cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Streptokokk faringit
Antibiotiklər
ABŞ-da streptokokk faringitin müalicəsi üçün seçilən antibiotik penisillin V-dir — təhlükəsizlik, qiymət və effektivliyinə görə. Avropada amoksisillin üstünlük təşkil edir. Revmatik qızdırma riskinin daha yüksək olduğu Hindistanda əzələdaxili benzatin-penisilin G əsas dərman kimi istifadə olunur.
Müvafiq antibiotiklər xəstəliyin simptomlarını və yoluxuculuğunu orta hesabla 3-5 günlük müddətini təxminən 1 günə qədər azaldır. Onlar ilk növbədə revmatizm və peritonsilyar abses kimi nadir ağırlaşmaları azaltmaq üçün təyin edilir. Antibiotik müalicəsi üçün arqumentlər mümkün yan təsirləri nəzərə alınmaqla tarazlaşdırılmalıdır, və antimikrobiyal müalicənin dərmana mənfi reaksiyaları olan və ya ağırlaşma riski az olan sağlam yetkin insanlara təyin edilməsi məqsədəuyğundur. Faringit üçün antibiotiklər onun yayılmasına görə gözləniləndən daha tez-tez təyin edilir.
Eritromisin və digər makrolidlər və ya klindamisin penisillinə qarşı şiddətli allergiyası olan insanlar üçün tövsiyə olunur. Birinci nəsil sefalosporinlər daha zəif allergiyası olan insanlar üçün istifadə edilə bilər. Bəzi sübutlar sefalosporinlərin penisillindən üstün olduğunu göstərir. Bu son nəsil antibiotiklər revmatik ürək xəstəliyinin aşağı nisbətləri olan bölgələrdə istifadə edildikdə standart 10 günlük penisillinlə müalicəylə müqayisədə 3-7 gün ərzində qəbul edildikdə oxşar təsir göstərir.
Proqnozu
Boğaz ağrısı simptomları adətən müalicədən asılı olmayaraq 3-5 gün ərzində yaxşılaşır. Antibiotik müalicəsi fəsadların və infeksiyanın ötürülmə riskini azaldır, uşaqlar antibiotik qəbulundan 24 saat sonra məktəbə gedə bilərlər. Yetkin insanlarda ağırlaşma riski azdır. Uşaqlarda kəskin revmatik qızdırma əksər inkişaf etmiş ölkələrdə nadir hallarda baş verir. Lakin bu Hindistanda, Afrikada və Avstraliyanın bəzi bölgələrində qazanılmış ürək xəstəliklərinin əsas səbəbidir.
Streptokokk boğaz infeksiyasının ağırlaşmalarına aşağıdakılar daxildir:
Epidemiologiyası
Hər il ABŞ-da 11 milyon insana streptokokk faringiti əhatə edən daha geniş xəstəliklər kateqoriyası olan faringit diaqnozu qoyulur. Uşaqlarda tonzillitin (boğaz ağrısı) 15-40%-nin, böyüklərdə isə 5-15%-nin səbəbidir. Xəstəlik adətən qışın sonunda - yazın əvvəlində geniş yayılır.
Xirnik
Xirnik (Diospyros kaki) — Abnos fəsiləsinin xırnik cinsinə mənsub bitki. Meyvəsi yeyilir, şirin və ağızbüzüşdürücüdür. Iki növü yayılmışdır. Yabanı və ya Qafqaz xırniyi, Subtropik xırnik. thumb|right|180px|Xirnik meyvəsi
Ümumi məlumat
Subtropik xırnik yapon xurması da adlanır və mədəni halda becərilir. Yabanı xırnik Qafqazda, Orta Asiyada və Zaqafqaziyada yayılmışdır. Bu xırniklər hündürboylu düzböyüyən ağacdır, 20 m-dən hündür olur. Iri ağaclar Şəki-Zaqatala zonasında çoxdur. Xırnik mayın əvvəllərində yarpaqlar  əmələ  gəldikdən sonra çiçəkləyir. Çiçəkləmə dövrü 10-20 gün davam edir. Meyvələri yarpaqları töküldükdən sonra oktyabrın ortalarından başlayaraq dekabra qədər ağacın üstündə yetişir. Meyvələri yumru, boz-sarımtıl və tutqun narıncı rəngdədir. Tam yetişdikdə qaralır. Içərisində 2-5 ədəd yastı    çəyirdəkli olur. Çəyirdəksiz formalarına Zaqatala rayonunun bağlarında rast gəlinir, həm də bunlar xırda olur. Tərkibində 18% şəkər (qlükoza və fruktoza), zülali, pektinli və  aşılayıcı maddə, limon turşusu, karotin (provitamin A) və 3-53 mq% C vitamini vardır. Xırnik təzə və qurudulmuş halda yeyilir. Ondan bəkməz (doşab) bişirilir. Şərbət, cem, jele, likör və kvas da hazırlanır. Yabanı xırniyin ağacları çox möhkəm olduğundan ondan toxuculuq sənayesi üçün məkik hazırlanır. Xalq təbabətində xırnik müxtəlif mədə  xəstəliklərində tətbiq edilir. Öz xassələrinə görə həzm pozğunluqlarında pəhrizi məhsul kimi işlədilir.
Xanlar xan Qaraçorlu
Xanlar xan Hüseynqulu xan oğlu Qaraçorlu — Qaraçorlu elinin başçılarından, Məşrutə hərəkatı üzvü, səfərnamə müəllifi.
Həyatı
Xanlar xan Hüseynqulu xan oğlu 1885-ci ildə Xorasan əyalətində, Bocnurd şəhərində anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Atasının vəsiyyətinə əsasən böyük şəhərlərə yollanmayıb, əkinçiliklə məşğul olmuşdu. Çuğundur əkmiş, karxanaya təhvil vermişdi. O, Sərdari-Müəzzəz Əzizullah xan Bocnurdinin bacısı oğlu, Yarməhəmməd xan Şadlının qız nəvəsi idi. Sərdari-Müəzzəz general Canməhəmməd xan Əmir-Əlainin əmri ilə tutulub edam edilmişdi.
Xanlar xan gün-güzəranın, gündəmin diqtəsi ilə siyasətə atılmışdı. Seçkilərdə iştirak etmişdi.
Xanlar xan Qaraçorlu 1959-cu ildə vəfat edib.
Kandıaqaş
Moskva - Daşkənd və Atırau - Orsk dəmir yolu xətlərinin qovşağı.
Tarixi
Şəhərin əsası 1905-ci ildə Daşkənd dəmir yolunun inşası zamanı qoyulmuşdur. Bir versiyaya görə adı kazdan gəlir. qandyagash - alder və başqa bir versiyaya görə 1738-ci ildə Kandyagash Döyüşü ilə əlaqələndirilir ref>.
30 noyabr 1940-cı ildə Kandağaç işçi kənd statusu aldı.
XX əsrin 60-cı illərinin əvvəllərində. Kandagach stansiyasında təxminən 5-6 min adam yaşayırdı, iki orta məktəb və bir xəstəxana var idi.
Heron
Heron – Bizim eranın əvvəlində (I əsr) İsgəndəriyyədə yaşamış, öz dövrünün ən məşhur mühəndisilərindən biri, yunan riyaziyyatçısı və mexaniki.
Kandıaqaş
Tarixi
1967-ci ildə Oktyabr İnqilabının 50-ci ildönümü ilə əlaqədar olaraq Kandağaç, şəhər statusu aldı və Oktyabrsk adlandırıldı.
