cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
MəqsədliSən?! (kitab)
"MəqsədliSən?!" - Gənclərin işgüzar inkişafına kömək
Kürbünav (Sərdəşt)
Kürbünav - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 362 nəfər yaşayır (62 ailə).
Melpomena Kurniçeva
Melpomena Kurniçeva (Мелпомена Кърничева, Мелпомена Крничева)  —  Bolqar inqilabçısı - terrorçu, Daxili Makedoniya-Odrinsk inqilabi təşkilatı üzvü , Daxili Makedoniya-Odrinsk inqilabi təşkilatı rəhbəri Vançe Mixaylovun həyat yoldaşı. Mença ləqəbi ilə tanınır. Milliyyətcə arumın olmuşdur.
Uşaqlıq və gənclik illəri
Melpomena indiki Şimali Makedoniyanın Kruşevo şəhərində, Sofiyada biznesi olan arumın tacirin ailəsində anadan olub. Onun ana nəslindən olan ulu babası türklər tərəfindən öldürülən Kruşevli bolqar keşişi idi.
1918-ci ildə Melpomena Münhendə təhsil alıb və görkəmli bolqar-makedoniyalı inqilabçı, sosialist və terrorçu Todor Panitsa dərnəyinin üzvü olub. Lakin Birinci Dünya müharibəsi bitdikdən sonra Bolqarıstana qayıdır. O, Makedoniyanın azadlığı uğrunda qadın hərəkatının fəalı olmuşdur.
Panitsanı öldürmək
Kominternlə sıx əlaqələri olduğundan Makedoniya hərəkatının sol qanadından məyus olan Mença Daxili Makedoniya-Odrinsk inqilabi təşkilatına qoşulur və təşkilatın rəhbərliyinə Vyanada sürgündə olan Panitsanı aradan götürməyi təklif edir.
Avstriya məhkəməsinin hökmü ilə Mença 8 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilir, lakin ilin sonuna kimi Avstriya Ali Məhkəməsinin qərarı ilə səhhətinin pisləşməsi - vərəm və digər xəstəliklərə görə həbsdən azad edilir.
Şəxsi həyat
25 dekabr 1926-cı ildə Daxili Makedoniya-Odrinsk inqilabi təşkilatının rəhbəri Vançe Mixaylovla evlənir. Bəzi məlumatlara görə, Panitsanın öldürülməsi Mixaylov tərəfindən evlənmək üçün şərt idi.
Mühacirət
1934-cü ildə əri ilə birlikdə Mença immiqrasiya etməli olur. Türkiyə, Polşa, Müstəqil Xorvatiya Dövləti, İspaniya və İtaliyada yaşayır. Sonda isə Romada xəstəlikdən dünyasını dəyişir.
Han Kanq
Han Kanq - (Koreya dilində: 한강; 1970-ci il, noyabrın 27-də dünyaya gəlib) koreyalı yazıçı. 2016-cı ildə yazdığı mental cəhətdən xəstə olan və ailəsinin etinasızlığı ilə qarşılaşan qadının həyatından bəhs edən “Vegeterian" adlı əsərilə “Man Booker” mükafatına layiq görülüb. Roman həmçinin müəllifin ingilis dilinə tərcümə edilən ilk əsərlərindəndir.
Həyatı
Han Kanq yazıçı Han Sınqvonun qızıdır. Qvancuda anadan olub və 10 yaşında olarkən öz “Yunan dərsləri" adlı əsərində də bəhs etdiyi Suyuriyə köçüb. Yonsey universitetində ədəbiyyat üzrə təhsil alıb. Müəllifin qardaşı Han Donq Rim də yazıçıdır. “Seulda qış" adlı şeirinin də daxil olduğu beş şeirinin “Ədəbiyyat və cəmiyyət" adlı 1993-cü il qış sayında çap edilməsi ilə karyerasına başlamışdır. Öz bədii debütünü isə növbəti ildə qısa hekayəsi “Qırmızı lövbər"in “Seul Şinmun” bahar müsabiqəsində qalib gəlməsi ilə başlamışdır. O vaxtdan bəri “İ Sanq” ədəbiyyat mükafatı(2005), “Günün gənc artisti” mükafatı və “Koreya Roman Ədəbiyyatı ” mükafatına layiq görülmüşdür. Kanq Seul İncəsənət Universitetində yaradıcı yazmağı öyrədib və hal-hazırda 6-cı novelinin yazmaqla məşğuldur.
Vaxtaşırı miqrenlə mübarizə aparmalı olan Hanq Kang miqrenin onu “təvazökar olmasına" kömək olduğunu bildirmişdir.
Yaradıcılığı
Yazıçının debüt əsəri olan “Yosunun sevgisi” adlı əsəri 1995-ci ildə çap edilmiş, dəqiq və ətraflı təhkiyəsinə görə marağa səbəb olmuşdur. Han “Vegeterian” və onunla bənzər olan “Monqol ləkəsi"ni əliylə yazmalı olur, çünki kompüterin klaviaturasından həddindən artıq istifadə biləyinin ağrımasına səbəb olmuşdu. Qeyd edilir ki, Han öz kollec illərində İ Sanq adlı müasir koreyalı şairin bir misrasına aludə olmuşdur: “İnanıram ki, insanlar bitki olmalıdır”. İ Sanqın misrasındakı Yapon işğalı altında Koreyanın müstəmləkə tarixində məruz qaldığı zorakılığa qarşı müdafiə mövqeyini anlayan Han bundan ilham alaraq özünün ən uğurlu işi olan “Vegeterian"ı yazdı. “Vegeterian" müəllifin ingilis dilinə tərcümə edilən ilk əsəri oldu, buna baxmayaraq Deborah Smitin onun novellasını ingilis dilinə tərcümə etməsi ilə artıq beynəlxalq mühitdə diqqət çəkməyi bacarmışdı. Alimlərin romanda səhvlər aşkarlaması bəzi mübahisələrə səbəb olmuşdur, bununla yanaşı, Smitin dialoqları səhv obrazlara aid etməsi ilə bağlı da müzakirələr var. Bu iki səbəbdən tərcümə əsəri 2016-cı ildə “Man booker" mükafatına layiq görülmüşdür. Han bu mükafata namizəd görülən ilk koreyalı yazıçıdır. Əsər həmçinin, “NYTimes"ın kitab dəyərləndirməsində “2016-cı ilin ən yaxşı 10 kitabı” siyahısında yer almışdır. Müəllifin üçüncü romanı olan “Ağ kitab" 2018-ci ildə “Beynəlxaq kitabçı" mükafatında son namizədlər arasında yer almışdır.
Hanın ədəbi karyerası 1993-cü ildə “Ədəbiyyat and Cəmiyyət” jurnalının qış sayında “Seulda qış” da daxil olmaqla beş şeirini dərc etdirməsi ilə başladı. Onun bədii yaradıcılığı növbəti il “Qırmızı Lövbər” hekayəsi Seul Şinmun Bahar Ədəbi Müsabiqəsində qalib gəldikdən sonra başladı. Onun ilk hekayələr toplusu, "Yosunun Sevgisi" 1995-ci ildə nəşr olundu. 1998-ci ildə Han Ayova Universitetində Beynəlxalq Yazı Proqramında iştirak etdi. Onun Koreyada nəşr olunan əsərlərinə "Qadınımın Meyvələri" (2000) “Od Salamander” (2012); "Qara maral" (1998), "Sənin Soyuq əlin" (2002), "Vegetarian" (2007), "Nəfəslə mübarizə" (2010), "Yunan dərsləri" (2011), "İnsan hərəkətləri" (2014), "Ağ kitab" (2016) və “Biz Ayrılmırıq” (2021) kimi romanlar; “Axşamı Çəkməcəyə Qoydum” şeir  (2013); “Sevgi və onun ətrafında olanlar” (2003), “Sakitcə Oxunan Mahnılar” (2007) esse kitabları daxildir.
