cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yaqubun mələk ilə güləşməsi
Yaradılış kitabının narrativində Yaqub Kənana geri qayıtdığı zaman gecəni çayın kənarında tək keçirmişdir. O, bu zaman bir "insan" ilə qarşılaşır və onunla sübh açılana qədər güləşir. Sonda Yaquba "İsrail" adı və xeyir-dua verilir, "insan" isə öz adını bildirməkdən imtina edir. Yaqub daha sonra bu yeri Penuel (פְּנוּאֵל; "Allahın üzü") adlandırmışdır.
NGC 6240
NGC 6240 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlandaşıyan bürcü istiqamətində yerləşir. E? tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ektaz dövrü
Ektaz dövrü və ya Ektaz — ( (éktasis) - "uzadılmaq" deməkdir) Mezoproterozoy erasında ikinci geoloji dövrdür və 1400 milyon il əvvəldən 1200 milyon il əvvələ qədər
davam etmişdir. Bu tarixlər stratiqrafiyaya əsaslanmaq əvəzinə xronometrik olaraq təyin olunur.
Geoloji olaraq bu dövr platforma örtüklərinin davamlı genişlənməsi ilə xarakterikdir.
Cinsi çoxalmanın ilk dəlilləri bu dövrə aid edilir.
Kanadanın Somerset adasında tapılmış 1.2 milyard illik ov formalaşmalası Ektaz dövrünün sonundan başlayır. Bu, ilk taksonomik olaraq həll edilmiş eukariot olan Bangiomorpha pubescens (qırmızı yosunların növü) çox hüceyrəli filamentlərinin mikrofosillərini ehtiva edir. Bu mürəkkəb bir çoxhüceyrəli orqanizm üçün vacib bir xüsusiyyət olan cinsi çoxalma nümayiş etdirən ilk orqanizm idi. Mürəkkəb çoxhüceyrəlilər orqanizmlərin koloniyaları şəklində yaşayan "sadə" çoxhüceyrəlilərdəndən fərqlənir. Həqiqi çoxhüceyrəli orqanizmlər müxtəlif funksiyalar üçün ixtisaslaşdırılmış hüceyrələrə sahibdirlər. Bu, əslində cinsi çoxalmanın da vacib bir xüsusiyyətidir, çünki kişi və qadın qametləri ixtisaslaşdırılmış hüceyrələrdir.
Cinsi çoxalma və qametlərin orqanizmə çevrilmə qabiliyyəti əsl çoxhüceyrəlilərin zəruri antestedentləridir. Əslində cinsi çoxalma və həqiqi çoxhüceyrəlilərin eyni anda meydana gəldiyi və əsl çoxhüceyrəlilərin çox vaxt cinsi çoxalmanın nəticəsi olduğu düşünülür.
Karel Qreyder
Karel Qreyder – Amerikalı alim, molekulyar bioloq, 2009-cu il üçün Fiziologiya və Tibb üzrə Nobel Mükafatı laureatı, Elizabet Blekbörn və Cek Soztak ilə birlikdə "xromosomların telomerlər və telomeraz fermenti tərəfindən qorunma mexanizmlərinin kəşfinə görə" (1971-ci ildə Aleksey Olovnikov tərəfindən təklif olunan nəzəriyyəyə görə).
Milli Elmlər Akademiyasının (2003 il) və ABŞ Milli Tibb Akademiyasının (2010 il), eləcə də Amerika Fəlsəfə Cəmiyyətinin (2016 il) üzvü, Fəlsəfə Doktoru (1987 il), Cons Universitetinin görkəmli professoru Hopkins Universiteti (2014-cü ildən).
1404 Ayaks
1404 Ayaks — L4 Laqranj nöqtəsində, planetdən 60° qabaqda hərəkət edən Yupiter planetinin troyan asteroidi. 17 avqust 1936-cı ildə alman astronomu Karl Reynmut tərəfindən kəşf edilmiş və qədim yunan mifologiyasına görə Troya mühasirəsində iştirak edən yunan qəhrəmanı Böyük Ayaksın şərəfinə adlandırılmışdır.
Zakir Bağırov (bəstəkar)
Zakir Cavad oğlu Bağırov  — azərbaycanlı bəstəkar, pedaqoq, professor (1978), Azərbaycan SSR Əməkdar incəsənət xadimi (1960).
Həyatı
Zakir Bağırov 16 mart 1916-cı ildə Şuşa şəhərində anadan olub. O, ailə vəziyyəti ilə əlaqədar olaraq Bakı şəhərindəki N.Nərimanov adına 8 saylı uşaq evində yaşayıb. Bu, 1924-1929-cu illəri əhatə edib. 1929-cu ildən etibarən isə böyük qardaşının himayəsində yaşayıb. O, ilk musiqi təhsilini 1932-ci ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının nəzdindəki Fəhlə fakültəsində alıb. Həmin fakültənin fortepiano sinfini bitirib.
Daha sonra təhsilini davam etdirmək üçün 1935-ci ildə P.İ.Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyası nəzdindəki Musiqi Texnikumuna göndərilib. Zakir Bağırov Musiqi Texnikumunu bitirdikdən sonra könüllü olaraq cəbhəyə gedərək 1941-1945-ci illərdə Böyük Vətən müharibəsində iştirak edib. Avstriya, Macarıstan, Rumıniya, Finlandiya və Mancuriyada xidmət edib. Zakir Bağırov ordudan tərxis olunandan sonra Moskva Dövlət Konservatoriyasının Nəzəriyyə-bəstəkarlıq fakültəsinə daxil olub və 1949-cu ildə konservatoriyanı bitirib.
Pedaqoji fəaliyyəti
Zakir Bağırov Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasıda 45 il müəllim kimi fəaliyyət göstərmiş, 1949-cu ildən ömrünün sonunadək musiqi-nəzəri fənlərindən dərs demişdir. O, 1970-ci ildən 10 il ərzində Musiqi nəzəriyyəsi kafedrasına rəhbərlik etmişdir. Eyni zamanda 1950-1958-ci illərdə Azərbaycan Radio və Televiziya Verilişləri Komitəsinin bədii rəhbəri vəzifəsini icra etmişdir.
Zakir Bağırov həmçinin fəal ictimai xadim idi. Bəstəkar 1950-ci ildən Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının üzvü, habelə bu təşkilatın İdarə Heyətinin üzvü olmuşdur. Zakir Bağırov 1963-1965-ci illərdə M.Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının bədii rəhbəri olmuşdur. Eyni zamanda Azərbaycan Musiqi Fondunun İdarə Heyətinin sədri vəzifəsini icra etmişdir.
Vəfatı
Zakir Bağırov 8 yanvar 1996-cı ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Ermənistanda homoseksualizm tarixi
300px|thumbnail|right|2002-ci il [[Paris gey praydında Fransadakı erməni LGBT təşkilatı olan "AGLA" (Association des Gays et Lesbiens Arméniens de France) üzvünün Ermənistan homoseksuallarına dəstək olaraq qaldırdığı plakatlar.]] Ermənistanda LGBT tarixi — müxtəlif dövrlərdə erməni cəmiyyətində homoseksuallıqla bağlı məlumatları əhatə edir.Ermənistan Respublikasının qurulmasından sonra konstitusiyanın homoseksualizm əleyhinə 116-cı maddə nəzərdə tutulmuşdu. 2003-cü ildə homoseksuallığı qadağan edən qanun Robert Koçaryan tərəfindən Cinayət Məcəlləsindən çıxarılmışdır.
