cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fillər (rəsm əsəri)
Simvolizm
"Fillər" xəyali gerçəklik hissi yaradan sürrealist yaradıcılığının yaxşı nümunələrindən biridir. Bir tənqidçi izad edir ki, "Filin quruluşu ilə çəkisizlik fikrinə zidd olan uzun, incə və əyri ayaqları kosmosdakı bir təhrifdir".
Dizac-i Batçı (Xoy)
Dizac-i Batçı — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 173 nəfər yaşayır (46 ailə)
Cəlal Əliyev (bioloq)
Cəlal Əziz oğlu Əliyev – azərbaycanlı bioloq-alim, biologiya elmləri doktoru, professor, Bakı Dövlət Universitetinin "Botanika" kafedrasının müdiri (1967–1992)
Həyatı
Cəlal Əliyev 20 may 1926-ci ildə Sabirabad rayonunun Suqovuşan kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur. İlk təhsilini kəndində almış, təhsilini davam etdirmək üçün Bakı Əczaçılıq məktəbinə daxil olmuşdur. 1949-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin biologiya fakültəsinin əyani şöbəsinə daxil olmuş, 1954-cü ildə bioloq-botanik ixtisası üzrə universiteti bitirmişdir.
Tələbə-laborant ikən ilk elmi tədqiqatla məşğul olmuş, elmi ədəbiyyatdan istifadə etmək bacarığı və bitki təyinatında göstərdiyi dəqiqlik yüksək qiymətləndirilmişdir.
O, 105 elmi və elmi-metodik məqalənin, 5 dərslik və dərs vəsaitinin, 2 monoqrafiyanin, Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasında nəşr etdirdiyi 18 məqalənin müəllifidir.
Orta məktəblər üçün 14 çap vərəqi həcmində rus dilində olan "Tərəvəzçilik" kitabını tərcümə etmişdir.
Cəlal Əliyev Sankt Peterburq Gülçülük İnstitutu, M.V.Lomonosov adına MDU-nun Botanika kafedrası, Rusiya EA Botanika İnstitutu ilə sıx əməkdaşlıq etmişdir.
Cəlal Əliyevin xidmətləri yüksək qiymətləndirilmiş, "Şərəf" ordeni ilə təltif edilmişdir. O, AMEA Botanika İnstitutunun doktorluq elmi dərəcəsi almaq üçün çoxsahəli Müdafiə Şurasının üzvü olmuşdur.
Cəlal Əliyev 18 fevral 2014-cü ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Pəsək-i Süfla (Xoy)
Pəsək-i Süfla - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,944 nəfər yaşayır (428 ailə)
Auditorio de Tenerife
Auditorio de Tenerife "Adán Martín"   — İspaniyanın Santa Kruz de Tenerife şəhərində yerləşən  salondur. 2003-cü ildə açılmış və İspaniya və Avropa ən mühüm müasir binaların biridir. Bina, İspan memarı Santyaqo Kalatrava tərəfindən tikilmişdir.
Çələbizadə Həsən Paşa
Çələbizadə Həsən Paşa — III Səlim səltənətində ümumilikdə 10 ay 27 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.
Həyatı
Ruscuq əyanlarından Çələbi Hacı Süleyman ağanın oğludur. Həyatının ilk illəri haqqında yetərli məlumat yoxdur. Sultan Mustafa dövründəki rus səfərlərinə qatıldığı və Krım xanı Krım Gəray la birlikdə basqınlarda iştirak etdiyi bilinir. Qapıçıbaşı təyin edilsə də, atası kimi əyan olmaq istədiyini bildirərək bundan imtina etdi. Bu hərəkəti ilə bürokratiyanı qəzəbləndirən Həsən ağa sabiq Krım xanları ndan Səlim Gəray ın yanına sığınaraq onun vasitəçiliyi ilə bağışlandı və Ruscuqda yaşamasına icazə verildi. Ardından Avstriya cəbhəsindəki müharibələrə qatıldı və sədrəzəm Muhsinzadə Mehmed Paşa nın təqdirini qazandı. 8 sentyabr 1773-cü ildə vəzir lik rütbəsilə İlbasan sancaqbəyi təyin edildi. Ancaq verilən tapşırıqları vaxtında yerinə yetirməməsi səbəbilə 1775-ci ilin iyulunda vəzirlikdən uzaqlaşdırıldı.
Daha sonrakı illərdə sədarət kəndxudası Çəlik Mustafa Paşanın istəyilə 28 avqust 1787-ci ildə vəzirlik rütbəsi verilərək Vidin mühafizəsi ilə vəzifələndirildi. Sədrəzəm Qazi Həsən Paşa nın Şumnuda vəfatının ardından ordugaha yaxın olması səbəbilə ordu mənsubları tərəfindən sədarətə dəvət edilən Şərif Həsən Paşa dərhal ordugaha gəldi və 1 aprel 1790-cı ildə sədarət vəkili oldu. Yeni sədrəzəmin təyini üçün şeyxülislam Həmidizadə Mustafa Əfəndi ilə aparılan müzakirələrin ardından 16 aprel 1790-cı ildə rsəmi şəkildə sədarətə gətirildi.
Sədrəzəm Şərif Həsən Paşanın 11 aya yaxın davam edən sədarəti dönəmində Yergöyü qalası fəth edildi. Avstriya ilə 18 sentyabr da imzalanan atəşkəsin ardından Rusiya ilə sülh müzakirələri başladı. Ancaq Krımın geri alınması şərti bu müzakirələri xeyli gecikdirdi. Bu müzakirələr davam edərkən Sultan Səlim Rusiyaya hücum etməklə bağlı ard-arda fərmanlar göndəriridi. Sədrəzəm isə orduya etibar etmədiyini, buna baxmayaraq dərhal irəliləyəcəyini bildirdi. Bir müddət sonra İsveç və Lehistanla ittifaqa girən ruslar bir çox mühüm qalanı ələ keçirdilər. Bütün bu məğlubiyyətlərin səbəbkarı olaraq kaptan-ı dərya və Krım tatarlarını günahlandıran Şərif Həsən Paşa ordunun könülsüz vuruşmasından şikayətləndi. Onun bu şikayətləriylə yanaşı, orduya yeni əsgər toplaması da üsyan etməsi olaraq qəbul edilmiş, nəticədə vəzifədən alınması və edam olunması haqqında qərar qəbul edilmişdir. Sultan Səlim tərəfindən göndərilən fərmanlarla sədrəzəm sakitləşdirildi və vəzifədə qalacağı bildirildi. Ancaq 13 fevral 1791-ci ildə Şumnudakı köşkü mühasirəyə alındı və sədarət möhürü zorla əlindən alınaraq Belqrad qalasının təslim alınmasıyla vəzifələndirildiyi bildirildi. Ancaq köşkündən çıxarılarkən açılan atəşlə öldürüldü. Kəsilən başı İstanbul a göndərildi və burada nümayiş etdirildi. Üstəlik öldürülməsinin ardından qardaşı Çələbi Mehmed ağa da ələ keçirilərək edam olundu. Ordugahdan göndərilən cəsədi İstanbul da Əziz Mahmud Hüdayi ziyarətgahının həyətinə dəfn olundu.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Aleksandr Adabaşyan
Aleksandr Artyomoviç Adabaşyan — SSRİ və Rusiya ssenaristi, rəssamı, rejissoru, aktyoru, RSFSR-in əməkdar artisti (1983), Rusiya Federasiyasının əməkdar artisti (2016).
Həyatı
Aleksandr Adabaşyan 10 avqust 1945-ci ildə SSRİ-də, Moskvada ermənilər Artyom Adabaşyan və Valentina Barxudarovanın ailəsində anadan olmuşdur. Anası alman dili müəllimi, atası mühəndis, Montaj və Tikinti İşləri Nazirliyində baş idarənin rəisi işləmişdir.
