cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qırmızı klatrus
Məhdudlaşdırıcı amillər
Termofil növ olduğu üçün temperatur rejminə tələbkarlıqdır.
Mühafizə tədbirləri
Populyasiyanın vəziyyətinə nəzarət vacibdir. Yeni bitmə yerlərinin aşkarlanması, biologiyasını və ekologiyasının ətraflı öyrənilməsi məqsədəuyğundur.
Yana Alekseyeva
Yana Alekseyeva (30 oktyabr 1987) — Azərbaycanı təmsil edən qadın boksçu.
Karyerası
Yana Alekseyeva 2014-cü ilin 16-24 noyabrında Cənubi Koreyanın Jeju şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında çıxış elədi. Alekseyeva 1/32 final mərhələsində Macarıstan nümayəndəsi Vivien Ksombora (3:0), 1/16 final mərhələsində Almaniya təmsilçisi Taşena Bugara (3:0), 1/8 final mərhələsində Ukrayna nümayəndəsi Yuliya Tsiplahovaya (3:0), 1/4 final mərhələsində Avstriya təmsilçisi Şeley Vatsa (3:0), 1/2 final mərhələsində isə Fransa nümayəndəsi Estelle Mosseliya (2:1) qalib gəldi və final görüşünə vəsiqə qazandı. Final görüşündə isə o, İrlandiya təmsilçisi Keti Teylora məğlub oldu (0:3) və Dünya Çempionatının gümüş medalına sahib oldu.
2015-ci ilin 12-28 iyununda baş tutan I Avropa Oyunlarında mübarizə aparan Yana Alekseyeva, turnirin 1/8 final mərhələsində Finlandiya nümayəndəsi Mira Pothoneni 3:0, 1/4 final mərhələsində isə Rusiya təmsilçisi Zinaida Dobrıninanı 3:0 hesabı ilə məğlub eləsə də, 1/2 final mərhələsində İrlandiya nümayəndəsi Keti Teylora məğlub oldu (1:2) və I Avropa Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29 iyun 2015-ci il tarixli 1299 nömrəli Sərəncamına əsasən I Avropa Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Yana İvanovna Alekseyeva "Tərəqqi" medalı ilə təltif edildi.
Daha sonra Yana Alekseyeva 2016-cı ilin 8-18 aprelində Samsun şəhərində baş tutan Avropa Olimpiya Təsnifat Turnirində mübarizə apardı. Alekseyeva 1/16 final mərhələsində Birləşmiş Krallıq nümayəndəsi Çantelle Kameronu (3:0), 1/8 final mərhələsində Türkiyə təmsilçisi Gülsüm Tatarı (3:0), 1/4 final mərhələsində İsveç nümayəndəsi Aqnes Alexussonu (3:0), 1/2 final mərhələsində İrlandiya təmsilçisi Keti Teyloru (3:0), final görüşündə isə İtaliya nümayəndəsi İrma Testanı (2:1) məğlub elədi və olimpiya lisenziyasına sahib oldu.
Daha sonra Yana Alekseyeva 2016-cı ilin avqustunda Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Turnirin 1/4 final mərhələsində Çin nümayəndəsi Yin Yunhuaya məğlub olan (0:3) Yana Alekseyeva olimpiadanı beşinci pillədə başa vurdu.
Yana Alekseyeva 2016-cı ilin 15-24 noyabrında Bolqarıstanın Sofiya şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Alekseyeva 1/8 final mərhələsi çərçivəsində baş tutan görüşdə Türkiyə nümayəndəsi Esra Yıldız ilə üz-üzə gəldi və rəqibinə 1:2 hesabı ilə məğlub oldu.
SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqı
SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqı — SSRİ kinematoqrafçılarını birləşdirən ictimai təşkilat.
1965-ci ilin noyabrında təsis qurultayında yaradılıb, təşkilat komitəsi 1957-ci ildə yaradılımışdı.
Strategiya (şahmat)
Strategiya — Şahmat termini
Mübarizənin ümumi planı, onun düzgünlüyü mövqenin konkret qiymətləndirilməsi ilə müəyyənləşdirilir. O, nəinki öz imkanlarını, həm də rəqib tərəfin imkanlarını nəzərə almalıdır.
Erigeron leptocladus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cavanşir Carçıyev
Cavanşir Əsgər oğlu Carçıyev — Qazax rayonu İcra hakimiyyətinin sabiq başçısı
Carçıyev Cavanşir 1952-ci il yanvarın 5-də Qazax rayonunun Çaylı kəndində anadan olub. 1974-cü ildə Azərbaycan Dövlət Neft-Kimya institutunu bitirdikdən sonra təyinat yerinə işləməyə gedərək 1979-cu ilədək Qorki vilayətinin Vıksa şəhərində elektrik idarəsində usta vəzifəsindən idarənin rəisi vəzifəsinə qədər yüksəlib. 1979–1981-ci illərdə Gəncə elektrik quraşdırma idarəsində baş iş icraçısı və başqa illərdə müxtəlif vəzifələrdə işləyib.
Azərbaycanda Milli Azadlıq Hərəkatı başlayan illərdə öncüllərdən biri olub. 1989-cu ildən Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin Qazax rayon şöbəsinin İdarə heyətinin üzvü, AXCP-nin hakimiyyəti illərində, Müharibənin ən qızğın dövründə Qazax Rayon İcra Başçısı vəzifəsində çalışıb. 1994-cü ildə faciəvi şəkildə dünyasını dəyişib.
Erigeron karvinskianus
(Erigeron karvinskianus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Cəfər Atalay
Cəfər Atalay — türkiyəli aktyor.
Tikrit
Tikrit (ﺗﻜﺮﻳﺖ) — İraqda Bağdadın 140 km şimal-qərbində Dəclə çayı sahilində qurulmuş bir qəsəbədir. Səlahəddin valiliyinin paytaxtı olan qəsəbənin təxmini əhalisi 160 mindir (2012-ci ilin siyahıyaalması).
Tarixi
Qəsəbədə yaşayışın mövcudluğu Assuriya dövrünə qədər gedib çıxır. Mənbələrdə şəhərin adı ilk dəfə Babil hökmdarı Nabolpolassarın Assur şəhərinə hücumu dövrü ilə əlaqədar çəkilir. Təxmini 1000 il əvvəl Tikritdə bir qala və böyük xristian monastrının olması haqqında orta əsr müəlliflərinin kitablarında məlumatlar vardır. Orta əsrlərdə qəsəbə tekstil malları istehsal edirdi.
Şəhər böyük tarixi əhəmiyyətə malikdir. Azərbaycan dövlətlərindən Qaraqoyunlular, Ağqoyunlular, Səfəvilər və Əfşarlar İraqı elə keçirərkən Bağdad ətrafındakı bu qəsəbəni də öz hakimiyyətlərinin altına salıblar.
Taktika (şahmat)
Taktika — Şahmat termini
Strategiyanın tərkib hissəsi olub, strateji planların ayrı-ayrı əməliyyatlarının həyata keçirilməsini təmin edir.
Dördayaq (qaçış)
frame|Dördayaq qaçan at (animasiya) Dördayaq — atların və digər bəzi heyvanların (məsələn, it pişik və s.) üçtaktlı allyuru. Ən sürətli olan bu formada qaçış zamanı atların sürəti bəzən 60 km/saat-a çatır. thumb
Pferdegangart Horse gait Hevosen askellaji
Devid Boqqs
Devid Boqqs — amerikalı elektrik və radio mühəndisi, kompüter şəbəkələri üçün müasir İnternet protokollarının, fayl-serverlərin, şlüzlərin və şəbəkə kartlarının prototiplərinin müəllifi, Ethernet texnologiyasının banilərindən biri.
1976-cı ildə o, assistenti olduğu amerikalı mühəndis Robert Metkalfla (Robert Metcalfe) birlikdə Ethernet texnologiyasının fəaliyyət prinsipinin əks olunduğu "Ethernet: Distributed Packet-Switching For Local Computer Networks" adlı kitab dərc etdirmişdir.
