cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Entoni D. Smit
Akademik azadlıq
1987-ci ildə Parlament, indiyə qədər yarı muxtar ingilis universitetlərini daha sərt dövlət nəzarəti altına almağı təklif etdi. Fərdi akademik azadlığa, tədqiqat və nəşr müstəqilliyinə qarşı olan təhdiddən narahat olan Smit, Akademik Muxtariyyət Şurasını təsis etdi və uzunmüddət həmin şuranın katibi oldu. Bu mübariənin nəticəsində məsələ Lordlar palatasına qədər uzandı və nəticədə 1988-ci il Təhsil islahatı düzəlişi qəbul edildi. Bu düzəlişlə qədim universitetlərin akademik işçilərinə ifadə və nəşr etmə azadlığı verildi. Şura hökumətlə qarşılıqlı əlaqələrini davam etdirdi və minilliyin ilk illərində akademik müstəqillik mövzusunda simpoziumların təşkili.
Biharul-ənvar
Biharul-Ənvar və ya tam adı ilə Biharul-ənvaril-camiəti lidurəri əxbaril-əimmətil-əthar  — Əllamə Məhəmməd Baqir Məclisinin XVIII əsrdə ərəb dilində yazdığı islami-ensiklopedik kitab.
Haqqında
Kitab şiə hədis elmində böyük ensiklopediya hesab olunur. Bütün dini məsələləri, o cümlədən Quran təfsiri, tarix, fiqh, kəlam və s. kimi məsələləri əhatə edir.
"Biharul-ənvar" kitabı ən əhatəli şiə hədis məcmuəsi olub orada Quran ayələrinin ümdə bir hissəsinin təfsiri ilə yanaşı, babların başlıqları və mövzulara uyğun olaraq onda dərc olunmuş və təqribən bütün nəbəvi hədislər, bəzi qüdsi hədislər və Əhli-beytin rəvayətləri və maarifi bir yerə toplanmışdır.
Bu kitab bütün etiqadları, dinin əsaslarını, nəzəri və əməli bölümlərini, iman, küfr, əhkamın bütün şöbələrini və bu kimi digər mövzuları müxtəlif bablarda, Allah Rəsulunun (s) və VIII əsrədək imamların səhabələrindən böyük şəxsiyyətlər barəsində məlumatları, elmi və təcrübi fikir və rəyləri, təxminən bütün tibbi, astronomik, riyazi görüşləri, ictimai maarifi, adət-ənənələri, mərasimləri, şiənin tarixi və mədəni yönlərini, əsatirləri, Adəmdən Xatəmə bütün peyğəmbərlərin qissələrini onların ismətinin isbatını, şiənin ümumi mədəniyyətini, folklorunu və xülasə İslamın bütün düşüncə, əməl, əqaid və əhkamı ilə bağlı bütün məsələləri ehtiva edir.
"Biharul-ənvar" böyük və qiymətli bir xəzinədir ki, Əllamə Məclisi onun toplanıb ərsəyə gəlməsində çox zəhmət çəkmişdir. Bəzi böyük alimlərə görə onun bənzəri nə şiə aləmində, nə də ki digər İslami məzhəblərdə qələmə alınmamışdır. Bu möhtəşəm əsəri Əllamə Məclisi 36 il ərzində (1070-1106 h.q) bir çox alim və şagirdlərinin həmkarlığı ilə tamamlamışdır. Bu qiymətli kitab yeni çapda 110 cild, 2327 bab və təxminən 40000 səhifədən ibarətdir.
Aktinolit
Aktinolit — monoklinik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: tez-tez rast gələn.
Biharul-ənvar
Haqqında
Bir qrup tənqidçi onda bəzi əsassız mətləblərin verildiyini və bir neçə cildində ziddiyyətlərin mövcud olduğunu qeyd etmişlər. Həmçinin, tutulan iradlardan biri də əsərdə zəif hədislərin olmasıdır. Cavab olaraq deyilməlidir ki, əlbəttə ki, müxtəlif bölümlərin mətnlərində zəif hədislər gözə dəyir. Amma müəllifin görmək istədiyi əsas iş hədisləri bir yerə toplamaq olub ki, bunun da öhdəsindən layiqincə gəlib. Bununla yanaşı hər bir mühəqqiq və oxucu müxtəlif mənbələrdən nəql olunmuş hədisin mətnini və sənəd silsiləsini özü araşdırıb nöqsan və ya ziddiyyət üzə çıxdığı halda onu daha kamil və səhih sənədli rəvayətlərlə tamamlaya bilər. Qeyd etmək lazımdır ki, bu kimi ziddiyyətlərin olması bu kitabın bərəkətlərindəndir. Belə ki, əgər müxtəlif kitablardan rəvayətlər yığılaraq vahid bir babda toplanmasaydı, bu ziddiyyət aşkar olunmazdı. Məsələnin bu cür olması elmi araşdırma və diqqət qapısını açaraq cəhl, zəlalət qapılarını bağlayır. Böyük alim ona çatan bütün hədis və rəvayətləri şəxsi rəy və görüşünü hakim qərar vermədən kitabında gətirmiş, səhih olub-olmadığını araşdırmağı isə mühəqqiqlərin öhdəsinə qoymuşdur.
İmtiyazları
Kitabın əsas imtiyaz və xüsusiyyətləri aşağıdakılardan ibarətdir:
Aktinolit
Xassələri
Rəng – müxtəlif intersivlikli yaşıl, qəhvəyi; Mineralın cizgisinin rəngi – rəngsizdən solğun-yaşıladək; Parıltı – şüşə parıltısından ipəyiyədək; Şəffaflıq – yarımşəffafdan qeyri-şəffafadək; Sıxlıq – 3-3,3; S – 5-6; Kövrəkdir; Ayrılma – {110} üzrə 56° bucaq altında mükəmməl, {010} üzrə qeyri-mükəmməl; Sınıqlar – qeyri-hamardan qabıqlıya (nefritdə) - və tikanlıyadək – aktinolit-asbestdə və nefritdə; Morfologiya – kristallar: qısaprizmatik, sütunvari; Mineral aqreqatları: şüalı, qarışıq - və paralellifli, dənəvər, çubuqvari.
Biharul-ənvar
İmtiyazları
1. Tənzim və təsnif.
Bu məcmuə şiə hədis elminin ən əhatəli və ümdə məcmuəsidir. Hədis kitablarının rəvayətlərini bab-bab bölmələrə salmış və təqribən kamil bir tənzimatla cəm etmişdir.
Aktinolit
Mənşəyi və yayılması
Karbonat süxurlarının, ultraəsası və əsası süxurların regional metamorfizmi zamanı əmələ gəlir. Adətən kristallik şistlərdə, kalsifirlərdə, talk, serpentin və aktinolit şistlərində müşahidə edilir. Mineralın kontakt-metasomatik əmələgəlmələrinə püskürmə süxurlarının əhəngdaşı və dolomitlərlə kontakt zonalarında rast gəlinir. Aktinolit - asbest bəzən kolçedan yataqlarında müşahidə olunur. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: kalsit, serpentin, antofillit, talk, antiqorit, epidot, hornblend, rutil, xlorit, kvars və b. Mineralın tapıldığı yerlər: Sillertal (Avstriya); Filizli dağlar, Türingiya meşəsi (Almaniya); Beloreçenski və Kalatinski yataqları (Rusiya); Qan-su əyaləti, Kun-Lun silsiləsi (Çin); Polineziya adaları və b. Azərbaycanda Kiçik Qafqaz ofiolit zonasının hiperbazitlərində, Daşkəsən rayonunun skarnlarında, bəzi kolçedan yataqlarında (Filizçay, Katsdağ, Çıraqdərə, Toğanalı) və s. qeyd edilir.
Tətbiqi
Aktinolit-asbestdən odadavamlı xammal kimi sənayenin müxtəlif sahələrində istifadə edilir. Nefrit yarımqiymətli zərgərlik və dayanıqlı məmulat daşıdır.
Biharul-ənvar
İmtiyazları
Mərhum Əllamə Məclisi bu böyük məcmuənin bölmələrinin hər birini, həmin babın ünvanına mütənasib olan ayələrlə başlamış, bundan sonra ayələrin təfsirə ehtiyacı olduğu halda müfəssirlərin bu barədəki nəzərlərini qeyd etmiş, daha sonra bölmənin uyğun rəvayətlərini qələmə almışdır.
