cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zurab Ançabadze
Həyatı
1973-cü ildə Suxumi Pedaqoji İnstitutuna rəhbərlik edib, 1979-cu ildə isə onun təşəbbüsü ilə institut Abxaziya Dövlət Universitetinə (ADU) çevrilib. Zurab Arçibadze Universitetin ilk rektoru olub. O, 1984-cü ilə qədər ali məktəbin rektoru olub. Arçibadze universitetdə gürcü və abxaz tarixi kafedrasını yaradıb, özü onlara rəhbərlik edirdi.
Yuri Andropov
Həyatı
1961-ci ildə Sov.İKP-nin XXI qurultayında o, partiya Mərkəzi Komitəsinin üzvü seçilir, daha sonra isə, Sov.İKP MK katibi kimi fəaliyyət göstərir. 1967-ci ildə partiya fəaliyyətindən SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinə sədr göndərilir. Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi-nin rəhbəri kimi 1967-ci ildə partiyanın ali orqanı olan MK Siyasi Bürosu üzvlüyünə namizəd, 1972-ci ildə Siyasi Büroya üzv seçilir. Öz fəaliyyətini o, əsasən, antisovet və dissident hərakatına qarşı mübarizəyə həsr edir. 1976-cı il 10 sentyabrda ona ordu generalı hərbi rütbəsi verilir.
Mixail Suslovun vəfatından sonra, Andropov 1982-ci ilin 24 mayında SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi sədri postundan Sov.İKP MK-nın katibi vəzifəsinə keçirilir. Daha sonralar, 1982-ci ilin 12 noyabrında Andropov Sov.İKP MK-nın Plenumunda MK-nın Baş Katibi seçilir. SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyyətinin sədri seçilir.
Zurab Ançabadze
Həyatı
Zurab Ançabadzenin rəhbərliyi ilə 20 namizədlik və 6 doktorluq dissertasiyası müdafiə olunub. Alimin şagirdləri arasında akademik Mariam Lordkipanidze də var.
Yuri Andropov
Həyatı
Andopov, rəhbərliyi dövründə ölkədəki sosial-iqtisadi problemlərin həllinə ciddi diqqət yetirməyə başlayır. Ancaq, bunun üçün islahatlar ancaq əmək intizamının möhkəmlənməsi ilə bitir, o, sovet siyasi siteminin əsaslarına toxunmur.
Zurab Ançabadze
Həyatı
Oğlu Georgi (Gia) Zuraboviç Ançabadze, tarix elmləri doktoru, professordur.
Yuri Andropov
Həyatı
Yuri Andropov 9 fevral 1984-cü ildə uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat edib.
Y.Andropov sovet və post sovet araşdırmalarında qətiyyətli və ziddiyyətli dövlət xadimi kimi xarakterizə edilir.
Topçubaşovlar
Soyun yaranması
Tiflis arxivində saxlanılan şəhadətnaməyə görə, Əlimərdan bəyin ulu babası Əliəkbər bəy Xorasandan Tiflisə köçürülüb. Çar İrakli Ələkbər bəyi topçuluq haqqında bilgilərinə görə topçubaşı vəzifəsinə təyin edib. "Topçubaşı" vəzifəsini isə həmin dövrdə yalnız zadəgan nəslindən olanlar daşıya bilərmiş.
Osmanlı ilə müharibədə həlak olan Ələkbər bəyin oğlanları, yəni Əlimərdan bəy Topçubaşovun babaları Əlimərdan, Hacıağa və Ağahüseyni çar Irakli öz sarayına qəbul edib və xüsusi himayəsində təhsil verdirib. Ağa Məhəmməd şah Qacar Tiflisi tutanda qardaşları da əsir götürüb. Qacarlar nəslindən olan Gəncə hakimi Cavad xan bədəlini də qızılla ödəməklə Ağa Məhəmməd şahdan "Topçubaşıları" buraxmasını xahiş edib. Gəncəyə yerləşən Topçubaşılarla Cavad xan qohum da olub. O, baba Əlimərdan bəyin qızı ilə ailə həyatı qurub, bəyin özünə isə "fəxri nazir" rütbəsi verib
Gəncənin son müstəqil hakimi Cavad xanın şəxsi katibi Əlimərdan bəy Əliəkbər bəy oğlu Topçubaşı ərəb və fars dilləri ilə yanaşı rus dilini də mükəmməl bilirdi. Bu, Azərbaycan torpaqlarının Rusiyaya birləşdirilməsindən əvvəl nadir bir hal idi. O, öz mədrəsəsində neçə-neçə savadlı gənc yetişdirdiyinə görə xalqın böyük hörmətini qazanmışdı. Gəncə uğrunda son döyüşlər ərəfəsində Cavad xanın general Sisianova yenilməzlik və cəsarət dolu məktublarını da Ə.Topçubaşı tərtib etmişdi. Cavad xanın katibinin oğlu Rusiya elminin görkəmli nümayəndəsi oldu. Peterburq Universitetinin professoru, London Asiya Kral Cəmiyyətinin üzvü Mirzə Cəfər Əlimərdan bəy oğlu Topçubaşov (1790–1869) rus şərqşünaslığının banilərindən sayılır.Yaraşıqlı, alicənab Mirzə Cəfər Peterburq aristokratiyasının rəğbətini qazanmışdı. Onun A.S.Puşkinlə tanışlığı vardı, A.S.Qriboyedov və görkəmli polyak şairi Adəm Mitskeviçlə yaxın dost idilər (onlar Mirzə Cəfərdən şərq dillərini də öyrənirdilər). "Peterburq Universitetinin nə qədər ömrü varsa, Mirzə Cəfərin adı həmişə böyük minnətdarlıqla çəkiləcəkdir" – paytaxt mətbuatı 1869-cu ilin fevralında onun ölümü münasibətilə belə yazmışdı (Mirzə Cəfər, eləcə də Topçubaşovların Gəncə mənşəyi barədə daha geniş məlumat üçün bax: Ağababa Rzayev. "Şərq müdriki".Ədəbiyyat qəzeti, 25 yanvar 1991-ci il ).
Mənbə
Topçubaşovların şəcərəsi Mustafa Topçubaşov
Massimo Donati
Massimo Donati (26 mart 1981, Cedellano, Udine, Friuli Venezia Giulia) — İtaliyalı keçmiş futbolçu, hal-hazırda məşqçi işləyir. Mövqeyi Yarımmüdafiəçi olub. O hal hazırda, İtaliya D seriyasında "Leqnaqo Salus" klubunun baş məşqçisidir.
Karyera
Massimo "Atalanta" klubunun yetirməsidir. 3 il Berqamo klubunda oynadıqdan sonra gənc yarımmüdafiəçi 15 milyon avroya "Milan"a transfer edilir. O zaman Donati İtaliyanın ən perspektivli gənc futbolçularından biri sayılırdı.
Massimo 2001-ci ildə "Milan"a qatılır. Futbolçu Milan klubundakı ilk mövsumundə yaxşı təsir bağışlamır. Gənc Massimonun ehtiyat oyunçular skamyasında oturub oyun praktikasından əziyyət çəkməməsi üçün Milan rəhbərliyi futbolçunu icarəyə göndərməyə qərar verir.
Donatinin "icarə gəzintiləri" serətli tempdə baş verir və futbolçu 3 ildə "Parma", "Torino", "Sampdoriya" və "Messina" kimi 4 fərqli klubda oynayır. Ancaq heç birində uğurlu olmur və 2006-cı ildə Donati doğma klubu "Atalanta"ya qayıdır.
2007-ci ildə Şotlandiyanın ən güclü klublarından biri olan "Seltik", 3,5 milyon funt sterlinqə Donatini satın alır. Əvvəlcə Massimo keltlərin əsas oyunçularından birinə çevrilir, lakin sonradan əsas heyətdəki yerini tədricən itirməyə başlayır və tezliklə İtaliyaya qayıtmaq istədiyini bildirir.
