cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mansilər
Haqqında
Mansilərin əsas məşğuliyyətləri balıqçılıq, ovçuluq və maral saxlamaqdır. Maldarlıq və əkinşilik yardımçı təsərrüfat sahələridir. Ənənəvi məşğuliyyət sahəsi toxuculuq sayılır. Toxuculuqda xammal kimi gicitkan və çətənədən istifadə olunur. Əsas nəqliyyat vasitələri it və ya maral qoşulmuş kirşə, xizək və qayıqlardır. Yayda cum adlanan alaçıqlarda, qışda isə kərtmə ağac evlərdə yaşayırlar. Kənarları gillə suvanmış Çuval adlandırılan ocaqla mənzillərini həm isidir, həm də işıqlandırırlar.
Kişilər başlıqlı üst geyimi, köynək və şalvar, qadınlar don, xələt və kürk geyinirlər. Ən çox xoşladıqları yeməklər ət və balıqdan hazırlanır. Xantı-Mansi muxtar dairəsinin ərazisi meşələr, neft və qaz yataqlarıilə zəngindir. İnzibati mərkəxləri Xantı-Mansiysk şəhəridir.
Mikania rimbacioides
Mikania rimbacioides Mikania rimbacioides Mikania rimbacioides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şuşa şəhəri (1750-1850) (kitab)
Şuşa şəhəri (1750-1850) - Ənvər Çingizoğlunun bu kitabı Şuşa şəhərinin 100 illik tarixinə və demoqrafiyasına həsr olunub.
Nəsimi (film, 1971)
Məzmun
Tarixi-inqilabi film XIV əsr görkəmli Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsiminin həyat və yaradıcılığına həsr olunmuşdur.
1-ci xətt (Bakı metrosu)
Bakı metrosunun 1-ci xətti 6 noyabr 1967-ci ildən fəaliyyətdədir. 1-ci xəttin ümumi uzunluğu 18,36 km və 13 stansiyadan ibarətdir.
Nəsimi (film, 1971)
Məzmun
Qədim Şirvan torpağı-gözəl Şamaxı, şair Nəsiminin vətəni. Onun həyatı haqqında məlumatımız çox azdır. Lakin şairin şeirləri qalmışdır. Bizdən bir çox əsrlər əvvəl yaşamış şairin ürəyindəkiləri necə dərk etməli? O uzaq epoxanı necə bərpa etməli, onu bizim müasirlərimizə necə yaxınlaşdırmalı?
Nəsimi hürufiliyin banisi Nəiminin görüşlərini qəbul edərək, hürufilik fikirlərini yaydığı üçün dəfələrlə zindana salınmışdır. O, ömrünün son illərini Hələbdə yaşamış, orada həbs olunmuş, "kafir", "dinsiz" elan edilərək, Misir sultanının əmri və ruhanilərin fitvası ilə edam edilmişdir.
Kəskin pankreatit
Kəskin pankreatit — mədəaltı vəzin fermentativ autoliz prosesi nəticəsində ödemi və ya aseptik nekrozu ilə başlayıb ikincili irinli infeksiyanın qoşula bilməsi ilə xarakterizə olunan xəstəlikdir. KP pankreas toxumasının məhəlli və ya diffuz şəkildə destruksiyasına gətirib çıxara bilər ki, bu hal pankreonekroz adlanır. Bu zaman peritonarxası toxumanın da nekrozu müşahidə oluna bilər. Bəzən irinli infeksiyanın qoşulması nekroz sahəsinin absesləşməsinə səbəb olur.
Nəsimi (film, 1971)
Məzmun
Filmdə insanı həyəcana gətirən bir çox kadrlar Nəsiminin vətəni Şamaxı şəhərində lentə alınmışdır.
Kəskin pankreatit
Epidemiologiya
Amerika Birləşmiş Ştatlarında hər il 100 000 əhalidən 40 insanda kəskin pankreatit rast gəlinir. Digər ölkələrdə bu göstərici 5–80 arasında dəyişir.
Nəsimi (film, 1971)
Məzmun
Şairin zəngin yaradıcılığı və fəlsəfi baxışları barədə danışmaq üçün sənədli material kifayət qədər olmadığından filmdə bədii kino fəndlərindən də yeri gəldikcə istifadə olunmuşdur.
Kəskin pankreatit
Risk faktorları
KP-nin ən çox rast gəlinən səbəblərinə aşağıdakılar aid edilir: ► öd daşları ► xroniki alkoqol qəbulu ► bəzi dərman maddələrinin (məsələn, merkaptopurin, didanosin, pentamidin, ► sulfonamidlər, salisatlar, furosemid) qəbulu ► infeksiyalar ► genetik hiperlipidemiya ► abdominal travmalar ► qonşu orqanlarda və mədəaltı vəzidə aparılan cərrahi əməliyyatlar ► endoskopik retroqrad xolangioqrafiya ► xroniki hiperkalsiemiya ► pankreas və Fater məməciyinin şişləri ► Öddi sfinkterinin diskineziyası ► 12 barmaq bağırsaq xəstəlikləri
Şuşa şəhəri (1750-1850) (kitab)
Jurnalist-etnoqraf Ənvər Çingizoğlunun bu kitabı Azərbaycan xalqının mədəniyyətində mühüm rol oynayan Şuşa şəhərinin və Şuşa camaatının yüzillik (1750-1850) yaşam yolundan bəhs edir.
XVIII, XIX, XX yüzilliklərdə Qarabağda, onun paytaxtı Şuşa şəhərində baş verən vacib hadisələr, şəhərin iqtisadi, mədəni həyatı sənədlərlə, şahidlərin bilgisi ilə qələmə alınıb oxucuların önünə çıxarılıb.
Kəskin pankreatit
Klinik Təsnifat
ilə nəticələnə bilər. Septik parçalanma və sekvesterasiya isə pankreas və pankresətrafı toxumalarda əmələ gəlmiş nekrotik kütlələrin infeksiyalaşması və irinli ağırlaşmaların inkişafı ilə xarakterizə olunur.
Şuşa şəhəri (1750-1850) (kitab)
Kitabda arxiv materiallarından geniş istifadə edilməklə Şuşa camaatının demoqrafik mənzərəsi yaradılıb.
Kəskin pankreatit
Diaqnostika
Kəskin pankreatitlərin ilkin diaqnostikası: Kəskin pankreatitli xəstələr bir qayda olaraq təcili yardım xidməti bölmələrində qəbul olunur və xəstəliyin ilkin diaqnostikasında klinik əlamətlərin nəzərə alınması və bir sıra müayinə metodlarının tətbiqi vacibdir: Tipik klinik gediş – xəstəliyinin olması. İlk saatlarda qarın köplü olsa da palpasiyada yumşaq qalır, epiqastral nahiyədə ağrılı və peritonun qıcıqlanma simptomları zəif müsbət olur. Xəstələrdə nəbzin tezləşməsi, ilk saatlarda arterial təzyiqin normal olması və vaxt keçdikcə düşməsi qeyd olunur.
Laborator müayinələr
Laborator müayinələr zamanı qanda lipaza və amilazanın yüksəlməsi, sidikdə amilazanın yüksəlməsi, qanda leykositlərin yüksəlməsi aşkar olunur.
Azor cərəyanı
Azor cərəyanı — Atlantik okeanının subtropik qurşağından keçən isti dəniz cərəyanı. Qolfstrim cərəyanının təsiri ilə yaranır. Cənub-Şərqi Azor adalarında bir az soyuyur. Burada onu Kanar cərəyanı qıdalandırır.
