cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ukraynada kömür
Kömür ehtiyyatları
Ukraynanın kömür ehtiyatları 60 milyard ton olaraq qiymətləndirilir, onlardan 23 milyardı sübut və ehtimal, 10 milyard ton isə çıxarılır. Ukraynalı mədən sənayesinə görə, kömür, Ukraynanın daxili enerji ehtiyatlarının 95% -ni təşkil edir. Ukraynanın kömür ehtiyatlarının yüzdə 90%-ı Donetsk Coalfield (ölkənin şərq hissəsi) hissəsində yerləşir. Ölkənin bu hissəsinin nəzarəti mübahisəlidir. Rus üsyançıları bölgənin suverenliyini iddia edirlər. 2017-ci ilin mart ayından etibarən Ukraynanın prezidenti Petro Poroşenko özünü müstəqil elan edən Donetsk Xalq Respublikası və Luhansk Xalq Respublikası tərəfindən ölkəyə və ölkədən malların hərəkətinə müvəqqəti qadağa qoyulması haqqında sərəncam imzalayıb ki, o vaxtdan bəri Ukrayna Donetsk Qara Kömür hövzəsindən kömür almır. Mərkəzi Ukraynada olan Dnepr kömür hövzəsi, linyit (qəhvəyi kömür) təklif edir, lakin 1990-cı illərdə linyit mədəninin fəaliyyəti dayanıb.
Kömür mədəni
Kömür mədəni Ukraynanın ən böyük işəgötürənlərindən biridir. Ölkənin kömür sənayesində təxminən 500 min insan çalışır. 2014-cü ilin iyul ayında Ukraynadakı 2014-cü il Rusiya münaqişəsi dövründə şərqi Ukraynada bir neçə mədən ocağı hərbi əməliyyatlara görə bağlanıb. Müharibəyə görə, Ukraynada kömür sənayesi 2013-ci ildə yüzdə 22,4 nisbətində gerilədi və 64,976 milyon tona çatdı. Nəticədə, Ukrayna, Cənubi Afrikadan və Rusiyadan kömür idxal etməyə başladı.
İdxal və İxrac
2012-ci ildə kömür istehlakı 2011-ci illə müqayisədə 6,2% artaraq 61,207 milyon ton olub. Ən çox kommunal xidmətlər və elektrik enerjisi istehsalı üçün istifadə olunur. Lakin yerli kömür yalnız ölkənin elektrik ehtiyaclarının 50% -ni təmin edir, buna görə Ukraynanın Rusiya və Polşadan idxal etmək tələbatı var. 2013-cü ildən etibarən Ukrayna hökuməti polad sektorunda istifadə olunan təbii qazın və bir sıra digər iqtisadi sektorların kömürlə əvəz edilməsini planlaşdırır. Kömür, 2014-cü ildə Ukraynanın elektrik enerjisi istehsalının 38% -ni təmin edib. 2016-cı ildə əhali 15,648 milyon ton kömür və 1,467 milyard dollarlıq antrasit idxal edib. Ukraynadakı mövcud böhrandan bir il əvvəl, 2013-ci ildə, Ukrayna 500 min ton kömür ixrac edib və 25 milyon ton idxal edib.
Mədən təhlükəsiziyi
Mədən təhlükəsizliyi geoloji və insan faktorlarının nəticəsidir. Ukraynanın kömür mədənlərinin geologiyası əlverişsizdir: tikiş qalınlığı nazik, dərin və metan yayılmışdır. Donbasın kömür mədəni təbii tükənmələr nəticəsində yüksək iş dərinliyi (300-dən 1200 m-ə qədər) ilə, yüksək səviyyəli metan partlayışları, kömür tozu partlayışı  ilə əlaqədar olaraq dünyada ən təhlükəli mədən sayılır. İqtisadi baxımdan qeyd edildiyi kimi, "1991-ci ildən 300-yə qədər mədən işlədilir" Ukrayna mədənləri, aşağı gəlirliliyi səbəbindən kapital sərmayələri cəlb etməyib. Nəticədə, kömür qazılması üçün istifadə edilən maşın və proseslər iyirmi yaşındadır. Bu onu göstərir ki, burada mədənlər az təhlükəsizdir və daha çox mədən işçiləri tələb edir. Zasyadko mədəni buna misal ola bilər. 2007 ci il Zayadko mədən faciəsi nəticəsində 101, 2005-ci ildə baş verən faciə nəticəsində isə 17 nəfər həlak olmuşdur.
Tikanlı qaratikan
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio iscoensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Vaqif Məmişov
Məmişov Vaqif İmamqulu oğlu  — "Konrad" Şirkətlər Qrupunun prezidenti, Rusiyanın Şimal-Qərb Federal Dairəsi üzrə Ümumrusiya Azərbaycanlıları Konqresinin vitse-prezidenti, Sankt-Peterburqda Azərbaycan Milli-Mədəni Muxtariyyətinin sədri.
Gəncə Tibb Kolleci
Gəncə Tibb Kolleci (əvvəlki adı: Gəncə Tibb Məktəbi) — Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyində olan orta-ixtisas təhsili müəssisəsi
Tarixi
Əvvəlki adı Gəncə Tibb Məktəbi olmuş və 16 iyun 2010-cu ildən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarına əsasən hazırkı ad ilə adlandırılmışdır.
İxtisaslar
Kollecdə aşağıdakı ixtisaslar üzrə mütəxəssislər hazırlanır:
Vaqif Məmişov
Həyatı
1996-cı ildə “Vətən qarşısında xidmətinə gorə” II dərəcəli ordenlə və “Sankt-Peterburqun 300 illiyi” xatirə medalı ilə təltif olunmuşdur.
Vaqif Məmişov Dünya Azərbaycanlılarının həmrəyliyi sahəsində fəaliyyətinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 mart 2006-cı il Sərəncamı ilə Vaqif Məmişov "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilib.
Ərmənət
Ərmənət (keçmiş adı Oğuzyeri) — Azərbaycan Respublikasının Oğuz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 15 km şimal-şərqdə, Xalxal kəndinin şərqində, Baş Qafqaz silsiləsinin cənub ətəyindədir. Xalxal inzibati ərazi dairəsinə daxildir.
Kəndin əhalisi (749 nəfər) taxılçılıq, heyvandarlıq və bağçılıqla məşğul olur. Kənddə orta məktəb, klub, kitabxana, 50 yerlik ATS, tibb məntəqəsi var. Qədim tarixi olan məşhur Qovurqala (Xaçmaz Qovurqalası) kəndin şimalındakı Qaladağın zirvəsindədir. Kənddə ticarət və iaşə obyektləri var. Ərmənətə Oğuz-Xalxal avtobus marşrutu ilə getmək olur.
Toponimikası
Ərmənət oyk, düz. Oğuz rayonunun Xalxal i.ə.v.-də kənd. Qaladağ dağının ətəyindədir. Keçmiş adı Oğuzyeri olmuşdur. Məşhur Oğuzlar qəbri bu ərazidə yerləşir. Kəndin əhalisi keçmiş Yazıqırağı kəndindən çıxmış ailələrdən ibarətdir.
Oykonim, ehtimal ki, orman (meşə) sözünə -ət şəkilçisini əlavə etməklə yaranmışdır; mənasını isə "ormanat", yəni "ormanlıq", "meşəlik" kimi açıqlamaq olar.
Suparibağ
Suparibağ — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
İctimai Radio
İctimai Radio — Azərbaycanda fəaliyyət göstərən radiostansiya. “İctimai radio”nun yayımı İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti tərəfindən bütün ölkə üzrə həyata keçirilir və Abşeron Yarımadası nda 90 FM dalğasında yayımlanır.
Suparibağ
Din
Kənddə Suparibağ kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
İctimai Radio
Tarixi
İlk yayımı 2006-cı il yanvarın 10-da həyata keçirilmişdir.
Çors sultanlığı
Çors sultanlığı — Cənubi Azərbaycanda yerləşirdi.
Kefken adası
Kefken adası (, əvvəllər — Dafnusiya (Δαφνουσία) — Qara dənizdə, Türkiyə sahillərində yerləşən ada. Kocaeli ili, Kandıra ilçəsi ərazisinə daxildir. İlk əvvəllər Afina dəniz ittifaqının (431 b.e.ə) ərazisi olmuşdur. Antik dövrdə Apolloniya və Tinias adlarını aşımışdır.