Qədim dövr
İkiçayarası xalqlarının ən qədim nəsr nümunələrindən olan Gilqameş dastanında xalq qəhrəmanı Gilqameşla güclü döyüşçü Enkidu arasındakı əfsanəvi məhəbbətdən söz açılır. Sevgilisi Enkidunun ölümü bu cür təsvir edilir: "Gilqamış özünü yerə çırpır, paltarlarını cırır, saçlarını yolur". Bu dastan bir müddət sonra Mesopotamiya taryfalarının ünsiyyətdə olduğu bütün yaxın ərazilərdə sürətlə yayılmış və şöhrət qazanmış, həmçinin Erməni ədəbiyyatına da təsir göstərmişdir.
E.ə IV əsrdə Makedoniyalı İsgəndərin geniş Əhəməni torpaqlarını da imperiyasının tərkibinə qatması bu ərazilərdə yeni mədəniyyətin yayılması ilə müşahidə edilir. Böyük İsgəndərin yürüşləri nəticəsində yayılan Ellinizm mədəniyyəti, Qədim Yunanıstan mədəniyyətindən gələn  homoseksual münasibətlərin təbliği və yayılmasında ciddi rol oynamışdır. Romanın Ermənistana yürüşləri və bu ərazini əsarəti altına alması, imperator Adrianın (117–138) öz həmcinsiylə təntənəli şəkildə evləndiyi dövrə təsadüf edir.
Orta əsrlər
VIII əsrdən Ermənistanın Ərəb Xilafətinin tərkibinə daxil olur. İslam dini eynicinsli əlaqələri birmənalı olaraq qadağan etsə də, hakim dairələrdə və saraylara bu cür əlaqələrin gizli olaraq davam etdirilməsi haqqında bəzi məlumatlar dövrümüzə çatmışdır. Dövrün məşhur tarixçisi İsgəndər böyük oğlu üçün yazdığı "Şahzadələr üçün güzgü" əsərində "qadın və ya gənc oğlan olsun, fərqi yoxdur, həzz almağından qalma. Qışda oğlanlarla, yayda isə qadınlarla vaxtını keçir" deyirdi.
I Şah Abbasın 1599–1601-ci illərdə Böyük Moskva knyazlığı və Avropa ölkələrinə göndərdiyi diplomatik nümayəndə heyətinin I Katibi olan, Qərbdə Don Juan de Persiya adıyla tanınan Oruc bəy Bayat 1604-cü ildə İspaniyada nəşr etdirdiyi xatirələrində yazır: "Əlbəttə çoxları kimi durub hamambaşı fars Aləmdarın yanına gedə, bir abbasıya erməni, rumlu oğlanlarla nəfsimi öldürə, ya da Culfa adlanan erməni məhəlləsində Maronun say- seçmə qızlarıyala şərab içib gecəyarıyacan hər şey unuda bilərdim"
Çar Rusiyası dövründə
Romanovların hakimiyyətdə olduğu Çar Rusiyasında orta əsrlərdən bəri gizli həyat keçirən homoseksuallar, kilsənin də gücünün zəifləməsindən istifadə edərək fəallaşmağa başlamışdılar. Hələ I Pyotrun hakimiyyəti zamanında, 1716-cı ildə çarlıqda ilk dəfə homoseksuallıqla bağlı qanun imzalamışdı. Qanuna görə, orduda homoseksuallıq qadağan edilirdi.
Ermənistan SSR
1920–1991-ci illərdə Ermənistan SSRİ-nin tərkbində olub. Lenin I Nikolayın 1832-ci ildə imzaladığı homoseksuallığı qadağan edən qanununu ləğv etdi. Lenin ölümündən sonra hakimiyyətə gələn Stalin 1934-cü ildə bütün SSRİ-də kişilər arasında homoseksuallığı qadağan etdi. Sovet Cəza Qanununun 121-ci maddəsində homoseksuallıq (sodomçuluq) dövlətə qarşı edilən cinayət hesab edilir, 5 il həbs cəzası və həmin müddətdə ağır şərtlərdə icbari əməklə cəzalandırılırdı. Sosialistlər bunu Qərbin, kapitalizmin əməli olduğunu bildirirdilər. Avropada və Amerikada 1968-ci ildən fəallaşmağa başlayan homoseksual birliklər və kiçik lobbilər SSRİ-dəki insan hüquqlarıyla bağlı problemləri də dünya mediasında işıqlandırmağa başladılar.
Müasir dövr
200px|thumbnail|left|2004-cü il [[Marsel gey praydında Fransadakı erməni LGBT təşkilatı olan "AGLA" (Association des Gays et Lesbiens Arméniens de France) üzvünün Ermənistan homoseksuallarına dəstək olaraq qaldırdığı, azad sevgi tələb edən ingiliscə və ermənicə plakat. ]] Ermənistan Respublikasının qurulmasından sonra konstitusiyanın homoseksualizm əlehinə 116-cı maddə nəzərdə tutulmuşdu. 2003-ci il, homoseksuallığı qadağan edən qanun Cinayət Məcəlləsindən çıxarıldı
2006-cı ildə Fransadan olan erməni gay cütlük Üçkilsə kafedralında nikah mərasimi həyata keçirmişdir. "168 Zham" (168 Saat) qəzetinin bu haqqda məlumat yayması ölkədə qalmaqala səbəb olmuşdur.
2007-ci ildə Ermənistanda cinsi oriyentasiyaya görə diskriminasiya ilə mübarizə üçün nəzərdə tutulmuş və LGBT insanlarının hüquqları üçün mübarizə aparan "Pink Armenia" adlı QHT-nın əsası qoyulmuşdur.
8 may 2012-ci ildə İrəvanda LGBT insanlarının toplaşdığı "DIY" adlı bara terror hücumu təşkil edilmiş və aktivist Marina Burutyan bu hadisənin arxasında Daşnaksutyun partiyasının dayandığını açıqlayaraq "erməni millətçilərinin homofobik mövqedə durduqları"nı bildirmişdir. 22 may 2012-ci ildə İrəvanda ilk gey prayd keçirilməsinə cəhd edilmiş, lakin bunun qarşısı alınmışdır. Tədbirin təşkilatçıları əvvəlcə yürüşün başqa məqsəd daşıdığını açıqlasalar da, sonradan yürüş iştirakçılarının səsləndirdikləri şüarlar qalmaqala səbəb olmuş və yürüş yarımçıq dayandırılmışdır.
2013-cü ildə "İctimai informasiya və Bilik ehtiyacı" QHT-nın yaydığı illik hesabatda müasir Ermənistanda LGBT insanlarının acınacaqlı vəziyyəti aşağıdakı fikirlərlə ifadə edilir: "Ermənistanda şəxsi oriyentasiya və gender identikliyi məsələlərinə əsasən mənfi yanaşılır, LGBT hüquq müdafiəçilərinə "xalq düşməni" kimi baxılır, LGBT insanları isə cəmiyyətin düşməni kimi qəbul edilir. Nəticədə ictimai həyatın istənilən sahəsi LGBT insanları üçün diskriminasiya, təhqir və təzyiq yerinə çevrilmişdir. Dövlət rəsmilərinin açıqlamaları isə yalnız LGBT insanlarının hüquqlarının pozulmasının əsaslandırılmasına hədəflənir."
Qədim dövrlərdə olduğu kimi, müasir erməni cəmiyyətində də güclü mövqeyə və təsir dairəsinə malik olan Erməni Qriqoryan Kilsəsi homoseksualizmə qarşı sərt mövqedə dayanaraq, eynicinsli münasibətləri "xəstəlik" hesab edir, lakin cəmiyyətdə kilsənin bu mövqeyinə qarşı çıxan və mübarizə aparan müxtəlif şəxslər və təşkilarlar mövcuddur.