3. Müxtəlif mövzularla əlaqədar "Biharul-ənvar”ın hərtərəfli olması.
"Biharul-ənvar"dakı ünvanların və rəvayətlərin tədqiqi göstərir ki, bu əsər müxtəlif dini əsərləri əhatə edir. İslamın müxtəlif mövzularından təqribən elə biri (heç olmazsa onun əsrində) yoxdur ki, Əllamə Məclisi onu tədqiq etməmiş və onun rəvayətlərini həmin kitabda cəm etməmiş olsun.
Mərhum Əllamə Məclisi bu əsərdə öz bəhslərini irəli çəkməklə eyni zamanda bəzən müəyyən kitablara və risalələrə rastlaşmışdır ki, müxtəsər və mövzu ilə sıx əlaqəyə malik olduğuna görə o risaləni kamil şəkildə və bir yerdə nəql etmişdir. Misal üçün, “cəbr və təfviz”lə əlaqədar İmam Hadi (əleyhis-salam)-ın cavablarının risaləsi, İmam Səccad (əleyhis-salam)-ın “Hüquq” risaləsi, “Tovhidi-Müfəzzəl” və s.
5. Nadir mənbələrdən və təshih olunmuş nüsxələrdən bəhrələnmək.
Əllamə Məclisinin ixtiyarında çoxlu kitablar olmuşdur ki, hal-hazırda onların bəziləri aradan getmiş və bizim əlimizə çatmamışdır. Buna görə də Əllamə bu kitabın mətləbini bir yerə toplamaq üçün ixtiyarında olan çoxlu imkanlara diqqət yetirməklə hər kitabın mövcud olan ən mötəbər və ən yaxşı nüsxəsini əldə etmişdir. Əgər bu rəvayətləri məcmu şəklində bir yerə toplamasaydı, hal-hazırda həmin rəvayətlər bizim ixtiyarımızda olmazdı.
6. Hədislərin izah və təfsiri.
Əllamə bir çox hallarda hədisi nəql etdikdən sonra onu şərh və hədisdəki çətin kəlmələri izah etmişdir. O rəvayətlərin şərh və təfsirində lüğət, fiqh, təfsir, kəlam, tarix, əxlaq və sair kimi müxtəlif mənbələrdən istifadə etmişdir. Həmin şərhlər bu rəvayət toplumunun imtiyazlarından biri hesab olunur.
7. Hər mövzu ilə əlaqədar çoxlu sənədlərin və mətnlərin təqdimi.
"Biharul-ənvar"ın digər xüsusiyyətlərindən biri budur ki, hər mövzu ilə əlaqədar rəvayətlər bir yerdə nəql olunmuşdur. Buna görə, tədqiqatçılara belə bir imkan verir ki, bu mövzunun rəvayətlərinin hansı dərəcədə etibara malik olduğunu araşdırıb ayırd edə bilsin.
8. Təkrar olunan rəvayətlər üçün müxtəlif mənbələrdən ünvan verilməsi.
Əllamə Məclisi təkrar olunan rəvayətlər üçün bir neçə mənbənin ünvanını vermiş, sənədlərdəki ixtilafları, yaxud mətnləri müxtəlif kitablarda mövcud olan oxşar rəvayətlərin mətnlərini xatırlatmışdır.
Tənqidlər
Bu rəvayətləri toplamaqda Əllamə Məclisinin əsas və ümdə hədəflərindən biri onların məhv olub aradan getməsinin qarşısını almaq olmuşdur ki, şiənin rəvayət mirası sonrakı nəsillərə nəql oluna bilsin. Təbiidir ki, belə bir böyük və geniş həcmə malik olan işin zəif cəhətləri də ola bilər. Bu əsər də bəşər övladının işi olduğuna görə, insanların digər felləri və əməlləri kimi xəta və səhvdən amanda qala bilməzdi. Əlbəttə, din alimləri və böyük şəxsiyyətlərimiz öz işlərinin eyibsiz və nöqsansız olmasını heç vaxt iddia etməmişlər.
Eyni halda bəzi alimlər "Biharul-ənvar"da zəif, mötəbər sayılmayan, kifayət etməyən və səhv olan bəzi rəvayətlərin mövcud olduğunu demiş, Əllamə Məclisinin bu məcmuə ilə əlaqədar bəzi izahlarını zəif hesab etmişlər. Onlar inanırlar ki, Əllamə Məclisinin hədis üçün nəql etdiyi izahlar, bəyanlar və təfsirlərdən çoxu tələm-tələsik olmuş və bu da səhvin baş verməsi, faydalarının azalması ilə nəticələnmişdir.
Rəvayətlərin nəqlində təkrara yol verilməsi də bu məcmuənin zəif cəhətlərindən biri sayıla bilər. Əlbəttə, Əllamənin ibarələrini mülahizə etməklə başa düşmək olar ki, onun özü təkrar məsələsinə diqqət yetirmişdir. Lakin müxtəlif amillər, o cümlədən sənədlərdə ixtilafın varlığı, rəvayətin mətnlərinin fərqli olması və bir hədisin iki, yaxud daha çox müxtəlif bəhslərlə əlaqəli olması nəqldə təkrara səbəb olmuşdur.
Quyruqsuzlar
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi. 5600-dən artıq (bəzi mənbələrə görə 2100-ə yaxın) növü var.
Maraqlı məlumatlar
• Hələ XVIII əsrdə italyan alimi L. Qalvani şimşək çaxanda qurbağaların ayaq əzələlərinin yığılıb açılmasını müşahidə etmişdi. Sonralar bu müşahidədən elektrikin təsirinin öyrənilməsində istifadə edilmişdir.
Biharul-ənvar
Nəşri
Kitab orginal dili olan ərəb dilində bir neçə dəfə nəşr olunub.
Quyruqsuzlar
Maraqlı məlumatlar
• Şimali Amerikada bəzi qurbağaların səsi bir neçə kilometrlikdən eşidilir. Onların səsi öküz səsinə oxşadığı üçün öküz qurbağa adlandırılır.
• Kamerunda qoliaf adlı qurbağa yaşayır. Bütün dünyada ən iri hesab edilən bu qurbağanın kütləsi 3 kq 300 qr, gövdəsinin uzunluğu isə 32 sm-dir.
• Avstraliyada bəzi qurbağa növləri kürünü xaricə tökür, kürü mayalandıqdan sonra onları udur və qarnında yetişdirir, qarnında yumurtadan çıxır, sonra ana qurbağa çıxmış qurbağaları xaricə tökür. Bu müddətdə ana qurbağa qidalanmır.
• Ağaca dırmaşan qurbağanın zəhəri tünd və təsirlidir. Cənubi Amerika ovçuları pələng və maral ovlarkən həmin zəhərdən istifadə edirlər. Braziliyada, Peruda, Qvineyada yaşayan üçzolaqllı qurbağalar öz törəmələrinə qəribə qulluq edir. Gölməçə quruyan kimi balaları anasının bədəninə zəli kimi yapışır. Ana onları su olan yeni gölməçəyə köçürür.
• Cənub yarımkürəsində Borneo, Yava və Sumatra adalarında uçan qurbağalar yaşayır. Onlar adi qurbağalardan fərqlənmir. Barmaqları xeyli uzun olub, araları xüsusi pərdə ilə birləşir, bu da onların bir ağacdan başqasına atılmasına kömək edir.
• Amerika alimi B. Vitkon kokon qurbağasından alınan zəhərin tərkibini öyrənə bilmişdir. Kokon qurbağasının uzunluğu 2–3 sm, çəkisi təxminən 1 qr-a yaxındır. Orta hesabla 100 qurbağadan 1 mq təmiz zəhər almaq mümkündür. Təmizlənmış kokon zəhəri neytrotoksin zəhərindən 50 dəfə, dəniz xiyarından alınan zəhərdən 500 dəfə, yapon fuqa balığından teradoksindən 10 dəfə, hətta ən qüvvətli kimyəvi zəhər olan natrium sianiddən min dəfə təsirlidir. Farmakoloji tədqiqata əsasən, kokon zəhərinin təsiri kurere zəhərinə uyğun olduğu müəyyən edilmişdir. Alimlərin fikrincə, zəhər mərkəzi sinir sisteminə təsir edir.
