cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tamilla Ağamirova
Yaradıcılığı
1957-ci ildə Qriqor Kozintsovun "Don Kixot" filminin televiziya ekranlarına çıxması ilə Bakıdan olan gənc aktrisa Tamilla Ağamirova üçün uğur zirvəsinə gedən yol açıldı. Filmdə gözəl qrafinya Altisidora rolunu canlandıran aktrisa tezliklə geniş tamaşaçı auditoriyası qazandı və bir sıra filmlərdə baş rola dəvət edildi. Bunların sırasına "Onun böyük ürəyi" (1958, rejissor Əjdər İbrahimov) filmində Səmayə, "Əsl dost" (1959, Tofiq Tağızadə) filmində Bilqeyis, "Koroğlu" (1960, Hüseyn Seyidzadə) filmində Alagöz, "Matteo Falkone" (1960, Tofiq Tağızadə) filmində Cüzeppa, "Zəncirlənmiş adam" (1964, Kamil Rüstəmbəyov) filmində Fatma, "Yenilməz batalyon" (1965, Hüseyn Seyidzadə) filmində musiqi müəllimi obrazlarını aid etmək olar.
Ailəsi
Tamilla Ağamirovanın həyat yoldaşı Nikolay Sliçenko idi. O, SSRİ xalq artisti, "Romen" teatrının bədii rəhbəri, qaraçı mahnı və romansların dünyaca məşhur ifaçısıdır. Tamilla xanım inqilabçı Mirsüca Ağamirovun qızı olmuşdur.
31 Avqust 2021 -ci ildə həyat yoldaşı Nikolay Sliçenkonun ölümündən iki ay sonra 94 yaşında vəfat etmişdir.
Yeni fəlsəfə ensiklopediyası
Yeni fəlsəfə ensiklopediyası — postsovet Rusiyasında nəşr olunan ilk və indiyə qədər yeganə akademik fəlsəfə ensiklopediyası. 400-dən çox mütəxəssisin müəllifi olduğu şəxsiyyətlər, fəlsəfi cərəyanlar, məktəblər və təlimlər, anlayışlar və terminlər, fəlsəfi əsərlər haqqında 5 mindən çox məqalə var.
NGC 2333
NGC 2333, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əkizlər bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Məcid Xudabəxş
Məcid Xudabəxş — İranlı orta səviyyəli islahatçı siyasətçisi. 2013-1017 illərdə Ərdəbil ostanının vlaisi və 24 sentyabr 2017-dən 17 noyabr 2018-dək Şərqi Azərbaycan ostanının valisi idi.
Zeynəddin Şirvani
Zeynəddin Əburəşid oğlu Şirvani - Mənşəcə Azərbaycan türklərindən olan, XIII əsrlərdə indiki Azərbaycan ərazisində fəaliyyət göstərmiş və dünya şöhrəti qazanmış memar
Ağbulaq (Əsədabad)
Ağbulaq - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 82 nəfər yaşayır (20 ailə).
Zeynəddin Şirvani
13 əsr Azərbaycan nəqqaşı. Bakı limanında Şirvanşahların “Bayıl qəsri”Bayıl qalası iqamətgahının yaradılmasında rolu olmuşdur. Qəsrin divarında hörülmüş dördbucaqlı daş lövhə üzərindəki kitabədə “Ustad Zeynəddin Əburəşid oğlu Şirvaninin əsəridir” sözləri həkk edilmişdir. Kitabədəki “nəqqaş”, “peşəkar” ifadələrindən abidənin naxış və təsvirlərinin də ona aid olması ehtimal edilir.
Kiranlı
Kiranli — İrəvan quberniyasının Еçmiadzin qəzasında kənd adı.
Toponimi
Mənşəyi məlum olmayan türkmənşəli Kiran tayfasının adındandır. Bu tayfanın adı ilk dəfə "Kitabi Dədə Qorqud"da çəkilir. İranda İndi də Kiran tayfası yaşayır. [146, 134]. Erkən orta əsrlərdə Beyləqan yaxınlığında Kiran qalası vardı. Kiran adlı digər qala Tovuz rayonunun ərazisində idi. Bu qalanın xarabalıqları İndi Ağcaqala adı ilə məlumdur və həmin rayondakı Quşçu-Kirən və Xınna-Kirən kənd adları da bu qalanın adı ilə bağlıdır. 1727-ci ilə aid mənbədə Tovuz rayonun ərazisində Kiran kəndi çəkilmişdir. 1728-ci ilə aid mənbədə İrəvan əyalətinin Sürməli mahalında da Kirən kəndinin adı qeyd olunmuşdur. Naxçıvanda XIII əsrdə Kiran (digər adı Kilan, lakin bu Kiran adının fonetik formasıdır) məntəqəsi vardı. Bu toponim İndi Xaraba-Gilan (əsli Xaraba Kiran) və Azad Qiran adlarında qalmışdır.
Əhalisi
1919-cu ildə əhalisi qovulmuş və Türkiyədən gəlmə ermənilər yerləşdirilmişdir.
Əkərək məscidi
Əkərək məscidi — İrəvan quberniyasının Üçmüədzin qəzasında, indiki Əkərək köhnə Karbi mahalı ərazisində yerləşən məscid.
Türkmənistan Elmlər Akademiyası
Türkmənistan Elmlər Akademiyası — Türkmənistan Respublikasının ali elmi idarəsi.
Tarixi
Türkmənistan Elmlər Akademiyası 1951-ci ildə Aşqabadda SSRİ EA-nın fililalı olaraq yaradılmışdır.
Saparmurad Niyazovun vaxtında fəaliyyəti dayandırılsa da, Qurbanqulu Berdiməhəmmədov 2009-cu ildən onun fəaliyyətini tam bərpa etmişdi.
Tərkibi
Türkmənistan Elmlər Akademiyasına 26 elmi-tədqiqat institutu və bir seysmoloji xidmət, Ali Attestasiya Komissiyası, 17 ali məktəb, 2 tibbi araşdırma mərkəzi, bir kitabxana və 2 tipoqrafiya daxildir.
Maliyyələşməsi
Türkmənistan Elmlər Akademiyası dövlət tərəfində maliyyələşirdi. Lakin Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədov 2019-cu ildə Elmlər Akademiyasının maliyyələşməsinin dayandırılması barədə fərman imzalamışdır. Həmin fərman nəticəsində 26 elmi-tədqiqat institutu və bir seysmoloji xidmət maliyyələşmədən kənarda qalmışdır.
Tiflisi
Tiflisi — təxəllüs.
Süyuti ‚ət-Tiflisi‛  nisbəsi  haqqında məlumat  verərkən  yazır  ‚...Azərbaycanın  bəldələrindən  olan  Tiflisə  aid  edilir‛
Ştimle icması
Ştimle — Kosovoda icma.
Əhatə etdiyi ərazi 134 km² bərabərdir. İcmanın inzibati mərkəzi Ştimle şəhəridir. Ştimle icması 22 yaşayış məntəqəsindən ibarətdir, yaşayış məntəqəsinin orta sahəsi 6,1 km²-dır.
Gimri tuneli
thumb|Tunelin girişində lövhə Gimri tuneli — Rusiyanın ən uzun yol tunelidir.
Tunel Dağıstanda yerləşir; Buynaksk və Gimri kəndini birləşdirən tunel, İrqanay Su Elektrik Stansiyasının tikintisi üçün ən qısa və hava şəraitindən asılı olmayan nəqliyyat əlaqəsini təmin edir. Tunel həmçinin respublikanın mərkəzi dəmir yolu xətti ilə Dağıstanın 9 dağlıq bölgəsini birləşdirir. Tunelin uzunluğu 4303 m-dir. Gimri tunelinin ötürmə qabiliyyəti saatda 4 min avtomobildir. Yolun hərəkət hissəsinin eni 7 metr, hündürlüyü isə 5 metrdir.
