cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adama Berrou
Həyatı
Berrou müsəlmandır və inancının həyatına və siyasətinə rəhbərlik etdiyini söyləyir. Çoxarvadlılıq ilə məşğul olur və Fatu Ba və Sarco Mballu adlı iki həyat yoldaşı var. Hər iki həyat yoldaşı fula etnik qrupundandır. Həyat yoldaşları ilə birlikdə yaşayan dörd övladı var. Səkkiz yaşlı oğlu Həbibu Berrou 15 Yynvar 2017-ci ildə it qalmasından öldü. Berrou QADİB məsləhətləşmələri üçün Seneqala səfər etməsi səbəbindən oğlunun dəfn mərasiminə qatıla bilmədi.
Səidabad-i Süfla (İcrud)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 222 nəfər yaşayır (74 ailə).
Adama Berrou
Həyatı
İngiltərənin "Arsenal" futbol klubunun azarkeşidir. Komandaya dəstəyi 2000-ci illərin əvvəllərində İngiltərədə ikən başladı.
2016-cı il prezident seçkiləri
thumb|Prezident inauqurasiyası, 2017 30 oktyabr 2016-cı ildə Berrou yeddi müxalifət partiyasından ibarət koalisiya tərəfindən 2016-cı il Qambiya prezident seçkiləri üçün təsdiq edilmiş namizəd olaraq seçildi. Prezidentliyə namizəd olmazdan əvvəl, Berrou heç vaxt yüksək vəzifə tutmamışdı, lakin Birləşmiş Demokrat Partiyasının xəzinədarı idi. Koalisiya 2016-ın tam dəstəyi ilə müstəqil olaraq seçkilərə qatılmaq üçün 3 noyabrda BDP-dan istefa verdi.
Kampaniya zamanı Qambiyanı Millətlər Birliyinə üzvlüyünə və Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin yurisdiksiyasına qaytaracağına söz verdi. O, həmçinin peşəkar şəxslərin sayını artırmağa və təhlükəsizlik qüvvələrində islahatlar aparacağına söz verdi. Müxalifət koalisiyasından olan üzvlərdən ibarət müvəqqəti keçid hökuməti quracağını və üç il ərzində istefa verəcəyini söylədi.
Seçkilərdə Berrou Yəhya Cammeh və üçüncü partiyanın namizədi Mama Kandehi məğlub edərək 43.34% səslə qalib gəldi.
Prezidentliyə keçidi və andiçmə mərasimi
Əvvəlcə Cammeh gücün sülhlə təhvil veriləcəyini bildirdi. Lakin 9 dekabr cümə günü televiziya yayımında seçkinin nəticəsini "tamamilə" rədd etdiyini bildirdi. Bu həm milli, həm də beynəlxalq narazılıqla qarşılandı. BMT Təhlükəsizlik Şurası Cammehi "Qambiya suveren xalqının seçiminə hörmətlə yanaşmağa" çağırdı və Afrika Birliyi Cammehin bəyanatını "etibarsız" elan etdi, Cammehin istefa etməməsi ABŞ, qonşu Seneqal, QADİB tərəfindən tənqid edildi. Təhlükəsizliyindən qorxan Berrou Cammehi istefa verməyə çağırarkən Qambiyadan Seneqala qaçdı. Cammeh Ali Məhkəməyə seçkilərlə bağlı şikayət etdi. Ali Məhkəmənin Baş Məhkəməsi məhkəmənin ən azı dörd ay daha işə baxa bilməyəcəyini bildirəndə Cammeh Berroun prezident olaraq and içməsini əngəlləmək üçün fövqəladə vəziyyət elan etdi.
Berrou daha sonra 19 yanvar 2017-ci ildə Qambiya Respublikasının Seneqalın paytaxtı Dakar şəhərində yerləşən səfirliyində Qambiya Prezidenti olaraq and içdi. Eyni gün Seneqal, Nigeriya və Qanadan olan hərbi qüvvələr quru, dəniz və hava qüvvələri ilə Cammehi postunu tərk etməyə məcbur etdi. Qambiya hərbi qüvvələri yalnız Cammehin iqamətgahı Kanilai yaxınlığında təcrid olunmuş kiçik toqquşmalarla qarşılaşan müdaxiləyə qarşı çıxdılar. Qruplaşma hücumu bir neçə saatdan sonra dayandırdı və Cammehə istefa vermək üçün son şans verdi. Yanvarın 21-də Cammeh sürgünə göndərildi.
thumb|Prezident inauqurasiyası, 2017 Yanvarın 26-da Berrou Qambiyaya qayıtdı, təxminən 2.500 QADİB əsgəri ölkəni sabitləşdirmək üçün orada qaldı. Berrou QADİB qoşunlarının altı ay qalmasını istədi. Yüzlərlə insan Banjul Beynəlxalq Hava Limanında onu evində qarşılamaq üçün gözləyirdi. Berrounu hərbi rəsmilər və koalisiya hökumətinin üzvləri də qarşıladılar.
18 fevral 2017-ci ildə Berrou Qambiya daxilində, paytaxt Banjul yaxınlığındakı Bakau İstiqlal Stadionunda keçirilən açılış mərasimində ikinci dəfə and içdi.
Nazirlər Kabinetinin formalaşdırılması və icra təyinatları
"The Point" koalisiya sazişinin əksinə olaraq, koalisiya partiyası İSXDT üzvlərinin olmadığını qeyd etdi və əlavə təyinatların siyasətçilər deyil, texnokratlar olacağı elan edildi. Həmçinin, feminist fəal Emi Bodjanq Sissoxho Prezident Aparatının Mətbuat və İctimaiyyətlə Əlaqələr Direktoru təyin edildi.
İnsan hüquqları və digər islahatları
28 yanvar 2017-ci ildə Berrou Qambiyanın rəsmi adının Qambiya İslam Respublikasından Qambiya Respublikasına çevriləcəyini və 2015-ci ildə Cammeh tərəfindən edilən dəyişikliyi geri qaytaracağını açıqladı. 14 fevralda Qambiya Millətlər Birliyinə üzvlüyünə qayıtma prosesinə başladı.
18 fevral 2017-ci ildə açılış nitqində Berrou Yəhya Cammehin repressiv rejimi altında mühakimə olunmadan saxlanılan bütün şəxslərin sərbəst buraxılmasını əmr etdiyini açıqladı. Qambiyanın məşhur "Mile 2" həbsxanasında saxlanılan 171 məhkum azadlığa buraxıldı. Berrou Qambiyanın insan haqları pozuntularına son qoyacağını vəd etdi və Qambiyanın Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Əsasnaməsindən çıxarılmasını da geri çəkdi. 23 martda Ədliyyə Naziri Əbubəkr Tambadu Həqiqət, Uzlaşma və Tazminat Komissiyasının keçmiş Prezident Yəhya Cammeh hökumətinin qurbanlarının ailələrinə təzminat verəcəyini açıqladı.
Berrou 2017-ci ilin fevral ayında Müdafiə Qərargahının rəisi general Osman Badjini və digər 10 yüksək rütbəli şəxsi vəzifəsindən azad etdi. Həbsxana sisteminin direktoru Devid Kolli Yəhya Cammehin rəhbərliyi altında ölüm qrupu olduğu iddia edilən "Jungulars" üzvü olmaqda şübhəli bilinən 9 adamla birlikdə vəzifədən alındı ​​və həbs edildi.
