cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ağabala Quliyevin evi
Tarixi
Ş.Fiqarov-Fətullayev qeyd edir ki, “Ağabala Quliyevin evinin memarlığının təsiri altında 1898-1901-ci illərdə Nikolayevskaya (indiki İstiqlaliyyət) küçəsində i. V. Qoslavskinin layihəsi əsasında H.Z.Tağıyevin Qızlar məktəbinin binası inşa edilmişdir.” Bina Skibinskinin yaradıcılığında mühüm əhəmiyyət tutmaqla, Azərbaycan milli memarlığının ən yaxşı nümunələrindən biri kimi dəyərləndirilir.
Planlaşdırılması və mövqeyi
170px|thumb|left| Binanın profil kəsimi Binanın inşası nəzərdə tutulan sahə iki tin mövqeyindən üç ensiz küçəyə baxır: meridian istiqamətində qərb səmtli magistral, şimal tərəfdən Həzi Aslanov küçəsi (keçmiş Karantinnaya), cənub tərəfdən Tolstoy küçəsi. Bina iki mərtəbəli tikililər rayonunda inşa edilməli idi. Memar Ağabala Quliyevin evini dizayn edərkən o zaman artıq inşası tamamlanmış qonşu binalarla stil və üslub uyğunluğunu da nəzərə almışdır.
<div class="floatright" style="background-color:#F1DACA;border:1px; font-size:70%; solid #C8C8C8;padding:0,7em;text-align:center"> 270px Binanın əsas fasadında inşa tarixini göstərən lövhə 110px 172px Muxtarov küçəsinə açılan giriş və əsas binanın pəncərə-portallarından biri.
Fasadı
Ağabala Quliyevin evi Bakıda memarlığın milli-romantik yöndə inkişafına böyük təsir göstərmişdir. Binanın memarlıq kompozisiyası üçölçülü əndazəsi sayəsində böyük həcmi üstünlüklərə malikdir, dar küçələrdə yerləşməsinə baxmaaraq, ikimərtəbəli bina perspektivdə uğurlu alınmışdır. Əsas fasad üç oxla ifadələnib: mərkəzdə erkerdən ön girişə qədər və əsaslı surətdə hiss olunan həcmli elementlərli kənar rizalitlərə qədər. Fasad plastiki nəzərdən kompozisiya üsulları, mərtəbələrin pəncərə oyuqlarına daxil edilmiş tağların yarımdairəvi formaları ilə zəngindir.
Zirzəmi mərtəbəsinin balaca oyuqları olan kürsülüyün bünövrəsində fasadın səthi dinamik inkişaf etməsinə baxmayaraq öz mövqeyini saxlayır. Qabarıq hörgünün təmiz yonulmuş gözəl blokları fasadın inkişafında fəal iştirak edir. Qapalı üslublu tağ memarlıq elementləri və detalları ilə fəal mövqe tutur və dərin oymalı, gözəl şəkilli daş kornşteynlərlə saxlanılır.
Fasadın əsas hissəsi daş üzrə bədii oyma ilə örtülmüş stalaktit və timpanların çoxpilləli sisteminə söykənən nahamar yarımgümbəzlərin yan rizalit-portalları ilə qəbul edilir. Bu portallarda Şirvanşahar saray kompleksinə daxil olan Divanxana portalının təsiri açıq şəkildə görünməkdədir.
Binanın fasadında pəncərə oyuqları da fəal iştirak edir, mərkəzdə düzbucaq çərçivələrlə, yanlardan gözəl kapitelli qamətli pilyastrlar mühüm mövqe tutur. Çərçivələr kürsülüyə çatır və qabarıq ornament elementləri ilə bəzədilib. Əslində kürsülük və portal kompozisiyalar ikinci sıradadır. Bu mövzu maraq doğurmaqla fasadın üzərində layiqli yer tutur. İkinci mərtəbədə də portal-pəncərə mövzusu mövcuddur.
Birinci sıranın rizalit portalları qüllə formasındadır, stalaktit və merlonlarla tamamlanır və fasadın çox ifadəli komponenti kimi qabağa çıxır, bütöv həll olunub və böyük plastikliyi ilə nəzərə çarpır.
İnteryerləri
Memar sifarişçinin tələbinə əsasən ön pilləkən qəfəsini çox gözəl tərtib edib. Tolstoy küçəsindəki giriş plastiki nəzərdən çox dolğun portalla ifadə olunub, yüngül mavritaniya tağına bənzər stilləşdirilib. Dərin arxivolt profillərlə prespektivlik yaradılıb. Tağın ön səthi stalaktit şəkilli motivlərlə işlənib, sonra seksiyalardan ibarət bitki ornamenti gedir. Timpan Şirvanşahlar saray kompleksi memarlığından götürülüb. Kornşteynlər, sədd və xonçalar dərin, incə və gözəl yonulub.
Pilləkən qəfəsindən pilyastrlarlı yarımdairəvi tağların qabarıq ifadə olunmuş ritmli, gözəl interyeri açılır. Tağlar mürəkkəb həndəsi şəkilli iri xonçalarla doldurulub, onun altında isə ərəb mövzulu naxış çəkilib. Digər yuxarı mərtəbəyə keçid şüşəbənd vitrajı və divar naxışı ilə bəzdilib, beləcə pilləkən interyerinin xəyali atmosferi yaradılıb.
İkinci mərtəbədə mövzu divar naxışları və düzbucaq çərçivələrlə davam edir, plafona keçid xırda şanılı və stalaktit şəkilli karniz vasitəsiylə həyata keçirilir, üstündən ornament kəməri gedir. Plafona iri rombabnzər şəkil çəkilin, künclərdə və bütün səthə xırda ornament layı çəkilib. Bu cür şərq dekorativ kompozisiyası özünəməxsus gözəlliyi ilə həm fəth edici, həm də yorucu təsir bağışlayır.
Corc Bul
Corc Bul — ingilis riyaziyyatçısı, riyazi məntiqin yaradıcılarından biridir.
Həyatı
Corc Bul 1815-ci il, noyabr ayının 2-də İngiltərənin Linkolnşir şəhərinin Linkoln qəsəbəsində kasıb bir ailədə dünyaya gəlib. Həmin dövrdə qədim dilləri (latın və yunan) öyrənməyə xüsusi maraq var idi. Sözsüz ki, Bulun təhsil aldığı əsasən imkansız ailələrin oxuduğu məktəbdə bu dillər tədris olunmurdu. Lakin Bul sərbəst şəkildə bu dilləri öyrənirdi. Bundan əlavə, riyaziyyat və məntiqlə maraqlanan məhdud təhsilə malik atası Corca bu fənlərin ilkin mərhələsini tədris edirdi.
Bul artıq 16 yaşında valideynlərinə kömək etmək üçün özəl bir ibtidai məktəbdə müəllim assistenti kimi fəaliyyətə başladı. O, 4 il iki məktəbdə müəllimlik fəaliyyəti ilə məşğul olur. Bul gələcək həyatı haqqında düşünürdü, özü üçün bir yol seçməyə çalışırdı. O, ilkin biliklərinin normal səviyyədə olduğunu anlasa da peşə baxımından qənaətbəxş hesab etmirdi. Nəhayət, Bul dini xadim olmağı qərara alır. O, kilsə həyatına hazırlaşaraq ciddi şəkildə fransız, alman və italyan dillərini öyrənməyə başlayır. Ailəsinin yoxsulluğu yenə də onun planlarını alt-üst etdi. Valideynləri onu inandırmağa çalışırdılar ki, maliyyə durumunun pisləşməsinə görə dini həyatdan imtina etməlidir. Gənc Corc valideynlərinə qulaq asaraq bu fikrindən daşındı və 1835-ci ildə özəl məktəb açmağa qərar verdi. Bul burada riyaziyyatı tədris edirdi və paralel olaraq özü sərbəst şəkildə tam ali riyaziyyat kursunu öyrənirdi.