Tikintisi
Gimri tuneli İrgqnay hidroelektrik kompleksinin inşası üçün malların daşınması məqsədi ilə inşa edilmişdir. Şimal portalından tunelin tikintisinə 31 dekabr 1979-cu ildə, cənub portalından isə 1983-cü ildə başlanmışdır.
Tikinti çətin iqlim və geoloji şəraitdə aparılmışdır; cənub portalı üçün yüklərin çoxu su nəqliyyatı ilə Çirkeysiya SES-in su anbarı və daha sonra quru yolu ilə çatdırılmışdır. Şimal portalındakı işlərə Leonid Petroviç Parasyuk nəzarət etmişdir. Tunelin qəza üzləri 1991-ci ildə tətbiq edildi; bu ildən tunel müvəqqəti istismara verildi. Əsas tunelə bağlanmazdan əvvəl, tunel boyunca hərəkət əsas şaftdan keçidlərin təchiz olunduğu ventilyasiya qurğusu vasitəsilə həyata keçirildi.
Tunelin tikintisində yarımçıq işlər aparıldığına görə, onun vəziyyəti qənaətbəxş deyildi: tonozlar lazımi şəkildə möhkəmləndirilməmiş, yeraltı sular üzə çıxmışdı. 2007-ci ilin dekabrında Gimri kəndində terrorla mübarizə əməliyyatı rejimi tətbiq edildikdə, tunel keçid üçün bağlandı. 2000-ci illərin ortalarından bəri tunelin yenidən qurulması işləri aparılır. Son istismara verilməsi əvvəlcə 2010-cu ilə planlaşdırılırdı, daha sonra 2011-ci ilə təxirə salındı ​​(yalnız 2011-ci ildə tuneldə tikinti işlərinə 1,7 milyard rubl xərclənməsi planlaşdırılırdı), sonra isə vaxtı 2012-ci ilin sentyabrına qədər uzadıldı.
Nəhayət, yenidənqurmadan sonra Gimri yolu tuneli 2 oktyabr 2012-ci ildə açıldı. Açılış mərasimində Rusiya Federasiyası Prezidentinin Şimali Qafqaz Federal Dairəsindəki səlahiyyətli nümayəndəsi, Rusiya Federasiyası Baş nazirinin müavini Aleksandr Xloponin, Dağıstan Prezidenti Maqomedsalam Maqomedov, İnquşetiya Respublikasının rəhbəri Yunus-Bəy Evkurov və başqaları iştirak etmişdilər.
Mahaçqalanı dağlıq bölgələrlə birləşdirən strateji bir yol olaraq, Gimri tunelinə terrorçular daha çox diqqət ayırdılar. Xüsusilə, tunel yaxınlığında 2005-ci ilin oktyabr ayında böyük terror hücumunun qarşısı alındı.
Aqroiqlim ehtiyatları
Aqroiqlim ehtiyatları dedikdə hər bir ərazinin aldığı günəş enerjisi, isti və rütubətin miqdarı və onların kənd təsərrüfatında istifadə edilməsi imkanları nəzərdə tutulur. Onu qiymətləndirmək üçün havanın orta sutkalıq temperaturunun müəyyən hədləri keçməsi tarixləri, həmin dövrdə temperatur cəmi, atmosfer yağıntılarının miqdarı kimi iqlim amilləri dəqiq öyrənilməlidir
İsti ehtiyatları
Havanın temperaturu kənd təsərrüfatı bitkilərinin böyüməsini, inkişafını, məhsuldarlığını, məhsulun keyfiyyətini müəyyən edən əsas həyati amillərdən biridir. Müxtəlif torpaq – iqlim şəraitinə malik olan ərazilərdə çoxsaylı tədqiqatçıların apardığı coğrafi və bioloji tədqiqatlar göstərir ki, havanın orta sutkalıq temperaturunun yazda O°C-dən yuxarı keçməsi ilə bir sıra bitkilərdə ilkin vegetasiya elementləri müşahidə edilir, payızda isə temperaturun həmin həddən aşağı keçməsi ilə bitkilərdə qış sakitliyi dövrü başlayır. thumb Dağlıq ərazilərə doğru getdikcə ərazinin hündürlüyündən, yamacların makro- və eləcə də mikro istiqamətindən asılı olaraq temperaturun 0o-dən keçməsi tarixləri dəyişir. Yüksək dağlıq ərazidə (3000 m-ə qədər) havanın temperaturunun 0o-dən yuxarı keçməsi mayın ortalarına qədər baş verir.iqlim 10c yuksek ise aqroiqlim ehtiyati yuksekdir.
Zaqatala (qəzet)
Zaqatala qəzeti, Qırmızı bayraq, Bolşevik kolxozu uğrunda və ya Kolxozun səsi — Sovet dövründə Zaqatalada nəşr olunmuş qəzet.
Haqqında
“Zaqatala” qəzeti redaksiyası 1923-cü ilin mart ayından fəaliyyətə başlamışdır. İlk əvvəllər “Zaqatala kəndlisi” adlanan qəzet sonralar “Kolxozun səsi”, “Bolşevik kolxozu uğrunda”, “Qırmızı bayraq” və s. başlıqlarla fəaliyyət göstərmişdir. 1991-ci ilin oktyabr ayından isə “Zaqatala” adı ilə fəaliyyətini davam etdirir.
Xorvatiya knyazlığı
Xorvatiya knyazlığı (Kneževina Hrvatska), Dalmatiya Xorvatiyası (Dalmatinska Hrvatska) və ya Dənizkənarı Xorvatiya — orta əsrlərdə mövcud olmuş cənubi slavyan knyazlığı. Konstantin Porfirogenetin "İmperiyanın idarə edilməsi haqqında" traktatında xüsusilə qeyd edilmişdir ki, onun ilk hökmdarı VII əsrdə knyaz Porqa olmuşdur. I Trpimir dövründən bəri dövlətin hökmdarı "Xorvatiya knayazı" titulunu daşıyırdı. "Dənizkənarı Xorvatiya" termini tarixşünaslığa XIX əsr tarixçiləri tərəfindən daxil edilmişdir.
Prezident ovu (roman)
"Prezident ovu" - Çingiz Abdullayev tərəfindən yazılmış roman.
Məzmun
Dronqo öz rəhbərliyindən son dərəcə çətin bir tapşırıq alır: sızan məlumatlara görə, Latın Amerikasında fəaliyyət göstərən cinayətkar təşkilat şərti 'X günü' adlı dəhşətli bir aksiya hazırlamaqdadır. Lakin təşkilatın konkret harada yerləşdiyi və aksiyanın nə məqsəd güddüyü, onun nə zaman və hansı ölkədə həyata keçiriləcəyi dəqiq bilinmir. Bu səbəbdən də Dronqo İnterpolun məxfi agentlərinin müşayiəti altında Riçard Saunders adıyla fəaliyyətə başlamalı olur.
Riçard Saundersə müxtəlif ölkələrdə çalışmaq və təşkilatın izinə düşüb planlaşdırılan aksiyanın qarşısını almaq lazım gəlir. İlk başda nə qədər ağlasığmaz görünsə də, yüksək peşəkarlığa malik olan Dronqo bu çətin vəzifəni məharətlə yerinə yetirir.
Təbii ki, bu asan başa gəlmir. Prezident ovuna çıxan və qanlı caynaqları hər yerə uzanan narkomafiya öz niyyətini yerinə yetirmək məqsədilə Dronqonun ölümünə hökm verir və peşəkar muzdlu qatillər dünyanın hər bucağında — Stokholmda, Vyanada, Afinada, Romada, Rio-de-Janeyroda, Asunsonda, Santyaqoda, Buenos-Ayresdə, Nyu-Yorkda Dronqonun özünün ovuna çıxırlar. Buna görə də müxtəlif adlar altında çalışmağa məcbur qalan Dronqo bir neçə dəfə ölüm təhlükəsindən möcüzə nəticəsində xilas olur. Amma o həqiqətən xilas olurmu?
