cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rojer de Flor
Bioqrafiya
8 yaşında ikən qalera ilə dəniz səyahətinə göndərilmişdir. Məbəd cəngavərlərinə mənsub olan Rojer de Flor qalera kapitanı olmuşdur. Daha sonra şəxsi mənafeyini daha üstün tutduğundan üzvlükdən atılmış və bundan sonra dəniz quldurluğuna başlamışdır. Bizans imperatoru II Andronik Paleoloq Avropa torpaqlarında Osmanlı İmperiyasının irəliləyişinin qarşısını almaq üçün Rojer de Flordan kömək istəmişdir. Bunun bir nəticəsi kimi Rojer de Flor Katalan kampaniyası adlı muzdlu əsgərlərdən ibarət ordu ilə Konstantinopola gəlmiş və imperator tərəfindən qarşılanmışdır. Amma kiçik uğurlar əldə edən Katalan kampaniyası Konstantinopol və digər Bizans torpaqlarında talançılıqla məşğul olmuşdur. Buna görə də imperator Rojer de Floru öldürmüş, pullarını almayan və başçısız qalan katalan əsgərlər Rumeliya torpaqlarını talan edərək Avropaya qaçmışdırlar.
Zenit
Zenit (ərəbcə səmtürrəs-baş üstdə uca nöqtə) - müşahidəçinin başı üstündə göy sferinin ən yüksək nöqtəsi, başqa sözlə, müşahidəçinin durduğu nöqtədən qaldırılmış şaquli xəttin göy sferində rast gəldiyi xəyali nöqtədir. .
Əlaqəli ifadə
Əlaqəli ifadə – iki, yaxud bir neçə əlaqəni tutuşdurmaq üçün əlaqə (münasibət) operatorlarının (məsələn, “kiçikdir”, yaxud “böyükdür”) istifadə olunduğu ifadə. Əlaqəli ifadənin nəticəsi Bul kəmiyyəti (doğru/yalan) olur. Bax: BOOLEAN, RELATIONAL OPERATOR.
Rondeletia subsessilifolia
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Artemisia fulgens
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Yer kitabı
Kitabın içindəkilər
SSRİ Dövlət mükafatı laureatı, Kabarda-Balkar xalq şairi Qaysın Quliyevin adı təkcə sovet ölkəsində deyil, sərhədlərimizdən kənarda da hörmətlə, rəğbətlə çəkilir. Onun Balkar dilində yazdığı şeirlər və poemalar Qafqaz dağlarını aşıb uzaq-uzaq dillərə yayılmış, bir çox dillərə tərcümə olunmuşdur. Dağlar kimi vüqarlı, əzəmətli və müdrik, çaylar kimi coşqun olan insanların təbiəti, daxili aləmi, gələcəyə inamı Qaysın Quliyev yaradıcıllığının əsasını təşkil edir.
Afrika Oyunlarında medal qazanmış ölkələrin siyahısı
Afrika Oyunlarında medal qazanmış ölkələrin əlifba sırasına görə siyahısı — aşağıdakı kimidir:
Van əyaləti
Van əyaləti — Osmanlı imperiyası nın əyalət lərindən biri.
Van əyaləti sancaqlara bölünür
Kurt Vonnequt
Kurt Vonnequt  — amerikalı yazıçı, satirik və rəssam. ХХ əsrin ən əhəmiyyətli yazıçılarından biri hesab edilir. "Titanın sirenaları" (1959), "Gecə ana" (1961), "5 nömrəli sallaqxana və ya uşaqların xaç yürüşü" (1969) və "Çempionlar üçün səhər yeməyi" (1973) kimi əsərləri özündə satira, qara yumor və elmi fantastika elementləri daşıyır. Vannequt 2001–2003 illərdə "Nyu-York ştatının yazıçısı" adına layiq görülmüşdü.
Əlaqəli model
Əlaqəli model — verilənlərin əlaqələr əsasında təşkil olunduğu model; çağdaş verilənlər bazalarının idarəolunması sistemlərinin əksəriyyətində bu model gerçəkləşdirilib.
Merdinli
Merdinli — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun Qaraxanbəyli inzibati-ərazi vahidliyində kənd.
Tarixi
Bir çox tədqiqatçının fikrinə görə, Merdinli kəndi merdinli nəslinə mənsub ailələr tərəfindən salındığına görə həmin nəslin adı ilə adlandırılmışdır.
Merdinli kəndinin 1750-ci ilə qədərki adi Qarabulaq olmuşdur. Digər bir mülahizəyə görə Qarabağ xanı Pənahəli xan Şuşa qalasını inşa edərkən Qarabag kəndlərinin hamısına qalanın tikintisi uçun bir dəvə göndərməyi əmr etmişdir. Qarabulaq kəndinin (yeddi təpə kurqanları da həmin ərazidədir) o zamankı bəyi Bəylər bəy kənddəki evlərin sayı qədər dəvə göndərmiş, Pənahəli xan bu kəndə mərdünlü (yəni, mərd səsli) adı vermiş, Şuşa qalası tikildikdən sonra da bu şəhərin 17 məhəlləsindən biri Mərdünlü adlandırılmışdır. Sovet hakimiyyəti zamanı hər yerdə merdinli yazılmış, toponim olaraq əzəli mənasından qismən uzaqlaşmışdır. Bu kənd Quruçay mədəniyyəti dövrunə aid çoxsaylı nümunələri özündə yaşatmış, erməni işğalına qədər (23 avqust 1993-cü il) yerli azərbaycanlı əhali burada yaşamışdır. Kəndin əhalisi əvvəllər bir nəslin törəmələri olmuş, sonralar nökər qismində başqa bölgələrdən adamlar bəy qapısında işləməyə gəlmiş və bu kənddə məskunlaşmışlar. Bəylər bəy, Abbas bəy, Aga bəy, Xanlar bəy bəylik tayfasının ən tanınmış simaları olmuşlar. Müasir Azərbaycan tarixində ictimai-siyasi xadim kimi tanınan İqbal Agazadə bu bəy nəslindəndir.
Merdinli оbası Cavanşir-Dizaq mahalına bağlı idi. Xəzinə (divan) mülkü sayılırdı. Xanlıq dönəmində vergi ödəmirdi. 1823-cü ilə bağlı rus mənbəsində yazılır ki, Cavanşir-Dizaq mahalına bağlı Merdinli оbasında dövlətə vergi ödəyən 13 tüstü, vergi ödəməyən Namazalı yüzbaşı 1 tüstü, qardaşları 3 tüstü, kasıb və yetim 2 tüstü var. Şuşa şəhərində isə оbadan 7 tüstü var ki, kasıb оlduğundan vergi ödəmir.
9 Noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Merdinli oyk. Füzuli rayonunun Qaraxanbəyli i.ə.v.-da kənd. Köndələnçayın sahilində, düzənlikdədir. Kəndi merdinli nəslinə mənsub ailələr saldığına görə hamin nəslin adı ilə adlandırılmışdır.
Əli Azəri
Əli Azəri (d.1900-v.1966) — filologiya elmləri namizədi.
Fəaliyyəti
Əli Azəri uzun illər Azərbaycan Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakültəsində müəllimlik etmiş, fars dilinin tədrisi üzrə bir neçə dərslik və Mirzə Cəlil haqqındakı xatirələrini əhatə edən "Bircə yarpaq" (1966) kitabçasını yazmışdır.
Moskva çayı
Moskva çayı   — mərkəzi Rusiyada, Moskva şəhəri, Moskva və Smolenks vilayətləri ərazisində yerləşən çay.
Moskva vilayəti daxilindəki uzunluğu 473 km və ya ənənəvi olaraq 502 km, hövzəsinin sahəsi isə 17,600 km²-dir. Çay Smolensk-Moskva dağının yamacından başlayır və Kolomna ərazisindəki Oka çayına axır. Mənbədən ağıza ümumi düşmə 155.5 m-dir. Ən böyük çaylar Ruza (solda), Paxra (sağda) və İstra (solda). Çay suları Moskva şəhərinin su təchizatı üçün geniş istifadə olunur.
Mirikənd (Şamaxı)
Mirikənd — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Nothing But a Heartache
Nothing But a Heartache – C. C. Catch tərəfindən 1988-ci ildə ifa edilmiş mahnıdır.