Senecio tabulicola
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Elisa Lamın ölümü
Elisa Lam, kantonca tanınan adı ilə Lam Ho Yi — Vankuverdəki Britaniya Kolumbiyası Universitetinin kanadalı-çinli tələbəsi.O, 19 fevral 2013-cü il tarixində Los-Ancelesin Dauntaun şəhərində yerləşən Cecil mehmanxanasının damındakı su tankerindən ölü çıxarılmışdı. Ayın əvvəlində itkin düşdüyü bildiriləndən sonra mehmanxanada axtarış başlamış, mehmanxanada təmir işləri aparan işçilər su təchizatı ilə bağlı qonaqların şikayətlərini araşdırarkən cəsədi aşkar etmişdilər.
Onun yoxa çıxması barədə geniş məlumat verilmişdi; Los Angeles Polis İdarəsi, liftdə olan təhlükəsizlik kameralarındakı Elisa Lamın görüntülərini internetdə paylaşandan 5 gün əvvəl Lam öldürülmüşdü.Görüntülərdə Lamın liftdən çıxıb ətrafa göz gəzdirməsi və yenidən liftə daxil olması, çöldəki koridorda öz-özünə və ya kiminləsə danışması və jest etməsi, bəzən özünü nasaz vəziyyətdə hiss etdiyi liftin içərisində gizləndiyi görünürdü. Video internetdə qısa zamanda yayıldı, daha sonra bir çox izləyici videodan narahat olduğunu bildirdi. Açıqlamalarda Lamın bipolyar pozuntuluqlar və paranormallıqdan əziyyət çəkdiyi elan edildi.Bəziləri isə videonun dəyişildiyini güman edirdi.
Lamın ölümünün səbəbləri tapıldıqdan sonra Los-Ancelesin ən məşhur mehmanxanalarından olan Cecildəki təhlükəsizliyə inam azalmışdı.Onun vücudu çılpaq idi ; paltarının və şəxsi əşyalarının çoxu su tankerinin yaxınlığında idi. Los Anceles Departamenti isə Lamın bədənində heç bir fiziki travmanın olmadığını, ölümünün diqqətsizlik səbəbi ilə baş verdiyini irəli sürürdü. Bəzi internet fenomenləri isə Lamın ölümü ilə 2005-ci ildə çəkilmiş "Qaranlıq Su" filminin qeyri-adi oxşarlıqlarının olduğunu söyləyirdilər.Belə xəbərlərin sosial şəbəkələrdə yayılmasından sonra mehmanxana sakinləri Cecil Mehmanxanasını məhkəməyə vermişdi.
Haqqında
Honkonqdan gələn mühacirlərin qızı olan, Kanadanın Vankuver şəhərindən bir qədər kənarda, Burnabidə bir restoran açan Lam, , 2013-cü ilin əvvəlinə qədər qeydiyyata alınmasa da, Britaniya Kolumbiya Universitetində tələbə idi. left|thumb|Lamın son 1 həftəsini keçidiyi Cecil mehmanxanası|alt=The lower five stories of a tan brick building in a city. Its lower windows have awnings; there is a fire escape on the right. At the street there is a large shelter over the entrance with "Hotel Cecil" on it in black type on a yellow background. A small truck and car, both white, are parked on the street in front. Lam Kaliforniyaya əsasən Amtrak və şəhərlərarası avtobuslarda səyahət edirdi. Kaliforniyada olarkən isə, əsasən vaxtını San-Dieqo zooparkında keçirir, çəkdiyi şəkillərini sosial şəbəkə hesabında paylaşırdı. Daha sonra, yanvarın 26-da Los-Ancelesə köçməyi qərara aldı. İki gündən sonra o, şəhərin Skid Rou məhəlləsinin yaxınlığındakı Cecil mehmanxanasına yerləşdi.
1920-ci illərdə inşa edilən Cecil, 1930-cu illərin Böyük böhran dövründə ağır günlər keçirmiş və 20-ci əsrin sonlarında "şəhərin mərkəzində çürüyən bina" ləqəbini almışdı. Los-Ancelesin bir neçə diqqətəlayiq cinayətləri bu mehmanxanada baş vermiş və ya əlaqəsi olmuşdur: 1964-cü ildə "Persinq Meydanının Göyərçin Xanımı" ləqəbi ilə məşhurlaşmış Qoldi Osqud, Cecildə otağında təcavüz edilərək öldürülmüşdü (bu hələ də açılmamış bir cinayətdir). Serialı qatillər Cek Unterveger və Riçard Ramirez, ikisi də Cecilin aktiv müştərilərindən idi. Bir müştəri isə mehmanxananın qarşısında olan yolda intihar etmişdi. Artıq Los-Ancelesə gələn turistlər üçün fəaliyyət göstərsə də, baş vermiş hadisələr onun nüfuzuna böyük təsir göstərmiş, Lamın ölümündən sonra burda 1 gün keçirən jurnalist Stiv Erikson Cecil haqqında "Cecildəki baş verən hadisələri siz qəribə qarşılayacaqsınız" cümləsini söyləmişdi.
Elisa Lama bipolyar pozğunluq və depressiya diaqnozu qoyulmuşdu. Xəstəliklərini müalicə etmək üçün isə ona dörd dərman — Bupropion, Lamotrigin, Quetyapin və Venlafaksin təyin edilmişdi. Güman ki, psixi xəstəliyinin yaranma tarixini gizli saxlayan ailəsinin dediyinə görə, Elisa Lamın intihar təsəvvürləri və ya cəhdləri olmamışdı.
2010-cu ilin ortalarında, Lam "Ether Fields" adlı bloq yaradıb bloggerliklə məşğul olmağa başladı. Sonrakı iki il ərzində o, bloqda dəbli geyimləri ilə məşhur olan modellərin şəkillərini və həyatının, xüsusən də ruhi xəstəliklərlə mübarizəsinin şəkillərini paylaşırdı. 2012-ci ilin yanvar ayında bir bloq yazısında Lam, sinifindən imtina etdiyini paylaşıb, başlığına isə yazıçı Çak Palanikin bir sitatını (Hər zaman həyatınıza boş ideyanız ilə xəyanət edirsiniz) qeyd etdi.Lam bloqu paylaşarkən aspiranturaya daxil ola bilməməkdən və məktəbindən qovulma ehtimalından narahat idi.
Bloqun inkişaf etməyindən bir az keçdikdən sonra, Tumblrda "Nouvelle-Nouveau" adlı hesab açdı və bloqdan imtina etdiyini bildirdi.Hesabında əsasən modellərin fotoşəkillərini və öz sitatlarını paylaşırdı.
Yoxa çıxması
Lam Los-Ancelesdə ikən hər gün Britaniya Kolumbiyasında yaşayan valideynləri ilə əlaqə saxlayırdı. Daha sonralar Santa Kruza səyahət etmək üçün Cecildə 1 gün qalmağı planlaşdırırdı.
Həmin gün Lamı görən mehmanxana işçiləri onun tək olduğunu söyləyirdilər. Mehmanxanadan kənarda, yaxınlıqdakı kitab mağazasının işçisi Keti Orfin, həmin günü Lam isə söhbət edən yeganə insan idi. Orfin CNNyə müsahibə verərkən "Son gün, o, səyahət və səyahətə gedərkən aparacağı kitablar haqqında danışırdı" demişdi.
Polis mehmanxanada Lamın həmin gün olduğu hər yeri axtardı və üstəlik polis itlərini də bu işə daxil etdilər.Ancaq bunların hər biri uğursuzluqla qurtardı "Ancaq hər otağı axtarmadıq" deyən Rudi Lopez daha sonralar müsahibə verəndə demişdi: "Bir cinayətin baş verildiyinə inanmaq üçün yalnız ehtimal olunan bir səbəbimiz olsaydı bunu edə bilərdik." Fevralın 6-da, LAPD daha çox köməyə ehtiyac duyulduğunu qərara aldı;Onun şəkli olan vərəqələr qonşuluqda və internetdə yerləşdirildi. Bu isə hadisəni media vasitəsi ilə ictimaiyyətin diqqətinə çatdırdı.
