cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şara Şalkahazi
Dindar həyatı
1912-ci ildə Margit Şlahta tərəfindən təsis edilmiş Sosial Xidmət Bacıları ilk əvvəl mütəmadi olaraq siqaret çəkən qadın jurnalisti qəbul etməkdə istəksiz idilər. Şalkahazi 1929-cu ildə yığınağa qatılmış və ilk andını 1930-cu ildə Pentekost zamanı içmişdir. İlk təyinatı Koşitsedəki Katolik Xeyriyyə İdarəsinə olmuşdur; o, burada xeyriyyə işlərinə nəzarət edir, dini kitab mağazası idarə edir və dövri olaraq "Katolik Qadınlar"ı dərc etdirdi. Slovakiyanın Katolik Yepiskop Konfransının tələbi ilə bütün müxtəlif Katolik qadınların qruplarını milli Katolik Qadınlar Assosiasiyasında təşkil etmiş və Qızların Milli Hərəkatını qurmuşdur. Katolik İşçi Qızlar Hərəkatının milli direktoru olan Şara Bacı Balaton Gölü yaxınlığında işləyən qadınlar üçün ilk macar kollecini qurdu. Artan faşist ideologiyasına etiraz etmək üçün Şara Bacı soyadını daha çox macarca səslənən "Şalkahazi"yə dəyişmişdir. O, Budapeştdə işləyən qızlar üçün evlər açdı və təlim kursları təşkil etdi. O, həmçinin 19 noyabr 1943-cü ildə kanonizasiya olunmuş macar Müqəddəs Marqaretin həyatına pyes yazmışdı.
Onun hədsiz enerjisini digər bacılar səhv başa düşmüş və onun diqqəti öz üzərinə çəkmək istədiyini zənn etmişdilər. Onun rəhbərləri onun peşəsini şübhə altına aldılar və onun müvəqqəti vədlərini yeniləməyə, eləcə də bir il dini paltar geyməsinə icazə vermədilər. Şalkahazi buranı tərk etməyi düşünürdü. Buna baxmayaraq, o, Sosial Xidmət Bacılarının andiçməsini yerinə yetirmədən həyatını davam etdirdi. Braziliyadakı Macarıstan Benediktaları Bacılardan ordakı missiyada işləməyi xahiş emişdilər; Sara getməyə hazır idi, lakin İkinci Dünya müharibəsi buna mane oldu.
İkinci Dünya müharibəsi
Şara Bacı Macarıstan Nasizm Partiyası tərəfindən təqib edilən yəhudilər üçün təhlükəsiz bir sığınacaq təmin etmək məqsədilə İşçi Qızlar Evlərini açdı. O, 1943-cü ildə bir yəhudi qaçqınını rahibə paltarında gizlədərək, gestaponun axtarış etdiyi Kaşşadakı Bacıların evindən qaçırmış və müvəqqəti olaraq Slovakiyadan Budapeştə aparmışdı. İkinci Dünya müharibəsinin son aylarında Şalkahazi Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə Sosial Xidmətlər Bacılarına məxsus bir binada yüzlərlə yəhudinin sığınmasına kömək etdi. Təxminən 100 nəfərə Macarıstan Katolik İşçi Qadınlar Hərəkatının milli direktoru olan Şalkahazi özü yardım etmişdi. Evə görə məsul olan Şara gizli olaraq, Tanrıya yalnız digər bacıların müharibə zamanı zərər görməməsi halında özünü qurban verməyə hazır olduğunu ifadə edən rəsmi and içdi. Andın mətni onun jurnallarında qorunub saxlanılır.
Ölümü
Evdə işləyən qadın tərəfindən dövlətə xəyanət edilməsi səbəbi ilə Şaranın gizlətdiyi yəhudilər Macarıstanın nasizm meyilli Çarpaz Xaç Partiyasının üzvləri tərəfindən həbs edilmişdi. Həbslər baş verəndə Şara evdə deyildi. O, qaça bilərdi, lakin geri dönməyi seçdi. Məhbuslar 27 dekabr 1944-cü ildə Dunay çayının sahilində düzlənmiş və dörd yəhudi qadın və Şaranın dini icmasının üzvü olmayan bir xristian həmkarları ilə birlikdə güllələnmişdilər. Qətllər 1967-ci ildə Çarpaz Xaçın üzvlərinin mühakiməsi zamanı gün üzünə çıxmışdır.
1969-cu ildə macar yəhudiləri adına gördüyü işlər yanında öldürülən yəhudi qadınlardan birinin qızı tərəfindən irəli sürüldükdən sonra Yad Vaşem tərəfindən tanınmışdı.
Senecio elegans
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Harri Potter və Lənətlənmiş Uşaq
Qısa məzmun
Pyesin rəsmi qısa məzmunu 23 oktyabr 2015-ci ildə ictimayyətə açıqlandı. Harri Potter olmaq hər zaman çətin olmuşdur eləcə də Maqiya Nazirliyində işləmək, ər və üç uşaq atası üçün də heç də asan deyildir. ''Harri keçmişin izlərindən xilas olmaq üçün hara aid olduğunu inkar etdiyi bir vaxt, kiçik oğlu Albus istəmədiyi bu ailə mirası əfsanəsi ilə mübarizə aparmalıdır. Ata və oğul narahat edici həqiqətlər ilə qarşılaşırlar. Təbii olaraq qara qüvvələr gözlənilməyən yerdən qayıdırlar.''
İnkişaf
2013-cü ilin dekabr ayında Harri Potter haqqında tamaşaya qoyulacaq pyes üçün hazırlıq işlərinin getdiyi xəbəri verildi, və bunu 2016-cı ildə baş tutacağı bildirildi. Coan Roulinq tərəfindən yazılmış yeddi kitabdan ibarət Harri Potter romanlar seriyası dünya üzrə 450 milyondan çox tirajla satılmış, eləcədə onun əsasında çəkilmiş səkkiz hissədən ibarət filmlər seriyasıda 4.4 milyarddan çox gəlir əldə edərək tarixə düşmüşdür. Kitab və filmlərin böyük autoriya toplamasını nəzərə alaraq The Wizarding World of Harry Potter kimi yerlər yaradılmış, eləcədə filmin çəkildiyi yerlərə turlar təşkil edilmişdir. Elanın bildirildiyi vaxt Roulinq verdiyi açıqlamasında bildirib ki, "pyes Harrinin yetim və səfil həyatından əvvəlki danışılmayan hadisələri araşdıracaq." Gələn may ayında isə Roulinq işə başlamaq üçün heyəti topladı.
26 iyun 2015-ci ildə layihə rəsmi olaraq Harri Potter və Lənətlənmiş Uşaq başlığı altında ictimayətə açıqlandı və təqdimatının 2016-cı ilin ortalarında Londonun Palas Teatrı-da baş tutacağı xəbəri verildi. Elan, serianın ilk kitabı olan 26 iyun 1997-ci ildə nəşr olunmuş Harri Potter və Fəlsəfə Daşının on səkkizinci ildönümü olaraq qeyd edildi.
Layihənin elanına görə, Roulinq bildirib ki, pyes prequl olmayacaq. Rouqlin yeni pyesin insanlarda hekayənin doğruluğuna inanmaq təəssüratları yaradacağına inandığını bildirib. Roulinq onu da qeyd edibki bu pyesdə yeni hekayələrdə olacaq və əvvəlkilərin izi ilə getməyəcək. 25 sentyabr 2015-ci ildə Roulinq pyesin iki hissəyə bölündüyünü bildirdi. Hissələrdə hadisələr eyni gündə və ya ardıcıl iki gecələrdə davam edir.
23 oktyabrda verilən məlumata görə pyesdəki hadisələr sonuncu kitab olan Harri Potter və Ölüm Hədiyyələrindən 16 il sonrakı hadisələrin davamıdır və təqdimatı 2016-cı ilin iyul ayında Londonun Palas Teatrı-da baş tutacaq. Pyes Maqiya Nazirliyi-də çalışan Harri Potter və oğlu Albus Severus Potter haqqındadır.