Kəskin pankreatit
Diferensial diaqnostika
Kəskin pankreatitlərin differensial diaqnostikası aşağıdakı xəstəliklərlə aparılmalıdır :
Müalicə
Adətən ağrını aradan götürmək üçün ağrıkəsicilər inyeksiya olunur. Daha yaxşı olar ki, mədə və bağırsaqlar boş saxlansın. Beləliklə qida və maye qəbulu dayandırılmalıdır. Mədə möhtəviyyatını xaric etmək üçün zond burundan da salına bilər (nazoqastral zond). Qusmanın qarşısını almaq da bura aiddir. Simptomlar sönənə qədər venadaxili infuziya, yəni xüsusi məhlulların yeridilməsi aparılır. İltihabı aradan qaldırmaq üçün heç bir müalicə yoxdur. Bir çox hallarda pankreatit simptomları bir neçə günə sönür. Çox az hallarda ağırlaşmalar inkişaf edə bilər və vəziyyət ciddiləşə bilər. Sonra tətbiq oluna biləcək müalicələrə aşağıdakılar aiddir. Əgər səbəb öd daşıdırsa, pankreatit tutması sağaldıqdan sonra onu aradan götürmək lazımdır. Əgər pankreas və ətraf toxuma infeksiyaya yoluxubsa, antibiotiklərdən istifadə olunur. Bəzən infeksiyalaşmış və ya zədələnmiş toxumaları aradan götürmək üçün cərrahi üsuldan istifadə olunur.
Xülasə
► Kəskin pankreatit qarın nahiyəsində ağrı və qusma ilə müşahidə olunur.
► Bir çox hallarda səbəb öd daşı və spirtli içkidir.
► Xəstəxana şəraitində müalicəyə ehtiyac var, amma bir çox hallarda simptomlar bir neçə günə keçib gedir.
► Bəzən KP ağırlaşmış pankreatitə keçə bilər ki, bu da həyat üçün olduqca təhlükəlidir.
► Əgər səbəb öd daşıdırsa, onun aradan götürülməsi növbəti tutmaların baş verməsinin qarşısını alacaq.
► Kəskin pankreatitdən sonra həkiminiz icazə verməyənə qədər spirtli içki içməyin
Dollar
Dollar — bir sıra ölkələrin milli pul vahidinin adı. "Dollar" sözü Orta əsrlərdə bəzi Avropa ölkələrində metal pulları ifadə edən "taler" sözündən götürülmüşdür.
MAR bayrağı
Mərkəzi Afrika Respublikasının bayrağı 1958-ci iin dekabr ayının 1-də qəbul edilib.
Bayrağın ideyası
Onun layihəsi Bartelemi Boqanda tərəfindən hazırlanıb. O Afrikanın müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparıb. Bununla yanaşı o deyirdi ki, "Fransa ilə Afrika bir yerdə olmalıdır". Buna görə də Fransa bayrağında olduğu kimi qırmızı, ağ və göy rənglərdən, həmçinin Afrika ölkələrinin əsas rəngləri olan qırmızı, yaşıl və sarı rənglərindən də istifadə edib.
Rənglərin mənası
Qırmızı - ölkə xalqının azadlıq uğrunda apardığı zaman axıdılan qanı simvolizə edir.
Göy - səma və azadlıq simvolu.
Ağ - sülh və qürur.
Sarı - Səbr.
Qızılı ulduz - gələcək inkişaf və azadlıq.
Möhür
1976-79-cu illərdə Mərkəzi Afrika imperiyası dövründə imperiyanın möhürü var idi. Bu möhür imperator Bokassa I məxsus idi. Möhür açıq yaşıl rəngdə və üzərində qartal şəkli var idi. Bayraqda bu qartal ulduzla əvəz olunub.
Ölçüləri
Eni:uzunu - 3:5
Videokamera
thumb|right|Sony EVW-300 videokamerası Videokamera — televiziya kamerası ilə videoçəkilişin kombinasiyası. Sonradan "videokamera" sözü "televiziya kamerası" sözünü sıxışdırıb çıxardı. İlk dəfə "videokamera" sözü telejurnalistlər üçün kamkoderlərin    ixtirası ilə yarandı.
Anthemis peregrina
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Diplomat
thumb| [[Paris Sülh Konfransında iştirak edən Azərbaycan diplomatları. Paris. Hôtel Claridge. 1919]]
Diplomat ( "ikiqat artırmaq") — dövlətlər yaxud beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən digər dövlət və ya beynəlxalq təşkilatlarla diplomatik proseslərin idarə edilməsi üçün təyin olunmuş şəxs. İqtisadi, siyasi, sosial və ya mədəni baxışlar da daxil olmaqla millətlərinin xaricdəki mənafelərini qorumaq üçün beynəlxalq nümayəndələrlə tez-tez kompleks dialoqlar və danışıqlar aparırlar. Diplomatın vəzifələrinə sülhməramlılıq, müharibə, ticarət, iqtisadiyyat, mədəniyyət, ətraf mühit məsələləri və ya insan hüquqları ilə əlaqəli güclü beynəlxalq əlaqələrin yaradılması və qorunması daxildir.
Funksiyalar
Ölkənizin maraqlarını təmsil etməyin və müdafiə etməyin əsas yollarından biri ev sahibi ölkədə milli maraqlara toxuna biləcək hadisələr haqqında məlumat toplamaq, bu cür hadisələrə necə reaksiya vermək barədə Xarici İşlər Nazirliyinə tövsiyələr təqdim etmək və Xarici İşlər Nazirliyindən sonra öz mövqeyini formalaşdırmaq, onu qəbul edən ölkənin hökumətinə çatdırmaq, danışıqlarda iştirak etmək və xarici siyasətin həyata keçirilməsinin digər yolları. Dövlətlərarası münasibətlərin strategiyası və konkret məqsədləri mərkəzi xarici siyasət aparatı tərəfindən formalaşdırılır, lakin siyasətin həyata keçirilməsi ölkəni xaricdə təmsil edən diplomatlardan asılıdır. Onların işi böyük ölçüdə şəxsi keyfiyyətlərindən, qəbul etdiyi ölkədə cəmiyyətin müxtəlif nümayəndələri ilə şəxsi inamlı münasibətlər saxlamaq bacarığından asılıdır.
Simon Canaşia
Simon Canaşia — gürcü tarixçisi və ictimai xadimi. Tarix professoru və Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyasının qurucularından biri idi.
Canaşia, 1900-cü ildə, Gürcüstanın cənub-qərbindəki Quriya əyalətindəki Makvanetidə anadan olmuşdur. Atası Nikoloz Canaşia (1872–1918), Abxaziyada anadan olmuş, pedaqoq, etnoqraf idi. 1922-ci ildə Simon Canaşia Tbilisi Dövlət Universitetini bitirdi. 1924–1977-ci illərdə orada müəllim (1924–1930), dosent (1930–1935) və professor (1935–1947) vəzifələrində çalışmışdır. 1941-ci ildə Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyasının (GMEA) yaradıcılarından biri, 1941–1977-ci illərdə akademiyanın vitse-prezidenti və GMEA Tarix İnstitutunun direktoru olmuşdur. 1943-cü ildə Canaşia Sovet İttifaqı Elmlər Akademiyasının (indiki Rusiya Elmlər Akademiyası) üzvü seçildi. 1940-cı illərdə Gürcüstanın şərqindəki Msxeta və Armazidə arxeoloji qazıntılar təşkil etdi.
Canaşianın tədqiqatlarının əsas sahələri gürcülərin və digər Qafqaz xalqlarının etnogenezi, Gürcüstan və Qafqazdakı feodalizm tarixi, qədim Gürcüstanın tarixi və arxeologiyası, Kolçis və Qafqaz İberiya tarixi, Gürcüstanda xristianlığın tarixi, Gürcüstan və Qafqaz tarixinin mənbə tədqiqatları və sairə olmuşdur. 100-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 10-a yaxın monoqrafiyanın müəllifidir. Canaşia əsərlərinin tam toplusu 1949–1968-ci illər arasında Tiflisdə dörd cilddə nəşr edilmişdir. Simon Canaşia 1947-ci ildə Tiflisdə vəfat etmişdir.
Ölümcül pusqu (film, 2008)
Fırtınalar hökmdarı — Rejissoru Ketrin Biqelou olduğu və İraq müharibəsi dövründə üç amerikalı mina zərərsizləşdiricisinin hərbi fəaliyyəti haqqında çəkilən filmdir.
