cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mədəd Allahverdiyev
Həyatı
M.Allahverdiyevin elmi-təşkilatçılıq bacarığı sayəsində respublikada iqtisad elminin yeni bir istiqaməti - region iqtisadiyyatının optimal fəaliyyəti adlı istiqaməti təşəkkül tapır. Ötən əsrin 70-ci illərinin əvvəllərində “1971-1988-ci illərdə Azərbaycan SSR-in məhsuldar qüvvələrinin inkişafı və yerləşdirilməsinin konsepsiyası və əsas istiqamətləri”, “Uzunmüddətli perspektiv üçün Azərbaycan SSR-in xalq təsərrüfatının inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinin metodoloji əsasları”, “Azərbaycan SSR-in sahələrarası və rayonlararası əlaqələri”, “İctimai istehsalın strukturunun təkmilləşdirilməsi”, “Respublikanın ayrı-ayrı rayonlarının kompleks iqtisadi inkişafının optimallaşdırılması” və digər bu kimi fundamental elmi tədqiqatların başa çatdırılması ilə həmin elmi istiqamətin əsası qoyulur.
Yaradıcılığının son mərhələsində görkəmli iqtisadçı alimin elmi maraq dairəsinə iqtisadi qanunların fəaliyyət və istifadə mexanizmi, region iqtisadiyyatının təsərrüfat mexanizminin təkmilləşdirilməsi, respublikada milli gəlirin təkrar istehsalı, sənayenin baza sahələrinin inkişafı problemləri daxil olur. Bu problemlər tədqiqatçı alimin “Təsərrüfat mexanizmi və iqtisadi səmərəlilik” (1981), “Azərbaycan SSR-də milli gəlirin təkrar istehsalının tempi və proporsiyaları” (Bakı, “Elm” nəşriyyatı, 1982), “Sənayenin baza sahələri və iqtisadi artım” (Bakı, “Elm”) kitablarında elmi həllini tapır.
Keçən əsrin 80-ci illərinin ikinci yarısında iqtisad elminin, kütləviliyinin artması, digər tərəfdən isə elmin özünün differensiasiyası ilə əlaqədar iqtisadi terminlərdən geniş istifadə olunmağa başlanır. Lakin respublikada mükəmməl və əhatəli iqtisadiyyat terminləri lüğətinin olmaması bu işdə müəyyən çətinliklər yaradırdı. Professor M.Allahverdiyevin başçılığı ilə 20 min termini əhatə edən iri həcmli “Rusca-Azərbaycanca iqtisadiyyat terminləri lüğəti” (376 səh) hazırlandı. Lüğət alimin sağlığında deyil, onun ölümündən sonra - 1994-cü ildə “Elm” nəşriyyatı tərəfindən çap olundu.
Bor-azot-kükürd saxlayan alkilfenolyat aşqarları
thumb|right| - 1,2-dikarbododekaboran— tərkibində borsaxlayan üzvi birləşmə
Bor-azot-kükürd saxlayan alkilfenolyat aşqarları - molekul tərkiblərinə müxtəlif fraqmentlər halında daxil edilən azot, kükürd, bor atomları daxil edilən aşqarlardır.
Ümumi məlumat
Alkilfenol tipli aşqarların dünya miqyasında yağlara əlavələri kimi alınması və tətbiqi 70-80 il əvvələ təsadüf edir. Sovetlər birliyində bu aşqarların sənayedə istehsalı 1950-ci illərdən başlamışdır. Onların nümayandələri yüksək kül ədədinə və aşağı qələviliyə malik barium duzlarından ibarət olmuşdur. Inkişaf edən texnika ilə bağlı, mühərriklərin müasir tələblərinə cavab verə bilmədikləri üçün az küllü və yüksək qələvili kalsium duzları ilə əvəz edilmişlər. Alkilfenolyatları əlverişli motor yağı əlavələri edən onların çoxfunksiyalı olmalarıdır. Bu keyfiyyətlər neytrallaşdırıcı-yuyucu və dispersedici, korroziya, oksidləşmə, yeyilməyə qarşı, termiki stabillik, mühafizə edici, suya davamlıq kimi xassələrdir. Göstərilən xassələr onların molekul tərkiblərinə müxtəlif fraqmentlər halında daxil edilən azot, kükürd, bor, heteroatomları, karboksil, hidroksil qrupları, fenolyat, karbonat, karboksilat kimi qələvilik mərkəzləri ilə bağlıdır. Bütün bunlar motor yağı vasitəsi ilə mühərrik detallarına çatdırılaraq, onun istismar müddətinin uzanmasına səbəb olur.
Alınması
Fenolyatların alınmasında mühüm şərtlərdən biri korroziyon aqressiv fenol OH-larının qapanmasıdır ki, bunun da ən əlverişli yolu qələvi metal hidroksidləri, xüsusən Ca(OH)2 ilə mümkün olur. Bu həm də onun neytrallaşdırıcı və dispersedici xassələrini şərtləndirir. Eyni zamanda bu məhsulların bis molekullardan alınması daha əlverişlidir. Bis molekullar alkilfenol həlqələrini bağlayan körpü −CH2−, sulfid (−C−S−), disulfid (−S−S−), amino-metil qrupları və s. tətbiqindən yaranır. Bu heteroatomların nəinki müxtəlifliyi və sinergizmi, hətta birinin müxtəlif fraqmentlər tərkibində olması quruluşu funksional təsirləri dəyişir; artırır, azalırdır və s.
Törəmələri-bor saxlayanlar
Alkilfenolyatların funksional xassələrini gücləndirən, bu təsirləri daha ümidverici edən heteroatomlardan biri də bordur. Bor elementi kiçik radiusludur və onun boş orbitallarının müsbət yükü böyükdür. Bunun vasitəsi ilə o, metal elektronları ilə ümumiləşmiş elektron mühiti yaratmaqla ona diffuziya edir, oksidlşmə prosesində metalın katalitik təsirini dəf edir. Metalın səthində MeB, Me3B2, B2O3 kimi, azotlu birləşmələrdən həm də BN kimi möhkəm, laylı quruluşa malik qoruyucu təbəqələr yaradır. Bor elementi digər N və S saxlayan üzvi maddələr tərkibində atomların sinergizmindən oxşar təsirlər göstərir. Borlaşdırıcı agent olaraq Bhal3, BN, H3BO3 və onun törəmələri tətbiq edilə bilər. Bunlardan ən asan tapılan, alınma texnologiyası sadə olan, birləşmələrinin oksidləşməyə davamlığı böyük olan agent bor turşusudur. Bu maddələr N→B, S−B→N tərkibli aşqarlardır. Yuxarıda adı çəkilən funksional xassələrin əksəri bunlarda daha ümidverici, daha intensiv alınır. Borun aid olduğu azot və kükürddən ibarət bir sistemdə həm koordinasion, həm də kovalent –efir əlaqələri, tsikllər əmələ gəlir ki, bu da effektliklərin artmasına kömək edir. Borla bağlı beş üzvlü tsiklik fraqmentlərin yaranması xüsusən suya davamlıq xassələrinin artmasına səbəb olur. Belə təsirlərin alkilfenolların yaxud kükürdləşmiş alkilfenolların alkanolaminlərlə aminometilləşməsindən və bor turşusu ilə kondensləşməsindən alınan aşqarlarda
Tətbiqi
Ilk dəfə belə alkilfenolyatlar AMEA Aşqarlar Kimyası İnstitutunda alınmışdır. AKİ-114B, AKİ-115B, AKİ-210B, AKİ-214B, AKİ-219B, AKİ-227B, AKİ-228B və s. Bor-azot, bor-azot-kükürd saxlayan alkilfenolyatlar sənaye, nəqliyyat, gəmi motor yağlarının hazırlanmasında istifadə edilə bilərlər.
Taleh Hacıyev
Taleh Hacıyev — pianoçu, konsertmeystr, bəstəkar.