Aleksandr Adabaşyan 1971-ci ildə Stroqanov adına Moskva Rəssamlıq və Sənaye Akademiyasını bitirmişdir. O, 1970-ci illərin əvvəlindən kinoda "Mexanik fortepiano üçün yarımçıq parça" (1977), "Beş axşam" (1979), "Oblomovun həyatında bir neçə gün" (1980) filmlərinin ssenari müəllifi (Nikita Mixalkov ilə) olmuşdur. Adabaşyanın incə zövqü, müxtəlif janrların xüsusiyyətlərinə dərindən nüfuz etməsi bu filmlərin üslubunu böyük ölçüdə müəyyənləşdirdi.
Bo Bayden
III Cozef Robinett „Bo“ Bayden — Amerikalı vəkil, hərbçi və siyasətçi. ABŞ Demokrat Partiyasının üzvü idi.
Ailəsi
Atası ABŞ-nin 46-ci vitse-prezidenti Co Baydendir. Anası ABŞ-nin ikinci xanımı Cil Baydendir.
Vəfatı
2010-cu ildə insult keçirən Bo Bayden, həmin ilin may ayında müalicə olunmaq üçün xəstəxanaya yerləşdirilmişdi.
46 yaşında ikən – 30 may 2015-ci ildə beyin xərçəngindən vəfat etmışdir.
Talise Lanoe
Talise Lanoe (25 iyul 1994) — Keniyalı üzgüçü. Talise Lanoe Keniyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Talise Lanoe birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında qadınlar 100 m arxası üstə stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 1:10.02 saniyəlik nəticəsi ilə 33-cü yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Prentslau döyüşü
Prentslau döyüşü — 28 oktyabr 1806-cı ildə Fransa və Prussiya qoşunları arasında, Prentslauda baş tutmuş hərbi münaiqşə. İki Fransa süvari diviziyası və marşal Yoahim Muratın rəhbərliyi altında piyadaların bir hissəsi Hohenloe-İngelfingen şahzadəsi Fridrix Luinin başçılığı altındakı geri çəkilən Prussiya korpusunun qarşısını almışdır. Dördüncü Koalisiya müharibəsi zamanı bu döyüşdə Hohenloe bir neçə qarşıdurma və barışıqdan sonra bütün qüvvələrini Murata təslim etmişdir. Prentslau Berlindən təxminən 90 kilometr şimalda, Brandenburqda yerləşir.
Oktyabrın 26 və 27-də baş verən bir neçə toqquşmadan sonra Murat Hohenloenin başçılığı altındakı korpusun ardınca getmiş, Prentslauya çatmışdır. Burada iki tərəf arasında döyüş baş vermiş, bu zaman bir neçə Prussiya bölməsi əsir götürülmüş və ya qaçmışdır. Murat daha sonra ruhdan düşmüş Hohenloeni bütün korpusunu təslim etməyə məcbur etmək üçün prussiyalıların üstün qüvvələr tərəfindən mühasirəyə alındığını açıqlamışdır. Əslində, yaxınlıqlarda mövcud qüvvələrdən başqa yalnız Muratın süvariləri var idi. Sonrakı günlərdə fransızlar daha bir neçə Prussiya qüvvəsini və qalasını təslim olmağa məcbur etmişdir.
Qulu Kəngərli
Həyatı
Qulu Kəngərli 1957-ci il yanvar ayının 5-də Dərələyəzin Sallı kəndində anadan olmuşdur. 1979-83-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsini bitirmişdir.
Mükafatları
2010-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilib.
Özbəkistanın jurnalistika sahəsində “Qızıl qələm” mükafatı laureatıdır.
İraq Müvəqqəti Hökuməti
150px|thumb|right|İraqın müvəqqəti baş naziri [[Əyad Ələvi.]]
İraq Müvəqqəti Hökuməti — ABŞ və onun koalisiya müttəfiqləri tərəfindən 2005-ci ilin yanvarında keçiriləcək prezident seçkilərindən sonra yeni konstitusiyanın hazırlanmasından əvvəl İraqı idarə etmək üçün qurulan hökumət. 28 iyun 2004-cü ildən 3 may 2005-ci ilə qədər fəaliyyət göstərmişdir. Bu müddət ərzində hökurmət ABŞ, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və Ərəb Dövlətləri Liqası tərəfindən İraqın yeganə qanuni hökuməti kimi tanınmışdır. Əyad Ələvi baş nazir vəzifəsini öz üzərinə götürmüşdür.
Tuva vadisi
Mənası
Tuva: Bu ya bir vadinin xüsusi adıdır, ya da "Gecənin sonrakı vaxtı" mənasındadır. (Təfsirçilərin çoxu "Tuva" sözünün bir vadi adı olduğunu bildirmişdirlər. Tuva vadisi iki dəfə müqəddəs ad kimi xatırlanmışdır; birincisi, Allahın Musa ilə yanan ağacla burada danışanda, digəri, Musa Qədim Misirdən çıxandan sonra bu vadiyə gələndə baş vermişdir.
Yerləşdiyi ərazi
Misirin Sinay yarımadasının cənubundakı Sinay dağında (Tur-i Sina) yerləşir.
Müqəddəsliyi
Tövhidi dinlər (Yəhudilik, Xristianlıq, İslam) tərəfindən müqəddəs sayılır.
NGC 563
NGC 563, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Gürgan salamandrı
Gürgan salamandrı (Paradactylodon persicus) — Asiya salamandrı fəsiləsinin adı.
Bayden ailəsi
Bayden ailəsi — ABŞ-nin siyasətçi ailələrindən biri.
NGC 563
Xarici keçidlər
NGC 563
Bayden ailəsi
Bayden ailəsinin ən məşhur üzvləri bunlardır:
Kömək siqnalı
right|thumb|Kömək siqnalı: 1. Ovucunuzu kameraya tərəf çevirin və baş barmağınızı ovucunuza basdırın; 2. Baş barmağınızı digər barmaqlarınızla tutun.
Kömək üçün siqnal və ya məişət zorakılığı halında yardım siqnalı — bir əllə verilə bilən beynəlxalq universal yardım siqnalıdır. Bu jest video zəng zamanı və ya şəxsən bir əllə göstərilə bilər və başqalarına təhlükə hiss etdiyinizi və köməyə ehtiyacınız olduğunu bildirə bilər. Siqnal COVID-19 pandemiyası zamanı tətbiq edilən özünütəcrid tədbirləri ilə bağlı bütün dünyada məişət zorakılığı hallarının artması ilə mübarizə üçün bir vasitə kimi yaradılmışdır. Bir siqnal vermək üçün əlinizi qaldırmalı, baş barmağınızı ovucunuza basmalı, sonra digər dörd barmağını əyərək simvolik olaraq sıxılmış baş barmağını onlarla tutmalısınız. Siqnal, asanlıqla görülə bilməsi üçün bir mövqedə tutulan işarə kimi deyil, əlin tək, davamlı hərəkəti kimi xüsusi hazırlanmışdır."Kömək üçün siqnal" 14 aprel 2020-ci ildə Kanada Qadınlar Fondu tərəfindən təqdim edilmişdir. Tezliklə Beynəlxalq Qadın Maliyyələşdirmə Şəbəkəsi (WFN) tərəfindən tanındı və bütün dünyaya yayıldı. O, artan məişət zorakılığı hallarının müasir həllini təmin etməkdə kömək etdiyinə görə yerli milli və beynəlxalq xəbər təşkilatları tərəfindən bəyənilib. Bu jestdən istifadə edən şəxsi görsəniz, onunla digər kanallar (mətn mesajları və ya e-poçt kimi) vasitəsilə əlaqə saxlamalı və bir sözdən ibarət “bəli” və ya “yox” cavabını tələb edən suallar verməklə problemin nə olduğunu öyrənməlisiniz. ”, və yalnız siqnalçı aydın şəkildə tələb etdikdə təcili yardım xidmətləri ilə əlaqə saxlayın. Təhlükə ilə üzləşən hər kəs üçün vahid həll yolu yoxdur. Hər kəs özünəməxsus vəziyyətlə üzləşir. Yardım üçün Siqnal bəzi insanların rəqəmsal iz buraxmadan köməyə ehtiyacı olduğunu bildirmək üçün istifadə edə biləcəyi bir vasitədir. İnsanlar özlərini hazır hiss etdikdə və nə vaxt dəstək üçün müraciət etmələri vacibdir və bunu onlar ən təhlükəsiz üsullarla etməlidirlər. Onları dəstəkləyən insanlar heç bir mühakimə etmədən o şəxslərə kömək etməyə hazır olmalı və köməyə ehtiyacı olan adamı izləməlidirlər.