Han həm də musiqiçidir, eləcə də vizual sənətlə maraqlanır və onun işlərində tez-tez bu çoxşaxəli sənət nümunələrinə rast gəlmək olar. "Sənin soyuq əlin” (2002) heykəltaraş və onun modelinin hekayəsi ətrafında cərəyan edir. O, “Sakitcə Oxunan Mahnılar” (2007) adlı esse kitabını nəşr etdirəndə bəstəsəni, sözlərini özü yazdığı və ifa etdiyi on mahnıdan ibarət CD buraxdı. Əvvəlcə  oxumaq niyyətində olmayan Han musiqiçi və musiqi direktoru Han Conq Rimin təkidi ilə bu mahnıları özü ifa edir.
Han 1999-cu ildə “Körpə Budda” romanı ilə 25-ci “Koreya Roman Ədəbiyyatı ” Mükafatını, 2000-ci ildə “Günün gənc artisti”  mükafatını, “Monqol ləkəsi” ilə 2005-ci ildə “I-Sanq Ədəbi Mükafatı”nı və 2010-cu ildə “Nəfəslə mübarizə” ilə “Donq-ni Ədəbi Mükafatı”nı qazandı. “Körpə Budda” və  “Vegetarian” filmləri onun eyniadlı əsərləri əsasında çəkilib. Film  Busan Beynəlxalq Film Festivalında  uğur qazandı.
Monqol ləkəsi  İ Sanq Ədəbi Mükafatını qazandı. Seriayanın  qalan hissəsi müqavilə problemlərinə görə gecikdirildi. Han 2013-cü ilə qədər Kim Eran 32 yaşında bu mükafatı alana qədər I Sanq Ədəbiyyat Mükafatını alan ən gənc yazıçı idi. Han, 1 oktyabr 2017-ci ildə İtaliyada Adelfi Edizionin "Atti Umani” adlı “İnsan hərəkətləri” nin italyan tərcüməsi ilə 2017-ci ildə Malaparte Mükafatını qazanmaq üçün seçilmişdir.
Han Kanqın 2017-ci ildə yazdığı "Ağ Kitab" avtobioqrafik romanı doğumundan iki saat sonra ölən böyük bacısının itkisindən bəhs edir. 2018-ci ildə Kanq “Gələcək Kitabxana” layihəsinə töhfə vermək üçün seçilən beşinci yazıçı oldu
Ayzpute
Ayzpute — Latviyanın qərbində yerləşən şəhər, Ayzpute diyarının inzibati mərkəzi (tarixi Kurzeme rayonu). 1 iyul 2009-cu ilə qədər Liepaya rayonunun bir hissəsi idi. Əhalisi 5,346 nəfərdir (2007). Tebra çayı üzərində, Liepayadan 48 km şimal-şərqdə yerləşir.
Tarixi
Alman səlibçilərinin Hazenpot qalasının əsası 1248-ci ildə qoyulmuşdur. Şəhər 1378-ci ildən Kurland yepiskopluğunun inzibati mərkəzidir. Kurland yepiskopu ilə yanaşı, qala müxtəlif dövrlərdə Danimarka kralı, Holşteyn hersoqu Maqnus, Brandenburq marqravı, Kurland hersoqu və Polşa kralına məxsus olmuşdur. 1585-ci ildən Pilten rayonunun inzibati mərkəzi, 1795-ci ildən Rusiya imperiyasının tərkibində olmuşdur. 1917-ci ildən şəhər rəsmi olaraq indiki adını daşıyır. 1918–1940-cı illərdə Latviya Respublikasının tərkibində, 1940–1990-cı illərdə Latviya SSR-in tərkibində olmuşdur.
Vladimir Boysa
Vladimir Boysa və ya Vladimer Boysa ― Gürcüstan keçmiş peşəkar basketbolçusu. O, 2013-cü ildən Gürcüstan Basketbol Federasiyasının vitse-prezidentidir.
Peşəkar karyerası
Boysa karyerasının ən uğurlu illərini Sloveniyanın "Olimpiya" klubunda keçirmişdir, orada o, dörd mövsüm oynadı. Klubda keçirdiyi son mövsümündə Boysa Avroliqada çıxış etdi və onun orta statistikası 15,8 xala və 6,3 ribaunda bərabər idi. Mövsüm ərzində "Makkabi Tel Əvivə" qarşı 28 xal toplamağı bacardı və bu, yarışmada qazandığı ən yüksək xal oldu. Daha sonra İtaliyaya köçdü və 2005-ci ildə "Siena" klubuna qatıldı.
"Aris Saloniki" ilə Yunanıstandakı mövsümü boyu ölkənin basketbol liqasında ortalama 4.1 xal və 2.5 ribaund nəticələrini göstərdi.
Gürcü oyunçu həm də İspaniya Liqasında oyun təcrübəsinə malikdir, belə ki o, 2008-09 mövsümündə "Menorka" klubunda oynayırdı və oyun vaxtının hər 18 dəqiqəsində orta hesabla 4 xal və 2 ribaund qazanırdı. 2009-cu ilin fevral ayında o, klubdan ayrıldı.
2010-cu ildə baksetbolçu "Olimpiya"ya qayıtdı və burada bir mövsüm keçirtdi.
2012-ci ildə karyerasının son ili ərzində Boysa yenidən Yunanıstana gəldi və "Panionios"a keçdi. Son klubu Gürcüstan Superliqasında çıxış edən paytaxt klubu "Armiya" idi. 2013-cü ilin əvvəlində klubdan ayrıldı və təqaüdə çıxmağa qərar verdi.
Milli komanda
Vladimir Boysa Gürcüstan milli basketbol komandasının şərəfini qorumuşdur. FİBA AvroBasket 2009-un B Divizyonunu qazanan komandanın üzvlərindən biri idi.
Boysa milli komandası ilə Avrobasket 2011-də də iştirak etmiş və turnir ərzində oyun başına ortalama 2.6 xal toplamışdır.
Şəxsi həyatı
Boysa sloveniyalı qadınla evlidir və iki övladı var: oğlu Lian və qızı Naya.
Vladimerin qardaşı Anatoli də basketbolçudur. 2011-ci ildə qardaşlar birlikdə Gürcüstan millisinin heyətində Avrobasket yarışında iştirak etmişdilər.
Herseqovina
thumb| Herseqovina — Bosniya və Herseqovinanın cənubunda yerləşən tarixi vilayət
1860—1913-cü illərə qədər «Köhnə Herseqovina» ərazisinə Monteneqro və Serbiyanın qərb hissəsini belə əhatə edirdi. Herseqovinanın əhalisi herseqovinalılardan ibarətdir. Herseqovinalılar əsasən xorvat, serb və boşnaklardan ibarətdir. Ərazisinin 49 % Serb Respublikasının psyına düşür. Əsas şəhərləri: Mostor və Trebine.
Adı
Herseqovina macar sözü olan herceg sözündən. Vilayət bosniya feodalı Stepan Kosaçın adı ilə bağlıdır. O, 1448-ci ildə adını almışmışdır. Onun mülkiyyəti olan Xum vilayəti sonradan Herseqovina vilayəti adlanır. Türk hakimiyyəti illərində vilayətin adı olaraq tanınırdı.