Sayqo Takamori
– Yaponiya tarixində ən əhəmiyyətli samuraylardan biri. Meyci islahatının keçirilməsində rol oynamış 3 əsas şəxsiyyətdən biridir. Edo dövrünün sonunda və Meyci dövrünün əvvəlində yaşamış Takamori çox vaxt "əsl sonuncu samuray" adlandırılır. Doğum adı, Takamori soyadını yetkin yaşlarında almışdır. təxəllüsü ilə ədəbiyyatla da məşğul olmuşdur. Balaca qardaşı Sayqo Cudo qensuy hərbi rütbəsinə malik idi.
Sayqo ən çox 1877-ci ildə Meyci islahatı nəticəsində samuraylara qarşı qoyulan məhdudiyyətlərə qarşı çıxmaq üçün başlatdığı Satsuma üsyanına görə tanınır. Onun üsyanı daha müasir silahlara malik olan hökumət ordusu tərəfindən asanlıqla yatırılmışdır və Sayqo üsyanın son döyüşündə ölmüşdür. Yaponiyada onun şərəfinə bir neçə heykəl qoyulmuşdur.
Həyatı
thumb|left|Sayqo Takamori uniformada.|190px 23 yanvar 1828-ci ildə müasir Kaqoşima prefekturasının tərkibində olan Satsuma xanlığında anadan olmuşdur (yaponiya təqviminə görə isə Bunsey dövrünün 10-cu ayında).
Sayqo əvvəlcə aşağı rütbəli samuray kimi xidmət göstərirdi. Sayqonun ailəsinin rəsmi statusu Cokaşi (tam samuray) olsa da, Qoşi (kənd samurayı) kimi yaşayırdılar. Onlar kifayət qədər kasıb idilər.
Fəaliyyəti
1868-ci ildə şoqunun gücü imperatora qaytarmasından sonra Sayqo bu həll müzakirəsinə şiddətlə qarşı çıxmışdır. Onun inadkarlığı Boşin müharibəsinin əsas səbəblərindən biri idi.
Meyci hökumətinin qurulmasından sonra Sayqo digər liderlər kimi aktiv olmasa da, hökumətdəki əsas yerini qorumuşdur. O, xanlıq sisteminin ləğv olunmasında xüsusi rol oynamışdır. O, Yaponiyanın müasirləşməsinə və Qərb ənənələrinə meyl etməsinə qarşı çıxmışdır. O, həmçinin dövlət pulunun dəmiryollarına deyil, orduya xərclənməli olduğunu müdafiə etmişdir. Koreya hökuməti Meycini imperator kimi tanımayanda Sayqo Koreyanı ziyarət edib casus belli əldə etməyi təklif etsə də, planı qəbul edilməmişdir. Bundan sonra hökumətdən ayrılıb Kaqoşimaya qayıtmışdır.
thumb|Ueno parkındakı heykəli.|190px Hökumətin samuraylara öz statuslarını təhvil verməsi barədəki qərarlarından narazı qalan bəzi samuraylar 1877-ci ildə Kaqoşimada mərkəzi hökumətə qarşı gəlməyə başladılar. Sayqo da Satsuma üsyanı adlı bu üsyana başçılıq etməyə başladı.
Sayqo üsyan zamanı ölmüşdür. Onun necə öldüyü dəqiq deyil. Köməkçilərinin hesabatlarındakı iddialara görə ağır yaralanan Sayqo seppukudan istifadə etməyə qərar vermiş və köməkçisindən ona kömək etməsini istəmişdir. Komandirləri onun arzusunu yerinə yetirib başını kəsmiş və döyüşçü kimi ölməsinə şərait yaratmışdırlar. Sayqonun ölümü Satsuma üsyanını başa çatdırmışdır.
İrs
Ən məşhur Takamori heykəllərindən biri Tokionun Ueno parkında yerləşən, ov paltarında iti ilə təsvir olunduğunu bürünc heykəlidir. Takamura Koun tərəfindən hazırlanan heykəl 18 dekabr 1898-ci ildə qoyulmuşdur. Bu heykəlin başqa versiyası Sayqonun bir zamanlar sürgün olunduğu Okinoerabucimada yerləşir.
Macarıstan Sovet Respublikası
thumb|Macar Sovet Respublikasının elanı – 21.03.1919 Macarıstan Sovet Respublikası (Macarca: Tanácsköztársaság) Macarıstanda Bela Kunun rəhbərliyində yaradılmış olan kommunist bir rejimdir. Rusiyadakı Bolşeviklərin etdiyi oktyabr inqilabının ardından Avropada yaradılmış Marksist-Leninist siyasətinin həyata keçirildiyi bir kommunist hökumətdir. Ömrü sadəcə dörd ay sürmüşdür. Rumıniyanın Budapeşti işğal etməsi ilə məhv olmuşdur. Bu dövlətin varisi Macarıstan krallığıdır. Krallıq (1920–1944)-cü illər arasında mövcud olmuşdur.
1919-cu il martın 21-də Macarıstanda zəhmətkeşlər hökuməti təşkil edildi. Hökumət Macarıstanı Sovet Respublikası elan etdi. Başçısı sosial-demokrat Şandor Qarban oldu. Bela Kun xarici işlər komissarı təyin edildi. Bütün komissarlar sosial demokratlardan, onların müavinləri isə kommunistlərdən ibarət idi. Burjuaziyanın zəifliyi və özünü itirməsi nəticəsində fəhləkəndlilərə müqavimət göstərə bilmədi. Ölkə hər tərəfindən düşmənlərlə mühasirə edilmiş kiçik ərazidən ibarət idi. Antanta imperializminə Macarıstan Sovet respublikasını dağıtmaq asan idi.
Macarıstan Sovet hökuməti 133 gün fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq bir sıra mühüm tədbirlər həyata keçirdi. Burjuaziya tərksilah edildi. Sənaye müəssisələrini idarə etmək üçün fəhlə sinfi içərisindən inzibati işçilər irəli çəkildi. Fəhlə millisi yaradıldı. Qızıl Ordu təşkil edildi. 21 fəhlədən artıq olan istehsalat müəssisələri, xarici ticarət, nəqliyyat milliləşdirildi. Fəhlələrin əmək haqqı artırıldı. 8 saatlıq iş günü haqqında fərman verdi. Mənzil kirayələri aşağıya salındı. Fəhlələrin ərzaqla təmin edilməsi qaydaya düşdü. Onların mənzil şəraiti də yaxşılaşdı. Ancaq Budapeştdə 30 min nəfər fəhlə qaranlıq mənzillərdən işıqlı binalara köçürüldülər. Qadınlar da kişilərlə bərabər hüquqa malik oldular. Xalq maarifi sahəsində də böyük işlər görüldü. Macarıstanda 14 yaşına qədər uşaqlar üçün ümumi icbari təhsil elan olundu. Kilsə dövlətdən ayrıldı. 1919-cu il aprelin 3-də mülkədarların 100 xoltdan artıq torpağı müsadirə edildi. Lakin bu torpaqlar kəndlilərə paylanmayaraq dövlət torpağı şəklində qaldı. Macarıstan Sovet hökuməti həmişə Antantanın müdaxiləsini gözlədiyi üçün o bir neçə dəfə dünya fəhlə sinfinə müraciət etdi ki, çətin vaxtlarda ona yardım etsinlər. Doğrudan da, Paris sülh konfransının iştirakçıları Macarıstanı iqtisadi blokadaya almağı qərara aldılar. Aprelin axırlarında İngiltərə vaxtilə irəliyə sürmüş olduğu tələbləri təkrar etdi. Macarıstan Sovet hökuməti bu tələbləri rədd etdi. Belə bir şəraitdə Antanta dövlətlərinin razılığı ilə Fransa silahlı qüvvələri hücum edərək Macarıstan ərazisinin bəzi yerlərini işğal etdi. Fransızların yardımı ilə Sekel şəhəri Macarıstan ərazisində əksinqilabçıların yığnağına çevrildi. Admiral Xorti bu şəhərdə fəallıq göstərirdi. Aprel ayında Rumıniya və Çexoslovakiya da müdaxiləyə başladı. Bir sözlə, 50 min nəfərlik Qızıl Orduya qarşı Antanta dövlətlərinin 150 min qoşunu dururdu. Belə bir çətin şəraitdə sağ sosialistlər təkid etdilər ki, Sovet hökuməti istefa versin, ölkədə həmkarlar ittifaqından ibarət bitərəf hökumət təşkil edilsin. Lakin Bela Kun başda olmaqla kommunislər bu fikrin əleyhinə gedərək zəhmətkeşlərin daha geniş miqyasda silahlanmalarını tələb etdilər. May ayının 3-də Sovet hökuməti ümumi səfərbərlik elan etdi. Bu çağırışa qoşularaq 100 min fəhlə ordu sıralarına gəldilər. Macarıstan ordusu çox böyük inqilabi əhval-ruhiyyədə hücuma başlayıb Rumıniya ordusunu Tissa çayından sıxışdırıb çıxartdı. Çexoslovakiya ordusuna da ciddi zərbə endirdi. Bunun təsiri altında Slovakiyada iyunun 16-da Sovet respublikası elan edildi və bu əyalət federativ respublika kimi Macarıstanın tərkibinə daxil oldu. Macarıstan ordusunun bu müvvəffəqiyyətini görən Paris sülh konfransının sədri Klemanso Macarıstana yeni ultimatum göndərərək Antanta dövlətləri adından tələb etdi ki, Çexoslovakiya ərazisindən silahlı qüvvələri dərhal geri çağırsın. Bu tələb yerinə yetirilməzsə, Macarıstan üzərinə daha geniş miqyasda müdaxilə başlanacaqdır. Klemanso vəd edirdiki, bu tələb yerinə yetirilərsə, Macarıstandan sülh konfransına nümayəndə dəvət ediləcək, Rumıniya da öz qoşunlarını Macarıstandan geri çəkəcəkdir.
