cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uruqvay müharibəsi
Müharibədən əvvəlki vəziyyət
Uruqvayda iki partiya (Kolorados və Ağlar) arasında daima mübarizə gedir.Dövlətin səriştəsizliyi sayəsinddə bu iki partiya daima şəxsi düşmənçilik və ideoloji mübarizə gedir.Bunun nəticəsində qarşılıqlı toqquşmalara və kütləvi ölümlərə səbəb olurdu.Uzun illər davam edən Uruqvay Vətəndaş müharibəsi nəhayət ki 1851 ildə bitir .1850-ci illərdə ölkədə barışıq sazişi imzalanır ki bu da ölkədə inşafa səbəb olur.Bu inşaf 'Fuzionizm' adlandırılır. Bir müddət sonra Kolorados partiyasının bəzi üzvləri bu inşafı Ağların hakimiyyətin gücləndiliməsinə səbəb olması bildirirlər və buna qarşı cıxırlar.Həmin üsyançılar tutulur və edam edilir.Flores fuzionizmə qarşı cıxaraq Argentinaya müraciət edir.Belə ki bu vaxt orada Argentina konfedarasiyası və Buenos Ayres hökuməti arasinda mübarizə gedir.Kolorados partiyası ilə Batolome Mitre arasına birgə mübarizə haqqında anlaşma imzalanır.Bu köməyin sayəsində 1861-ci ilə Pavon döyüşündə Argentina Konfederasiyası məğlub olur və Argentina birləşdirilir.1863-cü ilin may-iyun aylarında  Mitre verdiyi sözə qisməndə olsa kömək edir.Flores hökumətə qarşı cıxır *Qurtuluş yürüşünə* cıxır.Uruqvay Paraqvayla ittifaqa girmək istəyi bir nəticə vermir amma Karlos Antonio lopesın oğlu bu birliyi dəstələyir .Səbəb o idi ki O Argentinanı Uruqvayı və Paraqvayı işğal etmək istədiyini  (Rio de la Plata vice krallığının ərazisini bərpa etməsi) düşünürdü.1863-ci ildə Argentina federalistlərinin rəhbəri Urkiso bu birliyi qoşulur.Braziliya Uruqvayda hadisələri diqqətlə izləyirdi. 1852-ci ildəki Rosasodakı hücumdan sonra Braziliya Rio de la Plata hövzəsində hökümdarlıq etməyə başladı.Argentina və Uruqvaydakı tərəflər arasındakı mübarizədə hansısa tərəfin qüclənməsini Braziliya istəmirdi.Uruqvaydakı vətəndaş müharibəsi zamanı ordakı braziliyalılar bundan təbii ki zərər çəkir. Uruqvayın əhalisinin 18% (220,000)portuqalca danışırdı onlar özlərini Braziliyalı hesab edirdi.Floresın əsas tərəfdarları məz onlar idi.David Konabario və Antoniu di Soza Netu (ferropal cevrilişində iştirak edən) Braziliyanın paytaxtına gedərək nüdaxilə edilməsini tələb edir (səbəb isə uruqvaylıların braziliyalıları qırması və,fermaları dağıdır).Bu zaman Braziliyada vəziyyət fərqli idi.Belə ki Britaniya imperiyası ilə müharibə həddində idi.Buna baxmayaraq Braziliya öz gücünü nümayiş etdirmək üçün Uruqvaya qoşun yeritməyi düşünürdü. 1mart 1864-ci ildəBernardo Berronun prezidenlik müddəti bitir və onu Aqirre əvəz edir.Braziliya Uruqvaydakı münaqişənin bitməsi üçün ora nümayəndə göndərir.Montevideo hökuməti Paraqvayla ittifaqa arxalanaraq Braziliyanın təziqinə əhəmiyyət vermir.1864-cü ildə hökumət Braziliya,Argentin və Britaniyanın vasitəçiliyi ilə ağlar və kolorados arasında qanışıqlar başlanır.4 avqust danışıqlar dirənir.
Müharibənin başlaması
thumb|alt= Villa del Salto gəmisi 10 avqust Braziliya Uruqvay ərazisinə soxulur.İlk öncə donanma su sərhədini pozur.24 avqustda Paraqvayın 'Villa del Salto' gəmisi braziliya gəmilərinə yaxınlaşaraq xəbərdarlıq atəşi acır sonra Argentina sularına çəkilir.30 avqustda buna cavab olaraq Uruqvay Braziliya ilə bütün əlaqələri kəsir.7 sentyabrda braziliyalılar gəmini ələ keçirmək istəyir .Bu zaman heyət gəminin braziliya donanmasına qismət olmaması üçün gəmini sahilə üzdürərək quma otuzdururlar.<<General Artigas>> gəmisi dokda idi amma Uruqvay gəminin braziliyalılar tərəfindən ələ keçməsini qarşısını akmaq üçün onu satırlar.Braziliyalıların Ağlara qarşı müharibəsindən istifadə edərək Flores və  Sarayvo ilə danışıqlar  başlayır.20 sentyabr sürətli məktublaşmadan sonra Floreslə  Braziliya donanmasın admiralı Lisboa arasın gizli sazış imzalanır.12 oktyabrda Xose Luisa Meni Barret əsas qüvvələrdən ayrılaraq 2 gündən sonra Serro Lorqoya doğru irəliləyir.Kiçik toqquşmalar onun hücumunu ləngitsədə Ağların Melo şəhərini tərk etməsi ilə şəhər ələ keçirilir.Serro Lorqoye döyüşsüz daxil olan braziliyalı qüvvələr şəhəri koloradosa təhvil verərək  24 oktyabrda əsas qüvvələrin yanına qayıdır.Növbəti hədəf Salto şəhəri olur.Şəhər müdafiəçisi Xose 28 noyabrda şəhəri döyüşsüz təslim olur.Kolorados 4 top və 250 nəfəri ələ keçirir.Paysand şəhəri mühasirəyə alınır.6-8 dekabrda şəhərə hücuma keçsədə bir nəticə əldə olunmur.Agirre bura 3000 ordu və 4 top göndərir.Braziliya bura əlavə qüvvələr gəlir. thumb|left|250px|alt=Braziliya ordusunun hücum istiqaməti 24 dekabrda Cənub ordusu Paysanda doğru irəliləyir 2 yanvarda şəhər tutulur.31 yanvarda ordu paytaxta yaxınlaşırdı.27 yanvarda 1865 Munos 1500 nəfərlə Braziliya sərhəddini keçir.Milli qvardiya ilə toqquşmadan sonra İnquaran şəhəri mühasirərə alınır .Munos şəhəri təslim olmağı tələb etsədə bir nəticə əldə etməyib geriyə Uruqvaya qayıdır.15 yanvarda Aqirrenin prezidenlik müddəti bitir onu Tomas Vilyalbu seçilir.Tomas Floreslə danışıqlara gedir.Razılaşmaya əsasən Flores rəsmi seçgilərə qədər prezident vəzifəsini yerinə yetirir.
Nəticə
Martın əvvəlində Floresin əsasən kolorados partiyasından ibarət hökumət təşkil edir.Yeni hökumət orduda və icra hakimiyətini Ağlardan və Fuzionistlərdən təmizləyir.Braziliya özünə Floresin timsalında müttəfiq tapır.Argentina isə bir tərəfdən Mitrenin köhnə dostunun Floresin hakimiyyətə gəlməsi qane edirdisədə bu müttəfiqlik nəticəsində Paraqvay müharibəsinə cəlb olunmasına səbəb olmuşdur.
Delphinium patens
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Soltanağa Bayramov
Soltanağa Nəhmət oğlu Bayramov — hərbi həkim, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı.