Typhlodromus himalayensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Adi ərgüdə
— cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Şimali Afrika, Avropa, Asiyanın mülayim iqlim zonası və subtropikləri, ön Asiya, Zaqafqaziya, orta Asiyada yayılmışdır.
Ekologiyası
Torpağa tələbkar deyil, daşlı, qumlu, gillicəli torpaqlarda bitir, duza davamlıdır. Dəniz səviyyəsindən 400 m hündürlükdə, su mənbələrinin sahillərində, dağ yamaclarında bitir.
Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqazda, Kür-Araz ovalığında, Talışda və Naxçıvan MR-da təbii halda rast gəlinir.
Avdur
Avdur — Azərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonunun Mirikənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 2 oktyabr 1992-ci ildən 10 noyabr 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olmuşdur. İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələrinə əsasən imzalanmış 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Avdur kəndi Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.
Toponimikası
Kənd bəzi mənbələrdə Avdur Takır kimi qeydə alınmışdır. Yerli əhalinin verdiyi məlumata görə, kənd keçmiş Buğuz qalasının yerində salınmışdır. Ərazidə köhnə qəbiristanlıqların olması burada çox qədimdən insanların məskunlaşmasından xəbər verir. Kənd sonralar yerini dəyişərək bir qədər aşağıda salınmışdır.
Toponimi fars dilindəki ab (su) və duru (təmiz, saf) sözləriylə "təmiz sulu yer" mənasında açıqlayırlar və ya qədim türk dillərindəki "adur" (təpəlik yer, sıldırım) sözləri ilə əlaqələndirirlər.
Avdur Takır toponiminə gəlincə, ikinci komponent takır türk dillərində "gurultu", "uğultu" mənalarını ifadə edir. Məsələn, Moldovanın ərazisində Lunqa çayının sağ, Yalpuq çayının sol qolu Avdarma/Avdırma adlanır. Çayın kənarında qaqauzlar yaşayan eyniadlı yaşayış məntəqəsi də yerləşir. Qaqauz toponimikasında bu hidronim qıpçaq dilinin elementi kimi "bulanıq, çevrilmiş, qarışmış" mənalarında izah olunur. Xocavənd rayonu ərazisindəki Qaranlıq çayının adı da bu mənanı əks etdirir.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi meşəlikdə yerləşir.
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Nəsirəddin Tusi (film, 1984)
Məzmun
Film dahi Azərbaycan alimi Nəsirəddin Tusinin böyük elmi kəşflərindən və Marağa şəhərində rəsədxana yaratmasından bəhs edir.
Kırkpınar yağlı güləşi
250px|right|thumb|Ər meydanı Kırkpınar yağlı güləşi — Türkiyənin tarixi güləş növü
Öl-Ringkampf
VSS Vintorez
VSS (rusca: Винтовка Снайперская Специальная, Vintovka Snayperskaya Spetsialnaya və ya "Xüsusi Snayper Tüfəngi") və ya digər adı ilə Vintorez xüsusi məqsədli snayper tüfəngi dir. 1980-ci illərin sonunda TsNIITochMash şirkəti tərəfindən konstruksiya olunmuş və Tula silah zavodu tərəfindən istehsal olunmuş bu snayper tüfəngi əsasən Xüsusi təyinatlı dəstələr üçün hazırlanmışdır.
Piku Ruyvu
Piku Ruyvu (Pico Ruivo) — Madeyra adasında yerləşən zirvə. Zirvənin hündürlüyü 1862 metr təşkil edir. Buradan adanın gözəl mənzərəsi açılır. Ancaq bu hava şəraitindən çox asılıdır.
25-ci saat (film, 2002)
25-ci saat — 2002-ci ildə ekranlara çıxmış Spayk Linin kriminal dram filmidir.
Qənbər Şəmşiroğlu
Qənbər Şəmşiroğlu (tam adı:Qurbanov Qənbər Şəmşir oğlu; ) — azərbaycanlı siyasətçi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, "Qızıl qələm" mükafatı laurеatı.
Şahmatşəkilli zanbaqca
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qənbər Şəmşiroğlu
Həyatı
Qənbər Şəmşiroğlu 16 noyabr 1933-cü ildə Kəlbəcər rayonunun Ağdaban kəndində anadan olub. 1950-ci ildə Yanşaq kənd orta məktəbində təhsilini bitirdikdən sonra bir il kəndli-gənclər kursunda işləyib. 1951-ci ildə Ağdam İkillik Müəllimlər İnstitutunun Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsinə daxil olub. 1953-cü ildə həmin institutu bitirərək Kəlbəcər rayon Ağdaban kənd yeddiillik məktəbində müəllim, 1957-ci ildən isə həmin məktəbin direktoru işləyib.
1957-ci ilin mart ayından 1958-ci ilin avqust ayınadək Kəlbəcər rayon Partiya komitəsində təbliğat-təşviqat şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb. 1958-ci ildə Bakı Ali Partiya məktəbinə göndərilib. 1961-ci ildə qiyabi yolla N.Tusi adına institutu, 1964-cü ildə isə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası yanında Ali Partiya məktəbini bitirib.
16 noyabr 2008-ci ildə 75 illik yubileyi qeyd olunmuşdur.
Qənbər Qurbanov Respublika Ağsaqqallar Şurası Məclisinin üzvü, Aşıq Şəmşir Mədəniyyət ocağı İctimai Birliyinin sədri və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.
Mükafatları
Qənbər Şəmşiroğlu "Şərəf nişanı" ordeni, "Əmək igidliyinə görə", "Əmək veteranı" və "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib.
Yaradıcılığı
Qənbər Şəmşiroğlunun şeirlərinin böyük bir qismi "Dünya", "525-ci qəzet", "Ədalət", "Ədəbiyyat" və başqa qəzetlərdə, "Folklor və etnoqrafiya" jurnalında dərc olunmuşdur.
Mikania riparia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ceiba speciosa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
31 avqust
1901–cari
thumb|[[Raniyə əl-Abdullah (2009)]]
thumb|[[Diana (Uels şahzadəsi)|Diana]]
Nahid Cəfərov
Nahid Muxtar oğlu Cəfərov (20 iyul 1984-cü il, Lənkəran rayon Mamusta kəndi) - Azərbaycan diplomatı, ictimai-siyasi xadim, "Oyan" Hərəkatının liderlərindən biri. Siyasi fəaliyyətə başlamazdan öncə Azərbaycan Respublikasının Niderland Krallığındakı səfirliyinin konsulu/3-cü katib vəzifəsini icra etmişdir.
Həyatı
Nahid Cəfərov 20 iyul 1984-cü ildə Lənkəran rayon Mamusta kəndində mühəndis ailəsində anadan olmuşdur. Milliyyətcə talışdır. Atası Cəfərov Muxtar Şahi oğlu Lənkəran rayon Şürük kəndində yerləşən "Maşın Sınaq Stansiyasında" tikintiyə texniki nəzarət üzrə mühəndis vəzifəsində çalışması Nahidin ailəsinin həmin kəndə köçməsinə səbəb olmuşdur. Nahid Cəfərov orta təhsilini Lənkəran rayon Şürük Kənd Orta Məktəbində almışdır.
Təhsili
Nahid Cəfərov 2006-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında beynəlxalq əlaqələr ixtisası üzrə bakalavr pilləsini bitirmiş və 2006-2007-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Hərbi Hava Qüvvələri və Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunlarının Bərdə rayonunda yerləşən N saylı hərbi hissəsində hərbi xidmətdə olmuşdur.
2008-ci ildə Azərbaycan NATO Beynəlxalq Məktəbinin (NİSA) təşkil etdiyi "Kiber Təhlükəsizliyi" adlı sessiyaya iştirakçı qismində qəbul olunmuş və daha sonra 2010-cu ilə qədər həmin təşkilatda layihələr üzrə kordinator vəzifəsində çalışmışdır.