Tarixi
Erkən orta əsrlərlə Herseqovinanın ərazisi çoxlu sayda müstəqil knyazlıqlardan ibarət idi. Şimali Herseqovina Serbiyanın tərkibinə daxil idi. Cənubi Herseqovina isə Orta əsr Xorvatiyasının tərkibi idi. I Tvrtkonun hakimiyyəti illərində ərazi XIV əsrin ortalarında Bosniyanın tərkibinə daxil idi. Onun ölümündən sonra Bosniya öz müstəqilliyini itirmişdir. 1463-cü ildə isə Osmanlı dövlətinin tərkibinə keçmişdir. Bundan sonra isə adi bir vilayətə çevrilmişdir. 1853-cü ildən vilayət Bosniya və Herseqovina adlandırılır.
1878-ci ildə Bosniya və Herseqovina Avstriya tətəfindən işğal edilir. 1908-ci ildə vilayət ləğv edilmişdi. Frans-Ferdinand Bosniyanın paytaxtı Sarayevoda ölürüldükdən sonra Birinci dünya müharibəsi başlamışdır. Avstriya-Macarıstan dağıldıqdan sonra Bosniya və Herseqovina Yuqoslaviya Krallığına daxil edilmişdir. İkinci Dünya müharibəsi dönəmində 1941 - 1945-ci illərdə Bosniya Müstəqil Xorvatiya dövlətinin tərkibinə daxil edilmişdir. Ancaq burada Yuqoslaviya partizan dəstələri faktiki bölgənin bir hissəsini nəzarətdə saxlayırdı. Müharibədən sonra bölgə vahid Bosniya və Herseqovina Sosialist Respublikasınln tərkibi olaraq Yuqoslavir Federativ Sosialist Respublikaslna daxil edilmişdir.
Coğrafiyası
240px|thumbHerseqovina Bosniya və Herseqovina dövlətinin ərazisində yerləşir. Onun ərazisi 11,4 min km² ərazini əhatə edir bu isə Bosniya və Herseqovina ərazisinin 20 % ərazisini əgatə edir. Coğrafi baxımdan iki hissəyə bölünür: Yuxarı və Aşağı Bosniya və Herseqovina.
Herseqovina şimalda Bosniya, şərqdə Monteneqro, qərbdə isə Xorvatiya ilə sərhədə malikdir. Adriatik dənizinə cəmi 8 km sahil xəttinə malikdir.
Əhalisi
thumb|Etnik tərkibi (1991) Burada 1991-ci ildə aparılan siyahıya alınmadan sonra etnik tərkibində dəyişiklik müşahidə edilmişdir. Bu siyahıya alınmaya görə vilayətdə 437 095 nəfər yaşayırdı. Burada xorvatlar Xorvatiya ilə sərhəddə, müsəlmanlar isə Neretva vadisində yaşayırlar. Vilayətin şərqi Serb Respublikasının tərkibinə daxildir.
Məmihvat (Sərdəşt)
Məmihvat - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 54 nəfər yaşayır (9 ailə).
Sultaniyə
Sultaniyə — İranın Zəncan ostanı nın Sultaniyə şəhristanı nın mərkəzi şəhəri.
2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,684 nəfər və 1,649 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar.
Tarixi
1256-1357-ci illərdə Azərbaycan da hakimiyyətdə olan Elxanilər özlərinə aid olan yerlərdə bir sıra dəyərli binalar qurmağa başladılar. Onlardan biri də Zəncan şəhəri nə yaxın Sultaniyyə çəmənliyində qurulan binadır. Bu bina bir neçə məqsədlə tikilmişdi. Binanı təşkil edən hissələr haqqında danışaq.
Sultaniyə bazarı
Sultaniyyədə böyük bir bazar var imiş. Dünyanın hər tərəfindən gələn məhsullar burada alınıb-satılarmış. İspaniyalı səfir Gilavixo belə yazır:
"Sultaniyyə çox cəmiyyətli bir şəhərdir. Alver sahəsində Təbrizdən önəmlidir. Onun bazarı bu şəhərdən balaca görünür. Yaz fəslində dəvələrə yüklənmiş mallar bazara daxil olur. Xalq ona "karvan" deyir... Hindistan tacirləri ədva, Gilan tacirləri ipək, Şirvan tacirləri parça gətirirlər."
Həmdullah Müstəvfi əl-Qəzvini bazarın 3 min addım olan genişliyindən yazır. Bu bazarı hətta Aran-Bağdad-Gilan-Hindistan sərhəddi belə adlandırmışlar.
Mariya Mamoşuk
Mariya Ruslanovna Mamoşuk (Марыя Русланаўна Мамашук; doğulub. 31 avqust 1992-ci il, Zyabrovka, Qomel vilayəti) — Belarus idmançısı, sərbəst güləş üzrə Avropa çempionu, Olimpiya və Avropa oyunlarının mükafatçısı. Belarus Respublikasının beynəlxalq dərəcəli idman ustası.
Bioqrafiyası
31 avqust 1992-ci ildə Qomel vilayətinin Zyabrovka kəndində anadan olmuşdur. .
Atlet Mariya Mamoşukun ilk məşqçisi Peter Pavloviç Babey idi. Məşqçi şagirdlərini avtomobil istehsalı zavodunun idman məktəbinin sərbəst güləş bölməsindən və Qomel vilayətinin Zyabrovka və Klimovka kəndlərindəki məktəblərdən seçirdi. Əvvəlcə anası Maria Mamoşukun bu idman növünə olan həvəsini bəyənmirdi - amma məşqçi Peter Babey onu inandırdı ki, Mariya daha da məşqlərini davam etdirməlidir. Beləliklə, Mariya ilk yarışlarda iştirak etməyə başladı. Qomel Olimpiya Ehtiyatları Məktəbinin şagirdi oldu. Erkən mərhələlərdə Gomel şəhərindəki Uşaq və Gənclər İdman Məktəbində təhsil almışdır. Daha sonra F. Skorina adına Gomel Dövlət Universitetini bitirdi.
2014-cü il Dünya Kubokunda yalnız 7-ci yeri tutdu. Elə həmin il Avropa çempionatının gümüş və Tsiolkovski beynəlxalq turnirinin bürünc mükafatçısı oldu.
2015-ci il Dünya Kubokunda yalnız 10-cu yeri tutdu. Bakıda keçirilən 2015 Avropa Oyunlarında 63 kq çəki dərəcəsində bürünc medal əldə etdi. Elə həmin il gənclər arasında Avropa çempionu oldu. Almaniya Qran Prisində bürünc, Polşa keçirilən Poland Opendə isə qızıl medal qazandı.
Riqada keçirilən 2016 Avropa Çempionatında 69 kq çəki dərəcəsində qızıl medal qazandı.
Middlton adası
Middlton adası — Sakit Okeanda, Alyaskanın Kordoba şəhərindən 130 km cənub-qərbdə, yaşayış olmayan kiçik ada. 1958-1963-cü illərdə Amerika Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus Midlton radiolapasiya staniyası burada yerləşirdi. 1964-cü ildə Böyük Alyaska zəlzələsindən sonra ada dəniz səviyyəsindən 3,7 m hündürlüyə qalxır. Adada işlək olmayan hava limanı və hidrometroloji radar stansiyası var.