Callitriche
Növləri
[[SS 2 (*
Triozidlər
Triozidlər fəsiləsi- Buğumayaqlılar tipinin Bərabərqanadlılar dəstəsinə aid olan fəsilə.
Xarici quruluşu
Aydın ayrılmış başı, çox üfürülməmiş, dartılmış ortadöşü olan qamətli cücülərdir. Qabaq qanadları zarlı olub, adətən naxışsız az-çox dərəcədə qabarıq kostal kənarlıdır. Zirvəyə doğru getdikcə tədricən küncvari daralır. Pterostiqması yoxdur. Üç əsas damar öz başlanğıcını qanadın kökündəki eyni nöqtədən götürür. Arxa baldırlarının başında 3 və ya 4 (1+2+1) sıçrayış tikanları vardır, pəncələrində sıçrayış tikanları yoxdur.
Həyat tərzi
Geniş yayılaraq, hündür dağlara qalxırlar. Trofik cəhətdən həm ot, həm də ağac bitkiləri ilə əlaqədardır.
Yayılması
MDB-də 75, Zaqafqaziyada 70-ə yaxın, Azərbaycanda 30-a qədər növü vardır. Bir çoxları meşə, bağ və tarla bitkilərinin ziyanvericiləridir.
Urnes kilsəsi
Urnes kilsəsi — Norveçin Soqn of Fiyordu vilayətinin Luster bələdiyyəsində yerləşən taxta kilsə.
Tarix
Urnes kilsəsinin tikilməsinə 1050-ci illərdə başlanmış və XIII əsrdə tamamlanmışdır. Norveçdə təqribən 30 ədəd bu cür taxta kilsələrin içində ən qədim olanıdır.
Norveç XI əsrin əvvəllərində Müqəddəs Olav hökmdarlığı dövründə Xristiyanlıqla tanış olmuşdur. Kilsələr klassik dini tikililərin planları daxilində taxtadan inşa edilmişdir. Dənizçilik sahəsində məşhur olan norveçliləri təsirləndirmək məqsədiylə kilsələri bir Vikinq qayığı tərzində inşa edərək insanların öz qayıqları içində ibadət edirlərmiş hissinə sahib olmalarına çalışılmışdır. Kilsələrin damları Skandinaviya ölkələrində yayğın inşaat texnikalarından birisi olan padavra ilə örtülmüşdür (əksərən küknar və ladin ağaçlarından əldə edilən, dam örtüyü olaraq istifadə olunan incə taxta). Kilsələrin bağçaları isə çox vaxt kiçik bir məzarlıq olaraq düzəldilmişdir.
Üslub
Norveçdə yerləşən 30 ədəd taxta kilsədən Borqund, Hopperstad və Heddal kilsələri büyük, Torpo və Anderdal kimiləri isə olduqca kiçikdir. Urnes kilsəsi bu tərzdəki tikililəri xatırladan xüsusiyyətlərə malikdir. İlk və ən ayırdedici xüsusiyyəti digərlərindən ən az 100 il daha qədim bir keçmişə sahib olduğudur. Kelt sənəti, Vikinq ənənələri və Roma memarlığı isə bir digər önə çıxan xüsusiyyətləridir. Xarici divarlardakı oymalar klassik Vikinq tərzini ifadə edərkən, yarımdairə kəmərlər və silindrik sütunların istifadəsi Roma memarlığının xüsusiyyətidir.
Orta əsr dövrünə aid ibadət əşyalarının zənginliyi bir digər önəmli xüsusiyyətdir. İsa peyğəmbəri, Məryəmi və Müqəddəs Conu ifadə edən bürünc şamdanlar, taxta minbər, şəkillər ilk ağla gələnlərdir. Bununla birlikdə XVII və XIX əsrlərdə aparılan yenidənqurma işləri də əslində xüsusiyyətlərin günümüzə qədər gəlməsində də vacib bir rol oynamışdır.
Erigeron leptopetalus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İspaniyada turizm
thumb|[[Teyde Milli Parkı]] İspaniyada turizm — İspaniya ərazisindəki turizm bazaları, istirahət mərkəzləri və səyahətlər.
Xarici turistlər
2015-ci ildə İspaniyaya gələn qonaqlar arasında aşağıdakı ölkələr üstünlük təşkil etmişdir:
Çimərlik turizmi
2016-cı ildə İspaniya növbəti dəfə dünyanın ən təmiz və təhlükəsiz çimərliklərə sahib ölkəsi seçilmişdir. Həmçinin, İspaniya "ən yaxşı çimərliklər" nominasiyasında öz rekordunu da yeniləmişdir.
Ekoloji və İstehlakçılar Maariflənməsi Assosiasiyasının məlumatına əsasən, İspaniyada 2016-cı ildə 586 "mavi bayraq" sertifikatına sahib çimərlik qeydə alınmışdır. Bu ölkədə ən yaxşı yay istirahəti üçün regionlar sırasında Valensiyanın adı çəkilir; burada 125 "mavi bayraq" işarəli çimərlik var. Siyahıda növbəti yerləri Qalisiya (123), Kataloniya (98), Əndəlüs (76) və s. tutur.
Pyer Loran Vantsel
Pyer Loran Vantsel — Fransa riyaziyyatçısı; ilk dəfə isbat etmişdir ki, pərgar və xətkeşin köməyi ilə bucağın üç bərabər hissəyə bölünməsini həyata keçirmək və kubu ikiqat artırmaq mümkün deyil.
Bizdən danışaq (mahnı)
Bizdən danışaq — azərbaycanlı müğənnilər Aygün Kazımova və Raufun duetidir. Mahnı NƏFƏS Sənət mərkəzi tərəfindən hazırlanıb. Mahnı 26 yanvar 2020-ci ildə Aygün Kazımovanın doğum günündə təqdim olunmuşdur. Bu sayca Aygün və Raufun 3-cü duetidir.
Mahnı haqqında
Sözləri Fidan Cəbiyevaya, musiqisi Aygün Səmədzadəyə aiddir.
Türkiyədə turizm
Türkiyədə turizm — Türkiyə ərazisindəki turizm bazaları, istirahət mərkəzləri və səyahətlər.
Çimərlik turizmi
2016-cı ildə Türkiyədə 444 "mavi bayraq" sertifikatına sahib çimərlik qeydə alınmışdır.
Erigeron lassenianus
(Erigeron lassenianus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Opera (brauzer)
Opera — Opera tərəfindən yaradılmış veb brauzer. Opera Blink mühərrikini istifadə edən Chromium brauzerdir.
Başqa versiyaları
Opera GX — brauzerin oyunçular üçün hazırlanmış versiyasıdır.
Əshabi-Kəhf mineral bulağı
Əshabi-Kəhf mineral bulağı — Culfa rayonu ərazisində , Naxçıvan şəhərindən 12 km. məsafədə müqəddəs “Əshabi Kəhf (Culus) dağı” nın ətəyindədir.
Zəif mineral laşmış suyun tərkibi radonlu, karbon qazlı, hidrokarbonat lı-xlor lu-sulfat lı və natriumlukalsium ludur. Rusiyadakı “Pyatiqorsk” (Şimali Qafqaz) mineral suyunun analoqudur. Rematik xəstəliklərin müalicəsində suya girməklə 10-15 dəqiqə gözləməli və sonra bədəni günəş şüaları ilə qurutmaq lazımdır.
Müalicə məqsədilə vanna kursu on gün davam edilməlidir.
Coğrafi koordinatları
Qahab kəndindən 6 km cənub-şərqdə, Naxçıvan şəhəri ndən 12 km məsafədə, Əshabi-kəhf dağının ətəyindədir.
Tərkibi
Minerallaşma dərəcəsi 4,7 q/l-dir. Gündəlik su sərfi 259000 litr, qələviliyi 6,5, temperaturu isə 18 C0 təşkil edir.
İon tərkibinə görə bulağın suyu aşağıdakı kimi ifadə olunur:
Kimyəvi tərkibinə görə hidrokarbonatlı-xloridli-sulfatlı, natriumlu- kalsiumlu tiplidir.
