cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Düzən meşələri
Tu­qay me­şə­lə­ri
Azər­bay­ca­nın tu­qay me­şə­lə­ri­nə bir çox dü­zən çay­la­rı ət­ra­fın­da rast gəl­mək olar. La­kin onun əsas əra­zi­si Kür ça­yı­nın, Araz ça­yı­nın pa­yı­na dü­şür. Ta­ri­xi me­te­ri­al­lar və təd­qi­qat iş­lə­ri­miz­lə mü­əy­yən edil­miş­dir ki, tu­qay me­şə­lə­ri XVIII əs­rin or­ta­la­rı­na ki­mi Kür ça­yı bo­yu Xə­zər də­ni­zi­nə ki­mi ge­niş zo­laq­lar təş­kil edir­miş. La­kin son­ra­lar kənd tə­sər­rü­fa­tı sa­hə­lə­ri və ya­şa­yış mən­tə­qə­lə­ri al­tın­da is­ti­fa­də et­mək məq­sə­di­lə tu­qay me­şə­lə­ri­nin sa­hə­si kəs­kin azal­mış­dır. Həsənbəy Zərdabi qeyd  etmişdir  ki, öz dövründən 50 -60 il  əvvəl Kür çayı sahilləri bütün  axarı  boyu meşə  ilə  örtülü olmuşdur. A.A.Qrosheym (1920,1932) yaxşı vəziyyətdə  olan  tuqay meşələrini Şirvan şəhəri yaxınlığında və ondan  yuxarı  ərazilərdə təsvir  edirdi. Təəssüflər  olsun ki, apardığımız  tədqiqatlar  göstərdi ki, Şirvan şəhəri yanında Kür qırağında  yalnız bir – neçə  ədəd  qurumaqda olan  qovaq  ağacı qalmışdır.
Rövşən Tağıyev (iş adamı)
Rövşən Tağıyev — Birləşmiş Ukrayna Azərbaycanlıları Konqresinin sədri, Ukrayna Millətlər Assambleyasının prezidenti, iş adamı.
Şotlandiya bayrağı
Şotlandiya bayrağı — Şotlandiyanın Dövlət bayrağı
Yanq Livey
Yanq Livey - hərbi pilot və Çin Milli Kosmos Administriyasının astronavtıdır. O, 2003-cü ildə Çinin kosmik proqramı ilə kosmosa göndərilən ilk adam oldu. Şenzou 5 adlanan bu missiya Çini müstəqil şəkildə kosmosa insan göndərən üçüncü dövlət etdi.
Erigeron petroiketes
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Leycesteria formosa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Koto Matsudayra
— Yaponiyalı diplomat.
Kimberli (Cənubi Afrika Respublikası)
Kimberli (Kimberley) — Cənubi Afrikadə şəhər. Şimali Kap vilayətinin mərkəzi.
Əhalisi 210,800 ibarət olan şehər. Narınc (Orange) çaylnşn qolu sayınan Vaal çayln sahillərində yerləşən şəhərdir.
Şəhərin adı ölkənin almaz paytaxtı kimi tanınır. Ölkənin ümumi əhalisi 230 min nəfərdən artıqdır (2002-ci il)
Ualli
Ualli – Manna dövlətinin bizə məlum olan beşinci hökmdarı, hökmdar Ahşerinin oğlu. Ualli atası üsyançılar tərəfindən öldürüldükdən sonra hakimiyyət gəlmişdir. O, Ahşeridən fərqli olaraq Assurla olan münasibətləri qaydaya salmağa çalışmış, oğlu Erisinini və qızını Assur hökmdarına girov göndərdi. Buna cavab olaraq Aşşurbanipal Mannaya özünün sülh elçisini göndərmişdi.
Aşşurbanapalın "B silindri"ndəki kitabəsində Uallinin hakimiyyətə gəlməsi haqqında deyilir:
"[Aşşur və] İştar mənim hökmdarlığıma hörmət etməyən Ahşerini onun qullarının əlinə verdilər. Onun [ölkə adamları] ona garşı qiyam qaldırdılar və onun meyitini küçəyə atdılar. Sonra onun oğlu Ualli onun taxtına əyləşdi."
Kolvari xostək
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
1952 Formula-1 mövsümü
1952 Formula-1 mövsümü — FİA tərəfindən sponsorlanan 3-cü Formula-1 Dünya Yarışları Çempionatı. Çempionat 18 may - 7 sentyabr tarixləri arasında keçirilib və 8 mərhələdən ibarətdir.
Çempionatın reqlamenti haqqında ümumi məlumat
Xallar yarışın ilk beş ən yaxşı pilotu tərəfindən qazandı, sırasıyla 8, 6, 4, 3, 2 xal alırlar. Bundan əlavə, pilot yarışın ən sürətlisi üçün əlavə 1 bal topladı. Pilotların fərdi təsnifatında, çempionatın ən yaxşı 4 yarışının nəticələri nəzərə alınır. Yarış əsnasında bir-birlərini əvəz edən bir neçə atlı tərəfindən atılan ballar yarışda qalan sayına görə aralarına bölünür.
Mirzə Əbülhəsən Şəhid
Mirzə Əbülhəsən Kərbəlayı Kazım oğlu Şəhid – şair, qazı.
Həyatı
Mirzə Əbülhəsən Şəhid 1829-cu ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Əslən Cavanşir-Dizaq mahalının Merdinli obasındandır. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Bir müddət sərraclıq etmişdi. Sonra mədrəsədə təhsilini davam etdirmişdi. Şuşa məscidinin axundu, sonra Cavanşir qəzasının qazısı olmuşdu. Şair idi. Şəhid təxəllüsü ilə klassik üslubda şeir yazırdı. Mirzə Əbülhəsən Şəhid 1884-cü ildə vəfat edib. Mirzə Əbülhəsən Şəhidin Məmmədbağır, Sadıq, Cavad, Əli, Cabbar adlı oğulları vardı.
Pitkern adaları
Pitkern adaları — Böyük Britaniyanın xarici adaları, Sakit okean ərazisində yerləşir.
Əhali
Pitkern adalarında 2018-ci ildə cəmi 51 nəfər insan yaşayırdı. 2020-ci ilə olan məlumatlara görə isə 50 nəfər yaşayır.
Sarınca palçıq vulkanı
Gülbəxt palçıq vulkanı yaxınlığında, Gülbəxt-Sarınca strukturunun qərb periklinalına yaxın bir sahədə yerləşmişdir. Onun təpəsində 1600 m2lik bir sahə palçıq vulkanı brekçiyası ilə örtülmüşdür ki, burada da 18-20 sopka və qrifon vardır. Bunlardan bəçiləri aç miqdarda su və qaç ayırır.
Vulkanın geoloji quruluşunda Abşeron və Ağcagil mərtəbələri, Məhsuldar qat və Pont çöküntüləri iştirak edirlər. Bərk tullantıların yaşı Paleosendən qədim deyil. Bütün sopka və qrifonlar şimal-qərb-cənub-şərqə doüru istiqamətlənmişdir.
Mənbə
Yusifov, Elman. Bioloji müxtəliflik: Abşeron yarımadasının təbiət abidələri- Bakı : Nurlar NPM, 2007.
Arçin dili
Arçin dili — arçinlərin dili. Dağıstanın Çarodin rayonunun Arçin kəndində məişət dili kimi yayılmış dil. Arçin dilində 970 nəfər danışır. (2010, siyahıyaalma).
Arçin dili ləzgi dillərindən biridir. Dialektləri yoxdur.
Güzdək Bozdağı palçıq vulkanı
Güzdək Bozdağı palçıq vulkanı — Güzdək qəsəbəsindən 6 km qərbdə yerləşir. Abşeron yarımadasının ən iri orfoqrafik vahidlərindən biri hesab edilir. Vulkan təpəsi yastı səthli kəsik konus şəklindədir. Brekçiya əsasən, Paleosen, Eosen, Oliqosen-Miosen və qismən üst Təbaşir mənşəli bərk süxurlardan ibarətdir. Sahənin şimal-şərq hissəsində qaç və palçıq püskürən, paraçit çıxışların əmələ gətirdiyi 27 sopka yerləşir.
