cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Məhəmməd Abduh
Baş müftilik
1899-cu ildə Xədiv, Abduha Misir baş müftülüyünü təklif etdi. Bununla o, Misirdə şəriətin ən üstün rəsmi səlahiyyətlisi olurdu və onun fətvaları nəhai salahiyyət qazanırdı. O, bu təsirli və güclü vəzifəsindən əldə etdiyi avantajla bütün İslami məhkəmə (fətva) sisteminin islahı və İslam hüququnun davamlı olaraq gözdən keçirilməsi mərhələsini başlatdı. Sələflərin əksinə müftülük binasının qapılarını –zəif və gücsüz olsa belə- hər fərdin, onun qərarlarını dəyiçdirə bilmələrinə imkan yaratmaq məqsədi ilə xalqa açdı. Onun xüsusən üç fətvası çox məşhurdur: Bir fətvasında o müsəlmanlara yəhudi və xristianlar tərəfindən kəsilən heyvanların ətinin yeyilə biləcəyinə izin verdi. Çünki onlar Əhl- Kitabdırlar. Bir digər fətvasında o faiz verən poçt idarəsinə bağlı olan banklara müsəlmanların pul qoymalarının caiz olduğunu göstərmişdir. Bu fətvaların üçüncüsündə Quranın bir kişinin dörd qadınla evlənməsinə izin verdiyinə baxmayaraq bunu qəbul etmədiyini ifadə etdi. Ayrıca Quran kişilərə qadınlarının hamısı ilə bərabər davranmalarını nəsihət etməkdədir. Bu Abduha görə dolaylı da olsa çox evliliyin xoş görülməməsinə işarə etməkdədir. Çünki aydındır ki, heç bir kişinin qadınlarına bərabər olaraq davrana bilməsi mümkün deyildir. Bənzəri bir biçimdə Abduh talaq (boşamanın) müsəlman kişilər tərəfindən tək tərəfli və keyfi olaraq mənfi şəkildə istifadə edilməsinə qarşı çıxmışdır. O qəti surətdə Quranın kişi və xanımı arasındakı münaqişələr zamanı tərəfsiz vasitəçilərin araya girməsini əmr etdiyini irəli sürürdü. Çünki talaq (boşama) tərəflər arasındakı münaqişələrdən qaynaqlanan və məhkəmə razılığı olmadan boşanmaya icazə verməməlidir. Həqiqətən də Peyğəmbər (sav) dövründə qazinin (hakimin) vəziyyətini yaxşılaşdıran inqilabçı islahatlarla nisbətdə XIX əsr İslam dünyasında qadının əhəmiyyətsiz və zəif vəziyyəti arasındakı fərqlilik Abduhu hədsiz dərəcədə mütəəssir edirdi. Bu üzüntü halında bir dəfə belə demişdir: " Dinimizin qadına verdiyi haqların fərqində olmayan müsəlmanlar qadının təhsili mövzusunda yanıladıqlarından biz də qadını təhsilinə qarşı bir vəziyyətə düşdük." Bu inkar edilməz bir həqiqətdir ki, Misir baş müftisi kimi əldə etdiyi yüksək vəzifə sayəsində Abduh İslam yenilikçiliyinin təkcə vətənində deyil bütün İslam dünyasında mötəbər və təsirli bir yönəliş kimi qəbul olunmasına imakn yaratmışdır.
Əfqaninin yolunu gedən Misir baş müftisi özünü müsəlman adlandıranlar ya da qeyri-müsəlmanlar İslamı tənqid etdikləri zaman İslamı güclü və təsirli bir tərzdə müdafiə etməkdə idi. Misal kimi o liberallara bəzi şəraitlərdə qərb meyilli olanlara ərəb milliyyətçiliyi və layiq hümanizm tərəfdarı müsəlmanlara dinin insan həyatının ən öndə gələn həyati qaynağı olduğunu xatırladırdı: " Din ilk müəllim… elm taliblərinə insan ruhunun ən mükəmməl rəhbəri… ruhu ali dəyərlər və fəzilətli keyfiyyətlərlə tərbiyələndirən ən böyük müəllim… onu ədalət, mərhəmət və əsilliklə təchiz edər… – Və xüsusən də İslam bədəvi, mədəniyyətsiz bir milləti qısa bir zamanda hikmət və abadlığa qovuşduran dəyərlər bütünüdür…
Onun qeyri müsəlmanlar qarşısındakı İslamı müdafiəsi güclü və təsirli idi. Bunlardan Fransız xarici işlər naziri Gabriel Hanotaux ilə "Əl-Camia" adlı ərəb jurnalının naşiri Farah Antuna verdiyi cavablar ən gözə çarpanlarıydı. Bunlar Abduha Misirdə böyük şöhrət qazandırdı.
İrsi
Abduhun İslami islahat cəhdləri ölümündən sonra onun elmli və bacarıqlı tələbələrindən Rəşid Rzanın rəhbərlik etdiyi Sələfiyə hərəkatı ilə davam etdirildi. Sözü gedən hərəkat sələfin, yəni İslamın əsas məzhəblərinin ortaya çıxmdığı klassik dövrdə yaşamış ilk nəsillərin fikir və ideallarına dönüb, onları günümüzün işığı altında yenidən yorumlamaq məqsədini daşıyırdı. Bu hərəkatın mənsubları sələf terminini Peyğəmbər (sav) və müsəlmanların ilk nəsillər ilə məhdudlaşdıran aşırı mühafizəkarların inhisarından alaraq, termini İslamın sürətlə yayıldığı və böyüdüyü ilk dövrlərdəki müsəlmanları da əhatə edəcək şəkildə geniş qəbul edən liberallara daşımışdılar.
Məhəmməd Abduh Əfqanidən aldığı fikirlərinin çoxunu inkişaf etdirməsinə baxmayaraq bunları ustadından daha mötədil, nizamlı, təsirli və səmimi bir tərzdə ortaya qoydu. Misirdə həyata keçirdiyi İslami islahatlar, dinin sürətlə dəyişən bir dünyayla ayaqlaşması və bu cazibəli mesajın İslam dünyasının digər istiqamətlərinə yayılmasını təmin etmişdir. Beləliklə Abduh ustadı Əfqani ilə birlikdə İslam yenilikçiliyinin qurucularından biri olma sifətini qazanmış oldu. Nəbil Huri və Abduh Baklini Abduhun İslami oyanışa verdiyi dəstəyi konkret bir şəkildə belə ifadə etmişdilər: "İslam toplumlarındakı təfriqələr və qüsurlar nəzərə alındığında Abduh həm tənqidi, həm də təşviq edici təkliflər təqdim etmişdir. O İslam haqqında müxtəlif ehtiyac və şəraitlərin ortaya çıxıb böyüməsini əngəlləmək üçün müxtəlif təfərrüatlar üzərində isrardan qaçaraq ümumi bir çərçivə təşkil etmişdir. Abduhun baxış tərzinə görə zamanın nəbzini tutmaq, bu günün keçmişə bağlanması demək deyil, daha çox tənəzzül dövründə ictimai birliyin zəiflədiyi və əxlaqi dəyərlərin itirildiyi nöqtədə maddi irəliləmə ilə öhdəsindən gəlinməsi mümkün olmayan nizamlı bir inkişafı təmin etməkdir."
Məhəmməd Abduh 1905-ci ildə 56 yaşında dünyaya gözlərini yumdu.
Bulbophyllum antennatum
(Bulbophyllum antennatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum antennatum növü Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Fıstıqkimilər
Fıstıqkimilər — özündə 800-ə yaxın ağac növü və bəzi kolları əhatə edən 10 cincidən ibarət birevcikli bitki fəsiləsi. Bu cinslərdən ən tanınmışları palıd, şabalıd və fıstıqdır.
