cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tülkütəpəsi (Çaldıran)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 60 nəfər yaşayır (13 ailə).
Bram Mulenar
2006-cı ilin iyul ayından 2021-ci ilin sentyabr ayına qədər Google Calendarın Sürix ofisində işləyib. O, vaxtının bir hissəsini Vim-in inkişaf etdirilməsinə sərf edirdi.
Erkən həyat və təhsil
1985-ci ildə Delft Texnologiya Universitetini elektrik mühəndisliyi ixtisası üzrə bitirib.
Vim
alt=The opening screen of Vim|thumb| Vim-in açılış ekranı Mulenar 1988-ci ildə Amiga kompüteri aldı. O vaxt Amigaya daşınmamış vi ilə tanış olan o, Stivi də daxil olmaqla bir neçə vi klonunu sınaqdan keçirdi. Mulenar Stevie-nin mənbə kodunu götürdü və onu təkmilləşdirdi. Vi ilə uyğunlaşmaq istəyən Mulenar nəhayət bir çox səviyyələri ləğv etmək kimi əlavə funksiyalar əlavə etdi. "Vi IMitation"ın ilk versiyası 1988-ci ildə Fred Fiş tərəfindən hazırlanmış ictimai disk dəstində buraxılmışdır. Bir neçə istifadəçi Vim-i MS-DOS və Unix kimi digər platformalara köçürdü. 1992-ci ildə 1.22 versiyasında Vi IMitation-nın adı "Vi IMproved" olaraq dəyişdirildi.
Vim açıq mənbə və xeyriyyə proqramıdır; istifadəçilər ICCF Hollandiyaya ianə verməyə təşviq edilir. Vim-in yarandığı gündən bir sıra digər proqramlar bu şəkildə lisenziyalaşdırılıb.. Vim bir neçə mükafat qazanmışdır və hələ də ən məşhur mətn redaktorlarından biri kimi tanınır. >
Akr
200px|thumb|right|Sahə vahidlərinin müqayisəsi.
Bram Mulenar
Digər müəssisələr
Mulenarın inkişaf etdirdiyi digər proqram vasitələrinə Pythonda yazılmış, make-ə bənzəyən AAP adlı proqram təminatı qurma aləti və proqramların oxunaqlılığına diqqət yetirən Zimbu adlı proqramlaşdırma dili daxildir.
Mulenar, 25-ci ildönümündə Vim-i yaratmasına və ümumiyyətlə açıq mənbə proqram təminatına verdiyi töhfələrə görə ona mükafat təqdim edən Hollandiya Unix NLUUG istifadəçi qrupunun üzvü idi.
Akr
Akr — sahə ölçüsü. İngilis ölçü sisteminin qəbul etmiş Birləşmiş Krallıq, ABŞ, Kanada, Avstraliya və s. ölkələrdə işlədilir. Əvvəllər akr bir gündə bir cüt öküzlə şumlanan sahə götürülürdü. 1 akr 4,040.86 m2-a bərabərdir.
Bram Mulenar
Xeyriyyə
Mulenar Uqandanın Kibaale şəhərində yerləşən QİÇS qurbanları üçün qeyri-hökumət təşkilatı olan ICCF Holland-ın vəkili idi. 1994-cü ildə o, Kibaale Uşaq Mərkəzində su və kanalizasiya mühəndisi kimi könüllü olmuşdur. 1996-cı ildən bir neçə dəfə dönüş səfərləri edib. 1995-ci ildə o, Vim xeyriyyə proqramları hazırladı. 1997-ci ildə ICCF Hollandiya üçün təxminən 2000 ABŞ dolları, bir il sonra isə 4000 ABŞ dolları toplanmışdır. 1999-cu ildə ianə gəliri təxminən 7000 ABŞ dolları təşkil etmişdir. O, Kibaale İcma Mərkəzini sonuncu dəfə 2020-ci ildə COVID-19 pandemiyasından əvvəl ziyarət edib.
Şəxsi həyatı və ölümü
Mulenar 2022-ci ilin oktyabrında sağlamlıq problemləri olduğunu bildirdi.
5 avqust 2023-cü ildə Mulenarın ailəsi Vim Google Qrupunda Mulenarın getdikcə pisləşən tibbi vəziyyətinə görə iki gün əvvəl öldüyünü elan etdi. Onun dəfn mərasimi Hollandiyada keçiriləcək.
Trinitrofenol
2, 4, 6-Trinitrofenol ( pikrin turşusu ) – kimyəvi formulu C6H2(NO2)3OH olan maddədir, fenolun nitrotörəməsidir. Molekul kütləsi 229,10 q/mol. Normal şəraitdə sarı rəngli kristallik maddədir. Pikrin turşuları və onun duzları (pikratlar) partlayıcı maddələr kimi, həmçinin analitik kimyada natriumun, kaliumun təyini üçün istifadə olunur.