Palçıq vulkanı sahəsinin geoloji quruluşunda Abşeron, Ağcagil mərtəbəsi və Məhsuldar qat çöküntüləri iştirak edirlər. Brekçiya örtüyü göstərir ki, vulkan bir neçə dəfə püskürmüşdür. Qıvrılan uçun dil şəklindəki püskürmənin uzunluğu bir kilometrədək uzanır.
Yerli sakinlərin məlumatlarına görə vulkanın keçən əsrdə baş vermiş iri püskürməsi çamanı yaxınlıqda olan 6 çoban, 2000-dən çox mal-qara həlak olmuşdur. Ətrafı işıqlandıran güclü alovun şüaları 10 km məsafədən görünürmüş. Məhz buna görə el arasında bu vulkana həm də "Qanlı Daü" deyilir. Əvvəlki püskürmə (1995, may) çamanı alov sütununun hündürlüyü 50 m, brekçiya örtüyünün yayılma sahəsi 12 ha, sopka brekçiyasının ümumi həcmi 200 min. m³ olmuşdur. Püskürmə zamanı atılmış qumdaşı qəlpələri 1 km məsafəyə yayılmışdır.
Adolfo Bioy Kasares
Adolfo Bioy Kasares (15.9.1914, Buenos-Ayres – 8.3.1999, Buenos-Ayres) — Argentina yazıçısı.
Kasablanka (film, 1942)
Kasablanka  — 1942-ci ildə Warner Bros. şirkəti tərəfindən çəkilmiş klassik Hollivud filmidir. Filmin rejissoru Maykl Körtisdir. Maykl Körtis elə bu film sayəsində ən yaxşı rejissor işinə görə "Oskar" mükafatı qazanmışdır. Filmdə Hollivudun məşhur simaları Hamfri Boqart, İnqrid Berqman və Pol Henrayd iştirak etmişlər. Film İkinci dünya müharibəsi mövzusundadır və elə müharibə davam etdiyi dövrdə çəkilmişdir. Film dram və melodram janrındadır və AFİ (American Film Institute) tərəfindən 2002-ci ildə bütün zamanların ən yaxşı məhəbbət mövzusunda çəkilmiş filmi seçilmişdir.
Mövzu
Filmin mövzusu İkinci Dünya Müharibəsinin ilk zamanlarından bəhs edir. Çex müqavimət təşkilatının lideri Viktor Lazlou Nasist həbs düşərgəsindən qaçaraq Kasablankaya gəlir. Onun məqsədi Lissabona, oradan da ABŞ-yə mühacirət etməkdir. Viktorun bütün ümidləri Kasablankanın ən məşhur gecə klubunun sahibi olan Rikədir. Rik qaçış üçün Viktor Lazlouya lazım olan sənədlərə sahib tək insandır. Rick isə bir zamanlar Viktorun həyat yoldaşı İlzanı sevmişdir və o, Viktorun tutulmasına və ya öldürülməsinə çalışır.
Qana bayrağı
Qana bayrağı — Qananın Dövlət bayrağı
Qobu Bozdağı palçıq vulkanı
Bakıdan 15 km şimal-qərbdə, Qobu kəndindən 3 km şimal və şimal-şərqdə yerləşir. Boçdağ yüksəkliyi en istiqamətində yerləşmiş uzun bənddən ibarətdir. Bəndin mərkəzində iki qrupdan təşkil olunmuş palçıq vulkanı yerləşir. Bu qruplardan biri Qobu kəndindən şimalda eyni adlı dağın təpəsində, digəri isə birincidən 800–1000 m şərqə doğru yerləşmişdir.
Fatihə surəsi
Surə İslamın əsas ehkamlarının qısa ifadəsidir. əl-Fatihənin mətni namazın əsasını təşkil edir və müsəlmanların əslində bütün mərasimlərinin yerinə yetirilməsi zamanı oxunur. Ondan dini binaların divar yazıları üçün geniş istifadə edilir.
Qosmalıan
Qosmalıan — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 403 nəfərdir.
Toponimiyası
Yerli əhali kəndi Qosmihiyon adlandırır. Bu coğrafi ad ğosmaliyon (ğosmalioıi) sözünün təhrif edilmiş formasıdır. Oykonim Ğosm (talış dilində Qasım şəxsi adının dəyişmiş şəkli), hi (əkin yeri) və -o/ı (cəmlik bildirən şəkilçi) komponentlərindən düzəlib, "Qasımın əkin yerləri” mənasındadır. Digər mülahizəyə görə, Qosmalyon Ğosm (Qasım sözünün fonetik dəyişmiş şəkli), Hi (Əli ş.a.), -yonl-on (cəmlik bildirən şəkilçidir) komponetlərindən düzəlib. Bu oykonim nəsil adı əsasında yaranmış, mənası “qasıməlilər” deməkdir. Başqa mülahizəyə görə, oykonim “Qasıməlinin zəmisi” mənasındadır (hion talış dilində “zəmi” deməkdir).
Tarixi
29 mart 2005-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin qərarı ilə Qosmalyan kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Qosmalyan kəndi Qosmalıan kəndi adlandırılsın, Qosmalyan kənd inzibati ərazi dairəsi Qosmalıan kənd inzibati ərazi dairəsi adlandırılsın. adlandırılmışdır.
Din
Kənddə Qosmalian kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Pənah Həsənov
Pənah Allahverdi oğlu Həsənov — Azərbaycan-sovet pambıqçısı, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1971), Azərbaycan SSR pambıq ustası (1966), SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1980).
Həyatı
Pənah Allahverdi oğlu Həsənov 9 may 1930-cu ildə anadan olmuşdur.14 aprel 1992 ci ildə vəfat etmişdir 1983-cü ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu bitirmişdir.
Pənah Həsənov Vedi, İmişli rayonlarında kolxozçu olmuşdur.
Pənah Həsənov SSRİ Ali Sovetinin (8–10-cu çağırış), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin (11-ci çağırış) deputatı olmuşdur.
Fəxri adları
Pənah Həsənov 1966-cı ildə Azərbaycan SSR pambıq ustası, 1971-ci ildə Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adlarına layiq görülmüşdür. 1980-cı ildə SSRİ Dövlət mükafatı laureatı olmuşdur.
Pənah Həsənov 2 dəfə Lenin ordeni, "Oktyabr inqilabı" ordeni və Qırmızı Əmək Bayrağı ordenləri ilə təltif edilmişdir.
Leycesteria
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Pakistan bayrağı
Pakistan bayrağı( / Pârĉami Pakistân), həmçinin Milli bayraq (/ Qaumī Pârĉam) kimi tanınan — Pakistanın Dövlət bayrağı. Pakistan İslam Respublikasının rəsmi dövlət rəmzlərindən biridir.
Bayrağın tarixi
Bayraq 1906-cı ildə Hindistanda müsəlmanların siyasi hüquqlarını təmsil etmək üçün qurulan Bütün Hindistan Müsəlman Liqası adlı siyasi təşkilata əsasən yaradıldı. Bayrağın yaradıcısı vəkil, Pakistan hərəkatının lideri Seyid Əmir-uddin Kedvaidir. Bayraq, ölkə ingilislərin hakimiyyəti altında olduğu zaman Hindistan yarımqitəsinin müstəqil dövlətə - Pakistan və Hindistan kimi iki müstəqil dövlətə bölündükdən sonra 14 avqust 1947-ci ildə qəbu edildi. Bu bayraq 1956-cı ildə Pakistanın ilk konstitusiya və dövlətin Pakistan İslam Respublikası olmasına qədər dəyişməz qaldı.
Bayrağın təsviri
350px|left|Bayrağın dizayn diaqramı Pakistan bayrağı tünd yaşıl fonda yerləşdirilmiş ağ aypara və 5 guşəli ulduzdan və bayrağın sol hissəsində bayrağın 1/4 hissəsini əhatə edən ağ şaquli zolaqdan ibarətdir. Yaşıl ənənəvi bir İslam rəngidir. Aypara və ulduz İslamın simvollarıdır. Ağ zolaq Pakistandakı qeyri-müsəlman, azlıq dini qruplarını təmsil edir. Müasir mənada yaşıl rifahı, ağ rəng sülhü, ağ aypara tərəqqisini, beş guşəli ağ ulduz isə gələcəyi və aydınlığı simvolizə edir.