Zağa (Xoy)
Zağa — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 28 nəfər yaşayır (7 ailə)
Bəxtiyar Quliyev (starşina)
Həyatı
Bəxtiyar Quliyev 30 avqust 1971-ci ildə Şuşa şəhərində doğulmuşdur. 1988-ci ildə Şuşa şəhər 2 saylı tam orta məktəbi bitirmişdir.
Hərbi xidməti
1989-cu ilin sonlarında Şuşa Rayon Hərbi Kommisarlığı tərəfindən həqiqi hərbi xidmətə göndərilmişdir. Naxçıvan MSSR-in Culfa rayonunda 1991-ci ilə qədər qulluq etmişdir. Bu müddətdə nümunəvi və peşəkar xidmətinə görə adi əsgər (10.12.1989) rütbəsindən yefreytor (01.08.1990), kiçik çavuş (29.11.1990), çavuş (22.02.1991), baş çavuş (08.05.1991) və starşina (14.11.1991) rütbələrinə qədər yüksəlmişdir.
19 aprel 1994-cü ildə Yasamal Rayon Hərbi Kommisarlığı tərəfindən Qarabağ müharibəsinə səfərbər edilmişdir. 701 saylı hərbi hissənin tərkibində döyüşmüşdür.
30 may 1994-cü ildə Ağdam rayonunun Qərvənd kəndində ağır yaralanmış və helikopterlə Bakı şəhərindəki Silahlı Qüvvələrin Baş Klinik Hospitalına çatdırılsa da aldığı yaralardan şəhid olmuşdur.
Bakı şəhərindəki İkinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.
Avstriya–Osmanlı müharibəsi (1663–1664)
Avstriya–Osmanlı müharibəsi — Avstriya ilə Osmanlı imperiyaları arasında aparılan müharibələr ardıcıllığından dördüncüsü.
Arxadan vurulan zərbə (film, 1977)
Arxadan vurulan zərbə filmi rejissor Arif Babayev tərəfindən 1977-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Müəlliflər burada insan iradəsinin yenilməzliyindən, Vətən məhəbbətinin hər şeydən üstün olmasından söhbət açmışlar. Filmə SSRİ-də 17 milyon adam baxıb. Əsas rolları Şahmar Ələkbərov, Adil İsgəndərov, Yusif Vəliyev, Hamlet Xanızadə, Amaliya Pənahova, Akif Əli və Rasim Balayev ifa edirlər.
Məzmun
Film Əhməd Qəmərlinin (Həsən Məmmədov) müəmmalı şəraitdə qətlə yetirilməsi haqqındadır. Respublika cinayət axtarışı müstəntiqi Gündüz Kərimbəyli (Şahmar Ələkbərov) cinayətkarı tapmaq üçün uzun axtarışlar aparmalı olur.
Müəlliflər burada insan iradəsinin yenilməzliyindən, Vətən məhəbbətinin hər şeydən üstün olmasından söhbət açmışlar.
Filmin üzərində işləyənlər
Rejissor: Arif Babayev Əsər müəllifi: Elçin Ssenarist: Elçin Operator: Valeri Kərimov Rəssam: Elbəy Rzaquliyev Bəstəkar: Xəyyam Mirzəzadə
Rollarda
Şahmar Ələkbərov — Gündüz Adil İsgəndərov — Dadaşlı Yusif Vəliyev — Fəttah;Qurd Cəbrayıl Hamlet Xanızadə — İmaş Amaliya Pənahova — Ziba Akif Əli — Fazil Rasim Balayev — Cəbi Həsən Məmmədov — Qəmərli Rafiq Əzimov — Hüseynov Ələsgər İbrahimov — Cabbarov Ənvər Həsənov — Oqtay Dinarə Yusifova — Safura Nicat Bəkirzadə — Kazımov Firəngiz Abbasova — Cəbinin anası Sadıq Hüseynov — Əli kişi
Filmi səsləndirənlər:
Elxan Ağahüseynoğlu — Qurd Cəbrayıl (Yusif Vəliyev) (titrlərdə yoxdur)
Həsən Əbluc— Fazil (Akif Əli) (titrlərdə yoxdur)
Sadıq Hüseynov — yaşlı Hüseynov (Rafiq Əzimov) (titrlərdə yoxdur)
Kamal Xudaverdiyev — Cabbarov (Ələsgər İbrahimov) (titrlərdə yoxdur)
Yaşar Nuri — Oqtay (Ənvər Həsənov) (titrlərdə yoxdur)
Ofeliya Sənani — Safura (Dinarə Yusifova) (titrlərdə yoxdur)
Ağaxan Salmanlı — Kazımov (Nicat Bəkirzadə) (titrlərdə yoxdur)
Mirvari Novruzova — Cəbinin anası (Firəngiz Abbasova) (titrlərdə yoxdur)
Səməndər Rzayev — Dadaşlı (Adil İsgəndərov) (titrlərdə yoxdur)
Əliabbas Qədirov - Milis işçisi (titrlərdə yoxdur)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1977-ci ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xaqani küçəsi (Bakı)
Xaqani küçəsi — Rəsul Rza küçəsindən başlayın Kövkəb xanım Səfərəliyeva küçəsinə qədər uzanan küçə. Küçədə XIX–XX əsrə aid çoxlu tarixi abidələr var. Bundan başqa küçə boyunca bir heykəl və 3 park mövcuddur. Ümumi uzunluğu 1.7 kilometrdir.
Haqqında
Bu küçə 1880-ci illərin əvvəlində tikilməyə başlayıb. Küçəyə ilk olaraq bura gəlib məskunlaşan molokanlara görə Molokanskaya adı verilib. Küçənin başlanğıcını götürdüyü Xaqani bağı da vaxtilə Molokan bağı adlanıb. Küçə Molokan bağından və ya Marinski parkından başlayıb o dövrdə şəhərin sənaye zonası olmuş ərazinin şərqinə qədər uzanır. Küçədə XIX–XX əsrlərdə kapital üslublu binalar tikilib. İlk dövrlər klassik prinsiplər binaların layihələşdirilmə strukturuna daxil olmadığı üçün küçədə tikilən 1,3,5 saylı yaşayış evləri memarlığın sərbəst üslubunda tikilib. Sonradan memarlıq təhsili almış memarların gəlişi ilə fasadların və interyerlərin qurulmasında daha maraqlı kompozisiyalar meydana gəldi. Memarlar Anton Kandinov və Yuzef Ploşko küçənin memarlığına böyük töhfə veriblər. Küçədə Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının binası, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının binası, Səməd Vurğun adına Azərbaycan Dövlət Akademik Rus Dram Teatrının binası, Musa Nağıyevin dördmərtəbəli mədaxil evi, Azərbaycan Milli Kitabxanasının binası və digər önəmli tarixi binalar yerləşir. Aprel işğalından sonra 1929-cu ildə küçəyə 9 yanvar adı verilib. 1946-cı ildən etibarən isə küçə klassik Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, şair-filosof Xaqani Şirvaninin şərəfinə Xaqani küçəsi adlandırılıb.