Tarix
Pikrin turşusunun duzları– qurğuşun və kalium pikratlar, Qlauber tərəfindən (özünün işləyib hazırlanan üsulla)nitrat turşusunun yun və buynuzlara təsirindən 1642-ci ildə alındığı fərz edilir. 1771-ci ildə Piter Vulf (en:Peter Woulfe) trinitrofenolu nitrat turşusunun təbii boya maddəsi indiqoya təsiri ilə almışdır. Maddənin turş xassəli olması Qausman tərəfindən 1783-cü ildə aşkar edilmişdir. Sonra aparılan tədqiqatların nəticəsində trinitrofenolu nitrat turşusunun üzvi birləşmələrlə(məs. Ipək, təbii qatranlar və s. ) qarşılıqlı təsirindən alındığı qeyd edilir. 1841-ci ildə Marçand (Marchand) tərəfindən trinitrofenolun formulunun C12H6N6O14 bu cür (ikiləşmiş formada) olması fərz edilmişdir. Onun daha düz formulu isə Loran (Laurent), tərəfindən 1842-ci ildə təyin edilmişdir. O, müəyyən etmişdir ki, pikrin turşusu məhz trinitrofenoldur və fenolu nitrolaşdırmaqla almaq olar. Fenolun nitrolaşması mərhələsində aralıq məhsul kimi dinitrofenol alındığı da aşkar edilmişdir. 1869-cu ildə Şhmit və Qlutsem (Schmidt, Glutz) tərəfindən nitrolaşma prosesi təkmilləşdirilmişdir. Onlar prosesi ardıcıl olaraq əvvəlcə sulfolaşdırıb sonra isə nitrolaşdırmaq yolu ilə aparmağı təklif etmişlər. Pikratların partlama xüsusiyyətinə malik olmaları hələ 1799-cu ildə Valter (Welter) tərəfindən aşkar edilmişdir. Lakin onun bu məqsədlə tətbiq edilməsi təqribən 1830-cu illərə təsadüf edir. XIX əsrin ikinci yarısından etibarən pikratlardan (əsasən kalium və natrium) hərbi məqsədlər üçün mərmilərdə geniş istifadə olunmağa başlanır. Trinitrofenol uzun müddət yun və ipəyə sarı rəng vermək üçün boya maddəsi kimi istifadə edilmişdir. 1871-ci ildə tanınmış mütəxəssis Abel isbat etmişdir ki, trinitrofenol partlama xüsusiyyətinə malik deyil. Belə ki, yalnız pikratlar partlama qabiliyyətinə malikdir. Abeldən fərqli olaraq Şprenqel (Sprengel) isə 1873-cü ildə aşkar etmişdir ki, trinitrofenol detonasiya xassəsinə malikdir. 1886-cə ildə fransız mühəndisi Tyurpen (Turpin) trinitrofenolun ərimiş və ya sıxılmış vəziyyətinin detonasiya etdiyini müəyyən edərək onun silahlanmada istifadəsini təklif etmişdir. Bununla da trinitrofenolun güclü partlayıcı maddə kimi mərmilərdə istifadəsinin təməli qoyuldu və uzun müddət bu məqsədlər üçün istifadə edildi. Əridilmiş trinitrofenoldan istifadə etməklə artileriya mərmilərinin istehsalına ilk dəfə olaraq Fransada, sonra isə digər ölkələrdə başlanmışdır. Rusiya imperiyasında trinitrofenol istehsalına 1894-cü ildə başlanmışdır. Rusiya imperiyasında bu maddənin adı fransızların işlətdiyi "melinit" adı ilə adlandırılırdı. 1904 – 1905-ci illərdə Rus-Yapon müharibəsi zamanı yapon ordusu 75 mm-lik səhra və dağ toplarında "şimoze" adlı trinitrofenol mərmlərindən geniş istifadə etmişlər. İkinci dünya müharibəsinə kimi o tədricən əhəmiyyətini itirməyə başladı. Bunun əsas səbəbi trinitrotoluolla müqayisədə daha çox həssas olması və korroziya yaratması olmuşdur. Bununla yanaşı sadə üsulla hazırlanması və ucuz başa gəlməsi onun terroristlər tərəfindən bu gün də istifadəsini mümkün edir.
Fiziki xassələri
Təmiz trinitrofenol – rəngsiz, sarı rəngli plastik kristallardan ibarət bərk maddədir, sıxlığı 1813 kq/m³, ərimə temperaturu 122,5 0C, buxar təzyiqi 195 0C – 2 mm hg.st., 225 0C — 50mm hg.st. ibarətdir. Ərintinin sıxlığı 124 0C – 1589 kq/m³, 170 0C – 1513 kq/m3təşkil edir. Qravimetrik (toz halında ) tozun sıxlığı 900–1000 kq/m³ ibarətdir.Tozlar, xüsusən qızdırıldıqda asan preslənir. 4500kq/m³ təzyiq altında preslənərkən sıxlıq 1740 kq/m³ olur. Adətən presləməni 2000kq/m³ aparırlar və bu zaman sıxlıq 1630 kq/m³ olur. Ərintini ehtiyatla soyutmaqla 1580–1610 kq/m³ sıxlıqda bərk maddə almaq mümkündür.
Həllolma
Soyuq suda həll olması zəifdir, məsələn +15 0C 1,1 % həll olur .Qaynar suda həll olması əhəmiyyətli dərəcədə artır (məsələn 100 0C 6,5 %). Başqa mənbələrdə göstərilir ki, həllolma +20 0C 1,14 %, +60 0C 2,94 % və +100 0C 9,14 %-dan ibarət olur. Mühitdə anionlar iştirak edərsə trinitrofenolun sulu məhlulu intensiv sarı rəngə boyanır. İonlaşmamış molekul susuz məhlulda rəngsizdir (məsələn petroleində). Güclü turşuların iştirakında da məhlul rəngsiz olur. Trinitrofenolun bu cür xassəyə malik olması onun turşu-əsas indikatoru kimi istifadə olunmasını mümkün edir. Etil spirtində və dietil efirində həllolma nisbətən yuxarıdır. Belə ki, həmin həlledicilərdə +20 0C 6,23 %, qaynama temperaturunda isə 66,2 q. miqdarda pikrin turşusu həll olur. Metil spirtində, qliserində,xloroformda,karbonsulfiddə, asetonda və xüsusən də benzolda yaxşı həll olur. Belə ki, +5 0C-də 3,7 q., +15 0C –də7,29q, +20 0C –də9.55q və +75 0C –də 96,77 q.-a kimi pikrin turşusu həll olur. Sulfat turşusunun sulu məhlulunda, turşunun qatılığının artması ilə həllolma da əhəmiyyətli dərəcədə artır.