Qoyun qolu dolması
Hazırlanma qaydası
Qoyun qolunun sümüyü ət zədələnmədən çıxarılır. Ətin hər tərəfi mümkün olduğu qədər eyni qalınlığa gətirilir, ət azacıq əzilib, duz və istiot səpilir. 10 dəq.bişirilmiş yerkökülər ətin arasına qoyulub, dürmək şəklində bükülür, yanları içəri qatlanılır, açıq yerlər bizlə tikilir və ət iplə möhkəm bağlanır. Ət bir qazana qoyulur, su əlavə edilir və qazan qapaqla bağlanır. Güclü odda bir buğum qaynadılır, sonra odun səviyyəsi azaldılıb 1,5 saata yaxın bişirilir. Soba 180 °C-yə qədər qızdırlır. Bir qabda tomatla qatıq qarışdırılır, suda bişmiş ət qazandan çıxardılır və tomat-qatıq qarışığı ətin üzərinə çəkilir. Ət sobaya qoyulur və təqribən 20 dəqiqə bişirilir. Ət sobadan götürülür, ipləri kəsilir və dilimlənərək süfrəyə verilir.
Möhsün Möhsünov
Möhsün Möhsünov  (tam adı:Möhsünov Möhsün Şərif oğlu; ) — yazıçı,nasir,publisist
Həyatı
Möhsünov Möhsün Şərif oğlu 1937-ci il 10 mayda Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur.
Vəfatı
1995-ci il 6 yanvar-da vəfat etmişdir.
Təhsili
1955-ci ildə Naxçıvan şəhərində Ü.Hacıbəyov adına 1 nömrəli orta məktəbi, 1961-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakültəsini bitirmişdir. Ali məktəbdə təhsilini davam etdirməklə yanaşı, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Nizami adına Ədəbiyyat Muzeyində kiçik elmi işçi kimi çalışmışdır.
Əmək fəaliyyəti
1964-cü ildə Naxçıvana qayıdaraq Naxçıvan Dövlət Radio və Televiziya Verilişləri Komitəsində redaktor işləmişdir. 1965-1972-ci illərdə pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuş, əvvəlcə Naxçıvan şəhər 1 nömrəli orta məktəbdə, sonra isə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Naxçıvan filialında müəllim işləmişdir. Sonrakı fəaliyyətini “Şərq qapısı” qəzetində xüsusi müxbir, Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin orqanı olan “Həyat” qəzetinin Naxçıvan Muxrar Respublikası üzrə zona müxbiri, “Respublika” qəzetində müxbir vəzifələrində davam etdirmişdir. 1992-ci ilin iyulundan ömrünün sonunadək “Real” İnformasiya Agentliyinin baş redaktoru işləmişdir. 1963-cü ildən başlayaraq məqalələri “Azərbaycan gəncləri “, “Vışka”, “Ədəbiyyat və incəsənət“ qəzetlərində, “Kirpi”, “Ulduz”, “Azərbaycan qadını“, “Azərbaycan“ jurnallarında, “Odlu ürəklər” almanaxında və başqa mətbu nəşrlərin səhifələrində müntəzəm dərc olunmuşdur.
Bədii yaradıcılığı
Yeddi kitabı müəllifidir. "Süd haqqı" (1970), "Baş tutmadı" (1979), "Leyləklər yenə də gəldi" (1988), hekayə və felyeton topluları, "Səadət özü gəlmir" (1984), "On bir qərənfil" (1988) povestləri nəşr olunmuşdur. "Dəlləyin duası", "Orijinal pir" satirik pyesləri var.
Siyasi fəaliyyəti
90-ci illərdə Naxçıvanın ictimai-siyasi fəaliyyətində fəal iştirak edib. Naxçıvan Şəhər Sovetinin deputatı kimi muxtar respublikanın ictimai-siyasi həyatında fəal iştirak edirdi. Heydər Əliyevin yenidən hakimiyyətə qayıdışında önəmli rol oynamış məşhur “91”lərdəndir.
Təltif və mükafatları
İki dəfə “Qızıl qələm” mükafatına layiq görülmüşdü. Naxçıvanda yazıb-yaradan yeganə yazıçı idi ki, “Kirpi” jurnalının mükafatını almışdır.
Böyük Ayrım
Böyük Ayrım — Tiflis quberniyasının Loru-Borçalı qəzasında, indi Allahverdi (Tumanyan) rayonunda kənd. Rayon mərkəzindən 17 km şimal-şərqdə, İrəvan-Tiflis dəmiryolunun sol tərəfində yerləşir.
Tarixi
Toponim Azərbaycan toponimiyasında fərqləndirici əlamət bildirən böyük sözü ilə oğuzların eymur (eymir, imir) tayfa adının fonetik variantı olan ayrım etnoniminin əsasında əmələ gəlmişdir. M.Vəlili (Baharlı) ayrım tayfasını səlcu'qların bir qolu hesab edir. Etnotoponimdir. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1886-cı ildə 171, 1897-ci ildə 223, 1908-ci ildə 390, 1914 - cü ildə 381 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1918-20-cı illərdə azərbaycanlılar ermənilər tərəfindən qovulmuşlar. Yalnız indiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra sağ qalan azərbaycanlılar öz doğma kəndlərinə qayıda bilmişlər.
Burada 1922-ci ildə 454, 1926-cı ildə 282, 1931-ci ildə 391, 1939 - cu ildə 530 nəfər, 1959 - cu ildə 550 nəfər, 1970-ci ildə 815 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. Müxtəlif illərdə (1873, 1886, 1908, 1897, 1922, 1926, 1931) əhalinin siyahıya alınmalarda göstərilir ki, kəndə yalnız azərbaycanlılar yaşamışdır. Halbuki bu tarixi fakt saxtalaşdırılaraq «Ermənistan və ətraf vilayətlərin toponimlər lüğəti»ndə həmin illərdə kənddə yaşayan azərbaycanlılar erməni kimi göstərilir. 1950-ci ildə Şnoğ meyvəçilik sovxozu ilə birləşdirilmişdir. 1988-ci ilin noyabr ayında kənddə yaşayan azərbaycanlılar Ermənistan dövləti tərəfindən qovulmuşlar. İndi ermənilər yaşayır.
Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsi (Azərbaycan)
Azərbaycan Respublikasının Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsi — qaçqınların və məcburi köçkünlərin müvəqqəti məskunlaşdırılması, repatriasiyası, sosial müdafiəsi, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə onların sosial, mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması üçün əsas məsul dövlət orqanı.
Tarixi
Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1989-cu il 19 Sentyabr tarixli Fərmanı ilə daimi yaşayış yerlərinin tərk etməyə məcbur olmuş şəxslərin qəbulu, yerləşdirilməsi və güzəranları ilə əlaqədar məsələləri həll etmək və bu sahədə respublikanın sovet, təsərrüfat, inzibati və ictimai təşkilatlarının fəaliyyətlərini əlaqələndirmək məqsədilə "Daimi yaşayış yerlərini tərk etməyə məcbur olmuş şəxslərlə iş üzrə Azərbaycan SSR Dövlət Komitəsi" kimi yaradılmışdır.
1992-ci ildə Azərbaycan Respublikasının "Qaçqınların və məcburi köçkünlərin statusu haqqında" qanununun qəbul edilməsi ilə əlaqədar olaraq Komitənin adının adı çəkilən qanunun tələblərinə uyğunlaşdırılaması məqsədilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1993-cü il 5 yanvar tarixli 396 nömrəli Fərmanı ilə "Daimi yaşayış yerlərini tərk etməyə məcbur olmuş şəxslərlə iş üzrə Azərbaycan SSR Dövlət Komitəsi"nin adı dəyişdirilərək "Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsi" adlandırılmışdır.
Əsas vəzifələri
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2005-ci il 1 fevral tarixli 187 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş Əsasnaməyə uyğun olaraq Komitənin əsas vəzifələri:
Ekstremizm
Ekstremizm (,  — ifrat)
Ekstremizm latın sözü olub (extremus-ən son hədd) ən son metodlara maraq, ifratçı kimi tərcümə oluna bilər.
Ekstremizm siyasi, dini, iqtisadi, irqi, hərbi və sair formalarda özünü göstərə bilir. Məsələn siyasi ekstremizm siyasətin ifrata varan vasitələrlə həyata keçirilməsidir.