2010-1012-ci illərdə Azərbaycan Diplomatik Akademiyasının (ADA) Beynəlxalq əlaqələr və diplomatiya proqramı üzrə magistratura dərəcəsi üzrə təhsil almış və 2012-ci ildə ADA tərəfindən təhsilini davam etdirmək üçün İsveçrənin Cenevrə şəhərində yerləşən Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Cenevrə Mərkəzinə ezam edilmişdir.
2015-2017-ci illərdə Nahid Cəfərov Amsterdam Üniversitetində Biznesin idarə olunması (Execetive MBA) ixtisası üzrə magistraturaya qəbul olunmuş və həmin ixtisas üzrə axşam bölməsində təhsil almışdır.
Nahid Cəfərov eyni zamanda (2016-2017ci illərdə) Roterdam Erasmus Universitetinin Beynəlxalq Dövlət İdarəetmə və Dövlət Siyasəti ixtisası üzrə magistratura pilləsində təhsil almışdır.
Diplomatik karyerası
2012-ci ildə Azərbaycana qayıdan Nahid Cəfərov AR Xarici İşlər Nazirliyi (XİN) tərəfindən təşkil olunan musabiqədən uğurla keçərək, 2012-cü ilin dekabr ayından Nazirliyin İnsan hüquqları və demokratiya idarəsində attaşe vəzifəsində çalışmışdır. Çalışdığı müddət ərzində Nahid Cəfərov Azərbaycan-Avropa Şurası münasibətlərinin əlaqələndiricisi funksiyasını həyata keçirmişdir. 2012-ci ilin avqust ayında Ramil Səfərovun Azərbaycana ekstradisiyasına cavab olaraq ermənilər tərəfindən təşkil olunmuş etiraz aksiyalarını analiz etmiş və erməni lobbisinin fəaliyyətində erməni kilsəsinin oynadığı rolu müəyyən edərək bununla bağlı statistik formula əldə etmişdir. 2013-cü il prezident seçkiləri öncəsi Azərbaycanda insan hüquqları və demokratiyanın inkişafı ilə bağlı Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən prezident üçün hazırlanmış strategiyanın müəllifidir.
2013-cü ilin noyabr ayında AR xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovun əmrinə əsasən, AR Niderland Krallığındakı səfirliyində konsulluq vəzifəsini icra etmək üçün ezam edilmişdir. Siyasi baxışlarına görə 2015-ci il sentyabr ayında tutduğu vəzifədən istefa vermiş və təhlükəsizlik səbəbindən Niderland Krallığının müvafiq dövlət qurumlarına siyasi sığınacaq üçün müraciət etmişdir.
Diplomatik böhran
2015-ci il Mayın 19-da Binəqədi rayonu, Azadlıq prospekti 200/36 ünvandakı binada baş verən dəhşətli yanğına açıq şəkildə kəskin etiraz edən İslam əməkdaşlıq Təşkilatının Avropa İttifaqındakı Səfiri Arif Məmmədov vəzifəsindən istefa vermiş və daha sonra hökumətə qarçı açıq mübarizəyə başladığını elan etmişdir. Bu səbəbdən Arif Məmmədovun təşəbbüsü ilə yazılan və Nahid Cəfərovun icraçısı olduğu plan prokurorluq orqanlarına təqdim edilmiş və Nahid Cəfərov dərhal Azərbaycana geri çağırılmışdır. Vətənə geri qayıtmağın təhlükəli olduğunu anlayan Nahid Cəfərov tutduğu vəzifədən istefa vermiş və siyasi sığınacaq üçün müraciət etmişdir.
Ailəsi
Ana babası Möhübbət 1918-ci ildə Bakıya gələn türk ordusu komutanı Nuru paşanın yavəri olan Nemətullanın qardaşı Fətullanın oğludur.
Katib Çələbi
Katib Çələbi (əsl adı Mustafa bin Abdullah, ) — XVII əsr görkəmli osmanlı alimi, tarixçisi, yazıçısı və coğrafiyaşünası.
Din, hüquq, siyasət, ədəbiyyat, coğrafiya, tarix, biblioqrafiya və başqa elm sahələrində əsərləri məlumdur.
Həyatı
Katib Çələbi dünyəvi elmlərlə dini elmləri birləşdirməkdə şöhrət qazanmış türk dünyasının görkəmli coğrafiyaşünaslarından biridir. Əsərlərinin bir hissəsi başqa mənbələri araşdırmaqla başa gəlsə də, "Cahannüma" əsəri ilə coğrafiya tarixində özünəməxsus yer tutur. Bu əsərdə o Yapon adalarından başlamış Ərzurum və İraq sərhədlərinə qədər ölkələr haqqında məlumatlar verir. Əsər bu ərazilərdə yerləşən xalqların adət-ənənəsi, mədəniyyəti, məşğuliyyəti, təbiəti haqqında verilən zəngin məlumatlarla fərqlənir. Katib Çələbi öz dövrünün bir çox Avropa alimlərindən irəli gedərək dünyanın kürə şəklində olması fikrinin tərəfdarlarından olmuşdur.
Yusif (ad)
Yusif — Azərbaycanda oğlan uşaqlarına verilən ad. Təxəllüs.
Valeriana tiliifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Çaxmaq (Amasiya)
Çaxmaq — Qars vilayətinin Qars qəzasında, indi Amasiya rayonununda kənd.
Tarixi
Çaxmaq rayon mərkəzindən 7 km cənub-qərbdə, Türkiyə sərhəddində yerləşir.
Əhalisi
Kəndin sakinləri azərbaycanlılar olmuşdur. Lakin erməni mənbələrində kəndin sakinləri qarapapaqlar göstərilməklə müstəqil xalq kimi təqdim edirlər.
Halbuki qarapapaqlar azərbaycanlıların etnoqrafik qrupu və türk tayfalarından biridir. Kənddə 1886-cı ildə 222 nəfər, 1897-ci ildə 282 nəfəry 1908-ci ildə 360 nəfər, 1914 - cü ildə 406 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
1916-18-cı illərdə azərbaycanlılar deportasiya olunmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra yaranan sakitliyə görə azərbaycanlılar öz torpaqlarına qayıda bilmişlər. 1922-ci ildə kənddə 82 nəfər, 1926-cı ildə 111 nəfər, 1931-ci ildə 89 nəfər, 1970-ci ildə 197 nəfər, 1987-ci ildə 400 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. Kəndə ermənilər 1922-ci ildə köçürülmüşdür. 1988-1989-cu ilin qışında (noyabr-dekabr-yanvar aylarında) azərbaycanlılar Ermənistan dövləti tərəfindən qovulmuşlar. İndi ermənilər yaşayır. Toponim şahsevən türk tayfasına mənsub olan çaxmaq etrionimi əsasında yaranmışdır. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Ermənistan prezidentinin 19.IV.1991-ci il fərmanı ilə kəndim adı dəyişdirilib Kamxut qoyulmuşdur.
Typhlodromus hirashimai
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Elm və mədəniyyət haqqında mühakimələr
thumb
Russo bu əsərində iddia edirdi ki:"Elm və sənətdəki inkşaf artdıqca, dünyanın hər yerindəki insan topluluqlarında qaydalar pozulmağa başlayır."Russo bu fikri ilə dövrün ümumi qəbul olunmuş davranış qaydalarına, nəzakət və incəliyə qarşı çıxırdı. Russoya görə "Təhsilli olmaq əxlaqlı olmaq demək deyildir". Russo nəzakət çərçivəsində vizual mədəniyyətin aldadıcılığını, "fərqli olmaq arzusu"nun, rəqibləri geridə buraxaraq dəyər qazanmaq istəyinin ikiüzlülüyə çevrildiyini ortaya qoyur.
Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyası
Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyası (, abbr. КПРФ) — Rusiya Federasiyasında rəsmi qeydiyyata alınmış aparıcı müxalif partiyası.
Tarixi
Partiya 1992-ci ilin fevralın 14-də keçirilən Rusiya Kommunistlərinin II Fövqəladə Qurultayının qərarına görə Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikası Kommunist Partiyası adı altında yaradılıb.