21 sentyabr 2017-ci ildə BMT Baş Məclisindəki ilk çıxışından bir neçə saat sonra Berrou Mülki və siyasi hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktın İkinci Fakultativ Protokolun bir hissəsi olaraq ölüm cəzasının ləğvi haqqında müqavilə imzaladı. O, həmçinin Bütün fəhlə mühacirlərin və onların ailə üzvlərinin hüquqlarının müdafiəsi haqqında beynəlxalq Konvensiya, İtmişlərin Müdafiəsi haqqında Beynəlxalq Konvensiyanı, İnvestor-Dövlət Arbitrajında ​​Şəffaflıq haqqında Birləşmiş Millətlər Konvensiyasını və Nüvə Silahlarının Qadağası Müqaviləsini təsdiqlədi.
Milli Kəşfiyyat İdarəsində islahatları
28 yanvar 2017-ci ildə Berrou ölkənin kəşfiyyat idarəsi olan Milli Kəşfiyyat İdarəsinin adını dəyişdirəcəyini və yenidən quracağını açıqladı. MKİ-in "davam etdirmək məcburiyyətində olan qurum" olduğunu söylədi, lakin "qanunun aliliyini" fikrinə əlavə etdi. O bildirib ki, MKİ əməkdaşlarına əlavə təlimlər veriləcək. Yanvarın 31-də Berrou MKİ-in Dövlət Kəşfiyyat Xidmətləri adlandırılacağını bildirdi. Ertəsi gün MKİ baş direktor Yankuba Badjini vəzifəsindən azad etdi və onun yerinə keçmiş MKİ direktor müavini Musa Dibbanı təyin etdi. Berrou da MKİ-in hüquq-mühafizə funksiyalarını əlindən aldı və bütün MKİ saxlama mərkəzlərini müvəqqəti olaraq polis məmurları ilə doldurdu. Berrounun islahatları çərçivəsində MKİ-in keçmiş rəhbəri Yankuba Badji və əməliyyat direktoru Şeyx Ömər Cenq insan haqlarını pozmaqda günahlandırılaraq 20 fevralda tutuldu və potensial səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmələri araşdırıldı.
Digər qərarları
Cammeh tərəfindən tətbiq olunan qumar qadağası investorları cəlb etmək və məşğulluq imkanları yaratmaq məqsədi ilə 2017-ci ilin may ayında Berrou tərəfindən ləğv edildi. Landinq Kintehi 2010-cu ildə Prezident Cammeh tərəfindən təyin edilən Yankuba Sonkonu vəzifəsindən kənarlaşdıraraq Sonkonun xarici və diplomatik missiyalara təyin edilməsi ilə yeni polis baş müfəttişi təyin etdi. Polis baş müfəttişinin müavini Osman Sove komissar vəzifəsinə endirildi və yerinə digər komissar Mamud Cobe təyin edildi. Cammehin prezidentliyi dövründə sui-istifadə ittihamı ilə məhkum edilmiş Köçkünlük Xidmətinin keçmiş baş direktoru Buba Sanqniya vəzifəsinə bərpa edildi.
Xarici siyasəti
2017-ci ilin fevral ayında Berrounun ilk xarici siyasi addımlarından biri Cammehin 2016-cı ilin oktyabr ayında Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsindən çıxmaq qərarını ləğv etməsi oldu. Hökumətin "insan hüquqlarının təbliğinə" və "Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Əsasnaməsində təsbit edilmiş prinsiplərə" sadiqliyini ifadə etməsi Xarici İşlər Nazirinin 10 fevralda göndərdiyi məktubla rəsmiləşdirildi.
Qambiya 1970-ci ilin aprelindən 2013-cü ilin oktyabrınadək olduğu kimi yenidən Millətlər Birliyinə qayıtdı və 8 fevral 2018-ci ildə Berrou Birlik Hökumət Başçısı oldu.
2019–2020-ci illərdə Berrouya qarşı etirazlar
Berrou hakimiyyətə gəldikdə dəstəklədiyi koalisiyaya konstitusiyada nəzərdə tutulan tam beş illik səlahiyyət müddətini yerinə yetirməkdənsə, üç il sonra yeni seçkilər təşkil edəcəyini söylədi.
Berrou daha sonra bu vədi ləğv etdi. 2019-cu ilin sonu və 2020-ci ilin əvvəlində Qambiyada "3 illik Cotna Əməliyyatı" və ya "Üç İl Yetər" kimi tanınan hərəkatda Berrounun üç ildən sonra istefa verməsini tələb edən geniş etirazlar oldu. Təhlükəsizlik rəsmilərinin həddindən artıq güc tətbiq etməsi iddiası ilə etirazlar zamanı yüzlərlə etirazçı tutuldu, çox sayda insan yaralandı və üç nəfər öldü.
Qambiya hökuməti etiraz hərəkatını "təxribatçı, zorakı və qanunsuz hərəkət" olduğunu bildirərək qadağan etdi. "Agence France-Presse"-dən Emil Ture etirazlarla əlaqədar reportajda etirazçının "Berrou istefa verənə qədər etiraz edəcəyik", digərinin isə "Gedək Adama Berrou və ailəsinə aid olan hər şeyi yandıraq" dediyini söylədi.
Berrou etirazlara "Heç kim məni 2021-ci ildən öncə prezidentlikdən getməyimə məcbur edə bilməz" deyərək cavab verdi və "Beş illik Cotaqul" kimi tanınan qrup Berrounun tam beş illik müddət qalmasını dəstəklədi. Ceyson Berk "The Guardian"-da Berrounun konstitusiyanın tam beş illik müddətə xidmət etməsini tələb etməsini dəstəklədiyini söylədiyini bildirdi.
Etnik kimliyi və tayfaçılığa baxışları
Berrounun Qambiyadaki ikinci ən böyük etnik qrup olan fula etnik qrupunun üzvü olduğu bildirildi. Atasının etnik mənsubiyyətinə əsaslanan, lakin daha çox sosial və mədəni baxımdan fulalar ilə eyniləşdirilən mandinka olduğu bildirildi. Lakin Saca Seyin Bansanqdakı bacısı ilə etdiyi yerli radio müsahibəsi onların fula olduğunu təsdiqlədi. Babalarının Seneqalın Futa-Toro şəhərindən olduğunu məlum oldu. Berrou Qərbi Niaminadakı görüşdə fula olduğunu söylədi. Əsasən fuların yaşadığı kənddə fula dilində danışaraq böyüdü və hər iki həyat yoldaşı da fula kökənli oldu.
Qambiya xalqları üzərində olan fikirləri soruşulduqda etnik mənşəyinin qarışıq olduğunu və tayfaçı olmadığını söylədi.
thumb|Qambiya Respublikasının Prezidenti Adama Berrounun 52-ci Müstəqillik ildönümünü qeyd edir
Əzimxanlı (Sulduz)
Əzimxanlı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sulduz şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 163 nəfər yaşayır (34 ailə).
Qatarda (film, 1981)
Qatarda — Rejissor Ramiz Həsənoğlunun televiziya tamaşası.
Məzmun
Televiziya tamaşasında hadisələr qatarda baş verir. Yol gedən bəzi sərnişinlər Dadaşov familiyalı şəxsə böyük hörmət göstərməyə başlayırlar. Lakin görəsən Dadaşov həqiqətən mi böyük-vəzifəli adamdır?
Tamaşada gözü kölgəli, rüşvətxor adamlar tənqid edilir. Həmçinin göstərilir ki, insanları gözü kölgəli edən onların natəmizliyidir.