Həyatı
Taleh Hacıyev 1957-ci il, avqustun 14-də Bakıda Azərbaycan bəstəkarı Şəfiqə Axundovanın ailəsində anadan olub. Anası ilə atası ayrıldığından kiçik Taleh anasının və onun yaxınlarının sevgisi, qayğısı ilə əhatələnib. Kiçik yaşlarından musiqiyə böyük həvəs göstərir və öz istedadı ilə diqqət çəkməyə başlayıb. Bülbül adına Orta İxtisas Musiqi Məktəbində və Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının, indiki Bakı Musiqi Akademiyası "bəstəkarlıq və pianoçuluq' fakültəsində təhsil alıb. Taleh Hacıyev 18–20 yaşlarından bəstəkar və pianoçu kimi fəaliyyətə başlayıb. İlk yazdığı "Belə qəmli dayanma" mahnısı, "Həyat sən nə şirinsən" mahnıları bu gün də sevilir. Xüsusi mahnı yazmaq istedadı olmasına baxmayaraq sonralar Taleh Hacıyev daha çox pianoçu kimi tanınmağa başlayıb. Anası Şəfiqə Axundovanın tərəfindən yazılan ilk operanın kosnertmeysteri də Taleh Hacıyev olmuşdur. Opera və Balet teatrında Şəfiqə Axundovanın "Gəlin qayası" operası səhnləşdirilərkən tamaşanın daxili baxışına qədər operanı Taleh Hacıyev müşayət etmişdir.
Noaea mucronata
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
İran və Naxçıvanda təsvir edilmişdir.
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 15-40 sm olan şaxəli budaqlanmış yarımkolcuqdur. Gövdələri açıq-boz qabıqlı, qıvrılandır. Aşağı hissəsi odunlaşmışdır. Cavan zoğları sarımtıl, çox hallarda tüklüdür. Yarpaqları bizvari, uzunluğu 3–7 mm-dir. Çiçəkləri sünbülvari çiçək qrupunda yerləşir. İyun ayında çiçəkləyir. Meyvələri qanadlı, sarı və ya narıncı rənglidir, sonra qaralır, üç qanad digərlərindən iri, böyrək şəkillidir. Meyvəsi oktyabr ayında olur.
Ekologiyası
Şoranlaşmış torpaqlarda və şorakətləşmiş gilli yamaclarda rast gəlinir.
Azərbaycanda yayılması
Naxçıvan düzündə (Naxçıvan, Ordubad), daşlı yamaclarda təbii halda bitir.
Acianthera modestissima
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Noaea mucronata
İstifadəsi
Tərkibində alkaloidlər vardır. Yaşıllaşdırmada istifadəsi öyrənilməmişdir.
Slaviya Praqa FK
Slaviya (Praqa) — Çexiyanın futbol klubu
Praqalılar Çexiyanın müstəqilliyi dövründə 3 dəfə ölkə çempionatının qalibi olublar.
Avropa kuboklarında iştirak
16 dəfə Avropa kuboklarında iştirak edib.
Azərbaycan klubları ilə qarşılaşmalar
"Slaviya" avrokuboklarda komandalarımızla hər iki sınaqda üstün gəlib. 2000-ci ildə "Şəmkir"i Çempionlar Liqasında (ÇL) mübarizədən kənarlaşdıran (1:0 və 4:1) praqalılar bundan 6 il sonra UEFA kubokunda "Karvan"a eyni aqibəti yaşadıb (2:0 və 0:0). Hər iki sınaq ikinci təsnifat mərhələsinə təsadüf edibdir.
Kiran sarayı
Kiran sarayı — Kiran şəhərinin içqalasında yerləşən dünya əhəmiyyətli tarix-memarlıq abidəsi.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Saray, Kiranın ikinci məhəlləsinin cənub hissəsində yerləşir. Saray binasının divarları nəhəng ölçülü qaya parçalarından tikilmişdir. Düzbucaqlı formaya malik olan həmin daş bloklar 2 metr uzunluğa və 0.5 metr enə malikdir. Saray divarlarının 6 sırası dövrümüzə çatmışdır ki, tədqiqatçı B. İbrahimov saxlanılmış hissənin iri tikilinin yalnız kürsüsü olduğunu qeyd edir.
Saray binası düzbucaqlı formaya malikdir. Cənub tərəfi istisna olmaqla, digər tərəflərdən saray binasına müxtəlif kiçik tikililər də birləşir. Saray binasına kürsünün tikilməsində istifadə edilmiş geniş daşlardan hörülmüş iri pilləkən aparır.
B. İbrahimov ehtimal edir ki, saray tikilisinin ətrafındakı zirzəmili tikililər xidmətçilərin yaşaması və təsərrüfat xarakterli işlər üçün nəzərdə tutulmuşdur. Arxeoloji qazıntılar zamanı həmin otaqlardan çoxlu sayda mətbəx və təsərrüfat əşyalarının aşkara çıxarılması da tədqiqatçıların ehtimallarını təsdiqləmişdir.
Bütövyarpaq ilanbaşı
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yubari
Yubari — Yaponiyanın Hokkaydo adasında və eyni adlı prefekturanın Soraçi sabprefekturada yerləşən şəhər.
Amerika erməniləri
Amerika erməniləri - Amerika Birləşmiş Ştatlarında yaşayan ermənilərə verilən ümumi ad. Amerika erməni icması, Rusiya ermənilərindən sonra Ermənistan kənarında yaşayan ikinci ən böyük erməni icması hesab edilir. Ermənilərin Şimali Amerikaya gəlişi XVIII və XIX əsrlərdə baş vermişdir. Həmidiyə qətliamı və Erməni soyqırımı kimi hadisələr etnik ermənilərinin Amerika Birləşmiş Ştatlarına köçünü sürətləndirmişdir. Bu dövrlərdə Amerikaya gəlmiş ermənilər əsasən Osmanlı imperiyası və İran ərazilərdən köç edirdilər. 1950-ci ildən etibarən Türkiyə, İran, Livan və Suriyada yaşayan etnik ermənilərin mühüm bir qrupu Amerikaya müharicət etmişdir. SSRİ-nin 1991-ci ildə dağılması mühacirət dalğasını genişləndirmiş, bir çox sovet ölkələrində yaşayan ermənilər ABŞ-yə köçmüşdür.
Erməni diasporunun mühüm bir həlqəsini təşkil edən Amerika erməniləri, ABŞ ərazilərində məskunlaşdıqları ilk illərdən başlayaraq bir çox ictimai və siyasi fəaliyyətlə məşğul olmuşdular. Amerika Erməniləri Milli Komitəsi və Amerika Erməni Assambleyası Erməni soyqırımı iddialarının tanınması yolunda uzun illərdir ki, fəaliyyət göstərirlər. Amerika ermənilərin əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biridə ABŞ - Ermənistan münasibətlərini daha da dərinləşdirmək və hər il Ermənistana göstərilən humanitar yardımların həcmini genişləndirməkdən ibarətdir. ABŞ-də erməni dilində təhsil verən məktəblərin açılmasına diaspora tərəfindən xüsusi önəm verilir. Hal-hazırda ABŞ ərazisində 22 bu tip məktəb yerləşir. Amerika erməniləri əsasən Erməni Qriqorian Kilsəsinə mənsubdur. ABŞ-nin müxtəlif şəhərlərində erməni kilsələri vardır, Amerikada ilk erməni kilsəsi 1891-ci ildə Massaçusets ştatının Vorkestr şəhərində tikilmişdir.
2011-ci ildə ABŞ-də əhalinin etnik tərkibi üzrə aparılan araşdırmalar zamanı məlum olmuşdur ki, Amerikada yaşayan əhalinin 483.366 nəfəri etnik baxımdan ermənidir. Müxtəlif mənbələrdə bu rəqəm 800.000 ilə 1.500.000 arasında göstərilmişdir. Amerika ermənilərinin 160 mindən çoxu Kaliforniya ştatının ərazisində yaşayır. Rəsmi rəqəmlərdə ABŞ ərazisində yarım milyona yaxın ermənin yaşadığı göstərilsədə, rəyi soruşulan insanlardan 385,488 nəfəri etnik tərkibi kimi erməni olduğunu göstərmişdir. Kaliforniya ştatında yerləşən Qlendeyl şəhəri Amerika ermənilərinin qeyri-rəsmi mərkəzi hesab olunur.