O vaxtdan bəri şəhər bir neçə böyümə mərhələsindən keçdi. İri müəssisələrin dinamik inkişafı dövründə şəhərdə çoxmənzilli binalar və daxili yollar tikilmişdir. Şilonayskoye yatağının tikintisi ilə əlaqədar şəhərdə 70-80-ci illərdə tikilmiş çoxmərtəbəli binaların sayı neft yatağının işlənməsi zamanı sürətlə artdı. 1976-cı ildə Kandyağaşda fosforit filizinin kəşfi ilə əlaqədar olaraq Shilsai fosfor zavodu açıldı. 1977-ci ildə Kandyağaş yaxınlığında şəhərin inşası üçün Ümumittifaq Gənclər Komitəsi elan edildi. Buna əsasən “Fosforit-78” Gənclər Briqadası yaradıldı və Birliyin hər yerindən gənclər “Jatık”, “Dostık” və “Samal” mikrorayonlarının tikintisinə töhfə verdilər.
Ağdaş FK
Ağdaş FK — və ya rəsmi adı ilə Ağdaş Futbol Klubu. Təməli 1995-ci ildə qoyulan, Azərbaycanın Ağdaş rayonunu təmsil edən futbol klubudur. Klub 2023/2024-cü futbol mövsümündə, Azərbaycan kişi futbolunun ən yüksək üçüncü liqası ilan Azərbaycan İkinci Liqasında çıxış edir
Kandıaqaş
Tarixi
17 iyun 1997-ci ildə Oktyabrsk, Qazaxıstan Prezidentinin fərmanı ilə Kandyagaş olaraq dəyişdirildi.
Heron
Həyatı
Heron gördüyü işlərinin nəticələrini "Mexanika" (yun."Mechanica"), "Pnevmatika" (yun."Pneumatica"), "Mudafiə maşınları" (yun. "Belopoeica"), "Avtomatika" (yun."Automatics") və "Ölçmə alətləri" (yun."Dioptra") əsərlərində təsvir etmişdir. Bundan başqa o "Ölçmə" (yun."Metrica") adlı həndəsə haqqında və "Güzgü" adlı optika haqqında iki kitab yazmışdır. "Mexanika" kitabında Heron əsasən qaldırıcı mexanizmlər haqqında məlumat verir. O bu əsərdə müxtəlif mexanizmlərin köməyi ilə qol effektinin praktikada təsirini araşdıraraq ling, paz, sonsuz vint və dişli çarxların kombinasiyasını təsvir edir. Bir riyaziyyatçı kimi Heron, təsir edən qüvvənin və qolun qiymətindən asılı olaraq lingdə qol qaydasının işləməsini göstərmişdir. Heron həmçinin kranların və böyük həçmli tikinti daşlarının kəlbətin və pazların köməyi ilə qaldırılmasını da izah edir. "Müdafiə maşınları" əsərində Heron o dövrə qədər məlum olan katapultların işləmə prinsipini göstərərək, böyük katapultlarda ağır daşları atdıqdan sonra katapultun əvvəlki vəziyyətə gətirilməsini sürətləndirmək üçün əlavə mexanizm təklif etmişdir.
Ağdaş FK
Tarixi
Ağdaş futbol klubu 1995-ci ildə artıq Azərbaycan Birinci Liqasında çıxış etməyə başladı. İlk dönəmlər. yəni 1995–1996-cı illər üçün klubun adı Şirvan-Orxan idi.
Kandıaqaş
Tarixi
2006-cı ildə şəhərdə Bolaşak mikrorayonu meydana çıxdı. 2018-ci ildən bəri yeni Nurli Koş mikrorayonunda fərdi evlərin tikintisinə başlanılmışdır. Şilindzhai fosfor zavodu və Zhanazhol qaz kondensat yatağının işlənməsinə başlanması ilə şəhərin daha da inkişafı gözlənilir.
Ağdaş FK
Tarixi
1995/1996 Ağdaşı təmsilçisi bu sezondan etibarən problemlərlə qarşılaşmağa başladı. Oyunlarında bir və iki top fərti ilə qalib gələn Şirvan-Orxan, elə həmin sezonun ikinci yarısında liqadan uzaqlaşdırıldı. Digər oyunlarına isə texniki məğlubiyyət verildi. 2–0 Çinar Polis Akemediyasını, 2–1 Səbail klubunu məğlub etdi. Lakin bu göstərici sadəcə Ağdaş təmsilçisində deyildi. Həmin mövsüm bir çok klub liqadan kənarlaşdırıldı.
Heron
Həyatı
thumb|right|Aeolipile buxar maşını
Ağdaş FK
Tarixi
1996/1997 Bu mövsüm klub yeni adla çempionata start verdi: Şirvan Şirvan klubu bu dəfə də, maliyyə problemləri səbəbiylə zəif təsir bağışladı. Belə ki, tuniri 4 xalla bitirdi. Bir çox məğlubiyyət aldı. Bunlar isə əksəriyyəti texniki məğlubiyyət idi ki, keçən sezonda baş verənlər bu sezon təkrarlandı. Yerli və peşəkar futbolçuların yetişməsindəki problemlər səbəbiylə ağdaş təmsilçisi bir müddət tunirə ara verərək təməli yenidən uşaq liqasından başlatmaq qərarına gəldi.
Heron
Həyatı
Heronun ən məşhur ixtirası, 18-ci əsrdə buxar maşının əsası sayılan buxar püskürdücü maşın-Aeolipile olmuşdur. O, öz "Pnevmatika" kitabında bu maşının işləmə prinsipini belə izah edir: " Ocağın üstünə bir qazan qoy; iki tutqac arasında bərkidilmiş kürə fırlanacaq. İçərisində su olan və üstü qapaqla örtülmüş qazanın altında ocaq yandırılır. Kürə qazanla, əyilmiş boru vasitəsilə əlaqələndirilir. Borunun ucları tutqacda hərəkətli yerləşdirilir, onun digər ucu qazanla birləşdirilir. Kürəyə əyilmiş, bir- birinin əksinə yönəlmiş iki boru bərkidilir. Belə ki, borular tutqacları birləşdirən müstəviyə perpendikulyar yerləşdirilir. Qazan qızdıqda görmək olur ki, borular vasitəsilə kürəyə daxil olan buxar əyilmiş borulardan xaricə püskürdülür və kürə fırlanmağa başlayır, rəqs edən fiqurlarda olduğu kimi!"
Heronun düzəltdiyi buxar kürəsi "Aeolipile" adlanan, bizə məlum olan buxar maşınının işləmə prinsipi ilə eyni olmuşdur. Heron o dövrdə malik olduğu bilik əsasında buxar maşınını düzəltməyə qadir olmuşdur. Ancaq onun düzəltdiyi bu qurğular oyunçaqdan başqa bir maraq doğurmamışdır. Onun işləri uzun müddət çox kiçik oxucu dairəsinə məlum olduğuna baxmayaraq bu günə kimi gəlib çata bilmişdir. Orta əsrdə Heron Avropada renessans dövründə mühəndislər tərəfindən çox böyük maraqla öyrənilməyə başlamışdır. XVII əsrin 70-ci illərində, uzun müddət Çində, Pekində missioner kimi səyahətdə olmuş Ferdinand Verbiest 60 sm uzunluğunda buxar arabası hazırlamışdır. Onun arabası bir neçə santimeter olsa da yol qət edə bilmişdir. Worçesterli Markis (ingl. Marquis of Worcester) də Heronun buxar maşınının işləmə prinsipinə istinad edərək su üzərində hərəkət edə bilən buxar maşını düzəltməyə cəhd etmişdir. Bir çox mühəndislərin apardığı təcrübələrdən sonra, nəhayət 1765-ci ildə ingilis mühəndisi Ceyms Vatta (ingl. James Vatt) çoxlarının arzuladığı buxar maşınını düzəltmək nəsib olur.
Ağdaş FK
Tarixi
2019 Bu illərdə klub artıq Azərbaycan Region Liqasında iştirak etməyə başladı. Şirvan klubu bu mövsüm güclü oyun nümayiş etdirərək playy off-da iştirak imkanı əldə etdi. Lakin maliyyə probelmləri özünü yenidən bruzə verdiyiüçün istədiyi oyunu tam olaraq nümayiş etdirə bilmədi.