Belə bir çətin şəraitdə kənardan heç bir yardım ala bilməyən və eyni zamanda müəyyən mənada “Brest tənəfffüsü”nə ehtiyacı olan Macarıstan Sovet hökuməti bu ultimatumu qəbul etməyə məcbur oldu. Slovakiyadan qoşunlarının geri çəkilməsi Macarıstan silahlı qüvvələrinə mənfi təsir etdi və ordu içərisində ruh düşkünlüyü əmələ gətirdi. Lakin Klemanso öz vədinə əməl etmədi. Macarıstan ərazisindən Rumıniya qoşunları çıxarılmadı və Sovet hökumətinin nümayəndələri konfransa dəvət edilmədi. Vəziyyətin belə gərgin vaxtında daxildəki əksinqilabçılar baş qaldırmağa başladılar. İyunun 24-də Budapeştdə əksinqilabçılar qiyam qaldırdı. Bu qiyamda şəhər komendantı, sosial-demokrat Kalbruxt da iştirak etdi. Budapeşt qiyamı başqa şəhərlərdə də əksinqilabın baş qaldırması üçün işarə oldu. Fəhlələrin fəal iştirakı ilə bu qiyam yatırıldı. Lakin əksəriyyəti sosial-demokratlardan ibarət olan Macarıstan Sovet hökuməti qiyamçıları ağır cəzalandırmadı. Rumıniya qoşunlarının ölkə ərazisində qaldığını görən Macarıstan Sovet Respublikası bu qoşunlara qarşı hücum etmək üçün plan tərtib etdi. İyulun 20-də tənəffüs pozularaq hücum başlandı. Bu vuruşmada Qızıl Ordu hissələri məğlubiyyətə uğradı. Fransa-Çexoslovakiya müdaxiləsi yenidən başladı. İyulun 28-də Antanta dövlətləri Macarıstanda Sovet hökumətinin istefa verməsini tələb etdilər. İyulun 30-da Bela Kunyardım üçün dünya fəhlə sinfinə müraciət etdi. Lakin bu zaman Sovet Rusiyası vətəndaş müharibəsi ilə məşğul olduğu üçün Macarıstana yardım etmək iqtidarında deyildi. Kəndlilər Macarıstan Sovet hökumətini müdafiə etmədilər. Avqustun 1-də 133 gün yaşadıqdan sonra Macarıstan Sovet hökuməti süqut etdi. Macarıstan Sovet hökumətinin məğlubiyyətə uğramasının bir sıra obyektiv və subyektiv səbəbləri vardır. Obyektiv səbəblərdən biri bu inqilabın beynəlxalq vəziyyətə uyğun şəraitdə baş verməməsi idi. Antanta dövlətləri Macarıstana müdaxilə etdilər. Ölkə olduqca kiçik ərazidən ibarət idi. Ölkə, eyni zamanda inqilabın mərkəzi olan Budapeşt hərbi cəbhələrdən o qədər də uzaq məsafədə deyildi. Aqrar məsələ düzgün həll edilmədiyi üçün fəhlə-kəndli ittifaqı pozuldu. Hökumət bütün sənaye sahələrini milliləşdirməklə süni olaraq öz yükünü artırdı, digər tərəfdən də xırda burjua dairələrini özündən narazı saldı.
sağ|thumb|200px|Macarıstan Sovet Respublikasının liderlərini göstərən qabartma; [[Tibor Szamuely, Béla Kun və Jenő Landler]]
Murovdağ (Göygöl)
Murovdağ — Azərbaycan Respublikasının Göygöl rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
Dmanisi bələdiyyəsi
Dmanisi bələdiyyəsi, Başkeçid bələdiyyəsi — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli diyarında inzibati-ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Başkeçid şəhəridir. = Tarixi = Bələdiyyə ərazisi 1917-ci ilədək Tiflis quberniyasının Borçalı qəzasına, 1917-1930-cu illərdə birbaşa Tiflis quberniyasına daxil olmuşdur. 1930-cu ildə hazırkı bələdiyyənin ərazisini əhatə edən Başkeçid rayonu təşkil edildi. 18 mart 1947-ci il tarixində rayonun inzibati mərkəzi rəsmən Dmanisi şəhəri, rayonun özü isə Dmanisi rayonu adlandırıldı.
Coğrafiyası
Başkeçid bələdiyyəsi Borçalının ən hündür dağlıq regionu hesab olunur. Ərazisi təqribən dəniz səviyyəsindən 1000 mertdən başlayaraq Qaraxaç yaylasında hündüylüyü 3196 metrə çatan Ağçala dağınadək yüksək dağlıq relyefə malikdir. Digər hündür zirvələri Leyli (3154 m.), Yemlikli (3055 m.), Əyriqar (2973 m.), Sənəkuçan (2923 m.), Şindi dağı (1897 m.) və s.-dir. 2009-cu ilə olan məlumata əsasən ərazisinin 23.936 hektarı meşələrlə örtülüdür.
1 yanvar 1931-ci il vəziyyətinə
1 yanvar 1931-ci il tarixinə olan inzibati-ərazi bölgüsünə əsasən Başkeçid rayonu 1204 km² ərazini, bu ərazidə yerləşən 8 kənd sovetliyinə daxil olan toplam 65 kəndi və bu kəndlərdə yaşayan 26.277 nəfər əhalini əhatə edirdi.
15 oktyabr 1938-ci il vəziyyətinə
15 oktyabr 1938-ci il tarixinə olan inzibati-ərazi bölgüsünə əsasən Başkeçid rayonu 1.2 min km² ərazini, bu ərazidə yerləşən 13 kənd sovetliyini əhatə edirdi.
1 may 1960-cı il vəziyyətinə
1 may 1960-cı il tarixinə olan inzibati-ərazi bölgüsünə əsasən Başkeçid rayonu 1223.1 km² ərazini, bu ərazidə yerləşən 1 qəsəbə və 12 kənd sovetliyini əhatə edirdi. Bu sovetliklərə 1 şəhər tipli qəsəbə və 58 kənd daxil idi.
Yaşayış məntəqələri üzrə, 2002 sa.