2002 Qış Paralimpiya Oyunları
Qış paralimpiya oyunları 2002 — 7-16 mart tarixlərində ABŞ-nin Solt Leyk Siti şəhərində keçirilmişdir. 36 ölkədən 416 atlet iştirak etmişdir.
İştirakçılar
420px|thumb|right|Oyunlarda iştirak edən ölkələr. Yaşıl, iştirak edən ölkələri, mavi ilk dəfə iştirak edənləri göstərir. Sarı nöqtə - [[Solt Leyk Siti]]Hər bir ölkədən gələn idmançıların sayı mörtərzədə verilib.420px|thumb|right|İştirakçı ölkələr: - yaşıl: 5-dən az idmançı; - mavi: 5-9 idmançı; - Narıncı: 10-19 idmançı; - Qırmızı: 19-dan çox idmançı.
Aromatiklik termini
Aromatiklik - əvvəllər bu termin kimyəvi cəhətdən benzola oxşar birləşmələrə deyilirdi. Nəzəri üzvi kimyaya görə müvafiq xətti quruluşlu birləşmələrə nisbətən qoşulmuş rabitəli tsiklik birləşmələrin davamlılığını göstərmək üçün istifadə edilir. Aromatikliyin nəzəri əsasına və Hükkelin molekulyar orbitalların hesablanması qaydasına görə, monotsiklik quruluşu sp2 - hibridləşmiş karbon atomu və (4n+2)π-elektronu olan birləşmələr aromatikdir.
Aromatik karbohidrogenlər
Aromatik karbohidrogenlərə əsasən benzol və onun törəmələri aiddir. Bu birləşmələr xassə və quruluşlarına görə xüsusi seçildiyindən, onları üzvi kimya kursunun ayrıca bölmələrində öyrənirlər.
Strukturunun spesifikası. Hükkel qaydası
İlk dəfə benzolu Faradey almış (1825-ci il) və onun brutto formulunu C6H6 müəyyənləşdirmişdir. Sonralar benzolun xassə və quruluşuna, molekulyar formulu C6H6-ya uyğun olan bir sıra strukturlar təklif olunmuşdur. Onlardan bir neçəsini nəzərdən keçirək: dipropargi, divinilasetilen, duüar, ladenburq, klaus, tile və s. 1930-cu ldə Hükkel birinci dəfə kvant mexanikası üzrə aromatik birləşmələrin quruluşunu izah etmişdir. Kimyəvi cəhətdən aromatik birləşmələr daha çox əvəzrtmə reaksiyalarına daxil ola bilən maddələrdir. Aromatiklik üçün həlqənin bütün atomları bir müstəvi üzərində olmalıdır. Ancaq, bu da kifayət deyil. Tsiklik birləşmənin aromatikliyi üçün qapalı delokalizasiya π-elektron sistemində (4π+2) π-elektronlar (n=0,1,2,3......) olmalıdır.
NGC 4575
NGC 4575, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Əlibəy Feyruzlu
Əlibəy Samir oğlu Feyruzlu (14 sentyabr 1998; Şəmsabad, Ağdaş rayonu, Azərbaycan — 25 oktyabr 2020 (dəfn tarixi); Suqovuşan, Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Əlibəy Feyruzlu 14 sentyabr 1998-ci ildə Ağdaş rayonunun Şəmsabad kəndində anadan olmuşdur. 2004-2015-ci illərdə M.İ.Əfəndizadə adına Ağdaş rayon Şəmsabad kənd tam orta məktəbində təhsil almışdır.
Hərbi xidməti
Əlibəy Feyruzlu 2016-2018-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub. 2019-cu ildən isə eyni hərbi qüvvələrin sıralarında hərbi rütbəsində müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olaraq xidmət edirdi.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Əlibəy Feyruzlu 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Əlibəy Feyruzlu Tərtər rayonunun Suqovuşan qəsəbəsi istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. 25 oktyabr 2020-ci ildə dəfn olunmuşdur.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Əlibəy Feyruzlu 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əlibəy Feyruzlu ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Əlibəy Feyruzlu ölümündən sonra Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edildi.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Telman Əliyev (professor, 1943)
Telman Xurşud oğlu Əliyev — Texnika elmləri doktoru, akademik, Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin İnşaat mexanikası kafedrasının professoru, Ukrayna İnşaat Akademiyasının akademiki (2000), Beynəlxalq Ekoenergetika Akademiyasının elmlər doktoru (1996), Lütfi Zadə adına Beynəlxalq Müasir Elmlər Akademiyasının akademiki (2008).
Həyatı
Telman Xurşud oğlu Əliyev 3 aprel 1940-cı ildə Azərbaycan Respublikası Füzuli rayonunun Aşağı Rəfədinli kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Atası Mustafayev Xurşud Alı oğlu ixtisasca hesabdar olmuş və kolxozda baş mühasib işləmişdir. Xurşud Mustafayev kəndin ziyalılarından olmuş, o vaxtlar Sovet hökumətinin yaratdığı savadsızlığın ləğvi kurslarında dərs demişdir. O, 1941-ci ildə orada dünyasını dəyişmişdir. Anası Mustafayeva Gülgəz Vəli qızı 1912-ci ildə orada anadan olmuşdur. O, orta məktəbdə təhsil almaqla yanaşı evdə atası molla Vəlidən islam dininin əsaslarını öyrənmiş, Quran dərsi keçmişdir.
T. X. Əliyev 1948-ci ildə həmin kənddə orta məktəbə daxil olmuş, 1958-ci ildə Böyük Pirəhmədli kənd orta məktəbini əla qiymətlərlə bitirib, fərqlənmə ilə kamal atestatı almış və həmin ildə Azərbaycan Dövlət Politexnik İnstitutunun inşaat fakültəsinin sənaye və mülki tikinti şöbəsinə qəbul olunmuşdur. Bu ali texniki məktəbi əla qiymətlərlə oxuyub fərqlənmə diplomu ilə 1963-cü ildə bitirmişdir.
Oxuduğu illərdə əla qiymətlərlə oxumaqla bərabər o, böyük ictimai-fəal tələbə kimi tanınmışdır.
T. X. Əliyev Moskva Hərbi Mühəndislik Akademiyasının kafedra rəisi, Rusiya Federasiyasının Əməkdar elm və texnika xadimi A. P. Sinitsinin elmi rəhbərliyi ilə 28 yaşında dissertasiya müdafiə etmişdir. Onun birinci opponenti 12 ballıq seysmik şkalanın əsas müəllifi seysmoloq S. V. Medvedov olmuşdur.
T. X. Əliyev 55 ildən artıqdır ki, Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin İnşaat mexanikası kafedrasında çalışır. O, üç istiqamətdə fəaliyyətini davam etdirməkdədir: 1) müəllimlik; 2) alimlik, 3) publisistika. O, özü deyir ki, müəllimlik mənim ləyaqət ölçüm, alimlik düşüncə tərzim, publisistika mübarizə meydanımdır. O, dəfələrlə universtetin elmi konfranslarında, eləcə də, respublika elmi konfranslarında və beynəlxalq elmi konfranslarda məruzələr etmişdir. Bu məruzələr, əsasən, zəlzələ hadisəsinə və zəlzələyə davamlı mühəndis qurğularına aid olmuşdur. T. Əliyev elmə, xüsusilə zəlzələyə davamlı qurğular nəzəriyyəsinə xeyli yeniliklər, yeni anlayışlar gətirmişdir.