Texniki göstəricilərə görə, ağ şaquli zolaqlı, yaşıl hissənin mərkəzində ağ aypara və beş guşəli ulduz olan, uzunluğu [A] və eni [B] 3:2 nisbətində tünd yaşıl düzbucaqlı bayraq. Ağ hissənin eni [C], bayraq uzunluğunun [A] dörddə birinə, yaşıl hissə qalan dörddə üç hissəsinə [D] bərabərdir. Yuxarı sağ küncdən yaşıl hissənin aşağı sol küncünə qədər L3 diaqonalını çəkilib. P1 yaşıl hissənin mərkəzində, P2 isə L3 diaqonalının və bayraq hündürlüyünün 13/20-ə bərabər yuxarı sağ küncdən əmələ gələn C4 qövsünün kəsişməsində yerləşir. Mərkəzi P1 nöqtəsi olan və 3/10 radiusu birinci C1 dairəsini, mərkəzi P2 nöqtəsi olan və 11/40 radiusu ikinci C2 dairəsini təsvir edir. Bu iki dairənin yaratdığı çəpərlər Aypara yaradır. Beşguşəli ağ ulduzunun ölçüləri, L3 diaqonalı üzərində P2 və P3 arasında yerləşmişdir və bayrağın hündürlüyü 1/10 radiusu olan bir C3 dairəsi çəkilərək təyin olunur.
Seneqal bayrağı
Seneqal bayrağı — Seneqalın Dövlət bayrağı
Pakistan bayrağı
Ölçüləri
Pakistan müxtəlif hallarda bayraqların ölçülərini təqdim edirː
Mərasimlərdə: 24′ × 16′, 21′ × 14′, 18′ × 12′, 11′ × 6 2⁄3′ və ya 9′ × 6 1⁄4′.
Binalar üzərində istifadə üçün: 6′ × 4′ və ya 3′ × 2′.
Avtomobillər üçün: 24″ × 16″.
Masalar üçün: 10 1⁄4″ × 8 1⁄4″.
Dövlət məmurları tərəfindən istifadəsi
Dövlət bayrağının istifadəsi 2002-ci ildə Baş nazir Zəfərullah Xan Camali tərəfindən tətbiq olunan Pakistan Bayrağı Qaydaları ilə tənzimlənir.
Mərhələlər
2017-ci il 14 avqust tarixində Bəlucistan əyalətinin mərkəzi Kvettada Pakistan bayrağı 2 mil uzunluğunda qaldırıldı.
Erigeron pinkavii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
QWERTY
thumb|270px|QWERTY klaviaturası (Britaniya versiyası)
QWERTY — latın hərflərindən ibarət ən məşhur klaviatura düzülüşü. Klaviaturada ingilis əlifbasının bu düzülüşündən istifadə edilir. Latın əlifbasından istifadə edən digər dillər də bu düzülüşdən istifadə edir. Bu düzülüşü klaviaturanın sol-üst hissəsindəki altı simvola uyğun olaraq adlandırırlar.
Yaranma tarixi
1867-1871-ci illərdə Kristofer Şoulz tərəfindən hazırlanan ilk eksperimental yazı maşını, iki sıradan ibarət əlifba sırası ilə yerləşmiş klavişlərdən ibarət idi. Belə yerləşmə üsulu linglərin bir-biri ilə sıx birləşmələrinə səbəb oldu. Şoulz bu problemi həll etmək üçün, yazı maşınını tədricən dəyişdirərək, düzülüş üzərində təcrübə aparırdı. İlk istehsal edilən yazı maşını Reminqton 1 oldu. Bu yazı maşınında QWERTY düzülüşü qurulmuşdu. Bu yazı maşını ilk beş il müddətində bazara təqdim edilmiş yeganə yazı maşını idi və zaman keçdikcə alıcılar QWERTY düzülüşünə öyrəşməyə başladılar.
Vışka (qəzet)
"Vışka" (qəzet) — həftəlik ictimai-siyasi qəzet.
Yaranma tarixi
1927-ci ilin mayında "Bakinski raboçi" qəzetində verilmiş məqalədə sübut edilirdi ki, yeni çap orqanının yaradılmasına ehtiyac var. 1928-ci ilin 4 yanvarından 8 fevralınadək bir sıra vacib məsələlər barədə müzakirələr, məsləhətləşmələr aparıldı. Gələcək nəşrin istiqaməti, məqsədi, tirajı, formatı, dövrülüyü müəyyən edildi. Bu məsələlər Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Rəyasət Heyətinin 11 və 16 saylı tarixi protokollarında əks olundu. Nəşr olunacaq qəzetə bina ayrıldı.
1928-ci il mart ayının 1-də Azərbaycan Kommunist (bolşeviklər) Partiyasının Bakı komitəsi fəhlələri kütləvi “Vışka” qəzetini nəşr etməyə başladı. Qəzetin birinci nömrəsi 15 min, ikinci nömrəsi 20 min, 3-cü nömrəsi isə 25 min tirajla çap olundu. İlk sayında qəzetin redaksiyasının yerləşdiyi ünvan belə qeyd olunurdu: Azərbaycan prospekti 7.
Ümumrusiya Kommunist (bolşeviklər) Partiyasının Mərkəzi Komitəsi 1939-cu ildə “Vışka”nın “Bakinski raboçi” qəzeti ilə birləşməsi üçün qərar verdi. Lakin 9 aydan sonra, yəni, 1 fevral 1940-cı ildən Mərkəzi Komitə qərarını dəyişərək “Vışka”nın müstəqil çıxmasına icazə verdi. Bu vaxt “Vışka”nın tirajı 40 mini ötmüşdü. “Vışka”nın sayəsində məşhur Bakı neftçilərindən Rüstəm Rüstəmov, Gülbala Əliyev, Ağasəf Bağırov, Mirzə Bədirxanov, Ağahüseyn Qafarov və b. SSRİ-nin hər yerində tanınmışdı.
1948-ci il may ayının 5-də nəşrə başlamasının 20 illiyini qeyd edən qəzetin son səhifəsində tirajın 60 min olduğu göstərilirdi. 1978-ci ildə 50 illik yubiley münasibətilə “Vışka” "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Mövzular
Əsasən neft sənayesindən yazılar dərc edən “Vışka” respublikanın digər təsərrüfat sahələrindən, fabrik və zavodlarından da yeni xəbərlər verir, qabaqcıl əmək adamlarının həyatını işıqlandırırdı.
Baş redaktorlar
Qəzetə 1973-1984-cü illərdə Gennadi Qriqoryeviç Qluşkov rəhbərlik edib. 1995-ci ildən etibarən nəşrin indiki baş redaktoru, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar jurnalisti, “Qızıl qələm” mükafatı və Ali Media Mükafatı laureatı Mədinə Həsənovadır. M.Həsənovanın sözlərinə görə, o, “Vışka” qəzetinə rəhbərlik edən ilk qadın olmayıb: “İkinci Dünya müharibəsi illərində, kişilər cəbhəyə gedəndə “Vışka”nın məsul redaktoru Zoya Nikolayevna Belyayeva olub.
Bandeyranti (Santa-Katarina)
Bandeyranti (Bandeirante) — Braziliyanın Cənub regionunun Santa-Katarina ştatında yerləşən bələdiyyədir. 2006-cı il məlumatlarına əsasən bələdiyyənin əhalisi 2779 nəfərdir. Ərazisi 146,255 кm²-dir. Bələdiyyə 29 sentyabr 1995-ci ildə yaradılmışdır.
Zabelia corymbosa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Grumman C-2 Greyhound
thumb|320x320px| Grumman C-2 Greyhound Təyyarə gəmiləri üçün material və poçt məktubları daşımaq üçün istifadə edilən yük təyyarəsidir.
Meliorator günü
Meliorator günü — Azərbaycan Respublikasında keçmiş peşə bayramı; 2007-ci ildən etibarən hər il iyun ayının 5-i qeyd olunmuşdur. 2014-cü ildə ləğv edilmiş və həmin ildən bu peşə ilə bağlı Su təsərrüfatı və meliorasiya işçiləri günü qeyd olunmaqdadır.