NGC 1484
NGC 1484, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qriqori Ayrapetyan
Qriqori Mixayloviç Ayrapetyan və ya Qurgen Mamikonoviç Ayrapetyan  — erməni əsilli SSRİ hərbçisi, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, podpolkovnik.
Təltif və mükafatlar
Qriqori Ayrapetyan 7 aprel 1940-cı ildə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. O həmçinin, "Qırmızı bayraq" ordeni, 2 "Qırmızı ulduz" ordeni və medallarla təltif olunmuşdur.
Əli Tudə
Əli Qulu oğlu Cavadzadə — Azərbaycan şairi, 1958-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, SSRİ Yazıçılar Birliyinin üzvü, Əmək veteranı (1986), Əməkdar incəsənət xadimi (1987).
Həyatı
Əslən Ərdəbilin Çanaxbulaq kəndindən olan atası Qulu və anası Şahbəyim Şimali Azərbaycana köçüb və Əli 1924-cü il yanvarın 31-də Bakıda anadan olub. Atası Qulu neft mədənində fəhləlik etmiş, sonra isə buruq ustası vəzifəsinədək yüksəlmışdir. Əli 1 yaşında olarkən atası, 5 yaşında isə anası dünyasını dəyişib. O, nənəsi Qəribin himayəsində böyüyüb. 150 saylı orta məktəbdə oxuyub. Bu dövrdə Bakı Pionerlər Sarayının nəzdində Osman Sarıvəllinin, sonra isə İsmayıl Soltanın rəhbərlik etdiyi ədəbiyyat dərnəyinin fəal üzvü olub. Artıq 13 yaşında ikən Əlinin ilk şeirləri Heydər Rzazadə imzası ilə "Kommunist", "Yeni yol" qəzetlərində çap olunub, radioda səslənib. 1938-ci ildə həmin ədəbiyyat dərnəyinin nəşr etdiyi almanaxda da şeirləri dərc edilib.
1938-ci il repressiya dövründə 7-ci sinifdə oxuyarkən o, Cənubi Azərbaycan mənşəli olduğundan nənəsi ilə birlikdə İrana sürgün edilir. Təhsili yarımçıq qalır. İranda təsərrüfat işləri və fəhləliklə məşğul olaraq ağır həyat tərzi keçirir. Lakin şəxsi mütaliəsi, ədəbiyyata güclü meyli onda yazıb-yaratmaq həvəsini söndürmür. 50 ildən artıq bir müddət ərzində bircə gün belə olsun qələmini yerə qoymayan Əli Tudə dərəli-təpəli bir həyat və yaradıcılıq yolu keçib.
Əli Tudə 1940-cı illərdə Cənubi Azərbaycanda başlanan azadlıq hərəkatına qoşulub silahı və qələmi ilə mübarizə aparır. Milli ruhlu şerləri ilə xalqı istiqlala çağırır. 1944-cü ildə "Vətən yolunda" qəzetində Əli Tudə imzası ilə şeirləri çap olunur. 1944–1946-cı illərdə Ərdəbildə çıxan "Ziddi-faşist", "Cövdət" qəzetlərində, ədəbi almanaxlarda, Təbrizdə çıxan "Vətən yolunda", "Azərbaycan" qəzetlərində, "Şəfəq", "Azərbaycan" məcmuələrində, "Şairlər məclisi" almanaxlarında şeirləri müntəzəm olaraq işıq üzü görür. O, "Hizbitudeyi İran" partiyasının üzvü olur (1944). Bir ildən sonra, 1945-ci il sentyabrın 3-də Təbrizdə yaranan Azərbaycan Demokrat Firqəsi sıralarına qoşulur. İran xalq partiyası Ərdəbil vilayət komitəsində təbliğatçı (1944–1945), Milli hökumət yarandıqdan sonra Təbrizdə Maarif Nazirliyində tədris şöbəsinin müdiri (1945–1946) işləyir. "Ana dili" kitabının tərtibi və çap olunmasında xüsusi rol oynayır. Sonra isə İran tarixində ilk dəfə olaraq Təbrizdə Milli filarmoniya yaradır, onun ilk və son müdiri olur. Mahal-mahal, kəndbəkənd gəzərək istedadları bu böyük mədəniyyət ocağına cəlb edir. 250px|thumb|Əli Tudə evi Əli Tudə Cənubi Azərbaycan demokratik ədəbiyyatının yaradıcılarından biridir. İctimai-siyasi fəaliyyəti ilə bərabər, şair öz qələminin qüdrətindən inqilabın nailiyyətlərinin qorunub saxlanılması üçün ustalıqla istifadə edir. Yaradıcılığını, yüksək əqidəsini, mütərəqqi fikirlərini mübarizə yollarında məşələ çevirən Əliyə Təbrizin şairlər məclisində müdriklər tərəfindən Tudə, yəni Xalq təxəllüsü verilir. Milli hökumət onu ali mükafat "21 Azər" medalıyla təltif edir. O vaxt şairin cəmi 22 yaşı var idi və ilk şerlər kitabı da çap ərəfəsində idi.
Lakin tale burda da öz qəddar hökmünü verdi. Bu xoş günlər, azadlıq və səadət uzun çəkmədi. Min bir əzabla, qanlar bahasına qurulmuş Milli hökuməti İran dövləti beşikdəcə boğdu. Şairin üsyankar ruhlu şeirlər kitabı mətbəədəcə yandırıldı. Tutulduğu anda məhkəməsiz-filansız qətlə yetirilməsi barədə şahın fərmanı verildi. Şair mübarizəni davam etdirmək və qayıtmaq məqsədilə öz məsləkdaşları ilə bir daha Vətəndən Vətənə mühacirət etmək məcburiyyətində qaldı. 1946-cı il dekabrın 12-də sərhəddə yazdığı "Mən nə gətirdim" şeri Cənubi Azərbaycan mühacir ədəbiyyatının ilk nümunəsi oldu. O taydan gələn qardaş-bacılarımızın manifestinə, həyat məramına dönən bu şer tez bir zamanda dillər əzbərinə çevrildi.
Milli demokratik hökumət irtica qüvvələri tərəfindən boğulduqdan sonra Bakıya mühacirət zamanı "Ədəbiyyat qəzeti" redaksiyasında ədəbi işçi vəzifəsində işləyir. Ona ali təhsil almaq imkanı yaranır. BDU-nun filologiya fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirir (1947–1952). 1958-ci ildən Azərbaycan və SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü, Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında redaktor, Ali partiya məktəbində müdavim, "Azərbaycan" qəzetində (Azərbaycan demokratik firqəsinin orqanı) ədəbi-şöbə müdiri olur (1952–1962). Sonra bütün həyatını bədii yaradıcılığa həsr edir. Ümumittifaq tədbirlərində, Moskvada Azərbaycan ədəbiyyatı və incəsənəti ongünlüyündə, Tbilisidə SSRİ Yazıçılar İttifaqının plenumunda və s. iştirak edib. "21 Azər" (1946), "Əməkdə fərqlənməyə görə" (1959) medalları ilə mükafatlandırılıb.Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif olunub (1984). Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin İdarə Heyətinin üzvü seçilib (1960-cı ildən).Əmək Veteranı (1986), Əməkdar İncəsənət Xadimi (1987), 50 poemanın, 60-a yaxın kitabın müəllifidir. Əsərləri özbək, qırğız, hind, ukrayna, rus, ingilis və s. dillərə tərcümə olunub.. Əli Tudə ömrü boyu siyasi mühacir olaraq qaldı. Sovet pasportu daşımadı. Bir çox yüksək titul və mükafatlardan məhrum oldu.
