cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Məmmədəli Abbasov (nazir)
Həyatı
1937-ci ildə Azərbaycanın həmin dövrdəki ən böyük istilik elektrik stansiyası olan Sumqayıt İES-in tikintisinə başlanılarkən Məmmədəli Abbasov tikinti işlərinin baş mühəndisi təyin edilmişdir. Böyük Vətən müharibəsi illərində "Azərneft" neft kombinatı sistemində bir sıra məsul vəzifələrdə işləmişdir. 1946-cı ildən 1950-ci ilədək SSRİ Neft Sənayesi Nazirliyində Əsaslı Tikinti İdarəsinin rəisi və baş idarənin rəisi olmuşdur. 1951-ci ildən Azərbaycan Dəniz Neft Birliyi rəisinin müavini, 1957-ci ildən isə Azərbaycan SSR Xalq Təsərrüfatı Şurasının əsaslı tikinti şöbəsinin rəisi vəzifələrində işləmişdir. 1962-ci ildən Azərbaycan SSR tikinti naziri olmuşdur.
Veni, vidi, vici
İşarələr və istinadlar
Sezarın dövründən bəri bu ifadə hərbi kontekstdə istifadə olunur. Polşa kralı III Yan Vyana döyüşündən sonra Venimus, Vidimus, Deus vicit ("Gəldik, gördük, Allah qalib gəldi") deyərək buna işarə etmişdir. 2011-ci ildə ABŞ-nin o zamankı dövlət katibi Hillari Klinton da Muəmmər Qəddafinin ölümünə oxşar ifadə ilə "Gəldik, gördük, öldü" demişdi.
Məmmədəli Abbasov (nazir)
Həyatı
Məmmədəli Abbasov 1964–1966-cı illərdə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvlüyünə namizəd, 1966-cı ildən isə üzvü olmuşdur. Dörd çağırış (2-ci, 5–7-ci) Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir. "Qırmızı əmək bayrağı", "Şərəf nişanı" və medallarla təltif edilmişdir.
Veni, vidi, vici
İşarələr və istinadlar
Bu cümlə musiqidə, o cümlədən illər ərzində bir neçə tanınmış əsərdə də istifadə edilmişdir. Hendelin 1724-cü ildə Giulio Cesare operasının açılışında belə bir xətt var: Curio, Cesare venne, e vide e vinse ("Kurio, Sezar gəldi, gördü və qələbə çaldı"). Populyar musiqidə tamaşaçıların orijinal sitatı bilməsi gözlənilir, ona görə də dəyişdirilmiş versiyalardan tez-tez istifadə olunur.
Məmmədəli Abbasov (nazir)
Həyatı
Məmmədəli Abbasov 2000-ci il noyabrın 22-də Bakıda vəfat etmişdir.
Veni, vidi, vici
İşarələr və istinadlar
Bu ifadəyə ədəbiyyatda və kinoda da çox istinad edilmişdir. Fransız şairi Viktor Hüqonun qızı Leopoldinin 1843-cü ildə 19 yaşında vəfatından sonra yazdığı Veni, vidi, vixi ("Gəldim, gördüm, yaşadım") başlığı, ilk misrası ilə bu eyhamdan istifadə edir: J. 'ai bien assez vécu. . . ("Mən kifayət qədər uzun müddət yaşadım…"). 1984-cü ildə çəkilmiş Ghostbusters filminin baş qəhrəmanlarından biri olan Piter Venkman yumoristik bir variasiya təqdim edir: "Biz gəldik. Biz gördük. Biz onu arxasından vurduq!" Bu AFI-nin "100 İl…100 Film Sitatı" üçün 400 namizəd arasında idi.
Latın
Veni, vidi və vici latın venire, videre və vincere fellərinin birinci şəxsin tək mükəmməl indikativ aktiv formalarıdır və müvafiq olaraq "gəlmək", "görmək" və "qələbə çalmaq" mənasını verir. Cümlənin forması trikolon və hendiatris kimi təsnif edilir.
İngilis dili
İngilis dilindəki "Gəldim, gördüm, qələbə çaldım" ifadəsi vergül birləşməsi kimi tanınır. Qrammatiklər ümumiyyətlə razılaşırlar ki, iki müstəqil bəndi birləşdirmək üçün vergüldən istifadə az miqdarda olmalıdır. Bəzən vergülün yerinə nöqtəli vergül işarəsi qoyulmaqla qarşısı alınır: "Gəldim; gördüm; qalib gəldim". Alternativ olaraq, "Gəldim, gördüm, fəth etdim" bağlantısız nümunə kimi əsaslandırıla bilər, burada gözlənilən birləşmənin olmaması Sezarın qələbələrinin qəfil və sürətliliyini vurğulayır. Eynilə, bu cümlə həm də birinci samitinin təkrar istifadəsinə görə alliterasiyanın məşhur nümunəsi kimi çıxış edir.
Lipopolisaxarid
thumb|right|150px|Lipopolisaxaridin strukturu
Lipopolisaxarid - Lipoqlikan və endotoksin kimi tanınan lipololisaxaridlər (LPS) lipidA və O-antigen, kovalent rabitəli xarici və daxili nüvədən ibarət böyük molekullardır; onlar Gram-mənfi bakteriyaların xarici membranda aşkar edilir və heyvanlarda güclü immun sistemindən xəbər verir. Lipoliqosaxarid (LOS) termini bakterial lipopolisaxaridlərin aşağı molekulyar çəki formasını adlandırmaq üçün istifadə olunur.
Kəşf
LPS zəhərli fəaliyyəti ilk dəfə Riçard Friderik Johannes Pfeiffer tərəfindən aşkar olundu və o exotoksinlərdən fərqli olaraq “endotoksin” adlandırıldı, o qeyd etdi ki, toksinlər bakteriya məhv olan zaman bakteriyalar tərəfindən ətraf mühitə yayılır, endotoxinlər isə bakterial hüceyrə "çərçivəsində" saxlanılan toksinlərdir və yalnız bakterial hüceyrə divarının dağıdılmasından sonra ətrafa yayıla bilir.
Sonrakı tədqiqatlar göstərdi ki, qram mənfi bakteriyalar olan LPS-in ətrafa yayılması bakterial hüceyrə divarının dağıdılması zəruriliyini tələb etmir, əksinə, LPS başqa zəhərlilik  faktorlarını və zülalları özündə saxlayan bilən bakterial xarici membran qovuqcuqlarının (OMVs) formasında iştirak edən membran qovuqcuğunun normal fizioloji fəaliyyətinin hissəsi kimi gizlədilir.
Son zamanlar “endotoksin” termini LPS-in sinonimi kimi istifadə olunur, buna baxmayaraq LPS-lə uyğun olmayan digər bakteriyalarla ifraz olunan bir neçə molekullar vardır ki, onlar Bacillus thuringiensislə ifraz olunan delta-endotoksin zülallarıdır.
Bakteriyada funksiyaları
LPS bir əksendotoksindir və normal heyvan immun sistemindən kəskin fərqlənir. O, həmçinin bakterial ekologiyanın yerüstü yapışma, baktereoloji həssaslıq və amöb kimi yırtıcılar ilə qarşılıqlı əlaqədə olan qeyri-patogen aspektlər ilə qarışdırılır. LPS Omptin fəaliyyətinin düzgün uyğunlaşdırılması üçün tələb olunur; lakin, sərbəst LPS omptinlərə mane olacaq.
Tərkibi
thumb|right|300px|Qlukosamin qalıqları mavi, Kdo qalıqları  qırmızı,  asil zəncirlər qara və fosfat qrupları yaşıl  rənglə gösərilmişdir.