Həyatı
17 oktyabr 1936-cı ildə Lənkəran rayonunun Şürük kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini Astara rayonunda almışdır. 1957-ci ildə Lənkəranda tibb məktəbini bitirmişdir. 1957-ci ildə Lənkəran Tibb Məktəbini bitirərək, təyinatla hərbi hospitalda əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 1967-ci ildə fizio-terapevt, sonra isə rentgenoloq-texnik vəzifəsində işləmişdir.
Soltanağa Bayramov hospitalda çalışdığı müddət ərzində "Səhiyyə əlaçısı" adını qazanmışdı. Milli Ordumuzun neçə-neçə əsgərinin sağalıb fəal həyata qayıtmasında Soltanağa Bayramovun böyük əməyi olmuşdur.
Soltanağa Bayramov 23 avqust 1993-cü ildə Əlikram Hümbətovun dəstələri ilə döyüşlər zamanı həlak olmuşdur.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 avqust 1993-cü il tarixli 740 saylı fərmanı ilə Bayramov Soltanağa Nəhmət oğlu ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Ailəsi
Ailəli idi, dörd övladı var.
ABŞ-nin təcridçilik siyasəti
Ümumi məlumat
Təcridçilik, Amerikanın uzun müddət Avropa ittifaqlarına və müharibələrə qoşulma mövzusundakı istəksizliyini ifadə edir. Təcridçilər, Amerikanın dünya üzərindəki dünyagörüşünün Avropa cəmiyyətlərinin baxış bucaqlarından fərqli olduğunu və Amerikanın müharibə xaricində başqa yollarla azadlıq və demokratiya səbəbini inkişaf etdirə biləcəyini müdafiə etdi. Amerikanın təcrid siyasəti dünya səhnəsini buraxmaq demək deyildir. Təcridçilər ABŞ-nin bir dünya oyunçusu olması və xüsusilə Qərb Yarımkürəsində torpaq, ideoloji və iqtisadi maraqlarının daha da irəli aparılması fikrindən xoşlanmadılar.
Müstəmləkə dövrü
Təcridçilərin perspektivi müstəmləkə günlərinə əsaslanır. Koloniyalar, dini zülm, iqtisadi parçalanma və müharibənin olduğu Avropadan qaçan bir çox insan tərəfindən dolduruldu. Onların yeni vətəni keçmiş yollardan daha yaxşı şeylər etmək üçün bir yer kimi görüldü. Avropadan gələn səfər məsafəsi və sərtliyi, Yeni Dünyanın Köhnə Yoldan uzaq olduğunu vurğuladı. İstiqlaliyyət müharibəsi əsnasında Fransa ilə ittifaq izləməsinə baxmayaraq, təcrid siyasətinin kökləri, müstəqillikdən çox əvvəl quruldu. Tomas Peyn, kölgəli ittifaqlar üçün çox sayda arqument təqdim edən “Common Sense”(Sağlam düşüncə) adlı əsərində təcridçi düşüncələri aydınlatdı. Peynin əsəri o qədər çox siyasi təsir etdi ki, Qitə Konqresi Fransa ilə ittifaq qurmağa qarşı çıxdı və yalnız müstəqillik müaribəsinin qazanılmasının mümkün olmadığı hallarda qəbul edildi. Corc Vaşinqton, Farewelldə təcrid mövzusunda bunları söyləmişdir:
Vaşinqton hörmət və geniş qəbul edilmiş bir perspektiv təklif etmişdir. ABŞ Fransa ilə ittifaqını dayandırdı.Sonra Amerikanın üçüncü prezident Tomas Cefferson açılış çıxışında "sülh, ticarət və bütün xalqlarla dürüst bir dostluq quraraq ittifaqların heç kəslə dolaşmadığını" demişdir.
XIX əsr
Amerika, XIX əsr ərzində və XX əsrin əvvəlində, qərb tarixinin qeyri-adi bir müvəffəqiyyəti olaraq, siyasi olaraq təcrid qaldı. Tarixçilər həqiqəti Avropadan ayrı bir coğrafi yerə aid edirlər.
1800-cü illərdə Amerika Şimali Amerikada genişləndi və ənənəvi perspektivdən ayrılmadan Karib və Sakit okeanda bir imperatorluğu birləşdirməyə başladı. 1812-ci il müharibəsi, Meksika müharibəsi və İspan-Amerikan müharibəsi zamanı ABŞ, ittifaqlara qatılmadan və ya Avropada savaşmadan döyüşürdü. Yenə də, 20-ci əsrin ortalarına doğru bu siyasətin qızılı və yıxacaq təzyiqlər xaricə çıxırdı. Alman və Yapon işğalarının ortaya çıxması, ABŞ-ni təhdid edir və daha sonra Birləşmiş Ştatların xoşuna gəlməyən məmnuniyətsizliyi az qala tamamilə ortadan qaldırdı. Amerika Birləşmiş Ştatlarının İspaniya-Amerika müharibəsi zamanı Filippini işğal etməsi ABŞ-nin maraqlarını Qərbi Sakit Okeanına - Yaponiyanın maraq sahəsinə yönəltdi.Dənizaltı kabel və radio kimi inkişaf etmiş nəqliyyat və rabitə, iki qitəni bir-birinə bağladı. Daşınma və xarici ticarətin artması Amerikanın dünya rolunu tədricən gücləndirdi.
Daxildə əsas dəyişikliklər var idi. Şəhər mərkəzli ticarət, sənaye və maliyyənin tarixi üstünlüyü və çöl və kiçik qəsəbə Amerikasında- təcridciliyin sonunun gəlməsində iştirak etdi.
Birinci Dünya müharibəsi
Birinci Dünya Müharibəsi əsnasında Amerikan gəmilərinə qarşı, Almaniyanın rahat dənizaltı hücumları, ABŞ-ni, uzun illər davam etdirdiyi tərəfsizlikdən imtina etməyə təşviq etdi. Ölkənin Birinci Dünya müharibəsində Orta Qüvvələr əleyhinə nəticələnən iştirakı, təcrid siyasətindən ilk böyük ayrılığa işarət etdi. Lakin, müharibə başa çatdıqda,bu, Amerika Birləşmiş Ştatlarının arxasında qalmaq üçün Avropa öhdəliyini sürətləndirdi. Prezident Vudro Vilsonun səylərindən müstəqil olaraq Senat, müharibəni sona çatdıran Versal sülhünü rədd etdi və Amerika Birləşmiş Ştatları Millətlər Cəmiyyətinə üzv ola bilmədi.
1920-ci və 1930-cu illərdə, Amerikalıların təzyiqi, Avropanın ittifaqlarında və müharibəərində qarşısına çıxmağa davam etdi.
İkinci Dünya müharibəsi
1940-cı il təcridçilik siyasəti üçün son dönüş nöqtəsi oldu. Avropadakı Alman hərbi müvəffəqiyyətləri və İngiltərə müharibəsi, ölkə səviyyəsində Amerikalıları müharibəyə qarşı öz mövqeyini yenidən düşünməyə vadar etdi. Almaniya və İtaliya Avropa və Afrikada hegemoniya qursa da və Yaponiya Şərqi Asiyanı işğal etsə də, əksəriyyət Qərb Yarımkürəsində bu vəziyyətin bir sonrakı sırada ola biləcəyinə inanırdı. Amerika istilaları durdurmağı bacardısa belə, bir qarnizon dövləti olmaq məcburiyyətində qalacaq və həyat tərzi yox olacaqdı. Bir çox adam 1940-cı və 1941-ci illərdə müdaxiləçi olmayan Amerika Birinci Komitəsinə hələ dəstək verdi.Əksər Amerikalı, Axis ölkələri üzərində real müharibə elan edilməsinə qarşı çıxdı, ancaq Yapon dəniz qüvvələri 7 Dekabr 1941-ci ildə Pörl Harbora hiyləgərcə hücum təşkil etdiyində hər şey birdən dəyişdi. Almaniya və İtaliya dörd gün sonra ABŞ-yə müharibə elan etdi. Amerika Axis güclərinə qarşı tam bir müharibə üçün özünü qalvanizasiya etdi.