19 yanvar 2012-ci ildə oyunçu "Palermo" klubu ilə 30 iyun 2014-cü il tarixinədək müqavilə imzalayır.
Futbolçu daha sonra "Hellas Verona" klubuna keçir.
Şəmil Sadiq
Şəmil Sadiq — Azərbaycanlı alim-filoloq, publisist -naşir, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru -dosent. Hədəf Şirkətlər Qrupunun qurucusu və baş direktoru; Azərbaycan Nəşriyyatlar Assosiasiyasının həmtəsisçisi və direktorudur.
2005-ci ildə “İlin ən yaxşı müəllimi” müsabiqəsində iştirak etmiş, “Ədəbiyyatın İnternetlə Tədrisi" mövzusunda açıq dərs verərək ilin ən yaxşı müəllimi adına layiq görülmüşdür. 2006-2007-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Qiymətləndirmə şöbəsinin Azərbaycan dili üzrə Kurikulum layihəsində milli məsləhətçi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 2010-cu ildə Bakı Pedaqoji Kadrların İxtisasartırma və Yenidənhazırlanma İnstitutunda "İlin Ən Yaxşı müəllimi" seçilmişdir.
2008-ci ildən şəxsi təşəbbüsü və səyi nəticəsində "Hədəf Kursları"nın həmtəsisçisi və baş direktoru, 2009-cu ildə Hədəf Nəşrlərini təsis etmişdir. Hazırda Hüseyn Cavidin Ev Muzeyində Cavidşünaslıq şöbəsinin müdiri, Hədəf Kursları və Hədəf Liseyinin də baş direktoru vəzifəsində çalışır.
"Ustad" aylıq ədəbiyyat və sənət jurnalını, hər il keçirilən təhsildə yeni məzmun və qiymətləndirmə standartlarında inteqrasiyaya fənlərarası əlaqəni, fənlərin bir-biri ilə bağlılığını şagirdlərə aşılayan Fənlərin Dostluğu Olimpiadasının (FDO), ədəbiyyat və mədəniyyət sahəsində fəaliyyət göstərən "Senet.az" saytının, həmçinin, "Hədəf" nəşriyyatının "Xatirə ədəbiyyatı" seriyasında nəşr olunan kitabların da ideya rəhbəridir.
Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyi
Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyi — Azərbaycandan kənd təsərrüfatının dəstəklənməsi ilə məşğul olan dövlət orqanı.
Şəmil Sadiq
“Hüseyn Cavid Yaradıcılığında qəhrəman konsepsiyasi” adlı monoqrafiyanın, orta məktəb şagirdləri üçün "Azərbaycan dili", "Ədəbiyyat", xaricdə yaşayan azərbaycanlılar və xarici vətəndaşlar üçün "Azərbaycan dilini öyrənirəm" dərs vəsaitlərinin müəllifi, uşaqlar üçün "Dədə Qorqud" və "Azərbaycanımızı tanıyaq" adlı layihələrin ideya müəllifi və redaktoru, Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin keçirdiyi "Oxu Günü" layihəsinin təsisçisi, Xocalı faciəsinə həsr edilmiş "Ümidlərin izilə" tarixi romanının həmmüəllifidir.
Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyi
Tarixi
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin "Aqrar bölmədə idarəetmənin təkmilləşdirilməsi tədbirləri haqqında" 2004-cü il 23 oktyabr tarixli, 467 nömrəli Sərəncamına əsasən aqrar bölmədə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki və hüquqi şəxslərə dövlət dəstəyi məqsədilə kreditlərin cəlb edilməsini və təyinatı üzrə istifadəsini təmin edən icra hakimiyyəti orqanı — Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Kənd Təsərrüfatı Kreditləri üzrə Dövlət Agentliyi yaradılmışdır.
Şəmil Sadiq
Ədəbiyyat, 525, Ağ yol, Kaspi kimi mətbu orqanlarda, "AzEdu.az", "muallim.edu.az" kimi saytlarda elmi, bədii və publisistik yazıları dərc edilir, əsərləri haqqında tənqidi məqalələr yazılmışdır. Müəllifin bədii əsərləri türk, rus, alman, fars, türkmən dillərində nəşr edilmişdir.
Bir müddət “Vətən Övladı” qəzetinin redaktoru olmuş 33 elmi-metodik, 5 bədii kitabın, 50-yə qədər isə elmi məqalənin müəllifi və ya həmmüəllifi, onlarla kitabın redaktoru və rəyçisidir.
Hədəf Kursları, Hədəf Liseyi, Hədəf Nəşrləri, XAN Nəşrləri, "Kitabevim.az" mağazalar şəbəkəsi, Hədəf Multimedia və Hədəf Global Xaricdə Təhsil Şirkəti və EDUHEK konsultinq MMC-nin daxil olduğu "Hədəf Şirkətlər Qrupu"nun qurucusu və baş direktorudur.
2021-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.
Ailəlidir, iki oğlu, iki qızı var.
Həyatı
Şəmil Kamil oğlu Sadıqov 1978-ci il sentyabrın 3-də Azərbaycan SSR, Naxçıvan MSSR, Babək rayonunun Nehrəm kəndində anadan olmuşdur.
2001-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinin bakalavriaturasını, 2003-cü ildə isə magistraturasını fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
2007-ci il may ayında  “Hüseyn Cavid  yaradıcılığında qəhramanlıq konsepsiyası" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək filologiya üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsini almışdır.
Məhəmməd Əhməd
Sudanlı Mehdi, əsl adı Məhəmməd Əhməd İbnüs Seyyid Abdullah — Qırmızı dənizdən Orta Afrikaya qədər uzanan böyük bir İslam dövlətinin və bir əsr boyunca Sudanda təsirini qoruyan Mehdilik hərəkətinin qurucusu. 1881-ci ildə mehdiliyini elan edərək Misir və İngilis müstəmləkə qüvvələrinə qarşı üsyan etmişdir. Günümüzdə hələ də izləyiciləri vardır.
Şəmil Sadiq
Həyatı
2017-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Şah İsmayıl Xətai Komissiyasının sədridir.
Məhəmməd Əhməd
İqtidara yüksəlişi
Sudan o dönəmdə Osmanlı dövlətinin bir əyaləti olan Misira bağımlıydı. Yönətici sınıfla Sudanlılar kültürəl baxımdan birbirlərindən çok farklıydılar. Yönətici sınıfla işbirliği yapan yüksək görəvlilərlə yönətimdən çıkar sağlayan bazı kabilə şəfləri dışında kimsə yönətimdən məmnun dəğildi. Xalq ağır vərgilər altında əziliyor və vərgilərini ödəyəmədiği zaman şiddətlə cəzalandırılıyor, başta İngiltərə olmak üzərə Avrupa dəvlətlərinin baskısıyla kölə ticarətini yasaklamak istəyən yönətim kölə tüccarlarıyla çatışıyordu; ayrıca dininə bağlı Müsəlmanlar yönətici xristiyanların sayısının artmasına və onların içkiyə düşkünlüğünə təpki duyuyor, Nil kıyısında yaşayan köylülər hükümət gəmilərini çəkməyə zorlanıyordu.
