cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fransanın Misirə və Suriyaya yürüşü
Napoleon Bonapartdan sonra Misir yürüşü
Bonapartın gedişindən sonra Misirdə yerləşmiş olan Fransa qoşunlarının komandanlığı General Jan-Batist Kleberə keçdi. Kleber Osmanlı İmperatorluğu ilə 24 yanvar 1800-ci il tarixində El-Ariş müqaviləsini imzaladı, bu müqavilənin şərtlərinə görə Fransa qoşunları Misirdən geri çəkiləcəkdi. Ancaq Osmanlı İmperatorluğunun müttəfiqi qismində olan Britaniya bu müqaviləni imzalamağı rədd etdi. Britaniyanın dəstəyi ilə Osmanlı ordusu Fransa qüvvələrinə hücüm etdi. 20 mart 1800-ci il tarixində Osmanlı və Fransa orduları arasında aparılan Heliopolis döyüşündə Fransa qələbə qazandı. Kleberin komandanlığı altındakı ordu Qahirəyə geri qayıtdı. Ancaq ordunun mövqelərinin möhkəmlənməsi Misir xalqının qıcıqlanmasına səbəb olurdu. Kleberin 14 iyun 1800-cü ildə suriyalı bir tələbə tərəfindən öldürülməsindən sonra Misir qoşunlarının komandanlığı General Jak de Menouya keçdi. Menounun komandanlığındakı Fransa ordusu 21 mart 1801-ci ildə Əbukirdə aparılan döyüşdə Britaniya qüvvələri qarşısında məğlub oldu. 27 iyun 1801-ci il tarixində Fransa qüvvələrinin Misirdən geri çəkilməsini təşkil edən bir müqavilə imzalandı. 9 oktyabr-ci ildə imzalanan Paris Sülh Sənədi ilə iki dövlət arasındakı barışığın şərtlərini ortaya qoyurdu. Osmanlı İmperatorluğu və Fransa arsındakı yekun sülh müqaviləsi səviyyəsindəki Paris Müqaviləsi 25 iyun 1802-ci ildə imzalandı.
Dəyərləndirmə
Mİsir yürüşündə Fransa Misiri ələ keçirmiş, ancaq onu əldə saxlamağı bacarmamışdı. Misir yürüşü hər nə qədər Fransa tərəfindən uğursuzluqla nəticələnən bir səfər olsa da, çox daha ciddi nəticələrdən xəbər verirdi. Böyük Britaniyanın dənizlərdəki hakimiyyəti, Fransanı Avropa qitəsində qalmağa məcbur etmişdi. Fransanın dəniz səfərlərinə çıxmaq üçün kifayət qədər donanmaya sahib olmadığı məlum olmuşdu. Fransanın Şimali Amerikadakı Luiziana kaloniyasını 1803-cü ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarına satması da bu dövrdə Fransanın xarici siyasətində dəniz səfərləri prespektivi baxımından geri çəkilməsinin bir nümunəsi olaraq qiymətləndirilə bilər.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin xüsusi xidmət və təhlükəsizlik orqanları
Fəaliyyəti
Mühafizə dəstəsi parlamentin və başqa bir necə əhəmiyyətli dövlət obyektinin mühafizəsini təşkil edirdi. Eyni zamanda, xüsusi və mühüm tapşırıqların yerinə yetirilməsi daha çox mühafizə dəstəsinin şəxsi heyətinə etibar olunurdu. Mühafizə dəstəsinin əməkdaşları Qarabağda ermənilərlə döyüşlərdə də yaxından iştirak edirdilər. General-mayor Həbib bəy Səlimovun döyüş bölgəsindən Baş Qərərgaha göndərdiyi raportlarda Parlamentin mühafizə dəstəsinin igidliyi barədə məlumat verilirdi. Döyüşlərin birində dəstənin praporşiki Nəcəfəliyev başda olmaqla, 16 əsgər həlak olmuş, praporşik Əsgərov, podporuçik Dauşvili, Ərəbov və xeyli əsgər yaralanmışdı. Döyüşən dəstəyə parlament mühafizə dəstəsinin podpraporşiki Mövsüm İbrahimov rəhbərlik edirdi.
Keyxosrov (mifologiya)
thumb|200px|Keyxosrovun başçılıq etdiyi İran və [[Turan orduları]] Keyxosrov (Kavi Husravah,, - Kavi Xaosrova, Kavi Xosrav, Kay Xusroy) Firdovsinin Şahnamə əsərinin qəhrəmanlarından biri, Siyavuşun oğlu.
Nazmiyə Muradlı
Nazmiyə Muradlı (Nazmiyə Muslu, ) — Türkiyə paralimpiya paruerlifteri. 2012 Yay Paralimpiya Oyunlarında 40 kq çəki dərəcəsində 109 kq çəki qaldıraraq birinci olmuşdur. 2016 Yay Paralimpiya Oyunlarında isə 104 kq-la eyni nəticəni təkrarlamışdır.
Keyxosrov (mifologiya)
Keyxosrov - qədim İran padşahlarından Keylər sülaləsinin üçüncü hökmdarıdır. Firdovsinin "Şahnamə"sinə görə, Keyxosrov Siyavuşun oğlu və Keykavusun nəvəsi olmuşdur; Siyavuş öz ögey anasının ona atdığı böhtan nəticəsində atası Keykavusdan acıq edib, Turana qaçmış, Turan padşahı Əfrasiyabın qızı Firəngizlə evlənmişdir. Orada da yenə böhtana düşüb, Əfrasiyab tərəfindən öldürülmüşdür. Sonralar Firəngiz Səyavuşdan Keyxosrovu doğanda Əfrasiyab uşağı öldürmək istəmiş, lakin, onu qaçırıb, dağda çobanlar arasında böyütmüşlər. İranlılar Turana gələrək, Keyxosrovu tapmış və onu aparıb babası Keykavusa çatdırmışlar. Keykavus atəşpərəstlərə məxsus bir təntənə ilə Keyxosrovu öz yerinə taxta çıxararaq, şah etmişdir.
Nazmiyə Muradlı
Bioqrafiyası
Nazmiyə Muradlı 13 iyun 1979-cu ildə Konya şəhərinin Meram bələdiyəsi ərazisində anadan olmuşdur. Anadan gəlmə əlil idi. Nazmiyənin anadan gəlmə çanaq oynağının çıxışından əziyyət çəkirdi. Xəstəliyin nəticəsi olaraq əlil arabasında hərəkət edirdi. Orta təhsilini ev şəraitində almışdır.
Onun idmanla məşqul olmasını dostu təklif edir. İlk əvvəllər o idmanı buraxmaq istəyirdi. Buna səbəb isə onun daha çox əziyyət çəkməsi idi. Ancaq valideynlərinin təkidi ilə idmanı davam etdirmişdir.
Karyerası
3 ay idmanla məşqul olduqdan sonra milli paralimpiya yığmasına qəbul edilmişdir. Portuqaliyada keçirilən Avropa çempionatında bürünc medalı qazanmışdır.