Bu peşə bayramı "Meliorator günü" peşə bayramının təsis edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2007-ci il 24 may tarixli 2199 nömrəli Sərəncamı ilə təsis edilmiş, "Meliorator günü" peşə bayramının təsis edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2007-ci il 24 may tarixli 2199 nömrəli Sərəncamının ləğvi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 14 may 2014-cü il tarixli Sərəncamı ilə ləğv edilmişdir.
Uzuntükcüklü xostək
(Caragana jubata) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Su təsərrüfatı və meliorasiya işçiləri günü
Bu peşə bayramı "Su təsərrüfatı və meliorasiya işçiləri günü" peşə bayramının təsis edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2014-cü il 14 may tarixli Sərəncamı ilə təsis edilmişdir.
York yarımadası
York yarımadası — Avstraliyanın cənubunda yerləşən yarımada. Ölkənin ayrıca bir regionu. Spenser və Sent Vinset körfəzləri arasında yerləşir.
Coğrafiyası
thumb|left York yarımadası Cənubi Avstraliya ştatının ərazisində yerləşir. Adelaida şəhərindən 150 km aralıda qərarlaşır. Səmadan çəkməni xatırladır. Bu baxımdan Apennin yarımadasına bənzəyir. Qərbdən Spenser körfəzi, şərqdən isə Sent Vinset körfəzi ilə əhatələnir. Müvafiq olaraq Eyr və Fleurieu yarımadalarından ayrılır. Yarımada Kenquru adasından İnvestiqeytor boğazı ilə ayrılır.
Yarımadanın şimaldan cənuba uzunluğu 240 km, eni 48 km, sahəsi 4200 km², sahil xətdinin uzunluğu 563 km-dir. Ən hündür nöqtəsi 244 metrdir. Daimi axarlara sahib deyildir. Yayda maksimal temperatur 40 °C, qışda isə minimal temperatur 4 °C -dir.
Yarımadanın cənub-qərbində İnns Milli Parkı yerləşir.
Əhali
left|thumb|Ardrossan. Əsas liman şəhəri Ardrossandır. d Digər sahil şəhərləri isə istirahət mərkəzləridir. 2006-cı ildə olan məlumata görə, York sovetliyində 11 190 nəfər yaşayır. Bunların 328-i avstraliya aborigenidir. Əsas dil ingilis dili (10 653 nəf.), ikinci dil isə holland dilidir. (22 nəf.).
Yarımadada kənd təsərrüfatı inkişaf etmişdir. Sahil şəhərlərin hamısında gəmilərin yan alması üçün yerlər vardır.
Gülbəxt palçıq vulkanı
Gülbəxt palçıq vulkanı — Bakı şəhərindən 20 km qərb-cənub-qərb istiqamətdə, Puta dəmir yolu stansiyasından 12–13 km qərbdə yerləşmişdir. Onun hüdudlarında, birincisi neft çıxışlarını, ikincisi isə vulkanın sopka və qrifonlarını əhatə edən iki qrup ayrılır. Sahənin geoloji quruluşunda Abşeron və Ağcagil mərtəbələri və Məhsuldar qat çöküntüləri iştirak edirlər.
Vulkan tullantıları içərisində külli miqdarda Məhsuldar qat süxurlarının, aç miqdarda alt Kaynoçoy üçüncü dövr və üst Təbaşir çöküntülərinin qırıntıları rast gəlir. Brekçiya örtüyünün qalınlıüı mərkəç hissədə 150 m-ə, yayılma sahəsi 29 ha-a çatır. Brekçiya həcmi 22 mln. m³ təşkil edir.
Samoa
Tarix
Qərbi Samoa 1962 ilin yanvarın 1-də müstəqilliyi qazandı.1889-cu ildə ABŞ, İngiltərə,və Almaniya Samoanin bitərəf zona olması barədə birgə müqavilə imzalayır və adalara bu üç dövlətin prorektoratina verilir.
İnzibati ərazi bölgüsü
Samoa 11 dairəyə bölünür.
Quşxana palçıq vulkanı
Axtarma vulkanından 2 km cənubda eyni adlı neft yataüının yaxınlıüında yerləşib. Vulkan ellipsvari formada olub, əsası geniş, yamacları aç meyllidir. Onun müasir görünüşü püskürmənin qədimliyini göstərir. Kəşfiyyat qaçımasının məlumatları göstərir ki, 80–100 m qalınlıüında olan brekçiya bilavasitə Məhsuldar qatı örtür. Sahənin geoloji quruluşunda Abşeron və Aücagil çöküntüləri, habelə qırışğın taüında 600 m-dək yuyulmuş Məhsuldar qat iştirak edir. Hazırda Quşxana vulkanı sakitlik vəçiyyətdədir. Brekçiyanın tutduğu sahə 0,425 km2 -ə bərabərdir.
Mənbə
Yusifov, Elman. Bioloji müxtəliflik: Abşeron yarımadasının təbiət abidələri- Bakı : Nurlar NPM, 2007.
Divağac
Divağac — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 123 nəfərdir.
Toponimiyası
Lerik rayonunun Qosmalyan inzibati ərazi vahidində olan bu kəndin əsl adı Divağaşdır. Bir sıra yerlərdə və ensiklopedik lüğətlərdə "Dibağac" kimi göstərilsə də bu kənddə yaşayan sakinlər bunun düzgün olmadığını bildirirlər. Kəndin yaşlı sakinləri bildirirlər ki,kəndin adı bu kəndin ilk sakini olan "Div Ağammədin" adı ilə bağlıdır.Div Ağaş,yəni,Div Ağammədin adı ilə bu kənd Divağaş adlandırılmışdır.Digər mənbələrdə isə kəndin adi "Dibağac" kimi gostərilmişdir .Oykonim dib (ətək, dağın Aşağı hissəsi) və ağac (meşə, ağaclıq) komponentlərindən düzəlib, "dağ ətəyində meşə" deməkdir.
Qaradağ Pilpiləsi palçıq vulkanı
Qaraquş dağı yaxınlığında, Qaradağ qırışığının ox ətrafı zonasının qərb periklinalı hissəsində yerləşmişdir. Diametri 42 m olan krater hüdudlarında qaz, su və palçıq ayıran 5 qrifon yerləşmişdir. Vulkan konusunun yamacları bərabəryanlı olub, xeyli dikdir. Sahənin geoloji quruluşunda Pliosen və Dördüncü dövrlərin çöküntüləri iştirak edir.
Mənbə
Yusifov, Elman. Bioloji müxtəliflik: Abşeron yarımadasının təbiət abidələri- Bakı : Nurlar NPM, 2007.
Kolumbiya bayrağı
Kolumbiya bayrağı — Kolumbiyanın Dövlət bayrağı
Erigeron pinnatisectus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şuşa yolu... (film, 2002)
Məzmun
Film Şuşa dərdimiz, Şuşa həsrətimizdən bəhs edir. Poemada deyildiyi kimi 50 milyon məğlub oldu 3 milyona 4 milyona....
Film haqqında
Film Cabir Novruzun "Şuşa yolu" poeması əsasında çəkilmişdir.
Filmdə Dövlət Foto və Kino Arxivinin materiallarından istifadə olunmuşdur.
Film Şuşanın işğalının onilliyinə görə çəkilmişdir.
Bronxial astma
Qeyri-allergik astmada xroniki iltihablı tənəffüs yolları həddən artıq həssasdırlar. Hər hansı qıcıqlanma bronxların spazmasına aparır, tənəffüs məhdudlaşır və bu da öskürək və boğulmalara gətirib çıxarır.
Astmatiklər üçün tutmalara səbəb olan bir çox faktorlar vardır, məsələn; siqaret tüstüsünün kəskin iyi, məişət kimyası vasitələri, sabun, ətriyyat, işlənmiş qazlarin tüstüsü və s. Bir çox dünya alimlərinin gəldiyi nəticə heç də təsəlliveriçi deyil: hər beşinçi astmatik peşəsinə görə bu xəstəliyə tutulur.
Simptomlar və gedişat
thumb|left|400px|Astma zamanı nəfəs borusunun vəziyyəti thumb|Astma hücum Fiziki təsirdən bir neçə dəqiqə sonra (məsələn, qışda küçədə qaçarkən soyuq və quru havanın udulmasi) astmanın simptompları üzə çıxır.