İctimai Radio
Struktur
Departamentlər
Çors sultanlığı
Tarixi
XVIII əsrin əvvələrində Çors sultanlığının hakimi Şərəf xan idi. Əhməd xan Bayatın hakimiyyəti dövründə bu sultanlıq Maku xanlığına birləşdi.
Kefken adası
2012-ci il məlumatına görə adada 1364 nəfər yaşayır.
İlyas Babayev (ornitoloq)
Həyatı
İlyas Rəzzaq oğlu Babayev 25 avqust 1949-cu ildə Lerik rayonunun Nuravud kəndində anadan olmuşdur. 1957-ci ildə həmin kəndin 8 illik məktəbinin 1-ci sinfinə daxil olub. 1967-ci ildə Lerik rayon orta məktəbini bitirib. 1968-ci ildə Sovet ordu sıralarına çağırılıb. 1970-ci ildə ordu sıralarından tərxis olunub. 1971–1974-cü illərdə Bakı şəhərində tikinti idarələrində fəhlə işləyib. 1972-ci ildə S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin Biologiya fakültəsinin axşam şöbəsinə daxil olub. 1974-cü ildən Azərbaycan Dövlət Universitetinin Biologiya fakültəsinin axşam şöbəsindən qiyabi şöbəsinə keçib. 1974-1975-ci dərs ilində Lerik rayonunun Züvüç kənd orta məktəbində, 1975-1976-cı dərs ilindən 1979-cu ilədək isə Lerik rayonunun Nuravud kənd orta məktəbində kimya və biologiya müəllimi işləyib. 1978-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetini bitirib. 1978-ci ildə Azərbaycan SSR EA Zoologiya İnstitutunda Ornitologiya ixtisası üzrə istehsalatdan ayrılmamaq şərti ilə aspiranturaya daxil olub. 1981-ci ildə aspiranturanı bitirib. 1979-1992-ci illərdə Zoologiya İnstitutunda Ornitologiya laboratoriyasında laborant və kiçik elmi işçi vəzifəsində işləyib. 1990-cı ildə biologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almaq üçün Moskva şəhərində Ümumittifaq Təbiəti Mühafizə və Qoruqların İşi elmi tədqiqat İnstitutunda “Azərbaycanın Cənub-Şərqində nadir, nəsli kəsilməkdə olan quş növləri və onların qorunması (Azərbaycanın Qırmızı kitabına dair materiallar)” mövzusunda dissertasiya işini müdafiə edib. 1996–2016-cı illərdə Zoologiya İnstitutunda Zooloji muzeyin direktoru vəzifəsində işləyib. 2016-cı ildən Zoologiya İnstitutunda Ornitologiya laboratoriyasının müdiri vəzifəsinə təyin olunub.
“Azərbaycanın su və sahil quşlarının müasir ekoloji vəziyyəti” mövzusunda doktorluq dissertasiyası üzərində işləyir.
Respublikamızın ornitofaunasına aid uğurla yerinə yetirilmiş 8 elmi-tədqiqat işinin rəhbəri olmuşdur. Hal-hazırda isə “Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunun Cənub hissəsində qaraördəklərin və pazdimdiklərin müasir vəziyyətinin öyrənilməsi” elmi-tədqiqat işinin rəhbəridir. Azərbaycanın ayrı–ayrı təbii vilayətlərində nadir quş növlərinin müasir vəziyyətini müəyyən etmiş və onları qorumaq üçün hazırladığı tövsiyələr Dövlət Təbiəti Mühafizə orqanları tərəfindən həyata keçirmək üçün qəbul edilmişdir. Tədqiqatlarının nəticələrindən beynəlxalq səviyyədə yazılmış kitablarda istifadə edilmişdir.
İ.R.Babayev 106 elmi əsərin, o cümlədən, 3 kitabın, 2 monoqrafiyanın, 1 elmi-metodiki tövsiyənin, Azərbaycan Respublikası Milli Atlasının müəlliflərindən və Azərbaycanın “Qırmızı Kitab”ının  tərtibçilərindəndir. Heyvanlar aləminin elektron variantı üçün hazırladığı 65 məqaləsi çapdadır. CITES konvensiyasına daxil etmək üçün 24 quş növü haqqında hazırladığı elmi məlumatlar bəyənilərək qəbul edilmişdir. Quş qripi virusu ilə əlaqədar olaraq su- bataqlıq quşlarının əsas toplantı yerlərini müəyyən etmiş və xəritələşdirmişdir. Direktor olduğu dövrdə, muzeydə “Azərbaycanda zoologiya elminin inkişafında mühüm rolu olan alimlər” bölməsini yaratmış, ekspozisiya fonduna 356 yeni eksponat daxil etmiş və onurğalı heyvanların kataloqunu hazırlamışdır.
Onun rəhbərliyi altında üç qrand layihəsi uğurla yerinə yetirilmişdir. 25-dək beynəlxalq layihələrin yerinə yetirilməsində ekspert-ornitoloq kimi iştirak etmişdir (Hal-hazırda BP şirkətinin təşəbbüsü ilə "Səngəçal terminalı ətrafında quşların monitorinqinin aparılması" adlı beynəlxalq layihənin icrasında ekspert ornitoloq kimi iştirak edir.). Zoologiya İnstitutunun Elmi Şurasının və Dissertasiya Şurası üzrə elmi seminarın, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Elmi–texniki Şurasının üzvüdür. “Quşların Ekologiyası və Mühafizəsi” İctimai Birliyinin sədridir.
Çoxillik səmərəli elmi fəaliyyətini nəzərə alaraq, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası tərəfindən Fəxri Fərmanlarla və ATMC tərəfindən Təbiətin Mühafizəsində aktivliyinə görə “Xatirə” medalı ilə təltif edilmişdir. Zəhmətkeş tədqiqatçı kimi kollektivin hörmətini qazanmışdır. Ailəlidir, 4 övladı var.
Senecio carroensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Angry Birds
Angry Birds — mərkəzi Finlandiyada yerləşən Rovio Mobile tərəfindən mobil cihazlar üçün təkmilləşdirilən oyun. 2009-cu ilin dekabr ayında Apple iOS üçün təkmilləşdirilən oyun daha sonra digər platformalarada uyğunlaşdırıldı. Məsələn Facebookda oynanıla bilər, internet saytlardan demoları yüklənilə bilər və Google Chrome istifadəçilərinə xüsusi, veb mağazasından Chrome-a əlavə edilə bilər. Oyun, yaşıl donuzların quşların yumurtalarını oğurlamasıyla başlayır. Buna qəzəblənən quşlar donuzları yox etməyə çalışırlar.
Oyunun məqsədi
Oyunda məqsəd sahib olduğunuz quşları quşatanla çəkib-atmaqla donuzları öldürməkdir. Rio versiyasında isə həbs olunmuş quşları sərbəst buraxmaq və ya meymunları öldürməkdir. Bəzi hissələrdə gizli qızıl yumurtalar vardır. Yumurtaları toplayaraq yeni hissələr açıla bilər. Bəzi hissələrdəki donuzların zirehi vardır, bu donuzları öldürmək daha çətindir.
Qobustan qiyamı (1999)
300px|thumb|right|Qobustan qiyamı Qobustan qiyamı — 7 yanvar 1999-cu ildə Qaradağ rayonunun Qobustan qəsəbəsindəki həbsxanada aralarında general da olmaqla bir qrup məhkumun qaldırdığı qiyam.
Haqqında
1999-cu ilin yanvarında Qobustan həbsxanasında 11 məhbus, əsasən dövlət çevrilişinə cəhddə təqsirli bilinən keçmiş hərbçilər qiyam qaldırır. Onların ikisi silah ələ keçirmək istəyəndə öldürülür. Dustaqlar 28 girov və silah götürə bilir. Qiyamçı dustaqlar ölkədən çıxmaq üçün onlara nəqliyyat verilməsini tələb edir. Həmin vaxt hüquq-mühafizə orqanları həbsxanada xüsusi əməliyyat keçirdir. Girovlardan biri və 9 məhbus öldürülür.
