cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baron Bosiyev
Yaradıcılığı
Bir çox şeirlərində Bosiyev, oktyabr silahlı çevrilişindən əvvəlki dövrdə kasıb bir dağlı kişinin və dağlı qadının çətin vəziyyətindən bəhs edir. Bir çox şeirlər kollektivləşməyə həsr edilmişdir. Şair coşğu və kommunizmlə məşğul olan insanların işini tərifləyir. "Kolxoz qızı" şeiri populyar bir mahnı olur. Müharibədən əvvəlki dövrün əsərlərində şair əhalini ayıq olmağa, mümkün bir savaşa hazırlaşmağa çağırır.
1936-cı ildə Baron Bosiyev məşhur "Qırılan zəncir" romanını yazır. Onun hərəkəti Birinci Dünya müharibəsi və Vətəndaş Müharibəsi zamanı Şimali Osetiya və Vladiqafqaz dağlarında baş verir.
Kaçanik icması
Kaçanik — Kosovoda icma, Uroşevats dairəsinə daxildir.
İcmanın inzibati mərkəzi Kaçanik şəhəridir. Obiliç icması 30 yaşayış məntəqəsindən ibarətdir, yaşayış məntəqəsinin orta sahəsi 7,0 km²-dır.
Təpəmakı (Urmiya)
Təpəmakı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 303 nəfər yaşayır (84 ailə).
Doktorant
Dоktоrant - dоktоranturada təhsil alan şəхs, doktorluq dissertasiyasını müdafiə etməyə hazırlaşan adam; elmlər namizədi alimlik dərəcəsinə malik olan şəxs; doktorluq dissertasiyası hazırlamaq üçün bir elmi idarəyə təhkim olunmuş alim.
Əbu Fukeyhə
Əbu Fukeyhə — Məhəmməd peyğəmbərin səhabəsi. İslamı qəbul edən ilk şəxslərdən olan Əbu Fukeyhə Səfvan ibn Üməyyənin qulu idi. Bu səbəbdən o, Məkkə dövründə digər qul müsəlmanları kimi ağır işgəncələrə məruz qalmışdır. Onu Əbu Bəkr satın alıb azad etmişdir. O, Həbəşistana hicrət edən ikinci dəstəyə qoşulur. Buradan Mədinəyə gedir və Bədr döyüşündən əvvəl vəfat edir.
Abalar
Abalar — Rusiyada yaşayan şorların eli. Sayan dağlarının şimalında, Alatau yamaclarında və Tom çayının sahillərində yaşayırlar. Onlar qədim zamanlardan dəmirçi kimi tanınmışlar. Onların dili türk dillərinin Sibir qolundandır.
Klaudia Luks
Klaudia Luks — IFLA Milli Komitəsinin üzvü, professor, alman kitabxanaçı.
Həyatı
Sosial elmləri araşdırmadan sonra 1985-ci ildə Boxum Rur Universitetində sinologiya sahəsində doktorluq dissertasiyasını aldı. Bundan sonra, Ali Kitabxana Xidmətində təhsilini tamamladı. Berlin Dövlət Kitabxanasının Şərqi Asiya şöbəsində işləmiş və bir sıra tədqiqat layihələrində iştirak etmişdir. 1997-ci ildə de:Zentral- und Landesbibliothek Berlin (ZLB) şirkətinin baş icraçı direktoru vəzifəsinə təyin olunmadan əvvəl, Senat Berlin Kitabxanasının direktoru olmuşdur.
1995-ci ildən 2004-cü ilə qədər Alman Kitabxana Assosiasiyasının idarə heyətinin üzvü olub və IFLA Milli Komitəsinin üzvüdür.
2005-ci ilin iyun ayında 2007–2009-cu illərdə IFLA prezidenti seçilmişdir. O, Aleks Birne, Qustav Hofmann və Hans-Peter Qeh-dən sonra bu vəzifəni icra edən üçüncü Alman mənsubiyyətli vətəndaş və varis olmuşdur.
2006-cı ildən Klaudia Luks Berlin Humboldt Universitetinin Kitabxana və İnformasiya Elmləri İnstitutunda fəxri professor olmuşdur.
2012-ci il aprelin 1-dən etibarən Klaudia Luks ZLB-in rəhbərliyini tərk edərək, Qatara köçmüşdür. Luks Dohada yerləşən Qatar Milli Kitabxanasının "Layihə Direktoru" vəzifəsində çalışır.
Azərbaycana səfəri
7 fevral 2019-ci il tarixində 34 minlik tələbə heyəti ilə Avropanın ən nüfuzlu elmi mərkəzlərindən biri sayılan Berlin Humboldt Universitetinin professoru Klaudia Luks AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasını (MEK) ziyarət edib.
Səhənd
Səhənd dağı – İranda, Təbriz şəhərinin cənub tərəfində yerləşən və vulkan mənşəli dağ. Dəniz səthindən 3700 m hündürlükdə olan Səhənd dağı və qolları olan Qaflantı, Şibli keçidi, onun Qərbində isə Liqvan yüksəkliyi Təbriz şəhərini əhatə edir. Qaranqu çayı öz başlanğıcını Səhənd dağından alır. Səhənd dağı öz əsrarəngiz gözəlliyi ilə qədim Azərbaycan şəhəri Təbrizin simvollarından biridir.
Serebyakovun binası
Serebyakovun binası — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşən bina. Serebyakovun binası Taqanroq şəhəri Petrovskaya küçəsi, ev 47 ünvanında yerləşir. Bina 1865-ci ildə inşa edilmişdir. XIX əsrin ikinci yarısından etibarən bina birinci gildiya taciri Yakov Mixayloviç Serebyakova məxsus olmuşdur. Bina rus klassizmi stilində inşa edilmişdir.
Tarixi
Binanın sahibi birinci gildiya taciri milliyətcə erməni olan Yakov Mixayloviç Serebyakov olmuşdur. O, həmdə Taqanroq atçılıq zavodunun sahibi idi. 1853-ci ildə təşkil edilən zavod 1858-ci ildə buraxılmışdır. 1865-ci ildə o, Petrovskaya küçəsində çox mənzilli yaşayış binasını inşa etdirmişdir. Bina Ukrainski və Turqebev xiyabanlarının kəsişməsində yerləşirdi. Binanın birinci mərtəbəsində mağazakar yerləşirdi. Burada əsasən Parisdən gətirilən paltar və ayaqqabı satılırdı. Binada Ladoxinə məxsus olan notarial kontor fəsliyyət göstərirdi. Bina rus klssdizmi stilində inşa edilmişdi.
12 aprel 1895-ci ildə Taqanroqu ziyarət edən məşhur rəsssam İvan Konstantinoviç Ayvazovski binada olmuşdur. Yakov Mixayloviç Serebyakov fəal ictimai xadim və məşhur xeyriyəci olmuşdur. Əvvəllər Qreçeski küçəsi ev 62 ünvanında Yakov Mixayloviç Serebyakovun inşa etdirdiyi Müqəddəs İokov erməni-qriqoryan kilsəsi mövcud idi. Bu kilsənin ərazisini Yakov Mixayloviç Serebyakov xüsusi ilə alaraq burada 1906-cı ildə kilsə inşa etdirmişdir. Kilsə binası nəhayətdə 1930-cu ildə sovet hakimiyyətinin dinimübarizə zəmində apardığı siyasətin nəticəsində dağıdılmışdır.
1920-ci ildə bina milliləşdirilmişdir. Petrovski 47 ünvanında yerləşən bina Qırmızı ordunun 9-cu atıcı diviziyanın qərargahına çevrilir. Sonradan onun binasına 16 nömrəli məktəb yerləşdirilir. XXI əsrdən isa binada Taqanroq İdarətetmə və İqtisadiyyat İnstutu yerləşir.
Seyidağa Mövsümov
Seyidağa Mövsümlü — Azərbaycan Ordusunun ilk hərbi operatoru.