1996-cı il fevralın 26-da Bakıda vəfat edib. Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.
Latın əlifbası ilə çap olunmuş kitabları (20 cilldə)
1. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000411997 Cənub nəğmələri. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2014, 336 səh.]
2. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000431386 Bakının işıqları. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2014, 328 səh.]
4. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=463769&pno=1 Yanıqlı tütək. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2015, 344 səh.]
5. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000472173 Həyat sınağı. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2015, 360 səh.]
6. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000508728 Ömrün illəri. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2016, 336 səh.]
7. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000524554 Nəğməli gecələr. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2016, 408 səh.]
8. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000538634 Araz üstə palıd. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2016, 368 səh.]
9. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000554670 Gecikmiş vüsal. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2017, 360 səh.]
10. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000571462 Təbriz yolu. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2017, 336 səh.]
11. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000589620 Söz ömrü. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2017, 352 səh.]
12. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000598579 Mühacir qeyrəti. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2018, 352 səh.]
13. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000615844 Mənim səsim. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2018, 344 səh.]
14. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000665086 Yarımçıq dastan. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2018, 440 səh.]
15. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000692304 Mənə elə baxma. Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2019, 576 səh.]
16. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000719316 Həyatım, xatirələrim... Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2020, 408 səh.]
17. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000737435 Həyatım, xatirələrim... Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2020, 384 səh.]
18. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000739524 Həyatım, xatirələrim... Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2021, 416 səh.]
19. [http://anl.az/el/kitab2022/01/cd/Azf-320960.pdf?fbclid=IwAR37ENeTxUS9CtqgABpGp0aupq31IHLRZVPhXIruspkDTrrz0iWW00GuDu8 Həyatım, xatirələrim... Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2021, 320 səh]
20. [http://web2.anl.az:81/read/page.php?bibid=vtls000784934 Həyatım, xatirələrim... Bakı. “Azərbaycan” nəşriyyatı – 2022, 336 səh]
Liliqr
Liliqr (Liliger; "Lion"-şir və "liger"-liqr) — yeni nəsil pişiklər fəsli ndən hibrid yırtıcı heyvan. Liliqr erkək şir və dişi liqr arasında hibriddir.
Liliqrlar liqrların özləri kimi təbiətd görünmürlər. İlk dəfə dişi liliqrın anadan olması 2012-ci il də Novosibirsk zooparkı nda qeydə alınmışdır. Liliqra Kiara adını verdilər.
2017-ci il də isə ilk dəfə erkək liliqrın anadan olması qeydə alındı.
2019-cu il in oktyabrında Rusiyada Primorsk safari parkında erkək liliqr aşkarlandı. Adına Blaq qoydular.
Liliqrları şirlərlə səhv salmaq olar. Ancaq liliqra diqqətlə baxanda onda həm də pələng əlamətləri görmək olar. Liliqrın bədənində həm də o qədər də görünməyən zolaqlar görmək olar. Zolaqları ən çox heyvanın ayaqlarında görmək olar.
Təranə Bayramova
Təranə Eyvaz qızı Bayramova — Azərbaycan alimi, həkim-cərrah, mama-ginekoloq, tibb üzrə fəlsəfə doktoru (2015), Mərkəzi Gömrük Hospitalı Mama-ginekologiya şöbəsinin rəisi (2012), Gömrük Tibb Xidməti Polkovnik-leytenantı (2023).
Həyatı
Təranə Bayramova 15 fevral 1972-ci ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1979-cu ildə Nəriman Nərimanov rayonunda yerləşən 82 saylı orta pilot məktəbinin birinci sinfinə getmişdir, 1987–1988-ci illərdə fizika, kimya fənləri üzrə keçirilən şəhər olimpiadasında I yeri tutmuşdur. 1989-cu ildə orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirmişdir.
1989-cu ildə Nəriman Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun I Müalicə-profilaktika fakültəsinə daxil olmuşdur. 1995-ci ildə fakültəni əla qiymətlərlə müalicə işi ixtisası üzrə bitirmişdir. Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyinin göndərişi ilə, azad təyinatla mamalıq-ginekologiya ixtisası üzrə Türkiyə Respublikasına ezam olunmuşdur. 1995–2000-ci illərdə Ankara Başkent Universitetinin Dr. Zekai Tahir Burak Qadın Sağlamlığı və Araşdırma Xəstəxanasının Qadın xəstəlikləri və Doğum kafedrasında mamalıq-ginekologiya ixtisasına (mütəxəssislik) yiyələnmişdir.
1998–1999-cu illərdə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Şəhər Onkoloji dispanserində onkoloji ginekologiya şöbəsində internatura keçərək, onkoginekoloq ixtisası almışdır. 1999-cu ilin fevral ayından etibarən Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutu "Ana, Döl, Uşaq Sağlamlığının mühafizəsi" şöbəsində kiçik elmi işçi, həkim mama-ginekoloq vəzifəsinə təyin olunmuşdur.
6 iyun — 4 dekabr 2000-ci il tarixlərində Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi göndərişi ilə Türkiyədə ixtisaslaşma keçmək üçün Ankara şəhəri Dr. Zekai Tahir Burak Qadın sağlamlığı və Araşdırma Xəstəxanasının Qadın xəstəlikləri və Doğum kafedrasına ezam olunmuşdur. Bu müddət ərzində kolposkopiya, laparoskopiya, histeroskopiya, sonsuzluğun diaqnostika və müalicəsi, obstetrik və ginekoloji ultrasəs kurs və təlimlərini müvəffəqiyyətlə bitirmişdir.
30 aprel-2 iyul 2003-cü il tarixlərində Türkiyə Respublikası İstanbul Memorial Hastanesi Yardımçı Üreme Teknikleri Mərkəzinə təkmilləşmə məqsədilə göndərilmişdir. Döndükdən sonra Mərkəzi Klinik Xəstəxanada Süni Mayalanma Mərkəzinin qurulmasında fəal iştirak etmişdir. 16 fevral-15 mart 2004-cü il tarixlərində Türkiyə Respublikası Ankara Nümunə Eğitim və Araşdırma hospitalına ixtisasartırma məqsədilə ezam olunmuşdur. İlkin olaraq öz təcrübəsində amniosentezi tətbiq etmişdir.
2010–2012-ci illərdə MediLux Klinikası Mama-Ginekologiya şöbəsində həkim mama-ginekoloq vəzifəsində çalışmışdır. 2012-ci ildə Azərbaycan Gömrük Komitəsi Mərkəzi Hospitalının Mamalıq-ginekologiya şöbəsinə rəis vəzifəsinə təyin olunmuş, şöbənin inkişafında aktiv iştirak etmişdir.
Emin Ağazadə
Emin Valik oğlu Ağazadə  — Azərbaycanlı şəhid.
Hərbi xidməti
Müharibənin başladığını eşitdikdən sonra hərbi komissarlığa gedib könüllü olaraq qeydiyyatdan keçib.
Oktyabrın 5-i təlimlərə çağrılıb. 2 həftə təlimlərə qatıldıqdan sonra ön cəbhəyə yollanıb. Cəbrayıl uğrunda gedən döyüşlərdə 2 gecə qəhrəmancasına vuruşub. Oktyabrın 25-i Laçın istiqamətində gedən döyüşlərdə gizli şəkildə postu tərk edib xüsusi təyinatlılara qoşulub döyüş bölgəsinə gedib və şəhidlik zirvəsinə yüksəlib..