Evtektik qarışıq
Trinitrofenol bir sıra birləşmələrlə evtektik qarışıq əmələ gətirir. Onun bu xassəsini nəzərə alaraq döyüş sursatlarında geniş istifadə etmişlər. İstifadə zamanı praktiki baxımdan digər nitrobirləşmələrlə qarışığı daha faydalı hesab edilmişdir: — nitronaftalinlə 1:1 nisbətdə qarışığı, ərimə temperaturu +49 0C — trinitrotoluol 1:1nisbətdə qarışığı, ərimə temperaturu +47 0C — trinitrokrezol 1:1nisbətdə qarışığı, ərimə temperaturu +70 0C
Metallarla qarşılıqlı təsiri
Trinitrofenol kifayət qədər güclü turşudur. O, əvəzetmə reaksiyasına girərək metal duzları (pikratları) əmələ gətirir. Ən çox halda aşağıdakı pikratlara rast gəlinir:
— natrium pikrat C6H2(NO2)3ONa
— kalsiumpikrat[C6H2(NO2)3O]2Ca
— dəmir pikrat [C6H2(NO2)3O]3Fe2
— qurğuşunpikrat[C6H2(NO2)3O]2Pb
Bütün pikratlar bərk kristalik maddələrdir, trinitrofenola nisbətən daha həssasdırlar. Pikratların yüksək həssas olmasını nəzərə alaraq döyüş sursatlarının hazırlanması zamanı metalların qişasından güllənin izolə edilməsi üçün əlavə tədbirlər görülür.
Başqa xassələri
C6H2(NO2)3OH → (NH4)2S2O3 + CO2 + HNO3 + HCN
Bultan əməliyyatı
Bultan əməliyyatı - 1991-ci ildə Füzuli cəbhəsində Səməd Alyanlının (Əbilov) başçılığı ilə uğurla həyata keçirilən əməliyyat.
Trinitrofenol
Başqa xassələri
C6H2(NO2)3OH → NH3 + HCN + HNO2
Bultan əməliyyatı
Hələ Milli Ordu yaranmadığı bir vaxtda Füzuli rayonunun müdafiəsini "Alyanlı" dəstəsi təşkil edirdi. Dəstə 1988-ci ildə yaradılmışdı, komandiri Səməd Alyanlı idi. Dəstə ən çox Haxullu kəndini müdafiə eləyirdi.
1991-ci ilin axırları Xüsusi Tayinatlı Milis Dəstəsinin (OMON) üzvləri Bultan kəndində mühasirəyə düşürlər. Dəstanin komandiri Mehdi Abbasov idi. Mühasiradə olanların patronları bitmək üzrə idi. Düşmən onları əsir almaq istəyirdi. Bu zaman "Alyanlı" dəstəsi 11 nəfərlə mühasirədə olan dastava köməyə gəlir. Səməd Alyanlı mühasirədə olan kəndə vaxt itirməmək üçün birbaşa girməyi planlaşdırılır. "Alyanlı" dəstəsinin üzvləri özlərini mühasirədə olanlara çatdırırlar, patronlar bölüşdürülür. Hücuma keçirlər. Nəticədə dəstə mühasirədən çıxır, kənd boşaldılır, düşmənin 40-a yaxın canlı qüvvəsi məhv edilir.
Trinitrofenol
Başqa xassələri
C6H2(NO2)3OH + 11HOCl = 3CCl3NO2 + 3 CO2 + 6H2O + 2HCl
və xlorpikrini əmələ gətirir.
Əsas xüsusiyyətləri
C6H3N3O7 → C + CO + N2 + H2O
2C6H2(NO2)3OH = CO2 + C + 10 CO +2 H2O + H2 + 3 N2
Fenolun bilavasitə nitrolaşması
Trinitrofenol fenolun qatı nitrat turşusu ilə bilavasitə nitrolaşması yolu ilə alına bilər: C6H5OH + 3HNO3 = C6H2(NO2)3OH +3H2O
Reaksiya güclü istilik ayrılması ilə (ekzotermik) getdiyi üçün parçalanma və fenolun qatranlaşma məhsulları, o cümlədən müxtəlif aralıq məhsullarının alınmasına səbəb olur. Trinitrofenolun çıxımı aşağı olur və prosesdə xeyli miqdarda durulaşmış turşular alınır. Bütün bunlara baxmayaraq bu üsul birinci dünya müharibəsinə kimi əsas metod kimi öz əhəmiyyətini qoruyub saxlamışdır. Fenoldan fenolsulfoturşu vasitəsilə alınması Bu üsulla trinitrofenolun alınması ardıcıl olaraq fenolun əvvəlcə sulfat və sonra isə nitrat turşusu ilə işlənilməsinə əsaslanır. Reaksiyanın birinci mərhələsində fenolun mono- və disulfoksidə kimi sulfolaşması baş verir, ikinci mərhələdə isə fenolsulfoturşunun nitrolaşması prosesi gedir və nəticədə sulfoqrup ayrılaraq trinitrofenol alınır.
Benzoldan xlorbenzol vasitəsilə alınması
Proses bir neçə mərhələlidir. Mərhələlərin bəziləri mürəkkəb olduğu üçün həmin mərhələlərlə bağlı müxtəlif dövrlərdə fərqli variantlardan istifadə edilmişdir. Bu metoddan birinci dünya müharibəsi dövründə və ondan sonra da geniş istifadə olunmuşdur. Qeyd edilən mərhələlər aşağıdakılardan ibarətdir:
C6H6 + Cl2 = C6H5Cl + HCl C6H5Cl + 2HNO3 = C6H3(NO2)2Cl +2H2O C6H3(NO2)2Cl + 2NaOH = C6H3(NO2)2ONa + NaCl + H2O 2 °C6H3(NO2)2ONa + H2SO4 = 2 °C6H3(NO2)2OH + Na2SO4
C6H3(NO2)2OH + HNO3 = C6H2(NO2)3OH + H2O
Praktiki olaraq 1 ton bezoldan 1,6 ton trinitrofenol alınır (çıxım 54%olur). Üsulun çatışmayan çəhəti tullantı məhsulu kimi çoxlu miqdarda xlorid turşusu məhlulunun alınmasıdır.