Həyatı
Seyidağa Mövsümlü 01 avqust 1954-cü ildə Ucar rayonunda anadan olub. 1969-cu ildə Bakı Dəmir Yolu Texnikumuna daxil olsa da, ürəyində operatorluğa bir sevgi olub. O üzdən də tale onu televiziya sahəsinə gətirib. Azərbaycan Dövlət Teleradio Komitəsində teleoperator assistenti vəzifəsində əmək fəaliyyətinə başlayıb. Bu sahədə təhsil almaq üçün 1980-ci ildə Ümumittifaq Teleradio İnstitutuna göndərilib. Moskvada təhsilini uğurla başa vurub Bakıya qayıdıb. Azərbaycan Dövlət Teleradio Komitəsində teleoperator kimi fəaliyyətini davam etdirib. Tamaşaçıların dövlət televiziyasından sevə-sevə izlədikləri "Adı sənin, dadı mənim", "Kökdən düşmüş piano", "Bağışla" (3 hissəli), "Göz həkimi" "Gülüş sanatoriyası", "Pəncərədə işıq" və digər televiziya tamaşalarının, sənədli filmlərin operatoru olub. Xalqımız onu daha çox 1988-ci ildən başlayan xalq hərəkatından tanıyır. S. Mövsümlü xalq hərəkatını, 20 yanvar faciəsini, Xocalı soyqırımını, bütövlükdə Qarabağ müharibəsini lentə alan ilk operatorlardandır. O, 1988-ci ildən başlayaraq ermənilərin törətdikləri cinayətləri videolentə çəkmək üçün Qarabağın bütün rayonlarında, Naxçıvan və digər bölgələrimizdə olub. Dövlət televiziyasında çalışan vaxtlarında Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin yaratdığı ilk batalyonun — Şıxov batalyonunun ilk könüllülərindən olub. Bu batalyonda erməni işğalçılarına qarşı aparılan əməliyyatlarda qəhrəmancasına döyüşüb. İki dəfə yaralanıb. Uzun illər Müdafiə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri olmuş şair Ramiz Duyğunun, general Zaur Rzyevin təklifi ilə 19 fevral 1992-ci ildən nazirliyin mətbuat mərkəzində operator kimi işə başlayır. 2002-ci ilə qədər Müdafiə Nazirliyində müxtəlif vəzifələrdə çalışıb. 2002-ci ildən ordudan tərxis olunub və köhnə iş yerinə, Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinə qayıdıb.
25 iyun 2018-ci ildə vəfat edib.
Dacia Sandero
thumb Dacia Sandero, Rumıniya istehsalçısı Dacia tərəfindən istehsal edilən subkompakt avtomobildir. O, 2007-ci ildə buraxılıb və hazırda üçüncü nəsildədir. O, həmçinin Rusiya, Latın Amerikası, İran, Misir və Sub-Sahara Afrikası kimi seçilmiş bazarlarda Renault Sandero kimi satılıb.
Akif Nuriyev
Akif Ənvər oğlu Nuriyev (22 oktyabr 1938 – 15 mart 2000)— Azərbaycanlı səs operatoru, Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1988).
Həyatı
Akif Ənvər oğlu Nuriyev 22 oktyabr 1938-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1969-cu ildən "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında işləmişdir. 130-a qədər filmin səsini yazmışdır.
Filmoqrafiya
• 3
Mənbə
IMDB
Ramiq Muxtar
Həyatı
Ramiq Muxtar 5 sentyabr 1942-ci ildə Naxçıvan şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. O, Ü.Hacıbəyov adına 1 saylı Naxçıvan şəhər orta məktəbini bitirmiş, 1961–1967-ci illərdə M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Mədəni-maarif fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir.
Əmək fəaliyyəti
Ramiq Muxtar 1968–1971-ci illərdə "Şərq qapısı" qəzeti redaksiyasında ədəbi işçi, 1971–1978-ci illərdə isə Şahbuz rayonundakı uşaq musiqi məktəbinin direktoru vəzifəsində çalışmışdır. Ədib 1978–1982-ci illərdə Naxçıvan Nazirlər Soveti Yanında Bədən Tərbiyəsi və İdman Komitəsinin sədri, 1988-ci ildən Bakıda Nəsimi rayonundakı Şahmat məktəbinin müdiri vəzifələrini icra etmişdir.
Ramiq Muxtar 1984–1986-cı illərdə Naxçıvan şəhər Dövlət Filarmoniyasının direktoru vəzifəsində işləmişdir. Hazırda Azərbaycan Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin İxtisaslaşdırma və İxtisasartırma İnstitutunun direktoru vəzifəsində çalışır.
Yaradıcılığı
Ramiq Muxtar on bir yaşından bədii yaradıclıqla məşğul olmuş, şeirləri dövri mətbuatda tez-tez çap olunmuşdur. Ədib həm şair, həm də dramaturq kimi tanınmışdır. "Əgər sevirsənsə", "Şəhərli kürəkən", "Üfüqlər qızaranda", "Əlvida, köhnə dünya", "Müdirin aqibəti", "Doğma səmanın ulduzları" və digər pyesləri Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrında, həmçinin Bakı, İrəvan, Naxçıvan, Qazax dövlət dram teatrlarında uğurla tamaşaya qoyulub. Dramaturqun hekayələri "Ədəbiyyat və incəsənət", "Sovet Naxçıvanı" qəzetlərində vaxtaşırı çap olunmuşdur.
Ramiq Muxtar həm də nəğməkar şairdir. Şairin sözlərinə 120-dən artıq mahnı bəstələnmişdir. Ramiq Muxtar 1984-cü ildən bəstəkar Nəriman Məmmədovla birlikdə solist-xor orkestri üçün "Çiçəklənən Naxçıvan" suitasının mətnini yazmışdır. Eyni zamanda 90-dan artıq mahnı mətninin müəllifidir.
Ramiq Muxtar Ümummilli lider Heydər Əliyevə həsr etdiyi silsilə şeirlərinə "Millət atası", "Arxamca su atsan", "Ürəyimdə Azərbaycan yurdu yaşar", "Sənsən xilaskarımız", "Müstəqildir vətənim" mahnıları bəstələnmişdir. 1980-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. Ramiq Muxtar şair olmaqla yanaşı, həm də dama üzrə SSRİ idman ustasıdır.
Andrey Quluyev
Andrey Quluyev — Osetinya xalq şairi və publisisti. Əsərlərini osetin (İron və Diqor ləhcələrində) və rus dilində yazmışdır.
Bioqrafiyası
Rus şairlərinin əsərlərinin osetin dilinə və osetin şairləri Kosta Xetaqurovun, Nigerin, Soqur Baqraevin, Georgi Maliyevin şeirlərinin rus dilinə tərcüməsi ilə məşğul olur.
1974-cü ildə "Şimali Osetiyanın Xalq Şairi" fəxri adına layiq görülmüş ilk Osetiya şairi olur.
25 noyabr 1979-cu ildə Vladiqafqazda dünaysını dəyişir. Osetiya kilsəsi nekropolunun ərazisində dəfn edilir.
Mükafatları
"Qırmızı əmək bayrağı" ordeni;
"Şərəf nişanı" ordeni;
"Şimali Osetiyanın Xalq Şairi" fəxri adı (1974)
Dəli ürək: bumeranq cəhənnəmi (film, 2001)
Dəli ürək: bumeranq cəhənnəmi — 2001-ci ildə Osman Sınav tərəfindən ssenarisi yazılan və rejissorluğu edilmiş türk döyüş filmidir.
Mövzu
Əsgər yoldaşı Camalın Leyla ilə toyunda iştirak etmək üçün Yusuf Miroğlu və Zeynəb Diyarbəkirə gəlirlər. Toyu zamanı Camalın öldürülməsindən sonra Yusif cinayətlə maraqlanmağa başlayır. Hadisələrin gedişatı qaranlıq xarici kəşfiyyat-terror təşkilatı əlaqələrinə qədər gedib çıxır.