Bu üç hissədən ibarətdir:
O – antigen
Bir təkrar qlikan polimer LPS –lərə istiqamətlənmiş bakteriyaların O antigen, O polisaxarid və ya O yan-zəncirdən ibarətdir. O antigen nüvə oliqosaxaridə hücum edir və LPS molekulunun xarici mühitini əhatə edir. O zəncirin tərkibi gərginlikdən gərginliyə doğru dəyişir. Məsələn, E. koli növləri tərəfindən istehsal edilən 160-dən çox müxtəlif O antigen strukturları vardır. O zəncirinin varlığı və ya olmaması LPS kobud və ya hamar hesab olunub-olunmadığını müəyyən edir. O-zəncirlər ümumi uzunluğu LPS-in hamarlığını göstərəcək, halbuki O-zəncirlərin olmaması və ya azalması LPS nahamar göstərəcək. Nahamar LPS-li bakteriyaların adətən membrane divarından hidrofobik antibiotiklərə keçidi vardır ki, elə bu vaxtdan nahamar LPS daha hidrofobikdirlər. O antigen bakterial hüceyrənin xarici səthində təhlükəyə məruz qalır və məntiqi nəticə olaraq antikor kütləsi ilə tanınması üçün bir hədəf deyil.
Nüvə
Nüvə mühiti həmişə lipid A-ya birbaşa  hücum edən oliqosaxarid komponentindən və  əsasən heptose və 3-deoxy-D-mannooctulosonic turşusu kimi şəkərdən (həmçinin KDO, keto-deoxyoctulosonate kimi tanınan ) ibarətdir. Bir çox bakteriya ların LPS nüvəsi həmçinin fosfat, amin turşuları, və etanolamin substansiyaları kimi qeyri-karbohidrogen komponentlərindən ibarətdir.
Lipid A
Lipid A normal şəraitdə yağ turşuları ilə əhatələnmiş fosforlu qlukosamin disaxariddir. Bu hidrofob yağ turşusu zəncirləri LPS bakterial membrana daxil edir və LPS layihələri hüceyrə səthinə əsaslanır. Lipid A mühiti qram-mənfi bakteriyaların toksikliyinə görə məsuliyyət daşıyır. Bakterial hüceyrələr immun sistemində olan zaman, membran olan lipid A fraqmentləri od, ishal və mümkün məhvedici endotoksik şokdan (həmçinin septik şok) azad olur. Lipid A parçası LPS-in mühafizə komponentidir.
Lipooliqosaxaridlər
Lipooliqosaxaridlər (LOS) belə Neisseria spp və Haemophilus spp kimi gram mənfi bakteriyaların bəzi növlərinin xarici membranında aşkar olunan qlikolipidlərdir. Termin bakterial LPS aşağı molekulyar çəki forması ilə sinonimidir. LOS qram mənfi zərflərin xarici membran bütövlüyü və funksionallığının mərkəzi rolunu oynayır. LOS müəyyən bakterial infeksiyalar patogenezinin mühüm rolunu oynayır, cünki onlar immunostimulatorlar və immunomodulatorlar kimi hərəkət edə bilir.
Bundan əlavə, LOS molekulları bəzi bakterial növlərin immun müdafiə qabiliyyəti üçün yardım, molekulyar mimika və antigenik müxtəlifliyi keçirmək üçün məsuliyyət daşıyırlar və beləliklə bu bakterial növlərin xəstəlik törətməsinə köməklik edirlər. Kimyəvi olaraq lipooliqosaxaridlər O-antigenlərin çatışmazlığı və yalnız bir lipid A-özüllü xarici membran-lövbər parça və oliqosaxarid əsasdır. Neisseria meningitidis halında lipid A molekulunun bir hissəsi simmetrik quruluşa malikdir və daxili nüvə 3-deoxy-D-Manno-2-octulosonic turşusu (KDO) və heptose (Hep) siniflərindən ibarətdir. Xarici nüvə oligqosaxarid zəncir bakterial gərginlikdən asılı olaraq dəyişir.
Lipooliqosaxarid termini bakterial lipopolisaxaridlərin aşağı molekulyar çəki şəklində istinad üçün istifadə olunan iki forması kimi təsnif edilə bilər: yüksək molekulyar çəki (Mr və ya kobud) forması yüksək molekulyar çəkiyə malikdir, O-zəncir poliaxaridini təkrarlayır, aşağı molekuyar  çəki forması zamanı O-zəncirinin çatışmamazlığı bu yerdə  qısa oliqosaxaridə malik olur.
LPS dəyişikliklər
LPS-in yaradılması xüsusi şəkər strukturunu təqdim etmək üçün dəyişdirilə bilər. O həmçinin digər bir LPS və ya qlikosiltranferlər (LPS toksinlerin mane imkan verir) tərəfindən qəbul edilə bilər, hansi ki onlar müxtəlif  şəkərləri adlandırmaq üçün o şəkər strukturları kimi istifadə oluna bilər. Bu yaxınlarda nümayiş etdirildi ki, bağırsaqdakı xüsusi ferment (qələvi fosfataza) LPS-i LPS karbohidratlarında tapılan iki fosfat qruplarının aradan qaldırılması ilə zərərsizləşdirir. Bu kütlə qram - mənfi bakteriyaların adətən kiçik bağırsaqda aşkar olunan potensial zəhərli təsirini idarə etmək üçün bir adaptiv mexanizm kimi fəaliyyət göstərə bilər.
İmmun cavab
LPS-in hərəkəti prototip endotoksin kimi CD14/TLR4/MD2 reseptor kompleksini bir çox hüceyrə növləridə bağlayır, ancaq xüsusilə monositlər, dentritik hüceyrələr, makrofaqlar və B hüceyrələr hansı ki,  onlar pro-iltihab sitokinlərin, azot oksidi və eikosanoidlərin ifraz olunmasına köməklik göstərir. LPS-lər eyni zamanda ekzogen pirogendir (xarici oyanma-induksiya maddələri). Mühüm əhəmiyyət kəsb edən qram-mənfi bakteriyalar, bu molekulları yeni antimikrob agentləri üçün hədəflərə çevirir. Bəzi tədqiqatçılar bütün lipopolisaxaridlərin sianobakteriya üçün əsas zəhərli təsiri barədə ümumiləşdirilmiş hesabat vermişlər.
LPS funksiyası bir çox transkripsiya amillərinin fəaliyyətində eksperimental tədqiqat rolunu oynamışdır. LPS həmçinin septik şokda vasitəçilərin bir çox növlərini istehsal edir. İnsanlar LPS qarşı digər heyvanlara nisbətən daha çox həssasdır (məsələn, siçan). İnsanlarda şokun dozası 1 µg/kg, lakin siçan min dəfə çox dozaya qədər dözə bilir. Bu iki növ arasında təbii antikor dövriyyə səviyyəsində fərqlər ola bilər. Deyilənlər göstərir ki, LPS CD4 T- hüceyrələrinin yayılmasının IL-10 – tabeli dayanmasına səbəb olur və monositlərdə tənzimləyici PD-1 səviyyəsi funksiyası PD-1-dən PD-L-ə qədər monositlər tərəfindən bağlanmadan sonra IL-10 məhsulu üstünlük təşkil edir.
Endotoksinlər patogen qram-mənfi bakteriyalı infeksiyaların dramatik klinik təzahürləri üçün böyük hissədir, belə infeksiyalara Neisseria meningitidis, meningococcemia, Waterhouse-Frideriksen sindromu və meningit aiddir. Bruce Beutler TLR4-ün LPS reseptor olduğunu sübut etməklə 2011-ci ildə Psixologiya və Tibb sahəsində Nobel mükafatına sahib oldu.
Başqa misal olaraq, patogen Neisseria spp olan oligosaxaridin son trisaxarid hissəsidir (lactotriaose). LOS həmçinin insan hüceyrələrinin laktoneoseriyalarının qlikoşipinqolipidlərində tapılır. B və C qruplarının bir çox meninqokokiləri qonokokkidən çox yaxşıdır, onlar bu trisaxaridin öz LOS strukturunun bir hissəsi kimi göstərirlər. Bu insan hüceyrəsinin olması bundan başqa immun sistemindən bir “kamuflyaj” kimi hərəkət edərək, müəyyən insan leykosit antigen (HLA) HLA-B35 kimi genotipləri ilə zəhərləndiyində immun davamlılığının ləğvində rol oynaya bilər.