Tarixi
thumb|right|300px|[[Boston şəhərində yaşayan erməni ailəsi.]] İlk ermənilərin Şimali Amerikaya XVII əsrin əvvələrində gəldikləri ehtimal olunur. Rəsmi mənbələrdə ABŞ ərazisinə gəlmiş ilk erməninin, İran erməniləridən olan Martin adlı tütün taciri olduğu bildirilir. Tütün ticarəti ilə məşğul olan Martin 1618-ci ildə Virciniya ştatının ərazisində yerləşən Ceymstaun kaloniyasına gəlmişdir. 1653 və 1654-cü illərdə İstanbul şəhərində yaşayan erməni tacirlər ipək ticarəti ilə məşğul olmaq üçün Virciniya ərazilərinə səyahət etmişdilər. XVII və XVIII əsrlərdə müxtəlif peşə sahibləri olan ermənilər Şimali Amerika ərazilərinə gəlmiş, burada fərdi şəkildə yaşamağı üstün tutmuş, hər hansısa bir icma formalaşdırmamışdılar. 1770-ci ildə 70 nəfər erməni yeni salınmış kaloniyalarda məskunlaşdırılmışdır. Türkiyənin şərq ərazilərində və Kilikiyada yaşayan ermənilər öz dini missionerlik fəaliyyətlərini yaymaq üçün tez-tez Avropa ölkələrinə səfərlər edirdlər. Dini təhsil almış və missionerlik fəaliyyəti ilə məşğul olan Khaçik Oskaniyan 1834-cü ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarına gəlmişdir. Oskaniyan bir müddət New York Herald Tribune qəzetinə və Nyu-York jurnalistlər klubunda çalışmışdır. XIX əsrin ikinci yarısında etibrən bir çox ermənilər təhsil almaq üçün Amerika Birləşmiş Ştatlarına üz tutması barədə müxtəlif faktlar vardır.
ABŞ Vətəndaş müharibəsi zamanı bir necə erməninin ABŞ ordusu tərəfindən müharibədə iştirak etdiyi məlumdur. Filadelfiya ştatı ərazisində yerləşən və ABŞ ordusunun əsgərləri üçün nəzərdə tutulmuş hərbi hospitalda, Simon Minasyan, Qaraberd Qalsitan və Baroniq Matevosiyan adlı üç erməni fəaliyyət göstərmişdir. ABŞ dövlət orqanlarının verdiyi rəsmi məlumata görə ABŞ ərazilərində 1854-cü ildə 20 nəfər, 1870-ci ildə isə 70 nəfər erməni yaşayırdı. Ermənilər əsasən Nyu-York, Massaçusets və Rod-Aylend kimi ştatların ərazilərində məskunlaşmışdılar. 1880-cı ilin sonlarına yaxın Amerikada yaşyan ermənilərin sayı. 1.500 nəfərə çatmışdır. Bu ermənilərin çoxunu Osmanlı imperiyasından gəlmiş dini missioner gənclər təşkil edirdi. XIX əsrin sonlarına yaxın Amerikaya gələn ermənilər əsasən Osmanlı imperiyasının Van, Ərzurum və Dərsim kimi vilayətlərindən gəlirdilər. 1820-1898-ci illərdə olan mühacirət axını nəticəsində Amerika Birləşmiş Ştatlarına 4.000 nəfərə yaxın erməni gəlmişdir.
Neoseiulus cydnodactylon
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Eldar Bağırov
Eldar Teymur oğlu Bağırov — Azərbaycan SSR Ali Sovetinin XI çağırış deputatı (1990-1991).
Eldar Bağırov 1953-ci ildə Ağdam rayonunda anadan olub. 1988-89-cu illərdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin Ağdamda özəyini yaradıb və onun sədri olub. 1988-ci ildə Dağlıq Qarabağda ermənilər tərəfindən incidilən ilk qaçqınlar Ağdama gəldiyi gündən onların yerləşdirilməsi, ərzaq təminatı ilə məşğul olmağa başlamışdır. Yanına gələn hər kəsə bacardığı köməyi göstərirdi. Eldar Bağırovun Dağlıq Qarabağın azərbaycanlılar yaşayan kəndlərinin ərzaq və silah-sursatla təmin edilməsində böyük rolu olmuşdur.
Qarabağda ilk dəfə üçrəngli Azərbaycan bayrağını 1988 çi ildə Eldar Bağırov Ağdamın Xındırıstan kəndində sovetliyin binasının üstünə sancmışdır. 1992-ci il martın 21-də yaradılmış 845 saylı 790 nəfərlik batalyona Eldar Bağırovun adı verilir. Batalyona isə Allahverdi Bağırov rəhbərlik edirdi, çoxlu sayda uğurlu döyüş əməliyyatları keçirilmişdir.
1990-cı ildə Ağdam rayonundan Azərbaycan Ali Sovetinə deputat seçilmişdir. 1991-ci ildə Bakıda - Ali Sovetin iclasından qayıdarkən bacısı yaşadığı evin qarşısında odlu silahdan açılan atəşlə qətlə yetirilib.
Eldar Bağırov, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Allahverdi Bağırovun qardaşıdır. Ailəli idi, 2 qız övladı var.
Artemisia lagopus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İvamizava
İvamizava — Yaponiyanın Hokkaydo adasında və eyni adlı prefekturanın Soraçi sabprefekturada yerləşən şəhər.
Ağacvari şorangə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Mərkəzi və Ön Asiyada rast gəlinir.
Fransa erməniləri
Fransa erməniləri — Fransada yaşayan ermənilərə verilən ümumi ad. Qərb ölkələri arasında Fransa erməniləri ABŞ ermənilərindən sonra ikinci ən böyük erməni diasporudur. Fransada yerləşən Erməni Məsələsinin Müdafiə Komitəsi (Comité de défense de la cause arménienne (CDCA)) və Erməni Diasporunun Araşdırmalar Mərkəzinin (Centre de recherches sur la diapora arménienne (CRDA)) verdiyi məlumata görə bu gün Fransada 600 min nəfər erməni əsilli yaşayır.
Ağacvari şorangə
Botaniki təsviri
Hündürlüyü 30-100 sm olan,şaxələnmiş budaqlı koldur. Yarpaqları ensiz-xətvari, ətlidir. Çiçəkləri bir ədəd yarpaq qoltuqlarında sünbülvari və ya süpürgəvari çiçək qrupuna yığılmışdır.
Fransa erməniləri
Tarixi
19-20-ci əsrlərdən etibarən ermənilərin Avropa ölkələrinə və ABŞ-yə miqrasiyası kütləvi hal almağa başlayır. Bu miqrasiya əsasən siyasi və hərbi səbəblərdən baş verirdi. İlk dəfə ermənilərlə bağlı məsələ San-Stefano (1878, 16-cı maddə) və Berlin müqaviləsində (1878, 61-ci maddə) öz əksini tapmışdı. 19-cu əsrin ikinci yarısında Osmanlı imperiyası ərazisində etnik erməni azlığın Qərb dövlətləri və Rusiya imperiyası tərəfindən qızışdırılması ilə Böyük Britaniya, Çar Rusiyası, Fransa, ABŞ kimi güclər də bu məsələyə daxil olmuş və ermənilərdən Osmanlı imperiyasına qarşı təzyiq vasitəsi kimi istifadə etməyə başlamışdılar. Məhz bu dövrdə Osmanlı imperiyası ərazisində ermənilərin siyasi fəaliyyəti, silahlı üsyanları dövlət rəhbərliyinin onlara qarşı təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirməsi ilə nəticələnmiş, bu da erməni siyasi aktivistlərinin və ümumilikdə etnik ermənilərin Qərb ölkələrinə mühacirət etməsinə gətirib çıxarmışdır.
Ağacvari şorangə
Ekologiyası
Çox vaxt duzlu, çınqıllı və qumluca torpaqlarda, səhralarda və yarımsəhralarda bitir.