2005 və 2006-cı illərdə ardıcıl olaraq Türkiyə çempionu olur. 2005-ci ildə avropa çempionatında 3-cü, 2007-ci ildə isə birinci yeri tutur.
2008 Yay Paralimpiya Oyunlarında ağırlıq qaldırma üzrə 40 kq-da 4-cü olmağı bacarmışdır. 2010-cu ildə Türkiyənin Seydişehir şəhərində təşkil olunan əlilərin ağırlıq qaldırma yarışmasında 44 kq çəki dərəcəsində 110 kq ağırlığın öhdəsindən gələ bilmişdir. Bununla da Türkiyə rekordunu qırmışdır. Elə həmin il Malayziyada təşkil olunan turnirdə 42 kq cəki dərəcəsində 106 kiloqramın öhdəsindəın gələrək çempion olmuşdur. 2012 Yay Paralimpiya Oyunlarında 40 kq çəki dərəcəsində 109 kq çəki qaldıraraq birinci olmaqla yanaşı dünya rekordunu təzələmişdir. 2016 Yay Paralimpiya Oyunlarında isə 104 kq-la qızıl medala sahiblənmişdir.
2014-cü ildə Muradlı Dubayda keçirilən yarışmada qızıl medal qazamışdır.
Cerastoderma glaucum
Cerastoderma glaucum — ikitaylılar sinfinə, ürəkkimilər (Cardiidae) fəsiləsinə aid molyusk növü.
Bu növ əsasən Avropa və Şimali Afrikanın sahil ərazilərində, Xəzər, Aralıq dənizi, Qara və nisbətən az duzlu olan Baltik dənizində yayılmışdır. Şimal-qərbi Avropa da belə (Britan adaları da daxil) müşahidə edilir. Adətən açıq sahillərdə yayılmışlar. Elədə dərin olmayan, qumlu və ya lili sahillərdə yaşayırlar.
Cerastoderma glaucum bəzən 50 mm uzunluğa malik ola bilirlər. Avropanın şimal-qərbində çoxalma may-iyulda başlayır. Kürüdən çıxma mərhələsi 11–30 gün davam edir. Adətən 2–5 il arası yaşayırlar.
Mаhmud mirzə Qovanlı-Qacar
Həyatı
1884-cü ildə  «Sın  oteçestva»  jurnalı  (2/III-50)  yazırdı:  «Bəhmən  Mirzənin həddi-buluğa çatmış  oğlanlarının  bəziləri  rus,  bəziləri  isə  İran  ordusunda  hərbi xidmətdədirlər. Demək olar ki, bütün Qafqaz draqun alaylarında Bəhmən Mirzənin ya oğlanları, ya da zabit qohumları var. Şahzadə Bəhmən Mirzənin oğlu Mahmud Mirzə keçmişdə  Nijeqorod  draqun  alayında  türk  kompaniyasında  ştabs-rotmistr olmuşdur. Kompaniyanı qurtardıqdan  sonra  əmisi  Məhəmməd  şah  onu  İrana çağırır, hazırda o, general rütbəsində İran leyb-qvardiyasına komandanlıq edir»
Heyinriç Urban
Heyinriç Urban – Alman violonçel ifaçısı və bəstəkarı.
Həyatı və karyerası
Heinrich Urban Berlində anadan olub və Ferdinand Laub, Hubert Ries və Richard Hellmann ilə birlikdə təhsil alıb. Königlich Domchor və Königlich Kapelle-də alt mahnı oxudu. Daha sonra Parisdə təhsilinə davam etdi və daha sonra skripkaçı, bəstəkar və musiqi müəllimi olaraq çalışdı. Berliner Dilettanten Orchester Verein (Həvəskar Orkestrlər Cəmiyyəti) dirijoru kimi də xidmət etmişdir. Qeyd olunan tələbələr arasında klavesist Wanda Landowska, Polşalı pianoçu və bəstəkar Ignace Jan Paderewski, Polşalı bəstəkar Mieczysław Karłowicz, Amerikalı bəstəkar Fannie Charles Dillon, Amerikalı bəstəkar Maurice Arnold Strothotte və Polşalı musiqişünas Henryk Opieński var. Berlində öldü.
NGC 3679
NGC 3679, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. E2 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Dunay-Tisa-Dunay kanalı
Dunay-Tisa-Dunay kanalı — Serbiyada melorativ obyektlər sistemi. Dünyada ən iri sisteümlərdən biri. Magistral və gəmiçilik üçün əlverişli olan kanalların ümumi uzunluğu 930 kilometrdir. Sistem ümumilikdə 12700 km² ərazini əhatə edir. Dunay və Tisa çayları arasındakı ərzini əhatə edir. Baçka və Banat regionlarını əhatə edir. O bir neçə kanal şəbəkəsindən ibarətdir:Böyük Baç kanalı və Kiçik Baç kanalı. Orta su sərfiyyatı - 4000 m³/s.
Əhəmiyyəti
Dunay-Tisa-Dunay kanalı Serbiyanın suya ehtiyacı olan geniş tarlalarını suvarmağa imkan verir. Hidrosistemin əhatə etdiyi ərazinin (1,8 milyon hektar) 2/3-dən çoxunun suya ehtiyacı olan ərazilər idi. Eyni zamanda sistem sayəsində 400 min hektar əkinçilik ərazisi suvarılmışdır. Bu geniş layihənin həyata keçirilməsi yalnız regionun kənd təsərrüfatıın hərtərəfli inkişafı üçün deyil, eyni zamanda balıqçılıq və hətta turizmin inkişafı üçün də stimul yaratmışdır. Kanallar sistemi yüzlərlə böyük və kiçik qəsəbələri və böyük su sənaye mərkəzlərini su yolları ilə əlaqələndirmiş, onların su ilə təmin edilməsi problemini həll etmişdir.
NGC 2685
NGC 2685, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Musa Vəzirov
Həyatı
Süleyman Vəzirov 1910-cu ildə Şuşada ziyalı ailəsində dünyaya gəlib. Onun atası Azadbəy Vəzirov Peterburqda hərbi təhsil almış və xüsusi tapşırıqlar üzrə polkovnik, anası  Zəhra xanım isə dövrünün məşhur həkimi Kərimbəy Mehmandorovun qızı idi.
Şahrux mirzə Qovanlı-Qacar
Şahrux mirzə Bəhmən mirzə оğlu Qovanlı-Qacar — Polkovnik
Həyatı
Şahzadə Şahrux mirzə Kazak polkunun leyb-qvardiya polkovniki olmuşdur. Şahzadə 1915-ci ildə Cəbrayılda vəfat etdi.
Ailəsi
100px|thumb|Qəhrəman mirzə Qovanlı-Qacar|left Dörd oğlu, üç qızı olub: Kamran Mirzə, Camal Mirzə, Darab mirzə Qovanlı-Qacar və Qəhrəman mirzə Qovanlı-Qacar, Fəxrisoltan, Tacülmülk və Nimtac xanım idi.
Glaucus atlanticus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü. Pelagik canlıdır, gərginlik səthi altında yaşayırlar. Tropik kəmərin bütün okeanlarının dənizlərində yayılmışlar.