17-24 yanvar 2002-ci il Ümumgürcüstan əhali siyahıyaalınmasının rəsmi yekunlarına əsasən rayonun ümumi 28.034 nəfər əhalisinin 3.427 nəfəri Başkeçid şəhərində, 24.607 nəfəri isə kəndlərdə yaşayır. Kənd əhalisinin 74.4 %-ni azərbaycanlılar, 24.2 %-ni gürcülər, 0.7 %-ni urumlar, 0.3 %-ni ermənilər, 0.2 %-ni ruslar, 0.2 %-ni isə digər millətlərin nümayəndələri təşkil edir. Yekunlara görə rayonda 1 şəhər, 59 kənd olmaqla 60 yaşayış məntəqəsi var idi və kəndlərdən 3-ündə əhali yaşamırdı.
Bələdiyyə daxil olan yaşayış məntəqələrində gürcülərin məskunlaşması Qomareti kəndi istisna olmaqla XIX əsrin II yarısından başlamışdır. Belə ki, 1832-ci il kameral sayımı zamanı gürcülər bütün Borçalı distansiyası ərazisində yalnız Qomareti kəndində yaşayırdılar.
= İqtisadiyyatı = Başkeçid Gürcüstanın aqrar rayonu hesab olunur. 2006-cı ildə respublika üzrə süd istehsalının 2.3 %-i, taxıl və kartof istehsalının isə 2.4 %-i bu rayonun payına düşmüşdür.
= Mədəniyyəti = 2006-cı ilin əvvəllərinə olan məlumata əsasən rayonda fəaliyyət göstərən 45 məktəbdə, o cümlədən 12 orta, 12 bazis və 18 ibtidai məktəbdə 3.817 nəfər şagird təhsil alır və onların təlim-tərbiyəsi ilə 474 nəfər müəllim məşğul olur. Məktəblərin 29-u azərbaycan, 14-ü gürcü, 2-si isə rusdillidir. Ölkədə keçirilən 2005-ci il dövlət imtahanında rayondan 60 abituriyent iştirak etmiş, onlardan yalnız 23-ü tələbə adını qazanmışdır.
Hazırda rayonda 1 teart, 21 kitabxana fəaliyyət göstərir və 1 qəzet nəşr olunur.
Teymurlu (Azərşəhr)
Teymurlu — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Azərşəhr şəhristanının Gogan bəxşində şəhər. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 5,221 nəfər və 1,460 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti azərbaycanlılardan ibarətdir və Azərbaycan dilində danışırlar.
Nəcəfqulu Rəfiyev küçəsi (Bakı)
Nəcəfqulu Rəfiyev küçəsi - Bakı şəhəri Xətai rayonunda uzunluğu 1 050 m, eni 16 m olan küçə. Küçə Nobel və Babək prospektlərini birləşdirir. Küçə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Nəcəfqulu Rəfiyevin adını daşıyır.
Leyxtenberqli Jozefina
Leyxtenberqli Jozefina 1807-ci ildə Milanda anadan olarkən həm Leyxtenberq hersoginyası, həm Boloniya şahzadəsi, həm də Qalliera hersoginiyası olaraq doğulmuşdu. İsveçə getməmişdən və I Oskar ilə evlənməmişdən əvvəl onun Napoleone adı silinmişdi. İsveçdə təkcə Jozefina adı ilə bilinirdi. Katolik olsa da uşaqlarını lüteranizm məzhəbində böyütdü. 69 yaşında ölərkən son sözləri bu oldu: "Mən artıq evə gedirəm və xoşbəxtəm".
Talış (Karbi)
Talış — İrəvan quberniyasının Eçmiədzin qəzasında, indi Qəmərli (Artaşat) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 21 km qərbdə yerləşir. Kənddə 1828-ci ilə kimi yalnız azərbaycanlılar yaşamışdır. 1828-1829-cu illərdə Türkiyənin Bayazet vilayətindən ermənilər köçürülərək kənddə yerləşdirilmişdir.
Kəndin ərazisində XIII-XIV əsrlərlə səsləşən azərbaycanlılara aid qədim qalanın xarabalıqları indi də durur.
Toponim qızılbaş tayfasından olan talış etnonimi əsasında əmələ gəlmişdir. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 11.11.1970-ci il fərmanı ilə kəndin adı dəyişdirilib Aruç qoyulmuşdur.
Pirbəyli
Pirbəyli – Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Şamaxı rayonu Qızmeydan i.ə.d.-də kənd. Qozlu çayının yuxarı axında sol qollarından biri olan Pirbəyli çayının sahilində yerləşir. Əhalisi 183 nəfərdir, 38 təsərrüfatı var.
Toplanılan materiallar kəndin ilk sakinlərinin Xaltan nahiyəsindən köçüb gələn ailələr olduğu aşkarlanmışdır. 19 əsrin 1886 il əhalinin siyahıyaalınması sənədlərındə xatırlanmır. Lakin 20 əsrin əvvəllərində Bakı quberniyasının Şamaxı qəzası Qoşun sahəsindəki Qonaqkənd icmasında Pirbəyli adlı kənd qeydə alınmışdır. Yaşayış məntəqəsi pirbəyli nəslinə mənsub ailələr tərəfındən salındığı üçün həmin nəslin adını daşıyır.
Artemisia galinae
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Avropa İqtisadi Bölgəsi
alt=Avropa İtqisadi Bölgəsi|thumb|276x276px| Avropa İqtisadi Bölgəsi
1992-ci ildə AİB Müqaviləsi ilə qurulan Avropa İqtisadi Bölgəsi (AİB) Avropa Birliyi (AB) -nin vahid bazarını AB üzvü olmayan tərəflərə genişləndirməyə imkan verən beynəlxalq müqavilədir. AİB, AB üzv dövlətləri və üç Avropa Azad Ticarət Birliyi (AATB) dövlətlərini (İslandiya, Lixtenşteyn və Norveç) eyni əsas qaydalarla tənzimlənən daxili bazarla əlaqələndirir. Bu qaydalar, Avropa Vahid Bazarı daxilində əmək, mal, xidmət və kapitalın sərbəst hərəkətinə, o cümlədən bu ərazidə hər hansı bir ölkədə yaşayış yeri seçmək azadlığına imkan yaradır. AİB 1 yanvar 1994-cü ildə AİB Sazişinin qüvvəyə minməsindən sonra təsis edilmişdir. Müqavilə imzalayan tərəflər AB, üzv ölkələr və üç AATB üzvü olan ölkələrdir.
Bununla birlikdə, AİB Müqaviləsi kommersiya müqaviləsidir və müəyyən əsas cəhətlərdən AB Müqavilələrindən fərqlənir. 1-ci maddəyə əsasən onun məqsədi "ticarət və iqtisadi əlaqələrin davamlı və balanslı şəkildə möhkəmləndirilməsinə kömək etməkdir". AB müqavilələrindən fərqli olaraq, "daha da yaxınlaşan birlik" haqqında söz yoxdur. AATB üzvləri Ümumi Kənd Təsərrüfatı Siyasətində və ya Ümumi Balıqçılıq Siyasətində iştirak etmirlər.
AİB üzvü olan ölkələr arasında insanların sərbəst hərəkət etmək hüququ və təhlükəsizlik tədbirləri haqqında müvafiq müddəalar AB üzvləri arasında tətbiq olunanlarla eynidır. Bütün AİB üzv dövlətlərində, o cümlədən AB üzvü olmayan ölkələrdə tətbiq olunan hüquq və qaydalar 2004/38 / EC Direktivində və AİB Sazişində göstərilmişdir.
AİB Sazişində üzvlüyün ya AB, ya da AATB üzvü olan ölkələr üçün açıq olduğu ifadə edilir. EETA Sazişinin iştirakçısı olan AATB, AB və ya Avropa Birliyi Gömrük İttifaqının üzvü olmadan AB-nin daxili bazarında iştirak edir. Vahid bazarla əlaqəli Aİ qanunvericiliyinin əksəriyyətini, ümumi Kənd Təsərrüfatı Siyasəti və Ümumi Balıqçılıq Siyasəti ilə əlaqəli qanunları da nəzərə alırlar. AIB-nin "qərar qəbul etmə" prosesləri AİB AATB üzvü olan ölkələrə erkən mərhələdən etibarən yeni AİB siyasətinə və qanunvericiliyinə təsir göstərməyə və töhfə verməyə imkan verir. Üçüncü ölkə malları bu dövlətlər üçün mənşə qaydalarına görə xaric olunur.
