cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pənah Qasımov
Həyatı
Sovetləşmədən sonra fəaliyyətini artırır. İlk günlərdən ana dili, qadın təhsili və azadlığı uğrunda mübarizədə, yeni məktəblərin təşkilində Qori seminariyasının məzunları ilə birlikdə çalışırdı. Elə bu zaman partiya Pənah Qasımova böyük etimad göstərərək yüksək ixtisaslı müəllim kadırları Hazırlamaq məqsədilə müəllim seminariyası təşkil etməyi tapşırdı.
Azərbaycan KP MK bürosunun 1922-ci il 17 dekabr tarixli iclasında S.M. Kirovun təklifi ələ Qəzənfər Musabəyov, Əlheydər Qarayev və Dadaş Bünyadzadə ilə bərabər Pənah Qasımov da mədəni inqilabı həyata keçirəcək ştabın üzvü seçilmişdi. Bu ştab qısa müddətdə böyük bir təşkilata çevrilmiş, xalq arasında geniş hörmət və nüfuz qazanmışdı.
Vaxtı keçmiş, köhnə, çürümüş adət və ənənələrə qarşı mübarizənin böyük rolunu görən P. Qasımov yazdı ki, Sovet hakimyyəti çar sistemini birdəfəlik süpürüb atdığı kimi, mədən inqilabda siğə, çadra, cadu, falçı, qız alıb-satmaq, çoxarvadlılıq və s. köhnə adətləri sel kimi yuyub, aparacaqdır. O, inanırdı ki, mədəni inqilab Azərbaycan xalqını başdan-başa savadlılar ölkəsinə çevirib, Şərqin qapısına nümunə edəcəkdir.Bu həqiqətə çevrildi.
1925-ci ildən sonra P.Qasımov Xalq Marifi Komissarının müavini, Ali Pedaqoji İnstitutun və marif kadrlarını təkmilləşdirmə institutunun direktoru vəzifələrində çalışmışdı. O, Həmkarlar ittifaqında, maarif komissarlığında mədəni inqilab cəbhəsində apardığı işləri həmişə pedaqoji fəaliyyəti ilə əlaqələndirmişdir.1930-cu ildə Mərkəzi Komitə onu Zaqatala və Nuxa rayonlarında, Qarabağ dairəsində partiyanın kollektivləşdirmə haqqında direktivini həyata keçirməyə göndərmişdi.
P. Qasımov RP, BK və Azərbaycan KP MK-nın üzvi seçilmişdi. 1935-ci ildə Azərbaycan KP MK-nın fəxri fərmanı ilə təltif edilmişdi.
P.Qasımov 1937-ci ildə tutulmuşdu. 30-cu illәr repressiyasının qurbanlarından olmuş, sonralar bәraәt almışdır.
Ailəsi
Pənah Qasımov Əminə xanım Terequlovla ailə qurmuşdu. Hidayət adlı oğlu, Ədilə xanım və Nigar xanım adlı qızları vardı.
Uzunburun pazdimdik
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Soufyan Ahannax
Soufyan Ahannax (9 sentyabr 1995, Amsterdam, Niderland) — İngiltərə Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Brayton & Houv Albion klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Niderland futbolçusudur.
Klub karyerası
10 avqust 2017-ci ildə Ahannax İngiltərə Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Brayton & Houv Albion klubu ilə beş illik müqavilə imzalamışdır.
Şəxsi həyatı
O, futbol məşqçisi və Mərakeş millisinin keçmiş futbolçusu olan Alami Ahannaxın kiçik qardaşıdır. Əmisi oğlu Anass Ahannax da peşəkar futbolçudur.
Givi
Givi, Kivi və ya Küyü — İrannın Ərdəbil ostanının Kövsər şəhristanında şəhər. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 6,467 nəfər və 1,721 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və azərbaycan dilində danışırlar. 120 kəndi vardır və Ərdəbilin cənub hissəsində, şəhərdən 70 kilometrlik məsafədə yerləşmişdir.
Şəhərdə 50 il əvvəl bələdiyyə yaradılmışdır. Şəhər iki hissədən ibarətdir: Yuxarı Küyü (ikinci məntəqə) və Aşağı Küyü (birinci məntəqə).
Küyünün islamdan öncə adı "Dörd Evlər" imiş. Tanınmış məhəllələri bunlardır:
Aşağı Givi
Dəmirçi, Sitallı, Gəylər, Bazar.
Yuxarı Givi
Yuxarı məhəllə, Aşağı məhəllə, Xanlıq bağı, Kəvərə, Xanlıq, Hundur Arxı, Ərəneş.
Görməli yerlər
thumb|250px|Küyünün mərkəzi hissəsi Daş Hamamı: Bu hamamın suyu təbii isti-ilıx sudur və əvvəlki dövrlərdə böyük bir qayanın içində qazılmışdır.
İsti Su (Küyü Suyu - Xalxal Suyu): Bu Azərbaycanın ən adlım təbii mineral sularından sayılaraq, orqanizm üçün çox faydalı özəllikləri vardır və çox sayda turistləıri özünə cəlb edir.
Buzluq: Bu mağara Hirov - Kivi yolunun üstündə yerləşir və yayın istisındə belə onun içərisində soyuq olur.
Dəlikli Daş: Bu tarixi əsər, Küyünün yaxınlığından axan Arpaçayının kənarında olan bir qaya da tünel kimi dəlinmiş bir dəlikdir və içindən bir insan keçə bilir. Deyilənə görə oranı qədim zamanlarda bir qız yarıbdır.
Motsartın sığırçını
thumb|Adi sığırçın Volfqanq Amadey Motsartın Vyanada yaşadığı illərdə (1782-1786) yaradıcılığında əsasən fortepiano konsertləri üstünlük təşkil edirdi. Kompozitor bu tip 15 musiqi yazmışdır. Hansı ki, bunların çoxu Mostartın instrumental yaradıcılığının zirvəsi hesab olunur.
Motsart heyvanları çox sevirdi və daha çox da quşlara diqqət ayırardı. Kompozitor Sol mojor (G -DUR) konsertini yazdıqdan sonra onun final hissəsini (Allegretto) şəhərdə olan bir quş mağazası önündə oxumuşdur.
Abert Hermana görə, «sığırçın bu melodiyanı özünəməxsus dəyişərək yenidən təkrarlamışdır, bu Motsartın xoşuna gəlmiş və həmən sığırçını almışdır». Motsartın xərclər dəftərində bu barədə qeyd var: «27 may 1784-ci il. Sığırçın quşu - 34 kr (kreyser). Qeydin yanında sığırçının ifa etdiyi melodiya yazılmışdır:
Motsart əlavə olaraq yazmışdır: «Bu çox əla idi!». Motsartın qeydlərinə əsasən məlum olur ki, sığırçın fermatanı (səsin, pauzanın davam etdirilməsini bildirir) doğru yerləşdirmirdi. Alfred Eynişteyin yazırdı ki, konsertin final hissəsi «çox sadəlövh bir “quş”, ancaq möhtəşəm bir polifonik sonluq ilə bitirdi».
Sığırçın Motsartın evində 3 il yaşamış və 4 iyun 1787-ci ildə ölmüşdür. Motsart onu evinin arxa baxçasındə basdırmış və xatirə şeiri yazmışdər:
Hier ruht ein lieber Narr,
Ein Vogel Staar.
Noch in den besten Jahren
musst er erfahren
Des Todes bittern Schmerz.
Mir blut't das Herz
Wenn ich daran gedenken.
Auch du ein Thränchen ihm.
Er war nicht schlimm;
Nur war er etwas munter,
Ein lieber loser Schalk,
Und drum kein Dalk.
Um mich zu loben
Für diesen Freundschaftsdienst
Ohne Gewinnst.
Sich hat verblutet,
Dacht er nicht an den Mann,
Der so schön reimen kann.
Mənbə
West, Meredith J. and Andrew King (1990) «Mozart’s Starling». American Scientist , March-April issue. Discussion in depth from an ornithological point of view, as well as the text of Mozart’s obituary poem. Posted on the Internet:
Qaldırıcı qüvvə
Qaldırıcı qüvvə aşağıdakı mənalarda işlədilə bilər:
Zeynələzir
Zeynələzir — Azərbaycan Respublikasının Yardımlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhali
Əhalisi 458 nəfərdir.