Partladıcı maddə kimi istifadəsi.
Trinitrofenol kristalik güclü partladıcı maddə olduğu üçüni hərbi və mülki məqsədlər üçün ondan geniş istifadə olunub. Rusiyada XX əsrin ikinci yarısına kimi ondan istifadə etmişlər.
Ölüm yoxdur, uşaqlar! (film, 1970)
Ölüm yoxdur, uşaqlar! — 1970-ci ildə Türkmənfilmdə çəkilmiş SSRİ ağ-qara filmi. Rejissoru Bulat Mansurovdur. Film Böyük Vətən müharibəsinin son günlərində kiçik bir sovet əsgərinin nasistlərlə bərabər olmayan bir döyüşə necə getdiyini izah edir. Filmin baş qəhrəmanı Leytenant Vladimir Rubinin - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Vladimir Rubinskinin prototipi filmin ssenari müəllifi Seyitniyaz Atayevin əsgər yoldaşıdır.
Süjet
4 May 1945-ci il, Berlin artıq təslim olub və ələ keçirilib. Müharibə bir neçə günə başa çatacaq. Topçu Volodya Rubinin rəhbəri olduğu piyada kəşfiyyat tağımından ibarət 66 nəfərlik dəstə, Elba çayı sahilində ABŞ işğal zonasına keçməyə cəhd edən özündən qat qat böyük qüvvəyə malik nasist dəstəsi ilə üz-üzə gəlir.
Faşistlər əvvəlcə qarşılarında kiçik bir dəstənin olduğunu anlamadan ağ bayraq qaldıraraq katolik keşişlər vasitəsi ilə danışıqlar aparmağı təklif edirlər. Eyni zamanda, alman generalı yalnız özü ilə eyni rütbəyə malik şəxslə danışıqlara gedəcəyini bəyan edir.
Kapitan Rəcəbov tanklar və yeni qüvvələrin yalnız bir neçə saatdan sonra gələcəyini bilərək, vaxt qazanmaq üçün hiyləyə əl atmağı qərar verir. O, 38 yaşlı gizir türkmən Məmmədə Sovet generalı rolunu oynamağı əmr edir. Çünki, bölmədə başqa heç kim bu rol üçün uyğun deyildi. Belə ki, hamı eyni çağırış olduğundan çox gəncdir və yaşlı general roluna heç uyğun gəlmirlər.
Gizir Məmməd, kapitan Rəcəbov və tərcüməçi Voyçex danışıqlar aparmaq üçün gedirlər. Yağış yağır və onlar bolşeviklərə təslim olub Sibirə getməyəcəyini bəyan edən və "Hitler salamı" deyə qışqıran Alman general-mayoru von Şlyupkenin olduğu Kostyola dəvət olunurlar. Özünü alman generalına “General Məhəmməd Anauski” kimi təqdim edən və uzun plaşının altında gizir paqonlarına malik və sinəsində bütün tağımdan toplanan medal və ordenləri asan müharibədən əvvəl sadə bir türkmən çoban olan Məhəmməd alman aristokrat generalına qeyd-şərtsiz təslim olmaq üçün bir saat vaxt verir:
Azərbaycan SSR hökuməti (1947–1953)
1947–1953-cü illər Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının hökuməti — Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin Azərbaycan SSR Ali Sovetinin II çağırışının birinci sessiyasından sonra formalaşdırılmış tərkibi. 24 mart 1947-ci ildən Azərbaycan SSR Ali Sovetinin III çağırışının beşinci sessiyasındək, yəni 18 aprel 1953-cü ilədək fəaliyyət göstərmişdir.
Ölüm yoxdur, uşaqlar! (film, 1970)
Süjet
Yalnız iki saat sonra, radio danışıqların ələ keçirilməsindən sonra almanlar, əslində qarşılarnda kiçik bir Sovet dəstəsinin olduğunu və onları asanlıqla məğlub edəcəkləri ümidi ilə hücuma keçməyi düşünürlər.
Onları nə gözlədiyini başa düşən Volodya Rubinin döyüşçüləri, tibb bacısı Tanya Korolevanı xilas edərək onu gələn əlavə qüvvələrin yanına göndərir və özləri də döyüşü qəbul edirlər.
Şeir və mahnılar
Filmdə aşağıdakı mahnılar ifa olunur:
Tənqid
"Kino Sənəti"ndə film haqda belə yazılırdı: "Rejissor detalların gündəlik etibarlılığında ümumiləşdirici görüntü mənbəyi axtarır. Çavuş Mayor Odoevi simvolik yüksəkliklərə qaldıran rejissor dərhal əsgərin orijinal konkret obrazına qayıtmaq üçün bir fürsət tapır".
"Hərbi həyatın sadəliyi, xırdalıqları bu filmdə romantik, yüksələn bir intonasiya ilə təəccüblü dərəcədə dəqiq birləşdirilmişdir. Bu səbəbdən filmdəki obrazlar bu qədər əlamətdar və eyni zamanda bu qədər yaxın və başa düşülən görünür". - deyə 2015-ci ildə Aşqabaddda keçirilən Böyük Vətən müharibəsinə həsr olunan Sovet filmləri festivalında deyilmişdi.
Kinoşünas İzolda Vladimirovna Sepman, Axmatovanın şerinin kino lentin açılışında səslənməsi filmin lirik leytmotivi olduğunu qeyd etmişdir. .
"Kino Sənəti" jurnalı ilk növbədə "Mamedin çox çətin rolunu mükəmməl oynayan" A.Calyevin aktyorluğunu yüksək qiymətləndirmişdir.