İstehsalı
Harri Potter və Lənətlənmiş Uşaq Britaniyalı dramaturq Cek Torn tərəfindən Coan Roulinqin Harri Potter romanlar seriyası romanlar seriyası əsasında yazılmış pyesdir.
Pyesin rejissorluğu Tifanni, xoreoqrafiyası Stiven Hoqqet, set dizaynı Kristin Jon, kostyum dizaynı Katrina Lindsi, işıqlandırma dizaynı Neil Austin, musiqisi İmoqen Hip, və səs dizaynı Qaret Fray tərəfindən təşkil olunub. Əlavə olaraq xüsusi effektlər Ceremi Çernik, illuziyalar Ceymi Harrison və musiqi nəzarəti isə Martin Lou tərəfində həyata keçiriləcək.
Şounun premyerasının 7 iyun 2016-cı ildə Londonun Palace Teatr-ında keçirilməsi planlaşdırılır. Pyesin hər iki hissəsinin təqdimatının 30 iyulda, bilet satışının isə 18 sentyabr 2016-cı il tarıxınədək davam edəcəyi gözlənilir. Onlayn bilet satışı 28 oktyabr 2015-ci ildə, ictimai satışı isə 30 oktyabrda baş tutdu. Biletlərin satəşa çıxmasından 8 saat ərzində 175 mindən çox bilet satıldı və bunu nəzərə alaraq pradakşn 27 may 2017-ci ilə qədər uzadıldı. Biletlərin satəşa başladığı vaxtdan qiymətlər 30 və 130 sterlinq arası təşkil etdi. Tamaşa 12 yaşdan yuxarı olanlar üçün nəzərdə tutulub.
20 dekabr 2015-ci ildə tamaşda rolları ifa edəcək aktyorların adları açıqlandı. Beləki, Ceymi Parker Harri Potter, Noma Duezueni Hermiona Qreyncer və Paul Tornli isə Ron Uizli rollarını ifa edəcəklər. Bəzi fanatlar sosial şəbəkələrdəki müzakirələrdə İsveçrə doğumlu qara dərili aktrisa Noma Dumezueninin ağ dərili Hermiona rolunu oynamasından təəccübləndilər. Roulinq verdiyi açıqlamasında Hermionanın dərisinin heç vaxt dəqiq olaraq ağ olduğunu romanda vurğulamadığını bildirdi.
Nəşriyyat
10 fevral 2016-cı ildə açıqlanan xəbərə görə tamaşanın ssenarisi çap və digital formatlarda "Harri Potter və Lənətlənmiş Uşaq I & II Hissələr" başlığı altında yayımlanacaq. Şou üçün ilkin versiyası 31 iyul 2016-cı ildə nəşr olunacaq həmçinin bu tarixdə Harri Potter və Roulinqin doğum gününün olduğu tarixdir. Növbəti tarixdə isə ikinci nəşr satışa çıxarılacaq.
Qoytul
Qoytul — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indiki Əştərək rayonunda kənd.
Toponimi
1727-ci ilə aid mənbədə Qutyol kimidir Mənbədə kənddə 6 müsəlman (azərbaycanlı) ailəsinin yaşadığı qeyd olunur. XIX əsrin 70-ci illərində kənddə ermənilər də məskunlaşmış, sonra azərbaycanlılar sıxışdırılıb çıxarılmışdır. 1987-ci ildə kənd ermənicə Qetapı adlandırılmışdır. Türk dillərində qiytul "düşərgə" sözündəndir. Toponim Azərbaycan dilində "çuxur, çökək, dərin yer" mənasında işlənən quytul sözü əsasında əmələ gəlmişdir. Qoytul quytul sözünün fonetik variantıdır. Relyef əsasında yaranan sadə quruluşlu toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 28 nəfər, 1873-cü ildə 203 nəfər, 1886-cı ildə 273 nəfər, 1897-ci ildə 351 nəfər, 1908-ci ildə 210 nəfər, 1914-cü ildə 213 nəfər, 1916-cı ildə 390 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1919-cu ildə kəndin əhalisi erməni təcavüzünə məruz qalaraq deportasiya olunmuş və kəndə Türkiyədən köçürülən ermənilər yerləşdirilmişdir. İndiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra kəndi tərk edən azərbaycanlılardan sağ qalanlar öz doğma ocaqlarına dönə bilmişlər. Burada ermənilərlə yanaşı 1922-ci ildə 15 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1924–25-ci illərdə onlar yenidən qovulmuşdur. İndi ermənilər yaşayır.
MAN
thumb|right|200px|MAN emblemi thumb|right|200px|MAN thumb|right|200px|MAN MAN — Alman avtomobil markası.
Tarixi
Əslində konsernin tarixi bundan xeyli əvvəl 1758-ci ildə Rur vilayətində ilk ağır sənaye müəssisəsi olan St. Antony (Oberhauzen) metallurgiya zavodu istismara verildiyi vaxtdan başlanmışdır. 1915-ci ildən zavod yük avtomobilləri istehsalına başladı. Zavodun istehsal etdiyi ilk avtomaşınlar Avstiyanın Saurer firmasının lisenziyası ilə buraxılan, mühərriki benzinlə işləyən yük maşınları idi. Lakin tezliklə hər şey kökündən dəyişdi. Belə ki, məhz Auqsburq maşınqayırma zavodunda 1893–1897-ci illərdə Rudolf Dizel öz məşhur mühərrikini hazırladı.
1924-cü ildə müəssisə dünyada ilk dəfə dizel mühərrikləri ilə təchiz edilən və seriya ilə buraxılan yük avtomobilləri istehsal etdi. Tədricən bu yük maşınlar və onların mühərrikləri özlərini doğrultdu və kompaniya bu istiqamətdə işlərini davam etdirdi. 1937-ci ildə yük avtomobilləri üçün yaradılmış sferik yanma kameralı ilk dizel mühərriki peyda oldu. Bu, həmin dövrdə maşınqayırma sənayesində tərəqqidən xəbər verən böyük yenilik idi.
MAN markasının müasir tarixi isə öz başlanğıcını 1950-ci illərdən götürür. Həmin il bazara kapotsuz quruluşlu ilk yük maşını – "13 230" modeli çıxarıldı. O, tutumu 19.343 kub santimetr olan 6 silindrli dizel mühərriki ilə və 12 pilləli mexaniki ötürücü sürət qutu ilə təchiz olunmuşdu. Bu yük maşını 82 km/saat sürətlə 12 ton yük daşımağa qadir idi. Əvvəlcə yeni model qeyri-adi təəssürat yaratdı və hətta insanlar bu yeniliyə bir qədər ehtiyatla yanaşdılar. Lakin Avropa şəraitində kapotsuz quruluşun üstünlüyü tezliklə özünü büruzə verdi, buna görə də bu konstruksiya hamı tərəfindən bəyənildi.
1967-ci ildə buraxılmış 13-cü seriyadan olan MAN avtomobilləri (215/240/250F modelləri) bu markanın tarixində mühüm mərhələ oldu. Artıq burada kompaniyanın konstruktor işinin bir çox prinsipləri aydın görünürdü: üstü açılan komfortlu kabinə, geniş çeşidli modifikasiyalar və əlavə avadanlıqlar, texniki cəhətdən düzgün seçilmiş etibarlı dizel mühərrikləri – bütün bunlar həmin prinsiplərin təzahürü idi və onların inkişafı bu gün də davam etməkdədir.
Kompaniyanın uğurlarını MAN-F90 modeli davam etdirdi, 1987-ci ildə bu model "İlin yük avtomobili" (Truck of the Year) adına layiq görüldü. Bu model hazırda təkamül prosesində olan konstruksiya elementlərinə: estetik xarici görünüşə, interyerin xırdalıqlara qədər işlənmiş erqonomikasına, bir neçə tip kabinəyə, geniş çeşidli əlavə avadanlıqlara malik idi. Son onillikdə MAN-ın əldə etdiyi nailiyyətlər hamıya məlumdur: bu adı daşıyan milyonlarla yük avtomobili və avtobus bütün dünyada hər gün insanlara xidmət etməkdədir.
Belitunq
Belitung, Billiton — Malay arxipelaqına daxil olan, İndoneziyaya məxsus ada.