Qafqaz xameneriumu
Hündürlüyü 30-50 sm, gövdəsi əsasından yayılan və ya sürünən, az qalxan, aşağı hissədə çılpaq, qurumuş, aralanmış nazik qəhvəyi rəngli qabıqlıdlr, yuxarı hissədə tüklü, sadə və ya az budaqlanan yarımkoldur.
Yarpaq
Yarpaqlarının orta hissəsindən aşağısı daha çox genişlənmiş, sivri ucluğa tədricən daralandır, tünd yaşıl rənglidir, kənarları xırda dişli, oturaq və yaxud çox qısa saplaqlıdır,çılpaq və ya kənarları və orta damarı tüklüdür,uzunluğu 3,5 sm, eni 5-7 mm-dir.
Çiçək
Salxımı qısalmışdır, demək olar ki,qalxanşəkillidir, azçiçəklidir.
Meyvə
Qutucuq tünd-qırmızımtıl rəngdədir,nazik tüklü, yetişmişləri demək olar ki, çılpaqdır,uzunluğu 7 sm-ə qədərdir. Toxumları açıqq əhvəyirəngli,uzunluğu 2 mm-ə yaxındır, xırda məməciklidir.
Çiçəkləməsi
İyul-Avqust
Meyvə verməsi
Avqust-Sentyabr
Azərbaycanda yayılması
BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, KQ şimal. Subalp və alp qurşağında.
Yaşayış mühiti
Dağdan axan çayların çaqıl daşları üzərində rast gəlinir.
Bulbophyllum pinicolum
(Bulbophyllum pinicolum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hüseyn Əliyev (rəssam)
Hüseyn Əlirza oğlu Əliyev — fırça ustası, Azərbaycan xalq rəssamı (1982). Bakı Rəssamlıq Texnikumunu bitirmiş (1932), Leninqrad Rəssamlıq, Memarlıq və Heykəltəraşlıq İnstitutunda oxumuşdur (1932–1935). Yaradıcılığında portret və mənzərələr mühüm yer tutur. 1922–1931-ci illərdə "Molla Nəsrəddin" jurnalı ilə əməkdaşlıq etmiş, onun bir sıra karikaturaları jurnalın səhifələrində çap olunmuşdur.
Həyatı
Əliyev Hüseyn Əlirza oğlu 1911-ci il aprelin 22-də Comərdli kəndində Kərbəlayı Cəfər oğlu Əlirzanın və Narıngül xanımın ailəsində dünyaya göz açmışdır. Rəssam kimi ilk təbiət mənzərəsini çəkəndə onun 12 yaşı olub. Bakıda Rəssamlıq Texnikumunda oxumuşdur (1927–1932).
1922–1931-ci illərdə "Molla Nəsrəddin" jurnalı ilə əməkdaşlıq etmiş, onun bir sıra karikaturaları jurnalın səhifələrində çap olunmuşdur.
Hüseyn Əliyev Leninqrad Rəngkarlıq, Heykəltəraşlıq və Memarlıq İnstitutunu bitirdiyi ildən (1932–1935) təqaüdə çıxanadək "Xalq qəzeti"nin ("Kommunist") bədii tərtibat şöbəsində əvvəlcə baş rəssam, sonra da bədii tərtibat şöbəsinin müdiri vəzifəsində işləyib (1935-ci il oktyabr ayının 4-dən).
Böyük Vətən Müharibəsinin iştirakçısı olmuşdur. O, "Qafqazın müdafiəsinə görə", "1941–1945-ci illərdə arxa cəbhədəki şərəfli əməyinə görə", "Böyük Vətən müharibəsinin 30 illiyi" medalları və "Xalqlar dostluğu" ordeni ilə təltif olunub.
Hüseyn Əliyev bacarıqlı rəssam kimi üç dəfə Azərbaycan, bir dəfə Ukrayna Ali Sovetinin fəxri fərmanlarına layiq görülüb. 1940-cı ildən Rəssamlar İttifaqının üzvü olan Hüseyn Əliyev 1977-ci ildə Əməkdar rəssam, 1982-ci ildə Xalq rəssamı fəxri adına layiq görülüb.
Azərbaycan xalq rəssamı Hüseyn Əliyevin müxtəlif sərgilərdə nümayiş etdirilən rəsm əsərləri arasında, onun Comərdli kəndində çəkdiyi "Yəhər Təpə" və "Mahmud bulağı" tabloları özünəməxsus yer tutur.
Hüseyn Əliyevin "Göygöl mənzərələri" adlı çap edilən albomunda rəssamın 17 mənzərəsi verilmişdi.
Hüseyn Əlirza oğlu Əliyev 25 may 1991-ci ildə vəfat edib.
Şəcərəsi
Hüseyn Əliyev
Həsən Əliyev, Heydər Əliyev, Aqil Əliyev və Cəlal Əliyevin qardaşıdır.
Çöl göyərçini
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Müşfiq Şükürov
Müşfiq Şükürov (tam adı: Şükürov Müşfiq Yarəhməd oğlu; d. 7 iyun 1968, Quba rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycanlı filosof. Fəlsəfə elmləri namizədi, dosent.
Həyatı
7 iyun 1968-ci ildə Quba rayonunda anadan olmuşdur.
Hazırda Sumqayıt şəhərində yaşayır. AMEA-nın Fəlsəfə İnsitutunun böyük elmi işçidir.
Təhsili
1995-2000-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin fəlsəfə kafedrasında dissertant olmuş və 2001-ci ildə "Ekoloji problem və mənəvi imperativ" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
Elmi yaradıcılığı
1 monoqrafiya və 40-a yaxın elmi-fəlsəfi məqalənin müəllifidir.
Fəlsəfi ədəbiyyatdan bir sıra tərcümələr etmişdir.
On ikinci simfoniya (Motsart)
thumb|Volfqanq Amadey Motsart 1770-ci il
On ikinci simfoniya Volfqanq Amadey Motsart tərəfindən 1171-ci ilin yayında onun ikinci İtaliya səfəri ərəfəsində Zalsburqda bəstələnmişdir. Bu simfoniya əvvəlki əsərlərindən daha yetkin musiqi əsəri olması ilə fərqlənir. Simfoniyanın ilk dəfə nə vaxt və harada ifa olunması dəqiq məlumat yoxdur. Ehtimal olunur ki, bu simfoniya ilk dəfə 1771-ci il 22 və ya 23 noyabr tarixlərində Milanda keçirilən konsertdə səsləndirilmişdi.
Quruluşu
Simfoniya 4 hissədən ibarətdir. Bu simfoniyanın birinci hissəsi bəstəkarın difər simfoniyalarının hissələrinə nisbətən uzunluğu ilə fərqlənir.
Taxtakörpü SES
Taxtakörpü SES (tam adı: Taxtakörpü Su Elektrik Stansiyası) — Samurçay, Taxtakörpü su anbarı üzəində su elektrik stansiyası olub, Şabran şəhərinin yaxınlığında yerləşir.