Film Türkmənistan kinosunda ən əlamətdar filmlərdən biri hesab olunur, 2015-ci ildə Aşqabadda Böyük Qələbənin 70 illiyi şərəfinə Sovet hərbi filmləri Həftəsini açmışdır.
Keyp-Kod kanalı
thumb|right| Keyp-Kod kanalı üzərində tikilmiş Bourn krpüsü Keyp-Kod kanalı - ABŞ-nin Massaçusets ştatında Keyp Kod və Bazzards körfəzlərini birləşdirən süni su kanalı. Kanalın böyük bir qismi Bourn şəhərində yerləşir, lakin onun şimal şərq hissəsi Sendviç şəhərciyinin payına düşür. Skasset Dövlət Çimərlik Qoruğu kanalın şimal girişi boyunca uzanır. Cənubunda isə Massaçusets Dəniz Akademiyası fəaliyyət göstərir. Kanalın uzunluğu 11 km-dir. İlkin təməli 1909-da atılan qurğu 1914-cü ildən fəaliyyətə başlamışdır.
Fileto (kəsilmiş)
Fileto və ya fileto (İngiltərə: / ˈfɪlɪt /, US: / fɪˈleɪ /; Fransız dilindən filet, [filɛ] kimi tələffüz olunur) sümüksüz bir ət və ya balıq parçasıdır. Fileto tez -tez bir çox mətbəxin əsas tərkib hissəsidir və bir çox yeməklər, maddələrdən biri olaraq müəyyən bir növ filetonun istifadəsini tələb edir.
Mal əti
ABŞ -da mal əti vəziyyətində, bu termin ən çox mal əti, xüsusilə də fileto mignonuna aiddir.
Toyuq əti
Toyuq filesi, bəzən tenderloin olaraq da adlandırılır, toyuq və ya dəvəquşu bifteklərindən hazırlanan xüsusi bir ət parçasıdır. [1] Bir toyuqun hər birinin uzunluğu bir neçə düym və eni təxminən 1 düym olan iki fileto var. Onlar sternumun mərkəzindəki göğüs qəfəsinin üstündəki ana sinə altında yatırlar. Əsas döşdən bir iplə ayrılırlar. Toyuq filesi bir çox ölkələrdə supermarketlərdə çox populyardır. Əsas döşə yapışdırıla bilər və ya ümumiyyətlə dörd və ya daha çox fileto paketində döşdən ayrılar.
Balıq əti
Balıq filesi ümumiyyətlə onurğaya dik deyil, paralel olaraq kəsilir. Onurğaya dik olan balıq kəsikləri biftek və ya kotlet kimi tanınır və çox vaxt sümüklərdən ibarətdir. Əti bağlı qalan sümüklərə "karkas" deyilir və çox vaxt balıq bulyonu hazırlamaq üçün istifadə olunur. Bütün balıq və ya balıq bifteklərindən fərqli olaraq, filetolarda balıq onurğası yoxdur; daha az ət verirlər, amma yemək daha asandır. Xüsusi kəsilmiş fileto bərk böyük bloklardan götürülür; Bunlara "təbii" fileto, paz, almaz və ya quyruq filetosu daxildir. Fileto dərisiz və ya dərisiz ola bilər; sümük sümükləri çıxarıla da bilər. [2]
Fletch, halibut, qılınc balığı və ya sümüksüz orkinosun böyük bir filetosudur. [2]
Balıq filetosunu kəsməyin bir neçə yolu var:
Süleyman bəy Rüstəmbəyov
Süleyman bəy Rüstəm bəy oğlu Rüstəmbəyov — Qarabağ bəyi, çar zabiti, praporşik.
Ailəsi
Süleyman bəyin Rüstəm bəy adlı oğlu, İmmi xanım adlı qızı vardı.
Apple TV
Apple TV — Apple tərəfindən hazırlanmış kiçik bir şəbəkə cihazı. Müxtəlif mənbələrdən rəqəmsal məlumatları qəbul etmək və televiziya ekranında oynamaq üçün istifadə olunur.
Turqut Keçiliyev
Turqut Aydın oğlu Keçiliyev (26 noyabr 1997; Hənifə, Balakən rayonu - 25 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) – Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Turqut Keçiliyev 1997-ci il noyabrın 26-da Balakən rayonunun Hənifə kəndində anadan olub. 2004-2015-ci illərdə 1 saylı Qazma kənd tam orta məktəbində təhsil alıb.
Subay idi.
Hərbi xidməti
Turqut Keçiliyev 2016-cı ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
2016-2017-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edib.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Turqut Keçiliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli, Xocavənd və Cəbrayıl rayonunun azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Nərmin Knyaz
Nərmin Knyaz — Azərbaycanlı radio və televiziya aparıcısı , iş qadını , səs aktyoru və influnser.
Turqut Keçiliyev
Hərbi xidməti
Turqut Keçiliyev oktyabrın 25-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Balakən rayonunun Hənifə kəndində torpağa tapşırılıb.
Nərmin Knyaz
O, İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkəti (İTV) tərəfindən qəbul edilən “1 şəhər və 24 saat” proqram formatının yaradıcısıdır və hazırda çəkiliş planlaması ilə məşğul olub, verilişin aparıcısıdır. Bundan əlavə, 2021-ci ildən “61!” verilişinin aparıcısıdır. Bu məşhur “Jeopardy!” oyununun lisenziyalı versiyası olan və İTV-də yayımlanan televiziya şousudur. Nərminin ikinci proqram formatı olan “Tərzi-Məkan” adlı yeni verilişi də İTV tərəfindən qəbul edilərək yayımlanmağa başlanılıb.
Mepakrin
250px|thumb|right|Mepakrinin struktural diaqramı.
Nərmin Knyaz
Hal-hazırda “Tərzi-Məkan”, “1 şəhər və 24 saat” kimi TV proyektlərin və bir sıra reklam çarxlarının çəkilişi ilə məşğul olan "Filmabe Entertainment" şirkətinin qurucusu və rəhbəridir.