Təcridçilikdə qalmaq
Təcridçi dünyagörüşü Amerikan deyimindən tamamilə itmədi, ancaq Amerika siyasətində və məsələlərində bir daha əsla diqqətə çarpan bir şəkildə ortaya çıxmadı.Bu müharibədən kənara çıxan tendensiyaların balans işi idi. Müharibə əsnasında Ruzvelt rəhbərliyi və digər liderlər Amerikalılara Birləşmiş Millətlər Təşkilatının quruluşunu (1945) dəstəkləməyə və müharibənin ardından Cozef Stalin tərəfindən Sovetlər Birliyi tərəfindən formalaşan təhdid və təcrid siyasətinin geri dönüşünü yüngülləşdirdi. Birləşmiş Ştatların qabaqcıl rol oynadığı müharibə sonrası dünya mühiti, sənaye sektorunun və maliyyənin zəfəri, geniş təhsil və informasiya sistemləri, yeni hərbi texnologiya və internasionalist liderliyi ilə dəyişəcəkdi. Bir neçə lider, Amerikanın ənənəvi olmayan müdaxilə edilə bilməz siyasətinə geri döndüyündən bəhs etmək üçün yüksəlirdi, ancaq əslində, ənənəvi Amerikan təcridçiliyi çoxdan keçmiş halına gəlmişdi.
Ağbaş (Şabran)
Ağbaş – Azərbaycan Respublikasının Şabran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Asim Mollazadə
Asim Nazim oğlu Mollazadə — siyasətçi, Azərbaycan Demokratik İslahatlar Partiyasının sədri, Milli Məclisin deputatı, tibb elmləri doktoru.
Ağbaş (Şabran)
Tarixi
Şabran rayonuna məxsus Ağbaş kənd ərazi dairəsi Siyəzən rayonu ərazisində eksklav (anklav) şəraitdə Samur-Abşeron kanalının kənarında, Samur-Dəvəçi ovalığında yerləşir. Yaşayış məntəqəsi XX əsrin ortalarında Cirax, Hacıiskəndərli və Təkyə kənd sakinlərinə məxsus Ağbaş adlanan qışlaq yerində bəzi ailələrin məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Oğuzların ağbaş tayfasının adındandır. Etnotoponimdir. XTX əsrin əvvəllərində keçmış İrəvan xanlığında Aqbaş adlı kənd qeydə alınmışdır. 1900-cü ildə İran ərazisində Ağbaşlı kecidi adlı yerin olması haqqında məlumat verilir.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 2605 nəfər təşkil edir.
Asim Mollazadə
Siyasi fəaliyyəti
1992–1993-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Analitik informasiya xidmətinin rəhbəri, 1993-cü ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti Aparatının Xarici əlaqələr şöbəsinin müdiri və Ermənistanla hərbi münaqişənin həllinə dair danışıqlarda Prezidentin xüsusi nümayəndəsi vəzifələrində çalışmışdır. 1993– 2005-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası sədrinin xarici məsələlər üzrə müavini olmuşdur.
Ağbaş (Şabran)
Görkəmli şəxsləri
Samir Zülfiqarov — Azərbaycan Milli Qəhrəmanı
Asim Mollazadə
Siyasi fəaliyyəti
1994-cü ilin fevralından −1998-ci ilədək – Demokratiyanın İnkişafı Fondunun təsisçilərindən biri və vitse-prezidenti, 1998-ci ilin mayından etibarən – Azərbaycan Avro-atlantik Mərkəzinin təsisçisi və prezidentidir.
2000-ci ilin noyabrından 2005-ci ilin noyabrınadək – Milli Məclisin deputatı, Beynəlxalq əlaqələr üzrə parlament komissiyasının üzvü, 2001-ci ilin yanvarından 2005-ci ilin noyabrınadək – Azərbaycanın Avropa Şurası Parlament Assambleyasındakı (AŞ PA) nümayəndə heyətinin üzvü. AŞ PA-nın Yaxın Şərq altkomitəsinin sədri, monitorinq və siyasi komitələrinin üzvü. AŞ PA-nın Belorusiya üzrə məruzəçisi olmuşdur.
Hicaz krallığı
Hicaz krallığı — Səudiyyə Ərəbistanının Hicaz bölgəsində yaranmış dövlət. Haşimilər sülaləsi tərəfindən idarə olunan Hicaz krallığı 1916-cı ildən 1925-ci ilə qədər mövcud olmuşdur.
Krallıq öncəsi Hicaz
1517-ci ildə Misiri ələ keçirən Osmanlı sultanı I Səlim Hicaz bölgəsini də Osmanlı torpaqlarına daxil etdi. Osmanlıların dövründə Hicazın idarə edilməsi Məkkə şəriflərinə tapşırılmışdır. 1807-ci ildə xəvariclərin çıxışlarını yatırdığı üçün Misir hakimi Mehmed Əli Paşanın idarəçiliyinə verilir. 1845-ci ildə Osmanlı İmperiyası ilə Misir arasında bağlanan müqaviləyə əsasən Hicaz təkrar Osmanlı torpaqlarına daxil olur.
Krallığın yaranması
Hüseyin ibn Əli 5 iyun 1916-cı ildə krallığını elan etməi ilə ərəblərin Osmanlı ordusuna qarşı hücumları başladı. 16 iyun tarixində Ciddəni Britaniya ordusu ələ keçirdi. Hüseyin ibn Əlinin hakimiyyəti yalnız İngilislər tərəfindən tanındı. İngilislərin dəstəyi ilə Akabeni 1917-ci ildə ələ keçirdikdən sonra demək olar ki, bütün Hicaz osmanlılardan azad edilmiş oldu. Hicaz hakimi Qalib Paşa Taifdə Abdullah ibn Hüseyinə təslim olmasına baxmayaraq Mədinə hakimi Ömər Fəxrəddin Paşa Mudros barışığına qədər şəhəri mühafizə etdi. 13 yanvar 1919-cu ildə Sultanın əmri ilə şəhəri Hicazlılara təhvil verdi.
Krallığın süqutu
3 mart 1924-cü ildə Türkiyədə xəlifəlik ləğv edildi. Bundan sonra Hüseyn özünü xəlifə elan etdi. Əbdüləziz ibn Səud Hicaza hücum etməyi qərarlaşdırdı. Vəhhabilər, 1924-cü ilin avqustunda Taifə hücum edərək qətliam törətdilər. Nəcd əmiri Əbdüləzizin ordusu Hicaza girməmişdən, 5 oktyabr 1924-cü ildə Hicaz əmiri Hüseyn ibn Əli hakimiyyəti oğlu Əliyə buraxaraq ölkədən qaçaraq İordaniya kralı Abdullah ibn Hüseynin yanına sığındı. Nəcd ordusunun Məkkə və Mədinəni ələ keçirməsi ilə Əli ibn Hüseyn Ciddəyə tərəf çəkildi. Daha sonra krallıqdan imtina edərək İraq kralı olan qardaşı Feysəl ibn Hüseynin yanına qaçdı. Bununla da, Ərəbistan yarımadasında Haşimilərin hakimiyyətinə son qoyuldu. Hicaz krallığına son qoyan Əbdüləziz ibn Səud özünü 1926-cı ildə Hicaz kralı və Nəcd Sultanı elan edir. Daha sonra 1932-ci ildə Nəcd, Şammer və Hicaz torpaqlarında öz müstəqil Səudiyyə Ərəbistanı dövlətini qurur. Haşimilər sülaləsi isə Britaniyanın köməyi ilə Mesopotamiyada və İraqda hakimiyyətlərini davam etdirdilər.