Taxtakörpü SES-də ümumi gücü 25 meqavat olan üç hidroaqreqat quraşdırılmışdır. Stansiya sərfiyyata nəzarət hovuzuna malikdir. Buraya su xüsusi ötürücü vasitəsilə verilir. Hovuzdakı dörd qapıdan üçü elektrik enerjisinin alınması məqsədilə suyun turbinlərə verilməsinə xidmət edir. Həmin hovuzdan dəryaçaya sutullayıcı inşa edilmişdir. Taxtakörpü-Ceyranbatan kanalında gələcəkdə təmir aparılmasına ehtiyac olarsa və ya digər zəruri hallar yaranarsa, hovuzdakı normadan artıq su sutullayıcı vasitəsilə dəryaçaya yönəldiləcəkdir. Su elektrik stansiyası və açıq paylayıcı qurğuda əsasən Almaniya, Çexiya və digər xarici ölkələrdən gətirilən avadanlıq quraşdırılmışdır. Tikinti-quraşdırma işlərini əsasən yerli mütəxəssislər yerinə yetirmişlər. Bu prosesin reallaşmasına Almaniya, Çexiya və Türkiyədən dəvət olunan mütəxəssis və quraşdırıcılar da cəlb edilmişlər. Stansiyanın generasiya zalının sahəsi 923 kvadratmetrdir. Dispetçer otağında son elmi-texniki yeniliklərə əsaslanan avadanlıq quraşdırılmışdır. Stansiyanın daxili sərfiyyatı xüsusi otaqdan qidalanacaqdır. Qapalı paylayıcı qurğu, qəza dizel generatoru, digər qurğu və avadanlıq da inkişaf etmiş ölkələrin energetika obyektlərindəki standartlara uyğundur. 110 kilovoltluq açıq paylayıcı qurğu da mükəmməlliyi ilə seçilir. Burada Almaniyanın "Siemens" şirkətinin avadanlığı quraşdırılmışdır. Üç transformator, ifrat gərginlik boşaldıcısı, gərginlik və cərəyan transformatorları, eleqaz açarları, şin ayırıcıları, 110 kilovoltluq şinlərarası eleqaz açarı ən müasir avadanlıqdır. Açıq paylayıcı qurğudan elektrik enerjisi 110 kilovoltluq hava xətləri vasitəsilə 110 kilovoltluq 1-ci Xaçmaz hava xəttinə və 110 kilovoltluq 4-cü Siyəzən hava xəttinə ötürülür.
İnduksiyalı sürüklənmə
İnduksiyalı sürüklənmə, sonlu bir səthin yaratdığı qaldırıcı qüvvənin səbəb olduğu sürütlənmə qüvvəsinə verilən addır.
İnduksiyalı sürüklənmənin mənbələri
Praktiki olaraq sonsuz bir qanadın olması mümkün deyildir. Buna görə, qanad profilləri iki ölçülü model olsa belə, bir qanad əslində üçölçülüdür və cərəyan bu qanada göndərildikdə, yaranan reaksiya qüvvəsi iki komponentə malikdir: profilin mövcudluğundan formalaşmış parazit sürüklənmə qüvvəsi və qaldırıcı qüvvə. Ümumiyyətlə, qaldırıcı qüvvə parazitar sürüklənmə qüvvəsinə görə daha böyük bir qüvvə kimi ölçülür.
Məhz bu səbəblə, qanad ucunu dövrə vuraraq təzyiqin aşağı olduğu yuxarı zonaya təzyiqin aşağı olduğu aşağı zonadan keçən bir cərəyan müşahidə olunur (axına perpendikulyar bir istiqamətdə). (Qanad ucu vorteksi) Bu vorteks əlavə sürüklənməyə səbəb olur, lakin bu sürüklənmə parazit sürüklənmədən fərqli olaraq cari sürətin kvadratına tərs mütənasibdir.
İnduksiyalı sürüklənmənin azaldılması
İnduksiyalı sürüklənmə qüvvəsini aşağıdakı yollarla zəiflətmək mümkündür:
İnduksiyalı sürüklənmənin hesablanması
İnduksiyalı sürüklənmə aşağıdakı kimi hesablanır:
Bunun nəticəsi olaraq:
Beləliklə:
Digər sürüklənmə mənbələri ilə qarşılıqlı əlaqə
Ümumi sürüklənmə, induksiyalı sürüklənmə və parazit sürüklənmənin cəmidir.
Təbiət Tarix muzeyi (Vyana)
Təbiət Tarix muzeyi (Naturhistorisches Museum) - Vyananın ən böyük və dünyanın ən əhəmiyyətli muzeylərindən biridir. Muzeyin açılışı 1889-ci ilə təsadüf edir. Müzeyin yaradılmasında hədəf iri eksponatların yerləşdirilməsi olmuşdur.
39 zaldan ibarət muzeydə tarixən mövcud olan bitki və heyvan qalıqları saxlanılır. Bunlara misal kimi Dəniz inəyinin qalıqlarını göstərmək olar.
Tarixi
1750-ci ildə imperator I Fransin həyat yoldaşı Mariya Tereziya 30000 təbiət eksponatından ibarət kolleksiyanı satın alır. Bu kolleksiyaya mərcanlar, balıqqulağı, qiymətli daşlar və nadir minerallar daxil idi. Tədricən eksponatların sayı o qədər atırki, hətta saraya belə yerləşmir. 1857-ci ildə Rinqştrasda yeni iki muzeyin tikintisi planlaşdırılır. Muzeylər mühəndis Qotfrid Zemper və baron Karl fon Hazenauerin layihəsi əsasında tikilmişdur. Muzeyin tikintisi 1871 - 1889 ci illəri əhatə edir.
Mixel Ştifel
Mixel Ştifel — Alman riyaziyyatçısı və səyahətçi təbliğatçısıdır; "Tam hesab" kitabının müəllifidir; kitabda onun yazıldığı dövrdə hesab əməlləri, məchul və onun qüvvətlərinin işarələnmələrində aparılan bütün dəyişikliklər öz əksini tapmışdır; kvadrat kökləri işarə etmək üçün simvol daxil etmişdir; ədədi silsiləni mənfi ədədlər obastına genişləndirmiş, həndəsi silsilədə isə mənfi üstlü qüvvət daxil etmişdir.
Həyatı
1487-ci ildə doğulub.
1567-ci ildə vəfat edib.
Fernando Torres
Torres karyerasına Atletiko Madrid FK klubunun gənc komandasından yüksələrək başlayıb. Əsas komandada debütünü 2001-ci ildə edib. Burada oynayarkən La Liqada 75 oyuna 174 qolla yadda qalıb. Bundan əlavə Torres bu komandanın heyıtində 2 mövsüm Segunda Divisiónda mübarizə aparıb və 40 oyuna 7 dəfə fərqlənib.
Torres 2007-ci ildə komanda tarixində ən bahalı transfer kimi Liverpula keçib. Enfilddəki ilk mövsümündə 20+ qol vuraraq 1995-96 mövsümündən bəri bunu edən ilk futbolçu olub. Bundan başqa, həmin dövrlərdə Liverpulun heyətində 50 qola ən tez çatan futbolçu adını qazanıb. 2008 və 2009-cu illərdə FİFA Dünya Komandasının heyətinə düşüb.
Efir (mifologiya)
Efir qədim yunan mifologiyasında tanrıların yerləşdiyi yer, havanın ən yuxarı, sadə, təmiz və şəffaf təbəqəsinin  tanrı kimi şəxsləşdirilmiş adı. İlk tanrılardan biri.
Titanomaxiya poemasına görə Efir Geya-Yerin, Uran-Göyün, Pont-Dənizin, Tartar-Sonsuzluğun, Okeanın atasıdır.
Batmazlıq
thumb|Şəkildəki cismin ağırlığı batmazlıq qüvvəsinə (B) bərabər olduğu üçün cisim, sıxlığı fərqli iki axışqan arasında (məsələn [[hava və su) asılı (üzən) vəziyyətdədir.]] thumb|260px
Batmazlıq (B); Hava, su kimi hər hansı bir axışqan içərisindəki bir cismə axışqan tərəfindən ağırlığın (W) əksi istiqamətində təsir edən qüvvə. Sözügedən axan su olursa, batmazlıq qüvvəsi ümumiyyətlə suyun qaldırma qüvvəsi kimi tanınır. Həmçinin batmama qüvvəsi, üzmə qüvvəsi və ya üzdürmə qüvvəsi kimi adlarla da bilinir. Bununla birlikdə batmazlıq təkcə cismin axışqan səthində deyil, - isti hava balonu vəziyyətində olduğu kimi - axışqan içərisində məruz qaldığı qüvvələrə də aiddir. thumb|Uçan balonlar, havadan yüngül [[helium və hidrogen kimi qazlarla doldurulurlar və qaldırıcı qüvvə sayəsində havaya qalxırlar]] Hər hansı bir axışqan blokunda aşağıya endiyiniz zaman təzyiq artır. Buna görə, axışqanın aşağı qatlarında olan bir obyekt yuxarıdakılardan daha çox təzyiqə məruz qalır. Təzyiq fərqi axışqanın cismə yuxarıya doğru bir güc tətbiq etməsinə səbəb olur. Tətbiq olunan qüvvə, cismin əhatə etdiyi həcmdə olmalı olan (yerdəyişən) axışqanın çəkisinə bərabərdir. Buna görə sıxlığı olduqları axışqandan daha yüksək olan cisimlər batırlar (enirlər). Əgər cismin hazırlandığı maddə və ya forması dəyişdirilərək sıxlığı axışqandan az hala gətirilərsə, cisim axışqanın yuxarı səthinə qalxar və ya axışqanın üstündə olarsa batmaz (üzər).