Coğrafiyası
Sahəsi 4850 km² təşkil edir. Cənubi Çin dənizi və Yava dənizi arasında, Kalimantan adasından cənub-qərbdə yerləşir. Kalimantan adasından Karimata boğazı, Banka adasından Qaspar boğazı ilə ayrılır. Belitung adasının ətrafında 135 ada vardır. Ən hündür nöqtəsi 510 metrdir (Tajam). Yelyefi düzənlik, sahilləri qumluqdur.
Tarixi
1812-ci ildə ada Palembanq sultanlığı ərazisinə daxildir. Sonradan isə Böyük Britaniyanın ərazisinə çevrilir. 1824-cü ildə İngilis-holland anlaşması ilə ərazi Niderlandın nəzarətinə keçir. 1851-ci ildən adada filiz hasilatına başlanılır.
İnzibati bölgü
2000-ci ildə ada Cənubi Sumatra sonradan isə Belitung və Banka adası ilə birlikdə Banqka-Belitung vilayətinə daxil edir. Əhalisi 262 357 nəfər (2010), əsas şəhəri isə Tancunqpandandır.
İqtisadiyyat
Qalay filizi, Gil və digər faydalı qazıntılara malimdir. Adanın iqtisadiyyatının əsasını balıqçılıq və tropik əkinçilik əsasını təşkil edir.
Aloe sladeniana
(Aloe sladeniana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hacı Ağalar xan Cavanşir
Cavanşir Hacı Ağalar xan Qasım bəy oğlu — Qarabağ bəyi, kapitan, Pənahəli xanın qardaşı nəvəsi.
Həyatı
Qasım bəyin dördüncü oğlu Ağalar bəy 1758-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Mədrəsə təhsili almışdı. Böyüyüb özünü tanıyandan savaş sənəti ilə məşğul idi. Qardaşları Hacı Bəylər bəy və Rüstəm bəylə bərabər Mehdiqulu xana xidmət edirdi. Xan bu qardaşların xətrini çox istəyirdi. Onlara Qarabağ ərazisində bəs deyincə tiyul vermişdi. Müqəddəs Məkkəyi-mükərrəmi ziyarət etmişdi. Hacı Ağalar bəy Zabux, Şəki, Qarakilsə, Əngələvüd, Daşkənd, Qubadlı, Yuxarı Hal kəndlərinin, Hacıağalarbəyli, Şükür-Muğanlı, Bərgüşadlı, Əliyanlı, Tatar, Tatarlı, Xocamusaqlı, Eyvazsərkarlı, Zodmanlı, Çullu obalarının yiyəsi idi.
Məhəmmədbağır mirzə Xosrovi
Məhəmmədbağır mirzə Məhəmmədrəhim mirzə oğlu Dövlətşahi (1849-1919)—İran şairi.
Hacı Ağalar xan Cavanşir
Həyatı
Hacı Ağalar bəy 1810-cu il olaylarında atası Qasım bəylə bərabər Abbas mirzənin qoşunlarına qarşı göstərdiyi səylərə görə ruslar tərəfindən kapitan çini ilə ödüllənmişdi.
Məhəmmədbağır mirzə Xosrovi
Həyatı
Məhəmmədbağır mirzə Məhəmmədrəhim mirzə oğlu 1849-cu ildə Kirmanşah şəhərində anadan olmuşdu. Saray təlim-tərbiyəsi, təhsili almışdı. Sonra ərəb, fars dillərini öyrənmiş, sərf, nəhvi və hikmət elmini tamam-kamal etmişdi. Atasını ona xüsusi müəllim tutmuş, əruzu öyrənmişdi. Məhəmmədbağır mirzə Dövlətşahi Hüseynqulu sultan Kəlhorun təşviqi ilə şeir yazmağa başlamışdı. Özünə Xosrovi təxəllüsünü götürmüşdü. Məhəmmədbağır mirzə Xosrovi 1919-cu ildə vəfat edib.
Hacı Ağalar xan Cavanşir
Həyatı
Hacı Ağalar bəy xanlıq dönəmində Sisyan, Tatev, Bərgüşad, Əcanan mahallarının naibi, Zəngəzur ellərinin kələntəri olmuşdu. 1822-ci ildə sonuncu Qarabağ hakimi Mehdiqulu xan Cavanşir İrana qaçandan sonra yaxınları gözdən salındı. Hacı Ağalar bəyi tutub, Rusiyanın dərinliklərinə sürgün etmək istədilər. Lakin bir təhər aradan çıxmağı bacardı.
1826-cı ildə Hacı Ağalar bəy Şuşada ruslara qarşı qiyam qaldırıb, İrana keçdi. Abbas mirzə ona xan ünvanı ikram edib, ordusunun bir dəstəsinə başçı tikdi. Hacı Ağalar xan ruslara qarşı can-başla mübarizəsini davam etdirdi.
Hacı Ağalar xan qacar ordusunda Qarabağ atlı dəstəsinin sərkərdəsi idi. K. N. Smirnov yazır: "İsmayıl mirzənin rusların üzərinə hücumu Gorusun şərqindən oldu. Naxçıvan alayının süvariləri Hacı Ağaların (Qarabağ atlılarının başçısı) başçılığı altında Naxçıvan yolu ilə irəliləyib, Xınzirək və Gorus arasında rusları mühasirə etdilər. Ruslardan 6 dağ topu və 1000 nəfər əsir götürdülər.
Hacı Ağalar xan başqa bir hücumda, Həkəri çayının yaxasında, rus qoşununa xeyli ziyan vurmuş və əsir götürmüşdü. Tarixçi Mir Mehdi Xəzani bu barədə yazırdı: "Kapitan Hacı Ağalar bəy ki, mütai-Qızılbaş idi, xəbərdar olub, neçə nəfər bəyzadələrin ittifaqı ilə əkradın süvarə və piyadələri ilə gəlib, çayın bu tərəfini kəsiblər. Bir heyət ilə, iki tərəfdən macal verməyib, soldatı aralığa alıb və bəzisini qılıncla öldürmüş və bəzilərini giriftari-kəməndi-üsar etmişdilər ki, onlardan bir nəfəri fəllahi olub fərar etməyə macal və məqdur olmamışdı.
Bu hadisə ilə bağlı tarixçi Mirzə Yusif Qarabaği yazır: "Hacı Ağalar Xudafərin körpüsü ətrafında dayanan Abbas mirzəyə xəbər verdi ki, qullarağası Qasım xan qoşundan bir dəstə tüfəngçi qulam və iki top götürüb, Qaradağ yolu ilə gəlib, Həkərə çayının yanında ruslara çatmış, hər iki tərəfdən qoşunlar arasında şiddətli vuruşmalar olmuşdur. Bir tərəfdən qızılbaşlar, digər tərəfdən Hacısamlının kürdləri və qeyri türklər, eləcə də günəşin istisi, yolların çətinliyi, əyri-üyrülüyü ruslara mane olduğu üçün qalaya gələ bilmədilər və batolyonu suya çatdıra bilməyib, dağıldılar. Bəziləri qətl olundu və bir hissəsi də əsir düşdü…".
Hacı Ağalar xan İran qoşunlarının xeyrinə bilgilər toplayırdı. Tarixçi Mirzə Yusif Qarabaği yazır: "O gecə bir nəfər ruslardan üz döndərib, qızılbaşlarla birləşən Hacı Ağalar bəy Qarabağlının yanından gəlib, rusların kənddən çıxıb harayasa naməlum bir tərəfə getdiklərini xəbər verdi. Bu xəbərdən qızılbaş qoşunlarının içərisinə qorxu və həyəcan düşdü. Qorxudan gecə qoşunun yerini dəyişdilər. O yerlərdə olan Pirsəng təpəsində səngər qazıb, vuruşu gözləyirdilər. Sübhə yaxın ayrı bir xəbər gəldi ki, ruslar öz qoşunları ilə birləşmək üçün Şuşa qalasına tərəf getdilər".