Lift videosu
Fevralın 15-də, LAPD, fevralın 1-də Cecilin liftlərindən birində Lamın çəkildiyi son məlum görüntünün videosunu video nəzarət kamerası ilə yayımladı. Videodakı Lamın qəribə davranışı dünya miqyasında maraq oyatdı, geniş təhlil və müzakirə edildi.
Başlanğıcda Lam sol tərəfdən liftə daxil oldu, üzərində qara qısaqollu köynək, qara şalvar, qara səndəl və qırmızı gödəkçə var idi.Tez-tez düymələrə toxunda da qapı bağlanmırdı.Qapının bağlanmadığı bir neçə saniyədən sonra o, ayağa qalxır, irəli əyilir, hər iki tərəfə baxır və sonra tez arxaya, divara və sonra küncə tərəf addımlayır, idarəetmə panelinin yaxınlığında dolanırdı. Qapı hələ də açıq qalmışdı. Yenə gəzir və tərəfə söykənərək qapıda dayanır. Bəzən salona, sonra qabaq tərəfə, arxaya baxır, sonra geri çəkilirdi. Sonra yenidən yan tərəfə addımlayır və bir neçə saniyə ərzində divarın arxasında əsasən görünməz olaraq kənara çəkilirdi.Daha sonra yenidən divara dayanırdı.Daha sonra lifti tərk etdi.Qəribə olsada onun gedişindən sonra lift bağlanır.
Çinin video paylaşma saytı Youku da daxil olmaqla videoya ilk 10 gündə 3 milyon baxış və 40.000 şərh yazıldı.Şərhlərdə əsasən paranormal bir şeyin olmadığı yazılırdı.
Bədəninin tapılması
Lamın axtarışı zamanı mehmanxanada qonaqlar suyun aşağı təzyiqindən şikayətlənməyə başlamışdılar. Bəziləri sonra suyun qara rəngli olduğunu və qeyri-adi bir dadı olduğunu iddia edirdilər. Fevralın 19-da səhər Lamın cəsədi qonaq otağına, mətbəxə və bir qəhvəxanaya su verən dörd min qallon (təxm. 3,785 L) həcmi olan tankerlərdən birində tapıldı. Təmizləmə aləti Lamın cəsədini çıxarmaq üçün lazım olan avadanlıqları yerləşdirə bilmədiyi üçün tank boşaldılmış və açıq şəkildə kəsilmişdi.
Fevralın 21-də, yarılma hesabatında, əhəmiyyətli bir amil olaraq, bipolyar pozğunluq olan təsadüfən boğulma aşkar edildi. İyun ayında tam yayımlanan yarılma hesabatında Lamın cəsədinin çılpaq vəziyyətdə tapıldığı bildirilmişdir; lift videosundakı geyindiyi geyimə bənzər paltarlarə suda üzürdü.Saatı və otaq açarı da onunla birlikdə tapılmışdı.
Lamın bədəni orta dərəcədə çürümüş və şişmiş idi. Qarın üstü əsasən yaşılımtıl idi. Fiziki travma, cinsi təcavüz, və ya intihar barədə heç bir dəlil yox idi. Toksikoloji testləri qanı kifayət qədər olmadığı üçün natamam idi. Qanında çox az miqdarda alkoqol (təxminən 0,02 q%) mövcud idi, sakitləşdirici dərman isə qəbul etməmişdi.
Həll olunmamış məsələlər
İstintaq Lamın necə öldüyünü müəyyənləşdirdi, amma tankerə necə girdiyinə dair izahat vermədi.Mehmanxananın damına gedən qapı və pilləkənlər kilidli idi. Əgər mehmanxanada yanğın təhlükəsi olardısa, bu zaman işçilər güvənilən bir şəxsə açarı verə bilərdilər. Lamın ölümündən sonra bir çinli şəxs Lamda damın açarının olduğu mülahizəsini irəli sürmüşdü.
Dama necə çıxmağından sonra tankerə necə daxil olmağı internetdə böyük müzakirələrə səbəb olmuşdu.Çünki dörd tankın hamısı 4 metr uzunluğunda olan beton silindrlər idi; cəsədi almaq üçün mehmanxana işçilərinin nərdivanla çıxmasına baxmayaq, Elisa Lam nərdivandan istifadə etməmişdi. Həmçinin tankerləri içərisi qalın qapaqlarla qorunurdu.
Lift videosundakı Lamın davranışı haqqında bəzi nəzəriyyələr mövcud idi; Bəziləri onun təqibçidən gizlənməyə çalışdığını, bəziləri isə sadəcə liftin aşkar nasazlığından əsəbiləşdiyini söyləyirdi. Qeyri-qanuni dərmanların təsiri altında olduğu nəzəriyyəsinin bəzi tərəfdarları, bədəninin tankda çürümüş olduğu müddətdə parçalana biləcəyini irəli sürürdülər.
Tumblr bir müddət sonra sonra hesabındakı mesajlarının növbə-vasitəsi səbəbi ilə tez-tez yeniləndiyini elan etmişdi.Telefonu isə ölümündən sonra nə yaxınlığında, nə də mehmanxana otağında tapılmışdı;bəziləri ölümündən bir müddət sonra oğurlandığı ehtimal edirlər. Bloqunda davam edən yeniləmələrin telefonunun oğurlanması, bir hakerin işi və ya növbə vasitəsi ilə baş verdiyi bilinmir; yeniləmələrin onun ölümü ilə əlaqəli olub-olmadığı da məlum deyil.
Məhkəmə
Sentyabr ayında Lamın valideynləri "Digər mehmanxana sakinlərinin təhlükəsizliyi" və təyin olunmuş ziyan və basdırma xərclərini mehmanxananın ödəmədiyini iddia edərək mehmanxananı məhkəməyə verdi. Mehmanxana, Lamın su çənlərinə girdiyini təxmin edə bilmədiyini və Lamın su anbarına necə girdiyini bilmədiyi üçün bunun zərərin qarşısını ala bilməyəcəyini bildirdi. 2015-ci ildə Elisanın validenynlərinin iddiaları rədd edildi.
Haqqında çəkilən filmlər
Bəzi Yutub bloggerləri Lamın ölümünü 2005-ci ildə çəkilmiş "Qaranlıq su" filmi müqayisə etmişdir.Film Koji Suzukinin 1996-cı ildə yazdığı qısa bir hekayəyə əsaslanmış, Amerikada çəkilmişdi.Filmdəki obrazlar olan ana və qızı binadakı nasaz lift, binanın dam örtüyündəki su anbarına aparır və burada bir il əvvəl itkin düşdükləri bildirilmiş bir qızın cəsədini tapırlar.
"Qaranlıq Su" filmindən sonra bəzi prodüserlər öz filmlərində "Lamın ölüm hadisəsindən" ilham alıblar.Bunlardan biri olan "Sularda" filmində Nyu York xəfiyyəsinin "Cedric Hotel" də damda tapılmış ölü qadının qatilini tapmasından bəhs edilirdi.
Lamın ailəsi mehmanxananı məhkəməyə verdikdən sonra bəzi rejissorlar məhkəmə prosesindən ilhamlanmışdı.Honkonqlu aktyor Nik Çeunqun 2014-cü ildə rejissorluq etdiyi "Hungry Ghost Ritual" filmi Lamın ölümü ilə eyni süjet xəttinə malik idi.
Deklamasiya
Deklamasiya — şeir və nəsr əsərlərini, yaxud dram ya faciənin seçmə parçasını bədii söyləmə məharəti. Natiqlik sənətində böyük yer tutur.
Elisa Lamın ölümü
Haqqında çəkilən filmlər
Çinli rejissor Liyu Hao, Lamın ölümündən bir il sonra, onun ölümü haqqında bir film çəkəcəyini elan etdi; özü də Los-Ancelesə getdi və bir neçə gün Cecildə araşdırma apardı. Bundan sonra çinli populyar aktrisa Qao Yuanyuanın Lam obrazını canlandırmağa həvəsli olduğunu söyləmişdi.
Deklamasiya
İstinadlar
Deklamasiya ucadan seçmə bir parçanı bədii demə qabiliyyəti
Suda-quruda yaşayan ayaqsızlar
Suda-quruda yaşayan ayaqsızlar — onurğalı heyvanların Suda-quruda yaşayan sinfinə daxil olan dəstə. Ayaqsızlar suda-quruda yaşayanların cəmi 170 növünü özündə birləşdirən ən kiçik dəstəsidir.