Xaqani bağı
Ərazisi 0.8 hektar olan Bakının ən qədim parklarından biri. Səbail rayonunda yerləşir. Park adını orta əsrlərdə Şamaxıda yaşamış şair Xaqani Şirvanidən alır. Park cənubdan Üzeyir Hacıbəyov küçəsi ilə, şimaldan Xaqani küçəsi ilə, şərqdən Qoqol küçəsi ilə, qərbdən Rəsul Rza küçəsi ilə məhdudlaşır. Bağın arxitektura-landşaft kompozisiyasının əsası üç qızın heykəlindən təşkil edilmiş "Üç gözəl" heykəllər qrupu ilə əyri cızıqlı formalı hovuzdan ibarətdir. Heykəllər qrupu adi daşın böyük parçaları üzərində oturdulmuşdur.
Sahil bağı
Bakının mərkəzi hissəsində, Xaqani küçəsinin, Bülbül prospektinin, Üzeyir Hacıbəyli və Rəşid Behbudov küçələrinin kəsişdiyi ərazidə, Mirzə Fətəli Axundzadə adına Azərbaycan Milli Kitabxanasının qarşısında yerləşən bağ tarixi tikililərlə əhatə olunub. Bağın ilk adı Birjevaya meydanı adlanıb. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qurulduqdan sonra isə bura Azadlıq meydanı adı verilib. Aprel işğalından sonra isə burada 26 Bakı komissarı dəfn edildikdən sonra burada onlara abidə qoyularaq bağın da adı dəyişdirilir. Müstəqillikdən sonra parkdan komissarlara həsr edilmiş abidə götürülüb və bura Sahil bağı adı verilib.
Fikrət Əmirov parkı
2011-ci ildə Bakı şəhərində Azərbaycan bəstəkarı, SSRİ xalq artisti, SSRİ dövlət mükafatı laureatı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı, Azərbaycan SSR dövlət mükafatı laureatı Fikrət Əmirova Xaqani küçəsində heykəl qoyulub və ətrafı abadlaşdırılaraq yeni park salınmışdır. Heykəlin müəllifi Namiq Dadaşovdur.
Aqavnatun
Aqavnatun - İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Üçkilsə (Eçmiədzin) rayonunda erməni kəndi.
Tarixi
1441-ci ildən bu kənd Eçmiadzin kilsəsinin vəqfi idi
Tərsabad
Tərsabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 539 nəfər. yaşayır (104 ailə).
Axırıncı aşırım
Axırıncı aşırım filmi rejissor Kamil Rüstəmbəyov tərəfindən 1971-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Kinoromanda hadisələr Azərbaycanın dağ kəndlərinin birində sovet hakimiyyəti qurulduğu ilk illərdə baş verir. Filmdə əsas rolları Həsən Məmmədov, Adil İsgəndərov, Məlik Dadaşov,Hamlet Xanızadə, Həsənağa Turabov, Şəmsi Bədəlbəyli, Tamilla Rüstəmova, Şahmar Ələkbərov, Əbdül Mahmudov və Sadıq Hüseynov ifa edirlər. 1972-ci ildə Tbilisidə V Ümumittifaq kinofestivalında aktyor Adil İsgəndərov a "ən yaxşı kişi obrazı"na görə II mükafat, aktyor Həsən Məmmədov a "ən yaxşı kişi rolu"na görə mükafat verilmişdir.
Məzmun
Kino əsərindəki dramatik hadisələr Azərbaycanın dağ kəndlərinin birində sovet hakimiyyəti qurulduğu ilk illərdə baş verir.
Kənddə Raykom katibinin (Şəmsi Bədəlbəyli) apardığı yığın­caq­da kolxoz quruluşunun yaxşı-yaman cəhətlərinin müzakirəsi fərqli personajların baxış bucağının müxtəlifliyi, müddəaların tutar­lılı­ğı, mətnin dolğunluğu ilə həyata keçirməklə informasiya ger­çəkliyini artırır. Əlindən alınan taxılın şəhərdəki aclara gön­dərilməsinə etiraz edən Kərbəlayı İsmayılın (Adil İsgəndərov) yeni kolxozun sədri İmanla (Şahmar Ələkbərov) qarşıdurması vizual hadisələrin bolluğu ilə yadda qalır. Qəmlonun gecə evinin pəncərəsindən güllə ilə nişan aldığı İmanın arvadı Növrəstənin (Tamilla Rüstəmova) gözəlliyinə vurulması və sağ qalan sədrin səhər yenidən Kərbəlayı İsmayılın həyətindəki taxılın ardınca gəlməsi tutarlı maneə kimi yadda qalır. Folklor elementləri ilə zəngin kənd toyundakı qanlı döyüş səhnəsində Qəmlonun xatırlayaraq axtardığı İmanın arvadının qaçaraq aradan çıxması karnaval estetikası yaradır.
Adamları ilə Qarabağlara çəkilən Kərbəlayı İsmayıla qarşı silahlı dəstənin deyil, Abbasqulu bəy Şadlinskinin başçılığı ilə Xəlil (Həsənağa Turabov) və Talıbovla (Hamlet Xanızadə) birgə üç nəfərlik silahsız heyətin danışığa göndərilməsi hadisələri psixoloji müstəviyə gətirir.
Abbasqulu bəygilin gəlişinə sərt reaksiya verən Qəmlonun müqabilində milli mentaliteti önə çəkən Kərbəlayi İsmayılın qonaqların üzünə çıxmadığını təmkinlə izahı əksliklərin ziddiyyətini yaratmaqla epizodu dolğunlaşdırır.
Abbasqulu bəyin gəlişindən sonra Kərbəlayi İsmayılı gözləyən məclisə çökən sakitlik psixoloji gərginliyi artırmaqla fabulanı zinətləndirir. Axır ki, Kərbəlayı İsmayılın əvəzinə üzə çıxan oğlu Vəlinin (Elxan Qasımov) gəlişindən sonra Abbasqulu bəyin əlini süfrəyə uzatması ilə başlanan söhbətdə kolxoz quruluşu haqqında müzakirəsi yeni mətn çalarları ilə davam etməsi təkrarçılıq yaratsa da, gözönü hadisəni uzada bilir. Qonaqlar getdikdən sonra guya Nikolayın top gülləsi ilə Kərbəla ziyarətgahından düşən üç kərpicin kafir toxunuşu səbəbindən yenidən yerinə hörülə bilməməsinə Fazil Salayevin oynadığı avam Rəşidin: «Qurban olum belə hökumətə ki, Kərbəlanın heyfini Nikolay köpək oğlundan yaman ala bildi» deməsi ilə yaranan gülüşü Kərbəlayı İsmayılın susdurması yaranan komizmi həmən durdurmaqla janr təyinatını qoruyur.
Həbs olunan İmandan azad olunmaq müqabilində kolxozun möhürünü, ştampını gətirib təhvil verməsini istəyən Kərbəlayının: «Şura hökumətinin topu var, topxanası var» cavabından hid­dət­lən­məsi Qəmlonun bir şapalaqla yerə sərdiyi sədrin köməksizliyi göz­önü ziddiyyəti artırır. Bolşeviklərə müqavimət göstərməkdən imtina edən ikinci dustağın – Bəylərin (Əbdül Mahmudov) də, döyül­mə­sin­dən sonra Kərbəlayının: «Sabah mən kənddən çıxandan sonra ikisini də o söz» deyib əlini boğazına çəkməklə tutulanların ölümünə qərar verməsi xeyir-şər qarşıdurmasında kimin kim olduğunu təsdiqləyir. thumb|400px|right|Qəmlo ilə Abbasqulu bəyin Səmədin evində qarşılaşması Yolüstü qo­naq olduğu Səməddən (Sadıq Hüseynov) Qəmlonun törətdiyi cinayətlərin təfərrüat­larını öyrənərək Kərbəlayını görmədən geri qayıtmayacağını bildirən Abbasqulu bəy əhalini qırğından yayındırmaq məqsədini bəyan edir. Gecə yarı Səmədin evində İmanın arvadını axtaran Qəmlonun gözlənilmədən rast gəldiyi Abbasqulu bəyin: «Gücünü arvadlara göstərirsən. Səni kişi bilirdim. Kişilərin heyfini arvadlardan çıxmazlar. Bu biqeyrətlikdir, binamusluqdur» tənələrindən sonra psixoloji qarşıdurmaya davam gətirməyib geriyə dönməsi şərin ifşasının təcəssümünə çevrilir. Səmədin evindən İmanın arvadını da özləri ilə götürüb qonşu kənddə Xəlilin qaynı Şirəligildə (Mirzəbala Məlikov) gizlətməyi qərarlaşdıran üçlüyün kənd sovetinin möhürü ilə İmanın partiya biletinin etibarlı yerdə gizlədilməsini tapşırması siyasi motivi qabardır. Qəbiristanlıqda Kərbəlayinin vəhşi düşmənçiliyinin qurbanı olan oğlu Yədullanın türbəsini ziyarət edərkən mərhumun meyitinin alınmasında Abbasqulu bəyin yardımının üzə çıxması, burada Qəmlodan gizlənən Xudayarın qardaşının (Tariyel Qasımov) Kərbəlayının Kolannıda, karvansarada olduğunu bildirməsi nümayəndə heyətini məqsədə yönəldir.