Həmçinin bax
Arximed qanunu
Düzqışlaq
Kəndlər
İon
thumb|right|200px|Nitrid ionunun (N[[oksigen|O3−) elektrostatik potensial sxemi. Qırmızı rəngli sahə sarı rəngliyə nisbətən aşağı enerjiyə malikdir.]] İon (yunanca ἰών və ya ἰόν ión, „yeriyən") - elektrik yüklənmiş atom və ya molekuldur. Onun tərkibində ən azı bir müsbət yüklü atom nüvəsi vardır. Onun yükü boşalan protonların sayını müəyyən edir. İonun xaricə təsir edən yüklənməsi çoxlu sayda protonların və elektronların nəticəsində baş verir. İonlar elektronların çatışmazlığı ucundan müsbət yüklü və ya da elektronların həddən artıq olması nəticəsində mənfi yüklü olur.
Mənfi ion özünə bir vəya bir neçə əlavə elektron qəbul etmiş atomdur. Müsbət ion bir və ya bir neçə elektron itirmiş atoma deyilir.
İon analyışı 1834-cü ildə Maykl Faradey elektrik cərəyanını turşu, duz və başqa məhlullarda araşdıran zaman daxil etmişdir. O, belə məhlulların elektrik keçiriciliyini ionların hərəkəti ilə bağlamışdır.
Kationlar mənfi elektroda tərəf hərəkət edən ionlardır yəni müsbət yüklü ionlardır. Anionlar müsbət elektroda tərəf hərəkət edən ionlara yəni mənfi yüklü ionlara deyilir.
Nyaya
Nyaya (न्याय,, "qanun", "qayda") — hind fəlsəfəsinin altı əsas teist məktəbindən (mimansa, vedanta, yoqa, sankhya, nyaya, vayşeşika) biri.
Nyaya e.ə. IV əsrdə yaranmışdır və tədricən vahid fəlsəfi sistemə çevrilmişdir.
Nyaya qnesoloji məktəbdir, belə ki, idrak prosesi öyrənilir. İdrakın 4 əsas mənbəyini fərqləndirirlər: qavrayış, nəticə-hökm, şahidlik və analogiya. Bu 4 aspekt insan davranışının motivasiyasını təyin edir.
Sxematik olaraq bu nəzəriyyəni belə ifadə edirlər:
Bu məktəb həm mücərrəd biliyi həm də praktik biliyi dəyərləndirir. Anlamaq ruhi inkişaf üçün yalnız zərruri şərt kimi qəbul edilir.
Bu təlimin konkret yaradıcısı yoxdur, 2000 illik fəlsəfi ənənənin bir növ kompelyasıyasıdır.
Xarici keçidlər
[http://www.philosophy.ru/library/asiatica/indica/edu/01/05.html#intro Satisçandra Çatterci, Dxirendramoxan Datta "Qədim hind fəlsəfəsi". Birinci hissə.]
Xanlıq (dövlət)
Xanlıq və ya xaqanlıq — xan, xaqan, xatun və ya xanımın idarə etdiyi ictimai-siyasi birlik. Bu ictimai-siyasi birliklər adətən Avrasiya çöllərində yerləşən köçəri türk, monqol və tatar cəmiyyətləri idi.
Xanlıq orta əsrlərdə türkdilli xalqlarda ictimai-siyasi birlik idi. Onu xan idarə edirdi ki, adı da buradandır. Krım, Həştərxan, Kazan xanlıqları daha məşhur idi. 1740-cı illərdə Azərbaycanda 10-dan çox xanlıq meydana gəlmişdi. Onlardan Qarabağ, Quba, Şəki, Xoy xanlıqları Azərbaycanın siyasi həyatında mühüm rol oynamışdılar. Xanlıqlar XIX əsrin ikinci yarısınadək mövcud olmuşdular.
Xaqanlıq erkən orta əsrlərdə türkdilli xalqlar da ictimai-siyasi birlik. Onu xaqan idarə edirdi, adı da buradandır. Monqol, Avar, Hun, Türk xaqanlıqları məşhur olmuşlar. Xanlıq ilə müqayisədə xaqanlıq çoxsaylı kiçik xanlıqların ona tabe olduğu böyük köçəri dövlət idi. "Xanların xanı" kimi tərcümə olunan xaqan titulu,status baxımından təxminən imperatorun tituluna uyğun gəlir.
Tovi Lovis
Lovis Tovi Yeqoroviç (d. 25 aprel 1757 - ö. 7 dekabr 1804) — görkəmli rus kimyaçısı, Peterburq Elmlər Akademiyasının akademiki.
Həyatı
Göttingendə anadan omuşdur. 1768-ci ildə atası, astronom Q.M.Lovislə Rusiyaya köçmüşdür. Puqaçov üsyanı zamanı atasının faciəli ölümündən sonra riyaziyyatçı Leonard Eylerin himayəsində tərbiyə amışdır. Peterburqda Baş əczaxanada köməkçi olmuşdur. Höttingen universitetində təhsil almışdır (1780-1797-ci illər). 1784-1797ci illərdə yenidən Peterburqda Baş əczaxanada işləmiş vəğz tədqiqatlarının böyük bir hissəsini burda yerinə yetirmişdir. 1797-ci ildən başlayaraq rəsmən Peterburq Elmər Akademiyasının professoru olsa da, özünün ev laboratoriyasında fəaliyyət göstərmişdir.
Elmi işləri
Tədqiqatları kimyanın müxtəlif problemlərinə həsr edilmişdir. 1784-cü ildə məhlulların ifrat doyması və soyuması hallarını aşkar etmiş, kristalların yetişmə şəraitini müəyyən etmişdir. 1785-ci ildə məhlullarda kömürlə adsorbsiya hadisəsini kəşf edərək, onu ətraflı tədqiq etmişdir. Su, spirt və arağın, əczaçılıq preparatlarının və üzvi birləşmələrin təmizlənməsi üçün ağac kömüründən istifadə edilməsini təklif etmişdir. Duzun məhlullarda kristallaşmasını tədqiq etmişdir. Duzların analiz zamanı individual kristal modifikasiyalarını istifadə etmək məqsədi ilə müxtəlif maddələrin 288 modelini hazırlamış və onları kimyəvi əlamətlərinə görə təsnifatlandırmışdır. Bir neçə soyuducu qarışıq işləyib, hazırlamışdır.
Buzlu sirkə turşusunun alınma üsulunu kəşf etmişdir (1789). İlk dəfə kristal qlükoza (1792), xörək duzu dihidratı (1795) və kristal aşındırıcı qələviləri (1795) almışdır. Susuz (mütləq) dietil efiri və etil spirti haırlamışdır; sonuncunu barium, stronsium və kalsium duzlarını parçalamaq üçün istifadə etmişdir. O, ilk dəfə onun adı ilə Lovis vətəri adlanan, bəzən halonu müşayiət edən optik hadisəni aşkar və təsvir etmişdir.
Xarici keçidlər
The 1790 St Petersburg Display http://www.atoptics.co.uk/halo/lowpete.htm
Oqtay Eynullayev
Oqtay Ədməd oğlu Eynullayev - Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Daxili Qoşunlarının zabiti.
