cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ahmet Demirok
Diplomatik fəaliyyəti
20 iyun 2017-ci il tarixində Resim Gazete-də dərc olunmuş kabinet fərmanı ilə Dövlət Qulluqçuları Etik Şurasının üzvü təyin edilib.
Sakal xaqan
Sakal xaqan — Türgişlərin hökmdarı.
Hakimiyyəti
708-ci ildə taxta çıxmışdır. Çin imperatoru onu şəxsən tanımış, Aşina Xuaytaonu səfir kimi göndərmişdi və Çinhe knyazı (金河) kimi tanımışdı. Hakimiyyətinin ilk illərini ona qarşı üsyana başlamış Kül Çörlə mübarizə edərək xərclədi. Kül Çör əsas dəstəyi rüşvətlə ələ aldığı Çin əyanlarından gördü. Sakal xaqan isə tezliklə Kül Çörün edam edilməsi üçün imperatora xəbərdarlıq göndərdi. Üsyankar Çanqanda həbs olunaraq edam edildi.
Çox keçmədən Sakal xaqanın qardaşı Çjen qaçaraq Qapağan xaqana sığındı və onu qardaşına qarşı səfərbərliyə çağırdı. Xaqanın həyat yoldaşı isə öldüyü üçün başı yasa qarışmışdı. Əvəzində Tonyukuk, Tardu şad və İnel şadın başçılığı ilə böyük bir ordunu Türgiş ölkəsinə göndərdi.
Ölümü
711-ci ildə Bolçu döyüşündə Tardu şad tərəfindən öldürüldü.
Böyük qayalıq sittası
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Azərbaycanda təhlükədə olan quşlar siyahısına daxil edilmişdir.
Təsviri
Kiçik qayalıq sittasından daha böyük olub. Göz arxasındakı qara xətt daha nəzərəçarpan olmaqla gözün gerisində genişlənir və boyun yanlarına doğru uzanır. Qara sürmənin (“qaşın”) kənarları ağdır. Qayaya qonmuş halda arxadan baxıldıqda, bu qara xətlər boyunun iki yanında birdən görünür. Ayaqları və quyruğu qısadır. Alını və təpə hissəsi daha tünd rəngli olub, bel tərəfi, boz, alt tərəfləri ağ, quyruğa doğru narıncı rəngli lələklər olur. Dişi və erkək bir birinə bənzəyir, yalnız quyruqaltı rəngində müəyyən fərqlilik müşahidə olunur. Monoqamdır, cütlərin yuvalama sahələri bir-birindən aralıdır. Yuvasını qayalarda qurur, ön tərəfini palçıqla suvayır. Yuvanın yerdən yüksəkliyi 1 - 30 m olur. Yuvanın ağırlığı 3-5 kq-dən 18 kq-ə qədər ola bilər. Yuva - tük, ot və palçıqdan hazırlanır, həm erkək, həm də dişi uzun müddət yuvanın hazırlanmasında iştirak edirlər. Dişi, aprel ayı ilə iyun ayının sonu arasında 5-7 yumurta qoyur. Kürtyatma müddəti 12 - 18 gündür. Yalnız dişi kürtə yatır və bu müddət yuvadab çıxmır, erkək onu yedizdirir. Lakin balaları birlikdə böyüdürlər. Balalar, 21 - 27 günə çatanda, yəni mayın ortası-iyunun sonunda uçmağa başlayırlar. Ancaq sentyabr ayına qədər yuvadan ayrılmırlar. Ömürləri 2 - 3.5 ildir (10 ilə qədər yaşayanı da qeydə alınmışdır). Elmi adındakı tephronotus, sözü böyük ehtimalla Yunanca tephra: kül [rəngi], notus kürək sözlərindən əmələ gəlmiş və kürəyi külrəngli mənasını verər.
Yayılması
Növ dünya üzrə böyük yayılma arealına malik olub Şərqı Türkiyədən]] Pakistan və Şimalı Hindistana qədər yayılmışdır, o cümlədən Mərkəzi Asiyanı və Cənubi Qafqazı əhatə edir. Azərbaycanda Kiçik Qafqaz dağlarında, Zəngilan, Qubadlı rayonlarında, Zuvand yaylalasında, Naxçıvan Muxtar Respublikasının bütün yüksək qayalıqlarında müşahidə olunur.
Həyat tərzi
Adətən 1000 m-dən aşağı enmir. Bəzən 500 - 700 m əki qayalıqlı ərazilərdə də müşahidə olunurlar. 2000 m-ə qədər qayalıqlarda və dağların meşə olmayan yamaclarında yaşayırlar. Hərdən meşələrin kənarlarına və ağaclı sahələrə də girirlər. Böcək, toxum və güclü dimdikləri sayəsində qabıqlı giləmeyvə ilə qidalanırlar. Ağacların və budaqların sərt qabıqları altında gizlənmiş böcəkləri başı aşağı vəziyyətdə ovlayırlar. Çoxalma dövründə ərazilərini güclü qoruyurlar. Digər zamanlarda qrup halında müşahidə olunurlar. Qırğılar tərəfindən ovlanır və bəzi quşları tərəfindən yumurtaları zərər görürlər. Oturaq növdür.
Sayı
Dünya üzrə böyük saya malikdir. Avropada ehtimal olunan sayı 22,000- 91,000 cütdür. Azərbaycanda, o cümlədən Naxçıvan Muxtar Respublikasının ərazisində qayalıq hissəsinin daha çox olduğunu nəzərə alaraq ərazisində 2 - 3 km2-də 2 - 4 cütün yayıldığı ehtimal olunur. Azərbaycanda sayı bizim tərəfdən 100 - 500 arasında qıymətləndirilir.
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Yaşayış ərazilərində otarmanın, yol çəkiminin və texnikanın hərəkətinin məhdudlaşdırılması faydalı ola bilər
Avropa Sərbəst Ticarət Birliyi
Avropa Sərbəst Ticarət Birliyi — sərbəst ticarət zonası yaratmaq məqsədi ilə 1960-cı ildə qurulmuş, orjinal üzvləri İngiltərə, Danimarka, Norveç, İsveç, Avstriya, İsveçrə və Portuqaliya idi. Finlandiya 1961-ci ildə assosiativ üzv oldu .(1986-cı ildə tam üzv oldu), İslandiya 1970-ci ildə ASTB üzvü oldu. Lixtenşteyn 1991-ci ildə qatıldı .(əvvəllər İsveçrə ASTB-da maraqlarını təmsil edirdi). Böyük Britaniya (1973), Danimarka (1973), Portuqaliya (1986), Finlandiya (1995), Avstriya (1995) və İsveç (1995) ASTB-dan ayrıldı və AB üzvü oldu. Bu gün yalnız İslandiya, Norveç, İsveçrə və Lixtenşteyn üzv olaraq qalır.
Tarixi
thumb|right|{{legend|#276d3a|təşkilat üzvləri}}{{legend|#b3d9b4|təşkilatı tərk edən dövlətlər}}
1950-1960-cı illərin əvvəllərində İngiltərənin Fransa və Almaniya Federativ Respublikası ilə rəqabəti onun Avropa İqtisadi Birliyinə (AİB) daxil olmasını qeyri-mümkün etmişdir. İkinci inteqrasiya birliyinin yaradılması müəyyən mənada bu rəqabəti əks etdirdi.
Avropa Sərbəst Ticarət Birliyi (ASTB) 3 may 1960-cı ildə Avropa İqtisadi Birliyinə (indiki Avropa Birliyi) üzv ola bilməyən və ya üzv ola bilməyən Avropa dövlətləri üçün alternativ olaraq yaradıldı və Avropa Ümumi Bazar Planlarını çox iddialı hesab etdi.