Aşağı səviyyəli dil
Nümunə
Assembler dilində n-ci Fibonaççi ədədini hesablayan kod Sehvdi bunlari hamisi
Tokelau
Tokelau — Sakit Okeanın cənub hissəsində yerləşən Yeni Zelandiyanın mülküdür. Ümumi sahəsi cəmi 10,1 km² olan arxipelaq üç kiçik adadan ibarətdir: Atafu, Nukunonu və Fakaofo. 2011-ci ildə burada 1411 nəfər sakin yaşayırdı.
Şarlottaun
Şarlottaunda muasir dövrdə, turizm sahəsi daha çox inkişaf etmişdir. Şəhərdə XIX əsrə aid çoxlu sayda tikili vardır. Təhsil sahəsində mühüm şəhərlərdən olan Şarlottaunda, Şahzadə Eduard Adası Universiteti yerləşir.
Hranuş Xaratyan
Hranuş Xaratyan — Ermənistan etnoqrafı. O, həmçinin Qafqazşünaslıq, azlıq qrupları və ermənişünaslıq üzrə ixtisaslaşmışdır.
Həyatı
Hranuş Xaratyan Azərbaycanın Şəmkir rayonunda, Dağ Cəyir kəndində anadan olmuşdur. O, 1975-ci ildə İrəvan Dövlət Universitetinin (İDU) tarix fakultəsini bitirmişdir. Xaratyan 1979-cu ildə Moskvada Antropologiya və Etnoqrafiya İnstitutunda elmlər namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.
Xaratyan 1979–1989-cu illərdə Ermənistan Milli Elmlər Akademiyasının Şərqşünaslıq İnstitutunda elmi işçi kimi çalışmışdır. O, 1989–1992-ci illərdə İDU-nun Etnoqrafiya kafedrasında elmi işçi olmuşdur. Xaratyan 1994–2000-ci illərdə həmin şöbəyə rəhbərlik etmişdir O, 1992–1993-cü illərdə Ermənistanın paytaxtı İrəvan merinin müavini kimi fəaliyyət göstərmişdir. Xaratyan 2004-cü ildə Ermənistan hökumətində Milli Azlıqlar və Dini Məsələlər Şöbəsinin müdiri təyin edilmiş, 2008-ci ildə bu vəzifədən istefa vermişdi. Xaratyan 2012-ci ilin noyabrından "Qurucu Parlament" vətəndaş təşəbbüsünün üzvüdür.
Xaratyan erməni, rus və Azərbaycan dillərini mükəmməl bilir. Ailəlidir, 2 övladı var.
NGC 5238
NGC 5238, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Tazılar bürcü istiqamətində yerləşir. Sd tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Brat-Çirpoev adası
Brat-Çirpoev adası — Kuril adalarının Böyük Kuril cərgəsinə şimal qrupuna daxil olan Çornıye Bratya adalarının tərkib hissəsini təşkil edən ada. İnzibati cəhətdən Saxalin vilayəti Severo-Kurilsk şəhər dairəsi ərazisinə daxildir. Çirpoy adasından Snou boğazı ilə ayrılır. Bazaltdan təşkil olunmuş adanın ən hündür nöqtəsi 749 metr olan Brat-Çirpoev dağıdır. Adadan 100 şimal-şərqdə Snou boğazında diametri 0,5 metr və hündürlüyü 150 metr olan Dəniz Samuru adası yerləşir.
Qladbek
Qladbek — Şimali Reyn-Vestfaliya torpağında yerləşən, Almaniyanın şəhərlərindən biri. thumb|left|200px|[[Vitrinqen qalası]] Münster inzibati rayona tabedir. Rekklinqxauzen rayonuna daxildir. Əhalisi — 75 253 nəfər təşkil edir (31 dekabr 2010-cu ilin məlumatları). Sahəsi — 35,91 km².
Şəhər 9 əraziyə bölünür.
Şəhərin görməli yeri Vitrinqen qalasıdır.
Blind Guardian
Blind Guardian, 1984-cü ildə Almaniya'nın Krefeld şəhərinde qurulmuş bir power metal grupudur. Power metal və speed metal subjanrlarının ən yaradıcı ve təsirli grupları arasında göstərilir. Grubun karyerasında doqquz musiqiçi yer almışdır.2005-ci ildən beri grupun heyəti, vokalist Hansi Kürsch, gitarist André Olbrich və Marcus Siepen ilə zərb alətində ifa edən Frederik Ehmke'dən ibarətdir.
Grup tarixçəsi
Grup, Blind Guardian adını almazdan əvvəl, 1986 və 1987-ci illərdə Lucifer's Heritage adı altında iki demo paylaşmışdır.
İlk albomlarından başlayaraq, qalan bütün albomlarında J.R.R. Tolkien və digər fantastik edebiyat yazıçılarının təsiri görünməkdədir. Bununla birliktə mahnı sözlərində mifik ünsürlər və əfsanələrə də çoxca rastlanılır.
İlk albomları Battalions of Fear ilə Follow the Blind daha çox speed metal ikən, 1992-ci ildə çıxan Somewhere Far Beyond albomları ilə birlikdə power metal tərzinə keçmişlərdir. Beşinci albomları Imaginations From The Other Side ilə birlikdə musiqiləri daha qarışıq bir hal almışdır. Bunda da şüphəsiz mahnılarında geniş yer verdikləri orkestr ünsüerlərinin payı böyükdür.
Grupun dünya səviyyəsində məşhurlaşması isə, Avropa və Yaponiya turnelərinden sonra olmuştur. And Then There Was Silence adlı solo çıxışı 14 dəqiqəlik uzunluğuna baxmayaraq İspaniya sıralarında 1. Kanada sıralarında isə yeddinciliyə qədər yüksəlmişdir.
Xüsusilə solistləri Hansi Kürsch, metal musiqi sahəsində ən yaxşı vokalistlərdən biri olaraq görülür. Operatik vokalları Blind Guardian'ın naliyyətlərində böyük paya sahibdir.
2006-cı ildə çıxması gözlənilən A Twist In The Myth albomunun səsyazması qurtarmışdır. Albom haqqında fikir verən single Fly isə bir neçə ay əvvəl paylaşılmışdır. Albomun səsyazması isə internetə düşmüşdür. Albomün çıxış tarixi olaraq Sentyabr 2006-cı il göstərilmişdir.
Grup, 2015-ci ildə Beyond the Red Mirror albomunu öz fanatları ilə paylaşdı.
Bundan başqa grupun 2022-ci ildə Deliver us From Evil adında singlı çıxmışdır.
Maksim Vaşye-Laqrav
Həyatı
Maksim Vaşye-Laqrav 21 oktyabr 1990-cı ildə Fransada doğulub.
Heydər Kərimov
Kərimov Heydər Bəybala oğlu — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin, Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
19 iyul 1992-ci ildə Ağdərənin Həsənriz məntəqəsi istiqamətində gedən döyüş zamanı şəhid olmuşdur.
Təltifləri
Sıravi Heydər Kərimov 19 noyabr 1992-ci il tarixdə respublikamızın suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunmasında, dinc əhalinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsində göstərdiyi şəxsi igidlik və şücaətə görə “Azərbaycan Respublikasının Fəxri fərmanı” ilə (ölümündən sonra) təltif edilmişdir. İgid döyüşçünün məzarı Bakı şəhərindədir.
Aba Andam
Aba A. Bentil Andam — Qana fiziki. O, hissəciklər fizikası üzrə ixtisaslaşmışdır. Andam 2017–2019-cu illərdə Qana İncəsənət və Elmlər Akademiyasının prezidenti olmuşdur. Andam qanalı ilk qadın fizikdir.