Məhəmməd Əhməd kabilələr arası düşmanlıkları aşarak farklı sorunları olan kəsimləri tək bir harəkət içində birləştirməyi başardı. 1880dən 1881-ci ilin başlarına kimi yönətici sınıfın tümüylə İslamdan ayrılmış olduğu, Mısır xədivinin kafirlərin əlində kukla halinə gəldiği və dolaysıyla Müsəlmanları yönətəməyəcəği görüşünə vardı. Mart 1881-ci ildə yaxın çəvrəsinə Tanrı tərəfindən İslamı yənidən saflığına kavuşturmak və onu yozlaştıran yönətimləri yıkmakla görəvləndirildiğini açıqladı. 29 iyun 1881-ci ildə məhdiliğini açıkladı. Bu açıklamadan sonra sopalı və mızraklı bir avuç müridiylə Əbba Adasından harəkətə gəçən Məhdi, dörd ildən qısa bir müddət içində çok miktarda para, altın, mücəvhər və askəri malzəməyi ganimət olarak ələ gəçirərək Mısırın yönətimindəki toprakların həmən həmən tümünün hakimi oldu.
Şəmil Sadiq
Həyatı
2019-cu ildə XVI “Kitab sənəti” Beynəlxalq müsabiqəsinin münsiflər heyətinin Bakıda keçirilən iclasında Şəmil Sadiqin “İsa Muğanna yaradıcılığı “İdeal” işığında” kitabı xüsusi diploma layiq görülüb.
Məhəmməd Əhməd
İqtidara yüksəlişi
1883-cü ilün sonuna kimi Məhdinin ənsar adı vərilən izləyiciləri üzərlərinə göndərilən üç Mısır ordusunu yok ətmişti; bunların sonuncusu Hicks Paşanın (William Hicks) komuta əttiği 8 bin kişilik bir kuvvətti. Kordofan bölgəsinin mərkəzi əl-Obəyd (əl-Ubəyyid) ilə önəmli kəntlərindən Bara da kuşatma sonunda düşmüştü. Məhdi bundan sonra yüksələn bir din dəvlətinin başı kimi davranmaya başladı. Vərgilər Mısırlıların koyduğu dəğil, Quranın öngördüğü biçimdə toplandı. Ünü Ərəbistandan, qərbdə Bornuya (Borno, Nigeriya) qədər yayılan Məhdi davasını ətkili biçimdə savunarak gənəl vali Əbdülqədir Hilmi Paşa və Xartumlu uləmanın qarşı propaganda çabalarını da ətkisizləştirməyi də başardı.
Şəmil Sadiq
Həyatı
2021-ci ildən Azərbaycan Nəşriyyatları Assosiasiyası İctimai Birliyinin (ANAİB) təsisçisi və sədridir.
Məhəmməd Əhməd
Xartumun ələ keçirilməsi
Məhdinin ən önəmli zəfəri, 26 yanvar 1885-ci ildə Xartumun ələ keçirilməsi oldu. Şəhəri müdafiə edən Qordon Paşa (Charles George Qordon), Mehdinin mütləq əmrinə qarşı son hücumu sırasında öldürüldü. Mehdi, şəhərə müzəffər bir komutan olaraq girdi və böyük məsciddə namaz qıldırdı. Misir 1881 və 1882-ci ildə Əhməd Urabi Paşanın öndərliyindəki milliyətçi ayaklanmalar sırasında hərbi gücünü böyük ölçüdə itirmiş olmaqla birlikdə, bu zəfər yenə də gözlənməyən bir müvəffəqiyyət idi.
Şəmil Sadiq
Bədii yaradıcılığı
Şəmil Sadiq bədii yaradıcılıqla hələ uşaq yaşlarında məşğul olmuşdur. 1990-cı ilin 20 Yanvar hadisələri vaxtı ilk şeirini yazıb. İlk mətbu əsəri 2002-ci ildə Yeni Azərbaycan qəzetinin Ədəbiyyat əlavəsində işıq üzü görmüşdür. Əruzşünas alim Zülfəli Zülfəliyevlə tanışlığı onun əruz vəznində şeirlər yazmasına böyük təsir etmişdir. 2003-cü ildə Ağa Laçınlının ön sözü ilə çap edilən “Qəlbin Fəryadı” şeirlər kitabında əruz və heca vəznli şeirlərlə yanaşı “Türkün faciəsi” adlı bir pərdəli pyesi və Hüseyn Cavidin “Azər” poemasının təsiri ilə “Əsrimizin Azəri” adlı poeması da yer almışdır. Sonralar Dədə Qorqud dastanının motivləri əsasında yazılmış “Türkün faciəsi” bir pərdəli səhnəciyinin üzərində işləyərək 4 pərdəli “Qana qan qarışdı” pyesini yazmış və 2005-ci ildə çap edilən eyni adlı kitaba daxil edib. Həmin pyes isə 2010-cu ildə Naxçıvan Dövlət Milli Musiqili Dram Teatrında səhnələşdirilib. 2005-2012-ci illər arasında daha təhsillə məşğul olmuş, məktəb və universitetdə dərs dediyi və elmi fəaliyyətlə məşğul olduğu bədii yaradıcılığında bir durğunluq hiss edilir.
Məhəmməd Əhməd
Din dövləti
Xartumu qorumağı bacarmayan İngiliz birliyi gəri çəkilincə Məhdi yönətimini pəkiştirmə çalışmalarına yönəldi. Nilin batı kıyısında, Hartumun karşısında yər alan Omdurmanı paytaxt etdi. Bildirgə, vaaz, uyarı və yazılarıyla toplumsal və kişisəl yaşamın hər alanına yön vərdi; bu çabalarında sağlam olarak ələ gəçirilən hükümət matbaasından da yararlandı. Ama günlük işlərin çoğunu yardımcılarına bırakarak, yalnızca təməl ilkələrin saptanmasını və açıklanmasını üstləndi. Siyasi kurumların oluşturulmasında və hükümət görəvlilərin bəlirlənməsində uygulamanın əlvərdiği ölçüdə ilk İslam toplumları örnək alındı. Pəygambər Məhəmməd kimi Məhdi də dört halifə atadı. Məhdinin ən güvənilir danışmanı və kurmay başkanı olan Abdullah bin Məhəmmədin də aralarında bulunduğu üç halifə Sudanlıydı. Batı çölündəki Sənusiyə tarikatının öndəri olan dördüncü halifə Məhəmməd əl-Məhdi bin Sənusi isə Məhdinin çağrısına uymadı. Məhdi kəndisini Tanrının əlçisinin ardılı (yani yalnızca onun görəvlərini dəvam əttirmə anlamında Məhəmmədin ardılı) olarak görüyordu.
Şəmil Sadiq
Bədii yaradıcılığı
Lakin 2013-cü ildə çap edilən “Bu türk daha o türk deyil” şeirlər kitabındakı nümunələr baxanda həmin dövrdə ara-sıra şeirlər yazdığı və mətbuatda çap etdirdiyi məlum olur. 2012-ci ildə Müşfiq Xanla birgə yazdığı Xocalı faciəsinə həsr edilmiş “Ümidlərin izi ilə” tarixi romanı 2016-cı ildə rus dilində çap edilmişdir. 2013-cü ildə müəllifin “Bu türk daha o türk deyil” şeirlər, “Qana qan qarışdı” adı ilə pyesləri və hekayələri çap edilmişdir. Elə həmin ilin sonunda çap edilən “Odərlər” romanı müəllifə ən çox şöhrət gətirən roman olub. İsa Muğanna ilə dostluğu “Odərlər“ romanında “Qana Qan qarışdı” pyesindəki xətti bir daha gücləndirib milli ideologiyanı daha qabarıq sərgiləyib. Sonra Türkiyədə türkcə çap edilən “Odərlər” romanı 2016-ci ildə Almaniyada çap edilib. "Odərlər" romanının ön sözünü müəllifin özünə ustad hesab etdiyi İsa Muğanna yazmışdır. 2015-ci ildə müəllifin “Arvadsız kişi” hekayələr kitabı çap edilib. 2016-ci ildə isə “Yuxu maşını” adlı uzun hekayəsi işıq üzü görmüşdür. Bu illərdə Ədəbiyyat, 525, Ağ yol, Kaspi kimi mətbu orqanlarda elmi, bədii və publisistik yazıları dərc edilir, əsərləri haqqında tənqidi məqalələr yazılmışdır. Müəllifin əsərləri türk, rus , alman, fars, türkmən dillərində nəşr edilmişdir.