Bəşər tarixi göstərir ki, ekstremizmlə bütün dünya millətləri tarix boyu üz-üzə gəliblər. Məsələn, tarix axarında bir çox dövlətlərdə hökumətlər xarici müdaxilələrlə mübarizə metodu kimi ölkəni bir qalaya çevirirdilər, qəddar mərkəzləşmə, hakimiyyətə sözsüz itaət, hüququ və azadlıqların məhdudlaşdırılması ilə müşayət olunan daxili və xarici siyasət özü də ifrat metodlarla həyata keçirilirdi. Yəni siyasi ekstremizm hesab edilirdi.
Terrorizm özü də ekstremizmdə ekstremizmdir. Yəni bu sahədə siyasi ekstremizm, terrorizm və ksenofobiya (ictimaiyyət arasında kütləvi şübhə meyllərinin artırılıması, yadlara nifrətin aşılanması) eyni anlamlar olmasalar da harda isə bir-birlərini tamamlayırlar.
Millətçi ekstremizm
Məsələn Rusiyanın hüquq mühafizə orqanlarının məlumatına görə, bu gün Rusiyada 200-dən artıq təşkilat var ki, "Rusiya ruslar üçündür" şuarı altında fəaliyyət göstərir. Elə bir o qədər də təşkilat var ki, dini fundamentalizm ideyalarına xidmət edir. Onların bəziləri terrorist qruplaşmaları kimi də fəaliyyət göstərirlər. Bu yalnız Rusiya üçün göstəricilərdir. Rusiyada ekstremizmin bir forması da özünü göstərir. Hərbi ekstremizm. Beynəlxalq təcrübədə Çeçenistanda baş verən hadisələr terrorizm kimi deyil, məhz hərbi ekstremizm kimi qiymətləndirilir. Amma yenə də beynəlxalq hüquq tərəfindən cinayətkar hərəkətlər kimi tənqid olunur. Fərq problemin həlli yollarında qoyulur. Terrorizm təşkil olunmuş ekstremizm və ya dinc əhaliyə qarşı qeyri legitim zorakılıq hesab edilir. Çeçnistanda isə bu daha çox partizan müharıbəsi, hərbi müqavimət kimi dəyərləndirildiyindən hərbi ekstremizm hesab edilir. Ona görə də həlli konfliktlərin həlli formada həyata keçirilir. Dünya tarixi təcrübəsi göstərir ki, formasından asılı olmayaraq ekstremizm ister faşizm, ister etno-dini radikalizm və ya başqa formalarında fəaliyyətə başlayanda cəmiyyəti mərhələli şəkildə təsir altına düşməyə başlayır. Əvvəlcə kütləvi şüura nəzarət formaları öyrənilir, real və kiçik incikliklər körüklənərək aqresiv hərəkətlərə sövq edilirlər. Elə məhz buna görə də ekstremizmə qarşı əks vasitə kimi cəmiyyətdə ksenefobiya aqresiyasının xəbərdarlıqlarınin aparılması çox böyük əhəmiyyət daşıyır. Bunu bir çox demokratik dövlətlər tətbiq edir. Xüsusilə də o dövlətlər ki, əhalisinin ekstremist təşkilatlarına kütləvi axın dəhşətini öz tarixlərində yaşayıblar (Məsələn, Almaniya).
Problem ondadır ki, cəmiyyət ekstremizmin müxtəlif təzahürlərinə passiv münasibət göztərir, dövlət isə hüquqi və siyasi reaksiyada həmişə gecikir. Əgər ekstremist hərəkatların fəaliyyəti dövlət və cəmiyyət tərəfindən əks təzyiq almırsa bütün ictimai siyasi həyat eroziyaya uğramağa, konstitusyon əsaslar laxlamağa başlayır. Sonunda dünyada ekstremizmin səviyyəsi artır.
Bu gün narahat edən məsələlərdən biri də dini ekstremizmdir. Bu ekstremizmdə bir konfessiya (dini cərəyan) daxilində digərinə qarşı aqressivlik, sıxışdırma özünü göstərir. Bəzən bu forma tək dini deyil, məqsədlərlə də yönəldilir. Təcrübə göstərir ki, 80-85 faiz dini ekstremizmin sonu dini terrorizmlə bitir. İslam dövlətlərində bu faiz daha da çoxdur. Xüsusilə də bu təhlükə Orta Asiyanın keçmiş sovet respublikalarına aiddir. Bu respublikalarda dini, yəni islam ekstremizminin inkişafına sosial problemlərin çoxalması, regionlarda avtoritar idarəçiliyin güclənməsi ilə yanaşı dini savadsızlıq da səbəb olur.
Ekstremizmin özünü göstərən kəskin formalarından biri də iqtisadı ekstremizmdir. İqtisadiyyat sahəsində ifrata varılması, qloballaşmanın, böhranların çoxu sonunda iqtisadi ekstremizmə gətirib çıxarır. İqtisadi münasibətlər fonunda iqtisadi ekstremizm çoxtərəfliliyin ləğvinə və mülkiyyətin bir formasının və ya birininin əlində mərkəzləşməsinə, sosial xərclərin kəskin qurulmasına, sahibkarlıq sahəsində rəqabətin ləğvinə istiqamətlənir. O öz əksini cinayətkar və ya qeyri konstitusyon qruplaşmaların fəaliyyətində tapır və aksioner cəmiyyətlərin, kommersiya təşkilatlarının adı altında təşkilatlanır. Əsas fəaliyyət istiqaməti isə rəqiblərə təzyiq, təqib, hücum, dövlət qurumlarının rəhbərlərini qorxu altında saxlamaq və sair olur.
Bir də dünyada o qədər də aktiv olmayan mədəni və ekoloji ekstremizm var. Mədəni ekstremizm başqa mədəniyyətlərin nailiyyətlərini inkar edir, milli dəyərləri və tarixi abidələri məhv edir. Ekoloji ekstremizm təkcə effektli təbiəti mühafizəyə qarşı deyil, həm də elmi texniki inkişafa qarşı da çıxır.
Echinops polyacanthus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Əl-Cəzirə
Al Jazeera Ərəbcədə "ada" mənasını verən, mərkəzi Qətərdə olan TV kanalıdır. Əl Cəzirə ilk olaraq yalnız Ərəb dünyasına bağlı aktual xəbərlərlə yayıma başlamış olsa da, o zamandan günümüzə gələnə qədər başqa tematik kanalları da tərkibinə qatan bir şəbəkə halına gəlmişdir. Kanal etdiyi yayımlarla və xüsusilə Əl Qaidə lideri Usamə bin Ladenin video görüntülərini və etdiyi şərhləri, xüsusilə 2001-ci ildə ABŞ-nin Dünya Ticarət Mərkəzinə edilən 11 sentyabr terror hadisələrindən sonra dünya səviyyəsində diqqət çəkmişdir. Əl Cəzirə ingilis dilində yayımları və yayım keyfiyyəti ilə dünyanın ən mühüm televiziya kanalları sırasına daxil oldu. Şəbəkə bəzən pan-sünni və anti-şiə təmayüllü Müsəlman qardaşları təşviq edən materiallar hazırlayıb, yayımlayır.
Tarixi
Əl Cəzirə ilk olaraq Qətər əmirinin 150 milyon dollarlıq maliyyə yardımıyla 1996-cı ildə yaradılmışdır. 1996 aprel ayında BBC World'ün Səudiyyə Ərəbistanı mərkəzli ərəbcə yayımlanan kanalı 2 il yayımlandıqdan sonra bağlanmış, kanal işçilərinin çoxu da Əl-Cəzirə kanalına keçmişdir. 1996-cı ilin sonlarına doğru Əl Cəzirə yayıma başlamışdır.