Alim, pedaqoq, publisist, Milli Ensiklopediyamızın elmi məsləhətçisi olan Telman müəllim uzun illər ([[1983-cü ildən) Azərbaycan Dövlət televiziyasının “Elm və həyat” verilişinin aparıcısı olub. O, bu verilişdə 45 böyük elmi məsələlərə aid verilişin ssenarisini özü yazmış və aparıcı olmuşdur.
T.Əliyevin alim kimi ən böyük xidmətlərindən biri onun Bakı metrosunun naturada zəlzələyə davamlılığının sınaq üsulu ilə (eksperimental yolla) həyata keçirməsidir. Bu eksperimentdən sonra Bakıda baş vermiş Xəzər zəlzələsi (2000-ci il) onun aldığı nəticələri tamamilə sübut etdi. Metromuzda heç bir dağıntı, çat olmadı. Onun ən böyük əsərlərindən biri “Seysmik riskin azaldılmasının yeni metodudur”. Bu metodu o, 2002-ci ildə Beynəlxalq konqresdə məruzə etmişdir. Sonra konqresin seçilmiş materiallarında çap olunmuşdur.
Telman Əliyev 2000-ci ildə sürüşmə hadisəsinə və onun aradan qaldırılmasına aid məqalə çap etdirmişdir. Bu məqalə də mütəxəssislərin böyük marağına səbəb olmuşdur.
Telman Əliyev Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetində işləməklə bərabər uzun illərdir ki, AMEA-nın Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzində də böyük elmi işçi vəzifəsində çalışır. Orada elmi-texniki şuranın üzvüdür. O, həmin elmi-texniki Şurada dəfələrlə antiseysmik qurğular nəzəriyyəsi sahəsində məruzə etmişdir.
İnsan orqanizmində üç trilyondan artıq hüceyrənin olduğu və onların çeşidli funksiyalarının olduğu bəllidir. Bu müxtəliflik cəmiyyətdə, təbiətdə, orqanizmlərdə o dərəcədə fundamental yer tutur ki, Telman Əliyev növbəti əsərini “Müxtəliflik nəzəriyyəsi” adlandırır. Bu əsər onun əvvəlki əsərlərinin üçüncü nəşridir.
T.X.Əliyev iki beynəlxalq akademiyanın - Beynəlxalq Ekoenergetika Akademiyasının, Lütfi Zadə adına Beynəlxalq Müasir Elmlər Akademiyasının akademiki (1966), (2008) seçilmişdir. O, həmçinin Ukrayna İnşaat Akademiyasının (2000) akademiki seçilmişdir. T.Əliyev Beynəlxalq Ekoenergetika Akademiyasının elmlər doktoru, professorudur (1996).
T.X.Əliyev 2017-ci ildən Beynəlxalq Sülh Şurasının üzvüdür və Azərbaycan üzrə Sülh səfiri seçilmişdir.
O, sosial aktiv ziyalıdır. Onun publisist kimi ömrü boyu media ilə bağlı olması da bununla bağlıdır.
T.Əliyevin təklifləri respublika, Bakı və dünya miqyasında həyata keçmişdir. Bu da təsadüf deyildir. T.Əliyev Azərbaycan İxtiraçılıq institutunu bitirmiş, özü də ixtiraçıdır. İxtira qarşısında üç tələb qoyulur. Bunun biri odur ki, ixtira dünya yeniliyi olmalıdır.
O, işlədiyi universitetdə 15 il dekan müavini, on ilsə onun təşəbbüsü ilə yaranan tikinti–iqtisad fakültəsində dekan olmuşdur. Bu 55 ildə o, Azərbaycan xalqının 3 nəslinə mühəndislik dərsi demişdir. Onun tələbələri ordu halındadır. Onların arasında generallar, istehsalat komandirləri, Rusiya Federasiyasının Əmək qəhrəmanları, Əməkdar inşaatçı və mühəndisləri də vardır. Onlar öz müəllimləri ilə görüşürlər. Telman müəllim deyir ki, bu tələbələrim mənim yeganə ən böyük sərvətimdir.
T.Əliyev öz əsas işləri ilə bərabər bir müddət AMEA-nın orqanı olan “Elm və həyat” jurnalında da texniki elmlər şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmış və həmin jurnalda rubrika açmış və çoxlu məqalələr yazmışdır.
Mükafatları
T.X.Əliyev ölkəmizdə də bir sıra mükafatlarla təltif olunmuşdur. O, Respublika Təhsil Cəmiyyətinin birinci mükafatına (2003), o, iki dəfə Azərbaycan Təhsil Nazirinin fərmanı ilə (2000, 2005-ci illər), Beynəlxalq Ekoenergetika Akademiyasının xüsusi qızıl medalına layiq görülmüşdür (1999-cu ildə). Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının fəxri fərmanı ilə təltif olunmuşdur (2010).
Moskvadan Nobel mükafatı laureatı, dahi alim, akademik Basovun imzası ilə fəxri fərman almışdır. Moskvadan iki dəfə Bilik cəmiyyətinin döş nişanı ilə təltif olunmuşdur.
T.Əliyev Nobel mükafatı Komitəsinin ekspertidir (2010-cu ildən). Onun yeni konsepsiyaları və kəşfləri 2010-cu il dekabrın 16-da Nobel mükafatına təqdim olunmuşdur.
Elmi-pedaqoji fəaliyyətinin 50 illiyi ilə bağlı olaraq qeyri-hökumət təşkilatı olan və "Əsrin ziyalıları" Xeyriyyə İctimai Birliyi (sədri M. Göyçəli) T. X. Əliyev "Əsrin ziyalısı", "İlin ən yaxşı elm adamı" medalı ilə təltif etmişdir.
T. X. Əliyev akademik Yusif Məmmədəliyev və akademik Zahid Xəlilov adına mükafat almışdır (1993, 2017). O, həmçinin akademik Yusif Məmmədəliyev adına medalla təltif olunmuşdur (1993).
O, qabaqcıl təhsil işçisi adını almış, dəfələrlə Təhsil Nazirliyinin fəxri fərmanı ilə təltif edilmişdir.
Ailəsi
T. X. Əliyev ailəlidir. Həyat yoldaşı Nazilə İbrahim qızı Əliyeva təqaüdçüdür.
Üç övladı var. Oğlu Əliyev Rövşən Telman oğlu (1973) orta məktəbi qızıl medalla, Bakı Dövlət Universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, riyaziyyatçıdır, 26 yaşında fizika-riyaziyyat elmləri namizədi, 2017-ci ildə isə riyaziyyat üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsini almışdır. Hazırda BDU-da əməliyyatlar tədqiqi və ehtimal nəzəriyyəsi kafedrasında dosent vəzifəsində və Azərbaycan Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komitəsində təbiət elmləri şöbəsinin müdiri vəzifəsinə aparılmışdır. R. T. Əliyev bu müddətdə xeyli beynəlxalq təcrübə qazanmışdır. O, 2006-cı ildə riyaziyyatçı kimi elmi stajirovka keçmiş, ilk müsəlman alimi Nobel mükafatı almış Əbdüs Salam adına Mərkəzdə İtaliyada keçmiş, üç il Türkiyədə Trabzon universitetində müəllim işləmişdir. Ailəlidir, bir oğlu, bir qızı vardır.