Xəbərdarlığın sonu
Əminabad (Əsədabad)
Əminabad - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Dura-Avropos
Dura-Avropos (yun. Εὐρωπός, yaxud ərəbcə Qal'at es-Salihiye) - Suriyada Fərat çayı sahilində, indiki Qələ əs-Salihiyyə (Suriya) yaxınlığında, e.ə. 300-cü ildən eramızın 256-cı ilinədək mövcud olmuş qala. Çoxsaylı arxeoloji tapıntıları ilə məşhurdur. Onların içərisində ən mühümü yaxşı saxlanılmış freskalar kompleksinə malik, Konstantinəqədərki dövrə aid “yığıncaq evi”dir.
Ümumi məlumat
Selevki çarı I Nikator (təqribən e.ə. 358 - təqribən e.ə. 280) tərəfindən əsası qoyulmuş, Makedoniyanın eyniadlı məskəninin adı ilə Avropos adlandırılmışdır (Dura adı yalnız eramızın I əsrinə aid mənbədə İsidor Xarakslının “Parfiya istehkamları” siyahısında qeyd olunmuşdur). Müntəzəm planlı məskən forması Selevkilər dövrünə aid edilir. Şəhərin mərkəzində aqora, Apollon (sonralar Artemida məbədi kimi yenidən tikilmişdi), Zevs Megistos məbədləri, saraylar (hamısı e.ə. III əsr - e.ə. II əsrin ortalarına aiddir) yerləşirdi. E.ə. 100 -cü ildə Parfiya şahlığının hakimiyyəti altına keçmişdir; eramızın 160-cı illərində, Roma imperatoru Lutsi Verin dövründə Palmiradan Antioxiyaya gedən yolu, Fəratdan keçid yerini və Fərat vadisinə qərbdən girişi qoruyan Roma qarnizonunun dislokasiya yeri olmuşdur. III əsrin ortalarında qala regionda nüfuz uğrunda mübarizə aparan Roma imperiyası ilə Sasanilər dövləti arasında sərhəd məntəqəsinə çevrilmişdi. 256-cı ildə qalanın itirilməsi (qazıntılar zamanı 239-272-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş I Şapura məxsus sikkələr aşkar edilmişdir) Roma imperatoru Valerianın Sasanilərlə müharibədə məğlubiyyətinin əsas səbəblərindən biri olmuşdur. III əsrin ortalarında dağıdıldıqdan sonra bərpa edilməmişdir.
Tədqiqatı
1920-ci ildə Palmira allahları ibadətgahmda freska fraqmentlərinin təsadüfən aşkarlanması Dura-Avroposda arxeoloji tədqiqatların başlanğıcını qoymuşdur. Elə həmin vaxt tədqiqatlar Çikaqo Universitetinin arxeoloji ekspedisiyasının rəhbəri C.H.Brestedə, Salihiyyə yüksəkliyinin Fransaya verilməsindən sonra isə arxeoloq F.Kümona həvalə edilmişdi. Qısamüddətli fasilədən sonra, 1928-ci ildə Yel Universiteti və Fransa Akademiyası tərəfindən yenidən tədqiqatlara başlanıldı. Rəhbəri M.İ.Rostovtsev olan ekspedisiyanın işində F.Kümon (Fransa) və K.Hopkins (ABŞ) iştirak etmişlər. 1931-32 illərdəki çöl tədqiqatları qazıntı prosesində dönüş nöqtəsi olmuşdur.
Həmin vaxt qərbdəki şəhər divarının daxili tərəfi yaxınlığında eramızın II əsrinin sonlarına aid 232/233-256 illərdə xristianların “yığıncaq evi” (lat. domus ecclesiae) kimi yenidən tikilmiş böyük şəxsi ev (kvadrat planlı, tərəfləri təqr. 18 m, divarların hünd. 5 mdən çox) aşkarlanmışdı. Evin qərb tərəfində, vestibülün arxasındakı dar otaqlardan biri baptisteriyə çevrilmişdi. Baptisterinin qübbəsi, tavanı və divarları freskalarla bəzədilmişdir. Divarlarda həmçinin qraffiti (kitabələr) aşkarlanmışdır. “Yığıncaq evi”nin yaxınlığında freskaları olan yəhudi sinaqoqu (244 245 illər; sonralar bərpa olunmuş, freskaları isə Dəməşq Milli muzeyinə aparılmışdır) tapılmışdır.
Dura-Avroposda Parfiya və Roma dövrlərinə aid digər tikililərdən içqala, termalar, Baal, Artemida-Nanayya, Atarqatis, Zevs Kürios, Zevs Teos və Mitreumun (Mitra allahının ibadətgahı) məbədlərinin qalıqları, həmçinin Palmira allahlarının ibadətgahı saxlanılmışdır. Dura-Avroposda aşkarlanmış freska fraqmentləri, relyeflər, yazılı abidələr hazırda Luvrda, Dəməşq Milli muzeyində və Nyu-Heyvendəki Yel Universitetinin Rəssamlıq qalereyasında saxlanılır.
Bloomberg Television
Bloomberg Television (Blumberq Televijn, Blumberq TV) — 24 saat fəaliyyət göstərən beynəlxalq televiziya kanalı, biznes, maliyyə məlumatları və xəbərləri üzrə dünya lideridir.
1994-cü ildə Nyu-York şəhərində təsis edilmişdir. Auditoriyası — 310 milyondan çox tamaşaçıları. Sahibi — Bloomberg LP. Baş qərargahı Nyu-York şəhərində yerləşir, Avropada — London, Asiyada — Honq Konq. Blumberq Televiziyasının Ukrayna tərəfdarı — BTB.
Nəşəvi
Nəşəvi — təxəllüs.- Naxçıvani təxəllüsnün sinonimi
Ərəb alimlərindən Yaqut Həməvi özünün “Mücəm əl-buldan” əsərində Naxçıvan şəhərindən çoxlu alim çıxdığını və onların ən-Nəşəvi nisbəsilə məşhur olduqlarını göstərir.
NGC 1362
NGC 1362, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Karnunt yığıncağı
Karnunt yığıncağı — 11 noyabr 308-ci ildə Roma imperiyasında, Pannoniya vilayətinin inzibati mərkəzi olan Karnuntda (indiki Avstriyanın Petronell-Karnuntum kommunası) baş tutan yığıncaq. Qərbin avqustu titulu ilə bağlı mübahisəni həll etməyə çalışmaq üçün imperator Qaleri tərəfindən çağırılmışdır. Bu, 307-ci ildən Qaleri və Severin Maksensi və Maksimianın idarə etdiyi İtaliyanı işğal etdiyi vaxtdan bəri davam edən münaqişələrə son qoymuşdur. Bu yığıncaqda 305-ci ildə hakimiyyətdən istefa vermiş Diokletian və Maksensinin atası Maksimian da iştirak etmişdir.
Bu yığıncaqda Maksimianın öz imperatorluq vəzifəsindən həmişəlik uzaqlaşdırılması və qəsbkar hesab edilən Maksensini devirmək məqsədi ilə Qalerinin keçmiş sərkərdəsi Lisininin Qərbin avqustu təyin edilməsi haqqında razılığa gəlinmişdir.
Buna baxmayaraq, I Konstantin və Maksimian kimi dövrün böyük nüfuzlu şəxslərinin əksəriyyətini qəbul edilən qərarlardan narazı qalmışdır. I Konstantin vəzifəsinin yüksəldiləcəyini gözləyirdi, Maksimian isə devrilməsindən narazı qalmışdı və Qalliyada Konstantinin sarayında son konspirasiya cəhdi etmişdir. Lisini Maksensini devirmək üçün sonradan aparılan hərbi kampaniyalarda iştirak etməmişdi.