1849-cu ildə İrlandiyanın Kork şəhərində yerləşən Kral Kolleci (hazırda Kork Kollec Univesiteti) təsis olundu. Riyaziyyatçı həmkarlarının tövsiyəsi ilə Corc kollecdə universitet təhsili olmamasına baxmayaraq professor dərəcəsi aldı və ömrünün sonuna qədər burada çalışdı. Hazırda həmin universitetdə C.Bulun şərəfinə yaradılmış kitabxana, İnformatika Tədqiqatlar üzrə Bul Mərkəzi(Boole Centre for Research in İnformatics) fəaliyyət göstərir.
Ailə həyatına gəldikdə, Bul 1855-ci ildə Meri Everest ilə ailə qurub. Onların 5 qız övladı olub. Qızlarından Alisiya həndəsə, Lyusi kimya sahəsində alim kimi tanınıb, Lilian isə yazıçı kimi şöhrət tapıb.
İşlərindəki dahiliyi kəşf edildikcə Bula müxtəlif mükafatlar təqdim edilib. Dublin və Oksford universitetlərindən fəxri dərəcə aldı. 1844-cü ildə "Kral Cəmiyyəti"nin medalına layiq görülüb. 1857-ci ildə Kral Cəmiyyətinə üzv qəbul edildi. Lakin gec başlayan karyerası erkən sona çatdı. 1864-cü ildə bir gün evindən məktəbə qədər olan iki millik yolu şiddətli yağış altında getmək məcburiyyətində qalır və yaş paltarlarla dərs keçir. Bunun nəticəsində soyuqlayaraq sətəlcəm xəstəliyinə tutulur. Corc Bul 1864-cü il, dekabrın ayının 8-də İrlandiyanın Ballintempl qəsəbəsində vəfat edib.
Elmi fəaliyyəti
C.Bul fransız riyaziyyatçıları Pierre Simon Laplas və Jozef Lui Laqranjın işlərini araşdırırdı. Onların əsərləri ilə yaxından tanış olduqca ilk riyaziyyat məqaləsinin təməlini meydana gətirəcək qeydlər çıxarırdı. O sırada yeni qurulmuş olan "Kembric Riyaziyyat Jurnalı" nın (Cambridge Mathematical Journal) redaktoru olan Dunkan Qreqori ilə tanış olur. Təsadüfi deyil ki, Bulun diferensial tənliklərə, xətt transformasiyasının cəbr problemlərinə həsr olunmuş ilk elmi məqaləsi "Analitik dəyişikliklər nəzəriyyəsi üzrə tədqiqat" 1839-cu ildə "Kembric riyaziyyat jurnalı"nda çap olundu.
Mütəmadi olaraq Kembric Riyaziyyat jurnalında məqalələri dərc olunurdu. Ümumilikdə bu jurnalda Bulun 22 məqaləsi çap olunub. D.Qreqori ona Kembricdə akademik riyaziyyat dərsi almasını tövsiyə etdi. Lakin ailəsinə baxmaq məcburiyyətində olan Corc məktəbi tərk edə bilmədi. Parlaq istedada malik Bul dayanmadan riyaziyyat sahəsində tədqiqat aparır və araşdırmalarını məqalələri ilə ictimaiyyətə çatdırırdı.
Qeyd edək ki, Bulun "Fəlsəfə jurnalı"nda (Philosophical Magazine) 16 məqaləsi, fəlsəfi işlər (Philosophical Transactions) jurnalında isə 6 memuarı çap olunub. Bundan əlavə həmin dövrün nüfuzlu mətbu orqanlarında, o cümlədən, "Edinburq Kral Cəmiyyəti və İrlandiya Kral Akademiyasının işləri" (Transactions of the Royal Society of Edinburgh and of the Royal Irish Academy), "Sankt Peterburq Akademiyasının bulletenləri" (Bulletin de l’Académie de St-Pétersbourg), "Tətbiqi riyaziyyat jurnalı" (Journal für die reine und angewandte Mathematik) nəşrləri ilə mütəmadi olaraq əməkdaşlıq edib. Bul ümumilikdə 50 məqalənin və bir neçə monoqrafiyanın müəllifidir.
Anthurium scabrinerve
(Anthurium scabrinerve) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Senecio decaryi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Orasio Vekki
Orа́sio (Tibе́rio) Vе́kki — italyan bəstəkarı.
Sədrəzəm
Osmanlı dövlətinin quruluş dönəmində sadəcə vəzir ünvanı işlədilmişdir. Orxan Qazi səltənətində 4 vəzir elmiyyə sinifindən seçilmişdir. I Murad səltənətində Çandarlılar, qazılıqdan vəzirliyə yüksəlmiş, eyni dönəmdə vəzirlərin sayı artdığından əvvəlcə I. vəzir, II. vəzir ifadələri, daha sonra vəzir-i əzəm və nəhayət Bab-ı Əlinin qurulması ilə sədrəzəm ünvanı işlədilmişdir. 15. əsrin sonlarına qədər vəzir sayı üçü keçməmişdir. Vəzirlər Divan-ı Hümayun məclisi üçün Topqapı Sarayının Qübbəaltı adlanan hissəsində yığışdıqları üçün adətən onlara qübbə vəziri və ya qübbəaltı vəziri adlanırdılar.
Sədrəzəm hökmdarın mütləq vəkili olduğu üçün həmişə sultanın tuğralı möhrünü gəzdirirdi. Buna görə də sədrəzəmin sözü və yazısı padşahın fərmanı deməkdir. Belə ki, Fateh Qanunnaməsində sədrəzəmin dövlətdəki yeri belə ifadə edilmişdir.
Güclü hökmdarlar tərəfindən təyin edilən sədrəzəmlər dövlətə böyük işlər görmüşdür. Ancaq 16. əsrin sonlarından etibarən dövlətin Duraklama (Dayanma) dönəminə girməsi ilə bu işləri sədrəzəmlər yox, Validə Sultanlar, saray işçiləri və ya özbaşına olan yeniçərilər görürdülər. Buna baxmayaraq bu dönəmlərdə də sədarətə Körpülü Mehmed Paşa, Sokullu Mehmed Paşa, Quyucu Murad Paşa, Tarhuncu Əhməd Paşa və digər görkəmli şəxsiyyətlər gətirilmişdir.
26 may
1601–1900
thumb|[[Aleksandr Puşkin]]
1901–cari
thumb|[[Zbiqnev Bjezinski]]
Senecio schizotrichus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Xəzər aterini
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yayılması
Xəzərin hər yerində yayılmışdır. Sara yarmadası, Böyük Qızılağac körfəsi, Kür dili rayonlarında üstünlük təşkil edir. Kürün mənsəbində, az miqdarda Kiçik körfəzdə, Qumbaşı çayında, Lənkəran çaylarında, Uzbay vadisi göllərində, duzluluğu 60 %-ə çatan Kaydak körfəzində qeydə alınır.
Morfoloji əlamətləri
D VIII,1 10–15, A 11–16, qəlsəmə dişiciklərinin sayı 19–26, orta hesabla 22–23, fəqərələrinin sayı 44–48 olur. Yan xətti yoxdur. Bədəninin yanları boyu gümüşü rəngdə zolaq uzanır. Qarnı girdələşmiş şəkildədir. Ağzı böyükdü və ucda yerləşir. Çənələri gözün ön kənarına qədər çatır və ya bir qədər geriyə keçir. Qəlsəmə qapaqları və gözaltı sümüklərinin üzəri pulcuqlarla örtülü olur. Başının uzunluğu bədən uzunluğundan dörd dəfə azdır. Gözləri böyükdür, onun diametri başının uzunluğunun təxminən üçdə birini təşkil edir.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Aterin pelagik həyat tərzi keçirir, dənizdə çoxalır, arabir şirin sulara girir, lakin uzaqlara getmir. Vətəgələrdə başqa balıqları tutmaq üçün qoyulan toplara düşən aterinlərin uzunluğu 12 sm-ə qədər, çəkisi isə 13,5 q-a qədər olur. Aterin qidalanma baxımından yüksək plastik balıqdır. Onun yem tərkibinə plankton, nektobentos, dib orqanizmləri nümayəndələri, cücü sürfələri, erkən balıq körpələri daxildir. Əsas yemini ilbiz sürfələri, sikloplar, hava cücüləri və su bitkilərinin qırıntıları təşkil edir. Böyük Körfəzdə plankton və bitkilər onun əsas yemidir.