İstinadlar
http://ismayilli-ih.gov.az/page/158.html
Bekim Seyranoviç
Bekim Seyranoviç — Bosniya, Xorvat və Norveç yazıçısı
Bioqrafiya
30 aprel 1972-ci ildə Yuqoslaviyaın Bosniya və Herseqovina Respublikasına daxil olan Brçko şəhərində anadan olub.
1985-ci ildə Riyekaya köçür, burada dənizçilik məktəbində oxuyur və xorvat dilini öyrənir. 1993-cü ildən Osloda (Norveç) yaşayır və işləyir, burada Oslo Universitetinin Tarix və Fəlsəfə fakültəsində Cənubi Slavyan ədəbiyyatı üzrə magistr dərəcəsi alıb.
O, 21 may 2020-ci ildə Banya Lukada 49 yaşında vəfat edib. Bu xəbəri alan Bosniya və Herseqovinanın Praqadakı (Çexiya) səfirliyi həmin gün matəm əlaməti olaraq Bosniya və Herseqovinanın bayrağını endirib.
Yaradıcılığı
Seyranoviç İnqvar Ambernsen və Frode Qrittenin əsərlərini norveç dilindən tərcümə edib, Norveç novellalarından ibarət "Böyük səhra mənzərəsi" antologiyasını hazırlayıb və tərcümə edib.
O, "Janko Poliç Kamovun "The Drained Hold" romanında modernizm" tədqiqatının müəllifidir. "Fasung" hekayələr kitabını, həmçinin "Heç yerə, heç yerdən" və "Ən gözəl son" romanlarını yazıb. Xorvatiya Yazıçılar Birliyinin üzvü olmuşdur.
Ölümündən əvvəl yazılan və nəşr olunan sonuncu kitabı "Susak adasındakı Miss Mizer" idi. Əsər "EPK Rijeka 2020" layihəsinin bir hissəsi kimi yazılmışdır, bu müddət ərzində yazıçı 2019-cu ilin yazında bir ayını Susak adasında keçirmişdir.
Mükafatları
2009 — "Heç yerə, heç yerdən" romanına görə Bosniya və Herseqovina, Xorvatiya, Serbiya və Monteneqroda nəşr olunan ən yaxşı romana görə Meşa Selimoviç mükafatını alır.
Biblioqrafiya
"Fasunq", qısa hekayələr toplusu.
"Heç yerə, heç yerdən" romanı.
"Ən yaxşı son" romanı, Sarayevo 2010 ISBN 978-9958-30-069-1
Səndəllər, romanı.
"Sizin oğlunuz heklberri Finn " romanı, Sarayevoya səyahət haqqında kitab 2015. ISBN 978-9958-30-274-9.
Köçərinin gündəliyi romanı, Booka Belgrade 2017. ISBN 978-86-88335-84-3.
Mirşeyxheydər (Sərdəşt)
Mirşeyxheydər - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 287 nəfər yaşayır (61 ailə).
Mirsədi Bağırlı
Mirsədi Mircəfər oğlu Bağırlı (12 iyun 2000; Tərtər, Azərbaycan — 10 oktyabr 2020; Cəbrayıl rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Sərhəd Qoşunlarının kiçik giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Mirsədi Bağırlı 2000-ci il iyunun 12-də Tərtər şəhərində anadan olub. 2006-2015-ci illərdə Kəlbəcər rayonunun 66 nömrəli tam orta məktəbində təhsil alıb. 2015-2018-ci illərdə isə Bərdə Peşə Liseyində "təmirçi çilingər və avtomobil sürücüsü" ixtisası üzrə təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Mirsədi Bağırlı 2018-ci ildə Tərtər Hərbi Komisarlığı tərəfindən müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb. Dövlət Sərhəd Xidmətinin əvvəlcə Zaqatala rayonunda, sonra isə Xızı rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi xidmət edib. 2019-cu ildə Dövlət Sərhəd Xidmətinin Yevlax rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində Gizir Kurslarında təhsil alıb. 2020-ci il yanvarın 28-dən "gizir" hərbi rütbəsində hərbi xidmətini başa vurub. 2020-ci il martın 30-dan isə Dövlət Sərhəd Xidmətinin Xızı rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində ÇHD-nın xüsusi təyinatlı qrupunun sıralarında snayperçi olaraq müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmətə başlayıb.
Mirsədi Bağırlı 2020-ci ilin 17-18 avqustunda Azərbaycan–Ermənistan dövlət sərhədinin Qazax rayonu sahəsində Babaqar dağı istiqamətində gedən hərbi əməliyyatda savaşıb. Həmin əməliyyat nəticəsində Dövlət Sərhəd Xidmətinin mövqelərinin 1700 metr irəliyə gəlməsinə nail olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mirsədi Bağırlı ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirən zaman cəsarət göstərdiyinə, habelə qətiyyətli addımlar nümayiş etdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mirsədi Bağırlı ölümündən sonra "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Ətraf mühitin iqtisadiyyatı
Ətraf mühitin iqtisadiyyatı  — təbiət və cəmiyyət arasındakı münasibətlərin iqtisadi aspektlərini öyrənən iqtisadi elm sahəsidir. ABŞ Milli İqtisadi Tədqiqatlar Bürosunun Ətraf İqtisadiyyatı Proqramında deyilir: “... ətraf mühitin iqtisadiyyatı sahəsi ... dünyada və ya yerli ətraf mühit siyasətinin iqtisadi təsirlərinin nəzəri və empirik tədqiqatlarıdır ... havanın çirklənməsi, suyun keyfiyyəti, zəhərli tullantılar, qatı tullantıların atılması və saxlanması və qlobal istiləşmə ilə əlaqəli ekoloji siyasət ".
Ətraf mühitin iqtisadiyyatı ekoloji iqtisadiyyatından fərqlənir ki, ətraf mühit iqtisadiyyatı iqtisadiyyatı təbii kapitalın qorunmasına önəm verərək ekosistemin alt sistemi kimi vurğulayır. Alman iqtisadçılarının bir sorğusu ekoloji iqtisadiyyat və ətraf mühit iqtisadiyyatının fərqli iqtisadi düşüncə məktəbləri olduğunu göstərdi, ətraf mühit iqtisadçıları ətraf mühitin "güclü" dayanıqlığını vurğuladılar və insan ("fiziki") kapitalının təbii kapitalı əvəz edə biləcəyini inkar etdilər.
Bazar uğursuzluğu
thumb|right|230px|116/5000|Müəssisə cəmiyyət üçün mənfi xarici xərclər çəkdiyindən havanın çirklənməsi [[bazar uğursuzluğunun bir nümunəsidir.]]
Xarici təsir
Xarici təsir insan bazar qiymətində əks olunmayan bir şəkildə digər insanları təsir edən seçimlər etdikdə mövcud olur. Xarici cəhətlər müsbət və ya mənfi ola bilər, lakin ümumiyyətlə ətraf mühit iqtisadiyyatındakı mənfi xarici təsirlərlə əlaqələndirilir. Məsələn, yuxarı mərtəbələrdəki yaşayış binalarındakı suyun sızması alt mərtəbələrə təsir göstərir. Digər bir nümunə, Amazon ağacının satışında kəsmə zamanı sərbəst buraxılan karbon dioksid miqdarının necə nəzərə alınmadığı ilə bağlıdır. Və ya çirklənmə yayan firma adətən çirklənmənin başqalarına vurduğu xərcləri nəzərə almır. Nəticədə, çirklənmə bazarın çirklənmənin hesablanması tələb olunarsa mövcud olan "sosial cəhətdən səmərəli" səviyyəni aşa bilər. Kennet Errou və Ceyms Midin təsiri altında olan klassik tərif Heller və Starrett (1976) tərəfindən verilmişdir ki, ekstermalizmi “özəl iqtisadiyyatın müəyyən mallar üçün potensial bazar yaratmaq üçün kifayət qədər stimul olmadığı və bu bazarın olmamasının Pareto səmərəliliyinin itirilməsinə səbəb olduğu bir vəziyyətdir. " İqtisadi terminologiyada xarici təsirlər sərbəst bazarın təsirli bir nəticə vermədiyi bazar uğursuzluqlarına nümunədir.