Tokat
Tokat — Türkiyənin Tokat ilinin inzibati mərkəzi. Qaradəniz bölgəsi ndə yer alan Tokat şimalında Samsun, şimal-şərqində Ordu, cənub və cənub-şərqində Sivas, cənub-qərbində Yozğad, qərbində Amasiya ilə həmsərhəddir.
2009-cu ilin siyahıyaalmasına görə 129.879 sakinə sahib idi. Əhalinin sayı 2018-ci ildə 201.294 nəfərə çatmışdır.
Zemo Adzvisi
Zemo Adzvisi — Gürcüstanın Xaşuri bələdiyyəsinin inzibati ərazi vahidində kənd.
Piaui
Piaui (Piauí) — Braziliyanın şimal-şərqində yerləşən ştat. Qərbdə Maranyan və Tokantins, cənubdan Baiya, şərqdən Seara və Pernambuku ştatları ilə sərhədlənir. Şimalı Atlantik okeanın sahilini təşkil edir. İnzibati mərkəzi Terezina şəhəridir.
Delphinium polycladon
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Zemo Adzvisi
Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə kəndin əhalisi 123 nəfər idi. 2014-cü ildə 88 nəfər yaşayırdı.
Piaui
Coğrafiya
Ştatın sahil xətti 66 km-dir. Bu göstərici ilə ölkədə okeana çıxışı olan ştatlar ərazisində ən qısa sahil xəttidir.
Zemo Adzvisi
Ədəbiyyat
gse: 4 506
Piaui
Tarixi
Mtat ərazisində ilk məskunlaşma 1674-cü ilə təsadüf edir. XVII əsrdən burada kasıblar, izeuitlər, keşişlər, hindular və qara qullar məskunlaşmışlar. Bu gəlmələrlə burada heyvandarlıq inkişaf etdirilmişdir.
İnzibati quruluş
İnzibati cəhətdən 4 mezoregion və 5 mikroregiona bölünür.
İqtisadiyyat
Piaui Braziliyanın ən kasıb ştatlarından biridir. Burada sənaye olduqca zəyifdir. Gəlirin əsasını kənd təsərrüfatı təşkil edir. Burada iri buynuzlu heyvandarlıq üstünlük təşkil edir. Üstəlik Çəltik, Şəkər qamışı və Maniok əkilib becərilir.
Düzcə
Düzcə — Türkiyənin Düzcə ilinin inzibati mərkəzi. 1999-cu ildə Bolu ilindən ayrılaraq, il statusu qazandı.
Seyid Əhməd Xan
Həyatı
Seyyid Əhməd Xan və ya Ser Əhməd 17 oktyabr 1817-ci ildə Hindistanda, Dehli şəhərində anadan olmuşdur. Atasının ölümündən sonra təhsilini yarımçıq qoyan Əhməd Xan ailəsinin maddi cəhətdən vəziyyətinin ağır olmasına görə işləməyə başlayır. Yaradıcılığına 23 yaşından başlayan Əhməd Xan ilk olaraq dini məsələlərlə bağlı məqalələr yazmağa başlayır. 1847-ci ildə "Asarus-Sənadidə" adlı kitabı çıxır və 1857-ci ildə ingilislərin Hindistanı işğalı zamanı İngilisləri dəstəklədiyi üçün İngiltərə dövlətinin marağını özünə cəlb edir.
1869-1870 ci illərdə İngiltərəyə gedərək həmin dövlətin kəşfiyyatı ilə sıx əlaqə yaradır və Hindistana geri qayıdarkən "Muslim Cambridge" təşkilatını yaratmağı planlaşdırır. Ölkəsinə qayıdarkən bu təşkilatı yaradır və "Təhzibul-Əxlaq" adında qəzet nəşr etməyə başlayır.
Təbii ki, bu məkirli planların arxasında çirkin siyasət dururdu. Çünki, Qərb Kəşfiyati ilə bağlı olan şərqşünas alimlər İslama zərbə vurmağın yollarından birini müsəlmanların hədis küliyyatını əllərindən alinmasında görürdülər. Hədisləri aradan qaldırmaqla bir çox etiqadi və şəriətlə bağlı suallar cavabsız qalacaq və İslama qarşı maraq azalacaqdı.
Bu səbəblərə görə Hindistanda İslamı zəiflətmək üçün Əhməd Xan İngilis kəşfiyyatının dəstəyi ilə bir çox addımlar atır və bir çox tələbələr yetişdirir.
XIX əsrin sonlarında dini və ictimai-siyasi modernizmin ilk təzahürləri oyanmağa başlamışdır. Dini modernizmin iki qolu olmuşdur. Bunlardan biri bəhailər və qədyanilər kimi İslamın təməl prinsiplərindən aralanmış, yeni təlimlərlə çıxış edənlər idi. Ancaq Cəmaləddin Əfqani, Məhəmməd Əbdüh, R. Riza, Seyyid Əmir Əli, Seyyid Əhməd Xan, Seyyid Qütb, Əli Şəriəti kimi dinin əsaslarını danmayan, onlara yeni yozum verən, onları çağdaş zamana uyğunlaşdırmaq istəyən düşünürlərin ideyaları daha çox yayılmışdır.
Seyyid Əhməd Xan modernist baxışlarına görə "agent", "dinsiz", "zındıq" adlandırılıb.
Seyyid Əhməd Xan hərəkətinin təbii elmlər və materialist Qərb mədəniyətinə heyranlıq və bağlılıq əsasına dayandığı, onun İslamı modern həyata uydurmağa çalışdığı xüsusu da ona yönəldilən tənqiqlər arasında yer almaqdadır.
Qərb mədəniyətinin nəticələrini heç bir şəkildə seçimə tabe tutmadan bunların müsəlman toplumlarca uyğulanmasını istəməsi, qurduğu müəssəsələrdə İngilis müəllimlərə öncəlik tanıyaraq yeni nəslin İngilis mədəniyyəti ilə yetişdirilməsinə şərait yaratması və Qərbə gərəyindən artıq dəyər verməsi bir başqa tənqid mövzusudur. Yenə qurduğu məktəblərdə uyğulamalı elmlər tərk edilib sadəcə teorik elmlər, dil və ədəbiyyat oxudulması da ayrıca tənqid olunmuşdur.
Seyyid Əhməd Xan 27 mart 1898-ci ildə vəfat edib.
Çaraq
Çaraq — Azərbaycan Respublikasının Şabran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 2 aprel 2010-cu il tarixli, 982-IIIQ saylı Qərarı ilə Dəvəçi rayonunun Çaraq kəndi Ağbaş kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Çaraq kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 219 nəfər təşkil edir.
Ədalət Qasımov
Ədalət Qasım oğlu Qasımov — AMEA-nın A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun "Əliyevşünaslıq" şöbəsinin müdiri, tarix üzrə elmlər doktoru.
Həyatı
Ədalət Qasım oğlu Qasımov 5 dekabr 1956-cı ildə Naxçıvan şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. 1963–1973-cü illərdə Naxçıvan şəhər 1 saylı orta məktəbində orta təhsil almışdır. 1973-cü ildə Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun tarix fakültəsinə daxil olmuş, 1977-ci ildə həmin institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1977–1979-cu illərdə AMEA Tarix İnstitutunun əyani aspiranturasında təhsil alıb. 1986-cı ildə "Naxçıvan MSSR zəhmətkeşlərinin maddi rifahının və mədəni səviyyəsinin yüksəlməsi (1971–1980-ci illər)" mövzusu üzrə namizədlik dissertasiyasını uğurla müdafiə etmişdir.
Naxçıvan Muxtar Respublikasının, eləcə də müasir tariximizin digər məsələləri ilə bağlı 3 monoqrafiya və 100-dən çox məqalə nəşr etdirmişdir. 2011-ci ildə "Heydər Əliyev və Naxçıvan Muxtar Respublikasının inkişaf tarixi (1969–2003-cü illər)" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Hazırda AMEA Tarix İnstitutunun "Əliyevşünaslıq" şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışır.