Qiyam zamanı öldürülənlərdən biri də 1993-cü ilin avqustunda Azərbaycan Respublikasının müdafiə naziri olmuş Vahid Musayev olmuşdur.
Qiyam zamanı Qobustan həbsxanasında xidməti vəzifəsini yerinə yetirərkən həbsxanada baş verən hadisə zamanı Mixail Aleksandroviç Slesaryov dərhal əməliyyat qrupu yaradaraq, qiyamı yatırmağa müvəffəq olur. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 12 yanvar 1999-cu il tarixli 73 saylı Fərmanı ilə Mixail Slesaryova "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" fəxri adı verilir.
Satsivi
thumb|right|Qoz sousu
Qaratikan
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 1.5-3 (5) m olan olduqca tikanlı koldur. Bir neçə gövdəyə malikdir, budaqları əyri-üyrü, çılpaq qonur rəngdədir. Yarpaqları 2-4.5 sm, növbəli, elliptik və ya çəpinə yumurtavari, qıraqları xırdadiş mişarvaridir, üstdən çılpaq, tünd yaşıl rəngdə, parıltılı, altdan açıq yaşıldır. Yarpaqlarının saplaqları 10 mm qədər, oturacağında biri düz, digərinin ucu qırmaq kimi əyilmiş iki möhkəm tikan vardır. Xırda, ulduzvari sarımtıl rəngli çiçəkləri, salxımvari qoltuq çiçəkqrupunda birləşmişlər. Meyvəsinin diametri 19-22 (27) mm, 3-yuvalı, 3(2) toxumludur açılmayandır. Yetişdikdə sarımtıl, sonradan açıq- və qonur mixəyi rəngdədir, uzun qanadı dərivari, qıraqları dalğalıdır. Toxumları yumru, bir qədər yastıtəhər, tünd-mixəyi və ya qonur mixəyi rəngdə,parıltılıdır. May-iyunda çiçəkləyir, avqust-oktyabr aylarında meyvə verir.
Yarpaq
Yarpaqlarının uzunluğu 2-4,5 sm-dir, növbəli düzülmüşdür, dəyirmi, ellipsvari və ya köndələn-yumurtaşəkillidir, küt və yaxud sivriləşmişdir, qaidə hissəsində dəyirmi və ya dayaz ürəkşəkillidir, kənarları dairəvi xırdamişarvaridir, üst tərəfdən tünd-yaşıl, çılpaq və parlaqdır, alt tərəfdən açıq-yaşıl rəngdədir, üç əsas damarı vardır. Yarpaqların saplaqları qısadır, uznluğu 10 mm-dir, qaidə hissəsi iki ədəd sərt tikanlıdır, onlardan biri düzdür və yuxarıya doğru yönəlmişdir, o birisi isə qarmaqşəkilli aşağıya doğru əyilmişdir.
Çiçək
Çiçəkləri xırdadır, ulduzşəkillidir, sarımtıl rəngdədir və qoltuq salxımşəkilli çiçək qrupunda toplanmışdır.
Meyvə
Meyvəsinin diametri 19-22 (27) mmdir, 3 yuvalıdır, 3 (2) toxumludur, yetişəndə sarımtıl rəngdə olur, daha sonra açıq-qəhvəyi
və qonur-qəhvəyi rəng alır, açılan deyil; halqaşəkilli qanadı qalın dərilidir. Toxumları dəyirmidir, azacıq yastılaşmış, parlaqdır, tündqəhvəyi və ya qonur-qəhvəyi rəngdədir.
Çiçəkləməsi
May-İyun
Meyvə verməsi
(İyul) Avqust-Oktyabr
Azərbaycanda yayılması
Samur-Şabran oval., BQ (Quba), Qobustan, BQ şərq, BQ qərb, Kür-Araz oval., Kür düz., KQ şimal, KQ mərkəzi, KQ cənub, Nax.düz., Nax.dağ.,
Lənk., Muğ.-Lənk. oval. Aşağı, bəzən orta dağ qurşağına qədər ( 1500 m-ə qədər d.s.y..)
Yaşayış mühiti
Quru daşlı, çınqıllı və gilli yamaclarda və düzənlərdə rast gəlinir. Məhv olmuş meşələrdə cəngəlliklər əmələ gətirir və seyrək arid meşəliyinin tərkibində və kserofit kol cəngəlliklərində rast gəlinir.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Qaratikandan canlı hasar kimi istifadə olunur. Çiçəkləmə zamanı yaxşı bal verən bitkidir, dekorativ koldur, yarpaq və qabığı xalq təbabətində sidikqovucu vasitə kimi istifadə olunub.
Ekoloji qrup və bitdiyi yerlər
Kserofitdir, meşə-kol və dağ-kserofit bitkilik tiplərində rast gəlir. Quru daşlı, çınqıllı, qilli yamaclarda və düzənliklərdə çox vaxt cəngəlliklər əmələ bitir.
Kimyəvi tərkibi
Qaratikan saponin, flavonoid, C vitamini, aşı maddələri, alkaloid və steroidlərlə zəngindir.
Təsiri və tətbiqi
Eksperimental və xalq təbabətində, eləcə də Bolqarıstanda geniş tətbiq edilir. Əsasən göz, ağciyər, dəri xəstəliklərinə qarşı və ishal zamanı istifadə olunur. Diuretik, işlədici, büzüşdürücü və hipotenziv təsirə malikdir. İstifadə olunan hissələri. Müalıcə məqsədi ilə bitkinin yarpaqları, meyvələri, toxumları, kökü və qabığı istifadə edilir.
İstifadə formaları
Dəmləmə və toz (toxumlar).
Yayılması
BQ qərbi, BQ şərqi, BQ Quba sahəsi, Samur-Dəvəçi ovalığı, Qobustanın rayonlarında arandan orta dağ qurşağına kimi yayılmışdır. Quru daşlı, çınqıllı, qilli yamaclarda və düzənliklərdə çox vaxt cəngəlliklər əmələ bitir.
Digər faydalı xüsusiyyətləri və istifadəsi
Dekorativ, bal verən və boyaq bitkisidir. Canlı çəpər kimi və yamacları bərkitmək üçün istifadə edilir.
Debauchery
thumb|Debauchery, 2015 Debauchery — 2000-ci ildə Almaniyanın Ştutqart şəhərində Maggotcunt adı ilə yaranmış death metal qrupudur. Qrupun yaradıcısı Tomas, amerikan metal qrupu olan W.A.S.P.-ın «The Crimson Idol» adlı albomundakı bir mahnıdan eşitdiyi sözdən sonra qrupun adını Debauchery olaraq dəyişdirməyi qərara alır. Əvvəlcə qrupun iki üzvü var idi: Tomas Qurrat (vokal, gitara, bas gitara) və Deni (zərb alətləri). Amma Deni, 2006-cı ildə Tomasla səhnədə dava etdiyi üçün qrupdan ayrıldı. Buna görə də, Toması Debauchery-nin tək rəsmi üzvü hesab etmək olar. Konsertlər və albomların studiya yazıları üçün Tomas müvəqqəti musiqiçilərlə çalışır.
Tomas Qurrat, 2010-cu ildə onun öz qrupu olan Debauchery bilinənə qədər Ştutqartın ən nüfuzlu kollecində fəlsəfə müəllimi işləyirdi. Lakin işlədiyi kollecdən onun belə bir qrupu olduğunu öyrəndikləri zaman Qurrat'ın qarşısına iki seçim qoyuldu: ya dərs dediyi kollecdə müəllim olaraq qalmalı ya da öz yaradıcılığna davam etməli idi. O isə ikincini seçdi və dərs dediyi kollecdən ayrıldı.
Qrupun musiqi stilində rok-n-roll rifflər, melodik gitaralar və klaviş soloları əsas yeri tutur. Vokalist Tomas Qurrat mahnılarında daha çox brutal vokala geniş yer versə də, 2013-cü ildə işıq üzü görən «Kings Of Carnage» adlı son albomunda təmiz vokalı üstünlük təşkil edir. Qrup mahnı sözlərində daha çox ölüm və müharibə mövzularına toxunur.
Mahnıların başlanğıcında eyni sətrin təkrarı qrupu özünəməxsus xüsusi xəttidir. Nümunə kimi «Kill Maim Burn», «Back In Blood», «Blood For The Blood God» və başqa mahnılarını misal göstərmək olar. Bu həm də, müxtəlif ölkələrdən olan dinləyicilər üçün mətnin daha asan yadda qalması üçün edilir.