Abbas mirzə 1826-cı ildə Azərbaycanda yürüşdə olarkən, Bərgüşad mahalında Hacı Ağalar xangildə qonalqaya qalmışdı. Tarixçi Mirzə Yusif yazır: "Abbas mirzə bu şad xəbəri eşitdikdən bir sonra ordunu ordaca qoyub, Gorunruz (Qazıdərə-Ə. Ç,) kəndinə gəldi. Burda ölən və əsir düşən rusların başçıları ilə birlikdə sayı 300 nəfər idi.Əsirlərin içərisində pokovnik Nazımov və mayor Kovalenski də var idi. Abbas mirzə onları Gorunruz kəndinə Hacı Ağaların yanına qonaq gətirdi".
İran tarixçisi Əminə Pakrəvan Hacı Ağalar haqqında bilgi verir. Nədənsə onun adını qardaşının adıyla qarışıq salıb, Hacı Bəylər kimi qeyd edir. Cahangir mirzənin "Tarixi no" adlı əsərində Hacı Ağalar getdiyi halda Pakrəvan yanlışlığa yol vermişdir. O, yazır: "Şahzadənin ordusunun bulunduğu məkana yaxın bir yerdə Hacı Bəylər oturmaqda idi. Hacı Bəylər kiçik bir bölgənin xanı idi. Əslində onun sahib olduğu yer İbrahimxəlil xanın oğlu Mehdiqulu xana mənsub idi. Mehdiqulu xan Təbrizə mühacirət etdikdən sonra Hacı Bəylər oranı qəsb etmişdi. Rusların yenilməzliyinə güvənərək mühacir xanların ərazilərini ələ keçirib və ruslarla işbirliyi yapan bu xan Azərbaycan ordusunun qələbəsindən qorxuya düşmüşdü. Özəlliklə də Şeyxülmülkün xidmətində olan Mehdiqulu xan qardaşları ilə birlikdə öz torpaqlarına geri dönməkdəydilər. Rusların Qarabağdan uzaqlaşmasını görən Hacı Bəylər, Abbas mirzənin yanında bulunmaq amacı ilə neçə yüz süvarisini şahzadəyə təqdim etdi. Özəlliklə rus əsir əsgərlərinin Ərdəbilə göndərilməsini öz gözü ilə gördüyü üçün bütün ümidləri suya düşmüş kimi bir halı var idi. Hacı Bəylər, Mehdiqulu xanın qarşısında özünü qorumaq üçün biricik qurtuluş yolu kimi Abbas mirzəyə yaxınlaşmağı görürdü. Abbas mirzə də Azərbaycan ordusunun ona verə biləcəyi bilgilərə olan ehtiyacı nəzərə alaraq onunla sərt davranmadı".
Əminə Pakrəvanın yanlışlığı, diqqətsizliyi, hətta deyərdik ki, qərəzliyi hər cümlədə duyulur. Hacı Ağalar xan nə qəsbkar, nə qorxaq, nə satqın, nə də dönük idi. Hələ 1822-ci ildən ruslarla hər bağlantısını kəsən Hacı Ağalar xan meylini qacarlara salmışdı. O, torpaqlarının azad olunmasını istəyirdi. Inanırdı ki, Abbas mirzə Qarabağı ruslardan təmizləyib, xanlığı bərpa edəcək. Ümumiyyətlə, Hacı Ağalar xanın xətrini Abbas mirzə naibəssəltənə çox istəyirdi.
Cavanşir elinin Sarıcalı oymağının Behbudalılar tayfası həmişə Qarabağ xanlarını dəstəkləmişdilər. Mehdiqulu xanın ən inandığı adamlar bu tayfadan çıxmışdılar. Xan İranda olarkən qardaşlarından çox Hacı Ağalar xanın ruslar tərəfindən dustaq edilmiş kiçik qardaşı Rüstəm bəyi arzulamışdı. Çox yəqin ki, İran tarixçisi Hacı Ağalar xanla Mehdiqulu xanın qohumluq ilişkilərindən xəbərsiz idi. Qarabağın adlı-sanlı bəylərindən, İyirmidörd mahalının naibi, sərhədçibaşı, podporuçik, tarixçi Mirzə Adıgözəl bəy Abbas mirzənin əlində əsir olarkən həyatına qarşı Rüstəm bəyi zamin göstərmişdi. Hətta Mehdiqulu xana hədə dolu məktub da göndərmişdi. Məktubda yazılırdı: "…Xan, mən bu zəncirə düşəndən özümü ölmüş bilirəm. Lakin bu qədər var ki, mən burada ölən kimi, ruslar da Qalada dustaq olan bəyləri öldürəcəklər. İstəmirəm ki, mənə görə, o qədər bəylər ölsün. Xüsusilə Rüstəm bəy". Mehdiqulu xan bu məktubu alıb, oxuyandan sonra Hacı Ağalar xanı çağırtdırıb, Kərim xanla bir yerdə Naibəssəltənənin yanına yollamışdı. Abbas mirzə Hacı Ağalar xanı dinləyib, Mirzə Adıgözəl bəyi öldürməkdən vaz keçmişdi.
Mirzə Adıgözəl bəy qaçmaq fikrinə düşəndə onu dardan Hacı Ağalar bəy qurtarmışdı. Tarixçi yazır: "Səhərə bir saat qalmış (şahzadə) Xacə Ələskər xacəbaşını və Hacı Ağalar xanı göndərdi ki, məni burdan çıxarsınlar. Onlar aid içdikləri vaxt mən Hacı Ağalar xana dedim: "Sən nə üçün and içirsən, məgər bizim (bir-birinə) etibarımız yoxdu? Mənim sənə etibarım var". Onlar ilə (bəstdən) çıxıb, Hacı Ağalar xanın evinə getdik. Şorba gətirdilər içib, bir az istirahət etmək istədik. Haman saat fərraş gəlib, bizi apardı. Gördük ki, bizlərə bələdçilik edən sünni İbrahimi şaqqalamış və həbsxana məmurunun gözlərini çıxarmışlar. Bizləri hüzura çağırmaq münasibətilə də yüz min nəfərdən artıq Təbriz əhalisi tamaşaya çıxmışdı. Şahzadə meydananın (yuxarı) başında durmuşdu. Bizi görüncə qəzəblənib, mənə buyurdu: Ey kafir, rusun donuz supu ilə çaxırı yadına düşdüyü üçün qaçdın?" Mən ərz etdim: "Sən padşahsan, sənin bir saat ədalətin, min ilin ibadətindən artıqdır. Qarabağda da buyurdunuz ki, ruslarla şərab içib, belə olubsan. Halbuki mən ömrümdə onun dadını görməmişəm. Bir dəfə xəbər almadınız ki, doğrudur, ya yalandır".
Mən belə dedikdə, Hacı Ağalar xana buyurdu: "Bu nə deyir". Hacı Ağalar xan ərz etdi ki, sənin başın üçün doğru deyir. Ondan sonra bir saatdan artıq məni danışdırdı.
Hər nə buyurdu cavab verdim. Axırda Hacı Ağalar xan ərz etdi: " Siz buyurdunuz ki, Mirzəni qardaşın Rüstəm bəyin əvəzinə sənə mərhəmət edəyəcəyəm". Buyurdu: "Verdim".
Hacı Ağalar xan məni oradan öz evinə apardı. Əlimin yarasına məlhəm qoydu. Özümə paltar tikdirdi. Bir neçə gün bu qayda ilə yaşayırdım. Sonra Madatov Mişkin tərəfinə gəldi. Bu zaman Mustovfi Mirzə Məhəmmədəli demişdi ki, rus gəlir, mütləq mühasirəyə girmək lazım gələcəkdir. Bunun Təbrizdə olması məsləhət deyil, gərək Şahi dəryasının adasında saxlansın. Bu sözü Hacı Ağalar xan etmişdi, çox yalvarıb-yaxardı. Axırda məni Təbrizdən çıxarıb, Bənab kəndinə apardılar".
Hacı Ağalar xan 1834-cü ildə İranda vəfat etdi.
Ailəsi
Hacı Ağalar xan Məstan xanımla həyat qurmuşdu. Qasım xan, Məhəmməd bəy adlı oğulları, Aftab bəyim, Xırda bəyim, Dürnisə bəyim, Şəhribanu bəyim adlı qızları vardı.