Həyatı
Oqtay Eynullayev 9 dekabr 1970-ci ildə Cəlilabad rayonunun Göytəpə qəsəbəsində müəllim ailəsində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Rusiya Federasiyasının Sankt-Peterburq şəhərində 1987 - 1991-ci illərdə Ali Hərbi Məktəbdə təhsil alıb. Biz də şəhidin ailəsinə baş çəkmək üçün doğulub boya-başa çatdığı Göytəpə qəsəbəsində yerləşən ata evinə yollandıq. İlk diqqətimizi çəkən də məhz şəhidin ailəsinin yaşadığı küçənin onun adını daşıması oldu. Bizi qardaşı Altay qarşıladı və evə daxil olduqdan sonra, şəhidin anası Səyyarə xanımla görüşüb, Oqtayla bağlı xatirələri varaqladıq. Birinci dəfə xidmətə Naxçıvan şəhərində başladı... Anası Səyyarə xanım o günləri dünən kimi xatırlayır:- 1991-ci ildə Ali Hərbi Məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycana qayıtdı. Oqtay zabit kimi xidmətə Naxçıvan şəhərində başladı. 6 ay Naxçıvan şəhərində xidmət etdikdən sonra Bakının Biləcəri qəsəbəsində yerləşən Daxili Qoşunlarda xidmətinə davam etdi. Həmin vaxtı Qarabağ döyüşləri başladığından Oqtay da döyüşə yollandı. İlk döyüşü Zəngilan şəhərinin müdafiəsindən başladı... - Oqtayın ilk döyüşü Zəngilan şəhərinin müdafiəsindən başladı. Döyüşdə göstərdiyi şücaətə görə bir neçə dəfə təltif də olunmuşdu. Sonra Tərtər şəhərində döyüşlərə başladı və Ağdərə istiqamətində gedən döyüşlərdə qolundan yaralandı. Hospitalda yatdı, sağalandan sonra evə də gəldi. Bizimlə görüşəndən sonra yenidən döyüşə qayıtdı. Ağdama gedəndə Oqtaya nişan şirnisi aparmışdım... - Oqtay Zəngilan şəhərindən sonra Ağdam şəhərinə yollandı. Ağdamın Salahlı kəndində gedən döyüşlərdə iştirak edirdi. Yanına getmişdim, on dəqiqə Oqtayla görüşdüm. Qonşuda nişan olmuşdu, oradan konfet götürmüşdüm, Oqtaya da verdim, dedim ki, bu il İnşallah nişanlayaram səni. Füzulidə başından yaralanaraq şəhid oldu...  - 1994-cü ildə Oqtay Füzulinin Horadiz kəndində xidmət edirdi. Elə olur ki, yanvar ayının 12-də atışma başlayır və Oqtay döyüş tapşırığı hazırlayarkən, elə masa arxasında başından aldığı qəlpə yarası ilə ağır yaralanır. Oradan Oqtayı Bakıya xəstəxanaya gətirirlər və orada müalicə alır. Bizə yanvar ayının 19-da xəbər verdilər ki, bəs Oqtay yaralanıb, Bakıda xəstəxanadadır. 20 yanvar günü torpağa tapşırdıq... -Biz atasıyla və atsının dostlarıyla ora çatanda artıq gec idi, Oqtay şəhid olmuşdu. Həmin axşamı Oqtayı evə gətirdik. Gecə dəfn etmək istədilər, qoymadım. Səhərə kimi Oqtayın başını dizimin üstünə qoyub lay-lay dedim, başını sığalladım. Ona heç nə olmamışdı, bədəni tərtəmiz idi, bircə gicgahından qəlpə dəydiyindən iki yerdən tikmişdilər. 20 yanvar günü Oqtayı yaşadığımız qəsəbədə yerləşən qəbristanlıqda dəfn etdilər. Oqtaydan sonra iki dəfə əməliyyat keçirdim... - Oqtaydan sonra hər şey alt-üst oldu. İki dəfə ürəyimdən əməliyyat keçirdim. Atası iki il öncə ürək tutmasından vəfat etdi. Həmişə istəyirəm ki, evdə tək qalım və onunla öz-özlüyümdə danışım! İndi evdə balaca nəvəm var, adını Oqtay qoymuşuq. Beş yaşı var balaca Oqtayın, inanırıq ki, o da əmisi kimi vətənə layiqli bir övlad olacaq. - Səyyarə xanım sonda bizə minnətdarlığını bildirir…   - Çox sağ olun ki, qapımızı açıb bizimlə maraqlanırsınız. Allah işinizi avand eləsin. Allah vətənimizə həmişə sülh, əminamanlıq gətirsin!
Qriqor Narekatsi
thumb|right|200px|Qriqor Narekatsi
Bulbophyllum pipio
(Bulbophyllum pipio) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qriqor Narekatsi
Qriqor Narekatsi — erməni rahibi, yazıçısı və filosofu. Erməni Qriqorian Kilsəsi tərəfindən müqəddəs elan edilmişdir.
Şoviss ilan soğanı
Hündürlüyü 10-15 (20) sm olan, bitkidir.Soğanağı yumurtaşəkilli olub, tünd-boz rəngli qını vardır.
Yarpaq
Yarpaqları ensiz xətvaridir, asılı haldadır, üst tərəfdən novşəkillidir və gövdədən uzundur.
Çiçək
Salxımı sıxdır, uzunsovyumurtaşəkillidir,uzunluğu 4 sm-ə qədərdir.Çiçək saplağı çiçəklərdən qısadır. Çiçək yanlığı yumurtaşəkilli-bardağaoxşar olub,uzunluğu 5 mm-ə qədərdir, açıq-göy, mavi,nadir hallarda ağımtıl rəngdədir;çiçəkyanlığının dişcikləri dəyirmi-üçbucaqlıdır,bükülmüşdür və ağ rəngdədir. Bar verməyən çiçəkləri çoxsaylı deyidir, bar verənlərə nisbətən daha açıq çalarlıdır.
Çiçəkləməsi
(Aprel) May-İyun
Azərbaycanda yayılması
BQ (Quba),BQ şərq, KQ şimal, KQ mərkəzi, KQ cənub,Nax. dağ., Nax. düz. Aşağı dağ qurşağından, orta dağ qurşağına qədər.
Yaşayış mühiti
Otlu yamaclarda,kolluqlarda, meşə kənarında, qayalı-çınqıllı və əhəngli yerlərdə, dağ-bozqır yamaclarda rast gəlinir. Həmçinin bağlarda alaq kimi rast gəlinir.
Horavar
Horavar — Azərbaycan Respublikasının Yardımlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Horavar Yardımlı rayonunun Vərgədüz inzibati ərazi vahidində kənd. Viləş çayının sahilində, dağətəyi ərazidədir. Oykonim fars dilindəki oura (qala) və var (yer, məskən) sözlərindən düzəlib, "qala yeri" mənasındadır. Hıravar variantında "dumanlı yer" mənasında da izah olunur.
Məliklik
Məliklik — xandan asılı vəziyyətdə olan, məlik tərəfindən başçılıq edilən kiçik feodal mülkiyyəti.
Azərbaycanda XVIII əsrin 40-cı illərində Qarabağda 5 məliklik – Vərəndə, Dizaq, Gülüstan (Talış), Xaçın və Cəraberd məliklikləri var idi. Bu məlikliklər Qarabağ xanlığının xanına tabe idilər.
İon
Aktiv kimyəvi zərrəcik kimi ionlar atomarla, molekularla və öz aralarında reaksiyaya girir. Məhlullarda ionlar elektrolit dissosasiya nəticəsində yaranır və elektrolitin xarakterini müəyyən edir.