Çoxalması
Pelagik sürü balığıdır, yerdəyişməsi zəif öyrənilib. Şimali Xəzərdə apreldə nəzərə çarpır. 2–3 yaşında cinsi yetkinliyə çatır. Qonadaların yetişməsi hissə-hissədir. Suyun 10–120 temperaturunda — apreldə başlayan kürütökmə 2 dəfəyə həyata keçirilir və bütün yay ərzində davam edir. Kürülərin qabığında sapşəkilli çıxıntı olur və bunun köməyilə bitkiyə yapışır. 4,0–12,0 sm uzunluğunda balıqların iri kürülər üzrə məhsuldarlığı orta hesabla 360, ən çox – 1 mindən artıq, ən az 60 kürüdür.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Çoxsaylı, ancaq aşağı dəyərli balıqdır. Xüsusi olaraq tutulmur, sahil torları ilə kilkə tutumu zamanı tora düşür.
HP-GL
HPGL (= HP-GL, Hewlett-Packard Graphics Language) – qrafik görüntülərin emalı və saxlanması üçün Hewlett-Packard şirkətində işlənib hazırlanmış dildir. Bu dil ilkin olaraq plotterdə çıxarılan görüntülər üçün nəzərdə tutulmuşdu; HPGL, qrafikanı göstərişlərdən ibarət iki metafayla çevirir ki, bunların da əsasında proqram ilkin görüntünü qura bilir. Hazırda, demək olar ki, bütün plotterlər üçün standartdır. Hewlett-Packard printerləri PCL ilə yanaşı, HPGL dilini də dəstəkləyir. Dilin komandaları iki hərfdən və ondan sonra gələn əlavə parametrlərdən ibarətdir. Məsələn, qövs (arc) çəkmək üçün aşağıdakı komandadan istifadə etmək olar:
burada, AA – “Arc Absolute” sözlərinin qısaltması, 100,100 – qövsün mərkəzi nöqtəsinin koordinatları, 50 isə saat əqrəbinin əksinə ölçülən başlanğıc bucaqdır. Adətən, HPGL faylları parametrlərin quraşdırılmasından ibarət bir neçə komanda ilə başlayır və qrafik komandaların uzun siyahısı ilə davam edir.
Senecio lijiangensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Anthurium septuplinervium
(Anthurium septuplinervium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İrikasacıq novruzçiçəyi
Statusu
Lower Risk - LR [b - Near Threatened - NT]
Yayılması
Orta dağ qurşağından başlayaraq Ardıcdağ, Küküdağ, Aracıqdağ və Zəngəzur silsiləsinin subalp qurşağının meşə talalarında, kolluqlarda və çəmənlərdə tək-tək və ya kiçik talalar şəklində rast gəlinir.
Təbii ehtiyatı
Məhdud sahələrdə rast gəldiyindən ehtiyatı azdır.
Çoxalması
Toxumladır.
Bioloji xüsusiyyətləri
Çoxillik bitkidir, gövdəsinin hündürlüyü 15-35 sm-ə çatır, çəpinə kökümsovu və çoxsaylı yoğun ağ məftilvarı kökləri vardır. Bütün bitki zəif inkişaf etmiş kiçik tükcüklərlə örtülmüşdür. Yarpaqları yumurtavari, yaxud yumurtavari-uzunsovdur, qırışlıdır, yuxarı hissədə dəyirmidir, kütdür, kənarları aydın olmayan xırda dişciklidir, tədricən qanadlı və dişcikli saplağa doğru daralır, uzunluğu yarpaq ayasına bərabərdir. Yarpaq ayası 3-21 sm uzunluqda, 2-8 sm enindədir. Çiçək qrupu 3-16 çiçəklidir. Meyvə yetişən zaman yuxarıya dartılmış və uzanandır. Kasacığı çiçəkləmə dövründə enli zəngşəkillidir, şişkindir və solğun yaşıldır, 10–20 mm uzunluqdadır, 5 qabırğalı və 5 iti oval-üçbucaqlı dişciklidir, kasacığın uzunluğunun 1/3-nə bərabərdir. Tacı borulu olub solğundur, kasacığa bərabərdir, yaxud ondan uzundur və əyilmiş parlaq sarı çıxıntılıdır və 12 mm diametrindədir. Qutucuğu enli ovalşəkillidir, kasacıqdan 2 dəfə qısadır. Toxumu yumurtavaridir, aydın seçilməyən budaqlı qabırğalıdır, bütün səthi nöqtəli təpəciklidir, tamamilə qaradır, 1-1,5 mm uzunluqdadır. Aprel-iyun aylarında çiçəkləyir və may-iyun aylarında meyvə verir. Əhali tərəfindən dərman bitkisi kimi çiçəkləmə fazasında kütləvi toplanılır. Bəzək və dərman bitkisidir. Mezofitdir. Mərkəzi Asiya coğrafi areal tipinə daxildir.
Becərilməsi
Məlumat yoxdur.
Qəbul edilmiş qorunma tədbirləri
Naxçıvan MR-in Qırmızı Kitabına yeni daxil edildiyindən mühafizə tədbirləri hazırlanmamışdır.
Qum saatı
thumb|right|Qum saatı|355x355px Qum saatı — vaxtı ölçmək üçün ən sadə cihaz. Əsasən bir-biri ilə nazik boğazla birləşdirilmiş iki qabdan ibarətdir.
Qum saatını insanlar qədim zamanlardan istifadə etsələr də, Avropaya bu saat növü orta əsrlərdə gətirilmişdir. Əsasən gəmi səyahətlərində gəminin sürətini ölçmək üçün istifadə edilirdi. Müasir dövrdə tibbdə, fotostudiyalarda və bəzək əşyası kimi istifadə edilir.
FashionTV
Kanalın prezidenti olan Michel Adam Lisowski FashionTV-ni 1997-ci ildə Fransada yaradıb, FashionTV dünyada ən geniş yayılmış peyk kanallarından biridir. Bu kanal otuz bir yayım peyk xidməti və 2000-dən artıq kabel xidmətləri ilə, dünyanın beş qitəsində, 202 ölkədə olmaqla ən azı 300 milyon evdə yayımlanır.
Yayımlanan mövzular isə adətən bunlardır:
Anthurium sodiroanum
(Anthurium sodiroanum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Buludxan Xəlilov
Buludxan Əziz oğlu Xəlilov — publisist, dilşünas, 2001-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru (1999), professor. B.Xəlilov 2021-ci il sentyabrın 27-də Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Həyatı
Buludxan Xəlilov 1966-cı il iyulun 25-də Qərbi Azərbaycanda Amasiya rayonunun Ellərkənd kəndində anadan olmuşdur. Burada kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fakültəsində təhsil almışdır (1983-1990). Ordu sıralarında Uzaq Şərqdə hərbi xidməti borcunu yerinə yetirmişdir (1985-1987).
Əmək fəaliyyətinə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Azərbaycan dili kafedrasında laborant kimi başlamışdır. 1992-ci ildə namizədlik, 1999-cu ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1994-cü ilin mart ayından müsabiqə yolu ilə Müasir Azərbaycan dili kafedrasında müəllim, 1996-cı ilin may ayından dosent, 2001-ci ilin iyul ayından professor və­zifəsində çalışıb. Xəlilov 2001-ci ildən 2011-ci ilə qədər Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində yeni yaradılmış Dədə Qorqud elmi-tədqiqat la­bo­ratoriyasına rəhbərlik etmişdir. 2006-cı ildə Filologiya fakültəsinin dekanı seçilmiş, 2011-ci ildə yenidən dekan vəzifəsinə təyin olunmuşdur. 2018-ci ilin dekabr ayından Müasir Azərbaycan dili kafed­rasının müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
B.Xəlilov 2021-ci il sentyabrın 27-də uzun sürən xəstəlikdən sonra Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Ailəli idi, iki övladı var.