3 dekabr 2013-cü ildə İrəvanda Rusiya əlehinə keçirilən "#PUTinOUT" etiraz kompaniyası çərçivəsində Ermənistan tarixində ilk dəfə etirazçılar meydana LGBT bayraqları ilə çıxmışlar. 2013-cü ildə Nyu-York Erməni Gey və Lezbiyan Assosasiyasının təşkilatçılığı ilə aralarında musiqiçi Serj Tankyan, şairə Dianna der Hovannisyan, aktrisa və prodüsser Arsine Xançiyan və rejissor Atom Eqoyanın da olduğu Erməni diasporunun ən tanınmış nümayəndələri Ermənistan prezidentinə açıq müraciət ünvanlayaraq Ermənistanda LGBT hüquqlarının tanınmasını tələb etmişlər.
Nasist həbs düşərgələrinin siyahısı
thumb|right|250px|1.1 milyon insanın öldürüldüyü [[Auşvits həbs düşərgəsi nin əsas girişi ]] Bu məqalə İkinci dünya müharibəsi və Holokost hadisələri dövründə bütün Avropada mövcud olmuş ən məşhur Nasist həbs və ölüm düşərgələrinin bir hissəsini əhatə edir. 1967-ci ildə Almaniya Ədalət Nazirliyinin tərtib etdiyi siyahıya əsasən almanlar tərəfindən işğal olunmuş ərazilərdə təqribən 1200 düşərgə və alt-düşərgənin mövcud olduğu bildirilsə də, Yəhudi Virtual Kitabxanasının məlumatına görə işğal olunmuş ölkələrdə ümumilikdə almanlar tərəfindən düzəldilmiş 15,000 düşərgə var idi.
Ermənistanda homoseksualizm tarixi
Erməni mədəniyyətində homoseksualizm
230px|thumbnail|right|Ermənistan və Ukraynanın Xalq Artisti ssenarist və rejissor [[Sergey Paracanov homoseksual olduğunu gizlətmədiyinə görə 1973-cü ildə həbs edilmiş və nüfuzlu mədəniyyət xadimlərinin etirazından sonra 1977-ci ildə azadlığa buraxılmışdır.]] Ən qədim dövrlərdən erməni mədəniyyətində fallos kultunun olması haqqında məlumatlar vardır. Belə ki, Qədim Yunanıstan mədəniyyətindəki mimlərdə olduğu kimi, ermənilər arasında geniş yayılmış qusanlar adlandırılan küçə aktyorları da, fallos formal geyimlər geyinirdilər. Lakin bu simvolun Ermənistanda daha qədimlərə gedən tarixi olduğunu iddia etmək üçün əsas vardır. Belə ki, Nərədüz yaxınlığında yerləşən Müqəddəs Minas monastırında, Göyçə gölünün cənubunda, Zəngəzur ərazisindəki Ardzevəng kəndində fallos formalı daş stellalar aşkarlanmışdır. Qars ərazisindəki Sarıqamış kəndi yaxınlığında arxeoloji qazıntılar zamanı isə bürünc fallos fiqurları və bu formalı paltar geyinmiş kişi heykəlcikləri aşkarlanmışdır. Sonrakı dövrdə bu cür təsvirlər erməni miniatür sənətində və digər təsviri sənət sahələrində də meydana çıxır. Belə ki, 1410-cu ilə aid Bibliya əlyazmasında orkestrin müşayiət etdiyi qusan məhz bu cür geyimdə təsvir edilir. Həmçinin Ağdamar kilsəsindəki 915–921-ci illərə aid çılpaq Vəftizçi İohann freskasını və Eçmiədzin İncilində Makar və Markos tərəfindən çəkilmiş Adəm təsvirləri də bu xüsusiyyətinə görə diqqət çəkir.
Nasist həbs düşərgələrinin siyahısı
Müharibənin başlamasından əvvəl, 1933-1939-cu illərdə bu cür həbs düşərgələrində saxlanılan məhbusların əsas hissəsini alman kommunistlər, sosialistlər, sosial-demokratlar, qaraçılar və Yehova şahidləri təşkil edirdi.
Ermənistanda homoseksualizm tarixi
Erməni mədəniyyətində homoseksualizm
1973-cü ildə məşhur erməni rejissoru, Ermənistan və Ukraynanın Xalq Artisti Sergey Paracanov homoseksuallığını gizlətmədiyinə görə İrəvandan Kiyevə gələrkən həbs edilmişdi. Sənətkarın beş illik həbs cəzasına məhkum edilməsinə dünyanın ən nüfuzlu sənət xadimləri etiraz etmişlər. Fransua Trüffo, Jan-Lük Qodar, Federiko Fellini, Lukino Viskonti, Roberto Rossellini, Mikelancelo Antonioni, Andrey Tarkovski və Lui Araqon Brejnevə məktubla müraciət edərək Paracanovun azad edilməsini xahiş etmişdilər və yalnız bundan sonra 30 dekabr 1977-ci ildə Paracanov azadlığa buraxılmışdır. .
Nasist həbs düşərgələrinin siyahısı
"Həbs düşərgəsi" termini tez-tez İkinci dünya müharibəsi ərzində mövcud olmuş bütün alman düşərgələri üçün ümumi ad kimi işlədilir. Lakin, alman düşərgə sistemində müxtəlif növ toplama düşərgələrinin olması da bir faktdır. Ölüm düşərgələri və toplama düşərgələri arasında bir sıra fərqlər var idi.
Ermənistanda homoseksualizm tarixi
Erməni mədəniyyətində homoseksualizm
2009-cu ildə Ermənistanın İsveçrədəki səfiri, erməni mənşəli müğənni Şarl Aznavur "The New York Times"a verdiyi müsahibədə eynicinsli sevgiyə həsr etdiyi ilk mahnısından bəhs etmişdir.
Nasist həbs düşərgələrinin siyahısı
Həbs düşərgələri əsas etibarilə saxlanma və məhbusların əmək istismarı mərkəzi kimi fəaliyyət göstərirdi. ABŞ Holokost Memorialı Muzeyi tərəfindən təşkil olunmuş araşdırmalara əsasən müharibə illərində 42,500 düşərgə və getto da saxlanılan ümumilikdə 15–20 milyon insandan köləlik məqsədləri üçün istifadə edilmişdir. Almaniyada və almanlar tərəfindən işğal olunmuş Avropa ərazilərində mövcud olmuş 20,000 həbs düşərgəsi insanlığa qarşı baş tutmuş bu cür terror aktlarında mühüm rol oynamışdır. Bu cür düşərgələrin əksəriyyəti öz müharibə cinayətlərini və insanlığa qarşı baş vermiş cinayətləri ört-basdır etmək məqsədilə Antihitler koalisiyasının əlinə keçməzdən əvvəl almanlar tərəfindən dağıdılmışdır.
Ölüm düşərgələri isə müstəsna olaraq buraya gətirilmiş məhbusların kütləvi şəkildə öldürülməsi məqsədilə dizayn olunmuşdu. Beljets, Sobibor və Treblinka kimi "ölüm fabrikləri"ndə alman SS birləşmələri və polisi tərəfindən 2,700,000 nəfər etnik yəhudi zəhərli qaz, güllələnmə və ac şəraitdə dözülməz işlərə cəlb olunaraq öldürülmüşdür.
Seçilmiş nümunələr
Aşağıdakı siyahıda təqdim olunan statistik və riyazi məlumatlar çoxsaylı nəşrlərdən götürülmüşdür və bu səbəbdən də bu siyahını ümumi nümunə kimi göstərmək düzgün deyil.
Alman işğalı altında olan Avropada mövcud olmuş gettolar bu siyahıya daxil deyil.