İon-mayeləri
İon-mayeləri (İM) maye duzlardır. İon mayeləri müxtəlif üzvi kationlardan və geniş çeşiddə üzvi və qeyri-üzvi anionlardan ibarətdir. İon mayelərinin fiziki-kimyəvi xassələrini onların tərkibinə daxil olan kation və anionun kombinasiyası təyin edir. İon mayesinin tərkibində kation və anionların bu cür kombinasiya edilə bilmə imkanı hər bir prosesin təyinatına uyğun spesifik həlledici əldə etməyə imkan verir. Bu səbəbdən İM-ni həm də "dizayner həlledicilər" adlandırırlar. İM-nin adi həlledicilərdən əsas fərqi onların ionlardan - iri həcmli kation və aniondan ibarət olmasıdır. Bu isə öz növbəsində onların fərqli xassələrə malik olmasına səbəb olur. Belə ki, ion-mayeləri geniş maye diapazonuna, bir sira maddələri özlərində həll etmə qabiliyyətinə, yüksək elektrik keçiriciliyi nə malikdirlər; termiki davamlıdırlar, buxar təzyiqləri yoxdur, yanmırlar, uçucu deyillər və s. Kation/anion kombinasiyasını dəyişməklə İM-nin fiziki-kimyəvi xassələrini asanlıqla dəyişmək olar. Bu fiziki kimyəvi xassələrə İM-nin suda, üzvi həlledicilərdə həll olması, qazları həll etməsi, qatılığı, termiki stabilliyi və s. aiddir. Yalnız katin və anionu deyil, eyni zamanda kationdakı alkil zəncirini də dəyişməklə İM-nin xassələrini idarə etmək mümkündür. Belə olduqda hər bir kimyəvi prosesin gedişatı ilə və alınan məhsullarla uyğunlaşa bilən unikal İM-ləri sintez edib onları məqsədyönlü istifadə etmək olar. Dünya miqyasında kimyaçılar demək olar ki, bütün məlum kimyəvi proseslərdə İM-nin tətbiqinə dair tədqiqatlar aparırlar. Belə ki kataliz, üzvi sintez, elektrokimya və yeni materialların sintezi proseslərində yaxşı nəticələr əldə olunub. Diqqət çəkən tədqiqatlar İM-dən istifadə etməklə ayda maye güzgülü teleskopların quraşdırılması; tibbdə antimikrob, antibakterial agent kimi istifadə olunması, biokatalizdə tətbiq olunması istiqamətində aparılır. Bundan başqa yanmama xüsusiyyəti, istilikkeçirmə qabiliyyəti və geniş elektrokimyəvi imkanlarına görə onlardan mobil enerji mənbələri- gücləndiricilər, günəş elementləri, yanacaq elementləri, litium batareyaları üçün elektrolit hazırlanmasında istifadə olunmasına dair tədqiqat işləri aparılmaqdadır.
Əlihüseyn Hüseynov (aviamühəndis)
Əlihüseyn Hüseyn oğlu Hüseynov — Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1973).
UEFA Kuboku və Avropa Liqası rekordları və statistikaları
UEFA Kuboku və Avropa Liqası rekordları və statistikaları - UEFA Kuboku adı altında başlayan və 2009-cu ildə adı UEFA Avropa Liqası olaraq dəyişdirilən futbol turnirinin bütün sezonlarının statistika və rekordlarını özündə əks etdirən sıyahıdır.
Klublara görə
5 qələbədən sonra "Real Madrid" ardıcıl, 1960-cı il.
3 qələbədən sonra "Ayaks" ardıcıl, 1973-cü il.
3 qələbədən sonra "Bavariya Münhen" ardıcıl, 1976-cı il
müxtəlif illərdə 5 qələbədən sonra "Milan", 1994-cü il
müxtəlif illərdə 5 qələbədən sonra "Liverpul", 2005-ci il
müxtəlif illərdə 5 qələbədən sonra "Barselona", 2015-ci il
Aratika
thumb|200px|left|Atollun kosmosdan təsviri. Aratika — Tuamotu arxipelaqına daxil olan kiçik atoll (Fransa Polineziyası). Fakarava atolundan 47 km şimalda, Kauehidən isə 35 km şimal-şərqdə yerləşir.
Coğrafiya
Atollun sahəsi 8,2 km²-dir. Daxilində böyük laqun vardır. Atollun şimal və cənubundan laqun okeanla kiçik boğazla birləşir.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Fakarava kommunasına daxildir.
Əhali
2017-ci il məlumatına görə adada 225 nəfər yaşayır. Paparava əsas yaşayış məntəqəsidir. Adada uçuş-eniş zolağı var.
Sirakuz Universiteti
Sirakuz Universiteti - Amerika Birləşmiş Ştatlarinın Nyu-York ştatının Sirakuz şəhərində yerləşən özəl elmi-tədqiqat univerisitetidir.
Tarixi
1870-ci il martın 24-də yaradılmışdır.
Adi sahil qaranquşu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Əngəvül
Əngəvül — Azərbaycan Respublikasının Yardımlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Göyəzən FK
"Göyəzən" — Azərbaycanın Qazax rayonunu təmsil edən futrbol klubu.
1986-cı ildə Qazaxda yaranmışdır. Müxtəlif vaxtlarda futbol üzrə Azərbaycan çempionatının elitasında iştirak etmişdir. UEFA Regional Kubokunun iştirakçısı olub.
KrAZ-255B
KrAZ-255B — (rusca: КрАЗ-255Б)
Bakıda 106 saylı avtobusun partladılması
106 saylı avtobusun partladılması — 17 iyun 1984-cü ildə Bakı şəhərində 106 saylı sərnişin avtobusunun erməni terrorçusu Henrix Vartanov tərəfindən partladılması hadisəsi.
Haqqında
17 iyun 1984-cü ildə Bakı şəhərində 106 saylı sərnişin avtobusu erməni terrorçusu Henrix Vartanov tərəfindən partladıldı. Vartanovun bu qanlı əməli o vaxt SSRİ-nin xüsusi xidmət orqanları tərəfindən terror aktı kimi deyil, onunla müdiriyyət arasında olan narazılıq kimi qiymətləndirildi.
Nəticə
İki uşaq anası olan bir qadın həlak olmuş, üç nəfər yaralanmışdır.
İohann Filip Axilles Leysler
İohann Filip Axilles Leysler (Johann Philipp Achilles Leisler, ) — Alman həkimi və zooloqu.
Adi şəhər qaranquşu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Bulbophyllum piluliferum
(Bulbophyllum piluliferum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dəstəyarpaq qoyunboğan
Lysimachia verticillaris Spreng.
Hündürlüyü 30-100 sm, gövdəsi düzduran, sadə və ya budaqlanmış olan çoxillik ot bitkisidir. Sürünən şaxələnmiş kökümsovlu, vəzili-tüklərlə örtülmüş çoxillik ot bitkisidir.
İğdir boyu
İğdir boyu — Oğuz Xaqan Dastanına görə Oğuz Türklərinin 24 boyundan biri və Qaşqarlı Mahmuda görə Divân-ı Lügati't-Türk'təki yirmi iki Oğuz boyundan ondördüncüsü.
Dəstəyarpaq qoyunboğan
Çiçək
Çiçəkləri saplaq üzərindədir, yarpaqların qoltuğunda yarım çiçək köbələrilə toplanmış və çox vaxt onları ötüb keçir. Çiçəkaltlığı yoxdur. Tac sarı rəngdədir; onun payları yumurtaşəkilli, kənarları vəzili-kirpiklidir.
İğdir boyu
12 qolu olan Üçoqların bir qoludur.
İğdır: "İgidlik, böyüklük" mənasındadır. Bozdoğanlı Oymağı, Anadoluda yüzlərlə yer adı buraxan İğdirler, İranda böyük Kaşkay-Eli içindəki İğdirler və Iğdır adı, bu boyun xatirəsidir.
Dəstəyarpaq qoyunboğan
Meyvə
Qutucuq şarşəkilli, kasacıqdan qısadır. Toxumları üçtilli olub, qaradır.
Çiçəkləməsi
May
Meyvə verməsi
May-Avqust
Azərbaycanda yayılması
BQ (Quba), Samur-Şabran oval., BQ şərq, BQ qərb, Alazan-Əyriçay, KQ şimal, KQ mərkəzi, KQ cənub, Nax.-dağ. Yuxarı dağ qurşağına qədər.
Yaşayış mühiti
Meşələrdə, kolluqlar arasında, rütubətli yerlərdə, çayların sahilində rast gəlinir.