Fransa erməniləri
Demoqrafiyası
Müasir dövrümüzdə Fransada ermənilərin üçüncü nəsli yaşamaqdadır. Bunlardan 400 mini Fransa ərazisində anadan olmuş ermənilər, əlavə 200 min nəfəri isə sonradan Fransaya miqrasiya etmiş ermənilərdir. Fransada erməni icması coğrafi olaraq 3 region ətrafında toplaşıb.
Ağacvari şorangə
Azərbaycanda yayılması
Xızı rayonu ətrafında rast gəlinir.
İstifadəsi
Xırdabuynuzlu heyvanlar üçün qış yemidir. Dəvələr şoran otunu il ərzində yeyir.
Miconia nubicola
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tural Cəlilov (futbolçu)
Tural Alim oğlu Cəlilov — azərbaycanlı futbolçu. Mövqeyi yarımmüdafiəçidir. Azərbaycan milli futzal çempionatında çıxış edən "Premier" Quba komandasının üzvüdür. Azərbaycan milli komandasının keçmiş oyunçusu olmuşdur.
Həyatı
11 yaşında doğma şəhəri Xaçmazda uşaq futbol məktəbində futbol oynamağa başladı. İlk məşqçisi Zöhrab Mahmudov olmuşdur.
"Ədliyyə" (Bakı) və "Gənclərbirliyi" (Sumqayıt) klublarında çıxış edib.
2007-2010-cu illərdə Azərbaycan Premyer Liqa komandasının - "Simurq" (Zaqatala) klubunun heyətinə cəlb olundu.
"APA-Sport" agentliyinin apardığı hesablamaya görə, Tural Cəlilov 2008/2009-cu il mövsümündə, 17-ci Azərbaycan Futbol Çempionatının 26 oyununun hamısında meydançaya çıxan yeganə yerli oyunçu olub. Cəlilov Zaqatala təmsilçisinin uğuruna 4 qol və 2 ötürməylə töhfə verdi. Xüsusilə ilk dövrədə prinsipial matçda doğma arenada "Karvan"ı 2:0 hesabıyla üstələyən komandasının hər iki qolunun müəllifi olan futbolçunun ulduzu məhz həmin oyundan sonra parladı. Bir müddət sonra Tural Berti Foqts un da diqqətini çəkərək milliyə çağırıldı.
Bundan başqa, gənc futbolçu çempionatın yekunlarına görə birinciliyin ən yaxşı 5 sol cinah yarımmüdafiəçisindən biridi. Cəlilovun əsas üstünlüyü sürəti və meydanda daim hərəkətdə olmasıdı.
Milli komanda karyerası
Azərbaycan milli komandası nda debüt 19 noyabr 2008-ci ildə Bakıda, Azərbaycan və Albaniya milli komandaları arasında 1:1 hesablı heç-heçə ilə başa çatan yoldaşlıq oyunu zamanı baş tutub. Albaniyayla görüşün ikinci hissəsində yığmada debüt etmək şansı qazandı. 2009-cu il iyunun 6-da Cəlilov Uels-ə qarşı Dünya çempionatının seçmə oyununda rəsmi debütünü (ehtiyyat oyunçu kimi) keçirdi.
Yusif İsmayılov
Həyatı
Yusif Abbas oğlu İsmayılov 15 fevral 1927-ci ildə Azərbaycan Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonu Çomaxtur kəndində anadan olmuşdur. 1959-cu ildə Moskva şəhərində Ümumittifaq Həmkarlar İttifaqları Ali məktəbini bitirib.
Əmək fəaliyyəti
Şərur rayonu Maxta kəndi kolxozunun sədri(1961–1964). Naxçıvan XDS İcraiyyə Komitəsinin təşkilat şöbəsinin müdiri(1965–1968). Naxçıvanda "SSRİ-nin 50 illiyi" adına kolxozun sədri(1968–1988). Çomaxtur kənd kolxozun sədri (1988–1991).1980-ci ildə yüksək əmək göstəricilərinə nail olmuşdur. Yusif İsmayılov ictimai fəaliyyəti də zəngin olmuşdur. O,9-cu Naxçıvan MSSR,10-cu Azərb. SSR Ali Sovetinin deputatı olmuşdur.
Gərgin əməyi yüksək qiymətləndirilən Yusif İsmayılov kalxozçuluq sahəsində qazandığı nailiyyətlərə görə bir çox orden və medallarla təltif edilmiş,2-dəfə "Lenin" ordeni,"Oktyabr inqilabı" ordeni "Şərəf nişanı" ordeni, ən əsası O, sovet dövrünün ən yüksək adlarından biri olan Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.
Liberets diyarı
Liberets diyarı (Liberecký kraj) — Çexiyada I dərəcəli inzibati – ərazi vahidi. Diyarın inzibati mərkəzi Liberets şəhəridir.
Coğrafiya
Şimalda Liberec bölgəsi Almaniya ilə 20 km, Polşa ilə 130 km sərhədi var. Əlavə olaraq saat yönü ilə Çexiya bölgələri ilə həmsərhəddir: Hradec Králové Region, Mərkəzi Bohemian Region, Ustie Region. Bölgənin relyefi əsasən dağlıqdır. Ən yüksək nöqtə, Harrachov yaxınlığındakı Kotel dağı, dəniz səviyyəsindən 1435 metr yüksəklikdə, ən aşağı nöqtəsi (dəniz səviyyəsindən 208 metr yüksəklikdə) Smeda çayının Çexiyanı tərk etdiyi yerdir. Bölgənin şimal-şərq hissəsi qərb və cənub-qərb hissələrindən daha soyuq iqlimə malikdir. Bölgə ərazisindən iki əsas çay axır - Pluchnice (Elbənin bir qolu) və Nisa. Liberec bölgəsində mineral bulaqlar və müalicəvi palçıq da var.
Bölgə Çex Respublikasının ümumi ərazisinin 4% -ni tutur. Ərazisi 3163 km² olan bu bölgə Çex Respublikasının Praqadan sonra ən kiçik bölgəsidir. Kənd təsərrüfatı torpaqları rayon ərazisinin 22,3% -ni tutur ki, bu da respublika üzrə orta göstəricidən aşağıdır. Böyük bir ərazini (ərazinin 44,2% -i) meşələr tutur.
Təbii sərvətlər
Bölgədə şüşə və tökmədə istifadə olunan yüksək keyfiyyətli qum yataqları, həmçinin tikinti daşı, kömür var. Ceska Lipa bölgəsində son vaxtlara qədər uran minalanırdı.
İqtisadiyyat
Bölgə Çexiyanın ümumi milli məhsulunun 3,5% -ni istehsal edir.
Bölgə sənayedə inkişaf etmişdir. Bölgə iqtisadiyyatında şüşə sənayesi, zərgərlik istehsalı, plastik emal və maşınqayırma böyük əhəmiyyət daşıyır. Ənənəvi tekstil sənayesi öz əhəmiyyətini itirməkdədir. İqtisadiyyatda böyük rol oynamayan kənd təsərrüfatında taxıl və yem bitkiləri becərilməsi üstünlük təşkil edir. 1990-cı illərin sonlarında bölgədə çox sayda xarici müəssisə yerləşirdi. İqtisadi artım ticarət və turizmdə müşahidə olunur.
Nəqliyyat
Regional dəmir yolu şəbəkəsinin uzunluğu 543 kilometrdir ki, bu da respublika üzrə orta göstəricidən çoxdur. Əsas avtomobil yolu Praqa və Libereci birləşdirən ekspress yol, digər əhəmiyyətli nəqliyyat arteriyaları bölgəni şimaldan cənuba (Qılınc - Ceska Lipa - Melnik) və qərbdən (Decin - Novi Bor - Liberec - Turnov - Hradec Kralove) keçir.
Azadlıq elçisi (film, 1993)
Azadlıq elçisi qısametrajlı sənədli filmi rejissorlar Xamiz Muradov və Tofiq İmirli tərəfindən 1993-cü ildə çəkilmişdir. "Salnamə" Sənədli Filmlər Studiyası nda istehsal edilmişdir. Kinolent Azərbaycanda gedən azadlıq hərəkatına həsr olunmuşdur.
