cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Motor yağlarının özlülüyü və özlülük indeksi
Növləri
Motor yağının özlülüyü mayenin daxili siyrilmə gücünün ölçüsüdür. Texnikada iki növ özlülük mövcuddur:
Motor yağlarının kinematik özlülüyü
Motor yağlarının kinematik özlülüyü -  normal və yüksək temperaturlarda motor yağının axıcılığını xarakterizə edən anlamdır.
Kinematik özlülük
ГОСТ- 33 və ASTM D445 sınaq üsulları üzrə təyin edilir. Qəbul edilmiş standartlara görə kinematik özlülük 40 və 1000C ölçülür.
Kinematik özlülüyün vahidi
Kinematik özlülüyün vahidi- santistoksdur(cST). Kapilyar-viskozimetrlərdə ölçülür – bu halda kinematik özlülük - ağırlıq yükün təsiri ilə müəyyən miqdar yağın kalibr edilən viskozimetr dəliyin süzülməsinin vaxtını əks etdirir. Sürtkü materiallarının sıxlığından asılı olaraq onların kinematik və dinamik özıülüklərinin göstəriciləri fərqlənir.
278 (ədəd)
İki yüz yetmiş səkkiz — say sistemində ədədlərdən biridir. İki yüz yetmiş yeddidən sonra, iki yüz yetmiş doqquzdan əvvəl gəlir.
Yəhya mirzə İskəndəri
Şahzadə Yəhya mirzə İskəndəri-Qacar şahzadələrindən və məşrutəçi idi və Məhəmməd Əli şah Qacarın həbsxanasında qətlə yetişdi. O, Süleyman mirzə İskəndərinin qardaşı və İran Tudə Partiyasının baş katibi İrəc İskəndərinin atası idi.
Liqa 1
Tarixi
1930-cu ilə qədər qurulan Fransa Futbol Federasiyası Fransada liqa yaradılmağa təkan verdi. 1932-ci ildə Franas çempionatının yaradılmasına qərar verildi. 1932-33 mövsümündə iki qrupdan ibarət ibarət çempionata start verildi. İlk Fransa çempionatının iştirakçıları bu klublar olmuşlardı: "Olimpik Marsel", "Paris", "Olimpik Lill", "Sete", "Nim", "Ekselsior", "Nays", "Fransız", "Hyares", "Mulhouz", "Antib", "Kann", "Soşo", "Monpelye", "CA Paris", "Renn", "Fiv", "Olimpik Qırmızı Ulduz", "Metz", "Olimpik Ales". İlk çempion finalda "Kann" klubunu məğlub etmiş "Olimpik Lill" olmuşdur. Bu klub 1944-cü ildə bağlanmışdır.
Ficus enormis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Parma vallabisi
(Macropus parma) — cinsinə aid heyvan növü.
Betelle metodu
Betelle metodu-Bu metod su resurslarının inkişafı, suyun keyfiyyətinə nəzarət, avtomagistralların, atom elektrik stansiyalarının planları və s. layihələr tərəfindən ətraf mühitə göstərilən təsirlərin qiymətləndirilməsi üçün hazırlanmışdır.
Giriş
Hər kateqoriya (qrup) daxilində komponentlər mövcuddur, onların təsir göstəricilərinə ayrı-ayrı cərgələr aiddir. Məsələn, çirklənmə-bu kateqoriyadır, suyun çirklənməsi komponentdir, pH isə təsirin bir göstəricisidir. Bu metod dörd əsas faktordan istifadə edir: ekologiya, fiziki-kimyəvi, hiss edilən-mənimsənilən, insan fəaliyyəti (sosıum). Bu kateqoriyalar müəyyən sayda xüsusi seçilmiş komponentlərə malikdirlər.
Xarici keçidlər
A method for reconstructing climate from fossil beetle assemblages
279 (ədəd)
İki yüz yetmiş doqquz — say sistemində ədədlərdən biridir. İki yüz yetmiş səkkizdən sonra, iki yüz səksəndən əvvəl gəlir.
Lill FK
Lille Olympique Sporting Club (Lille OSC olaraq da tanınır) — Fransa futbol klubu. Klub 1902-ci ildə qurulmuş olan Olimpik Lillois və 1901-də qurulmuş olan SC Fives futbol komandalarının birləşməsiylə 1944-cü ildə Fransanın şimalında olan Lill şəhərində qurulub.
1944-2000
İkinci dünya müharibəsindən sonra "Lill" 3 dəfə liqa çempionu olmuş, 4 dəfə liqanı ikinci olaraq bitirmiş və 6 dəfə Fransa kubokunu qazanmışdır. Amma daha sonra yerli rəqibi olan "RC Lens" göstərdiyi müvəffəqiyyət və marağın kölgəsində qalmışdır. İki klub arasındakı köklü rəqabət, Lil OSC-nin böyük bir burjuaziya şəhəri - eyni zamanda Fransız Flanders hissəsinin paytaxtı olan Lilli RC Lens-in isə orta hissənin mədənçilərin yaşadığı Lens şəhərində qurulmuşdur.
2000
İkinci liqada üç il keçirdikdən sonra 2000-ci ildə döndükləri Birinci Liqada qazandıqları uğurlar; üç dəfə; 2002, 2005 və 2006-cı ildə Çempionlar Liqasına qatılmaq, 2004-cü ildə İntertoto Kubokunu qazanmaq kimi, yerli rəqiblərinin müvəffəqiyyətlərindən çox daha üstündür. Liqa 1-də 2004/05 mövsümündə Lille Monaco, Marsel kimi böyük klubların və yerli rəqibi Lens-in qarşısında liqa ikincisi olaraq parlaq bir müvəffəqiyyətə imza atdı. Lyonu evində məğlub etməsinə baxmayaraq qazanmadıqları bir çempionluq mübarizəsi yaşandı. Lille birbaşa UEFA Çempionlar liqası qrupunda çıxış etmək şansı qazandı və qrup mərhələsini keçərək Avropada yaxşı təsir bağışlayaraq iz buraxdı. 2 Noyabr 2005 tarixində Çempionlar liqası qrup oyunlarında Mançester Yunaytedi məğlub edərək öz klub tarixlərindəki ən böyük müvəffəqiyyətlərdən birini əldə etdilər. Ancaq Lill son iki matçında yalnız bir xal toplaya bildi. Qrupu, Mançester Yunaytedin arxalarında dördüncü sırada və Avropa kupalarının xaricində buraxıb üçüncü sırada bitirib UEFA A Lil UEFA Kuboku macərası, son 16 komandaya qaldıqları zaman qarşılaşdıqları Sevilyaya məğlub olaraq mübarizəni dayandırdılar. 2005/06 Liqa 1-də mövsümündə Lill, Lyon (bu komandası evində 4-0 səfərdə 1-3 hesablarla məğlub etdi) və Bordonun ardından liqanı üçüncü olaraq bitirdi. Əzəli rəqibi Lens isə yenə Lillin arxasında qalaraq bu mövsümü dördüncü bitirdi. Üçüncü sırada qərarlaşan Lilll Çempionlar Liqası üçün pley-off oyununa çıxdı. Təsnifat mərhələsi oyununda FK Rabotnickini 4-0 məğlub edərək altı il ərzində üçüncü dəfə, özlərinə aid nizamlı bir stadionu olmamasına baxmayaraq UEFA Çempionlar liqası qrupuna vəsiqə qazandılar. Qrup matçlarını Lille, San Siroda Milani təsir edici bir hesabla 2-0 məğlub etməsinə baxmayaraq Milanın arxasında ikinci sırada bitirdi. Bir sonrakı turdakı rəqib köhnə bir tanış idi - Mançester Yunayted Lill hər iki oyunda da 1-0 hesabı ilə məğlub oldu. Fransa Liqa 1-də 2010-11 mövsümünün çempionu olan Lill, 2011-12 UEFA Çempionlar Liqasında "İnter Milan", "ÇSKA Moskva" və "Trabzonspor"la birlikdə B qrupunda mübarizə apardı. Qrupda sonuncu olaraq turnirdən kənarda qaldı.