Qızı Məmmədova Günay Telman qızı (1980) orta məktəbi qızıl medalla bitirmiş, Bakı Dövlət Universitetinin biologiya fakültəsini və həmin fakültənin magistraturasını fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Hazırda AMEA Botanika İnstitutunun dissertantıdır. Ailəlidir, bir qızı, bir oğlu vardır.
Navicula ramosissima
Navicula ramosissima (C.Agardh) Cleve f. caspia Grunow — Kirpiklilər və ya İnfuzorlar cinsinə aid yosun.
Ekologiyası
Epipelit, şortəhər sularda (Sa), alkalifil (pH).
Yayılması
Kür Dağarası çökəkliyi vilayəti: Hacıqabul r-nu: Hacıqabul g. ; İmişli r-nu: Sarısu g. (Naxalığçala g.) ; Ağcəbədi r-nu: Аğgöl g..
Xarizma
Xarizma — insanın intellektual, mənəvi və ya başqa bir şəkildə digər insanların "ürəklərinə" müraciət etmək qabiliyyəti.
Adətən, xarizma insanın emosional və zehni qabiliyyətlərinin başqalarından fərqli kimi başa düşülür, bunun sayəsində o, xüsusi keyfiyyətlərə malik istedadlı kimi qiymətləndirilir, halbuki çox vaxt heç bir xüsusi xarici görünüşü olmur.
N.G. Komlevin lüğətində — yüksək istedad, şəxsi cəlbedicilik kimi qeyd olunur. Xarizmatik - xarizma ilə xarakterizə olunur.
Sosiologiya, politologiya, psixologiya və idarəetmə üzrə alimlər bu termini qeyri-adi hesab edilən liderlik növü üçün nəzərdə tuturlar. Bu sahələrdə "xarizma" termini "dəyərlərə əsaslanan, simvolik və emosional lider siqnalından" istifadə edən spesifik lider tipini təsvir etmək üçün istifadə olunur.
Terminin mənşəyi
Qədim yunan mifologiyasında χάρισμα sözü diqqəti cəlb etmək qabiliyyətini ifadə etmək üçün istifadə edilmişdir. Qədim yunan gözəllik və incəlik ilahələri xaritlər adlanırdı.
Xristian teologiyasında bu termin Müqəddəs Ruh tərəfindən verilən xarizma, hədiyyə və ya qeyri-adi güc kimi görünür.
Xristianlıqda "Allahın hədiyyəsi" deməkdir.
Katolik ilahiyyatında o, “Kilsə xeyrinə Allah tərəfindən kiməsə göndərilmiş müstəsna mənəvi mülk” mənasında işlənmişdir.
İlahi bəxş edilmiş xarizma
Xarizma (mərhəmət və ya xeyirxahlıq) üçün yunan termini və onun kökü charis (mərhəmət) Tövratın yunanca tərcüməsində (e.ə. III əsr Septuaginta) yahudi terminlərini əvəz etmişdir. Hər yerdə “xarizmatik qəhrəmanın paradiqmatik obrazı Allahın mərhəmətini qazanmış şəxsiyyətdir”. Başqa sözlə desək, ilahi xarizma çox hörmətli şəxsiyyətlərə deyilirdi.
Möminlər öz hörmət etdikləri din xadimlərini “ən yüksək kamilliyə... xüsusi xarizmaya” malik kimi təsvir edirdilər.
Əlavə dəyişikliklər XVII-ci əsrdə başladı. Kilsə rəhbərləri, xüsusilə Latın ənənəsində, "Allahın və ya Müqəddəs Ruhun verdiyi fərdi hədiyyələri və xüsusi istedadları" vurğulayır. XIX-cu əsrdə diqqət getdikcə daha çox xarizmanın fərdi və mənəvi aspektlərinə yönəldi. Protestant və bəzi katolik ilahiyyatçılar bu anlayışı üstün, qeyri-adi və virtuoz vergi kimi təqdim edirdilər.
Bu dialektik mənalar XIX-cu əsrin sonlarında Əllincilər nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə və XX-ci əsrin ortalarında bəzi əsas kilsələrdə xarizmatik hərəkətlərə təsir etdi. XXI-ci əsrin dini bölməsindəki müzakirə bu və digər dini qruplarda xarizmanın nə demək olduğunu araşdırır.
Şəxsiyyət xarizması
Müasir dünyəvi istifadənin əsası alman sosioloqu Maks Veberdən tərəfindən gəlir. O, bu termini 1892-ci ildə alman kilsə tarixçisi Rudolf Sohmun əsərində kəşf etmişdir. Bu, həmçinin Sohm ilə aparıcı ilahiyyatçılar və din alimləri arasında iyirmi ildən çox davam edən və zəngin polemik ədəbiyyat yaradan mübahisəni stimullaşdırdı. Veber “Protestant Etikası və Kapitalizm Ruhu” və “Din Sosiologiyası” əsərlərində istifadə etdiyi zaman mübahisə və ədəbiyyat xarizmanı məşhur bir terminə çevirdi.
Veber hakimiyyət formasını ifadə etmək üçün xarizmadan istifadə edərkən şəxsiyyət xarizması anlayışını təqdim etdi. Xarizmatik hakimiyyəti izah etmək üçün o, klassik tərifini işləyib hazırladı:
"Xarizma fərdi şəxsiyyətin müəyyən keyfiyyətidir ki, ona görə o, adi insanlardan fərqlənir və fövqəltəbii, fövqəlbəşəri və ya ən azından xüsusi olaraq müstəsna güc və ya keyfiyyətlərə malik hesab olunur. Onlar sadə insan üçün əlçatmazdırlar, lakin ilahi və ya nümunəvi sayılırlar və onların əsasında müvafiq şəxs lider kimi qəbul edilir."
Burada Veber xarizma anlayışını fövqəltəbiidən fövqəlbəşəriyə və hətta müstəsna güc və keyfiyyətlərə qədər genişləndirir. Sosioloq Paul Joosse Veberin məşhur tərifini araşdırdı və müəyyən etdi:
"“nəzərə alınır” və “müalicə olunur” kimi sadə, lakin dərindən əlaqəli ifadələr vasitəsilə xarizma nisbi, atributiv və nəhayət, müvafiq sosioloji anlayışa çevrilir... Veberə görə, güc mərkəzi fəal şəkildə rəhbərlikdədir (bəlkə də şüursuz olaraq) və liderlərə sosial səlahiyyətlər verilir."
Başqa sözlə desək, Veber şəxsiyyətə səlahiyyət verənlərin məhz ardıcıllar olduğuna işarə edərək, “hakimiyyətə tabe olanlar tərəfindən tanınmasının” xarizmanın etibarlılığı üçün kritik olduğunu vurğulayır.
Veber 1920-ci ildə vəfat etdi və "təklif olunan məzmunun planını və ya cədvəlini belə göstərmədən pozulmuş, parçalanmış əlyazmaları" qoydu. Yarımçıq qalmış əlyazmalardan birində xarizmanın yuxarıdakı tərifi var idi. Onun əsərinin ingilis dilinə tərcüməsi üçün dörddə bir əsrdən çox vaxt lazım oldu.
Xarizma ilə əlaqədar olaraq, ümumiyyətlə belə hesab olunur ki, Veberin tərtibatları konsepsiyanı dərin teoloji qaranlıqdan canlandırdı. Bununla belə, hətta onun bütün əsərlərinə mükəmməl tərcümələr və ön sözlər olsa belə, bir çox alimlər Veberin ifadələrini qeyri-müəyyən hesab edirlər. Keçən yarım əsrdə onlar xarizmanın mənası, ardıcılların rolu və fövqəltəbii komponentin miqyası da daxil olmaqla bir çox Veber anlayışının mənasını müzakirə etmişdiər.