Prezident seçkiləri
KPRF Rusiya Federasiyası Prezidenti seçkilərində 5 dəfə iştirak edib.
Milli Duma seçkiləri
KPRF Rusiya Federasiyası Dövlət Duması seçkilərini 6-sında iştirak edib.
Anthemis persepolitana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Smerç (Meteorologiya)
Smerç — tropik siklonun mərkəzində yaranan atmosfer burulğanıdır.
Smerçə Şimali Amerikada tornado, Cənub Şərqi Asiyada tayfun deyirlər.
Enid Blayton
Enid Blayton — İngiltərə uşaq romanı yazıçısı.
Həyatı
Enid Blayton 11 avqust 1897-ci ildə Londonda anadan olmuşdur. Tomas Keri Blayton və Tereza Merinin ən böyük uşağı idi. Hanli və Keri adı iki qardaşı vardı. 1907–1915-ci illərdə Blayton Bekkenhemdəki Sent-Kristofer məktəbində təhsil almışdır. Məktəbin ən yaxşı oxuyan şagirdlərindən biri olduğundan "Headgirl" adını qazanmışdı. Riyaziyyatı yaxşı bilməsə də, yaxşı piano çala bilirdi.
Liseyi tamamladıqdan sonra müəllim olmağa qərar verdi, amma universitetdə ikən musiqi məşğələlərini buraxdı. Boş zamanlarında yazıçılıq etməyə başladı və 1922-ci ildə ilk əsəri olan və uşaqlar üçün nəzərdə tutulan "Uşaq pıçıltıları" kiatbı nəşr olundu.
28 avqust 1924-cü ildə Hay Aleksandr Pallok ilə evləndi. Həyat yoldaşı Corc Nyunsun nəşriyyat şirkətində redaktor kimi işləyirdi və tezliklə bu nəşriyyat tərəfindən iki kitabı çap olundu. Onun Pallokdan Qillian Meri Baverstok və İmojen Meri Smolvud adlı iki övladı oldu.
1930-cu illərdə dinə inamı azaldı və kilsəyə daha az getməyə başladı.
1939-cu ildə Pallok ilə evliliyi təhlükə altına düşdü. Blayton 1941-ci ildə ixtisasca həkim olan Kennet Freyzer Darrel Vaterslə tanış olduqdan sonra 1942-ci ildə Pallokdan boşanaraq 20 oktyabr 1943-cü ildə Vaterslə evləndi.
1967-ci ildə həyat yoldaşının ölümünün ardından xəstələndi və 28 noyabr 1968-ci ildə vəfat etdi.
Yaradıcılığı
Blaytonun əsərlərinin əsas qəhrəmanları uşaqlar idi. Əsərləri 3 tipdə idi. Birinci tip kitablarına uşaqların qeyri-adi macəralarından bəhs edirdi. İkici tip kitablarda hadisələr məktəbdə baş verir və uşaqların başına gələn məzəli hadisələr ələ alınırdı. Üçüncü tip kitabları isə fantastik idi və şeytanlar, pərilər kimi personajlar da yer alırdı.
"Fireside" jurnalının 55-ci sayı|thumb|left "Məşhur beşlik", "Macera Seriyası", "Sirli yeddilik", "Yaramaz qızlar", "Əkizlər məktəbdə" və "Adada macəra" ən məşhur əsərlərindəndir.
Uşaq şeirlərindən ibarət ilk kitabı 1924-cü ildə nəşr olunmuşdur. Əsərləri daim mübahisəli olmuşdur. Enidin 700 kitabı çapdan çıxmışdır. Bundan əlavə 10.000-dən çox qısa hekayə yazmışdır. Bunlardan 200-ü hələ də nəşr olunur. "Yaramaz qızlar" kitabının 11 milyon nüsxəsi satılmışdır. Bütün kitablarının isə 400 milyondan çox nüsxəsi öz oxucusunu tapmışdır. 1967-ci ildəki qeydlərə görə kitabları 399 dilə tərcümə olunmuşdur. Enid Blayton İngiltərədə Uilyam Şekspir və Aqata Kristidən sonra ən çox kitabları xarici dilə tərcümə olunan 3-cü yazıçıdır.
Ölümünün ardından
1974-cü ildə Barbara Stonli tərəfindən bioqrafiyası qələmə alınmışdır. 1995-ci ildə isə qızları və heyranları tərəfindən "Enid Blayton Cəmiyyəti" qurulmuşdur. Cəmiyyətin buraxdığı "Fireside" jurnalı böyük maraq görmüşdür.
İngiltərədə "The Enid" rok qrupu adını ondan almışdır.
Xantılar
Haqqında
Xantılar Rusiya Federasiyasının Tümen vilayətinin Xantı-Mansi muxtar dairəsinin yerli əhalisidir. Onlar özlərini xante ("adam") adlandırırlar. XX əsrin əvvəllərinə qədər ostyak adlandırılmışlar. Ural dilləri fin-uqor qrupunun uqor qoluna mənsub olan xantı dilində danışırlar. Antropoloji cəhətdən ağ (Avropa) irqi ilə sarı (monqoloid) irqi arasında keçid irqi sayılan Ural tipinə aiddirlər. Xantılar Sibirin Rusiya tərəfindən işğalından sonra zorla pravoslavlaşdırılmalarına baxmayaraq, özlərinin qədim dini görüşlərinin və şamançılığı hələ də saxlamaqdadırlar. Ayını müqəddəs sayırlar. 1989-cu il məlumatına görə xantıların sayı 23 min nəfərdir. Əsasən Rusiya Federasiyasının Tümen vilayətinin Xantı-Mansi muxtar dairəsində, Yamal-Nen muxtar dairəsində, habelə Tomsk vilayətinin Aleksandrovsk və Karqasov rayonlarında yaşayırlar.
Xantıların soykökündə qədim paleoasiya tayfaları ilə yanaşı, I minilliyin ortalarında Şimali Qazaxıstan və Qərbi Sibirdən Ob çayı hövzəsinə gəlmiş altay-uqor tayfaları da iştirak etmişlər. XI əsrin sonlarında Rus salnamələrində xantılar onlara qohum olan mansilərlə birlikdə yuqr, XIV əsrdən isə ostyak adlandırılmışlar. XVI əsrin sonlarında (1598) Sibir xanlığının Rusiya tərəfindən işğalından sonra xantıların vətəni də Rusiyaya qatıldı. Xantıların assimilyasiyası sürətləndirildi. 10 dekabr 1930-cu ildə xantıların və onlara qohum olan mansilərin yaşadıqları ərazidə RSFSR-in Tümen vilayəti tərkibində Ostyak-Voqul milli dairəsi yaradıldı. Bu quruma 1940-cı ildə Xantı-Mansi milli dairəsi, 1977-ci ildə isə Xantı-Mansi muxtar dairəsi adı verildi.
Red Kit (cizgi roman)
Red Kit (Orijinal adı: Lucky Luke) belçikalı karikaturaçı Morris (1923-2001) tərəfindən çəkilən cizgi romandır. Cizgi romanın bəzi sərgüzəştləri Fransız Rene Goscinni (1926-1977) tərəfindən yazılmışdır. Morrisin ölümündən sonra, bəzi sərgüzəştləri Fransız Achde tərəfindən hazırlandı. Kölgəsindən sürətli silah çıxardan tənha kavboy Red Kit sadiq ağ atı Düllül (Jolly Jumper) və onun sevimli iti Rin Tin Tin (Rantanplan) ilə bərabər, cinayətkarların və ədalətsizliyin düşmənidir. Cinayətkarı təmsil edən Dalton qardaşları; Joe, William, Jak və Averel bir çox sərgüzəştlərdə iştirak edirlər. Digər yaddaqalan simvollar Kalamiti Ceyn, Billi Kid, Hakim Roy Bean, Cesse Ceyms, Vulture, Poçt sürücüsü Hankdır.