İmmun cavabının dəyişkənlik təsiri
thumbnail|right|300px|LPS fitri immun sistemtanımanın Toll-kimi reseptorları və immun cavabının cəhətləri.
O-antigenlər (xarici karbohidratlar) LPS molekulunun antigenik xüsusiyyətə malik ən dəyişkən hissəsdir. Əksinə, lipid A ən güclü mühafizə hissəsidir. Lakin, lipid A-nın tərkibi dəyişkəndir. Bu dəyişikliklərin bəziləri bu LPS-in antaqonist xassələrini yaya bilər. Məsələn Rodobakter sphaeroides diphosphoryl lipid A-sı (RsDPLA) insan hüceyrələrində LPS-in güclü rəqibidir, lakin dağsiçanı və atların hüceyrələrində bir mübarizə vasitəsidir. Fərziyyə olunur ki, konusvari Lipid A (məsələn, E. koli) çox agonistikdirlər, daha az Porfiromonas gingivalis kimi konusvari Lipid A müxtəlif siqnallar verə bilər (TLR2 əvəzinə TLR4) və Rodobakter sphaeroides kimi silindrik lipid A TLRs-ə qarşı antaqonistdir.
LPS gen qrupları müxtəlif növlərin, yarımnövlərin, bitki və heyvanların bakterial pathogen növləri arasında çox dəyişkəndir. Normal insan qan mayesi anti-LOS bakterisiddən ibarətdir ki, onlar bakteriosid və dözümlüdür, onların infeksiyaya səbəb olan növləri ilə müqayisədə normal maye öz spesifikliyi ilə fərqlənən anti-LOS-a malik olurlar.
Bu fərqlər əsasən LOS molekulunun oliqosaxarid hissəsinin tərkibində LOS molekul quruluşuna aid edilə bilər. Neisseria gonorrhoeae-də LOS molekulların antigenic səbəbiylə qabiliyyəti infeksiya zamanı dəyişə bilər ki, bu bakteriyalar LOS bir çox növü üçün faza dəyişkənliyi kimi tanınan xarakterik sintez kimi təqdim olunur. Bundan əlavə, Neisseria gonorrhoeae, habelə Neisseria meningitidis və Haemophilus influenza vitroda öz LOS şəklini dəyişir, məsələn sialilation olmadan (sialik turşusu qalıqları ilə modifikasiyası) və nəticədə onların müqavimətini artırmaq üçün öldürülmək və ya fəaliyyətini zəiflətmək  və ya bakterisid antikor təsirdən yayınmaq lazımdır.
Sialilation həmçinin immunitet sistemi hüceyrələrinə, habelə aşağı oksidləşdirici partlayışa mane olan neytrofillərə əlavə və faqositoz kömək edə bilər. Mal-qarada rast gəlinən patogen Haemophilus somnus həmçinin LOS mərhələsi dəyişikliyini göstərir, xarakterik olaraq iribuynuzluların immun müdafiəsində yayınmadan kömək edə bilər. Bu müşahidələr göstərir ki, bakterial yerüstü molekulların dəyişiklikləri LOS patogen kimi humoral (antikor və vasitəçiliyi tamamlayır) və hüceyrə- vasitəçiliyi (məsələn, neytrofillərin tərəfindən məhv edilməsi) ilə immun müdafiəyə kömək edə bilər.
Nailə
Nailə — Azərbaycan adı.
Mauthauzen həbs düşərgəsi
Mathauzen həbs düşərgəsi - Üçüncü Reyx tərəfindən İkinci dünya müharibəsi dövründə Avstriyada yaradılmış Nasist həbs düşərgəsi.
Rəfiyə Sultan (II Əbdülhəmidin qızı)
Həyatı
Rəfiyə Sultan 15 iyun 1891-ci ildə Ulduz sarayında dünyaya gəldi. Atası Sultan Əbdülhəmid, anası isə onun abxaz əsilli xanımı Sazkar xanımdır. Digər bacı və qardaşları kimi Ulduz sarayında mükəmməl təhsil aldı. Atasının səltənətinin son illərində müşir Əhməd Əyyub Paşanın oğlu Əli Fuad bəylə (d. 1887 — ö. 1953) nişanlandı. Ancaq 1909-cu ildə atasının taxtdan endirilməsinin ardından ailəsiylə birlikdə Salonikiyə sürgünə göndərildi.
Sürgündə bir il qaldıqdan sonra atası Sultan Əbdülhəmid onu, bacıları Ayşə Sultan və Şadiyə Sultanla birlikdə İstanbula göndərdi və qardaşı Sultan Rəşaddan onları evləndirməsini xahiş etdi. Bu xahişin ardından əmisi Sultan Rəşad tərəfindən 3 sentyabr 1910-cu ildə baş tutan mərasimlə Əli Fuad bəylə evləndirildi və cütlüyün bu nikahdan 2 övladı dünyaya gəldi.
Daha sonra qızının məzarına daha yaxın olma məqsədilə ailə Beyrut şəhərində yaşamağa qərar verdi. Qızının vəfatından 4 il sonra Rəfiyə Sultan Beyrutda vəfat etdi və cənazəsi Dəməşqə daşınaraq Süleymaniyyə təkyəsinin qəbiristanlığında qızının yanına dəfn edildi.
NGC 2987
NGC 2987, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Sekstant bürcü istiqamətində yerləşir. Sab tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Aydın Əhmədli
Aydın Mustafa oğlu Əhmədli — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Aydın Əhmədli 2002-ci il martın 12-dəŞəki rayonunun Orta Zəyzid kəndində anadan olub. 2008–2017-ci illərdə Orta Zəyzid kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Vətən müharibəsinə qədər Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin "N" saylı hərbi hissəsində xidmət edirdi.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Aydın Əhmədli 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Aydın Əhmədli oktyabrın 9-da Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Zaqatala rayonunun Qandax kəndində torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Aydın Əhmədli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Aydın Əhmədli ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Ebenzee həbs düşərgəsi
thumb|açılmış məhbuslar 1945 thumb|Ebenzee həbs düşərgəsi thumb Ebense həbs düşərgəsi - Üçüncü Reyx tərəfindən İkinci dünya müharibəsi dövründə Avstriyada yaradılmış Nasist həbs düşərgəsi.
Avstraliya–Qazaxıstan münasibətləri
Avstraliya–Qazaxıstan münasibətləri ― Avstraliya ilə Qazaxıstan arasındakı xarici əlaqələr. İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 22 iyun 1992-ci ildə qurulmuşdur. Avstraliya Qazaxıstana diplomatik nümayəndəsini Rusiyanın paytaxtı şəhəri Moskvada yerləşən səfirlik vasitəsi ilə təqdim edir. Qazaxıstan Avstraliyaya diplomatik nümayəndəsini Sinqapurdaki səfirlik vasitəsi ilə təqdim edir və Sidney şəhərində baş konsulluğu yerləşir.
Siyasi münasibətlər
Avstraliya 1991-ci ildə Qazaxıstanın müstəqilliyini tanıyan Yeni Zelandiyadan sonra ikinci Okeaniya ölkəsidir. Qazaxıstanda Avstraliya səfirliyi 1995-ci ildə Almatı şəhərində açılsa da, büdcə məhdudiyyətləri üzündən 1999-cu ildə məcbur bağlandı. Qazaxıstanın Avstraliyadakı səfiri Sinqapurda yaşayır. 2015-ci ildə Qazaxıstan Sidney şəhərində baş konsulluq açdı.
Avstraliya ilə Qazaxıstan arasında bir sıra yüksək səviyyəli səfərlər baş tutmuşdur. Qazaxıstanın keçmiş baş naziri Sergey Tereşenko 1993-cü ildə Avstraliyanı ziyarət etmişdir. Avstraliya general-qubernatoru Bill Heyden 1994-cü ildə Qazaxıstana səfər etmişdir, Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev isə 1996-cı ildə Avstraliyanı ziyarət etdi.