Məzmun
Kinolent Azərbaycanda gedən azadlıq hərəkatına həsr olunmuşdur.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Səfər Alışarlı, Azər Əbilbəyli Rejissor: Xamiz Muradov, Tofiq İmirli Operator: Nizami Abbas
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1993-cü ilin Azərbaycan filmləri 1990-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Fateh Əli xan Qızılbaş
Fateh Əli xan Sərdar Nisar Əli xan oğlu Qızılbaş — nəvvab.
Həyatı
Fateh Əli xan Sərdar Nisar Əli xan oğlu Qızılbaş 1862-ci ildə Pəncab əyalətində anadan olmuşdu. 1897-ci ildə Pəncab ali şurasının üzvü olmuşdu. 1902-ci ildə rəsmi qonaq kimi Dehliyə dəvət edildi. O, Britaniya imperiyasının Hindistandakı şirkətlərinə pul yatırırdı. 1904-cü ildə general-qubernatorun qanunvericilik şurasının üzvü seçildi. 1911-ci ildə yenidən rəsmi qonaq kimi Dehliyə dəvət edildi.
Fateh Əli xan Qızılbaş Britaniya Hindistanının iri maliyyə maqnatlarından idi.
Acianthera panduripetala
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yovan Sviyiç
Həkim "Yivan Sviyiç" — serbiyalı coğrafiyaçı, etnoqraf və geoloq, Serbiya Kral akademiyasının üzvü və Belqrad Universitetinin rektorudur. Balkan elmi istiqamətinin əsasını qoyanlardan sayılır.
Tərcümeyi-halı
Sviyiç özünün ilk və çox məşhur işi Kuçay massivinin dağlıq bölgəsi və Prekonoşka mağarası haqqındadır. Bu onun dissertasiyasında da yer alıb ki, hansı ki, onu Vyana universitetində müdafiı edib. Sonra serb dilində monoqrafiya çıxarıb "Karst" (1895). Bu araşdırma karstlılığın əsasını qoydu. Onu da qeyd etməliyik ki, etnik qruplar — serblər, xorvatlar və sloveniyalılar bir xalq "yuqaslaviyalılar"dır.
Özbəkistan əhalisi
MKİ-ə əsasən Özbəkistan Republikası əhalisinin sayına görə dünyada 239 ölkə arasında 44-cü yerdə dayanmaqdadır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 2005-ci ilə olan məlumatlarına əsasən Özbəkistanda 136 müxtəlif millətin nümayəndəsi yaşayır. Rəsmi təxminlərə əsasən daimi əhalinin 81.7 %-i özbəklərdən ibarətdir.
Milli tərkib
thumb|right|270px|Özbəkistanda [[taciklər]]
Anar Dosiyev
Anar Dosiyev (Dosiyev Anar Adıgözəl oğlu; d. 1972. Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Türkiyə alimi; Fizika‑riyaziyyat elmləri doktoru (2012), professor (2006). Yaxın Şərq Texniki Universitetinin riyaziyyat kafedrasının professoru.
Həyatı
Dosiyev Anar Adıgözəl oğlu 1972-ci il oktyabrın 10-da Bakıda anadan olub. 1990-cı ildə Novosibirsk Dövlət Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsinə qəbul olunub. 1993-cü ildə S.M.Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinə (indiki Bakı Dövlət Universiteti) keçirilib və 1995-ci ildə oranı bitirib. 1995-1998-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası) Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun aspiranturasında təhsil alıb. “Li cəbrinin Banaxov təsvirində Teylor spektri” mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etdikdən sonra 1998-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun funksional analiz şöbəsində elmi işə başlayıb. 1998-2001-ci illərdə institutda kiçik elmi işçi, 2002-2004-cü illərdə böyük elmi işçi vəzifələrində işləyib. A.Dosiyev 2004-2006-cı illərdə Atılım Universitetinin (Ankara) dosenti, 2006-2008-ci illərdə isə həmin universitetdə professor olub. 2008-ci ildən Yaxın Şərq Texnika Universitetində işləyir. 2012-ci ildə M.V.Lomonosov adına MDU-da “Li Cəbrinin təsvirlərinin qeyrikommutativ holomorf funksional hesabı” mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib.
O, kvant funksional analizi və qeyri-kommutativ həndəsə sahəsində mütəxəssisdir. Onun elmi tədqiqatlarının əsas istiqamətləri qeyri-kommutativ analiz və cəbr, funksional analizin kvant modeli və qeyri-kommutativ cəbri həndəsəni əhatə edir. A.Dosiyev tərəfindən qeyri-kommutativ operatorlar ailəsi üçün funksional hesablama metodu, informasiyanın kvant nəzəriyyəsi sahəsində tədqiqatlar aparmağa imkan verən müxtəlif kvant məkanlarının təsviri işlənib hazırlanıb.
A.Dosiyev 40-dan çox beynəlxalq səviyyəli və digər ölkələrin mütəxəssislərinə tanış olan elmi işin müəllifidir. Müxtəlif illərdə o, Rumıniya, Sloveniya, Polşa, Danimarka və Türkiyədə mühazirələr deyib. M.V.Lomonosov adına MDU-nun professorları ilə sıx əlaqə saxlayır. MDU-nun funksional analiz və funksiyanın nəzəriyyəsi kafedrasının seminarlarında dəfələrlə çıxış edib.
Maraqlı faktlar
İdmanla fəal məşğul olur və hazırda universitet tələbələrinin sambo və cüdo güləşi üzrə məşqçisidir.
Gideyli
Gideyli — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Gideyli kəndi Dağətəyi ərazidə yerləşir. Kəndin adı XIX əsrdə Haputlu Gideyli kimi qeyd olunmuşdur. Haputlu adlı kəndlərin əhalisi Quba qəzasından gəlmələrdir. Orta Asiyanın şərqində qırğız buqu qəbiləsində, həmçinin Altayda xemçik tuva tayfası tərkibində gedey tayfa adına rast gəlinir. Bu da oykonimin türk mənşəli tayfa adından yarandığını sübut edir. Sonralar adın əvvəlindəki Haput sözü düşmüşdür.
Əhali
Əhalisi 305 nəfərdir ki onunda 140 nəfəri kişi, 165 nəfəri qadındır.
Neoseiulus cynodonae
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Kiran hamamı
Kiran hamamı — Kiran şəhər yerində aparılmış arxeoloji qazıntılar zamanı aşkara çıxarılmış dünya əhəmiyyətli tarix-memarlıq abidəsi.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Kiran hamamı şəhristanın ikinci və üçüncü məhəllələrini ayıran geniş yarğanda – Kiran karvansarayından 30-40 metr şərqdə yerləşir. Hamamın birinci mərtəbəsi daşdan, ikinci mərtəbəsi isə çiy kərpicdən inşa edilmişdir. Hamamın cənub-şərq tərəfində kiçik kəhriz yerləşir, şərqdən isə binaya çiy kərpicdən inşa edilmiş yarım-yeraltı kiçik bina birləşir. Həmin binanın otaqlarından birində üzəri naxışla bəzədilmiş nəhəng daş su çəni vardır.
Abaşiri
Abaşiri — Yaponiyanın Hokkaydo adasında və eyni adlı prefekturanın Oxotsk sabprefekturada yerləşən şəhər.
Qaley Allahverdiyev
Qaley Əliyeviç Allahverdiyev — Fövqəladə və səlahiyyətli səfir, filologiya elmləri doktoru, professor. Azərbaycan Yazarlar Birliyinin və Jurnalistlər İttifaqının üzvü. "Qızıl qələm" mükafatı laureatı (2003).
Azərbaycan Respublikasının Malayziyada, Myanma İttifaqı Respublikasında, Tailand Krallığında və Bruney Darüssalamda (2013 - 2021-ci illər) fövqəladə və səlahiyyətli səfiri vəzifəsində çalışmışdır.