2013-cü ildə Azərbaycanda ilk dəfə keçirilən “No Smoking” Film Festivalında rejissoru olduğu “Məhkum” qısametrajlı filminə görə Qran-pri mükafatına layiq görülüb.
Turqut Keçiliyev
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Turqut Keçiliyev ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Turqut Keçiliyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Nərmin Knyaz
Mediapost İnformasiya Agentliyində layihə meneceri və aparıcı kimi çalışıb, burada onlayn TV üçün şouları idarə edib, xəbərlər və podkastlar təqdim edib. O, həmçinin 2014-2016-cı illərdə Araz 103.3 FM-də radio aparıcısı kimi çalışıb və bir neçə radio verilişləri üçün öz ideyalarını təqdim edib.
2020-ci ildən qurucularından biri olduğu "Davam" Gənclər Hərəkatının İdarə Heyətinin üzvüdür.
İnflunser olaraq bir çox yerli və beynəlxalq brendlərin reklam çarxlarında çəkilib. Eyni zamanda bir çox brendlərin reklam çarxlarını səsləndirir.
Bioqrafiya
Nərmin Aydın qızı Knyazlı 18 iyun 1992-ci ildə Azərbaycanın Bərdə şəhərində doğulub boya-başa çatıb. Bərdə şəhər Xan Şuşinski adına 3 saylı musiqi məktəbinin piano ixtisası üzrə 7 illik təhsili var. Bərdə şəhər Nəriman Nərimanov adına orta məktəbi bitirib. 2010–2014-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində Biologiya fakültəsində bakalavr dərəcəsində ali təhsil alıb.
Yaradıcılığı və iş fəaliyyəti
2013-cü ildə Azərbaycanda ilk dəfə keçirilən "31 may – Ümumdünya Tütünsüz Günü"nə həsr olunmuş "No Smoking" Film Festivalında iştirak edib. 27 may 2013-cü ildə Bakıda, "Lake Palace" otelində açılış gecəsi keçirilən tədbirdə Tütünlə Mübarizə üzrə Milli Koalisiyanın üzvləri olan dövlət, beynəlxalq və qeyri-hökumət təşkilatları, Səhiyyə Nazirliyinin İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzi (İSİM), “Addım” Yaradıcı Gənclər Assosiasiyasının nümayəndələri, həmçinin ölkənin tanınmış simaları iştirak ediblər. N.Knyaz rejissoru olduğu “Məhkum” qısametrajlı filminə görə bu festivalda qalib olaaq Qran-pri mükafatına layiq görülüb. 2014-cü ildə “Addım” GT-nin, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Gənclər Fondunun, A.R. Gənclər və İdman Nazirliyinin, İSİM-in dəstəyi ilə həyata keçirdiyi 2-ci “No Smoking” film festivalının 17 iyun 2014-cü ildə "Park Cinema"da keçirilən final gecəsində festivalın baş mükafatını ötən il bu müsabiqənin qalibi kimi Nərmin Knyazlı təqdim edib.
2014-2016-cı illərdə Araz 103.3 FM-də radio aparıcısı kimi çalışıb və bir neçə radio verilişlərinin layihə rəhbəri olub.
2019-cu ildən onun müəllifi və aparıcısı olduğu İctimai TV-də "1 şəhər və 24 saat" adlı veriliş layihəsi yayımlanır.
2020-2021-ci illərdə "Mediapost İnformasiya Agentliyi"ndə layihə meneceri və aparıcı kimi çalışıb, burada onlayn TV üçün şouları idarə edib, xəbərlər və podkastlar təqdim edib.
2020-ci ildə Bakıda, “Holiday Inn” otelində təşkil olunan brifinqdə “Davam” Ümumrespublika Gənclər Hərəkatının təsisçilərindən biri olub. Təşəbbüs Qrupunun hər bir üzvü Azərbaycan gəncliyini bu hərəkatda konkret istiqamət üzrə təmsil edir. Belə ki, Nərmin Knyaz sosial şəbəkələrdə fəal olan Azərbaycan gənclərinin təmsilçisi kimi çıxış edir. Həmçinin hərəkatın İdarə Heyətinin üzvüdür.
25 sentyabr 2021-ci ildən Nərminin ikinci proqram formatı olan “Tərzi-Məkan” adlı yeni verilişi də İTV tərəfindən qəbul edilərək yayımlanmağa başlanılıb.
29 sentyabr 2021-ci ildən məşhur “Jeopardy!” oyununun lisenziyalı versiyası olan, İctimai Televiziyada yayımlanan “61!” verilişinin aparıcısıdır.
2021-ci ildə TV layihələrin və bir sıra reklam çarxlarının çəkilişi ilə məşğul olan “Filmabe Entertainment” şirkətini qurub.
Mepakrin
Mepakrin, akrixin, və ya atebrin — sintetik dərman preparatı. Bu, malyariyanın müxtəlif formalarını, həmçinin lyambliyoz, dəri leyşmaniozu, qırmızı qurdeşənəyi və s. müalicəsində işlədilir.
Köstəbəklər
Köstəbəklər — məməli heyvan növü. Avropa və Şimali Amerikada geniş yayılmışdır.
Növləri
200px|thumb|Köstəbəklərin növləri|alt=|left
Adi köstəbəklər
Görünüşdə bu tipik bir köstəbəkdir. Bədən uzunluğu - 12-16 sm, quyruq uzunluğu - 2-4 sm; çəki 70-119 q. Gözlər kiçik, bir pinhead ilə, lakin xarici görünən, çünki dəridə 0,5–1 mm uzunluğunda bir dar yarıq var (baxmayaraq ki, Qafqazda yaşayan ən köstəbəklərin gözləri bağlıdır). Xarici qulaq yoxdur. Kürk, moldun yeraltı tunelində hər hansı bir istiqamətdə hərəkət etməsinə kömək edən irəli və ya geri deyil, yuxarı istiqamətdə böyüyür. Kürk rəngləri qaranlıq qara, bədənin aşağı hissəsi bir qədər yüngüldür. Bəzən rəngi rəng pozuqluqları var: ağ rəngli, solğun rəngli rəngli, boz və qəhvəyi mollər. Quyruq saçları toxunma funksiyasını yerinə yetirir, çünki köməyi tunellərdə geri hərəkət edə bilər.