Qonaqların qarşısına çıxan Qəmlonun: «Kimi istəyirsiz» sualına: «Evin kişisini soruşarlar!» cavabını verən Abbasqulu ağaya Kərbəlayının adından: «O sizi görmək istəmir» deyilsə də, nəhayət ki, iki bəyin dialoqunda zadəganlıq elementləri önə keçir. Kərbəlayi ilə Abbasqulu bəyin söhbətini pusan Qəmlonun cavanlara çəmkirməsi, həyətdə at belində gözləyən Xəlillə, Talıbovu güllələmək istəməsi, darvazaları bağlatdırması gərginliyi artırır. Nahaq qan tökülməsini istəməyən Abbasqulu bəyin bərabərçiliyə çağırdığı Kərbəlayinin əlini qaldıraraq: «Beş barmağın beşi də bir ola bilməz!» deməsi dialektikaya söykənir. Abbasqulu bəyin: «Topxanan yox, cəbbəxanan yox!» xitabına təmkinlə: «Namusumuz, qeyrətimiz var!» cavabını verən Kərbəlayi milli mentalitetinə söykəndiyi xalqın mənəvi gücünü önə çəkir. Qadınların dul, uşaqların yetim qalacağına diqqət çəkən Abbasqulu bəy isə dövrün reallığının daşıyıcısına çevrilir. Üç gündən sonra qayıdacağını söyləyib gedən Abbasqulu bəyin arxasınca eyvana çıxıb, özünə əziyyət verib geriyə qayıtmamağı məsləhət görən Kərbəlayi qarşıdurmanı qızışdırır. Atlanaraq başçının dəstəsi ilə Abbasqulu bəygilin ardınca çapan Qəmlonun dəstəsi ilə qayalıqda baş verən atışma nəticəsində həlak olan Xəlilin doğulacaq uşağın adını qoymağı Abbasqulu bəydən xahiş etməsi gələcəyə inamı səciyyələndirir. Talıbovun ölümündən sonra yaralanıb can verən Abbasqulu bəyi güllələyən Qəmlonun, mərkəzin diktəsi ilə Kərbəlayının deyil, Xudayarın qardaşı tərəfindən məhv edilməsi finala tam uyuşmasa da, az qurban hesabına əhalinin qırğından xilası sosializmin bərqərar olması ilə bağlı təbliği ideyanı təsdiqləyir. Abbasqulu bəyi rəiyyətdən alıb layiqincə dəfn etmək istəyən Kərbəlayinin meydanda tək qalması milli ideyanın iflasını göstərir.
Film haqqında
Filmin natura obyektlərinin əksəriyyəti Bakının Fatmayı kəndində çəkilib. Kəndin bəzi küçələrində əlavə dekorlar qurulmuş, fasad dəyişdirilmiş, hasar çəkilmiş, bəzi yerlərdə darvazalar qoyulmuşdu. Toy günü baş verən atışma səhnəsi kəndin aşağı hissəsindəki yolda lentə alınıb. Növrəstənin (aktrisa Tamilla Rüstəmova) Qəmlodan qaçdığı küçələr isə Fatmayıda hasar çəkilən küçənin bir hissəsində reallaşıb. Abbasqulu bəylə Şabanzadənin (aktyor Şəmsi Bədəlbəyli) dialoqu Bayıl qəsəbəsindən Suraxanıya tərəf uzanan ensiz dəmiryolu ərazisində, “Kukuşka” adlanan məkanda, Xəlilin (aktyor Həsənağa Turabov) və Talıbovun (aktyor Hamlet Xanızadə) dəstə topladığı kadrlar Buzovnada lentə alınıb. Talıbovla Şabanzadənin dialoqu kinostudiyanın pavilyonunda çəkilib. Səmədin evinin interyeri studiyanın pavilyonunda, qonaqları qarşıladığı natura çəkilişi isə Fatmayıda aparılıb. Abbasqulu bəyin öldürüldüyü kadr Qobustanda, aktyorların iri planlı təsvirləri kinostudiyanın həyətində ekranlaşdırılıb.
Kinostudiyada qurulan interyerlərdən İmanın, Xəlilin evinin dekorasiyaları və filmin başlanğıcında hadisələrin ümumi mənzərəsini anons edən iclas səhnəsi pavilyonda gerçəkləşib. Xudayarın qardaşının (aktyor Tariyel Qasımov) gizləndiyi məkan (türbənin interyeri) kinostudiyanın pavilyonunda, eksteryeri isə qəbiristanlıqla birlikdə Qobustanda çəkilib. Kərbəlayının evi kinostudiyanın həyətində qurulan iki dekorasiyada (Vəlinin qonaqları qarşıladığı və Kolanıdakı karvansara) lentə alınıb. Qonaqların və qolçomaqların gərgin münasibətlərini təsvir edən iri plan çəkilişləri ustad operator Rasim İsmayılov tərəfindən süfrənin ortasında qazılan dərinlikdən çəkilib.
Festival və mükafatlar
thumb|“Axırıncı aşırım” filminin posteri 1972-ci ildə Tbilisidə V Ümumittifaq kinofestivalında aktyor Adil İsgəndərov a "ən yaxşı kişi obrazı"na görə II mükafat, aktyor Həsən Məmmədov a "ən yaxşı kişi rolu"na görə mükafat verilmişdir.
Filmin üzərində işləyənlər
Rejissor: Kamil Rüstəmbəyov Əsər müəllifi: Fərman Kərimzadə Ssenarist: Fərman Kərimzadə Operator: Rasim İsmayılov Rəssam: Nadir Zeynalov Bəstəkar: Arif Məlikov
Kayli Vatson
Kayli Vatson (10 oktyabr 1994) — ABŞ Vircin adalarını təmsil edən üzgüçü. Kayli Vatson ABŞ Vircin adalarını 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Axırıncı aşırım
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1971-ci ilin Azərbaycan filmləri 1970-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Kayli Vatson
Karyerası
Kayli Vatson birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında qadınlar 100 m arxası üstə stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 1:07.19 saniyəlik nəticəsi ilə 30-cu yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Eynəkli pinqvin
Eynəkli pinqvin və ya Afrika pinqvini — Eynəkli pinqvinlər cinsinə daxil olan növ.
Xarici görünüş
Öz cinsinin ən böyük nümayəndəsidir. Uzunluğu 65–70 sm, çəkisi 3–5 kq təşkil edir. Öz cinsinin digər nümayəndələri kimi onunda önü ağ, arxası isə qara rəngdə olur.