NGC 948
NGC 948, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Meymunə binti əl-Haris
Bioqrafiyası
O, Məkkədəki Bəni Hilal qəbiləsindən olmuşdur. Anasının adı Hind bint Avfdır. Meymunə binti əl-Haris Məhəmməd peyğəmbərin əmisi Abbas ibn Əbdülmüttəlibin həyat yoldaşı Umm əl-Fədlin bacısı olmuşdur. Doğulanda onun adı Barra olur, lakin Məhəmməd peyğəmbər onun adını Meymunə qoyur. Bütpərəstlik dövründə o, Məsud ibn Amrla evlənir, lakin sonra onu boşayır. Meymunə binti əl-Haris Əbu Ruxum ibn Əbdül-Uzzu ilə evlənmişdir. Bir müddət sonra o, dul qalır.
Məhəmməd peyğəmbər 628-ci ildə müsəlmanların ilk kiçik həcc ziyarəti (ümrə) zamanı Abbas ibn Əbdülmüttəlibin məsləhəti ilə onunla evlənir. O, onun son həyat yoldaşı idi, bundan sonra heç kimlə evlənməmişdir. Meymunə fəzilətli və dindar bir qadın olmuşdur. Onun nəql etdiyi 70-ə yaxın hədis məlumdur.
Raymundo Fermin
Raymundo Fermin (15 mart 1961) — Dominikan Respublikasını təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Raymundo Fermin Dominikan Respublikasını 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 57-ci, cüt turnirdə isə 25-ci pillənin sahibi olub.
Ahu (Ərdəbil)
Ahu — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 94 nəfər yaşayır (21 ailə).
Qadirabad (Bukan)
Qadirabad — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bukan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 118 nəfər yaşayır (20 ailə).
Suasson (rayon)
Tərkibi
Suason əyalətinin katonları (2015-ci il martın 22-sinə qədər):
Suason əyalətinin kantonları (2015-ci il 22 martdan sonra):
Oton (En)
Oton  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
INSEE kodu — 01097.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
Kurikulum
"Kurikulum" latın sözü olub, mənası "kurs", "yol" deməkdir. Xarici pedaqoji ədəbiyyatlarda göstərildiyi kimi, kurikuluma aid biliklərin təşəkkül tapması və inkişaf etməsi üçün 30 ilə yaxın bir vaxt sərf olunmuşdur. 1918-ci ildə ilk kurikulumlar yaranmışdır. Artıq ötən əsrin 60–70-ci illərində dünyada, xüsusən ABŞ-da kurikulum ideyaları genişlənmiş, bir nəzəriyyə kimi formalaşmışdır. Kurikulum hərəkatı kimi genişlənən bu təhsil dalğası dünyanın inkişaf etmiş ölkələrində də yayılmış, mütərəqqi təhsil təcrübəsi kimi özünün təsdiqini daha geniş miqyasda tapmışdır.
Azərbaycanda kurikulum termini ötən əsrin 90-cı illərinin sonundan etibarən istifadə olunmağa başlamışdır. İlk vaxtlar "təhsil planı" kimi tərcümə olunaraq istifadə edilsə də, sonralar araşdırmalarda kurikulum kimi işlənmiş, son illərdəki hüquqi-normativ sənədlərin dilində də eyni ilə həmin anlayış saxlanılmışdır.
Kurikulumun mahiyyəti haqqında yanaşmalar müxtəlif olmuşdur. Hər kəs öz ölkəsinin ehtiyacları baxımından ona yanaşmış, hazırladığı nümunələrdə zəruri tələbatları nəzərə almışdır. Azərbaycan pedaqoji fikrində isə bu belə qəbul olunmuşdur: "Kurikulum təlim prosesi ilə bağlı bütün fəaliyyətlərin səmərəli təşkilinə, məqsədyönlü və ardıcıl həyata keçirilməsinə imkan yaradan konseptual sənəddir" (Ümumi təhsil sistemində dərslik siyasəti. Azərbaycanın təhsil siyasəti (1998–2005), II kitab. Bakı, "Təhsil", 2005). Azərbaycan Respublikasının Təhsil Qanununda bu anlyış bir daha konkretləşdirilmişdir: "Təhsil proqramı (kurikulum) – təhsilin hər bir pilləsi üzrə təlim nəticələri və məzmun standartlarını, tədris fənlərini, həftəlik dərs və dərsdənkənar məşğələ saatlarının miqdarını, pedaqoji prosesin təşkili, təlim nəticələrinin qiymətləndirilməsi və monitorinqinin aparılması sistemini özündə əks etdirən dövlət sənədi"("Təhsil haqqında" Azərbaycan Respublikasının qanunu. Bakı, "Hüquq ədəbiyyatı",2009).
Göründüyü kimi, kurikulumlar mahiyyət etibarilə iki mühüm cəhəti əhatə edir. Əvvəla, təhsil sahəsində olan fəaliyyətlər (müəllim, şagird fəaliyyətləri nəzərdə tutulur) əhatə olunur. İkincisi, kurikulum konseptual xarakter daşıyır. Təhsil kurikulumları cəmiyyətin tələbatına uyğunluq baxımından təklifyönümlü və tələbyönümlü olur. Hazırda müstəqil Azərbaycan Respublikasının təhsil sistemi digər prinsiplərlə yanaşı, həm də demokratik və humanist prinsiplər üzərində qurulur. Onun nəticəsidir ki, Azərbaycanda tələbyönümlü kurikulumların yaradılması istiqamətində iş aparılır. Artıq ölkəmizin tarixində ilk dəfə olaraq belə kurikulumlar hazırlanmışdır. 2006-cı ildə "Azərbaycan Respublikasında ümumi təhsilin Konsepsiyası (Milli Kurikulumu)" hazırlanaraq Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq edilmiş, 2010-cu ildə "Ümumi təhsil pilləsinin dövlət standartı və proqramları (kurikulumları)" adı ilə təkmilləşdirilmişdir. Ümumi təhsilin fənn kurikulumları Azərbaycan Respublikası təhsil nazirinin əmri ilə təsdiqlənmiş, pedaqoji ictimaiyyətin istifadəsinə verilmişdir.
Azərbaycan təhsil sistemində "kurikulum" yeni bir anlayışdır və o, təlim prosesi ilə bağlı bütün fəaliyyətlərin təşkilini və həyata keçirilməsini əks etdirən konseptual sənəd kimi başa düşülür. İslahat çərçivəsində elə bir konseptual sənəd hazırlanır ki, özündə təhsilalanlar üçün zəruri kompetensiyaları, məzmun və qiymətləndirmə standartlarını, hazırkı tədris planı və proqramlarını, şagirdə və onun hazırlıq səviyyəsinə verilən tələbləri, hər bir dərsin konkret inkişafetdirici məqsədlərini, metodik təminatı, dəyərləndirmə modelini, texniki təchizatını və s. təsvir etsin, müəllim və məktəb qarşısında duran vəzifələri və onların konkret həlli yollarını göstərsin.
Kurikulum müasir dərs modelinin əsas çərçivələri üzrə fənlər kursunun hər bir bölməsinin məqsədini, məzmununu, tədris-təlim fəaliyyətini, nailiyyətlərini, onların qiymətləndirilməsini əks etdirir.