İqtisadi münasibətlər
Qazaxıstan Mərkəzi Asiyada Avstraliyanın aparıcı ticarət tərəfdaşıdır. Hər iki ölkə iqtisadi və ticarət əməkdaşlığı haqqında müqavilə imzaladı, 2 iyun 2004-cü ildə isə o, təsdiq olundu. İki ölkə arasındakı ticarət əlaqələri cüzidir.
Baradla mağarası
Baradla mağarası — Macarıstanın ən uzun və tədqiq edilmiş mağaralarından biri. Aqqtelek karstının bir hissəsi olub uzunluğu 25,5 km-dən çoxdur və 5.3 km uzunluğundakı Domika mağarası ilə birlikdə Baradla-Domika mağara sistemini əmələ gətirir. Mağara stalaktitləri ilə məşhurdur.
Haqqında
Mağara sisteminin təbii girişi Aqqtelek kəndində — kəndin kənarına tərəf baxan ağ yarğanın ayağında yerləşir. Onun buğumlu və əyri-üyrü əsas kanalı daş tunel və bir neçə nəhəng mağara ilə birlikdə 10 m genişliyində və 7–8 m hündürlüyündədir. Əsas qolu bir neçə qısa və uzun qollarla əlaqələnir. Mağaranın əsas hissəsində misilsiz mənzərə yaradan, müxtəlif rəngli və ölçülü stalaktitlər yerləşir. Mağarada yerləşən yeraltı çay isə daşqınlar vasitəsilə qidalanır. Mağaraya olan təbii girişlər qədim zamanlarda açılmışdır və burada Neolitik dövrün izləri tapılmışdır.
Tarixi
Mağara haqqında ilk qeydlər 1549-cu ilə aiddir. Mağaranı ilk dəfə 1794-cü ildə Cozef Sartori öyrənmişdir. 1825-ci ilə qədər yalnız 1,8 km-lik hissəsi öyrənilmişdir. Bu hissə ilk dəfə 1802-ci tədqiq edilmiş və mağaranın ilk xəritəsi tərtib edilmişdir. 1825-ci ildə mühəndis İmre Vass mağaranı əsas kanal boyunca 5 km daha öyrənmiş, dəqiq və izahlı xəritə düzəltmişdir. Onun bu işi 1831-ci ildə macar və alman dillərində nəşr olunmuşdur.
Mağarada turist gəzintilərini asanlaşdırmaq üçün ilk addımlar 1806-cı ildə atılmışdır. 1890-cı illərdə Qırmızı göl çıxışları qurulmuşdur və mağaranın növbəti dəfə öyrənilməsi 1927-28-ci illərdə baş tutmuşdur.
Batuhan Karacakaya
Batuhan Karacakaya — Türkiyə TV serial aktyoru.
İlk layihəsinə Beşinci Ölçü serialı ilə başladı və bu serialda qonaq aktyor kimi göründü. O, sosial şəbəkədə Bülent Ziyagil kimi tanınır. 2008–2010-cu illər arasında Aşk-ı Memnu serialında "Bülənt Ziyagil" rolunu oynayıb. Daha sonra Çarəsiz Evdarlar serialında "Mert" obrazını canlandırıb. Diriliş Ərtoğrul serialında "Dündar bəy" obrazını canlandırıb.
2021-ci ildə Acun Ilıcalı Survivor Məşhurlar-Könüllülər yarışmasına qatıldı və məşhurlar komandasında iştirak etdi və yarışmada 7-ci oldu.
2022-ci ildə yenidən Survivor 2022: All Star yarışmasına qatıldı və yarışmağa davam edir. 29 iyun 2022 tarixində Yarım Finalda 3-cü olmuşdur.
2023-cü ildə hərbi xidmətdə olmuşdur.
I Maksimilian (Müqəddəs Roma imperatoru)
Habsburqlu I Maksimilian — Müqəddəs Roma İmperatoru. 1493-cü ildən ölümünə qədər hakimiyyətdə olmuş, müharibələr və nikah diplomatiyası nəticəsində Habsburq sülaləsinin nüfuzunu xeyli artırmışdır.
Endotoksin
200px|thumb|right|Lipopolisakkaritin quruluşu
I Maksimilian (Müqəddəs Roma imperatoru)
İlk illəri
left|thumb|I Maksimilianın dəbilqəsi Maksimilian Müqəddəs Roma imperatoru III Fridrixlə (1415–1493) portuqaliyalı Eleanorenin oğludur. Atası 1440-cı ildə Alman kralı, 1452-ci ildə Müqəddəs Roma İmperatoru olmuşdur. Bundan əlavə Avstriya hersoqu olan atası oğlunun təhsilinə xüsusi əhəmiyyət verirdi. Maksimilian 1477-ci ildə Burqundiya hersoqu Pis Karlın yeganə qızı Burqundiyalı Merrylə evlənərək, 1477-ci ildə, Nansi döyüşündə Fransa kralı XI Lüdovikə (1423–1483) məğlub olaraq, öldürülən qayınının ardından Burqundiya hersoqu oldu. Həyat yoldaşından, sonradan imperator olan V Karlın atası olan Yaraşıqlı Flipp, Avstriyalı Marqaret və kiçik yaşda ölən Frans adlı 3 uşağı olan Maksimilian, yoldaşının 1482-ci ildə ölməsindən sonra Burqundiya hersoqu ünvanını itirdi. Ancaq vaxtı ilə qayınatası Pis Karlın ələ keçirdiyi Burqundiya Flandriyasını qorumağı bacardı. Atası III Fridrix tərəfindən vəkil elan edildi və atası ölənə qədər bu ünvanını qorudu. 16 fevral 1486-cı ildə Roma kralı (Rex Romanorum) elan edilən Maksimilian, Flandriyanı oğlu Flippə verdi. Atasının 19 avqust, 1493-cü ildə ölməsindən sonra Müqəddəs Roma imperatoru elan edilən Maksimilian, eyni ildə Fransa ilə imzaladığı müqavilə ilə Flandriyanın özünə aid olduğunu fransızlara qəbul etdirdi.
Endotoksin
Endotoksin - Çoxalma və parçalanma zamanı mikroorqanizmlər bir sıra məhsullar əmələ gətirirlər ki, bunlara mikrob ifrazatı deyilir. Bu ifrazatlar zəhərli və zəhərsiz olmaqla iki yerə bölünür. Zəhərli ifrazat toksin adlanır. Toksinlər suda əriyir, buna görə də olduqları mühitdə sürətlə yayıla bilirlər. Olduqca qüvvətli zəhərdirlər. Maye halda qismən aktivliklərini itirirlər. Toksinlər də öz növbəsində iki qrupa bölünürlər: Ekzotoksin və endotoksinlər.
I Maksimilian (Müqəddəs Roma imperatoru)
İmperatorluq illəri
left|thumb|I Maksimilin və ailəsi: oğlu Gözəl Flipp, həyat yoldaşı Burqundiyalı Mery, nəvələri I Ferdinand və V Karl Maksimilian, imperator olmadan öncə 1491-ci ildə Breton hersoqluğunun Fransaya qalmaması üçün Breton hersoqu Fransiskin yaşayan tək uşağı və varisi olan qızı Bretanlı Anna ilə evləndi. Ancaq Fransa kralı VIII Karlın (1470–1498) etirazları və təhdidlərindən sonra Anna, Maksimiliandan ayrılaraq VIII Karlla evləndi. Beləcə Breton hersoqluğunu itirən Maksimilian, 1494-cü ildə, Milan hersoqu və VIII Karlın düşməni Lüdoviko Sforzanın qardaşı qızı Bianka Mariya Sforza ilə evləndi. İtalyan savaşlarına Fransanın düşməni olaraq qatıldı. Fransanın I İtaliya Müharibəsində (1494–1498) məğlubiyyətə uğramasından sonra İtaliya fransız işğalından azad oldu. Ancaq Maksimilin bütün diqqətini İtaliyaya yönəldiyindən İsveçrədə artan milliyətçi üsyanlara saymazyana yanaşdı. Buna görə, 1499-cu ildə I Maksimilianın qüvvələrinə qarşı zəfər qazanaraq, İsveçrənin Müqəddəs Roma İmperiyasından ayrı hesab edilməsinə nail oldular. Sonralar Maksimilian İsveçrəni yenidən imperiyaya qatmaq istəsə də, bacarmadı.