Fəaliyyəti
Aba Andam müxtəlif elmi təşkilatların əməkdaşıdır. Bunlara Dünya İnnovasiya Fondu (2002-ci ildən), Qana İncəsənət və Elmlər Akademiyası (2003-cü ildən), Fizika İnstitutu (2004-cü ildən) aiddir. O, 2017–2019-cu illərdə Qana İncəsənət və Elmlər Akademiyasının prezidenti olmuşdur. Andam bu vəzifəni tutan ikinci qadın idi.
Şəxsi həyatı
Aba Andam inşaat mühəndisi, akademik və keçmiş vitse-kansler olan professor Kvesi Akvansah Andam ilə evlənmişdir. Onların dörd övladı olmuşdur.
Oleq Anofriyev
Oleq Anofriyev — SSRİ müğənnisi.
Arapayma
Arapayma (Arapaima gigas) – arovanalar fəsiləsindən aravanokimilər dəstəsinin şirin su balığı. Uzunluğu 4,6 m-ədək, çəkisi 200 kq-adək olur. Bədənin ön hissəsi zeytunu-yaşıl, quyruğu tünd-qırmızıdır. Bel və anus üzgəclərinin quyruq üzgəcinə yaxın yerləşməsi, pulcuqlarının iri və bərk olması kimi qədim balıqlara xas əlamətlər saxlanmışdır.Üzmə qovuğu sıxdamarlı və göz-göz olur. Aprel–may aylarında düzəltdikləri yuvalarında kürüləyir. Tez böyüyür. Arapaymalar Amazon çayı hövzəsindəki ot basmış, oksigeni az olan sularda yaşadığı üçün hər 10–15 dəq-dən bir suyun səthinə qalxırlar. Yırtıcıdır. Əvvəllər ov əhəmiyyətli idi, indi isə mühafizə obyektidir. Yerli əhali pulcuqlarından kəmər və bəzək əşyaları düzəldir. Yetişdirmək üçün perspektivlidir. Dünyanın bir çox ölkələrində iri akvariumlarda saxlanılır.
Kayes (bölgə)
Kayes (Bambara: ߞߊߦߌ ߘߌߣߋߖߊ təl. Kayi Dineya) — Malinin inzibati bölgüsünə daxil olan səkkiz bölgədən biri. Malinin birinci inzibati ərazisidir və 120 760 kv. kilometr ərazini əhatə edir. Paytaxtı Kayes şəhəridir. Bölgə tarixən Qana imperiyası və Mali imperiyasının tərkibində olmuşdur.
Coğrafiya
Kayes bölgəsi şimaldan Mavritaniya, qərbdən Seneqal, cənubdan Qvineya və şərqdən Kulikoro bölgəsi ilə həmsərhəddir. 2009-cu ildə bölgənin əhalisi 1 996 812 nəfər olmuşdur. Ərazidə yaşayan etnik qruplara Soninkelər, Xasonkelər, Mandinkalar, Dialonkelər və Fulalar daxildir.
Bölgədə Felu şəlaləsi (Kayesdən 15 km məsafədə), Quina şəlaləsi (Kayesdən 60 km cənub-şərqdə), Talari dərələri, Maqui gölü və Doro gölü yerləşir.
Bölgənin Qvineya sərhəddində iqlim olduqca rütubətli olsa da, şimala doğru irəlilədikcə Sudan və daha sonra Sahel iqlimi ilə əvəz olunur.
Dairələr
Kayes bölgəsi inzibati cəhətdən 7 dairəyə bölünür:
Çıldır döyüşü (1578)
Çıldır döyüşü (farsca:نبرد چلدر; türkcə: Çıldır Muharebesi) — Səfəvi-Osmanlı müharibəsinin (1578–1590) gedişində baş vermiş ilk döyüş. 1578-ci ilin 8 və ya 9 avqust günündə Çıldır gölünün yaxınlığındakı düzdə baş vermişdir. Osmanlı tarixçisi və yürüşün iştirakçısı İbrahim Rəhimizadə bu döyüşü müharibənin ilk döyüşü, İbrahim Peçevi isə "Çıldır düzündəki böyük döyüş" deyə adlandırmışdır. Osmanlı imperiyası bu döyüşdə Səfəvi ordusu üzərində qələbə qazanmış və beləliklə onlar üçün Gürcüstana gedən yollar açılmışdır.
Arxa plan
Osmanlı imperiyası ilə Səfəvi imperiyası arasındakı sərhəd 1555-ci ildə imzalanmış Amasya sülhü ilə təmzimlənirdi. 1576-cı ildə I Təhmasibin ölümündən sonra Səfəvi imperiyası daxilində taxt uğrunda mübarizə kəskinləşdi. Onun varisləri olan Heydər Mirzə ilə İsmayıl Mirzə arasındakı mübarizə nəticəsində İsmayıl qalib gələrək şah oldu. İki il sonra III Murad (1574–1589) Qafqaza müdaxilə edib orada öz hakimiyyətini qurmaq üçün ideal zamanın yetişdiyi qərarına gəldi. Baş vəzir Sokollu Mehmed Paşa yürüşə qarşı olsa da, onun təsir dairəsi artıq çox daralmışdı.
III Murad Səfəvilərlə müharibəyə ciddi hazırlıq görmüşdü. O, yenidən şiələrə qarşı sünniliyin cihad ritorikasından istifadə etdi və cihad elan edildi. Ordu yürüşə başlamamışdan əvvəl Səfəvilərin daxilindəki narazı qüvvələrdən istifadə edilməyə çalışıldı. Beləki, 1577-ci ildə də Osmanlı imperiyasının təşviqi ilə kürdlər Səfəvi imperiyası əleyhinə üsyana qalxmışdı. Bu yürüşdə də Şirvandakı qüvvələrdən yararlanmaq nəzərdə tutulmuşdu. Həmçinin, Osmanlı 100 mindən çox qoşuna sahib olsa da, vassalı olan Krım xanı Məhəmməd Gəraydən (1577–1584) tatar qoşunlarının bu yürüşdə iştirak etməsini tələb etdi. Bundan əlavə, Dağıstanın feodal hakimlərinə, o cümlədən Qumuq və Qaytaq hakimi Çitlav Şamxala, Tabasaran hakimi Qazi Salehə və avar hakimi Toca Laz Bürhanəddinə əmr edilmişdi ki, Osmanlı imperiyasının Gürcüstanı və Şirvanı istila etməsinə yardım göstərmək üçün öz qoşunlarını hazır vəziyyətə gətirsinlər.
Yürüşün idarə edilməsi üçüncü vəzir Lələ Mustafa Paşaya həvalə edildi. 1578-ci ildə ordunun Ərzurumdan çıxaraq şərqə doğru hərəkət etməsi ilə yürüş başladı.
Qızılbaş ordusunun reaksiyası
Osmanlılar 1555-ci il müqaviləsini pozaraq, 1578-ci ildə Qars qalasını bərpa edərək oraya qoşun yeritmişdilər. Qarsla qonşu olan Çuxursəəd vilayətinin hakimi Məhəmmədi xan Toxmaq Ustaclı Qəzvinə Osmanlıların hərəkəti barədə məlumat göndərmişdi.
Osmanlılar Ərzurumdan Qarsa tərəf hərəkət edəndə Məhəmmədi xan Toxmaq Osmanlı basqınını dayandırmaq üçün Çuxursəəddə qüvvələri birləşdirmək çağırışı ilə Azərbaycanın cənub hissəsinin hakimi Əmir xan Türkmanın və Qarabağ hakimi İmamqulu xan Qacarın yanına adam göndərdi. Lakin Əmir xan ifrat tərsliyi və türkman və ustaclı tayfaları arasında mövcud olan düşmənçilik üzündən istəyirdi ki, həmin tayfadan bir nəfər də adlı-sanlı adam sağ qalmasın". Buna görə də o, çıxış etməyi təxirə salaraq öz qoşunlarının silahlandırılmasına və təchizatına cinayətkarcasına laqeydlik göstərdi. İmamqulu xan Qacar Çuxursəəd bəylərbəyinin çağırışına cavab verərək öz qoşunu ilə buraya gəldi. Onların birləşmiş qoşunlarının sayı 15 min nəfərdən artıq deyildi. Onlar Əmir xanın dəstələrinin yaxınlaşmasını gözləyərək Qarsın şimal-şərqində, Çıldır gölünün sahilində yerləışdilər. Səfəvi sərkərdələri düşmənin Gürcüstana yolunu kəsmək istəyirdilər.