Xarici keçidlər
Джеваншир Хаджи-Агалар-бек Касимбекович
Qoşabulaq (Əştərək)
Tarixi
Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. Toponim Azərbaycan dilində «cüt, yanaşı, iki» mənasında işlənən «qoşa» sözü ilə bulaq sözünün birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Hidrotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1873 - cü ildə 101 nəfər, 1886-cı ildə 152 nəfər, 1897-ci ildə 173 nəfər, 1908-ci ildə 211 nəfər, 1914 - cü ildə 214 nəfər, 1916-cı ildə 211 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1919 - cu ildə kəndin əhalisi azərbaycanlılar erməni təcavüzünə məruz qalaraq tarixi-etnik torpaqlarından qırğınlarla deportasiya olunmuş və kənd xarabalığa çevrilmişdir. Indi xaraba kənddir.
Boxan
Bo Xan - monqol və buryat mifologiyasında Uryanxay boyunun atası olan adam. Böyük bir döyüşçüdür. Bir nur içində müqəddəs bir dağın təpəsinə enən ilk yoldaşı və torpaqdan çıxıb gələn ikinci yoldaşı nəsillərinin ortaya çıxmasını təmin edər. Bunlar Oğuz Kağanın iki yoldaşını tapmasını xatırlatmaqdadır.
Etimologiya
(Bog / Boğ) kökündən törəmişdir. Bolmaq (olmaq) və boğmaq mənası daşıyır. Monqol və kalmık dilində Bö (Böğö) şaman, Bogd / Bogdan isə övliya mənalarını verər, bu sözlərlə əlaqəli ola bilər. Yenə monqolcada Boh güləşçi deməkdir. Tunqus dilində "Buguca" totem deməkdir.
Ağahüseyn Rəsulzadə
Ağahüseyn Əli oğlu Rəsulzadə — Azərbaycan şairi və publisisti, 1934-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Ağahüseyn Rəsulzadə 1884-cü ildə Azərbaycanın Bakı quberniyasının Balaxanı qəsəbəsində anadan olmuşdur. İbtidai təhsilini mədrəsədə almış, üç ildən sonra neft mədənlərində fəhlə kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 1904-cü il dekabr nümayişləri ərəfəsində Balaxanı təhsil komitəsi tərkibinə seçilmişdir. İstedadlı proletar şairi və publisist kimi kəskin siyasi məqalələri və əsərləri ilə fərqlənmişdir. Onun poeziyasında vətəndaşlıq pafosu güclü idi. 1917-ci il fevral inqilabından sonra RSDFP Balaxanı rayon komitəsi tərkibinə seçilmişdir. Balaxanı Rayon Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədrinin müavini, sonra isə sədri olmuşdur. Bakı Sovetinə üzv seçilmişdir.
Oğrubulaq
Oğrubulaq — Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Oğrubulaq oyk. Cəlilabad r-nunun Şiləvəngə i.ə.v.-də kənd. Fətullaqışlaq çayının sahilində, Burovar silsiləsinin yamacındadır. Oykonim Oğurbulaq adının təhrifolunmuş forması hesab edilir. Güman ki, kəndin adı ərazidəki bulağın adından alınmışdır. Türk dillərində oğur sözünün bir çox mənaları ilə yanaşı"qoruq, mühafizə olunan yer, sığınacaq” mənaları vardır. Rayonun ərazisindəki Təzəkənd yaşayış məntəqəsinin adı da keçmişdə Oğurkənd olmuşdur. Bəzi tadqiqatçılar oykonimin oğur komponentini XIII əsrdə monqollarla Azarbaycana gəlmiş uyğur tayfasının adı ilə bağlayırlar.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 241 nəfər əhali yaşayır.
Səmiz Əli Paşa
Səmiz Əli Paşa (ö. 28 iyun 1565, İstanbul) - I Süleyman dönəmində 1561-1565 illəri arasında sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamıdır.
Həyatı
Herseq Sancağı'nda Praca (Brazzo) qəsəbəsində Pracic ailəsindən Hüseyn adında birinin oğludur. 1520-ci illərdə dəvşirmə olaraq İstanbul’a gətirilmiş və Parqalı İbrahim Paşa’nın kəndxudası olan qohumu Çeştə Bâli’nin yardımlarıyla saraya girmişdir. Əndərun’da təhsil aldıqdan sonra 1545'də mir-i aləm, 1546'da yeniçəri ağası və sonrasında Rumeli bəylərbəyi oldu. Aprel 1549 tarixində vəzirlik rütbəsilə Misir bəylərbəyliyi vəzifəsinə gətirildi. Dekabr 1553'də ikinci vəzir ünvanı ilə İran səfərinə qatıldı. Kürəkən Rüstəm Paşa'nın vəfatından sonra sədrəzəm təyin edildi.
Senecio spegazzinii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Səmiz Əli Paşa
Həyatı
Sədrəzəmlik dönəmində Avstriya-Macarıstan imperiyası ilə münasibətləri tənzimlədi. Səmiz Əli Paşa 28 iyun 1565 tarixində sədrəzəm olaraq vəfat etdi. Məzarı Əyyub Sultan Məscidi ndəki Hacı Bəşir ağa türbəsi yaxınlığındadır. Osmanlı tarixçiləri tərəfindən çox iri, kök və uzunboylu olduğu üçün "Səmiz", yəni Qalın ləqəbi verilmişdir.
Əsərləri
İstanbul’da Cədid Əli Paşa Məscidi və Çömləkçilər küçəsində Sədrəzəm Səmiz Əli Paşa Çeşməsi vardır. Qaragömrük’də Memar Sinan’ın inşa etdiyi Cədid Əli Paşa Mədrəsəsi’ni, Qırxlareli'ndə Memar Sinan'a tikdirdiyi və Cədid Əli Paşa adını daşıyan bir məscid yerləşir. Ədirnə'dəki Memar Sinan’ın inşa etdiyi Əli Paşa Çarşısı ilə yanaşı çarşı qapılarına yaxın bir məscid inşa etdirmişdir. Əbu Suud Əfəndi, Məcmua-i Davət adlı əsərini Səmiz Əli Paşanın adına ərsəyə gətirmişdir.
Vəliuşağı
Vəliuşaqlı — Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Acı həyat (teleserial, 2005)
Acı həyat — rejissor Əbdülqədir Ceyran Edenin etdiyi teleserial.
Vəliuşağı
10 dekabr 2015-ci il tarixdə Bərdə rayonunun Kolayır, Vəliuşağı və Mirzəxan Qaraqoyunlu kəndlərinə təbii qaz verilişinin açılışı olmuşdur. Tədbirdə rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Vidadi İsayev, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin deputatı Zahid Oruc, "Azəriqaz" İstehsalat birliyinin Tərtər Regional Qaz İstismar İdarəsinin baş mühəndisi Elməddin İbrahimov iştirak etmişlər.
Acı həyat (teleserial, 2005)
Film haqqında
Filmdə İstanbulun varoş məhəllələrindən birində yaşayan qaynaqçı Mehmet və manikürçü Nərmindən bəhs edir. Mehmet və manikürçü Nərmin bir-birini çox sevən iki gəncdir. Evlənib yuva qurmaq istədikləri halda pulsuzluq üzündən davamlı çətinlik yaşayırlar.
Nərmin gün keçdikcə yoxsulluğun onu itələdiyi ümidsizliyə qapılır, Mehmet isə bütün səylərinə baxmayaraq Nərmini xoşbəxt edəcək bir şey edə bilmir.
Nərmin xoşbəxt olacağına dair bütün inancını itirməyə başladığı bir vaxtda, cəmiyyət həyatının məşhur adlarından biri olan Bəlqıs Kərvançıoğlu, manikür etdirmək üçün Nərmini dəbdəbəli malikanəsinə çağırır. Bəlqız, bu möhtəşəm malikanədə; əri Səfa, qızı Filiz və məşhur pleyboy olan oğlu Endər ilə yaşayır.
Endər, bacısı Filizlə iddia edir ki, Nərmini özünə bağlayacaq. Bu hadisə ümidsiz bir sevgi daşımağa çalışan Nərminin taleyini dəyişdirir. Endər, başda zərərsiz görünən, ancaq sonra Nərminin həyatını cəhənnəmə çevirəcək taktikalarla, gənc qızın həyatına bir daha çıxmamaq üçün girməyi bacarır.
