cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
İnnovasiyalar Mərkəzi (Azərbaycan)
İnnovasiyalar Mərkəzi – Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin tabeliyindədir. “Innovasiyalar Mərkəzi” sosial yönümlü innovasiyalarla bağlı araşdırmaların aparılması, innovativ həllərin dövlət orqanları və biznes qurumları tərəfindən istifadəsi və tətbiqi üçün yaradılıb.
Ümumi məlumat
İnnovasiyalar Mərkəzi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərir.
"İnnovasiyalar Mərkəzi" dövlət orqanları və biznes sektorundakı müəssisə və qurumlarla əməkdaşlığın genişləndirilməsinə hər zaman şərait yaradır. Mərkəz innovativ ideyaların hazırlanması və tətbiqi ilə bağlı işlərin görülməsi üçün bütün texniki imkanlara, ixtisaslı kadrlara və mütəxəssislərə malikdir.
Fəaliyyət istiqamətləri
“İnnovasiyalar Mərkəzi”-nin fəaliyyət istiqamətləri genişdir. “ASAN Xidmət” mərkəzlərində, Agentliyin strukturuna daxil olmayan tabeliyindəki qurumlarda və digər təşkilatlarda informasiya texnologiyalarının tətbiqi və onlara texniki dəstəyin verilməsi, innovativ həllərin tətbiqi, informasiya sistemlərinin və informasiya ehtiyatlarının yaradılması və təkmilləşdirilməsi, bir çox təlim və treninqlərin keçirilməsi də mərkəzin məqsədlərindəndir.
Keyfiyyət siyasəti
Keyfiyyət sahəsində olan strategiyamız ümumi inkişaf konsepsiyamızın ayrılmaz hissəsidir. Biz, “İnnovasiyalar Mərkəzi” olaraq, fəaliyyətimizdə ən qabaqcıl və mükəmməl, son texnologiyaların tətbiqini, təklif etdiyimiz xidmətlərinin rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsini daima ön plana çəkirik.
Biz xidmət sahələrimizi ümumi inkişaf strategiyamıza uyğun olaraq müştərilərin və sifarişçilərin ehtiyac və tələblərini nəzərə almaqla genişləndiririk. Bu məqsədlə də müştərilərin istək və arzuları müntəzəm olaraq tərəfimizdən öyrənilir və təhlil olunur; keyfiyyət sahəsində qəbul edilmiş qərarları rəhbər tutaraq hazırkı və uzunmüddətli dövr üçün dövlət və özəl müştərilərin maraqlarını nəzərə almaqla keyfiyyəti idarəetmə sisteminin yararlılığının, adekvatlığının və səmərəliliyinin təmin edilməsi məqsədilə dövri olaraq təhlilləri aparmaq öz öhdəmizə götürürük.
Bu məqsədlə də öz işimizdə olan ən yaxşı təcrübələri nəzərə alır və proseslərin və layihələrin idarə edilməsi zamanı sistemli yanaşma prinsipini əsas götürürük. Bu üzdən də proseslərin qarşılıqlı şəkildə koordinasiya olunması, daxili idarəetmənin mərkəzləşdirilmiş şəkildə həyata keçirilməsi bizim prioritet məsələlərimizdən biridir.
“İnnovasiyalar Mərkəzi”nin göstərdiyi xidmətlərin keyfiyyət göstəricilərini beynəlxalq və milli standartlara, Azərbaycan Respublikasının qanunvericilik və normativ qaydaların tələblərinə uyğundur.
Heyətimiz fəaliyyət göstərdiyimiz sahələrdə yarana biləcək riskləri maksimum dərəcədə azaltmaq məqsəd ilə dövri olaraq riskləri qiymətləndirir və təhlillər aparır. Bu üzdən də ışçi heyətimizin bilik, bacarıq və səriştəliliyinin artırılması üçün mütəmadi olaraq təlimlər keçiririk.
“İnnovasiyalar Mərkəzi” olaraq bizimlə əlaqədə olan podratçılara, firmalara, müəssisələrə və digər partnyorlara İSO 9001:2015 standartının (Keyfiyyət İdarəetmə Sistemi) tələblərinin əlçatan olmasını təmin edirik.
Müəssisəmizin rəhbərliyi fəaliyyətinin keyfiyyət meyarlarının yüksək səviyyədə olmasına əmin olmaq məqsədi ilə daim təhlillər aparır və lazımi nəticələrə nail olmaq üçün qabaqlayıcı tədbirlər görür. Bununla da “İnnovasiyalar Mərkəzi”nin rəhbərliyi qeyd edilmiş prinsiplərə şərtsiz əməl edir və keyfiyyəti idarəetmə sisteminin təhlil edilməsi və səmərəliliyinin daim artırılması üçün məsuliyyət daşıdığını bildirir.
İstinadlar
https://azertag.az/xeber/Seki_ASAN_Heyat_kompleksinde_INNOLAND_AREA_merkezinin_achilis_tedbiri_kechirilib-1869301
https://asan.gov.az/az/media/press-releases/gelecek-uecuen-bacariqlar-layihesi-cercivesinde-kecirilen-mentorun-48-saati-adli-bootcamp-basa-catib
https://asan.gov.az/az/media/press-releases/azerbaycan-500-asan-startap-proqrami-nin-yekun-tedbiri-kecirilib
https://az.trend.az/azerbaijan/society/3502127.html
https://fins.az/innovasiyalar-merkezi-sahibkarlara-informasiya-texnologiyalari-xidmetleri-teklif-edir/
http://abc.az/mobile/view.php?id=67257&lng=az
http://www.e-qanun.az/framework/26864
https://azpress.az/index.php?lang=az&sectionid=news&id=115682
https://baku.ws/politics/111591
https://t.me/icenteraz
Weebly
thumb Weebly - 29 mart 2009-cu ildə qurulmuş web-hostinq xidmətidir. Şirkətin mərkəzi ofisi ABŞ-nin San-Fransisko əyalətində yerləşir. İcarçı direktoru Devid Rusenkodur. Sayt vasitəsi ilə domen almaq, hostinqdən yararlanmaq, şəxsi elektron poçtlardan istifadə və sayt (bloq) hazırlamaq mümkündür. Weebly eyni xidmətləri göstərən beynəlxalq şirkətlar arasında ilk pillələrdə qərarlaşır.
Rəqabət
Şirkət əsasən wix.com və Wordpress ilə rəqabətdədir. Lakin bu sıralamaya Squarespace.com, Jimdo, SnapPages və Yolanı da əlavə etmək olar. Adı çəkilən bütün saytlar demək olarki eyni xidmətləri göstərir. Lakin saytın istifadəçiləri müxtəlif böyük və ya kiçik üstünlüklərə görə əsasən wik.com və weeblyə üstünlük verir.
Yeni dövr
Weebly ös istifadəçilərinə çox gözəl bir şans vermişdi. Belə ki, şəxsi hesabınıza referal insanları qoşmaqla 1 referala 10$ qazanmaq mümkün olurdu. Həmin pul vasitəsi ilə hostinqdə qurulan saytı pro səviyyəyə yüksəltmək və bir neçə kilidlənmiş funksiyanı işə salmaq olurdu. Çox asan interfeysi ilə diqqət çəkən saytdan insanlar sui istifadə etməyə başlayarkən şirkət yeni qərarlar verməyə başladı. 2015-ci ilin sonlarında saytda olan şablonların sayı azaldıldı. İnterfeys dəyişdirildi, referal toplama funksiyası ləğv edildi. Artıq pro versiyalı saytlardan istifadə etmək üçün istifadəçilər öz ciblərindən pul ödəmək məcburiyyətində qaldılar.