Döyüşün baş tutduğu gün
Döyüşün 9 avqustda baş tutmasına inanılır. Yürüşün iştirakçılarından bəziləri döyüşün günü barədə məlumat yazmışdırlar. Lələ Mustafa paşanın katibi Gelibolulu Əli Lələ Mustafa paşanın 9 avqustda Ərdəhandan çıxdığını və növbəti gün Çıldır gölü yaxınlığında döyüş baş verdiyini yazmışdır. Bu versiyaya uyğun fikirləri Hammer də istifadə etmişdir. İbrahim Rəhimizadə döyüşün gününü bildirməmişdir. Osman Özdəmiroğlu paşanın katibi Asəfi isə döyüşün 9 avqustda olduğunu yazmışdır.
Kürd tarixçisi və yürüşün iştirakçısı Şərəf xan Bitlisi (1543–1601/1602) 1578-ci ilin dekabrında Səfəvi tərəfindən qaçaraq Osmanlı tərəfinə sığınmışdır. O, döyüşün 1579/1580-ci ildə baş verdiyini yazmışdır. Lakin o, iştirakçı olsa da, əsəri bu hadisələrdən 20 il sonra yazdığına görə tarixlərlə bağlı səhvlərə yol vermişdir. Hadisələrin müasiri Oruc bəy Bayat (1560–1604) döyüşün səbəbləri, gedişatı və məğlubiyyətin səbəbləri barədə məlumat versə də, döyüşün tarix barədə heç nə yazmamışdır.
Fərəh Hüseynə görə, Peçevi (1574–1650) döyüşün tarixi olaraq hicri 986-cı ilin cəmadiyəlaxır ayının 5-i vermişdir. Bu da qriqoryan təqvimi ilə 9 avqust 1578-ci ildir. Hər bir halda, Peçeviyə görə bu gündə Osmanlı ordusu Vale və Yeniqala adlı iki qalanı ələ keçirmiş və ardıyca Çıldır döyüşü baş vermişdir. Lakin o, dəqiq olaraq bildirmir ki, Çıldır döyüşü iki qalanın tutulması ilə eyni gündə yoxsa növbəti gündəmi baş verib. İosif fon Hammer-Purgstall döyüşün növbəti gün baş verdiyini bildirir və tarix olaraq 10 avqustu göstərir.
Erkən gürcü qaynaqları bu döyüşdən bəhs etmirlər. Mesxetiya Psalter xronikası bildirir ki, Lələ Mustafa paşa 7 avqustda yola çıxmışdır. Eristovlu Akathistin xronikasında isə sadəcə gün belə bildirilmədən Lələ Mustafa paşanın avqustda gəldiyi qeyd olunur. XVIII əsrə aid iki gürcü qaynağı (anonim Paris və Vaxuşti Baqrationi əsərləri) döyüşün 9 avqustda baş verdiyini bildirirlər. Eyni qaynaqlar Çıldır döyüşündən əvvəl — 7 avqust tarixində Mgeltsıxe qalasının mühasirəsinin baş verdiyini bildirirlər. Bu mühasirə əməliyyatını yürüşdə iştirak etmiş İbrahim Rəhimizadə müharibənin ilk hərbi əməliyyatı adlandırmışdır.
Orduların və komandirlərin tərkibi
Osmanlı tarixçiləri və hadisələrin müasirləri olan İbrahim Rəhimizadəyə, Şərəf xan Bitlisiyə görə, Səfəvi ordusunun komandanlığında Çuxursəəd bəylərbəyi Məhəmməd xan Toxmaq Ustaclı və Qarabağ bəylərbəyi İmamqulu xan Qacar olmuşdur. İbrahim Peçevinin yazdığına görə isə, Məhəmməd xan Toxmaq Ustaclı və İmamqulu xan Qacardan başqa, qızılbaş ordusunun rəhbərliyində Qara xan adlı başqa bir sərkərdə də olmuşdur. Vaxuşti Baqrationi orduların komandanlarını Səfəvi ordusunda "sultan [Toxmaq xan] və Qara xan Bazuklu və hökmdar Muqalu [Əmir xan], Osmanlı ordusunda Ərzurum və Van paşaları" kimi təqdim etmişdir.
Rəhimizadə döyüş zamanı qızılbaş ordusunun 50 min nəfərdən ibarət olduğunu yazmışdır. Lakin digər qaynaqların incələnməsi sübut edir ki, döyüşdə bu qədər qızılbaş döyüşçüsü olmamışdır və həqiqi rəqəm bundan azdır. Azərbaycan tarixçisi Fərəhə görə, Rəhimizadə qızılbaş ordusunun sayını bilərəkdən çoxaldır ki, Osmanlı ordusunun başlanğıcda verdiyi xeyli sayda itkini əsaslandıra bilsin. Oruc bəy Bayat döyüşdə qızılbaş ordusunda 30 min süvarinin və elə eyni sayda da piyadanın olduğunu yazmışdır. Osmanlı tarixçisi İbrahim Peçevi isə, qızılbaş ordusunda ümumilikdə 30 min döyüşçünün olduğunu bildirmişdir. Azərbaycan tarixçisi Oqtay Əfəndiyevə görə, qızılbaş döyüşçülərin sayı cəmi 15 min olmuşdur. Osmanlı ordusunun avanqard dəstələrini kürd döyüşçülər və əmirlər təşkil etməkdə idi. Həmçinin Oruc bəy Bayat Osmanlı ordusunun "200 min nəfərdən ibarət olduğunu və onlardan 100 mininin yaxşı silahlandığını" bildirmişdir.
Döyüşün gedişatı
Rəhimizadəyə görə, Osmanlı ordusu Yeniqalanı mühasirəyə almış və onu atəşə tutmuşdurlar. Qalannı müdafiəçilərinin müqavimətinin qərılmasına az qalmış Osmanlı ordusunun Diyarbəkir bəylərbəyi Dərviş paşanın komandanlığı altında avanqard dəstəsi qalanın yaxınlığında qızılbaş ordusu ilə döyüşə başlamışdır. İbrahim Peçevi döyüş barədə ətraflı məlumat verir. Onun sözlərinə görə, qızılbaş ordusu əvvəlcə 40–50 nəfərlik ön Osmanlı dəstəsi ilə qarşılaşmış və bunun ardınca Dərviş paşa 300–400 nəfərlik yardımla onların köməyinə yetişmişdir. Lakin qüvvələr qeyri-bərabər olduğuna görə qızılbaş ordusu bu mərhələdə üstün olmuş, 2–3 minlik Osmanlı ordusu məhv edilmiş, döyüşün gedişatında Dərviş paşa 2–3 dəfə atından salınmış və nəticədə aldığı yaralara görə döyüşdən sonra vəfat etmişdir.
Həmçinin bu toqquşmada Dərviş paşa özünün 30 ağasını və 7 sancaqbəyini itirdi.