{{legend|#fdd|Ölüm düşərgələri}} {{legend|#ddf|Həbs düşərgələri}} {{legend|#ddd|Əmək düşərgələri}} {{legend|#f4f4f4|Əsas düşərgələr}}
Zoomorfizm
thumb|250px|Gecənin (solda) və sübhün (sağda) mühafizəçiləri. Seramik plitələr üzərində rəsm, [[Han sülaləsi.]] thumb|250px|Almaniyadan balıq formalı qapı tutacağı, zoomorfik sənət nümunəsi. Zoomorfizm — insanlara heyvan xüsusiyyətlərini aid etməkdir. Çox tez-tez heyvan obrazında tanrıların təsəvvürlərini ifadə etmək üçün, müqəddəs heyvanlar isə - tanrıların mahiyyətinin təcəssümü kimi istifadə olunur. Bu, bir çox qədim politeist dinlərin (məsələn, qədim Misir) və bəzi müasir dinlərin (məsələn, Hinduizm) vacib elementidir.
Zoomorfizm qədim skiflərin, sarmatların, meotların mədəniyyətində mövcud idi, sonrakı arxeoloji mədəniyyətlərin böyük əksəriyyətində rast gəlinir və onların hamısında zoomorfizm "heyvan üslubu" - ən zərif zərgərlik və metallurgiya sənəti şəklində təqdim olunur.
İngilis dilli psixoloji ədəbiyyatda zoomorfizm antropomorfizmdən daha az nəzərə alınır. 2008-ci ilə kimi, Amerika Psixoloji Assosiasiyasının PsycINFO elmi bazasında antropomorfizmlə bağlı 186 nəşr olduğu halda, zoomorfizmlə bağlı yalnız dörd nəşr var idi. K.Gerbasi bunun antroposentrizmlə izah oluna biləcəyini təklif edir.
Yelqava
Yelqava (Jelgava) — Latviyanın Zemqale diyarında yerləşən şəhər. 1578—1795-ci illər arasında Kurzeme və Zemqale Hersoqluğun paytaxtı idi.
Anapa buxtası
Anapa buxtası — Qara dənizin şimal-şərq hissəsində buxta. Cənub-qərbdən Anapa burnu ilə həmsərhəddir. Körfəz müasir Anapa şəhərinin Qara dəniz sahil xəttini formalaşdırır. Buxta vaxt ilə geniş olan Anapa körfəzinin qalığıdır. 19-cu əsrin sonlarında dağətəyi çayların allüvial fəaliyyəti nəticəsində ərazisinin çox hissəsinin lilləndirmiş. Keçmiş körfəzin çox hissəsini indiki Anapa düzənliyi tutur. Kiçik su axını Anapa buxtası yaxınlığında olan Anapa dilini kəsir.
Coğrafiyası
Anapa buxtasının sahil zolağı şimaldan cənuba doğru hərəkət etdikcə tədricən yüksəlir. Hündürlüyü 2–3 m olan alçaq qumlu çimərliklər tədricən çınqıl çöküntülü və hündürlüyə 23 metrə qədər olan yüksəkliyə çevrilir. Şimaldan cənuba doğru hərəkət edərkən suyun şəffaflığı da artır. Buxtanın suyunda hələ də qədim yunan amforalarının qalıqlarına rast gəlinir. Buxtanın Qafqaz ön dağlarına bitişik cənub hissəsi dərin olub Malaya buxta adlanır. Sahil zonası isə Yüksək sahil adlanır. Burada kafelər və bulvar fəaliyyət göstərir. Anapa çayının mənsəbində Anapanın mərkəzi çimərliyi yerləşir. 1881-ci il məlumatlarına görə, körfəzin dərinliyi 10,7 metr (35 fut) olmuşdur.
Tarixi
Anapa körfəzinin sahilində Sindskaya Qavan, Qorqippiya və Genuya koloniyası olan Mapanın qədim yaşayış məskənləri var idi.
Flora və fauna
Körfəzin dib faunasında donax mollyuskaları üstünlük təşkil edir. Sıxlığı 250–300 əd/m2-ə çatır. Daha dərinlikdə Aralıq dənizi lentidiumu, venoz rapa ilə təmsil olunur.
Anapa körfəzi yerli, eləcə də köçəri fauna üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Qışda Anapa ərazilərində su adətən donur, ona görə də qu quşları və digər su quşları donmayan buxtaya uçurlar. Anapa buxtasında dəniz suyu stadionu var, sahildə voleybol və çimərlik futbolu üzrə çempionatlar keçirilir.
İstinadlar
.
Azərbaycan–Lixtenşteyn münasibətləri
Azərbaycan–Lixtenşteyn münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Lixtenşteyn Knyazlığı arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin yanvar ayının 21-də qurulmuşdur.
Müstənsəriyyə mədrəsəsi
Müstənsəriyyə mədrəsəsi — XIII əsrə aid mədrəsə.
Haqqında
Abbasilər xilafəti dövründə Xəlifələrin öz mədrəsələri də fəaliyyət göstərirdi. Bu mədrəsələrə onlar öz savadı ilə seçilən müəllimləri dəvət edirdilər. Abbasilər sülaləsinin otuz altıncı xəlifəsi əl-Müstənsir (1226–1242) özünün əl-Müstənsəriyyə adlanan mədrəsəsinə "fəzilətləri özündə birləşdirən alim, ədəb, fiqh, hüquq və hikmətdə səriştəli şeyx Rəşidəddin əl-Fərqanini müəllim kimi təyin etmişdi. Əslən Azərbaycanın Mərənd şəhərindən olan İmadəddin Əbu Zülfəqqar Məhəmməd ibn əl-Əşrəf əl-Mərəndi (1199/1200–1281) də bu mədrəsənin müəllimi olmuşdur. Bu təyinatdan əvvəl 1233-cü ildə Bağdada gələn bu ləyaqətli fəqih "əl-Xilatiyyə"rabatında sakin olmuşdu. 1234-cü ildə "Müstənsəriyyə" mədrəsəsinin açılışı vaxtı mədrəsənin fəqihi təyin edilmişdi. Sonra isə 1250/1251-ci ildə Vasitdə məskunlaşaraq tədrislə məşğul olmuşdu. O, 1281-ci ildə vəfat etmiş və imam Musa ibn Cəfərin yanında dəfn edilmişdi.
Bu mədrəsədə bəzi görkəmli azərbaycanlı ziyalıların təhsil alması haqqında məlumat vardır. Bağdadın "Müstənsəriyyə" mədrəsəsinə təhsil almaq üçün gedənlər arasında XIII əsrin elm və hünər sahiblərindən sayılan Səfiyəddin Əbdülmömin ibn Yusif Fəxir əl-Urməvini də qeyd etmək lazımdır. O, təhsil almaq üçün kiçik yaşlarında bu mədrəsəyə getmişdi.
Xarici keçidlər
[http://tarixinstitutu.az/Web/uploads/books/books/2020/03/OrtasrlrdAzrbaycanalimlrininelmilaqlri.pdf Nərgiz Əliyeva. Orta əsrlərdə Azərbaycan alimlərinin elmi əlaqələri və tədris fəaliyyəti. Bakı: "Turxan" NPB, 2015.]
Abana (Kastamonu)
Abana — Türkiyənin Qara dəniz sahilində, Kastamonuda şəhər və rayon. Paflaqoniyada, Bozkurt şəhərinin şimalında yerləşir.
Tarixi
Abana şəhərindən 3 km şərqdə, Hacıvəli burnunda, Hacıvəli kəndi yaxınlığında, Egina adasından olanlar tərəfindən salınmış Eginet adlı koloniyası var idi.
Azərbaycan–İsveçrə münasibətləri
Azərbaycan–İsveçrə münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə İsveçrə Konfederasiyası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
AXC dövrü
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Bakıda Birjevaya küçəsi 14 ünvanında İsveçrənin nümayəndəliyi yerləşmiş, nümayəndəliyə konsul Klottyu rəhbərlik etmişdir.