Kiçik köstəbəklər
21 - 67 qramlıq, bədəninin uzunluğu 82 – 125 mm, quyruğunun uzunluğu 17 – 37 mm, pəncəsi 12 – 19 mm olan kiçik heyvandır. Dərisinin rəngi qara-boz, qara ilə qonuru çalardadır. Qafqazda və Kiçik Asiyada məskən salmışlar. Azərbaycanda, bu növ Böyük Qafqazın Cənub makroyamaclarında və Alazan çayının hövzəsində qeyd olunmuşdur. Kiçik Qafqazda - Şəmkir, Murovdağ və Qarabağ dağ silsilələrinin Şimal yamaclarında geniş yayılmışdır. Göygöl ərazisində Ağstafaçay çaybasarında qeyd olunmuşdur. Böyük Qafqazda dəniz səviyyəsindən 600 – 2000 m hündürlüyündə rast gəlmək olar. Talış meşələrində və Lənkəran ovalığında dəniz səviyyəsinin 100 m hündürlüyündən başlayaraq 1700 m hündürlüyə qədər iri olmayan təcrid olunmuş koloniya şəklində yaşadıqları göstərilir. Mezofil ekosistemlərdə məskən salırlar (xüsusilə meşə landşaftları). Kiçik köstəbəyin ekologiyası zəif öyrənilmişdir. İlboyu və günboyu fəaldırlar. Qidasında həşəratlar və yer soxulcanları üstünlük təşkil edir. Yaşama müddəti orta hesabla 6 ildir, yetkinlik dövrü 1.5 yaşına təsadüf edir. Balalama dövrü ildə bir dəfə erkən yazda olur. Embrionların sayı 2-dən 5-ə qədərdir. 1945-ci ildə Talış zonasının Viləşçay, Lerikçay, Vəşəruçayları boyunca yerləşən meşəliklərdə sutka ərzində hər 100 dişi köstəbəyə 3 - 4 köstəbək, 1976-cı ildə isə 2 - 3 fərd düşürdü. Hal-hazırda kiçik köstəbəyin sayı haqqında məlumat yoxdur.
Nəhəng köstəbəklər
Nəhəng köstəbək endemik növ olaraq əsasən Ön Qafqaz ərazilərində yaşayırlar. Xüsusu ilə Kuma, Terek, Sulak çaylarının aşağı axarlarında rast gəlinir. Şimal arealı Kuma çayının ətrafları, cənub arealı isə Mahaçqala və Qudermes şəhərləri həmdəvərinə qədər uzanır. Kiçik bir papulyasiya Ural, Emba çayları hövzəsində yayılmışdır. Çox vaxt bu papulyasiya Ural köstəbəyi (Spalax uralensis) kimi qəbul edilir. Toplum halda yaşayırlar.
Nəhəng köstəbək digər digər köstəbəkkimilərdən fərqli olaraq onlar əsasən gilli və qumlu yarımsəhralarda yayılırlar. Bununla belə yuvalar bir qayda olaraq çay və göllərə yaxın yerləşir. Üstəlik onlara çöllüklərdə belə rast gəlmək olur. Bərkimiyən qumluqlarda dərinliyə baş vurmurlar. Bəzən onlar tarla, əkin sahələri, bağ və meşələrlə əhalətənmiş talalarda yməskən sala bilirlər
Onların hərəkətləri tamami ilə araşdırılmamışdır. Əsasən yeraltı həyat sürür. Mürəkkəb yeraltı tunellər sistemi qurur. Yuva çoxlu girişlərə sahibdir. Tunellər 20-50 sm dərinlikdən keçir. Dəliklərin diametri 11-16 sm-dir. Yuva otağına gəldikdə isə 0,9 - 3 metr dərinlikdə yerləşir.
İl boyu aktivdir. Hec zaman qışlamır. Ən yüksək aktivlik dövrü mart-aprel aylarına qəsadüf edir. Əsasən 2-3 bala verir. İl ərzində bir və ya iki dəfə bala verir. Yektikliyə iki yaşında çatırlar. Yeraltı həyat sürdüyündən demək olar ki, rəqibi yoxdur. Bununla belə bəzən tüklü, pişik və yırtıcı quşlar tərəfindən ovlanılır.
Cerdap Milli Parkı
Cerdap Milli Parkı ― Serbiyada Dunay çayının sağ sahili boyunca uzanan milli park. Park 1974-cü ildə yaradılmışdır və 63 786,5 hektar ərazini əhatə edir. Çayın digər tərəfində Rumıniyanın Dəmir Qapı Milli Parkı var.
2020-ci ilin iyul ayında milli parkın geniş sahəsi UNESCO-nun qlobal geoparkı təyin edilmiş və bununla da Serbiyanın ilk qorunan ərazisi olmuşdur. Geopark Miroç və Kuçay dağ massivləri də daxil olmaqla 1330 km² ərazini əhatə edir.
Coğrafiya
Cerdap Milli Parkı təbii gözəlliyinin əsas xüsusiyyəti və cazibəsi Karpat dağlarının cənub yamaclarından keçən möhtəşəm keçid, Cerdap dərəsi - məşhur Dəmirqapıdır. Milli parkın ərazisi çoxsaylı mağaralar, çuxurlar, kanyonlar, çökəkliklər, bulaqlar (Miroçdakı Blederiya karst bulağı) və gölləri ehtiva edən dağlıq ərazidən ibarətdir. Ərazidə bir-birindən yarğanlarla ayrılmış dörd kanyondan ibarət mürəkkəb çay dərəsi olan, 100 km uzunluğundakı Cerdap kanyonu yerləşir.