1994-cü ildə qüvvəyə minərkən, AİB tərəfləri 17 dövlət və iki Avropa Birliyi idi : Avropa Birliyi sonra AB-nin çərçivəsində daxil edilmiş və hazırda dağılmış Avropa Kömür və Polad Birliyi. Üzvlük 2016-cı il tarixində 31 ştata çatmışdır: AB-yə üzv 28 ölkə, həmçinin AATB-nə üzv olan dörd dövlətdən üçü (İslandiya, Lixtenşteyn və Norveç). Saziş Xorvatiyaya — AB-nin qalan və ən son üzv dövlətinə — bütün AİB-nə qoşulma təsdiqini gözləyənədək müvəqqəti tətbiq olunur. AATB üzvlərindən biri olan İsveçrə, AİB-nə qoşulmamış, lakin Aİ ilə daxili bazarda iştirak etməyə imkan verən bir sıra ikitərəfli müqavilələrə malikdir.
Mənşəyi
1980-ci illərin sonlarında İsveçin rəhbərlik etdiyi AATB üzvü olan dövlətlər Avropa Birliyinin (AB) öncülü olan o zamankı Avropa İqtisadi Birliyinə (AIB) qoşulma variantlarına baxmağa başladılar. Bunun üçün müəyyən edilmiş səbəblər çoxdur. Bir çox müəllif 1980-ci illərin əvvəllərində baş verən iqtisadi böhranı və sonrakı dövrdə AİB tərəfindən "Avropa 1992 gündəliyi" nin qəbul edilməsini əsas səbəb kimi göstərmişdir. Liberal hökumətlərarası baxımdan mübahisə edən bu müəlliflər, AATB ölkələrində, xüsusən də İsveçdəki iri transmilli korporasiyaların, istehsallarını xaricə köçürmək təhlükəsi altında AİB üzvlüyü üçün təzyiq göstərdiklərini iddia edirlər. Digər müəlliflər Soyuq Müharibənin bitməsinə işarə edir, buda neytral ölkələrin AİB-ə qoşulmasını daha az siyasi mübahisəsiz hala gətirmişdir.
Bununla yanaşı, o zaman Avropa Komissiyasının prezidenti olmuş Jak Delors, AİB-in daha çox üzv dövlətlərlə genişlənməsi fikrini bəyənməmiş, ona görə ki, cəmiyyətin daxili bazar islahatlarına və pul qazanma imkanına mane olacağından qorxmuşdur. 1989-cu ilin yanvar ayında Avropa İqtisadi Məkanı (AIM) hazırda hamıya məlum olduğu kimi Avropa İqtisadi Bölgəsi olaraq adlandırılmasını təklif etmişdir.
İni (hərf)
Ի, ի — (Adı: ini, ) — erməni əlifbasının 11-ci hərfi. Transkripsiya "i". Tələffüzü "İ". Rəqəm işarəsi "20". Mesrop Maştots tərəfindən 405—406-ci illərdə yaradılıb. Orta əsrlərdə "erkatagir", "qrçagir", "notrgir", "şhagir" yazı növləri istifadə olunub.
Avropa İqtisadi Bölgəsi
Mənşəyi
AİB 1992-ci ildə qurulmasına baxmayaraq, bəzi hadisələr onun etibarlığına xələl gətirmişdir. Əvvəla, İsveçrə 6 dekabr 1992-ci ildə keçirilən milli referendumda AİB sazişini rədd etmiş, buda AİB daxilində AB-nin AATB-ya tam inteqrasiyasına mane olmuşdur. Bundan əlavə, Avstriya 1989-cu ildə tam AİB üzvlüyü üçün müraciət etmiş və 1991-ci ildən 1992-ci ilə qədər Finlandiya, Norveç, İsveç və İsveçrə tərəfindən izlənilmişdir (Norveçin AB üzvlüyü referendumda rədd edildi, AİB müqaviləsi rədd edildikdən sonra İsveçrə AB tətbiqini dondurdu.). Dəmir Pərdənin yıxılması AB-nin bu yüksək inkişaf etmiş ölkələri üzv dövlət kimi qəbul etməkdə daha az tərəddüd etdi, çünki bu, Mərkəzi Avropanın keçmiş sosialist ölkələrinin qoşulacağı zaman AB-nin büdcəsinə olan təzyiqləri azaldırdı.
İni (hərf)
Erməni dilindəki Bibliya ini hərfi ilə başlayır.
Avropa İqtisadi Bölgəsi
Üzvlük
AİB Sazişi Porto şəhərində 2 may 1992-ci ildə Avropa Azad Ticarət Birliyinin (AATB), Avropa Birliyi (AB) və daha sonra üzv olan 12 dövlət tərəfindən imzalanmışdır. 1992-ci il dekabr ayının 6-da İsveçrənin seçiciləri əvvəlki il təqdim olunan AB üzvlük müraciətini dondurulması ratifikasiya barədə konstitusiya səlahiyyəti razılaşması barədə referendumu, qəbul etmədilər. Bunun əvəzində İsveçrə AB ilə bir sıra ikitərəfli müqavilələr bağladı. 1 noyabr 1993-cü il tarixli Maastricht Müqaviləsi 1 yanvar 1995-ci ildə qüvvəyə mindikdən sonra Avropa Birliyini əvəz edən AİTB-nin üç üzvü — Avstriya, Finlandiya və İsveç Avropa Birliyinə daxil oldu. Lixtenşteynin AİB-də iştirakı 1 may 1995-ci ilə qədər təxirə salındı. AİB-imüqavilə bağlayan tərəfləri AİTB-nə üzv olan 4 ölkədən 3-ü və AB-yə üzv 28 ölkədən 27-dir. 28-ci və yeni AB üzvü olan Xorvatiyanın, 2013-cü ilin noyabrında AİB daxil olması haqqında danışıqları başa çatdı və 12 aprel 2014-cü ildə bütün AİB üzv dövlətləri tərəfindən ratifikasiya gözləyən müvəqqəti müqavilə ilə müraciət olundu.
İni (hərf)
Unicode:
Taumatafakatanqihanqakoauauotamateaturipukakapikimaunqahoronukupokaifenuakitanatahu
Taumatafakatanqihanqakoauauotamateaturipukakapikimaunqahoronukupokaifenuakitanatahu — Yeni Zelandiya da yerləşən 305 metr hündürlüyündə təpə. Bu təpənin adını daha asan tələffüz etmək üçün yerli sakinlər tərəfindən çox vaxt qısaca Taumata adlandırılır.
Avropa İqtisadi Bölgəsi
Müqavilələr
1992-ci il Müqaviləsindən başqa, 1 düzəliş müqaviləsi, həmçinin Avropa Birliyinin yeni üzvlərinin qəbuluna imkan verən 3 müqavilə imzalanmışdır
Taumatafakatanqihanqakoauauotamateaturipukakapikimaunqahoronukupokaifenuakitanatahu
Bu sözün təxmini tərcüməsi belədir: "İri dizləri olan və sürüşərək, dırmanaraq dağları udan, torpaq yeyən kimi tanınan Tamateanın öz burun fleytasında sevgilisi üçün musiqi çaldığı təpənin zirvəsi". 85 hərfli bu toponim bütün dünyada bir sözdən ibarət olan ən uzun toponimdir.
Avropa İqtisadi Bölgəsi
AB-yə üzv olan son dövlətlər
Bir dövlət AB-yə qoşulduqda, o dərhal AİB-nə üzv olmur, lakin müraciət etməyə borcludur. 2007-ci il yanvarın 1-də Bolqarıstan və Ruminiyanın AB-yə qoşulduğunu görən AB-nin 2007-ci ildə genişlənməsindən sonra AİB Genişləndirmə Sazişi 25 iyul 2007-ci il tarixinə qədər imzalanmadı və yalnız 1 avqust 2007-ci ildə qüvvəyə mindi. Saziş 9 noyabr 2011 tarixinə qədər tam qüvvəyə minmədi. Digər tərəfdən, AİB Sazişi AB-yə daxil olduqları gündən etibarən 2004-cü ilin may ayında qoşulan 10 ölkəyə müvəqqəti olaraq tətbiq edildi.