Canlı çıxışlarında qrup, tez-tez qanı təqlid edən rəngli kraskalardan və xüsusi makyajdan istifadə edir. Qrup çoxsaylı tematik musiqi festivallarında iştirak etməklə yanaşı, praktik olaraq bütün il boyunca aktiv konsert fəaliyyəti göstərir.
Aqarista
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Miqdad ibn Əmr
Miqdad ibn Əmr əl-Kindi — Məhəmməd peyğəmbərin (s) səhabəsi, Dörd sadiq səhabədən biri.
Həyatı
Əmr ibn Səlbənin oğlu Miqdad Bəhra adlı qəbilələrində bir nəfəri qətlə yetirərək Kindi qəbiləsinə qaçır, onlarla əhd bağlayaraq “Miqdad Kindi” adlanır. Həmin qəbilədə də bir nəfəri öldürərək Məkkəyə yollanır, Əsvəd ibn Əbd Yəğus adlı bir şəxslə əhd-peyman bağlayır. Bəni-Zəhrə qəbiləsindən olan bu şəxs Miqdadı cahiliyyət adətləri əsasında oğulluğa götürür. Bundan sonra Miqdad “Miqdad ibn Əsvəd” adlanır. Sonralar “Onları öz atalarının adı ilə çağırın, bu, Allah yanında ədalətə daha yaxındır” ayəsi nazil olduqda Miqdad “Miqdad ibn Əmr” adlandırıldı. Miqdadın kunyəsi Əbu-Məbəd idi. Miqdad hündür boylu, cüssəli qiyafəyə malik bir şəxs idi.
Miqdad İslam dinini ilk qəbul edənlərdən və Həbəşəyə hicrət edənlərdəndir. Az bir müddətdən sonra Həbəşədən Məkkəyə qayıdan Miqdad, Peyğəmbər (s) Mədinəyə mühacitər etmək istədikdə müsəlmanlar kimi Məkkəni tərk edə bilmədi.
Miqdadın fəzilətləri
İmam Sadiq (ə) buyurur: “Miqdadın bu ümmətin arasındakı məqamı Qurandakı Əlif hərfi kimidir ki, heç bir şey ona birləşmir”
Miqdad Mədinədə Peyğəmbərin (s) əmisi qızı, Zubəyr ibn Haris ibn Əbdül-Müttəlibin “Zubaə” adlı qızı ilə ailə qurur.
İmam Sadiq (ə) buyurur: “Allahın Rəsulu (s) Zubəyr ibn Harisin qızı Zubaəni Miqdadla evləndirdi ki, izdivaclar asan baş tutsun və camaat bu işdə də Allah Rəsuluna (s) iqtida edərək Allah yanında onların ən əzizinin təqvalı olduğunu bilsinlər.”
Miqdad Peyğəmbərin (s) xidmətində
Bədr müharibəsi başlamamışdan öncə Allahın Rəsulu (s) çox narahat və nigaran idi. Məsləhətləşmək üçün səhabələri topladıqda, bəziləri məyusedici sözlər danışmağa başladı. Miqdad ayağa qalxaraq deyir: “Ey Allahın Rəsulu (s)! Məmur seçildiyiniz yerə gedin, biz də Sizinləyik. Bəni-israilin Musaya (ə) “Sən Allahınla gedib düşmənlərlə düyüşün, biz burada əyləşmişik” dedyini demirik. Biz Səninlə birlikdə döyüşə gedəcəyik. And olsun Səni haqqa məbus edən Allaha, əgər dənizin dibinə də girsən, Səninlə birgəyik.” Peyğəmbər (s) onun barəsində dua etdi.
Bədr döyüşündə Miqdadın böyük əməyi oldu. Bu müharibədə müsəlmanların cəmi üç atı var idi. Həmin atlardan biri, “Bəzcə” və ya “Səbhə” adlı at Miqdada məxsus idi. (“Yəsub” adlı at Zubəyr, “Səbl” adlı at Mərsəd ibn Əbi Mərsəd Ğənəviyə məxsus idi.)
Miqdad səqifədə
Miqdad Əbu-Bəkrə etiraz edən on iki nəfərdən biridir. Miqadad səqifədə ayağa qalxaraq dedi: “Ey Əbu-Bəkr, öz nəfsinə diqqət et, özün barəndə düşünüb günahların üçün ağla ki, bu sənin üçün yaşayışında və ölümündə daha yaxşıdır. Allahın və Peyğəmbərinin (s) təyin etdiyi bu əmri öz sahibinə geri qaytar. Dünyaya söykənmə, onun alçaq şəxsləri səni qürurlandırmasın. Tezliklə dünyan məhv olub Allahına tərəf qayıdacaqsan və əməlinin qarşılığını alacaqsan. Sən özün bilirsən ki, bu iş (Xilafət) Əliyə (ə) məxsusdur. O, Peyğəmbərdən (s) sonra onun sahibidir. Sənə nəsihət verdim. Bəlkə nəsihətimi qəbul etdin.”
Ocotea foetens
(Ocotea foetens) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Miqdad ibn Əmr
Miqdad Peyğəmbərdən (s) sonra
Allahın Rəsulu (s) dünyasını dəyişdikdən sonra Miqdad daim Əmirəl-Möminin Əlinin (ə) xidmətində dayanaraq, Əhli-Beytin (ə) qəsb olunmuş hüququnu müdafiə edirdi.
Şəbi nəql edir ki, Osmanın xəlifə seçildiyi şura təşkil olunduqda camaat daruş-şurada (şura evində) toplaşdılar. Miqdad ora gəlib dedi: “Ey camaat! Dediklərimə qulaq asın. Mən Miqdad ibn Əmrəm. Deyirəm əgər Əliyə (ə) beyət etsəniz, eşidib itaət edəcəyik. əgər Osmana beyət etsəniz eşidib itaət etməyəcəyik.” Əbdullah ibn Rəbiə ibn Muğeyrə Məxzumi ayağa qalxaraq dedi: “Əgər Osmana beyət etsəniz, eşidəcək və itaət edəcəyik. Əgər Əliyə (ə) beyət etsəniz eşidəcək amma itaət etməyəcəyik. ” Miqdad dedi: “Ey Allahın, Peyğəmbərinin (s) və Allah kitabının düşməni, saleh camaat sənin sözünü qəbul etməyəcək.”
Əbdullah dedi: “Sənin kimi birisi qureyşin işinə müdaxilə etməyə cürət edə bilməz.” Şura günü Miqdad dedi: “Məni özünüzlə birgə şuraya daxil edin.” Qəbul etmədilər. Dedi: “Yaxınlığınızda olmağıma icazə verin.” Qəbul etmədiklərində Miqdad dedi: “İndi ki, mənim bu iki istəyimi qəbul etmirsiniz, Bədr müharibəsində və beyəti-rizvanda hazır olmayan, Uhud muharibəsindən qaçanla (məqsədi Osman idi) beyət etməyin.” Osman dedi: “Əgər mən xəlifə olsam, Səni əvvəlki vəziyyətinə qaytaracağam. (qulluğa)”
Şəbi deyir: “Şuradan bir gün sonra Miqdad osmanı xilafətə çatdıran Əbdur-rəhmanla rastlaşdı. Onun əlindən tutaraq dedi. Əgər bu işi dünyaya xatir etmisənsə, Allah malını artırsın. Əbdur-rəhman dedi: qulaq as, qulaq as... Miqdad dedi: Qulaq asmıram. Əlini onun əlindən çəkərək getdi. Bundan sonra Həzrət Əlinin (ə) xidmətinə gedərək dedi: Qalx və döyüş ki, Səninlə birgə döyüşək. Əli (ə) buyurdu: Tərəfdarlarımız olmadan kiminlə vuruşaq, Allah sənə rəhmət etsin.”