Komanda 2016/17-ci il futbol mövsümündə Bakıya səfər etdi. Avropa Liqasının III təsnifat mərhələsində "Qəbələ" ilə qarşılaşan komanda öz meydanında 1-1 hesablı bərabərlikdən sonra Bakıda gözlənilmədən komandamıza 1-0 hesabı ilə məğlub olaraq mübarizəni dayandırdı. "Qəbələ" isə pley-off mərhələsinə adladı.
Lill FK 2020-2021-ci illərdə Futbol üzrə Fransa Çempionatını (Liqa 1) 83 xalla 1-ci yerdə başa vurdu.
Jak Pikkar
Jak Pikkar (Jacques Piccard; ) — isveçrəli okeanoloq, Marian çökəkliyinin dibində olan üç adamdan biri.
Həyatı
Jak Pikkar Brüsseldə fizik və ixtiraçı Oqyust Pikkarın ailəsində anadan olmuşdur. Atası ilə birlikdə "Triest" batiskafı sınaqları və tikintisində iştirak etmişdir, hansında ki o, 23 yanvar 1960-cı ildə amerikalı leytenant Don Uoleş ilə birlikdə rekord eniş etmişdir. Daha sonra Pikkar "11 min metr dərinliyi" adlı kitab yazdı və orada batiskafın yaradılmasından tutmuş Marian çökəkliyinə enməsinə qədər olan hadisələri təsvir etmişdir. Apparat bu adı italyan şəhəri Triestin şərəfinə aldı, çünki məhz orada batiskafın yaradılması üzrə əsas işlər həyata keçirilmişdir.
"Triest" 1953-cü ilin avqustunda suya endirildi. 1953-cü ildən 1957-ci ilədək o, Aralıq dənizində bir neçə enişləri etmişdir. Əsas pilot Jak Pikkar idi. Onun atası ilk enmələrdə iştirak edirdi. Batiskafın eksperimental enişlərdə Jak-İv Kusto da iştirak edirdi.
23 yanvar 1960-cı ildə Ja Jak Pikkar və və ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin mütəxəssis leytenantı Don Uolş "Triest" batiskafında Yer üzündə mümkün olan dərinsulu enməni həyata keçirtdilər. Onlar Dünya okeanının "Çellencerin dərin uçurumu" adlanan "ən aşağı" nöqtəyə çatdılar (dəniz səviyyəsindən 10 911 metr altda), "Triest"in enişi 4 saat 48 dəqiqə, yüksəlişi isə 3 saat 15 dəqiqə çəkdi. Cəsurlar dibdə 20 dəqiqə keçirtdilər və tox qalmaq üçün bir şokolad yedilər.
1964-cü ildə "Oqyust Pikar" adlı turizm mezoskafı Cenevrə gölünə turistik enişlər edirdi, onun düzəldilməsində Jak Pikkar da iştirak edirdi.
Jap Pikkarın oğlu məşhur təyyarəçi Bertran aerostatda eniş etmədən dünya səyahəti edən ilk insan oldu.
Krevet
Krevet (Palaemon) — Əsl krevetlər infradəstəsinə (Palaemonidae) aid krevet cinsi.
Mahmud Urməvi
Mahmud Urməvi - mənşəcə Azərbaycan türklərindən olan XVII əsr sufi alimi.
Krevet
Cinsə daxil olan növlər:
Mahmud Urməvi
Əziz Mahmud Urməvi XVII əsrin əvvəllərində Urmiyada yaşamış və daha sonralar Diyarbəkirə köçüb yerləşmiş bir nəqşibəndi ailəsinin ən məşhur şeyxidir. Atası Seyid Əhməd də nəqşi şeyxi olub .Onlar Səfəvi üsuli-idarəsinin təzyiqlərinə görə Diyarbəkirə gəlib yerləşmişdilər. Yaxşı bir elm təhsili alan Əziz Mahmudun təsiri Şərqi Anadoluda geniş yayılmış, Ərzurum, İrəvan, Urfa, Təbriz və Mosul ətrafında minlərlə müridi olmuşdur. Sultan IV Murad tərəfindən Bağdad səfəri zamanı şeyxin o ətrafdakə təsirinin  genişliyindən qorxaraq qətlə yetirmişlər.
Benetise
Benetise (çex: Benetice) - Çex Respublikasının müalicəvi suları ilə dünyada məşhur olan şəhəri.
2007-ci ilin statistik məlumatlarına görə şəhərin 37 nəfər əhalisi vardır. Paytaxt Praqadan təxminən 130 km qərbdə.
Ficus microcarpa
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fatimə Müshəfi
Fatimə kitabı yada Müshəfi Fatimə(ər: مصحف فاطمة), islam peyğəmbərinin qızı Fatimənin kitabı. Kitabda yazılanlar bunlardan ibarətdir:
Sünni inancına görə belə bir kitab yoxdur, onun haqqında şayiələr uydurmadır. Bundan əlavə, şiə mənbələrində Fatimədə Əlinin və sonra gələcək xəlifələrin adlarını özündə əks etdirən bir səhifə olduğu deyilir.
Kitabın necə yazılması
İslam peyğəmbərinin vəfatında sonra Fatimə çox üzgün və kədərlənmişdir və ondan uzaq qalmaq ona çox çətin gəlirdi. Şiə qaynaqlarına görə peyğəmbərin ölümündən Zəhranın öz vəfatınadək bir mələk ona təsəlli verib onu ovudurdu bu mələyin Ccəbrayıl olduğu məşhurdur. Bu əsnada o, peyğəmbərin bərzəx aləmində əfvalından və dünyanın gələcəyindən Fatiməyə xəbər verirdi.
Peyğəmbərin ölümündZə zəhranın öz vəfatna-dək bir mələk ona təsəlli verib onu ovudu. Bu bu mələyCə cəbrayıl olduğu məşhurdur. bu əsnada o, peyğəmbərin bərzəx aləmində əfvalından və dünyanın gələcəyindən fatiməy xəbər verirdi.
Fatimə Allah Peyğəmbəri vəfat edəndə o qədər kədərlənmişdir ki, fəqət Allahın ondan xəbəri var-idi. Buna görə də Allah bir mələyi onu ovutmaq üçün göndərdi.Fatimə Əlini bu macəradan xəbərdar edib. Əli onların arasında keçən sözləri yazdı və Fatimə kitabı yaradıldı.
Kitabın məzmunu
Şiələrin dediyinə görə kitabın məzmunu belədir:
Şiələrnin bu kitaba baxışı
Bu kitab imamətin nişanələrindən biridir və kitab imamlar əlində ardı-ardına dolanıb imam Mehdi əlinə yetişib.imam Rza bu kitabı uzun bir hədisdə imamətin nişanələrindən sayıb və deyir:
İmamət nişanələrindən biri bu kitabın o, şəxsin əlində olmasıdır.
imam Sadiq deyir:
Tanya di Mario
Tanya di Mario — İtaliyanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Tanya di Mario, İtaliya yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə Yunanıstan yığmasını 11:10 hesabı ilə məğlub edən İtaliya yığması, Afina Olimpiadasını qızıl medalına sahib oldu.
Daha sonra Tanya di Mario, İtaliya yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Çin yığmasına 8:10 hesabı ilə məğlub olan İtaliya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını altıncı pillədə başa vurdu.
Tanya di Mario, İtaliya yığmasının heyətində 2012-ci ildə Birləşmiş Krallığın London şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Yeddinci pillə uğrunda görüşdə Birləşmiş Krallıq yığmasını 11:8 hesabı ilə məğlub edən İtaliya yığması, London Olimpiadasını yeddinci pillədə başa vurdu.
Tiyuldar
Tiyuldar - tiyul sahibi. T. vergi toplamaq və məhkəməinzibati hüquqlara malik olsa da, tiyul sahəsi onun xüsusi mülkiyyəti hesab olunmurdu. Sonralar, xüsusilə də xanlıqlar dövründə t.-lar mütəmadi şəkildə xan təliqəsi ilə təsdiqlənirdilər. Quba xanlığında rəiyyətin t.-dan şəxsi asılılığı və ona xidmət göstərməsi xanın əmri ilə qanuniləşdirilirdi.