Taumatafakatanqihanqakoauauotamateaturipukakapikimaunqahoronukupokaifenuakitanatahu
Bu adı tələffüz etmənin bir neçə versiyası mövcuddur. Məsələn, Ginnesin rekordlar kitabına toponimin 92 hərfdən ibarət olan adı daxil edilib.
Avropa İqtisadi Bölgəsi
Xorvatiya
Xorvatiya 9 dekabr 2011-ci ildə AB-yə qoşulma müqaviləsini imzaladı və ardından 13 sentyabr 2012-ci ildə AİB-nə müraciət etdi. Danışıqlar 15 mart 2013-cü il tarixində həm AB, həm də AİB-nə 1 iyul 2013-cü ildə eyni vaxtda qoşulmaq məqsədi ilə Brüsseldə başladı. Ancaq buna nail ola bilmədi.
Taumatafakatanqihanqakoauauotamateaturipukakapikimaunqahoronukupokaifenuakitanatahu
Adın daha uzun versiyası yenidir və qısa versiyadan daha formaldır. Amma yerli əhali iddia edir ki, daha uzun versiya maorilər tərəfindən həmişə istifadə edilib. Dünyanın ən uzun adı olan yaşayış məntəqələrindən biri yerləşən Uelsin sakinləri iddia edirlər ki, bu toponim Böyük Britaniyadakı ən uzun adı (Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch) geridə qoymaq üçün qəsdən yaradılmışdır.
Avropa İqtisadi Bölgəsi
AB-nin gələcək üzvləri
AB üzvlüyünə artıq tanınan beş namizəd var: Albaniya (tətbiq olunması 2009), Şimali Makedoniya (tətbiq olunması 2004), Monteneqro (tətbiq olunması 2008, 2012-ci ilin iyun ayından bəri danışıqlar aparılır), Serbiya (tətbiq olunması 2009, 2014-cü ilin yanvarından danışıqlar) və Türkiyə (1987 tətbiq olunur, 2005-ci ilin oktyabrından bəri danışıqlar aparılır). Albaniya və Şimali Makedoniya hələ qoşulmaq üçün danışıqlara başlamamış və ya AB danışıqlar üçün heç bir başlanğıc tarixi təyin etməmişdir. Bosniya və Herseqovina və Kosovo üzv olmaq üçün potensial namizəd hesab olunur. Bosniya və Herseqovina, 2015-ci ilin İyun ayında qüvvəyə minən, 2016-cı ilin Fevral ayında üzvlük müraciəti verməyə icazə verən Birləşmə və Birlik Sazişi (BBS) imzaladı,, müstəqilliyi tanınmayan Kosovo. Aİ üzvü olan beş dövlət tərəfindən, 2016-cı ilin aprelində qüvvəyə minən BBS ilə bağlı danışıqları yekunlaşdırdı.
2005-ci ilin ortalarında Farer adalarının nümayəndələri ərazilərinin AATB-ya qoşulma ehtimalına işarə etdilər. Lakin, Farerlərin qoşulma qabiliyyəti qeyri-müəyyəndir, çünki AATB Konvensiyasının 56-cı maddəsinə əsasən yalnız dövlətlər Birliyin üzvü ola bilərlər. Danimarka Krallığının bir hissəsini təşkil edən Farerlər suveren bir dövlət deyildir və Farer Xarici İşlər Nazirliyi üçün hazırlanan hesabata görə "Konstitusiya statusu altında Farerlərin dövlət olmadığı faktına görə Farerlər AİB Sazişinin müstəqil Razılığa Gələn Tərəfi ola bilməzlər". Bununla birlikdə, hesabat, "Farerlərə münasibətdə Danimarka Krallığının" AİTB-nə üzv ola biləcəyinin ehtimalını irəli sürdü. Danimarka Hökuməti Farerlərin AİB-nin müstəqil üzvü ola bilməyəcəyini bəyan etdi, çünki Danimarka artıq AİB Sazişinin iştirakçısıdır. Farerlər, artıq Hoyvik sazişi olaraq bilinən İslandiya ilə geniş ikitərəfli sərbəst ticarət razılaşmasına sahibdirlər.
Polyar koordinat sistemi
Qütb koordinat sistemi
Avropa İqtisadi Bölgəsi
Avropanın mikroştatları
2012-ci ilin noyabrında, Avropa İttifaqı Şurası AB-nin "parçalanmış" olaraq təsvir etdikləri, Andorra, Monako və San Marino-nun müstəqil Avopa mikroştatlarıyla münasibətlərinin dəyərləndirilməsi çağrışını etdikdən sonra Avropa Komissiyası AB-nə inteqrasiyasının mümkünlüyü barədə variantlar irəli sürdü.. AATB və Şengen Sazişi vasitəsi ilə AİB üzvü olan Lixtenşteyndən fərqli olaraq, bu üç dövlətlə münasibətlər konkret məsələləri əhatə edən razılaşmalar toplusuna əsaslanır. Məruzədə mövcud vəziyyətin dörd alternativi nəzərdən keçirildi: 1) bütöv bir siyasət sahəsini əhatə edən hər bir dövlətlə ayrıca razılaşmalara malik Sektorlu Bir yanaşma; 2) Üç dövlətlə əhatəli, çoxtərəfli Çərçivə Birliyi Sazişi (ÇBS), 3) AİB üzvlüyü və 4) AB üzvlüyü. Komissiya, sektoral yanaşmanın əsas mövzuları həll etmədiyini və hələ də lazımsız olaraq mürəkkəb olduğunu iddia etdi, AB üzvlüyü isə yaxın gələcəkdə plandan çıxarıldı, çünki "AB institutları hazırda bu qədər kiçik ölçülü ölkələrin daxil olmasına uyğunlaşmadı". Qalan seçimlər, AİB-ya üzv olmaq və dövlətlərlə ÇBS-nın məqbul olduğu, Komissiya tərəfindən tövsiyə olundu.
AİB üzvlüyü hazırda yalnız AATB və ya AB üzvləri üçün açıq olduğundan, mövcud AATB üzvü olan ölkələrin mikroştatların AB üzvü olmamaqla AİB-nə üzv olması üçün razılığı tələb olunur. 2011-ci ildə AATB üzvü olan Norveçin o zamankı xarici işlər naziri Jonas Gahr Store, mikroştatlar üçün AATB / AİB üzvlüyünün daxili bazara inteqrasiyası üçün uyğun bir mexanizm olmadığını söylədi, çünki tələbləri daha böyük olan ölkələrin Norveç kimi tələbləri sadələşdirilmiş birliyin onlar üçün daha uyğun olacağını təklif etdi. Støre-nin varisi Espen Barth Eide, Komissiyanın hesabatına 2012-ci ilin sonlarında mikroştatların AİB üzvlüyü öhdəliklərini yerinə yetirmək üçün kifayət qədər inzibati imkanları olub olmadığını paylaşdı. Bununla birlikdə, o, Norveçin mikroştatlar üçün bir ərizə təqdim etməyi qərara aldıqları təqdirdə AİTB üzvlüyünün mümkünlüyünə açıq olduğunu və ölkənin bu məsələ ilə bağlı son qərar vermədiyini bildirdi. Lixtenşteyn Missiyasının AB-dəki müşaviri Paskal Şafhauser, AİTB üzvü olan digər Lixtenşteynin mikroştatlar üçün AİB üzvlüyünün, təşkilatın fəaliyyətinə mane olmadığı şərtiylə müzakirə etmək istədiklərini söylədi. Bununla birlikdə, o, həm AİTB, həm də AB xaricində olan mikroştatlar üçün AİB-nə birbaşa üzv seçmə variantının nəzərdən keçirilməsini təklif etdi.
18 noyabr 2013-cü il tarixində AB Komissiyası, "kiçik ölkələrin AIB-də iştirakının siyasi və institusional səbəblərə görə hazırda uyğun bir seçim olduğu düşünülmür" və Assosiasiya Sazişlərinin mikroştatları daxili bazara inteqrasiya etməyin daha mümkün bir mexanizm olduğu qənaətinə gəldi.