Tiraj
right|230px Tiraj — Eyni adlı nəşrin nümunələrinin sayı. Termin bir qayda olaraq nəşr məhsulunun sayı ilə bağlı işlədilir.
Azərbaycan–İsveçrə münasibətləri
Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-İsveçrə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 13 dekabr 2005-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Elton Məmmədov olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən Bahar Muradova işçi qrupunun rəhbəridir.
Tiraj
Bir qayda olaraq az tirajlı (15 min ədədə qədər), orta tirajlı (100 minə ədədə qədər) və kütləvi tirajlar olur (100 min ədəddən çox). Kütləvi tirajlar xüsusi müəssisələrdə dərc edilir.
Azərbaycan–İsveçrə münasibətləri
İdman sahəsində əməkdaşlıq
thumb|[[UEFA Avropa Kuboku 1996-nın İngiltərə–İsveçrə matçına həsr olunmuş Azərbaycan poçt markası (1996) ]]
Aqil Xanməmmədov
Aqil Xanməmməd oğlu Xanməmmədov — Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Aqil Xanməmmədov 1973-cü ildə Ağstafa rayonunda anadan olmuşdur. Orta təhsilini 1980–1990-cı illərdə Ağstafa rayonu Aşağı kəsəmən kənd orta məktəbində almışdır. 1995-ci ildə ali təhsil aldığı BDU-nun tətbiqi-riyaziyyat fakültəsinindən məzun olmuşdur. 1995–1998-ci illərdə BDU-nun tətbiqi riyaziyyat kafedrasının aspirantı olan A.Xanməmmədov, 1998-ci ildən həmin kafedrada çalışır. Bununla yanaşı AMEA Riyaziyyat və Mexanika İnstitutu Diferensial tənliklər şöbəsinin baş elmi işçisi və Azərbaycan Universiteti İnformasiya-kommunikasiya texnologiyaları fakültəsinin professorudur. 2005-ci ildə dosent, 2009-cu ildə isə professor elmi adını almışdır.
Ailəlidir. 2 övladı var.
Elmi fəaliyyəti
1998-ci ildə "Bütün oxda ikinci tərtib fərq tənlikləri üçün səpilmənin tərs məsələsi və onun tətbiqi" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək, fizika-riyaziyyat elmləri namizədi elmi dərəcəsini almışdır.
2008-ci ildə, "Fərq operatorları üçün səpilmənin tərs məsələləri və onların tətbiqləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru elmi dərəcəsini almışdır.
Aqil Xanməmmədovun əsas elmi nailiyyətlərindən biri isə dağılan əmsallı fərq operatorları və yalnız bir tərəfdə səpilməyə malik olan fərq operatorları üşün səpilmənin tərs məsələsinin həlli üçün zəruri və kafi şərtlər müəyyən etməsidir. Bundan əlavə, Toda və Volterr tipli qeyri-xətti diferensial tənliklər sistemi üşün Koşi məsələsinin müəyyən siniflərdə qlobal həll olunmasını müəyyənləşdirmiş, həllərin tərs spektral məsələ metodu ilə tapılması alqoritmini vermişdir.
39 elmi məqalənin və bir metodik vəsaitinin müəllifidir.
Gürcücə Vikipediya
Gürcücə Vikipediya (Gürcücə: ქართული ვიკიპედია), Vikipediyanın Gürcü dilindəki olan versiyasıdır. 2003-cü ilin noyabr ayında yaradılmışdır. 1 2023-ci il tarixinə olan məlumata görə, Gürcü dilindəki vikipediyanın  məqaləsi,  istifadəçisi və  inzibatçısı mövcuddur.
Kalim dövrü
Kalim və ya Kalim dövrü ( (kálymma) - "örtük" deməkdir) — Mezoproterozoy erasında ilk geoloji dövrdür və 1600 milyon il əvvəl ilə 1400 milyon il əvvəl arasında davam
edir. Bu tarixlər stratiqrafiyaya əsaslanmaq əvəzinə xronometrik olaraq təyin olunur.
Dövr, mövcud platforma örtüklərinin genişlənməsi və ya yeni platformalar ilə xarakterizə olunur.
Supercontinent Kolumbiya Kalim dövrü zamanı, 1500 milyon il əvvəl parçalanmağa başladı.
Elşad Quliyev (polkovnik-leytenant)
Elşad Vəli oğlu Quliyev (19 dekabr 1972; Zəngilan şəhəri, Azərbaycan SSR — 6 aprel 2012; Gəncə şəhəri, Azərbaycan) — Azərbaycan Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin şəhid polkovnik-leytenantı, "Qartal" Xüsusi Təyinatlı Dəstəsinin hərbi qulluqçusu, I Qarabağ müharibəsi iştirakçısı.
Həyatı
Elşad Quliyev 1972-ci il dekabrın 19-da Zəngilan şəhərində həkim ailəsində anadan olub. Atası Vəli Quliyev həkim-cərrah, anası Kəsirə Quliyeva isə həkim-ginekoloqdur.
1979—1989-cu illərdə Zəngilan şəhər 1 saylı orta məktəbdə orta təhsil alan Elşad Quliyev, 1990—1995-ci illərdə Azərbaycan Texniki Universitetində ali təhsil alıb. Təhsilini başa vurduqdan sonra, yəni 1995-ci ildən etibarən Azərbaycan Milli Təhlükəsizlik Nazirliyində həqiqi hərbi xidmətə qəbul edilir.
1998—2010-cu illərdə baş zabit, bölmə rəisi və şöbə rəisi kimi vəzifələrdə xidmət edib.
2012-ci il aprelin 6-da Gəncə şəhərində "Mahrasa bağı" adlanan ərazidə yerləşən mənzildə terrorçularla baş verən atışma zamanı şəhid olmuşdur.
Ailəsi
Sevinc adlı xanımla ailəli idi. Əmmar və Nəim adlı 2 oğlu yadigar qaldı.
Oneqa yarımadası
Ağ dənizin cənubunda yerləşir. Ən ucqar şimal nöqtəsi Letnı Navolok qəsəbəsi yaxınlığında yerləşən burundur. Üstəlik burada Novoe Usole, Veynavolok, Qluboki, Kamennı, Çesmenski, Tonki, Letnı Orlov, Uxt-Navolok, Lopşenqski, Yarenqski Roq, Krasnoqorski Roq burunları vardır. Yarımadanın şimal-şərq sahili Letnı sahili, cənub-qərb sahili isə Oneqa sahili adlanır.
Yarımadanın yaxınlığında, Şərqi Soloveskaya Salma boğazında dərinlik 85 metrdir. Boğaz Soloveski adalarını Oneqa yarımadasından ayırır.
Yarımadanın səthi hamardır. Maksimal hündürlüyü 202 metrdir. Şimal-qərbdən cənub-şərqə doğru silsilə uzanır. Bu silsilə Oneqa silsiləsi adlanır. Şimal sahili boyunca isə Letnıe dağları uzanır.
Ərazisinin 60 % ərazisi meşə ilə örtülmüşdür. Yarımadanın cənub hissəsində, Kyanda çayının mənsəbində Kyanda qoruğu yerləşir. Yarımadanın şimal-şərqində, Unski körfəzinin sahilində isə Unski yasaqlığı təşkil edilmişdir. 2013-cü ildə yarımada ərazisində Rusiyanın 45-ci milli parkı təşkil olunmuşdur. Park 201668 ha əraziyə sahibdir ki, bununda 180668 ha meşəlik, 21000 ha ərazi isə Unskaya körfəzinin ərazisini əhatə edir.