ASTB Konvensasiyası, 4 yanvar 1960-cı ildə Stokholmda yeddi dövlət tərəfindən imzalanmışdır:
Böyük Britaniya, Danimarka, Norveç, İsveç, Avstriya, İsveçrə və Portuqaliya.
Stokholm Konvensiyası sonr
onradan Vasaduz Konvensiyası ilə əvəz olunduas. Bu Konvensiya, dərnək üzv dövlətləri arasında ticarətin 1970-ci ilə qədər gömrük rüsumlarının azaldılması və kəmiyyət məhdudiyyətlərinin azaldılması yolu ilə liberallaşdırılmasını nəzərdə tuturdu.
ASTB, AİB-dən daha təvazökar tapşırıqlarla məhdudlaşdı. Stokholm Konvensasiyasına əsasən, ASTB gömrük siyasəti yalnız sənaye mallarına tətbiq olunurdu. ASTB ölkələri üçüncü ölkələrdən idxal olunan məhsullara vahid tarif tətbiq etmədilər və milli gömrük rüsumlarını qorudular və beləliklə müstəqil ticarət siyasətini tətbiq etdilər.
ASTB İnstitutları
Avropa Sərbəst Ticarət Birliyi ASTB Şurası tərəfindən idarə olunur. Şura ayda iki dəfə nazirlər və ya daimi nümayəndələr səviyyəsində toplanır. Fəaliyyətində bir sıra komitələrə güvənir: gömrük mütəxəssisləri, ticarət ekspertləri, iqtisadi komitə, məsləhət komitəsi (sahibkarlar və həmkarlar ittifaqlarının nümayəndələri, hər üzv dövlətdən beş nəfərə qədər), parlament komitəsi, büdcə komitəsi və s. Zaman-zaman toplanan ekspert qrupları. xüsusi məsələləri nəzərdən keçirin. Şura ASTB Konvensiyasının icrasını izləyir, iştirakçı ölkələrin hökumətlərinə tövsiyələr hazırlayır.
Baş Katibin rəhbərlik etdiyi Katiblik Şuraya, komitələrə və ekspert qruplarına dəstək verir. Katibliyin altı şöbəsi ticarət, iqtisadiyyat, inteqrasiya, mətbuat və məlumat və s. Məsuliyyət daşıyır. ASTB Katibliyi Cenevrədə (İsveçrə) yerləşir.
1992-ci il Avropa İqtisadi Sahəsinə dair Sazişlə əlaqədar olaraq daha iki ASTB təşkilatı quruldu: ASTB Nəzarət Qurumu və ASTB Məhkəməsi. ASTB Nəzarət orqanının qərargahı Brüsseldə (Avropa Komissiyasının qərargahı olduğu kimi), ASTB Məhkəməsi isə Lüksemburqda (Avropa Birliyinin Ədalət Məhkəməsi kimi) yerləşir.
Birliyin bütün rəhbər qurumları, AİB qurumlarından fərqli olaraq, ilk növbədə məsləhət funksiyalarını yerinə yetirirlər.
ASTB inkişafı
1970-ci illərin əvvəllərinə qədər ASTB sərbəst ticarət zonasının yaradılması prosesini başa çatdırdı. Artıq qurulmuş bütün sərbəst ticarət birliklərinin ən məşhuru və ən əhəmiyyətlisi oldu. Bu təşkilatın daha da inkişaf etmiş inteqrasiya formalarına, xüsusən iqtisadi birliyə çevrilmə meylləri var idi, lakin bu meyllər həyata keçirilmədi. Avropada sərbəst ticarət birliyi yaratmaq planları uğurla həyata keçirilsə də, ASTB ölkələrindəki bu inteqrasiya prosesi iqtisadiyyata rəqib Avropa İqtisadi Birliyində olduğu kimi faydalı təsir göstərmədi.
İngiltərə və digər ASTB ölkələri dilemma ilə qarşılaşdılar: ya AİT-ni gücləndirmək, ya da AİB-yə üzv olmaq. İngiltərə, Millətlər Birliyindən mal idxal edərək digər ASTB üzvlərinə sataraq, ASTB üzvləri üçün ortaq tariflərə ehtiyacdan istifadə etdi. AİB-nin sürətli inkişafı və ticarət tərəfdaşı kimi Avstraliya, Kanada və Yeni Zelandiya kimi Amerika Birləşmiş Ştatları və Birlik ölkələri deyil, Avropaya yönəlmə qərarı səbəbiylə, İngiltərə 1961-ci ildə AİB üzvlüyünü istədi. Lakin Fransanın mənfi mövqeyi nəticəsində 1963-cü ilin yanvarında bu danışıqlar uğursuz nəticələndi və bu da ASTB-nın canlanmasına səbəb oldu. 1 yanvar 1967-ci ilədək iştirakçı ölkələr arasında (Portuqaliya istisna olmaqla) bütün gömrük rüsumları və sənaye malları ticarətinə kəmiyyət məhdudiyyətləri ləğv edildi. Bir il sonra ASTB ilə Finlandiya arasında gömrük vergiləri ləğv edildi.
1972-ci ildə Böyük Britaniyanın və Danimarkanın ASTB-dən çıxması bu təşkilatı əhəmiyyətli dərəcədə zəiflətdi və qalan üzvləri Birliyə üzv ölkələrin əsas ticarət tərəfdaşı olan AİB ilə iqtisadi münasibətləri tənzimləmək üçün yollar axtarmağa məcbur etdi. Çətin danışıqlar nəticəsində bütün ASTB üzvləri ilə yanaşı Finlandiya da AİB ilə 1973-cü ildə qüvvəyə minən sənaye malları ilə sərbəst ticarət müqavilələri bağladılar. Onların əsasında 1 iyul 1977-ci ildən tamamilə ləğv edilən gömrük rüsumlarında qarşılıqlı endirim aparıldı. Nəticədə, Qərbi Avropada AB və ASTB ölkələrini əhatə edən sərbəst ticarət zonası meydana gəldi. 1984-cü ildə AİH və ASTB arasında vahid iqtisadi məkanın yaradılması və əməkdaşlığın iqtisadi, pul və sənaye siyasəti, tədqiqat və inkişaf, ekologiya, balıqçılıq, nəqliyyat və qara metallurgiya kimi sahələrə genişləndirilməsinə dair müqavilə imzalanmışdır. ASTB ölkələri bir-birinin ardınca AİT-dən ayrılmağa və AB-yə üzv olmağa başladılar. Portuqaliya 1986-cı ildə ASTB-dən ayrıldı, 1995-ci ildə Avstriya, İsveç və Finlandiya Avropa Birliyinə qatıldı və beləliklə ASTB üzvü olmaqdan çıxdı. O vaxta qədər, 1992-ci ilin may ayında, ASTB və Aİ, Ortaq İqtisadi Məkan (insan, mal, xidmət, kapitalın sərbəst hərəkəti) haqqında bir müqavilə bağladılar.
Qalan ASTB üzvləri (İslandiya, Norveç, İsveçrə və Lixtenşteyn) Stokholm Sazişinin tam icrasını izləməyə davam etdilər. ASTB üzvü olan ölkələr, Bolqarıstan, Polşa, Rumıniya, Slovakiya və Çexiya da daxil olmaqla Orta və Şərqi Avropa ölkələri ilə sərbəst ticarət müqavilələri bağladılar. Oxşar bəyannamələr Baltikyanı ölkələrlə imzalanmışdır. 2010-cu ildə Ukrayna ASTB ilə Sərbəst Ticarət Sazişi imzaladı. Sazişlər istehsal olunmuş malların və kənd təsərrüfatı məhsullarının ticarətinə aiddir. Məqsədləri ticarət əlaqələrini stimullaşdıraraq Avropanın bu hissəsindəki islahatları dəstəkləməkdir.