Əl-Cəzirənin peyk vasitəsilə Orta Şərqdə izlənilməsi bölgədəki media tarixini də dəyişdirmişdir. Əl Cəzirə yayıma başlamamışdan əvvəl Orta Şərqdə dövlətin əngəllədiyi televiziya kanalları xaricindəki kanallara baxılmazkən, Əl Cəzirənin yayıma başlamasıyla birlikdə televiziya dünyasına ifadə azadlığı baxımından yeniliklər gəlməyə başladı. Kanal Səudiyyə Ərəbistanı, Küveyt, Qətər və Livan-Suriya əlaqələri də daxil olmaqla bu ölkələrə bağlı mübahisəli fikirləri ekrana daşımışdır. Kimi tənqidçilər Əl Cəzirənin izlənmə qayğısı səbəbiylə sensasiyalı xəbərlər yaymaqla günahlandırmış, hətta kanalın yayımladığı bəzi programlar üzündən ciddi tədbirlər alınmışdır. Məsələn 27 yanvar 1999-cu ildə "The Oppposite Direction" (Əks İstiqamət) adlı canlı yayımlanan proqramda kanal Əlcəzair hökumətini tənqid etməyi, Əlcəzair hökuməti də proqramın izlənməsinin qarşısını almaq məqsədilə paytaxtda elektrik enerjisini kəsmişdir.
Əl Cəzirənin Orta Şərqdəkı siyasi mənada müstəqil olaraq tək kanal olduğu deyilir. 2000–2001 ci-ildə Livan vətəndaş müharibəsi haqqında hazırlanan sənədli filmlər kanalın reytinqini olduqca artırmış olsa da kanal əsl sıçrayışını Əl Qaidə liderlərinin bəyənatlarını yayımladıqdan sonra etmişdir.
Kanalın maliyyələşdirilməsi
Qətər əmirinin başlanğıcda etmiş olduğu 150 milyon dollarlıq maliyyə dəstəyindən sonra Əl Cəzirə 2001-ci ildən etibarən reklam alaraq özünə gəlir əldə etməyi hədəflədi, Ancaq bu cəhd müvəffəqiyyətsiz olunca, Qətər Əmiri hər il kanala maliyyə dəstəyi davam etdirməyi qəbul etdi. Kanalın müəyyən gəlir mənbələri arasında reklamlar, abunəçilərin ödənişləri, digər şirkətlərlə edilən yayım müqavilələrinin yanında satılan video görüntülər də kanala maddi dəstək oldu. Məsələn Əl Cəzirənin,Əl Qaidə lideri Usamə Bin Ladenin çıxışının bir dəqiqəsini 20.000 dollara satdığı da iddia edildilirdi.
Mükafatlar
noyabr 2005-ci ildə Əl Cəzirə Index On Censorship tərəfindən verilən "senzuraya qarşı Müqavimət Mükafatına" layiq görüldü. [Http://www.indexonline.org/en/news/articles/2003/1/free-speaking-voices-in-the-wilderness.shtml]
dekabr 1999-cu ildə Berlində olan Düşüncə azadlığı Fondu o ilin Ibni Rüşd Media və Jurnalistika Mükafatına Əl Cəzirəni layiq gördü.
Katolikos I İohann
Katolikos I İohann — Alban katolikoslarndan biri. Katolikoslar siyahısında adı 11-ci yerdə Moisey Kalankatlı və Kirakos Gəncəli onun həm də hunların yepiskopu olduğunu qeyd edir.
Harriet Biçer-Stou
Harriet Biçer-Stou (1811–1896) — yazıçı.
Həyatı
Harriet Biçer 1811-ci il iyunun 14-də ABŞ-nin Konnektikut ştatının Litçfeld (Litchfield) qəsəbəsində dindar bir ailədə anadan olmuşdur. Harrietin atası Liman Biçer Konqresin üzvü idi. Liman Biçer tanınmış teoloq və Amerika İncil Cəmiyyətinin əsasını qoyanlardan biri hesab edilirdi. O köləliyə qarşı açıq şəkildə mübarizə aparırdı. Harrietin anası Roksana Fut (Roxana Foote) da dindar bir qadın idi və uşaqlarının qəlbinə ilahi sevgi və insanlara xidmət duyğularının salınmasını dönə-dönə dua edirdi. Hadisələrin gedişi göstərdi ki, onun bu duaları qəbul edilib. Amma Harriet 4 yaşında olanda anası dünyadan köçdü. Atası bundan sonra yenidən evləndi. Amma Roksananın uşaqları heç vaxt ögey ananın nəzarəti və təsiri altında olmadılar. Onlar üzərində nəzarət atalarının əlində idi. Harriet yaxşı təhsil ala bildi. 8 yaşında ikən atası onu miss Sarah Pierce məktəbinə qoydu. 5 il burada oxuduqdan sonra 13 yaşında ikən bacısı Yekaterina tərəfindən əsası qoyulan Hartford Qız Akademiyasına daxil oldu. O burada fransız, italyan və latın dillərini öyrəndi. Həmin dövrdə Harriet atasının təşkil etdiyi dini bir məclisdə iştirak etdi. Bundan sonra bütün həyatını Həzrəti İsaya həsr etməyi qərara aldı. Bu qərarla da o gələcək həyatının əsasını qoydu.
Yazmaq, ərə getmək və yenə də yazmaq
1833-cü ildə "Vestern Monthly Magazine" adlı bir dərgidə nağıl müsabiqəsinin keçirildiyi barədə elan oxudu. Əvvəlcədən də sinəsində yazmağa böyük bir həvəs duyan Harriet kiçik bir nağıl yazaraq müsabiqəyə göndərdi. Amma heç gözləmədiyi halda müsabiqədə birinci yeri tutdu. 1834-cü ilin aprel ayında onun bu nağılı "Vestern Monthly Magazine"də dərc olundu. Bu, Harrieti yazmağa daha da həvəsləndirdi. 1836-cı ildə özündən 9 yaş böyük olan professor, din xadimi, həm də köləliyə qarşı mübarizə aparan Kalvin Stov (Calvin Stove) ilə ailə həyatı qurdu. Bu evlilik Harrietin tanınmış yazar olmasını illərlə ləngitdi. Bu evlilikdən onların 7 uşaqları oldu. Amma həyatları daim maddi sıxınti içində keçdi və uşaqlarından biri kiçik ikən öldü. Buna baxmayaraq, onlar bir-birilərinə dayaq olmağı və çətinliklərə sinə gərməyi bacardılar. Harriet əri haqqında: "Əgər sən mənim çox sevdiyim həyat yoldaşım olmasaydın, səni yenə də sevərdim", — demişdi. Onların gecə-gündüz çalışmalarına baxmayaraq, ailənin maddi durumu ağır olaraq qalmaqda davam edirdi. Bunu görən Harriet qələmini əlinə aldı və bu yolla ailənin ağır maddi durumunun aradan qaldırılması üçün az da olsa ərinə yardım etmək fikrinə düşdü. Beləliklə, Harrietin yazıları müxtəlif qəzet və jurnallarda dərc olunmağa başladı. Yazıları dərhal diqqəti cəlb edərək, onu minlərlə oxucunun sevimlisinə çevirdi. Aldığı qonorarlarla ailənin maddi durumunu yaxşılaşdıran Harriet daha irihəcmli əsərlər yazmağa girişdi. Bu işdə onun ən böyük dayağı və ilhamvericisi yenə də əri idi.
Amerikanı ikiyə bölən kitab
ABŞ Prezidenti Avraam Linkoln onunla üz-üzə gəldikdə: "Demək, bu böyük savaşı başladan kitabı yazan kiçik qadın sizsiniz", — demişdi. Linkolnun həvəslə oxuduğu "Tom dayının daxması" kitabında köləlik rejiminin kəskin tənqid edilməsi və bu sistemin saxlanmasının həm ağlar, həm də qaralar üçün ləkə olduğu həssas bir şəkildə təsvir edilmişdi. O da vardı ki, Linkolnun "kiçik qız" deyə müraciət etdiyi bu böyük yazıçının adıçəkilən əsəri dərhal satılmışdı və naşirlər məcbur olaraq onun tirajını artıraraq, 3 milyon nüsxə çap etməyə məcbur olmuşdular. Lakin yenə də oxucuların ona olan tələbatını ödəyə bilməmişdilər. Əsərin təsiri altında ABŞ-nin şimalında köləliyə qarşı mübarizə başlamışdı. Bu isə köləliyin saxlanılmasının qızğın tərəfdarı olan Amerikanın cənubunda etirazlarla qarşılanırdı. Nəticədə, belə bir vəziyyət ABŞ-nin cənubu ilə şimalı arasında vətəndaş müharibəsinin başlamasına gətirib çıxardı. Bu mübarizədə minlərlə insanın qanı axıdılsa da, son nəticədə köləlik əleyhdarı şimalın köləlik tərəfdarı cənub üzərində qələbəsi ABŞ-də yeni, demokratik bir dövrün təməlini qoydu. Bununla da Harriet Biçer, özünün də dediyi kimi, qələmi ilə qılıncın görə bilmədiyi böyük bir zəfərə imza atdı və adını tarixin axarını dəyişən qadınlar sırasına yazdırdı.