Grevillea steiglitziana
(Grevillea steiglitziana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yeni Qvineya Ərazisi
Yeni Qvineya Ərazisi  — Birinci Dünya müharibəsində Almaniya İmperiyasının məğlubiyyətindən sonra Millətlər liqasının qərarı ilə Avstraliyanın idarə edilməsinə verilmiş mandat ərazisi.
Kasklar
250px|thumb|right|[[Kiçik Asiya|Anadolu xəritəsində kaskların yaşadığı ərazi.]] Kasklar və ya kaşklar (het mətnlərində "Gašga", "Kašga", "Kaška"; II Ramzesin kitabələrində "Kškš"; Assuriya mənbələrində "māt Kašku"; Uqarit mənbələrində "ktk") — e.ə. II minilliyin əvvəlləri ilə e.ə. VIII əsr arasındakı bir dövrdə Anadoluda, Pont regionunun şərqində yaşamış, təsnif edilməmiş kask dilində danışmış qeyri-Hind-Avropa mənşəli yarımköçəri tayfa və ya tayfalar icması. Kaskların yazı dili yoxdur və şəhər salmamışdılar. Onlar arxeoloqlara məlum deyillər və bu səbəbdən kask mədəniyyəti haqqında çox az məlumat mövcuddur.
Yeni Qvineya Ərazisi
Ona Almaniyanın Alman Yeni Qvineyası — Yeni Qvineya adasının şimal-şərqi hissəsi, Bismark arxipelağı, Admiralteyst adası, Solomon adaları (arxipelaq), Buka adası və bir neçə kiçik ada daxildir.
Kasklar
Het dövlətinin qədim padşahlıq dövrünə aid mənbələrdə kaskların adına rast gəlinməsə də, onların Het dövlətinin daha əvvəlki dövrlərində mövcud olması III Xattusili və IV Tudxaliyanın hakimiyyət dövrünə aid kitabələrdə qeyd edilir. Kasklar Het dövləti mövcud olduğu dövr boyu padşahlıq üçün bir problem olmuşdur. Münaqişənin kritikləşməsi səbəbilə kask basqınları hətta dövlətin ucqar bölgələrinə də yayılmışdır. Tarixçilər güman edirlər ki, Het dövlətinin süqutundan sonra kasklar Assuriya sərhədlərinə qədər irəliləyərək ətrafdakı padşahlıqlarla ittifaq qurmuş, nəhayət Assuriyadan gələn hücumlar və kimmerlərin istilası nəticəsində məhv olmuşdular.
Mənşəyi
Kaskların əslən yerli Anadolu xalqı olub-olmadığı bilinmir. Assuriya ticarət müstəmləkələri dövründə Anadoluda və daha sonra kaskların yaşadıqları ərazilərdə mövcud olmuş bəzi yerli padşahlıqlar o dövrdə kaskların Anadoluda yaşayıb-yaşamadıqları dair işarələr verir. Kaskların yaratdığı və indiki dövrə qədər qorunub-saxlanılmış materiallar son dərəcə nadirdir. Mütəxəssislər bunu onların öz memarlıq fəaliyyətlərində əsasən ağacdan istifadə etdiyini irəli sürərək əsaslandırmışdılar. Kaskların buraxdıqları irs çox az olduğundan onlar haqqında məlumat Het, Misir və Assuriya dövlətlərinin mənbələrindən əldə edilir.
Yeni Qvineya Ərazisi
Ərazi 1914-cü ildə Avstraliya tərəfindən zəbt edilib. 17 sentyabr 1914-cü ildə Alman Yeni Qvineyasının qubernatoru vəzifəsini icra edən şəxs kapitulyasiya haqqında akta imza atır. 9 may 1921-ci ilədək ərazi hərbi komendant tərəfindən idarə edilir. Həmin tarixdə isə mülki idarəçilik tətbiq edilir. Millətlər Liqası 17 dekabr 1920-ci ildə ərazi üzərində Avstraliyanın mandatı barəsəndə şərtlər hazırlayır və aprel 1921-ci ildə ərazi rəsmi surətdə ona verilir. İkinci dünya müharibəsi dövründə ərazi Yaponiya tərəfindən işğal edilir və ciddi döyüşlər gedir. 13 dekabr 1946-cı ildə ərazi Avstraliyanın idarəçiliyinə verilən BMT mandatlı torpaq statusu alır.
1949-cu iləd qəbul edilmiş Papua və Yeni Qvineya həqqında Akta görə Yeni Qvineya Ərazisi və Avstraliya Pauası Papua və Yeni Qvineya Ərazisi vahidinə çevrilir.
Qoşayarpaq qoşma
Qoşayarpaq — Azərbaycan şeirinin nisbətən az işlənən növlərindən biri.
Kasklar
Mənşəyi
"Kaska" termini ilə onun sinonimi olan "abeşla" bəzi tədqiqatçılar tərəfindən adıqların və abxazların özlərinə verdikləri adlar ilə müqayisə edilir. Odur ki, bir nəzəriyyəyə görə, kasklar Qafqazın şimal-qərb hissəsində yaşayan abxaz-adıq mənşəli tayfalarla əlaqəli idilər. Protoxronist – müasir xalqların kökünü bilavasitə ən qədim dövrlərə çıxarmaq məqsədini daşıyan psevdotarixi milliyətçi cərəyanlarda kasklar qaqauz və qazaxlar kimi müxtəlif müasir türk xalqlarının əcdadları hesab edilir.
Qədim padşahlıq
Het dövlətinin qədim padşahlıq dövrünə aid mənbələrdə kaskların adı çəkilməmişdir. Mütəxəssislər "kask"ın endonim yox, hetlər tərəfindən regionun əhalisinə verdikləri bir ad olduğunu güman edirlər. Buna səbəb odur ki, yeni padşahlıq dövrünə aid mənbələrdə kaskların yalnız qədim padşahlıq dövründə diqqətəlayiq bir güc kimi meydana çıxdıqları qeyd edilmişdir. I Xattusilinin hərbi yürüşlərini təsvir edən mənbədə kaskların adı qeyd edilməsə də, hökmdarın kaskların nəzarətində olan Sanaxuitta və Salpuvaya yürüş etdiyi bildirilmişdir. Bu yürüşlərdən sonra Xattusili Anadoluda siyasi birliyə nail olmuş və ardınca Suriyanın şimalına üz tutmuşdur.
Kaskların regionda əhəmiyyətli bir güc olaraq nə vaxt meydana çıxması tam aydın olmasa da, ən azı I Xantilinin hakimiyyəti dövrünə (e.ə. 1590–1560) aid het mənbələrində onlar haqqında birbaşa məlumat verilmişdir. Onun hakimiyyəti illərində kasklar bir sıra vilayətləri ələ keçirmiş və hetlərin Qara dənizə çıxışlarını kəsmişdilər. Xattusa şəhəri divarlarla əhatə olunmuşdu; IV Tudxaliyanın salnamələrində izah edilmişdir ki, buna səbəb hetlərin kaskların şimaldan həyata keçirdikləri basqınlarından daha yaxşı qorunmağa çalışmaqları idi. Həmin mənbədə kaskların Tiliura və Nerik şəhərlərini tutduqları qeyd edilmişdir. Bundan sonra kasklar 300 il Nerikə hakim olmuş və beləliklə, Kummesmaxa çayı het–kask sərhədinə çevrilmişdir. Mütəxəssislər bu qeydlərə birtərəfli yanaşmırlar və ehtimal edirlər ki, bu, Xantili üzərindən aparılmağa çalışılan bir təbliğatın nəticəsi olmuş ola bilər.
Ammunanın hakimiyyəti dövrünə (e.ə. 1550–1530) aid salnamədə kaskların adı qeyd olunmamışdır, lakin qoşunların Tipiya şəhərində yerləşdirildiyi bildirilmişdir. Çox fəal bir kaşk regionunda yerləşən bu şəhər yeni padşahlıq dövrünə aid het mənbələrində II Mursilinin burada "padşah kimi hökm sürdüyü" və onun Pixxuniya adlı ağaya sahib olduğu yazılmışdır.