Kurikulum islahatinı zəruri edən səbəblər:
1. Cəmiyyətdə yeni ictimai münasibətlərin yaranması;
3. Dünya təhsil sisteminə inteqrasiya;
4. İnformasiya əsrinin tələbləri;
5. Təhsilin məqsəd və vəzifələrinə yeni baxış və yanaşmaların formalaşması;
6. Mövcud ümumi təhsil proqramlarının müasir tələblərə cavab verməməsi;
Azərbaycanda
Milli Kurrikulum ictimai-siyasi, mədəni və sosial həyatın qloballaşdığı və universallaşdığı, informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının rolunun artdığı, rəqabətin gücləndiyi müasir dövrdə hər bir şəxsin istedad və qabiliyyətinin müstəsna əhəmiyyət kəsb etdiyi nəzərə alınaraq, müstəqil qərarlar qəbul etməsi üçün onun zəruri təhsil səviyyəsinə və bacarıqlara malik olmasına, cəmiyyətin inkişafının əsas hərəkətverici qüvvəsi olan insanın formalaşdırılmasına və problemlərin həllinə yönəlmişdir. ''' Milli Kurrikulum bilavasitə aşağıdakı funksiyaların reallaşdırılmasına xidmət edir:
Milli Kurrikulum aşağıdakı ümumi prinsiplərə istinad olunmaqla hazırlanmışdır:
Xarici keçidlər
Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Kurikulum portalı
Ağsu (Xalxal)
Ağsu — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 32 nəfər yaşayır (7 ailə).
Halil Babür
Halil İbrahim Babür-Türk aktyor,dramaturq,teatr rejissoru.
Həyatı və karyerası
26 iyun 1987-ci ildə Bitlisdə anadan olan Babür 3 yaşında İstanbula gəldi. 2014-cü ildə Haliç Universiteti Konservatoriyasının Teatr fakültəsini bitirmişdir. O, 2011-2014-cü illər arasında "Show TV"də yayımlanan "Pis Yedili" serialındakı "Trafo" obrazı ilə tanınıb. O, Çukurda “Veysəl” obrazını canlandırıb. 2017-ci ildə çəkdiyi "Qar" filmi ilə 24-cü Beynəlxalq Adana Film Festivalında "Ən perspektivli aktyor" mükafatına layiq görüldü. O, 11-dən 11-ə, Qəssab, He-Go və İçimdəki od» pyeslərini yazdı. Nəhayət, FOX-da yayımlanan son yaz serialında “Soner Sancaktar” obrazını canlandırıb.
Murad Sta
Murad Sta (9 aprel 1967) — Tunisi təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Murad Sta Tunisi 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 57-ci, cüt turnirdə isə 29-cu pillənin sahibi olub.
Daha sonra Murad Sta Tunisi 1992-ci ildə Barselona şəhərində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 49-cu pillənin sahibi olub.
Bagger 288
thumb|center|700px|Bagger 288
Bagger 288 — enerji və mədən şirkəti Rheinbraun üçün Krupp tərəfindən istehsal edilmiş tırtıllı mobil zolaq qazma maşınıdır. Onun tikintisi 1978-ci ildə başa çatmış və 13.500 tonla Big Muskieni geridə qoyaraq dünyanın ən ağır quruda hərəkət edən nəqliyyat vasitəsi olmuşdur. Onun dizaynı beş il, tikintisi də həmçinin beş il çəkmiş, ümumi dəyəri isə 100 milyon ABŞ dolları dəyərində olmuşdur. 1995-ci ildə çəkisi 14200 ton olan Bagger 293 ən ağır quruda hərəkət edən nəqliyyat nəqliyyat vasitəsi adını ondan almışdır.
1960 Aqadir zəlzələsi
1960-cı il Aqadir zəlzələsi 29 fevral 1960-cı ildə saat 23:40-da Aqadirdə baş vermiş dağıdıcı zəlzələdir. Mərakeş tarixində ən ölümcül və dağıdıcı zəlzələ Rixter şkalası ilə doqquz səviyyəli 5,7 bal gücündə olub, Təxminən 15.000 nəfər (o vaxt şəhər əhalisinin təxminən üçdə biri) həlak oldu və daha 12.000 nəfər yaralandı. Ən azı 35 min insanı evsiz qoydu və 290 milyon dollar itki verdi.
itkilər
Ölənlərin sayı təxminən 15.000 ölü və 12.000 yaralı idi. Onların arasında 2300 əhalidən təxminən 1500 yəhudi olduğu bildirilir. Aqadir zəlzələ zamanı və baş verəndən bir neçə gün sonra yüksək temperaturun şahidi olub, çünki temperaturun 30–41 dərəcə Selsi arasında olması cəsədlərin parçalanmasını sürətləndirib. Şəhərin əsas məhəllələrinin əksəriyyəti təsirləndi: Talburqt, Fonte, İçç və Anza və İnezgane kimi bəzi şəhərlər.
Zəlzələ gücünün səbəbləri
Ağadirdə baş vermiş zəlzələnin zərərini izah edən bir neçə səbəb var ki, bunlardan ən görkəmlisi Aqadir şəhərinin bilavasitə episentrdə və məhz əhalinin məskunlaşdığı ərazidə olmasıdır. Ağadirin Yüksək Atlas silsiləsi ilə Souss düzənliyinin geoloji təmas nöqtəsində yerləşdiyi və torpağının yumşaq və qaya eroziyasına görə kövrəkliyə məruz qaldığı bölgənin geoloji quruluşu ilə yanaşı, Fransız müstəmləkəçilərinin zəlzələyə tab gətirdiyi binalardan fərqli olaraq, onların asan dağılmasına binaların təbiəti və tikintisində istifadə olunan materiallar da öz töhfəsini verib.
Zəlzələdən sonra
thumb Epidemiyaların yayılmasının qarşısını almaq üçün şəhər zəlzələdən iki gün sonra boşaldılıb. Bundan sonra Agadir mərhum Kral V Məhəmmədin xahişi ilə orijinal ərazidən 2 kilometr cənubda tikildi və burada dedi: "Aqadirin xarabalıqlarını taleyi idarə etdiyi üçün onun tikintisi bizim iradəmizə və qətiyyətimizə həvalə olunub".
Gözəl, geniş prospektləri olan, mağazalar, xidmətlər və müasir mehmanxana infrastrukturu ilə təchiz olunmuş yeni şəhər mərkəzinin yaradılması
Səfəvi Xuzistanı
Səfəvi Xuzistanı və ya Xuzistan vilayəti — Səfəvi imperiyasının cənub-qərbində yerləşən və müasir Xuzistan ostanı ilə ərazi baxımından üst-üstə düşən inzibati vahidlərindən biri.
Adı
Bölgənin qədim adı "Xuz torpağı" mənasına gələn Xuzistan sözüdür. Bu söz bölgədə eradan əvvəl III minillikdən məskunlaşan və eradan əvvək 539-cu ildə əhəmənilərin gəlişinə qədər mövcud olmuş qədim Elam dövlətindən gəlmişdir. Səfəvi imperiyasının Osmanlı imperiyasının təsirini azaltmaq üçün şiə ərəb tayfalarını bölgəyə dəvət etməsindən sonra regionun qərb hissəsi Ərəbistan olaraq bilinməyə başladı. İranşünas Rudi Mattheyə görə, Şah I Abbasın (1587-1629) hakimiyyəti dövründə ad dəyişikliyi baş vermişdir. Digər vilayət adları olan Kürdistan, Luristan kimi Ərəbistan sözü də milli mənaya malik deyildi.
Bir qədər sonra bütün Xuzistan vilayəti Ərəbistan olaraq bilinməyə başladı. Bu dəyişikliyin nə zaman baş verdiyi bəlli deyildi. Rudi Mattheeyə görə, ilk dəfə Əfşarlı hökmdarı Nadir şahın (1736-1747) hakimiyyəti dövründə bu baş vermişdir. İranşünas Hüşəng Çehabi bunun XVIII əsrin ikinci yarısında baş verdiyini bildirir. Bir digər iranşünas Rocer Seyvori isə bu dəyişikliyin daha sonrakı dövrdə - XIX əsrdə meydana çıxdığını düşünür.