Elmi və ictimai fəaliyyəti
Xəlilovun elmi fəaliyyəti çoxsahəli, geniş və əhatəlidir. Onun 400-dən çox elmi, elmi-publisistik əsəri çap edil­­miş­dir. Bunlar­dan 45-i mono­qrafiya, dərslik və dərs vəsaiti­dir.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin və Yazıçılar Birliyindəki İrs komissi­ya­sının üzvü idi. 2003-2004-cü illərdə Ali Attestasiya Komissiyasının Filologiya ixtisası üzrə Ekspert şurasının üzvü olmuşdur.
2006-cı ildə Azərbaycanda təhsil sisteminin inkişafındakı xid­mətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidenti tərəfindən "Tərəqqi" medalı ilə təltif olunmuşdur. Buludxan Xəlilov 2001-ci ildə İlin alimi no­minasiyasının, 2003-cü ildə Vektor Beynəlxalq Elm Mərkəzi Mükafat Ko­mis­siyasının qərarı ilə Azərbaycanın gənc alimləri Beynəlxalq layi­həsinin qalibi olmuşdur. O, 2004-cü ildə Azad Qələmlər Cəmiyyəti tərə­findən Azərbaycan dili, ədəbiyyatı və türkologiya elmlərinin tədqiqi-təbliği sa­hə­sindəki xidmətlərinə görə Qızıl qələm fəxri mükafatı laureatı seçilmiş, 2006-cı ildə XXI əsrin ziyalısı adına layiq görülmüşdür. 2009-cu ildə türk ədəbiyyatına xidmətləri ilə bağlı olaraq Türkiyə Cüm­huriyyətinin KIBATEK Akademik ÜYESİ diplomunu almış, KIBATEK Akademik Üyesi seçilmişdir. 2006-cı ildə VII Uluslararası Türk dili Qurultayında məruzə ilə çıxış etmişdir.
Buludxan Xəlilov iki dəfə 1999-cu və 2004-cü illərdə Nəsimi rayonu bələdiyyəsinə üzv seçilmiş, Sosial məsələlər daimi komissiyasına sədrlik etmişdir.
2007-2008-ci tədris illərində ADPU-da “İlin müəllimi”, 2011-ci və 2013-cü illərdə “İlin alimi” müsabiqəsinin qalibi olmuşdur. 2011-ci ildən Prezident təqaüdçüsüdür (Yazıçılar Birliyinin üzvü kimi). 2011-ci ildə Azərbaycan Kütləvi İnformasiya Vasitələri İşçilərinin Həmkarlar İttifaqı tərəfindən “Xalqın nüfuzlu ziyalısı” mükafatına layiq görülmüşdür. 2011-ci ildən Dilçilik ixtisası üzrə Koordinasiya Şurasının, 2013-cü ildən AAK-ın Filologiya ixtisası üzrə Ekspert Şurasının üzvüdür. 2014-cü ildə Dilçilik ixtisası üzrə Koordinasiya Şurasının sədrinin müavini kimi fəaliyyət göstərmişdir. 2013-cü ildən Türkologiya jurnalının Azərbaycan dili, terminologiya üzrə sahə redak­torudur.
2015-ci ilin aprel ayında Türk dünyası araşdırmaları uluslararası elmlər akademiyasının akademiki seçilib.
2015-ci ilin 19 mayında “Beynəlxalq Rəsul Rza” mükafatına layiq görülüb.
O, “Əməkdar müəllim” fəxri adı ilə, Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi tərəfindən “Qabaqcıl təhsil işçisi” döş nişanı və bir sıra digər fəxri fərmanlar ilə (1973, 2008) təltif edilmiş, həmçinin dəfələrlə ADPU-nun rəhbərliyinin fəxri fərmanlarına layiq görülmüşdür.
IETF
IETF(Internet Engineering Task Force; ) – İnternetin arxitekturası və protokolların inkişafı ilə məşğul olan layihəçilərin, şəbəkə operatorlarının və provayderlərin açıq beynəlxalq cəmiyyəti. 1986-cı ildə IAB (Internet Architecture Board) tərəfindən yaradılıb. Bütün texniki işlər IETF-in konkret mövzularla (məsələn, marşrutlama, verilənlərin nəqli, təhlükəsizlik və s. məsələlərlə) məşğul olan işçi qruplarında həyata keçirilir. Əsas işlər poçt göndərişləri vasitəsilə aparılır, ancaq ildə üç dəfə IETF-in toplantısı keçirilir.
Klisson qəsri
Klisson qəsri — Fransanın Breton bölgəsində Klisson yaşayış məntəqəsində yerləşən qəsr. Klisson ailəsinin evi olub.
Haqqında
Bugünkü qəsrin böyük hissəsi XIII əsrə aiddir. Qillem de Klisson bu qəsri Sevr Nantayse çayının yaxınlığında tikdirmişdir. XIV əsrdə III Oliver Klisson qəsrin girişində yeni tikili tikdirmişdir.
Malik Qarazadə
Malik Qarazadə (1939) — şərqşünas alim.
Həyatı
Malik Qarazadə 1939-cu ildə Masallı rayonunun Mollaoba kəndində anadan olmuşdur. Dindar bir ailədə böyümüş Malik Qarazadə uşaq yaşlarından ərəb, fars dillərinə, klassik Şərq ədəbiyyatına, Azərbaycan ədəbiyyatı klassiklərinin yaradıcılığına böyük maraq göstərmiş, müqəddəs kitabımız Quranı öyrənməyə başlamışdır. Dinimizə və onun açarı olan ərəb dilinə böyük sevgi Maliki BDU-nun (o zamankı Azərbaycan Dövlət Universiteti) şərqşünaslıq fakültəsinə gətirmişdir. Malik Qarazadə 1957-ci ildə BDU-nun şərqşünaslıq fakültəsinın nəzdində yenicə təşkil edilmiş ərəb şöbəsinə daxil olmuş, 1961-ci ildə oranı vaxtından əvvəl fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş və elə həmin ildə ərəb dili kafedrasına müəllim təyin olunmuşdur. M.Qarazadə 1962-ci ilin yanvarından dekabr ayınadək Bağdad Universitetində təcrübə keçmiş, vətənə qayıtdıqdan sonra BDU-da pedaqoji fəaliyyətini davam etdirmişdir. O, ərəb dili kafedrasında çalışdığı müddət ərzində bir neçə dəfə ərəb ölkələrində, o cümlədən Suriyada, İraqda və Yəməndə qısa və uzunmüddətli ezamiyyətlərdə olmuşdur.
Pedaqoji fəaliyyətlə elmi yaradıcılığı üzvi surətdə birləşdirən Malik Qarazadə 1989-cu ildə Gürcüstan ın paytaxtı Tbilisi də “Müasir ərəb ədəbi dilində söz sırası” mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsinə layiq görülmüş, 1991-ci ildə dosent elmi adını almışdır. Malik müəllim 1995-ci ilin dekabr ayında BDU-nun ilahiyyat fakültəsinın nəzdində təşkil olunmuş dillər kafedrasının müdiri vəzifəsinə seçilmiş və 2008-ci ilin yanvar ayına qədər, daha dəqiq desək, ömrünün sonunadək həmin vəzifədə çalışmışdır. Qırx ildən artıq elmi-pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuş Malik Qarazadə bu müddət ərzində yüzlərlə ərəbşünas yetişdirməklə yanaşı, bir sıra kitab, dərslik, dərs vəsaiti və s. çap etdirmişdir. Onlardan “Müasir ərəb ədəbi dilində söz sırası” monoqrafiyasını, orta məktəb üçün “Ərəb dili” dərsliyini (Ə.C.Məmmədov və T.M.Cahani ilə birlikdə), “Azərbaycanca-ərəbcə” və “Ərəbcə azərbaycanca” danışıq kitablarını xüsusi qeyd etmək lazımdır.
Ruhən daha çox tədrislə bağlı olan Malik Qarazadə həmçinin “Müasir ərəb ədəbi dili”, “İraq dialekti” və “İslamşünaslıq” fənləri proqramlarının da tərtibçisidir.