Yeni padşahlıq
Çar I Arnuvanda və çariça Aşmunikal Anadoluda hökmranlıq etdiyi dövrdə kasklar ilə müharibə zamanı öz arabası ilə Zuliya çayı (indiki Çekerek çayı) üzərindəki körpünü təkbaşına keçməyə cəhd edən, ardınca körpüdən çaya tullanaraq qarşı tərəfə qədər üzən Tudxaliya adlı sərkərdənin şücaəti populyar olmuşdur. Kasklara müqavimət göstərə bilməyən Arnuvanda və Aşmunikalın tanrılardan sığınacaq və kömək istəmək üçün tərtib etdikləri dua mətni bu dövrdə het–kask müharibələri və coğrafiyası haqqında məlumat verir. Bu mənbəyə görə, kasklar Nerikka, Xursama, Kastama, Serisa, Ximuva, Taqqasta, Kammama, Zalpuva, Kapiruxa, Xuma, Dankusa, Tapasava, Taruqqa, İlaluxa, Zixxana, Sipidduva, Vasxaya, Patalliia, Tuxassuna ve Taxarantiya şəhərlərini tutmuşdur. Het mənbələrində qeyd edilmişdir ki, kasklar bu şəhərlərdə "məbədləri dağıtdılar, heykəlləri məhv etdilər". Həmin mənbədə hədiyyələr qarşılığında kasklarla sülh müqavilələri imzalandığını, lakin bu müqavilələrin dərhal sonra kasklar tərəfindən yenidən pozulduğu qeyd edilmişdir.
Bu dua mətninə əlavə olaraq, Arnuvanda və Aşmunikal kasklarla barışmağa çalışmışdılar. Mənbələrdə qeyd edilmişdir ki, bu dövrdə het–kask müqavilələrinin sayı birdən-birə çoxalmışdır. Bu müqavilələrə görə, əvvəlki müqavilələrdən fərqli olaraq, kask və hetlər bəzi şərtlərlə birlikdə yaşaya bilərlər. Həmçinin, bu müqavilələrin heç birinin şərtində hökmdarın dəyişməsi zamanı dövlətə sədaqətin qorunması və lazım gəldikdə əsgər ehtiyacının təmin edilməsi verilməmişdir.
I Suppiluliumanın salnaməsində yazıldığına görə, atası II Tudxaliyanın hakimiyyəti dövründə kasklar paytaxtın Samuxaya köçürülməsinə səbəb olmuş, Xattusadan keçərək Nenassa şəhərini sərhədə çevirmişdilər. Oğlu Mursilinin salnaməsində yazılmışdır ki, II Tudxaliyanın hakimiyyəti dövründə het ordularına başçılıq etmiş Suppiluliuma kasklara qarşı bir çox uğurlu yürüşlər həyata keçirmiş və dövlətin əvvəlki şimal sərhədlərini bərpa etmişdir.
II Mursilinin salnaməsində qeyd olunanlara görə, onun hakimiyyəti dövründə çoxlu üsyanlar qalxmışdır. Odur ki, təkcə kasklar deyil, bütün Anadolu əhalisi üsyan qaldırmışdır. Əslində, hər taxt dəyişikliyində üsyanlar baş verirdi, lakin bu dəfə onlar çarın gənc olmasından istifadə edirdilər. Dövlətin vəba pandemiyası səbəbilə zəifləməsi də üsyançılar üçün mühüm fürsət idi. Kaskların etdiyi basqınlar bəzi bölgələrdə əhalinin azalmasına səbəb olmuşdu, bu səbəbdən II Mursili bu bölgələri əsasən Qərbi Anadoludan gətirdiyi 66 minə yaxın hərbi əsirlə doldurmuşdur. Mursili hakimiyyətinin birinci ilində İsxupitta şəhərindən olan kask tayfaları Durmitta şəhərinə hücum etmək üçün üsyan qaldırmışdır, Mursili isə kaskların nəzarətində olan Xalilas və Duddusqas şəhərlərini ələ keçirərək yağmalamışdır. Mursili əvvəlcə şimal yürüşlərinə üstünlük vermişdir və bu da artıq dövlətin bir ənənəsinə çevrilmişdi, kask tayfalarının nə qədər təhlükəli olduğunu göstərir.
250px|right|thumb|II Mursilinin hakimiyyəti dövründə Het dövləti. Bu müharibədən sonra İşupitta ölkəsindən olan kasklar bir müddət II Mursiliyə ordu vermiş, lakin sonra bunu dayandıraraq üsyan qaldırmışdılar. Mursili üsyanı yatırtmış və qələbə çalmışdır, kasklar isə yenidən hetlərə ordu verməyə davam etmişdir. Mursili hakimiyyətinin 5-ci ilində Pala ölkəsinin yolunu kəsən kasklarla vuruşdu, növbəti il ​​isə Zixxariya şəhərinə yürüş etmişdir. Bu ölkədəki kasklar Tarikarimu dağını tutaraq Xattusaya hücum etmişdir. II Mursili burada kaskları məğlub edərək Zixxariyanı yerlə-yeksan etmişdir.
II Mursilinin salnaməsində onun hakimiyyətinin 7-ci ilində peyda olan və Hayasa Azziyə basqınlar edən Pixxuniya adlı bir kask hökmdarından bəhs edilmişdir. Tipiya ölkəsində hökmranlıq edən Pixxuniya digər kask hökmdarlarından fərqli olaraq yaxınlıqdakı digər kask tayfalarını öz ətrafında birləşdirərək özünü çar elan etmişdir. Pixxuniya gündən-günə sərhədlərini genişləndirirdi, II Mursili isə onun yanına səfir göndərmiş və Pixxuniyanın götürdüyü kölələri geri qaytarmasını xahiş edərək problemi diplomatik yol ilə həll etməyə çağırış etmişdir. Pixxuniya cavabında II Mursiliyə məktub göndərərək kölələri qaytarmayacağını, hücuma məruz qalacağı təqdirdə müharibəyə başlayacağını bildirmişdir. Hər halda, nəticədə hetlərlə kasklar arasında müharibə baş tutmuş, bu zaman II Mursili Tipiyanı yerlə-yeksan etmiş və Pixxuniyanı Xattusaya gətirmişdir.
II Muvatallinin hakimiyyəti dövründə kasklar Xattusanı keçərək Kanişə doğru irəliləmişdir. Qərb səfərindən qayıdan Muvatalli şimala üz tutmuş və bu yürüşlərdə qardaşı III Xattusilini Hayasa Azzinin hakimi təyin etmişdir. Odur ki, Muvatallinin hakimiyyəti dövründə kasklarla mübarizəni Xattusili aparmışdır. Muvatalli Anziliya və Tapikka şəhərlərinə etdiyi yürüşlərdən sonra kask məsələsini işini tamamilə qardaşına həvalə etmişdir. Almaniya şərqşünası Eynar fon Şulerin iddiasına görə, Muvatalli kask basqınlarına görə paytaxtı Tarxuntassaya köçürmək qərarına gəlmişdir. Xakpisdə çar elan edilən III Xattusili kasklarla vuruşmağa başlamış, sonda Nerik şəhərini tutmuş və ətraf şəhərləri xəraca bağlamışdır.
Süqutu
Het dövlətinin təqribən e.ə. 1200-cü ildə süquta uğramasından sonra Uqarit və Assuriya mənbələrində "Kasku/a" (Ktk) çarlığının adına rast gəlinir. Mütəxəssislər bu dövləti kasklarla eyniləşdirir, lakin bunun dəqiqliyi məlum deyil. Eyniləşdirmənin doğru olduğu halda, mənbələrə görə, kaskların idarə etdiyi ərazilər qərbdə muşklar, şərqdə Urartu dövlətinə, cənubda isə Tabal dövlətinə qədər uzanırdı. Assuriyanın tabeliyinə keçməkdən imtina edən kasklar Urartu dövləti və muşklar ilə birlikdə Assuriyaya qarşı müharibə aparmış, lakin məğlub olaraq yenə Assuriyaya vergi ödəmək məcburiyyətində qalmışdılar. Assuriya çarı III Tiqlatpalasarın hakimiyyət dövrünə aid mənbələrdə vergilərin ödənilməsinə məsul şəxs kimi Kasklı Dadilunun adı qeyd olunmuşdur. Kask adına e.ə. VIII əsrdən sonra rast gəlinmir. Tarixçilər hesab edirlər ki, qalan sonuncu kaskların bir qismi frigiyalılar və assuriyalılarla birləşmiş, digərləri isə kimmerlərin istilası nəticəsində yox olmuşdular. Başqa bir nəzəriyyəyə görə, assuriyalılar tərəfindən rədd edilən kaskların hissəsi şimal-şərqə, Qafqaza köçmüş və Kolxidada məskunlaşan yerli protogürcülərlə qarışmışdılar, digər hissəsi isə Kappadokiyada məskunlaşmışdı.