Galium angustifolium
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Emilia scabra
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Azərbaycan–Tacikistan münasibətləri
Azərbaycan–Tacikistan münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Tacikistan Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Tarixi
Azərbaycan ilə Tacikistan münasibətlərinin tarixi qədim tarixə malikdir.
Tacik-fars ədəbiyyatının klassikləri kimi ehtiram bəslənilən Rudəki, Sədi və digərləri Azərbaycanda sevildikləri kimi, dünya ədəbiyyatı xəzinəsinə misilsiz töhfə vermiş böyük Azərbaycan şairləri Məhəmməd Füzuli, Nizami Gəncəvi də tacik xalqı tərəfindən daima hörmətlə qarşılanmışdır.
Tacikistanda təxminən 4 min nəfərə yaxın Azərbaycan diasporu fəaliyyət göstərir ki, onların bir qismi Mərkəzi Asiyaya, o cümlədən Tacikistana XX əsrin 20-30-cu illərində savadsızlığı ləğv etmək məqsədilə, digərləri isə Stalin repressiyasının qurbanı olaraq göndəriliblər. Azərbaycanlı Mirzə Davud Hüseynov 1930-1933-cü illərdə Tacikistan KP MK-nın birinci katibi olub.
Hər iki ölkə SSRİ-nin tərkibində müttəfiq respublika olmuşlar. Elə həmin dövrdə də onlar arasında iqtisadi və mədəni əlaqələr formalaşmışdır. SSRİ dağıldıqdan, postsovet məkanında müstəqil dövlətlər yarandıqdan sonra bu münasibətlər daha da inkişaf etməyə başlamışdır.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik münasibətlər 1992-ci ilin mayın 29-da qurulmuşdur.
Azərbaycan ilə Tacikistan arasında əlaqələr əsasən beynəlxalq təşkilatlar, xüsusilə də Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və Müstəqil Dövlətlər Birliyi çərçivəsində mövcud olmuşdur.
Fövqəladə və səlahiyyətli səfirlər
İki ölkə arasında səfirlik səviyyəsində rəsmi münasibətlər yaradılmışdır.
Azərbaycan Respublikasının 2 oktyabr 2006-cı il tarixli Qanunu ilə Azərbaycan Respublikasının Tacikistan Respublikasında (Düşənbə şəhərində) Səfirliyi təsis edilmişdir
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 20 avqust 2007-ci il tarixli Sərəncamı ilə Məhərrəm Abış oğlu Əliyev Azərbaycan Respublikasının Tacikistan Respublikasında Fövqəladə və Səlahiyyətli Səfiri təyin edilmişdir. O, 26 may 2011-ci il tarixli Sərəncam ilə həmin vəzifədən geri çağırılmışdır.
Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin 10 fevral 2012-ci il tarixli sərəncamı ilə Abbasəli Kərəm oğlu Həsənov Azərbaycan Respublikasının Tacikistan Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilib.
Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Tacikistan parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. Bu işçi qrupu 7 mart 1997-ci il tarixində "Azərbaycan-Qırğızıstan, Türkmənistan, Tacikistan ilə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu" adı ilə yaradılmış və ilk rəhbəri Fəzail Ağamalıyev olmuşdur. Bu işçi qrupu indiki adla 5 dekabr 2000-ci il tarixindən adlandırılmışdır. 4 mart 2016-cı il tarixindən Aydın Mirzəzadə işçi qrupunun rəhbəridir.
İqtisadi əlaqələr
Tacikistanda havaların şaxtalı keçməsi nəticəsində ölkə iqtisadiyyatına dəyən ziyanı aradan qaldırmaq üçün Tacikistan hökumətinin müraciətini nəzərə alaraq Azərbaycan tərəfindən 2008-ci ilin dövlət büdcəsində nəzərdə tutulmuş Ehtiyat Fondundan Tacikistana bir milyon ABŞ dolları məbləğində humanitar yardım edilmişdir.
Rəsmi sənədlər
Azərbaycan Respublikası hökuməti ilə Tacikistan hökuməti arasında 35 sənəd imzalanmışdır.
Tacikistan Respublikası ilə Azərbaycan Respublikası arasında dostluq və əməkdaşlıq əlaqələrinin inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə Tacikistan Respublikasının Prezidenti Emoməli Rəhmon 11 iyul 2012-ci il tarixində "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilmişdir.
OneDrive
thumbnail|350 px|SkyDrive -ın interfeysi Microsoft SkyDrive (qısaldılmış - SkyDrive; əvvəllər Windows Live SkyDrive; ilk dəfə Windows Live Folders) — bulud texnologiyasına əsaslanan bir fayl hosting xidmətidir. Microsoft tərəfindən 2007-ci ilin avqustunda yaradılmış tətbiqi proqramdır və onlayn mühitdə faylların saxlanması, paylaşımı və redaktə etmə imkanına əsaslanır.
“Bulud Texnologiyası”nda məlumatları cihazlarda deyil, istifadə edilən xidmət serverlərində saxlanılır. Məlumat saxlama arxivində internet vasitəsilə ilə istənilən yerdən hər cür məlumata və fərdi məlumatlara dərhal daxil olma təmin edilir, istənilən əməliyyatları dərhal reallaşdırmaq mümnük olur.
SkyDrive-dan istifadə etmək üçün Microsoft (Windows Live) hesabı tələb olunur. Microsoft (Windows Live) hesabınız yoxdursa, www.live.com ünvanında və ya telefonunuzdan istifadə edərək hesab yarada bilərsiniz. SkyDrive-ın əsas müsbəti ofis proqramlarını Microsoft ofis keyfiyyətində online redaktəsidir. Google accountla idarə olunur, Google servislərlə tam inteqrasiya olunub.
Qapayıcı sinir
Qapayıcı sinir (Nervus obturatorius) bel kələfiniə aid II - IV bel sinirlərinin (L2 - L4) liflərindən təşkil olunmuşdur.
Azərbaycan təbiəti
250px|thumb|Azərbaycan təbiəti Azərbaycanın təbiəti haqqında — Azərbaycan Alp-Himalay seysmik qurşağında yerləşir. Azərbaycan Respublikasının tarixi-coğrafi mövqeyi, relyefi, su hövzələri, flora və faunasını əhatə edir.
Azərbaycan ərazisinin əlverişli təbii-coğrafi mühiti hələ qədimdən insanların burada məskən salmasına şərait yaratmışdır. Azərbaycan ərazisinin 60 faizə qədərini dağlıq ərazilər tutur. Hələ XX əsrdən etibarən bu ərazilərin öyrənilməsinə başlanmışdır.Məsələn; Budaqov və Müseyibov Azerbaycanın relyefini, Şıxlinski və Mədətzadə isə Azərbaycanın iqlimini öyrənmişdir. Çayları isə Rüstəmov öyrənmişdir.
Azərbaycanın təbiəti haqqında alimlərin dediklərindən
Daha sonralar ərəb coğrafiyaşünasları və səyyahlarından İbn Xordadbeh (təqr. 820/826 – təqr. 912–913), Əbu-İshaq İstəxri (təqr. 820–934), Azərbaycan alimi Məhəmməd Naxçıvani (XIII əsrin sonu – XIV əsrin 2-ci yarısı), İran alimi Rəşidəddin Fəzlullah (1247–1318) və b. əsərlərində Azərbaycanın iqtisadiyyatı, inzibati bölgüsü, dağ və çayları, şəhərləri, onların arasındakı məsafələr, ticarət yolları və s. haqqında yazmışlar. thumb|250 px|Qafqaz dağları Qafqaz Albaniyası tarixçisi Moisey Kalankatuklu (VII – VIII əsrlər) "Alban tarixi" əsərində Albaniyanı şöhrətli, təbiəti zəngin və əhalisi çox olan ölkə kimi təsvir etmiş, orada çoxlu məhsuldar torpaqların, gözəl bağların və yaşıl çöllərin olmasını göstərmişdir. Venesiyalı F.Mauronun dünya xəritəsində (1459), Əlşərifin (1601), alman alimi və səyyahı A.Olearinin (1647) xəritələrində, həmçinin I Pyotrun tapşırığı ilə (1720) tərtib olunmuş və 1723-cü ildə nəşr edilmiş "Şərqi Zaqafqaziya və Xəzər dənizi" xəritəsində Azərbaycanın yaşayış məntəqələri, gölləri, çayları və s. göstərilmişdir.