Bu qələbədən ruhlanan Azərbaycan döyüşçüləri qaçan düşməni təqib etməyə başladılar. Ön dəstənin məğlub olmasından xəbər tutan Mustafa paşa qızılbaşlara qarşı təcili olaraq 20–30 min nəfərlik əlavə qoşun göndərdi. Osmanlıları təqib edən azərbaycanlı hissələr öz əsas qüvvələrindən 2–3 fərsəng (12–20 km) aralı düşdülər. Kritik bir məqamda Özdəmiroğlu Osman paşa Dərviş paşanın yardımına yetişmiş və Peçevinin sözlərinə görə igidlik göstərmişdir. Onu Ərzurum bəylərbəyi Bayram paşa və Martabzadə Əhməd paşa izləmişdir. Əlbəyaxa formada bütün gün döyüş davam etmiş və "elə bir qırğın və qarışıqlıq olmuşdur ki, hətta göylərdəki mələklər belə heyran qalmışdır". Güclü leysan yağışı yağdığına görə iki ordu da artilleriyadan istifadə etməmişdi. Rəhimizadənin bildirdiyinə görə, "döyüşçülərin qanına qarışan leysan yağışları meyitləri aparan çaylar əmələ gətirmişdi". Növbəti günün səhərinə qədər davam edən döyüş sonunda qızılbaş ordusu məğlub oldu. Osmanlı ordusu zəngin qənimət ələ keçirdi. "Bir çox at, qatır, dəvə, çoxlu kiçik və böyük çadırlar, bir çox başqa şeylər qazilərin əlinə keçdi. Ələ keçirilən qənimətin sayını ancaq Allah bilir".
Tarixçi Oruc bəy Bayat belə hesab edirdi ki, Səfəvi qoşunlarına başçılıq edən Məhəmmədi xan Toxmaq yanlış məlumatın qurbanı olmuşdu. O, öz kəşfiyyatçılarının məlumatına əsaslanaraq Dərviş paşanın və Bəhram paşanın qırx minlik qoşununu Osmanlıların başlıca zərbə qüvvəsi hesab etmiş, onlara hücum etmişdi. Lakin Mustafa paşanın yetmiş min nəfərlik qoşunu gizli sığınacaqdan gəlib Səfəvilərin sağ cinahına zərbə endirəndə Məhəmmədi xan öz səhvini başa düşdü. Ancaq artıq gec idi. Oruc bəyin məlumatına görə, Səfəvi qoşunu iki xoşbəxt təsadüf üzündən tam darmadağın edilməkdən xilas oldu. Birincisi, Toxmaq tərəfindən göstərilmiş sərkərdəlik məharəti, ikincisi isə qaranlığın düşməsi idi.
İtkilər
Döyüşdə qızılbaş ordusunun itkisi ağır olmuşdu. Tarixçilər 5–10 min arası rəqəm səsləndirirlər. Peçevinin sözlərinə görə, "növbəti gün yüksək divandan öldürülmüş düşmən döyüşçülərinin başlarının sayımı keçirilirdi. Bəlli oldu ki, onların sayı düz 5 min nəfərdir. Həmçinin 500 yüksək rütbəli əsir də ələ keçirilmişdi ki, onlar hüzura gətirildikdən sonra eyni taleyi yaşadılar [edam edildilər]". Rəhimizadə döyüşün növbəti günün səhərinə qədər davam etdiyini, "4 min lənətə gəlmişin [qızılbaşın] öldürüldüyünü" və "dərhal divanxananın qarşısında 1000 nəfər allahsız sorxsarın qılıncla əsir edildiyini" yazır. Oruc bəy Bayat isə, 7 min qızılbaşın öldürüldüyünü və 3 min nəfərin də əsir edildiyini yazmışdır. Tarixçilər "minlərlə qızılbaş əsiri"nin edam edilməsi barədə yazırlar, Peçevinin fikrincə, 5000 əsirin başı kəsilərək dirəklərə sancılmışdır. Oruc bəy yazırdı ki, Muradın əmri ilə 3000 əsir edam edilmişdir. "Meyitlərdən və kəsilmiş başlardan iki bürc tikilmişdir ki, onlardan biri "cəsədlər qalası", digəri isə "yoxluq səltənətinin qalası" adlanırdı.
Osmanlı ordusunun da itkiləri çox idi. Rəhimizadə yalnız Kürdüstan əmirlərindən çoxlu ocaqbəyinin, timar və ziyamət sahibinin öldürüldüyünü yazmışdır. Əsərini daha sonra yazmış Şərəf xan Bitlisi onların adlarını da vermişdir. Hammer döyüşdə 7 kürd bəyinin öldüyünü yazmışdır.
Səfəvi ordusunun məğlubiyyətinin səbəbləri
Qızılbaş ordusunun məlubiyyətinin səbəbləri Səfəvi dövlətinin daxilində idi. Qızılbaş əmirləri aralarında olan münaqişələrə görə birləşə bilmədilər. Təbrizin hakimi Əmir xan Türkman "türkman və ustaclı tayfaları arasındakı düşmənçiliyə" görə döyüş meydanına gəlmədi. Osmanlıların qələbəsinə kürd zadəganlarının kütləvi şəkildə onların tərəfinə keçməsi də kömək etdi. İsgəndər bəy Münşinin fikrincə, Çıldır vuruşmasında Səfəvilərin məğlubiyyətinin başlıca səbəbi bunda idi ki, qızılbaş əmirləri "təkəbbürün və özlərinə güvənməyin bolluğundan rumilərlə müharibəni yüngül və sadə (iş) hesab edirdilər". Buna görə də, onlar 10–15 min nəfərlik qoşunla Mustafa paşanın yüz minlik qoşununa qarşı çıxmağı mümkün saymışdılar. Qazi Əhmədin dediyinə görə, bir qızılbaş on nəfər rumiyə qarşı dururdu.
Oruc bəy Bayatın sözünə görə, Məhəmməd xan Toxmaq Ustaclı döyüşü Osmanlı ordusunun 40 min nəfərdən çox olmadına inandığı üçün başlamışdır. Ona aydın olanda ki, onun ilkin mərhələdə döyüşdüyü yalnız qabaqcıl dəstələrdir və ordunun əsas hissəsi bundan xeyli çoxdur, Məhəmməd xan geri çəkilməyə başladı. Oruc bəy Bayatın sözlərinə görə, Məhəmməd xan yalnız gecə vaxtı ordusunun bir hissəsini geri çəkməklə qızılbaş ordusunun tam darmadağınından yayınması mümkün oldu.
Əhəmiyyəti və nəticələri
Çıldırdakı qələbədən sonra Osmanlı qoşunları üçün Gürcüstana yol açıldı. 1555-ci il sülh müqaviləsi Gürcüstanı Osmanlı İmperiyasının və Səfəvi dövlətinin təsir dairələrinə böldü. Lakin yerli hökmdarlar güclü tərəfə tabe olmağa üstünlük verirdilər. Çıldır döyüşündən sonra Mustafa paşanı Samtsxe-Saatabaqonun faktiki hökmdarı Manuçar Cakeli ziyarət etdi və Osmanlılara itaətini bildirdi. Osmanlı ordusu Tiflisi işğal etdikdən sonra Kaxetiya krallığının kralı II Aleksandr da onun ziyarətinə gəlib itaətini bildirdi. O, bundan sonra Osmanlı ordusunu ərzaqla təmin etməklə birlikdə, onların lehinə hərbi əməliyyatlarda iştirak etdi. Yalnız Kartli kralı Simon tabe olmaqdan imtina etdi və Osmanlı ordusu ilə savaşmağa başladı.
Çıldır vuruşmasından sonra Məhəmmədi xan Toxmaq məsuliyyəti öz üzərinə götürərək qoşunların qalıqları ilə Çuxursəədə getdi, İmamqulu xan isə Qarabağa qayıtdı.
Vilmoş Aba-Novak
Vilmoş Aba-Novak (; ) — Macarıstan rəssamı və qrafiki.
M-95 Deqman
300px|thumb|M-95 Deqman
thumb|300px|M-95 Deqman tanklarının planı
Vilmoş Aba-Novak
Həyatı
Aba-Novak 1928-ci ildə Macarıstan Rəssamlıq Akademiyasının təqaüdçüsü kimi 1928–1930-cu illərdə üç il müddətinə Romaya yaradıcılıq ezamiyyətinə göndərilmişdir. O, Macarıstan rəssamlığında "Roma məktəbi"nin aparıcı nümayəndələrindən olmuşdur. Aba-Novak 1937-ci ildə Parisdə keçirilən Ümumdünya Sərgisində və 1940-cı ildə Venesiya biennalesində jürilərin qərarı ilə Qran-Pri mükafatına layiq görülmüşdür. O, 1939–1941-ci illərdə Macarıstan Kral Rəssamlıq Məktəbində dərs demişdir.