Ümumi mülk və ya icma mənbələri
Bəzi insanların ekoloji mənbəyə daxil olmasını istisna etmək çox baha başa gəldikdə, mənbəyə ya ümumi mülkiyyət mənbəyi deyilir (bir şəxsin mənbədən istifadə etməsi digərlərinin resursdan istifadə etmə qabiliyyətini azaltması üçün resurs üçün rəqabət olduğu zaman) və ya ictimai mənfəət (resurs rəqabətdə istifadə edilmədikdə). İstisnasız olaraq, hər halda, bazar bölgüsünün təsirsiz qalacağı ehtimal olunur.
Dəyəri
İstifadənin dəyəri və dolayı istifadənin dəyəri, tez-tez istirahət səyahətinin dəyəri və ya müşahidə olunan qiymətlərə əsasən qiymətləndirilən hedonik metodların istifadəsi kimi müəyyən edilmiş davranışlardan çıxarıla bilər. İstifadəsiz dəyər ümumiyyətlə şərti qiymətləndirmə və ya seçim modelləşdirmə kimi müəyyən edilmiş üstünlük metodları ilə qiymətləndirilir. Şərti qiymətləndirmə ümumiyyətlə anket şəklində olur, burada insanların ətraf mühiti müşahidə etmək və yenidən yaratmaq üçün nə qədər pul verəcəkləri (ödəmək istəyi) və ya ekoloji malın məhvinə görə kompensasiya qəbul etmək istəyi (WTA) istənilir. Hedonik qiymət, ətraf mühitin iqtisadi qərarlardakı təsirini mənzil qiymətləri, səyahət xərcləri və park ziyarətləri ilə araşdırır.
İlişgən
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Növləri
Cinsə 10 növ daxildir:
Teymur Elçin
Teymur Elçin (doğum adı:Teymur Süleyman oğlu Əliyev; ) – şair, publisist, 1958-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1958), Azərbaycan Dövlət mükafatı laureatı (1991), Azərbaycan SSR mədəniyyət nazirinin müavini (1976–1988).
Həyatı
Teymur Süleyman oğlu Əliyev (Teymur Elçin) 1924-cü il mart ayının 28-də Şuşa şəhərində anadan olmuşdur.
1931-ci ildə ailəsi ilə Bakıya köçmüş, burada 132 saylı şəhər orta məktəbini bitirmişdir.
1941–1948-ci illərdə ADU-nun filologiya fakültəsində təhsil almışdır.
Eyni zamanda "Gənc işçi" qəzeti redaksiyasında ədəbi işçi (1941), 1941–1942-ci illərdə Azərbaycan Radio Komitəsində İctimai-siyasi verilişlər baş redaksiyasında ştatdankənar müxbir, 1942–1943-cü illərdə diktor, redaktor, məsul redaktor, 1945–1946-cı illərdə APİ-nin komsomol komitəsinin katibi, Azərbaycan LKGİ Bakı şəhər komitəsinin birinci katibi (VI, 1946 — IV, 1948), Azərbaycan LKGİ Bakı komitəsinin katibi (V, 1949 – IV, 1950), "Azərnəşr"in siyasi-ictimai ədəbiyyat şöbəsinin müdiri (1950–1952), Azərbaycan Nazirlər Soveti yanında Radio Məlumat Komitəsi sədrinin müavini (1952–1953), Azərbaycan Nazirlər Soveti nəşriyyat qrupunun rəisi, katibliyin müdiri (1953–1955), Azərbaycan KP MK Elm və mədəniyyət şöbəsinin təbliğat və təşviqat şöbəsi müdirinin müavini (1955–1957), Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin (sonra Dövlət komitəsi) sədri (1957–1964), Azərbaycan KP MK Təbliğat və təşviqat şöbəsinin müdiri (1964–1975), Azərbaycan mədəniyyət nazirinin müavini (1976–1988) vəzifələrində çalışmışdır.
Ədəbi fəaliyyətinə kiçik yaşlarından başlamış, ilk şeirlərini məktəb şənliklərində oxumuşdur. Onun ilk mətbu əsəri Bakı Mərkəzi Pionerlər Evinin 1938-ci ildə nəşr etdiyi "Şeirlər əcmuəsi"ndə dərc olunan "Azərbaycan" şeiridir. Bundan sonra məktəb illərində onun dövri mətbuatda "Kommunist", "Yeni yol" və "Azərbaycan pioneri" qəzetlərində) dərc edilən yazıları "Teymur Əlizadə" imzası ilə çıxmışdır.
Xidmətlərinə görə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni (1971), "Şərəf nişanı" ordeni (1979), yeddi medal və üç dəfə Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri fərmanı ilə, həmçinin, ÜİLKGİ MK və Azərbaycan LKGİ MK Fəxri fərmanları ilə təltif edilmişdir.
Görkəmli şair, publisist Teymur Elçin 1992-ci il mart ayının 19-da vəfat etmişdir.
Vasim Məmmədəliyev və Elçin Əfəndiyevin qayınatası olmuşdur.
Tərcümələri
(ruscadan)
(türkcədən)
Şeirlərinə yazılmış musiqi əsərləri
Mahnılar
Uşaq mahnıları
Opera
Butanal
Alınması
Butanal aşağıdakı üsullardan biri ilə alına bilər.
Reaksiyaları
Bütün alifatik aldehidlər kimi, yüksək reaksiya qabiliyyətli və kifayət qədər zəhərlidir. Qaldıqda atmosfer oksigeni ilə yağ turşusuna qədər oksidləşir.
Əməyin mühafizəsi
Butanal [1], digər aldehidlər [2] kimi, zəhərli bir maddədir: İş sahəsinin havasındakı BBQ 5 mq / m3 (maksimum birdəfəlik)-dir. [3]. Bununla belə, bir sıra tədqiqatlara görə, bu maddənin qoxusunun qəbul etmə hüdudu BBQ -dən daha yüksək ola bilər. Məsələn, tədqiqatda [4] qoxunun orta hədd qatılığı 15 mq / m3-ə çatmışdır. Ona görə də n-butanaldan qorunmaq üçün əhəmiyyətli dərəcədə daha təsirli texnologiya dəyişikliklərindən və kollektiv qoruyucu vasitələrdən istifadə edilməlidir.
Molekulyar epidemiologiya
Molekulyar epidemiologiya — Molekulyar epidemiologiya, molekulyar səviyyədə müəyyən edilən potensial genetik və ekoloji risk faktorlarının ailələr daxilində və populyasiyalar arasında xəstəliyin etiologiyasına, yayılmasına və qarşısının alınmasına töhfəsinə diqqət yetirən bir epidemiologiya və tibb elminin bir qoludur. Bu sahə molekulyar biologiyanın ənənəvi epidemioloji araşdırmalara inteqrasiyasından yaranıb. Molekulyar epidemiologiya, xəstəliyin inkişaf riskini təsir edən xüsusi yolları, molekulları və genləri müəyyən etməklə xəstəliyin patogenezi haqqında anlayışımızı yaxşılaşdırır. Daha geniş mənada, genetik xüsusiyyətlər və ətraf mühit təsirləri arasındakı qarşılıqlı əlaqənin xəstəliklə necə nəticələndiyini anlamağa çalışır.