Sen-Mande
Sen-Mande  — Fransa nın şəhər və kommunası. İl-de-Frans regionunun Val-de-Marn departamentində yerləşir. Sen-Mande kantonunun mərkəzi. Dairəsi — Nojan-sür-Marn. Kommunanın INSEE kodu 94067. Sen-Mande 1790-cı ildə kommuna olmuşdur.
Əhalisi
2009-cu ildə kommuna əhalisinin sayı 22 627 nəfər təşkil edirdi. Sen-Mandenin əhali sıxlığı Avropada ən yüksək dərəcələrindən biridir.
Qızılvəng mineral bulağı
Qızılvəng mineral bulağı — Babək rayonu ərazisində, Qızılvəng dəmiryolu stansiyasından 2 km, Araz su anbarı dəryaçasından isə 300 metr aralıda bulaq. Orada 1963-cü ildə Araz çayı üzərində bənd tikilərkən mineral bulaqların əksəriyyəti su altında qalmışdır. Orta əsrlərdə həmin bulaqlara “Astaabad bulaqları” da deyilirdi. Zəif minerallaşmış su acı-şor dadlı olmaqla Rusiyanın “Pyatiqorsk” (Şimali Qafqaz) suyunun oxşarıdır. Daxili xəstəliklərin müalicəsində əhəmiyyətlidir.
Qaraçörəkotu
Təbabətdə
Əkin qaraçörəkotu (Nigella). Bu bitki Azərbaycannın Qarabağ və Qazax-Borçalı zonalarında geniş yayılmışdır. Qaraçörəkotunun toxumları Azərbaycan kulinariyasında və təbabətində qədimdən istifadə edilir.
Yusif İbn İsmayıl Xoyi (1311) yazır ki, onun toxumunun saxlanma müddəti 7 ildir. Qaraçörəkotu həliminin buxarla inqalyasiyası zəhərli həşaratlar dişləyəndə, kolit, sinə ağrıları, öskürək, qanlı qusma və ürək bulanmasında xeyirlidir. Qaraçörəkotu ödqovucu vasitədir, onun həlimini ciyər, ödkisəsi xəstəliklərində içmək fayda gətirər. Əgər hər səhər qaraçörəkotu həlimini zeytun yağı ilə içsən, bu, üzə təravət verər. Qaraçörəkotu həliminin sirkə ilə qarışığı bağırsaqdan qurdları çıxardır. 9 q qaraçörəkotu toxumunu 16 q suda qaynadaraq 3 gün içirlər – bu böv (zərərli hörümçək növü) dişləyəndə kömək edir. Titrəmə və qızdırmada qaraçörəkotu iskəncəbin (bal və sirkənin qaynanmış qarışığı) ilə xeyirlidir. Qaraçörəkotu həlimini bal suyu ilə böyrəklərdə və sidik kisəsində daşlara qarşı istifadə etmək olar. Qaraçörəkotu çiçəyini mərhəm şəklində babasilin üzərinə qoyurlar. Əzilmiş qaraçörəkotu toxumunun sirkə ilə isladılmış sarğısı baş ağrılarında və revmatizmdə kara gəlir. Həliminin dozası – 6,2 q qədər, yağının – 3,1 q qədərdir. Onu anis və şüyüd əvəz edir.
İbn Sina yazır ki, qaraçörəkotunu soda ilə içsən, astmada xeyirlidir. Mərhəm şəklində dəmrovu, qoturluğu müalicə edir və şişləri özünə çəkir.
Məhəmməd Yusif Şirvani yazır: "Əgər qaraçörəkotu toxumunu azca sirkədə qaynadaraq onunla ağzını yaxalasan, bu, diş ağrısını dayandırar. Sınaqdan keçib" (60,41 s). "Hər kəs qaraçörəkotunun toxumunu əzərək, balla qarışdırsa və hər gün 3 q bu qarışıqdan acqarnına qəbul etsə, revmatizmdən xilas olunar" (60, 97 s).
Tibet həkimləri qaraçörəkotu həlimini ciyər xəstəliklərində və qusma zamanı məsləhət görürlər. Hind təbabətində qaraçörəkotu zirəni əvəz edir. Hind və Seylon həkimləri bu bitkini bağırsaqda qaz əmələ gəldikdə və iştahgətirici vasitə kimi məsləhət görürlər.
Xalq təbabətində qaraçörəkotu toxumu bağırsaqlarda qaz yığıldıqda, qurda qarşı və sarılıqda istifadə edilir. Fransada qaraçörəkotu toxumlarını qara istiotu əvəz edir.
Qəbuletmə qaydası belədir: bir litrə suda 10 q toxumu bişirərək gündə 3 dəfə səhər, gürdüz və axşam içirlər. Isti dəmi: 0,5-1 q toxumun üzərinə 3 stəkan qaynar su tökərək, stəkanla gündə 3 dəfə qəbul etmək lazımdır (54, 181 s.).
MÜASİR TİBB ELMİ. Qaraçörəkotu qazları yox edir, yüngül işlətmə təsirini göstərir, qurdları çıxardır. Müasir tədqiqatlar nəticəsində müəyyən edilib ki, əkin qaraçörəkotu toxumu mikrobların inkişafının qarşısını alır. Toxumundan alınmış timoxinon ödqovucu nigelon isə spazmagötürücü xüsusiyyətə malikdir (54, 181 s).
Yusif bəy Yusifbəyli
Həyatı
Yusif bəy 1852-ci ildə Gəncədə tanınmış ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. Atası Həşim bəy Gəncə xanı Cavad xanın vəziri Usuf bəyin oğlu Eyyub bəyin oğludur.
Yusif bəy anası Bəşirət xanımın himayəsində böyümüşdür. Peterburqda oğlunu universitetə qoymaq üçün Bəşirət xanım Gəncə qubernatorunun verdiyi sənəd əsasında Rusiya imperatoru II Aleksandrın qəbuluna getmişdir. Yusif bəyi anası ilə birlikdə imperatorun qardaşı qəbul edib və Yusif bəy Peterburq Universitetinin hüquq fakültəsinə qəbul olunur.
Ali təhsil aldıqdan sonra Yusif bəy Gəncəyə qayıdır. Lakin müsəlman olması səbəbi ilə Yelizavetpol Qəza Məhkəməsində aşağı dərəcəli vəzifə olan tərcüməçi vəzifəsinə işə götürülür.
Yusif bəy uzun sürən xəstəlikdən sonra 1922-ci ildə vəfat edib. Ölümünün sürətlənməsinə səbəb isə Nəsib bəy Yusifbəylinin qətl edilməsi xəbərini eşitməsi olub.
Hacıkənddəki ev
Yusif bəyin Hacıkənddə ikimərtəbəli evi vardı. Yaylaq evinə arabir Gəncənin sayılıb-seçilən adamları yığışardı. İstiqlal, müstəqillik, muxtariyyat haqqında çoxlu söhbətlər gedərdi. Hacıkənddə qubernatorun da yaylağı var idi. Qubernatora Yusif bəyin evində yığıncaqlar keçirilməsi barədə məlumat verilir. Bundan sonra isə ermənilərə evi yandırmaq göstərişi verilir. 1905-ci ilin yanvarında ermənilər həmin evi yandırırlar.
1964-cü ildə Hacıkənddəki İnşaatçılar pioner düşərgəsində ermənilərin yaşadığı Çaykənd kəndindən olan 80 yaşlı Levon düşərgədə ocaqçı işləyirdi. Levon danışırdı:
Sonradan yandırılmış evin birinci mərtəbəsini Yusif bəy bərpa etdirib. Sovet vaxtı bu evin bir hissəsində mülki müdafiə komitəsi yerləşirdi.
Siyasi fəaliyyəti
1905-ci ildə Yusif bəy Yusifbəyli, oğlu Həmid bəy Yusifbəyli, dostu Ələkbər bəy Rəfibəyli, Ələsgər bəy Xasməmmədov bərpa edilmiş evdə Türk Sosial-Federalist İnqilabi Komitəsini yaradırlar. Toplantıda intibahnamə hazırlanmaq, çap etdirmək və kütlələr arasında paylanmaq qərara alınır.