Yaradıcılığı
Malik Qarazadə keçən əsrin 50-ci illərinin sonlarında o zamankı Azərbaycan Dövlət Radio və Televiziya Verilişləri Komitəsinin nəzdində təşkil edilmiş ərəb redaksiyasının ilk azərbaycanlı kişi diktoru olmuşdur. Malik müəllim həmin illərdə İraqdan Azərbaycana dəvət olunmuş Sinan Səid, Hafiz Qəbbani və Muştaq Taliblə çiyin-çiyinə çalışaraq Azərbaycan həqiqətlərini ərəblərə onların öz doğma dillərində elə gözəl çatdırırdı ki, onu dinləyənlər bu gözəl səs və tələffüz sahibinin qeyri-ərəb olduğunu əsla hiss etmirdilər.
PTRS
PTRS (ru: Противотанковое Ружьё Симонова, Protivotankovoye Rujyo Simonova, ПТРС), 14,5 mm kalibrli Sovet istehsalı olan tank əleyhinə tüfəngdir. PTRD-nin yarı avtomatik ekvivalentidir.
PTRS, İkinci Dünya Müharibəsi dövründə istehsal edilmiş və Şərq cəbhəsində Qırmızı Ordu tərəfindən geniş istifadə edilmişdi. Silahın çox ağır olmasına və lüləsinin asanlıqla görünməsinə baxmayaraq, istehsalı asan və ucuz idi. Silah köhnə Alman tanklarına qarşı yüksək effektivliyə malik idi, lakin daha qalın zirehlərlə təmin edilmiş Nasist Almaniyasının ağır tankları bu silahın atışlarına qarşı davamlı olduğu üçün daha çox nəqliyyat vasitələrini və digər zirehli hədəfləri məhv etməkdə istifadə edilirdilər.
İkinci Dünya Müharibəsi əsnasında Almanlar ələ keçirdikləri PTRS-ləri Panzerbüchse 784 (r) (PzB 784 (r)) adlandırmışdırlar.
Silah Koreya müharibəsi zamanı Şimali Koreya qoşunlarına paylanmış və yüngül zirehli tankları, digər nəqliyyat vasitələrini və uzaq məsafələrdə olan hədəfləri məhv etmək üçün istifadə edilmişdir.
Silahın mərmilərinin kalibri 14.5×114 mm, mərminin lülədən çıxma sürəti 1,013 m/s, effektiv mənzili 800 m, maksimum mənzili 1,500 m, doldurma sistemi 5 gülləlik daxili maqazindir.
Senecio decurrens
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Biq Ben
thumb|240px|Biq Benin siferblatı Biq Ben — Londonda yerləşən zəngli saat qülləsi. Vestminster saray kompleksinin bir hissəsi. 13,5 tonluq 5 ədəd zəng çanağına malik bu saatın səsini xalq arasında "Britaniyanın səsi" adlandırırlar. Biq Ben Britaniyanın fəxri və rəmzi sayılır.
Biq Beni bəzən Müqəddəs Stefan qülləsi də adlandırırlar. Qüllə 1858-ci ildə tikilmişdir. Qüllədəki saat isə 11 iyul 1859-cu ildə işə salınmışdır. Qüllənin hündürlüyü 61 metrdir. Saat yerdən 55 m hündürlükdədir. Siferblatının diametri 7 m, əqrəblərinin uzunluğu 2,7 və 4,2 m-dir.
Adının mənşəyi
"Biq Ben" adı əvvəllər qüllədəki Böyük zəngi ifadə etsə də hazırda həm qülləni, həm də saatı və zəngi birlikdə ifadə edir. Adın mənşəyi barəsində 2 əsas fərziyyə mövcuddur:
Welcome to the N.H.K.
— ranobe və onun anime və manqa adaptasiyaları. Orijinal məzmunun müəllifi Tatsuhiko Takimoto, qrafika — Yoşitoşi Abe..
Centlmen sövdələşməsi (film, 1947)
Centlmen sövdələşməsi — 1947 istehsalı film. Filmin rejissorluğunu Elia Kazan edərkən prodüserliyini Darryl F. Zanuck boynuna götürmüşdür. Laura Z. Hobson ın eyni adlı romanından uyğunlaşdırılmışdır.
Welcome to the N.H.K.
Məzmun
Hikikomori - cəmiyyətdən özünü təcrid etmiş, olduqca qapalı həyat tərzi sürən insanları Yaponiyada belə adlandırırlar. 22 yaşlı Sato Tatsuhiro da hikikomoridir. O da, hər bir hikikomori kimi işləmir, oxumur və evdən demək olar ki, çölə sırf alış-veriş etmək üçün çıxır. Dostu və sevdiyi qız isə yoxdur. Günlərin bir günü Satonun mənzilinin qapısını 2 missioner döyür...
Centlmen sövdələşməsi (film, 1947)
Filmin mövzusu
Dul bir jurnalist olan Phil Green (Gregory Peck) inkişaf çağındakı oğluyla birlikdə yaşayır. İşlədiyi jurnalın müdiri Phil'e irqçilik haqqında bir sıra yazı yazmasını istəyir. Bunun üzərinə Phil özünü ətrafa yəhudi olaraq tanıtmağa başlayır. Bir neçə həftə sonra insanların özünə ön mühakiməylə yaxınlaşdığını görən Phil, "Centlmen sövdələşməsi" adındakı bir anti-yəhudi birliyi anlayır.
Welcome to the N.H.K.
Personajlar
— baş qəhrəman. Orijinal novellaya görə, bir gün ətrafdakıların ona güldüyünü zənn etməyə başladı. Bundan qaçaraq o, hikikomori oldu. Öz evində mütəmmadi olaraq qanuni qalüsinioqenlərdən istifadə edir. Anime News Network saytının resenziyasına əsasəm, asosiallığı ilə Evangeliondan Şinci İkarilə rəqabət apara bilər. . Qalüsinasiyalar zamanı mebeli ona hikikomori həyat tərzinin buraxmaq məsləhət gördü, lakin nəsə onun çölə çəxmasına mane oldu. Televizoru ona NHK təşkilatın olduğunu söylədi (əslində isə buna satonun özü bağladığı qapı mane olurdu). Misaki ona layihəyə qoşulmağı təklifetdikdə Sato hikikomori olduğunu imtina etdi. İşin olduğunu sübut etmək üçün Yamazaki ilə erotik oyun yazmağa çalışdı. buna baxmayaraq, oyun başlayandan sonra Misakinin layihəsinə qoşuldu.
Centlmen sövdələşməsi (film, 1947)
Mükafatlar
Film 3 Oskar qazanmışdır.
Welcome to the N.H.K.
Personajlar
— baş qəhrəman. Novellaya görə atalığı onun əllərini siqaret basırdı və o, yanıqları gizlətmək üçün uzunqollu paltar geyinir. O. həmişə tənhadır. Cəmiyyətə pis qatılır və fikrincə, hamıya maneolduğunu və normal insanların onu sevməyəcəyin düşünür. Xalasına komək edərək dini təşkilatda işləyir, lakin özü Tanrıya inanmır.
Centlmen sövdələşməsi (film, 1947)
Mükafatlar
Həmçinin, 5 Oscar namizədliyi daha vardır.
Welcome to the N.H.K.
Personajlar
— novellaya görə, Satonun məktəb dostu. Nanako adlı birisi ilə görüşməyə cəhd edirdi, lakin imtina olundu. Novellanın əvvəlində lolikonçu, yalnız rəsimdəki qadınlardan xoşu gələn, erotik oyunların fanatı. Dirilərdən zəhləsi tökülür. Məktəb vaxtından içir, lakin alkoqolizmi yoxdur. Satonun təsirinə düşdükdən sonra narkotik qəbul etməyə başladı, Satonu isə lolikonçu etdi. Misakiyə verilən sözü yerinə yetirmək üçün erotik oyunu hazırlamağa başladılar, lakin sona qədər bitirmədilər. Nəticədə valideynləri Yamadzakini geri apardılar və evləndirdilər.
Nəcəf Nəcəfov (seleksiyaçı)
Həyatı
Nəcəf Nəcəfov 16 may 1930-cu ildə Qərbi Azərbaycanın Qəmərli rayonunun Məsimli kəndində anadan olub.