Aspirin və ya bu qrupdan olan bəzi iltihab əleyhinə preparatların (panadol, kalpol və s.) qəbulundan sonra adamda aspirin astmasının simptomları baş verə bilər. Qida əlavələri də, məsələn; pivə və caxırın koservantları, sulfitlərin qəbulu astmaya səbəb ola bilərlər.
Astmanın ən xarakterik simptomları:
Astmanın ağır və kəskin formalarında adam tutma vaxtı ağzı ilə nəfəs alır və nəfəsalmanı asanlaşdırmaq üçün boyun, çiyin və digər əzələlərdən istifadə edir. Bundan əlavə, nəfəs yolları sıxılanda nəfəs almaq nəfəs verməkdən daha asan olur. Çünki döş qəfəsinin əzələləri və orqanizm daha çox bu prosesə uyğunlaşmışlar. Nəfəsvermə, əksinə, normal halda passiv olur, yəni xüsusi səy göstərilmir, ona görə də əzələlər havanın sıxılmış nəfəs yollarından çıxarılması üçün o qədər də inkişaf etmirlər. Nətiçədə ağ ciyərlərdə hava qalır və şişir ki, bu da şişmiş ciyər simptomudur. Uzun müddət astma xəstəliyinə tutulmuş cavan adamlarin döş qəfəsləri uzunsov inkisaf edir. Kəskin ağır astmada əvvəl "fit çalan" döş qəfəsi sonra "susur", fit səsləri eşidilmir. Çünki alınan və verilən hava o qədər az olur ki, səslər eşidilməyə də bilər.
Allergik mənşəli astmada tutmadan əvvəl adamda zökəm, vegetativ distoniya simptomları və öskürək başlayır.
Rene O'Konnor
Rene O'Konnor (Evelyn Renee O'Connor, 15 fevral, 1971) Amerika pop və ritm-end-blüz müğənnisi. Amerikanın "Zena: Cəngavərlərin şahzadəsi" serialında baş rolda oynayır.
Əriyən ada (film, 2013)
Əriyən ada — Azərbaycan rejissoru Fariz Əhmədovun Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəstəyi ilə "Azanfilm" studiyasında çəkdiyi sənədli film.
Məzmun
Ekran əsərində hadisələr Neftçala rayonunun Kürdili kəndində cərəyan edir. Burada yaşayanlar müasir, rahat həyatdan bixəbər deyillər, istədikləri vaxt yaşam tərzlərini dəyişmək üçün buranı tərk edib gedə bilərlər, lakin onlar buranı sevirlər. Onların gəncliyi, xatirələri bu yerlə bağlıdır və ona görə də həyatlarını əriyən ada ilə birgə əritməyə qərarlıdırlar.
Haqqında
Film "Azanfilm" studiyasında çəkilib.
Sənədli filmin ssenari müəllifi Esmira Əyyub, rejissoru Fariz Əhmədov, operatoru Rüfət Kərimov, bəstəkarı isə Rauf Əliyevdir.
Festivallar
“Əriyən ada” filmi 2013-cü il sentyabrın 15-dən 22-dək Gürcüstanın Batumi şəhərində keçiriləcək “Batumi İnternational Art House Film Festival” (BIAFF-2013) kinofestivalında da iştirak edəcək.
2013-cü ildə "Əriyən ada" sənədli filmi IX Kazan Beynəlxalq Müsəlman Kinosu Festivalının "Ən yaxşı qısametrajlı sənədli film" nominasiyasının qalibi olub.
Zeynəb Biişeva
Zeynəb Abdulla qızı Biişeva (, ; d. 15 yanvar 1908, Tuyömbət, Orenburq quberniyası, Rusiya imperiyası — ö. 24 avqust 1996, Ufa, Başqırdıstan, Rusiya) — Başqırdıstan xalq yazıçısı, nəsr yazıçısı, şairə, dramaturq, tərcüməçi.
Bioqrafiyası
Zeynəb Biişeva 15 yanvar 1908 tarixində Rusiya İmperiyası nın Oreburq quberniyası nda yerləşən Tuyömbət kəndində anadan olmuşdur. Biişeva Orenburq Başqırd Pedaqoji Kollecini bitirmişdir. Təlimini bitirdikdən sonra, 1929-1931-ci illərdə Baymak rayonu nun Teməs kəndində müəllim olaraq işləmişdir. Ufa Qabaqcıl Təlim Kurslarını (1931) bitirdikdən sonra, Başqırd Nəşriyyat Evinin "Pioner" jurnalının redaktoru (Şairin ilk əsəri olan "Şəlalələr arasında" 1930-cu ildə burada nəşr olunmuşdur) olmuşdur. 1941-ci ildə şairənin ilk kitabı olan "Partizan oğlan" nəşr olunmuşdur. 1946-cı ildə SSRİ Yazıçılar İttifaqı nın üzvü olmuşdur. 1953-cü ildə peşəkar yazıçı statusunu almışdır. 1993-cü ildə "Başqırdıstan xalq yazıçısı" adına layiq görülmüşdür. Zeynəb Biişeva əsərlərini müxtəlif janrlarda yazmışdır. Şairə uşaqlar və gənclər üçün "Dostluq" və "Dost olaq" kimi çoxlu əsərlər, onlarla şeir və nağıllar yazmışdır. Şairənin "Salavatın son monoloqu" poeması (1984) Başqırdıstan milli qəhrəmanı olan Salavat Yulayevə (1754—1800) həsr olunmuşdur. Şairənin dramatik əsərləri olan "Sehrli kuray" (1957), "Sirli üzük" (1959), "Gülbədər" (1961), "Əhd-peyman" (1966) və "Zülhiza" (1981) yalnız Başqırdıstan Dövlət Akademik Teatrında deyil, həmçinin Respublikadan kənar teatrlarda da ifa edilmişdir. Zeynəb Biişeva povest və hekayə janrlarında səmərəli olaraq işləmişdir. Ən məşhur əsərləri arasında "Qanxılıy" (1949), "Qəribə adam" (1960), "Hardasan, Gülnisə?" (1962), "Fikir, düşüncə" (1963), "Məhəbbət və nifrət" (1964) var. Şairə əsərlərdə fərdi və cəmiyyət arasındakı əlaqələrin fəlsəfi problemləri haqda danışır, başqırd qadınlarının açıq şəkildə görünüşlərini yaradır. Zeynəb Biişevanın ən əhəmiyyətli əsəri "İşığa" trilogiyasıdır. Bu trilogiya "Alçaldılanlar" (1956—1959), "Emeş" (1967—1969), "Böyük İkada" (1965—1967) romanlarını ehtiva edir. Zeynəb Biişeva Rusiya Federasiyası və SSRİ yazıçılar qurultayının nümayəndəsi olan Başqırdıstan Respublikası Yazıçılar İttifaqının İdarə Heyətinin üzvü seçilmişdir. 1968-ci ildə Salavat Yulayev adına Dövlət Respublika Mükafatı na layiq görülmüşdür. Zeynəb Abdulla qızı Biişeva 24 avqust 1996 tarixində, 88 yaşında Ufa şəhərində vəfat etmişdir. Vəfat etdikdən sonra Ufa dakı bir müsəlman qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Azatağac meşəsi
250px|thumb|right
Azatağac meşələrinin - Hirkan azatağacı  iqlim şəraitinə münasibəti baxımından bir qədər plastik ağac cinsi olub dəniz səthindən müxtəlif hündürlüklərdə və müxtəlif iqlim rejimlərində bitərək Lənkəranın düzən ərazisində, quru subtropik Muğan düzü ndə, həmçinin Talışın quru kontinental dağlıq hissəsində bitir. Lənkəran zonasında sırf və qarışıq azatağac meşələrinə az təsadüf etmək olar. Burada azatağaclar 160-200 yaşında 36–40 m hündürlüyə və 1-1,5 m diametrə, 1 ha-da oduncaq ehtiyatı 600–800 m3-ə çatır. Tək-tək 300-400 yaşlı azat ağaclarına rast gəlinir, onların yoğunluğu 2,0-2,6 m-ə çatır. Belə ağaclar Masallı, Lənkəran, Lerik və Yardımlı rayonlarında, əsasən qəbirstanlıqlarda qalmışdır.