Qazprom Arena
Qazprom Arena və ya Krestovski stadionu  – Krestovski adasının qərbində, Sankt-Peterburqda yerləşən futbol stadionudur. Adından da bəlli olduğu kimi Zenit ev oyunlarını bu stadionda keçirir. Stadion 2017 FİFA Konfederasiyalar Kuboku üçün tikilib başa çatdırıldı.. Stadionun başa çatdırılma vaxtı dəfələrlə gecikdirilmişdir. Belə ki, stadionun 2007-ci ildə təməli qoyulanda tikintisinin 2008-ci ilin dekabrında başa çatdırılacağı planlaşdırılmışdı., Sonralar isə 2011-ci ildə tikilişinin başa çatdırılacağı düşünülsə də müxtəlif səbəblərdən stadionun tikintisi 2017-ci ilə qədər gecikdirildi. Stadion 67000 tamaşaçı tutumuna malikdir.
1,1 milyard dollara tikilən Yeni Zenit Stadionu tarixə ən baha başa gələn stadionlar içinə adını yazdırdı.
Ümumi baxış
Stadionun arxitektural layihəsi barədə müsabiqədə qalib Kisyo Kurokavanın "The Spaceship" layihəsi oldu. Stadionun dizaynı Toyota şəhərindəki Toyota Stadionunun inkişaf etdirilmiş versiyası idi. Bu stadion da elə məhz Kurokava tərəfindən tikilmişdi. Stadion köhnə Kirov Stadionunun durduğu yer üzərində inşa edildi.
2009-cu ilin yanvarında Saint Petersburg Times qəzetinin verdiyi məlumata görə Sankt-Peterburq şəhər administrasiyası layihəni öz üzərinə götürür.Qazprom şirkəti isə bu stadionun tikintisinə pul ödəməyi rədd edir.
25 iyul 2016-cı ildə baş podratçı olan Inzhtransstroy-Spb şirkəti şəhər rəhbərliyinin tikinti işlərinə 1 milyard dollar ödəmədiyi barədə məlumat verir.Növbəti gün müqavilə ləğv edilir. Avqustun 1-in də isə media dağıdıcı küləyin və selin stadiona zərər vurduğu barədə xəbər yayımladı.
2016-cı ilin avqustunda yeni podratçı Metrostoy tikinti işlərini bərpa etdi.
Stadionda ilk rəsmi oyun 2017-ci ilin 22 aprelində Rusiya Premyer Liqasında Zenitlə Uralın arasında oynanıldı. Branislav İvanoviç stadionda ilk qolu vurur.
2017-ci ilin 17 iyununda həmin ildəki FİFA Konfederasiyalar Kubokunun ilk matçında Rusiya millisi ilə Yeni Zelandiya millisi oynadı.
2017-ci ilin 2 iyulunda 2017 FİFA Konfederasiyalar Kubokunun final matçında Çili millisi ilə Almaniya millisi oynadı.Bu matç turnirdə ən çox tamaşaçının seyr etdiyi matç olmaqla yanaşı həm də bu stadionun tarixində ən çox tamaşaçının seyr etdiyi matç olaraq yadda qaldı.
UEFA Avro 2020
19 sentyabr 2014-cü ildə UEFA stadionda Avro 2020 çərçivəsində üç qrup və bir 1/4 Final matçı olmaqla dörd matçın keçiriləcəyini bildirdi.
Ah Çibek Arığ
Ah Çibek Arığ — Xakaslar a aid qədim türk dastan ı. Dastanın meydana çıxmasının içərisində keçən qəzi qavramlar və ifadələrdən yola çıxaraq Afanasyev mədəniyyəti ilə əlaqələndirilərək e.ə. IV minilliyə qədər getdiyi düşünülməkdədir.
Haqqında
Ah Xan ölkəsində altı başlı ağ qayadan doğulan Ah Çibek Arığ fövqəladə formada atı ilə birlikdə qayadan çıxmışdır. Heybətli görünüşə malik olan qəhrəman ox və yayda məharətli olmuşdur. Ah Xanı öldürüb, ölkəsini yağmalayan Ay Molat ilə qarşı-qarşıya gələn Ah Çibek Arığ düşmənini iki dəfə öldürməsinə rəğmən dirildirilərək qarşısına dikilməsindən sonra onunla güləşmiş vı nəhayət onu öldürmüşdür. Müxtəlif ölkələrdə müxtəlif döyüşlərə qatılan Ah Çibek Arığ son olaraq Ay Molatı öldürdükdən sonra onun yerinə yeni hakim qoymuş, nəsihətlər vermiş və yurduna geri dönmüşdür.
Edilən müayinələr nəticəsində ümumiyyətlə qəhrəmanlıq dastanlarında fövqəladə doğulma, adı, fiziki xüsusiyyətləri, at, döyüş geyimləri və avadanlıqları, macəraya girən və macəraya girən adətlərin Huban Arığ dastanında da olduğunu söyləmək olar. Məqalədə xüsusi diqqət tələb edən xüsusiyyətlər, dastanda olan və əsrlər boyu mifoloji infrastrukturu sayəsində özlərini qorumağı bacaran, sehrli əşyalara sahib olmaq, yeraltı getmək, forma dəyişmək, hava hadisələrinə müdaxilə etmək, ölüləri diriltmək və xəstəni təmin etmək üçün fövqəladə varlıqların köməyidir. sehr). Bütün bu xüsusiyyətlər ilk dövr şamanlarının xüsusiyyətləridir və tam nizamlı bir döyüşçü, yaxşı bir lider və dünya nizamını təmin etməkdə qabaqcıl bir qəhrəman olan Huban Arığ, araşdırmada ən dəyərli olan Sibir Türk dastanlarının qəhrəmanları arasındadır.
Hakas Türkləri, yaşadıqları geniş coğrafiyada qadın qəhrəmanları baxımından, xüsusən dastanı tərk edən Türklərin ən çox şifahi hekayə nümunələrinə sahibdirlər. Qızıl Arığ, Huuc Ay, Oh Cibei Arığ və Arub kimi Huben dastanları, epik döyüşçü qadının qəhrəmanı Khakassia'nın Türkiyəni izah etdiyi nümunələr sırasındadır. Bu dastanlar arasında Huban Arığ, əsas qəhrəman içərisində və epik boyda mifoloji ünsürlərin hakim olduğu bir dastandır, erkən epik nümunələrdə göründüyü kimi, epik bir qəhrəmanda tapılmalı olan xüsusiyyətlər də var.
Tenqri İlmiş xaqan
Tenqri İlmiş xaqan — Türgiş xaqanlığının Çin tərəfindən 753-cü ildə təyin olunmuş hökmdarı. An Luşan üsyanının başlaması ilə Çinin təsiri azalmış, Türgişlərin hər bir kiçik boyu hakimiyyət uğrunda mübarizəyə başlamışdır.
Lenovo
Lenovo LTD — Pekində təsis edilmiş müasir kompüter texnologiyaları istehsal edən şirkət.
Şirkət kompüter, notbuk, smartfon, planşet və s. müasir texnoloji avadanlıqlar istehsalı ilə məşğuldur. Lenovo 2018-ci ildə dünyanın ən böyük kompüter istehsalçısı oldu. Şirkət, 60-dan çox ölkəd fəaliyyət göstərir və məhsullarını 160-dan çox ölkədə satır. Lenovo 1984-cü ildə Legend adı altında Pekində qurulmuş, 1988-ci ildə isə Honq-Konqa köçmüşdür.