Amerikanı sarsıdan kitab
1850-ci ildə Amerikanın əhalisinin sayı 23 milyon nəfər idi. Onların arasında 2,3 milyon nəfər kölə zənci də vardı. Hələ 19-cu əsrin 30-cu illərindən Amerikada köləliyə qarşı mübarizə başlamışdı. Bu mübarizənin taleyini isə Harrietin yazdığı və bütün Amerikanı sarsıdacaq "Tom dayının daxması" kitabı həll edəcəkdi. O, bu kitabında gördüklərini, şahidi olduqlarını, kölə sahiblərinin pula ehtiyacları olanda zənciləri doğmalarından ayıraraq satdıqlarını və onların başlarına gətirilən dəhşətli işgəncələri ürəkağrısı ilə qələmə almışdı. Qeyd edək ki, "Tom dayının daxması" əsəri qələmə alınan illərdə ABŞ-də ağasından qaçan kölələr təqib edilərək ələ keçirilir və onlara amansız işgəncələr verilirdi. Harriet köləliyi ifşa edən və Amerika və Avropanı silkələyəcək bu əsərini yazarkən kiçik qızı hələ südəmər idi. Ona görə də gündüz işlərini qurtarıb görəndən və gecə körpəsini yatdırandan sonra yuxusuz gecələr keçirə-keçirə bu əsərini yazdı. 1851-ci ildə o, yeni əsərinin ilk bölümünü dərc olunmaq üçün Vaşinqtonda nəşr edilən və köləlik əleyhdarı olan "National Era"ya göndərdi. Orada üç ay ərzində bu əsəri nəzərdən keçirdilər və sonda serial şəklində dərc etdilər. Harriet romanını kitab halında çap etdirmək istəyirdi. Hərçənd ki, bu kitabın ona şöhrət və ya əlavə qazanc gətirəcəyinə inanmırdı. Bostondakı iri bir nəşriyyat köləliyə qarşı çıxan bu romanı dərc etməyə qorxdu. Nəşriyyat ölkənin cənubunda nəşr etdiyi digər kitablarının satışına qadağa qoyulacağından ehtiyat edərək, Harrietin əsərini geri qaytardı. Harriet çox çətinliklə də olsa, yenicə fəaliyyətə başlayan bir nəşriyyatı əsərinin çap edilməsi üçün razı sala bildi.
Kitabın satışı 3 milyonu ötdü
Yeni roman ilk satışa çıxarıldığı gün 3 min ədəd satıldı. Amma kitaba maraq böyük idi. Ona görə təcili olaraq onu yenidən 300 min ədəd çap etməli oldular. Amma bu da bəs etmirdi və dünyanın hər yerindən kitab üçün sifarişlər gəlirdi. Ona görə də gənc nəşriyyat gecə- gündüz bu romanı çap etməklə məşğul olurdu. Az sonra kitabın tirajı 3 milyona çatdı və onların hamısı satıldı. Kitab dünyanın 50-dən çox dilinə tərcümə edildi. Amma köləlik tərəfdarları Harrietin yalan yazdığını iddia edirdilər. Bunu görən Harriet əsəbiləşərək "Tom dayının daxmasınin açarı" adlı əsərini yazdı. O, bu kitabında o dövrdə kölələrin məruz qaldıqları zülm barədə və onların heyvan kimi alınıb-satılması barədə qəzetdə verilən yazıları sübut kimi ortaya qoydu. Bu əsərin ona böyük şöhrət gətirməsindən ruhlanan Harriet Biçer 1856-cı ildə "Dred" romanını yazdı. Bu əsər də tezliklə satıldı və müəllifinin şöhrətini daha da artırdı.
Tural Abbaszadə
Abbaszadə Tural İlqar oğlu — Azərbaycan futbolçusu, "Kəpəz"də keçmiş qapıçı.
Həyatı
Tural Abbaszadə 1992-ci ildə anadan olmuşdur. Futbola uşaqlığından həvəsi olmuş, "Milan"ın qapıçısı Didanın oyunundan çox xoşu gəlmişdir. Bu səbəbdən də futbolçu olmağı qərara alıb.
İlk məşqçisi Arif Orucov olub. Futbola 10 yaşında "Olimpiya" komandasında başlamışdır. 14 yaşında "Azəri"yə keçmişdir. Oradan isə İslam Kərimovun çalışdırdığı "Neftçi"yə üz tutmuşdur. "Neftçi"də 3 il qalmışdır. Əsas məktəbi də elə bu komanda hesab olunur. Sonralar "Muğan"ın əvəzedicilərinə cəlb edilmişdir. "Simurq"un heyətində Qyoko Haciyevskinin vaxtında Premyer Liqada oynamışdır. Bu da onun milli komandaya yolunu açmışdır. Son klubu isə "Kəpəz" olub.
Yusif Sevdimalıyev
Yusif Məmmədəli (Yusif Məmmədəli oğlu Sevdimalıyev; ) — Sumqayıt şəhər İcra hakimiyyətinin keçmiş başçısı, Bakı Dövlət Universitetinin Nəzəri mexanika və bütöv mühit mexanikası kafedrasının müdiri.
Həyatı
Yusif Sevdimalıyev 1951-ci il yanvarın 8-də Qaraqoyunlu mahalının Çaykənd kəndində anadan olub. 1973-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin mexanika-riyaziyyat fakültəsini bitirib. Universitetdə müəllim, Azərbaycan Sənaye İnstitutunda assistant, baş müəllim, dosent işləyib. 1984-cü ildən 1992-ci ilədək kafedra müdiri olub. Fizika-riyaziyyat elmləri namizədidir. 60-a yaxın elmi məqaləsi nəşr olunub.
1958–1964-cü illərdə Çaykənd kəndində, 1964–1966-cı illərdə Azərbaycan Respblikasının Qazax şəhərində, 1966–1968-ci illərdə isə Bakı şəhəri fizika- riyaziyyat təmayüllü 1 saylı internat məktəbində oxuyub. Əliyevin dövrünə təsadüf edib. Belə ki, Heydər Əliyev Yusif Sevdimalıyevi 12 sentyabr 1993-cü il tarixli sərəncamı ilə vəzifədən azad edib. Əvəzində isə Şakir Zəkəriyyə oğlu Abuşov təyin edilib.
Ailəsi
Ailəlidir, iki övladı var.
Echinops polyceras
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bing
2009-cu ilin ilk yarısında sınaq işlərinə başlayan və ictimaiyyətə adı əvvəl Kumo olaraq elan olunan Bing, "vərdişləri dəyişdirmə" iddiasıyla yola çıxdı. Bing sistemində ən əhəmiyyətli yeniliyin, veb-saytlarına keçid vermənin xaricində alt başlıqlar halında məlumatların də listələnməsi oldu. Windows Live Search axtarış sisteminin yerini alması və Google rəqib olması gözlənilən Bing, 1 iyun 2009 tarixində "beta" (sınaq) yayımıyla xidmətə qoşuldu.Bing axtarış sistemi 58 dildə istifadə edilə bilir. www.discoverbing.com adlı saytda təqdimatı edilən Bing'in bir fərqli xüsusiyyəti də hər gün dəyişən arxa plan rəsmidir.