Bəybağı
Bəybağı — İranın Qəzvin ostanının eyniadlı şəhristanının Kuhin bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı ildə əldə edilən məlumatına görə, kənddə 48 nəfər yaşayır (15 ailə).
Habil Əbdürrəhimli
Habil Qabil oğlu Əbdürrəhimli (26 sentyabr 1997; Sabirkənd, Şəmkir rayonu, Azərbaycan — 8 noyabr 2020; Zəngilan rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Sərhəd Qoşunlarının baş leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Habil Əbdürrəhimli 1997-ci il sentyabrın 26-da Şəmkir rayonunun Sabirkənd kəndində anadan olub. 2003–2013-cü illərdə S. Rüstəmov adına Sabirkənd tam orta məktəbində təhsil alıb. 2014–2018-ci illərdə isə Dövlət Sərhəd Xidmətinin Akademiyasında ali hərbi təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Habil Əbdürrəhimli 2018-ci ildən Dövlət Sərhəd Xidmətinin Yevlax rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Habil Əbrürrəhimli 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın və Zəngilanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Habil Əbrürrəhimli noyabrın 8-də Zəngilan döyüşləri zamanı Ağbənd istiqamətində snayper gülləsi nəticəsində şəhid olub. Şəmkir rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olan, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərən, vəzifə borcunu ləqayətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Habil Əbrürrəhimli ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Habil Əbrürrəhimli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Zəngilan rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Habil Əbrürrəhimli ölümündən sonra "Zəngilanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi. Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olmuş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 05.11.2022 -ci il Sərəncamına Əsasən şəhid Əbdürrəhimli Habil Qabil oğlu “Cəbrayılın azad olunmasına görə “ medalı ilə təltif olunub. https://president.az/az/articles/view/57797
Təltifləri
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olmuş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 05.11.2022 -ci il Sərəncamına Əsasən “Cəbrayılın azad olunmasına görə “ medalı ilə təltif olunub şəhid Əbdürrəhimli Habil Qabil oğlu. https://president.az/az/articles/view/57797
Türkmənbaşı yarımadası
Türkmənbaşı yarımadası — Xəzər dənizinin şərq sahillərində Türkmənistanın Balkan vilayəti ərazisində yerləşir. Yarımadanın şimalında Qaraboğazgöl körfəzi, cənubunda isə Türkmənbaşı körfəzi vardır. Krasnovodsk platosunun ən hundür nöqtəsi (308 m) yarımada ərazisində yerləşir. Uzunluğu 85 km, eni isə 80-140 km arasında dəyişir.
Tarixi
1717-ci rusların Bekoviç-Çerkasski yürüşü olsa da uğursuzluğa düçar olmuşdur. 1869-cı ildə ruslar yarımada ərazisində Krasnovodsk qalasını inşa edirlər. Hətta hazırda rus mənbələrində yarımadanın adı Krasnovodsk adlanır. 1991-ci ildə Türmənistanın müstəqillik qazanması ilə adlar dəyişdirilmişdir. Yarımadanın cənubunda Türkmənbaşı şəhəri yerləşir
Çahar Çeşmə (Əsədabad)
Çahar Çeşmə — İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Pir Səlman bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Alogiya
Psixologiyada alogiya (-, "inkar", və λόγος, "nitq"), və ya nitq kasadlığı — ünsiyyət zamanı adi nitqin təminatı üçün lazımı və əlavə ehtiyatların olmaması. Xüsusən şizofreniya xəstəliyində özünü büruzə verir və neqativ simptom kimi qiymətləndirilıir. Bu zaman ünsiyyəti təmin emək mümkün olmadığına görə xəstəyə təyin olunmuş psixoterapiya çətinləşmiş olur. Alogiya bəzən afaziyaya sinonim kimi istifadə olunur.
Bizim hekayə (film, 1999)
“Bizim Hekayə” — rejissor Rob Reynerin çəkdiyi, baş rollarda Bruce Willis və Mişel Pfayferin oynadığı komediya, melodram janrında olan filmdir.
Süjet xətti
Ben və Keti on beş ildir evlidirlər, lakin onlar artıq bir-birləri ilə sakit danışa, öz aralarında razılığa gələ bilmirlər və ayrılmaq ərəfəsindədirlər. Bütün yaxınlaşma cəhdləri evlilik illərində yığılan aqressiyalara görə müsbət nəticələr vermir və mübahisələrlə başa çatır. Ancaq sonda həyat yoldaşları bir-birlərini bütün çatışmazlıqlarla qəbul etməyə güc tapacaqlar ...
Xan mağarası
Xan mağarası — Azərbaycan Respublikası Şuşa şəhəri ərazisində mağara. Şuşa şəhərindən 5 km cənubda Yevlax-Laçın-Naxçıvan şose yolundan 2 km aralıda Zarıslı çayı sahilində Daşaltı kəndi ərazisində mağaradır. Uzunluğu 125 km, eni və hündürlüyü 10 metrdir. Mağaradan iki kobud daş çapacaq,çaxmaqdaşı və obsidiandan hazırlanmış 6 kiçik bıçaq,e.ə. IV–II minilliyə və b.e.X-XIV əsrlərə aid saxsı məmulatı, Orta Əsrlərə aid müsəlman qəbri tapılıb.
NGC 3510
NGC 3510, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kiçik Şir bürcü istiqamətində yerləşir. SBm tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Kür döyüşü (1405)
Kür döyüşü — 1405-cü ildə Birləşmiş qüvvələr ilə Teymuri Mirzə Ömər arasında baş vermişdir.Döyüşün nəticəsi Birləşmiş qüvvələr qazanmışdır.
Aqnoziya
Aqnoziya ( - inkar hissəciyi; γνῶσις - bilik) — huşun və hissiyyatın saxlanılması ilə qavramanın müxtəlif növlərinin pozulması.
Opportunizm
thumb|sağ|200px|Fürsət dəyərləndirilmiş, fürsət itirilmiş, Theodoor Gallenin qravürası, [[1605]]
Taxtıabad
Taxtıabad - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Pir Səlman bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 29 nəfər yaşayır (8 ailə).
Natali Harrovell
Natali Harrovell — 2017-ci ildə ilk dəfə Qadınlar Super Liqasının Grand Finalında oynamış İngilis regbi liqasının oyunçusu idi. Harrovell Featherstone Rovers-də oynamış və "qadın klub komandasının əsas üzvü" olaraq qəbul edilmişdir", İngiltərə Reqbi Liqası üçün də 3 qapaq keçirdi. O, virusla xəstəxanaya yerləşdirilib və 2019-cu ilin dekabrında dünyasını dəyişib.