Quicken Loans Arena
Quicken Loans Arena və ya digər adı ilə "The Q" ABŞ-nin Ohayo ştatının Klivlend şəhərində yerləşir. Bu arena NBA üzvü Klivlend Kavalers, Amerika Xokkey Liqasında çıxış edən Klivlend Monsters və Arena Futbol Liqasının üzvü Klivlend Qladitors komandalarının oyunlarına ev sahibliyi edir. Bundan əlavə arena Klivlend Steyt Vikinqs kişi və qadın basketbol komandalarının ikinci arenasıdır.
281 (ədəd)
İki yüz səksən bir — say sistemində ədədlərdən biridir. İki yüz səksəndən sonra, iki yüz səksən ikidən əvvəl gəlir.
Leopoldun matritsası
Leopoldun matritsası-təsirin qiymətləndirilməsində nioner yanaşma kimi səciyyələnir.
Həmçinin bax
Luna Leopold
Parri vallabisi
—  cinsinə aid heyvan növü.
Motor yağlarının SAEJ300 üzrə təsnifatı
= Mühərrik yağlarının SAEJ300 üzrə təsnifatı =
Yaranma tarixi
Mühərrik yağlarının birinci təsnifatı SAE ( ing. “Society of American Engeneeres”) 1911-ci ildə Amerikanın Avtomobil mühəndislərinin cəmiyyəti tərəfindən təqdim edilib. Bu təsnifat üzrə yağlar özlülüyündən asılı olaraq bir neçə kateqoriyalara bölünür. Mühərrik yağlarının əsas xassələrindən biri onların - özlülüyü və özlülüyün geniş temperatur  intervalından asılılığıdır (məsələn, qışda mühərriyin aşağı temperaturlarda işə salınması, yayda maksimum temperaturda  gərgin işləməsi və s.) .Yağların özlülük-temperatur xassələri beynəlxalq SAEJ300 təsnifatı üzrə aparılır. . Bu təsnifat üzrə mühərrik yağları  özlülüklərinə görə 12 sinfə bölünür:
Qış yağları
Qış yağları - Rəqəmin önündə  yazılan “W” hərfi (ing.“winter” - qış) mühərrik yağının qışda işlənməsi üçün uyğunluğunu  göstərir. Bu qrup yağlar üçün 1000C-də minimal kinematik özlülük göstəricisindən başqa əlavə olaraq soyuq şəraitdə yağın pompaktivlik (прокачиваемость) həddləri də verilir. Pompaktivliyin temperatur həddi - mühərrik nasosunun sürtkü sisteminə yağın ötürülməsinə  qadir olduğu  minimal temperaturdur. Bu temperatur mühərriyin təhlükəsiz işə salınmasını mümkün edən minimal temperaturdur.
Bütün mövsümlərdə istifadə edilən yağlar
Bütün mövsümlərdə istifadə edilən yağlar- iki rəqəmlə göstərilir (məsələn, 5w-40). Bunlardan birincisi mənfi temperaturlarda  dinamik özlülüyün maksimal göstəricisi sayılır və işə salma xassələrinə zəmanət verir; ikinci rəqəm mühərrik yağının 1000C-də özlülük diapazonunu göstərir. Bu göstərici nə qədər aşağı olsa, bir o qədər yağın axıcılığı yüksək olur və işləyən mühərrikdə daha nazik yağ örtüyü əmələ gəlir.
Vətəndaş, həkim, alim (film, 1984)
Məzmun
Film Azərbaycan Elmlər Akademiyasının ilk prezidenti, ilk azərbaycanlı alim-cərrah, müasir tibb elminin əsasını qoyanlardan biri Mirəsədulla Mirqasımovun doğulmasının 100 illiyinə həsr olunmuşdur. Filmdə Azərbaycanın əməkdar elm xadimi, akademik M.Mirqasımovun həyat və fəaliyyətindən danışılır.
Ficus luschnathiana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qrunt
Qrunt
Qrunt (alm. Grund-torpaq, əsas) - 1. əsasən yer qabığının aşınma zonasında yerləşən süxurların ümumiləşdirilmiş adıdır. 2. mühəndis qurğuları təsiri dairəsində mövcud olan və mühəndis-inşaat nöqteyi-nəzərindən baxılan süxurlara deyilir. Mexaniki bərkliyinə görə qruntlar 5 əsas tipə bölünür.
Kaçlar (Xakas)
Kaçlar— Rusiya Federasiyasının orta cənub bölgəsindəki Xakasiyada yaşayan Türk xalqlarından Xakasların bir tayfası.
Ümumi məlumat
Abakan vadisində əyləşirlər. Çat və Çulım civarında oturan tayfalarla bir qrup təşkil edirlər. Vaxtıyla Yeniseyin bir qolu olan Kas çayı boyunda oturmuş olduqlarından özlərinə Kaas tayfa adını vermişdilər. Gerçəkdən də daha XVII əsrin sonralarına doğru, İrtış hövzəsindəki bəzi Türk tayfaları, sırf buraları məzkunlaşdırmağa başlayan rusların təzyiqi ilə, Tomsk şəhərinin şimalındakı Yenisey çayına doğru sıxışdırılmış və sürülmüşdülər. Bu üzdən, bunların mühim bir qismi, Krasnoyarskdan xeyli uzaq olmaq üzrə, Kaç çayı sahillərində yerləşməyə məcbur olmuşdular. Qırğızlar, Abakan vadisindən çəkilincə, bu Türk tayfaları Yuxarı Yeniseydən cənuba doğru enmişdilər. Fəqət, əsas Türk kütləsi Abakanla Askısın şimalındakı Yüs arasında qalmışdılar. Bu Türk topluluğundan törəmiş olanlar, özlərinə Kaas adını vermişdilər.
Matias Kastrenə görə kaçlar, vaxtıyla eyni adı daşıyan çay hövzəsində yaşayarkən, tərkiblərində mühüm yer almış olan Ara türkləri ilə birləşmişdilər. Soyları arasında Qırğız və Tubalar da vardır. Çin torpaqlarında yaşayan Maturlar da özlərinə Tuba etnik adını vermiş olduqlarından, kaçlarla qarışan tubaların, bunlardan bir bölüm olduğu zənn edilməkdədir. Bununla bərabər kaçlar öz türklərdən sayılmaqdadırlar. Kaç dialekti sağaylarınkına yaxındır. Sayları 20.000 nəfərin üstündədir.
282 (ədəd)
İki yüz səksən iki — say sistemində ədədlərdən biridir. İki yüz səksən birdən sonra, iki yüz səksən üçdən əvvəl gəlir.
Adi kenquru
—  cinsinə aid heyvan növü.
Avstriyada təhsil
Avstriyada təhsil — Avropanın mərkəzində yüksək səviyyəli təhsil sistemi.
Ali təhsil
Dövlət universitetlərində maksimum təhsil haqqı semestrdə 363 avrodur. Avropa məkanında ali və ikinci ali təhsil almağın ən əlverişli şərlərinin Avstriyada olduğu hesab edilir.
Xüsusiyyətləri
Bütün Avstriya universitetlərində tədris Bolonya prosesi  tələbləri ilədir. Universitetlərdə 330-dən çox fakültə vardır. Tələbələr eyni zamanda bir neçə universitetdə təhsil ala bilərlər. Tədris dövründə tələbələrin praktika keçməsi üçün geniş şərait yaradılır və universitet bu işdə tələbələrə kömək edir. Arzu edən tələbələr bir neçə semestri digər Avropa ölkələrinin universitetlərində keçirə bilərlər.
Tədrisi bitirən tələbə təhsil aldığı səviyəyə görə bakalavr, magistr və ya doktor dərəcəsini alır. Özünü müsbət tərəfdən göstərən məzun Avstriya və Avropanın digər ölkəkərində iş təklifi ala bilər. Avstriya universitetləri dünyada keyfiyyətli təhsili ilə tanınırlar.