Həyatı
Qaley Əli oğlu Allahverdiyev 1950-ci ilin aprel ayının 29-da Başqırdıstan MSSR-in Çelyabinsk vilayətinin Uçalı rayonunun Kiçik Uçalı qəsəbəsində zəhmətkeş ailəsində anadan olmuşdur. 1976-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin ərəb dili tərcüməçiləri şöbəsini bitirmişdir.
Uzun illər İraq, Suriya, Livan, BƏƏ və Liviyada ərəb dili tərcüməçisi, Azərbaycan Respublikası müstəqillik qazandıqdan sonra Misir, Türkiyə, İndoneziya və Qətərdə müxtəlif diplomatik vəzifələrdə çalışmışdır.
20-dən artıq monoqrafiya və tərcümələrin müəllifidir. Altıcildlik "Heydər Əliyev və Şərq" monoqrafiyasının həmmüəllifidir. Əsərləri Azərbaycan, rus, ərəb, ingilis və fars dillərində nəşr olunmuşdur. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2013-cü il 28 mart tarixli Sərəncamı ilə Q.Ə.Allahverdiyev Azərbaycan Respublikasının Malayziyada fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilmişdir. O, 2021-ci il 23 iyul tarixində bu vəzifədən geri çağırılmışdır. Ailəlidir. Üç övladı var.
Baccharis brachylaenoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin Qaz-neft-mədən fakültəsi
Azərbaycan Dövlət Neft və Sənayə Universitetinin Qaz-neft-mədən fakültəsi (QNMF) — Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının fakültələrindən biridir.
Tarixi
ADNSU-nun aparıcı fakültələrindən biri olan Qaz-neft-mədən fakültəsində kadr hazırlığı 1920-cı ildən həyata keçirilir. 1920–1930-cu illərdə fakültə "Neft-sənaye", 1930–1936-cı illərdə "Dağ-mədən", 1936–1940-cı illərdə "Dağ-mədən və neft texnologiyası", 1940–1979-cu illərdə "Neft-mədən" adlandırılıb. 1979-cu ildən isə "Qaz-neft-mədən" fakültəsi adı altında fəaliyyət göstərir. Fakültənin inkişafında ADNSU-ya müxtəlif vaxtlarda rəhbərlik etmiş rektorların, görkəmli alimlər akademik L.S. Leybenzon, N.S. Uspenskiy, A.R. Serebrovskiy, professor B.S. Dobrovskiy, akademiklər A.X. Mirzəcanzadə, S.M. Quliyev, M.P. Quluzadə, professorlar M.V. Abromoviç, Q.A. İbatulov, K.B. Şahbazbəyov, Z.M. Əhmədov və başqalarının fəal iştirakı və köməyi olub.
Təhsil
İxtisaslar:
Moldaviya ilanbaşı
-  cinsinə aid bitki növü.
Yayılması
Moldova ilanbaşı bitkisi yabanı halda Ukraynada, Krımda və Qafqazda bitir. Keçmiş SSRİ-nin Avropa hissəsində efiryağlı bitki kimi becərilməklə yanaşı, həm də arılar üçün qiymətli bal verən bitki hesab olunur. Bir çox arıçılar beçələri cəlb etmək üçün arı yeşiklərinə ilanbaşı yarpağını sürtürlər.Qərbi Sibirdə ilanbaşı yabanı halda rast gəlinir. Mədəni halda da az yayılmışdır. Novosibirski və Tomsk botanika bağında kiçik sahələrdə becərilir və ehtiyat sahələrdə səpilir.
Müzəffər Əli xan Qızılbaş
Müzəffər Əli xan Fateh Əli xan oğlu Qızılbaş — Pakistanın maliyyə naziri.
Həyatı
Müzəffər Əli xan Fateh Əli xan oğlu Qızılbaş 1908-ci ildə Pəncab əyalətində anadan olmuşdu. 1958-ci ildə Qərbi Pakistanın baş naziri olmuşdu.
Müzəffər Əli xan 1969–1971-ci illərdə Pakistanın maliyyə naziri olub.
Semyon Nadson
Semyon Yakovleviç Nadson (d. 14 dekabr, 1862, Peterburq – ö. 19 yanvar 1887, Yalta, Ukrayna) — rus şairi.
Həyatı
300px|thumbnail|right|Semyon Nadsonun məzarı, 16 avqust 2014-cü il
Semyon Nadson 19 yanvar 1887-ci ildə Ukraynanın Yalta şəhərində vərəmdən vəfat etmiş və Rusiya imperiyasının Peterburq şəhərində dəfn olunmuşdur.
Yaradıcılığı
Semyon Nadsonun yaradıcılığı xalqçılığın böhranı dövründə qabaqcıl gənclərin əhvali-ruhiyyəsini əks etdirmiş, poeziyasında bədbinlik, vətəndaşlıq kədəri ifadə olunmuşdur. Şeirlərində mövcud ictimai quruluşa, ədalətsizliyə qarşı barışmazlığa çağırsa da, həyatda fəal inqilabi münasibət bəsləyə bilməmişdir. Poeziyasındakı dərin səmimiyyət, şəxsi taleyi şeirlərinin geniş yayılmasına səbəb olmuşdur. S.V.Raxmaninov və başqaları onların bir çoxuna musiqi bəstələtmişdir.
Bəzi şeirlərini ("İstiqbal bizimdir", "Danışma", "İrəli" və s.) Abbas Səhhət Azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir.
Geoxronologiya
Geoxronologiya ( — yer +  — zaman +  — söz, təlim) — geoloji tarix olub, geologiyanın bölməsi olub, geoloji vaxtın ölçülməsi problemini əhatə edir.
Nisbi və mütləq geoxronologiya mövcuddur:
Mütləq geoxronologiya fiziki (astronomik) zaman vahidində izotop üsulu ilə sexurların və mineralların yaşının təyininə əsaslanır. Nisbi və mütləq geoxronologiyanın məlumatlar toplusu geoxronoloji cədvəlkdə tam əksini tapır.
4 avqust
1601–1900
thumb|[[Hans Xristian Andersen]]
Neoseiulus depilo
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Mingə
Mingə — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Əhalisi 240 nəfərdir ki onunda 115 nəfəri kişi, 125 nəfəri qadındır.
Marxal
Marxal - qar kütləsinin dağ zirvələrindən və yamaclardan sürüşüb axması və sürüşdükcə yeni qar kütlələrini özü ilə aparmasıdır.
Baş vermə səbəbi
Qar uçqun larının əmələ gəlməsinin əsas səbəbləri yamaclarda qarın həddindən artıq yığılması, qar kütləsinin daxilində gedən kristallaşma prosesi və qar sahəsinin temperatur dəyişkənliyi nəticəsində sıxlaşmışdır. Qar uçqunlarının sürəti 20-30 m/san-yə, həcmi bir neçə mln.m3-ə çata bilər. Bu böyük dağıntılara səbəb olur. Qar uçqunları zamanı onun önündə əmələ gələn hava dalğası çox güclü dağıdıcı qüvvəyə malik olur. Qar uçqununun zərbə gücü qar kütləsinin0,5 sıxlığında 1 m2-də 60-100 t təşkil edir. qar uçqunları dağlarda mailliyi 15° və qarın hündürlüyü 40-50 sm-dən yuxarı olan yamaclarda baş verir.
İstanbuldakı göydələnlərin siyahısı
thumb|300px|right|Sabancı Qüllələri və İşbank Qülləsi
Marxal
Növləri
Hərəkət yolunun səciyyəsinə görə qar uçqunu 3 cür olur:
İstanbuldakı göydələnlərin siyahısı
thumb|300px|Tekfen Tower, Sapphire of İstanbul və Movenpick Oteli
thumb|300px|right|Ləvənt bölgəsindəki göydələnlər, arxada soldan sağa sıra ilə [[Istanbul Sapphire, Levent Loft, Tekfen Tower, İş Qüllələri, Kanyon, Metrocity. Öndəki yaşıl bölgə Zincirlikuyu Qəbiristanlığı, soldakı və ortadakı yerləşim bölgəsi Gültəpə (qismən). (sentyabr, 2011)]]
Marxal
Yayıldığı ərazilər
Alp, Şimali Amerika nın Kordilyer, Qafqaz, Xibin və Orta Asiya dağlarında müşahidə edilmişdir. Azərbaycan da bu təbii fəlakət az yayılmışdır və əsasən Böyük Qafqazın cənub yamacında müşahidə edilir.