Rusların Təbriz işğalı (1911)
Rusların Təbriz işğalı (1911) — Qacarlar sülaləsi zaman 1905-ci ildən 1911-ci ilə qədər davam etmiş Məşrutə inqilabı zamanı Çar Rusiyası qoşunlarının hücum edərək Təbriz şəhərini işğal etməsi nəzərdə tutulur. Rus işğalı Birinci Dünya müharibəsi zamanı da davam etmişdir.
İşğal zamanı 1200-dən çox təbrizli rus hərbi dəstələri tərəfindən qətlə yetirilmişdir.
Arxa plan
1905-ci ildə bütün İranda məşrutə hərəkatı başlamışdı. 1908-ci ildə Tehranda əksinqilabı çevriliş baş verdikdən sonra buna qarşı bir çox yerlərdə üsyanlar başladı. Bu üsyanların ən böyüyü isə Təbriz şəhərində baş vermişdir.
İran irtica qüvvələri bütün ölkəni bürüyən inqilabı hərəkatı yatırmaq üçün Rusiyadan kömək istəmişdi.
Rus işğalı
Ruslar şəhəri işğal etməmişdən əvvəl İran parlamentinə ultimatum verdilər. Ultimatumda rusların 3 əsas şərti var idi, bunlardan ən əsası isə amerikan hüquqşünas Morqan Şusterin işindən qovulması idi. Morqan Şuster ölkə parlamenti tərəfindən maliyyə sistemini qaydaya salmaq üçün yenicə işə götürülmüşdü. Rusiyanın ultimatumundan sonra İran parlamenti bunu rədd etdi, lakin hökumət ultimatumu qəbul etdi. Buna baxmayaraq, rus qoşunları şəhərə hücum etdilər.
Rusların əsas məqsədi Təbriz, Ənzəli və Rəşt şəhərinin işğal edilməsi idi. Üç gün davam edən ağır artilleriya atəşindən sonra Təbriz şəhəri işğal edildi.
Təbriz şəhəri 1917-ci ilə qədər rus işğalı altında qaldı.
Qırğınlar
Təbriz şəhəri rusların əlinə keçdikdən sonra şəhərdə yaşayan konstitutionalistlərin özləri və qohumları qətlə yetirildi. Təxminən bu qətllər zamanı 1200 insan öldürülmüşdür.
Şərif Şərifov (heykəltaraş)
Şərif Hacı oğlu Şərifov — Azərbaycanın əməkdar rəssamı, Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının fəxri üzvü, Dünya Reklamçılar Assosiasiyasının üzvü, Azərbaycan Rəssamlar və Memarlar İttifaqlarının üzvü, Gəncə şəhərinin baş rəssamı.
Nəriman Nərimanovun və Heydər Əliyevin Gəncədə ucaldılmış abidələrinə görə Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının qızıl medalına layiq görülüb.
2006-cı ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı fəxri adına layiq görülmüş Şərif Şərifov 2012-ci ildən Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının fəxri üzvüdür. Onun Moskva Şərq Xalqları Muzeyində, Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının Sərgi salonunda, Rusiyanın bir sıra muzey və qalereyalarında, həmçinin Türkiyə, İsveçrə, Meksika, Çexiya, Macarıstan, Polşa, Fransa və bir sıra xarici ölkələrin muzey və qalereyalarında 50-dən artıq əsəri nümayiş etdirilib.
Bioqrafiyası
Şərif Şərifov 1945-ci ildə Gəncə şəhərində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. 1961-ci ildə M.Ə.Sabir adına 5 nömrəli orta məktəbi bitirmişdir. 1961–1966-cı illərdə Əzim Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq məktəbinin heykəltərəşlıq fakültəsində təhsil almışdır. Elə həmin il Moskva Ali Rəssamlıq-sənaye məktəbinin (əvvəllər Stroqonov adına olmuşdur) memarlıq-dekorativ plastika fakültəsinə qəbul olmuş və 1971-ci ildə təhsilini bitirərək Azərbaycana qayıtmışdır.
İlk əmək fəaliyyətinə Respublika Rəssamlar İttifaqı Yaradıcılıq Kombinatının Gəncə filialında rəssam-heykəltaraş kimi başlamışdır. Bir ildən sonra SSRİ Rəssamlar İttifaqının üzvü seçilmiş, 1978-ci ildə SSRİ Rəssamlar Akademiyasının həvəsləndirici mükafatına və diplomuna layiq görülmüşdür. 1980-ci ildə SSRİ mədəniyyət nazirliyi, Rəssamlar İttifaqı və ÜİLKGİ-nin ikinci dərəcəli mükafatı və diplomu ilə təltif olunmuşdur. Eyni zamanda Azərbaycan SSR Lenin komsomolu mükafatı laureatı olmuşdur.
2006-cı ildən Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamıdır. 2012-ci ildə Rusiya Rəssamlar Akademiyasının fəxri üzvü seçilmişdir.
Şərif Şərifovun Moskva şərq xalqları muzeyində, Rusiya Rəssamlıq Akademiyasında, Rusiya mədəniyyət nazirliyinin muzey və qalareyalarında, eləcə də Amerika, Türkiyə, İsveçrə, Meksika, Çexiya, Macarıstan, Polşa, Fransa və müstəqil ölkəmizin muzey, qalareya və ayrı-ayrı bölgələrində 50-yə yaxın heykəltaraşlıq əsər nümayiş etdirilir.
Katolikos İyeremiya
Katolikos İyeremiya - Alban katolikoslarndan biri. Katolikoslar siyahısında adı 12-ci yerdə Moisey Kalankatlı və Kirakos Gəncəli onun həm də hunların yepiskopu olduğunu qeyd edir. Alban çarı Yesuagenin hakimiyyəti dövründə katolikosluq edib.
Talmud
thumb|192px|Talmud
Tövratı təfsir edən alimlər-ravvinlər yəhudi xalqının həyatında mühüm rol oynadılar. Onlar Tanahı (Tövrat) təfsirlə sadə camaata izah edirdilər. İnsanlar müxtəlif məsələlərlə bağlı ravvinlərə müraciət edir, onlardan gündəlik problemlərlə bağlı məsləhət alır, Əhdi-Ətiq müəllimləri isə öz növbəsində, yaranmış məsələlərə uyğun hökm çıxarırdılar. Bu hökmlər, qaydalar, təfsirlər əzbərlənərək nəsildən-nəsilə ötürülürdü.
Zaman keçdikcə, şifahi ənənənin yazıya alınması zərurəti yarandı. Çünki hər gün məhkəmələrdə nikah, təsərrüfat və s. bu kimi məsələlərlə bağlı yüzlərlə iş qaldırılırdı; təəssüf ki, bunlara dair Əhdi-Ətiqdə heç bir şey deyilmirdi. Bunu nəzərə alan ravvinlər, Yəhudi dininin gələcəyini düşünərək, Tövratın nəsildən-nəsilə keçən təfsirini və izahını yazıya aldılar, nəticədə çoxcildli külliyat meydana gəldi. Qələmə alınan bu külliyyat Talmud adlandırıldı.