Coğrafiya
Düz çöllərə malik əraziləri və isti havası olan Xuzistan müasir zamanlara qədər çox da bilinən bir yer deyildi. Onun imperiyanın yerdə qalan hissəsi ilə pis yollar və dil fərqliliklərinə görə əlaqəsi zəif olmuşdur. Xuzistanın əsl vacibliyi onun kənd təsərrüfatı potensialına görə yox, kommersiya poensialına görə idi. Çünki şəhər Osmanlı ticarət limanı olan Bəsrənin yaxınlığında yerləşirdi. Bu bölgə Osmanlılara İran körfəzinə giriş verməklə birlikdə, İraq və Suriya vasitəsilə Hind okeanı ilə Bərəkətli Hilal arasında ticarət üçün bir antrepôt kimi xidmət etdi.
Tarixi
1508-ci ildə bundan əvvəl özünü yeganə legitim şiə hökmdarı elan edən I İsmayıl Xuzistanda Muşaşaiyyahların hakimiyyətinə son qoydu. Muşaşaiyyah 1500-ci ildə öz hökmdarları Seyid Mohsenin ölümündən sonra zəifləmişdilər və buna görə də, 1508-ci ildə çox da müqavimət göstərə bilmədilər. Onun oğlanları Əli və Əyyub I İsmayılla danışıqlara cəhd etsələr də, şah tərəfindən edam edildilər. Muşaşaiyyahların bir çox muxtariyyəti sonda onların rəhbəri Seyid Fəyyaz və dəstəkçilərinin Huveyzədə qətlə yetirilmələri ilə sonlandırıldı. İranşünas Əhməd Kəsrəvi iddia edir ki, Seyid Fəyyaz əslində Seyid Mohsenin titullarından biridir. Hər bir halda, Seyid ibn Seyid Mohsen tezliklə Huveyzədə yenidən Muşaşaiyyah hakimiyyətini bərpa etdi. Yarı-müstəqil olan bu hakim I İsmayılı özünün ali hakimi kimi tanıdı. Səfəvilər Muşaşaiyyahlara öz hakimiyyətlərini Xuzistanın qərbində, yəni Ərəbistan adlandırılan yerlərdə davam etdirmələrinə icazə verdilər. Karun çayının qərbində yerləşən bu ərazilərdə bölgənin paytaxtı Huveyzə şəhəri də yerləşməkdə idi.Bunun qarşılığında onlar Səfəvi şahına vergi verməklə birlikdə, öz xoş münasibətlərini sübut etmək üçün şah sarayına girovlar da göndərməli idilər. Səfəvi sarayında böyüyən bu girovlar bəzən yaxşı vəzifələrə yüksələ bilirdilər. Buna misal olaraq, Seyid Nasiri göstərmək olar. O, Səfəvilərin baş vəziri Hatəm bəy Ordubadi ilə dost olmuş və Reyin hakimi vəzifəsinə qədər yüksəlməyi bacarmışdı. Bu zaman Dezful Ranaşı şeyxlərinin, Şuştər isə yerli hakimin hakimiyyəti altında qalmışdı.
Əhvazın Səfəvi hakimləri salnamələrdə ilk dəfə XVII əsrin II yarısında ortaya çıxır. Bu onu göstərir ki, Ərəbistanın bu hissəsi artıq Muşaşaiyyahların birbaşa hakimiyyəti altından bu zamana qədər çıxmışdır. Həmçinin bu dönəm ərzində Huveyzənin Muşaşaiyyah hakimindən mənbələrdə vali-ye Ərəbistan deyə bəhs edilir. Halbuki XVI və XVII əsrin əvvəllərində bu vəzifədən daha çox hakim və ya vali-ye Huveyzə deyə bəhs edilirdi.{sfn|Floor|2008|p=143}} Müəyyən müddətə Ərəbistan Fars bəylərbəyiliyinin hakimiyyəti altında oldu. 1632-ci ildə Farsın xassə torpaqlarına keçirilməsindən sonra, Ərəbistan, Şuştər və Dezful hərbi ehtiyyaclar baxımından Kuhgiluyə bəylərbəyiliyinin inzibati hakimliyinə verildi.
Huveyzə hakimləri muxtar idilər və XVI əsrin çox hissəsi boyunca Xuzistan və cənubi İraq siyasətində Səfəvilərin özlərindən daha çox iştirak edirdilər. Onların cənubi İraq siyasətinə qarışmaları nəticədə Osmanlı ilə münaqişəyə girmələrinə səbəb oldu ki, buna cavab olaraq Osmanlı ordusu 1570-ci illərdə Ərəbistanı qısamüddətli ələ keçirdi. Lakin sonda ordularını geri çəkdi. Bu ildən sonra vali Seyid Mübarək öz antiosmanlı fəaliyyətini artırdı və Səfəvilərin qızılbaşlar arasında münaqişələrlə məşğul olduğundan istifadə edərək öz muxtariyyətini də artırmağa çalışdı. Lakin bir müddət sonra hakimiyyətə gələn I Abbas bunu qəbul etmədi və hərbi vasitələrdən istifadə edərək Seyid Mübarəki öz nəzarəti altında saxlamağı bacardı. 1624-cü ildə Muşaşaiyyahların bir neçəsi bir müddətlik Dovraqı da idarə etmişdir.
Seyid Mansur Huveyzənin Səfəvi hakimiyyəti ilə mübarizə aparan son valisi oldu. O, 1620-ci ildə I Şah Abbasın birbaşa əmrlərini yerinə yetirməkdən imtina etdi və nəticədə vəzifədən uzaqlaşdırıldı. 1650-ci ildə Seyid Əli xan ibn Movla Huveyzənin yeni valisi təyin edildi. Onun ərəb tayfalarını idarə etməkdə uğursuzluqla üzləşməsi üsyanla nəticələndi və bu üsyan Luristan bəylərbəyi Mənüçöhr xan tərəfindən yatırıldı. Mənüçöhr xan üsyanı yatırdıqdan sonra vilayətin hakimliyini də öz üzərinə götürdü və Seyid Əli xan və oğlanları İsfahana getdilər. Bundan sonra Ərəbistanın kim tərəfindən idarə edildiyi naməlumdur. Mənüçöhr xanın Huveyzəni iki il müddətində idarə etdiyi, ondan sonra oradakı qalanın Məhəmməd Mömin bəy adlı bir sərkərdə tərəfindən idarə edildiyi bəllidir. Məhəmməd Mömin bəy 1655-ci ildə Səfiqulu bəy və ya daha çox tanındığı digər adı ilə desək Taniya bəy ilə əvəz edildi. Bu dövr ərzində Şuştər gürcü əsilli qulam olan Vaxuşti xan tərəfindən idarə edilirdi.
1663-cü ildə Seyid Əli xan ibn Movla Kuhkuliyə bəylərbəyisi Zaman xanın təsiri ilə yenidən Huveyzənin valisi təyin edildi. Seyid Əli xanın 1681 və ya 1687-ci ildə ölümündən sonra onu bu vəzifədə əvəz etmək uğrunda qardaşı Abdulla ilə oğlanları arasında mübarizə başladı. Bölgədə nizam-intizam 1687-ci ildə Fərəcullah xanın yeni vali təyin olunması ilə bərpa edildi.
1736-cı ildə Səfəvi imperiyasının hakimiyyəti Əfşar sülaləsinin hakimiyyəti ilə əvəz edildi. Bu sülalənin hakimiyyətini türk Əfşar tayfasından olan Nadir şah qurdu.
İnzibati sistem
Səfəvi hakimiyyəti altında Ərəbistan vilayət və ya muxtariyyətə malik bölgə idi. Digər vilayətlər olan Luristan, Gürcüstan, Kürdüstan və Bəxtiyari bölgəsi ilə müqaysədə Ərəbistan yüksək səlahiyyətli vilayət idi. İdarə edən valilərin şah tərəfindən seçilməsinə baxmayaraq, onlar irsi formada idarə edirdilər. Valilər rəsmən şaha sədaqətlərini göstərir və Sikkələri öz adları ilə zərb etdirirdilər. Vəlilərin Ərəbistan işlərinə nəzarət edən Səfəvi vəzirindən kömək istəmək hüququ var idi.