Bezanson (rayon)
Bezanson  — Fransanın Franş-Konte regionun rayonlarından biri. Departamenti — Du. Prefektura — Bezanson. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 259.168 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 104 nəfər / km². Rayonun sahəsi — 2497 km².
İslamda Harun
Harun (هارون; אַהֲרֹן) — Quranda adı çəkilən peyğəmbər; Musa peyğəmbərin (s.a.s) böyük qardaşı.
Qurani-Kərimdə bu barədə qeyd olunur: "Və öz mərhəmətimizdən qardaşı Harunu da bir peyğəmbər olaraq ona bəxş etdik."
Allah Musanı peyğəmbər seçdiyini və onu Fironun yanına getməsini əmr etdikdə, Musa dedi: ""Ey Rəbbim! (Peyğəmbərliyi yerinə yerinə yetirməyə qadir olmaq, Fironla danışmağa cürət etmək və bu yolda bütün məşəqqətlərə tab gətirə bilmək üçün) köksümü açıb genişlət; İşimi yüngülləşdir, dilimdəki düyünü aç (pəltəkliyimi götür) ki, Sözümü yaxşı anlasınlar! Və mənə öz ailəmdən bir vəzir (köməkçi) ver - qardaşım Harunu! Onunla arxamı möhkəmləndir. Onu işimə ortaq et (ona da peyğəmbərlik ver) ki, Səni çox təqdis edib şəninə təriflər deyək və Səni çox zikr edək (daim yada salıb şükür-səna edək). Sən, şübhəsiz ki, bizi görürsən!" Nəticədə Allah Musanın istəyini yerinə yetirib qardaşı Harunu da peyğəmbər təyin etdi: "Dilədiyin sənə verildi, ya Musa!"
Azərbaycan–Şimali Koreya münasibətləri
Azərbaycan–Şimali Koreya münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Koreya Xalq Demokratik Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1992-ci ilin yanvar ayının 30-da qurulmuşdur.
Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Koreya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 13 dekabr 2005-ci il tarixində yaradılmış və ilk rəhbəri Eldar Quliyev olmuşdur. 4 mart 2016-cı il tarixindən Malik Həsənov işçi qrupunun rəhbəridir.
Penuel
Penuel (həmçinin Peniel, Fənuil və ya Fəniil; Pənūʾēl) — Yəhudi Bibliyasında təsvir olunan yer. Sukkotdan çox uzaqda yox, İordan çayının şərqində və indiki İordaniyada Yəbbuq çayının cənubunda yerləşir.
Penuel Yaradılış kitabında Yaqubun mələklə güləşdiyi yer kimi qeyd olunur. Bu, Birinci Padşahlar kitabında möhkəmləndirdiyi Şimal İsrail çarlığının ilk padşahı Yarovamın paytaxtı kimi xatırlanır.
Müəyyənləşdirilməsi
1970-ci ilə qədər Bibliya alimləri Penueli indiki İordaniyada Təlül əz-Zəhəb əkiz zirvələri ilə eyniləşdirdilər. Yaradılış kitabında verilən hesaba əsaslanaraq, alimlər Penuelin müqəddəs ziyarətgah yeri olduğuna inanırdılar və zirvələrdən birində Birinci Dəmir dövrünə və ya ondan əvvəllərə aid bir məbədin olduğunu güman edirdilər. Belə bir quruluş tapılmadığı üçün bu nəzəriyyə sual altına düşmüşdür.
Yevgeni Çeqodayev
Yevgeni İvanoviç Çeqodayev — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Texnikası Birliyinin sədri (1965–1971), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 7-ci çağırış deputatı.
Həyatı
Yevgeni İvanoviç Çeqodayev 1909-cu ildə Belici kəndində fəhlə ailəsində anadan olmuşdur. Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu bitirmişdir. Əmək fəaliyyətinə 1933-cü ildə başlamış, Xaçmaz və Əli Bayramlı rayonlarında maşın-traktor stansiyalarının baş mexaniki, Azərbaycan SSR Xalq Torpaq Komissarlığında mühəndis, texnik-inspektor, baş mühəndis vəzifələrində işləmişdir.
Zərərvericilər
Zərərvericilər
Yevgeni Çeqodayev
Həyatı
Yevgeni Çeqodayev 1941–1942-ci illərdə Sovet Ordusu sıralarında hərbi xidmət keçmiş, 1942-ci ilin sonlarından yenidən Azərbaycan SSR Xalq Torpaq Komissarlığı aparatında məsul vəzifələrdə çalışmışdır. Azərbaycan SSR Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Baş MTS-lər, Mexanikləşdirmə və Elektrikləşdirmə İdarəsi rəisinin müavini, sonra da bu idarənin rəisi vəzifəsində işləmişdir. Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Texnikası Birliyinin yaradılması ilə əlaqədar olaraq Yevgeni Çeqodayev 1961-ci ildə bu birliyin sədr müavini, sonra sədrin birinci müavini, 1965-ci ildə isə sədri vəzifələrinə təyin edilmişdir. Bu vəzifədə o, 1971-ci ilədək işləmişdir.
Zərərvericilər
Zərərvericilərin kütləvi artması mənbəyi
Zərərvericilərin kütləvi artan ərazi, oradan isə yayılaraq yeni əraziləri fəth etməsi.
Yevgeni Çeqodayev
Həyatı
Yevgeni Çeqodayev Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü olmuş, yeddinci çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir. İki dəfə "Qırmızı əmək bayrağı", iki dəfə "Şərəf nişanı" ordenləri, eləcə də SSRİ medalları ilə təltif edilmişdir. "Azərbaycan SSR əməkdar mühəndisi" fəxri adına layiq görülmüşdür. İttifaq əhəmiyyətli fərdi təqaüdçü olmuşdur.
Zərərvericilər
Zərərvericilərin təbii mənbəyi
İnsanın və kənd təsərrüfatı heyvanlarının transmissiya xəstəliklərinin hər hansı bir ərazidə uyğunlaşma qanunauyğunluğu (məs., ensefolit gənəsi). Burada həmin xəstəliklərin fasiləsiz dövr etməsində iştirak edən orqanizm növləri məskən salır.
Yevgeni Çeqodayev
Həyatı
Yevgeni Çeqodayev 29 dekabr 1977-ci ildə vəfat etmişdir.
Zərərvericilər
Zərərvericilərlə bioloji mübarizə üsulları
Zərərvericiləri məhv etmək və ya onların sayını tənzimləmək üçün təbiətə xəstəlik törədən zərərvericilərin düşmənindən istifadə edilməsi.
Zərərvericilərlə mexaniki mübarizə üsulları
Zərərvericilərin (cücü, gəmirici və b.) sadə mexaniki vasitələrin (aldadıcı, tələ, quyu) köməyi ilə və ya əl ilə məhv edilməsi.
Həmçinin bax
Həşəratlar
Bədir Qarayev
Həyatı
Bədir Cəmil oğlu Qarayev 19 dekabr 1942-ci ildə Gədəbəy rayonunun Arabaçı kəndində anadan olmuş, 1950-ci ildə kənd orta məktəbinə daxil olaraq 1960-cı ildə həmin məktəbi bitirmişdir. Elə həmin ildə təhsilini davam etdirmək üçün Azərbaycan Dövlət Universitetinin maliyyə-kredit ixtisası üzrə iqtisadiyyat fakültəsinə daxil olmuş və 1965-ci ildə həmin universiteti bitirərək maliyyəçi-iqtisadçı ixtisasına yiyələnmişdir.
Bədir Qarayev universiteti qurtardığı ildə təyinatla öz doğma Gədəbəy rayonuna göndərilmiş və həmin rayonun Dövlət bankında kredit müfəttişi kimi fəaliyyətə başlamışdır.