Azərbaycan coğrafiyaşünası Əbdürrəşid Bakuvi Azərbaycanın iqlimi, Bakının təbiəti və burada neft çıxarılması, Hacı Zeynalabdin Şirvani və Abbasqulu ağa Bakıxanov Azərbaycanın coğrafiyası haqqında fikir söyləsmişlər. Azərbaycan ərazisinin öyrənilməsində həmçinin V.Abix, İ.Fiqurovski, A.Zaxarov və başqalarının xidməti olmuşdur. Azərbaycan Respublikasının ərazisinin kompleks tədqiqinə isə Sovet hakimiyyəti illərində başlanmış, müxtəlif miqyaslı xəritələr tərtib edilmiş, samballı coğrafi atlaslar yaradılmışdır. Respublika ərazisinin hərtərəfli öyrənilməsində Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının rolu böyükdür.
Kampüak
INSEE kodu — 12049.
Azərbaycan təbiəti
Azərbaycan Respublikasının tarixi-coğrafi mövqeyi
Azərbaycan bütövlükdə şimal yarımkürəsində yerləşir. İspaniya, Yunanıstan, Türkiyə, Çin, Koreya təqribən Azərbaycanla eyni coğrafi enlikdədir. Avropadan Orta və Şərqi Asiya ölkələrinə gedən bir sıra mühüm beynəlxalq əhəmiyyətli yollar Azərbaycan ərazisindən keçir.
Respublikanın ərazisi şimaldan cənuba 400 km, qərbdən şərqə isə 500 km məsafədə uzanır, 38°25' – 41°55', şimal enliklər və 44°50' – 50°51' şərq uzunluqları arasında yerləşir.
Kampüak
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 450 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 270 nəfər arasında (15–64 yaş) 183 nəfər iqtisadi fəal, 87 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 67,8%, 1999-cu ildə 76,5%) idi. Fəal 183 nəfərdən 179 nəfər (104 kişi və 75 qadın) işləyir, 4 nəfər işsizdir (1 kişi və 3 qadın). Aktiv olmayan 87 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 37 nəfər təqaüdçü, 21 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Azərbaycan təbiəti
Azərbaycan Respublikasının tarixi-coğrafi mövqeyi
Avropa və Asiyanın qovşağında yerləşərək, respublika unikal geosiyası və coğrafi mövqeyə malik olmaqla, qədim zamanlardan ta indiyədək dünyəvi iqtisadi və mədəni əlaqələr üçün öz əhəmiyyətini qoruyub saxlamaqdadır.
Relyefi
Respublika ərazisinin orta yüksəkliyi 400 metrə qədərdir. Lakin Xəzərsahili ovalıq okean səviyyəsindən aşağıda (hazırda −26,5m) olduğu halda, ən yüksək zirvə olan Bazardüzünün hündürlüyü 4466 metrdir. Deməli, respublika ərazisində hündürlük fərqinin 4500 metrə yaxın olduğu aydın görünür.
Böyük Qafqaz özünün cənub şərq hissəsi ilə Azərbaycana məxsusdur. Burada iki dağ silsiləsi ayrılır: Bazardüzü zirvəsilə (4466 m) Baş və yaxud Suayrıcı, Şahdağ zirvəsilə (4243 m) Böyür (Yan) silsilələri. Cənub-şərqə doğru silsilələr 1000–700 m yüksəkliyədək tədricən alçalır. Böyük Qafqaz silsilələrini dağətəyi yerlər əhatə edir: şimal-qərbdə çöllük yayla, cənub-şərqdə — Qobustan, cənub-qərbdə Alazan-Həftəran və şimal-şərqdə – Qusar maili düzənliyi.
İqlimi
Azərbaycan Respublikasının əksər ərazisi subtropik iqlim qurşağında, yalnız Böyük Qafqaz dağlarının şimal-şərqi mülayim iqlim qurşağında yerləşir.
Eugenia reinwardtiana
(Eugenia reinwardtiana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azərbaycan təbiəti
İqlimi
Böyük Qafqaz dağları şimaldan gələn soyuq hava kütlələrinin, Kiçik Qafqaz dağları isə cənubdan gələn isti quru tropik hava axınlarının qarşısını kəsir, onların təsirini zəiflədir. Xəzər dənizi respublikamızın iqliminin mülayimləşməsinə təsir göstərir.
Orta illik temperatur Kür-Arazda 14,5 °C; yüksək dağlıqda isə 0 °C-dan aşağıdır.
Mütləq maksimum temperatur Naxçıvanda (Culfada) +44 °C; mütləq minimum temperatur Naxçıvanda (Culfada) −32 °C-dir. Temperaturun illik amplitudu Naxçıvanda 60 °C-dan çox olur. (Kəskin kontinental iqlim tipidir)
Azərbaycan Respublikasında hava temperaturunun və atmosfer yağıntılarının paylanması və rejiminin xüsusiyyətləri, həmçinin rütubətlənmə şəraiti nəzərə alınaraq Yer kürəsindəki 11 iqlim tipindən (V.V.Keppenə görə) 9-u burada olduğu müəyyən edilmişdir. Bu tiplərin çoxu yarımtiplərə bölünür.
Əsas tarixlər
(Bizim eramızdan 3500 il əvvəl - 1940-cı il)
.қаз
.қаз (punycode: .xn--80ao21a; Қазақстан Республикасы) — Qazaxıstan Respublikası üçün yuxarı səviyyəli milli domenidir. Kiril əlifbasında olan üçüncü domendir (birinci .рф, ikinci .срб). .рф və .срб domenlərin əsas fərqi hərfin qazax əlifbasında olmasıdır.
Tarix
2012-ci ilin martında Qazaxıstan .қаз yuxarı səviyyəli milli kiril domenini fəaliyyətə buraxdı.
Fəaliyyətin yoxlaması üçün test saytı ТЕСТ.ҚАЗ yaradılmışdır.
Domenin fəaliyyətə verilməsı
Qeydiyyat bir neçə mərhələdə oldu.
Birinci mərhələ (2012-ci il aprelin 1-dən 30-dək)  —  hökumət orqanları və dövlət təşkilatları, qeydiyyat şöbəsinin texniki ehtiyacları üçün domen qeydiyyatı.
İkinci mərhələ (1 may-30 iyul 2012-ci il tarixləri arasında)  — 31 dekabr 2011-ci ilə qədər Qazaxıstan Respublikası qanunvericiliyə uyğun olaraq qeyd edilmiş ticarət markalarının və firma adlarının sahibləri üçün domen adlarının prioritetli qeydiyyatıdır.
Üçüncü mərhələ (2012-ci ilin 15 avqustundan)  — domen adlarının qeydiyyatı azad şəkildə aparıldı.
.қаз domen zonasında domen adlarının qeydə alınması təyin edilmiş registratorlar vasitəsilə olar. Ünvanlar, qeydiyyat şöbəsinin funksiyaları "Qazaxıstan şəbəkə informasiyaları mərkəzi"-ndə (KazNIC) qeydə alınır. Yuxarı səviyyəli .қаз domenin idarəsi Qazaxıstan İT-şirkətlər  assosiasiyası tərəfindən həyata keçirilir.