Talmud ibranicə "təlim" deməkdir. Bu təfsir külliyatının müasir variantı 19 cilddən ibarətdir. Yəhudilər Talmuda Tövrat qədər hörmət edirlər. Talmud ibrani və arami dillərdə yazılmışdır. Kitab üç hissədən ibarətdir:
Mişna ibranicə "Təkrar" deməkdir və Talmudun əsas mətnini təşkil edir. Mişnada Yəhudi dininin dini-əxlaqi qayda və qanunları izah edilir. 190-220-ci illər arasında Yəhuda ha-Nasi tərəfindən qələmə alınmışdır. Onun tərtib olunmasında iştirak etmiş ravvinlər isə aramicə "tannaim" olaraq adlandırılmışlar. Mişna altı bölümdən ibarətdir: Zeraim (təsərrüfatla bağlı hökmlər); Moed (bayramlarla bağlı hökmlər); Nashim (qadınlarla bağlı hökmlər); Nezikin (cəza və mülki hüquqla bağlı hökmlər); Kodashim (müqəddəs əşyalarla bağlı hökmlər); Teharoth (təmizliklə bağlı hökmlər). Talmudun Gemara bölümü Mişnanın şərhi mahiyyətindədir. Gemara "təlim, tədqiq edilən" mənasındadır. Gemarada ravvinlərin Mişna ilə bağlı mübahisələri, əxlaqi, huquqi, fəlsəfi və sosioloji mövzular geniş yer almışdır. Burada yəhudi din alimlərinin əxlaqi təlimləri müxtəlif misallarla və örnəklərlə İudaizm ardıcıllarına izah edilir. Gemara iki müxtəlif varianta: Qüds və Babilistan Gemarasına bölünür. Babilistan Gemarasının toplanması IV əsrə, Qüds Gemarasının yazılması isə VII əsrə təsadüf edir. Babilistan Gemarası şərq arami ləhcəsində, Qüds Gemarası isə qərb arami ləhcəsindədir. Babilistan Gemarasının mətni daha uzun, kamil və müfəssəldir.
Eyni zamanda, Talmud məzmuna görə də iki hissəyə - Qalaxa və Aqqada bölünür. Qalaxa ibranicə "məfhum, anlayış, həyat tərzi" deməkdir. Burada Tövratın mətninin hüquqi təfsirinə əsaslanan və məcburi qanunlar şəklini alan hüquqçuların mülahizələri yer almışdır.
Aqqada ibranicə "hekayə, rəvayət" deməkdir. Bu hissə müxtəlif ibrətamiz hekayələr, əxlaqi rəvayətlər və məcburi səciyyə daşımayan dini nəzəriyyələrdən ibarətdir. Aqqada Talmudun ən az nüfüza malik olan hissəsidir. Çünki bu bölümdə daha az dini bilgilərə yer verilmişdir. Aqqada ravvin təliminin humanitar hissəsini özündə ehtiva edir. Bu bölümdə istənilən mövzu tapmaq olar. Tarix, folklor, tibb, biologiya, bioqrafiya, etika, astronomiya, məntiq, qədim müəllimlər haqda xatirələr, həmçinin xeyli sayda əfsanələr bu bölümün tərkib hissəsidir.
Bu kitabın ensiklopedik və çoxəhatəli məzmunu, onun stilistik zənginliyi, özünəməxsus üslubu, ravvinlərin mübahisələri və dialoqları, astronomiya, riyaziyyat, təbiət elmləri sahəsində məlumat bolluğu, onu digər Müqəddəs Kitablardan fərqləndirir.
Talmudda göstərilmiş və əmr edilmiş həyat tərzi bütün İsrail xalqını birləşdirmiş, yəhudiləri digər millətlərdən fərqləndirmiş, həmçinin onlara düşmən qüvvələrə qarşı fenomenal dayanıqlılıq və yaşayış yerindən asılı olmayaraq milli birlik hissi vermişdir. Bütün bunlarla yanaşı, orta əsr yəhudisi Talmudda mənəvi təskinlik tapırdı. Talmud başqa ölkələrdə yaşayan yəhudilər üçün "vətən" idi. Bir sözlə, yəhudi xalqının əsrlər boyu mövcud olmasında, başqa millətlər tərəfindən assimilyasiya olunmamasında Talmudun danılmaz rolu var.
Gone Too Soon
Gone Too Soon  — Maykl Ceksonun bir mahnısı.
Bliö
INSEE kodu — 04030.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 57 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 37 nəfər arasında (15-64 yaş) 22 nəfər iqtisadi fəal, 15 nəfər fəaliyyətsiz (fəaliyyət göstərici 59.5%, 1999-cu ildə 75.7%) idi. Fəal olan 22 nəfərdən 15 nəfər (7 kişi və 8 qadın), 7 nəfər işsizdir (5 kişi və 2 qadın). 15 hərəkətsiz 4 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 5 nəfər təqaüdçü, 6 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Aysorgöl
Aysorgöl, Gölaysor — İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında kənd adı
Toponimikası
Göl Aysor və Türk gölü də adlanmışdır. Əvvəlcə əhalisi Azərbaycan türklərindən ibarət olan kəndə XIX əsrin I yarısında aysorlar da gəlmişlər. 1918-ci ildə daşnaklar tərəfindən kəndin azərbaycanlı əhalisi qovulmuş və ermənilər yerləşdirilmişdir.
Echinops polychromus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Saki Kumaqay
Saki Kumaqay (d. 17 oktyabr 1990) — Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 100 oyun keçirib.
2010, 2011 , 2012 , 2013 , 2014 , 2015 , 2016 , 2017 , 2018 Japan Football Association
Qasıməli
Qasıməli, Getapi — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Artik rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 5 km şərqdə yerləşir. «İrəvan əyalətinin icmal dəytəri»ndə Qasımkənd, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində Qasıməli kəndi formasında qeyd edilmişdir.
Gender
Gender — kişiyə xas olan, qadına xas olan cəmiyyət tərəfindən təzyiq ifadələridir, həm də qadınlıq və kişiliyi fərqləndirən xüsusiyyətlər toplusudur.
Kontekstdən asılı olaraq, bu xüsusiyyətlərə bioloji gender (qadın və ya kişi) xüsusiyyətləri, gender əsaslı sosial quruluşlar və gender kimliyi daxil ola bilər. Bir çox mədəniyyətdə insanların sadəcə iki cinsə (qadın və ya kişi) sahib ola biləcəyini nəzərdə tutan bir bipolyar gender sistemi istifadə olunur (gender binarizmi). Bipolyar gender sisteminin xaricində yaşayan insanlar "non-bayneri" və ya "kvir" hesab olunur.
Hakimiyyət
Hakimiyyət — hər hansı üsulla (iradə, nüfuz, hüquq, zorakılıq, dövlət qurumları sistemi) ayrı-ayrı fərdlərin və ya qrup üzvlərinin insanların davranışına, fəaliyyətinə təsir göstərmək imkanı, müəyyən məqsədə çatması və maraqlarını reallaşdırmaq qabiliyyətidir.
Qasıməli
Tarixi
Toponim Qasəməli adı əsasında əmələ gəlmişdir. Antropotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Erm. SSR AS RH-nin 1.VI.1940-cı il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Getapi qoyulmuşdur.
Hakimiyyət
Hakimiyyət istənilən insan münasibətlərinin ayrılmaz hissəsidir. Cəmiyyətdə bir çox konfliktlər hakimiyyət uğrunda mübarizə üzündən baş verir, çünki fərdlərin və ya qrupların öz maraqlarını təcrübədə reallaşdırmaq imkanı hansı səlahiyyətə malik olmalarından asılıdır. Hakimiyyətin bir hissəsini qadınlara vermək üçün cəmiyyətdə səlahiyyətlərin yenidən bölünməsi, həmçinin, xarakterinin dəyişdirilməsi feminizmin əsas məqsədlərindən biridir. Qadınların bərabər hüquqlar əldə etmək uğrunda uzun mübarizəsi onların siyasi hakimiyyətə daxilolmaya nail olmasına aydın misaldır. Eyni zamanda, yalnız hakimiyyəti kişilərlə bölüşmək ideyası deyil, həm də onun dəyərini, ümumiyyətlə, şübhə altına almaq ideyası inkişaf edir. 1985-ci ildə Nayrobidə keçirilən Qadınların Vəziyyətinə dair III Ümümdünya Konfransından sonra qadın maraqlarının ön plana çəkilməsinin siyasi strategiya əlaməti kimi müxtəlif mənbələrdə qadın imkanlarının genişlənməsi və ya qadın nüfuzunun artması "empowerment" anlayışı kimi geniş vüsət tapdı. Bu dövrün konsepsiya müəllifləri hakimiyyəti sosial fəallığın geniş imkanları vəsait mənbələrinə nəzarət etmək hüququ, qərarlar qəbul etmək imkanı, bütün fəaliyyət sferalarında və səviyyələrində transformasiya potensialına sahib olmaq kimi müəyyənləşdirirlər.