Kənd təsərrüfatı heyvanlarının yetişdirilməsi üzrə seleksiyaçı-alim Abşeron Heyvandarlıq Təcrübə Stansiyasının əməkdaşıdır. Kənd təsərrüfatı elmləri namizədi, seleksiya üzrə baş elmi işçidir. Elmi fəaliyyətə 1953-cü ildən başlamışdır.
1971–2007-ci illərdə Abşeron Heyvandarlıq Təcrübə Stansiyasında baş və aparıcı elmi işçi, "Qala-Abşeron" cinsli qoyunçuluq mövzusunun elmi rəhbəri və məhsul icraçısı olmuşdur
Yarımqaba yunlu "Abşeron" qoyun cinsinin müəllifidir.
Bu cinsin yaradılması mərhələlərinin aşağıdakı ardıcıllıqla elmi rəhbəri və icraçısı olmuşdur.
Damazlıq kimi çoxaldılmış bu cins heyvanlar Azərbaycanın Abşeron, Quba-Xaçmaz, Şirvan, Muğan-Salyan və Lənkəran bölgələrinin kolxoz, sovxoz, yardımçı təsərrüfatları və fərdi fermer təsərrüfatlarına satılmışdır. Bu iş indi də davam etdirilir.
"Abşeron" qoyun cinsinin yun məhsuldarlığı, kiloqramla
Əsərlərinin siyahısı
AzETHİ-nin tələbinə əsasən Abşeron Heyvandarlıq Təcrübə Stansiyasında 1971–2008-ci illərdə aparılan Qala, Qala-Abşeron və Abşeron qoyun cinsləri ilə əlaqədar dərc edilmiş məqalələrin siyahısı
Abışabad
Toponimikası
Cəlilabad r-nunun Şiləvəngə i.ə.v.-də kənd. Burovar silsiləsinin ətəyindədir. Oykonim Abış (şəxs adı) və abad topokomponentlərindən ibarətdir. Bu I şəxs adı ilə bağlı Masallı r-nunun Şıxlar kəndi ərazisində Abış təpəsi oronimi və Ağcabədi r-nunun Qaradolaq i.ə.v.-də Abışbəyli (1933) oykonimi məlumdur. Elmi ədəbiyyatların verdiyi məlumata görə, bu yaşayış məntəqəsi keçmişdə həmin ərazidə yaşayan aslar tayfasının üçüncü qolundan olan Abış bəyə mənsub ailələr tərəfindən XIX əsrdə salınmışdır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1025 nəfər əhali yaşayır.
Kosovo ədəbiyyatı
Kosovo ədəbiyyatı, Kosovodan olan yazarlar tərəfindən Alban, Serb, Bosniya və Türk dilində yazılmış əsərlərdən ibarətdir.
Tarixi
Osmanlı dövrü, 1912-ci ilə qədər Alban dilinin yazılı istifadə edilməsinə qadağa qoymasına baxmayaraq, bu dövr Kosovanın ədəbiyyat tarixində önə çıxır. Bu siyasət İkinci Dünya Müharibəsinin başlanğıcına qədər Serbiya hökumətində davam etdi. Müharibədən sonra, təhsil serb dilində aparılmışdır. Serbiya Kosovanı işğal etdikdən sonra, alban dilində təhsil və nəşriyyat qadağan olundu. Kim ki, alban dilində olan Rilija qəzetini alırdı, gizli polis tərəfindən qeydə alınırdı.
1940-cı illərin sonlarında yeraltı ədəbiyyat Alban dilində yaradılmış və nəşr olunmuşdur. 1949-cu ildə "Jeta e re" adlı ədəbi jurnalının yaranması ilə Yugoslaviyalı gənc Alban dilli yazıçılar öz əsərlərinin nəşri üçün yer aldılar. 1960-cı illərdə Kosovo Alban ədəbiyyatı aktiv olaraq nəşr olundu. 1950-ci illərin ikinci yarısında ciddi nəsr janrı yarandı. O dövrdə, Mitrovicadan Hivzi Süleymani, Priştinadan Adəm Dəmaçi və Prizrendən Anton Paşka kimi yazarlar bu janrda yazmışlar. 1974-cü ildə Yuqoslav konstitusiyası elan edildikdən sonra, alban dili və mədəniyyəti tam hüquq əldə etdi və daha da inkişaf etdi. Kökləri xalqın ənənələrinə dayanan, Kosovalı albanların şeirləri çox populyar idi. Köhnə Yuqoslaviya ərazisində müasir alban şeirlərinin qurucusu Əsəd Miquli hesab edilir. Digər görkəmli müasir şairlər Əkrəm Başa, Besim Bokşi, Rəhman Deday, Mirko Qaşi, Ənvər Qiercçek, Fahredin Gunqa, Abdulla Konuşevtsi, Dean Mehmeti, Əli Podrimia və Azem Şkrelidir.
Bölgədəki serb ədəbiyyatının ənənələri XIII əsrə qədər daha uzun tarixə malikdir. 20-ci əsrin ən böyük serbiyalı Kosovo yazıçıları, roman yazar Vukaşin Filipoviç, şair Darinka Evriç, yazıçı Radosav Stojanoviç, şair və yazıçı Petar Sariç, şair Lazar Vukoviçdir. 1970 və 1980-ci illərdə Kosovo Yazıçılar Birliyində həm serb, həm də alban Kosovo yazıçıları, təmsil olundu. 1980-ci illərin sonlarında etnik münaqişənin artması ilə, serblər təşkilatdan ayrıldı və o vaxtdan bəri yalnız Alban müəllifləri Kosovo Yazarlar Birliyinə qoşulublar. Bu təşkilat Kosovanın siyasi həyatında mühüm rol oynamışdı, İbrahim Rugova da daxil olmaqla bir çox üzv, Kosovo Demokratik Cəmiyyətində ön sıralarda idi.
Kamal Əhmədov (bəstəkar)
Kamal Əhmədov (5 avqust 1948, Naxçıvan, Naxçıvan MSSR, Azərbaycan SSR) — bəstəkar, Azərbaycan Respublikasının əməkdar incəsənət xadimi (2013), Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqı Naxçıvan Bəstəkarlar Təşkilatının məsul katibi, Prezident mükafatçısı, Naxçıvan Dövlət Universitetinin İncəsənət fakültəsinin bəstəkarlıq kafedrasının müdiri.
Həyatı
Kamal Əhmədov 1948-ci ildə Naxçıvan şəhərində anadan olmuşdur. Tar ixtisası üzrə ibtidai musiqi təhsilini Naxçıvan şəhər uşaq musiqi məktəbində, orta musiqi təhsilini isə Bakı şəhərində A.Zeynallı adına Musiqi Texnikumunda almışdır. Texnikumda oxuduğu illərdə polifoniya, harmoniya, analiz və s. musiqi elmlərinə yiyələnmiş, dünya musiqisi ilə tanış olmuşdur. Muğam sənətinin sirlərini muğam bilicisi, ustad Əhməd Bakıxanovdan öyrənmişdir. Bu illərdə Kamal Rüstəm oğlunda bəstəkarlıq sənətinə maraq yaranmışdır. Piano üçün yazdığı kiçik pyes və prelüdlər onun ilk yaradıcılıq məhsuludur
1973-cü ildə A.Zeynallı adına musiqi texnikumunun xalq çalğı şöbəsinin tar sinifini bitirmiş, işləmək üçün təyinatını Ordubad musiqi məktəbinə almışdır. K.Rüstəm oğlu musiqi məktəbində Xalq Çalğı Alətləri Orkestri təşkil etmişdir. Ordubadda ilk Xalq Çalğı Alətləri Orkestri sayılan bu kollektivin konsertləri dəfələrlə Naxçıvan televiziyası ile göstərilmiş, bir çox konsert salonlarında nümunəvi çıxışları olmuşdur. Məhz bu illərdə onun bəstəkarlığa olan marağı daha da artmış, orkestr üçün bir sıra işləmələr və mahnılar yazmışdır. İki il Ordubadda, bir il Naxçıvan musiqi məktəbində işlədikdən sonra 1976-cı ildə Ü.Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının xalq çalğı alətləri şö`bəsinə daxil olur. Lakin bəstəkarlığa olan həvəsi onu 3 il sonra yenidən konservatoriyanin bəstəkarliq şö`bəsinə imtahan verərək bəstəkarlıq ixtisası üzrə təhsilini davam etdirməyə sövq etmişdir.