Endotoksin
Ekzotoksinlər mikroorqanizmlər tərəfindən xaricə ifraz olunur və əsasən qram-müsbət bakteriyalar tərəfindən yaradılır. İki növü var: toksoforlar-toksin təbiətli, haptoforlar-antigen təbiətli. Bu iki qrupdan biri məhv edildikdə digəri fəaliyyət qazanır. Məsələn, formaldehidin və ya istinin təsirindən toksofor qrup məhv olur, sadəcə haptofor qrupu sabit qalır. Bu cür toksinə anatoksin deyilir.
I Maksimilian (Müqəddəs Roma imperatoru)
İmperatorluq illəri
1500-cü illərin başlanğıcında, Avropada vəziyyət belə idi; Fransa kralı VIII Karlın ölümündən sonra yerinə keçən XI Lüdovik dövründə yenidən güclənmiş, İtaliyadakı müharibələr yenidən başlamış (II İtaliya Müharibələri), Ludoviko Sforza Milana girən fransızların tələbi ilə hersoqluqdan imtina etmiş, Venesiya Respublikası və Osmanlı imperiyası savaşmaqda (1499–1503), İspaniya Xristafor Kolumbun kəşf etdiyi Amerikaya kəşf səyahətləri etməkdə və Almaniyada çəkişmələr baş verməkdə idi. Maksimilian gedərək artan fransız təhdidinə qarşı 1490-cı illərdə İspaniya kralı II Ferdinand və kraliçası Kastilyalı İzabelın qızları Xuana ilə öz oğlu Yaraşıqlı Flippi evləndirmişdi, bu evlilikdən sonralar Müqəddəs Roma imperatoru olacaq və İspaniya kralı olacaq V Karl ilə Müqəddəs Roma imperatoru I Ferdinand doğuldu. Digər yandan artan Osmanlı təhlükəsini hiss edən imperator, buna qarşılıq Macarıstan və Bohemiya kralı Vladislasla (1456–1516) yaxşı münasibətlər qurmuş və evlilik yolları ilə münasibətlərini artırmışddı. Bu evliliklər sonralar imperatorun köməyinə yetəcəkdi.
Fransa kralı XII Lüdovik II İtaliya Müharibələri (1499–1502) başladıqdan qısa müddət sonra Fransa İtaliyanın böyük bir hissəsini işğal etmişdi. Buna görə Fransanın gücündən çəkinən bəzi dövlətlər Maksimilianın rəhbərliyində "Xalqın Xoşbəxtliyi Üçün Birlik" adlı ittifaq qurdular. Lüdovik, İttifaqa qarşı uzun savaşlardan sonra 1508-ci ildə onları məğlub edə bildi. Ancaq İtaliya Müharibələri getdikcə şiddətlənməyə başladı, bu dövrdə Maksimilianın oğlu və İspaniya kralı II Ferdinandın varisi Dəli Xuananın əri Yaraşıqlı Flipp, qayınatasını onun xeyrinə taxtdan əl çəkməyə məcbur edərək, I Flipp adı ilə İspaniya kralı oldu. Flippin 1506-cı ildə ölməsindən sonra Ferdinand taxtı yenidən ələ keçirdi, I Maksimilianla onun nəvəsi olan Carlosu (V Karl) özünün varisi elan etdi. Beləliklə də, V Karl 1516-cı ildə İspaniya, 1519-cu ildə isə Alman və Avstriya taxtına çıxdı. thumb|I Maksimilianın taxta çıxması. (Liber Missarium: Avstriyalı Marqaretin qalereyası) "Xalqın Xoşbəxtliyi Üçün Birlik" kral XII Lüdovik tərəfindən məğlub edildikdən sonra, Maksimilian Lüdoviklə barışıq imzaladı, lakin III İtaliyan müharibəsində Fransaya qarşı savaşan dövlətlərə yardım etdi.
Endotoksin
Bunun da əsas səbəbi LPS-in ilk kəşf edilən endotoksin olmasıdır. 1800-cü illərdə bakteriyaların olduqları mühitə toksin ifraz etmələri artıq məlum idi. Sonrakı araşdırmalar bu endotoksin effektinin əslində LPS-dən qaynaqlandığını göstərir.Və bu endotoksin termini qram-mənfi bakteriyaların öz hissələrinin də toksikoza yol aça bilmə kəşfinə dayanır. LPS-dən başqa,digər endotoksinlər də məlumdur. Məsələn, Bacillus thuringiensis`də tapılan delta endotoksin bakteriyanın içindəki endosporun ətrafında kristal cisimciklər əmələ gətirir. Bunlar bəzi böcək sürfələri üçün zəhərli olsalar da, insanlar üçün heç bir zəhərli təsiri yoxdur. Çünki onların fəaliyyətə başlaması üçün lazım olan fermentlər insanda yoxdur.
I Maksimilian (Müqəddəs Roma imperatoru)
İmperatorluq illəri
31 oktyabr, 1517-ci ildə, alman rahib Martin Lüter, Vittenburqda "95 tezis"ini qala-kilisənin qapısına asaraq, Katolik keşişləri tanımadığını elan etdi və beləcə Reformist Hərəkat başladı. Qısa müddətdə Almaniyaya yayılan hərəkat, Papa X. Leonun hiddətlənməsinə səbəb oldu. Martin Lüter Saksoniya hersoqu III Fridrixin qorumasına girdi və Papanın göndərdiyi aforoz kağızını yandırdı. Maksimilian əvvəldə reformist hərəkatı önəmsəməsə də, Papanın təzyiqi və hərəkatın təhlükəli bir şəkildə yayyılmasını nəzərə alıb, Martin Lüteri dönük elan etdi. Əslində Lüterin səbəb olduğu hərəkatı önəmsəməyən Maksimilian, Lüterin qurduğu Protestant kilsəsinin imperiyaya və Papaya vuracağı ziyanı tam görəcək qədər yaşamadı, lakin öldüyü zaman Protestantlığı əngəlləməməklə etdiyi səhvin böyüklüyünü görürdü.
Ölümü
Maksimilian, 12 yanvar, 1519-cu ildə Avstriyada 59 yaşında öldü. İnnsbruckdə dəfn edilən Maksimilianın yerinə 1516-cı ildə İspaniya kralı olan I Karlos (V Karl) keçdi. Flandriyaya isə Maksimilianın qızı Avstriyalı Marqaret hakim oldu. Avstriya isə Maksimilianın kiçik nəvəsi Ferdinandın hakimliyinə verildi. Maksimilianın ölümündən sonra İspaniya və Avstriya birləşərək böyük bir güc halına gəldi. Macaristan və Bohemiya isə 1526-cı ildə Macar kralı II Lajosun (1506–1526) Moxoc döyüşündə Osmanlı sultanı I Süleymana (1494–1556) məğlub olaraq ölməsindən sonra, Bohemiya Avstriyanın oldu, yerdə qalan digər ərazilər isə Osmanlıya verildi.
NGC 2256
NGC 2256, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Zürafə bürcü istiqamətində yerləşir. E/SB0 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Zaksenhauzen həbs düşərgəsi
thumb|200px|right|Arbeit macht frei İşləmək azadlıq gətirir thumb|200px|Məhkumlar, 19 dekabr 1938 thumb|right|200px|Zaksenhauzen həbs düşərgəsində məhkumlar tərəfindən istifadə olunan gündəlik geyim Zaksenhauzen həbs düşərgəsi — Üçüncü Reyx tərəfindən İkinci dünya müharibəsi dövründə Almaniyanın paytaxtı Berlin şəhərində yaradılmış, 1936–1945-ci illərdə fəaliyyət göstərmiş Nasist həbs düşərgəsi.