Bu dövrdə onun öz üzərində çalışması bir müddət Tikinti bankının Azərbaycan kontorunda iqtisadçı, 1967–69-cu illərdə isə Maliyyə Nazirliyində böyük iqtisadçı vəzifəsində işləməsinə şərait yaratmışdır.
Sözü gedən yerlərdə yaradıcılıqla işləməsi Bədir Qarayevi elmlə məşğul olmağa həvəsləndirmişdir. Buna görə də o, 70-ci illərin əvvəllərində aspiranturaya daxil olmuş və 1972-ci ildə dissertasiya müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. 1972-ci ildən Maliyyə Nazirliyinin müxtəlif idarələrində rəis müavini və rəis işləmiş, 1980-ci ildən 1987-ci ilə kimi maliyyə nazirinin müavini, 1987-ci ilin oktyabrından 1992-ci ilin oktyabr ayına kimi Azərbaycan Respublikasının maliyyə naziri vəzifəsini icra etmişdir.
1968-ci ildə Maliyyə Nazirliyində işlədiyi dövrdə В. С. Qarayev "İşdə fərqləndiyinə görə" Azərbaycan Respublikasının Dövlət İdarələri İşçilərinin Həmkarlar İttifaqı və Maliyyə Nazirliyinin Fəxri fərmanına layiq görülmüşdür.
1980-ci ildə Bədir Qarayev Maliyyə Nazirliyində işlədiyi dövrdə SSRİ Maliyyə Nazirliyinin "Maliyyə işinin əlaçısı" döş nişanı və "Fəxri fərmanı" ilə təltif olunmuşdur.
Anket tərtib edərkən hansı ölkənin dövlət quruluşu Sizin üçün idealdır sualına cavab olaraq о dövrdə Bədir müəllim Türkiyə və Küveyti göstərmişdir. 5 oktyabr 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikasının maliyyə naziri vəzifəsindən çıxdıqdan sonra B. Qarayev ömrünün axırınadək Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetində məsul vəzifələrdə və Baş Nazirin müavini vəzifəsində işləmişdir. İki övladı vardır.
Martin Emis
Martin Lues Emis — britaniyalı roman yazarı, esseist, memuarist və ssenarist. Money(1984) və London Fields(1989) onun ən məşhur romanlarıdır. O, şah əsəri olan Experience-a görə James Tait Black Memorial mükafatına layiq görülmüşdür və indiyə qədər iki dəfə Booker mükafatı ilə təltif olunmuşdur (1991-ci ildə Time's Arrow və 2003-cü ildə Yellow Dog əsərlərinə görə). Amis 2011-ci ilə qədər Mançester Universitetinin Yeni Yazı Mərkəzində Yaradıcı Yazının Professoru kimi xidmət edir. 2008-ci ildə The Times qəzeti onu 1945-ci ildən bəri yaşayan 50 ən yaxşı britaniyalı yazıçılardan biri adlandırıb.
Emis cəfəngiyyat və anlamsızlıqları qəbul etmiş sonuncu kapitalist olan Qərb Cəmiyyəti üzərində işlər apararaq, tez-tez qəribə və gülünc karikaturaları tənqid edir. Sol Bellou, Vladimir Nabokov, Ceyms Coys, həmçinin atası Kinqsli Amis tərəfindən ruhlandırılaraq, özünün 20-ci əsrin sonu və 21-ci əsrin əvvəllərində Vil Selv və Zadi Smit kimi bir çox uğurlu yazıçılara təsiri olmuşdur.
Erkən həyatı
Emis Uelsdə Suonsi şəhərində anadan olmuşdur. Onun atası, ingilis roman yazarı Kinqsli Amis Londondan olan xardal fabrikantının katibinin oğlu; anası Hilari "Hilli" Bardvel dövlət qulluqçusu Kənd Təsərrüfatı Nazirinin qızı idi. Onun Filip adında özündən böyük qardaşı var; balaca bacısı Sali isə 2000-ci ildə vəfat etmişdir. 12 yaşında olarkən valideynləri ayrılmışdır.
1950–1960-cı illərdə Bishop Qore və oğlanlar üçün Kembricşeyer məktəbləri də daxil olmaqla, bir neçə məktəbə müraciət etmişdir. 1965-ci ildə, 15 yaşında olarkən Riçard Huqesin A High Wind in Jamaica adlı filmində Con Tontonu ifa etmişdir.
Ögey anası, roman yazar Elizabet Ceyn Hovard onu Ceyn Ostinə təqdim edənə qədər Amis komik janrda olan kitablardan başqa heç nə oxumurdu. Amis erkən həyatına olan təsirinə görə bu xanımın adını tez-tez çəkir. Yeniyetməlik illərindən sonra Oksford, İgzetr kollecini bitirmişdir. Oksforddan sonra isə The Times Literary Supplement rezenziyasında iş tapmış və 27 yaşında New Statesman jurnalında ədəbi redaktor kimi fəaliyyətə başlamışdır. Burada o, Kristofor Hiçenslə tanış oldu və onlar 2011-ci il, Hiçensin ölümünə qədər yaxın dost oldular.
Erkən yaradıcılığı
Emisin dediklərinə görə onun atası Amisin işinə heç bir maraq göstərmirdi. "Mən elə dəqiq bir yer göstərə bilərəm ki, o orada dayanıb pulları havaya uçurmuşdur; burada Martin Amis adlı xarakter yada düşür.""Qaydaları pozmaq, oxucunu əsəbiləşdirmək, diqqəti öz üzərinə çəkmək", Kinqsley şikayətlənirdi.
The Rachel Papers (1973) onun ilk romanıdır və buna görə o, Somerset Mugam mükafatına layiq görülüb. Əksər romanlarında, əsasən, parlaq, eqoist yeniyetmələrdən və onların universitetə daxil olmazdan əvvəl sevgililəri ilə olan münasibətlərindən bəhs olunur.
O, həmçinin Saturn 3 filmi üçün ssenari yazmışdır. Dead Babies əsərində qır evində yaşayan bir neçə dost günlərini narkotik çəkməklə keçirirlər. Emisin xarakterləri ilk dəfə bu əsərdə özünü göstərir: iynələyən qara yumor, aludəçilik, müəllif müdaxiləsi və s. Filmin ssenarisi 2000-ci ildə yaradılıb.
Hal-hazırkı həyatı
Emis həyat yoldaşı İzabel Fronseka və iki cavan qızı ilə iki il yarım Uruqvayda yaşadıqdan sonra 2006-cı ilin sentyabrında Britaniyaya qayıtdı. 2008-ci ildə qızı Delilahın oğlu olması ilə baba oldu. 2012-ci ildə Londondan Kabul təpəsinə köçərkən The New Republic əsərini yazdı.
Biblioqrafiyası
Novelləri
Qeyri-bədii əsərləri
Ssenari
Əhməd bəy Müqimov
Əhməd bəy Müqimov — Qarabağın tanınmış xeyriyyəçi və himayədarlarından biri.
Erkən həyatı
Əhməd bəy Qarabağda, Şuşada anadan olmuşdur. O, Qarabağın tanınmış Müqimovlar soyuna mənsubdur. Bu nəslin ulu babası Müqim ağadır. Müqim ağa XVIII əsrdə Şuşa şəhərində yaşamışdır. Mədrəsə təhsili almış Müqim ağa məhəllələrinin dini işləri ilə məşğul olmuşdur.
Molla Müqim ağanın İman ağa və Qurban ağa adlı oğlanları vardı.
İman ağa Molla Müqim ağa oğlu 1772-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. İbtidai təhsilini atasından almışdır. Sonra təhsilini Təbriz şəhərində davam etdirmişdir. Tibb elmini dərindən bilirdi. Şuşa şəhərində dini işlərə maraq göstərirdi. Molla ünvanını daşıyırdı. Xorasan torpağını, Məşhədi-müqəddəsi ziyarət etmişdir.