Qorunması
Dövlət tərəfindən qeydə alınıb qorunması vacib sayılan çoxyaşlı azatağaclarının sayı bu rayonlarda 209 ədəddir (Təhməzov, Yusifov. Əsədov, 2004). Onlardan 46-sı Masallı, 161-i Lerik, 9-u Lənkəran, 2-si Yardımlı rayonunun payına düşür.
Çad bayrağı
Çad bayrağı — Çadın rəsmi Dövlət bayrağı
Çad bayrağı, hal-hazırkı halı ilə ilk dəfə 1959-cu ildə Fransadan asılı olarkən istifadə edilməyə başlanmışdır. Çad 1960-cı ildə müstəqilliyini qazandıqdan sonra bayraq dəyişilmədən yeni ölkənin rəsmi bayrağı olaraq qəbul olunmuşdur.
Bayrağı əmələ gətirən Fransa bayrağı və Pan-Afrika rəngləri əsas götürülmüş və hər iki bayrağı xatırladacaq rənglər Çadın bayrağında istifadə edilmişdir. Bayraq şaquli olaraq bölünmüş üç bərabər zolaqdan (sıra ilə mavi, sarı və qırmızı) ibarətdir. Bayraqdakı mavi rəng aydın göyüzünü, ümidi və ölkənin cənub bölgələrini təmsil edərkən, sarı rəng günəşi və ölkənin şimal bölgələrində yerləşən səhra və çölləri təmsil edir. Bayraqdakı qırmızı rəng isə tərəqqiyi, birliyi və Çad xalqının vətəni üçün ölümə hazır olduğu ifadə etməkdədir.
Çad bayrağı, 1989-cu ildə çevriliş nəticəsində sosialist dövlət gerbini bayrağından çıxatdıqdan sonra yaranan Rumıniya bayrağı ilə demək olar ki, eynidir. Rənglərin sırası, tərəflərinin nisbəti bərabər olan hər iki ölkə bayrağını fərqləndirən tək və ilk baxışda görülməyəcək fərq isə mavi rəngin tonudur. Beləki, Çad bayrağındakı mavi ton, Rumıniya bayrağındakı mavi tona görə bir az daha tünddür. Rumıniya bayrağından başqa Moldovanın və Andorranın bayraqları da Çadınkı ilə eyni rənglərdədir, ancaq həmin ölkələrin bayraqlarında dövlət gerbləri də əks olunmuşdur.
Çadın dövlət bayrağı haqqında qanun 1959-cu ilin noyabr ayının 6-da qəbul edilib. Eynilə Rumıniya bayrağına bənzəyir. Bayrağın mavi rəngi səmanı, ümidi və suyu təmsil edir. Sarı rəng günəşin və ölkənin şimal hissəsindəki səhranın rəmzidir. Qırmızı rəng isə inkişafı, birliyi və ölkənin müstəqilliyi uğrunda tökülən qanı tərənnüm edir. Parametrləri 2:3 nisbətindədir.
Torpaqlı Axtarma (palçıq vulkanı)
Torpaqlı Axtarma — Abşeronda palçıq vulkanı.
Eninə Qaradağ qırışığının orta hissəsində ən böyük nisbi yüksəkliyə malikdir. Vulkan başqa Qaradağ vulkanları içərisində brekçiyalarından təşkil olunmuş bəndvari silsilə şəklində uçanır. Onun qərb yamacı Pilpilə palçıq vulkanına dovru az-çox meyl edir, şərq yamacında isə alçaq silsilələr müşahidə edilir. Vulkan hüdudlarında qaz, su və palçıq ayıran bir neçə qrifon mövcuddur. Pilpilə palçıq vulkanına doüru yatan yamacdakı qrifonlardan aç miqdarda qaç və palçıq ayırır.
Qırtlaq
Qırtlaq (larynx) - tənəffüs apparatının bir orqanı olub nəfəs və səs çıxarma proseslərində iştirak edir.
Anatomiya
Qırtlaq qığırdaqlardan təşkil olunub, boyunda yerləşmişdir və yuxarıda udlaq vasitəsilə burun və ağız boşluqları ilə birləşir. Qırtlağın ardını nəfəs borusu təşkil edir. Amfibiyalarda qırtlaq iki yan qığırdaqlardan əmələ gəlmişdir; quyruqlularda (urodela) qırtlaq yan qığırdaqlardan başqa üzüyəbənzər qığırdaqdan da inkişaf edir, ancaq bu qığırdaq açıq olur. Quyruqsuzlarda (anura) üzüyəbənzər qığırdaq əksinə bitişmiş olur. Qırtlaq əzələləri isə qəlsəmə əzələlərindən inkişaf etmişdir. Quşların qırtlağı sürünənlərin qırtlağından artıq inkişaf etməyib rudiment halında qalır, səs telləri olmur və qırtlaq əzələləri reduksiya edir. Bunun əvəzində quşlarda "oxuma qırtlağı" - syrinx inkişaf edir. Bu nəfəs borusunun aşağı ucunun genişlənməsindən əmələ gəlmişdir; burada xüsusi səs zarları və əzələləri diferensasiya edir. Məməlilərin qırtlağında cartilagines laterales derivatlarından başqa qalxanabənzər qığırdaq və qırtlaq qapağı qığırdağı inkişaf edir. Bu qığırdaqlar ancaq məməlilərə xas olub, özləri də qəlsəmə qövslərindən inkişaf etmişdir. Qalxanabənzər qığırdaq inkişaf etməklə bərabər səs telləri və əzələləri diferensasiya etməyə başlayır; beləliklə ali məməlilərdə və insanda səs alətini təşkil edən üzv əmələ gəlir.
İnsan qırtlağı
İki vəzifə daşıdığı üçün quruluşu da mürəkkəbdir. Qığırdaın skletini üç ədəd tək: üzüyəbənzər, qalxanabənzər, qırtlaq qapağı qığırdağı və üç cüt qığırdaq: çalovabənzər, buynuzabənzər. pazabənzər qığırdaq təşkil etmişdir. Bunlardan qırtlaq qapağı, çalovabənzər qığırdağın səs çıxıntısı, pazabənzər və buynuzabənzər qığırdaqlar elastik qığırdaq toxumasından, üzüyəbənzər, çalovabənzər qalxanabənzər qığırdaqlar isə gialin qığırdaq toxumasindan əmələ gəlmişdir.
Corc Miller Bird
Corc Miller Bird (8.5.1839, Konnektikut ştatı, Montvil – 23.1.1883, Nyu-York) — Amerika nevropatoloqu.
Fəaliyyəti
Andoverdə (Massaçusets ştatı) Fillips Akademiyasında (1854–58) və Yel Universitetində (1862) təhsil almışdır. 1866-cı ildən Nyu-Yorkda Tibb-Cərrahiyyə kollecində, 1868-ci ildən Nyu-York Universitetində işləmişdi. Əsas əsərləri elektriklə müalicə, sinir və psixi pozuntu məsələlərinə aiddir. 1869-cu ildə gərgin fəaliyyət nəticəsində sinir yorulması vəziyyətini (Bird xəstəliyi adlandırılan) təsvir etmiş, onun adlandırılması üçün 1880-ci ildə nevrasteniya terminini irəli sürmüşdü. Dəniz xəstəliyi simptomlarının təsvirini ilk dəfə o vermiş və onun müalicəsini göstərmişdi (1881). Çoxsaylı elmi-kütləvi kitabların, o cümlədən "Spiritizmin psixolo giyası" (1878), "Psixi xəstəliklərin problemləri" (1880), "Amerika əsəbiliyi, onun səbəbləri və nəticələri"nin (1881) müəllifidir.