Görünüşü
Bu növün nümayəndələri arxa ucundan güclü uzanan incə bir bədən ilə xarakterizə olunur. Baş qısadır və bədəndən bir qədər ayrılır. Geniş, yaxşı inkişaf etmiş ayaq ön tərəfdən yuvarlaqlaşdırılır və bədənin arxa ucuna qədər davam edir. Bədən uzunluğu 5–40 mm arasında dəyişir. Glaucus atlanticusun su səthində qalması üçün başqa bir uyğunlaşması vardır. Bu molluskun mədəsində saxlanılan hava baloncuğunun periyodik olaraq udulmasıdır. Hava baloncuğunun bu yerləşdirilməsi ilə əlaqədar olaraq, bədənin mövqeyi taraz tərəfinin aşağıya baxdığı və ayağının suyun səthinə bitişik olduğu tarazlığa çevrilir. Beləliklə mollusk gərginlik səthi boyunca sürünür.
Əsas bədən tonu gümüşüdür. Molluskun bel nahiyyəsi fərdlərdən asılı olaraq tünd göydən qəhvəyi rəngə qədər dəyişir. Ayaq kənar boyunca mavi zolaqla çərçivələnmişdir.
Qidalanması
Su səthi ilə əlaqəli digər orqanizmlər qida mənbəyi rolunu oynayır. Bunlara müstəmləkə hidroidləri (Physalia physalis, Porpitidae sinfinə daxil aolan atomeduzlar) və ilbizlər (Janthina cinsinin nümayəndələri, öz növlərinin fərdləri) daxildir.
Glaucus atlanticus hidroid yırtıcısının zəhərinə qarşı davamlıdır.
Çoxalma
Glaucus atlanticus, sinxron hermafroditizm ilə xarakterizə olunur: hər bir fərddə erkək və dişi cinsi vəzilər var və cütləşdikdən sonra yumurta qoyurlar.
Sirdaş (personaj tipi)
right|thumb|300px|Pilad və Orest. [[Fransua Buşo. Burada, Pilad Orest i dəlilik ovsunundan müdafiə edir.]] Sirdaş və ya konfidant — uydurma da, protaqonist in sirr verdiyi və inandığı personaj. Sirdaşlar mühüm personajlar arasında və ya əksinə, süjetdə ayrı bir rola malik olmayan obrazlar ola bilərlər.
Rol
Sirdaşlar hər hansı bir süjetdə ikinci dərəcəli rola malik olurlar və adətən protaqanistin sirrlərinə qulaq asan, onun şəxsiyyətini araşdıran və ona tövsiyə verən bir dostu canlandırırlar. Protaqonistin monoloji nitqlərində passiv bir dinləyici rolu canlandırmaq yerinə, sirdaşlar hekayənin davam etdirə və ya izləyicinin reaksiyalarını təmsil edə bilər. Termin rəqəmsal dünyada "PocketConfidant" adı yaratmaqda istifadə olunub. "PocketConfidant" istifadəçilərin süni intellektin yardımı ilə öz problemlərini və işlərini daha yaxşı anlaması üçün nəzərdə tutulan texnoloji bir markadır.
Tarix
Sirdaşın qərb ədəbiyyatı nda mövcudluğu Qədim Yunanıstan dramı na, xüsusilə də Evripid in əsərlərinə gedib çıxır. Hekuba pyesindəki Aqamemnon personajları və Orest preysindəki Pilad protaqonist üçün bir məsləhətçi, öz şəxsiyyətləri üçünsə bir tərcüməçi rolunu canlandırdıqlarından onlar sirdaş kimi xidmət göstərirlər. Sirdaş rolu XVII əsr Fransa dramı nda xüsusi bir önəmlilik daşımış, ancaq Jan Rasin in və Pyer Kornel in pyeslərindən sonra məşhurlaşmışdır. Rasinin və Kornelin əsərlərində sirdaş rolu daha mürəkkəbləşmişdir. Buna baxmayaraq, Fransua Edlen kimi dramaturqlar Kornelin sirdaş rolundan istifadəsinin "zərifliyə və gözəlliyə" malik olmadığını demişdir. Uilyam Şekspir və əsərləri üzrə araşdırma aparan alim Fransis Şoff Hamlet faciyəsindəki Horatio nun "Rasinin yaratdığını sirdaşdan fərqli olaraq, sadəcə protaqonistin bir məruzəçisi və dinləyicisi" rolunu canlandırdığını demişdir.
Dyord Lukats kimi şərhçilər sirdaş rolunun müasir ədəbiyyatda istifadəsinin azaldığını sitat gətirmişdir.
Elzamin Təhməzov
Elzamin Kamal oğlu Təhməzov (26 oktyabr 1979; Bərdə rayonu, Azərbaycan SSR — 29 sentyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elzamin Təhməzov 1979-cu il oktyabrın 26-da Bərdə rayonunun Şirvanlı kəndində anadan olub. Əslən Laçın rayonunun Malxələf kəndindən idi. Ailəli idi. 2 qızı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun polkovnik-leytenantı olan Elzamin Təhməzov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşan qəsəbəsinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elzamin Təhməzov sentyabrın 28-də Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub. Bərdə şəhərinin Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elzamin Təhməzov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olan, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərən, vəzifə borcunu ləqayətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elzamin Təhməzov ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Rəşadət" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elzamn Təhməzov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
NGC 706
NGC 706, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Minsılu Osmanova
Minsılu Osmanova — dilçi, pedaqoq-metodist, filologiya elmləri doktoru, professor, Rusiya Federasiyasının ali təhsil üzrə əməkdar işçi (2010).
Bioqrafiyası
Minsılu Osmanova 1 may 1950-ci ildə Başqırd MSSR, Baymak rayonu İşməhəmməd (Karamalı) kəndində anadan olmuşdur. 1972-ci ildə Başqırdıstan Dövlət Universitetini bitirmişdir (Ufa).
SSRİ Elmlər Akademiyası Ural şöbəsinin Başqırd Elmi Mərkəzinə daxil olan Tarix, Dil və Ədəbiyyat İnstitutunda işləmişdir.
2008-ci ildən M. Akmolla adına Başqırdıstan Dövlət Pedaqoji Universitetinin başqırd filologiyası fakültəsinin müəllimi, başqırd dili kafedrasının professoru və tədris metodisti.
Elmi tədqiqat işləri: başqırd dilinin funksional qrammatikası, onomastika, toponimika, başqır dilinin rus və milli məktəblərdə tədris metodikası. 200-ə yaxın elmi və tədris-metodik əsərin, eləcə də təhsil lüğətlərinin müəllifidir.
Ədəbiyyat
Усманова Минсылу Губайтовна // Баймакская энциклопедия / Научно-ред. коллегия: И. Х. Ситдиков (председ.), К. И. Аглиуллина, А. З. Асфандияров и др. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2013. — С. 547. — 640 с. — 3100 экз. — ISBN 978-5-88185-084-5. (в пер.)