Zəmin
Təxminən b.e. 293-cü ildən bəri Roma imperiyası hər biri bir avqust və sezar tərəfindən idarə olunan iki hissəyə bölünmüşdür. 1 may 305-ci ildə Avqust Diokletian (284–305) və Maksimian (285–308; 310) könüllü olaraq taxtdan əl çəkmişdilər. Əvəzində onların sezarları Konstansi Xlor (293-306) və Qaleri (293-311) müvafiq olaraq Qərbin avqustu və Şərqin avqustu rütbələrinə yüksəlmişdilər. Eyni zamanda, Sever (305–307) və II Maksimin Daza (305–313) Qərbin və Şərqin sezarları olmuşdular.
306-cı ildə Qərbin avqustu Konstansi Xlor Eborakumda (indiki İngiltərənin York şəhəri) vəfat etmişdir. Britaniyanın bu vilayətində yerləşən legionlar daha sonra onun oğlu Konstantini onun varisi seçmişdilər. Buna baxmayaraq, Şərqin avqustu Qaleri Severi Qərbin avqustu rütbəsinə qaldırmışdır, çünki o zamanlar qüvvədə olan tetrarxik sistemin müddəalarına görə, mərhum imperatorun yerinə məhz o həmin vəzifəyə keçməli idi. Bəzi danışıqlardan sonra Qaleri Konstantini sezar rütbəsinə salmış və bu, Severə öz funksiyasını yerinə yetirməyə imkan yaratmışdır.
Konstansi Xlorun sələfi və Maksimianın oğlu Maksensi (306–312) Konstantinin mövqeyinə qısqanclıq bəsləmiş və özünü İtaliyanın imperatoru elan etmişdir. O, prinseps titulunu qəbul etmiş və atasını onunla birlikdə İtaliyanı idarə etməsi üçün siyasi təqaüddən çıxarmışdır. Avqust Sever 307-ci ildə İtaliyaya hücum etmişdir, lakin Sever məğlub olmuş və öldürülmüşdür, imperator Qaleri isə öz ordusunun sədaqətinə şübhə edərək geri çəkilməyə qərar vermişdir. Maksimian öz oğlunu devirməyə cəhd göstərmiş, lakin planı uğursuz olmuşdur və o, Konstantinin Qalliyadakı sarayına qaçmışdır.
Qərbdəki vəziyyətdən xəbərdar olan Qaleri bu vilayətlərdə vəziyyəti sabitləşdirmək üçün yığıncaq çağırmaq qərarına gəlmişdir. Hər halda, Maksimian bunu taxta çıxmaq fürsəti kimi görmüşdü.
Babaxan Əmirov
Babaxan Əmirov 1952-ci ildə Bakıda anadan olub. Asəf Zeynallı adına Musiqi Kollecinin nəfəs alətləri fakültəsini bitirib. Səid Rüstəmov adına Xalq Çalğı Alətləri Orkestrinin balabançısı kimi tanınıb. İncəsənət Gimnaziyasının müəllimi, Milli Konservatoriyanın elmi laboratoriyasının əməkdaşıdır. Balabanın bas, tenor və pikkolo növlərinin yeni variantını hazırlayıb. Milli Konservatoriyanın alətlər istehsal edilən elmi laboratoriyasının əməkdaşı.
Karnunt yığıncağı
Yığıncaq
Sezarlar Konstantin və II Maksimin Daza yığıncaqda iştirak etməmişdilər.
150px|thumb|Yığıncaq zamanı Qaleri, Diokletian və Maksimian tərəfindən yığıncaqda iştirak etməyən sezarların və özlərinin adına ucaldılmış, [[Mitra|Mitraya həsr olunmuş qurbangah.]]
Yığıncaq 11 noyabr 308-ci il tarixində Karnunt şəhərində (indiki Avstriyada Petronell-Karnuntum) keçirilmişdir. Yığıncaqda Maksimian yenidən taxtdan əl çəkməyə məcbur edilmiş və Konstantinin rütbəsi əvvəlki sezar vəzifəsinə endirilmişdir.
Eynilə, Lisini Qərbin avqustu adlandırılmışdır. Beləliklə, o, Frakiya, Pannoniya və İlliriya vilayətlərinin hakimi olmuş, qəsbkarlıq vasitəsilə İtaliyada hakimiyyəti ələ keçirmiş və xalq düşməni elan edilmiş Maksensini taxtdan endirmək missiyasını öz üzərinə götürmüşdür. Oradakı avqustlar Karnuntun mitreumunu da yenidən qurmuşdular. Onlar bunu yığıncaqda iştirak etməyən sezarlara və özlərinə həsr etmişdilər:
Professor Artur Linkoln Frotinhemin fikirlərinə görə, IV əsrdən etibarən Mitra və Yenilməz Günəş kultu yüksəlişdə olmuşdur. O, bildirmişdir ki, bu tanrılara imperatorların adından ehtiram edilməsi təəccüblü hal deyildi. Frotinhemin şərhinə görə, bu, dövlətin bu tanrılara simvolik bir təqdimatı idi. Bu tanrılar cavabında Roma dövlətini qoruyacaq və III əsrdə baş tutmuş böhranın təkrarlanmasına icazə verməyəcəkdilər.
Nəticə
Qəbul edilən yeni sistem uzun davam etməmişdi. Konstantin ikinci dərəcəli vəzifəyə endirilməkdən imtina etmiş və buraxdığı sikkələrdə avqust titulundan istifadə etməyə davam etmişdir. Buna baxmayaraq, tetrarxiyanın digər üzvləri onu hələ də sezar adlandırırdılar. Lisini qəsbkar Maksensinin gücünü azaltmaq üçün heç bir iş görməmiş və onu taxtdan salmaq üçün Konstantinin hərbi yürüşlərində iştirak etməmişdi. O, ona təyin olunmuş vilayətlərdə daxili problemlər və barbar basqınları ilə məşğul olmağa üstünlük verirdi.
Öz növbəsində, II Maksimin Daza Lisiniyə verilən vəzifəyə mümkün namizəd kimi baxılmadığı üçün məyus olmuşdur. O, bu məsələni qaldırmış və Qaleriyə vəzifəsinin artırılmasını tələb etmiş, Qaleri isə Maksimian və Konstantini "Avqustun oğulları" adlandırmağı təklif etmişdir. Bu titul 310-cu ilin yazında iki imperator tərəfindən rədd edilmişdir, lakin Qaleri onları avqust adlandırmağa davam etmişdir.
Maksimian 310-cu ildə frank işğalçılarına qarşı Reynboyu sərhəddə döyüşməyə gedən Konstantinin yoxluğundan istifadə edərək Arelatda (indiki Fransada Arl) üsyan qaldırmışdır. Onun niyyəti Konstantinin yerini tutmaq idi, lakin Maksimianın məqsədinə dəstək verənlər az idi. Konstantin bundan xəbər tutan kimi Qalliyanın cənubuna doğru hərəkət etmiş və üsyanı asanlıqla yatırmağa nail olmuşdur. O, Maksimianı əsir götürmüş və onu intihara məcbur etmişdir. Növbəti il atasının intiqamını almaq istəyən Maksensi Konstantinə müharibə elan etmişdir. Buna cavab olaraq Konstantin 312-ci ildə İtaliyanın şimalına yürüş etmişdir. Elə həmin il Qaleri vəfat etmiş və Roma imperiyasının şərq hissəsi II Maksimin Daza və Lisini arasında bölüşdürülmüşdür. Onlar ilk növbədə bir-birləri ilə vuruşmuş, lakin sonra sülh razılığına gəlmişdilər. Hər halda, bu razılaşma qısamüddətli olmuş və onlar növbəti il yenidən müharibəyə başlamışdılar.