Kəpənəkçiçək
—  sırasının  fəsiləsinə aid bitki cinsi. Yunan mifologiyasına görə bu bitki, Heraklın aldadıb axirətdən gün işığına çıxartmış olduğu üçbaşlı köpək Kerber gün şüalarına tab gətirməyib quduzluqla qusaraq ifraz etdiyi seliyin torpağa düşməsindən göyərmişdir. Bu hadisə Akoni ( - ox, oxlu) şəhəri yaxınlığında baş verdiyindən bitki də belə adlandırılmışdır.
Botaniki təsviri
Akonit 50-199 sm hündürlükdə, çoxillik bitkidir. Çiçəkləri sarı, moruğu, ya da tünd mavi rəngdə olur. Ehtiva etdiyi alkoloidlər səbəbi ilə zəhərlidir.
Karl Orf
Karl Orf — məşhur alman bəstəkarı, musiqişunası və pedaqoqu.
Həyatı
10 iyul 1895-ci ildə Münhendə anadan olub. 5 yaşından fortepianoda, orqanda, violençeldə ifa edib. Sonra isə Münhen Musiqi Akademiyasında təhsil alıb. K. Orf A. Veer-Valbrunnanın, Q. Çilxeranın tələbəsi olub. 1914-cü ildə akademiyada təhsilini bitirib.
1921-1922-ci ilərdə məşhur polifonist Q. Kaminskadan dərs alıb. 1915-1919-cu ilə kimi Munhen, Monqeyndə, Darmştatda drijorluq edib.
1924-cü ildə doğma şəhərində D. Günter ilə birlikdə musiqi məktəbinin əsasını qoyub. İş təcrübəsi ərzində hətəkətlə (rəqs, gimnastika) musiqisinin sintezinin köməkliyi ilə uşaqlara musiqi tərbiyyəsi aşılayırdı. O cümlədən, yeni növ alətləri hazırlayıb (“Orff alətləri”). Bu əməyin nəticəsində xüsusi musiqi təlimatları müəyyənləşdirilmişdir (1930-1935). 1950-ci ildən etibarən Münhen Konservatoriyasında kompazisiya üzrə professordur. Musiqinin müxtəlif növlərinə müraciət edib, o cümlədən, pantomima, rəqs, səhnə musiqisi və konsertlər, oratoriya- kantatalar yazıb.
Yarıdıcılığı
“Karmina Burana” kantatasının məşhur səs yazmaları •	1968- drijor  Oyqen Yoxum – Berlin operası •	1969- drijor Seydzi Odzova – Boston simfonim orkestrı •	1973- drijor Kurt Ayxorn – bavar simfonik orkestrı •	1981- drijor Robert Şo – atlant simfonik orkestrı •	1989- drijor Franç Velzer-Möst London flarmonik orkestrı •	1995- drijor Mişel Plasson – Tuluzanın Kapitoli orkekstrı •	2005- drijor Saymon Retl – Berlin flarmonik orkestrı
Qazaxıstan qadın milli voleybol komandası
Qazaxıstan qadın milli voleybol komandası — Qazaxıstanını qadın voleybolunda təmsil edən və bu ölkənin ən güclü voleybolçularını bir arada toplayan yığma komandadır. Futbol və bir sıra məşhur komanda idman növlərində Avropa təmsilçisi kimi çıxış edən Qazaxıstan voleybolda Asiya qitəsində oynayır və Asiya Voleybol Konfederasiyasının da tabeliyindədir.
Tarixi
1992-ci ildən beynəlxalq turnirlərə qatılan (müstəqilliyi ilə əlaqədar) Qazaxıstan milli komandasının ən böyük uğuru 2010-cu il Asiya Oyunlarında və 2012-ci il Asiya kubokunda qazanılan bürünc medaldır. Digər ən böyük nailiyətləri isə 2008 Pekin Olimpiadasında iştirak etmələridir. Həmin turnirdə yalnız Əlcəzair millisini məğlub edə bilən komanda qrupunda beşinci yer olmuş və növbəti mərhələyə çıxmaq üçün ilk dörd yerdən birinir tutmaq vəzifəsini yerinə yetirə bilməmişdi.
Talış dağları
thumb Talış dağları — Azərbaycanın ucqar cənub-şərqində və İranın ucqar şimal-qərbində Ərdəbil ostanı və Gilan ostanı daxilində dağ silsiləsi. Talış dağları əsas etibarilə üçüncü dövr çöküntülərindən təşkil olunmuşdur. Talış dağları Kiçik Qafqaz dağlarından Əlburz (İran dağlarına keçid həlqəsini təşkil edir və həqiqi hündürlüyü 2477 metrə çatan üç əsas dağ silsiləsi və onların bir sıra qollarından ibarətdir. Talış dağları Burovar, Peştəsər və Talış dağ silsilələrindən ibarətdir. Talış dağ silsiləsi Cənubi Azərbaycan ərazisindədir. Talış dağları cənub-şərqdə Əlburz, qərbdə isə Savalan dağları ilə birləşir. Vilayətin ən hündür nöqtələri Kömürgöy (2493 m) və Qızyurdu (2433 m) zirvələridir. Vilayətin Lənkərançay (Bəşəru), Vazaru, Sadaşaru, Astaraçay, Təngərüd, Pensərçay, Ləkər, Veravulçay, Qumbaşıçay, Viləş, Mişarçay, Göytəpəçay, Bolqarçay və başqa çayları öz başlanğıclarını Talış dağlarından götürürlər.
Talış dağlarında yağıntılar
Vilayətin daha cənub mövqeyi, yüksək termik vəziyyəti, Xəzər sahilində yerləşməsi, su buxarının miqdarının çox olmasını şərtləndirir ki, bu da Talış dağlarında, yağıntıların miqdarınin çox olmasına gətirib çıxarır. Dənizə yaxınlıq və onun kifayət qədər hündürlüklü dağ silsiləsi ilə uyğunluq təşkil etməsi, bu dağların da rütubətli havanın daha cənuba doğru hərəkətinin qarşısını alması ilin soyuq dövründə şimal, şimal-şərq və şərqdən gələn soyuq hava kütlələrinin müdaxiləsi şəraitində bol yağıntıların yaranmasına gətirib çıxarır. Yerli əhəmiyyət daşıyan Xəzər mussonları zəif olur, yayda dənizdən quruya əsməsinə baxmayaraq özləri ilə bol yağıntı gətirmir. Deyilənlər bir daha göstərir ki, Talış dağlarında bol yağıntıların düşməsi yalnız Xəzər dənizinin təsiri ilə izah edilə bilməz. Əsas səbəb tədqiqat rayonunun fiziki coğrafi şəraiti, dəniz və atmosferin ümumi dövranının xüsusiyyətlərinin qarşılıqlı təsir edir.
Arlda yataq otağı (tablo)
Arlda yataq otağı –  holland postimpressionist rəssam Vinsent van Qoqun məşhur rəsm əsərlərindən biri. Qeyd etmək lazımdır ki, bu rəsm əsərinin üç versiyası mövcuddur.
Maraqlı faktlar
Belə hesab edilir ki, Van Qoq dahi olub. Nə onu nə bunu həmvətənliləri zamanında görə bilmədilər. Ayı 15 Franka dörd otaqlı fligel (əsas binanın yanında tikilmiş ev və ya əlavə tikili, bina) kirayələyən rəssam evə 300 franklıq mebel almışdır. Hec vaxt pulu olmayan van Qoqun pula belə münasibəti təəccüb doğurur. O zaman mehmanxanada 5 franka otaq tutmaq olardı. Təsadüfi əldə edilən miras ona arzusunu həyata keçirməyə imkan vermişdir. 1888-ci ilin mayında fransanın cənubu Arlda emalatxana tutaraq Van Qoq onu anlamayan Paris tənqidcilərindən və rəssamlardan qaçır. Dörd otaqdan birini rəssam öz yataq otağı etmişdir. Oktyabrda hər şey hazır olur və O, “Van Qoqun yataq otağın” çəkmək qərarına gəlir.