Məskunlaşması
Kaskların dəqiq olaraq məskunlaşdıqları ərazi haqqında bir neçə ehtimal mövcuddur. Onlar:
Türkiyədə, Kastamonu vilayətinin Devrekani rayonunda yerləşən Qınıq kəndində aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində aşkar edilən, Kastamonu ilə eyniləşdirilən Kastama şəhəri, Pala ölkəsinin yerinin Zonquldak yaxınlıqlarına, Kalasma ölkəsinin yerinin Safranbolu–Gərədə yaxınlıqlarına aid edilməsi və Pınarbaşı rayonunda tapılan het qılıncı sonuncu fikri təsdiqləyir. Ereğlidəki İnönü mağarasında tapılan xarabalıqlar da kaskların bu bölgədə məskunlaşdığına varlığına dəlalət etdiyi üçün qərbi kaskların yaşadığı arealı buraya daxil etmək olar. Tarixçilər kaskların şərq torpaqlarının Hayasa Azzi ilə sərhəddə olduğunu güman edirlər. Quşaqlı və Qayapınarda aparılan qazıntılar Hayasa Azzinin sərhədləri haqqında təsəvvür yaradır. Bütün bunlara baxmayaraq, het mənbələrinin tədqiq edilməsindən sonra müəyyən edilmişdir ki, kasklar ilə hetlərin arasındakı sərhəd dəqiq müəyyən edilməmişdi və bu sərhədlərin zaman-zaman kasklar ilə hetlər arasında olan güc balansına uyğun olaraq dəyişirdi. Məsələn, kasklar sərhədlərini qısa bir müddət Nenassa (indiki Nevşəhər) şəhərinə qədər genişləndirməyə nail olmuşdu.
Hərbi-siyasi strukturu
Kasklar müstəqil tayfa qruplarına bölünmüşdü. Bu qrupların orduları çoxlu sayda piyada və süvari döyüşçülərdən ibarətdir. Buna əlavə olaraq, bu ordulara dəstək verməyə daim hazır vəziyyətdə olan "kömək orduları" fəaliyyət göstərirdi. Kömək orduları sayəsində kasklar bir-birlərini hetlərin hücumlarına qarşı xəbərdar edə və bir-birlərinə dəstək verə bilirdilər.
Kask tayfalarının zaman-zaman vahid liderlik altında birləşdiyi mənbələrdə öz əksini tapmışdır. II Mursilinin Tipiyaya yürüşü zamanı Pixxuniya adlı padşahın adı çəkilmişdir. Mənbələrdə II Mursilinin Tummannaya yürüşü zamanı kaskların mühüm bir qisminin Pitaqqatalli adlı bir lider altında birləşdiyi, 9 min nəfərlik ordu ilə mövqe tutaraq hetlərə qarşı vuruşduğu qeyd edilmişdir. "Kašku/a" çarlığından bəhs edən mənbədə Bar-qaaqa və Dadilunun adları xatırlanır. Bu onu göstərir ki, kasklar sonrakı dövrlərdə kral administrasiyası qurmuş ola bilərlər.
Öz aralarında mövcud olan əlaqələrə əlavə olaraq, ətraflarındakı cəmiyyətlərlə ittifaq quran kasklar I Suppiluliumanın hakimiyyəti dövründə Hayasa Azzi ilə ittifaq quraraq Het dövlətinə hücum etmişdir. Odur ki, Suppiluliumanın hakimiyyət dövrünə aid mənbələrdə 12 müstəqil kask qrupunun adı çəkilmişdir. Kask ordularının qəfil, gözlənilməz basqınları hetlərə böyük dərəcədə ziyan vurmuş, hetlər isə bu təhlükənin qarşısını almaq üçün bir çox qalalara və sərhəd bölgələrinə hərbi hakimlər təyin etmişdilər. Müqayisədə, kasklar nadir hallarda qala kimi hərbi tikililər inşa edirdilər. Sabit mövqelərdə müdafiə oluna bilmədiklərinə görə onlar coğrafi şəraitə uyğunlaşaraq hücuma çıxır və müdafiədə qalırdılar. Yaşadıqları coğrafiya və yarımköçəri struktura malik olduqlarına görə onlar istehkam qurğuları tikmək əvəzinə, ərazisi nəqliyyat baxımından çox çətin olan dağlıq və meşəlik bölgələrdə məskunlaşaraq het ordusunun onları təqib etməsinə mane olurdular.
Qədim Misir mənbələrinə görə, Kadeş döyüşündə Hatti ölkəsinin hər yerindən toplanan döyüşçülər het ordusuna daxil edilmişdi. Bu döyüşçülər arasında kask tayfalarına mənsub döyüşçülər də var idi. Hetlərin hakimiyyəti altında olan kask qrupları het ordusunu döyüşçülərlə təmin etməli idi. Misirlilər kaskların arabalı döyüşçüləri haqqında məlumatlı idilər və kaskları bir relyefdə təsvir etmişdilər, lakin bu relyef zədələnmiş haldadır. Bu, kaskların təsvirini özündə əks etdirən yeganə mənbədir.
İqtisadiyyatı
Kasklar yarımköçəri, yarımoturaq həyat tərzi keçirirdilər. Onlar Anadoluda çox rast gəlinən çobanlıq və toxuculuq işləri ilə məşğul olurdular. Hetlər kaskları "donuzotaranlar" adlandırsalar da, müqavilə mətnlərində ümumi mənzərədə çoban və maldarların daha çox xatırlandığı, donuzçuluğun kaskların iqtisadiyyatında böyük yer tutmadığı və burada donuzotaranlığın kaskları alçaltmaq üçün istifadə edildiyi anlaşılır. Bu ifadələrə əlavə olaraq, kaskların "barbar, təxribatçı və qarətçilər" adlandırılması da kasklara qarşı diskriminativ münasibətin göstəricisidir. Bundan əlavə, III Xattusilinin Tiliura sakinləri ilə bağladığı müqavilədə şəhər sakinlərinə kask çobanları ilə birlikdə hərəkət etmək və işləmək, hətta kasklara şəhərə daxil olmaq qadağan edilmişdi.
Kaskların iqtisadiyyatında kənd təsərrüfatı da mühüm rol oynayırdı. Məlumdur ki, hetlər kask şəhərlərini ələ keçirdikdən sonra bütün taxıl məhsullarını yandırmışdı, kasklar isə özlərinə əkin sahələrinə çəyirtkə basqınları səbəbindən hetlərin əkin sahələrinə hücum etmişdilər. Kasklar həmçinin, üzüm bağlarına da sahib idilər və hetlər tutduqları kask bölgələrinə onlara şərab verməyi məcbur etmişdir. Bunlardan başqa, het mənbələrində kask tacirlərdən bəhs edilsə də, onların hansı məhsullarla ticarət etdikləri barədə məlumat yoxdur. Hetlər öz ölkələrində kask tacirlərini sərt şərtlərlə məhdudlaşdırırdılar.
Dini
Kaskların dini haqqında çox az məlumat olsa da, het–kask müqavilələrində şahidlər kimi kask tanrılarının adı çəkilmişdir. Onlardan Zababanın hatt tanrısı Vurunkatte olduğuna və kask bölgəsində mərkəzi rol oynadığına dair iddialar var. Adı çəkilən müqavilənin mətnində kaskların hatt ölkəsinə hücum etdiyi halda, tanrı Zababanın onların silahlarını geri çevirərək ürəklərini parçalaması haqqında bir hissə var, lakin kaskların müqavilə mətnində onları lənətləyən tanrı Zababaya and içdikləri müşahidə olunur. Tarixçilərə görə, bu onu göstərir ki, bu tanrı kask dinində mühüm rol oynamışdır. Tanrı Telipinu hatt mənşəli bitki tanrısıdır. Onun arvadı Hatepuna II Mursilinin hakimiyyəti dövründə kaskların hörmət bəslədiyi bir ilahə idi.