Çoxtikanlı itburnu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
İlk dəfə Avropadan təsvir edilmişdir. Çində, Rusyada Sibirdə, İngiltərədə, Şimali-Qərbi və Cənubi Asiyada yayılmışdır.
Ekologiyası
Əsasən meşələrdə, qayalıqlarda, çay kənarında, subalp çəmənlərdə, dəniz səviyyəsindən 1100-2300 m hündürlükdə bitir.
Azərbaycanda yayılması
Naxçıvan MR-da təbii halda yayılmışdır.
İstifadəsi
Dekorativ bitkidir.
Altunizadə məscidi
Altunizade məscidi və ya İsmayıl Zühtü Paşa məscidi  — Türkiyənin İstanbul şəhərində yerləşən 19-cu əsrə aid Osmanlı məscidi.
Memarlıq
Məscid ən azından böyük pəncərələri ilə tanına bilən Barokko-intibah üslubunda dizayn edilmişdir. Bu üslubda inşa edilən məscidlər son Osmanlı imperiyası dövrünün nümunələridir. Məscid üç qapısı olan kiçik bir həyətdə yerləşir. Ən böyük qapının üstündə yazı var. Kvadrat formalı məscdi əhəngdaşı ilə bəzədilmiş baza üzərində dayanmışdır.
Narteks örtülü bir yer kimi inşa edilmişdir. Narteksdə biri böyük, ikisi kiçik olmaqla üç qapı müqəddəs məkana aparır. Narteksin divarında məscidin qapalı vaxtında namaz qılmaq üçün bəzəkli, kiçik bir mehrab tikilmişdir. Tikilinin içərisi suvaqlıdır. Ziyarətgahın divarları əllə oyulmuş fiqurlarla bəzədilmişdir. Məscidin günbəzi künclərindəki dörd sütunla daşınan dörd tağ ilə dəstəklənir. Günbəzin daxili səthi iki dizayndan ibarət səkkiz parça ilə 16 zonada dilimlənmişdir. Günbəzin mərkəzi diqqət çəkmək üçün mavi rəngdədir və Quran ayəsindən ibarətdir. Pəncərələr barokko-intibah memarlıq üslubunun nümunəsi olaraq qeyri-adi dərəcədə böyükdür. Məscidin eyvanı olan bir minarəsi var. Minarə kvadrat baza üzərində yüksəlir. Minarənin başı klassik Osmanlı məscidi memarlığında görülən qurğuşun örtüklü damdan fərqli olaraq daşdan hazırlanmışdır. Minarənin ortasında dekorativ ulduz xətti aşkarlanmışdır. Minarənin aşağı cərgəsindəki yan divarlarda üç böyük pəncərə, mehrabın divarında isə iki böyük pəncərə var. Üst cərgədə yenə hər tərəfdən üç pəncərə olsa da, buradakı pəncərələrdən biri, ortada yerləşən böyük, onun yanındakı digər iki pəncərə isə kiçik ölçülüdür.
Cavanşir Əzimov
Cavanşir Calal oğlu Əzimov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Cavanşir Əzimov 1997-ci il mayın 23-də Beyləqan rayonunun Birinci Şahsevən kəndində anadan olub. Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun giziri olan Cavanşir Əzimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Cavanşir Əzimov oktyabrın 4-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cavanşir Əzimov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Cavanşir Əzimov ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Türkmənistanda nəqliyyat
Türkmənistanda nəqliyyat çox önəmlidir. Ölkənin 491,200 km²-lik geniş ərazilərinin olması, aşağı əhali sıxlığı, sənaye və kənd təsərrüfatı mərkəzlərinin bölünməməsi, həmçinin dünya bazarlarından uzaq olması, inkişaf etmiş nəqliyyat sisteminə sahib olmağı Türkmənistan üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. 250px|thumb|right|[[Türkmənistan Hava Yollarına məxsus təyyarə]]
Farxutdinov adası
Farxutdinov — Kuril adalarının Kiçik Kuril cərgəsinə daxil olan qayalıqdan ibarət olan ada. Şikotan Nipokornı burnu yaxınlığında yerləşir.
Ada Saxalin vilayətinin quvernatoru İqor Pavloviç Farxutdinovnun şərəfinə adlandırılmışdır. Adlandırma «Saxalin və Kuril adalarının xəritəsində adlar» proqramı çərçivəsində həyata keçirilmişdir. Ad 3 sentyabr 2012-ci il tarixində Rus Coğrafiya Cəmiyyətinin Saxalin bölməsində təşkil olunan toplantıda müzakirə edilərək təstiqlənmişdir. Proqramın işturakçıları «İqor Farxutdinov» teloxodunda 7 sentyabr 2012-ci ildə adaya eniş etmişlər.
Türkmənistanda nəqliyyat
Dəmir yolu nəqliyyatı
Türkmənistanda dəmir yollarının uzunluğu 3550 km-dən çoxdur. Elektrikləşdirilmiş yollar yoxdur.
Əfqanıstan sərhədi
Uzunluğu 10 km-dən az olan dəmir yolu giriş yolu 1960-cı ildə Kuşkadan (Məryəm vilayəti) Toragundiyə (Herat bölgəsi) qədərdirı. Sovet istehsalı olan bu xəttin yenidən qurulmasına 2007-ci ildə başlanılıb.
Hava nəqliyyatı
Türkmənistanda hava nəqliyyatı mühüm rol oynayır və əksər hallarda alternativi yoxdur. Türkmənistanda üç böyük beynəlxalq trafikə xidmət edən beş böyük hava limanı var. Əksər hava limanları az istifadə olunur. Avropa ilə Asiya arasında hava yükləri və sərnişin trafiki tranziti sənaye üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Türkmənistanın ən böyük və yeganə hava yolu şirkəti Türkmənistan Hava Yollarıdır. Ölkənin hava məkanında dünyanın 40-a yaxın aviaşirkəti qanadlı təyyarələr üçün əsas dəhliz təmin edir. Bu uçuşların istismarı və koordinasiyası Fransanın "Thales" şirkətinin köməyi ilə Türkmənistanda yaradılan avtomatlaşdırılmış hava hərəkətinə nəzarət mərkəzi tərəfindən təmin edilir.
Son böyük investisiya layihələri:
Avtomobil nəqliyyatı
250px|thumb|right|Türkmənistan lokomotivi Yeni avtomobil yollarının çəkilməsi və mövcud magistral yolların modernləşdirilməsi ölkənin inkişafında mühüm rol oynayır. Trafik axınının artması ilə əlaqədar onsuz da inşa edilmiş yollar düzəldilir və yeni magistral yolların çəkilməsi də planlaşdırılır. Nəqliyyat vasitələrini inkişaf etdirmək və maddi-texniki bazanı gücləndirmək üçün Türkmənistan Prezidenti Qurbanqulu Berdiməhəmmədov qərar imzalayıb. Bu qərara əsasən “Türkmənavtoyolları” Dövlət Konserni “MAZ” nəqliyyat vasitələrini rəsmi nümayəndə OOO “Yarav Ticarət Evi” ilə müqavilə əsasında "MAZ" zavodundan alacaq. Türkmənbaşı şəhərinin magistral yolunda bir qovşağın inşası üçün Rusiya şirkəti ilə müqavilə imzalanmışdır.
Yolların və nəqliyyat vasitələrinin inşasına həmişə böyük diqqət yetirilmişdir. Buna görə 2004-cü ildə Türkmənistan Avtomobil Nəqliyyatı və Karayolları Naziri Baymuhamet Kelov dövlət vəsaitlərinin mənimsənilməsinə və işdəki çatışmazlıqlara görə vəzifəsindən azad edilib.
2017-ci ilin oktyabr ayında ölkənin qərbində Xəzər sahilində yeni magistral yolun - Aşqabad - Türkmənbaşı üzərində inşaat başladı. Yol üç il ərzində istifadəyə verildi. .