Yayılması
Arealı Cənubi Afrika, Namibiya və yaxınlıqda yerləşən adaların sahillərində yayılmışdır. 1900-cü ildə populyasiyanın sayı 2 mln, 2015-ci ildə isə sayı 140–180 min baş olmuşdur.
Həyat tərzi
Bu növün nümayəndələri 20 km/s sürətlə suyun 100 m dərinliyinə üzə bilirlər. Suyun altında 2–3 dəqiqə qala bilirlər. Qida arxasınca 70–120 km dəniz daxilinə üzürlər. 2015-ci ildə Tiflisdə baş vermiş daşqın zamanı Tiflis zooparkından eynəkli pinqvin Kür çayı ilə 60 km aşağı axara doğru üzmüşdür. Əsasən kiçik balıqlarla qidalanırlar. Onların əsas düşmənləri: Köpək balıqları, dəniz pişikləri, qağayıları, insanlar və tənha pişiklər.
Qışqırıqları eşşək səsinə bənzəyir. Bu canlılar 10–12 il yaşaya bilirlər. 4–5 ilə nəsil verirlər. İki yumurta qoyan qişi ilə yanaşı erkəklərdə yumurtanın inkubasiyasında iştirak edir.
Qorunması
Növ Beynəlxalq Qırmızı Kitaba daxil edilmişdir. Növün sayı XX əsrdə yumurtlarının kütləvi yığılması sayəsində sayları olduqca azalmışdır. 1900–1930 illərdə il ərzində 450 min, 1950-ci illərdə ilə 100 min yumurta yığılmışdır. Təkcə 1919-cu ildə 600 min yumurta yığılır.
Meydan-i Ülya (Xoy)
Meydan-i Ülya - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Qövs
Qövs-Dairə çevrəsinin və ya digər əyri xəttin bir hissəsi. Dairənin qövsü. Qövs cızmaq. 2-Xüsusi terminologiyada: qövs lampaları, generatorları, fənərləri. Elektrik işıq mənbələri, qövs və közərmə lampaları XIX əsrin ikinci yarısında ixtira edilmişdir.
Meydan-i Ülya (Xoy)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 92 nəfər yaşayır (23 ailə)
İsaqın qurban verilməsi (Karavacco)
İsaqın qurban verilməsi — italiyan rəssam Mikelancelo Merisi de Karavacconun 1600–1603-cü illərdə çəkdiyi rəsm əsəri
Təsviri
Qaranlıq və isti tonların üstünlük təşkil etidyi əsərdə mələyin Allahın əmrini İbrahim peyğəmbərə xəbər verdiyi səhnə təsvir edilmişdir. İbrahimin sol əli oğlunun boynundadır. Sağ əlində isə bıçaq var və mələk tərəfindən tutulmuş vəziyyətdədir. Mələk sağ əli ilə İbrahimi dayandırarkən sol əli ilə ona əsl qurbanı göstərir. İsaqın başı üzərində isə qoç dayanmaqdadır. Rəsmdəki işıq İbrahimin və mələyin üzlərindən başlayaraq İsaqın üzünə doğru daha güclü təsvir edilmişdir.
İsaq rolundakı obraz rəssamın digər əsəri "Mühafizəkar eşq" əsərində təsvir edilən oğlanla eyni şəxsdir. Bu rəssamın tələbəsi Çekkodur. İbrahim peyğəmbərin obrazının isə kimdən ilhamlandığı haqqında dəqiq məlumat yoxdur, lakin Karavacco əsərlərində peyğəmbər, müqəddəs və həvari fiqurlarını rəsm edərkən küçədəki dilənçi və yaşlı sərxoşların simalarından istifadə etmişdir.
Əsər Maffeo Barberinin sifarişi ilə ərsəyə gətirilmişdir və dövrün qeydlərində də Barberi ailəsinin koleksiyasına daxil edildiyi haqqında məlumatlar vardır. 1603-cü ildə Barberi papa seçildiyi üçün öz kolleksiyasını Karloya hədiyyə etmiş və illər sonra Uffitsi qalereyasına bağışlanmışdır.
Bağbanlar (Gəncə)
Bağbanlar — Gəncə şəhərində yaşayış sahəsi.
Mir Ömər (Xoy)
Mir Ömər - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,114 nəfər. yaşayır (176 ailə).
NGC 4555
NGC 4555, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. E3 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Yaloba Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi
Muzeyin tarixi
Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyin in 19 aprel 1991-ci il tarixli əmri ilə Xocalı rayon Kosalar kənd nümayəndəliyinin Yolaba kənd Tarix – Diyarşünaslıq muzeyi yaradılmışdır.
Muzeyin eksponatları
1992-ci ildə may ayının 9 – da ermənilərin Kosalar kəndinə hücumu zamanı bütün eksponantlar işğal zonasında qalmışdır.Kənd işğal olunmamışdan qabaq muzey də 800 adda 1500 ədəd qiymətli eksponant lar var idi. Qarabağ ın tarixini əks etdirən qədim xalça lar, kilim lər və başqa çoxlu sayda toxuculuq əşyaları, saxsı və keramikadan hazırlanmış maddi məişət əşyaları, Şuşa rəssamlarının əl ilə yağlı boyalarla çəkdikləri rəsm əsərləri, Qarabağ ın keçmiş mədəniyyət xadimlərinin portretləri, qədim kənd təsərrüfatı əşyaları muzeydə saxlanılırdı. İndi isə muzey də vətənpərvərlik mövzusunda stendlərdən ibarət sərgilər və Qarabağ ın qədim tarixini əks etdirən çoxlu sayda eksponantlar toplanaraq muzeyin fonduna daxil edilmişdir.
Muzeyin binası
Muzey 1 mərtəbəli binada, ümumi sahəsi 79 m2 olan 3 otaqda yerləşir. Eksponatl arın sayı 1200-dür.Məcburi köçkün düşəndən sonra Xocalı rayo n Kosalar kənd nümayəndəliyi Kəpəz rayonu nun Hacıkənd qəsəbəsində məskunlaşmışdır. O, vaxtdan da Yaloba kənd Tarix – Diyarşünaslıq muzeyi Hacıkənd qəsəbəsində fəaliyyət göstərir. Xocalı rayonu işğal olunduqdan sonra 2014-cü ilin dekabr ayından Gəncə şəhəri ndə xocalılar üçün yeni salınmış qəsəbədə fəaliyyətini davam etdirir.
Eksponatların toplanması
Eksponatl arın alınması üçün böyük vəsait olmamasına baxmayaraq, müzeyin direktoru Məmmədov Tofiqin fədakar əməyini nəticəsində eksponatlar əhalidən toplanmışdır. Ağdam-Şuşa yolunda yaranan gərgin vəziyyət, yolların bağlanması, gediş-gəlişin çətinləşməsinə baxmayaraq Tofiq Məmmədov müharibənin qızğın vaxtında böyük səylə müzeyin təşkili ilə məşğul olurdu. Eksponatl arı toplayaraq bir araya gətirmək və şöbələr üzrə təşkil etmək, erməni teror unun, hücumlarının tüğyan etdiyi həmin vaxtlarda maddi-mədəniyyət nümünələrimizin toplanması və bizim hansı mədəniyyətə sahib olduğumuzu subut etmək torpaqlarımızı qorumaq qədər şərəfli bir işdir.
Qodzilla qayası
thumb|Oqa yarımadasında yerləşən Qodzilla qayasının günəş batarkən mənzərəsi. – Yaponiyada yerləşən, Qodzillaya oxşadılan qayalara verilən ad. Yaponiyada Qodzilla qayası adını daşıyan bir neçə qaya var.