Təhsil haqqı
Hər universitetin öz təhsil tarifi vardır. Bunula belə 24 sentyabr 2009-cu il "Ali təhsil haqqında" qanuna əsasən dövlət universitetlərində təhsil haqqı bir semestr üçün €363,36-dir, bunun €16,86-i universitet tələbə təşkilatının hesabına gedir.
Özəl təhsil müəssisəlrində təhsil haqqı yüksəkdir. Məsələn, Webster universitetinin bakalavr pilləsində təhsil haqqı €26.000, magistr pilləsində isə €20.000-dir.
MODUL özəl universitetində illik təhsil haqqı yaşayış xərci ilə birlikdə €16.000-dur, bunun €10.000-u ilkin ödəniş kimi keçirilməlidir.
Pulsuz ali təhsil
Pulsuz təhsil Avropa Birliyi ölkələrindən olan tələbələr, Daueraufenthalt vizası olan tələbələr və Vyana Dövlət Universitetində təhsil alan Azərbaycan, Belarus, Ukrayna, Moldova, Tacikistan, Qazaxıstan, Özbəkistan və Ermənistan vətəndaşları üçündür.
Soyurqal
Soyurqal (monqolca hərfi mənası ehsan, bəxşiş, hədiyyə, güzəşt) - orta əsrlərdə hərbi xidmət müqabilində feodal əyanlara bağışlanılan torpaq sahəsi, mülk.
Haqqında
Qızıl Orda, Orta Asiya, İran, İraq və Azərbaycanda, habelə Hindistanda və bir sıra başqa ölkələrdə geniş yayılmışdı. Soyurqal torpaq sahibliyi formasının meydana çıxması haqqında tarixşünaslıqda yekdil fikir yoxdur. İ. P.Petruşevski əvvəlcə hərbi – len mənasında soyurqalın Azərbaycanda meydana çıxmasını XIV əsrin son rübünə şamil etsə də, sonrakı tədqiqatlarında soyurqal institutunun XIV əsrin ortalarından tarix səhnəsinə daxil olduğunu göstərmişdir. Şahin Fazilin fikrincə, soyurqal haqqında ilk məlumat XIV əsrin II yarısına, Cəlairilərin hakimiyyəti dövrünə təsadüf edir. Tanınmış rus şərqşünasları A.M. Belenitski və A.Y.Yakubovski soyurqalın Azərbaycanda meydana çıxmasını Teymur işğalları ilə bağlayırlar. B.H. Zaxoderin fikrincə, soyurqal torpaq sahibliyi İran və Azərbaycanda Teymur işğallarına qədər mövcud olmuşdur.
XIV əsrin ortalarında meydana çıxan soyurqal torpaq sahibliyi XIV əsrin sonu – XV əsrdə Azərbaycan, İran və Mərkəzi Asiyada ən geniş yayılmış mülkiyyət forması olmuşdur. soyurqal XIII-XIV əsrlərdə hakim mövqe tutan iqtanın davamı və inkişafının nəticəsidir. İqta kimi, soyurqal da irsi torpaq ehkami-soyurqal)mülkiyyəti forması olub hökmdar qarşısında xidmət müqabilində dövlət məmurlarına verilirdi.
Soyurqal XIII-XIV əsrlərdə hakim mövqe tutan iqtanın davamı və inkişafının nəticəsidir. İqta kimi, soyurqal da irsi torpaq ehkami-soyurqal) mülkiyyəti forması olub hökmdar qarşısında xidmət müqabilində dövlət məmurlarına verilirdi. Hakimiyyət başına gələn yeni hökmdarın əvvəlki soyurqal fərmanlarını yeniləri ilə əvəz etməsi ənənəsi isə sadəcə olaraq formal xarakter daşıyırdı. Soyurqal verilərkən mütləq onun sahibinə hökm (yazılır və sənəd (nişani-soyurqal) təqdim olunurdu. Soyurqal sahibinin hökmdar qarşısında hərbi və ya mülki xidmət göstərməsi soyurqal institutunun mühüm atributlarından biri sayılırdı.
soyurqalın irsi səciyyə daşıması "Mücməl-e Fəsihi" salnaməsində də öz əksini tapmışdır. 1434-1435-ci il hadisələrini təsvir edən F. Xəvafi göstərir ki, İlyas Xoca Radekanda öldükdən sonra Şahrux Radekanı əmirzadə Seyid Yusif ibn Əmir Şeyx Əli Bahadura soyurqal verdi. Müəllifin məlumatına görə, Radekan Əmir İlyas Xocanın atası Əmir Şeyx Əli Bahadurun soyurqalı olmuş, sonra isə onu İlyas Xoca idarə etmişdi. Bu fakt açıq – aydın irsi olaraq soyurqalın atadan oğula keçməsi praktikasını sənədləşdirir.
Şahin Fazil Həsən Bəy Rumlunun "Əhsən ət–təvarix" salnaməsi əsasında soyurqalın 3 növünün olduğunu göstərmişdir: "Mücməl-e Fəsihi"də soyurqalın ilk iki forması haqqında məlumatlarla rastlaşmaq mümkündür. H. 779-cu il hadisələrini (1377-1378) şərh edən F. Xəvafi göstərir ki, Qara Məhəmməd öz qərarına əsasən Sultan Hüseynin xidmətini qəbul etmək üçün Təbrizə gəlmiş və sonuncu ona böyük ehtiram göstərərək üzərinə qoyulmuş mal vergisini soyurqal vermişdi. Göründüyü kimi, burada söhbət konkret olaraq Qara Məhəmmədin Sultan Üveysə verdiyi mal vergisinin soyurqal edilməsindən gedir. Başqa bir yerdə Xoca Əli Nəsrullah Turşizinin üsyana hazırlaşdığından bəhs edən F. Xəvafi onun qoyub qaçdığı bütün malın və mülkün Əmir Mizraba soyurqal kimi verildiyini qeyd etmişdir. Bu fakt XIV – XV əsrlərdə soyurqalın mal – pul və torpaq mülkiyyəti şəklində verilməsini təsdiq edir.
İqta torpaq mülkiyyəti forması ilə soyurqal arasında bir sıra oxşar və fərqli xüsusiyyətlər mövcud olmuşdur. İqtadar kimi sahibi – soyurqal da soyurqal ərazisində vergi immuniteti hüququna malik idi. Sahibi soyurqala soyurqal ərazisindən əvvəllər divanın xeyrinə toplanılan bütün vergiləri yığmaq hüququ verilirdi. "Mücməl-e Fəsihi" salnaməsi soyurqal sahibinin vergi immuniteti hüququ haqqında da bir sıra məlumatlar vermişdir. Məsələn, 1411-1412-ci il hadisələrini təsvir edən F. Xəvafi yazır ki, Şahruxun göstərişi ilə Gövhərşad ağa şahzadə Tuman ağanı böyk ehtiramla qarşıladı və Kusuy kəndindən alınan mal və mütəvəccihatın, Xəbuşan vilayətinin Məğrək kəndindən alınan malın ona verilməsi təsdiq edildi, belə ki, onlar Əmir Teymur tərəfindən Tuman ağaya soyurqal verilmişdi.
Bu məlumat soyurqal ərazisindən yığılan vergilərin soyurqal sahibinə məxsus olduğunu göstərir. "Mücməl-e Fəsihi"nin başqa bir məlumatında soyurqal ərazisindən yığılan vergilər haqqında daha ətraflı məlumat verilmişdir. F. Xəvafi 1415-1416-cı ildə Şahruxun Qum, Kaşan, Rey və onun ətrafının idarə edilməsini əmir İlyas Xocaya həvalə etdiyini, həmin ərazilərin mal və xərac vergilərinin onun soyurqalı olduğunu yazmışdır. Müəllifin yazdığına görə, Əmir İlyas Xoca bu vergiləri öz ehtiyacları və öz ordusu üçün xərcləyə bilərdi. Xarakterinin irsiliyi, vergi immuniteti hüququnun oxşarlığı ilə yanaşı iqta və soyurqal torpaq mülkiyyəti formaları arasında bəzi fərqli cəhətlər də var idi. Hər şeydən əvvəl, soyurqal bəzi hallarda ərazisinin böyüklüyünə görə iqtadan fərqlənirdi. Məsələn, Qara Yusifin 1410-cu ildə Əmir Baba Hacı Kavrudiyə bağışladığı soyurqal 600 kənddən, kürd əmiri Şəmsəddin Ruzəkiyə verdiyi soyurqal isə dörd böyük dairədən ibarət olmuşdur.