1. Çarpayı – Mebeli Van Qoq qardaşı Teonun göndərdiyi dayısından ona qalan mirasdan 300 franka almışdı. “Mən dəmir çarpayı əvəzinə yerli ikinəfərlik taxta çarpayı aldım. Taxta çarpayı nəsə davamlılıq, sabitlik və sakitlik təsiri bağışlayır” Teoya məktubunda Van Qoq yazırdı. Ailə rahatlığı təəssüratını yaratmaq üçün rəssam çarpayıda çılpaq qadın təsviri vermək və çarpayının yanında beşikdə çəkmək istəyirmiş, sonradan bu ideyalardan vaz kecib.
2. Sarı rəng – Van Qoqun yaradıçılığının tədqiqatçıları belə qərara gəliblər ki, sarı rəng rəssamın qəbul etdiyi pişikotu dərmanın təsirrindəndir. Beləki bu dərmanı qəbul edənlər ətrafda hər şeyi yaşıl-sarı rəngdə görürlər.
3. Çüt stul – çüt əşyalar (iki qapı, iki balış, iki portret, iki qravüra) Vinsent üçün hüzurun simvolu olub, tənhalıq hissini uzaqlaşdırırdılar.
4. Bağlı pəncərə taxtaları – Van Qoqun sözlərinə görə ona özünü müdafiə olunmuş hissini yaşadırdı. O, onları nadir hallarda açırdı.
5. yuyunma vasitələri olan kiçik stol – rəssam üçün sadə və sağlam həyat tərzinin simvoludur.
6. Divardaki rəsmlər – Bu Van Qoqun öz əl işləridir. Uzaq divarda Valun və palıd təsviridir, sağ divarda rəssamın dostları Ejen Boş və Pol Ejen Millenin portretidir, onların altında iki yapon qravürasıdır. O dövrlərdə Van Qoq yapon incəsənətiylə dərindən maraqlanırdı.
7. Qalın yaxım(mazok) (İmpasto) – Mənim gözümdə hec bir sistem yoxdur deyirdi rəssam. Mən necə gəldi zərbələrlə çəkirəm və necə alınırsa rəsmi elədə qoyuram. rəsmdə kölgələr yoxdur.
8. Əyri xəttlər – Sənətşünas Ronald Pikvansın fikrincə fligel kifayət qədər köhnə olub və divarlar həqiqətən əyilmişdi.
9. Güzgü- Van Qoq güzgünü xüsusi olaraq avtoportretlər çəkmək üçün almışdır.Ona heç kim modellik etmək istəmirdi. Yerli sakinlər onun işlərini əyləncə sayırdılar və gülünc görsənmək istəmirdilər. Van Qoq məşhur kəsilmiş qulaqla avtoportretini bu güzgü ilə çəkmişdir.
10. Qırmızı ədyal – 23 dekabr 1888-ci ilin səhəri qulağını kəsdikdən sonra qıc olmuş Van Qoqu bu ədyala bürünmüş tapacaqlar. Bu rəssamın ilk psixi pozuntusu olur. O dəlixanya düşür. Ona öz otağında bir daha rahat xoşbəxt yaşamaq qismət olmayacaqdı.
İsmayıl İsmayılov (texnik)
İsmayıl Mahmud oğlu İsmayılov — Texnika elmləri doktoru, Professor, AMEA-nın müxbir üzvü (2017)
Əsas elmi nailiyyətləri
Uçuş informasiyasının çevrilməsi və emalına tətbiqlə siqnalların diskretləşməsi və diskretləşdirmədən sonra bərpası metodlarının analizi əsasında zamanda və fəzada dəyişən parametrlərin optimal diskretləşmə tezliyinin qiymətləndirilməsi və seçilməsi metodikası təklif edilmişdir.
Ölçü siqnalının geniş zolaqlı olması və xətaların mövcudluğu, həmçinin diskretləşdirmə və müşahidə intervallarının məhdudluğu şəraitində rəqəmsal dinamik ölçmələrin dəqiqliyinin yüksəldilməsi və informasiyanın qeyri-müəyyənliyində naviqasiya ölçmələri nəticələrinin qiymətləndirilməsi metodu təklif edilmişdir.
Trendə (qeyri-stasionar tərtibedici) və stasionar tərtibediciyə bölünmə prinsipindən istifadə etməklə və sonradan birinciyə zaman oblastında, ikinciyə isə tezlik oblastında analiz tətbiq etməklə qeyri-stasionar siqnalların analizi üçün rəqəmsal qurğu təklif edilmişdir.
Uçuşların təhlükəsizliyinin yüksəldilməsində böyük əhəmiyyət kəsb edən peyk və pilotaj informasiyasının birgə emalından istifadə etməklə hava gəmisinin dəqiq nəzarətli kompleks enmə sistemi yaradılmışdır. Bu sistemdə naviqasiya və pilotaj informasiyasının çevrilməsi və emalının işlənilmiş alqoritmləri havada hərəkətin idarə olunması və nəzarətin avtomatlaşdırılması, həmçinin uçuşların təhlükəsizliyinin təmin olunması işlərini yerinə yetirərkən effektli bir metod və vasitə kimi qəbul olunmuşdur.
Müxtəlif predmet oblastlarında intellektual və ekspert sistemlərinin işlənilməsi, biliklər bazasının və biliklərin təqdim olunması modellərinin yaradılması və onların tədqiqi istiqamətində elmi araşdırmalar aparılmış, süni neyron şəbəkələrindən (SNŞ) istifadənin yer aldığı intellektual-ölçmə kompleksləri yaradılmış, statistik metodlardan və süni neyron şəbəkələrindən birgə istifadə etməklə bort dinamik sistemlərin proqnozlaşdırılan nəzarət üsulu işlənilmişdir.
İnsan-maşın konseptual modeli əsasında “Ekipaj-Hava gəmisi” altsistemində ölçmə məlumatı ilə mübadilənin informasiya sisteminin yaradılmasının yeni kosepsiyalarını irəli sürülmüş, erqodik inteqrallaşdırılmış naviqasiya kompleksinin çoxsəviyyəli informasiya sisteminin strukturu yaradılmışdır.
Oracle VBİS-dən istifadə etməklə aviasiya və aeronaviqasiya informasiyalarının qorunması və onlarla işləmək üçün maksimal mühafizə infrastrukturunun konseptual sxemi yaradılmış və onun proqram təminatı işlənilmişdir.
Pedaqoji fəaliyyəti
MAA-nın Aerokosmik İnformasiya sistemləri kafedrasının müdiridir.
1992 Yay Olimpiya Oyunları
1992 Yay Olimpiya Oyunları - XXV Yay Olimpiya Oyunları.
Riçard Hemminq
Riçard Hemminq — ABŞ riyaziyyatçısı; onun informasiya nəzəriyyəsi sahəsində işləri kompüter elmləri və telekommunikasiyanın inkişafına böyük təsir göstərib. Əsas töhfəsi Hemminq kodu hesab edilir.
Həyatı
Riçard Hemminq 11 fevral 1915-ci ildə İllinoys ştatının Çikaqo şəhərində anadan olmuşdur.