Zaksenhauzen düşərgəsi Üçüncü Reyx tərəfindən yaradılan həbs düşərgələrinin idarə mərkəzi olmuşdur. SS birləşmələrinində əsas təlim bazalarınan olan Zaksenhauzen həbs düşərgəsi digərlərinə nisbətən daim daha çox önəmə sahib olmuşdur. 1936-cı ildə yaradılan düşərgədə, müxətlif növ kabinalar və işgəncə otaqları vardı burada İndustie Zentrum adlanan və yalnız xüsusi həkimlərin bıraxıldığı əməliyyat mərkəzləri vardı. Burada məhbuslar üzərində müəyyən təcrübələr aparılır, onların işgəncələrə hansı şəkildə dözümlü olmaları yoxlanılırdı. Zaksenhauzendə qaz kameraları vasitəsilə minlərlə insan öldürülmüşdür.
Zaksenhauzen həbs düşərgəsinin girişində alman dilində Arbeit Macht Frei (işləmək azadlıq gətirir) cümləsi yazılmışdır. 2 may, 1945-ci ildə SSRİ ordusu tərəfindən azad edilən həbs düşərgəsində, 200 mindən çox insan saxlanılmış və onlardan 100 mini müxtəlif xəstəliklərdən vəfat etmişdir. Məhkumlar əsasən düzgün qidalanmama, vərəm və dondurucu şaxtalar səbəbindən vəfat edirdilər. Yuxarıda göstərilən səbəblərdən başqa bir çox insan İndustie Zentrum otaqlarında tibbi təcrüblələr əsnasında öldürülmüşdür.
Nasist mənbələrində Zaksenhauzen düşərgəsində saxlanılan qadınlar haqqında məlumat verilərkən, onların ümumi sayı 2 min şəklində göstərilir. Bu qadınlara Aufseherin adlanan alman qadın nəzarətçilər nəzarət edirdi. Nasist mənbələri düşərgədə saxlanılan hər 10 şəxsə bir SS zabitinin düşdüyü göstərilmişdir. Bir çox Nasist həbs düşərgəsində olduğu kimi bu düşərgədə də məhkumların saxlanılma şəraiti insanlıq normallarından aşağı olmuşdur. Məhkumların təbii ehtiyaclarının ödənilməsinə şərait yaradılmır, 120 məhkuma bir tuael ayrılır, yeməklər vaxtı-vaxtında verilmir, məhkumlar səbəb gösərilmədən döyülür və təhqir olunurdular. Müqavimət göstərənlər isə düşərgənin girişində asılaraq edam olunur və günlərlə burada saxlanılırdı. Bununla digər məhkumlara müqavimətinin mənasız olduğu fikri aşılanırdı.
Üçüncü Reyx 1936-cı ildə Münhen Olimpiadasını keçirən zaman Estervegan həbs düşərgəsindən gətirilən 50 nəfər məhkum tərəfindən Nasist Almaniyasının ilk həbs düşərgəsi inşa olunmağa başlandı. Zaksenhauzen düşərgəsi haqqında Adolf Hitler tam muasir ifadəsini işlətmişdir. Düşərgədə açıldığı ilk gündən etibarən yalnız Homosekusallar və siyasi məhbuslar saxlanılırdı. 1938-ci ilin noyabr ayında baş vermiş Kristal Gecə poqromundan sonra düşərgəyə minlərlə yəhudi məhbus gətirilmişdir. İkinci dünya müharibəsinin başlanmasından az əvvəl 1939-cu ilin sentyabr ayının ortalarında, Alman polisi Berlin şəhərində yaşayan 900 nəfər yəhudini xüsusi əməliyyatla həbs edərək, Zaksenhauzenə gətirmişdir. Gətirilən məhbusların çoxu açlıq və baxımsızlığ səbəbindən bir neçə aydan sonra ölmüşdülər. 1940-cı ildə Almanlar tərəfindən işğal olunan Polşadan minlərlə şəxs dəmiremalı sahəsidə çalışdırılmaq ücün Zaksenhauzen həbs düşərgəsinə gətirilmişdir.
4 aprel, 1941-ci ildə Eyxberq Ruhi Xəstəxanasının baş həkimi olan Fredrix Mannak adlı SS həkimi, 14f13 kod adından istifadə edərək, Zaksenhauzen həbs düşərgəsində saxlanılan məhkumların üzərində bəzi tibbi təcrüblər aparmışdır. Aparılan təcrüblərdə xəstələrin müxətlif əlavələrə neçə təsir göstərdiyi araşdırılırdı. Tibbi təcrübə ücün yaramayan bəzi xəstə məhkumlar isə Alman zabitləri tərəfindən Zaksenhauzen həbs düşərgəsinin qaz kamerlalarına aparılmış və orada öldürülmüşdür.
1941-ci ilin avqust ayında SSRİ ordusunun əsir düşmüş 18 minlik əsgəri Zaksenhauzen həbs düşərgəsinə göndərilmişdir. Əsirlərin düşərgəyə çatmasından bir həftə sonra 13 min əsri güllələnərək öldürülmüşdür. 1944-cü ilin avqust ayında Varşavada başlanan üsyanın nəticəsində almanlar 3.500 nəfər Zaksenhauzen düşərgəsindən olmaqla, ümumilikdə 65 min nəfər polyakı müxtəlif həbs düşərgələrinə göndərmişdilər.
Müttəfiqlərin Almaniyaya doğru yaxınlaşması Zaksenhauzen həbs düşərgəsində vəziyyəti dəyişdirmişdir. Artıq məhbuslara yemək verilmir və digər ehtiyaclarını ödəmək üçün heç bir şərait yaradılmırdı. Məhbuslar arasında ölüm yürüşü adlanan bu dövr təxminən 2 ay çəkmişdir. Bu dövr ərzində gücsüz və xəstə olan məhkumların böyük bir qismi ölmüşdür. Zaksenhauzen həbs düşərgəsində saxlanılan və sağ qalmağı bacaran məhbuslar SSRİ ordusu tərəfindən 2 may, 1945-ci ildə Sakhvern kəndi yaxınlığında azad edilmişdir.
Beynəlxalq Elmlər Akademiyaları Assosiasiyası
Beynəlxalq Elmlər Akademiyaları Assosiasiyası (BEAA) — 1993-cü ildə MDB ölkələri və Vyetnam elmlər akademiyalarının ən vacib elmi problemlərin çoxtərəfli əsasda həlli, tarixən inkişaf etmiş əlaqələrin qorunub saxlanılması və alimlər arasında əlaqələrin inkişaf etdirilməsi səylərini birləşdirmək məqsədi ilə yaradılan beynəlxalq bir qeyri-hökumət təşkilatıdır. BEAA-dakı elmlər akademiyalarının hər biri müstəqildir. BEAA qərarları elmlər akademiyaları üçün tövsiyə olunur. Assosiasiyanın qərargahı Kiyev şəhərində yerləşir.
Beynəlxalq Akademiyalar Birliyi (BEA) və ya 1899-cu ildə qurulan Beynəlxalq Akademiyalar Birliyi (Association Internationale des Academies) ilə qarışdırmaq olmaz.
Tarixi
1991-ci ilin oktyabr-dekabr ayları ərzində Kiyevdə Akademiyanın yaradılması üzrə işçi qruplarının üç iclası keçirildi. 1992 və 1993-cü illərdə Akademiyanın yaradılması ilə bağlı daha 2 iclas keçirildi.
Brodniklər
Brodniklər (bordniklər, prodniklər) — XII–XIII əsrlərdə rus knyazlıqları ilə həmsərhəd olan ərazilərdə yaşayan, Azov dənizi, aşağı Don və Dnestr sahillərinin slavyan əhalisi. Bir versiyaya görə, "brodniki" adı "бродить", yəni sərsərilik mənasını verən slavyan sözündən gəlir.