Soyurqalın geniş əraziləri əhatə etməsi faktları "Mücməl-e Fəsihi" salnaməsində də öz əksini tapmışdır. Məsələn, F. Xəvafinin məlumatına görə, 1414-cü ildə Sultan Şahrux Tus, Məşhəd, Abivərd, Nis, Samalkan, Carmuqan, Xəbuşan, Yazar, Astrabad, Kabud-Cam və ətraf əraziləri sultanzadə Baysunqur Bahadır xana, 1415-1416-cı ildə isə Qum, Kaşan, Rey və onun ətraf əyalətlərini, əkin sahələri və kəndləri ilə bir yerdə Əmir İlyas Xocaya soyurqal vermişdi. Bundan əlavə, sahibi - soyurqal iqtadara nisbətən daha geniş hüquq və səlahiyyətlərə malik idi. Belə ki, Qazan xanın 1303-cü il fərmanı iqtadara vergi immuniteti versə də, dövlətin hərbi idarə məmuru (bitikçiyi ariz) iqta ərazisini təftiş etmək səlahiyyətinə malik idi. XV əsrdə mərkəzi dövlət aparatının heç bir məmurunun soyurqal ərazisinə daixl olmaq hüququ yox idi.
Bu isə əslində sahibi soyurqalın vergi immuniteti ilə yanaşı soyurqal ərazisində inzibati – məhkəmə immuniteti hüququna malik olması demək idi. Məsələn, Ağqoyunlu şahzadəsi Qasım ibn Cahangirə məxsus soyurqal fərmanında dövlət məmurlarının soyurqal ərazisinə daxil olması qəti qadağan edilir. Qara Yusifin əmir Şəmsəddinə verdiyi soyurqal fərmanında da soyurqal sahibinə vergi və inzibati – məhkəmə səlahiyyətlərinin verilməsi aydın yazılmışdır. Hökmdarlar soyurqal paylamaqla nüfuzlu əmirləri öz tərəflərinə çəkmək yolu ilə mərkəzi hakimiyyəti gücləndirməyə çalışırdılar. İlk əvvəllər bu siyasət özünü doğrultsa da, sonralar iqtisadi baxımdan güclənmiş soyurqal sahiblərinin siyasi separatizmi mərkəzi dövlət aparatının zəifləməsinin başlıca amillərindən birinə çevrilirdi. Adətən xarici işğalçılar da yerli feodalları öz tərəflərinə çəkmək üçün soyurqal paylamaq siyasətinə əl atırdılar. soyurqalın hərbi len xarakteri bütün XV əsr boyu dəyişməz qalırdı. Bütün soyurqal sahiblərinin hökmdarın hərbi yürüşlərində iştirakı məcburi saylırdı. H.881-ci ildə (1476-1477) Gürcüstana yürüş zamanı Həsən Sahibqıran Bayandurinin hətta soyurqal sahibləri olan seyid və şeyxləri də özü ilə aparmış, Gürcüstanı fəth etdikdən sonra onların hər birinə hədiyyələr vermişdi. Fəzlullah ibn Ruzbehan Xuncinin yazdığına görə, 1487-ci ildə İsfahana gedən Sultan Yaqub da seyid, üləma və alimlərə soyurqal paylamışdı.
Xarici keçidlər
[http://lib.az/book/257/show Петрушевский И.П. Очерки по истории феодальных отношений в Азербайджане и Армении в XVI — начале XIX вв. Издательство Ленинградского Государственного Университета, 1949, 382 c.]
Suluqun
Suluqun Xan - türk və altay mifologiyasında yeraltı padşahı. Sülükün Xan olaraq da bilinər. İlk insanın oğlu kimi qəbul edilir. Ruhu yeraltına gedib oradakı dənizi idarə etməyə başlamışdır. Sular altındakı səltənətə hökm edər. Saysız sürüsü vardır. Yeniyılda (Novruzda) yer üzünə çıxar. Gələcək ildə nələr olacağını bilər. İnsana bənzər, qısa boylu və qaşsızdır. Özünə bağlı, Suluqunlar adı verilən ruhlar vardır.
Suluqunlar
Yakut mifologiyasında dərin göllərdə və çaylarda yaşayan ruhlardır. Üzləri insanlara bənzər, ancaq qaşları yoxdur. Gələcəyi təxmin etmələrinin mümkün olduğu deyilər. Müqəddəs günlərdə xüsusilə Yılqayaxda yer üzündə görünən, bu varlıqlar "Kainatın Yatdığı An" da müqəddəs sularda üzürlər. Geceleri, sulara yaxın yerlərdəki qəbiristanlıqlarda ya da boş evlərdə rastlanırlar. Ümumiyyətlə dişi olanları doğum edən qadınlara köməkçi olarlar. İnsanlara comərdcə çox pul (qızıl) verirlər, ancaq bu pul yeddi gün içində zibilə (şüşədə) çevrilər.
Etimologiya
(Su/Suv) kökündən törəmişdir. "Sulux" sözü eyni zamanda xəncər deməkdir. Sülük (zəli) deyilən su canlısı ilə də əlaqəlidir.
Qoturlu (Kəlbəcər)
Tarixi
28 aprel 1920-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süquta uğramasından və bolşeviklərin işğalına məruz qalmasından sonra, 1923-cü ilin iyulunda Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir və Zəngəzur qəzalarının bir hissəsindən Kürdüstan mahalı (sonradan qəza) təsis edilmişdir. Qoturlu kəndi mahalın bir hissəsi olmuşdur. Kürdüstan qəzası ləğv edildikdən sonra Qoturlu Kəlbəcər rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir.
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir.
Əhalisi
1856-cı il "Qafqaz təqvimi"nə görə, əhalisi Azərbaycan dilində danışan şiə kürdlərdən ibarət olmuşdur. "1886-cı il ailə siyahılarından çıxarılmış Zaqafqaziya diyarının əhalisi haqqında statistik məlumatlar toplusu"na görə, kənddə 147 evdə 814 şiə kürd yaşayırdı.
Nət
Nət - qəsidənin bir növü.
Peyğəmbərin tərifinə, vəsfinə yönəlmiş qəsidə nət adlanır. Orta əsrlərdə yazılan bədii əsərlər adətən minacatla başlayırdı. Minacatdan sonra peyğəmbərin qüdrəti və qüdsiyyətindən söhbət açır, onu tərifləyirdi. Belə qəsidələrə nət deyilir. Nət məsnəvi şəklində yazılır.
Ficus muelleriana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Maldiv silsiləsi
Maldiv silsiləsi — Hind okeanının şimalında yerləşən sualtı silsilə.
İbrahim Nəbioğlu
İbrahim Nəbioğlu (tam adı: Yaqubov İbrahim Nəbi oğlu) — jurnalist, yazar, publisist, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, texniki elmlər namizədi, Azərbaycan Dövlət Televiziyasının ilk Türkiyə təmsilçisi, Azərbaycanın İstanbuldakı Baş Konsulu (2003–2006), Azərbaycanın Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının Daimi Təmsilçisi, Fövqəladə və səlahiyyətli elçi.
Maldiv silsiləsi
Maldiv silsiləsi Hindustan yarımadasından başlayaraq Ərəb-Hind silsiləsinə doğru irəliləyir. Maldiv silsiləsi 2900 km uzunluğa, 3000 km enə malikdir. Hündürlüyü bəzən 2-5 km arasında dəyişir. Səthə çıxan hissələrdə atollar əmələ gətirir. Buna misal kimi Maldiv adaları, Lakkadiv adaları və Çaqos adasını höstərmək olar.