Çukot yarımadası
right|thumb|Чукотский полуостров. Американская военная карта 1947 г. Çukot yarımadası — Avrasiya mmaterikinin uzaq şimal-şərqində qərar tutur. Sahillərini Şimal Buzlu okeanına daxil olan Çukot dənizi və Sakit okeana daxil olan Berinq dənizi yuyur. Alyaskadan dar Berinq boğazı ilə ayrılır. Yarımadanın şərq hissəsində Arakamçeçen adası yerləşir. Yarımadanın şərq qutaraçağında materikin ən ucqar şərq nöqtəsi olan Dejnyov burnu yerləşir.
Bura Asiyanın yeganə ərazisidir ki, qərb yarımkürrəsində yerləşir.
Yarımada inzibati cəhətdən Rusiya Federasiyası Çukot Muxtar Dairəsinə daxildir. Burada Providenski və Çukot rayonlarına bölünür.
Tarixi
Yarımada ilk dəfə 1728-ci ildə Berinq tərəfindən yerli əhali olan çukçaların şərəfinə adlandırmışdır.
Relyef
Çukot yarımadasının böyük hissəsini hündürlüyü 1000 metr olan ön dağlıq ərazilər təşkil edir. Mərkəz hissələrdə qayalı ərazilər müşahidə edilir ki, burada hündürlük daha da artır. Yüksək dağlıq massivlərdə dərin dərələrlə Çevtakan, Erquveem və Nunyamovaam. Yarımafanın ən hündür nöqtəsi İsxodnaya dağıdır (1194 m). Dağa qalxdıqca sanki, terraslar əmələ gətirir. Hündürlüyün kəskin endiyi ərazilərdə laqunlar müşahidə edilir.
İqlimi
İqlimi sərtdir, sahilləri dənizlərinə məruz qalır, daxili hissələri isə kontinentaldır. Qış 10 aya qədər davam edir.
Yarımada ərazisinin böyük hissəsi çox illik qrunt buzlagğı ilə örtülüdür. Hətta bəzi yerlərdə qrunt buzları 30-40 metrə qədər olur. Çay kənarları, göllərin dibi və kənarları olan ərazilərdə qrunt buzlaqları daha dərinliyə gedir. Daxili ərazilərdə -10°s, çay vadilərində isə -6°s təşkil edir. İqliminə fikir versən ərazi demək olar ki, dənizlərin təsiri ilə çox rütubətlidir. Havanın temperaturu və şaxtalar 500–700 m yüksəkliklərdən tutmuş 200-300 metr hündürlüklər arasında kəskin fərqlənir.
Flora
Yarımada bününlüklə arktik tundra bitkiləri ilə örtülüdür. Bitkilər arasında Arktika söyüdü, cır qaragilə, mərcanı kimilərə rast gəlinir. Onlar hündürlüyü 5-20 sm arasında dəyişir. Təsadüfü hallarda Betula nana, Arctostaphylos alpina, Laplandiya diapensiyası kimi bitkilər gözə dəyir. Ən çox rast gəlinən bitkilərdən mamırlar və şibyələrdir. Burada bitən bitkilərin çoxu endemikdir.
Faunası
Yarımadada ən çox tülkü və canavar, üstəlik şimal maralı, dovşan, Lemminq. Dağlıq ərazilərdə Qar qoyunu yayılıb.
Dənizin qayalı sahillərində yerləşən quş koloniyalarında təmizçi, Sakit okean kütdimdiyi, Phalacrocorax pelagicus, чайки kimi quşlara rast gəlinir. Tudralarda isə əkin qazı, qaşqa qaz, qaqar, Kanada durnası, sahil qağayısı və başqaları yayılıb.
Çamkut adası
Çamkut adası — Yapon dənizinə daxil olan Amur körfəzində yerləşən elə də böyük olmayan ada. Rusiya imperiyasının tərkibinə pekin traktatının (1860) nəticəsinə əsasən verilir. Ada materikdən uzunluğu 300 m, dərinliyi isə 40–60 sm olan boğazla ayrılır. insanlar sərbəst şəkildə bu boğazı keçə bilirlər. İnzibati baxımından ada Rusiya Federasiyası, Xabarovsk diyarı Nikolayevski rayonu ərazisinə daxildir. ada hamar səthə malikdir. sahillərində çimərliklər vardır. Bununla belə daş bünövrə üzərindədir. Üzəri sıx meşə ilə örtülüdür. Ada Lazarev şəhər tipli qəsəbəsindən 13 km məsafədə yerləşir. Qəsəbədən adaya katerlə getmək mümkündür. Yol isə yoxdur. Adada mopbil şəbəkə işləyir. ada aypara quruluşundadır. Cənub hissəsində uzun dil vardır.
Ançisxati bazilikası
Ançisxati bazilikası – Tbilisinin Qədim şəhər rayonunda yerləşən VI əsrə aid bazilika formalı kilsədir. Tanrı anasının doğulmasına həsr edilmiş kilsə Tbilisidə dövrümüzə çatmış ən qədim kilsədir.
Tarixi
200px|thumb|left|Bazilikanın 1900-cü ildə Baron de Baye tərəfindən çəkilmiş fotosu Gürcü salnamələrinə görə, Ançisxati kilsəsi Tbilisini paytaxt elan etmiş Xosrovidlər sülaləsindən olan İberiya çarı I Daçinin (522-534) sifarişi ilə inşa edilmişdir. İlkin olaraq Bakirə Məryəmin doğulması şərəfinə adlandırılmış kilsə, 1675-ci ildə Ançi monastırından (Tao-Klarceti, müasir Türkiyənin Artvin əyaləti) enkaustik Xilaskar ikonasının (Ançi ikonası) gətirilməsi ilə əlaqədar olaraq həm də Ançisxati adı ilə tanınmışdır. XII əsrdə Beka Olizarinin qızıl elementlərlə işlədiyi gümüş riza içərisində olan ikonanın Tbilisiyə gətirilməsində məqsəd, osmanlıların əraziyə hücumu zamanı məhv edilməsinin qarşısını almaq idi. Əsrlər boyunca Ançisxati kilsəsində saxlanan ikona hazırda, Gürcüstan Dövlət İncəsənət Muzeyində sərgilənir.
XV-XVII əsrlərdə farslar və türklərin Tbilisini ələ keçirmələri zamanı kilsə dəfələrlə dağıdılmış və yenidən bərpa edilmişdir. Ançisxati kilsəsinin yanında yerləşən kərpic zəng qülləsi 1675-ci ildə katolikos Domentinin sifarişi ilə inşa edilmişdir. 1870-ci illərdə tağların əlavə edilməsi zamanı, qədim bazilikanın erkən memarlıq planlaşdırılmasına ciddi dəyişiklik edilmişdir.
SSRİ dövründə kilsənin dağıdılması planlaşdırılsa da, ziyalıların (xüsusilə David Arsenişvilinin) səyi nəticəsində abidə saxlanılmış və kustar istehsalat nümunələri muzeyinə çevrilmişdir. Daha sonra kilsə binasında bədii emalatxana fəaliyyət göstərmişdir. 1958-1964-cü illərdə memar R. Qverdçitelinin rəhbərliyi ilə aparılan restavrasiya işləri zamanı bina XVII əsrdə olan görkəminə qaytarılmışdır. 1989-cu ildən Ançisxati yenidən kilsə kimi fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Ançisxati kilsəsinin xoru qədim gürcü kilsə himnlərinin parlaq ifadəsi ilə məşhurdur.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Kilsə daxilində 1630-1638-ci illərdə Gürcü pravoslav kilsəsinə rəhbərlik etmiş katolikos I Yevdemoz Diasamidze dəfn edilmişdir. 1638-ci ildə katolikos VI Nikolozanın sifarişi ilə hazırlanmış ikona xaric, məbədi bəzəyən bütün ikonalar XIX əsrə aiddir.