T-10
IS-10 (Object 730) KV, IS və ya 1943-cü ildən istehsal edilən SSRİ ağır tanklarının ən son məhsuludur. Bu tanklar əvvəllər IS-8 və ya IS-9 adlandırılmalı olsa da, sonda IS-10 adı ilə 1952-ci ildə xidmətə qəbul edilmişdirlər, lakin 1953-cü ildə Stalinin ölümü ilə SSRİ-də dəyişmiş olan siyasi ab-havanın təsiri nəticəsində tankın adı dəyişdirilərək T-10M edilmişdir. Doğrudan da “əcdadı” olan IS-3 tanklarından daha uzun bir gövdəyə, 6 cüt yol təkərləri yerinə 7 cüt yol təkərlərinə, inkişaf etdirilmiş olan bir dizel motoruna və artan zirehi ilə duman çıxardan yeni bir silah montaj edilmiş böyük bir tank qülləsinə sahib idi. T-10 daha artıq cəbbəxana daşımaq qabilliyyətinə sahib olmasına rəğmən, ümumi olaraq performansı IS-3 tankları ilə bərabər hesab edilmişdir. T-10M tanklarının ordularına aid müstəqil tank taborları və müstəqil tank alayları formalaşdırılmışdır. Bu müstəqil tank birlikləri piyadaların həyata keçirdikləri hərbi əməliyyatları dəstəkləmək və hərəkət edə bilmək üçün mexanikləşdirilmiş birliklərə bağlı ola bilərdilər. Bu xidmətə qəbul edilmiş olan sonuncu SSRİ ağır tankı olmuşdur. Zaman keçdikcə təkmilləşdirilən T-64MBT tankları T-10M tanklarının yerinə cəbhələrdə vəzifələrə göndərilirdilər.
Təbriz Rəsulzadə
Təbriz Rəsulzadə (tam adı: Təbriz Əfrayim oğlu Rəsulzadə; ) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin baş leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
T-10
Zireh: 250 mm
Əsas silah: 122 mm-lik D-25TA topu
Təbriz Rəsulzadə
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun baş leytenantı olan Təbriz Rəsulzadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşan istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Təbriz Rəsulzadə sentyabrın 27-də Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub. Qax rayonunda dəfn olunub.
T-10
Köməkçi silah: 2 ədəd 12.7 mm-lik DShKM pulemyotu (piyadalara və hava hücumlarına qarşı)
Mühərrik: 39 l 12-silindirli dizel model V-2-IS
Təbriz Rəsulzadə
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Təbriz Rəsulzadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi. Prezident İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli sərəncamı ilə Təbriz Rəsulzadə, Azərbaycan Respublikası ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirməsinə, düşmənin əsas qruplaşmalarını və texnikasını məhv etməklə qoşunlarımızın döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqlənməsinə görə ölümündən sonra “Cəsur döyüşçü” medalı ilə təltif edildi.
T-10
Mühərrik gücü: 700 at gücü (522 kW)
Hərəkət ehtiyatı: 250 km
Sürəti: 42 km/saat (yolda)
thumb|T-10 M tanklarının tırtılının quruluşu
thumb|T-10M tanklarının şassisi
thumb|T-10, [[Lutsk, Ukrayna ordusunun Volynskiy regional muzeyi]]
İstehsal müddəti
İkinci dünya müharibəsindən sonra ABŞ M103, Böyük Britaniya isə Conquerer adlı ağır tanklar istehsal edirdilər. SSRİ ordusu buna cavab olaraq IS seriyalı tanklardan fərqli olaraq daha uzun gövdəyə sahib olan və daha böyük tank istehsal etməyə qərar verir. Tankın idarəetmə sisteminin texnologiyası 1940-cı illərdən qalsa da, mühərriki yenilənmişdi və əvvəlki ağır müharibə tankları kimi yavaş hərəkət etmirdilər. Üstündəki top iki ədəd mərmi atmağı bacarsa da, bu tankın topunun dəqiqədəki atəş gücü zəif idi.
thumb|T-10 tanklarının yandan görünüşü
thumb|Arxangelskiydə Vadim Zadorozhnı adına avtomobil muzeyində sərgilənən T-10 tankı
Əncir keksi
Əncir keksi — əncirdən hazırlanan şirniyyat növü  Əncir tortu nəmli bir tort ola bilər bir əncirli sous, bal, krem və ya qlazur ilə kəsilə bilər. . Yunanıstan, Cənubi ABŞ mətbəxinə daxildir Əncir tortu bir bacarıqla bişirilməlidir. Əncir tartı isə əsas növ kimi əncirdən hazırlana bilər. .
Hitler koalisiyasının kollaborsionisti
Hitler koalisiyasının kollaborsionisti, İkinci Dünya Müharibəsində Berlin-Roma-Tokio oxu qüvvələri tərəfindən işğal edilən ölkələrdə millətçilik, etnik nifrət, antikommunizm, antisemitizm və opportunizm kimi məqsədlər üçün bir araya gələrək işğalçı qüvvələrlə əməkdaşlıq edən təşkilatlardır. Bu qrupların bir çoxu müharibə cinayətləri, insanlığa qarşı cinayətlər və ya Holokost altında qırğınlar etmişdi. Sovet İttifaqı daxilində Hiwi, Trawniki, Schutzmannschaft və Şərq legionları kimi kollaborsionist legionlar yaradılmışdı. Bu kollaborsionist Sovet vətəndaşları bir çox insanın ölümünə, o cümlədən nasistlərin Sovet hərbi əsirlərinə qarşı törətdikləri cinayətlərə görə məsuliyyət daşıyırdılar.
Kollaborsionizm məğlub bir dövlətin əhalisi ilə qələbə çalmış bir qüvvənin nümayəndələri arasındakı əməkdaşlıq deməkdir. Stanley Hoffmann əməkdaşlığı könüllü və könüllü (zərurətdən faydalanmaq) kimi fərqləndirmişdir. Hoffmanna görə, əməkdaşlığı “pislik” və “ideoloji” olaraq bölmək olar; köhnə düşmənə qəsdən xidmət etmək, ikincisi, arzu olunan daxili dəyişikliklərin qalibi hesab olunan xarici qüvvə ilə işbirliyinin qəsdən müdafiəsidir. Bunun əksinə olaraq Bertram Gordon, qeyri-ideoloji və ideoloji kollaborsionizmə istinad edərək kollaborsionizm terminindən istifadə edir.
Kollaborsionizm İkinci Dünya Müharibəsi dövründə Berlin-Roma-Tokio oxu qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş ölkələrdə ideoloji, maddi və ya hərbi baxımdan Nasist Almaniyasına, İtaliya Krallığına (və İtaliya Sosial Respublikasına) və ya Yaponiya İmperiyasına dəstək olmaq deməkdir. Müharibədən sonra əməkdaşlıq etdikləri müəyyənləşdirilmiş şəxslərə böyük cəzalar verildi və onlara satqın damğası vuruldu.
Apraksiya
Apraksiya ( - "fəaliyyətsizlik") - Böyük beyin yarımkürələri və ya  döyənək cismin  aparıcı yollarının zədələnməsindən irəli çıxan məqsədyönlü hərəki fəaliyyət pozğunluğu. Apraksiyanın kinetik, kinestetik və konstruktiv formaları var. Kinetik Apraksiya zamanı müəyyən iş görmək üçün tələb olunan hərəkətlərdə ardıcıllıq pozulur. Xəstə ətrafdakı cismlərdən necə istifadə edəcəyini unudur. Kinestetik Apraksiya zamanı xəstə ayrı-ayrı hərəkətləri ya heç edə bilmir, ya da təhrif olunmuş şəkildə edir. Konstruktiv Apraksiyada xəstə asimmetrik elementli həndəsi fiqurları təsvir edə bilmir. Apraksiya beyin şişi, beyin qan-damar xəstəlikləri, ensefalit və s.-dən irəli gəlir. Müalicəsi : Apraksiyanı törədən səbəbləri aradan qaldırmaq. Proqnoz : baş beynin zədələnmə dərəcəsindən asılıdır.
Qalatu Bəni Həmmad
Qalatu Bəni Həmmad () — Əlcəzairdə qədim qala-şəhər.