İbrahim Nəbioğlu
Həyatı
İbrahim Nəbioğlu 1961-ci il oktyabrın 24-də Bakıda ziyalı ailəsində doğulub. 1968-ci ildə Bakıdakı 159 N-li məktəbin 1-ci sinfinə getmişdir. 1978-ci ildə 45 N-li orta məktəbdən məzun olmuş və elə həmin il Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutuna qəbul olmuşdur. 1983-cü ildə bu institutun "Tətbiqi riyaziyyat" kafedrasını "mühəndis-riyaziyyatçı" ixtisası üzrə qırmızı diplomla bitirərək, təyinatla Yeni Bakı Neftayırma zavodunun Hesablama mərkəzində çalışmağa başlamışdır. 1986-cı ildə aspiranturanın əyani şöbəsinə qəbul olmuşdur. Elmi rəhbəri akademik Azad Mirzəcanzadənin rəhbərliyi altında Moskva və Ufa şəhərlərində bir-sıra elmi araşdırmalar aparmış, 1989-cu ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək, elmlər namizədi alimlik dərəcəsini almışdır. 40-a yaxın elmi məqalənin müəllifidir. 1990–1991-ci illərdə Türkiyənin "Milliyət", "Zaman" və b. qəzetlərində çap olunmağa başlamışdır. 1991-ci ildə Azərbaycanda ilk dəfə olaraq Azərbaycan-Türk müştərək TV kanalını qurmuş və onun Baş direktoru vəzifəsində çalışmışdır.
1993–2003-cü illər arasında Azərbaycan Dövlət Televiziyasının ilk Türkiyə təmsilçisi olub. Bununla bərabər 1994-cü ildən BBC-nin Orta Asya və Qafqaz, habelə Rus xidmətlərinin Türkiyə üzrə müxbiri olaraq da fəaliyyət göstərmişdir.
1994–1997-ci illərdə "Avrasıya", 1997–2001-ci illərdə isə "Panorama" qəzetlərinin köşə yazarı olmuş, "Zerkalo", "Ayna", "Şərq" qəzetləri, 2017-ci ildən isə Ayna TV ilə əməkdaşlıq etmişdir.
Yerli və xarici mətbuatda yüzlərlə məqalənin müəllifi, 20-dən çox sənədli filmin senari müəllifi və redaktoru olmuşdur.
2003-cü ilin mart ayından Heydər Əliyevin fərmanı ilə Azərbaycanın İstanbuldakı Baş Konsulu vəzifəsinə təyin edilmişdir.
2004-cü ildən isə paralel olaraq Azərbaycanın Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatında Daimi Təmsilçisi olmuşdur.
2015–2019-cu illərdə özəl şirkətdə müşavir çalışmışdır.
1995-ci ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür.
Evlidir, 3 övladı var.
Professor Nəbi Yaqubovun oğlu.
O həmçinin İlon Mask: Tesla, SpaceX və möhtəşəm gələcəyin izi ilə tərcümə edib.
Pravoslav azərbaycanlılar
thumb| Bakıdakı [[Müqəddəs Mürdaşıyan Zənənlər Kafedralı ]]
Pravoslavlıq — xristianlığın üç əsas cərəyanından (katolisizm və protestantlıq ilə yanaşı) biri. 988-ci ildən Kiyev Rus dövlətinin rəsmi dini olmuşdur. Bizans İmperiyası dağıldıqdan (1453) sonra onun ərazisində və qonşu dövlətlərdə hər biri öz hökmdarına tabe olan müstəqil (avtokefal) pravoslavlıq kilsələri yaranmışdır. Ona görə də pravoslavlıqda Vatikan kimi vahid ümumdünya mərkəzi yoxdur. Şərqi pravoslav kilsəsi mömin müqəddəs üç üqnumun vəhdətində təzahür edən vahid tanrıya etiqad etməlidir. Mənbə: Şərqi pravoslav kilsəsi
Pravoslav azərbaycanlılar pravoslavlığı qəbul edən və eyni zamanda keçmiş etnik köklərini qoruyan azərbaycanlılar və onlara yaxın olan xalqlar arasındakı etno-dini qrupdur.
Tarixi
Kilsə ənənəsinə görə, müasir Azərbaycan ərazisində ilk missioner və təbliğçi həvari Varfolomey idi.
Məşhur nümayəndələr
Məşhur pravoslav azərbaycanlılar arasında Mirzə Kazım bəy   (1802 - 1870 )  rus şərqşünas alim, Sankt-Peterburq Universitetinin (indi Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsi) Şərq Dilləri fakültəsinin ilk dekanı, hərbi xadimlər Mirzə-bek (Nikolay) Qayıbov,  İbrahim bəy Aslanbəyov, rəssam  Ucal (Peter) Haqverdiyev  , yazıçı Fasil (Basil) Irzabekov və söz yazarı   Onegin Hacıqasımov  da yer almışlar.
Onegin Hacıqasımov pravoslavlığı1985-ci ildə  qəbul etmişdir. 1988-ci ildə Optina Çöl Monastırının rahibi oldu. 30 iyun 2002-ci ildə vəfat etmişdir. Moskva vilayətinin Domodedovo rayonu, Lyamtsino kəndinin qəbiristanlığında dəfn edilmişdir.
Say tərkibi
Bəzi məlumatlara görə, hazırda Azərbaycanda xristianlığı qəbul edən 5 mindən çox etnik azərbaycanlı var (bunlar əsasən pravoslavlardır). Xristianlıq yalnız bölgələrdə deyil, Bakı kəndlərində də qəbul edilir. Qeyd olunur ki, dini etiqad əksər hallarda iş yerində haqsızlıqla üzləşənlər tərəfindən dəyişdirilir.
Rusiya və pravoslavlığın dominant din olduğu digər ölkələrdə də pravoslav icmasına daxil olan etnik azərbaycanlıların sayının xeyli çox olduğu iddia edilir.
Monpelye
Monpelye — Fransa Respublikasının cənubunda yerləşən ən böyük şəhərlərdən biridir. Ölkənin 8-ci böyük şəhəri olan Monpelye şəhəri, Langedok-Rusillyon regionunun və Ero departamentinin inzibati mərkəzidir. Monpelye şəhəri Lez çayının vadisində, Aralıq dənizi sahilindən 10 km məsafədə yerləşir.
283 (ədəd)
İki yüz səksən üç — say sistemində ədədlərdən biridir. İki yüz səksən ikidən sonra, iki yüz səksən dörddən əvvəl gəlir.
Bağ-behişt xalçaları
Bağ-behişt xalçaları — Təbriz xalçaçılıq məktəbinə aid Azərbaycan xalçaları.
Quru yataq
Quru yataq
Quru yataq-daimi sabit axını olmayan çay yataqlarına deyilir. Quru yataqlar ancaq nadir hallarda düşən yağışların əmələ gətirdiyi müvəqqəti axınların yataqları olub, quraq iqlim zonaları üçün xarakterikdir. Quru yatağa Afrikada və Ərəbistanda "vadi", Avstraliyada "krik", Orta Asiyada "uzboy" deyilir. Quru yataqların bəziləri keçmiş humid iqlim çaylarının yataqları olmuşdur.
Bağ-behişt xalçaları
Təbriz xalçaçılıq sənəti
Təbriz xalçaçılıq sənətinin çiçəklənmə dövrü XII–XVI əsrlərə aiddir. Təbriz məktəbinin XVI əsr qızıl dövrünün 200-ə qədər şah əsəri miniatür rəssamlıq sənəti ilə toxuculuğun harmonik birləşməsi, peşəkar rəssam və xalçaçıların yüksək ustalığı ilə səciyyələnir. Həmin şəhər dekorativ-tətbiqi sənətin zəngin ənənələrinin inkişafında mühüm rol oynamışdır.Təbriz xalçaları arasında saray üçün toxunan iri xalılar daha məşhur olub. Sərdabə ləri, məqbərələri bəzəmək üçün böyük ölçüdə xalçalar toxunub. Hətta xalçaların toxunmasında ipək dən, bahalı daş-qaşdan da istifadə olunub. Xalça üzərində əks olunan hər bir ornamentin özünün simvolik mənası olub. Alimlər illərdir bunun tədqiqatı ilə məşğul olurlar.