Miqdad və Əhli-beytin (ə) məhəbbəti
Miqdad dedi: Allaha and olsun, haqq əmr edən və ədalətli bir şəxsi məhrum və tərk etdin. Allaha and olsun, əgər qureyşin əleyhinə döyüşmək üçün köməyimiz olsaydı, Bədrdə və Uhuddə vuruşduğumuz kimi vuruşardıq. Əbdur-rəhman dedi: Anan matəmində əyləşməsin, ehtiyatlı ol ki, camaat bu sözlərini eşitməsin. Fitnə v təfriqə salan olmağından qorxuram. Miqdad dedi: Haqq və Vəlilərinə tərəf dəvət edən şəxs fitnə və təfriqə salan ola bilməz. Fitnəkar o şəxsdir ki, camaatı batilə salıb və nəfsi istəklərini haqqdan önə keçirib. Əbdur-rəhmanın əhvalı dəyişdi, ayağa qalxıb dedi: Əgər məqsədinin mən olduğumu bilsəydim, səninlə münasibətim başqa cür olardı. Miqdad dedi: Ey Əbdur-rəhman, məni hədələyirsən?! Sonra ayağa qalxıb çıxıb getdi.
Həzrət Əlinin (ə) şiələri Osmanı xilafəti qəsb etməkdə günahkar bildiklərindən onun işlərindən də nifrət edirdilər. Osman da Əli (ə) və yaxınlarına qarşı xüsusi “həssasiyyətlə” yanaşırdı. Onları növbənöv məhrumiyyətlərə və əzablara düçar edirdi. Əbazər Qəffarini Rəbəzə çölünə sürgün etdi. Əmmara zərbə vurdurduğundan sinəsində çat əmələ gəlmişdi. Əbdullah ibn Məsudun dişlərini sındırdı və Miqdada hədə-qorxu gəldi.
Miqdadın vəfatı
Miqdad ölüm ayağında olarkən ölümü barəsində Osmana xəbər verilməməsini vəsiyyət etdi. Miqdad hicrətin 33-cü ilində 70 yaşında Mədinənin bir fərsəxliyində yerləşən “Cərf” adlı məntəqədə dünyasını dəyişdi. Müsəlmanlar Miqdadın cənazəsini Mədinəyə gətirərək dəfn etdilər. Əmmar Yasirin Onun cənazəsinə namaz qıldığı nəql olunub.
Senecio isernii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mingəçevir Tibb Kolleci
Mingəçevir Tibb Kolleci (əvvəlki adı: Mingəçevir Tibb Məktəbi) — Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyində olan orta-ixtisas təhsili müəssisəsi
Tarixi
Əvvəlki adı Mingəçevir Tibb Məktəbi olmuş və 16 iyun 2010-cu ildən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarına əsasən hazırkı ad ilə adlandırılmışdır.
İxtisaslar
Kollecdə aşağıdakı ixtisaslar üzrə mütəxəssislər hazırlanır:
Şağlazüzə
Şağlazüzə — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Etimologiyası
Talış dilində şaqla (səğol) «çaqqal», zuzə «ulaşan» deməkdir (Çaqqal ulaşan kənd).
Şüvəlan
Şüvəlan — Azərbaycan Respublikasının Xəzər rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
Tarixi
Şüvəlan Bakının ənənəvi 32 kəndindən və Xəzər rayonunun 11 inzibati ərazi bölgüsündən biri.
Şüvəlan” sözü buranın coğrafi şəraiti ilə əlaqədar olaraq yaranıb. Farsca "şiv” sözünün mənası eniş, "lan” isə məkan deməkdir.
Təhsil
Qəsəbədə 7 orta ümumtəhsil məktəb fəalliyyət göstərir. Heydər Əliyev fondunun dəstəyi ilə Şüvəlanda yerləşən bir çox məktəblər yenidən qurulmuşdur.
Şüvəlanda dəniz kənarı çimərliklər üçün olduqca əlverişlidir. Dəniz kənarına yaxın yerlərdə uşaqlar üçün yay düşərgələri də fəaliyyət göstərir. Bu düşərgələrdən biri də Çingiz Mustafayev adına düşərgədir. Eyni zamanda qəsəbədə yenicə açılmış Mədəniyyət sarayında uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş dərnəklər var.
Əhalisi
28 500 nəfərdən çoxdur.
Galeodes (cins)
Galeodes — Bövlər dəstəsinə, Galeodidae fəsiləsinə aid cins. Cinsə ümumilikdə 175 növ daxildir.
Jenşen
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Jenşen şəfalı bitki kimi yüz ildən çoxdur ki, istifadə edilməkdədir. Çin  ölkələrində becərilsə də vətəni Çənubi Amerikanın qərb hissəsi hesab edilir. XIX əsrdən bu bitkinin kökləri və yarpaqları ABŞ-də ağdərililər tərəfından müalicə məqsədilə Çin və Hong-Konglu tacirlərə satılır. Nyu-York və Kanadanın Ontario bölgəsində yayılmışdır. Ancaq məşhurluğu və şəfalı bitki kimi tez-tez istifadə edilməsinə məruz qalması, çox toplanması səbəbindən məhvolma altındadır. Artıq ABŞ ilə Kanadanın bir çox sahələrində çətin rast gəlinən hala gəlmişdir. Yeni şəhərsalma, marallar tərəfindən istehlak edilmə də həyat sahələrinin daralmasına gətirib çıxarmışdır.
Mattyu Villok
Mattyu Antoni Villok (20 avqust 1996, London, İngiltərə) — İngiltərə təmsilçələrindən olan Mançester Yunayted klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar İngiltərə futbolçusudur.
Lanç qutusu (film, 2004)
Lunch Box – 2004-cü ildə istehsal olunmuş Yaponiyanın erotik filmidir.
Məzmun
Film 35 yaşlı cavan və lal Aikonun sevgi macəralarından danışılır.
Archeria traversii
(Archeria traversii) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hərsin
Hərsin — İranın Kirmanşah ostanının şəhərlərindən və Hərsin şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 51,562 nəfər və 12,001 ailədən ibarət idi.
Senecio caryophyllus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ocotea gabonensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Samosir adası
Samosir — Sumatra adasının şimalında, Toba gölü daxilində yerləşən ada. Vulkanik mənşəlli adadır. İnzibati baxımından Samosir dairəsinə daxildir. Ada sönmüş Toba vulkanının kalderasıdır.
Təsviri
Ada 640 km² əraziyə sahibdir. O göldə yerləşən 5-ci ən böyük adadır. Üstəlik digər adada yerləşən ən hündür adadır. Qərbdən Panqururan şəhəri ilə Tele şəhərləri süni bərzəxlə birləşirlər.
Turizm
Ada turistlər arasında özünün təbiəti və batakların mədəniyyəti ilə məşhurdur. Turistik obyektlərin çoxu Tukyuk bölgəsində yerləşir. Ora Panqururandan gəlmək mümkündür. Yerlilər demək olar ki, ingiliscə sərbəst danışırlar.
Ezel Kılıç
Ezel Kılıç (d. 1961, Edirne) — Türk rəssam, keramika sənətçisi və heyvan hüquqları müdafiəçisi.
Həyatı
1961-ci ildə Ədirnədə əslən Bolqarıstan immiqrantı Türk ailənin qızı olaraq doğuldu. Anadolu Universitetini bitirib.
Çəkdiyi Atatürk mövzulu və portret tərzi bədii şəkilləriylə bilinməkdə olub əsərləri bəzi Dövlət qurumları və kolleksiyalarda var.
Həyatını Eskitaşlı, Lüleburgazda davam etdirən sənətçi özünü küçə heyvanlarını qorumağa həsr etmiş bir hayvansever olaraq da ön plana çıxmaqdadır.
Siyətük
Etimologiyası
Talış dilində siyə (siya) "qara", tük "çəltik əkilən sahə", "biçarlıq" deməkdir (Qara biçarlıq kəndi).
24 yanvar
1600-cü ildən əvvəl
thumb|[[Adrian]]
1901–cari
thumb|[[Həzi Aslanov]]
Brem Stokerin Drakulası (film, 1992)
Brem Stokerin Drakulası — 1992-ci ildə istehsal olunmuş ABŞ filmidir.