Tarixi
Ziri Sultanı Badis b. Muiz dönəmində Zənatəlilər qarşısındakı uğurlarıyla ün qazanan və Zab ilə Məsiləyi içinə alan bölgənin valiliyinə gətirilən əmisi Həmmad əl-Bərbəri yeni bir idarə mərkəzi qurma xüsusunda Badistən izin aldı. Həmmad tərəfindən Məsilənin şimal-şərqində strateji önəmi əla, torpağı əkinçiliyə əlvərişli bir yerdə 1007-ci ildə inşa edilən Qalatü Bəni Həmmad mükəmməl müdafiə və xəbərləşmə imkanlarına sahib bir şəhər oldu. Həmmad, Məsilə və Həmzə ahalisiylə Cəravə qəbiləsindən bir çox kimsəni buraya gətirtərək yeni şəhərə yerləşdirdi. Məscid, saray, karvansara və müxtəlif rəsmi binalar inşa edilərək şəhərin ətrafı divarlarla çevrildi. Bir müddət sonra Həmmadın qardaşı İbrahimin dəstəyiylə Zirilərdən müstəqilliyini qazanılmasıyla Qalatü Bəni Həmmad yeni qurulan Həmmadilər dövlətinin mərkəzi oldu (1015).
Müqəddəs Pyotrun məzarı
Müqəddəs Pyotrun məzarı Müqəddəs Pyotr bazilikasının altında yerləşən və Vatikan hakimiyyəti tərəfindən Müqəddəs Pyotrun məzarının əbədiləşdirilməsi üçün inşa edildiyi bildirilən abidə kompleksidir. Müqəddəs Pyotrun məzarı b.e. 130–300-cü illəri arasındakı dövrə aid edilən yeraltı mavzoleylər kompleksinin qərbində yerləşir. I Konstantinin hakimiyyəti dövründə, təxminən 330-cu illərdə birinci Müqəddəs Pyotr bazilikasının inşası zamanı, binanın təməli üçün yer açmaq üçün kompleksin bəzi hissələri dağıdılmışdır. XII Piyin göstərişi ilə 1950-ci illərdə aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı II əsrə aid məzarlardan çoxsaylı insan sümükləri aşkarlansa da, onlardan hər hansı birinin Müqəddəs Pyotra aid olması dəqiqliklə təsbit edilməmişdir. Abidə altında yerləşən ikinci məzarın tədqiq edilməsindən sonra VI Pavel 26 iyun 1968-ci ildə Müqəddəs Pyotrun relikviyalarının aşkarlandığını elan etmişdir.
Kilsənin bildirdiyinə görə Müqəddəs Pyutrun məzarı döşəmə altındakı edikulanın içində yerləşir. Bu məzardan Müqəddəs Pyotrdan başqa daha dörd nəfərin və bir neçə ev heyvanının sümükləri aşkarlanmışdır. 1953-cü ildə erkən arxeoloji tədqiqatların sonunda divarın şimal tərəfində (qraffiti divarı) daha bir qrup sümüklər aşkarlasa da, arxeoloqların xəbəri olmadan həmin sümüklər yoxa çıxmışdır. Sonrakı tədqiqatlar göstəmişdir ki, sümüklər 60–70 yaşlarında bir kişiyə məxsusdur. Marqarita Quarduççi bildirir ki, bu sümüklər Müqəddəs Pyotra məxsus olmuş və I Konstantinin dövründə kilsə ilə sülh bağlanmasından sonra (313-cü il) edikula altındakı məzardan qraffiti divarındakı nişə köçürülmüşdür. Müqəddəs Pyotrun məzarı adlandırılan abidənin aşkarlanması ilə nəticələnmiş arxeoloji qazıntılara rəhbərlik edən arxeoloq Antonio Ferrua bildirir ki, tapılmış sümüklərin Müəddəs Pyotra aid olmasına əmin deyil.
Yuxarıdakı şəkildə Müqəddəs Pyotra bazilikasının məzarın yerində yerləşən aşağı mərtəbəsinin ərazisi göstərilir. Məzarın bir hissəsi olmuş edikulanın hissələri bu mərtəbə ilə eyni səviyyəyə qalxmış və palliy nişi kimi düzəldilmişdir ki, nişi də fotonun mərkəzində görmək mümkündür.
Müqəddəs Pyotrun Vatikan təpəsində ölümü
thumb|200px|left| [[Karavacco — Müqəddəs Pyotrun çarmıxa çəkilməsi, 1600–1601, Kerasi kapellası ]] Pyotrun ölümü haqqında ən erkən məlumat Roma yepiskopu I Klementin Korinflilərə məktubundadır (Klementin birinci nüraciəti və ya Korinflilərə müraciət, b.e. 96-cı ilində yazılıb). Konstantinin müasiri olmuş tarixçi Yevsevi yazır ki, Müqəddəs Pyotru "Romaya gəldi və başı aşağı şəkildə çarmıxa çəkildi" və bu məlumat təxminən b.e. 254-cü ilində vəfat etmiş başqa bir tarixçi Origenə istinadən verdiyini qeyd edir. Müqəddəs Pyotrun ölümü dini ikonoqafiyada adətən tərsinə xaç kimi təsvir edilir.
Müqəddəs Pyotrun öldürüldüyü yer və öldürülmə üsulu haqqında tarixçi Tertullian (təxm. 160–220) özünün "Scorpiace" adlı əsərində məlumat verir və qətlin Neronun hakimiyyəti dövründə xristianların qovulması zamanı törədildiyini bildirir. Tasit "Annallar"ında xristianların qovulmasından bəhs etsə də, Pyotru xüsusi olaraq vurğulamır: "Onlar itlərə yem edildilər, çarmıxa çəkildilər və ya yandırıldılar". Bundan əlavə, Tertullian qeyd edir ki, hadisə Neronun sirki yaxınlığındakı imperator bağlarında baş vermişdir. B.e. 64-cü ilində Böyük Roma yanğını zamanı Böyük sirkin (Circud Maximus) məhv olmasından sonra şəhərdə bu cür çarmıxa çəkilmənin keçirilməsi üçün müvafiq başqa bir yer qalmamışdı.
Bu məlumatları başqa mənbələr də təsdiqləyirlər. V əsrə aid "Pyotr və Pavelin əziyyətləri" əsərində Müqəddəs Pyotrun necə öldürülməsi nəql edilir. Bu tarixçələr özləri apokrifa hesab edilsələr də, daha əvvəli dövrlərə aid materiallara istinad etdiklərinə görə coğrafi təəssüratın yaradılması üçün əhəmiyyət daşıyırlar. Əsərdə deyilir: "Müqəddəs adamlar…onun cəsədini gizlincə xaçdan çıxararaq terebint püstəsinin altında, Navmaxiya yaxınlığındakı Vatikan adlı yerdə dəfn etdilər." Navmaxiya adlandırılan yer, Nero sirki yaxınlığında izləyicilər üçün dəniz döyüşlərinin keçirildiyi yer ola bilər. Vatikan adlı yer, o zaman, kompleks yaxınlığında, Tiber çayı sahilində təpə olmaqla, həm xristian, həm də paqan məzarları ilə məşhur idi.
Orijinal məzarların axtarışı
Korinfli Dionisi Papa Soterin dövründə (74-cü ildə vəfat edib) Roma kilsəsinə yazarkən, Pyotrun dəfn yeri kimi Romanı qeyd edir və maddi dəstəyə görə romalılara təşəkkür edir: "Bununla da siz Pyotr və Pavelin nəsihət toxumlarını Roma və Korinfdə əkdiniz. Onlar hər ikisi bizim Korinfdə də nəsihət vermişdilər. Onlar həm də İtaliyada nəsihət vermiş və şəhidliyə çatmışdılar."
Katolik ənənəsinə görə, cəsur xristianlar, Pyotru öldrüldüyü yerə mümkün qədər yaxın dəfn etməyə çalışmışlar. Katolik məlumatına görə, Pyotr, şəhərə aparan Kornelia yolu (xristian və paqan məzarlığı kimi məşhurdur) yaxınlığında, xristianlara məxsus yerdə, Vatikanus adlı təpədə dəfn edilmişdir. Məzar yeraltı türbə şəklində hazırlanmış, türbənin mərkəzində daş sarkofaqda isə Pyotr dəfn edilmişdir.