Bu yerlərdə yaşayan ostqotlar və alanlar brodniklərin tərkibinə daxil olmaları ehtimal edilir. Bizanslı Nikita Akominat 1190-cı ildə öz əsərində brodniklərin tavroskiflərin bir qolu olduğunu müdafiə edirdi. Başqa bir versiyaya görə, sərgərdanlar slavyan-roman mənşəli idi.
Brodniklər gələcək Moldova knyazlığının ərazisində məskunlaşan valaxların cənub qonşuları idi. Brodniklər Bucakın şimal-qərb hissəsində, müasir Rumıniyanın Vrança və Qalats judetslərinin cənub hissəsində yaşayırdılar. Onların, həmçinin, Dnestr və Dnepr arasındakı sahildə yaşadıqları güman edilir.
Tricholepis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Təlxab (Qoşaçay)
Təlxab - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 465 nəfər yaşayır (105 ailə).
Qross-Rozen həbs düşərgəsi
Qross-Rosen həbs düşərgəsi (Konzentrationslager Groß-Rosen) - Üçüncü Reyx tərəfindən İkinci dünya müharibəsi dövründə Polşada yaradılmış Nasist həbs düşərgəsi.
Mahir Kərimov
Mahir Nurəddin oğlu Kərimov (d. 1974, Gədəbəy rayonu — ö. 11 avqust 1992) — Azərbaycanlı şəhid.
Həyatı
Kərimov Mahir Nurəddin oğlu 1974-cü ildə Gədəbəy rayonunun Qarıkənd kəndində anadan olub. O, 1989-cu ildə Qarıkənd məktəbini, 1991-ci iidə Gərgər kənd orta məktəbini bitirib. 1992-ci ildə hərbi xidmətə çağırılıb. Vətənimizin bütövlüyü uğrunda gedən mübarizədə 171 saylı hərbi hissənin tərkibində işğalçı erməni ordusuna qarşı aparılan bir neçə ağır döyüşlərdə mərdliklə vuruşub. Vətən sevgisi Mahiri həmişə irəli düşmən üzərində qələbəyə aparırdı. 1992-ci il avqustun 11-də Azərbaycan Respublikasınm ərazi bütövlüyü uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur.
Windows Explorer
Windows Explorer (Bələdçi proqram) — Windows sisteminin standart proqramları siyahısına daxil olan köməkçi proqram. Bu proqram vasitəsi ilə kompüterdə saxlanılan bütün qovluq və fayllara baxmaq, yerlərini və adlarını dəyişmək, silmək mümkündür.
Windows Explorer proqramının tətbiqi qurğular və fayllarla aparılan əməliyyatları sadələşdirir və əyani edir.
Fəxrəddin Dadaşov
Fəxrəddin Əlisahib oğlu Dadaşov — musiqiçi, kamança ifaçısı, professor, dosent (2007), Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2005).
Həyatı
F.Dadaşov 1963-cü ildə 2 nömrəli uşaq musiqi məktəbini bitirdikdən sonra, Bülbül adına orta-ixtisas musiqi məktəbinə daxil olub və 1972-ci ildə həmin sənət ocağını bitirmişdir.
O, 1977-ci ildə Ü.Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını kamança ixtisası üzrə bitirmişdir.
1966-cı ildən indiyədək Azərbaycan Televiziya və Radiosunun Ə.Bakıxanov adına Xalq Çalğı Alətləri Ansamblında konsertmeyster vəzifəsində çalışır.
Dünyanın bir neçə ölkəsində, o cümlədən Hollandiya, Fransada, Almaniyada, İtaliyada və Kanadada kompakt diskləri çıxıb.
1988 və 1998-ci illərdə Fransada keçirilən Beynəlxalq festivalın laureatı olmuşdur.
49 xarici ölkədə, F.Dadaşov o cümlədən Kanada, ABŞ-nin Texas ştatında, Nikaraqua, Kuba, Braziliya, Meksika, İngiltərə, Almaniya, Fransa, İsveç, İsveçrə, İtaliyada, İspaniya, Norveç, Avstriya, Tayland, Tayvan, Hindistan, Mərakeş və s. ölkələrdə konsertlər vermişdir.
C.Qaryağdıoğlu adına muğam üçlüyünün solisti, Azərbaycan Milli Konservatoriyasının dosentidir.
Malıgin boğazı
Malıgin boğazı -Şimal Buzlu okeanına daxil olan Kara dənizində yerləşir. Belı adasını Yamal yarımadasından ayırır. Boğaz dayazdır, dərinliyi 19 m təşkil edir. Sahilləri alcaqdır, qum və gil suxurları ilə örtülüdür. Sahilində Malıgin, Sedexanqensalya, Sadevanqutsalya, Şuberya (Belı adası), Qolovina, Yonba, Pendadasalya və Xelya (Yamal yarımadası) vardır. Uzunluğu 63 km, eni 9–27 km arası dəyişir. Boğaza Nyarka-Monqatayaxa, Sidyanyannqnqeboyaxa, Myanqnqevoyaxa və Yxadiyaxa çayları axır. Boğazın şimalında Paxa buxtası vardır. Qərqində Ostovoy, şərqində isə Tabnqo və Tyobsyanqo adaları vardır. Boğaz dənizçi və araşdırmaçı Stepan Qevriloviç Malıginin şərəfinə adlandırılmışdır. Ərazi Rusiya Federasiyası Yamal-Nenes muxtar diyarı ərazisinə aiddir.
Fəxrəddin Dadaşov
Həyatı
28 oktyabr 2000-ci ildə əməkdar artist, 16 sentyabr 2005-ci ildə xalq artisti fəxri adlarına layiq görülmüşdür.
Xilaskar (soyqırım)
Xilaskar — soyqırım zamanı soyqırım qurbanlarının sağ qalmasına kömək etməyə çalışan şəxs. Bir çox hallarda, bu, altruizm və/yaxud humanitarianizmdən irəli gəlir. Bu fenomenin ən yaxşı tədqiq edilmiş nümunəsi Holokost zamanı yəhudilərin xilas edilməsidir.
NGC 5160
NGC 5160, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. *2 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Gülsim Ali İlhan
Həyatı
Gülsim Əli İlhan 1993-cü ildə Bolqarıstanda anadan olub. Uşaqlığı Bolqarıstanda keçən Gülsim Ali Bolqarıstanda təşkil edilən Super Model Yarışmasına qatılıb və bu yarışmada "Ford Model" seçilibdir. İlk aktyorluq təcrübəsini 2012-ci ildə çəkilən "Son Yaz Balkanlar 1912" adlı serialda rol alıb. Aktrisa 2015-ci ildə çəkilən və TRT1 ekranlarında 4 hissəlik mini serial olaraq çəkilən "Seddülbahir: 32 Saat" adlı serialda tibb bacısı rolu ilə tamaşaçı qarşısına çıxıb. Daha sonra "Show TV" kanalında yayımlanan "Xanım kəndli" serialında "İlkgün" xarakteriylə baş rol oynamışdır.
2016-cı ildən isə "Diriliş Ərtoğrul" serialı ilə ekranlarda olan Gülsim Ali "Aslıhan" xarakterini canlandırmaqdadır.
Mavi rəqqasələr
Mavi rəqqasələr — fransız rəssamı, impressionizmin banilərindən biri sayılan Edqar Deqa tərəfindən 1897-ci ildə çəkilmiş rəsm əsəridir. Əsərin ilk sahibi fransız kolleksiyaçı Düran-Rüel, ikinci sahibi isə rusiyalı kolleksiyaçı Sergey Şukin olmuşdur. Əsər 1918-ci ildən 1948-ci ilə kimi Yeni qərb incəsənəti dövlət muzeyində saxlanılıb. 1948-ci ildən A.S.Puşkin adına Dövlət Təsviri İncəsənət Muzeyində sərgilənir.