Şəki Tibb Kolleci
Şəki Tibb Kolleci (əvvəlki adı: Şəki Tibb Məktəbi) — Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyində olan orta-ixtisas təhsili müəssisəsi
Anatoli Lyadov
Anatoli Konstantinoviç Lyadov —  XIX əsrin II yarısında fəaliyyət göstərən görkəmli rus bəstəkarlarından biridir. O, özünü həmçinin istedadlı dirijor, pedaqoq, musiqili – ictimai xadim kimi də doğrultmuşdur. Lyadov yaradıcılığının əsasını rus eposunun və folklor musiqisinin nağıl fantastik obrazları təşkil edir. Onun əsərləri üçün dolğun lirika, təbiətin incə təsviri xarakterikdir.
Həyatı
Anatoli Konstantinoviç Lyadov 12 may 1855 -ci ildə Sankt-Peterburq şəhərində musiqiçi ailəsində anadan olmuşdur. 11 yaşında ikən Peterburq Konservatoriyasının daxil olaraq burada Rimski-Korsakovdan praktiki bəstəkarlıq dərsləri almışdır. Lakin dərsləri ötürdüyünə görə 1876-cı ildə təhsil ocağından xaric olunmuşdur. 1878-ci ildə Lyadov yenidən konservatoriyaya daxil olaraq buranı uğurla bitirir. Diplom işi F.Şillerin “Messinskaya nevesta” əsərinin sonuncu səhnəsinə bəstələdiyi musiqi olur.
70-ci illərin ortalarında Lyadovun  “Qüdrətli dəstə” üzvləri ilə tanışlığı baş verir və görkəmli sənətkarlarla ünsiyyət onun yaradıcılığının formalaşmasında xüsusi amilə çevrilir. Bəstəkarın maraq dairəsi genişlənir və Lyadov fəlsəfə, sosiologiya, estetika, klassik və müasir ədəbiyyatlar maraqlanmağa başlayır.
1878-ci ildən etibarən Lyadov Peterburq konservatoriyasında pedoqoji fəaliyyətə başlayır və burada ifaçılara nəzəri dərslər keçir.
70-80-ci illərdə Lyadov dirijor fəaliyyətinə başlayır və musiqi həvəskarları üçün bir sıra konsertlər verir. Onu bir dirijor kimi Rimski-Korsakov, Rubinşteyn və Q.Laroş yüksək qiymətləndirmişdir.
Bu illərdə Lyadov Çaykovski, Qlazunov ilə tanış olur və “belyayevski cümə”lərin iştirakçısına çevrilir. Məhz bu illərdə o, həmçinin bəstəkar kimi şöhrət qazanmağa başlayır. 1874-cü ildən etibarən Lyadovun ilk əsərləri: 4 romans məcmuəsi və “Biryulki” (opus 2) məcmuəsi işıq üzü görür. Lyadovun romansları “qüdrətli dəstə”nin təsiri altında bu janrda yazılmış ilk və yeganə təcrübədir.
“Biryulki” məcmuəsi Lyadovun ilk fortepiano bəstələrindəndir və özündə bir neçə kiçik müxtəlif xarakterli  lakin silsilə şəklində əlaqələndirilmiş pyesləri ehtiva edir. Artıq burada bəstəkarın kameralılıq, yüngüllük və  ecazkarlıq xüsusiyyətləri öz əksini tapır. 1900-cü ilin əvvələrinədək Lyadovun 50 məcmuəsi çap edilmişdir. Bunların çoxu fortepiano üçün yazılmış kiçik pyeslərdir: intermessolar, arabeskalar, prelüdiyalar, ekspromtlar, etüdlər, mazurkalar, valslar və s. Oyuncaq-gəlincik aləminin incə və qeyri adi obrazlarının təsvirini özündə ehtiva edən «Музыкальная табакерка» əsəri xüsusilə tanınmışdır. Predlyudiyalar arasında isə Preludiya op. 11-si minor xüsusilə seçilir. Bəstəkarın melodiyası Balakirevin “40 rus xalq mahnısı” məcmuəsindəki «И что на свете прежестоком» adlı xalq oxumasına yaxındır.
İri həcmli f-no əsərləri sırasına 2 variasiya məcmuəsi daxildir (Qlinkanın “Venesiya gecəsi” romansının və polşa mövzusuna). Məşhur pyeslərdən biri  «Про старину» balladasıdır. Bu əsər Qlinkanın «Руслан и Людмила» operasındakı  və Borodinin “Boqatırskaya simfoniya”sındakı epik obrazlarla eynilik təşkil edir.
80-ci illərin sonlarında bəstəkar yenidən vokal musiqiyə müraciət edərək xalq  lətifələri, nağılları, oxmalarının sözlərinə 3 uşaq mahnılarından ibarət məcmuə bəstələyir.
XIX əsrin 90-cı illərinin sonlarınadək Lyadov xalq mahnılarının işləmələri olə məşqul olur və f-no və səs üçün 4 məcmuə tərtib edir, Balakirev və Rimski-Korsakov ənənələrini davam etdirərək səsaltı polifoniya priyomlarından geniş istifadə edir.
XX əsrin əvvəlllərində Lyadov konservatoriyada nəzəri və bəstəkarlıq siniflərində pedaqoq kimi çalışmağa başlayır. Onun tələbələri sırasında S.Prokofyev, N.Mayakovski, B.Asafyev kimi şəxsiyyətlər də var idi.
1900-cü illərdən başlayaraq Lyadov simfonik musiqiyə müraicət edərək XIX əsr rus klassik musiqi ənənələrinin davamşısı kimi çıxış edir. Bu orkestr miniatürlərində rus xalq nağıllarının süjet və obrazları (Baba-Yaqa, Kikimora) və təbiətin gözəllikləri (Sehirli göl) öz təsvirini tapmışdır. Lyadov bu əsərləri “nağıllı şəkillər” adlandırırdı. Qlinka və “Qüdrətli dəstə” ənənələrinin davamı “8 rus xalq mahnısının orkestr üçün işlənməsi” əsərində öz əksini tapmışdır. Burada bəstəkar xalq mahnılarının – epik, lirik, rəqsvari, mərasim, xorovodniye və s. növlərinin axıcı oxumalarından istifadə edərək rus vətəndaşının daxili aləminin müxtəlif tərəflərini təsvir etmişdir.
Bəstəkar həyatının son illərində ağır itkilər yaşamış və ən yaxın dostları olan əvvəl Belyayev, sonra isə Rimski-Korsakovu itirmişdir. Anatoli Lyadov 28 avqust 1914-cü ildə vəfat etmişdir.
Tbilisi Marriott Hotel
Tbilisi Marriott Hotel – Tbilisi şəhərində yerləşən Marriot otelidi. Otel, Rustaveli prospekti 13 ünvanında yerləşir. Otelin hazırda yerləşdiyi bina, 1911–1915-ci ildə zəngin erməni taciri Mikael Aramyantsın sifarişi ilə lüks otel kimi inşa edilmişdir.
Tarixi
Bina, 1911-ci ildə Rusiya tərəfindən idarə olunan Gürcüstan paytaxtında o cümlədən bütövlükdə Qafqazda ən böyük otel kimi Aleksandr Ozerov tərəfindən layihələndirilmiş, daha sonra isə Mikael Aramyantsın dostu Qavriil Ter-Mikelov tərəfindən yenidən modelləndirilmişdir. Binanın tikintisi 1915-ci ildə tamamlanmış və açılış zamanı o, "Hôtel Majestic" adlandırılmışdır. Birinci Dünya müharibəsi dövründə 1915–1917-ci illərdə bina hərbi hospital kimi istifadə edilmişdir.
1921-ci ildə Gürcüstanın SSRİ tərkibinə qatılmasından sonra binada Həmkarlar İttifaqı fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Binanın zirzəmisində müxtəlif tipli obyektlər fəaliyyətə başlamış, otel binası tipoqrafiya, mağazalar və kinoteatra ev sahibliyi etmişdir. 1939-cu ildə bina əsaslı bərpa edilərək ilkin təyinatı üzrə fəaliyyətə başlamış və Hotel Tbilisi adlandırılmışdır. 1991-ci ildə Gürcüstan vətəndaş müharibəsi zamanı binada yanğın baş vermiş və abidə ciddi zədələnərək yararsız hala gəlmişdir. 1995–2002-ci ildə gürcü memarlar G. Metreveli və V. Kurtişvilinin rəhbərliyi altında binada yenidənqurma işləri aparılmış, 2002-ci ilin sentyabrında isə bina Tbilisi Mariott Oteli kimi faəliyyətə başlamışdır.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Yeddi mərtəbəli otel binasının iki mərtəbəsi yerin altındadır. Binanın zəngin fasadları rustika, massiv yarımdairəvi Korinf orderli pilyastrlar və üçbucaq və yarımdairəvi frontonlar və daş kronşteynlərlə bəzədilmişdir. Binanın Rustaveli prospektinə açılan əsas girişi iki böyük sütunla qeyd edilmişdir. Əsas fasadda həmçinin iri antablement, ballüstradalarla bəzədilmiş parapet çardaq yerləşdirilmişdir.