Qayalar
Yaponiyadakı ən məşhur Qodzilla qayası Akita prefekturasının Oqa şəhəridəki Şiose burnunda yerləşən Qodzilla qayasıdır. Qaya 1995-ci ildə adlandırılmışdır. Bu qayanın ən tanınmış xüsusiyyəti "ağzıdır". Belə ki, günəşin batdığı saatlarda yaranan "Qodzillanın ağzından alov püskürməsi" mənzərəsi bir çox turisti cəlb edir. Aprel və oktyabr ayları bu mənzərəni qeydə almaq üçün ən yaxşı vaxtlar hesab olunur. Qayanın 30 milyon əvvəl baş vermiş bir vulkan püskürməsi nəticəsində yarandığı güman olunur. Qayanın yerləşdiyi Oqa geoparkında Qodzillanın Quyruğu qayası da yerləşir.
Yaponiyanın başqa nöqtələrində də Qodzilla qayası adını daşıyan qayalar yerləşir. İşikava prefekturasının Suzu şəhərininin sahilində yerləşən Qodzilla qayası dəniz dalğalarının səbəb olduğu eroziya nəticəsində yaranmışdır. Bu qaya da günəş batarkən yaranan mənzərəsinə görə tanınır. Hokkaydo prefekturasının Şiretoko yarımadasındakı Utoro qəsəbəsində yerləşən Qodzilla heykəlini "Hokkaydo Qodzillası" adlandırırlar. Bu qaya okean yaxınlığında yerləşir və bitkilərlə örtülüb. 1984-cü ildə "Qodzillanın qayıdışı" filmində Qodzillanın həbs olunduğu yer kimi təsvir olunan Mihara dağında 1986-cı ildə baş vermiş püskürmə nəticəsində Qodzilla qayası yaranmışdır. Bu qaya Mihara məbədinin yaxınlığındadır. Bunlardan əlavə, Tokio yaxınlığında yerləşən İzu yarımadasındakı Otaqo çimərliyində və Naqasaki prefekturasında Qodzilla qayaları yerləşir.
Afrikada COVID-19 pandemiyası
COVID-19 pandemiyasının 14 fevral 2020-ci ildə Afrikaya yayıldığı təsdiqləndi və ilk təsdiqlənmiş hal Misirdə elan edildi. Qara Afrikada ilk təsdiqlənmiş hadisə 2020-ci ilin fevral ayının sonunda Nigeriyada açıqlandı. Üç ay ərzində virus bütün qitədə yayıldı, çünki virusdan azad qalan sonuncu Afrika suveren dövləti Lesoto, 13 may 2020-ci ildə bir hadisəni təsdiqlədi. Mayın 26-na qədər, test imkanları məhdud olsa da, əksər Afrika ölkələrində icmalar arasında yoxluma yaşandığı ortaya çıxdı. Müəyyən edilmişdir ki, virusun əksəriyyəti qitəyə virusun yarandığı Çindən deyil, Avropa və ABŞ-dən gəlib.
2021-ci il iyunun əvvəlində Afrika, 14 ölkədə artan yoluxma halları ilə üçüncü COVID infeksiyası dalğası ilə üzləşdi. İyulun 4-nə qədər qitədə 251,000-dən çox yeni Covid hadisəsi qeydə alınıb ki, bu da əvvəlki həftədən 20% və yanvar zirvəsindən 12% çoxdur. Malavi və Seneqal da daxil olmaqla on altıdan çox Afrika ölkəsi yeni halların sayının artdığını qeyd etdi. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı bunu Afrikanın "İndiyə qədərki ən pis pandemiya həftəsi" adlandırdı.
Afrikanın müxtəlif ölkələri tərəfindən bir çox qabaqlayıcı tədbirlər həyata keçirilib. Bunlara səyahət məhdudiyyətləri, uçuşların ləğvi, tədbirlərin təxirə salınması, məktəblərin qapadılması və sərhədlərin bağlanması daxildir. Səhiyyə sistemləri daha az inkişaf etmiş bir çox Afrika ölkələrində geniş olaraq hesabatların az olduğu güman olunur. Cənubi Sudan Cubada 2020-ci ilin payızında aparılan seroprevalentlik tədqiqatına əsasən, yoluxmuşların 1%-dən azının faktiki olaraq məlumat verdiyi qənaətinə gəlinmişdir.
Afrikada virusun daha təhlükəli yeni variantları tapılıb: Cənubi Afrikada 2020-ci ilin fevralında Beta variantı və Nigeriyada 2020-ci ilin dekabrında Eta variantı.
Afrika İttifaqı Afrika üçün indiyə qədərki ən böyük sövdələşmədə 300 milyon dozaya yaxın COVID-19 peyvəndi təmin etdi; bu 13 yanvar 2021-ci ildə elan edildi. Bu, COVID-19 peyvəndlərinin aşağı gəlirli ölkələrə paylanmasına yönəlmiş qlobal COVID-19 Alətlər Sürətləndiricisinə Giriş (COVAX) təşəbbüsü ilə bağlı deyil. Bununla belə, xüsusilə Afrika ölkələrindən bəzi peyvəndlər üçün Avropa ölkələrinin ödəməli olduğu məbləğin iki qatından artıq ödəniş alındı. Yeddilik Qrup (G-7) 19 fevral 2021-ci ildə peyvəndlərin ədalətli paylanacağını vəd etdi, lakin çox az təfərrüat təqdim edildi. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri də qitə üçün peyvənd təminatçısı kimi önə çıxdı.
Ümumi tarixçə
2020-ci ilin iyun ayının ikinci həftəsinə qədər Afrika ümumilikdə 200.000 hadisəni ötüb. İyun ayında yeni təsdiqlənmiş halların sayı sürətləndi, qitədə ilk 100,000 hadisənin qeydə alınması 98 gün, ikinci 100,000 hal üçün isə 18 gün çəkdi. İyulun 6-da hallar həm 300,000, həm də 400,000 balları ötməklə, sürətlənmə tempi davam etdirdi. 8 iyul 2020-ci ildə halların sayı yarım milyonu keçib. Qitədə bildirilən 500,000 hadisənin yarısı Cənubi Afrika və ya Misirdəndir. Bildirilən halların 80%-i on ölkənin payına düşür. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı 20 iyul 2020-ci ildə Afrikada yayılma ilə bağlı həyəcan təbili çalaraq, Cənubi Afrikanın artan saylarının qitədə gələcək epidemiyaların xəbərçisi ola biləcəyini bildirdi. Avqustun 6-na kimi bu rəqəm bir milyonu ötdü, beş ölkə – Cənubi Afrika, Misir, Mərakeş, Efiopiya və Nigeriya ümumi təsdiqlənmiş halların 75%-dən çoxunu təşkil edir. Bir çox Afrika ölkələrində testlərin aşağı olması səbəbindən əsl hal sayının təsdiqlənmiş saylardan xeyli yüksək olduğuna inanılır. Bununla belə, Afrika ölkələrində əhalinin daha gənc olması səbəbindən ölüm nisbətləri Avropa ilə müqayisədə nisbətən aşağıdır. Avqustun 21-də Afrika Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzləri (Afrika CDC) yeni halların sayı azaldığından "ehtiyatlı nikbinlik" ifadə edərək, arxayınlığa qarşı xəbərdarlıq etdi. Bəzi ölkələrdə bu halların sayı artmağa başlayıb. Oktyabrın 29-da Afrika CDC sədri Con Nkenqasong dedi: "İkinci dalğaya hazırlaşmağın vaxtı həqiqətən indidir".
Noyabrın 12-də Afrika CDC və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) təsdiqlənmiş halların iyul ayından bu yana, xüsusu ilə Şimali Afrikada (Tunis, Mərakeş və Liviyada) artdığını bildirdi. Seneqal və Ekvatorial Qvineya sabit eniş gördü, Cənubi Afrika və Keniyada isə əyri düzləşdi.
2021-ci ilin yayında yoluxmaların sayı artaraq 27 iyun tarixinə qədər həftədə təxminən 202,000-ə çatdı. 13 iyul 2021-ci il tarixi etibarı ilə Afrikanın 55 əyalətindən 22-si Delta variantına yoluxma halları barədə məlumat bildirmişdir.