İraklis (voleybol klubu)
İraklis (ΤΑΠ Ηρακλής Θεσσαλονίκης) — Yunanıstanın Saloniki şəhirində voleybol klubu. Klubun əsası 1921-ci ildə qoyulmuş. Klubun adı qədim yunan mifiologiyası qəhrəmanı Heraklın şərəfinə adlandırılmışdır. 2000-ci illərdə Yunanıstanın ən reytinqli klubu hesab olunurdu. Gymnasticos Syllogos Iraklis multi-idman klubunun bir hissəsi hesab olunur. Klub rəhbəri Antonis Qeorqiudur.
Tarixi
İkinci Dünya Müharibəsindən sonra klub həmişə Yunanıstanın ən yaxşı komandaları sırasında olmuşdur. İraklis klubunun çox saylı oyunçuları daima milli komandaya dəvət edilmişdir..
İraklis CEV Şampiyonlar Liqasının finalında oynayan ikinci yunan klubu idi (Olympiacosdan sonra) oldu. 2005-ci ildə dünya səviyyəli oyunçuların olması (Lloy Ball, Tomas Hoff, Clayton Stanley) nəticəsində komanda Salonikidə baş tutan «Dördələr finalına» iştirak etməyi bacardı. «İraklis» yarımfinalda "Lokomotiv-Belogorye" klubuna qalib gələ bildi. Finalda azarkeşlərinin böyük dəstəyinə baxmayaraq Fransanın "Tur" klubuna məğlub oldu. 2006-cı ildə İraklis yenidən Romada finala yüksəldi və Sisley klubuna (Treviso) məğlub oldu. 4000-ə yaxın yunan azarkeşi komandaya dəstək olmaq üçün Romaya səfər etmişdir. İki il sonra, klub üçüncü dəfə finala yüksəldi, amma bu dəfəTrentino klubuna məğlub oldu.
Titulları
«İraklis» klubu dörd dəfə Yunanıstan çempionu olmuşdur: 2002, 2005, 2007, 2008. On dəfə isə çempionatı ikinci yerdə başa vurmuşdur: 1971, 1975, 1999, 2000, 2001, 2003, 2004, 2006, 2011, 2012. Yunanıstan Kubokunu beş dəfə əldə edə bilmişdir: 2000, 2002, 2004, 2005, 2006.
Yunanıstan Super Kubokunda 2004, 2005, 2007, 2008-ci illərdə qalib olmuş, 2000 və 2006-cı ildə isə 2-ci yerə layiq olmuşdur.
Mənbə
Iraklis Thessaloniki VC Официальный сайт
Ruslan Şahbazov
Ruslan Mahir oğlu Şahbazov (14 iyul 1991; Tərtər rayonu, Azərbaycan SSR — 29 sentyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ruslan Şahbazov 1991-ci il iyulun 14-də Tərtər rayonunun Ələsgərli kəndində anadan olub. Əslən Laçın rayonunun Mayis kəndindəndir.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Ruslan Şahbazov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Ruslan Şahbazov sentyabrın 29-da Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ruslan Şahbazov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olan, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərən, vəzifə borcunu ləqayətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ruslan Şahbazov ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Bəyazid (Vivaldi)
Bəyazid və ya Tamerlan 1735-ci ildə Antonio Vivaldi tərəfindən bəstələnmiş italyan operasıdır. Operanın librettosu Aqostino Pioven tərəfindən yazılmışdır. Əsərin premyerası Veronada, karnaval mövsümündə həyata keçirilmişdir. Opera (kataloq nömrəsi RV 703) üç hissəli simfoniya olan giriş və üç pərdədən ibarətdir. Operanın mövzusu Osmanlı sultanı I Bəyazidin Əmir Teymur tərəfindən əsir götürülməsindən sonrakı həyatına həsr edilmişdir. Məşhur "Sposa son disprezzata" ariyası bu operadandır.
Ariyaların mənşəyi
Bəyazid operası pastiççiodur. Bu Vivaldinin başqa bəstəkarın əsərindən bir parçanı alaraq öz əsərinə uyğunlaşdırmaqda ilk təcrübəsi idi. Bəstəkar özü müsbət personajlar (Bəyazid, Asteriya və İdaspe) üçün ariyaları yazmış, mənfi personajların (Tamerlan, İrene və Androniko) ariyalarını isə başqa bəstəkarların əsərlərindən götürmüşdür. Ariyaların bəziləri isə Vivaldinin əvvəlki operalarında da işlədilmişdir. Aşağıdakı cədvəldə Bəyazid operasında istifadə edilmiş ariyaların mənşəyi göstərilmişdir.
Diskoqrafiya
Operanın yeganə tam səs yazması 10 may, 2005-ci ildə Virgin Classics tərəfindən istehsal edilmişdir. Bu səsyazmaya Fabio Biondinin rəhbərliyi altında, Brüsseldə Europa Galante tərəfindən həyata keçirilmişdir. İfaçılar aşağıdakılardır:
Bu səsyazma 2006-cı ildə Ən yaxşı opera nominasiyasında Midem Klassik Mükafatına layiq görülmüş, 48-ci Qremmi mükafatlarının son siyahısına əlavə edilmişdir. Bu səsyazmadan əvvəl operanın müxtəlif hissələrinə dəfələrlə Sisiliya Bartoli kimi müxtəlif ifaçılar tərəfindən müraciət edilmişdir.
Ələkbər bəy Rəfibəyli
Rəfibəyli Ələkbər bəy Kərbəlayi Həsən oğlu  — Gəncə Şəhər Dumasının üzvü, siyasətçi.