Əsər pastel vasitəsilə 65×65 sm ölçüdə olan kağız üzərində işlənilib.
Yaranma tarixi
Əsər Edqar Deqanın yaradıcılığının son mərhələsinə aiddir, bu zaman rəssamın görmə qabiliyyəti zəifləmiş və o, böyük rəngli ləkələrlə işləməyə başlamış, şəklin səthinin dekorativ təşkilinə daha çox əhəmiyyət vermişdir. Rəqqasələr mövzusu rəssama çox yaxın idi və onun tərəfindən pastel, yağlı boya və şəkil janrında dəfələrlə təkrar olunmuşdur. Bəzi tənqidçilərin fikrincə boya ahəngdarlığının gözəlliyinə və kompozisiya həllinə görə, "Mavi rəqqasələr" əsəri həmin mövzuda Deqanın nail olduğu təcəssümün ən yaxşı nümunəsidir. Deqa bu əsəri ilə fakturanın və boya çalarlıqlarının hədsiz zənginliyinə nail olmuşdur.
Təzəkənd (Mokriyan-i Şimali)
Təzəkənd - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Qoşaçay şəhristanı, Mokriyan-i Şimali dehistanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 571 nəfər yaşayır (132 ailə).
Qotur bulağı (Şuşa)
Qotur bulağı — Şuşa rayonu ərazisində məşhur bulaqlardan və tarixi yerlərdən biri.
Ümumi məlumat
Şuşa bulaqları eyni üslubda hazırlanmış kiçik formalı memarlıq kimi şəhərin küçə və meydanlarının ansambllarını əhəmiyyətli dərəcədə tamamlayır və bəzəyir, ümumşəhər ansamblının üslub vəhdətinə gözəllik verir.
Qotur bulağı Şuşa həbsxanasından aşağıda Daşaltı çayının kənarında yerləşir. Qotur bulağı sal bir qayanı yararaq dörd metr hündürlükdən əlvan çınqıllığın içinə tökülür, gümüş cığır kimi qıvrıla-qıvrıla axıb gedən bulaqdır. Yay aylarında Şuşaya istirahətə gələn insanlar bulağın suyundan içir,yaxınlığındakı bağın tut ağacları altında zərif kaşan xalçaları salır, məxmər döşəkçələr, ipək yastıqlar, mütəkkələr düzüb istirahət edirdilər.
Tarixi
Bulağın suyu ilin 6 ayında gəlir, 6 ayında isə quruyurdu. İlin bütün fəsillərində soyuq və duru olan bulağın suyunun müalicəvi əhəmiyyəti var. Tərkibi minerallarla zəngin olan Qotur bulağın suyu bədəndəki qoturu, dəmrovu, ləkələri müxtəlif yaraları sağaldır, duzlaşmanı aradan qaldırır. Tərkibində çoxlu təbii minerallar var. Qotur xəstəliyinin dərmanı olduğuna görə ona bu ad verilib. Qoturluq xəstəliyinə tutulanlar bulaqda 2-3 dəfə çimdikdən sonra tamamilə sağalardılar.
Dəri xəstəlikləri olanlar Qotur bulaqda şəfa tapırdı. Bulağın suyu payız fəslinin əvvəllərində və qış aylarında quruyur. Bu isə təbiətin hələ təbiətin mənası hələ müəyyən edilməmiş möcüzələrindəndir.
Elşən Mansurov
Elşən Mansurov (Elşən Məmməd oğlu Mansurov; ) — Azərbaycan musiqiçisi, kamança ifaçısı, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2020).
Həyatı
Elşən Mansurov 30 dekabr 1962-ci ildə Sumqayıt  şəhərində anadan olub. Əslən Qazax rayonundandır.Konservatoriyada təhsil alıb (1985–1990). 2000-ci ildən Konservatoriyada kamança sənətinin sirlərini öyrədir. Bir müddət Alim Qasımovu müşayiət edib (1989–1997).
E.Mansurov Ü.Hacıbəyli adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını Ağacəbrayıl Abasəliyevin kamança sinfində təhsil almışdır.Təhsil aldığı illərdə Respublikada keçirilən müxtəlif müsabiqələrdə laureat olmuşdur.
1986-cı ildə Bakı şəhərində keçirilən Ü.Hacıbəyli adına I Beynəlxalq Müsabiqədə birinci yerə layiq görülmüşdür. 1986-cı ildən başlayaraq xanəndə Alim Qasımovla birlikdə çalışmışdır. O, dünyanın bir çox ölkələrində Azərbaycan muğamlarının təbliği ilə məşğul olmuşdur.
Bu ölkələrdən Amerika, Fransa, Almaniya, İngiltərə, Belçika, Hollandiya, İspaniya, Danimarka, İsveç, İsveçrə, Finlandiya, İtaliya, Braziliya, İran, Türkiyə, Mərakeş, Tunis, Rusiya və s. göstərmək olar. Dəfələrlə Moskvada keçirilən Azərbaycan Mədəniyyət Günlərində, Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə keçirilən Beynəlxalq layihələrdə, Dövlət tədbirlərində iştirak etmişdir. 2000-ci ildə uşaqlardan ibarət "Azəri" muğam qrupunu yaratmışdır. 2000-ci ildə Almaniyanın Hanover şəhərində "Expo −2000"-də çıxış etmişdir.
2002-ci ildən Hollandiyada fəaliyyət göstərən Ümumdünya "Atlas" ansamblının üzvüdür. 2004–2006-cı illərdə "Azəri" muğam qrupu ilə bir sıra Avropa dövlətlərində konsertlərlə çıxış etmiş, 2005-ci ildə xanəndə Nəzakət Teymurovanın "Xarı Bülbül" muğam qrupunun tərkibində Yaponiyanın Naqoya şəhərində "Expo-2005"-də iştirak etmişdir.
2006-cı ildən "Əbədi muğam" layihəsində yaxından iştirak edir. UNESCO-nun Şirvanşahlar sarayında (Bakı, İçərişəhər) keçirilən muğam konsertlərinin və nəzərdə tutulan Azərbaycanın rayonlarında keçiriləcək muğamın təbliği layihəsinin koordinatorudur. 2007-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti" adına layiq görülmüşdür. 30 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycanda milli musiqi təhsilinin inkişafındakı xidmətlərinə görə "Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti" fəxri adına layiq görülüb.
Yakob Boqdani
Həyatı
thumb|"Flaminqo və digər quşlar mənzərəsi" Boqdani Macarıstan krallığın şimalındaki Şaroş judetsin Eperyeş (indiki Slovakiyanın Preşov şəhəri) şəhərində anadan olmuşdur. O, 1684-cü ildə Amsterdama gəldi və 1688-ci ildə London şəhərinə köçənə qədər orada yaşayıb işləyirdi.
O, Amsterdamda Niderlandda təhsil alan macarıstanlı həkkak və tipoqraf Mikloş Totfalusi Kis ilə tanış oldu. Londonda yaşadığı dövr ərzində o, kraliça Anna Stüartın sarayında natürmort və quş rəssamı olaraq müvəffəqiyyət qazandı və onun bir neçə əsəri Kral kolleksiyasına daxil oldu. Onun baş himayədarlarından biri Malboro hersoqunun qardaşı admiral Corc Çörçill idi, onun Böyük Vindzor parkındaki məşhur aviarisini Boqdani bəzi rəsm əsərlərinin mövzusu kimi istifadə etmişdir.
Boqdani Elizabet Hemminqslə evlənmişdir və onların iki uşağı dünyaya gəlmişdir. Onlardan biri məşhur Britaniya dövlət xadimi Uilyam, digər isə rəssam Tobias Stranoverə ərə gedən Elizabet oldu. O, quş rəssamı Marmadük Kradokun yaradıcılığına təsir göstərmişdir. O, Londonun şimal rayonu Finçlidə vəfat etmişdir.