Şakir Abışov
Şakir Zəkəriyyə oğlu Abuşov — Sumqayıt şəhəri İcra hakimiyyətinin başçısı (1993–2000).
Həyatı
1950-ci ilin mart ayında Masallı rayonunun Qızılağac kəndində anadan olub. 1979-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini və Bakı Sosial-İdarəetmə və Politologiya İnstitutunu bitirib. İlk əmək fəaliyyətinə Masallı rayonunun "Kalinin" adına sovxozunda mühasib kimi başlayıb. Hərbi xidməti başa vurduqdan sonra Sumqayıta gəlmiş, Səthi Aktiv Maddələr zavodunda aparatçı işləyib. Sonralar zavod birlik komsomol komitələrinin katibi, Sumqayıt şəhər partiya komitəsində təlimatçı, şöbə müdirinin müavini, şöbə müdiri, partiya komitəsinin katibi vəzifələrində çalışıb. 1991-ci ildən 1993-cü ilədək Sumqayıt şəhər Xalq Deputatları Sovetinin sədri olub.
Şakir Abuşov 7 ilə yaxın Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinə rəhbərlik edib. O, vəzifəsindən 28 iyun 2000-ci ildə azad edilib.
Gender
Gender siyasət, iqtisadiyyat, hüquq, ideologiya, mədəniyyət, təhsil, elm və səhiyyə də daxil olmaqla həyatın bütün sahələrində ifadə oluna bilər.
Cins
Cins sözü şəxsin kişi və ya qadın cinsinə mənsubiyyətini müəyyənləşdirmək üçün fizioloji xüsusiyyətlərə şamil olunur:
Gender kimliyi
Gender kimliyi şəxslərin aid olduqlarını hiss etdikləri genderə istinad edir, həmin gender onların anadangəlmə cinsi ilə eyni ola və ya olmaya bilər. Buraya genderin hiss edilən daxili və fərdi təcrübəsi, bədənin şəxsi hissiyyatı və digər ifadəetmə yolları, məsələn, geyim, nitq və adətlər daxildir.
Cinsi oriyentasiya
Kişilərə, qadınlara, və ya heç birinə göstərilən emosional və cinsi marağı təsvir edir. Cinsi oriyentasiya gender kimliyi ilə əlaqəli deyil.
Gender əsaslı zorakılıq
Zorakılıq insana psixoloji, sosial və iqtisadi təzyiqin tətbiq olunması və ya fiziki zərərin vurulmasından ibarət nəzarət və əziyyət vasitəsidir. Azərbaycan kontekstində qızlar və qadınlara qarşı törədilən zorakılıq halları nəzərdə tutulur. Ümumiyyətlə gender əsaslı zorakılıq qadının cəmiyyətdəki tabe olunmuş mövqeyini təsdiqləmək üçün istifadə edilən vasitədir. Gender əsaslı zorakılıq yalnız qadınları narahat edən bir mövzu deyil, eyni zamanda kişilər də gender əsaslı zorakılıqdan əziyyət çəkir.
Karney
Karney — Cənub okeanı akvatoriyasında Meri Berd Torpağının sahilində yerləşir.
Tarixi
Ada ABŞ admiralı Robert Karninin şərəfinə adlandırılmışdır. O, 1957–1958 ci illərdə Ümudünya qeofizika ilinə dəstək üçün təşkil edilən dəniz əməliyyatına rəhbərlik etmişdir.
Ada Antarktida haqqında konvensiya əsasən heç bir ölkəyə mənsub olmasada, adaya virtual dövlətlər olan Vestarktika və Flandensis knyazlığı ərazi iddiasındadırlar.
Paata İmnadze
Bioqrafiya
Paata İmnadze 1953-cü ilin 11 fevral tarixində Tbilisidə anadan olub. 1976-cı ildə Tbilisi Dövlət Tibb İnstitutunun pediatriya fakültəsini bitirib. 1979-1991-ci illərdə Tiflis Dövlət Tibb İnstitutunun Mikrobiologiya və İmmunologiya kafedrasında assistenti, 1991-1994-cü illərdə dosenti, 1989-1992-ci illərdə isə Epidemiologiya və Gigiyena Elmi Mərkəzinin direktor müavini olmuşdur. 1983-cü ildə "Yenidoğulmuş və körpələrin bağırsaq mikroflorası və immun vəziyyəti" mövzusunda dissertasiya müdafiə etmişdir. 2003-2006-cı illərdə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Tropik Xəstəlikləri Tədqiqatları üzrə Koordinasiya Şurasının üzvü idi. 2004-cü ildən bəri Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Tropik Xəstəliklərinin Tədqiqatı üzrə Avropa Regionunun İmmunlaşdırma Mütəxəssisləri Komitəsinin üzvüdür.
1992-ci ildən 2010-cu ilədək Xəstəliklərə Nəzarət Milli Mərkəzinin baş direktoru vəzifəsində çalışmışdır; 2010-2013-cü illərdə Elmi Şuranın rəhbəri olmuşdur; 2013-cü ildən bəri isə baş direktorun müavini vəzifəsində çalışır. 2005-ci ildən Tbilisi Dövlət Universiteti nin səhiyyə kafedrasının tam professorudur.
Paata İmnadze "Şərəf" ordeninin kavaleri (2003), Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı nın "Fəxri" medalının (2002) və İvane Cavaxişvili adına mükafatın laureatıdır (2014).
105 elmi məqalənin və mikrobiologiya üzrə iki dərsliyin müəllifidir.
Məhəllə (film, 2003)
Film haqqında
Film unudulmaz bəstəkar Süleyman Ələsgərov və həyat yoldaşı Ağgül xanımın 80 illik yubileylərinə ithaf olunur.
Film aktrisa Nəsibə Zeynalovanın kinoda son işidir. Aşağıda yerləşdirilən audio faylların içində dahi Nəsibə xanımın səsi də vardır.
Filmin çəkilişlərinə Ə. Qarayev küçəsi 6 №-li evin sakinləri köməklik göstərmişdir.
Filmdə "Ulduz" kinofilmindən və xalq mahnılarından istifadə edilmişdir.
Stenli Brard
Stenli Brard — keçmiş futbolçu, hazırda “Qəbələ” Futbol Akademiyasının direktoru
Həyatı
Stenli Brard 24 oktyabr 1958-ci ildə İndoneziyanın paytaxtı Cakarta şəhərində anadan olub. Futbol həyatına Hollandiyada start verən Brard peşəkar futbolçu karyerasına 1978-ci ildə “Feyenoord” klubunda başlayıb. 1986-cı ilə qədər – 8 mövsüm sözügedən komandada top qovan Brard daha sonra karyerasını RKC və “Zvart Vit” kollektivlərində davam etdirib.
Hollandiyalı mütəxəssis məşqçi karyerasına 1994-cü ildə “Kapelle” (Hollandiya) klubunda başlayıb. 1996-2000-ci illərdə stenli Brard “Vitesse” (Hollandiya) komandasında məşqçi vəzifəsində çalışıb. 2000-ci ildə Brard “Den Haq” (Hollandiya) klubunun baş məşqçisi, 2001-ci ildə isə sözügedən kollektivin texniki direktoru vəzifəsinə təyinat alıb. 2002-2005-ci illərdə mütəxəssis karyerasını ölkə xaricində davam etdirib. Yaponiyaya yollanan Brard “Nagoya Grampus Eyt” Futbol Akademiyasının direktoru kimi fəaliyyət göstərib. UEFA-nın Pro Lisenziyasına sahib olan məşqçi 2005-ci ildə Hollandiyaya dönüb və “Feyenoord” Futbol Akademiyasının direktoru vəzifəsinə təyin edilib.
Brard klubun aşağı yaş qrupları ilə bir çox titula və mükafatlara sahib çıxıb. Mütəxəssisin rəhbərlik etdiyi “Feyenoord” Futbol Akademiyası 2010, 2011 və 2012-ci illərdə Hollandiyanın ən yaxşı akademiyası seçilib və Rinus Mixels Mükafatına layiq görülüb.