Aşıq havaları
Aşıq havaları —  Azərbaycan musiqi folklorunun əsas sahələrindən biri. Müasir aşıqların repertuarında daim işlənib kamilləşən yüzdən artıq klassik hava və onun variantları mövcuddur. Aşıq havalarının xalq dastanları ilə birgə yarandığı, əvvəllər yalnız dastanlarla, sonralar isə eyni zamanda, müstəqil oxunduğu ehtimal edilir. Aşıq havaları məzmun və xarakterinə görə qəhrəmanlıq ruhunda, lirik və nəsihətamiz planda satirik və komik səciyyəli olur. Bu havalarda xalqın sevinc və kədəri, zülm və əsarətə qarşı etirazı, vətənpərvərliyi, qəhrəmanlıq və rəşadəti əks olunmuşdur. "Koroğlu", "Misri", "Orta divani"də mərdlik, cəsurluq, "Qəmərcan", "Gözəlləmə", "Göyçəgülü"ndə oynaqlıq, şən əhvali-ruhiyyə, "Dilqəmi", "Yanıq Kərəmi", "Təcnis"də lirik məhəbbət duyğuları, qüssə və həsrət duyğuları ifadə edilir. Aşıq havaları xüsusiyyətinə görə, əsasən, üç qrupa bölünür: reçitativ (dastanla bağlıdır), yarımreçitativ, mahnı xarakterndə olan havalar. Reçitativdən təğənniyə doğru inkişaf yolu keçmiş Aşıq havaları melodika, vəzn-ritm xüsusiyyətlərinə görə çox zəngin və rəngarəngdir; adətən, strofik formada olur. Bütün havalarda instrumental müqəddimə, əsas mövzu və tamamlama (koda) mövcuddur. Səsin eyni ucalıqda təkrarı, musiqi motivi rüşeymi və bütov ifadələrin variant şəklində təkrar edilməsi, melodiyanın pərdələrlə aşağı hərəkəti, enən sekvensiya Aşıq havalarının səciyyəvi xüsusiyyətlərindəndir. Musiqi formasına görə aşıq havaları sadə və mürəkkəb olur. Aşıqlar, adətən, yuxarı registrdə oxuyur, bəndin sonunda (kadansda) aşağı registrə keçir və axırıncı səsi xeyli uzadırlar. İfa zamanı sazı səs diapazonlarına uyğun şəkildə müəyyən səs yüksəkliyinə kökləyirlər. Aşıq havalarının diapazonu kiçikdir (əsasən, kvarta, kvinta və seksta intervalı həcmində), bəzi hallarda ifanın sonunda musiqi diapazonu böyük tersiya, septima və ya oktava intervalı həcmində genişlənir.
"Paşaköçdü", "Əfşarı", "Şahsevəni" və sair havalarda qədimliyi göstərən pentatonika əlamətləri də var. Aşıq havalarının ritmik xüsusiyyətləri şeirin forması və vəzni ilə əlaqədardır; havanın melodiya və ritminin müəyyənləşməsində misralardakı hecaların sayı həlledici rol oynayır. Müasir aşıqların ən çox işlətdiyi şeir formaları gəraylı, qoşma, təcnis, bayatı, divani, müxəmməs və sairədir. 2/4, 3/4, 4/4, 3/8, 5/8, 6/8, 7/8, 9/8 və sair ritmik quruluşlar aşıq havaları üçün xarakterikdir. Ədəbi mətnin və melodiyanın xüsusiyyətindən asılı olaraq, bir hava üstündə bir neçə şeir oxuna bilər. Aşıq havalarının adları şeir formalarından ("Gəraylı", "Təcnis", "Müxəmməs" və s.), dastan qəhrəmanlarının ("Koroğlu", "Kərəmi" və s.), yarandığı yerin adından ("Naxçıvani", "Şərili" və s.) götürülmüşdür. Məşhur aşıqların adı ilə bağlı Aşıq havaları da ("Cəlili", Bəhməni", "Dilqəmi" və s.) var. Aşıq havaları diatonikaya əsaslanır; ayrı-ayrı hallarda təsadüf edilən xromatik səslər yardımçı rol oynayır. Aşıq havalarının əsas lad-intonasiya quruluşu Şur muğamının lad quruluşu ilə sıx bağlıdır. Segah, Rast, Mahur, Bayatı-Şiraz və sair muğamların lad quruluşuna uyğun aşıq havaları da mövcuddur.
Aşıq havaları, əsasən, sazla və balabanın müşayiəti ilə ifa olunur. Müşayiətedici melodiya vokal melodiyanın ya eyni (unison) olur, ya da dəmkeş funksiyası daşıyır. Aşıq havalarının harmonik əsasını sazın köklərindən irəli gələn akkordlar kompleksi təşkil edir. Bunlardan "Şah pərdə kökü" (Qaraçı kökü"), "Baş pərdə kökü" ("Dilqəmi kökü"), Orta pərdə kökü ("Ürfani kökü"), "Ayaq divani kökü", "Bayatı" ("Atüstü Kərəmi") və s. əsas köklərdir. Bu köklərin üzərində qurulmuş akkordlar aşıq havalarının zəngin harmonik dil xüsusiyyətlərini ortaya çıxarır. Aşıq havaları Azərbaycan xalq musiqisinin başqa janrları ilə qarşılıqlı əlaqədə inkişaf etmişdir. Aşıq musiqisinin professional musiqi sənətinə güclü təsiri var. Üzeyir Hacıbəylinin "Koroğlu", Reynhold Moritseviç Qlierin "Şahsənəm", Qara Qarayev və Cövdət Hacıyevin "Vətən" operalarında, Qara Qarayevin 3-cü simfoniyasında (2-ci hissə), Fikrət Əmirovun "Azərbaycan süitası"nda və başqa bəstəkarların əsərlərində aşıq havalarının üslub xüsusiyyətlərindən istifadə edilmişdir.
Ağqabıq xostək
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İriçiçəkli abeliya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Çin, Himalay dağlarında geniş yayılmışdır. Abeliya Qafqazın Qaradəniz sahilində açıq sahədə yaxşı bitir.
Botaniki təsviri
Həkim Abel növə Abeliya chinensis anlayışını vermişdir. Hündürlüyü 180 sm-dək olan koldur, budaqları uzun, çox vaxt sallaq, yarpaqları kiçik, üzbəüz oturaq, tünd-yaşıl, enli-lansetvaridir. Nazik, uzun, sallaq zoğları cavan yaşda çəhrayı rəngdə olur. Çiçəkləri ətirli, iri, beş ləçəkli, bitişik, yarpaqların qoltuğundan çıxan salxım çiçək qrupuna yığılmışdır. Çiçəkləri ağ, güclü xoş qoxuludur. Çiçəkləmə vaxtı yazın əvvəlindən yayın axırınadək davam edir.
Ekologiyası
Günəşli, işıqlı, zəif turşulu çimli, yarpaqlı, torflu, qum və çürüntülü torpaqlarda bitir. Yayda bol suvarılır, mineral və üzvi gübrələr verilir. Nəmişli quma əkilən, uzunluğu 5 sm olan yaşıl qələmlərlə və toxumlarla çoxaldılır.
Azərbaycanda yayılması
Mərkəzi Nəbatat Bağında introduksiya olunmuşdur. Azərbaycanda Bakı, Gəncə, Lənkəran və b. şəhər və rayonlarda mədəni şəraitdə becərilir.
İstifadəsi
Tək və qrup əkinlərində, qazonların ətrafının bəzədilməsində istifadə olunur. Cavan bitkilər gözəl kola çevrilir və həmin yayı çiçəkləyir.
Peru bayrağı
Peru bayrağı — Perunun Dövlət bayrağı
SAIPA
300px|thumb|SAIPA şirktəinin istehsal etdiyi maşın SAIPA — İranın iki böyük avtomaşın istehsal edən fabriklərindən biri.
Qaradağ Axtarması palçıq vulkanı
Qaradağ Axtarması palçıq vulkanı eninə Qaradağ qırışığının şərq hissəsində yerləşib, hündürlüyü Torpaqlı Axtarması palçıq vulkanına nisbətən aşaüıdır. 100–150 m ölçüləri olan krater hüdudlarında 35-ə yaxın müxtəlif ölçülü qrifon olmuşdur. Bu qrifonların hamısı qaç, palçıq və su ayırır. Vulkan örtüyünün sahəsi 300 ha, qalınlıüı 110 m, ümumi həcmi 330 mln. m³ olmuşdur.
Erigeron piperianus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Nüsomurya
Nüsomurya — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhali si 152 nəfərdir.