2019-cu ilin aprelində Türkmənistanın Xəzər sahili boyunca yeni bir avtomobil yolu Türkmənbaşı - Qaraboğazgöl - Qazaxıstan inşa edəcəyi elan edildi. Bu marşrut tikilməkdə olan Aşqabad-Türkmənbaşı avtomobil yolunun davamı olacaqdı. .
Dəniz nəqliyyatı
Bu sahədə hökumət tənzimləyici təşkilatı Türkmənistanın Dənizçilik və Çay Nəqliyyatında Dövlət Xidmətidir. Xidmət bütün növ yüklərin daşınması ilə məşğuldur, lakin neft və neft məhsulları daşımalarda əhəmiyyətli paya malikdir.
Bərə nəqliyyatı
Türkmənistanın beynəlxalq nəqliyyat layihələrində və dəhlizlərində nəqliyyat sisteminin ayrılmaz hissəsi Bakı-Türkmənbaşı, Türkmənbaşı-Həştərxan dəmir yolu bərə xidmətləridir. Bunlardan birincisi Bakı - Türkmənbaşı (o vaxt hələ Krasnovodsk) 1963-cü ildə fəaliyyətə başlayıb. Bərə Xəzər dənizində Bakı (Azərbaycan) və Türkmənbaşı limanları arasında mövcud olan sərnişin və qatar daşıyan bərə xəttidir. Məsafə uzunluğu 306 km-dir. Bərə təkcə qatarları deyil, həm də avtomobilləri və sərnişinləri daşıyan dəmir yolu və dəmir yolu avtomobil yoludur.
Çay xəttləri
1873-cü il Amudəryada mütəşəkkil gəmiçiliyin rəsmi başlanğıcı hesab olunur. 1890-cı ildə Amudərya üzərində hərbi bənd tikildi. 1917-ci ildə Amudəryada 20 özüyeriyən və 50 özüyeriyən gəmi, təxminən 1500 qayıq işləyirdi. 1923-cü ildə Çardjouda Orta Asiya Gəmiçilik Şirkəti quruldu. 5 Avqust 1992-ci ildə 2003-cü ildə Deryayellar İstehsalat Birliyinə çevrilən Türkmən Çayı Gəmiçiliyi yaradıldı. Türkmənistan ərazisi daxilində gəmiçilik xidməti 813 kilometr uzunluğundakı Amudəryanın üzən hissəsinə, həmçinin 200 kilometr uzunluğundakı Karakum kanalına xidmət göstərir.
Beynəlxalq nəqliyyat
Türkmənistan əlverişli coğrafi mövqeyə malik olduğundan onun ərazisindən mühüm beynəlxalq tranzit yollar keçir. Bunlar Lazurit yolu Beynəlxalq Tranzit Dəhlizi və TRASEKA-dır.
Avropa-Qafqaz-Asiya Nəqliyyat Dəhlizi (TRASEKA) layihəsi 1993-cü ilin may ayında Brüsseldə keçirilən konfransda 8 ölkənin (5 Mərkəzi Asiya, Qazaxıstan və 3 Qafqaz respublikası) iştirakı ilə qəbul edilmişdir. Avrasiya İpək Yolu ideyasının hazırda yenidən gündəmə gəlməsi Avropa-Qafqaz-Asiya Nəqliyyat Dəhlizi-TRASEKA-da öz təzahürünü tapmışdır. TRASEKA dəhlizi ilə nəqliyyat axını ilbəil artır. TRASEKA-nın məqsədi yalnız xüsusi iqtisadi maraqlarla məhdudlaşmır, o, həm də zəngin tarix və mədəniyyətin gələcək üçün qorunub saxlanmasını təmin edir.
Lapis Lazuli Beynəlxalq Tranzit Dəhlizi 2017-ci ilin 15 noyabr tarixində Türkmənistanın paytaxtı Aşqabat şəhərində keçirilən Regional İqtisadi Əməkdaşlıq konfransı çərçivəsində Türkiyə, Gürcüstan, Azərbaycan, Türkmənistan və Əfqanıstan hökumətləri arasında imzalanan müqaviləyə əsasən yaradılıb. Dəhlizin başlağıc nöqtəsi kimi Əfqanıstan – Türkmənistan sərhədinin yaxınlığında yerləşən Aqina şəhəri (Fəryab əyaləti) və Torqundi şəhəri (Herat əyaləti)i təyin ediliblər. Bu şəhərlər qonşu Türkmənistanla dəmir yolu əlaqəsinə malik olub Əfqanıstanı Xəzər Dənizi hövzəsi ilə birləşdirəcək əsas şəbəkədir. Türkmənistan ərazisindən dəmir yolu vasitəsilə daşınan yüklərin əvvəlcə Türkmənbaşı Dəniz limanına ordan isə Bakı beynəlxalq Ələt limanına daşınması nəzərdə tutulub. Bakı limanından isə yüklər yenidən dəmir yolu vasitəsilə Gürcüstana (Poti və Batumi limanlarına), ordan Türkiyəyə (Qars və İstanbul) və ən sonda Avropa ölkələrinə daşınması planlaşdırılır. Bu marşrutla Əfqanıstan və Türkmənistan öz mallarının 80%-ni dünya bazarına çıxarmağı planlaşdırır.
Veyis İsmayılov
Veyis Əflatun oğlu İsmayılov (23 fevral 1996; Yevlax, Azərbaycan — 13 oktyabr 2020; Suqovuşan, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Veyis 1996-ci il fevralın 23-də Yevlax rayonunda anadan olub, ailənin sonbeşiyidir.
2001-2005-ci ildə Yevlaxda 9 saylı orta məktəbdə təhsil almağa başlayıb. 2006-cı ildə isə ailəsi ilə birlikdə Bakıya gələrək təhsilini Zabrat qəsəbəsi 307 saylı orta məktəbdə davam etdirib. 2014-cü ildə Qazax rayonunda hərbi xidmətdə olub.
Hərbi xidmətləri
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Veyis İsmayılov ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Dalmatin
Dalmatin — it cinsi.
Veyis İsmayılov
Hərbi xidmətləri
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Veyis İsmayılov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Dalmatin
Təsviri
thumb|Dalmatin Səciyyəvi ləkəli rəng də olması onu fərqləndirir: ağ fon üzərində qara, yaxud qəhvə rəngli aydın görünən ləkələr bərabər paylanmışdır. Tükü qısa, sıx və parlaqdır. Cidov hündürlüyü 54–61 sm, kütləsi 24–32 kq-dır. Mənşəyi, ehtimala görə, Aralıq dənizi bölgələrindəndir. Qədim Misir barelyefləri üzərində belə itlərin təsviri tapılmışdır. Orta əsrlərdə Dalmatin zadəgan saraylarının bəzəyi, atlıların, at ekipajlarının müşayiətçisi və atların mühafizəçisi olmuşdur. Cins rəsmi standart kimi 1890-cı ildə Böyük Britaniyada qəbul edilmişdir. Dalmatin harmonik qamətli, əzələli, aktiv itdir.
Abituryent (jurnal)
Abituriyent - dərgi
Haqqında
Dövlət İmtahan Mərkəzinin mətbuat orqanı olan “Abituriyent” jurnalı abituriyentlər, yuxarı sinif şagirdləri və təhsil işçiləri üçün elmi-metodiki və informatik materialların çap olunduğu rəsmi müntəzəm nəşrdir.
Jurnal Respublika Mətbuat və İnformasiya Nazirliyinin 18 fevral 1999-cu il tarixli, B171 saylı, Ədliyyə Nazirliyinin 16 sentyabr 1996-cı il tarixli, D 1567 saylı qərarı ilə dövlət qeydiyyatından keçmişdir.
Nəşr edildiyi 15 il müddətində ictimaiyyətin artan maraq və tələbatına uyğun olaraq jurnalın tirajı da ilbəil artıb.