NGC 6712
NGC 6712, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdir. Göy üzündə Qalxan bürcü istiqamətində yerləşir. IX tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Rüfət Əsgərov (mayor)
Rüfət Mürvət oğlu Əsgərov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin mayoru, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Rüfət Əsgərov 1981-ci il avqustun 29-da Qubadlı rayonunun Aşağı Mollu kəndində anadan olub. 1988–1996-cı illərdə Xətai rayonunda Ə. Əliyev adına 204 nömrəli tam orta məktəbdə, 1996–1999-cu illərdə isə Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseydə təhsil alıb. Ali hərbi təhsilini 1999–2003-cü illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (AAHM) təhsil alıb. Kəşfiyyatçı olan Rüfət Əsgərov ailəli idi, 2 övladı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
"Leytenant" hərbi rütbəsi ilə Rüfət Əsgərov 2003–2009-cu illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Beyləqan rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində, "baş leytenant" hərbi rütbəsi ilə isə 2009–2012-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ağcabədi rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində xidmət edib. "Kapitan" hərbi rütbəsində 2012–2014-cü illərdə Gəncə şəhərində yerləşən "N" saylı hərbi hissədə, 2014-cü ildə isə Tovuz rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissədə xidmət edib. 2014-cü ildə "mayor" hərbi rütbəsi ala Rüfət Əsgərov, həmin ildən Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinin (AAHM) "Kəşfiyyat" Kafedrasının baş müəllimi idi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rüfət Əsgərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Mehman Qənbərov
Mehman Nəriman oğlu Qənbərov (27 may 1981; Ağdam rayonu, Azərbaycan SSR — 30 sentyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 09.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mehman Qənbərov "Qarabağ" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mehman Qənbərov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mehman Qənbərov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Elməddin Babayev
Elməddin Cəfərqulu oğlu Babayev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elməddin Babayev 1981-ci il oktyabrın 26-da Biləsuvar rayonunun Çaylı kəndində anadan olub. Ailəli idi. Üç övladı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Elməddin Babayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elməddin Babayev sentyabrın 29-da Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub. Biləsuvar rayonunun Çaylı kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elməddin Babayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elməddin Babayev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
NGC 4471
NGC 4471, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. * tipli. tərəfindən ildə 15.75 sm (6.2 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sutat (Əhər)
Sutat - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 176 nəfər yaşayır (36 ailə).
NGC 1926
NGC 1926, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mehmed Əmin Paşa
Həyatı
1813-cü ildə Kipr adası na bağlı Pafos qəzasında dünyaya gəlmişdir. Atası xəzinədar kəndxudası Mehmed Əmin Əfəndinin qardaşı Hüseyn Əfəndidir. Əmisi vasitəsilə İstanbul a gəldi və Əndərun da xəzinə bölümünə alındı. Burda saray tərbiyəsi aldıqdan sonra kapitan rütbəsiylə hərbi dərslər aldı. 1833-1834-cü illərdə London və Paris də təhsilini davam etdirdi. Döndükdən sonra mayor rütbəsi aldı ancaq hərbi təlimini tamamlamaq üçün yenidən Paris ə göndərildi. Sultan Əbdülməcid in cülus unda İstanbul a gəldi. Hərbi sahədəki fəaliyyətləriylə gənc sultanın rəğbətini qazandı və Hərbi şura rəhbərliyinə gətirildi (1840). Bu vəzifədə ikən Sinop, Kastamonu, Bolu və Ankara ya göndərilərək bölgədəki hərbi birlikləri təftiş etdi. 1843-cü ildə aparılan hərbi islahatlar əsnasında bütün vəzifələrindən alınsa da, 6 ay sonra yenidən Əkka qalası mühafizi və bir il sonra da Qüds hakimi təyin edildi. 1846-cı ildə bəylərbəyi rütbəsinə bərabər olan mir-i miranlığa yüksəldi. Ancaq 1847-ci ildə vəzifədən alındı və 6 aylıq fasilədən sonra daha aşağı rütbəylə Tırnova hakimi təyin edildi. Bundan narazı olan Mehmed Əmin Paşa vəzifədən istehfa etdi.
Əhməd Fəthi Paşanın vasitəçiliyi ilə Belqrad mühafizi təyin edilsə də, bir ay keçmədən yenidən vəzifədən alındı (1848). 2 ay keçmədən Balkan yarımadası ndakı Tırhala bölgəsinə hakim təyin edilsə də, vəzifə yerinə getmədən, yenə Əhməd Fəthi Paşanın yardımıyla vəzirlik rütbəsi alaraq London səfirliyinə gətirildi. London da olduğu müddət ərzində Osmanlı dövlətində baş qaldıran macar mühacirləri problemini həllində faydalı xidmətləri oldu. Ancaq o əsnada Hələb də başlayan üsyanın yatırılması üçün Hələb hakimi olaraq bölgəyə göndərildi (1850). Hərbi sahədəki bacarığı ilə qısa zamanda üsyanı yatıraraq bölgədə əmin amanlığı təmin etdi. Gənc sultanın ətrafına toplanan rəqiblərinin fəaliyyətiylə onu mərkəzdən uzaq tutmaq məqsədilə Krit hakimliyinə gətirilsə də, bundan imtina edərək vəzifələrindən istehfa etdi. Ancaq ertəsi il Dəməşq yaxınlığında yeni bir üsyanın çıxmasıyla ona ehtiyac duyuldu və yenidən Ərəbistan marşalı təyin edildi (1851). Ancaq bu dəfə çıxan iğtişaşları yatıra bilmədi və vəzifədən alındı (1853), bir neçə ay sonra Ədirnə hakimliyinə gətirildi. 1854-cü ilin yanvar ında Mahmud Paşanın yerinə kaptan-ı dərya lığa gətirilsə də, bu vəzifədə yalnız 4 ay qala bildi. Belə ki, 29 may 1854-cü ildə Mustafa Rəşid Paşa nın təklifiylə sədarətə gətirildi. Ancaq davam edən Krım müharibəsinə qarşı çıxması və xarici işlər naziri Mustafa Rəşid Paşa yla anlaşmazlığı səbəbilə 5 ay sonra vəzifədən alındı (23 noyabr 1854). 1855-ci ildə Tənzimat məclisinə rəis təyin edildi və ardından sədrəzəm Mehmed Əli Paşa nın Paris konfransına qatılması səbəbilə sədarət naibi oldu (1856). Həmin il çar II Aleksandr ın taxta çıxışını təbrik etmək və Krım müharibəsi səbəbilə pozulan münasibətləri yaxşılaşdırmaq üçün Tənzimat məclisi rəisi olaraq fövqəladə səfir ünvanıyla Rusiyaya göndərildi. Burada çar tərəfindən I dərəcəli Qara Qartal nişanı ilə təltif edildi. Sankt-Peterburq da Osmanlı dövlətinin daimi səfirliyini yenidən qurduqdan və müzakirələrin böyük bir qismini apardıqdan sonra İstanbul a qayıtdı. left|thumb|263x263px|Mehmed Əmin Paşanın [[1840-cı ildə satın aldığı və ömrünün son illərini keçirdiyi Kıbrıslı Köşkü|alt=]] Mehmed Əmin Paşa siyasi karyerası boyunca İngiltərə tərəfdarı olan Mustafa Rəşid Paşa ilə mübarizə apardı. 1857-ci ilin avqust undan etibarən 2 il boyunca vəzifələri durmadan dəyişdirildi və bununla da siyasi nüfuzu sarsıldı. Onu mərkəzdən uzaqlaşdırmaq istəyən rəqibləri onu bu dəfə də Paris səfirliyinə göndərmək istədi ancaq bu əsnada ikiinci dəfə sədarətə gətirildi (18 oktyabr 1859). Sultan Əbdülməcid bu dəfə sədrəzəm dən dövlətin içində olduğu maliyyə böhranından qurtulmasını istəyirdi. Bu məqsədlə dövlət məmurlarının maaşını azaltmaq və rüşvəti aradan qaldırmaqla bağlı bir çox tədbirlər aldı. Ancaq bu dəfə də müxaliflərinin sayı artmağa başladı. Buna baxmayaraq Mehmed Əmin Paşa planlaşdırdığı islahatları təkidlə müdafiə edir, hətta bu məsələdə sultanla belə mübahisələr edirdi. Belə ki, bu mübahisələrdən birində padşahın vəfat edən validəsi Bəzmialəm Sultan ı da rüşvətxorluqla günahlandırması nəticəsində 66 günlük ikinci sədarət dönəmi də başa çatdı (23 dekabr 1859).