Təhsili
O, 1937-ci ildə Çikaqo Universitetini bitirərək bakalavr dərəcəsinə yiyələnib. Sonra Riçard Nebraska Ştat Universitetində təhsilini davam etdirib, 1939-cu ildə magistr dərəcəsinə layiq görülüb. O, 1942-ci ildə Urbana-Şampeyn İllinoys Universitetində riyaziyyat sahəsində fəlsəfə doktoru olub.
1945-ci ildə Hemminq məşhur atom bombasının yaradılması üzrə Manhetten tədqiqat layihəsində iştirak edib. 1946-cı ildən "Bell laboratoriyası"nda kompüterlərin qurulması ilə məşğul olmağa başlayır. O, K. Şennon və bir sıra digər görkəmli alimlərin çalışdığı bu məşhur mərkəzdə 30 il işləyib.
1976-cı ildə Riçard Kaliforniyanın Kaliforniya şəhərinə köçür və Ali Hərbi Dəniz Məktəbində hesablama texnikası sahəsində elmi araşdırmalara başçılıq edir. Bu məktəbdə o, ehtimallar nəzəriyyəsi və kombinatorika üzrə dərs deyir və kitablar yazırdı.
Riçard Hemminq 7 yanvar 1998-ci ildə Kaliforniya ştatının Monterey şəhərində vəfat edib.
Hemminq kodu
Hemminq "Bell laboratoriyası"nda "Bell Model V" adlı bir kompüterdə çalışırdı. Bu rele bloklarından istifadə edilən elektromexanika maşınının sürəti aşağı idi: bir neçə saniyə ərzində bir dövriyyə. Məlumatlar perfokartların köməyi ilə maşına daxil edilirdi, buna görə oxuma prosesində səhvlər tez-tez olurdu. Gün ərzində xüsusi kodlar səhvləri tapır, operatorlar problemi aradan qaldırırdı. İşdən sonrakı vaxtda və həftə sonlarında, operatorlar olmadığından maşın digər əməliyyatlara keçirdi. Hemminq həftə sonları çalışırdı və kart oxucusunun etibarsız olduğundan proqramlarına ilk sətirdən başlamaq məcburiyyətində qalması onu əsəbiləşdirirdi. Bir neçə il boyunca səhvlərin düzəlişi üzrə effektiv alqoritmlərinin qurulması üzərində xeyli zaman sərf etdi.
Bundan əvvəl Şennon təyin etmişdi ki, rabitə kanalı üzrə informasiya o hadisədə səhvsiz ötürülə bilər, əgər ötürülmənin sürəti onun keçirtmə qabiliyyətlərini ötmürsə. Ancaq Şennonun sübutu qeyri-konstruktiv xarakter daşıyırdı. Onun sonrakı tədqiqatları və digər amerikalı alim S. O. Raysın araşdırmaları göstərdi ki, praktik olaraq hər hansı təsadüfən seçilmiş kod xəbərlərin qəbulunun maneələrə davamlılığının nəzəri hüduduna nail olmağa imkan verir. Ancaq bu cür kod, şifri açma üçün çətinlik yaradırdı.
İlk olaraq Hemminq sadə şifri açma ilə kodların qurulmasının konstruktiv metodunu təklif etdi. Onun əməyi sonradan bu sahədəki işlərin əksəriyyətinin istiqamətini müəyyən etdi.
Hemminqin kodları özü idarə edən, yəni verilənlərin ötürülməsi vaxtı səhvləri avtomatik aşkar etməyə imkan verən kodlardır. Onların qurması üçün hər sözə bir əlavə ikili dərəcə aid etmək və bu dərəcənin rəqəmini belə seçmək kifayətdir ki, istənilən sayın təsvirində vahidlərin ümumi sayı olsun, məsələn, cüt. Verilən sözün hər hansı dərəcəsində tək səhv vahidlərin ümumi sayının cütlüyünü dəyişdirəcək.
Azərbaycan cinayət hüququ
Azərbaycanın cinayət hüququ — Azərbaycanda cinayət və cinayət məsuliyyətinin əsaslarını, cinayət hüququ sistemini, eyni zamanda cinayət məsuliyyətindən azad olunmanın qayda və şərtlərini müəyyən edən hüquq normalarının məcmusunu əks etdirir. Onun əsas vəzifəsi ictimai münasibətlərin müdafiəsi və cinayətlərin qarşısının alınmasıdır.
Riçard Hemminq
Hemminq kodu
Hemminqin işi kodlaşdırmanın nəzəriyyəsinin inkişafını sürətləndirmiş katalizator olub elmi cəmiyyətin diqqətini özünə yönəltdi. Bütün dərsliklərdə kodların bu sinfi Hemminq kodu adlandırılır və kodlaşdırmanın nəzəriyyəsinin ifadəsi onların konstruksiyasının təsvirindən başlayır. Hemminq tərəfindən təklif edilmiş səhvlərə düzəliş edən kodların qurulmasının müntəzəm metodları fundamental əhəmiyyətə malik idi. Bu kodlar kompüter sistemlərinin yaradılması zamanı praktiki tətbiqini tapdı.
Azərbaycan cinayət hüququ
Lakin Azərbaycanın cinayət qanunvericiliyi eyni zamanda bəzi spesifik xüsusiyyətlərə malik idi. Hələ Sovet dövründə mövcud olan bir sıra cinayət tərkibləri patriarxal və feodal adətlərin qalığı idi. Məsələn, 1927-ci ildə erkən yaşda nikaha daxil olmağa; qadınların məktəbə, kluba və digər mədəni-maarif müəssələrinə getmələrinə mane olmağa görə cinayət məsuliyyəti müəyyən olunmuşdu. 1929-cu ildə gəlinə görə başlıq pulunun alınıb–verilməsinə və boşanmış ər-arvadın yenidən nikaha daxil olmalarına mane olmağa görə məsuliyyət müəyyən olunmuşdu.
Riçard Hemminq
Hemminq kodu
Beləliklə, Hemminqin işi kodlaşdırma nəzəriyyəsinin gələcək inkişafında mühüm rol oynadı və sonrakı illərdə yerinə yetirilmiş geniş tədqiqatları stimullaşdırdı.
Azərbaycan cinayət hüququ
Digər ittifaq respublikalarında olduğu kimi, 60-cı illərdə Azərbaycanın da hüquq sistemində ikinci məcəllələşdirmə aparılır. Bu islahat nəticəsində RSFSR-in müvafiq məcəllələrindən fərqlənməyən yeni CM, CPM, MM, MPM və bəzi digər məcəllələr qəbul olundu. Bu məcəllələr demək olar ki, bir sıra əlavə və dəyişikliklərlə müstəqil Azərbaycanda yeni məcəllələşmiş aktlar qəbul olunana qədər qüvvədə idi.
Riçard Hemminq
Digər işləri
Riçard Hemminq geniş erudisiyaya malik insan olub. Onun əsas elmi maraqları sferasına riyazi və texniki problemlərin geniş dairəsi daxil olub. O, təkcə kodlaşdırmanın nəzəriyyəsində deyil, həmçinin elmin digər sahələrində bir sıra birinci dərəcəli nəticələrə nail olub.