Həyatı
Progimnaziya bitirmiş, ilk təhsilini rusca almışdır. Peterburqda kənd təsərrüfatı üzrə təhsil aldıqdan sonra Gəncəyə qayıtmışdır. 1870-cı ildən 1896-cı il avqustun 10-dək polis sistemində fəaliyyət göstərmişdir. Nuxa (Şəki) qəzasının Bum məntəqəsinə pristav təyin edilmiş, bir müddət quberniya katibliyində tərcüməçi işləmiş, 1888-cı il iyulun 1-də Yelizavetpol (Gəncə) qəzası polis sahəsinin pristavı təyin edilmiş, həmin il noyabrın 30-da Ərəş qəzasının 1 saylı polis sahəsinə köçürülmüşdür. 1890-cı il sentyabrın 17-də Yelizavetpol qubernatorunun 42 saylı əmri ilə Yelizavetpol qəzasının pristavı təyin edilmişdir. 1891-cı il sentyabrın 28-də Müqəddəs Vladimir ordeni ilə təltif olunmuşdur. Senatm fərmanı ilə 1892-cı il noyabrın 6-da və 1894-cı il dekabrın 30-da qüsursuz xidmətlərinə görə rütbəsi artırılmışdır. Ələkbər bəy 1895-ci ilin dekabrından 1896-cı ilin yanvarınadək Yelizavetpol polismeysteri vəzifəsində çalışmışdır. Polis sistemindən saray müşaviri rütbəsində ayrılmışdır.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin görkəmli xadimləri onu "Azərbaycanın namuslu vətəndaşı" (Nəsib bəy Yusifbəyli), "Gəncənin ən yaxşı vətəndaşı, Azərbaycanın milli ideallarının təəssübkeşi" (Məhəmməd Əmin Rəsulzadə), "Bütün həyatı boyu millətinin maraqlarının müdafıəsi naminə fədakarlıqla çalışmış Azərbaycanın nəhəng ictimai xadimi" (Şəfi bəy Rüstəmbəyli) kimi qiymətləndirmişlər. 1919-cu ildə Ələkbər bəy Rəfibəyli vəfat etmişdir. Ölümündən sonra Gəncə şəhər idarəsi onun xatirəsinin əbədiləşdirilməsi üçün 7 maddədən ibarət qərar qəbul etmiş, lakin bolşevik işğalı bu qərarın yerinə yetirilməsinə imkan verməmişdir.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
Ələkbər bəy 1896-cı ildən başlayaraq maarifçi və xeyriyyəçi kimi geniş fəaliyyət göstərmişdir. Əlaqələrindən istifadə edərək, Gəncəyə Türkiyədən müasir təlim verəcək müəllimlərin gətirilməsinə çalışmışdır. Gəncəli gənclərin xaricdə təhsil almasına da xeyli səy göstərmişdir. Ələkbər bəy Rəfibəyli "Gəncə müsəlman dram məclisi"nin yaradılmasının, Gəncə milli məktəbinin açılmasının, Gəncədə Nizaminin qəbirüstü məqbərəsinin tikilməsinin ilk təşəbbüsçülərindən olmuşdur. O, erməni terrorçularına qarşı mübarizə məqsədilə yaradılmış "Difai" partiyasının Gəncə təşkilatının rəhbərlərindən biri idi. 1905-cı ildə Gəncədə silahlı daşnak-erməni dəstələrinin azərbaycanlılara qarşı soyqırımılarının qarşısını almaq üçün Ələkbər bəy ümumi səfərbərlik keçirmiş, xalqa rəhbərlik etmişdir. Erməni vəhşiliklərini ifşa etmək məqsədilə 1905-cı il noyabrın 1-dən başlayaraq qanlı soyqırımıı faktlarını ardıcıl surətdə rus dilində qeydə almış, çoxsaylı məqalələr dərc etdirmiş, 245 müxbir məktubunun əksəriyyətini şəxsən özü yazmışdır.
Ələkbər bəy Rəfıbəyli 22 il ərzində Gəncə Şəhər Dumasının üzvü olmuşdur. O, Yelizavetpol qubernatorunun 1906-cı il 30 iyun tarixli fərmanı ilə Gəncə Müsəlman Xeyriyyə Cəmiyyətinin ömürlük fəxri üzvü təsdiq edilmişdir. 1905-ci ildə daşnak-erməni silahlı dəstələrinin azərbaycanlılara qarşı törətdikləri soyqırımıları zamanı və bundan sonra fəal milli mövqeyinə görə hökumətin məxfi nəzarətində olan Ələkbər bəy 1908-ci il iyulun 31-də general-qubernatorun fərmanı ilə 5 il müddətinə Orenburq quberniyasına sürgün edilmişdi. General-qubernator, eyni zamanda, Qafqaz canişininə müraciət edərək, onun qlasnılıqdan geri çağırılması məsələsini qaldırmışdı. Lakin sürgün baş tutmamış, Rəfıbəyli 1909–1913-cü illərdə Yelizavetpol Şəhər Dumasının qlasnısı kimi fəaliyyətini davam etdirmişdir.
Nuru paşanın komandanlığı ilə Azərbaycana köməyə gələn Qafqaz İslam Ordusunun fəaliyyətinin Gəncə dövründə Ələkbər bəy Rəfibəyli xüsusi rol oynamışdır.
O, "Tərcüman" qəzetinin tanınmış yazarlarından biri idi.
Kosovo vilayəti
Kosovo vilayəti — Osmanlı İmperiyası tərkibində, 1877–1913–cü illərdə mövcud olmuş I dərəcəli inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Skopye şəhəri idi.
Şəhrək (İcrud)
Şəhrək — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,179 nəfər yaşayır (340 ailə).
Qazi muzeyi
Qazi muzeyi – İlkaddım, Samsun, Məcidiyyə prospekti üzərində olan bir muzey. Mustafa Kamalın Samsuna ilk gəlişində qaldığı Mantika Palas adlı otelin bərpa edilməsi ilə 1940-cı ildə ziyarətə açılmışdır. Bina tam olaraq Məcidiyyə küçəsində, 25 pafta, 273 ada və 3 parseldə yerləşir. İki mərtəbəli olan tarixi quruluşun xarici divarları yığma kərpic, daxili bölmələri bağdadidir.
Tarixi
Muzeyin olduğu bina, bəzi mənbələrə görə Jean Ionnis Mantika, bəzi mənbələrə görə də Yanko Abacıoğlu tərəfindən 1902-ci ildə Mantika Palas adıyla otel olaraq inşa edilmişdir. 19 may 1919-cu ildə 9-cu Ordu Müfəttişi Mustafa Kamalın Samsunda olacağını bildirdiyi zaman, xidmətsiz bir otel təşkil edildi və Qazi xidmətinə verildi. Mustafa Kamal bu oteldə 25 may 1919-a qədər qaldı. Milli Mübarizədən ayrıldıqdan sonra Havzaya hərəkət etmək üçün oteldən ayrıldı.
Atatürk, bu oteldə Respublikanın elanından sonra 16–18 sentyabr 1928 və 22–26 noyabr 1930 tarixləri arasında qaldı. Atatürk, son səfərində qeyd dəftərində qeyd etdi :
Muzeyləşdirilməsi
Bu, 1983-cü il, 08/1985-ci il tarixli və 798 saylı qərarı ilə qorunan taşınmaz mədəniyyət əmlakı kimi qeydə alınmışdır.
1995-ci ildə Mədəniyyət Nazirliyinə köçürüldü. Mədəniyyət Nazirliyinin icra etdiyi yeniləmə işləri sonrasında da 8 noyabr 1998 tarixində təkrar muzey olaraq xalqın xidmətinə açılmışdır. Bu dövrdə bina tamamilə muzey deyil, ikinci mərtəbə isə muzey kimi istifadə olundu, birinci mərtəbə isə konfrans zalı kimi istifadə edildi.
Muzey içərisi Atatürkün iş otağı, yataq otağı və toplantı salonları, yığıla eşyasıyla təchiz olunur. Muzeyin, Kongre Salonu adı verilən böyük salonunda bandırma Vapuru 'nun bir maketi, Atatürklə əlaqədar fotoşəkillər və sənədlər yer alır. Muzeydə iştirak edən digər əhəmiyyətli milli əsərlər arasında Onuncu İl Nutku 'nun əsli, Nitq ' un Osmanlıca əslinin nümunəsi və ilk ziyarətində Atatürkün yanında saxladığı gəzinti çantası iştirak etməkdədir.
Ameli Moresmo
Ameli Moresmo (doğum 5 iyul 1979, Saint-Germain-en-Laye, Fransa) — fransa qadın tennis oyunçusu. Avstraliyanın Açıq Çempionatının (2006) və Uimbldon tennis turniri (2006) qalibidir. Əlavə, 2004-cü ildə, Moresmo Olimpiya oyunları gümüş medal qazandı.
2004-cü ildə, Moresmo, reytinqdə dünyada 1 nömrədir ilə 5 həftə idi, və 2006-cı ildə, ilə 34 həftə idi.