Təşkilat Azərbaycana muxtariyyat verilməsi və Rusiyanın federativ şəkildə qurulması ideyasını qoyan ilk siyasi qüvvə olmuşdur. Qısa müddət sonra komitənin əsasında Türk Sosialist-Federativ İnqilabi Partiyası və ya Qeyrət Partiyası yaradıldı. Bəzi sənədlərdə yazılana görə partiyanın rəhbərliyinə Ələkbər bəy Rəfibəyli, Yusif bəy Yusifbəyli, Ələsgər bəy Xasməmmədov və Həmid bəy Yusifbəyli daxil idilər. Bəzi mənbələrdə Ələkbər bəy Rəfibəylinin təklifi ilə partiyaya rəhbərliyin Həmid bəy Yusifbəyliyə tapşırıldığı qeyd olunub.
Azərbaycanlılara qarşı soyqırımların qarşısını almaq məqsədilə Əhməd bəy Ağaoğlu 1906-cı ildə Şuşada Difai Partiyasını yaratdı.
Difai Partiyasının Gəncə təşkilatının ilk sədri Məhəmmədəli Pişnamazzadə, müavini isə Ələkbər bəy Rəfibəyli idi. Ələkbər bəy Xasməmmədov və qardaşı Ələsgər bəy Xasməmmədov, doktor Həsən bəy Ağayev, Ələkbər bəy Rəfibəyli, Şeyxülislam Məhəmmədəli Pişnamazzadə, Yusif bəy Yusifbəyli və oğlu Həmid bəy Yusifbəyli, gimnaziyada din müəllimi işləyən Mirzə Məhəmməd Axundzadə, müəllim Mirzə Cavad, gənc müəllimlərdən İdris Axundzadə və başqaları Gəncədə təsis olunan Difai Təşkilat Komitəsinin üzvləri idilər.
Həm Qeyrət Partiyasının, həm də Difai Partiyasının gizli yığıncaqları Yusif bəyin Hacıkənddəki "Lemsə bulağı" deyilən yerdəki yaylaq evində keçirilirdi. Çünki, bu ev şəhərdən nisbətən uzaq ərazidə yerləşirdi.
1917-ci il fevral inqilabından sonra Nəsib bəy Yusifbəylinin rəhbərliyi ilə Qeyrət Partiyası siyasi arenaya yeni ad altında — Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Partiyası kimi daxil oldu. Bundan sonra Yusif bəy öz siyasi fəaliyyətini dayandırıb.
Varidatı
Gəncə Toxuculuq Kombinatının ərazisi, Yeni İrəvan qəsəbəsinin sahəsi, "Quruqov" adlanan torpaqlar, Gəncənin kənarındakı Quşqara deyilən yerdəki ağ torpaqlar Yusif bəyə məxsus olub.
Eldar Tağızadə
Eldar Abdulla oğlu Tağızadə — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Eldar Tağızadə 1963-cü il 6 sentyabr Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1970–1980-ci illərdə Nəsimi rayonundakı 164 saylı məktəbdə təhsil almışdır. Məktəbi bitirən Eldar Bakı Dövlət Universitetinə daxil olur və 1985-ci il buranı fərqlənmə diplomu ilə bitirir. Daha sonra polis olmaq istəyən Eldar Səbail rayon polis idarəsində çalışmağa başlayır. 1989-cu ildə Sverdlovsk şəhərində kurs keçir və baş leytenant rütbəsini alır. Tağızadə Eldar Daxili İşlər Nazirliyi (Azərbaycan)ndə əməliyyat müvəkklili vəzifəsində çalışırdı.
Döyüşlərdə iştirakı
Cəsur polis işçisi tez-tez cəbhəyə gedir və girovların azad edilməsində iştirak edirdi. Eldarın sayəsində neçə-neçə insan girovluqdan azad edilmişdi. 1991-ci ildə ona kapitan rütbəsi də verilmişdi. Onu DİN-nin Terrorizmə və Banditizmə Qarşı Mübarizə İdarəsinin rəis müavini təyin edirlər. 3 iyun 1992-ci il Tağızadə yenidən Qarabağa göndərildi.
Döyüş zamanı "Şaka" ləqəbli təhlükəli qatili zərərsizləşdirmək lazım idi. O, polis işçilərinə atəş açaraq gizlənmişdi, Eldar onun gizləndiyi binaya daxil olur, polis kapitanının silahsız olduğunu görən namərd Şaka qəfil olaraq Eldarın sinəsinə atəş açır cəsur polis qəhrəmancasına həlak oldu.
Ailəsi
Ailəli idi, iki övladı qalıb.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 3 sentyabr 1992-ci il tarixli 162 saylı fərmanı ilə Tağızadə Eldar Abdulla oğlu ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür.
Bakı şəhərinin Şəhidlər xiyabanında dəfn edilib.
Təhsil aldığı 164 saylı orta məktəb qəhrəmanımızın adını daşıyır.
SSRİ hərbi nazirliklərinin rəhbərləri
SSRİ hərbi nazirliklərinin rəhbərləri — Sovet Rusiyası və SSRİ hərbi nazirliklərinin rəhbərləri (1917–1991).
Respublika Silahlı Qüvvələrinin Baş Komandanı
Baş Komandan:
SSRİ Hərbi və Dəniz işləri üzrə Xalq Komissarlığı
SSRİ-nin birinci hökuməti formalaşana qədər RSFSR Komissarlığı
Xalq Komissarları:
SSRİ Müdafiə Xalq Komissarlığı
Xalq komissarları:
SSRİ Hərbi Dəniz Donanması Xalq Komissarlığı
1937-ci ildə SSRİ Müdafiə Xalq Komissarlığından ayrılıb, 1946-cı ildə Siahlı Qüvvələr Xalq Komissarlığı ilə birləşdirilib.
Xalq Komissarları:
SSRİ Silahlı Qüvvələr Xalq Komissarlığı (15.3.1946-cı il tarixindən nazilirlik)
Müdafiə və Hərbi Dəniz Donanması Xalq Komissarlıqlarının birləşməsi nəticəsində yaranıb.
Xalq Komissarları (15.3.1946-cı il tarixindən nazirlər):
SSRİ Hərbi Nazirliyi
SSRİ Siahlı Qüvvələr Nazilirliyinin Hərbi və Hərbi Dəniz Nazirliklərinə bölünməsi nəticəsində yaranıb.
Hərbi Nazir :
SSRİ Siahlı Qüvvələr Nazilirliyinin Hərbi və Hərbi Dəniz Naziliyi
SSRİ Siahlı Qüvvələr Nazilirliyinin Hərbi və Hərbi Dəniz Nazirliklərinə bölünməsi nəticəsində yaranıb.
Hərbi Dəniz Naziri:
SSRİ Müdafiə Nazirliyi
Hərbi və Hərbi Dəniz nazirliyinin birləşməsi nəricəsində yaranıb.
Erigeron leptorhizon
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cavahirli
Cavahirli — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Göytəpə kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Kiçik Qafqaz dağlarının ətəyində yerləşir. Kənd 1994-cü il aprelin 25-də Ermənistan Ordusu tərəfindən işğal olunmuşdur. Kənd 20 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin uğurlu əməliyyatları nəticəsində Azərbaycana qaytarılıb.