Əhali
XVI əsrdən etibarən Xuzistan tədricən ərəbləşməyə başladı, çünki Mesopotamiyadan Banu Kab kimi ərəbdilli tayfaların bölgəyə axını davam etməkdə idi. Xuzistan əhalisi qarışıq idi və əsasən ərəb tayfaları tərəfindən məskunlaşdırılmışdı. Lakin burada Lurlar və Əfşarlar da yaşamaqda idi. Huveyzə və ətrafında demək olar ki, yalnız ərəblər yaşamaqda idi, onlar Karun və Əhvaz bölgələrində də əksəriyyəti təşkil etməkdə idilər. Əfşarlar bu bölgədə son Səlcuqlu dönəmindən (1037-1194) məskunlaşmışdılar. Onların yaşadığı ərazilər Huveyzənin şərqindən başlamaqla Dovraqa qədər böyük ərazini əhatə etməkdə idi. Dovraq isə onların əsas mərkəzi hesab edilirdi. Muşaşaiyyahlarla əlaqələrini məhdudlaşdıran əfşarların ərəblərlə qeyri-dost münasibətləri var idi. Muşaşaiyyahlar Huveyzə də yaşamaqda idilər.
Huveyzə və Kaxa ətraflarında erkən Səfəvi hakimiyyəti dövründən məskunlaşmağa başlayan Banu Kab tayfası  I Təhmasibin (1524-1576) ölümündən sonra Əfşarları öz torpaqlarından qovdular. Şah I Abbasın (1587-1629) hakimiyyəti dövründə isə Banu Kab tayfası Səfəvilərin Fars bəylərbəyisi İmamqulu xanın komandanlığı altında qızılbaş ordusu tərəfindən Əfşar torpaqlarından qovuldu. Bu torpaqlar yenidən Əfşarlara geri verildi.
Zeynəb bint Hüzeymə
Zeynəb bint Hüzeymə (زينب بنت خزيمة; ) —  İslam peyğəmbəri Məhəmmədin həyat yoldaşlarından biri, möminlərin anası.
Bioqrafiyası
Zeynəb bint Hüzeymə Bəni-Amir ibn Sasa qəbiləsinin Hilaloğulları qolundandır. O, İslamdan əvvəl və sonra yoxsullara kömək etdiyi üçün “Ümmül-məsakin” (kimsəsizlərin anası) adı ilə çağırıldı.
Atası Hüzeymə ibn Haris, anası Hind bint Avfdır. Hindin 9 qızının hamısı müsəlman olmuşdur. Rəsulullah onları “mömin bacılar” adlandırırdı. Hind qızlarından ikisini – Zeynəb və Meymunəni Rəsulullaha ərə vermişdir. Onun ilk əri Tufeyl ibn Haris olmuşdur. Zeynəb Tufeyldən boşandıqdan sonra onun qardaşı Übeydə ibn Harislə evlənir [3].Bədr döyüşündə həlak olan
624-cü ildə Əmir ibn Sasa qəbiləsi Məhəmməd peyğəmbərin nümayəndələrini öldürür, buna görə də bu qəbilənin müsəlmanlarla münasibətləri kəskin şəkildə pisləşir. Qan tökülməsinin qarşısını almaq üçün Məhəmməd peyğəmbər də bu qəbilənin nümayəndəsi olan Zeynəblə evlənməyə qərar verir. Onların evliliyi 625-ci ildə baş tutur. Toydan bir neçə ay sonra Zeynəb dünyasını dəyişir. O, fəzilətli və mömin bir qadın olur, çox vaxt namaz qılar və bol-bol sədəqə verərdi. Ailə qurarkən Zeynəbin 30 yaşı olmuşdur. Övladı olmamış və peyğəmbərdən hədis nəql etməmişdir. Həzrət Xədicədən sonra Məhəmmədin ikinci vəfat edən zövcəsidir. Cənazə namazını Rəsulullah özü qıldırmış və Bəqi qəbiristanlığında dəfn etmişdir.
Elxan Rzayev (əsgər)
Elxan Ariz oğlu Rzayev (15 aprel 1994; Qəzli, Sabirabad rayonu, Azərbaycan — 1 noyabr 2020; Qubadlı rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsinin şəhidi.
Həyatı
Elxan Rzayev 1994-cü il avqustun 15-də Sabirabad rayonunun Qəzli kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elxan Rzayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayılın və Qubadlı rayonunun azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. Elxan Rzayev noyabrın 1-də Qubadlı döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elxan Rzayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elxan Rzayev ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elxan Rzayev ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Mircəfər Mirişli
Mir Cəfər Mirişli - Naxçıvan MR Əməkdar müəllimi, ilk Lenin ordenli müəllimlərdən Cəfəri, dayısı şəhərdəki rus-tatar məktəbinə qoymuş və burada ibtidai sinfi bitirməklə onu Təbrizdəki yeddisiniflik məktəbdə oxutdurmuşdur. Təbrizdəki məktəbi bitirən Cəfəri dayısı Naxçıvana gətirərək Mirişli soyadı ilə “Zikr” məktəbinəqəbul etdirmişdir. 1918-ci ildə şəhərdəki mədrəsədə müəllim işləyən Cəfəri 20 yaşında gənc ikən dövlət işinəgətirirlər. Həmin illərdə Naxçıvanda yaradılmış Araz (Türk) Respublikasının Dövlət Baş Nazirliyinin maarif və mənəviyyat şöbəsinin müvəkkili olmuşdur.
Şərəfkənd (Bukan)
Şərəfkənd - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Bukan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 145 nəfər yaşayır (22 ailə).
Şəbəkə ünvanlama texnologiyaları
Kompüter şəbəkələrində kompüterlərin bir birini birmənalı şəkildə identifikasiya etməsi üçün onlara ünvanlar verilir. Ünvanların əsas növləri aşağıdakılardır:
Fiziki (lokal) ünvan - altşəbəkə hüdudunda qovşaqların identifikasiyası üçün istifadə edilir, məsələn, МАС (Media Access Control  Daşıcıya girişin idarə edilməsi), əgər alşəbəkə Ethernet, Token  Ring,  FDDI texnalogiyalarını istifadə edirsə  və ya  IPX-ünvan, əgər altşəbəkə IPX/SPX texnalogiyasını istifadə edirsə;
Domen adı – kompüter şəbəkəsində qovşaqların simvol identifikatorudur;
Resursların universal identifikasiyası (URL - Uniform Resource Locator) - kompüter şəbəkəsində (İnternetdə) kompüterlərin, kataloqların və ya faylların birmənalı identifikasiyası sistemidir.