Tianxi modeli
Tianxi kompüteri, təcrübəsiz Çin istehlakçılarının kompüterdən istifadə etməsini və internetə çıxmasını asanlaşdırmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. Ən vacib xüsusiyyətlərindən biri, istifadəçiləri İnternetə anında bağlaya bilməsi və veb brauzer ilə işləyə bilirdi. Bu, iki il araşdırma və inkişaf nəticəsində oldu. 2000-ci ildən Tianxi Çin tarixində ən  çox satılan kompüterdir. 2000-ci ildə yalnız 1,000,000 ədəd satıldı.
Orxan Nəbiyev
Orxan Rza oğlu Nəbiyev (20 yanvar 1995; Şamaxı rayonu, Azərbaycan — 14 oktyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
NGC 7606
NGC 7606, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Dolça bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Orxan Nəbiyev
Həyatı
Orxan Nəbiyev 1995-ci il yanvarın 20-də Şamaxı rayonunun Qurdtəpə kəndində anadan olub. 2001-2012-ci illərdə Qurdtəpə kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. 2012-2016-cı illərdə isə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin (ADPU) Şamaxı filialının "Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimliyi" üzrə ali təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Orxan Nəbiyev ali təhsilini başa vurduqdan sonra 2016-2017-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Cəlilabad rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində "Kəşfiyyatçı" olaraq müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. Həqiqi hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra isə Silahlı Qüvvələrdə üç aylıq təlimlərdə olub. Təlimləri bitirəndən sonra Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Mingəçevir şəhərində yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində "leytenant" hərbi rütbəsində xidmətə başladı.
Azərbaycan Ordusunun leytenantı olan Orxan Nəbiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Orxan Nəbiyev tabeçiliyində olan dörd əsgəri ilə birgə "Teleqüllə" adlandırılan ərazini işğaldan azad edib, silah yoldaşları tərəfindən "Qorxmaz Leytenant" ləqəbini qazanıb. Orxan Nəbiyev oktyabrın 14-də Suqovuşan döyüşləri zamanı snayper gülləsi nəticəsində şəhid olub. Noyabrın 3-də Şamaxı rayonunda dəfn olunub.
Xatirəsi
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Nəbiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirən zaman cəsarət göstərdiyinə, habelə qətiyyətli addımlar nümayiş etdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Orxan Nəbiyev ölümündən sonra "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Haqqında "Qorxmaz leytenant" adlı kitab çap olunub.
Nicat Şükürlü
Nicat Ayaz oğlu Şükürlü — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Nicat Şükürlü 1991-ci il oktyabrın 23-də Səbail rayonunun Bayıl qəsəbəsində anadan olub. 1998–2009-cu illərdə Bayıl qəsəbəsində 49 saylı "İntellekt" liseyində təhsil alıb. 2014–2019-cu illərdə isə Slavyan Universitetində (BSU) "Beynəlxalq münasibətlər" üzrə ali təhsil alıb. Karate idman növü ilə məşğul olub və Azərbaycan daxili yarışlarda bir sıra nailiyyətlər əldə edib. Subay idi.
Hərbi xidməti
Nicat Şükürlü 2009–2011-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Gədəbəy rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nicat Şükürlü ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nicat Şükürlü ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Ticarət bloku
Ticarət bloku — blok üzvləri üçün ticarət maneələrini endirən və ya aradan qaldıran bir qrup ölkə. Ticarət bloku yaratmaq üçün ölkələr beynəlxalq müqavilələr bağlayırlar. İqtisadi inteqrasiyanın müxtəlif dərəcələrindəki ticarət blokları mövcuddur:
Aktiv ticarət blokları
thumb|300px|Aktiv ticarət blokları thumb|[[Merkosur]] Bir sıra ölkələr iki və ya daha çox fərqli ticarət blokuna aiddir. Ticarət bloklarının təsnifatında təkrarlanmamaq üçün bu ölkələr ən aktiv ticarət bloklarından yalnız birinə həvalə edilmişdir. Blokların "fəaliyyəti" aşağıdakı üç meyara görə qiymətləndirilir:
Xəritədəki müəyyən rənglər müxtəlif bloklar üçün dəfələrlə istifadə olunur. Tünd rəng tam bir penis deməkdir; açıq rəngli- assosiativ üzv, müşahidəçi, gələcək iştirakçı, namizəd və ya oxşar status.
Tarduş şad
Tarduş şad — Tonq Yabqu xaqanın oğlu, Toxaristanın ilk yabqusu.
Hakimiyyəti
Məşhur buddist rahib Syüançzan 630-cu ildə Tarduş şadın hələ hakimiyyətdə olduğunu yazırdı. Çin mənbələrində 635 və 645-ci illərdə Çinə səfir göndərildiyi yazılmışdır. Bütün Əfqanıstan torpaqlarını öz hakimiyyəti altına almışdı. 645-ci ildə oğlu İşbara Yabqu nun sifarişi ilə öz xatunu tərəfindən öldürülmüşdür.
Zmiyane
Zmiyane (Змијање, Zmijanje) — Bosniya və Herseqovinanın ərazisinə daxil olan vilayət. Serb Respublikasının bir parçası. Manyaça dağı ətrafı ərazilərdə yerləşir. Keçmiş Zmiyane nahiyəsinin ərazisini əhatə edir. Nahiyə Osmanlı imperiyası dönəmində mövcud olmuşdur. Zmiyane naxışı 2014-cü ildə YUNESKO Qeyri-Maddi Mədəni İrs Siyahıları daxil edilmişdir
Yaşayış məntəqələri
Zmiyane vilayətində banya-Luka və Ribnik icmaları yerləşir. Yaşayış məmntəqələri: Striçiçi, Strajese, Sitnisa, Lokvari, Luyakovski, Lusiçi, Sokolovo, Qorne-Ratkivo və Done-Ratkovo. Zmiyane vilayətinin vahi hisəində yerləşən yaşayış məntəqləri: Dobrnya, Şlivno, Zelensi, Radmaniçi və Vilusi.
Tarixi
Hazırkı Zmiyane bölgəsi ilə təxminən orta əsrlərdə Zemlyanik jupasına daxil ərazxilərlə üst-üstə düşür. Bu ilk dəfə 1287-ci ildə Bosniyalı banın nizamnaməsində göstərilmişdir. Daha sonra XVI əsrə qədər qaynaqlar bu sahə haqqında az məlumatlar veir. XVI əsrdə bu yerlərdən səyahət edən Benedikt Kuripeşiç vilayət haqqında məlumat vermişdir. Belə ehtimal edilir ki, Serbiya və Bosniya türklərinin fəthindən sonra bu yerlərə heyvandarlıqla məşqul olan əhali köçürülmüşdür. Bu dövrdə Zmiyane əyaləti də Osmanlı hakimiyyəti altına keçmişdir
Ənənəvi naxış
Zmiyane vilayətində xüsusi tikmə texnikası vardır. Bu naxışlar qadın geyimlərini və ev əşyaları, xüsusilə də toy geyimlər, paltarlar, yataq dəstlərini bəzəmək üçün istifadə olunur. Bu naxış həndəsi formalı olub, əşyalarını naxışlamaq üçün göy rəngli ipdən istifadə olunur. Naxışlı modelin mürəkkəbliyi qadınların sosial vəziyyətini müəyyənləşdirdi. Hər bir naxışçı özünə aid bir texnika gətirir, bacarıq və qabiliyyətlər nəsildən-nəslə ölürülür.