Senecio gregorianus
İstinadlar
Senecio gregorianus Senecio gregorianus
Vaqif Yaquboğlu
Daşdəmirov Vaqif Yaqub oğlu (Vaqif Yaquboğlu) — "Dədə Qorqud Ocağı" (DQO) Yaradıcılıq Mərkəzinin (QHT) təsisçisi və sədri (2001), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1999), "Araz" (2005) və "Dədə Qorqud" (2010) Ali mükafatları laureatı (2005), şair,                 bədii qiraətçi.
Həyatı
Vaqif Yaquboğlu 24 oktyabr 1948-ci ildə Qəbələ rayonunda anadan olmuşdur. Bakı şəhəri 44 saylı orta, 1 saylı musiqi məktəbinin tar sinifini (1965), Bakı Politexnik texnimumunu (1967),Ümumittifaq Yeyinti Senayesi İnstitutunu (1973, Moskva), Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetini (xalq artisti Şahmar Ələkbərovun kursunu) bitirmişdir (1990). 1968-ci ildən tar və gitara ifaçısı kimi fəaliyyət göstərmiş, 1983-cü ildə "Qəbələ" instrumental ansamblı yaratmış, 7 il ansambla rəhbərlik etmişdir.
"Canım-Azərbaycanım" adlı poeması KİV-in "Araz" Ali Mükafatına təqdim olunmuş və müəllifə fəxri diplom verilmişdir. Bayatı ilə yazılmış ilk poemanın müəllifidir. Təsis etdiyi və sədri olduğu "Dədə Qorqud Ocağı" Yaradıcılıq Mərkəzi (QHT) "Vektor" Elm Mərkəzinin "Şahmar Əkbərzadə" adına beynəlxalq diplomuna layiq görülmüşdür.
Qarabağ müharibəsi zamanı və sonrakı dövrlərdə döyüş bölgələrində, hərbi hissələrdə və hospitallarda döyüşçülər qarşısında vətənpərvərlik ruhunda etdiyi çıxışlara görə Müdafiə Nazirliyinin "Şah İsmayıl Xətai" fəxri fərmanı ilə təltif olunmuşdur. Ayrı-ayrı vaxtlarda ona "Ozan", "Məclislərin şahənşahı", "Sənət məcnunu", "Qızıl qələm", "Qızıl mikrofon", "Qüdrətli söz cəngavəri", "Poeziya aşiqi", "Oskar sima" və s. mükafatlar, diplomlar, fəxri fərmanlar, titullar verilmişdir. Haqqında Az.TV-də dörd portret verliş çəkilmişdir.
Sözlərinə; "Get, səni xoşbəxt olasan", "Canım-Azərbaycanım", "Qəbələ", "Gəl barışaq", "Küsdüm, dilin açıldı","Ana" və s. mahnılar bəstələnmişdir. O, həmçinin bir çox kassetlərin, disklırin, "Oğul oğul olsa" (2001) kimi bir çox kliplərin, "Yanğı" (1995) və "Ramiz Hacıyev" (2014) sənədli filmlərinin rejissoru və ideya müəllifidir. Bir çox televiziya filmlərində və tamaşalarında çəkilmişdir. Azərbaycan televiziya və radio kanalları bu gün də bir sənətkar və bir ziyalı kimi Vaqif Yaquboğlunu öz veriləşlərə dəvət edirlər.
"Toyunuz mübarək" (2001) və "Oğul oğul olsa"(2014) adlı kitabları çapdan çıxmış və 22 kitabda müxtəlif müəlliflər onun haqda yazılar vermişdir.Bir neçə kitabın redaktorudur."MƏDƏNİYYƏT" qəzetinin müxbiri olmuş və bir çox qəzetlərlə,o cümlədən "KİRPİ" satirik jurnalı ilə əməkdaşlıq etmişdir.Şair Telman Qəhrəmanov "Ümid məktubu" (2005) poemasını Vaqif Yaquboğluna həsr etmişdir.
2010-cu ildən "Dədə Qorqud Ocağı" Yaradıcılıq Mərkəzində rəhbərliyi altında aparıcılıq kursu fəaliiyət göstərir.
Sabir Məmmədov (kimyaçı)
Həyatı
Məmmədov Sabir Əhməd oğlu 10 iyun 1937-ci ildə  Gəncə şəhərində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur (əslən Qazax rayonundandır). 1956-cı ildə orta məktəbi bitirmiş və həmin ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin birinci kursuna kimya fakultəsinə daxil olmuşdur. Hələ institutun dördüncü kursunda akademik V.F.Neqreevin dəvəti ilə AEA-nın Qeyri-üzvi kimya institutunun korroziya laboratoriyasına laborant vəzifəsinə işə götürülmüşdür. 1961-ci ildə ADU-nin beşinci kursunu bitirdikdən sonra korroziya laboratoriyasında mühəndis vəzifəsinə keçirilmişdir.1964-cü ildə ADU-nin üzvi-kimya kafedrasına aspiranturaya daxil olmuş və 1967-ci ildə bitirmişdir.1967-ci ildən AMEA-nın Aşqarlar kimyası institutunda işləmişdir. 1975-ci ildə namizədlik dissertasiyası müdafiəsindən sonra bu institututda baş elmi işçi və sonra analitik kimya laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir. 1991-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş və 1993-cü ildə təyinatla Ali Dənizçilik məktəbində professor vəzifəsində, 1994-cü ildə isə Azərbaycan-Almaniya birgə müəssisəsində direktor vəzifəsində işləmişdir. 2003-cü ildən bu günə qədər laboratoriya müdiri kimi AMEA-nın Aşqarlar kimyası institutunda fəaliyyətini davam etdirir.
Elmi fəaliyyəti
Alkilarilsulfoxloridlərlə poliaminlər arasındakı reaksiyasının sistematik tədqiqi mono- və disulfamidlərin yeni alınma şəraitinin tapılmasına imkan vermişdir və bu tədqiqatlar mono- və disulfamidlərin yeni törəmələrinin sintezinə kömək etmişdir. Alınmış sulfamidlərin N-alkil və dördlü ammonium duzları anti-bakterıal və metalların korroziyasına qarşı çox yüksək effektə malik olduğunu nəzərə alararaq disulfamidlərin yeni alınma üsulları işlənib hazırlanmışdır. Bu üsullar N-alkilsulfamidlərin N-alkilləşmə və yodla oksidləşmə reaksiyalarına əsaslanmışdır.
Bunlardan  başqa   S.Ə.Məmmədov ilk dəfə olaraq funksional əvəz olunmuş sulfamidlərin və poliaminsulfamidlərin heterosiklləşmə reaksiyasının yeni üsullarını işləyıb hazırlamış və müxtəlif tərkibli heterosulfamidlər alınmışdır. Sintez edilmiş N-əvəzolunmuş sulfamidlər və onların heterosiklik törəmələrinin sürtkü yağlarına, sürtkülərə və xüsusi mayelərə aşqar kimi xassələri öyrənilmişdir. Müəyyən edilmişdir ki, bu maddələr bioloji-aktiv maddələr olub həm bakterisid kimi (stafilokok, bağırsaq göbələkləri, penisillium mikroblarına qarşı), həm də antimikrob aşqarlar kimi istifadə oluna bilər.
S.Ə.Məmmədovun elmi fəaliyyətinin bir istiqaməti də aşqarların, sürtkü yağlarının, sürtkülərin və xüsusi mayelərin tətbiqinin elmi əsaslarına aiddir. Bu istiqamətdə aparılan təqiqatıar əsasında yeni yüksək keyfiyyətli kipləşdirici-yağlayıcı və boru yivləri üçün qoruyuci-yağlayıcı plastik sürtkülər alınmış, ilkin komponentlər çox uçuz və yerli xammallar olduğu və məlum sənaye sürtkülərdən effektli olduğuna görə tətbiq üçün tövsiyə edilmişdir.