Posttravmatik stress pozuntusu
Posttravmatik stress pozuntusu (PTSP) — bir və ya bir neçə son dərəcə təhlükəli və ya fəlakət xarakterli stress hadisəsi və ya vəziyyəti nəticəsində inkişaf edir. PTSP boşanma, iş yerinin itirilməsi və ya imtahandan kəsilmə kimi ümumi disstress situasiyalar nəticəsində, adətən, inkişaf etmir. PTSP- istənilən yaş qrupuna daxil olan şəxsdə rast gəlinə bilər.
Epidemiologiya
Tədqiqatlara əsasən əhalinin 39-90%-i ömründə ən az bir dəfə travmatik hadisə yaşayır. Zərərçəkənlər arasında aparılan tədqiqatlarda ən geniş yayılmış psixotravmatik faktorlara ağır somatik travmalar (9,4%), fiziki təzyiq (8,3%), başqasının ağır yaralanması və ya ölümünə şahid olma (7,1%), yaxınlarının qəfləti ölümü və ya ağır xəstələnməsi xəbəri (5,7%), seksual zorakılıq (2%) aiddir. Kesslerə görə travmatik hadisədən sonra PTSP-nin yaranma ehtimalı kişilərdə 8,1%, qadınlarda 20,4%-dir. Nisbətən gənc şəhər populyasiyasında bu göstərici daha yüksəkdir; kişilər üçün 13%, qadınlar üçün 30,2%. Çoxsaylı araşdırmalardan aşağıdakı ümumi nəticələr meydana çıxmışdır.
Etiologiya
Tarix boyu PTSP daim mübahisələr mövzusu olmuşdur. Bir çoxları üzvi səbəbdən şübhələnirdilər. Başqaları ümumiyyətlə, simptomların həqiqiliyini şübhə altına alır və simulyasiya yaxud kompensasiya axtarışını (kompensasiya nevrozu) bir çox hallarda səbəb kimi göstərirdilər. Nəticədə bir müddət belə fikir hakim oldu ki, travmatik hadisə ötəridir və yalnız emosional davamsız şəxsiyyət tipinə malik olan, premorbid nevrotik konflikt və psixi xəstəliyi olan şəxslərdə davamlı simptomlar yarana bilər. Lakin müharibə veteranı, təcavüz, işgəncə, zorlama qurbanı olmuş bir çox insanlarda mövcud uzunmüddətli psixoloji problemlərin olması bu nəticəni dəyişdi. Bu gün artıq qəbul olunur ki, psixotravmatik hadisə PTSP-nin başlıca səbəbidir. Tədqiqatçılar əmin oldular ki, hətta psixoloji cəhətdən sağlam olan şəxslər belə dəhşətli, fəlakət stressorlarla üzləşdikdə onlarda nəzərə çarpacaq PTSP-yə uyğun olan simptomlar yaranır12. DST-IV-ə görə stressor yalnız əsas meyarlara uyğun gəldikdə travmatik stressor hesab oluna bilər. Travmatik stressor üçün əsas meyar isə şəxsin özünün və ya yaxınının üzləşdiyi təhlükə və ona qarşı olan subyektiv cavab hesab olunur. Bu zaman şəxs müstəsna qorxu, köməksizlik və dəhşət hissi keçirməlidir. XBT-10 isə hadisənin “müstəsna təhlükəli və fəlakət təbiətli” olmasını vurğulayır.
PTSP-nin klinik simptomları
Travmatik hadisənin təkraryaşanması: bənzəyən parlaq təəssüratlar) güclü emosional və ya fiziki reaksiyalar (yaşanmış hadisənin xatırlanması zamanı baş verən neqativ reaksiyalar, kədərlilik kimi emosional; tərləmə, taxikardiya kimi fiziki reaksiyalar) Təkraryaşama simptomları posttravmatik stressin ən mühüm xüsusiyyəti kimi qiymətləndirilir. Bu simptomlara travmatik hadisə ilə əlaqəli arzuolunmayan fikirlər, xəyallar (fantaziyalar) və dəhşətli (qorxulu, kabuslu) yuxugörmələr daxildir. Buraya, həmçinin “flashback”lər (zərərçəkənin ətraf mühitə bələdliyinin itməsi və tamamilə baş vermiş hadisə ilə bağlı xatirələrə dalması) aid edilir. “Flashback”lər o qədər canlı ola bilər ki, zərərçəkənə elə gəlir ki, o travmatik hadisəni yenidən yaşayır. İnsanlar özündən asılı olmadan baş vermiş hadisəni xatırlayanda məyus ola, həddən artıq kədərlənə bilər və eyni zamanda tərləmə, taxikardiya kimi fiziki reaksiyalar verə bilərlər.
Çəkinmə və emosional donma:  travma ilə assosiasiya olunan fəaliyyətdən, yerlərdən, fikirlərdən, hiss və danışıqlardan (söhbətlərdən) güclü, aşkar, düşünülmüş şəkildə çəkinmə  əvvəllər zövq verən fəaliyyətlərə qarşı marağın itməsi  digər insanlardan uzaqlaşma, özünütəcrid  emosiyaların ifadə edilməsində çətinliklər Çəkinmə və emosional donma simptomları müxtəlif mexanizmlərlə inkişaf edir. Çəkinmə – travmatik hadisə ilə bağlı xatirələri düşüncədən kənarda saxlamaq üçün edilən məqsədyönlü cəhdlərdir. Disstressə səbəb olan xatirələri oyada biləcək insanlar, məkanlar və fəaliyyətlərdən uzaq olmaq üçün pasiyentlər öz həyatlarını məhdudlaşdırmaq məcburiyyətində qalırlar. Donma simptomları əvvəllər zövq verən fəaliyyətlərə marağın itməsi, ətrafdakı insanlardan təcrid olunma, emosional kasadlaşma (məsələn, həzz və sevgi hissi keçirə bilməmək), gələcəyə ümidsizliklə xarakterizə olunur. Çəkinmə simptomları pasiyent üçün böyük enerji sərfi tələb edir, emosional donma simptomları isə qeyri-iradi baş verir. Emosional donma simptomları əsasən PTSP-nin ağır və xronik formalarına aid edilir və mənfi proqnostik əhəmiyyət daşıyır.
Təbii gediş və proqnoz
Simptomlar, adətən, travmatik hadisənin birinci ayında yaranır, çox az hallarda simptomların meydana çıxmasında aylarla, hətta illərlə gecikmə müşahidə oluna bilər. Travmatik hadisənin ilkin ay və ya illərində PTSP təbii davamlı sağalma göstərə bilər. Həmçinin ilk vaxtlarda xəstəlik simptomları inkişaf edən zərərçəkənlərin çox böyük qismində belə növbəti illər ərzində təbii sağalma müşahidə olunur. Bununla yanaşı, başlanğıcda xəstəlik simptomları meydana çıxan fərdlərin 1/3-də növbəti 3 il ərzində bu simptomlar qalır və onlarda maddə (narkotik, psixoaktiv, alkoqol) sui-istifadəsi kimi ikincili problemlər yarada bilər. Bu vəziyyət travmatik hadisənin hansı dövründə müalicə təklif olunmalı və spontan sağalma baş verməyən şəxslər necə müəyyən olunmalıdırlar kimi suallar doğurur. Bu suallar travmadan sonra ilkin müdaxilə və PTSP üçün skrininq bölmələrində cavablandırılmışdır. Travmadan sonrakı ilk 2-4 həftə boyunca kəskin PTSP əlamətlərinin olması müalicənin başlanılması üçün vacib göstəricilərdən biridir. Bununla yanaşı qeyd etmək lazımdır ki, travmadan sonrakı ilk 1 həftəyə qədər olan müddətdə simptomatikanın ağırlığı xronik PTSP üçün göstərici sayıla bilməz. Dəlillər sübut edir ki, PTSP-dən əziyyət çəkənlərdə travmatik hadisədən keçən vaxt müalicənin effektivliyini azaltmır.