Hərb və dövlət bürokratiyasında təcrübəli olan Mehmed Əmin Paşanın fransız, ingilis və yunan dilləriylə yanaşı, ərəbcə də bildiyi məlumdur. Dövlət işlərində ehmalkarlığa və hədiyyə adı altında verilən rüşvətə qəti qarşıydı. Paris ə ikinci gedişində tanış olduğu və sonradan İslam ı qəbul edən Mələk xanımla qısa müddət evli qaldı və bu nigahdan bir qızı oldu.
Şürənab (Əhər)
Şürənab - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 77 nəfər yaşayır (17 ailə).
Tağlar (Əhər)
Tağlar - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.
Türklan (Əhər)
Türklan - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 67 nəfər yaşayır (12 ailə).
Atçılıq idmanı
Atçılıq idmanı – atların iştirakı ilə həyata keçirilən yarış idman növü. Olimpiya idman növlərindən biri.
Azərbaycanda atçılıq idman növü ilə bağlı Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2008-ci il 18 mart tarixli 75 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Atçılıq haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2007-ci il 22 may tarixli Fərmanı var.
Tarixi
Atçılıq idmanı ilk dəfə 1900-cü ildə yay Olimpiya oyunlarının proqramına daxil edilmişdir.
Stokholmda keçirilən V Yay Olimpiya Oyunlarından bəri atçılıq idmanı bütün Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak edir. 10 ölkədən idmançılar Stokholmda təmsil olundu: Böyük Britaniya, Belçika, Almaniya, Danimarka, Norveç, Rusiya, ABŞ, Fransa, Çili və İsveç.
İsveç atçıları at təliminə görə qızıl, gümüş və bürünc olmaqla üç medal qazandılar, Millətlər Kubokunda maneələri aşmağa və üç növ idman məşqindən ibarət yarışa görə qızıl medal qazanan ilk komanda oldu. .
Atçılıq idmanına daxil olan anlayışlar
thumb|250x250px|Konkur
İdman atlarının təlimi
Təlim prosesində cins idman atlarının xüsusi keyfiyyətlərinin aşkar edilməsi və təkmilləşdirilməsi qaydalarına riayət edilməlidir. Onların yarışlara hazırlıq səviyyəsini yüksəltmək üçün təlim prosesi düzgün və səmərəli təşkil edilməlidir.
Atın ilkin hazırlığı minilməmiş atı sistematik və məqsədyönlü təlim etməkdən ibarət olmalıdır. Təlimin əsas məqsədi minilməmiş atlara elə keyfiyyət və xüsusiyyətlərin aşılanması olmalıdır ki, gələcəkdə onların yarışlarda iştirakı zamanı təhlükə törənməsin və hazırlıq səviyyəsinin təkmilləşdirilməsinə şərait yaradılsın. İlkin təlim prosesində və sonrakı inkişaf dövründə atların mövcud irsi xüsusiyyətləri nəzərə alınmalıdır. At ətraf mühiti qoxulamaq vasitəsilə yeni şəraitə uyğunlaşmalı və bundan sonra təlim prosesinin ilkin mərhələsi başlanmalıdır.
Cins idman atlarının təlimi zamanı ucadan danışmaq və qışqırmaq qadağandır. Eşitmə və görmə qabiliyyəti vasitəsilə yaddaşda qalmış hisslərindən atın təlimində səmərəli istifadə edilməlidir. Günün müxtəlif vaxtlarında atın psixoloji durumunun müxtəlif olması amili təlim prosesində nəzərə alınmalıdır. Təlim zamanı əsas məqsədlərdən biri də tələsik və ehtiyatsız hərəkətlərlə atın sinir sistemini gərginləşdirməməkdən ibarət olmalıdır. İlkin hazırlıq mərhələsində atların qamətinin düzgün formalaşdırılması və impulsivliyinin normal inkişafına xüsusi diqqət yetirilməlidir. Məşqlərdə atlara sürət və dözümlülük, hərəkət və maneələrin dəf edilməsi texnikası öyrədilməlidir. Buna nail olmaq üçün məşqlər planlı, məqsədyönlü və mərhələlər üzrə aparılmalıdır. Atların altı yaşı tamam olduqdan sonra onlar daha çətin proqramlarla təlim edilməlidir.
Məşqin hazırlıq hissəsinin vaxtı hər bir at üçün fərdi şəkildə müəyyən edilir. Burada atın hazırlıq səviyyəsi və göstəriciləri nəzərə alınmalıdır. Hazırlıq hissəsinin əsas məqsədi qısa müddətdə və yorğunluq hissi başlamazdan əvvəl optimal nəticə əldə etməkdən ibarət olmalıdır. Məşqin əsas hissəsində növbəti hərəkətlərin öyrədilməsinə başlayarkən, əvvəlki məşqlərdə yerinə yetirilmiş və təkmilləşdirilmiş hərəkətlər təkrar edilir. Məşq zamanı atla ünsiyyətdə çətinliklər yarandıqda, onların aradan qaldırılması üçün müəyyən işlər görülməlidir. Məşqin tamamlayıcı hissəsinin əsas məqsədi atların sinir sisteminin və daxili orqanlarının funksional vəziyyətinin normal hala qaytarılmasından ibarət olmalıdır.
Yadda saxlamaq lazımdır ki, at hər hansı şəraitin dəyişməsini olduqca həssaslıqla qəbul edir. Buna görə də birinci gün onu sakit buraxmaq, sonrakı 4-5 gün isə ancaq yüyənlə gəzdirmə k və saxlandığı boksla tanış etmək lazımdır. Ata əvvəlcə yalnız bir adam qulluq etməlidir. At boksa öyrəşdikdən sonra mehtərdən başqa onunla daimi məşqçi də ünsiyyətdə ola bilər.