NGC 5454
NGC 5454, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Naxırçı bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 3492
NGC 3492, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. E4 tipli. tərəfindən ildə 34.29 sm (13.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tiryək
150px|thumb|Cızılmış bir [[kapsul]] 150px|thumb|[[Osmanlıda tiryək satıcısı]] Tiryək və ya Tiryək saqqızı, xaşxaş kapsullarının tərtibi ilə sızan, südə oxşar öz suyunun yığılması ilə əldə edilən uyuşdurucu maddə.
Xaşxaş kapsulları müvafiq zaman müddətində tərtib edilir yəni sıyrılır, sıyrıqlardan sızan maye laxtalanır və xüsusi bıçaqlar ilə götürülür. Havanın təsiri altında mayenin rəngi tünd qəhvəyi olur. Bu maddə tiryək və ya tiryək saqqızı adlanır. Əczaçılıqda morfin, kodein, tebain, papaverin və s. alkaloidlərin alınmasında istifadə olunur. Bir az zəhərli hesab edilə bilər, amma asılılıq yaratdığına görə uyuşdurucu maddə kimi də istifadə olunur.
Bu uyuşdurucu maddə udularaq, çeynənərək və ya siqaret ilə birlikdə çəkilməklə istifadə olunur. Qısamüddətli zövq verir. Ağrıları azaldır və zehni durğunluq verdiyindən gündəlik problemlərinizi unutdurur. Ancaq bir müddət zövq verdikdən sonra zəiflik, ürək bulanması və baş ağrısı başlayır. İfrat miqdarda alınması nəticəsində insanı komaya sala bildiyi kimi, ölümünə də səbəb ola bilər.
Tiryəkin kəskin, xoşagəlməz bir qoxusu və acı dadı vardır. Tərkibində təxminən 10% morfin, 5% kodein, 6% narkotik ola bilər. Bundan əlavə, tiryəkin tərkibində şəkər, zülal, kauçuk yağı kimi maddələr və alkaloid adlı zəhərli bir maddə mövcuddur ki, bunların içərisində ən çox zəhərli olan morfindir.
Tiryəkin, Türkiyə Respublikası ilə BMT-nin qanunlarına görə istehsalı qadağandır. Əsas məhsulu olan xaşxaş isə dövlət nəzarəti altında istehsal edilir.
İfrat solçuluq
Bununla belə, Karl Marks kommunist sisteminə keçidin yalnız proletar inqilabı ilə mümkün olacağını, sonrakı dövrlərdə istehsal vasitələrinə və kütləvi informasiya vasitələrinə dövlət sahibliyi ilə bir egalitar (bərabərlik) cəmiyyətin qurulacağını və dövlətin bir müddət sonra yox olacağını bildirirdi. Digər tərəfdən, anarxistlər dövlətin ən qısa müddətdə məhv edilməsinin və insanların öz həmrəylik sistemlərində yaşamasının tərəfdarıdırlar.
İfrat sol qanad siyasətində din və milliyyət arxa plandadır. Hər cür millətçiliyi rədd edir. Çünki bütün insanların bir dam altında həmrəylik içində yaşadığını müdafiə edir. Tam egalitardır. Sinfi qarşıdurmaları aradan qaldırmaq, daha doğrusu, sinifsiz bir cəmiyyət yaratmaq üçün iqtisadi tələblərin bərabər şəkildə paylanmasını müdafiə edir. Bu cəhətdən sosial demokratiyadan fərqlənir. Çünki sosial demokratiya sosial ədalətin və bərabərliyin mülayim və iş şəraitinə uyğun paylanmasını müdafiə edir. Həmçinin sosial demokratiyada fərdi mülkiyyət anlayışı da mövcuddur. Karl Marksın dinə dair fikirləri aydındır. Karl Marks bunu belə izah etmişdir: “Din qəlbsiz dünyanın ürəyidir. Bütün insanları dünyanın əzab və əziyyətlərindən uzaqlaşdırır, rahatlaşdırır. İnsanları inqilaba aparan yoldan çəkindirir. Din demək olar ki, tiryəkdir”
Anarxizm, Avtonomizm, Kommunalizm, Kommunizm, Marksizm, Leninizm, Stalinizm, Trotskizm, Maoizm, Sol Kommunizm ifrat sol qanad siyasətinin elementləridir.
Pantu Nili yabqu
Pantu Nili Yabqu (阿史那般都泥利, əsl adı Aşina Babu 阿史那拔布) — Toxaristanın üçüncü yabqusu.
Həyatı
Aşina Mişenin ikinci oğlu idi. 693-700-cü illərdə qardaşı oğlu Tuçi xaqanın tərəfində olmuş, məğlubiyyətdən sonra Tibetə qaçmışdır.
Hakimiyyəti
Təbərinin məlumatına görə 705-ci ildə Toxarıstan yabqusu idi. Çox güman Tibet dəstəyi ilə hakimiyyətə gəlmişdi. Qardaşı Aşina Buğra Tigini 705-ci ildə Çinə səfir kimi göndərmiş, ərəblərə qarşı müharibədə kömək istəmişdi. 719-cu ildə həbs olunmuş, Dəməşqə aparılmışdı.
NGC 6422
NGC 6422, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 1574
NGC 1574, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şəbəkə bürcü istiqamətində yerləşir. E/S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tərtər üsyanı (1920)
Üsyanın başlanması
Rəşid ağa CavanşirTərtər üsyanının iştirakçısı və təşkilatçılarından biri idi. Üsyan mayın 21-də yerli əhalidən olan silahlı dəstənin Tərtərdəki sovet bölmələri və Tərtəri tərk edən Qızrmızı Ordu alayı üzərinə silahlı hücumu ilə başladı. Qırmızı Ordu bölmələri üsyançı qüvvələrin qarşısını ala bilmədi və 80 nəfərə yaxın itki verərək, qaçmağa məcbur oldu. Qırmızı alayın komandiri də öldürüldü.
Üsyanın yatırılması
Üsyanın genişlənməsinin qarşısını almaq üçün dərhal tədbirlər görüldü. Bir tərəfdən, Dadaş Bünyadzadə və Çingiz İldırım Tərtərə gəlib, əhalini sovet rejiminə müqavimətdən çəkindirməyə çalışdılar, digər tərəfdən isə bölgəyə əlavə hərbi qüvvələr gətirildi və Tərtər ətrafında Qırmızı ordu hissələrinin qüvvə üstünlüyü yaradıldı. Bununla, Tərtər ətrafında vəziyyəti müvəqqəti sakitləşdirmək mümkün oldu. Lakin Qarabağ üsyanının başlaması ilə Tərtərdə xalq hərəkatı yenidən gücləndi.
Zorge parkı
Haqqında
Bakının çox geniş ərazidə yerləşən köhnə parkı olan Zorge parkı bir neçə əyləncə yerini, o cümlədən uşaqlar üçün müasir attraksion parkını birləşdirir. Burada əhalinin istirahət etməsi üçün gözəl şərait yaradılıb, abadlıq və yaşıllaşdırma işləri aparılıb.
1981-ci ildə parkda kəşfiyyatçı Rixard Zorgenin xatirəsinə abidə ucaldılıb. Abidənin müəllifləri - heykəltaraş V.Tsiqal və arxitektor R.Əliyev konstruksiyanın əsas mahiyyətini orijinal şəkildə çatdırmağa müvəffəq olublar. Divar şəklində abidənin üzərində kəşfiyyatçının təsviri həkk olunub. Onun diqqətli baxışları sanki ətrafdakıları müşahidə edir. Başdan-başa yaşıllıq içində olan park boyu rahat skamyalar düzülüb, uşaq meydançaları yaradılıb. Burada rayon səviyyəli tədbirlər keçirilir.