Birləşmiş Krallığın çıxarılması
Birləşmiş Krallıq, 2016-cı il referendumunda Avropa Birliyindən çıxmaq üçün səs verdi. AİB-də qalmaq, bəlkə də bir AATB üzvü olmaq, təklif olunan variantlardan biri idi. Birləşmiş Krallıq Parlamentinə təqdim edilmiş 2013-cü il tədqiqat sənədində AB üzvlüyünə AB-nin daxili bazarına, o cümlədən AATB üzvü olan bir ölkə kimi AİB üzvlüyünə və ya bir sıra İsveç modelinə daxil olmağa imkan verən vahid bazarın müddəalarını əhatə edən ikitərəfli müqavilələr kimi bir sıra alternativlər təklif edilmişdir. Birləşmiş Krallıq 1960-cı ildə AATB-nin həmtəsisçisi idi, ancaq Avropa Birliyinə üzv olduqdan sonra sonuncuya üzv olmağı dayandırdı. Brexit səsverməsindən bəri ilk iclasda, AATB həm İngiltərənin qayıtması üçün açıq olduğunu və İngiltərənin işləmək üçün bir çox məsələsinin olduğunu söyləyərək reaksiya verdi buna baxmayaraq Norveç Hökuməti sonradan şərtlərini bildirdi 2017-ci ilin yanvar ayında, İngiltərənin Baş Naziri Tereza Mey, 12 maddəlik danışıqlar hədəfləri planını açıqladı və İngiltərə hökumətinin vahid bazarda davamlı üzvlüyü axtarmayacağını təsdiqlədi. İngiltərəyə digər üzv ölkələrin AİB və ya AATB-nə qoşulmasına icazə verilə bilər, lakin Norveç kimi mövcud AİB üzvlərinin mövcud üstünlüklərini itirməsinə səbəb ola biləcəyindən AB ilə çətin bir danışıqlar riski ilə bağlı narahatlıqları ola biləcəyini bildirdi. Şotlandiya hökuməti AİB-nə daxil olmaq üçün AATB üzvlüyünə baxdı. Bununla birlikdə, digər AATB dövlətləri yalnız suveren dövlətlərin üzv olmaq hüququna sahib olduqlarını bildirdilər, buna görə də yalnız İngiltərədən müstəqil olduqda qoşula biləcəyini qeyd etdilər.
Hüquq və vəzifələr
AİB, Avropa Birliyi kimi Avropa vahid bazarının əsasını qoyan eyni "dörd azadlığa" güvənir: maliyyələrin, şəxslərin, xidmətlərin və kapitalın AİB ölkələri arasında sərbəst hərəkəti. Beləliklə, AB-yə daxil olmayan AİB ölkələri Avropa Birliyi ilə sərbəst ticarətdən zövq alırlar. Ayrıca, 'insanların sərbəst hərəkəti' Avropa İqtisadi Bölgəsində (AİB) zəmanət verilən əsas hüquqlardan biridir … bu ölkələrin hər hansı birində yaşamaq, işləmək, biznes qurmaq və təhsil almaq imkanı.
Qarşı tərəf olaraq bu ölkələr Avropa Birliyi Qanununun bir hissəsini qəbul etməlidirlər. Bununla yanaşı, onlar rəsmi qərar qəbul etmə prosesinin bir hissəsi kimi erkən mərhələdə yeni AİB ilə əlaqəli siyasət və qanunvericiliyin formalaşmasına töhfə verir və təsir göstərir.
AB-yə daxil olmayan AİB ölkələri Birliyin məqsədlərinə maliyyə dəstəyi vermirlər, baxmayaraq ki, onlar "AİB-dəki sosial və iqtisadi fərqləri azaltmaq" üçün AİB qrant sxeminə töhfə verirlər. Bundan əlavə, bəziləri AB-nin Trans-Avropa Şəbəkələri və Avropa Regional İnkişaf Fondu kimi proqramlarında iştirak etməyi seçirlər. Norveçin də öz Norveç qrant sxemi var. AB / AİB 2004-cü ildə genişləndikdən sonra, AİB dövlətlərinin, xüsusən Norveçin Daxili Bazarda sosial və iqtisadi birləşməsinə maliyyə qatqısında on qat artım oldu.(beş il ərzində €1167 milyon).
Qanunvericilik
thumb|402x402px|Müxtəlif çoxmillətli Avropa təşkilatları və sazişlər arasındakı əlaqələri göstərən Euler diaqramı. Avropa Birliyinə üzv olmayan ölkələr (İslandiya, Lixtenşteyn və Norveç) AB-də sosial siyasət, istehlakçıların müdafiəsi, ətraf mühit, şirkət hüququ və statistika sahələrində qəbul edilənlərə bənzər qanunvericiliyin qəbul edilməsi barədə razılığa gəldilər. Bunlar keçmiş Avropa Birliyinin əhatə etdiyi bəzi sahələrdir (Avropa Birliyinin "ilk sütunu").
Avropa İqtisadi Bölgəsinin (AİB) üzvü olmayan ölkələri Avropa Parlamenti və ya Avropa Komissiyası kimi Avropa Birliyinin qurumlarında təmsil olunmur. Bu vəziyyət, "faks demokratiyası" olaraq xarakterizə edildi, Norveç, son qanunvericiliyinin Komissiyadan göndərilməsini gözlədi. Bununla birlikdə, AİB ölkələrinə AB-nin yeni qanunvericilik təklifləri barədə məsləhət verilir və erkən mərhələdə qanunvericiliyin formalaşdırılmasında iştirak edir. AİB Sazişində AİB / AATB ölkələrindən qanunvericiliyin qəbul edilməzdən əvvəl müxtəlif mərhələlərdə daxil olma müddəaları, o cümlədən AİB Birgə Komitəsində razılıq mövcuddur. AİB Birgə Komitəsində təsdiqləndikdən sonra, AİB Sazişinin bir hissəsidir və AİB daxilindəki AATB dövlətləri bunu öz milli qanunlarında tətbiq etməlidirlər.
Təşkilatlar
AİB Birgə Komitəsi AİB-AATB Dövlətləri və Avropa Komissiyasından (AB-ni təmsil edir) ibarətdir və AB-nin müvafiq qanunvericiliyini daxil etmək üçün AİB Sazişinə dəyişiklik etmək funksiyasını daşıyır. AİB Şurası ildə iki dəfə AİB üzvləri arasındakı ümumi əlaqələri tənzimləmək üçün yığılır.
Pan-AİB institutlarını yaratmaq əvəzinə, AİB-nin fəaliyyəti Avropa Birliyi qurumları, həmçinin AATB Nəzarət Təşkilatı və AATB Məhkəməsi tərəfindən tənzimlənir. AATB Nəzarət orqanı və AATB Məhkəməsi AATB üzvlərinin Avropa İqtisadi Bölgəsindəki (AİB) öhdəliklərinə münasibətdə fəaliyyətlərini tənzimləyir. AATB Nəzarət Mərkəzi Avropa Komissiyasının AİB Sazişinə əməl olunmasını təmin etmək üçün AATB ölkələri üçün "müqavilələrin keşikçisi" rolunu yerinə yetirir. AİTB Məhkəməsi Avropa Ədalət Məhkəməsinin AİB Müqaviləsi çərçivəsində mübahisələri həll etməsində oxşar rol oynayır.
AƏM və Avropa Komissiyası müvafiq olaraq AB-də AİB Sazişinin təsfiri və tətbiqi üçün məsuliyyət daşıyırlar və AATB Məhkəməsi və AATB Müşahidə Orqanı eyni dərəcədə şərh və izləmə üçün məsuliyyət daşıyırlar. AİB-AATB dövlətləri arasında AİB Sazişinin tətbiqi (AİB-AATB dövlətləri arasında və AİB-AATB dövlətləri daxilində), AB dövləti ilə AİB-AATB dövləti arasındakı mübahisələr hər iki məhkəməyə deyil, AİB Birgə Komitəsinə göndərilir. Yalnız Birgə Komitə üç ay ərzində bir qərar verə bilmədiyi təqdirdə, mübahisə edən tərəflər (mübahisə AB qanunlarına bənzər müddəalara aiddirsə) və ya arbitraj (bütün digər hallarda) qərar üçün birlikdə AƏM-nə təqdim edərlər.