Bəstəkarın fortepiano üçün yazdığı “Mövzu ilə variyasiyalar” əsəri Beynəlxalq Müsabiqələr laureatı,pianoçu Svetlana Əhmədova tərəfindən,2007-ci il tarixdə Bakı şəhərində keçirilən Azərbaycan Bəstəkarlarının 8-ci Qurultay konsertində uğurla ifa edildi.
2007-2008 illər ərzində kamera simli orkestri üçün “Simfonietta”, Gəmiqaya” simfonik lövhələri, kamera orkestri,iki solist və qarışıq xor üçün Zəlimxan Yaqubun sözlərinə “Ömrün Heydər zirvəsi” odasını, piano, iki solist və qarışıq xor üçün Yaqub Şirinoğlunun sözlərinə “Marş irəli”, qanun və xalq çalğı alətləri orkestri üçün “Rapsodiya”, tar ilə böyük simfonik orkestr üçün üç hissəli “Konsert” yazmış, piano və böyük simfonik orkestr üçün üç hissəli konserti və böyük simfonik orkestr üçün “Cavid” simfonik poemasını redaksiya etmişdir.
Hal-hazırda bəstəkar, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqı Naxçıvan Təşkilatının məsul katibi işləməklə yanaşı, Naxçıvan Dövlət Universitetində İncəsənət Fakulltəsinin Bəstəkarlıq kafedrasına rəhbərlik edir.
Marian Reyevski
Marian Reevskiy (Marian Adam Rejewski) — polşalı riyaziyyatçı və kriptoqraf. O 1932-ci ildə Üçüncü Reyxin hərbi Eniqma şifrləmə maşınını yenidən işləyib hazırlayıb. Reevskiy və onun iş həmkarları Eji Rojiskiy və Henrix Zıqalskiyin şifrləmə sahəsindəki nailiyyətləri Reevskiyin orijinal maşını hazırlanmasından yeddi il sonra ikinci dünya müharibəsi başlayanda Alman Eniqma maşınında şifrlənmiş məlumatların oxumasına başlaması üçün Britaniyaya imkan yaradıb. Müharibə zamanı Britaniyalı kriptoloqlar Eniqmada şifrlənən məlumatın geniş bir sinfinin şifrini açıb. Britaniya tərəfindən Ultra şərti adı altında bu mənbədən alınan kəşfiyyat məlumatları müttəfiqlərin hərbi əməliyyatlarına böyük kömək edib.
1929-ci ildə Poznan Universitetində riyaziyyat sahəsi üzrə təhsil alarkən, Reevskiy Polşa Qoşununun Baş Qərargahı Şifr Bürosunun (Biuro Szyfrów) gizli şəkildə apardığı kriptologiya kurslarında iştirak edib. O, bu kurslara 1932-ci ilin sentyabrında qoşulmuşdu. Bu büro Eniqmada kodlaşdırılmış məlumatların oxunmasında heç bir uğur əldə edə bilmədi və 1932-ci ilin sonunda problem üzərində işləmək üçün Reevskiy təyin edildi. O, yalnız bir neçə həftədən sonra maşının gizli daxili məftilinin olduğu nəticəsinə gəlib. Reevskiy və onun iki həmkarı sonralar Eniqma məlumatlarının düzgün oxunması üçün bir sıra üsullar işlənib hazırlamışdır. Onun nailiyyətləri kriptolocik bomba və özünün kəşf etdiyi siklometr əsasında çıxarılmış kriptolocik kart kataloquna daxil edilib.
1939-cu ildə Polşanın Almaniya tərəfindən işğalından beş həftə əvvəl Reevskiy və həmkarları Varşavaya çağrılıb və onlar Fransa və Britaniya kəşfiyyat nümayəndələrinə öz nailiyyətlərini təqdim edib. Müharibənin başlamasından az sonra Polşalı kriptoloqlar Fransaya aparılıb. Burada onlar Eniqmada şifrlənmiş məlumatların sındırılması üzərində işlərini davam etdiriblər. Onlar və onların köməkçi əməkdaşları 1940-cı ilin iyununda Fransanın süqutundan sonra yenidən köçməyə məcbur olub. Bundan bir neçə ay sonra onlar Vişi Fransasında gizli şəkildə işlərini davam etdirməyə başlayıblar. 1942-ci ilin noyabrında Fransada "Azad Zonanın" işğalından sonra Reevskiy və Zıqalskiy İspaniya, Portuqaliya və Cəbəllütariq vasitəsilə Böyük Britaniyaya qaçıb. Orada onlar Polşa Silahlı Qüvvələrində hərbi qulluğa daxil olublar və Alman şifrlərinin aşağı keyfiyyətli həlli üzərində işləmək üçün təyin eiliblər.
Müharibədən sonra Reevskiy Polşada ailəsinə yenidən qovuşub və mühasib vəzifəsində çalışıb. Təqribən iyirmi il ərzində o, Sovet hökumətinin mənfi diqqətindən yayınmaq üçün müharibədən əvvəl və müharibə vaxtı kriptoloq fəaliyyəti barədə susurdu. 1967-ci ildə Marian Reevskiy Şifr Bürosundakı fəaliyyəti ilə bağlı xatirələrini Polşa Hərbi Tarix İnstitutuna verməklə bu məsələdə öz səssizliyini pozub. O, 74 yaşında ürək tutmasından dünyasını dəyişib və  o, Varşavada Povzki hərbi qəbiristanlığında dəfn edilib.
Bahar novruzçiçəyi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Botaniki xarakteristikası
Çoxillik ot bitkisidir. Qısa kökümsovları şaquli, dik yerləşib, uzunluğu 6-8 sm olmaqla, çoxillik şirəli, qaytanabənzər köklərə malikdir. Kök üstündə olan yarpaqları rozetşəkilli, uzunsov-tərsyumurtavari, qırışıq, kənarları çəpərli, yumşaq tükcüklü, mərkəzi damarı aydın görünən, şirəli və qanadlı saplağı vardır. Gövdəsi yarpaqsız, şirəli, hündürlüyü 15-30 sm, çiçəkqrupunun sonunda sadə birtərəfli çətirləri başı aşağı əyilmiş açıq-sarı rəngli burcuqlu çiçəkləri vardır. Meyvələri yumurtavarı çoxtoxumlu olmaqla, qutucuqda yerləşir. May-iyun aylarında çiçəkləyir, iyul-avqust aylarında isə meyvələri yetişir.
Enliyarpaqlı və qarışıq meşələrdə, orta dərəcəli kolluqlarda, seyrək meşəliklərdə, meşə çəmənliklərində və talalarda yaşayır.
Bitkini köklə birlikdə qopararaq çıxarmaq yolverilməzdir. Xammalı sarımtıl-yaşıl, uzunsov-tərsyumurtavari yarpaqlı, uzunluğu 10 sm-ə qədər, eni isə 5-8 sm, qanadlı, yastı saplaqdan ibarətdir. Spesifik iyli və şirintəhər-acı dadlıdır.
Tərkibi və təsiri
Yarpaqlarının tərkibində 5,9%-ə qədər askorbin turşusu, flavonoidlər, karotinoidlər və triterpen saponinlər vardır. Yeraltı orqanlarının tərkibində 10% triterpen saponinlər flavonoidlər, karotinoidlər və efir yağı vardır.
Xuray (Qusar)
Xuray — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Bahar novruzçiçəyi
Tərkibi və təsiri
Öskürəkkəsici və iltihabsorucu dərmandır.