Tarix
Molekulyar epidemiologiya termini ilk dəfə 1973 -cü ildə Qripin molekulyar epidemiologiyası adlı məqaləsində Kilbourne tərəfindən irəli sürülmüşdür. Termin, Skulte və Perera tərəfindən Molekulyar Epidemiologiya Prinsiplər və Təcrübə haqqında ilk kitabın hazırlanması ilə daha da formalaşdı. Bu kitabın mərkəzində, populyasiyalarda xəstəliyin əsas mexanizmlərini anlamaq üçün ənənəvi molekulyar və epidemioloji tədqiqat strategiyalarını əlaqələndirmək üçün həyati bir vasitə kimi biomarkerin ölçülməsi və istismar edilməsinə səbəb olan və buna imkan verən molekulyar tədqiqatlardakı irəliləyişlərin təsiri dayanır.
Müasir istifadə
Əksər molekulyar epidemioloji tədqiqatlar bir nəticə əldə etmək üçün ənənəvi xəstəlik təyinetmə sistemindən istifadə edərkən (molekulyar səviyyədə məruz qalma istifadə edilərək), inandırıcı sübutlar xəstəliyin təkamülünün insandan insana fərqli olaraq fərqli bir şəkildə getdikcə fərqli bir prosesi təmsil etdiyini göstərir. Konseptual olaraq, hər bir fərd, hər bir fərddən fərqli bir bənzərsiz bir xəstəlik prosesinə malikdir ("unikal xəstəlik prinsipi"). Məruz qalma ilə xəstəliyin molekulyar patoloji təsiri (xüsusən də xərçəng) arasındakı əlaqəni araşdırmaq üçün edilən işlər 2000 -ci illər ərzində getdikcə daha çox yayılmağa başladı. Bununla birlikdə, epidemiologiyada molekulyar patologiyanın istifadəsi, standartlaşdırılmış metodologiyaların və təlimatların olmaması, fənlərarası mütəxəssislərin və təlim proqramlarının azlığı da daxil olmaqla unikal çətinliklər yaratdı. Bu tip tədqiqatlar üçün molekulyar epidemiologiya nın istifadəsi bu problemlərin mövcudluğunu maskaladı və metodların və təlimatların inkişafına mane oldu. Bundan əlavə, xəstəliyin heterogenliyi anlayışı, eyni xəstəliyə sahib olan şəxslərin oxşar etioloji və xəstəlik proseslərinə malik olması ilə ziddiyyət təşkil edir.
Tətbiqlər
Molekulyar epidemiologiya, pəhrizin, həyat tərzinin və ətraf mühitin təsirinin molekulyar nəticələrini, xüsusən də bu seçimlərin və xarici təsirlərə məruz qalmaların əldə edilmiş genetik mutasiyalarla necə nəticələndiyini və bu mutasiyaların biomarkerlər və genetik məlumatlardan istifadə edərək seçilmiş populyasiyalarda necə paylandığını anlamağa imkan verir. Molekulyar epidemioloji tədqiqatlar əvvəllər müəyyən edilmiş risk faktorları və xəstəlik mexanizmləri haqqında əlavə anlayış təmin edə bilir. Xüsusi tətbiqlərə aşağıdakılar daxildir :
Tənqid
Molekulyar epidemiologiya sahəsində qabaqcıl molekulyar analiz üsullarının istifadəsi daha böyük epidemiologiya sahəsini daha böyük analiz vasitələri ilə təmin edərkən, Miquel Porta molekulyar epidemiologiya sahəsinin üzləşdiyi, xüsusən də lazımi məlumatları qərəzsiz şəkildə seçərək daxil edən bir neçə problemi müəyyən etdi. Molekulyar epidemioloji tədqiqatların məhdudiyyətləri ümumi epidemioloji tədqiqatlara bənzəyir, yəni rahatlıq nümunələri - həm hədəf populyasiyalar, həm də genetik məlumatlar, kiçik nümunə ölçüləri, uyğun olmayan statistik metodlar, keyfiyyətsiz nəzarət və hədəf populyasiyaların zəif tərifi .
Ansu Fati
Anssumane Fati Viyera — (Anssumane Fati Vieira; ) — La Liqa təmsilçilərindən olan Barselona klubunun hücumçu kimi çıxış edən peşəkar İspaniya futbolçusudur.
Erkən illər və şəxsi həyat
Bissauda anadan olan Fati, altı yaşında böyük qardaşı Braimanın Sevilla ilə müqavilə bağladıqdan sonra, ailəsi ilə birlikdə Herrera'ya köçdü.
Klub
Barselona
NGC 925
NGC 925, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Ücbucaq bürcü istiqamətində yerləşir. SBcd tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Jurnalistlərin Beynəlxalq Həmrəyliyi Günü
147px|right
Jurnalistlərin Beynəlxalq Həmrəyliyi Günü — Hər il sentyabrın 8-də dünya üzrə qeyd olunan jurnalistlərin, repartyorların və müxbirlərin beynəlxalq həmrəyliyi günü.
Jurnalistlərin Beynəlxalq Həmrəylik Günündə bütün dünyada konfranslar, qurultaylar keçirilir, burada müxtəlif ölkələri təmsil edən jurnalistlər toplanır. Bu bayram toplantılarında təcrübə mübadiləsi ilə yanaşı, bəzən hətta təhlükəli olan zəhmətləri müqabilində mükafatlarla təltif edilirlər. 1958-ci ildə Rumıniyanın paytaxtı Buxarestdə keçirilən Beynəlxalq Jurnalistlər Təşkilatının IV Konqresində bununla bağlı qərar qəbul olunub.
Tarixi
Dünya mediası üçün əlamətdar sayılan bu tarix 1943-cü il sentyabr ayının 8-də hitlerçilər tərəfindən qətlə yetirilmiş çexiyalı jurnalist Yulius Fuçikin xatirəsinə həsr olunub. BMT tərəfindən təsis edilmiş bayram sadəcə peşə bayramı kimi qeyd olunmur, bu gün bütün jurnalistlər özlərini həmrəy və birlik içində hiss edirlər.
Əli bəy Verdiyev
Əli bəy Verdiyev — ilk azərbaycanlı mühəndis-pilotlardan biri.
Həyatı
Əli bəy Verdiyev 1891-ci il yanvarın 1-də Yelizavetpol şəhərində (indiki Gəncə) anadan olub. Verdiyev Yelizavetpol gimnaziyasını bitirdikdən sonra, Qori müəllimlər seminariyasına daxil olub. 1910-cu ildə Əli bəy Verdiyev Parisə yola düşüb. Burada o, Fransa Politexnik Məktəbinin mühəndis-mexanik fakültəsində avia və avtonəqliyyat vasitələrinin təmiri ixtisası üzrə təhsil alıb.
Əli bəy Verdiyev məzunu olduğu məktəbdə qalmış və buradakı rus kursantlarına uçuş dərsləri vermişdir. Verdiyev paralel olaraq təlimçi kimi yeni konstruksiyalı təyyarələrin sınaq uçuşlarında iştirak edir və həmçinin mühəndis-mexanik kimi təyyarələrin sazlığına nəzarət edirdi.