Binada 110 otaq, 17 syut (iki prezident və vitse-prezident syutları), 8 konfrans zalı, lobbi bar, restoranlar, patio, sağlamlıq mərkəzi vardır.
Adana Ulu məscidi
Adana Ulu məscidi — Adanada yerləşən XVI əsrdən qalma tarixi bir məsciddir. Adana Ulu məscidi adı ilə tanınır.
Ramazanoğulları bəyliyinin şah əsəri olan məscid, şəhərin ən mühüm tarixi tikililərindən biridir. 1998-ci ildə Sabancı mərkəz məscidinin istifadəyə verilməsinə qədər Adananın ən böyük məscidi olma xüsusiyyətini saxlamışdır. Tikintisinə Ramazanoğlu Xəlil Bəy tərəfindən 1509-cu ildə başlanıb. Xəlil Bəyin ölümündən sonra tikintisi oğlu Piri Mehmet Paşa tərəfindən 1541-ci ildə tamamlanıb. Ramazanoğlu Xəlil Bəy və Piri Mehmed Paşa ilə Mehmet Paşanın iki oğlu məscidinin cənub-şərqindəki 1541-ci il tarixli türbəsində dəfn olunublar.
Məscidin memarlığı Səlcuqlu və Məmlük üslubundadır. Divarları qara ağ mərmər daşlarla bəzədilmişdir. Qərb və şərq istiqamətində qapıları var. Qərb qapısı üzərində iki ilan şəkli olan bir günbəz və bir kitaba var. Şərq qapısı üzərində və minbərin üstündə də bir kitabə yerləşir. XVI əsrdən qalma çinilərlə məşhurdur. Mədrəsə, türbə, imarət, darül hədis, darül şəfa, sıbyan məktəbi kimi quruluşları da ehtiva edən Ramazanoğlu kompleksinin bir hissəsidir. Bu məscidin günümüzə qədər gəlmiş hissələri - mədrəsə, türbə və Ramazanoğulları Saray mərasimi (Tuz hanı) bölməsidir. 1998-ci il Adana-Ceyhan zəlzələsində zərər görən məscid, 1998-2004-cü illərdə bərpa olundu və ibadətə açıldı.
Qolkonda
thumb|275px|right|Qolkonda Qolkonda—Qədim hind qalası, qütbşahlar sülaləsinin ilk paytaxtı.
Tarixi
Qədim bir Hind qalası olan Qolkonda, Qərbi Tilangana bölgəsində hökm sürən Varangal racalığının mərkəzi ikən 1363-cü ildə Bəhməni Sultani I Məhəmməd şahın önündən qaçan racə Kanhayya tərəfindən müsəlmanlara buraxildi. Sultan Şəhabəddin Mahmud zamaninda (1463-1482) Qərbi Tilanganaya vali təyin edilən türk əsilli Kuli Qütbülmülkün 1512-ci ildə müstəqiliyini elan etməsindən sonra da Qütubşahilərin paytaxtı oldu və bu durumunu, beşinci sultan Məhəmmədqulu bəy Qütubşahin 8 km. uzağa Heydərabadı qurub dövlətin mərkəzini buraya daşımasına (1590-1591) qədər sürdürdü. Bu tarixdən sonra da özəlliklə stratejik önəmi səbəbiylə ön plana çixan Qolkonda 14 Zilqədə 1098-də Baburlu hökmdari Övrəngzib tərəfindən səkkiz ay sürən bir mühasirə sonucunda ələ keçirildi.
Qolkondadə hindular tərəfindən kərpiçdən inşa edilən müstahkəm mövqelər Bəhmənilər tərəfindən daşlarla güçləndirilmiş və dörd müstəqil qaladan ibarət bu müdafiə təsisləri, ağirliklari 1 ton civarinda qranit bloklarla örülən 6 km. uzunluğundaki çox qalin bir divarla birləşdirilərək tək bir qala halinə gətirilmiştir. Bu sirada yarim dairə kəsitli səksən yeddi yəni bürclə takviyə edilən və Bala Hisar adi verilən qala, bat cəbhəsi bir uçurum halında olan yüksək qayalar üzərində yerləşir. Divarlarda Islam öncəsi Hindu izləri hələ mövcud olduğu kimi qayalara oyulmuş bəzi antik məbədlər də eynən mühafiza edilmişdir. Qütub-şahi xanədaninin dördüncü hökmdari Sultan Ibrahim Qütubşah zamaninda 967-ci ildə (1559-60) qala divarlarinin tahkimati daha da qüvvətləndirilmiş və iç tərəfə yenə bürcləri və sənətkaranə mazğallari olan müəzzəm bir divar daha tikilib. Övrəngzibin 1656-cı ildə səfəri sirasinda Qolkondaya siğinan Sultan Abdullah Qütubşah da qalanin şimal-şərqi tərəfini bəzi əlavələrlə gücləndirmiş və ayrica Qala-i Nev deyilən yeni bir qala inşa ettirmişdir.
Qaynaqlardan, xanədanin qurucusu Sultan Quli Qütbülmülkün Qolkondada bir çox məscid tikdirdiyi öyrənilməkdəysə də bunlardan sadəcə 1518-ci il tarixli olan bir dənəsinin ayaqda qala bildiyi görünür. Bu məsciddə Bəhməni və Tuğluqlu üslublari hakim olum tikintinin at nali şəklindəki kəmərləri, mehrabi və süsləmələri daha sonraki Qütubşah məscidləri üçün bir örnək təşkil etmişdir. 1561-ci il tarixli Mustafa xan Camii ilə Sultan Abdullahin anası Həyatbəxşi bəgimin türbəsinə bitişik olan və 1667-ci il tarixini daşiyan məscid özəlliklə zarif minarələri və süsləmələriylə diqqət çəkir. 1082-də (1671-72) Qolkonda yolu özərində inşa edilən Toli Məscid də çox böyük olmamasina rəğmən süsləməli qara mərmər kaidələr üzərində yüksələn minarələriylə Qütubşahf memarlığında önəmli bir yerə sahibdir.
Qütubşahi xanədaninin ilk yeddi sultani ilə şahzadələrin və digər bəzi xanədan üzvlərinin türbələri Qolkonda qalasinin 600 m. qədər şimal-qərbində yerləşir. Qübbəli, köşələri minarəli və cəbhələri kəmərli olan bu türbələr, özəlliklə süsləmələri və lahitlərdəki sədəf kakmalari ilə ün qazanmişdir. Bölgədə zəngin almaz yataqlari var və Qolkondanin qiymətli daş ticarəti dolayisiyla Bəsrə körfəzi, Orta Asiya və Avropadan gələn tüccarlarla yaxin təmas içində olduğu görünür. Bundan dolayi golconda sözü Ingiliscədə "sərvət qaynaği, çox zəngin mədən yataği" anlaminda bir cins ismi olaraq da işlənilir.
Cazibə qüvvəsi
thumb|200px thumb|200px Cazibə qüvvəsi, qravitasiya qüvvəsi və ya sadəcə cazibə (lat. gravitas—"ağırlıq") — kütləyə malik maddi obyektlərin bir-birini cəzb etməsini bildirən təbii fenomen və fizikada təbiətin dörd fundamental qüvvələrindən biridir (başqalar güclü, elektromaqnit, zəif qüvvələr olmaqla). Cazibənin qarşılıqlı təsiri cazibə sahəsi vasitasilə yayılır və zəif olduğundan elementar zərrəcik fizikasında nəzərə alınmır.
Müasir fizika cazibəyə Ümumi Nisbilik Nəzəriyyəsi çərçivəsində yanaşır, yəni fəza-zamanın əyriliyi kimi. Nyutonun nəzəriyyəsi cazibəni qüvvə kimi hesab edir və Nyutonun Ümumdünya Cazibə Qanunu asan olduğundan bir çox hesablamalarda təqribi qiymətləri tapmaq üçün istifadə olunur.