Nərmin varlı və işıltılı bir dünyaya doğru gün keçdikcə yaxınlaşmağa və bunun bədəli olaraq həyatının eşqi Mehmetdən uzaqlaşmağa başlayır.
Mehmet üçün isə, artıq həyatda tək bir mühüm şey var; intiqam. Yoxsulluq ucbatından itirdiyi məhəbbətinin intiqamını almaq. Bunun da bircə yolu var; varlı olmaq! Həm də ölkənin mühüm sərvətlərindən biri olan Endər və ailəsini qarşısında diz çökdürmək.
Aloe squarrosa
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qəhrəmanlı (Bərdə)
Qəhrəmanlı — Azərbaycan Respublikasının Bərdə rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
The Hunting Party
The Hunting Party — Amerikalı rok qrupu Linkin Parkın 6-cı studiya albomudur. Albom 2013-cü ilin may ayından 2014-cü ilin aprel lentə yazılmışdır. Albomun ilk sinqlı Guilty All The Same 6 may 2014 tarixində çıxmışdır. İkinci sinqıl Untill It`s Gone 1 iyun 2014 tarixində çıxmışdır. Bu albomda rəhbərliyi Mike və Brad etmișdilər.
= Albomun hazırlanması və yayımlanması = 26 mart 2014 Mike öz twitterində yeni albomun çıxışını bildirib. Albomun ilk sinqılı "Guilty All The Same" olmuşdur, trek reper Rakim ile birlikə oxunmuşdur. Həmçinin ikinci sinqlın çıxışı məlum olmuşdur — "Until It’s Gone", singıl rəsmi relizi — 30 may 2014. 8 aprel 2014, Complex TV üçün olan müsahibədə Mike təsdiqlədi ki yeni albomun adı "The Hunting Party" olacaq. Üstəlik öyrənildi ki, albomda 12 trek olacaq, 4 mahi isə başqa ifaçılar ilə duet olacaqdır (Rakim, Daron Malakian (System Of A Down), Tom Morello və Page Hamilton (Helmet). Albomun rəhbərliyi bu dəfə Rik Rubin yox, Mike Mike və Brad etmișdilər. Delson zarafat ilə müsahibədə bildirib ki albom "Alternativ Hybrid Theory" olacaq..
Zərgər dialekti
Zərgər dialekti Romano dilinin dialektlərindəndir ki, İranın Qəzvin, Şimali Xorasan və Tehran ostanlarında yaşayan bir qrup Romano oymaqlarının dilidir ki zərgər adlanırlar.
lüğət
üç= Derin
The Hunting Party
Musahibələrin birində Brad demişdir ki, albomda çoxlu gitar soloları olacaqdır hansı ki, "Guilty All the Same" mahnısında eşitmək olar. .
Mayın 5 ikinci sinqıl təqdim olundu "Until It’s Gone" adı altında, bir neçə vaxt dan sonra isə promo "Wastelands" adı altında promo sinql çıxdı.
Zərgər dialekti
lüğət
baliq= Maču
The Hunting Party
Iyunun 3 internetdə yeni trek çıxdı "Rebellion".
Zərgər dialekti
lüğət
yataq= Rom
The Hunting Party
Mahnı siyahısı
= Albom üzərində işləyənlər =
Zərgər dialekti
lüğət
paltar= God
tülkü= Jӕqqӕlis
eşşək= Xerny
gecə= Radi
Bodun xan
Bodun xan — türk, altay və monqol mifologiyalarında ölkə tanrısı. Budun Xan da deyilər. Vətəni qoruyan bir ruh olaraq görülər. Qədim türklərdə bu adın verildiyi bir dağ vardır və onun da vətənin qoruyucusu olduğu düşünülər.
Etimoloji
(Bod / Boy) kökündən törəmişdir. Bodun / Budun sözü qövm, qəbilə mənasını verər. Boy sözündən törəmişdir. Qədim türkçəde "bodu", tunqus dilində "boda" sözləri bağlamaq, birləşdirmək, bir yerdə tutmaq mənalarını ehtiva edər.
Viktor Ambartzumyan
Viktor Ambartzumyan — erməni mənşəli SSRİ astrofiziki, nəzəri astrofizikanın yaradıcılarından biri. SSRİ Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (1953, 1939-cu ildən müxbir üzvü). Ermənistan SSR Elmlər Akademiyasının prezidenti (1947–1993).
Həyatı
Ambartsumian ulduz və dumanlıqlara, mükəmməl astronomiya və ulduz sistemlərinin dinamikası və ulduz və qalaktika kosmoqoniya fizika sahəsində çalışmışdır. Byurakan Astrofizika Rəsədxanasının banisi hesab edilir.
Rudsər şəhristanı
Rudsər şəhristanı — İranın Gilan ostanının 16 şəhristanından biri və bu ostanda inzibati ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Rudsər şəhəridir. Ərazisi 14 kv.km.-dir.
Üç dəniz ölkəsinin spartakiadası (film, 1928)
Məzmun
Filmdə Qara dəniz, Xəzər və Baltik dənizyanı respublikaların idmançılarının qayıqsürmə yarışı təsvir olunmuşdur.
Zülm
Zülm - Şəxs və ya qruba bir başqa şəxs və ya qrup tərəfindən israrlı bir şəkildə pis rəftarıdır. Ən çox təsadüf edilən formaları dini zülm, etnik zülm və siyasi zülmdür.
Ən çox təsadüf edilən nümunə isə çoxluq qrupun azlıq qrupa qarşı etdiyi zülmdür.
Baş
Baş (Caput) — heyvan və ya insan bədənində beynin, görmə orqanlarının, dadın, qoxunun, eşitmə və ağızın yerləşdiyi hissəsi. Onurğalılar və həşəratların ayrı bir başı var.
Senecio malaissei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Baş
İnsan başının ön hissəsinə üz və ya sifət adlanır. Adətən baş bədənə boyun vasitəsilə bağlanır. Boyun başın dönməsinə və məkanda müəyyən bir mövqe tutmasına imkan verir.
Başın hissələri
Xarici:
Daxili:
Banks şamı
Cek şamı
Cek şamı (Pinus banksiana) - Şimali Amerikanın şərq şamıdır. Kanadadakı doğma silsiləsi Şimal-Qərb Ərazilərindəki Makkenzi çayından Yeni Şotlandiyadakı Cape Breton adasına qədər Qayalı dağların şərqində və ABŞ-nin şimal-mərkəzi və şimal-şərqində Minnesotadan Menə qədər, silsilənin ən cənub hissəsidir. Yalnız şimal-qərb İndiana və şimal-qərb Pensilvaniya daxildir. O, həmçinin boz şam və şam şamı kimi tanınır. Aralığının uzaq qərbində Pinus banksiana yaxın qohumlu şam şamı (Pinus contorta) ilə asanlıqla hibridləşir. Banksiana növ epiteti ingilis botanik Ser Cozef Banksın şərəfinədir.