Azərbaycan cinayət hüququ
1960-cı il Azərbaycan SSR-nin CM-də cinayət –cinayət qanunu ilə nəzərdə tutulan, həm qəsdən, həm də ehtiyatsızlıqdan törədilən ictimai təhlükəli əməl kimi nəzərdə tutulurdu. Ümumi qayda üzrə cinayət məsuliyyəti 16 yaşdan, bəzi ağır cinayətlər üzrə isə 14 yaşdan yaranırdı. Məcəllədə dövlət əleyhinə və sosialist mülkiyyətinə qarşı cinayətlər xüsusi yer tuturdu. Məcəllənin ayrıca bir fəslini yerli adətlərin qalığı olan cinayətlər, məsələn, gəlinə görə başlıq pulunun verilməsi, barışıqdan boyun qaçırma, çoxarvadlılıq və s. təşkil edirdi. Hal-hazırda öz əhəmiyyətini itirən bəzi xüsusi fəaliyyət növləri də cinayət hesab olunurdu, məsələn, satın alma və yenidən alıb satma (möhtəkirlik), əmək fəaliyyətindən imtina etmə (müftəxorluq) və s. Azərbaycan SSR-nin CM əmək kollektivi qarşısında ictimai töhmətdən tutmuş istisna cəza növü olan ölüm cəzasına kimi cəza sistemini müəyyən etdi. Azadlıqdan məhrumetmənin yuxarı həddi 10 il, ağır cinayətlərin törədilməsinə görə isə 15 il müəyyən olunurdu.
Riçard Hemminq
Digər işləri
Hemminq 1956-cı ildə "IBM 650" kompüteri üzərində işləyərək, bu gün də tətbiq olunan yüksəksəviyyəli proqramlaşdırma dilini təqdim edib. Onun müxtəlif növ tətbiqi riyazi məsələlərin həllinin say metodları sahəsindəki tədqiqatları olduqca maraqlıdır. O, diferensial tənliklərin və spektral analizin say inteqrasiyasının yeni metodlarını yaradıb və spektral analiz vaxtı məlumatların hamarlanması üçün ölçülərin səhvlərindən qurtularaq onların ilkin effektiv filtrasiyasını həyata keçirməyə imkan verən Hemminq pəncərəsindən istifadə etməyi təklif edib.
Azərbaycan cinayət hüququ
Hal-hazırda Azərbaycan cinayət hüququnun əsas mənbəyi 30 dekabr 1999-cu ildə qəbul olunan Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsidir (bundan sonra – Azərbaycan CM). Azərbaycan CM-in hazırlanmasında 13 may 1995-ci ildə MDB-nin iştirakçı dövlətlərinin Parlamentlərarası Assambleyasının qətnaməsi ilə qəbul olunan Model Cinayət Məcəlləsindən istifadə olunmuşdur. Ona görə bu məcəllə öz strukturu və məzmununa görə postsovet ölkələrinin cinayət məcəllələrinə yaxındır.
Azərbaycan CM 12 bölmə, 35 fəsil və 353 maddədən ibarətdir. Bu məcəllə Azərbaycan ərazisində qüvvədə olan yeganə cinayət qanunudur. Məcəlləyə görə, qanunsuz hərəkətlər yalnız bu Məcəlləyə daxil olunduqdan sonra tətbiq edilə bilər.
Riçard Hemminq
Digər işləri
Hemminq təkcə alim kimi deyil, həm də görkəmli pedaqoq kimi məşhurlaşıb. O, eyni zamanda 1962-dən 1997-ci ilə qədər analizin tətbiqi say metodları, rəqəmli filtrlər, kodlaşdırma nəzəriyyəsi və informasiya nəzəriyyəsi, ehtimallar nəzəriyyəsi və riyazi statistika üzrə səkkiz kitab yazıb.
Azərbaycan cinayət hüququ
Cinayət hüququna görə məsuliyyət 16 yaşdan, lakin ağır xə xüsusilə ağır cinayətlərin törədilməsi zamanı isə 14 yaşdan yaranır. Məcəllədə uşaqlar, qadınlar, xüsusilə hamilə qadınlara münasibətdə daha humanist normalar nəzərdə tutulur.
Riçard Hemminq
Digər işləri
Bir çox gözəl kitablar müəllifi Hemminq çalışırdı ki, mütəxəssislər dərin biliklər almaqla yanaşı, elmin ruhunu hiss etsinlər. Onun şüarı belə idi:
Azərbaycan cinayət hüququ
MDB ölkələrinin cinayət məcəllələrinin ümumi hissələri əksər hallarda oxşar olsa da, xüsusi hissələrdə bəzi spesifik cəhətlərə rast gəlinir. Məsələn, Rusiya Federasiyasının CM-dən fərqli olaraq Azərbaycan CM-in Xüsusi hissəsi özündə təcavüzkar müharibəni başlamağa açıq çağırışlar (m.101), beynəlxalq müdafiədən istifadə edən şəxslərə və ya təşkilatlara hücum etmə (m.102), soyqırım (m.103), soyqırımın törədilməsinə təhrik etmə (m.104), əhalini məhv etmə (m.105), köləlik (m.106), əhalini deportasiya etmə və ya məcburi köçürmə (m.107), irqi ayrı seçkilik (aparteid) (m.111), işgəncə (m.113) və s. cinayətləri nəzərdə tutan “Sülh və insanlıq əleyhinə cinayətlər” bölməsi ilə başlayır. Beynəlxalq ictimaiyyətin cinayət məsuliyyətinə cəlb etmə müddəti şamil olunmayan beynəlxalq cinayətlərə münasibətdə tələbləri nəzərə alaraq 5 dekabr 2006-cı ildə “Beynəlxalq cinayətlərə görə məsuliyyət müəyyən edən qanunun qüvvəsinin geriyə şamil olunması haqqında” Konstitusiya Qanunun qəbul olundu. Bu Qanunun 1-ci maddəsinə görə Konstitusiyasının heç bir müddəası hamılıqla qəbul edilmiş beynəlxalq hüquq normalarına əsasən törədildiyi zaman cinayət sayılan əmələ (hərəkət və ya hərəkətsizliyə) görə hər hansı şəxsin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsinə və cəzalandırılmasına mane olan müddəa kimi şərh edilə və ya başa düşülə bilməz.
Riçard Hemminq
Digər işləri
Hemminq 1997-ci ildə dərc edilmiş "Elmi araşdırma və ixtira sənəti: öyrənməyi öyrənmə" kitabında təbiətə və elmi yaradıcılıq prinsiplərinə fəlsəfi baxışlarını geniş formada ifadə edib.
Mükafatları
Hemminqin pioner işi bir çox mükafatlara layiq görülüb. 1968-ci ildə o, Elektrotexnika və Elektronika üzrə Mühəndislər İnstitutunun (IEEE) fəxri üzvü olub və Kompüter Texnologiyaları Assosiasiyasının "Türinq" mükafatı ilə təltif edilib.
Azərbaycan cinayət hüququ
2009-cu ildə cəza qismində tətbiq olunan və şərti maliyyə vahidi ilə müəyyən olunan cərimələrin həcmi konkret məbləğlə əvəz edildi. Hal-hazırda CM-in maddələrinin sanksiyalarında cərimə hissələrində konkret məbləğ milli məzənnə ilə göstərilir. Milli pul vahidinin inflyasiyası ilə maddələrin sanksiyalarındakı cərimələrin həcminin dəyişiləcəyini də hesab etmək olar.
Riçard Hemminq
Mükafatları
Hemminqə 1979-cu ildə informasiya elmləri və sistemlərin inkişafına xüsusi töhfəyə görə "Emmanuil Piore" mükafatı təqdim edilib. 1980-ci ildə Hemminqi Mühəndislik Elmləri Milli Akademiyasının üzvü seçiblər, 1981-ci ildə o, Pensilvaniya Universitetinin "Harold Pender" mükafatına, 1988-ci ildə "IEEE" fəxri medalına layiq görülüb.