M-95 Deqman
M-95 “Deqman” Degman Đuro Đaković specijalna vozila d.d zavodunda istehsal edilmiş Xorvatiya istehsalı, 3-cü nəsil əsas döyüş tankıdır. Yuqoslaviya istehsalı olan M-84 və SSRİ istehsalı olan T-72 tanklarının moderinizə olunmuş versiyasıdır.
Vilmoş Aba-Novak
Həyatı
Vilmoş Aba-Novak 29 sentyabr 1941-ci ildə, 47 yaşında Budapeştdə vəfat etmişdir. Qəbri Farkaşreti qəbiristanlığındadır.
NGC 3283
NGC 3283, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Yelkən bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mürsəl Kazımlı
Mürsəl Kamil oğlu Kazımlı (23 iyul 1992, Bakı, Azərbaycan — 23 oktyabr 2020, Füzuli, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələri'nin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Mürsəl Kazımlı 23 iyul 1992-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Orta təhsilini Pərviz İsmayılov adına 278 saylı orta məktəbdə alıb. 2002-2007-ci illərdə 36 saylı musiqi məktəbinin tar sinfində təhsil alıb. Orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirdikdən sonra, 2010-cu ildə 613 balla UNEC-in Mühasibat uçotu və audit fakültəsinə daxil olub. 2014-ci ildə universiteti zərbəçi kimi bitirib. Məzun olduqdan sonra həqiqi hərbi xidmətdə olub. Hərbi xidmətini Gəncə, Naftalan və Tərtər artilleriya korpusunda rabitəçi kimi başa vurub. Əmək fəaliyyətinə 2016-cı ildə 2 saylı Tibb kollecində mühasib kimi başlayıb.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Mürsəl Kazımlı Füzuli döyüşlərində savaşıb. Oktyabrın 23-də Füzuli rayonunun Kürdlər kəndində qəhrəmancasına şəhid olub. Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Dədə Qorqud Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mürsəl Kazımlı ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Mürsəl Kazımlı ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olmuş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamına əsasən Mürsəl Kazımlı ölümündən sonra 3-cü Dərəcəli Vətənə Xidmətə görə Ordeni ilə təltif edilmişdir.
Aken
Aken ( "qoruyucu") — Qədim Misir tanrısı. Ölülərin ruhlarını Meseket qayığı ilə çaydan keçərək yeraltı dünyasına daşıyan qədim Misir tanrısı.
Qədim Misir mifologiyasına görə, axirət dünyası, Duatın ümumi sahəsindən (sadə insanlar üçün) və daha əlverişli "İalu"dan (müqəddəslər və seçilmişlər üçün olan hissə) ibarət idi. "Aken"in meydana çıxmasından sonra Anubis sadəcə olaraq balzamlama tanrısı oldu və Osiris yeraltı dünyasının kralı olsa da, yalnız İalu bölgəsi onun nəzarətində idi. Beləliklə, Aken bütün Duatı idarə edir.
Təsviri
Aken adətən qayığın arxa tərəfində dayanan və sükanı idarə edən qoç başlı bir adam kimi təsvir edilirdi. Onun adı ilk dəfə məşhur Ölülər Kitabında çəkilir. Orada o, günəş tanrısı Raya "Şen halqasını" gətirərək, Ranın göy qabığının qoruyucusu" kimi istiqamətləndirdi. O, həmçinin padşah Seti I məzarında təsvir olunduğu kimi tanrıların və cinlərin "zamanın ipini" çəkdiyi "zamanın ağzı" kimi təsvir edilmişdir.
Onun ibadətinin əsas mərkəzi İsna (Letopolis) şəhəri idi. Ehtimal edilir ki, bəlkə də, bu tanrının kultu Aralıq dənizi sahilində olan xalqların arasında yayılır və onların miflərində yer taparaq möhkəmlənir. Qədim yunan mifologiyasında Aken daşıyıcı Xarona uyğun gəlir.
Ölulərin "İalu" sahillərinə gətirilmək üçün dua etməsinə baxmayaraq, onlarıl "İalu"ya düşməsi, sağlığında onun əməlləri, duaları və tanrılara təqdim etdiyi qurbanlarla əvvəlcədən müəyyən edilmişdir. Buna görə də Akenin müstəqil kultu yox idi, bu tanrı üçün heç bir kult mərkəzləri yox idi, baxmayaraq ki, onun adı Ölülər kitabında dəfələrlə çəkilir
Jorj Brak
Jorj Brak  — fransız rəssam, qrafikçi, heykəltaraşçı və dekarator. Kubizm istiqamətinin banisi (Pablo Pikasso ilə birlikdə).
Bioqrafiyası
Jorj Brak Val-d'Uaz departamentinin Arjantöy şəhərində anadan olmuşdur. Sənətkar ailəsində dünyaya gəlmişdir. O, Havr şəhərində böyümüşdür rəssamlıq və dekorator sənətində təhsil almışdır, atası və babası kimi. Lakin, 1897-ci ildən 1899-cu ilədək İncəsənət Məktəbində (Şarl Luyinin sinifində) axşam saatlarına kimi rəssamlıq sənətini ciddi şəkildə öyrənməyə başlamışdır.
1900-cü ildə Parisə köçdükdən sonra dekorativ sənətinin təhsili almış və 1902-ci ildə sertifikat verilmişdi. Daha sonra Parisdə Amber Akademiyasına daxil oldu və 1904-cü ilə qədər orada işləmişdir. Burada Mari Loransen və Fransisa Pikabiailə tanış olmuşdur.
Fovizm
Brakın ilk əsərləri impressionist üslubunda, lakin 1905-ci ildə fovizmin əsərlərinin sərgisini nəzərdən keçirdikdən sonra öz üslubunu dəyişklik etdi. Güclü emosional cavab əldə etmək üçün parlaq rənglər və sadələşdirilmiş formalar istifadə edirdi. Brak, tanınmış sənətkarlar olan Anri Matiss və Andre Deren ilə sıx əməkdaşlıq edirdi.
Kubizm
1908-1913-cü illərdə Brak yeni maraqlarını geometriya və perspektivə əks etdirməyə başladı. O, sadə və perspektiv təsirlərini dərindən öyrənirdi. "Estak evləri" əsərində (, 1908) Brak memarlıq strukturunu kubun ətrafında geometrik bir formada təsvir edir. Lakin düz və üç boyutlu göründüyü üçün kölgələri görünürdü. Beləliklə, Brak əyani illüziyaların və bədii nümayəndəliklərin təbiətinə diqqət yetirdi.
Cincer və Fred (film, 1986)
"Cincer və Fred" — rejissor Federiko Fellininin filmi.
Məzmun
1950-ci illərdə rəqqaslar Ameliya Bonetti və Pino Botiçelli səhnədə sevilən duetlərlə çıxış etmişdirlər. Onlar özlərinə əfsanəvi Hollivud step rəqqasları Cincer Rocers və Fred Asterin təxəllüslərini götürmüşdülər.
Bu hadisələrdən 30 il keçmişdir. Keçmiş tərəf-müqabillər bir-birilərindən çoxdan uzaqlaşıblar. Hərəsi öz şəxsi həyatını yaşayır. Lakin onlara cavanlıqlarında olan müvəffəqiyyətlərini bir daha yoxlamaq qismət olmamışdır. Elə bu vaxt onlara gözlənilməz şans verilir. Amelio və Pino Yeni İl bayramına həsr olunmuş televiziya şousunda çıxış etməyə dəvət olunurlar. Lakin illər keçib və ayaqları onların sözünə baxmır. Buna baxmayaraq onlar özlərini toplayıb səhnəyə çıxmalıdırlar. Tamaşa zamanı Pino yıxılır, amma tərəf-müqabilinin dəstəyi ilə ayağa qalxır və öz çıxışını tamamlayır.