Moresmo, hal-hazırda, Endi Mürreyiyə məşqçilik edir.
Prizren vilayəti
Prizren vilayəti — Osmanlı İmperiyası tərkibində, 1869–1877–ci illərdə mövcud olmuş I dərəcəli inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Prizren şəhəri idi.
Şorab (İcrud)
Şorab — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Hamilton (saat şirkəti)
Hamilton — İsveçrənin Bil şəhərində yerləşən İsveçrə qol saatı istehsalçısı. 1892-ci ildə Amerika şirkəti olaraq qurulan Hamilton Watch Company 1969-cu ildə ABŞ istehsalçısı kimi fəaliyyətinə son qoydu. Bir sıra birləşmələr və satınalmalar nəticəsində Hamilton Watch Company nəhayət, dünyanın ən böyük saat istehsalı və marketinq konqlomeratı olan Swatch Group-a inteqrasiya olundu.
Azadlıq günü (Belarus)
Azadlıq Günü — Belarusda qeyri-rəsmi bir bayramdır. 25 Mart 1918-ci ildə Belarus Demokratik Respublikası tərəfindən müstəqillik elan edildiyi üçün qeyd olunur. 25 aha sakavika günü kimi də tanınır.
25 Mart Belarusun müstəqillik hərəkatı tərəfindən 1920-ci illərin əvvəllərindən bəri Belarusun Müstəqillik Günü kimi qeyd olunur. Gün Belarus diasporu tərəfindən geniş qeyd olundu.
25 martda Amerika Birləşmiş Ştatlarında qubernatorlar və o cümlədən ABŞ prezidentləri Dvayt Eyzenhaver, Ronald Reyqan, Corc Herbert Uoker Buş və Bill Klinton Belarus amerikanları icmasına ənənəvi olaraq rəsmi təbrik göndərirlər.
Prezident Aleksandr Lukaşenkonun rəhbərliyi altında hazırkı Belarus hökumətinə qarşı olan insanlar və qruplar bayramı qeyd edirlər. Hökumət Belarus Demokratik Respublikasının 1918-ci ildə Belarusiyanı işğal edən almanlar tərəfindən yaradıldığını bildirilən səbəblə tanımır. Bayramın qeyd olunması hökumət əleyhinə etirazlar üçün illik bir haldır.
Mariu Ruy
Mariu Ruy — Portuqaliyalı futbolçu. "Napoli" klubunun və Portuqaliya milli komandasının müdafiəçisi.
"Benfika"da formalaşan futbolçu, peşəkar karyerasının böyük hissəsini İtaliyada keçirib, A Seriyasında "Empoli" və "Roma" klublarında oynayıb.
Mariu Ruy DÇ-2018-də Portuqaliya yığmasının heyətində çıxış edib.
Karyera
2010/11 mövsümündə Portuqaliyanın "Fatima" klubuna icarəyə verilib və bu komandanın heyətində Portuqaliya ikinci liqasında 25 oyun keçirib və 1 qol vurub.
2011-ci ildə İtaliyanın "Parma" klubu ilə müqavilə bağlayıb. 2011–2014-cü illərdə o, İtaliyanın "Parma" klubuna məxsus olsa da, komandanın heyətində bir dənə də olsun oyun keçirməyib və müxtəlif komandalara icarəyə verilib.
2011/12 mövsümündə o, "Qubbio"da icarə əsasında çıxış edib. "Qubbio"nun heyətində B Seriyasında 31 oyun keçirib və 2 qol vurub.
2012/13 mövsümündə o, "Speziya"da icarə əsasında çıxış edib və klubla B seriyasında 23 oyun keçirib.
2013/14 mövsümündə o, "Empoli" klubuna icarəyə verilir. "Empoli" ilə B seriyasında 26 oyun keçirir və komanda çempionatı 2-ci yerdə başa vuraraq birbaşa "A Seriyası"na vəsiqə qazanır. 2014-cü ilin yayında futbolçu, icarədə olduğu "Empoli" tərəfindən tam olaraq transfer edilir. 2014/15 mövsümündə A Seriyasında 34 oyun, 2015/2016 mövsümündə isə 36 oyun keçirir.
2016-cı ilin yayında o, 30 iyun 2017-ci il tarixinədək icarə əsasında "Roma"ya keçdi. 2016/2017 mövsümündə 5 liqada oyun keçirib. 2017-ci ilin yayında "Roma" futbolçunu 6 milyon avroya transsfer edir.
2017-ci ilin yayında o, 30 iyun 2018-ci il tarixinədək, sonradan almaq imkanı ilə icarə əsasında "Napoli"yə keçdi.
Feodosiya Morozova
Feodosiya Morozova — din xadimi.
Jaqan
Jaqan (Żagań) — Polşada şəhər.
Tarix
1202-ci ildə ilk dəfə insanlar bu ərazidə məskunlaşmağa başlamışdır. Nəticədə 1280-ci ildə şəhər qurulmuşdur.
Cırtdan TV
Cırtdan.TV 2013-cü ildə fəaliyyətə başlamışdır. Azərbaycanda uşaqlar və gənc analar üçün nəzərdə tutulmuş video arxivli ilk veb saytdır (www.cirtdan.tv). Cırtdan TV veb lahiyəsi Azərbaycan dilində cizgi filmlərinin sayına görə Azərbaycanda ən böyük saytdır. Saytda 100-dən çox Azərbaycan dilində dublyaj olunmuş cizgi filmi var. Həmçinin rus dilində və türk dilində cizgi filmləri və ailəvi filmlər mövcuddur. Saytın Ailəvi Filmlər bölümündə 60-dan çox Azərbaycan dilinə dublyaj olunmuş filmlər yerləşdirilmişdir. Seriallar, Video dərslər və Video/Foto Arxiv kimi bölümləri də vardır. Analar üçün geniş bloggerlə bölümündə 2016-cı ildən etibarən Mərkəzi Gömrük Xəstəxanasının Baş Genekoloqu Uzman Doktor Hakan Tanrıverdi mütəmadı olaraq həftəlik məqalələrini dərc elətdirməyə başlamışdır.
2013-cü Bakutel sərgisinin iştirakçısı olmuşdur.
2014-cü ildə Cırtdan TV-nın sahibi İlkin Haqverdiyev(İlkin Hakhverdiyev) Azərbaycan Respublikasi Mədəniyyət və Turizm naziri Əbülfəz Qarayev ilə görüş nəticəsində təşəkkürnamə almışdır.
2014-cü ildə ANS Şirkətlər Qrupunun prezidenti Vahid Mustafayev ilə görüş nəticəsində ANS-in dublyaj etdiyi cizgi filmləri rəsmən saytda yerləşdirməyə icazə verilib.
2015-ci ildən etibarən Rabitə və İnformasiya Texnoloqiyalari Nazirliyinin nəzdində olan Yüksək Texnologiyalar Parkının (High Tech Park) daimi rezidentidir.
2017-ci ildə Skolkovanın təşkilatçılığı ilə olan "Open İnnovations STARTUP TOUR" Bakunun iştirakçısı və finalçısı olmuşdur.
Mahmud Cəlaləddin Paşa (1836–1884)
Mahmud Cəlaləddin Paşa (d. 1836 - ö. 8 may 1884 ) — Osmanlı sultanı Sultan Əbdülməcid, Sultan Əbdüləziz, V Murad və II Əbdülhəmid dönəmlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət etmiş dövlət xadimi.