Azərbaycan cinayət hüququ
Mübarizəsi kompleks tədbirlər tələb edən bəzi cinayət növləri xüsusi qanunlarla tənzimlənir. Məsələn, korrupsiya, insan alveri, çirkli pulların yuyulması kimi cinayətlərlə mübarizə ümummilli səviyyədə aparılır. Dövlət proqramları təsdiq olunub, xüsusi orqanlar (komitələr, idarələr) təsis olunub, ayrı-ayrı qanunlar qəbul olunub: 13 yanvar 2004-cü il “Korrupsiya ilə mübarizə haqqında”, 28 iyun 2005-ci il “İnsan alverinə qarşı mübarizə haqqında”, 10 fevral 2009-cu il “Cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərinin və ya digər əmlakın leqallaşdırılmasına və terrorçuluğun maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə haqqında”. Bu xüsusi qanunvericilik aktlarının icrası prezident və parlament nəzarəti altında olur. Məsələn, adı çəkilən qanunla insan alverinə qarşı mübarizə üzrə kompleks tədbirləri həyata keçirən koordinator tərəfindən Milli Məclisə illik hesabatların verilməsi nəzərdə tutulur.
2012-ci ilin əvvəlindən Azərbaycan ictimaiyyəti tərəfindən Diffamasiya və Yuvenal ədliyyə haqqında qanun layihələri müzakirə olunur. Hər hansı bir şəxs barəsində onun adına ləkə gətirən məlumatların yayılması ilə bağlı hərəkətlərin dekriminallaşdırılması KİV-ə əlavə azadlıq verəcək, uşaqlar tərəfindən törədilən xırda cinayətlərin dekriminallaşdırılması isə risk altında olan uşaqların yenidən tərbiyə olunmasına müsbət təsir göstərəcək.
Riçard Hemminq
Mükafatları
1996-cı ildə səhvlərə düzəliş edən kodlar üzrə işinə görə Münhendə Hemminq 130 min dollar dəyərində "Eduard Reym" nüfuzlu mükafatını alıb.
Xatirəsi
Elektrotexnika və Elektronika üzrə Mühəndislər İnstitutu onun şərəfinə informasiya nəzəriyyəsinə əhəmiyyətli töhfələr verən alimlərə təqdim edilən medal təsis edib.
Azərbaycan cinayət hüququ
Azərbaycan Respublikasının məcəllələşdirilmiş aktlarında (CPM, İXM, CİM) bu sosial təbəqənin zəif vəziyyətini nəzərə alaraq yetkinlik yaşına çatmayanların hüquqi vəziyyəti xüsusi qaydada nizama salınır. Lakin uşaqlar tərəfindən törədilən xırda cinayətlərin dekriminallaşdırılması hələlik nəzərdə tutulmamışdır.
“Yuvenal ədliyyə haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanun layihəsi işlək variantda Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu Komitəsində hazırlanır. Bu qanunun məqsədi qanunla münaqişədə olan yetkinlik yaşına çatmayanların, eyni zamanda yeniyetmə şahid və zərərçəkmişlərin hüquq və qanuni maraqlarının təmin edilməsi prosesində yaranan münasibətlərin tənzim edilməsidir. Qanun layihəsi norma-definisiyalarda bəzi anlayışları açıqlayır, məsələn, yuvenal ədliyyə, yuvenal ədliyyə sahəsində sosial işçi, yuvenal məhkəmə,ixtisaslaşdırılmış təlim-tərbiyə müəssisələri və s. Qanun layihəsində məhkəməyə qədər tərbiyəvi xarakterli vasitələr xüsusilə vurğulanmışdır.
Hal-hazırda formal olaraq cinayət kimi tanınan ayrı-ayrı fəaliyyət növlərinin dekriminallaşdırılması ilə yanaşı, digər bir məsələ də müzakirə olunur – psixoloji, iqtisadi zorakılıq kimi məişət zorakılığının cinayət qanunvericiliyinə daxil olunması.
Məişət zorakılığı ilə mübarizə kompleks şəkildə aparılır və Azərbaycan Respublikasının Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən koordinasiya edilir. Məişət zorakılığı ilə mübarizə üzrə Milli Strategiya hazırlanır, cinayət qanunvericiliyinin islahatı nəzərdə tutulur.
Cinayət qanunvericiliyi ilə bərabər Azərbaycanda cinayət-prosessual qanunvericilik də dinamik şəkildə inkişaf edirdi. Azərbaycan SSR-in 1960-cı il Cinayət-prosessual məcəlləsi 2000-ci il Azərbaycan Respublikasının Cinayət-prosessual məcəlləsi (bundan sonra – Azərbaycan CPM ) ilə əvəz edildi.
Azərbaycan CPM-i çəkişmə və tərəflərin bərabərliyi prinsiplərinə əsaslanır. Çəkişmənin məzmunu ibtidai istintaq mərhələsindən başlayaraq bərabər tərəflərin olması, cinayət təqibi funksiyalarının bölüşdürülməsi, ittiham, müdafiə tərəfləri və məhkəmə arasında müdafiənin olmasından ibarətdir. Cinayət prosesinin əsas məqsədi cinayət törətmiş şəxsin qanuni təqibi və cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması, eyni zamanda şəxsi qanunsuz və əsassız ittihamlardan, hüquq və azadlıqların məhdudlaşdırmasından qorumaqdır.
Daha vacib cinayət-prosessual normalar əsas insan hüquqları kimi konstitusion səviyyədə müəyyən olunmuşdur. Bu məhkəmə-prosessual, eyni zamanda konstitusion hüquqlara aiddir: keyfiyyətli hüquqi yardım almaq hüququ, eyni zamanda tutulduğu, həbsə alındığı, cinayət törədilməsində ittiham olunduğu andan müdafiəçinin köməyindən istifadə etmək hüququ (m. 61), təqsirsizlik prezumpsiyası (m.63), qanunu pozmaqla əldə edilmiş sübutlardan istifadə olunmasına qadağa (m.63), bir cinayətə görə təkrarən məhkum etməyə yol verilməməsi (m.64), çıxarılmış hökmə qanunla nəzərdə tutulan qaydada yuxarı məhkəmədə yenidən baxılması hüququ (m.65), qohumların əleyhinə ifadə verməyə məcbur etməyə yol verilməməsi (m.66), dövlət orqanlarının, yaxud onların vəzifəli şəxslərinin qanuna zidd hərəkətləri və ya hərəkətsizliyi nəticəsində vurulmuş zərərin dövlət tərəfindən ödənilməsi hüququ (m.68), məhkəmə icraatının çəkişmə prinsipi əsasında aparılması (m.127).
CPM-ə uyğun olaraq şübhəli və təqsirləndirilən şəxs barəsində tətbiq olunan bütün prosessual məcburiyyət tədbirləri məhkəmənin nəzarəti altındadır və bu tədbirlər yalnız məhkəmə qərarı əsasında həyata keçirilir. Hər bir tutulan və həbsə alınan şəxsə 48 saat ərzində ittiham elan olunmalı, əks halda o azadlığa buraxılmalıdır. Həbsə alınmış təqsirləndirilən şəxslər 1996-cı ildən bütövlüklə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin tabeçiliyində olan penitensiar xidmətin təcridxanalarında saxlanılırlar.
CPM-ə uyğun olaraq cinayət prosesinin mərhələləri müəyyən olunur: cinayət işinin başlanması, ibtidai araşdırma (təhqiqat və ibtidai istintaq daxil olmaqla), məhkəmə baxışına hazırlıq, məhkəmə baxışı, apelyasiya icraatı, kassasiya icraatı, əlavə kassasiya, hökm və ya məhkəmənin digər yekun qərarlarının icrası qaydasında icraat. Xüsusi icraatlara daxildir: yeni açılmış hallar üzrə icraat, tibbi xarakterli məcburi tədbirlərin tətbiq edilməsi üzrə icraat, cinayət işlər üzrə hüquqi yardım göstərilməsi üzrə icraat, hüquq normalarının Konstitusiyaya uyğunluğunun yoxlanılması üzrə icraat (məhkəmənin Konstitusiya Məhkəməsinə müraciəti) və s.