Atı yəhər və yüyənə alışdırdıqda, refleks nəzəriyyəsindən istifadə edilməlidir. Birinci ünsiyyət «mehtər - yem» formasında olmalıdır. Atın ona tanış olmayan əşyaları yemlə bağlı xoş təəssüratla qarşılaması və yadda saxlaması üçün mehtər yəhəri, yəhəraltı örtüyü, yüyəni və digər ləvazimatları atın boksuna yemlə birlikdə gətirməlidir. Bu ünsiyyətin tədricən və daimi vərdişə çevrilməsi ilə at yəhərə və digər əşyalara öyrəşdirilməlidir. Bir neçə gündən sonra qarınaltı kəməri bağlamaq və tədricən onu lazım olan həddə qədər sıxmaq lazımdır. Bütün bu proseslərdən sonra yüyənlə atın ümumi tanışlığına başlanmalıdır. Daha sonra atların təlimi atın yüyəninə bağlanmış ip – korda ilə ehtiyatla və tədricən tanışlıqla davam etdirilməlidir.
At miniciyə etibar etməyə öyrədilməlidir. Bu məqsədlə atın yanına gedərkən, minici özü ilə yerkökü və ya çörək parçası götürməlidir. Sığallamaqla da atı sakitləşdirmək lazımdır. Məşq prosesi baytar həkimi tərəfindən nəzarət altında saxlanılmalıdır.
Atın məşqçisi məşqdən sonra onun boksuna getməli və atın vəziyyətini müşahidə etməlidir. At özünü adi davranışından fərqli aparırsa, bunun həddindən artıq yorulma əlaməti olduğu nəzərə alınmalıdır. Əgər at həm də yemdən imtina edirsə, deməli o, tamamilə haldan düşmüşdür. Məşqçi atın sağlamlığını daim nəzarət altında saxlamalıdır.
Atlarla birinci məşq yalnız mütəxəssis tərəfindən aparılmalıdır. İlkin mərhələdə atın düzgün hərəkət texnikasını formalaşdırmaq məqsədi ilə onu düz xətt istiqamətində gəzdirmək lazımdır. Məşğələlər zamanı at öz məşqçisinin səsinə, toxunmasına vərdiş etdirilməli, ona tədricən etibar etməyə başlamalı və özünün otlaqda olan sərbəst hərəkətlərini yenidən bərpa etməlidir. Bu məşğələdə at itaətə öyrədilməli və məşqin sonunda o, verilən tapşırığı daha tez mənimsəməlidir.
Sonrakı məşq radiusu 10 metr olan dairə boyunca aparılmalıdır. Məşqçi daim dövrənin mərkəzində olmalıdır. Məşqlər manejdə və ya məşq üçün ayrılmış xüsusi yerdə keçirilməlidir. İlkin məşqlər zamanı qamçıdan istifadə etmək qadağandır. İp atın yüyəninin orta halqasına bağlanır. Məşqçi atla bir neçə dövrə etdikdən sonra tədricən əlindəki ipi boşaldır. Məşğələ zamanı atın hətta minimal uğuru ona çərəz verməklə qiymətləndirilməlidir. Növbəti məşqlər artıq açıq sahədə aparılmalıdır.
Dairə üzrə məşqdə minici qamçıdan istifadə etməklə atı mahmıza və qırmanca öyrətməlidir. Atın cilova öyrəşdirilməsi yüyənə bağlanmış uzun ip vasitəsi ilə həyata keçirilməlidir. Korda ilə işləyərkən vacib vasitələrdən biri məşqçinin səsi olmalıdır. Kordanın hərəkətləri ilə yanaşı, ona həmahəng olaraq, bir tonda səslə də eyni əmrlər verilməlidir. Qısa vaxtda at ən yüngül təsirlə tələb olunanları yerinə yetirməyə öyrədilməlidir.
At korda ilə sərbəst hərəkət etməyə və cilova öyrəşibsə, onda onu minicinin çəkisi ilə tanış etmək lazımdır. Minicinin çəkisi yüngül olmalı və o, yəhərdə möhkəm otura bilməlidir. Atın belinə birinci oturma cəhdindən əvvəl onu hər iki istiqamətdə korda ilə gəzdirmək lazımdır ki, o, yorulsun və dayanmanı yüngüllük kimi qəbul etsin. Bundan sonra minici ləng hərəkətlərlə əllərinə dayaq verərək, yəhərin üzərinə uzanmalıdır. At yəhərin üzərində uzanan minicini sakit qəbul edirsə, onda minici sağ ayağını ehmalca atın belindən aşıraraq, yəhərdə oturmalıdır. Minici ata minəndən sonra köməkçi ona üzəngini verməlidir. Sonra köməkçi ovcundakı vələmiri ata göstərərək tədricən geri çəkilməlidir ki, at onun ardınca hərəkət etsin. Bu mərhələdə minici cilovu əlinə almamalı və passiv halda atın hərəkətlərinə göz qoymalıdır. At yortma yerisə keçirsə, minici müvafiq vəziyyəti almalıdır. At minicini üstündən atmaq istədikdə, minici dizlərini ata sıxıb, əlləri ilə atın boynuna bağlanmış kəmərdən yapışmalıdır.
Atın minici altında birinci hərəkətləri düz xətt üzrə, daha sonra tədricən sol tərəfə yönəlməlidir. Bir dəfə dayanmaq şərti ilə, bir neçə dövrə etmək kifayətdir. Bu zaman atı sığallamaq, ona çərəz vermək və onunla xoş, sakitləşdirici tonda danışmaq lazımdır. Cilovla tanışlıq üçün də, həmçinin, kordadan və əmrlərdən istifadə edilməlidir.
Növbəti hazırlıq mərhələsinin məqsədi atın təbii görkəmini bərpa etməsindən ibarət olmalıdır. Atın sərbəst hərəkətləri ilə əzələlərin boşalması təmin edilməlidir. Cilovun uzunluğu elə olmalıdır ki, minicinin atla əlaqəsi çox sadə olsun. At dəhnəyə dirənməməli və öz təbii tarazlığı vəziyyətində olmalıdır. At çaparağa keçmək istəyirsə, buna bir az imkan vermək lazımdır.
Bu mərhələ ilə cins idman atlarının ibtidai hazırlığı başa çatır. Oyunlara və yarışlara hazırlıq mərhələsində isə təlim prosesi əsasən tapşırıqların qismən mürəkkəbləşdirilməsi istiqamətində davam etdirilməlidir.
Yarışların əsas şərtləri
At-idmançı cütlüyü maneələrdən tərtib olunmuş marşrutda sınaqdan keçirilir. Bu sınaqda atın sərbəstliyi, idman bacarığı, sürət keyfiyyəti və maneələri dəf edərkən idmançının ustalığının nümayişi tələb olunur.
Tarança (Əhər)
Tarança - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 26 nəfər yaşayır (5 ailə).