Toponomiyası
Yaşayış məntəqəsinin adı Qarabağ xanı İbrahimxəlil xanın arvadı Cavahir xanımın adı ilə bağlıdır. "Cavahirli kəndinin əhalisi hələ xanlıqlar dövründə Cəfərbəy adlı birisinə mənsub olmuşdur. Qarabağ xanlığı Rusiyaya birləşdiriləndən sonra çar hökuməti orqanları həmin ailələri Qarabağ xanı İbrahim xanın arvadı Cavahir xanıma bağışlamış və bundan sonra onlar "Cavahirxanımlı – tərəkəmə" adlanmışlar. Sonralar həmin maldar (tərəkəmə) ailələr məskunlaşaraq daimi yaşayış məntəqəsi yaratdıqda kənd sadəcə olaraq Cavahirli adlanmışdır. T.Əhmədov Cavahirli toponimini bəy, xan və mülkədar adlarından yaranmış və sonralar etnonim səciyyə kəsb etmiş adlar qrupuna daxil edir: "…Zərdab rayonundakı Əlibəyli kəndinin XIX əsrin ortalarında 11 evdən ibarət sahibkar kəndi kimi qeyd olunması, Ağdamdakı Cavahirli (keçmiş Cavahir Xanımlı (Üçüncü Tərəkəmə) kəndinin Azərbaycanın Rusiyaya ilhaq edilməsindən sonra Qarabağ xanı İbrahim xanın arvadı Cavahir xanıma bağışlanması kimi faktlar göstərir ki, bu qrupa daxil olan adlar bəy, xan və mülkədar adlarından yaranmış və sonralar etnonim səciyyə kəsb etmişlər" . Cavahir (Cəvahir kimi də yazırlar) ərəb mənşəli sözdür. Ərəbcə "cohər sözünün cəmi cəvahir – "qiymətli daşlar (almaz, yaqut və s.)" deməkdir. Ərəbcə cohər sözünün əsli farsca "qouhər"dir
Tarixi
Cavahirli kəndi Kicik Qafqaz dağlarının ətəyindədir. Qarabağ xanı İbrahim Xəlil xanın arvadı Cavahir xanıma bağıŞlanmış (1828) mülklərdən olan bu kəndin adı "Cavahir xanıma məxsus" mənasındadır.
Yuho Oyanen
Yuho Oyanen (2 yanvar 2002-ci ildə Finlandiyada anadan olub) — Finlandiya Veikkausliiqa təmsilçilərindən olan Honka klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Finlandiyalı futbolçudur.
Honka
Oyanen Honka akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Oyanen öz peşəkar karyerasında debütünü 6 mart 2018-ci ildə Qnistan klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Finlandiya Kuboku görüşündə Honka rəqibinə 6-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Oyanen Veikkausliiqada debütünü isə 8 aprel 2018-ci ildə KuPS klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 91-ci dəqiqədə Kasper Liikoneni əvəz etmişdir. Veikkausliiqa görüşündə Honka rəqibi ilə 1-1 hesabı ilə bərabərə qalmışdır.
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 Finlandiya Superkuboku görüşləri daxildir.
Collinsia bartsiifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hüseyn Carçıyev
Hüseyn Carçıyev (tam adı: Carçıyev Hüseyin Məşədiabbas oğlu) — Azərbaycan Respublikasının Baş Zootexniki.
1888-ci ildə Qazax rayonunun Çaylı kəndində anadan olmuşdur.
Mədrəsə təhsili aldıqdan sonra Gəncə şəhərində Sənət təhsili alıb, Leninqrad şəhərinə yollanır. Burada bayrtarlıq üzrə təhsil almışdır. Qırxıncı illərin sonu Azərbaycan Respublikasının Baş Zootexniki olub.
Kerinski müvvəqəti hökumətinde Zabit kimi xidmət edib.
1974-cü ildə vəfat edib.
Vayxır (bulaq)
Vayxır — Babək rayonu ərazisində, Naxçıvan şəhərindən 17 km şimalda, kəndin şimal-qərbindəki okean səviyyəsindən 1100 m. yüksəklikdə çıxan bir neçə mineral bulaq və həmin bulaqlardan çıxan mineral su.
İkinci qrupdan olan bulağın suyu "Sirab" mineral suyu kimi zəif minerallaşmış karbonqazlı, hidrokarbonatlı, kalsiumlu-natriumludur. Vayxır mineral bulaqları 1972-ci ildə elmi şəkildə öyrənilərək, orada 1985-ci ildə Vayxır Mineral Su Zavodu yaradılmışdır. 1987-ci ildən "Vayxır" mineral suları 0,5 litrlik şüşə qablarda sənaye üsulu ilə istehsalına başlanmışdır.
Vayxır mineral sularından daxili xəstəliklərin müalicəsində qaraciyər (hepatiti), öd kisəsi iltihabı, xroniki qastiritlər, xroniki kolitlər və.s müalicəsində (sutkada 0,5 litr, 18-20 Cº) içilməsi əhəmiyyətlidir.
Vayxır suyunun osmotik qatılığı, insandakı qan plazmasının qatılığına uyğun gəldiyindən daxili xəstəliklərin müalicəsində əvəzolunmaz təbii mineral sudur.
Anatoli Karpov
Anatoli Yevgenyeviç Karpov ( 23 may 1951, Zlatoust, Çelyabinsk vilayəti, SSRİ) — şahmat üzrə 12-ci dünya çempionu, PhD, Rus şahmat qrosmeysteridir. O, Harri Kasparov tərəfindən məğlub edilənədək 1975-ci ildən 1985-ci ilə qədər rəsmi olaraq dünya çempionu sayılıb. O, 1993-cü ildə Kasparova qalib gələrək yeniden FİDE dünya çempionu olmazdan öncə 1986–1990-cı illər arasında Kasparova qarşı 3 oyun oynayib. O, FİDE-nin yeni dünya çempionluğu qaydalarına etiraz edərək çempionluq adından imtina etdiyi üçün bu adı 1999-cu ilə qədər əlində saxlaya bilib. Karpov dünya şahmat elitası arasinda çempion adını 10 il qoruya bildiyi üçün tarixin ən böyük şahmatçılarından biri sayılır. Onun turnir uğurları 160-dan çox birinci yer ilə bitirməkdən ibarətdir. Karyerasının ən yüksək dövründə Karpov 2780 Elo reytinqi ilə FİDE-nin sıralamasında 1970-ci ildəki acıqlamadan sonra 90 ay boyunca birinci pillədə olub. Karpov 2005-ci ildən Rusiya İcimai Palatasının üzvüdür. O, son zamanlar humanitar layihələrin, eləcə də yodlaşdırılmış duzun istifadəsini müdafiə edib. 2012-ci ilin dekabrın 17-si, Karpov Rusiya Parlamentinin ABŞ vətəndaşlarının rus kimsəsizlərini övladlığa götürməsini qadağan eden qanunu dəstəklyib.
Erkən həyatı
Karpov 1951-ci ildə keçmiş Sovet İttifaqının Ural bölgəsində Zlatoustda doğulmuşdur. Onun gənc yaşlarında şahmat uğurları sürətli oldu və o, artiq on bir yaşında İdman Ustaligina Namized oldu. Mixail Botvinnik onun haqqinda "Bu oğlanın şahmat baredə anlayışı yoxdur, onun peşəkar şahmatda gələcəyi ola bilmez" deməsinə baxmayaraq, Botvinnik Karpovu on iki yaşında öz prestijli şahmat məktəbinə qəbul etdi. Karpov etiraf edir ki, həmin vaxtlar onun şahmat nəzəriyyələrini anlaması çox qarışıq idi və o, sonralar yazdı ki, Botvinnikin çoxlu şahmat kitabları və gərgin əmək tələb edən ev tapşırıqlarını işləmək ona böyük kömək oldu. Karpov Botvinnikin nəzarəti altında elə sürətlə irəlilədi ki, o, 1952-ci ildə Boris Spasski tərəfindən qurulmuş rekordu təzələyib 1966-cı ildə 15 yaşında dövrünün ən gənc Sovet Milli İdman Ustasi adını qazandi.
Yüksək dərəcə qrosmeyster
Karpov 1971-ci ildə özünün böyüklər arasında ilk əhəmiyyətli qələbəsini Moskvada Alyoxinin Xatirə turnirində əldə etmişdir. Leninqrad İnterzonal turnirini Viktor Korçnoy ile ilk pilləni bölüşərək qazandıqdan sonra onun Elo reytinqi 1971-ci ildəki 2540 FİDE xalı 1973-cü ildə 2660-a kimi yüksəldi. Daha sonra uğurların davamı olaraq 1974-cü ildə Dünya Şahmat Namizədlər Turnirinə vəsiqə qazanaraq o vaxtkı çempion Bobbi Fişerlə rəqib olmaq şansı qazandi.