Toponimiyası
Kəndin adı Nüssomuyya variantında da qeydə alınmışdır. Oykonimin Nəsamara sözünün təhrif olunmuş variantı olduğu hesab olunur. Bəzi tədqiqatçılara görə, kəndin adı fars dilindəki nəsa (güney) və mara (örüş, otlaq) sözlərindən düzəlib, “güneydəki örüş” mənasındadır. Əslində, oykonim kəndin yaxınlığındakı çayla bağlı yaranmışdır. Nısa (quzey) və murya (çay) komponentlərindən düzələn bu coğrafi ad “çayın quzey tərəfi, gündüşməyən tərəfi” mənasındadır.
Bəqərə surəsi
Bəqərə surəsi Quranın ayə baxımından ən böyük surəsidir. Surənin ayələrinin çoxu Mədinədə nazil olub.
Adın mənbəyi
Surənin 67-71 ayələri
2-ci surə
əl-Bəqərə (İnək) surəsi (Mədinədə nazil olmuşdur, 286 ayədir)
Tunis bayrağı
Tunis bayrağı — Tunisin Dövlət bayrağı
Tunisin dövlət bayrağı rəsmi şəkildə 1999-cu ilin iyun ayının 30-da qəbul edilib. 1827-ci ilin oktyabr ayının 20-də Navarin döyüşündən sonra Tunis hökmdarı əl-Hüseyn ikinci ibn Mahmud Tunisin hazırkı bayrağını tətbiq edib. Aypara və ulduz şəkli İslamı tərənnüm etməklə yanaşı, uğurun da rəmzi sayılır. Bundan əlavə, aypara və ulduz şəkli Tunisin vaxtilə Osmanlının tərkibinə daxil olduğuna dəlalət edir. Ölçüsü 2:3 nisbətindədir.
Passos Maya
Passos Maya (Passos Maia) — Braziliyanın Cənub regionunun Santa Katarina ştatında yerləşən bələdiyyədir. 2006-cı il məlumatlarına əsasən bələdiyyənin əhalisi 5900 nəfərdir. Ərazisi 614,432 кm²-dir.
Bələdiyyənin ərazisi daxilində Araukarias Milli Parkı yerləşmişdir. 2005-ci ildən 12841 hektarlıq (31730 akrlıq) ərazi mühafizə altına alınmışdır.
Eila Qacar
Şahzadə Eila Qacar-Hamuda (Princess Eylah Kadjar-Hamouda) - Qacarlar dövlətinin sonuncu şahı Sultan Əhməd şah Qacarın nəvəsi, Firudin mirzə Qovanlı-Qacarın qızıdır. Hazırda İsveçrənin Cenevrə şəhərində yaşayır.
Xarici keçidlər
http://www.qajarpages.org/fereydounmirza.html
http://az.wikipedia.org/wiki/Firudin_mirz%C9%99_Qovanl%C4%B1-Qacar
http://az.wikipedia.org/wiki/Soltan_%C6%8Fli_Mirz%C9%99_Qacar
http://www.qajarstudies.org/
http://www.qajarpages.org/
http://qajarfamily.org/
Dani əməliyyatı
Dani əməliyyatı (מבצע דני) — İsrail Müdafiə Qüvvələrinin 1948-1949-cu illər ərəb-İsrail müharibəsinin birinci və ikinci atəşkəsləri aralığında 1948-ci il iyulun 9-dan 18-dək davam edən hərbi hücum əməliyyatı. Ölkə rəhbərliyi əməliyyatda iştirak edən bölmələrə ərəblərin Lida, Ramla və Ramallah şəhərlərini nəzarət altına almağı, həmçinin Latrunda Qüdsə gedən yola nəzarət edən möhkəmləndirilmiş bir mövqeni ələ keçirmək əmrini vermişdi. Bununla da, Quş-Dana yəhudi yaşayış məntəqələri üçün ən yaxın təhlükəni aradan qaldırmaq və Qüds ilə yəhudilərin nəzarətində olan ərazilər arasında daimi bir əlaqə qurmaq niyyəti güdülürdü.
Əməliyyatın hərbi məqsədlərinə tam olaraq nail olunmadı: yaxınlıqdakı hava limanı və Ramla ilə Lida iyulun 13-nə qədər tutuldularsa, ikinci atəşkəs razılığına qədər Latrunu tutmaq cəhdləri uğursuz oldu, Ramallaha isə yəhudi birləşmələri ümumiyyətlə gedib çıxa bilmədi. Eyni zamanda, Qüdsə aparan əsas yol ərəblərin nəzarəti altında qalsa da, yəhudilər şəhəri təmin etmək üçün başqa bir alternativ yol əldə edə bildilər.
Bundan əlavə, israillilərin uğurları İordaniya kralı I Abdullanın Qüdsün bölüşdürülməsinə razılıq verməsini təmin etdi, əks təqdirdə o, şəhərə bütünlüklə nəzarətə iddia edə bilərdi. Lida və Ramla bölgəsindəki hərbi əməliyyatlar bu şəhərlərin sakinlərinin transiordaniyalıların nəzarətində olan ərazilərə kütləvi surətdə köçürülməsi ilə müşayiət olundu və bu da öz növbəsində Transiordaniyada kütləvi nümayişlərə gətirib çıxardı. Nümayişçilər ərəb legionunun komandanı Con Qlabbı xəyanətdə ittiham edirdilər.
Zəmin
Ərəb ölkələrinin ərəb əhalisi tərəfində Fələstində silahlı qarşıdurmaya qoşulması ilə ərəb qüvvələri bölgənin daxilinə, o cümlədən yəhudi dövləti yarandıqdan sonra ona çatacaq ərazilərin içinə doğru xeyli irəliləməyi bacardı. Buna baxmayaraq, sonrakı həftələrdə yəhudilər ərəb qoşunlarının irəliləməsini durdurdular və hətta bəzi yerlərdə hücuma da keçə bildilər. 1948-ci il iyunun 11-də atəşkəs sazişi qüvvəyə minən zaman İsrail ərəb dövləti üçün nəzərdə tutulan ərazinin təxminən 700 km²-ni nəzarət altına aldı, fələstinlilərin əlində isə yəhudilər üçün ayrılan torpaqların yarısından iki dəfə az hissəsi var idi.
270px|thumb|right|"Dani" əməliyyatı ərəfəsində cəbhə xətti Atəşkəs dövründə müharibə aparan tərəflərə qarşı silah tədarükünə dair beynəlxalq embarqo qüvvəyə mindi, lakin İsrail yəhudilərə rəğbət bəsləyən şəxslərdən gizli silahlar və maliyyə yardımı alırdı. Həmçinin yəhudi dövləti hərbi hissələrinin şəxsi heyyətini artırmaq üçün xaricdən daimi könüllü axınını da qəbul edirdi. Ərəblər də vaxtı boşa vermirdi. Onlarda Fələstində yerləşən şəxsi heyət və hərbi hissələrini canlı qüvvə ilə artırmaq üçün atəşkəs rejimindən istifadə edirdilər. Münaqişədə vasitəçi olan Folke Bernadott atəşkəs dövründə yeni bir razılaşma əldə etməyə çalışırdı. Bu razılaşmaya görə ərəb tərəfi İsrailin müstəqilliyini tanıyırdı. Bunun üçün israilllilər Negev və Qüdsü (İordaniyaya verilir) güzəştə gedir, yəhudi qoşunlarının nəzarətində olan Qərbi Qalileyanın əhəmiyyətli bir hissəsini bölüşürdülər. Lakin bu cəhdlər uğursuzluqla nəticələndi. Çünki, ərəb ölkələri Fələstində hər hansı bir ərazi güzəşti hesabına görə belə, yəhudi dövlətinin müstəqilliyini tanımağa hazır deyildilər. Yeni plana maraq göstərən yeganə şəxs Transiordan kralı I Abbulla ibn Hüseyn (qərb jurnalistinə verdiyi müsahibədə Fələstini ilhaq etməyə hazır olduğunu və orada yəhudilərə yerli muxtariyyət vermək niyyətində olduğunu bildirmişdi) idi. Lakin o, da Ərəb Birliyindəki müttəfiqlərin təzyiqi ilə münaqişənin sülh yolu ilə həll olunması fikrindən vaz keçdi.