2012-ci ildə parkda ucaldılan Koroğlu abidəsi də diqqətəlayiq abidələrdən biridir. Abidənin yerdən hündürlüyü 23 metrdir. Əfsanəvi Qıratın belində oturan Koroğlu monumenti Ukraynada tuncdan tökülüb. Kompozisiyanın müəllifi Tokay Məmmədovdur.
İstirahət guşəsində "Koala Park" əyləncə mərkəzi də fəaliyyət göstərir. Bura həm uşaqlar, həm də böyüklər üçün eyni dərəcədə maraqlıdır.
Tengir Ordo
Tengir Ordo – yəni Tenqrinin xalqı. 2005-ci ildə Qırğızıstanın paytaxtı Bişkekdə qırğız millət vəkili Dastan Sarıqulov tərəfindən qurulan və türkçülüyə əsaslanan təşkilat.
Haqqında
Sovet İttifaqı dağılandan sonra bu rejimdən qurtulan türk xalqları yenidən öz köklərini və milli şəxsiyyətlərini axtarmağa başladılar. Bu inkişaf əvvəlcə Tatarıstanda 1990-cı illərdə, daha sonra Rusiya və Qırğızıstanda meydana gəldi. Tatarıstanda bu hərəkatın adı əvvəlcə "Bizneng yol" (Bizim yolumuz) idi, lakin sonradan "Tengirizm" (Tengrisizm) daha tez-tez eşidilirdi. Zaman keçdikcə Tengrisizm xalq arasında geniş yayılmış bir həvəs olmağı dayandırdı və dövlət tərəfindən dəstəklənməyə və institutlar qurulmağa başladı.
5.000 üzvünün olduğu deyilən Tengir Ordonun hədəfləri tenqriçilik adı verilən islam öncəsi türklərin inanc və mədəniyyətini araşdırmaq və bu təməl üzərinə yeni türk millətçiliyi inşa etməkdir. Orta Asiya türkləri arasında islam öncəsi mədəniyyəti daha yaxşı yayma və daha önəmlisi bir-birinə yadlaşdırılan türk xalqlarını yenidən bir-birinə yaxınlaşdırma məqsədindədir. Qırğızıstanda, xüsusilə Konversiya Universitetində aktivdir. Bu günə qədər Qırğızıstanda yox, həmçinin Qazaxıstanda da uğurlu olmuşdurlar. Beləcə, artıq qazax dövlət rəhbəri Nursultan Nazarbayev də eynən bir çox qırğız, tatar və altaylı siyasətçilərin etdiyi kimi tenqriçiliyin əsl türk mədəniyyətinin qaynağı olduğunu nitqlərində tez-tez xatırlatmaqdadır. Bundan əlavə, Azərbaycanda, Türkiyədə, Özbəkistanda, hətta Rusiyaya bağlı Yakutistan və Tataristanda da fəaliyyət halındadırlar. Təşkilatın öndə gedən bəzi digər adları Edil Basaylov, Muradbek İmanaliyev, Topçubek Turqanaliyev, Abdıqanı Erkebayevdir.
Bu inkişaflara əlavə olaraq Tengricism ilə əlaqəli simvolların Orta Asiya ölkələrinin bayraqlarında və daşlarında geri döndüyü diqqətəlayiqdir. Xüsusilə göyün mavi rəngi və qurd simvolları bugünkü Türk Cümhuriyyətlərinin bayraqlarında.
Yaqutlar yeni doğulmuş Tenqristikizmi "Ayy" adlandırırlar. Ayrıca bəzi ziyalılar və millətçi dairələr arasında "Göktanrısı din" də Tengricilig quyularına maraq artır.
Masters turniri çempionlarının siyahısı
thumb|200px|right|[[Cek Niklaus 1963, 1965, 1966, 1972, 1975, 1986-cı illərdə Masters çempionluğu əldə etmişdir. Turnirin ən müvəffəqiyyətli oyunçusudur. Turniri iki il ardıcıl qazanan üç oyunçudan biri olan Cek Niklaus, 1972-ci ildə turniri çempion olaraq bitirmişdir.]]
Masters turniri — 1934-cü ildən bəri təşkil edilən illik qolf turniri. Turnirin ilk çempionu Horton Smitdir. Hər il təşkil edilən dörd böyük turnirdən birincisi olan Masters turnirinin son günü aprel ayının ikinci bazar gününə uyğun gəlir. Hər il eyni yerdə (Auqust Milli Qolf Klubu) təşkil edilən yeganə böyük turnirdir. Masters çempionları digər böyük turnirlərdə (Açıq Amerika, Açıq Britaniya, PGA Çempionatı) 5 il ərzində iştirak etmək və Masters turnirində istədikləri zaman iştirak etmək şansını qazanarlar. Masters turnirində birinci yeri əldə edən qolfçu "yaşıl pencəyi"də əldə edir. İlk yaşıl pencəyi 1949-cu ildə Sem Snid qazanmışdır. Bu pencək çempion tərəfindən bir il saxlanılır və sonra geri qaytarılır. Bu turniri birdən çox qazanan oyunçunun vücudunda çox böyük dəyişiklik olmadığı təqdirdə yalnız bir yaşıl pencək qazanacağı mənasına gəlir.
İllərə görə
thumb|upright|right|1958, 1960, 1962 və 1964-cü illərdə Masters çempionu olan [[Arnold Palmer. 1960-cı il Masters çempionu olan Arnold Palmer, əldə etdiyi qələbələrlə turnirin ən müvəffəqiyyətli oyunçusudur.]] thumb|upright|right|1997, 2001, 2002 və 2005-ci illərdə Masters çempionu olan [[Tayqer Vuds, turniri iki dəfə ardıcıl qazanan üç oyunçudan biridir.]] thumb|upright|right|1961, 1974 və 1978-ci illərdə Masters çempionu olan [[Qeri Pleyer.]] thumb|upright|right|1989, 1990 və 1996-cı illərdə Masters çempionu olan [[Nik Faldo, turniri iki il ardıcıl qazanan üç oyunçudan biridir.]] thumb|upright|right|2004, 2006 və 2010-cu illərdə Masters çempionu olan Fil Miklson.
Tritaqonist
right|thumb|200px|İlk tritaqonist rolunu canlandıran aktyorlardan biri [[Esxin]] Tritaqonist və ya üçüncü baş qəhrəman ( – üçüncü aktyor;  — «üçüncü» və  – «rəqabət»;  – «döyüşçü») — ədəbiyyat da, protaqonist dən və deyteraqonist dən sonra ən mühüm üçüncü personaj. Qədim Yunanıstan dramı nda, tritaqonist fəal truppanın üçüncü üzvü olurdu. Personaj olaraq, tritaqonist təhrikçi və ya protaqonistin iztirablarının səbəbkarı ola bilər.
Tarix
Tritaqonist konsepsiyası erkən ikiaktyorlu dramdan yaranmışdır. Bundan sonra, prinsipial personajın və onun əleyhdarını təsirini iki aktyor artırırdı. Burada, əleyhdarı hissəsi üçüncü aktyora (tritaqonist), ikinci aktyorsa (deyteraqonist) prinsipial personajın sirdaşı və ya bəradər i rolunu oynayır. Beləliklə, prinsipial personaja daha böyük bir şəxsiyyət dərinliyi verilir. Qədim Yunanıstan teatrının bədii qiraətləri qismən melodik olduğundan, tritaqonistin rolu adəti üzrə ifaçıya verilirdi. Mark Tulli Siseron "Divinatio in Caecilium" adlı əsərində tritaqonist protaqonistindən təbii olaraq daha güclü olanda onun öz səsini tez-tez "fəth etməli" olduğunu yazır.