95 tezis
thumb|1517-ci ildə [[Nürnberqdə çap edilmiş "95 tezis" (Berlin dövlət kitabxanası)]] 95 tezis (İndulgensiyaların gücü və effektivliyi haqqında disput) — Martin Lüter tərəfindən yazılan və hakim dini doktrinanın imanı məhv etdiyini irəli sürərək katolisizm ilahiyyatının tənqidinə yönələn sənəd. Bu sənəd Almaniyada Reformasiyanın və protestantlığın başlanğıcı hesab olunur.
Piri Rəis
Piri Rəis — Bəzi məlumatlara görə əsl adı Piri Mühiddin Rəisdir. Böyük Türk dənizçisi və coğrafiyaçısı.
95 tezis
95 tezisin əsas məzmununu indulgensiya praktikasının, Roma papasının günahları bağışlamaq haqqının, həmçinin, Əhdi-Cədidlə Əhdi-Ətiqin yeganə etibarlı mənbə hesab edilməsinin tənqidi təşkil edir.
Piri Rəis
Həyatı
Əslən Osmanlı türkü olan Piri Rəis 1465-ci ildə Geliboluda anadan olmuş, 1554-cü ildə Qahirədə vəfat etmişdir. Hacı Mehmedin oğlu olan Piri Rəis əmisi Kamal Rəisin yanında və nəzarəti altında dənizçilik fəaliyyətinə başlamışdır. Əmisinin vəfatından sonra Barbarosun yanında çalışan Piri Əndəlüs müsəlmanlarının ispanlardan azad olunmasında və 1517-ci ildə Sultan Səlimlə (1512–1520) birlikdə Misirin fəthində iştirak etməklə, həmçinin Nil hövzəsinin xəritəsinin tərtibini də başa çatdırmışdır.
95 tezis
Martin Lüter bu tezisləri 31 oktyabr 1517-ci il tarixində məktubla Mayns və Maqdeburq arxiyepiskopu Albrext fon Brandenburqa göndərmişdi. Lakin XX əsrin sonlarınadək elə hesab edilirdi ki, o, bu tezisləri Vittenberq kilsəsinin qapısından asıb. . Albrext fon Brandenburqa göndərdiyi məktubda Martin Lüter Vittenberqdə indulgensiyaları təbliğ edən İohann Tetseldən şikayət etsə də, onun fon Brandenburq tərəfindən təyin etdiyindən xəbərsiz idi.
Martin Lüter tezislərində bəyan edir ki: Papa yalnız insanların bu dünyadakı günahlarını bağışlaya bilər, Ərafdakı günahları bağışlamaq haqqı yalnız Allaha məxsusdur. Digər tərəfdən Lüter Papaya müraciət edərək Papanın adından yanlış danışılmasından və Papanın Allahla bir tutulmasından narahat olduğunu bildirib.
Bu tezisləri yazmaqda Lüterin məqsədi Papaya və arxiyepiskop Albrext fon Brandenburqa keşişlərin özbaşınalığını xəbər vermək idi. Lakin bu tezislər Papanın mənafelərinə uymadığı üçün Papa Lüteri "kafir" və "dinsiz" adlandırdı.
Piri Rəis
Xəritələri və əsərləri
Kitab gəmiçilikdə istifadə olunmaq üçün yazılmış əsərdir. Əsər 1756-cı ildə D. D. Cardome tərəfindən "Le Flanbeau de la Mediterrance" başlığı altda fransız dilinə tərcümə edilmişdir. "Kitab-ül Bəhriyyə" dənizçilik və dənizçilik qanunları haqqında avropalılardan çox qabaq yazılmış ilk elmi biliklərə əsaslanan dəyərli əsərdir. Kitabın mətni xəritələr də daxil olmaqla 743 səhifədən ibarətdir. Bunun 83 səhifəsini dənizçilər haqqında məlumatlar təşkil edir. Əsərin tərcüməsi Paris Milli kitabxanasında saxlanılır.
Piri Rəisin birinci xəritəsində İslandiyanın yuxarısı korlanmış olsa da, Atlantik okeanı, Antil adaları, Amerikanın həmin dövrdə məlum hissələri aydın görünməkdədir. Piri Rəisin tərtib etdiyi ikinci xəritə hazırda Topqapı Sarayı kitabxanasında saxlanılır. 1528-ci ildə hazırlanmış bu xəritə Atlantik okeanın 25°- 90° qərb uzunluğu ilə 10°-90° şimal enlikləri arasındakı xəritələri əhatə edir. Xəritə dəvə dərisi üzərində səkkiz rəngdə öz əksini tapmışdır.
İkinci xəritə ada və sahillərin birinci xəritəyə nisbətən daha dəqiq çəkilməsi ilə seçilir. Piri Rəisin tərtib etdiyi Amerikanın xəritəsi 1929-cu ildə ortaya çıxarılmış, 1935-ci ildə Atatürkün əmri ilə Dövlət mətbəəsində çap edilmişdir. Bu xəritə orta əsrdə tərtib olunmuş xəritələrdəki bütün nöqsanlardan uzaqdır. Xəritə dünya miqyasında Şimali Amerikanın ilk tərtib olunmuş xəritəsi sayılır. Xəritədə Antarktida materikinin öz əksini tapması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Onun çəkdiyi xəritədə Antarktida dağlarının son dərəcə dəqiqliklə göstərilməsi maraqlı faktlardan biridir. Belə ki, bu dağlar ancaq 1952-ci ildə səs ötürücü alətlərdən istifadə edilərək müəyyən edilmişdir. Buz altında olan bu dağların və materikin sahil xətlərinin düzgün müəyyən edilən xəritəsinin tərtib edilməsində Piri Rəisin nəyə əsaslandığı bu gün də elmə qaranlıq qalmaqdadır.
Professor Şarles Hapjood və riyaziyyatçı V. Staşon xəritə üzərində apardıqları tədqiqatlar dünya alimlərində böyük çaşqınlıq yaratmışdır. Çünki, hazırda səmadan çəkilən şəkillərlə xəritə arasında son dərəcə oxşarlığın olması müəyyən edilmişdir. Hətta bəzi tədqiqatçılar xəritənin səmadan çəkilən fotoşəkillərə əsaslandığı nəticəsinə gəlmişlər.
George Katmann 1960-cı ildə "Science et vie" adlı elmi nəşrdə Pirinin tərtib etdiyi xəritə haqqında fikrini aşağıdakı kimi ifadə etmişdir: "Piri Rəisin tərtib etdiyi iki xəritə üzərində araşdırmalar dövrümüzdə mövcud olan dəniz xəritələrindən heç nə ilə fərqlənməməsi insanı heyrətə gətirir".
Peyklərdən alınan fotoşəkillərə əsasən Qrenlandiyanın üç adadan ibarət olması müəyyən edilmişdir. Piri Rəisin xəritəsində isə Qrenlandiyanın üç adadan ibarət olması XVI əsrin birinci yarısında öz əksini tapmışdır. Möcüzələrlə dolu olan xəritələrin tərtibatında Piri Rəisin nələrə əsaslandığı, nələrdən istifadə etdiyi dünya alimlərini bir çox sualla qarşı-qarşıya qoymuşdur.
Araşdırmalar Xristofor Kolumbun Amerikanın varlığını da türk dənizçilərindən öyrəndiyini göstərir. Osmanlı türklərindən yardım istəyən Kolumb Piri Rəisin əmisi Kamal Rəisdən müsbət cavab alaraq onun xidmətçisi Rodriqonu özünə köməkçi götürmüşdür. Rodriqo müəyyən səbəblərdən adını dəyişdirmiş türk dənizçisi idi. Kolumb səyahətə çıxarkən ilk dəfə qurunu görən də Rodriqo olmuşdur. Xristofor Kolumb isə Hindistana çatdıqlarını güman etmişdir.
Fransız mənşəli D. Şarqot 1928-ci ildə yazdığı "Christophe Colomb vu par un Marian" adlı əsərində Rodriqo Kolumb tərəfindən aşağıdakı kimi tanıdılır: "Rodriqo Osmanlı Dəniz Qüvvələrinə mənsub bir kişi idi. Gizli bir din (müsəlman) saxlayırdı. Bunu məndən başqa heç kim bilmirdi. Buna görə də Yeni Dünyanın kəşfi şərəfini rəsmən bir müsəlmana vermək istəmədiyimdən mükafatı ona təqdim etmədim".