MAC-ünvan
Qovşağın fiziki (lokal) ünvanı onun daxil olduğu şəbəkənin istifadə etdiyi texnologiya ilə müəyyən olunur. Lokal şəbəkə qovşaqları üçün, bu, şəbəkə adapterinin MAC-ünvanıdır, məsələn, 11-А0-17-3D-BC-01. Bu ünvan avadanlığın istehsalçısı tərəfindən təyin olunur və unikal ünvandır. Lokal şəbəkələrin bütün mövcud texnologiyaları üçün MAC-ünvan 6 bayt formata malikdir: yuxarı 3 bayt istehsalçı şirkətin identifikatorudur, aşağı 3 bayt isə unikal şəkildə istehsalçı tərəfindən təyin olunur. Qlobal şəbəkəyə (məsələn, X.25 və ya Frame relay şəbəkəsinə) girən qovşaqlar üçün lokal ünvan qlobal şəbəkə inzibatçısı tərəfindən təyin olunur. Kanal səviyyəsinin əksər protokolları IEEE tərəfindən idarə olunan üç MAC-ünvanlar fəzasından birini istifadə edir: MAC-48, EUI-48 və EUI-64. Hər bir fəzadakı ünvanlar nəzəri olaraq qlobal şəkildə unikal olmalıdır. Heç də bütün protokollar MAC-ünvanı istitifadə etmir və heç də MAC-ünvanı istifadə edən bütün prtokolların ünvanların belə qlobal ünikallığına ehtiyacı yoxdur. Geniş yayımlı şəbəkələrdə (məsələn, Ethernet şəbəkələrində) MAC-ünvan şəbəkənin hər bir qovşağını unikal şəkildə identifikasiya etməyə və verilənlərin bu qovşağa şatdırılmasına imkan verir. Beləliklə, MAC-ünvanlar kanal səviyyəsində şəbəkənin əsasını yaradır. Bu zaman MAC-ünvanların şəbəkə ünvanına və əksinə çevrilməsi üçün xüsusi protokollar (məsələn, ARP və RARP) istifadə edilir. MAC-48 tipli ünvanlar daha çox yayılıb və Ethernet, Token Ring, FDDI və s. texnologiyalarda istifadə edilir. MAC-48 tipli ünvanlar 48 bitdən təşkil olunur və beləliklə onun ünvanlar fəzası 248 (və ya 281 474 976 710 656) ünvana malik olur. IEEE-nin hesablamalarına görə bu ünvanlar ehtiyyatı heç olmasa 2100-cü ilə qədər bəs edər. EUI-48 tipli ünvanlar MAC-48 tipli ünvanlardan ancaq semantik fərqlənir, yəni MAC-48 şəbəkə avadanlıqlar; üçün istifadə edildiyi halda, EUI-48 digər növ aparat və proqram təminatları üçün istifadə edilir. EUI-64 identifikatoru 64 bitdən ibarət olur və FireWire-də istifadə edilir, həmçinin IPv6-da qovşağın şəbəkə ünvanın aşağı 64 biti keyfiyyətində istifadə edilir. MAC-ünvanın strukturu şəkil 23-də göstərilmişdir. MAC-ünvanın birinci biti I/G (Individual/Group) ünvanın tipini göstərir (0 - fərdi, 1 - qrup). Qrup ünvanına malik olan paketləri bu qrup ünanı olan bütn şəbəkə adapterləri alacaq. İkinci bit U/L (Universal/Local) ünvanın təyin olunma üsulunu müəyyən edir. Adətən 0 təyin olunub. 1 olduqda, ünvan istehsalçı tərəfindən deyil, lokal şəbəkənin inzibatçısı tərəfindən təyin olunduğunu göstərir.
İstehsalçının unikal identifikatoru - OUI (Organizationally Unique Identifier). IEEE tərəfindən təyin olunur.
İstehsalçının unikal ünvanı - OUA (Organizationally Unique Address). İstehsalçı tərəfindən təyin olunur. OUA və OUİ birlikdə UAA (Universally Administered Address) adlanır - universal idarə olunan və ya IEEE-ünvandır.
IP-ünvanlama
Kompüter şəbəkələrində verilənlərin ötürülməsinin təmin edilməsi üçün şəbəkəyə qoşulmuş hər bir qovşağın birmənalı şəkildə identifikasiya edilməsi imkanı olmalıdır. Bu IP-ünvanlamanın köməyi ilə mümkündür. Kompüter şəbəkəsinə qoşulmuş bütün kompüterlər, printerlər, marşrutlayıcılar və s. qovşaq sayılır və şəbəkədə qarşılıqlı əlaqədə olmaq üçün heç olmasa bir IP-ünvana malik olmalıdırlar. IP-ünvan şəbəkədə əsas ünvan olaraq paketlərin şəbəkə səviyyəsində şəbəkələr arasında ötürülməsini təmin edir. IP-ünvan 4 baytdan ibarətdir, məsələn, 109.26.17.100 və şəbəkə səviyəsində istifadə edilir. Yəni, IP-ünvan dörd ədədlər yığımından ibarətdir və hər biri 0-dan 255-ə qədər diapazonda yerləşir. IP-ünvan iki hissədən ibarət olur: şəbəkənin nömrəsindən və qovşağın nömrəsindən. IP protokolu qovşağın nömrəsini onun lokal ünvanından asılı olmayaraq təyin edir. IP-ünvanın şəbəkə nömrəsi və qovşaq nömrəsi sahələrinə bölünməsi dəyişkəndir və onlar arasında sərhəd çox sərbəst qoyula bilər. Qovşaq bir neçə IP-şəbəkəyə daxil ola bilər. Bu halda qovşaq şəbəkə birləşmələrinin sayına bərabər olan bir neçə IP-ünvana malik olmalıdır. Beləliklə, IP-ünvan ayrı kompüteri və ya marşrutlayıcını deyil, bir şəbəkə birləşməsini xarakterizə edir. Mənbə kompüterə görə təyinat qovşağının müəyyən edilməsi üçün IP-ünvanlar siniflərdə təşkil olunub. Bu sistem siniflər üzrə IP-ünvanlama üsulu adlanır
IP-ünvanın komponentləri
IP-ünvan iki komponentdən ibarətdir – şəbəkənin identifkatorudan və qovşağın identifikatorundan. IP-ünvanın birinci hissəsi şəbəkə identifikatorudur və kompüterin yerləşdiyi seqmenti müəyyən edir. Eyni bir seqmentin komponentləri eyni bir şəbəkə identifikatoruna malik olmalıdır. IP-ünvanın ikinci hissəsi qovşağın identifikatorudur və seqmentdə olan kompüteri, marşrutlayıcını və ya digər qurğuları müəyyən edir. Bir şəbəkə identifikatoru çərçivəsində hər bir qovşağın identifikatoru unikal olmalıdır. IP-ünvan kimi şəbəkə identifikatoru da dörd ədəddən təşkil olunur. Buna görə də, əgər IP-ünvanın birinci ədədi w şəbəkə identifikatorudurunu təmsil edirsə (əgər IP-ünvanı w.x.y.z şəkilində təsvir etmiş olsaq  cədvəl 1-ə bax), onda bu identifikatorun strukturu w.0.0.0 şəkilində olacaq və bu identifikatorda sonrakı üç ədəd sıfırdır. Bununla yanaşı, qovşaq identifikatorunun strukturu x.y.z şəkilində olacaq və bu ədədlərdən əvvəl 0 gəlmir. Qeyd etmək lazımdır ki, müxtəlif şəbəkələrdə yerləşən iki kompüter eyni qovşaq identifikatoruna malik ola bilər. Lakin hər bir biri ilə qarşılıqlı əlaqədə olan hər bir kompüter üçün şəbəkə identifikatoru və qovşaq identifikatoru kombinasiyası unikal olmalıdır.
IP-ünvan sinifləri
Bu gün siniflər üzrə IP-ünvanlama geniş istifadə edilir. IP-ünvan birinci ədədin qiymətinə görə beş sinifə bölünür (cədvəl 1). Təşkilatlara bu və ya digər siniflərin IP-ünvanlar bloku təyin olunur. Bu blokun ölçüsü təşkilatın ölçüsündən asılıdır. IP-ünvanlar aşağıdakı siniflərə bölünür:
A sinifi. A sinifinin ünvanları çoxlu sayda qovşaqları olan şəbəkələrə təyin edilir. Bu sinif 126 şəbəkənin olmasına yol verir, çünki şəbəkənin identifikasiyası üçün IP-ünvandakı birinci ədəd istifadə edilir. Digər üç ədədlər isə qovşaq identifikatorunu əmələ gətirir, bu da şəbəkədə 16777214 qovşağı dəstəkləməyə imkan verir;
B sinifi. B sinifinin ünvanları orta və böyük ölçülü şəbəkələrə təyin edilir. Bu sinif 16384 şəbəkənin olmasına yol verir, çünki şəbəkənin identifikasiyası üçün IP-ünvandakı ilk iki ədəd istifadə edilir. Digər iki ədədlər isə qovşaq identifikatorunu əmələ gətirir, bu da şəbəkədə 65534 qovşağı dəstəkləməyə imkan verir. Məsələn, 172.16.53.46 IP-ünvanı B sinifinin ünvanıdır, çünki w=172, yəni 128 və 191 diapazonunda yerləşir. Beləliklə, şəbəkənin identifikatoru 172.16.0.0, qovşağın identifikatoru isə 53.46 olacaq;
C sinifi. C sinifinin ünvanları kiçik lokal şəbəkələr üçün istifadə edilir. Bu sinif təxminən 2097152 şəbəkənin olmasına yol verir, çünki şəbəkənin identifikasiyası üçün IP-ünvandakı birinci ədəd istifadə edilir. Digər ədədlər isə qovşağın identifikatoru istifadə edilir, bu da şəbəkədə 254 qovşağı dəstəkləməyə imkan verir;
D və E sinifləri. D və E sinifləri qovşaqlara təyin olunmur. D sinifi ünvanları çoxünvanlı göndərmələr üçün istifadə edilr, E sinif ünvanları isə gələcək üçün ehtiyat saxlanılıb.