Hattların Ay tanrısının adı Kaskudur. Bu ad "Kask-" kökünə əsaslanaraq "-u" şəkilçisi ilə formalaşmışdır. Kask adının Ay tanrısının adından törəmiş olması da ehtimal edilir. Tarixçilər het mətnlərində kaskların Ayın səmada olduğu gecələrdə basqın etdiklərinin qeyd edilməsinə əsaslanaraq iddia edilər ki, hetlər bu gecə basqınlarından qorxduqlarından və ya Ay tanrısının hattlara qohum yerli bir xalqa kömək etməsini fikirləşdiklərindən kasklara bu adı vermiş ola bilərlər. Bunlara əlavə olaraq, I Arnuvandanın dua mətnində kaskların da özlərinə məxsus bayramları olduğu və başqa xalqların tanrılarını qəbul etmə siyasəti yürüdən hetlərin bu bayramlara hörmətlə yanaşdıqları qeyd edilmişdir.
Dili
Kask dilinin hansı dil ailəsinə aid olması ilə bağlı bir sıra nəzəriyyələr mövcuddur. Kask dilinin Qafqaz dilləri ilə əlaqəsi olduğu iddia edilsə də, bu iddiaya qarşı çıxanlar da olmuşdur. Bu dil haqqında konkret məlumat verən mənbə yoxdur. Bəzi mütəxəssislər mövcud toponimlərə və şəxs adlarına əsaslanaraq kaskların hatt dilində və ya ona bənzər bir dildə danışdıqlarını ehtimal edirlər. Başqa bir iddiaya görə, bunun əksinə, kask dili Hind-Avropa dillərindən olmuş, Frakiya və ya Frigiya dili ilə əlaqəli idi.
Qoşayarpaq qoşma
Beş bəndlik qoşmadır. Birinci bəndi çarpaz (abab), qalan bəndləri isə qoşmada olduğu kimidir (vvvb, qqqb və i. a.). Əsas özünəməxsus xüsusiyyəti 2, 3, 4 və 5-ci bəndlərin ilk misrasının hərəsində iki həmqafiyə sözün işlənməsi və onların digər iki misrada da daxili qafiyə şəklində təkrar olunmasıdır. Beləliklə, hər bəndin ilk üç misrasında 6 həmqafiyə söz işlənir.
Aşıq Ələsgərin "Düşdü" adlı qoşayarpağı buna misal ola bilər:
Argentina İstiqlal müharibəsi
1810-1815
1810-cu ilin 25 mayında Rio de la Plata viçe krallığında vətənpərvərlər viçe kralı devirərək Karlos Sisnerposanın başçılığı altında müvəqqəti xunta yaradılır.O bütün krallığı birləşdirmək cədhi vilayyətlərdə dirənişlə qarşılanır.Paraqvayda isə Buenos-Aysesdən gələn Manuel Belqranonun başçılığı ilə gələn Şimal ordusu məğlubiyyətə uğradılır.1811-ci ilin yanvar ayında müstəmləkəçilər hakimiyyətdən uzaqlaşdırılır.1813-ci ildə isə respublika quruluşu bərqarar olur.1814-ci ildə isə Ali respublika rəhbəri həkim Xose Qaspar Frans olur. Şərqi Sahil bölgəsində X.X.Artiqos 1811-ci ilin fevralında İspanlara və sonra Braziliyadan müdaxilə edən portuqallara qarşı mübarizə aparırdı. Uruqvav federasiya daxilində muxtariyyat istəyirdi,Buenos-Ayres hökuməti isə unitar dövlət qurmaq niyyətində idi. Şərq Sahil nümayəndələri konsitutsiya yaradılması zamanı asambleyaya çağrılmırlar. 1815-ci ildə Buenos Ayres ordusu Yuxarı Peruda(Boliviya) məğlubiyyətə uğradılır.
1816-1818
Rio de laPlatanın kongresi 1816-cı ilin 9 iyulunda Tukumanedə müstəqillik elan edilir.Bu ərəfədə Buenos Ayresın səriştəsizliyindən istifadə edən Portuqaliya Şərq Sahil bölgəsinin işğalına başlayır.1821-ci ildə Artiqosın dirənişləri yatırılır ,ərazi Braziliyaya birləşdirilir. thumb|right|120px|Xose de San Martin 1817-ci ildə And ordusu Xose de San Martinin başçılığı ilə Çili və Perunun köməyinə gedir.1817-ci ilin 12 fevralında Çili ərazisində Casabukada İspanlarla toqquşur və onları məğlub edir.Bu hadisədələrdən sonra seçilmiş ali nümayyəndə Bernardo O'Xiqqins 12 fevral 1818-ci ildə Çilinin müstəqiliyini elan edir.Çilidə İspan ağalığına 5 apreldə Maynu döyüşündəki qalibiyyətdən sonra son qoyulur.San Martin Peru legionu ilə birlikdə Peruya yürüş təşkil edir.İspanlar buradan da tam qovulduqdan sonra Perunun müstəqilliyi elan edilir.Perunu ilk prezidenti də məz San Xose olur.
Fəthabad (Komican)
Fəthabad — İranda, Mərkəzi ostanında, Komican şəhristanının Mərkəz bəxşinin Vəfs dehestanında kənd. 2011–ci il siyahıyaalınmasına əsasən kəndin əhalisi 126 ailədə 199 nəfəri kişilər və 230 nəfəri qadınlar olmaqla cəmi 429 nəfərdir. Kəndin əhalisini türklər təşkil edir, türkcə danışırlar və şiə müsəlmandırlar.
Beynəlxalq hüquq mənbələri
Beynəlxalq ictimai hüququn mənbələri bu qanunun ifadə olunduğu xarici formalardır.
Müasir beynəlxalq hüququn mənbələrinin, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi Əsasnaməsinin 38-ci maddəsinin 1-ci bəndində sadalanması ümumiyyətlə qəbul edilir.
Ona verilən mübahisələri beynəlxalq hüquq normaları əsasında həll etməyə borclu olan məhkəmə aşağıdakılara şamil olunur:
a) mübahisəli dövlətlər tərəfindən xüsusi olaraq tanınan qaydaları müəyyən edən ümumi və xüsusi beynəlxalq konvensiyalar;
b) qanunun aliliyi kimi tanınan universal bir təcrübənin sübutu kimi beynəlxalq adət;
c) sivil xalqlar tərəfindən tanınan ümumi hüquq prinsipləri;
d) 59-cu maddədə göstərilən bəndlərə, müxtəlif millətlərin ən ixtisaslı ictimai hüquq mütəxəssislərinin qanun normalarının müəyyənləşdirilməsinə yardım olaraq verilmiş məhkəmə qərarları və doktrinaları nəzərə alınmaqla.
Beləliklə, beynəlxalq hüququn mənbələri aşağıdakılardır :
Əsas mənbələr arasında aydın bir iyerarxiya yoxdur. Bir tərəfdən beynəlxalq müqavilələri şərh etmək və tətbiq etmək daha rahatdır. Digər tərəfdən, müqavilələrin normaları yalnız üzv dövlətlərə şamil olunur, beynəlxalq hüquq adətləri isə beynəlxalq hüququn bütün subyektləri üçün məcburidir.
Adi beynəlxalq hüquqla əlaqədar olaraq, Lotus işi vacibdir.
Beynəlxalq hüququn daxili xüsusiyyətlərindən fərqləndirən öz xüsusiyyətləri var. Beynəlxalq hüquq subyektləri öz aralarında sazişlər qururlar; xarici “hakim” yoxdur, bütün ölkələr bir-birlərinə bərabərdir. Hər bir dövlətə subyektiv hüquq və vəzifələr verilir; mübahisələr ümumiyyətlə dövlətlərin daha subyektiv öhdəlikləri ilə əlaqədardır.
Plasenşiya körfəzi
thumb|right|250px|Plasenşiya körfəzi