Təbriz xalçaları  kompozisiya baxımından mürəkkəbliyi, naxışlarının incə və nəfisliyi, ən başlıcası isə dinamikliyi ilə göz oxşayır. Bu xalça qrupu incə naxışlı kompozisiyalarla yanaşı, həm də süjetli xalçaların toxunması ilə seçilir (“Leyli və Məcnun”, “Ovçuluq”, “Dörd fəsil”, Dərvişlər” və s.).
Mir xalçaları
Mir xalçaları — Təbriz xalçaçılıq məktəbinə aid Azərbaycan xalçaları.
Bağ-behişt xalçaları
Təbriz xalçaçılıq sənəti
Təbrizdə “Dörd fəsil” ənənəvi təsvirli xalçalar istehsal olunurdu (Ilin dörd fəsli). Bu xalçalarda mövzu dəyişməz olaraq qalırdı, kompozisiya isə rəssasmın zövqü və baxışlarına uyğun dəyişirdi. Kompozisiyasına görə orta sahə hər biri ilin bir fəslini simvolizə edərək ənənəvi dörd yerə ayrılır. Xalçaların ən dəyərlisi onun ilmələrinin həm sayca, həm də çalarca zəngin olmasıdır ki, bu sahədə Təbriz xalçaları birinciliyini bu günə qədər qoruyub saxlayır.
Təbriz xalçaçılıq məktəbi "Bağ-behişt xalçası", "Bağ-meşə xalçası", "Balıq xalçası", "Buta xalçası", "Dərviş xalçası", "Kətəbəli xalçası", "Gördəst xalçası", "Göllü-guşəli xalçası", "Güldanlı xalçası", "Leyli və Məcnun xalçası", "Məşahir xalçası", "Mun xalça sı", "Namazlıq xalçası", "Nəcaqlı xalça sı", "Sərvistan xalça sı", "Sərdari xalç ası", "Səhənd xalça sı", "Silsiləvi ləçək xalçası", "Fərhad və Şirin xalçası", "Xəyyam xalçası", "Xətai xalçası", "Həddad xalçası", "Çərxi-gül xalçası", "Ceyranlı xalçası" və s. klassik kompozisiyaları ilə  məşhurdur.
Mir xalçaları
Tarixi
Təbriz xalçaçılıq məktəbi Azərbaycanın ən qədim və məşhur xalçaçılıq məktəbidir, Təbriz, Ərdəbil, Marağa, Mərənd, Maku, Xoy, Urmiya, Zəncan, Qərəcə, Heris, Sərab, Əhmədabad, Miriş, Əhər, Salmas, Görəvan, Sennə, Qaradağ və başqa xalça məntəqələrini əhatə edir. Bu ərazidə yaşamış türk dilli tayfalar hələ qədimdən xalçaçılığın yaranması və inkişafında mühüm rol oynamış, müxtəlif dövrlərdə İran xalça sənətinin təşəkkülünə ciddi təsir göstərmişlər. Orta əsrlərdə Şərqin ən mühüm ticarət mərkəzlərindən və zəngin şəhərlərindən olan, eləcə də Avropa ilə ticarət əlaqələri xalçaçılıq sənətinin sürətli inkişafına səbəb olmuşdur.
Zaqatala kilsəsi
Zaqatala kilsəsi — Zaqatala şəhərinin mərkəzində yerləşən 1830-ci ildə inşa edilən kilsə. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinə görə əvvəllər IV-V əsrə aid Alban məbədi, indi isə XIX əsrə aid Rus kilsəsi kimi qeydiyyata alınan bu məbəd erməni mənbələrinə görə Müqəddəs Qevorq kilsəsidir. 1851-ci ildə inşa edilib, 1953-cü ilə qədər kilsə olaraq fəaliyyət göstərib.
Haqqında
Yerli sakinlərin sözlərinə görə, bu məbəd öz ölçülərinə və memarlıq üslubuna görə həmin dövr olduğu məbədlərdən fərqlənir. Lakin, məbəddəki bir sıra elementlərin sonradan əlavə edilməsi məlumdur. Qırmızı kərpicdən inşa olunmuş məbədin geniş sütunlu və üç mərtəbəli zalı zəng qülləsi ilə tamamlanır. Məbədin inşasında şərq memarlığı elementlərindən geniş istifadə olunsa da, məbədin bayır divarlarındakı səkkizgüşəli xaçlar diqqəti daha çox cəlb edir. Sovet hakimiyyəti dövründə isə məbədin divarlarının boyandığı deyilir. Həmçinin sonradan bu məbəddə yanğın baş verdiyi də bildirilir.
Hazırda bu məbəd baxımsız vəziyyətdədir. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin Mədəni İrsin Qorunması şöbəsi bildirib ki, abidənin bərpası üçün "dövlət tərəfindən heç bir maliyyə ayrılmayıb və yaxın gələcəkdə də gözlənilmir".
Xəlitə
miniatur|thumb|14-cü əsrə aid bürünc xəlitəsindən hazırlanmış su qabı (Misir) Xəlitə ya Ərinti iki və daha artıq metallardan alınmış, metal xassəli makroskopik bircinsli sistemdir. Xəlitələr əsas elementin adı ilə adlanır (məsələn: dəmir xəlitəsi, çuqun xəlitəsi, alüminium xəlitəsi və s.). Xəlitəyə daxil edilən elementlərə legirləyicilər, prosesə isə legirləmə deyilir.
Alınması
Xəlitələr iki üsulla alınır:
1. Metallarla birlikdə əridilərək qarışdırılır və soyudulur 2. Metal tozlarının qarışığı yüksək təzyiq və temperaturda bişirilir (tozvari metallurgiya üsulu).
Quruluşu
Xəlitələr kristallik halda çoxlu sayda kiçik, bir-birinə nisbətən müxtəlif səmtlərə malik kristallardan (dənəciklərdən) ibarət olan polikristallik cismdir. Kristal xəlitələrin fazaları bərk məhlul və ya iki və daha artıq elementin kimyəvi birləşməsindən təşkil olunur. Xəlitənin strukturu fazaların forması, ölçüsü və qarşılıqlı yerləşməsi ilə təyin olunur. Xəlitələrin əldə olunması onun ərinti şəklində olan təşkiledicilərinin ardıcıl bərkiyərək kristal və ya amorf strukturu yaratması ilə baş verir. Xəlitələr həm də →toz metallurgiyasının köməyi ilə hazırlana bilir. Digər üsul bir təşkiledicinin digəri ilə diffuziya yolu ilə doydurulmasıdır.
Xəlitələrin strukturunu və xassələrini dəyişmək mümkündür. Müxtəlif növ emal üsullarının köməyi ilə deformasiya və digər təsirlərə məruz qalan xəlitə strukturlu materialda, tökmədən sonra yaranmış iri kristallar xırdalanır və daha narın tərkib əmələ gəlir. Bu zaman lifli strukturların yaranması da mümkündür. Termiki emal zamanı xəlitələrin fiziki mexaniki xassələri dəyişilir. Qızdırılıma temperaturu və soyudulma sürəti yeni xassələrin yaranmasında böyük rol oynayır.
Sənayedə istifadə olunan xəlitələr
Xəlitələr təyinatına görə bölünürlər: konstruksiya, alət və xüsusi.
Təsnifatı
Texnikada 5000-dən çox xəlitə tətbiq olunur. Onları aşağıdakı əlamətlərə görə təsnif edirlər: komponentlərin sayına görə (ikili, üçlü və s.), quruluşuna görə (homogen və heterogen), xarakter xüsusiyyətlərinə görə (çətinəriyən, paslanmayan və s.), xəlitənin əsasını təşkil edən metala görə (qara, əlvan ) və s.
Bir də bax
Ərinti
Çintsiya Raquza
Çintsiya Raquza — İtaliyanı təmsil edən su poloçusu.