Yetti Parl
Yetti Parl (27 may 1921, Amsterdam) — Niderland müğənnisi. 1956 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Niderlandı "De Vogels Van Holland" mahnısı ilə təmsil etmişdir.
Rumoi
Rumoi — Yaponiyanın Hokkaydo adasında və Hokkaydo prefekturanın Rumoi sabprefekturanın eyni adlı paytaxtı.
Geomorfoloji anomaliya
Geomorfoloji anomaliya-Mojayevə görə lokal sahələrin relyefini və relyef əmələgətirici proseslərini ətraf ərazilərin relyefindən fərqləndirən genetik, morfoloji, yaxud yaş xüsusiyyətləri.Mənşəyinə görə: G.a.endogen (tektonik pillə, palçıq vulkanı  və s.), ekzogen (ayrı-ayrı moren tirələri, kamlar və s.) qarışıq mənşəli (dərənin morfologiyasında dəyişiklik, inkişafda olan strukturanın tağının yuyulması və s.) ola bilər.G.a.əksəriyyəti sonuncu  kateqoriyaya aiddir.
Rusiya erməniləri
Rusiya erməniləri — Ermənistan Respublikasından kənarda yaşayan etnik ermənilərin təşkil etdiyi Erməni diasporunun Rusiyada yaşayan hissəsinin adı. Ermənistanın Rusiyadakı səfiri Vardan Toqanyanın 2017-ci ildə bildirdiyinə görə Rusiyada 2,5 milyona yaxın erməni yaşayır.
Miconia ombrophila
(Miconia ombrophila) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Almaniya dövlət başçılarının siyahısı
Bölünmüş Almaniyanın dövlət başçıları (1949 – 1990)
{| width=100% |
Artemisia lancea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Neoseiulus desertus
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Stelis amoena
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fazil xan Şeyda
Fazil xan Şeyda — şair, diplomat, pedaqoq.
Həyatı
Fazil xan 1783-cü ildə Təbrizdə mühəndis ailəsində doğulmuşdur. Əsl adı Molla Fətulladır, Təbrizdə mükəmməl ruhani təhsili almışdır. O əvvəlcə öz atası Məhəmmədhüseynin, sonra Təbrizin məşhur müctəhidi Mirzə Əhmədin yanında təhsil almışdır. İlahiyyat üzrə mükəmməl biliyə yiyələnmiş Fazil xan poeziyaya daha çox həvəs göstərmişdir.
1827-ci ildə Təbrizin rus qoşunları tərəfindən işğalı ilə bağlı bir sıra ruhanilərin və İran əyanlarının çoxunun Abbas mirzəyə xəyanət etmələri Fazil xanı qəzəbləndirmişdi. O, belələrinə həcv yazmışdır. Fazil xanın professor M. Mustafayevin qeyd etdiyimiz kitabına daxil edilmiş satirik şeirində riyakar ruhanilərin əmmaməsini "şeytan yuvasına", əbasını "riyakarlıq donuna", xınalı saqqalını "nəcasətə bulanmış ayaqyolu süpürgəsinə" oxşadan şair belələrini "qoca zinakar, nəfsin qulu və şərarət törəməsi" adlandırır və deyir ki, "bu həcvlərlə təbrizlilərin fəxr etmələri təəccüblü deyil. Ona görə ki, Təbrizdə sakin olan haramzadələri həcv etmək Təbriz əhalisi üçün fəxarət və nəcabət işi sayılır.
Gəndov (İsmayıllı)
Gəndov — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
İnşaatçılar stadionu
İnşaatçılar stadionu — Sumqayıt şəhərində yerləşən stadion.
Fazil xan Şeyda
Həyatı
Onun həcvləri xalq arasında çox böyük uğur qazanmışsa da, müəllifinə qarşı düşmənlərinin hücumlarına səbəb olmuşdur. Buna görə də Fazil xan Təbrizdən qaçaraq Deh-Kirqana getmişdir. Bu vaxt İran vəliəhdi Abbas mirzə (1738–1833) orada knyaz Paskeviçlə sülh danışıqları aparırdı. Burada Fazil xan rus səfirliyinin təmsilçisi Qriboyedov və Abbasqulu Bakıxanovla tanış olmuş, knyaz Paskeviç tərəfindən səmimi qarşılanmışdır. O, sülh müqaviləsinin imzalanmasında iştirak etmişdir. Abbas Mirzə onun fars və ərəb ədəbiyyatına dair nadir biliklərini yüksək qiymətləndirmiş və şahzadə Xosrov mirzənin (1813–1875) müəllimi təyin etmişdir. Bundan sonra şair, ruhani qulluğundan imtina edərək özünün Molla Fətulla adını Fazil xan adı ilə dəyişmiş və Şeyda təxəllüsünü qəbul etmişdir.
Əliheydər Həşimov
Əliheydər Şirin oğlu Həşimov — professor.
Fazil xan Şeyda
Həyatı
Böyük rus yazıçısı və diplomatı Qriboyedovun 1829-cu il yanvar ayının 3-də Tehranda faciəli ölümü ilə bağlı Fətəli şahın xüsusi nümayəndəsi kimi 18 yaşlı nəvəsi Xosrov Mirzə Peterburqa I Nikolayınsarayına göndəriləndə onu müşayiət edən heyətə Fazil xan saray şairi kimi daxil edilmişdir.
Əliheydər Həşimov
Həyatı
Əliheydər Həşimov 24 iyul 1924-cü ildə Qubadlı rayonunun Əyin kəndində anadan olmuşdur. 1938–1940-cı illərdə Ağdamda pedoqoji texnikumda təhsil alıb. 1947-ci ildə ADU-nun filologiya və psixologiya şöbəsinə daxil olur. 1952-ci ildə təhsilini başa vuraraq Gəncə Pedoqoji İnistitutunda və Respublika Xalq Maarifi Muzeyində çalışır. 1966-cı ildə həmin İnistitutunda tədris işləri üzrə prorektor, üç il sonra isə rektor təyin edilir. 1986-cı ildə Xarici Dillər İnstitutunun professoru seçilir. Onlarla dissertantın rəhbəri və doktorantın oponenti olmuşdur.
Gəndov (İsmayıllı)
Gəndov kəndi "Lahıc" turizm zonasında, "İsmayıllı-Lahıc" şossesinin kənarında, Girdimançayın sağ sahilində yerləşir. Kəndin əhalisi 217 nəfərdir ki, onun da 101 nəfəri kişi, 116 nəfəri qadındır. Əhali əsasən heyvandarlıq və bostançılıqla məşğul olur. Kənd elektrik enerjisi ilə təmin edilir. Kənddə yeməkxana və çayxana yoxdur. Girdimançayın sahillərində dağətəyi ərazidədir. Yaşayış məntəqəsi yaxınlığındakı kükürdlü suyu olan Gəndov mineral su bulağının adı ilə belə adlandırılmışdır.
İnşaatçılar stadionu
1956-cı ildə tikilərək idmançıların istifadəsinə verilmiş İnşaatçı stadionu Mehdi Hüseynzadə adına Sumqayıt şəhər stadionundan sonra Sumqayıtın ikinci ən böyük arenasıdır. Stadionun eyni vaxtda buraxılma qabiliyyəti 164 nəfərdir.