Atçılıq idmanı
Yarışların əsas şərtləri
Yarışın növündən asılı olaraq, az cərimə xalı qazanan, marşrutu daha tez başa çatdıran və ən yüksək müsbət xallar qazanan idmançı qalib sayılır.
Yarışlar bir və ya bir neçə gitdən ibarət ola bilər.
Mustafa Naili Paşa
Mustafa Naili Paşa (d. 1798 - ö. 28 dekabr 1871) — Sultan Əbdülməcidin səltənətində 2 dəfə - ümumlikdə 1 il 3 ay sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.
Həyatı
Bu vəzifədə ikən indiki Suriya ərazisindəki Dürzi üsyanının yatırılması məqsədilə 2 aprel 1838-ci ildə Dəməşqə göndərildi. Hələbdən gələn Kavalalı Mehmed Paşanın oğlu İbrahim Paşayla üsyanı yatırdıqdan sonra Kritə geri döndü. Burada qazandığı hərbi uğuru və Kavalalı Mehmed Paşanın 1840 tarixli London konfransı nəticəsində Krit adası üzərindəki idarəetmə hüququnu itirməsinin ardından vəzirlik rütbəsi alaraq ömürlük Krit hakimliyində saxlanıldı (31 dekabr 1840). 1841-ci ilin fevralında yunan quldur dəstələrinin adaya olan hücumunun qarşısını aldı. 1842-ci ilin iyulunda icazəylə İstanbula gəldi və Sultan Əbdülməcid tərəfindən hədiyyələr aldı. 1 iyun 1850-ci ildə Aralıq dənizində səyahətə çıxan Sultan Əbdülməcidi Kritə dəvət etdi və o əsnada İmtiyaz nişanı ilə təltif olundu. Ömürlük Krit hakimi olmasına baxmyaraq 1851-ci ilin payızında İstanbula çağırıldı və Ədliyyə məclisinə üzv, ardından 7 mart 1852-ci ildə bu məclisin rəisliyinə gətirildi. Eyni ilin 21 iyul və 17 sentyabr tarixlərində 2 dəfə olmaqla Məcidi ordeniylə mükafatlandırıldı.
14 may 1853-cü ildə Kavalalı Mehmed Paşanın yerinə sədarətə gətirilsə də, o əsnada dövlət idarəsi xarici işlər naziri Mustafa Rəşid Paşanın əlində cəmlənmişdi. Mustafa Naili Paşanın bu vəziyyəti qəbul edə bilməməsi və ikili arasında yaranan nifaq səbəbilə 8 iyulda hər ikisi vəzifədən alındı və 2 gün sonra isə vəzifələrinə geri qaytarıldılar. Buna baxmayaraq ikili arasındakı münasibətlər düzəlmədi. Belə ki, xarici borclanma məsələsiylə bağlı 28 may 1854-cü ildə toplanan məclisdə Mustafa Naili Paşa “Sən mənim sədarətimə imkan vermirsən” demiş, qəzəblənən Mustafa Rəşid Paşa isə məclisi tərk etmişdir. Ehtimal olunur iki, bu məsələnin sultanın qulağına gedib çıxması nəticəsində ertəsi gün Mustafa Naili Paşa vəzifədən alındı. 2 illik səssizliyin ardından 1856-cı ilin dekabrında Ali məclis üzvlüyünə gətirildi.
Balkan yarımadasındakı problemlərlə bağlı Fransa və Rusiya ilə münasibətlər pisləşmiş, bu vəziyyətdə sədarətdən geri çəkilən Mustafa Rəşid Paşanın yerinə 6 avqust 1857-ci ildə ikinci dəfə sədarətə gətirilmişdir. Buna baxmayaraq bu sədarəti də qısa sürmüş, Fransa ilə yaranan siyasi gərginliyin aradan qalxması ilə 22 oktyabrda vəzifədən alınmışdır. Bu sədarəti əsnasında Mustafa Rəşid Paşayla barışmış, vəzifədən alındıqdan sonra 1858-ci ilin martında yenidən Ali məclis üzvlüyünə gətirilmişdir. 19 dekabr 1861-ci ildə Osmanlı nişanı ilə təltif edilmişdir.
1866-cı ilin avqustunda başlayan üsyanın ardından 28 avqustda Murassa Osmani nişanı ilə təltif edilərək hakim ünvanıyla yenidən Kritə göndərilsə də, hadisələrin qarşısını ala bilmədi. 1867-ci ilin martında paytaxta çağırıldı və məclis üzvlüyünə davam etdi. 1860-cı illərin sonlarında Hicaz və Yəmən arasındakı dağlıq bölgədə çıxan üsyanın yatırılmasında mühüm rol oynadı.
28 dekabr 1871-ci ildə vəfat edən Mustafa Naili Paşanın məzarı Fateh türbəsinin həyətindədir. Krım müharibəsi əsnasında aldığı İftixar nişanı ilə birlikdə İmtiyaz nişanı, Məcidi nişanı, Murassa Osmani nişanı və Krit medallarının sahibi idi. Övladlarından Vəliüddin Rifat Paşa Paris səfiri, Bursa və Krit hakimi olaraq xidmət etmiş, digər oğulları Hilmi Paşa, Hüseyn Paşa, Mehmed bəy, Rauf bəy və Əli Qalib bəy müxtəlif hərbi və mülki vəzifələrdə çalışmışdır. Mir’ât-ı Şuûnât adlı əsərin yazarı olan Mehmed Məmduh Paşa isə onun kürəkənidir.
NGC 7611
NGC 7611, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
NGC 6427
NGC 6427, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Herkules bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Rəhilə Bəndəliyeva
Rəhilə Möhbalı qızı Bəndəliyeva — tanımış müğənni, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2007).
Həyatı
1958 il müəllimin ailəsində, Ermənistan SSR Qafan rayonundakı Kurud kəndində anadan olub.
1970 ildə ailə ilə Bakıya köçüb. 1977 ildə Asəf Zeynallı adına musiqi texnikumun müğam şöbəsini qurtarıb.
Çin–Myanma münasibətləri
Çin–Myanma münasibətləri — Çin Xalq Respublikası ilə Myanma arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Rəhilə Bəndəliyeva
Həyatı
1977 ilin oktyabrın 4-dən bugünədək "Lalə" qızlar ansamblının solistidir, 1978-ci ildən isə Azərbaycan Dövlət Filarmoniasının solistidir.
Çin–Myanma münasibətləri
Çin Myanma ilə münasibətlərə xüsusi diqqət yetirir. Rəsmi Pekinin Hind okeanına çıxışını təmin edən Myanma ilə münasibətlərinin inkişaf etdirilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bundan əlavə, Myanma Çinin enerji daşınmasında gərgin Malakka boğazına alternativ nəqliyyat yolu ilə də təmin edilməsinə şərait yaradır. Ona görə də Çin bu ölkə ilə münasibətlərin möhkəmləndirilməsində daim maraqlıdır.
Rəhilə Bəndəliyeva
Mükafatları
Mədəniyyətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə, 17 oktyabr 2007, Rəhilə Bəndəliyeva "Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti" fəxri adla təltif olunub.