Elmi əsərləri
Sabir Məmmədov 120-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 32 müəlliflik şəhadətnaməsi və patentin müəllifidir. Əsərlərin təxminən 40–a yaxını xaricdə çap olunmuşdur. 28 elmi əsəri isə beynəlxalq bazalarda referatlaçdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda nəşr olunub.
Beynəlxalq konfranslarda iştirakı
Sabir Məmmədov yüksək keyfiyyətə və triboloji xassələrə malik hermetik sürtkülərin, nanoölçülü metal atomu və onların oksidləri olan plastik sürtkülərin alınması, tərkibində sulfamid qrupu olan çoxfunksiyalı üzvi birləşmələrin yeni alınma üsullarınin müəyyən edilməsi  ilə bağlı  MDB ölkələrində keçirilən Beynəlxalq simpozium və konfranslarda iştirak etmiş, apardığı elmi-tədqiqat işlərinin nəticələrini məruzə etmişdir:
AMEA Aşqarlar Kimyası İnstitutu
Sabir Məmmədov 2006-cı ildən Aşqarlar Kimyası İnstitutunda “Aşqarların, sürtkü yağlarının, sürtkülərin və xüsusi mayelərin tətbiqinin elmi əsasları”  laboratoriyasına rəhbərlik edir. Rəhbərlik etdiyi laboratoriya illər ərzində mühüm sənaye əhəmiyyətli sürtkülərin alınma üsullarının və tətbiqinin elmi əsaslarının işlənilməsi, fizioloji aktiv maddələrin sintezi sahəsində mühüm nailiyyətlər əldə etmişdir.
Dissertantlara elmi rəhbərlik və opponent
Professor müəyyən etdiyi fəlsəfə doktoru və elmlər doktorluğu üzrə dissertasiya mövzuları aktual problemlərin araşdırılmasına həsr olunur. Professor Sabir Məmmədovun rəhbərliyi ilə 6 kimya üzrə fəlsəfə doktoru  hazırlanmısdır. Fəlsəfə doktorları:
Bihuşedici dovşandodaq
(Lagochilus inebrians) - cinsinə aid bitki növü.
Botaniki xarakteristikası:
Quru yerlərdə, çınqıllı yamaslarda, quru yovşanlı-taxıllı, yovşanlı-müxtəlifotlu öndağlıq bozqırlarda bitir.
Bitki çiçəkləyən zaman toplanılmalıdır. Xammalın müəyyən ərazilərdən toplanılması 2-3 ildən bir həyata keçirilir.
Toplanılmış xammal hava dəyişilən kölgə yerlərdə və ya 45-500C temperaturda ventilyasiya şəraitində quruducu şkafda dərhal qurudulmalıdır.
Xammal kimi bitkinin çiçək, yarpaq, nazik gövdəsi götürülür. Zəif iyli, acı dadlıdır.
Quru ventilyasiyalı yerlərdə (stellayda) saxlanılalıdır. Saxlama müddəti 3 ildir.
Tərkibi və təsiri:
Xammalın tərkibində laqoxilin spirti, efir yağı, aşı maddələri (10-14%), üzvi turşu, karotin, filloxinon, askorbin turşusu və s. vardır.
Qanaxma vəhemorragik diatezlərdə dərmandır. Tərkibində laqoxilin spirti, efir yağı, aşı maddələri (10-14%), üzvi turşular, karotin, filloxinon, askorbin turşusu və karatinoidlər vardır.
Maye və sulu ekstraktı hemorragik diatez, burun və digər qanaxmalarda  tətbiq edilir.
Azərbaycan Həmkarlar İttifaqı Şurasının V ildönümü (film, 1925)
Azərbaycan Həmkarlar İttifaqı Şurasının V ildönümü qısametrajlı sənədli filmi 1925-ci ildə "Kino-Mədənçi" Studiyası nda istehsal edilmişdir. Filmdə fəhlə sinfinin avanqardı Azərbaycan Həmkarlar İttifaqı Şurasının yaradılmasının beşinci ildönümündən bəhs edilir.
Məzmun
Filmdə fəhlə sinfinin avanqardı Azərbaycan Həmkarlar İttifaqı Şurasının yaradılmasının beşinci ildönümündən və bu illər ərzində həmkarlar təşkilatlarının Azərbaycan zəhmətkeşlərinin həyat və məişətində və onların sağlamlığının qorunmasında rolundan, eləcə də bu yubileyin təntənə ilə qeyd olunmasından bəhs edilir.
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 29.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1925-ci ilin Azərbaycan filmləri 1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Steyneqer suitisi
Steyner suitisi — Adi suitiyə daxil olan yarımnöv. Məhdud ərazidə Şimali Sakit okeanda, Kuril adaları, Kamçatka və Komandor adaları ərazisində yayılmışdır. Yarımnövün adı Amerika zooloqu Leonard Steynerin şərəfinə adlandırılıb (1851–1943) 2000-ci ildə Urup adasının qərb sahillərində 133 baş müşahidə edilmişdir. 2003, 2005, 2007 və 2012 illərdə iyunun sonu iyulun əvvəllərində Urup adasında olan Kuzinot burnundan Utinıx adalarına qədərki ərazidə 20–64 baş fərd müşahidə edilmişdir.
Suiti
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
İki növü var:
Adı suiti öz növbəsində iki yarımnövə bölünür: Avropa yarımnövü P. v. vitulina  və Kuril yarımnövü (ya Steyneqer suitisi) P. v. stejnegeri. Kuril suitisi hazırda Rusiyanın Qırmızı kitabına daxildir.
Suitilər balıqlarla, pinqvinlərlə qidalanan yırtıcı məməlilərdir. Tez-tez quruya çıxırlar, çoxalmaları quruda gedir. Bu canlılar geniş coğrafiyada yaşayırlar. Qütblərdə yaşayan suitilər buzda dəlik açırlar. Bu dəlik suitinin nəfəs almasına, ətrafdaki təhlükələri görməsinə, eləcə də ovunu və buzun üstünə çəxaraq dincəlməsinə xidmət edir. Dəliklərin açılması və daima lazım olan qədər genişləndirilməsində iş dişlərə düşür. Dişlərin qırılması isə bu funksiyaları yerinə yetirə bilməməsinə və suitinin ölümünə səbəb olur. Xəzər dənizində də suiti populyasiyası mövcuddur.
Delphinium recurvatum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qürgen Yanıkyan
Qürgen Yanıkyan — erməni terrorçusu, türk diplomatlarının qatili.
Həyatı
Qürgen Yanıkyan 24 dekabr 1895-ci ildə Ərzurum şəhərində anadan olmuşdur. Birinci dünya müharibəsindən sonra ABŞ–a köçür, burada mühəndis kimi fəaliyyət göstərir, mühəndislik fəaliyyəti ilə yanaşı yazıçılıqla da məşğul olur.
"'Mən iki insanı yox iki pisliyi öldürmüşəm. Onlar mənim üçün adam deyildilər'"
Həmin il məhkəmənin gərarı ilə Yanıkyan ömürlük həbs cəzasına məhkum olunur. Lakin 1984-cü ildə səhhətindəki problemlərlə əlaqədar olaraq Yanıkyan həbsdən azad olunur, bir aydan sonra isə vəfat edir.
Dalamaz gicitkan
, cincar (Lamium album) — dodaqçiçəklilər fəsiləsindən cinsinə aid bitki növü. Çoxillik ot bitkisi olub yarpağının formasına görə gicitkənə oxşayır. Şimal jarımkürəsinin mülayim zonasında, keçmiş SSRİ-də hər yerdə, o cümlədən Azərbaycanda alaq bitkisi kimi yayılmışdır. Çiçək və yarpaqlarında aşı maddəsi, saponin, askorbin turşusu var. Yaxşı balverən bitkidir.