Təsvir
Pinus banksiana hündürlüyü 9–22 m (30–72 fut) arasında dəyişir. Bəzi çam ağacları zəif böyümə şəraitinə görə kol ölçülüdür. Onlar adətən düz böyümürlər, nəticədə çəmən şamına (Pinus rigida) bənzəyən nizamsız bir forma yaranır. Bu şam tez-tez qumlu və ya qayalı torpaqda təmiz stendlər əmələ gətirir. Meşə yanğını yetkin ağacları öldürənə və konusları açana qədər, yanmış torpağı yenidən səpənə qədər, konuslar uzun illər bağlı qalaraq, dayanıqlı yanğınlar üçün yanğına uyğunlaşdırılmışdır. Yarpaqları iynəşəkilli, həmişəyaşıl, iki fasiküldə, iynə kimi, düz və ya bir qədər burulmuş, sərt, iti uclu, açıq sarımtıl-yaşıl, bir-birindən ayrılmışdır. Kənarları dişli və 2–4 sm (3⁄4–1+1⁄2 düym) uzunluğundadır. Qönçələr küt uclu, uzunluğu 15 mm-ə qədər, qırmızı-qəhvəyi, qatranlıdır. Güclü tumurcuqlarda birdən çox tsiklik komponent var. Qabığı incə, inkişaf dövründə qırmızı-qəhvəyidən boz rəngə qədərdir. Ağac yetişdikcə tünd qəhvəyi və qabıqlı olur. Ağac orta dərəcədə sərt və ağır, zəif, açıq qəhvəyi rəngdədir. Toxum konuslarının forması müxtəlifdir, düzbucaqlı və ya oval, konus formalı, düz və ya içəriyə əyilmişdir. Konuslar 3–5 sm (1+1⁄4–2 düym) uzunluğundadır, pulcuqları kiçik, kövrək tikanlıdır və adətən yetkinlikdən əvvəl köhnəlir və konusları hamar edir. Yarpaqları iynəşəkilli, artımaşıl, iki fasiküldə, iynə kimi, düz və ya bir qədər burulmuş, sərt, iti uclu, açıq sarımtıl-yaşıl, bir-birindən ayrılmış, kənarları dişli və 2–4 sm (3⁄4–1+1⁄2 düym) uzunluğundadır. Qönçələr küt uclu, uzunluğu 15 mm-ə qədər, qırmızı-qəhvəyi və qatranlıdır. Güclü tumurcuqlarda birdən çox tsiklik komponent var. Qabıq incə, gənclik dövründə qırmızı-qəhvəyidən boz rəngə qədərdir. Ağac yetişdikcə tünd yetişi və qabıqlı olur. Ağac orta sərt və ağır, zəif, açıq canlı rəngdədir. Toxum konuslarının forması müxtəlifdir, düzbucaqlı və ya oval, konus formalı, düz və ya yerə əyilmişdir. Konuslar 3–5 sm (1+1⁄4–2 düym) uzunluğundadır, pulcuqları kiçik, kövrək tikanlıdır və yetkinlikdən əvvəl köhnəlir və konusları hamar edir. Şam üçün qeyri-adi olaraq, konuslar adətən budaq boyunca irəli yönəldilir, bəzən onun ətrafında qıvrılır. Bu, Şimali Amerikanın daha qərb bölgələrindəki oxşar şam ağacından fərqləndirməyin asan bir yoludur. Yetkin ağaclardakı konuslar serotindir. Onlar 50 °C (122 °F) və ya ona bərabər olan güclü istiyə məruz qaldıqda açılırlar. Tipik hal yanğında olur, lakin istilik yerdən əks olunduğu üçün temperatur 27 °C-ə (81 °F) çatdıqda aşağı budaqlardakı konuslar aça bilər.
Ekologiya
Əvvəllər nəsli kəsilməkdə olan bir quş olan Kirtlandın ötəri (Setophaga kirtlandii) çoxalmaq üçün Miçiqan ştatının Aşağı və Yuxarı yarımadalarının şimalında çox məhdud ərazidə gənc jak şamının təmiz stendlərindən asılıdır. Ən çox tanınan yuvalama sahələri Crawford, Oscoda və Ogemaw əyalətləri ilə məhdudlaşır. Yetkin şam meşələri adətən açıqdır və qaragilə tez-tez alt hissədə bol olur. Gənc şam şamları şirin qıjı blister pas (Cronartium comptoniae) üçün alternativ ev sahibidir. Yoluxmuş şirin qıjılar (Comptonia peregrina) yayda tozşəkilli narıncı sporlar buraxır və yaxınlıqdakı ağaclar payızda yoluxur. Xəstə ağaclar gövdədə şaquli narıncı xərçənglər və aşağı budaqlarda ödlər göstərir. Xəstəlik yaşlı ağaclara təsir göstərmir. Cek şamları da skleroderris xərçənginə (Gremmeniella abietina) həssasdır. Bu xəstəlik iynələrin dibində saralma ilə özünü göstərir. Uzun müddət xəstəliyə məruz qalma ağacın ölümünə səbəb ola bilər. Fosil dəlilləri, şam ağacının Appalachian və Ozark dağlarında buzlaq dövründə sağ qaldığını göstərir.
Kommersiya məqsədli istifadələr
Digər şam növləri kimi, Pinus banksiana da ağac kimi istifadə olunur, baxmayaraq ki, ağac düyünlüdür və çürüməyə çox davamlı deyil. Məhsullara selüloz, yanacaq, döşəmə örtüyü və köməkçi dirəklər daxildir.
Sincan-Uyğur Muxtar Rayonu əhalisi
Bu məqalə Sincan-Uyğur Muxtar Rayonunun əhalisinin sayı, sosial-demoqrafik xüsusiyyətləri haqqındadır.
Görüntünün emalı
Görüntünün emalı – elektron görüntülərin maşın vasitəsilə analizi, emalı, saxlanması və əks etdirilməsi. Görüntünün emalı üç ardıcıl mərhələdən ibarətdir: giriş, emal və çıxış. Giriş (görüntünün qəbulu və rəqəmsallaşdırılması) zamanı qrafik görüntü parlaqlıq və ya rəng fərqlərini aşkarlamaq və kodlaşdırmaq yolu ilə kompüterin artıq emal edə biləcəyi ikilik kəmiyyətlərə çevrilir. Emalın növbəti mərhələsində görüntünü yaxşılaşdırmaq və onun elektron təsvirini (faylı) sıxmaq olar. Üçüncü mərhələ olan görüntünün çıxışı, emal olunmuş görüntünün hər hansı bir möhkəm daşıyıcıda (kağızda, kartonda, “plyonka”da və s.) əks etdirilməsindən (çapından) ibarətdir. Görüntülərin emalı məsələləri televiziya, kino sənayesi, CD-ROM texnologiyaları, tibb, havanın peyk xəritələrinin tərtib edilməsi, dənizlərin tədqiqi, süni intellekt, robototexnika və obrazların maşınla tanınması sahələrinin hamısı üçün səciyyəvidir.
Fərid Əzizov
Fərid Heydər oğlu Əzizov — Karate üzrə 6 qat Dünya, 3 qat Avropa, 7 qat Respublika çempionu, 4-cü DAN "Qara kəmər" sahibi,jurnalist.
Sincan-Uyğur Muxtar Rayonu əhalisi
Əhalinin yaş strukturu
1 noyabr, 2010-cu il siyahıyaalınmasına əsasən əhalinin yaş qrupları üzrə bölünməsi;
Fərid Əzizov
Həyat və fəaliyyəti
15 fevral 1985-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1992–2003-cü illərdə Suraxanı rayonunda yerləşən Səməd Abdullayev adına 290 saylı orta məktəbi bitirmişdir. Məktəbi bitirdikdən sonra 2003–2005-ci illərdə hərbi xidmətə yollanmış və cəbhə bölgəsində qoşun kəşfiyyatçısı kimi xidmət göstərmişdir. 2009-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirmişdir. 2005-ci ildə hərbi xidməti başa vurduqdan sonra "Çağrı İctimai Birliyi"ni təsis etmişdir. 2009-cu ildə təsis etdiyi Xeyriyyə cəmiyyəti "NETTY 2009" Milli internet mükafatının nominantı olmuşdur. Xeyriyyə cəmiyyəti həmin il "Azərbaycan İnternet Formu"nun təsis etdiyi Millinet mükafatının qalibi olmuşdur. 2009-cu ildə təhsilini bitirdikdən sonra müxtəlif qəzet və jurnallarda müxbir kimi fəaliyyət göstərmişdir. 2010–2011-ci illərdə "Qurtuluş media şirkəti"ndə efir direktoru vəzifəsində çalışmışdır. 2013-cü ildə "Kral Media Group" şirkətini təsis etmişdir. 2008–2017-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında keçirilən respublika turnirlərində iştirak edərək karate üzrə respublika çempionu olmuşdur. Karate üzrə 3-cü dan "qara kəmər" sahibidir. 2018-ci ildən Avstriya Respublikasında fəaliyyət göstərən Avstriya Azərbaycan diasporasının sədridir. Bunlarla yanaşı, 2005-ci ildən bu günə qədər ictimai işlərdə fəal üzv olaraq yaxından iştirak etməkdədir.