Məşədi Molla İman ağanın törəmələri əvvəlcə İmanbəyov soyadını daşıyırdılar.
Məşədi Molla İman ağa Mələknisə xanımla ailə qurmuşdur. Məhəmməd ağa, Xudaverdi ağa, Həsən ağa, Hüseyn ağa, Müqim bəy, Əmiraslan bəy, İbrahim bəy adlı oğlanları, Mehri xanım, Bədir xanım, Bacıxanım xanım, Bahar xanım və Gövhər xanım adlı qızları dünyaya gəlmişdir.
Məşədi Molla İman ağanın beşinci oğlu İbrahim bəy 1828-ci ildə Şuşa şəhərində dünyanı tanımışdır. İbtidai təhsilini atasından almışdır. Sonra mədrəsədə təhsilini davam etdirmişdir. Ticarətlə məşğul olub. Müqəddəs Məkkəyi-müşərrəfi ziyarət edib.
Hacı İbrahim bəy Gülxanım xanımla ailə qurmuşdur. Onların Mahmud, Rza, Lətif, Muxtar, Zülfüqar, Məmmədcəfər, Əbdürrəhim adlı oğlanları dünyaya gəlmişdir.
Mahmud bəy Hacı İbrahim bəy oğlu 1857-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. İbtidai təhsilini molla yanında almışdır. Ticarətlə məşğul olan Mahmud bəy II gildiya tacir ünvanı almışdır.
Mahmud bəy Xanım xanım Allahverdi qızıyla ailə həyatı qurmuşdur. Onların Əhməd, Məhəmməd, Əhəd adlı oğlanları, Aftab, Teyhu, Zəhra adlı qızları dünyaya gəlmişdir.
Təhsili
Əhməd bəy Mahmud bəy oğlu Müqimov 1899-cu ildə Şuşa şəhərində doğulmuşdur. İbtidai təhsilini məhəllə mollaxanasında alan Əhməd bəy sonra Şuşa real məktəbində təhsilini davam etdirmişdir. Türk, fars, ərəb, rus və fransız dillərini gözəl bilirdi. O, da nəslinin nümayəndələri kimi ticarətlə məşğul olmuşdur.
Əhməd bəy Müqimov bir müddət Dağıstanda yaşamışdı. Petrovsk (indiki Mahaçqala) şəhərində dükanları, ticarət obyektləri vardı. O, Rusiyadan İrana taxta-şalban, metal lövhələr, fabrik-zavod istehsalı olan mallar, qida məhsulları satırdı. İrandan isə Rusiyaya meyvə qurusu, xalça gətirirdi.
Xeyriyyəçilik fəaliyyəti
Elmi araşdırmalara əsasən müəyyən edilmişdir ki, 1918-ci ildə Bakıda mart soyqırımı dövründə Dağıstana qaçmış Azərbaycan vətəndaşlarına da imkan daxilində yardım etmişdir.
Əhməd bəy Müqimov bir çox şuşalı xanəndələri Prtrovska dəvət etmiş, konsertlərinin təşkil olunmasına yardım göstərmişdir. Azərbaycanın elm, təhsil sahəsində görkəmli şəxsiyyətlərin yetişdirilməsində böyük rolu olan Əhməd bəy Müqimov bir çox məktəblərə maddi yardım göstərmişdir.
Əhməd bəy Müqimov atası Mahmud bəylə birlikdə Fransada, Paris şəhərində olmuşdu. Onlar Avropadan yük daşımaq üçün "Kavkaz i Merkuri" şirkətinin gəmilərindən istifadə edirdilər.
Əhməd bəy Müqimov "Molla Nəsrəddin" jurnalının abunəçisi idi. Bu jurnalın hər sayını tacir dostlarına oxuyurdu.
Əhməd bəy Müqimov sovet dönəmində mühasib işləyib. O, uzun illər ərzində zəngin həyat təcrübəsi əldə etmiş, sonradan qazandığı bu təcrübələrini iş yerində də tətqbiq etmişdi.
Ailəsi
Əhməd bəy Səltənət Tağı qızı Şəfiyeva (1912-?) ilə həyat qurmuşdu. Onların bu nikahdan Oqtay, Arif, Aydın adlı oğlanları, Elmira adlı qızı dünyaya gəlmişdir.
Emil Əsədov
Həyatı
Emil Əsədov 1998-ci il yanvar 11-də Salyan rayonunun Çuxanlı kəndində anadan olub. 2004-2012-ci illərdə Z. Həmidov adına Çuxanlı kənd orta məktəbində, 2012-2015-ci illərdə Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseydə təhsil alıb. Ali hərbi təhsilini isə 2015-2019-cu illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (AAHM) "Motoatıcı" ixtisası üzrə alıb.
Hərbi xidməti
Emil Əsədov hərbi xidmətinə 2019-cu ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Qusar rayonunda şəhərində "N" saylı hərbi hissədə "leytenant" hərbi rütbəsi ilə başladı.
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Emil Əsədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsində Taqım Komandiri olaraq Hadrutun, Füzulinin, Qubadlının, Xocavəndin və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Döyüşlər zamanı Ermənistan Ordusunun 90-dan çox canlı qüvvəsini və 14 texnikasını məhv edib, bir neçə dəfə silah yoldaşlarını mühasirədən çıxarıb, buna görə də "Qaya 11" ləqəbini qazanıb. Döyüşlər zamanı yaralanıb, hospitala təxliyə olunsa da, bir müddət sonra yenidən döyüş meydanına qayıdıb. Emil Əsədov noyabrın 8-də Xocavənd döyüşləri zamanı şəhid olub. Salyan rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Emil Əsədov "Qarabağ" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Emil Əsədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Emil Əsədov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Falkata
thumb|Falkata və ya digər adı ilə maket bıçağı Falkata və ya maket bıçağı — metal və ya plastik bir qoruyucu slaydda irəli—geri hərəkət edən və kilidləmə mexanizmi ilə sabitlənə bilən bıçaq.
Əvəllər ayaqqabı fabriklərində yayğın görülən alət olmuşdur. Dəri və rezin kəsmək, toxunmaq üçün istifadə olunur. Ofis və dəftərxana mühitində istifadə olunan versiya, falkata ilə eyni sadəcə kəsici hissəsi dəyişdirilə bilən bir alətdir.
Yava dili
Yava dili (Yavanca: basa Jawa, ) İndoneziyanın Yava adasının mərkəzi və şərq hissələrindən yaşayan Yava xalqının danışan dilidir. Avstroneziya dillərinin bir hissəsidir və buna görə də İndoneziya dili və digər Malay sortlarına bağlıdır. Yava dili 3 tarixi inkişaf dövrü keçirmişdir: qədim (kavi (12-13. əsrlərədək)), orta (12-13. əsrlərdən 17. əsrədək), yeni Yava dili (17. əsrdən indiyədək). Yava dilində ən qədim kitabə 732-ci ilə, ən qədim yazılı abidə isə 809-cu ilə aiddir.
Tonqa 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında
Tonqa 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında — 9 fevral-25 fevral tarixləri arasında Cənubi Koreyanın Pxençxan şəhərində keçirilən 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında Tonqan idmanşısının iştirakı. Tonqadan bu qış olimpiya oyunlarında cəmi 1 iştirakçı ilə təmsil olunur. Bu artıq Tonqanın qış olipiyadalarında ikici iştirakıdır. Ölkəni xizək yarışlarında Pita Taufatofua təmsil edəcək. O, ölkəni Rio-de-Janeyroda keçirilən 2016 Yay Olimpiya Oyunlarında Taekvondo  idman növü üzrə təmsil etmişdir.