Yolağac
Yolağac — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 829 nəfərdir.
Toponimiyası
Yerli məlumata görə, yaşayış məntəqəsini təqribən XVIII əsrin ortalarında Yardımlı rayonunun Bərcan və Lerik rayonunun Xanəgah kəndlərindən gəlmiş ailələr salmışlar. Oykonim haqqında iki fikir mövcuddur. Birinci fikrə görə, oykonim “yol kənarında ağac” mənasındadır. Yerli əhalinin məlumatına görə, Yardımlı rayonunun bir sıra kəndlərinin əhalisi son illərə qədər bu yoldan istifadə edir və həmin ağacın kölgəsində dincəlirdilər. İkinci fikrə görə isə, kəndin adı yol (tal, “böyük”, “hündür”) və ağac sözlərindən ibarət olub, “böyük, hündür ağac” mənasındadır. Məlumat verilir ki, kəndin qərb tərəfində böyük bir ağac varmış və kənd də həmin ağaca görə belə adlandırılmışdır.
Həmçinin bax
Jindi
Kıncıvo
Monidigah
Delphinium stachydeum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Alfa Romeo GT
Alfa Romeo GT — Alfa Romeo tərəfindən Alfa Romeo Stil Mərkəzi ilə Bertone Stil Mərkəzi tərəfindən hazırlanaraq ilk olaraq 2003 Geneva Motor Sərgisində izləyicilərə tanıdılan və 2004-cü ildə istehsal olunmağa başlayan idman avtomobili modeli. Alfa GT kupe gövdə stilinə malikdir və 2.0 benzin mühərriki ilə 3.2 V6 benzin mühərriki arasında dəyişən mühərrik variantlarına malikdir. Bu mühərrik tipləri arasında 1.9 MultiJet Turbodiesel mühərriki diqqət çəkir.
Zemo Brolosani
Zemo Brolosani — Gürcüstanın Xaşuri bələdiyyəsinin inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə kəndin əhalisi 126 nəfər idi. 2014-cü ildə 97 nəfər yaşayırdı.
Ədəbiyyat
gse: 4 507
Bakı SSRİ-nin incisidir (film, 1925)
Bakı SSRİ-nin incisidir qısametrajlı sənədli filmi 1925-ci ildə AFKİ də istehsal edilmişdir. Filmdə Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinin gözəlliyindən, onun tarixi abidələrindən, yeni inşaat obyektlərindən danışılır.
Məzmun
Filmdə Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərinin gözəlliyindən, onun tarixi abidələrindən, yeni inşaat obyektlərindən danışılır.
Filmin üzərində işləyən
Ssenari müəllifi: A. Qasparyan
Mənbə
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 29.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1925-ci ilin Azərbaycan filmləri 1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Senecio gregorii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ziyilotu
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Güləh
Güləh — Azərbaycan Respublikasının Dəvəçi rayonunun Çuxurəzəmi kənd inzibati ərazi vahidinin tərkibində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 30 dekabr 1997-ci il tarixli, 419-IQD saylı Qərarı ilə Dəvəçi rayonunun Çuxurəzəmi kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki Güləh kəndi rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatından çıxarılmışdır. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 2 aprel 2010-cu il tarixli, 982-IIIQ saylı Qərarı ilə Dəvəçi rayonunun Güləh kəndi Ağbaş kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, mərkəzi Çaraq kəndi olmaqla, Çaraq kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.
Toponimikası
Yaşayış məntəqəsi XIX əsrdə Quba rayonunun Xaltan kəndindən çıxmış ailələrin Güləh adlı yerdə məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Güləh "yoncalıq" deməkdir. Kəndin ərazisində eyniadlı göl və mineral bulaq da vardır. Toponimi "gilli yer" kimi izah edənlər də var.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd düzənlikdə yerləşir.
Yandırıcı mahmızçiçək
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Elita
Elitar( - "seçilmişlər") — cəmiyyətin yüksək ixtisaslı şəxsləri və ya hakim dairələrdə təsirə malik sosial qruplar. Çox vaxt bu anlayış müəyyən şəxslər qrupuna da aid edilir.
Xüsusi fәrdi vә peşәkar keyfiyyәtlәrә malik şәxslәr qrupu. Bu keyfiyyәtlәr hәmin şәxslәri Elita-ya, yaxud bu vә ya digәr ictimai hәyat sferasının (elm, incәsәnәt vә s.), sosial hәrәkatların vә partiyaların seçmә tәbәqәsinә çevirir. Qәrb sosiologiyasında müxtәlif elita nәzәriyyәlәri mövcuddur. Hәmin nәzәriyyәlәrdә Elita vә xalq kütlәsi qarşı-qarşıya qoyulur; müәyyәn ictimai dövrün bitmәsi ilә Elitanın dәyişmәsi fikri irәli sürülür vә sübut edilir (V.Pareto, R.Mişels vә b.); hakimiyyәtdә olan Elitanın tәbiәti vә mahiyyәtinin sırf sosioloji izahı bәzi istisnalarla inkar edilir (Ç.R.Mills); Elita bәzәn ictimai rol bölgüsü, bәzәn dә mәşhur şәxslәrin, xarizmatik liderlәrin tәbii genetik xüsusiyyәtlәri ilә әlaqәlәndirilir. Bәzi Elita versiyaları Elitanın siyasi hakimiyyәtdә olduğu kimi, istehsalatda da inkarolunmazlığı fikrini dәstәklәyir. Belә ki, müәssisәlәrin texnoloji tәlәblәri vә tәşkilati şәrtlәri rәhbәr işçilәrin xüsusi tәbәqәsinin mövcudluğunu zәruri edir.
"Elita" sözü ilk dəfə olaraq XVII əsrdə yüksək dəyərli və keyfiyyətli məhsulları, ilk növbədə parça üçün işlədilmişdir. Sonralar tədricən bu anlayış sosial məqsədlər üçün istifadə olıunmağa başlanılmışdır.
Fransa inqilabı dövründə elita cəmiyyətdə tutduğu yüksək səviyyəni özü qazanmış şəxslərə deyilirdi. Sənayeləşmə zamanı isə elita daha çox qabarıq şəkildə müəyyən şəxslər qrupunu savadsız və kiminsə tabeliyində işləyənlərdən fərqləndirmək üçün işlədilməyə başlanmışdır.
Hərbi sahədə də elita anlayışı vardır. Elita dəstələri daha yaxşı hazırlanmış və silahlanmış ordu hissəsinə deyilir.
Gameloft
Gameloft — əsas mərkəzi Parisdə yerləşən video oyun istehsalçısı və yayımçısı.
Haqqında
Şirkət 2000-ci il 22 Fevralda Ubisoft şirkətinin həmtəsisçilərindən olan Mişel Quillemot və Coş Klosson  tərəfindən qurulmuşdur. Şirkətin bütün dünyada 28 filialı var. Gameloft tərəfindən mobil telefonlar, planşetlər, oyun konsolları və digər platformalar üçün çoxlu sayda oyun hazırlanıb. 2003-cü ildən başlayaraq şirkət gəlir əldə etməyə başlayıb.
Frunzenin iştirakilə Qızıl Ordunun manevri (film, 1925)
Məzmun
Filmdə sabiq SSRİ İnqilab Hərbi Şurasının sədri Mixail Frunzenin Tbilisiyə gedərkən yolüstü Bakıda qalması, SSRİ-nin beynəlxalq və daxili vəziyyəti, Qırmızı Ordunun növbəti vəzifələri, kənddə iş barədə məruzələr etməsi və aprelin 18-də Mixail Frunzenin iştirakı ilə Bakı qarnizonu hissələrinə baxış keçirilməsindən danışılır.