"Papalar kitabı"nda qeyd edilir ki, Pyotrun ölümündən qısa müddət sonra Papa Anaklet onun yeraltı məzarı üzərində abidə inşa etdirmişdi. Bu, məzar üzərində yerləşən, üç və ya dörd adamın diz çökərək ibadət edə biləcəyi kiçik otaq və ya oratoriya idi. Paqan Roma imperatoru Yulian b.e. 363-cü ilində "Qalileylilərə qarşı üç kitab" adlı əsərində qeyd edir ki, Müqəddəs Pyotrun məzarı, gizli də olsa, ibadət yerinə çevrilmişdir.
Pyotrun məzarının həmin ərazidə olmasını sübut edən və montaistlərin Proklun ənənəsinə uyğun fikirlərini rədd edən, III əsr tarixçisi Romalı Qayın məlumatları vardır: "Lakin, mən həvarilərin trofeylərini göstərə bilərəm. Əgər siz, Vatikana getsəz və ya Ostian yolundan keçsəz, bu kilsənin əsasını qoyanların trofeylərini (burada istifadə olunan "trophoea" sözü xatirə abidəsi anlamını daşıyır) görə bilərsiz."
Xristianların izləndiyi dövrdə bu məzar ziyarətgah olmuş və "Şəhidlərin həyatı"nda verilən məlumata görə, bəzən burada ibadət edənlər həbs edilirdilər.
Roma imperatoru I Valeriyanın hakimiyyəti dövründə, xristian təqibləri xüsusilə şiddətli idi. Roma qanunlarına görə, ölənlərin cəsəgləri, xüsusilə, xristianların cəsədləri əvvəlki kimi qanun tərəfindən müdafiə edilmirdi. Romanlıların təhqirlərindən qorumaq üçün, ola bilsin ki, həmin dövrdə Pyotr və Pavelin qalıqları ilkin dəfn yerlərindən çıxarılmışdır. B.e. 258-ci ilində qalıqlar gecə vaxtı gizlincə çıxarılaraq San-Sebastiano katakombasında gizlədilmiş və 260-cı ildə Valerianın hakimiyyətinin başa çatmasından sonra yerinə qaytarılmışdır.
Konstantin bazilikası
Böyük Konstantinin hakimiyyəti dövründə kilsə ilə sülh elan edilməsindən sonra, xristianlar, nəhayət ki, Messa keçirilməsi üçün məkanlar inşa etmək imkanı əldə etdilər. Həvarilərin relikviyalarının dəfn edildiyi yerlər böyük bazilikaların inşası üçün yer seçimində birinci sırada dururdular. İmperator bu binaların inşası üçün maliyyə dəstəyi göstərirdi.
320–327-ci illərdə Konstantin Pyotrun dəfn yeri hesab edilən beş erkən xristian nekropolunda bazilika inşa etdirdi. Müqəddəs Pyotr bazilikasının inşası üçün yer yaradılması məqsədi ilə Vatikan təpəsinin böyük bir hissəsi düzləşdirildi. Bazilika altarının düz Pyotrun məzarı üzərində yerləşməsi planlaşdırılırdı. Lakin, iş üst kamerası və xatirə kitabəsi ilə yekunlaşdırıldı. Bu üst kamera romalılar tərəfindən dağıdılmış, xatirə kitabəsi isə Etiraf kapellasına yerləşdirilmişdir. Bunun altında bazilikanın əsas mərtəbəsi yerləşir, Etiraf kapellası isə düz əsas altarın üstündə dururdu.
"Papalar kitabı"nda Konstantinin ehtimal ki, o zaman Müqəddəs Pyotrun məzarına əlavə etdiyi bəzi bəzəklər təsvir edilir. Sarkofaq özü isə hər tərəfdən 5 ft uzunluğunda bürünclə üzlənmişdir. Bundan əlavə 150 funt ağırlıqda qızın xaç qoyulmuş və latın dilində "Konstantin Avqust və Helena Avqusta. Bu ev kral sarayı kimi əzəmətlə parıldayır" yazılmışdır. Lakin, məzara olan bütün zinətli əşyalar 846-cı ildə Romanın sərasinlər tərəfindən talan edilməsi zamanı oğurlanmışdır.
Müqəddəs Pyotrun kəllə sümüyü IX əsrdən etibarən Müqəddəs Pavelin kəllə sümüyü ilə bir yerdə Lateran bazilikasında saxlanılır.
Arxeoloji qazıntılar
Məzar XVI əsrdə, Berninin "Kafedra"sı üçün dörd sütunun əsası qoyularkən aşkarlanmışdır. Konstantin bazilikasının inşası və Berninin "Baldaxin"inin inşası zamanı yarı yeraltı olan bu dəfn kameralarının böyük bir hissəsi dağıdılmışdır. Dağıdılan dəfn kameraları arasında xristian mozaikaları ilə məşhur olan Yulii məzarı da vardı.
1939–1949-cu illər arasında, Monsinyor Lüdviq Kaasın rəhbərliyi altında aparılan arxeoloji qazınqılar zamanı Müqəddəs Pyotr bazilikasının altında II–III əsrlərə aid paqan mavzoleyləri (Vatikan nekropolu) kompleksi aşkarlanmışdır. Müqəddəs Pyotr bazilikasının hazırkı altarı altında heç bir mavzoley olmasa da, bir neçə kiçik məzar aşkarlanmışdır ki, onlardan da biri Vespasian dövrünə aid xüsusi plitəyə malikdir. Divarda abidə formalı kiçik niş vardır. Kəşflər "Life" jurnalında yayımlanmışdır.
Takaoki Sasaki
– Yaponiya biokimyaçısı və onkoloqu.
Müqəddəs Pyotrun məzarı
1942-ci ildə aşkarlanmış sümüklər
1942-ci ildə Lüdviq Kaasın rəhbərliyi ilə arxeoloji qrup ikinci məzarda sümüklər aşkarlamışdır. Bu ehtimal edilən relikviyaların layiq olduğu hörmətlə qarşılanmayacağından qorxan və arxeoloji tədqiqat prosedurunu yaxşı bilməyən keşiş qalıqların etibarlı müdafiəsi üçün gizlincə başqa bir yerdə dəfn edilməsini tapşırmışdır.
Takaoki Sasaki
1878-ci ildə Tokio şəhərində doğulmuşdur. Tokio Universitetindən məzun olduqdan sonra 1913-cü ildə Kioto Universitetində daxili xəstəliklər üzrə professor olmuşdur. Daha sonra 1915-ci ildə Kyoundo xəstəxanasının sayca 3-cü direktoru təyin olunmuşdur.
Sasaki xərçəng xəstəliyi sahəsindəki tədqiqatlarına görə tanınır. O, tələbəsi Yoşida Tomizo ilə birlikdə siçovullardan istifadə edərək azoboyaqlar vasitəsilə qaraciyər xərçənginin induksiyasını nümayiş etdirmişdir. O, 1924-cü ildə "Protein və qurucu amin turşularının bakterial deqradasiyası və amin turşularının sintezi üzrə apardığı tədqiqatlara", 1936-cı ildə isə "C14H15N3 ilə qaraciyər karsinomasının təcrübi yetişdirilməsinə görə" Yaponiya Elmlər Akademiyasının mükafatına layiq görülmüşdür. 1940-cı ilin noyabrında "Mədəniyyət" ordeni ilə təltif olunmuşdur.