Namizəd
Karpov Lev Poluqayevskini məğlub edərək +3 =5 hesabı ilə Dünya Şahmat Namizədlər Turnirinin ilk oyununu uğurlu başlaya bilmiş və növbəti maçlarda Boris Spasski ilə qarşılaşmışdir. Spasski erkən qələbə qazansa da, sonradan Karpov üstünlüyü ələ ala bildi və turnirin final görüşündə Korçnoi ilə rəqib olma şansi qazandı. Sonda +3 −2 =19 nəticəsi ilə Karpov qələbə qazandi və Namizədlər Turnirinin qalibi olaraq Bobbi Fişer ilə oynamaq hüququ əldə etdi.
Fişer ilə 1975-ci il maçı
Baxmayaraq ki, Fişer və Karpov arasında dünya çempionluq oyununu çoxları gözləyirdi, bu oyun heç vaxt baş vermədi. Fişer tələb elədi ki, qalib 10 oyun qələbə qazanan oyunçu olsun, amma əgər hesab 9–9 olarsa, əvvəlki çempion öz tacını qoruyacaq. FİDE bu tələbləri rədd etdi və bu hadisələr son nəticədə Fişerin çempionluq tacından imtinasi ilə bitdi. Kasparov və Spasski belə düşünürdülər ki, Karpov Fişeri məğlub edə bilərdi və hətta 1978-ci ildə yenidən Fişerlə qarşılaşıb qələbə qazanardı.
Dünya çempionu
Özünü qanuni dünya çempionu kimi sübut etməyi qarşısına məqsəd qoymuş Karpov növbəti 10 il ərzində demək olar bütün tunirlərdə iştirak etmiş və ciddi qələbələr qazanmışdır. O, 1975-ci ildə çox güclü Milan turniri qazanmış, 1976-cı ildə özünün üç Sovet titulundan ilkini qazanmışdı. Karpov ən ardıcıl turnirlər qalibi kimi (9 dəfə) oz rekordunu qoruyub saxlamışdı, ancaq bu rekord Harri Kasparov tərəfindən qırılmışdı (14 ardıcıl turnir). Karpov oz tacını ilk dəfə 1978-ci ildə əvvəllər dəfərlərlə oyandığı Viktor Korçnoya qarşı mudafiə etmişdi. 1974-cü il Namizədlər turnirində olduğu kimi bu dəfə də Karpov erkən üstünlüyü ələ almış və sonda +6 –5 =21hesabı ilə öz çempionluq titulunu qoruya bilmişdi. Üç il sonra Karçnoy alman finalçı Dr. Robert Höhneri məğlub etmiş və Namizədlər yarışının qalibi olaraq Meranoda (İtaliya) Karpova qarşı çempionluq maçında qarşılaşdı. Lakin Karpov bu oyunu 11–7, +6 −2 =10 hesabı ilə qazandı. Bu oyun digər adla "Meranoda Qırğın" kimi xatırlanmışdı. Karpovun turnirlər karyerasının ən yüksək zirvəsi 1979-cu ildə Montreal "Ulduzlar Turniri" zamanı yaşandı. Bu yarışda o, Mixael Tal ilə +7 −1 =10 hesabı ilə bitişik başa vurmuş və bir çox yüksək səviyyəli qrosmeysterdən öndə olmuşdu: Yan Timman, Lybomir Lyubojevic, Boris Spasski, Vlastimil Hort, Lacos Portiş, Höbner, Bent Larsen və Lyubomir Kavalek. Karpov mümkün 15 xaldan 13.5 toplayaraq 1977-ci ildə Las Palmas turnirinin qalibi olmuşdu. O, həmçinin prestijli Buqoyno (1978 və 1980), Linares (1981 və 1994), Tilburq (1977, 1979, 1980, 1982, 1983) turnirlərini və Sovet Çempionluğunu qazanmışdır (1976, 1983, 1988). Karpov Sovet İttifaqını alti Şahmat Olimpiadasında təmsil etmiş və hamısında da qızıl medal qazanmışdır. Karpov dünya çempionu və dünyanın ən yaxşı oyunçusu kimi öz mövqeyini Harri Kasparov səhnəyə çıxana kimi möhkəmləndirə bilmişdi.
Kasparov ilə mübarizə
Karpov təhlükəli rəqib kimi (və dünyanın 2 nömrəlisi) 1990-cı illərin əvvəllərinə kimi öz möqveyini qorudu. O, Kasparova qarşı daha üç oyunda çempionluq üçün 1986-cı ildə London və Leninqradda, 1987-ci ildə Sevilyada və 1990-cı ildə Nyu-York və Lionda mubarizə aparmışdı. Bütün üç maçın nəticələri çox yaxın idi və bütün üç maçda son oyunlarda Karpovun uduş pozisiyası var idi. Lakin hər üç mübarizədə Kasparov qələbə çaldı. Onların beş dünya çempionluğu maçında Karpov 144 oyunda 19 qələbə, 21 məğlubiyyət və 104 heç-heçə etmişdir.
Erigeron lonchophyllus
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Erigeron leucanthemifolius
Erigeron leucanthemifolius Erigeron leucanthemifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
San-Fransisko çayı
San Fransisko çayı - Braziliyada çay. 2.914 kilometr uzunluğu ilə bütünlüklə Braziliya ərazisində yerləşən ən uzun çaydır. Həmçinin Cənubi Amerika və Braziliyanın (Amazon çayı, Parana çayı və Madeyra çayından sonra) 4-cü ən uzun çayıdır.
San Fransisko çayı Minas Gerais əyalətinin orta-qərb hissəsində yerləşən Kanastra dağından başlayır. Çay 641.000 kilometr kvadrat hövzəyə sahibdir.
Elmira Səfərova
Elmira Yusif qızı Səfərova (16 sentyabr 1934) — Azərbaycan Respublikası Əməkdar İncəsənət Xadimi, professor, pedaqoq və pianoçu.
Həyatı
16 sentyabr 1934-cü ildə Bakıda anadan olmuşdur. Atası Yusif tanınmış mühəndis-neftçi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar mühəndisi, iki dəfə dövlət mükafatı laureatı, texnika elmləri namizədi və Xəzər dənizində yerləşən qeyri-adi şəhər – «Neft daşlarının» əsasını qoyanlardan biri olmuşdur. Hazırda Bakı şəhərinin küçələrindən biri onun adını daşıyır. Yusif müəllim incəsənəti, xüsusən də musiqini çox sevirdi.
Anası Cəvahir xanım gözəl səsə və böyük musiqi istedadına malik idi. Gənc yaşlarında o, dahi Üzeyir Hacıbəyovun xorunda oxuyurdu və solist kimi də müxtəlif konsertlərdə çıxış edirdi. O, Azərbaycan mahnılarını çox gözəl ifa edirdi. Lakin malik olduğu istedad və qazandığı uğurlara baxmayaraq Cəvahir xanım uşaqlarının (Elmiradan savayı onun bir qızı və bir oğlu da var idi) xatirinə səhnəni tərk etməyə məcbur olmuşdur.
Xalq musiqisinə, muğamlara və Azərbaycan bəstəkarlarının, xüsusən də Üzeyir Hacıbəyovun yaradıcılığına olan sevgilərini valideynlər öz uşaqlarına aşılayırdılar və onları musiqi incəsənətinə dərin məhəbbət və böyük maraq mühitində böyüdürdülər.
Təbii ki, Elmira böyüdükdən sonra özünə musiqi yolunu seçir. «Molodyoj Azerbaydjana» qəzetinə 30 Yanvar 1992-ci il müsahibəsində Elmira xanım özü bu haqda belə demişdir: «… gələcək həyatımda sənət seçimi ilə bağlı heç bir zaman sual meydana çıxmamışdır. Belə bir təəssürat var idi ki, musiqi mənimlə birgə doğulub və mən öz həyatımı musiqidən kənar heç cür təsəvvür edə bilmirdim.»