Ölkə üzrə ümumi təsdiqlənmiş hallar
Ən çox yoluxmuş Afrika ölkələri üçün gündəlik hallar:
Ölkə üzrə aktiv halların sayı.
Vaksinasiya
center|thumb|400x400px|Ən azı bir doza COVID-19 peyvəndi olan ölkələrin xəritəsi Afrikanın bir çox ölkəsi və bölgəsi COVID-19 immunizasiya proqramlarına başlamışdır. 5 iyul 2021-ci il tarixinə Afrikanın 51 ölkəsində 36,5 milyon insan üçün ən azı bir dozalı peyvənd kampaniyasına başlanılıb. 15 iyul 2021-ci ildə ÜST Afrikanın immunizasiya və peyvəndin inkişafı üzrə koordinatoru bildirmişdir ki, Afrika ölkələri istifadə müddəti bitdiyinə görə təxminən 450.000 doza peyvəndi məhv etmişdir. O, Malavi, Cənubi Sudan, Liberiya, Mavritaniya, Qambiya, Syerra-Leone, Qvineya, Komor adaları və Konqo Demokratik Respublikasını misal çəkib.
On a Sunday (mahnı)
On a Sunday — Rumıniyanın 2019 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki mahnısı.
Ester Peoni "On a Sunday" mahnısı ilə Rumıniyanı İsrailin Tel-Əviv şəhərində keçirilən Avroviziya 2019-da təmsil etmişdir. Mahnının musiqisi Ester Aleksandra Kretsu və Aleksandru Şerbu, sözləri isə İoana Viktoriya Badeaya aiddir.
Arşın mal alan (film, 1965)
Arşın mal alan filmi rejissor Tofiq Tağızadə tərəfindən 1965-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Filmdə əsas rolları Həsən Məmmədov,Leyla Şıxlinskaya, Ağadadaş Qurbanov, Nəcibə Məlikova, Hacımurad Yegizarov, Xuraman Hacıyeva, Tələt Rəhmanov və Səfurə İbrahimova ifa edirlər.
Məzmun
Bakı. XX əsrin əvvəli. Gənc tacir Əsgər (Həsən Məmmədov) evlənmək fikrinə düşür. Lakin dövrün qaydalarından fərqli olaraq o, qızı toydan öncə görüb sonra evlənmək istəyir. Bəs nə etməli? Bu məsələnin həllində dostu Süleyman (Hacımurad Yegizarov) onun köməyinə gəlir...
Festival və mükafat
Film 1967-ci ildə Tbilisidə I Zaqafqaziya və Ukrayna respublikaları filmlərinin "Prometey-67" zona kinofestivalında Ən yaxşı musiqili filmə görə Gürcüstan SSR Bəstəkarlar İttifaqının prizinə layiq görülmüşdür.
Rollarda
Həsən Məmmədov — Əsgər Leyla Şıxlinskaya — Gülçöhrə Ağadadaş Qurbanov — Soltan bəy Nəcibə Məlikova — Cahan xala Hacımurad Yegizarov — Süleyman Xuraman Hacıyeva — Asya Tələt Rəhmanov — Vəli Səfurə İbrahimova — Telli
Möhsün Sənani - Qoçu
Filmi səsləndirənlər
Əliağa Ağayev — Soltan bəy (Ağadadaş Qurbanov) (titrlərdə yoxdur) Firudin Mehdiyev — Vəli (Tələt Rəhmanov) (titrlərdə yoxdur) Əminə Yusifqızı — Gülçöhrə (Leyla Şıxlinskaya) (titrlərdə yoxdur) Ətayə Əliyeva — Cahan xala (Nəcibə Məlikova) (titrlərdə yoxdur) Həsənağa Turabov — Süleyman (Hacımurad Yegizarov) (titrlərdə yoxdur) Hacımurad Yegizarov — Tutuquşu (titrlərdə yoxdur) Ağasadıq Gəraybəyli — Qoçu (titrlərdə yoxdur)
Əzizağa Qasımov - Qoçu (Möhsün Sənani)(titrlərdə yoxdur)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1965-ci ilin Azərbaycan filmləri 1960-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Meydan-i Süfla (Xoy)
Meydan-i Süfla - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 92 nəfər yaşayır (23 ailə)
Bəkir Vahab
Bəkir Vahab — krım tatar şairi, 1938-ci ildən SSRİ Yazıçılar İttifaqının üzvü.
Həyatı
Bəkir Vahab 17 aprel 1915-ci ildə anadan olub. Simferopolda yerləşən 13 nömrəli 9 illik nümunəvi krım tatar məktəbini bitirib. Məktəbi bitirdikdən sonra Krım Pedaqoji İnstitutuna daxil olub və buranı da 1937-ci ildə bitirib. İlk əsərlərini "Yaş kuvet", "Sovet ədəbiyyatı" jurnallarında və "Qızıl Kırım" qəzetində çap etdirib. 1938-ci ildə Qafar Bulqanaklı və Qəni Muradla birlikdə "Yaşlık yırları" (Gənclik mahnıları) adlı şeirlər toplusunu nəşr etdirib. 1944-cü ildə Qırmızı ordunun tərkibində Litvada Qayturlevka kəndi ətrafında gedən döyüşlərdə dünyasını dəyişib.
Osetin piroqu
thumb|rigth|250px
Osetin piroqu-(чъиритæ; в — къеретæ) Xəmir və içlikdən ibarət piroqdur.
Haqqında
Diametri 30–40 sm, qalınlığı isə 2 sm olur. Bəzən üçbucaq formasında olur. Məşhur Osetin piroqunun tarixi 1 əsrə aiddir. Osetin mətbəxinin tarixinə Osetin xalqının tarixi də təsir etmişdir (məs: skif, sarmat, alanlar) ki, onun da tərkibində süd və ət məhsulları üstünlük təşkil edir. Əvvəllər Osetin piroqları mayasız xəmirlərdən hazırlanırdı. Adətən o nazik olurdu və onun hündür olması onu hazırlayanın bacarıqsız olmasını göstərirdi.
Çeşidləri
thumb|Kəsilmiş Osetin piroqu
İçliyindən asılı olaraq Osetin piroqlarının müxtəlif adları olur.
Davondjin (осет. давонджын, дабонгун) —Limon yarpaqları ilə Osetin pendirli piroq
Kabuskadjin (осет. къабускаджын, къабускагун) — Doğranmış kələm və pendirli piroq
Kartofjin (осет. картофджын, картофгун) — Kartoflu və pendirli piroq
Avstriya–Osmanlı müharibəsi (1716–1718)
Avstriya–Osmanlı müharibəsi — Avstriya ilə Osmanlı imperiyaları arasında aparılan müharibələrdən biri.
Osetin piroqu
Çeşidləri
Xabizdjin (осет. уæлибæх, хæбизджын, æхцин, цихтгун) — Yumru formada Osetin pendirli
Avstriya–Osmanlı müharibəsi (1716–1718)
Müharibə
Avstriya–Osmanlı müharibəsi 1716-cı ildə Avstriya Venesiyanın tərəfində Osmanlıya qarşı müharibə elan etməsi ilə başlamışdır. 1718-ci ildə imzalanmış Pojarevas sülh müqaviləsinə görə Belqrad, Şimali Serbiya, Şimali Bosniya və s. ərazilər Avstriyaya keçmişdir.
Osetin piroqu
Çeşidləri
Fıdjin (осет. фыдджын, фидгун) —Doğranmış mal ətli piroq
Kadurdjin (осет. хъæдурджын, хъæдоргун) — Lobyalı piroq
Çaxaradjin (осет. цæхæраджын, дзæхæрагун) — Çuğundur və pendirli piroq
Kadındzjin (осет. хъæдындзджын, гъæдзиндзгун) — Yaşıl soğan və Osetin pendirli piroq
Zokodjin (осет. къозоджын, зокъоджын, къозогун) — Göbələkli piroq
Baldjin (осет. балджын, балгун) — Albalı içlikli piroq