Mintuçi
right|thumb|250x250px|Əfsanələr görə mintuçilərlə dolu olan İsikari çayı
Mintuçi (aynuミントゥチ, mintuci; həmçinin «mintuti”, “mintuçi kamuy” ) – aynu mifologiyasında fövqəltəbii varlıq, yarıinsan-yarıheyvan, su ünsürünə aid ruh. Adətən kappu kimi təfsir edilir. Adının dielaektik variantları – “mimtuçi”, “mintoçi”. Yapondilli ədəbiyyatda minçuti (yap. ミンツチ) variantına rast gəlmək olar.
Ehtimala görə “mintuçi” sözü Midzuti sözü ilə qohumdur. Ola bilsin ki, mintuçi özündə kappanın və aynuların keçəl “dağ adamlarının” xüsusiyyətlərini birləşdirir.
Əfsanə
Əfsanələrə görə, yaponlar Edo dövründə aynularla ticari əlaqələr qurmaq üçün Hokkaydoya gəldikdə, sonuncuların gəmilərinə çiçək xəstəliyi şeytanı soxulur.
Çiçək xəstəliyi epidemiyası çoxlu sayda aynunun həyatına son qoyur. Okikurumi yovşan gövdəsindən 61 kukla düzəldərək şeytanla döyüşməyə yollanır. (Başqa əfsanələrə əsasən, kuklaları aynular düzəldir). Bir dənə kukladan başqa hamısı suda batır, lakin sonuncu şeytana qalib gələ bilir. Batan kuklalar sonradan “mintuçi” ilahlarına dönüşür; onlar xəstəlik və bədbəxtlik olduqda yardım edə bilirlər.
Görünüşləri
Mintuçilər 3-12 yaşlı uşaq boyda olurlar, kappa kimi başlarının ortası keçəldir, dəriləri bənövşəyi-qırmızıdır, ayaqları ya quş, ya da qurbağa ayağıdır. Kappalardakı kimi, mintuçilərin qolları bədənlərinin içində bir-birinə bağlıdır. Bir qolu qoparıldıqda, o birisi də özü düşür. Müxtəlif bölgələrin mintuçiləri fərqli xüsusiyyətlərə malikdirlər: İsikari çayının mintuçiləri tamamilə keçəldirlər – həm erkəklər, həm də dişilər. İkeda şəhərinin şərq Tokati vadisinin mintuçiləri balaca qoca baba və nənələrə bənzəyirlər.
Bacarıqları
Xalq inanclarına görə, mintuçilər balıqları idarə edir və suda boğulmuş insan qurbanı əvəzinə balıqçıya uğur gətirə bilərlər. Həmçinin mintuçinin ovda şikarın sayını artırmağı bacardığına inanırdılar. Bəzi əfsanələrdə, balaca qız cildində övladlığa götürülmüş mintuçinin ailəyə böyük uğur gətirdiyi deyilir. Məsələn, Asakihava şəhərinin və Saru çayının firavanlığını mintuçilər tərəfindən qorunması ilə bağlayırdılar.
Kappa kimi mintuçilər də insan və mal-qara ovuna çıxa, onları suyun altına çəkə, insanların içinə girə bilirlər. İçinə mintuçi girmiş qadın kişiləri ovsunlaya bilir.
Feliks Aubök
Feliks Aubök (19 dekabr 1996) — Avstriyalı üzgüçü. Feliks Aubök Avstriyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Maqdalena (departament)
Maqdalena — ölkənin şimal hissəsində yerləşən, Kolumbiya departamenti. İnzibati mərkəzi - Santa Marta şəhəridir.
Feliks Aubök
Karyerası
Feliks Aubök birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər 1500 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 15:36.24 saniyəlik nəticəsi ilə 42-ci yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Maqdalena (departament)
Bələdiyyələr
thumb|left|300px|Maqdalenda departamentinin əyalətləri
Xeyrulla İbrahimov
Xeyrulla Mais oğlu İbrahimov (19 aprel 1971; Bakı, Azərbaycan SSR — 26 oktyabr 2020; Xocavənd rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı, 4-cü Ordu Korpusunun Artileriya rəisi, Birinci Qarabağ müharibəsinin veteranı və qazisi, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Xeyrulla İbrahimov 1998-ci ildən Pərvanə İbrahimova ilə ailəli idi. Həyat yoldaşı 5 iyun 2020-ci ildə xərçəng xəstəliyindən vəfat edib. Ləman adında bir qızı və Anar adında bir oğlu yadigar qaldı.
Birinci Qarabağ müharibəsi
Xeyrulla İbrahimov 1992–1994-cü illərdə Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı Laçının, Tərtərin, Cəbrayılın, Füzulinin, Qubadlının və Zəngilanın müdafiəsi uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. 1994-cü il martın 22-də Füzuli rayonunun Aşağı Seyidəhmədli istiqamətində gedən döyüşlərdə yaralanıb.
1993-cü il noyabrın 1-dən 1993-cü il yanvarın 18-nə qədər Hərbi Hava Qüvvələrinin (HHQ) və Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunlarının (HHM) sərəncamında olan Xeyrulla İbrahimov, 1994-cü il yanvarın 18-dən 1997-ci il mayın 14-nə qədər Gəncə şəhərində yerləşən "N" saylı hərbi hissədə Artilleriya Divizionunun Komandiri, 1997-ci il mayın 14-dən 1998-ci il noyabrın 1-nə qədər isə həmin hərbi hissədə Haubitsalı Artilleriya Divizionunun Komandiri vəzifəsində xidmət edib. 1994-cü il iyunun 24-də "Baş leytenant" hərbi rütbəsi, 1997-ci il iyunun 30-da isə "Kapitan" hərbi rütbəsi verilib.
Xeyrulla İbrahimov 2000-ci il iyulun 26-dan 2003-cü il sentyabrın 30-na qədər Ağcabədi rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissədə Komandir müavini, 2003-cü il sentyabrın 30-dan 2004-cü il aprelin 1-nə qədər həmin hərbi hissədə Komandirin MTT üzrə müavini — MTT bölmə rəisi vəzifəsində xidmət edib. 2004-cü il iyunun 30-da "polkovnik-leytenant" hərbi rütbəsi verilib.
2003-cü il iyunun 24-də Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin Sərəncamına əsasən Azərbaycanın müstəqilliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunub saxlanmasında xüsusi xidmətlərinə, öz xidməti vəzifələrini və hərbi hissənin qarşısında qoyulmuş tapşırıqları yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif olunub.
Könüllü olaraq 2011-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarından ehtiyata buraxılıb. 20 il davam edən qüsursuz xidməti ərzində "Kobra" ləqəbini qazanıb.
Vətən müharibəsi
2020-ci il sentyabrın 27-də səhər saat 06:00 radələrində Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin bölmələri tərəfindən genişmiqyaslı təxribat törədil və cəbhəboyu zonada yerləşən Azərbaycan Ordusunun mövqeləri və yaşayış məntəqələri iriçaplı silahlar, minaatanlar və müxtəlif çaplı artilleriya qurğularından intensiv atəşə tutuldu, nəticədə ölənlər və yaralananlar oldu. Bu barədə məlumat Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə bildiriləndən sonra günorta saatlarında Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin döyüş fəaliyyətinin qarşısını almaq məqsədilə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Komandanlığı tərəfindən cəbhəboyu zonada hücum əməliyyatlarının başlaması barədə qərar verildi. Könüllü olaraq Müdafiə Nazirliyinə müraciət edən ehtiyatda olan polkovik-leytenant Xeyrulla İbrahimovun müraciətinə dərhal baxıldı və o, 4-cü Ordu Korpusunun Artilleriya rəisi vəzifəsində müharibəyə yollandı.