Karyerası
Çintsiya Raquza, İtaliya yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Final görüşündə Yunanıstan yığmasını 11:10 hesabı ilə məğlub edən İtaliya yığması, Afina Olimpiadasını qızıl medalına sahib oldu.
Daha sonra Çintsiya Raquza, İtaliya yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Beşinci pillə uğrunda görüşdə Çin yığmasına 8:10 hesabı ilə məğlub olan İtaliya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını altıncı pillədə başa vurdu.
Vətənə and (film, 1939)
Məzmun
Kinooçerk əsgərlərin hərbi and qəbul etmələrindən danışır.
Film haqqında
Filmdə titrlər yoxdur.
Antarktida vaxtı
thumb|260px|Antarktidada saat qurşaqları. [[Antarktikada yerləşən qütb stansiyalarının siyahısı|Qütb stansiyaları heç də, həmişə bu bölgüdən istifadə etmir. Çox zaman onlar öz vaxtlarını tətbiq edirlər. ]]
Qütb stansiyalarında vaxt
Bu cədvəldə bir çox stansiyaların Antarktidanın saat qurşaqlarına uyğunlaşdırılmış vaxtı göstərilir :
Aşura günü
Aşura günü — Məhərrəm ayının 10-cu günü. Matəm günü. İmam Hüseynin, onun ailə üzvlərinin və tərəfdarlarının qətl olunduğu gün.
Hicri təqvimi ilə 61-ci ildə İmam Hüseyn və silahdaşlarının Kərbəlada şəhid edildiyi gün. Şiələr bu günü yas günü kimi qəbul edirlər və əzadarlıq edirlər.
Güzgü (cizgi filmi, 1990)
Məzmun
Bu multiplikasiya filmi fantasmaqoriyadır, həyat güzgüsündə xeyir və şər qüvvələr qarşı-qarşıya dururlar... Xeyir baş verə biləcək bəlanın qarşısını alır. Təmizlik rəmzi olan xeyir, yəni su, çirkabı yuyub aparır...
Aşura günü
Şeyx Abbas Qumi "Məfatihul-cinan" kitabında deyir: «Məhərrəm ayının onuncu günü İmam Hüseynin şəhadət günüdür. Əhli-Beyt və onların şiələri üçün kədər gündür. Şiələrin bu gün dünya işləri ilə məşğul olmamaları, yas saxlamaları və Aşura ziyarətini yerinə yetirmələri yaxşıdır.»
Güzgü (cizgi filmi, 1990)
Film haqqında
Filmdə Azərbaycan xalq nağıllarının motivlərindən istifadə olunmuşdur.
Laquna
Laquna
Laquna (isp. lagus-göl) -1. Sahil zonasında qum sayı (bar) və ya qum dili vasitəsilə dənizdən ayrılmış dayaz, şirin-sulu, şortam və ya çox şor sulu su hövzəsinə deyilir. 2. Mərcan rifləri ilə quru arasında və ya atolların içərisində yerləşən su hövzəsinə deyilir.
Ermak (Mortal Kombat)
Ermak - "Mortal Kombat" oyun seriyasının personajlarından biridir.
Ermak haqqında ilk məlumatlar
Bir sıra jurnallarda Ermak personajının Mortal Kombat videooyunun birinci hissəsində gəldiyini dərc edirdilər. Əslində, Ermak personajı səhv nəticəsində yaranmışdır. "Skorpion" personajının qırmızı rəngə boyanan zaman oyunda belə bir ifadə çıxmışdır: "Error Mace". Məhz bu sözün sayəsində həmin personaj "Ermak" adını qazanmışdır.
Həyatı
Ermak personajı bir çox ruhların birləşməsindən yaranmışdır. Kano-nun qulu olmuşdur. Ondan yaxşı qatil çıxırdı. Bu halından normal hala dönməsini isə gözləri görməyən, yaxşı qılınc oynadan Kenşi təmin etmişdir. Ermak bunun əvəzində ona telekinezanı öyrətmişdir. Kanodan qisas almaq üçün Liu Kenqin ruhu ilə birləşərək, Şao Kannın əsgərlərinə qarşı vuruşmağa başlayır.
Mortal Kombat: Armageddon
Oyunun bu hissəsində Bleyz üzərində qələbə çaldıqdan sonra onun gücü Ermakı bir çox döyüşçüyə ayırır. Onların hamısının beyinləri bir ümumi beyin ətrafında birləşmişdir.
Mortal Kombat (2011)
Oyunun bu hissəsində onların ağlı artıq bir ağıl ətrafında birləşməmişdir. Lakin onların ruhları kral Cerrod ətrafında birləşmişdir.
Sarı-boz kenquru
(Macropus rufogriseus) — cinsinə aid heyvan növü. Şərqi Avstraliyanın mülayim iqlimi olan rayonlarında, o cümlədən Tasmaniya adasında rast gəlinir.
Yayılması
Sarı-boz vallabi Şərqi Avstraliya boyunca Kvinslend ştatının Rokqempton şəhərindən Cənubi Avstraliya sərhəddinə qədər olan ərazilərdə sahilboyunca kolluq və sklerofit meşələrdə, Tasmaniya adası və Bassov boğazının digər adalarında yayılmışdır. Son 30 ildə ovlanmasına qismən qadağa qoyulması nəticəsində sarı-boz vallabinin sayı Tasmaniyada, Yeni Cənubi Uels və Kvinslendin sahil hissələrində nəzərə çarpacaq dərəcədə artmışdır.
Meliorasiya və Su Təsərrüfatı (Azərbaycan)
Azərbaycan Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti (qısaldılmış halda — "Azmelsutəsərrüfat" ASC) — "Meliorasiya və su təsərrüfatı sahəsində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi tədbirləri haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2006-cı il 23 fevral tarixli, 372 nömrəli Fərmanı ilə yaradılmışdır.
Haqqında
Azərbaycanda meliorasiya və su təsərrüfatına rəhbərlik məqsədi ilə 1920-ci ildə Azərbaycan SSR Xalq Torpaq Komissarlığı nəzdində su şöbəsi yaradılıb, 1921-ci ildə onun adı dəyişdirilərək su təsərrüfatı şöbəsi adlandırılıb. 1925-ci ildə Azərbaycan SSR Ali İqtisadi Şurası nəzdində Azərbaycan Su Təsərrüfatı idarəsi (Azvodxoz) yaradılmışdır.
O, 1941-ci ildən Azərbaycan Su Təsərrüfatı Xalq Komissarlığı, 1946-cı ildən Azərbaycan SSR Su Təsərrüfatı Nazirliyi, 1966-cı ildən isə Azərbaycan SSR Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Nazirliyi, 1993-cü ildən Nazirlər Kabineti yanında Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Komitəsi adlandırılmışdır.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin "Aqrar bölmədə idarəetmənin təkmilləşdirilməsi haqqında" 23 noyabr 2004-cü il tarixli fərmanı ilə komitə ləğv edilərək Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Agentliyi, "Meliorasiya və su təsərrüfatı sahəsində idarəetmənin təkmilləşdirilməsi tədbirləri haqqında" 23 fevral 2006-cı il tarixli 372 nömrəli fərmanı ilə agentliyin bazasında Azərbaycan Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Açıq Səhmdar Cəmiyyəti ("Azmelsutəsərrüfat" ASC) yaradılmışdır. O, meliorasiya və su təsərrüfatı sahəsində dövlət xidmətləri göstərən və səhmləri dövlətə məxsus səhmdar cəmiyyətidir.
Fəaliyyəti
"Azmelsutəsərrüfat" ASC öz fəaliyyətini Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına, Azərbaycan Respublikasının qanunlarına, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərman və sərəncamlarına, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin qərar və sərəncamlarına, digər normativ hüquqi aktlara və bu Nizamnaməyə uyğun olaraq həyata keçirir.
"Azmelsutəsərrüfat" ASC üzərində Azərbaycan Respublikasının Dövlət gerbi təsvir edilmiş və Cəmiyyətin adı göstərilmiş möhürə, müvafiq ştamplara və blanklara malikdir.