1942-ci ildə Elmira Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının nəzdində fəaliyyət göstərən 10-illik məktəbə, gözəl pedaqoq, Peterburq konservatoriyasının məzunu, məşhur pianoçu A.N.Yesipovanın şagirdi T.S.Qruşkonun sinfinə daxil olur. Onun musiqi istedadının təşəkkül tapmasında və inkişafında mühüm rolu Azərbaycanın görkəmli pedaqoqları K.K.Səfərəliyeva, L.N.Yeqorova və R.I.Siroviç da oynamışlar.
Konservatoriyada oxuduğu illər ərzində Elmira xanım özünü peşəkar musiqiçi, istedadlı pianoçu və yaradıcı şəxsiyyət kimi göstərmişdir. O uğurla simfonik və solo konsertlərlə çıxış edirdi. Onun konsertlərinin proqramı çox çeşidli olurdu - L.V.Betxoven, F.List, F.Şopen, P.I.Çaykovski, R.Şuman və s. kimi bir çox görkəmli bəstəkarların əsərlərindən ibarət idi. Azərbaycan bəstəkarları Q.Qarayevin, F.Əmirovun, C.Hacıyevin əsərləri isə Elmira xanımın ifasında yalnız Bakının deyil, həm də Moskvanın konsert səhnələrində səslənirdi.
Təhsil aldığı müddətdə Elmira xanım Üzeyir Hacıbəyov adına təqaüdə layiq görülmüşdü. «Bu mənim üzərimə bir çox öhdəliklər qoyurdu. Mən bizim hamımız üçün, bütövlükdə Azərbaycan üçün böyük işlər görmüş gözəl musiqiçi və bəstəkar Üzeyir Hacıbəyov fəaliyyətinin böyüklüyünü həmişə dərk etmiş və qarşısında baş əymişəm.», deyə Elmira xanım qeyd edirdi («Molodecğ Azerbaycana» qəzeti, 30 Yanvar, 1992-ci il).
Yuxarı Qullar
Yuxarı Qullar (gür.: g.ə. ზემო ყულარი, l.ə. zemo ğulari) — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli mxaresinin Sarvan bələdiyyəsində kənd. 17-24 yanvar, 2002-ci il siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 98%-i azərbaycanlılardan ibarət 1.704 nəfər (841 nəfəri kişilər, 863 nəfəri qadınlar) əhali yaşayır.
Başkənd mineral bulağı
Başkənd mineral bulağı — Culfa rayonu ərazisindəki Baş Anzır kəndindən 1,5 km. şimalda, okean səviyyəsindən 2340 m. yüksəklikdədir. Eyni kimyəvi tərkibli bulaq suyundan okean səviyyəsindən 2100 m. hündürlükdə "Gilanarlıq dərəsi" deyilən yerdə də vardır. Hər iki bulağın suyu Rusiyanın Kislovodskdəki (Şimali Qafqaz) "Narzan" tipli suyunun analoqu kimi daxili xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilə bilər. Mineral sular elmi şəkildə öyrənilməmişdir.
Ziyadxanovlar
Ziyadxanovlar — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.
Yaponiyada zəlzələlər
Yaponiyada baş verən zəlzələlərin siyahısı
Corciya qanunu (film, 2007)
Corciya qanunu — rejissor Harri Marşalın 2007-ci ildə çəkdiyi amerikan filmi.
Məzmun
Şəhərdə yaşamağa adət etmiş ərköyün qız Rachel yayda öz ciddi nənəsinin yanına, Aydaho ştatına qedir. Provinsial şəhərə düşməyinə baxmayaraq o burada darıxmağa hazırlaşmır. Ədəbsizcəsinə nənəsinə söz qaytarır, uğursuzcasına yerli həkimi əldə etməyə, mormon olmağa hazırlaşan yerli gənc oğlanı tovlamağa çalışır.
Ətrafdaki insanlar çaşqınlıq içərisindədirlər: necə belə gözəl qız özünü belə iyrənc aparır. Sən demə, buna səbəb ağır uşaqlıq sarsıntısıdır. Rachel birdən etiraf edir ki, onu 12 yaşından atalığı müntəzəm olaraq zorluyurdu, amma heç kim əminliklə deyə bilmir ki, bu həqiqətdir və ya sadəcə olaraq ətrafdaki insanların bir-biri ilə dalaşmasına növbəti bir cəhdidir…
Boliviya inqilabı (1952)
Boliviya inqilabı — Boliviyada xalq demokratik inqilabı.
Tarixi
1952-ci il aprelin 9-da polis tərəfindən dəstəklənən Millətçi İnqilabi Hərəkat (MİH) partiyasının dövlət çevrilişi etməsi ilə başlamışdır. Həmin gün La-Pasda başlamış xalq üsyanında 3 günlük döyüşlərdən sonra ordu darmadağın edildi, onun funksiyalarını fəhlələrdən ibarət könüllü dəstələr öz üzərinə götürdü. Millətçi İnqilabi Hərəkatın lideri V.Pas Estensoro ölkənin prezidenti oldu. Aprelin 17-də X.Leçin Okendonun başçılığı ilə hakimiyyəti Millətçi İnqilabi Hərəkat ilə bölüşən Boliviya Fəhlə Mərkəzi yaradıldı (fəhlə həmkarlar ittifaqlarının nümayəndələrinə 4 nazir vəzifəsi verilmişdir).
1952-ci il iyulun 21-də ümumi seçki hüququ tətbiq olundu; oktyabrın 31-də mədən-filiz sənayesi milliləşdirildi; yeni yaradılan mədən-filiz dövlət şirkətində veto hüququna malik fəhlə nəzarəti qoyuldu.
1952-ci ilin noyabrında başlamış ümumkəndli üsyanı mülkədar torpaq sahibliyinin ləğvi və torpaqların kəndlilər arasında bölüşdürülməsi ilə nəticələndi; bunu 2 avqust 1953-cü il aqrar islahatı qanuniləşdirdi. 1953-cü ilin yanvarında əks-inqilabi çevriliş cəhdi fəhlə və kəndlilərdən ibarət könüllü dəstələr tərəfindən yatırıldı.
Türkmənbaşı sarayı
Türkmənbaşı Sarayı Aşqabadda bir saraydır. Türkmənistan prezidenti nin qərargahı və evidir. Keçmiş prezidenti Saparmurat Niyazov Türkmənbaşı 1985-dən 2006 ya yəni rəhmətə getiyi zamana qədər burada yaşamışdır. Digər adı "Oğuzxan türkmənbaşı sarayı"-dır.
Collinsia childii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Erigeron leucoglossus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Moskva Atəşkəs Müqaviləsi
sağ|thumb|300px|Qırmızı bölgələr [[Finlandiyadan Sovetlər Birliyinə Davam müharibəsindən sonra verildi. Porkkala 1956-cı ildə Finlandiyaya geri verildi.]]
Moskva Atəşkəs Müqaviləsi, Finlandiya ilə digər tərəfdən SSRİ və Birləşmiş Krallıq ilə 19 sentyabr 1944-cü ildə imzalanmışdır. Müqavilə ilə Davam müharibəsi başa çatmışdır.
Müqavilə şərtləri və sonrası
1940-cı ildə Moskva sülh müqaviləsi ilə Finlandiya Karelia və Salla bölgələrini və Fin körfəzində bir çox digər adaları SSRİ-yə vermişdi. Yeni atəşkəs ilə 1940-cı il müqaviləsinə sadiq qalındı, ayrıca olaraq Petsamo bölgəsini Sovetlərə vermiş Finlandiya Porkkala bölgəsini də Sovet İttifaqına 50 il müddətinə verdi. (Bölgənin idarəsi 1956-cı ildə Finlandiyaya buraxıldı).