AİB üçün orijinal plan "AİB məhkəməsi" olaraq (AİB məhkəməsi) (Avropa Məhkəməsinin beş üzvü və AATB ölkələrindən üç üzvdən ibarət olacaq və AƏM ilə funksional şəkildə birləşdiriləcək) AATB Məhkəməsi və ya AATB Nəzarət Təşkilatı olmamışdı. və Avropa Komissiyası bu rolları icra etməli idi, lakin AİB razılaşması üçün aparılan danışıqlar zamanı Avropa Ədliyyə Məhkəməsi Avropa Birliyi Şurasına məlumat verdi (Rəy 1/91), AİB məhkəməsinin AİB qanununun bir hissəsi olacaq AB qanunlarına münasibət bildirməsini düşündüklərini bildirdi. Müqavilələrin pozulması ola bilərdi və buna görə mövcud tənzimləmə yerinə hazırlanmışdır. Müşahidə Təşkilatı ilə danışıqlar aparıldıqdan sonra AƏM Rəy 1/92-də qanuniliyini təsdiqlədi.
AATB Katibliyinin qərargahı İsveçrənin Cenevrə şəhərində yerləşir. AATB Müşahidə Rəsmisi Belçikanın Brüssel şəhərində qərargahı var. AATB Court Lüksemburq qərargahı (Avropa Ədalət Məhkəməsinin qərargahı kimi və Avropa Komissiyasının mənzil-qərargahı kimi eyni yerdədirlər).
AİB və Norveç qrantları
AİB və Norveç qrantları, İslandiya, Lixtenşteyn və Norveçin Avropadakı sosial və iqtisadi fərqləri azaltmaq üçün maliyyə töhfəsidir. 2004–2009-cu illərdə 1,3 milyard avroluq layihələr Mərkəzi və Cənubi Avropanın 15 faydalanan dövlətində həyata keçirilmişdir.
AB, İslandiya, Lixtenşteyn və Norveçi Daxili Bazarda bir araya gətirən Avropa İqtisadi Bölgəsinin (AİB) 2004-cü ildə genişləndirilməsi ilə birlikdə qurulmuş, AİB və Norveç qrantları, Brüsseldəki AATB Katibliyinin maliyyə əlaqələri idarəsinə bağlı olan Maliyyə Mexanizmi İdarəsi tərəfindən idarə edilmişdir.
Arxalı dağlar (film, 1985)
Arxalı dağlar filmi rejissor Adil Ələkbərov tərəfindən 1985-ci ildə çəkilmişdir. Film "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Filmdə Qax rayonundakı Kirov adına kolxozun çobanı Milyaz Mirzəyev və onun başçılıq etdiyi komsomolçu-gənclər briqadasından bəhs edir.
Məzmun
Filmdə öz sənətini sevən, ona bütün varlığı ilə bağlanan, zəhmətin qədrini bilən, onu qiymətləndirən bir insan haqqında-Qax rayonundakı Kirov adına kolxozun çobanı Milyaz Mirzəyev və onun başçılıq etdiyi komsomolçu-gənclər briqadasının işi haqqında söhbət gedir.
Festival və mükafat
1988-ci ildə Moskvada Ümumittifaq kənd təsərrüfatı filmləri kinofestivalında sənədli film ÜİXTNS-in gümüş Medalına layiq görülüb.
Karl Oskar Bernadot
Karl Oskar Bernadot — İsveç şahzadəsi.
Arxalı dağlar (film, 1985)
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: E. Əsgərov, M. Krans Rejissor: Adil Ələkbərov Operator: Elxan Əliyev
Karl Oskar Bernadot
Həyatı
Karl Oskar Bernadot 14 dekabr 1852-ci ildə Stokholmda doğulmuş İsveç şahzadəsidir. O XV Karlın tək oğlu idi. Kiçik yaşda pnevmoniyadan öldü.
Arxalı dağlar (film, 1985)
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1985-ci ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Baby I Need Your Love
Baby I Need Your Love – C. C. Catch tərəfindən 1988-ci ildə ifa edilmiş mahnıdır. Klipdə, əsasən, Almaniyanın idman sayəsində uğurlarından danışılır.
Pirqulu (Şamaxı)
Pirqulu – Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
Tarixi
N. Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası əməkdaşlarının yaşaması üçün salınmışdır.
Qütb koordinat sistemi
thumb|right | 300px | Müxtəlif bucaqlarla bölünmüş bir qütblü koordinat şəbəkəsi
Riyaziyyatda qütb koordinat sistemi və ya polyar koordinat sistemi, nöqtələrin bir bucaq və Karteziyan koordinant sistemindəki koordinat başlanğıcının ekvivalenti olub "qütb" olaraq bilinən bir mərkəz nöqtəyə olan uzaqlıqlar ilə müəyyən, iki ölçülü bir koordinat sistemidir. Qütb koordinat sistemi, riyaziyyat, fizika, mühəndislik, dənizçilik, robot texnologiyası kimi bir çox sahədə istifadə edilər. Bu sistem, iki nöqtə arasındakı əlaqənin bucaq və uzaqlıq ilə daha sadə ifadə edilə bildiyi vəziyyətlər üçün xüsusilə rahatdır. Karteziyan koordinat sistemində, belə bir əlaqə ancaq triqonometrik düsturlar ilə tapıla bilər.
Fiordlar
Fiordlar — on və yüz kilomertlərlə qurunun içərilərinə soxulan dar, dərin /1000 m və çox/ körfəz. Köndələn kəsimi təknəvari, sahilləri yüksək, dik və sıldırım olur.Yüksək enliklərdə yerləşən Pleytstosen buzlaşmasına məruz qalan sahillər üçün səciyyəvidir /Skandinaviya yarımadası, Qrenlandiya, Alyaska, Odlu Torpaq./ Çay dərələri  və tektonik çökəkliklər buzlağı və sonradan onu örtmüş dənizin fəaliyyəti nəticəsində yaranır.
Cavanqala (Əcəbşir)
Çinar — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əcəbşir şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. Əcəbşir qəsəbəsindən 9 km şimal-şərqdədir.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 622 nəfər yaşayır (133 ailə).
Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri
Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Özbəkistan Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1995-cü ilin oktyabr ayının 2-də qurulmuşdur .1996-cı ilin ortalarında Azərbaycan Respublikasının Özbəkistan Respublikasında, 1998-ci ilin may ayında Özbəkistan Respublikasının Azərbaycan Respublikasında səfirlikləri fəaliyyətə başlayıb.
İkitərəfli münasibətlərin inkişafında dövlət başçılarının səfərləri xüsusilə böyük əhəmiyyətə malikdir. Bu baxımdan Özbəkistan Respublikasının Prezidenti İslam Kərimovun Azərbaycana 26-27 may 1996-cı il tarixdə ilk rəsmi səfəri xüsusi qeyd olunmalıdır. Qarşılıqlı anlaşma və dostluq şəraitində keçən səfər ərzində iki ölkə arasında 19 sazişdən ibarət xüsusi sənəd paketi, o cümlədən "Azərbaycan Respublikası və Özbəkistan Respublikası arasında dostluq və əməkdaşlıq haqqında müqavilə" imzalanıb. Səfər çərçivəsində Özbəkistan Prezidenti İslam Kərimova Bakı Dövlət Universitetinin fəxri doktoru diplomu təqdim olunub.
21-22 oktyabr 1996-cı il tarixində Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyev Türkdilli Dövlətlər Başçılarının IV Forumunda və görkəmli dövlət xadimi Əmir Teymurun 660 illik yubiley mərasimində iştirak etmək üçün Daşkənddə səfərdə olub. Səfər çərçivəsində Heydər Əliyev dövlət başçılarının Forumunda çıxış edib. O bildirib ki, türkdilli dövlət başçılarının müntəzəm görüşləri bu ölkələr arasında əməkdaşlığın inkişafına, mədəni və mənəvi əlaqələrin genişlənməsinə, onların müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsinə kömək edir. Azərbaycanın dövlət rəhbəri dövlət başçılarının birgə mətbuat konfransında da iştirak edib, onların şərəfinə təşkil olunmuş ziyafətdə nitq söyləyib və Özbəkistan Televiziyası müxbirinin suallarını cavablandırıb.