Bu rolu canlandıran görkəmli qədim yunan aktyorlarına Esxin və Minisk daxildir. Qədim yunan teatrlarının bəzi formalarında tritaqonistin səhnəyə soldan daxil olması ənənəvi bir hərəkət idi.
Əfqan Abdurahmanov
Əfqan Ağasəf oğlu Abdurahmanov (25 may 1976; Bakı, Azərbaycan SSR — 10 oktyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı.
Vətən müharibəsi
Azərbaycan ordusunun polkovnik-leytenantı olan Əfqan Abdurahmanov 2020-ci il sentyabrın 27-də Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşan qəsəbəsinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Əfqan Abdurahmanov oktyabrın 10-da Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub. Qəbələ rayonunun Əmirvan kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əfqan Abdurahmanova "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" adı verildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əfqan Abdurahmanov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Zurab Noqaideli
Zurab Temuroviç Noqaideli (ზურაბ თემურის ძე ნოღაიდელი; ) — Gürcüstan siyasi xadimi. 2005–2007-ci illərdə Gürcüstanın baş naziri, "Ədalətli Gürcüstan" siyasi partiyasının lideri.
Həyatı
M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Fizika fakültəsini bitirmişdir. 1988–1991-ci illərdə Gürcüstan Elmlər Akademiyası Coğrafiya İnstitutunda çalışmışdır. 1992-ci ildə Respublika Parlamentinin üzvü oldu. 1999-cu ildə "Gürcüstan Vətəndaşlar İttifaqı" partiya siyahısı üzrə Gürcüstan parlamentinin üzvü. Parlamentin eyni adlı fraksiyasına daxil olmuşdur. Vergilər və Gəlirlər Komitəsinin sədri seçilmişdir. 2001–2002-ci illər ərzində Maliyyə Naziri idi.
NGC 4676B
NGC 4676B, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Zurab Noqaideli
Həyatı
İstefa verdikdən sonra kommersiya bankı işləmişdir və konsaltinq şirkətində ortaq olaraq çalışdı. 27 noyabr 2003-cü ildə Maliyyə Naziri təyin olundu. 17 fevral 2005-ci ildən 2007-ci ilin noyabr ayınadək Gürcüstan Baş Naziri olmuşdur.
Ailəlidir və iki övladı var.
Meduza salı (rəsm)
Meduza salı —  romantizm dövrünün ən tanınmış nümayəndələrindən biri olan fransız rəssamı Teodor Jerikonun rəsm əsəri. Rəsmin yaradılmasına səbəb 1816-cı ilin iyulunda ”Meduza” freqatının qəzaya uğraması olmuşdur. Beləki 1816-cı il 2 iyul tarixində Mavritaniya sahillərindən yan alan “Meduza” freqatı 5 iyulda qəzaya uğrayır. Qəza nəticəsində 147 nəfər ekipaj üzvü tərk edərək sala  mindirilmişdir. 15 nəfərdən savayı qalan hamı xilas olma gününə qədər həlak olmuşdur. Sağ qalanlar isə aclıqla mübarizə aparmaq üçün hətta kannibalizmə də yol vermişdilər. Bu hadisə beynəlxalq qalmaqala səbəb olmuşdur. Qəzanın baş verməsi fransız kapitanının səriştəsizliyi ilə əlaqələndirilmişdir. Gənc Teodor Jeriko böyük ictimai marağa səbəb olan bu hadisəni təsvir etməklə karyerasına başlamaq qərarına gəlmişdir. O, rəsm əsərini çəkməyə başlamamışdan əvvəl ətraflı araşdırma aparmış, çoxsaylı eskizlər hazırlamışdır. Qəzadan sağ çıxmış iki nəfərdən müsahibə alaraq salın müvafiq miqyaslı modelini yaratmışdır. O, artıq dünyasını dəyişmiş və ölüm ayağında olanların rəngini, bədənlərinin teksturasını görmək üçün xəstəxanalar və morqlara baş çəkmişdir.
Süjeti
240px|thumb|right|Ekipajın xilas olması zamanı Meduza salının planı 1816-cı ilin iyununda Meduza freqatı Roşfor ticarət limanından çıxaraq Seneqalın Sent-Luis limanına doğru istiqamət götürmüşdür. Səfər zamanı "Meduza"nı daha 3 gəmi müşayət edirdi: Luara, Arqus və Exo. Vikont Huqo Şamerey 20 illik fasilədən sonra freqata kapitan təyin olunmuşdu. Məlum qəzanın baş verməsi nəticəsində ictimaiyyət yanlış olaraq məhz kral XVIII Lüdoviki vikontu təyin etməkdə günahlandırsalar da, əslində kapitanı Fransa Donanma nazirliyi təyin etmişdir. Missiyanın məqsədi 1814-cü ildə imzalanmış Paris sülhünün şərtləri əsasında Seneqalın Böyük Britaniyadan Fransaya keçməsini qəbul etmək idi. Fransa tərəfindən Seneqala qubernator təyin olunmuş Julyen-Dezire Şmaltz da ailəsi ilə birgə freqatın sərnişinləri sırasında idi.
Bu müddətdə yalnız 15 nəfər insan sağ qalmış; bəziləri öldürülmüş və ya yoldaşları tərəfindən suya atılmış; bəziləri isə aclıqdan və əlacsızlıqdan özünü dənizə atmışdır. Bu hadisə Napoleonun yüz günündən sonra yenicə bərpa olunmuş fransız monarxiyasının ictimaiyyət qarşısında nüfuzunun xeyli düşməsinə səbəb olmuşdur.
Rəsm üzərində çalışmalar
Rəssam Ogüst Raffenin dediyinə inansaq, rəssamın emalatxanası anatomik teatra bənzər bir yerə çevrilmişdir. Freqatda çalışmış dülgər Lavlilett salın böyük miqyasda modelini yaratmışdır. Jeriko əsərində salın ölçülərini həmin miqyasda vermişdir. Rəsmə diqqətlə baxdıqda, hətta salın lövhələri arasındakı boşluqları belə görmək olar. Jeriko isə öz növbəsində mumdan insan fiqurları hazırlayaraq onları salın modelində yerləşdirmiş, müxtəlif rakurslardan kompozisiyanı öyrənmiş, çox güman kamera-obskuranın yardımından istifadə etmişdir. Jeriko plastikdə təsviri motivin hazırlanmasını təcrübədən keçirmiş ilk Avropa rəssamlarından biri olmuşdur.
Dəniz və səmanın etüdlərini çəkmək üçün Havra yollanmalı olmuşdur. Dəniz xəstəliyindən əziyyət çəkməsinə baxmayaraq, tufanı görmək üçün dəfələrlə sahil kənarına yaxınlaşmışdır. 280px|thumb|left|Qəzadan sonra "Meduza" freqatının matroslarının ingilislər tərəfindən həbs olunması, Motte Sənətşünas Lorens Eytner Jerikonun yaradıcılıq axtarışlarında önəm verdiyi bir neçə vacib süjeti fərqləndirmişdir. “Zərərçəkənlərin xilası”, “Salda dava”, “Kannibalizm”, “Arqusun peyda olması”. Süjet seçimi prosesi zamanı rəssam tərəfindən təqribən 100-ə yaxın ştudiya (yaradılacaq kompozisiya üçün naturanın öyrənilməsi məqsədilə yazılan yaradıcılıq gündəliyi) yaradılmışdır. Sağ qalmış sərnişinlərin xilası və salda kannibalizm səhnələri ona daha maraqlı gəlmişdi..