Vidovdan konstitusiyası
thumb Vidovdan konstitusiyası - Serb-xorvat-sloven Krallığının konstitusiyası.
Haqqında
Konstitusiya unitar dövlət quruluşunu möhkəmləndirirdi. Krallıqda ancaq 10 il yaşayan deputat ola bilərdi. Vidovdan konstitusiyasının qəbul edilməsi ilə Yuqoslaviya dövlətinin formalaşması prosesi başa çatdı.
Hacıiskəndərli
Hacıiskəndərli — Azərbaycan Respublikasının Şabran rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 2 aprel 2010-cu il tarixli, 982-IIIQ saylı Qərarı ilə Dəvəçi rayonunun Hacıiskəndərli kəndi Ağbaş kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, mərkəzi Çaraq kəndi olmaqla, Çaraq kənd inzibati ərazi dairəsi yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının ərazi vahidlərinin Dövlət reyestrinə daxil edilmişdir.
Toponimikası
Kənd keçmışdə Hacıiskəndərqışlaq adlanırdı. Yaşayış məntəqəsi Hacı İskəndər adlı bir Şəxsin keçmiş qışlaq yerində məskunlaşması nəticəsində yaranmışdır. Oykonim "Hacı İskəndərə məxsus kənd" deməkdir.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Samur-Dəvəçi ovalığında yerləşir.
UEFA Avropa Liqası 2011/2012
İştirakçılar
UEFA Avropa Liqası 2011/12-də UEFA-nın 53 assosiasiyasından 195 komanda  edirdi. 2009/10   mövsümünün avrokubokların son halına görə UEFA-nın əmsallar cədvəlində yerə uyğun olaraq yarışda hər assosiasiyadan komandaların müəyyən miqdarı iştirak edir:
Onlardan başqa oyunda iştirak edir:
Birinci təsnifat mərhələsi
İkinci təsnifat mərhələsi
Üçüncü təsnifat mərhələsi
Pley-off mərhələsi
Qrup mərhələsi
Pley-off
İştirakçıların start toru
Portuqaliyanın "Portu" klubu Portuqaliya Kubokunun finalçısı olub ki, ona üçüncü təsnifat mərhələsindən başlamaq hüququ verirdi, lakin klub turnirinin son qalibi kimi birbaşa qrup mərhələsinə vəsiqə qazanıb. Buna görə iştirakçıların turnirdə startı cədvəli üzrə aşağıdakı dəyişikliklər: baş verib
1Türk futbol federasiyası oyunlarda qalmaqala görə  "Fenerbaxça"nın iştirakını dayandırdı,UEFA çempionlar Liqasında üçüncü təsnifat mərhələsindən çıxmış və Avropa Liqasının pley-off mərhələsinin birinci matçında İspaniyanın  "Atletika". klubunu qəbul etmişdi.Türkiyə çempionatının ikinci mükafatçısını"Trabzonspor" klubu təcili əvəz etdi. 2"Olimpiakos" Volos müqavilə matçlarına iştirakla əlaqədar yarışdan çıxarılmışdı. Klub iki əvvəlki mərhələni müvəffəqiyyətlə keçib pley-off mərhələsinə çıxmışdı. 3 İrlandiyanın çempionatı 4-cü qurtarmış "Sportinq Finqal" İrlandiya çempionatında iştirakdan imtina etdi və müvafiq olaraq Avropa Liqasında, onun yerini "Sent-Patriks Atletik "tutdu. 4 Litva çempionatının üçüncüsü "Jalqiris"UEFA-ın lisenziyalaşdırılmasını keçmədi, onun yerini "Tauras" klubu tutdu. . 5Qazaxıstan Kubokunun 5 dəfə qalibi olan "Lokomotiv" UEFA lisenziyalaşdırılmalarını keçmədi, Kubokun finalçısı  "Şaxtyor Karakanda " onu əvəz etdi. .
Birinci təsnifat mərhələsi
İlk oyunlar iyunun 30-da, cavab oyunları isə 7 iyul 2011-ci ildə keçirilib.
İkinci təsnifat mərhələsi
İlk oyunlar 14 iyul-da, cavab oyunları isə 21 iyul 2011-ci ildə keçirilib.
Üçüncü təsnifat mərhələsi
İlk oyunlar iyulun 26-ı və 28-də, cavab oyunları isə 4 avqust 2011-ci ildə keçirilib.
* «Olimpiakos» müqavilə matçlarına iştirakla əlaqədar yarışdan çıxarılmışdı, UEFA-nın qərarına (görə) pley-off mərhələsində onun yerini "Differdanj 03 tutdu.
Pley-off mərhələsi
İlk oyunlar avqustun 18-də, cavab oyunları isə 25 avqust 2011-ci ildə keçirilib.
*"Trabzonspor" "Fənərbaxça"nın yerinə çempionların Liqasının qrup mərhələsinin iştirakçı heyətinə daxil edilmişdi, beləliklə "Atletik" Avropa Liqasının qrup mərhələsinə avtomatik keçdi. .
**"Seltik" "Sıona" oyunçularının iştirakında qanunauyğunluğu haqqında şübhələrlə əlaqədar matçların nəticələrinə etiraz etdi, "Seltik" UEFA-nın hər iki görüşdə texniki qələbələr qazandı. .
1/16 final
İlk oyunlar fevralın 14-ü və 16-sı, cavab oyunları isə 22 və 23 avqust 2012-ci ildə keçirilib.
1/8 final
İlk oyunlar martın 8-i, cavab oyunları isə 15 mart 2012-ci ildə keçirilib.
1/4 final
İlk oyunlar martın 29-u, cavab oyunları isə 5 aprel 2012-ci ildə keçirilib.
Final
Final matçı 9 may 2012-ci il Buxarestdə Milli arena da oldu
Vüsal Abdullazadə
Vüsal Abdullazadə — Dağıstan, Ləzgi  əsilli Azərbaycan karateçisi, üç qat dünya çempionu, Avropa çempionatının gümüş mükafatçısı, yeddi qat Azərbaycan çempionu, Bakı Karate-do Akademiyasının prezidenti və şef-instruktoru, Dünya Fudokan Federasiyasının Azərbaycanda rəsmi və səlahiyyətli nümayəndəsi, 5-ci dan beynəlxalq qara kəmər ustası, gənc ictimai xadim.
Həyatı
Azərbaycanlı karateçi, dünya və Avropa çempionu, yüksək səviyyəli beynəlxalq yarışların qalibi Vüsal Abdullazadə 12 sentyabr 1992-ci ildə İsmayıllı rayonunun Tircan kəndində anadan olub.
2015–2016 illərdə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin ordu sıralarının cəbhə xəttində yerləşən N saylı hərbi hissəsində müddətli həqiqi hərbi xidmət keçib.
2016-cı ilin Aprel döyüşlərində iştirak etmişdir.
25 avqust 2016 tarixindən Bakı Karate-do Akademiyasının baş məşqçisi və prezidentidir.
1 aprel 2021-ci il tarixində Azərbaycan Qocyu-Ryu Okinava Karate-do və Kobudo Kempo İdman Döyüş Növləri Federasiyasının birinci vitse-prezidenti təyin edilib.
01.10.2022-ci il tarixində Azərbaycan Qocyu-Ryu Okinava Karate-do və Kobudo Kempo İdman Döyüş Növləri Federasiyasının birinci vitse-prezidenti vəzifəsi postundan istefa verib.
1 yanvar 2021-ci il tarixində Dünya Fudokan Federasiyasının Azərbaycanda rəsmi nümayəndəsi seçilib.
2011-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının İdman Ustası" adına layiq görülüb.
27 avqust 2021-ci il tarixində Dünya Fudokan Federasiyasının qurucusu, dünya şöhrətli karate-do ustası sensei İliya Yorqa tərəfindən Beynəlxalq dərəcəli V DAN Qara kəmərə layiq görülüb.