Fazil xan Şeyda
Həyatı
Maraqlı haldır ki, bu səfər zamanı A. S. Puşkin təsadüfi olaraq Fazil xan Şeyda ilə görüşmüşdür. Bu görüş 1829-cu il mayın 24-də Gürcüstan torpağında Kazbek və Kobi kəndləri arasındakı yolda baş tutmuşdur. Nekroloqda deyilir ki, A. S. Puşkinin Ərzurum səfərinə dair gündəliyində həmin görüş belə təsvir edilmişdir: "İran şahzadəsini gözləyirdik. Kazbekdən bir qədər aralıda qarşımıza bir neçə kolyaska çıxdı, qoruyucu dəstəsinin zabiti bizə elan etdi ki, o, saray şairini yola salır. Mənim arzumla o məni Fazil xana təqdim etdi. Mən tərcüməçinin köməyi ilə onu təmtəraqlı Şərq qaydası ilə salamlamağa başlayanda çox utandım, çünki mənim yersiz və gülünc sözlərimin müqabilində Fazil xan çox sadə, ağıllı, abırlı adamlara xas olan nəzakətlə cavab verdi. O məni Peterburqda görəcəyinə ümid edir və bizim tanışlığımızın bu qədər qısa olacağına təəssüflənirdi. Mən utanaraq, zarafatyana danışıq ədasını bir kənara qoymağa məcbur oldum və adi Avropa ibarələrindən istifadə etməyə başladım. Biz ruslara xas olan məsxərəçilik mənə ibrət dərsi oldu. Bundan sonra insanın barəsində onun qoyun dərisindən tikilmiş papağına və rəng çəkilmiş dırnaqlarına görə fikir yürütmürəm".
Əliheydər Həşimov
Həyatı
Fəaliyyəti illərində onun aşağadakı dərslikləri çap etdirmişdir: "Azərbaycan xalq pedaqogikasından mühazirələr"," Azərbaycan xalq pedaqogikası antalogiyası", "Azərbaycan xalq pedaqogikası ", "Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatında tərbiyəvi fikirlər ", "Azərbaycan xalq pedaqogikasından iki mühazirə", " Azərbaycan xalq pedaqogikasının əsasları"," Azərbaycan xalq pedaqogikasının bəzi məsələləri","Xalq pedaqogikasında tərbiyənin üsul və vasitələri"," Pedaqogika kursunun tədrisində xalq hikmətindən istifadə".
Fazil xan Şeyda
Həyatı
Fazil xanın Puşkinlə görüşü onda xoş təəssürat oyatmışdı. Həmin görüşlə bağlı Puşkin 1829-cu il mayın 25-də Kobi kəndində aşağıdakı şeiri yazmışdır: "Bəh-bəh nə xeyirli gün, xoş saat, Qafqaz dağlarında, Tale bizi birləşdirdi bu vaxt". Puşkin digər 2 şeirində birbaşa Fazil xana müraciət edərək deyir: Uğurlu olsun sənin yeni yolun, Bizim sərt şimala sənin səfərin. Burada baharın ömrü qısa olsa da, Hafiz, Sədinin adları tanışdır diyarımıza. Qısa gecəli diyarımızı gəzərkən, Qoy bir iz qalsın səndən. Şərqin əfsanələr güllərini, sən, Şimal qarılarına səpərsən. İran nümayəndə heyətinin tərkibində (1829-cu il avqustun 4-dən oktyabrın 17-dək) Fazil xan Peterburqun qabaqcıl ictimaiyyəti və şərqşünasları ilə tanış olmağa çalışmışdır. O, şərq dilləri müəllimi kimi Rusiyada qalmaq arzusunu bildirmiş və bunu I Nikolaya təqdim etdiyi qəsidədə göstərmişdi. Bu qəsidənin tərcüməsi Peterburqda çıxan "Podsnejnik" almanaxında dərc edilmişdir. Qəsidədə şair taleyindən şikayətlənir: "Fazil hələ sənə heç bir xidmət göstərməmişdir, lakin sən lütfkarlıq göstər və onu öz qullarının sırasına qəbul et… O, taleyin etibarsızlığına etiraz edir. Ona imkan ver, öz taleyinə müqavimət göstərsin…".
İnşaatçılar stadionu
Sovet vaxtlarında stadionda otüstü xokkey oyunları da keçirilib.
Fazil xan Şeyda
Həyatı
Faktlardan məlum olur ki, Fazil xan öz görüşləri, söhbət və çıxışları ilə İranın istedadlı şairi və ədibi kimi Peterburq ictimaiyyətinin dərin rəğbətini qazanmışdır. Belə ki, onun Peterburqda olmasına şeirlər həsr edilmişdir. O cümlədən, 1829-cu il avqustun 8-də və 19-da qraf D. İ. Xvostovun (1757–1835) Fazil xanla görüşü barədə "Rus şairi ilə İran şairinin görüşü" və "Fazil xan Şeydaya" adlı şeirlərini qeyd etmək olar. Həmin şeirlər D. İ. Xvostovun 1830-cu ildə Peterburqda nəşr olunmuş əsərlərinin 5-ci cildinə daxil edilmişdir (səh. 117–119, 379). O. A. Prjetslavskinin (1799–1879) xatirələrindən məlum olur ki, Xosrov Mirzənin şərəfinə təşkil olunmuş bir ziyafətdə "…şair Peterburqun əhatə olunduğu aristokrat dairələrinə mənsub olan gözəl xanımlarına vurulmuş, onların albomlarında öz dilində şeirlər yazmışdır" ("Ruskaya starina", S.-Peterburq, 1883, avqust ayı, səh.405). Güman etmək olar ki, şair aşağıdakı şeirini məhz həmin ziyafətdən aldığı xoş təəssürat və şən əhval sayəsində yazmışdır:
Əliheydər Həşimov
Həyatı
1994-cü ildən Bakı Özəl Universitetinin tədris məsələləri üzrə prorektoru işləmişdir. Onun 250-dən artıq məqaləsi çap edilmişdir.
Fazil xan Şeyda
Həyatı
Gər Fazil-i Şeyda xəbərin sorsalar söylə, Yorğunca köpək bir sürü ceyran arasında.
İnşaatçılar stadionu
Mövcud vəziyyəti
Stadionun ot örtüyünün bərbad vəziyyətdə olması texnikalı oyun nümayiş etdirməyə imkan vermir. Tribunalardakı taxta oturacaqlar hələ də dəyişdirilməyib. Bundan başqa, paltardəyişmə və digər yardımçı otaqların təmirə ehtiyacı var. Hazırda (2016-cı il üçün) dağılmış vəziyyətdə olan stadionun gələcək taleyi müəmmalıdır.
Əliheydər Həşimov
Həyatı
Hazırda Əliheydər Həşimov haqq dünyasındadır.
Fazil xan Şeyda
Həyatı
Abbas mirzənin ölümündən sonra Xosrov mirzənin gözlərini çıxartdırmış qardaşı Məhəmməd mirzə İran taxt-tacını əlinə keçirdikdə təqibə məruz qalmış Fazil xan 1838-ci ildə Qafqaza qaçmış və Tbilisidə, 1842-ci ildə rus təbəəliyini qəbul etmişdir. O, 1847-ci ildən etibarən Tbilisi şiə ruhani məktəbinə rəsmi müəllim təyin edilərək ilahiyyat, fars və ərəb dillərindən dərs deməklə yanaşı, N. Xanıkovun Qafqaz arxeologiyası üzrə, fars və ərəb epikqrafikasına aid məşğələlərində onun daimi köməkçisi olmuşdur.
Şeirlərində yüksək vəzifəli adamları tənqid etdiyinə görə dövlət məmurları və ruhanilərin təqiblərinə məruz qalmışdır. Buna görə 1838-ci ildə İranı tərk edərək Tiflisə gəlmiş və Rusiya təbəəliyinə keçmişdir. Fazil xan 1846-cı ildə Qafqaz canişinliyində dəftərxana müdiri, 1847-ci ildə isə Tiflisdə yeni açılmış şiə məktəbinə müəllim təyin edilmişdir. O, Tiflisdə yaşadığı zaman "Divani-hikmət" ədəbi məclisinin yığıncaqlarında iştirak etmişdir. Şair 1852-ci ildə Tiflisdə vəfat etmiş və şəhərin müsəlman qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.
Mərazad (Culfa)
Mərazad - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Culfa şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Fazil xan Şeyda
Həyatı
Fazil xan Şeydanın həyat və fəaliyyəti ətraflı öyrənilmədiyi kimi əsərləri də tam halda əldə edilməmişdır.