Yaranmasına dair
Qədim hind müəllifləri sərbəst düşməni artıq cismin kütləsi ilə mütənasib olan və yerin mərkəzinə yönəlmiş qüvvə ilə izah etmişlər. Aristotel yeri bütün cismləri özünə cəlb edən cism kimi təsvir etmişdir. Fars astronomu Məhəmməd ibn Musa IX əsrdə fəza cismlərinin hərkətini casibə qüvvəsi ilə izah etmişdir. Əl-Biruni XI əsrdə hind dilində olan materialları ərəb dilinə çevirir. XII əsrdə fars alimi Əl Xəzini yerin cazibə qüvvəsini cismlə yer arasında olan məsafədən, kütlələr arasındakı fərqdən asılı olduğunu söyləmişdir. XVİ əsrdə Qalileo Qaliley cismin sərbəst düşməsini bərabərsürətli hərəkət adlandırıb, kütlədən asılı olmadığını təsvir edir. İngilis alimi Robert Huk 1670-ci ildə cazibə qüvvəsini cismin xassələrindən və onlar arasındakı məsafədən asılı olmasını sınaqlarla göstərmişdir.
Baxış Bayramov
Baxış Xəlil oğlu Bayramov — Rusiya alimi; Fizika‑riyaziyyat elmləri doktoru, professor. Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü, A.F.İoffe adına Fizika‑Texnika İnstitutunun baş elmi əməkdaşı.
Cazibə qüvvəsi
Yaranmasına dair
İlk dəfə yerin cazibə qüvvəsini riyazi şəkildə təsvir etməyə çalışan İsaak Nyuton olmuşdur. Onun təsvir etdiyi Nyuton qravitasiya nəzəriyyəsi astronomiyada tətbiq oluna biləcək ilk nəzəriyyə idi. XX əsrin əvvəlinə qədər bu sahədə bir çox nəzəriyyələr yaransada onlar sonradan yaranan Eynşteyn nəzəriyyəsi tərəfindən sıxışdırılmışdır.
Baxış Bayramov
Həyatı
Baxış Bayramov 1944-cü il iyunun 1-də Gürcüstan Respublikasının Marneuli rayonunda anadan olub. B.Bayramov 7-ci sinfi bitirdikdən sonra Tbilisi Maşınqayırma Texnikumuna qəbul olunub. Təhsildə fərqləndiyinə görə 1961-ci ildə hələ texnikumu bitirməmiş “metalların kəsilmə ilə emalı” ixtisası üzrə texnik-texnoloq ixtisası alaraq Tbilisi aviasiya zavoduna texnik-konstruktor qismində işləməyə göndərilib. 1969-cu ildə Leninqrad Politexnik İnstitutunun radioelektronika fakültəsini bitirən B.Bayramov A.F.İoffe adına Fizika-Texnika İnstitutunun (FTİ) aspiranturasına qəbul edilib. Onun elmi rəhbəri akademik B.P.Zaxarçenya olub.
Cazibə qüvvəsi
Yaranmasına dair
1916-cı ildə Albert Eynşteyn tərəfindən işlənmiş Ümumi Nisbilik Nəzəriyyəsində qravitasiya fəza-zamanın həndəsi xassələrindən asılı olaraq verilir və Eynşteyn sahə tənliklərinin həllindən alınır. Tənliklər fəza-zamanın, verilmiş enerjiyə uyğun olaraq necə əyildiyini ifadə edir. Nyutonun Ümumdünya Cazibə Qanununa isə bu nəzəriyyənin müəyyən limitlərində özünü doğruldan xüsusi hal kimi baxılır.
Baxış Bayramov
Elmi fəaliyyəti
Lazer şüalanmasının qeyri-xətti yayılmasının tədqiqi və seriyalı spektrometrlərin təkmilləşdirilməsi üzrə ilk işləri ilə o, digər görkəmli alim, FTİ-nin direktoru, akademik V.M.Tuçkeviçin diqqətini cəlb edib. 1972-ci ildə yarımkeçiricilərin fizikası üzrə Beynəlxalq konfransa (Ştutqart, AFR) təqdim etdiyi tezislərə görə B.Bayramov proqram komitəsindən məruzə ilə çıxış etmək təklifini alır. Belə təklif sovet aliminə ilk dəfə edilirdi. Hərçənd bir çox səbəbdən konfransa getmək B.Bayramova qismət olmasa da, məruzə konfransın materiallarına daxil edilir, bu barədə məlumat isə yenidən V.M.Tuçkeviçin diqqətini çəkir. 1972-ci ildə B.Bayramovun namizədlik dissertasiyasının müdafiəyə növbədənkənar təqdim edilməsindən sonra Tuçkeviç onun həmin dövrlər üçün çətin olan daimi işə götürülməsi məsələsində hər cür kömək göstərir. Belə ki, bu cür sənədləşdirmə yüksək partiya instansiyalarından keçirdi və beləliklə, B.Bayramov kiçik elmi işçi qismində FTİ-də işə düzəlir. Bu məşhur institutda onun hazırda baş elmi işçi qismində indiyədək davam edən elmi-tədqiqat fəaliyyəti belə başlayır.
Cazibə qüvvəsi
Nyuton qravitasiya qüvvəsi
Nyuton qravitasiya qanununa əsasən kütlələri m və M olan iki cism bir-birini onların kütlələri ilə düz və arasındakı məsafənin kvadratı ilə tərs mütənasib olan qüvvəsi ilə cəzb edirlər. Cazibə qüvvəsi bu halda belə hesablanır:
Baxış Bayramov
Elmi fəaliyyəti
B.Bayramovun ilk elmi uğurları çox da güclü olmayan (100 mVt-a qədər) fasiləsiz arqon və helium-neon şüalanmasının yayılması zamanı yarımkeçirici materiallarda aşkara çıxan yeni fenomenlərin müəyyən olunması ilə bağlıdır. Konusvarı şüalanma, iki fotonlu optik udulma, qeyri-xətti qütbləşmə effekti – optik aktivlik, Faradeyin qeyri-xətti effekti və bu kimi qeyri-xətti effektlər ilk dəfə B.Bayramov tərəfindən tədqiq edilib, tapılıb və təsnifləşdirilib. Bu işlər nəticəsində nəhəng impulslu şüalanmanın yayılması zamanı meydana çıxan istilik qeyri-xətliliyindən fərqli olaraq, optiki qeyri-xətliliyin fotostimullaşdırılmış elektron xüsusiyyəti aşkara çıxarılıb. Bu işlər yeni qeyri-ənənəvi istiqamətin – həyəcanlanmanın kiçik sıxlıqlı qeyri-xətli optikanın başlanğıcı olub.
Cazibə qüvvəsi
Nyuton qravitasiya qüvvəsi
burada G qravitasiya sabitidir = m³/(kq•san²). Onu qravitasiya tərəzisi ilə təyin etmək olar.
Puasson asılılığını həll etməklə istənilən paylanmış kütlə üçün. qravitasiya potensialını tapmaq olur:
Baxış Bayramov
Elmi fəaliyyəti
B.Bayramov, həmçinin neytral donor mərkəzlərində lokallaşdırılmış – dielektrik modlarında məkani lokallaşdırılmış uzununa optik fonon spektrlərinin incə strukturunu aşkar edib. Bu zaman həm sinqlet modları, həm də onların çoxluğu müşahidə olunub. Zəif əlaqəli elektron-fonon vəziyyətlərin nəzəriyyəsi çərçivəsində belə modların mövcudluğu tanınmış nəzəriyyəçilər - professor Ş.M.Koqan və Rusiya Elmlər Akademiyasının akademikləri R.A.Suris tərəfindən ikimərhələli və E.İ.Raşba tərəfindən çoxmərhələli mərkəzlər üçün qabaqcadan irəli sürülmüşdü. Alınan məlumat elektron-fonon və elektron-elektron qarşılıqlı əlaqəsinin fundamental xüsusiyyətləri haqda mövcud təsəvvürləri nəzərəçarpacaq dərəcədə genişləndirir və cari metodikanın yüksək analitik imkanlarını nümayiş etdirir.