Nəhayət, Jeriko tarixin ən yüksək gərgin anlarından birini – salın səhər dreyfi zamanı sağ qalmış bir neçə nəfərin üfüqdə “Arqus” gəmisinin peyda olmasını görməsi süjetini seçmişdir. Lakin gəmi saldakılardan yan keçmişdir. Sağ qalmış ekipaj üzvündən biri bu haqda bildirmişdir: “Biz sevinc sayıqlamasından dərin hüzn və qəm-qüssəyə qərq olduq. Jeriko düşündüyü nəhəng tablonun yerləşməsi üçün studiya kirayələyir. Demək olar ki, 8 ay müddətində emalatxananı tərk etmədən orda çalışır..
Yazıçı Rupert Kristiansenin sözlərinə görə, xilas olma zamanı ölüləri də nəzərə alsaq rəsmdə saldakından daha çox insan fiquru təsvir olunmuşdur. Verilən məlumatlara əsasən, xilas olma günü əslində səhər günəşli, dəniz sakit olmuşdur. Lakin Jeriko emosional zülmət ideyasını gücləndirmək üçün həmin anı tufanlı və qaranlıq təsvir etmişdir.
Tələbəsi Verne və dostu Antuan Monforun şahidliyinə əsasən, Teodor eskizsiz ağ kətan üzərində çəkməyə başlamışdır. Mən onun fırça ilə tabloya toxunmamışdan öncə diqqətlə modelə baxdığının şahidi olmuşam. Elə gəlirdi ki, o kifayət qədər asta işləyir, əslində isə o çox sürətli çəkirdi. Onun boya yaxması dəqiq yerinə hopurdu, ona görə hər hansı düzəlişə ehtiyac qalmırdı.
Bu metod Jerikoya tələbəsi olduğu Pyer Narsis Qerendən tanış idi.. 220px|thumb|right|Diaqram rəsmdə istifadə edilmiş əsas rəngləri nümayiş etdirir. Daha çox ehtiras əldə etmək, fiqurları ümumi tonda birləşdirməyə çalışan rəssam onları daha da tünd rənglərdə, kölgələri isə demək olar ki, qara rəngdə təsvir etmişdir. Onun palitrasını əsasən, iki fərqli sarı oxra, Siena (sarı-qəhvəyi rəngli) piqmenti, çəhrayı, karmin, Berlin lazuru, bitium təşkil edirdi. İşıq və kölgənin kontrastlığını daha da qabartmaq üçün o tünd qəhvəyi çalarda olan şəffaf material - bitumdan istifadə etmişdir. Jerikonun bitium və sikkativlərdən (quruma prosesini sürətləndirmək üçün yağlı boyalara əlavə edilən köməkçi maddə) çox istifadə etməsi sonradan rəsmin qaralmasına, bəzi əlvan rənglərin solğunlaşmasına, boya qatında isə krakelürlərin (çatlar) peyda olmasına səbəb olmuşdur.. Kiçik fırçalardan istifadə etməsi rəsmdəki boyaların tez qurumasına səbəb olmuşdur. Jeriko bütünlüklə işinə alüdə olmuşdur. Əvvəllər daima kübar həyat tərzi keçirən rəssam indi evdən çıxmır və əvvəlki vaxtlara qayıtmamaq üçün saçlarını belə kəsmişdir. 1818-ci ilin noyabrından 1819-cu ilin iyul ayına qədər Fobur-dü-Ruledə yerləşən emalatxanasında rahiblərə xas nizamda yaşamışdır. 18 yaşlı köməkçisi Lui-Aleksis Camarlə kiçik otaqda yatmaları bir sıra xoşagəlməz şayələrin yaranmasına gətirib çıxartmışdır. Bu səbəbdən Camar çıxıb getsə də, Jeriko onu geri qaytarmağa müvəffəq olmuşdu.
Onun emalatxanasına yalnız bir neçə nəfər dostu girə bilərdi. O, səhər tezdən axşam gün batana kimi çalışırdı. O, dostlarından model qismində istifadə etmişdir. Ejen Delakrua bu rəsmdə Teodor Jeriko üçün modellik etmişdir. Bu müddətdə rəssamın rəsm üzərində çalışmasına baxan Delakruanın rəssamlıq haqda olan ənənəvi dünyagörüşü tamamilə kökündən dəyişmişdir. Hubert Vellinqtona əsaslanaraq Delakrua bu haqda belə söyləmişdir : ''“Jeriko mənə rəsm üzərində işlədiyi vaxt əsərə baxmağa icazə vermişdi. Bu əsər məndə elə böyük təəssürat oyatmışdır ki, emalatxanadan çıxdıqda dəli kimi qaçmağa başladım və öz otağıma çatmayana qədər dayanmadım”.''
Bundan savayı, rəsmdə çəkdiyi 3 insanı Korrear, Savinyi və Lavilettə oxşar şəkildə yaratmışdır. Ön planda çılpaq ölü gənc oğlan qismində köməkçisi Camarı təsvir etmişdir.
Kompozisiya
Jeriko paralel xətlərdən istifadə etməklə klassik quruluşdan imtina etmiş, diaqonalların köməyilə dörd qrup personajdan ibarət kompozisiya yaratmışdır. Rəsmə tamaşa edərək izləyicinin diqqəti dərhal ölü cəsədlərə, oğlunun cəsədi önündə əyilmiş ataya, dirəyin yanında dayanmış dörd fiqura yönəlir. Ayağa qalxmağa və gəmi istiqamətində siqnal vermək istəyən insanlar onların təmkinliyilə dinamik kontrast təşkil edir.
Dünya incəsənətinin ən gözəl şah əsərlərində gücün,ehtirasın və hərəkətin durmadan artması ilə müşahidə olunan belə güclü və bütöv kreşendoya çox nadir hallarda rast gəlinir. — İ. Kojina. «Romantik döyüş».
Jeriko Avropa incəsənətinin ənənəvi “Ölüm rəqsi”, “Ölümün zəfəri” mövzularına da müraciət etmişdir. Belə ki, rəsmdə ön planda təsvir edilən ölü insanın çılpaqlığı “bütün xeyirlərin yoxluğ”u kimi bəhs edilərək "təbii", "ilahi" və "cinayətkar" çılpaqlığa qarşı qoyulur. Ölüm ona kimsə önəm verməyəndə, kimsə ölülər üçün ağlamayanda daha da sərt olur. Demək olar iki həftəyə yaxın müddətdə ac və susuz keçinən insan bədənləri daha da zəifləmiş tərzdə təsvir olunmaq əvəzinə, Jeriko onları qüsursuz bədən quruluşunda olan atlet kimi təsvir etmişdir. Bununla o, adi dramı ümumbəşəri faciəyə qədər yüksəltmişdir.
Böyük tabloda okeanın təsvirinə o qədər də böyük yer verilməsə də, lakin rəssam “coşan təbiət hadisəsinin miqyası”nı verməyi bacarmışdır. Personajların siması üfüqdə itən gəmiyə tərəf yönəlmişdir. Bununla məkan daha da genişlənmişdir. Kolorist Jeriko digər işlərindən fərqli olaraq bu rəsmdə tragik atmosferi vermək üçün tünd monoxrom çalarlardan istifadə etmişdir. İlk əvvəl rənglər daha açıq olsa da, sonradan getdikcə tündləşmişdir. Rəssam fiqurları ikili işıqlandırmada vermişdir : işıqlı səma fonunda siluet təsvirindən qaçmış, insanların ümumi hərəkətini təkrarlayaraq diaqonal işıq axınını aşağı sol küncdən sağ yuxarı künc istiqamətində vermişdir..