Sincan-Uyğur Muxtar Rayonu əhalisi
Əhalinin yaş strukturu
5 － 9 <td style="text-align:right;padding-left:1em">1.391.142 <td NOWRAP> 10－14 <td style="text-align:right;padding-left:1em">1.506.445 <td NOWRAP> 15－19 <td style="text-align:right;padding-left:1em">1.752.486 <td NOWRAP> 20－24 <td style="text-align:right;padding-left:1em"> 2.117.568 <td NOWRAP> 25－29 <td style="text-align:right;padding-left:1em"> 1.823.530 <td NOWRAP> 30－34 <td style="text-align:right;padding-left:1em">1.794.325 <td NOWRAP> 35－39 <td style="text-align:right;padding-left:1em"> 2.204.159 	 <td NOWRAP> 40－44 <td style="text-align:right;padding-left:1em">2.142.691 <td NOWRAP> 45－49 <td style="text-align:right;padding-left:1em">1.539.869 <td NOWRAP> 50－54 <td style="text-align:right;padding-left:1em"> 1.025.197 <td NOWRAP> 55－59 <td style="text-align:right;padding-left:1em">846.571 <td NOWRAP> 60－64 <td style="text-align:right;padding-left:1em"> 693.538 <td NOWRAP> 65－69 <td style="text-align:right;padding-left:1em">561.795 <td NOWRAP> 70－74 <td style="text-align:right;padding-left:1em">444.331 <td NOWRAP> 75－79 <td style="text-align:right;padding-left:1em">230.768 <td NOWRAP> 80－84 <td style="text-align:right;padding-left:1em">112.835 <td NOWRAP> 85－89 <td style="text-align:right;padding-left:1em">44.509 <td NOWRAP> 90+ <td style="text-align:right;padding-left:1em">19.841 <td NOWRAP>
Fərid Əzizov
Ailəsi
Ailəlidir, 2 övladı var.
Sincan-Uyğur Muxtar Rayonu əhalisi
2010-cu il siyahıyaalınması
1 noyabr 2010-cu il siyahıyaalınmasına əsasən muxtar rayon ərazisində Çində rəsmən tanınan bütün 56 etnik qrupun nümyanəndələri yaşamaqdadır. Muxtar rayonda dövlət tərəfindən rəsmən tanınan 7 türk xalqının nümayəndələri yaşayır və onlar rayondakı ümumi əhalinin 53.25%-ini təşkil edirlər.
Fərid Əzizov
Respublika Çempionatı
2008–2017-ci illərdə 7 dəfə Respublika çempionatının qalibi olmuşdur.
Ümumi nəticələri
6 dəfə Dünya, 3 dəfə Avropa, 7 dəfə Respublika çempionu olmuşdur.
Üz
thumb|[[Uilyam Hoqartın rəsmi]] Üz və ya sifət — insan başının yuxarıda baş dərisinin, aşağıda - alt çənənin küncləri və alt kənarı ilə, yanlardan - alt çənənin kənarları ilə sərhədlənmiş ön hissəsi.
X-XI əsrlərdə Bağdadda siyasi mübarizə
X-XI əsrlərdə Bağdadda siyasi mübarizə - Xilafətin paytaxtı Bağdadda, ideoloji və məzhəb qarşıdurmalarında təzahür edən, sosial-iqtisadi səbəbləri olan üsyanlar.
991-ci ildə xəlifə Əl-Qadirin taxta çıxmasından 1092-ci ildə Sultan Məlikşahın vəfatına qədər İslam tarixi, həm dini, eyni zamanda siyasi mənada "keçid tarixi" kimi səciyyələnə bilər. Xilafətin paytaxtında, davamını gur kütləvi toqquşmalarda və alimlərin mübahisələrində tapan çoxsaylı təlatümlər, adi həyat hadisələrindən daha artıq idi. İnkişafını izləməyə və anlamağa çalışanlar üçün, onlar nəinki sünnüliklə şiəliyin münasibətlərini, eləcə də hakimiyətin mənası aydınlaşdırar.
Bağdad Buveyhilərin dövründə
Əl-Qadirin hakimiyətindən(991-1031) yeni an müəyyən olundu: sünnəni müdafiə etmək və xəlifənin hakimiyətini bərpa etmək. Bunun üçün əlbəttə ki Əl-Qadir, xəlifələrə həmişə kifayət etməyən maddi vəsaitlərdən deyil, çevik diplomatiyadan və missioner fəaliyətindən (da'va) istifadə etməli idi.
994-cü ildə ilk mədrəsə sayılan və şiəliyin müdafiəsi üçün nəzərdə tutulan Sabur bin Ərdəşirin (Dar əl-elm)inə qarşı, xəlifə əl-Hərbiyyə məhəlləsində xütbələrin də nəzərdə tutulduğu cümə məsçidi açdırdı.
O biri yandan, ciddi xalq təlatümləri, bağdadlı şiələrin xüsusi canfəşanlıqla qeyd etdikləri Aşura və Qədiri-Xum mərasimləri ilə əlaqədar, 998-ci ildə alovlandı. Sünnülər buna qarşı iki tədbirə əl atdılar: Mus'eib bin Zubeyrin qəbrinin ziyarətinə, və Mağara günü bayramına (Yaum əl-qar). Birinci Mus'eibin qiyamçı əl-Muxtarın üzərindəki qələbəsinə, ikincisi, peyqəmbərin Əbu Bəkrlə rəqiblərindən gizlənməsi ilə bağlı, sirdən olan epizoda həsr olunmuşdur.
Səbəbi bu mərasimlər olan, 1002-ci ildə baş verən xalq həyəcanları, paytaxt küçələrində Əli və əl-Abbas[5] partiyalarından olan silahlı adamların (ayyarun) toqquşmasına gətirdi. Nəticədə gələn il üçün nəzərdə tutulmuş bütün kütləvi mərasimlər qadağan olundu.[6]
Dərin siyasi böhran və xəlifənin və buveyhi əmirinin hakimiyətlərinin zəifliyini göstərən olduqca ciddi insident 1003-cü ildə baş verdi. Şiələrə müsbət münasibəti ilə tanınan Buveyhi əmiri Baha üd-Dövlə, Musa Kazımın nəslindən olan və imami aləmində ən nüfuzlu şəxs sayılan, Əbu Əhməd əl-Musəviyə dörd vəzifə: ziyarət əmiri, qazi-əl-kudad, hüququ pozuntuları üzrə tribunalın sədri və talibilərin naibi vəzifələrini verəndə. Xəlifə Əbu Əhmədin üç sonuncu vəzifənin eyni zamanda tutmasına razı oldu, lakin onun baş qazi vəzifəsini təsdiq etmədi.[7]
1007-ci ildə baş verən -  Quranda Osmanın təfsiri məsələsini qaldıran Mushafa ibn Məsudla bağlı, başqa insident yenidən Bağdadın sünnü və şiə icmalarını qarşı-qarşıya qoydu. Bu hadisələr, şiə məsçidi Barasanın[8] yağmalanmasının qaranlıq məqamları və iki ən nüfuzlu şafii qazilərinə Əbu Mühəmməd əl Akfani və şeyx Əbu Həmid əl-İsfərayiniyə qarşı hucumlar şəraitində baş verdi. Xəlifənin təyin etdiyi komisiya nəticəyə gəldi ki, İbn Məsudun təvsiri Quran mətninin qəbuledilməz təhrifinə aparır.[9]
Xəlifənin vasitəçiliyi
Qadiriyyənin elan olunmasından sonraki Əl Qadirin hakimiyətinin son illəri, nisbi sakitlik idi; hər hansı xalq həyəcanı Bağdadın içtimai sükutunu pozmadı. Başqa tərəfdən xəlifə hakimiyəti iki dəfə Müşərəf əd Dövlənin iddialarına cavab verməyə nail oldu: əvvəlcə,1023-cü ildə buveyhi əmirinin Bağdadda olanda xəlifə tərəfindən qəbul olunmasına çalışan zaman, və 1024-cü ildə, əvvəldən onun icazəsi olmadan qulamlarının tələbi ilə yenidən xəlifəyə sədaqət andı içdiyinə görə, və yenidən təntənəli surətdə xəlifəyə öz loyal münsibətini izhar etməli olanda.