Çin–Myanma münasibətləri
Myanmada baş verən daxili ictimai-siyasi proseslər, hakimiyyəti hərbçilərin ələ alması bu ölkənin Qərb dövlətləri tərəfindən təcrid olunmasına, 1997-ci ildən isə ona qarşı sanksiyaların tətbiqinə səbəb olmuşdur. Lakin əvəzində elə həmin il Myanma ASEAN-a üzv qəbul olunmuşdur. Yaranmış şərait Çin üçün olduqca əlverişli idi. Nəticədə ÇXR Myanmanın əsas müttəfiqinə çevrildi. Rəsmi Pekin Myanma-Qərb münasibətlərinin soyuqlaşmasından öz maraqlarını reallaşdırmaq naminə bacarıqla istifadə etdi. Həmin zamandan etibarən bu iki ölkə arasında yüksək səviyyəli görüşlər mütəmadi olaraq keçirilir. 2010-cu ildə ÇXR-in baş naziri Ven Tszyabao və az sonra ÇXR-in Sədri Hu Tszintaonun bu ölkəyə səfəri Çin və Myanma arasında əlaqələrin genişlənməsinə daha bir təkan verdi.
Rəhilə Bəndəliyeva
Şəxsi həyatı
1982-ci ildə ailə qurub, iki uşağı var.
Çin–Myanma münasibətləri
Hərbi əməkdaşlıq
Myanma ilə iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi ilə yanaşı, Çin tərəfindən bu ölkəyə edilən hərbi yardımlar da artır. Çinin Myanmaya hərbi yardımları xüsusilə Hindistan və ABŞ-nin narahatlığına səbəb olmuşdur. Çünki Hindistanı təkcə Myanmanın qaz ehtiyatları deyil, öz enerji təhlükəsizliyi də narahat edir. ABŞ isə ümumiyyətlə, Çinin regiondakı aktivliyindən, eyni zamanda da Myanma kimi strateji əhəmiyyətli və qaz ehtiyatına malik əraziyə nəzarət etməsindən narazıdır. ABŞ-də belə hesab edirlər ki, Çin ilə Myanma arasında enerji sahəsində əməkdaşlıq ABŞ-nin maraqlarına ziyan vurur.
Myanma ilə hərbi əməkdaşlıq Çinə bu ölkənin sahilindəki hərbi obyektlərə çıxış imkanı yaradır. Çinin məqsədi Malakka körfəzinə nəzarəti əldə saxlamaqdır. Bu isə Çinə Yaponiyanın Yaxın Şərq neftinə və Avropa bazarlarına çıxışını nəzarətdə saxlamaq imkanı verir. Nəticədə Çin başlıca rəqiblərindən biri olan Yaponiyanın dünya bazarlarına çıxışına əngəllər törətmiş olur.
NGC 1579
NGC 1579, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanllıqdır. Göy üzündə Persey bürcü istiqamətində yerləşir. RN tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
İkarus 55
thumb
Haqqında
İkarus 55  — beynəlxalq avtobusu, 1953-cü ildən 1972-ci ilə kimi İkarus firması tərəfindən istehsal edilmiş və əsasən Şərqi Avropada bir çox sosialist ölkələrində istismara verilmişdir. Tam çəkisi 12 730 kq. Maksimal surət 98 km/saat.. 1955-ci ildən 1973-ci ilədək Ikarus 55-in əsasında  gücü 170 at gücü olan Csepel (Csepel Motorkerkprgyr) mühərrikli və 32 yerə malik yumşaq oturacaqları ilə rahat salonlu olan Ikarus Lux şəhərlərarası avtobus istehsal edildi. Bu model giriş qapısında yazılmış Ikarus Lux (55 rəqəmi olmadan, ayrı bir avtobusun tipini özündə əks etdirirdi)  və ön şüşənin üzərində heyrət doğuran fənəri ilə macar ixracının əsası oldu və istehsalatda təxminən 20 il qaldı .Ikarus Lux, SSRİ-nin istismar etdiyi əsas beynəlxalq avtobusu oldu. Riqa, Moskva, Leninqrad, Tallin və digər iri şəhərlərin avtovağzallarında bu model avtobusa rast gəlmək olardı. Həmçinin, ilk dövrlərdə şəhər üçün üçqapılı variantı da - Ikarus 66 istehsal olunmuşdu (SSRİ-də az miqdarda gətirilirdi; əsasən Baltikyanı ölkələrdə istifadə olunurdu). Salonu sərnişinləri üçün 31, konduktoru üçün + 1 oturacaq sayı vardı. Avtobusda dördpilləli siralanmış 6 silindirli dizel mühərrik qismində 145 at gücü olan Csepel-d614.22 mühərriki istifadə edilirdi. Hidrogücləndirici sükan mexanizmi. Bütün təkərləri yaylı hidravlik teleskop amortizatorlarla təchiz olunmuşdu.Təxminən bərabər oturacaq yeri olan yerli sovet Laz-697 sərnişin avtobusuna nisbətdə "İkarus"lar rahatlığı və qənaətli dizel mühərrikinin olması ilə üstün hesab edilirdi. Ikarus Lux avtobusları, bir milyon kilometri əsaslı təmir olmadan yol qət etdiyi üçün, çox etibarlı hesab edilirdi. Ikarus ailəsinin daha müasir 250/255/256 modelləri istehsal olunana qədər, SSRİ-də İkarus 55 model avtobusları şəhərlərarası xətlərdə 1980-cı illərin əvvəllərinə qədər istismar olunmuşdur.
Elvin Kazımov
Elvin Ədalət oğlu Kazımov (3 dekabr 1987; Bakı, Azərbaycan — 5 oktyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kapitanı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elvin Kazımov 1987-ci il dekabrın 3-də Bakı şəhərində anadan olub. 1993–2003-cü illərdə Xətai rayonunda 221 nömrəli tam orta məktəbdə, 2003–2006-cı illərdə isə Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseydə təhsil alıb. Ali hərbi təhsilini 2006–2010-cu illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (AAHM) alıb. 2011-ci ildə Silahlı qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzinin " Zabit İxtisas Kursu"nu bitirib.
Ailəlidir. Bir övladı var.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin 23 iyun 2010-cu il tarixli əmri ilə " leytnant" hərbi rütbəsi verilib və "N saylı hərbi hissədə " leytnant vəzifəsində işə başlayıb.
Mexanikləşdirilmiş taborun qərərgah rəisinin kəşfiyyat üzrə köməkçisi — kəşfiyyat taqımının komandiri, motatıcı taqım komandiri, dağ — atıcı bölüyünün komandiri, Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinin (AHM) kursant taqım komandiri — müəllim köməkçisi, cəbhə bölgəsindəki hərbi hissənin motatıcı bölük komandiri vəzifələrində xidmət edib. " Kapitan " hərbi rütbəsinədək yüksəlib.
Azərbaycan Ordusunun kapitanı olan Elvin Kazımov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Tərtər rayonunun Talış qəsəbəsinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Elvin Kazımov oktyabrın 6-da Talış döyüşləri zamanı şəhid olub. II Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Kazımov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.