Gəncə paxlavası
Xəmir
200qr yağ 200qr xama 2 yumurta 0,5 S/t su 950qr un 1qr duz
Hazırlanma qaydası
Hazırlanmış xəmirdən 12-13 kündə (4-ü böyük olmaqla) ayrılaraq yayılır. Dibi yaxşıca şit yağla yağlanıb üzərinə 2 qalın yuxa salındıqdan sonra içlik əlavə edilir. Hər nazik qatdan bir çoxlu içlik səpilir. Bu axıradək davam etdirilir. Sonda 2 qalın fətir salınır, 5-10 dəqiqədən sonra rom şəklində doğranılır. Üzəri dəmlənmiş xüsusi paxlava rəngi və yumurta sarısının qatışığı ilə rənglənib qoz və badam ləpəsi ilə bəzədilir. Qaynar közdə yaxud isti sobada 30-40 dəqiqəyə bişir. Sobaya qoyduqdan 15-20 dəqiqə sonra ərinmiş yağ qaşıqla aralarına tökülür. Tam bişdikdə üzərinə qaynar şərbət tökülərək 1-2 dəqiqə sonra sobadan çıxarılır.
Tacəssəltənə
Zəhra Xanım Tacəssəltənə — İran şahzadəsi və Qacarlar sülaləsinin memuaristi. Nasirəddin şah Qacarın Turan Əssəltənədən olan qızı.
Həyatı
Zəhra Xanım Tacəssəltənə 1884-cü (bəzi mənbələrdə 1883) ildə Nəsrəddin şah Qacarla onun həm də əmisi qızı olan həyat yoldaşı Məryəm Turan əl-Səltənənin qızı olaraq dünyaya gəlmişdir. Uşaqlıq illərinin böyük bir hissəsi onun təlim tərbiyəsi ilə məşğul olan tərbiyəçi qadın və tibb bacısı ilə keçmişdir. Belə ki, o anasını gün ərzində yalnız iki dəfə görürdü. Hər dəfə şah Tehrana gələndə onu gündə 1 dəfə də atasının yanına aparırdılar. Tacəssəltənə sonralar öz xatirələrində uşaqlıq illərini acı və tənqidi xatırlayır. Tacəssəltənə ibtidai təhsilinə 7 yaşında kral məktəbində başlasa da, 1893-cü ildə nişanlanması onun təhsilini yarımçıq qoymuşdur. Sonrakı illərdə onun bir neçə şəxsi tərbiyəçisi var idi. Onların bəziləri haqqında xatirələrində ətraflı məlumatlar vermişdir.
Ailəsi
Tac Əssəltənə хanım Şücaəssəltənə Əmir Həsən хan Mirzə Məhəmmədbağır хan Sərdari-Əkrəm oğlu ilə ailə qurmuşdu. Dörd oğlu vardı.
Tehran şəhərinin Təcriş bölgəsindəki Zahir əd-Dövlə qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.
Yaxalıqlı qurqur
thumb Yaxalıqlı qurqur — Göyərçinkimilər dəstəsinə daxil olan quş növü.
Yayılması
Yaxalıqlı qurqurlar 1930-cu illərdən bəri, Yaxın Şərq, Balkan yarımadası, Avropa və Orta Asiya ərazilərinə yayılıblar. Məskunlaşma üçün antropogen mənzərələrə üstünlük verərkən yayılma böılgələrini genişləndirməyə davam edirlər. Quşlar həmişə yaşayış məntəqələrinə yaxın parklarda və bağlarda yaşayır. Bir neçə iynəyarpaqlı ağacın olduğu sakit yaşayış yerlərini üstün tuturlar. İynəyarğaqlı ağaclar yuva qurmaq üçün olduqca vacibdir.
Qidalanlası
Yaxalıqlı qurqurlar, tum, buğda və meyvələrlə qidalanırlar.
Çoxalması
Əsasən ağaclarda, budaq qırıntısı və ya çöplərdən yuva qururlar. Yuvalama zamanı 1–2 yumurta qoyurlar. Balalar 21 gündən sonra yumurtadan çıxır. Quşlar ildə bir neçə dəfə yuva qurur bilərlər. Belə ki, balalar tez-tez yırtıcılar (pişiklər, quzğun, dələ) səbəbindən ölürlər.
Ağ lobya salatı
280px|right
Lazım olan ərzaqlar
Təxminən 4 pay üçün
Qeyd: Tərəvəz, göyərti, zeytun yağı, limon və ya sirkənin miqdarını zövqə görə azaltıb çoxalda bilərsiniz.
Aristipp
Aristippus (yun. Ἀρίστιππος, təxminən m. ö. 435 – 355) — qədim yunan filosofu, Kirena məktəbinin və hedonizm təliminin yaradıcısı. Diogenes Laertiusa görə, Aristippus üç hissədən ibarət olan “Liviyanın tarixi” və bir çox dialoqların yazarı olmuşdur.
Fəlsəfəsi
Aristippusa görə biz yalnız öz duyğularımıza əsaslanaraq bu, ya digər şey haqqında hökm veririk. Halbuki bu heç də o demək deyil ki, duyğularımız o şey haqqında doğru bilgi verib. Deməli, əslində şeylərin əsl mahiyyətini açmaq olmaz və təbiətin öyrənilməsi imkansızdır.
Təbiətdə isə hər şeyi yalnız “xeyir” və “şərə” bölmək mümkündür. Ona görə də, onlara müvafiq dəyərlər ancaq “yaxşı” və “pis” ola bilər. Bu səbəbdən də, Aristippus bu anlayışlar arasında fərq qoymayan riyaziyyatı inkar edirdi. Aristippusa görə həyatın məqsədi həzz almaqdan ibarətdir. Bununla belə, bunu edərkən aşırılığa yol vermək və həzzlərin köləsi olmaq olmaz. Beləliklə Aristippus ilk hedonistlərdən biri olmuşdur.
Aristippus şəxsi azadlığı yüksək dəyərləndirmişdir. Onun fikrincə, hansısa ölkənin vətəndaşı olmaq vacib deyildir. İnsana yetər ki, hər yerdə yadelli kimi yaşasın. Çünki, var-dövlət insan azadlığını məhdudlaşdırır. Ona görə də, onun miqdarı gəmi qəzası anında apara biləcəyin qədər olmalıdır.
Horonu
Horonu — Azərbaycan Respublikasının Yardımlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Horonu Yardımlı rayonunun Yolocaq inzibati ərazi vahidində kənd. Viləş çayının sahilində Qələbaşı dağının yamacındadır. Oykonim Talış dilindəki hor (mal yemləmək üçün təknə) və honi və ya honu (bulaq) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib, "təknəli bulaq" mənasındadır. Yaşayış məntəqəsi salındığı ərazidəki bulağın adı ilə adlandırılmışdır.
Kənd qaranquşu
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Ermənistandakı məscidlərin siyahısı
İrəvan məscidləri
1832-ci ildə İvan Şopen İrəvan şəhərində 12 məscid qeydə almışdı: Came məscidi, Qala məscidi, Şah Abbas məscidi, Zal xan məscidi, Novruzəli bəy məscidi, Sərtib xan məscidi, Hüseynəli xan məscidi, Hacı İmamverdibəy məscidi, Hacı Cəfərbəy məscidi və s. Erməni vandalları Qərbi Azərbaycan ərazisində salamat qalmış bir sıra Azərbaycan və bütün alban abidələrini erməniləşdirmişlər. Göydələn minarələri olan İrəvan məscidləri şəhərin əsas siluetini səciyyələndirən qurğulardan idi. Belə məscidlərin elə 4-ü qalanın "Şəhər" adlı məhəlləsində yerləşirdi: "Novruzəli xan", "Hüseynəli xan" (Göy məscid), "Xoca Səfərbəy" və "Məhəmməd Sərtibxan" məscidləri. 1604-cü ildə I Şah Abbas İrəvan qalasını osmanlılardan azad edəndən sonra Sərdar sarayının şərq tərəfində möhtəşəm bir məscid inşa etdirdi. 1606-cı ildə inşa edilən bu məscidin memarı o vaxtın məşhur sənətkarı Şeyx Bahəddin idi. Gəncə məscidi ilə ümumi oxşarlığı olan İrəvan məscid kompleksinə mədrəsə, kitabxana, mehmanxana və müxtəlif təyinatlı tikililər daxil idi. 1918-ci ilə qədər məscid və ətrafındakı binalar kompleksi yarıuçuq da olsa, qalırdı. Sonralar tamamilə məhv edildi.