Jurnal respublikada ən çox oxunan və istifadə olunan nəşrlərdən biridir. Əgər ilk illərdə jurnal, əsasən, respublikanın iri şəhərlərində və bölgə mərkəzlərində yayımlanırdısa, indi o, respublikanın bütün rayonlara çatdırılır.
Xəyal Balakişiyev
Xəyal Müseyib oğlu Balakişiyev (17 oktyabr 1994; Bakı, Azərbaycan — 25 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Xəyal Balakişiyev 1994-cü il oktyabrın 17-də Bakı şəhərində anadan olub. 2001-2012-ci illərdə Yasamal rayonunda H. Aslanov adına 175 nömrəli tam orta məktəbdə təhsil alıb.
Hərbi xidməti
Xəyal Balakişiyev 2012-2013-cü illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xəyal Balakişiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xəyal Balakişiyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikası ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirmiş, düşmənin əsas qruplaşmalarını və texnikasını məhv etməklə qoşunlarımızın döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xəyal Balakişiyev ölümündən sonra “Cəsur döyüşçü” medalı ilə təltif edildi. left|thumb|568x568px thumb|664x664px Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xəyal Balakişiyev ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Serqo Vardosanidze
Serqo Vardosanidze— gürcü tarixçi, professor və Gürcüstanın Müqəddəs Endryu Universitetinin rektorudur. Tbilisi Dövlət Pedaqoji İnstitutunu bitirib. Tarix və Etnologiya İnstitutunda, Gürcüstan Elmlər Akademiyasında Gürcüstan tarixi üzrə ixtisaslaşmışdır. Tarix elmləri doktoru, professor Serqo Vardosanidze İnstitutu bitirdikdən sonra 1 saylı eksperimental məktəbdə çalışdı. Tarix müəllimi, direktorun tədris işləri üzrə müavini kimi işləmişdir. Tbilisi Pedaqoji Universitetində Gürcüstan tarixi kafedrasının professoru, tarix fakültəsinin dekanı, elmi işlər üzrə prorektor idi; Tbilisi İlahiyyat Akademiyası və Seminariyasının müdiri vəzifəsində də çalışmışdır.
Vicdan əzabı
thumb|right|300px|[[Orestesin vicdan əazbı (1862), Vilyam Buqro]]
Vicdan əzabı — keçmişdə etdikləri əməllərə görə peşman olan bir insanın həyasız, incidici və ya səhv hesab etdiyi narahat bir duyğudur. Vicdan əzabı günahkarlıq və özünə yönəlmiş küskünlüklə sıx bağlıdır. Bir şəxs əvvəlki hərəkət və ya hərəkətsizlikdən peşman olduqda, peşmanlıq hissi və ya hərəkətə və ya hərəkətsizliyə görə cəza da daxil olmaqla digər müxtəlif nəticələrə cavab ola bilər. İnsanlar peşman olduqlarını üzr istəmək, düzəltməyə çalışmaq və ya öz cəzalarını tətbiq etməklə bildirə bilər.
Qanuni bir kontekstdə, cinayətkarın qəbul etdiyi peşmanlıq məhkəmələr, hökmlər, şərti olaraq dinləmələr və bərpaedici ədalət zamanı Qərb ədliyyə sistemləri tərəfindən qiymətləndirilir. Bununla birlikdə, cinayətkarın peşmançılıq səviyyəsini qiymətləndirməkdə epistemoloji problemlər var.
Peşman olmağı bacarmayan bir insana tez-tez Psixi Rahatsızlıqların Diaqnostik və Statistik Təlimatında izah edildiyi kimi antisosial şəxsiyyət pozuqluğu diaqnozu qoyulur. Ümumiyyətlə, psixopatik xüsusiyyətləri inkişaf etdirmək üçün insanın qorxu və peşmançılıq hissi keçirə bilməməsi lazımdır. Sığorta kimi hüquqi və işgüzar peşələr, ilk növbədə potensial məhkəmə və maliyyə nəticələrinə görə üzr istəməklə peşman olduqlarını ifadə etmək üçün araşdırmalar aparmışlar.
Üzr istəmək haqqında tədqiqatlar
Üzr istəməyə dair iki tədqiqat vardır — Qeri Çepmen və Cennifer Tomasın "Üzr istəməyin beş üsulu" və Aaron Lazarın "Üzrlər". Bu tədqiqatlar göstərir ki, təsirli peşmanlıq üzrünə ümumiyyətlə günah işinin təfərrüatlı bir hesabatı daxildir; vurulmuş zərərin və ya zərərin tanınması; hərəkət və ya hərəkətsizlik üçün məsuliyyət və bunlara sahib olmaq; rolunu qəbul edən bir izahat.
Oğuz-Həzbani münaqişəsi
Oğuz-Həzbani münaqişəsi Rəvvadilər dövləti ərazisində yerləşdirilən, Boğa, Göy Daş, Mənsur və Dana rəhbərliyindəki oğuz türkləri ilə bölgədə yerləşən Həzbanilər arasında baş vermişdir.
Erkən dövr
Oğuzların Azərbaycana gəlişi Rəvvadi hökmdarı Vəhsudanın (1025–1058) dəvəti ilə olmuşdur. Vəhsudan, ərazidəki digər dövlətləri öz təsiri altına almaq üçün oğuzlarla ittifaq qurmuşdur. Ancaq qısa müddət sonra Vəhsudanla oğuzların ittifaqı dağıldı. Vəhsudanın onlara qarşı hazırladığı xəyanət planı ortaya çıxınca, oğuzlar dostluqlarını pozdular və Rəvvadi mülklərini talan etməyə başladılar. Oğuzlar narazılıqlarını büruzə vermək üçün Marağada bir məscidi də yandırdılar.
Bundan başqa, oğuzlar Həzbaniyye oymağından və xalqından çoxlu insanı qılıncdan keçirdilər. Bu hadisənin əslində Vəhsudanın istəyi ilə meydana gəldiyi haqqında məlumatlar vardır. Zira, Vəhsudan ilə Həzbaniyye oymağı başçısı Əbul-Heyca ibn Rəbibüddövlə bir-birlərinə düşmən idilər.
Ancaq Vəhsudan köhnə düşmənlərini zəiflətdikdən sonra oğuzların böyük bir siyasi və əsgəri güc kimi ortaya çıxmasından narazıydı. Bu məqsədlə Əbul-Heyca ilə ittifaq qurdu və oğuzlara qarşı düşmənçiliyini açıq şəkildə büruzə verdi. Bu vəziyyət qarşısında xeyli güclənən Vəhsudanla müharibə edə bilməyəcəklərini başa düşən oğuzlar Azərbaycanı tərk edib İraq tərəfinə getdilər.
Ancaq oğuz sərkərdəsi Dananın əmrindəki oğuz birlikləri Vəhsudanla qurduqları yaxşı münasibətlər sayəsində Urmiyaya yerləşdilər. Vəhsudan, Dananın qohumlarından bir qızla evləndi və oğuzları, xüsusilə də bu ərazilərdəki bəylərin gözünü qorxutmaq üçün Urmiyaya yerləşdirdi. Bu oğuz türkmənlərin Azərbaycanda ilk məskunlaşmasıdır.
