkdən çəkinənləri və ümumilikdə həmin dövrü belə təsvir edirdi: "Elə bir dövrdə yaşayırıq ki, deputat məvacibi qədər pul verib, tələbə oxutmaq istədim, ancaq tapa bilmədim. Onlar pulu alıb qaçırlar, çünki qorxurlar. Mən islam elmlərinin yer üzündən itəcəyindən qorxuram. Ancaq sonra Allah mənə tələbə oxutmaq üçün imkan verdi. Bu, Cənabı-Haqqın bizə lütfüdür". Alimin xidmətlərindən biri də 1951-ci ildə ilk dəfə Türkiyənin İstanbul şəhərində yataqxanası olan Quran kursunun açması idi. Türkiyə ilə yanaşı, digər ölkələrdəki müsəlmanların üzləşdikləri sıxıntılara biganə qalmayan Tunahan onlara fəal yardım edə bilməmələrindən təəssüflənirdi. Hətta o, Əlcəzairdə Fransa müstəmləkəçiliyindən əziyyət çəkən müsəlmanlar üçün dua etməyə çağırdığına görə, Türkiyə təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən izahatı alınmışdı.
Əsərləri
S.Tunahan Osmanlının son dövrlərində yetişən alimlərdən olmasına baxmayaraq, bir o qədər də çox əsər qoyub getməmişdir. Ondan bunun səbəbini soruşanlara belə deyərdi: "Sələfin (əvvəlki dövr alimlərinin) şam işığında yazdığı çox qiymətli xəzinəyə bənzər əsərlərin torpağa basdırılaraq, çürüdüyünü, baqqallara satıldığını, bir kənara atıldığını, bir qisminin isə kitabxana rəflərində toz basdığını gördüm. Mədrəsələri bağladılmış, yazısı dəyişdirilmiş, din elmləri yox olmağa üz tutan hazırkı dövrdə kitab yazmaqdansa əvvəlki dövrlərdə qələmə alınan əsərləri başa düşəcək və digərlərinə öyrədəcək, elmi sətirdən qəlbə köçürərək, yaşadacaq tələbə, yəni, canlı kitab yetişdirməyi münasib bilirəm".
Bununla belə, S.Tunahanın bir neçə əsəri məlumdur. Onlardan "Quranın hərf və hərəkələri", Qısa müddətdə Qurani-Kərimi oxumağa imkan verən yeni üsul", Risaleyi Kibriti Əhmər", Risaleyi İksir əl-Ülum və Mərifə", "Məktubat", "Bir sıra mühüm məsələlər" və s. Son iki əsər təsəvvüfdən bəhs edir.
Ayumi Oya
Ayumi Oya (d. 8 noyabr 1994) — Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 9 oyun keçirib.
Liu Tucuan
Liu Tucuan — Tiefu konfederasiyasının şərqdəki V başçısı. Atası Liu Luqu idi. 384-cü ildə qardaşının varisi olaraq hakimiyyətə gəlmişdi. Lakin qardaşı oğlu Liu Hsianın üsyanı ilə qarşılaşdı və sonrakı il öldürüldü.