Finlandiya Sovet İttifaqına müharibə təzminatı olaraq 6 il müddətinə 300.000.000 dollar ödəyəcəkdi. Atəşkəsdən sonra 1944–1945-ci illər arasında Lapland müharibəsi adlanan Finlandiyada qalmış Üçüncü Reyx əsgərləri ilə müharibə baş verdi
Zemfira Səfərova
Zemfira Yusif qızı Səfərova — Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1989), Əməkdar elm xadimi, AMEA-nın həqiqi üzvü (2017), sənətşünaslıq elmləri doktoru (1996), professor (1998), AMEA-nın həqiqi üzvü (2017)
Həyatı
Zemfira Yusif qızı Səfərova 1937-ci il iyun ayının 10–da Kislovodskda ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1960-cı ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının Nəzəriyyə fakültəsini bitirmişdir.
Musiqişünas 20 – dən çox kitab, 150 – dən artıq elmi əsərin müəllifidir. O, qədim və orta əsr Azərbaycan musiqi tarixini tədqiq etmiş, "Azərbaycan musiqi elmi (XII – XX əsrlər)" adlı fundamental monoqrafiyasını yazmışdır.
Yustin Canelidze
Yustin Yulianoviç Canelidze — Gürcüstan-sovet cərrahı, SSRİ Tibb Elmlər Akademiyasının akademiki (1944), SSRİ Tibb EA-nın Rəyasət Heyətinin üzvü (1944–46), RSFSR əməkdar elm xadimi (1936), Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1945), SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1949), tibb xidməti general-leytenantı.
Zemfira Səfərova
Həyatı
Zemfira Səfərova hazırda Bəstəkarlar İttifaqının "Musiqişünaslıq və tənqid" bölməsinin rəhbəri, "Musiqi dünyası" jurnallarının redaksiya heyətinin, elmi şuranın üzvüdür.
Yustin Canelidze
Həyatı
Tibb təhsilinə Xarkov Universitetində başlamış İsveçrə də başa çatdırmışdır. Moskva universitetində həkim diplomu alaraq (1910), Peterburq Qadın Tibb İnstitutunun hospital cərrahlıq kafedrasında (1911–14), hərbi-sanitar qatarında (1914–18) işləmişdir. Petroqrad Tibb İnstitutunda ümumi cərrahlıq kafedrasında ordinator (1918-ci ildən), 1921-ci ildən professor, ümumi cərrahlıq kafedrasının müdiri, 1927–43-cü illərdə hospital cərrahlıq kafedrasının müdiri, eyni zamanda (1932-ci ildən) Leninqrad Təcili Yardım İnstitutunun rəhbəri olmuşdur.
Zemfira Səfərova
Həyatı
Musiqişünas 1989-cu ildə Əməkdar incəsənət xadimi, 1996-cı ildə sənətşünaslıq doktoru, 1998-ci ildə isə professor adı almışdır.
Yustin Canelidze
Fəaliyyəti
1939-cu ildən  Hərbi Dəniz Donanmasının baş cərrahı və eyni zamanda 1943-cü ildən Hərbi Dəniz Tibb Akademiyasının hospital cərrahlıq kafedrasının rəisi işlə mişdir. Ümumi və bərpaedici cərrahlıq travmatologiya və ürək cərrahlığı məsələlərinə dair 100-dən artıq elmi əsərin müəllifidir. Yaralanmış ürək üzərində müvəffəqiyyətlə əməliyyat aparmış (1911) və dünyada ilk dəfə olaraq, qalxan aorta yarasına tikiş qoymuşdur (1913). Bir sıra əsərləri dərinin köçürülməsi və plastik əməliyyat məsələlərinə həsr edilmişdir. İki dəfə Lenin ordeni, Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni ilə təltif edilmişdir.
Erigeron miser
(Erigeron miser) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Əfqanıstan İslam Əmirliyi (1996–2001)
Əfqanıstan İslam Əmirliyi (puştu د افغانستان اسلامي امارات) — Əfqanıstan ərazisində 1996–2001-ci illərdə mövcud olmuş və yalnız 4 ölkə tərəfindən (Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, İçkeriya və Pakistan) rəsmən tanınan İslam dövləti. Adı ölkəni idarə edən "Taliban" hərəkatı tərəfindən verilmişdir. Ölkənin Tacikistan, Pakistan və Çinlə həmsərhəd olan şimal əraziləri, yəni təxminən 10%-i həm də "Şimal Alyansı" adı ilə tanınan "Əfqanıstanın Xilası üzrə Birləşmiş İslam Cəbhəsi"nin nəzarətində olmuşdur. 15 avqust 2021-ci ildə Taliban yenidən paytaxt Kabili ələ keçirərək bütün Əfqanıstan üzərində hakimiyyətini bərqərar etdi.
Metaməlumatlar
Metaməlumatlar və ya Metaverilənlər — verilənlər haqqında verilənlər. Metaməlumatlar verilənlərin strukturunu və onların emalı metodlarını təsvir edir. Verilənlərin repozitariyalarında/lüğətlərdə saxlanılır.
Metaməlumatlarla idarəetmə sisteminin işlənib hazırlanması paylanmış tranzaksiya sisteminin işlənib hazırlanması ilə oxşardır:
Metaverilənlərlə idarəetmə sisteminin reallaşdırılması təcrübəsi göstərir ki, əsas çətinlik proqramın istismarında deyil, konkret metaverilənlərin məzmununun təyinində və repozitarinin praktik tətbiqində onlarla iş metodikasındadır. Bundan başqa, layihələndirməyə iterasiyalı yanaşılarsa, işlənib hazırlanmadan başlayaraq müvafiq kağız formalarına və metaverilənlərin CASE modelinin yaranması metodikasına, mərkəzləşdirilmiş paylanmış modellərə qədər ardıcıl keçərək, metaverilənlərin saxlanması üçün sistemdən istifadə edərək, məsələni əhəmiyyətli dərəcədə sadələşdirmək olar. CASE-vasitələrin böyük əksəriyyəti metaverilənlərin müxtəlif formatlarından istifadə edir. Metaverilənlərlə idarəetmə sistemlərinin təchizatçıları, VX əsasında QQDS də CASE-vasitələrində inteqrasiyaların mümkünlüyünü təmin edən MDIS mübadiləsinin standartını işləmişlər. Lakin, bu gün MDB bazarında məhsullar bu standartlara uyğun gəlmir, ona görə də metaverilənlərin formatının dəyişdirilməsi çox çətin prosesdir. Onu asanlaşdırmaq üçün xüsusi proqram məhsullarından, məsələn, Evolutionary Technologies International və ya Prism Solutions (Data Warehourse Directory) firmalarının vasitələrindən istifadə olunur. Metaverilənlərin sturukturunun işlənib hazırlanmasında və idarəetmə sisteminin layihələndirilməsində verilənlərin toplanması və VX-də yeniləşməsi məsələsi həll olunur.
Qaraqoyunlu xalçaları
Qaraqoyunlu — Azərbaycanın bütün xalçaçılıq məntəqələrində toxunan əla növ xovlu xalça.
Ümumi məlumat
Azərbaycanın əla növlü xalçaları hesab olunan Qaraqoyunlu xalçası demək olar ki, Azərbaycanın bütün xalçaçılıq məntəqələrində hazırlanır və bu adı da xalça Azərbaycanın rayonlarında yerləşən Qaraqoyunlu kəndlərinin adından götürülməsi təklifi irəli sürülsədə bu doğru deyil. Qubadlıda, Bərdədə, Ağsuda Goranboyda və digər ərazilərdə Qaraqoyunlu kənd və qəsəbələri vardır. Qaraqoyunlu həm də orta əsrlərdə Cənubi Azərbaycan ərazisində yerləşmiş tayfanın adıdır. XIII əsrdən bu tayfa köçəri həyat tərzi keçirmiş, XV əsrdə öz dövlətini yaratmışdır. Qaraqoyunlular türk mənşəli tayfa olmuşdur və şübhə yoxdur ki, "Qaraqoyunlu xalçası"nın adı bu tayfa ilə bağlıdır.