1038-ci ildən sonra
1038-ci ildə Dananın idarəsində Urmiyada məskunlaşan oğuzlar Ərməniyyə ərazisində məskunlaşmış yerli əhaliyə hücum etdilər. Cərəyan edən hadisələrin sonunda oğuzlar əsir və qənimətlərlə geri dönmüşdür. Oğuzların bu zəfərinin arxasından Urmiyə ətrafında mövcud olan Həzbanilər sülaləsinə qarşı müharibə etdikləri məlumdur. Xüsusilə Vəhsudanın xahişi ilə bu əraziyə yerləşən Dananın qüvvətləri Həzbani Əbul-Heyceya gözdağı verirdilər. Oğuzların rahat hərəkəti və istədiklərini etmələri Əbul-Heycanı çox əsəbiləşdirmişdir. Buna görə, bütün gücünü yığıb onlarla vuruşmağa başladı. Bunun nəticəsində oğuzlar buradakı Həzbani idarəsindəki kəndlərə hücum etdilər. Talan və çoxlu insanın öldürülməsi Həzbanilərin geri çəkilməsinə səbəb oldu. F. Sumər haqlı olaraq, Vəhsudanın qız qohumluğu əvəzində başlıq pulu olaraq Urmiyəni Danaya dirlik payı verdiyini qeyd etməsi bu hadisələrlə əlaqədardır.
Macarıstanda islam
Müsəlmanlara qarşı qanunlar
11-ci əsrdə Müqəddəs Ladislaus və daha sonra Koloman qeyri-xristianlara qarşı qanunlar qəbul etdi. Bu qanunlar İslamı sıxışdıraraq müsəlmanları donuz əti yeməyi, kilsəyə getməyi, evlənməyi və cümə günlərini qeyd etməyi qadağan edirdi. Coloman qanunlarından bəziləri bunlardır: Əgər oruc tutanda, yemək yeyəndə və ya donuz ətindən çəkinəndə müsəlmanları görən şəxs onları yaxalayaraq padşahın yanına göndərməli və məhkəməyə verməlidir. Sonradan həmin şəxs onların malından pay almalıdır. Biz bütün İsmailiyyə kəndlərinə kilsə tikib maliyyələşdirməyi əmr edirik. İsmaililər qızlarını öz millətinə deyil, yalnız bizim millətə ərə verməlidir. Əgər İsmayılın qonağı olarsa və ya kimisə yeməyə dəvət edərsə, o, bütün qonaqları ilə yalnız donuz əti yeməlidir.
Mərkəzi Macarıstanın türk hakimiyyəti
1526-cı ildə Mohac döyüşündən sonra türklər Macarıstana daxil oldular. 1541-ci ildən onlar mərkəzi hissəyə birbaşa nəzarət etməyə başladılar və onu beş əyalətdə təşkil etdilər: Budin, Kanije, Egri, Varat və Temeşvar. 16-cı əsrdə, Osmanlı hakimiyyəti dövründə Macarıstanda çoxlu sayda müsəlman siması dünyaya gəlib. Onların arasında ən mühümləri 1582–1593-cü illər arasında bu funksiyanı üç dəfə yerinə yetirmiş Osmanlı baş vəziri Kanijeli Siyavuş Paşa və Peçdən olan türk əsilli məşhur Mövləvi dərviş Peçsevi Árifi Əhməd Dədə idi.
Müasir dövr
Ujbuda şurası Macarıstandakı müsəlman icmasına Budapeştdə ilk İslam mərkəzinin tikintisinə icazə verdi. Yeni İslam mərkəzinin 50.000 cildlik kitabxanası olacaq. 2013-cü ildə Macarıstan İslam Şurası Bosniya və Herseqovinanın baş müftisi Hüseyn Kavazoviçə eyni vaxtda Macarıstanın baş müftisi olmasını tələb etmişdi.
Dini qanun
Macarıstanın yeni "Vicdan və Din Azadlığı Haqqı və Kilsələr, Dinlər və Dini İcmalar Aktı" 12 iyul 2011-ci ildə qüvvəyə minib və qanun yalnız 14 dini qrupu tanıyır. İslam bu siyahıya daxil edilməyib və yeni qanuna əsasən müsəlmanlar rəsmi tanınmaq üçün müraciət etməlidirlər. Qanuna görə, qeydiyyatdan keçmiş 358 kilsə və dini birlikdən yalnız 14-nə hüquqi tanınma hüququ veriləcək, digərləri isə parlamentin üçdə ikisinin təsdiqindən sonra hüquqi qeydiyyat üçün yenidən müraciət etməli olacaqlar. 27 fevral 2012-ci ildə Macarıstan parlamenti rəsmi olaraq tanınan Macarıstan İslam Şurasının siyahısını genişləndirmək üçün ölkənin dini təşkilatlar haqqında mübahisəli qanununa dəyişiklik etdi.
Demoqrafik məlumat
2011-ci il Macarıstan siyahıyaalmasına görə, Macarıstanda 5579 müsəlman var idi, bu ümumi əhalinin yalnız 0,057%-ni təşkil edir. Onlardan 4097 nəfəri özünü macar, 2369 nəfəri ərəb olduğunu bəyan edib. Macarıstanda insanlar birdən çox etnik mənsubiyyət elan edə bilər, 2011-ci il məlumatları türk əhalisini göstərmir, lakin Macarıstandakı müsəlmanların əksəriyyəti ərəb və ya türk mənşəlidir. Üstəlik, getdikcə artan sayda etnik macarlar İslamı qəbul edirlər. Macarıstanda əsasən müsəlman ölkələrindən Əfqanıstan və Suriyadan təxminən 200.000 sığınacaq axtaran şəxs olduğu üçün, 2014-cü ildən bəri əhəmiyyətli qaçqın axınından sonra Macarıstandakı faktiki müsəlman sayı 5.579 müsəlmandan çox görünür.
Kanton (İsveçrə)
İsveçrə kantonu  — federativ dövlət kimi İsveçrənin ərazi quruluşu. İsveçrə Konfederasiyasının ən böyük dövlət ərazi vahidi. Paytaxt Bern şəhəridir. İsveçrənin hazırda 26 kantonu vardır: Appensell Ausserroden, Appensell İnnerodden, Arqau, Bazel Land, Bazel Ştadt, Bern, Şvis (kanton), Sürix, Çuq (kanton), Uri, Friburq
Tanxo İzrayılov
Tanxo Səlimoviç İzrayılov — Sovet, Dağıstanlı rəqqas və xoreoqraf. 1937–1954-cü illərdə SSRİ Xalq Rəqs Ansamblının artisti, Türkmənistan SSR Xalq Rəqsləri Ansamblının (Aşqabad, 1955) və Dağıstan ASSR Xalq Oyunları Ansamblının "Ləzginka" (Mahaçqala, 1958) təşkilatçısı. SSRİ xalq artisti (1978).
Həyatı
Tanxo İzrayılov 2 dekabr 1917-ci ildə (digər mənbələrə görə — 30 dekabr 1917 (12 yanvar 1918) ) Tsovkra kəndində (indiki Rusiya, Dağıstan, Kuli rayonunda ), başqa mənbələrə — Mahaçqalada və ya Bakıda ) dəri məmulatı ustası ailəsində anadan olmuşdur. Milliyyətcə dağ yəhudisidir.
Erkən yaşlarından xalq rəqsləri ilə tərbiyə almışdır. Anası Xaetçim Tanko rəqs etdiyi zaman akkordeonda xalq melodiyaları ifa edirdi. 1920-ci illərin sonunda ailə Bakıya köçdü və burada gələcək xoreoqraf Tat Xalq Teatrında çıxış etməyə başladı.
Tanxo İzrayılov 17 yaşında M. F. Axundov adına Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının balet məktəbinə (hazırkı Bakı Xoreoqrafiya Akademiyası) daxil oldu.
Balet məktəbini bitirdikdən sonra Bakıda 26 Bakı komissarı adına Mədəniyyət Sarayında Xalq Rəqsləri Ansamblının rəhbəri oldu. Tanxo İzrayılov 1934-cü ildə Tat rəqsləri ansamblını yaratdı və ona rəhbərlik etdi. 1937–1954-cü illərdə Moskvada İqor Moiseyevin rəhbərliyi altında SSRİ Xalq Rəqs Ansamblının solisti və eyni zamanda xoreoqraf köməkçisi kimi fəaliyyət göstərib.