Altşəbəkələrə ayırma
Şəbəkənin işinin effektivliyinin artırılması üçün onun məntiqi hissələrə (seqmentlərə)  altşəbəkələrə bölünməsi lazım gəlir. Seqmentlər arasında verilənlərin ötürülməsinin təmin edilməsi üçün onlar marşrutlayıcılarla birləşdirilməli və hər bir altşəbəkə üçün identifikator müəyyən edilməlidir. Tutaq ki, müəyyən bir təşkilatın şəbəkəyə birləşmiş 2000 kompüteri var və İnternetə qoşulmaq üçün bu təşkilata, məsələn, 180.115.0.0 şəbəkə identifikatoru verilir. Təşkilatın şəbəkə inzibatçısı şəbəkənin effektivliyini artırmaq və idarəetməni yüngülləşdirmək üçün şəbəkəni daha kiçik altşəbəkələrə ayıra bilər (tutaq ki, onların sayı 10 olacaq). Hər bir altşəbəkəyə öz unikal şəbəkə identifikatoru təyin olunmalıdır. Bu zaman təşkilata verilmiş şəbəkə identifikatoru (180.115.0.0) İnternetə qoşulmaq üçün istifadə edilir. İnternetə qoşulmaq üçün istifadə edilən şəbəkə identifikatorunun kiçik altşəbəkələrin yaradılması üçün ortaq istifadəsi altşəbəkəyə ayırma adlanır. Altşəbəkələrə böldükdən və onlara şəbəkə identifikatorları təyin etdikdən sonra hər bir altşəbəkə öz şəbəkə identifikatoruna malik olacaq: 180.115.1.0, 180.115.2.0, …, 180.115.10.0. Qovşağın şəbəkə identifikatorunu müəyyən etməklə, digər kompüterin ona nisbətən lokal olub, olmamasını bilmək asandır. Bunun üçün sadəcə hər iki qovşağın şəbəkə identifikatorunu müqayisə etmək lazımdır. Əgər şəbəkə identifikatorları üst-üstə düşürsə, deməli hər iki qovşaq eyni bir altşəbəkədə yerləşir, əks halada isə müxtəlif altşəbəkələrdə yerləşir. Onlar arasında verilənlər mübadiləsini həyata keçirmək üçün marşrutlayı lazımdır.
Susmaqla altşəbəkə maskaları
Sinif metodunda hər bir ünvan sinifi susmaqla altşəbəkə maskasına malik olur.
Domen adları sistemi DNS
Domen adları - kompüterin simvol adıdır. Simvol identifikator - addır, məsələn, SERV1.IBM.COM. Bu ünvan inzibatçı tərəfindən təyin olunur və bir neçə hissədən ibarətdir, məsələn, maşının adından, təşkilatın adından və domen adından. Bu ünvan həmçinin DNS-ad da adlanır və tətbiq səviyyəsində istifadə edilir, məsələn, FTP və telnet protokollarında.
TCP/IP stekində iyerarxik ağacvari struktura malik domen adları sistemi istifadə edilir. Bu struktur adda ixtiyari sayda tərkib hissəsinin istifadəsinə yol verir. Bir neçə yuxarı tərkib hissələri üst-üstə düşən adlar məcmusu domen (domain) adları yaradır. Təşkilatların domen adlarına misallar aşağıdakılardır:
• com – komersiya təşkilatları;
• gov – dövlət təşkilatları;
• org – qeyri-komersiya təşkilatı; • net – şəbəkə təşkilatları.
Domen adlar və IP-ünvanlar arasında uyğuluq həm lokal qovşağın vasitələri, həm də domen adları sistemi tərəfindən mərkəzləşdirilmiş xidmətin vasitəsi ilə həyata keçirilir. Domen adlar sistemi (Domain Name  System  –  DNS)  ”dommen ad - IP-ünvan” inikası paylanmış bazasına əsaslanan mərkəzləşdirilmiş xidmətdir. DNS xidməti öz işində “kliyen-server” tipli protokol istifadə edir. Bu protkol DNS-server və DNS-kliyent anlayışlarını təyin edir. DNS server paylanmış inikas bazasını dəstəkləyir, DNS-kliyent isə DNS-serverə sorğularla müraciət edir. DNS-server “IP-ünvan  domen adı” formatlı mətn faylı istifadə edir. DNS xidməti paylanmış sistemdir. Hər bir DNS serveri iyerarxiyanın növbəti səviyyəsinin adlarını yadda saxlayır və adların inikası cədvəlindən başqa DNS-serverlərə istinadları saxlayır, bu da axtarış prosedurunu sadələşdirir. DNS serverlərdə IP-ünvanların axtarışını sürətləndirmək üçün onlardan keçən cavabların müəyyən müddətdə bir neçə saatdan bir neçə günə qədər keşləşdirilməsi proseduru tətbiq edilir.
Resursların universal identifikasiyası (URL)
URL (Uniform Resource Locator – resursların universal göstəricisi) – İnternetdə kompüterin, kataloqun və ya faylın birmənalı identifikasiyası üçün işarələmə sistemidir. URL sisteminə aşağıdakı prinsiplər daxil edilmişdir: Genişləndirilmə - yeni ünvanlar sxemləri URL-in möcud sintaksisinə asan uyğunlaşdırılmalıdır; genişləndirilmə ünvanların “ünvan sxemi” anlayışına əsaslanan təfsirinin müəyyən qaydasının seçilməsi hesabına nail olunur. Sxemin identifikatoru ünvan qalığının qarşısında yerləşir, ondan iki nöqtə ilə ayrılır və qalığın təfsiri qaydasını müəyyən edir. Dolğunluq – imkan dairəsində istənilən mövcud sxem URL vasitəsi ilə təsvir olunmalıdır. Oxunaqlıq – ünvan insan tərəfindən asan başa düşülməlidir, xüsusi ilə də WWW texnologiyaları üçün xarakterikdir  sənədlər istinadlarla birlikdə adi mətn redaktorunda yaradıla bilər URL formatına daxildir: Hər bir tətbiq protokolu üçün yuxarıda göstərilmiş siyahıdan öz sahələr alçoxluğu seçilir. Sadə URL ünvanına nümunə: http://astra.net.ru/master/index.html
Ədəbiyyat
Şıxəliyev R.H. "Şəbəkə texnologiyaları. Mühazirələr kursu" Dərslik. Bakı: “İnformasiya Texnologiyaları” nəşriyyatı, 2017, 143 səh.
Çuçxe qalası
Çuçxe Qalası (Ümumilikdə Kim Çen In Qalası kimi tanınan) Şimali Koreyanın paytaxtı Pxenyanda yerləşir və çuçxe ideologiyasının ilk lideri sayılan Kim İr Sen tərəfindən adlandırılmışdır.