Xuray (Qusar)
Tarixi
Xuray kəndi Qusar rayonundan 16 km cənub qərbdə, Şahdağının ətəyində, Qusar çayın sağ sahilində, dəniz səviyyəsindən 1200 m hündürlükdə, Əniğ dərəsi adlanan yerdə yerləşir. Qusar maili düzənliyində tez-tez təsadüf olunan arxeoloji tapıntılar Əniğ dərəsindəki 9 kəndin: Əniğ, Zindanmuruq, Kuzun, Yuxarı Ləgər, Suvacal, Xuray, Cağar, Çətkün və Ləzənin (Onlardan yalnız üç kənd azərbaycanlı kəndidir. Xuray, Ləgər, Suvacal) qədim zamanlardan mövcudluğunu təsdiq edir. Bu zonada ilk yaşayış məskənləri Əniğ Və Xuray olduğu kənd ağsaqqallarının yekdil fikridir. Kəndin qədimliyini onun dörd tərəfdən əhatə edən köhnə qəbiristanlıqlar sübut edir.
Bahar novruzçiçəyi
Tərkibi və təsiri
Alınan preparatın tərkibindəki saponinlər bronx vəzilərinin sekresiyasını artırır, öskürəkkəsici və iltihabsorucu təsir göstərir. Yarpaqlarının tərkibində çoxlu miqdarda askorbin turşusu vardır.
Xuray (Qusar)
Tarixi
Xuray kəndi hazırda yerləşdiyi yerindən bir az yüksəklikdə olub. Qədim dövrlərdə "Cıraqlar", "Marl yurd" kimi yurd yerlərində məskən salmış yerli əhali təxminən 500 il əvvəl – təbii fəlakətdən, yadelli basqınlardan qurtulmaq üçün qədim məskənlərini yeni yurd yeri – bərəkətli torpaqları və bol sulu bulaqları olan yamaca – Qusarçayın hövzəsinə tərəf enmişdilər. Beləliklə, orada "Xuray"ın yeni təməli qoyulur.
Bahar novruzçiçəyi
Tərkibi və təsiri
Bahar novruzçiçəyi şərbəti öskürəkkəsici, iltihabsorucu dərmandır.
Xuray (Qusar)
Tarixi
1996-cı ildə Xurayın "Bağlar" adlanan ərazisində, ora yaxın digər yerlərdə əkin işləri aparılarkən qədim dövrlərə aid nizə başlıqları, silaha oxşar alətlər tapılır. Kəndin mərkəzində olan köhnə qəbirstanlıqdakı məzar daşları isə X əsrin axırlarına təsadüf olunur.
Bahar novruzçiçəyi
Tərkibi və təsiri
Sinupret draje, damcı. Öskürəkkəsici, sekretyaradıcı və iltihabsorucu dərmandır.
Paket
Paket (packet) – ümumi anlamda: şəbəkədə bir qurğudan başqasına ötürülən informasiya vahidi. Paket kommutasiyası şəbəkəsində bu termin belə təyin olunur: göndərilmək üçün nəzərdə tutulmuş ikilik rəqəmlərdən ibarət olan müəyyən olunmuş maksimal ölçülü verilənlər yığını; burada həm verilənlər, həm də idenfikator-nömrə, göndərənin və alanın ünvanı və bəzən xətalara nəzarət verilənləri olur.
Bahar novruzçiçəyi
Tərkibi və təsiri
Bronxikum, eliksir. Öskürəkəleyhinə şərbət. Öskürəkkəsici, iltihabsorucu dərmandır.
Xuray (Qusar)
Toponimikası
Xaçmaz rayonunda da Xuray adlı kənd mövcuddur.
Coğrafiyası və iqlimi
250px|thumb|Xuray kəndinin dağ və ormanları Xuray dəniz səviyyəsindən 1200 m yüksəklikdə yerləşir. Kəndin qərb tərəfdən Şahdağı, şimal və cənubda hündür meşəli yüksəkliklə örtüldüyü üçün havası sərin və rütubətli olur. Buna görə də orda yay sərin, qış soyuq keçir.
Əhalisi
Kəndin əhalisi azərbaycanlılardır. Deylənlərə görə əhali orta əsrlərdə Ərəbistan və Orta Asiyadan köçüb gələn əhalidir. Əhalinin məşğuliyyəti əkinçilik və maldarlıq olub. Sonradan kənddə meyvəçilik də inkişaf edib. 2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 711 nəfər yaşayır.
Təhsilin vəziyyəti
Kənddə şəhid Rubər Səfərəliyevin adını daşıyan orta məktəb fəaliyyət göstərir. 2008-ci ildə H. Əliyev fondu tərəfindən kənddə yeni 18 sinifli tam orta məktəb tikilib istifadəyə verilmişdir. Məktəbin məzunlarından xarici ölkələrdə təhsil alan gənclər var. Şagirdlər olimpiadada uğurlu nəticə göstərirlər.
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət evi, kitabxana, tibb məntəqəsi, poçt şöbəsi fəaliyyət göstərir.
Abidələri
Kənddə XVIII əsrə aid məscid, iki müqəddəs pir, qaçaq mağaraları və asma körpü var. Azərbaycanfilmin istehsalı olan "Tütək səsi" filmindəki körpü bu kənddə yerləşir.
Senecio schoenemannii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Anthurium sparreorum
(Anthurium sparreorum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xürəl
Xürəl — Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Kənd 1999-cu ildə yaradılmışdır.
Etimologiyası
Toponim ləzgi dilindəki xur/xür (kənd) və əl/el (üst) sözlərindən düzəlib, "kəndin üstü" mənasındadır. Kəndə bu ad başqa kəndin üst tərəfində yerləşdiyinə görə verilmişdir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1152 nəfər əhali yaşayır.
Voronov novruzçiçəyi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik, hündürlüyü 10 sm-ə qədər olan bitkidir. Yarpaqları tərsyumurtavari, kənarları kəsik dişli, yarıdan aşağı hissədə qısa saplağa tədricən daralmış, üst hissədən xırda və seyrək tükcüklü, alt hissədən əsasən damar boyunca sıx tükcüklüdür. Çiçəkləri çiçəkləmə dövründə yarpaq rozetləri üzərindən xeyli yüksəlirlər, çəhrayı, ağ, nadir hallarda daha tünd rəngli, diametri 2,5-2,7 sm; büküşü yastı, payları tərsyumurtavari, uzunluğu 1-1,3 sm, eni 1 sm-dir. Çiçəkaltlığı çox xırdadır. Çiçəksaplağı düz, 5-7 sm uzunluqda, sıx tüklüdür.
MD5
MD5 (Message-Digest algorithm 5) – Verilənlərin tamlığını yoxlamaq üçün istifadə olunan alqoritm. 1991-ci ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunda Ron Rivest tərəfindən yaradılmışdır. Tək istiqamətli şifrləmə alqoritmidir. Daxil edilən verilənlərin ölçüsündən asılı olmayaraq onları 128 bitlik hexadecimal simvollara çevirir. MD5-dəki hər bir verilənin eyni olması mümkün deyildir, çünki generasiya edilən yekun verilən nəticədə 128 bitlik informasiyadır. MD5 şifrlərinin qırılması nəzəri olaraq qeyri mümkündür. Ancaq bəzi MD5 Verilənlər Bazaları ilə bruteforce üsulu ilə 16 simvola qədər olan şifrlər qırıla bilir. Bu cür sistemlər daxil edilən MD5 şifrini öz bazasında əvvəlcədən daxil MD5-lər içərisində axtarır. Amma şifr nə qədər mürəkkəb və uzun olarsa onun qırılmasıda bir o qədər çətinləşir.
İstifadə edildiyi yerlər
Fayl endirmə saytlarında MD5 geniş şəkildə istifadə olunur. Endiriləcək faylın əvvəlcədən MD5 hash-ı çıxarılır və fayl endirildikdən sonra yeni MD5 hash ilə yoxlanılır. Bununla endirilən faylın tamlığı yoxlanmış olur.
Senecio lilloi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kimbra
Kimbra Li Conson (27 mart 1990, Hamilton, Yeni Zelandiya) — Yeni Zelandiya musiqiçisi.
Diskoqrafiya
Studiya albomları;
Anthurium spathulifolium
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Komitet 300
Komitet 300 və ya 300-lər Komitəsi — Yer kürəsində Vahid Dünya Hökuməti (Yeni Dünya Nizamı) yaratmaq istədikləri iddia olunan siyasi-iqtisadi-ictimai təşkilat.