Müqəddəs Pyotrun məzarı
1942-ci ildə aşkarlanmış sümüklər
Kaasın ölümündən sonra professor Marqarita Quarduççi təsadüfən bu relikviyaları aşkarlamışdır. O, təcili şəkildə Papa VI Paveli aşkarlanmış qalıqların Müqəddəs Pyotra aid olmasına inandığı haqqında məlumatlandırmışdır. Tədqiqatlar sümüklərin 60 yaşlarında kişiyə aid olmasını sübut etmişdir. 26 iyun 1968-ci ildə Papa VI Pavel Müqəddəs Pyotrun relikviyalarının aşkarlanmasını elan etmişdir. 24 noyabr 2013-cü ildə "İbadət ili" Messasının tamamlanması mərasimində Papa Fransisk ilk dəfə sümükləri əlinə götürərək ictimayətə göstərmişdir.
Yaxınlıqdakı papa məzarları
Papaların müxtəlif Roma katakombalarında dəfn dövrünə kimi Pyotrdan sonrakı kilsə başçılarınn harda dəfn edilməsi haqqında çox az məlumat var. Müqəddəs Pyotr yaxınlığında, Vatikan təpəsində dəfn edilən papalar Lin, Klet, Evarist, Telesfor, Higin, I Piy, Aniket (sonradan Müqəddəs Kallista katakombasına köçürülüb) və I Viktordur. Epiqrafik sübut yalnız bir məzarda vardır ki, burada "Linus 1615" yazısı vardır; lakin, plitə qırıldığından orada "Aquilinius" və ya "Anullinus" yazılmasını dəqiqləşdirmək mümkün olmamışdır.
Üç istisna ilə, katakombalarda dəfn edilmiş Aniketə kimi bütün papalar Pyotrun məzarı yazınlığında dəfn edilirdilər. İstisna olaraq Krım yaxınlığında Qara dənizdə şəhid edilmiş I Klementin məzarını I Aleksandrın orijinal məzarını göstərmək olar.
Yerusəlim ossuariləri
1953-cü ildə iki fransiskan monaxı Yerusəlim yaxınlığındakı Zeytun dağında yerləşən mağarada I əsrə aid yüzlərlə ossuari aşkarlamışdır. Arxeoloqlar bir neçə məşhur Bibliya adı da daxil olmaqla, Yerusəlimdə xristian icmasının olmasının ən qədim əyani sübutunun aşkarlanmasını elan etdilər. Ossuarilərdən biri üzərində yazılmış ad "Şimon Bar Yona" — Yonanın oğlu Şimon kimi oxunmuşdur.. Lakin, bəzi katolik və protestant alimləri məzarın Müqəddəs Pyotra aid olmasını müzakirə etməyə başladılar, əsas mübahisə səbəbi isə yazıda onun "Cefa" və ya "Pyotr" adlandırılmaması idi. Müqəddəs Torpaq Universitetindən doktor Stefan Pfann yazını "Şimon Brazillai" kimi oxuyur: Brazillai Yerusəlimin ən məşhur ailələrindən biri olmuşdur.
1953-cü ilin may və 1955-ci ilin iyun ayları arasında Dominus Flevit məzarlığında aşkarlanmış 43 kitab fotoları ilə birlikdə P. B. Baqatti və J. T. Milik tərəfindən 1958-ci ildə nəşr etdirilmişdir.
Təbriz döyüşü
Təbriz döyüşü — 1514-cü ildə Səfəvilər ilə Osmanlılar arasında Təbriz uğrunda baş tutan döyüş.
Bu döyüşdə Osmanlı sultanı Yavuz Sultan Səlim döyüşdə iştirak etmədiyi üçün Səfəvi şahı Şah İsmayıl asanlıqla qalib gəlir. Bu döyüş sonrası Osmanlı ordusu Səfəvilərin ərazisini tamamı ilə tərk edir.
Məhbusların gəzintisi
"Məhbusların gəzintisi" — Vinsent van Qoqun 1890-cı ilin fevral ayında çəkdiyi rəsm əsəri. Qustav Dorenin "Qala" (1872) qravürinin surəti.
= Yaranma Tarixi = thumb|200px|left|[[Qustav Dorenin qravürası, 1872]] 1888-ci ilin dekabr ayının sonunda Van Qoqda ruhi xəstəliyin ilk tutması baş verdi, tezliklə tutmalar təkrarlanmağa başladı və o könüllü olaraq Arl yaxınlığında, Sen-Remidə, keçmiş Avqustin monastırında yerləşən Müqəddəs Pavel psixiatrik xəstəxanasına getdi. Xəstəxanada Van Qoq 1889-cu ilin mayından 1890-cı ilin mayına qədər qaldı. Bu xəstəxananın direktoru — doktor Peyon və Van Qoqun qardaşı — Teo rəssamın işləyə bilməsi üçün bütün şəraiti yaratmağa çalışırdılar.
Bir dəfə o, qardaşı Teodan Reqamenin "Katorqa" qravürasını göndərməsini xahiş etdi, amma görünür, Teo, onu tapa bilməyib və Van Qoq Qustav Dore tərəfindən B. Jerraldın "London" (1872) kitabı üçün çəkilmiş "Qala" qravürasının üzərində işləməyə başladı.
Qustav Dorenin qravürasında "məhbusların paradı"-nın baş verdiy Nyu-Geyt həbsxanasının altıbucaqlı həyəti təsvir edilib. Bu "paradın" mahiyyəti o idi ki, cinayətkarları dəfələrlə xəfiyyələrin qarşısından keçirdirdilər ki, həmin şəxslər onları yaxşı yadda saxlaya bilsinlər.
= Van Qoqun rəsminin Dorenin qravürdən fərqləri = Van Qoq qravüranı bəzi dəyişikliklərlə çəkmişdir :
= Mənbə =
Rodosun fəthi (1248–1250)
Rodosun fəthi və ya Rodosun genuyalılar tərəfindən işğalı — 1248–1250-ci illərdə Rodos şəhərinin və eyniadlı adanın Genuya Respublikasının nəzarətində olduğu dövr. Səlibçilərə dəstək olmaq üçün Misirə yola çıxan genuyalılar Nikeya imperiyasından asılı olan şəhər və adanı 1248-ci ildə gözlənilməz bir hücum nəticəsində fəth edir. Buna baxmayaraq, nikeyalılar adaya ekspedisiya qüvvəsi göndərir və genuyalıları mühasirəyə alır. Bu müddətdə Axeya knyazlığından dəstək alan genuyalılar 1250-ci ildə təslim olur və adanı tərk edir.
Zəmin
XIII əsrin əvvəllərində, ehtimal ki, Konstantinopolun 1204-cü ildə Dördüncü Səlib yürüşü zamanı səlibçilər tərəfindən ələ keçirilməsindən əvvəl Rodos və yaxınlıqdakı adalar mərkəzi Bizans hakimiyyəti nəzarətindən çıxmış, sezar Lev Qavalasın hökmranlığı altında olmuşdu. Qavalas bəzi illərdə Bizans yunan dövlətinin əsas davamçısı olan Nikeya imperiyasının ağalığını qəbul etmişdi, lakin Rodos praktik baxımdan müstəqil şəkildə idarə olunurdu.
Lev Nikeyanın təsirini tarazlaşdırmaq və mövqeyini möhkəmləndirmək məqsədi ilə 1234-cü ildə, sonradan isə 1236-cı ildə Venesiya Respublikası ilə müqavilələr bağlayır. Buna baxmayaraq, Levin 1240-cı illərdə vəfat etməsi ilə onun taxta gələn qardaşı İoann Qavalas nisbətən daha zəif bir vəziyyətdə olduğu üçün qısa müddət ərzində Nikeya imperatoru III Duka İoann Vatasın hökmranlığını tanıyır. Bunun müqabilində o, yüksək dərəcəli sevast və meqaduka titullarını almış və bir imperator qohumu ilə, çox güman ki, Vatasın bacılarından biri ilə evlənmişdir.