Ölümü
Piri Rəis Hind okeanındakı, Bəsrə körfəzindəki, Ümman dənizindəki türk donanmalarının admiralı idi. Bu admirallığın mərkəzi Süveyş limanı olmuşdur. Piri Rəisin 30 gəmisinin bir qismi Hind okeanında fırtına nəticəsində batmışdır. Süveyşə qayıtdıqdan sonra Misirin admiralı Mehmed Paşa tərəfindən ittiham edilmiş və Sultan Süleyman Qanuninin əmri ilə edam edilmişdir.
2013–14 CEV Qadınlar Çempionlar Liqası
2013–14 CEV Qadınlar Çempionlar Liqası — CEV Çempionlar Liqasının 55-ci yarışlarıdır. Turnir 2013-cü il 22 oktyabr tarixində başlayıb 2014-cü il 16 mart tarixində sonlanmışdı.
Komandalar
Komandalar Avropa Voleybol Konfederasiyasınnın 2013-cü il üçün reytinqində ölkələrinin sırasına görə yarışa qatılıblar. Bunun üçün onlar ölkə çempionatlarında müvafiq lisenziyanı əldə etməli idilər.
Bravo mükafatı
Bravo mükafatı — hər il “Guerin Sportivo” jurnalı tərəfindən Avropanın ən yaxşı gənc oyunçusuna verilən mükafat.
Mükafat təqvim ilinin yekunları ilə deyil, "payız-yaz" futbol mövsümünün yekunlarına görə verilir.
Nəsrimizin ağsaqqalı (film, 1970)
Məzmun
Film Azərbaycanın xalq yazıçısı Süleyman Rəhimova həsr olunmuşdur.
Kinolentdə yazıçıya ilham vermiş doğma yurdu, dağlar, qayalar, coşub daşan çaylar, vadilər, dərələr, yollar, körpülər, kəndlər əks olunmuşdur. Fotoşəkillər bizi onun mənalı həyat yolu ilə tanış edir. Yazıçı iş otağında yaradıcılıq planlarından danışır. Görkəmli rus tənqidçisi Z.Kedrina Süleyman Rəhimovun Sovet ədəbiyyatında, habelə ictimai həyatımızda tutduğu mövqedən söhbət açır. Filmdə yazıçının Sovet və xarici ölkə xalqlarının dillərində nəşr olunmuş əsərləri nümayiş etdirilir. Bundan əlavə filmə "Mehman" və "Su ərizəsi" əsərləri əsasında çəkilmiş filmlərdən kadrlar da daxil edilmişdir.
Keçisağankimilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Mikania rondonensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Sara (ad)
Sara — qadınlara verilən addır. Tövratda, Əhdi Ətiqdə və Quranda İbrahimin həyat yoldaşı və İshaqın anasının adıdır. İvrit dilində "Sara" yüksək səviyyəli qadın, xanım deməkdir ki, adətən sadəcə "şahzadə" kimi tərcümə edilir. İsrail, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Küveyt, Liviya, Əlcəzair, Livan, Bosniya və Herseqovina, Xorvatiya, Çernoqoriya, Slovakiya, Şimali Makedoniya kimi ölkələrin ən çox qoyulan adlar sırasında yer alır. Müxtəlif dillərdə Sara, Sarah, Sarra kimi yazıla bilir
Typhlodromus homalii
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Seyba
–  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Oxos-del-Salado vulkanı
Oxos-del Salado- (от Ojos del Salado) -"duzlu gözlər" - Cənubi Amerika nın ən hündür zirvəsi olan Akonqaqua dan sonra ikinci hündür vulkan dağıdır. Bu dağ Argentina və Çili nin sərhəddində, zirvəsi isə Argentina nın ərazisində yerləşir. Onun hündürlüyü- 6 893 metrdir. Vulkanın qərbində, Sakit okean sahilində Atakama səhrası uzanır. Onun kraterinin şərq yamacında 6390 metr yüksəklikdə dünyanın ən yüksək dağ gölü-Titikaka yerləşir. O, sönmüş vulkan hesab edilir, çünki tarixi dövrlər ərzində onun püskürməsi haqqında heç bir məlumat yoxdur. Ancaq zaman zaman passiv vulkanik fəaliyyət hələ də müşahidə edildi. Belə ki, kükürd və su buxar qalıqları 1937,1956 və 1993-cü illərdə mövcud idi. Vulkan Polşa alpinistləri Justin Vojnis və Jan Schepanski tərəfindən 1937-ci ildə fəth edilib.Göründüyü kimi vulkan Oxos-del-Salado hind ilər tərəfindən müqəddəs bir dağ kimi qəbul edildi. 21 aprel 2007-ci ildə çilili atlet Qonsaslo Bravo Suzuki Samurai ilə dağın yamacının              6 688 metr hündürlüyə kimi avtomobillə qalxaraq rekorda imza atmışdır.
Xarici keçidlər
Вулкан Охос-дель-Саладо – одно из чудес природы
Daşaltı (Şuşa)
Daşaltı — Azərbaycan Respublikasının Şuşa rayonunun Daşaltı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 1991-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunmuşdur. 2020-ci il 9 noyabrda Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Kəndin adı "qayaaltı" mənasındadır. XIX əsrin əvvəllərində Zəngəzurun Düzəbürd kəndindən gəlmiş erməni ailələri məskən salmışlar. Ondan sonra bu kənd azərbaycanlılar arasında "Daşaltı Neress uşaqları" adlanmışdır. XIX əsrin sonlarında bu kənddən Daşaltı-Xüzərbürd və Daşaltı Küngüt kəndləri yaranmışdır. Xüzəburt kəndinin adı isə şuşalılarda "Xəzinə qalası" adlı mağaranın ermənicə adıdır. Sonra bu ad ermənicə Xtsadberd adlanmışdır. XIX əsrin sonlarına aid məlumata görə indiki Şuşa rayonunda iki Daşaltı adlı kənd vardı: Daşaltı-Künnət və Daşaltı-Xəzəbür.
Daşaltı kənd əvvələr ətrafda yaşayan əhalinin Xəznədağ adlandırdığı mağaranın yerləşdiyi ərazi olmuşdur. Kənd XVIII əsrdə Qarabağ xanı İbrahimxəlil xanın Zəngəzur qəzasının Düzəburd kəndindən gəlmiş azərbaycanlı və erməni ailələri Şuşa qalasının cənub divarlarının ətəyindəki dərədə, Daşaltı ("qayaaltı" mənasında) adlanan yerdə məskunlaşdırması nəticəsində yaranmışdı. Kənd yerləşdiyi ərazinin adını daşıyır.
Daşaltı Şuşa qalasının cənub divarının ətəyində dərənin adıdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Zarıslıçayın (Qarqarçayın qolu) sahilində, Qarabağ silsiləsinin ətəyində yerləşir.
Emirates Post
Emirates Post Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri üçün rəsmi poçt operatorudur. Bu Emirates Post Group Holding törəmə edir. [1]
Bu poçt xidmətləri nəhayət BƏƏ formalaşdırılması, 1972-ci ildə Rabitə Nazirliyinin saxlayın Xidmeti Ümumi Müdirliyi kimi müəyyən edilmişdir 1947-ci ildə Hindistanın müstəqilliyinin qədər Hindistan Post Office Services tərəfindən idarə olunur, Avqust 19, 1909 açıldı.
Emirates Post Qrup törəmə olmaq Emirates Post Empost, DVT və Wall Street Birjası ilə, 2007-ci ildə yaradılmışdır.
IV Pavel
IV Pavel — Roma papası.
Dədə Əfəndi
Dədə Əfəndi (9 yanvar 1778 – 29 noyabr 1846) — XIX əsr Türkiyə bəstəkarı.