Elektrik stansiyaları
Milli parkın ərazisi bir sıra digər vacib xüsusiyyətlərə sahibdir: zəngin və çoxnövlü fauna və xüsusilə flora, cəlbedici landşaft və mənzərələr, mədəni və tarixi abidələr və Dəmirqapı (və ya Cerdap) Su Elektrik Stansiyasının inşası nəticəsində meydana gəlmiş, Serbiyanın ən böyük gölü olan 253 km² sahəyə malik süni Cerdap gölü də daxil olmaqla digər antropogen turistik yerlər. Stansiya 1972-ci ildə başa çatmış və o dövrdə işçi sayına görə dünyada dördüncü ən böyük elektrik stansiyası olmuşdur. Stansiya Yuqoslaviya və Rumıniya arasında böyük bir əməkdaşlıq layihəsi idi. Cerdap elektrik stansiyasının rekord enerji istehsalı 1980-ci ildə 7 kilovatt-saat-dan olmuşdur.
Ərazidə ikinci elektrik stansiyası olan II dəmirqapı Su Elektrik Stansiyasının (və ya Cerdap II) və olan bitişik II Cerda gölünün (92 km² ) inşası ilə orijinal elektrik stansiyası daha çox "Cerdap I" adı ilə tanınmağa başlamışdır.
Flora
Parkda təxminən 1100 bitki növü mövcuddur. Bunlara ağacvari fındıq, qoz ağacı, giləmeyvəli qaraçöhrə, tüklüpalıd və şişyarpaq şümşə kimi relikt növlər daxildir. Ərazidə su anbarının inşası ilə park üçün endemik olan Cerdap laləsinin (Tulipa hungarica Borbás) nəsli kəsilmişdir. Parkda yanlız Balkan yarımadasında tapıla bilən 15 növdən Hirkan ağcaqayın, sürünən kəklikotu və üçrəng bənövşə kimi növlər mövcuddur. Ərazidə həmçinin şirin yerkökü və çiləotu kimi Karpat endemikləri də var. Salvinia natans, Fritillaria degeniana, Trapa natans, Bulbophyllum concavibasalis və Dactylis glomerata kimi növlər beynəlxalq səviyyədə qorunur.
Parkda 57 meşə icması var və bunlardan 40-ı reliktdir. Relikt növlərə ağacvari fındıq, Balkan fıstığı, şərq fıstığı, tüklüquyruq mirikariya, Balkan ağcaqayını və yunan qozu daxildir.
Aşağı Yekmalə (Çaldıran)
Aşağı Yekmalə - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Cerdap Milli Parkı
Heyvanlar
Cerdap Milli Parkı 150 quş növünə ev sahibliyi edir.
Aşağı Yekmalə (Çaldıran)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 37 nəfər yaşayır (9 ailə).
Cerdap Milli Parkı
Heyvanlar
2018-ci ilin dekabrında bir qrup qıvrımlələk qutan elektrik stansiyası yaxınlığında gölə enmişdir. Onların ən yaxın məskunlaşdıqları yer Dunay deltasıdır və 1914-cü ildən bəri Cerdapda görülməmişdilər. Qrup tezliklə getmiş, lakin 2019-cu ilin yanvarında yenidən geri qayıtmışdır.
Qoruma
Cerdap 1974-cü ildən bəri milli park olmaqla yanaşı, eyni zamanda mühüm quş və bitki zonasıdır və Avropa Geoparkları Şəbəkəsinə namizəd göstərilmişdir.
2020-ci ildə Cerdap həm Avropa geoparkı, həm də Serbiyanın 11-ci Ramsar sahəsi elan edilmişdir.
Gicduvan
Gicduvan (Gʻijduvon) — Özbəkistanın Buxara vilayətində şəhər.
Əhalisi
2010-cu ilin məlumatlarına görə Gicduvanda 44.289 nəfər yaşamaqda imiş.
Milli tərkibi
Gicduvanda yerli Özbəklər üstünlük təşkil etsə də burada az sayda Taciklər və Ruslar da yaşayır.
İqtisadiyyat
250px|thumb|Gicduvanın ən tanınmış əl işlərindən saxsı qablar
Gicduvan, Özbəkistanın Zərəfşan çayı çökəkliyi ilə Şimali kanalı arasında suvarılan pambıq əkin yerlərində yerləşir. Qəsəbədə bölgədəki əkinçilər tərəfindən yetişdirilən pambığı ixraca hazırlayan pambıq emalı zavodu var. Özbəkistan iqtisadiyyatında pambığın önəmi 1991-ci ildə müstəqillik qazandıqdan bəri davamlı olaraq azalmaqdadır, buna görə Gicduvan və bölgə iqtisadiyyatını şaxələndirir və kənd təsərrüfatı pambıqçılıqdan uzaqlaşaraq, tərəvəz və meyvə əkinçiliyinə çevrilir. İqtisadiyyatın nəqliyyat kimi bəzi sahələri də artmaqdadır. M34 magistral yolu Gicduvanı Buxara, Səmərqənd və Daşkəndi daxil olmaqla ölkənin ayrı bölgələrinə birləşdirir.
Tarixən Gicduvan başqa böyük ticarət mərkəzlərinə səyahət edən və yerli bazara müxtəlif mallar gətirən çalışqan tacirləri ilə tanınırdı. Görünür ki, bu nüfuzu bu günə kimi qoruyurlar. Yerli iş adamları Çin, Rusiya, Baltikyanı ölkələr, Türkiyə və İrana topdan mal almaq və Gicduvana gətirmək üçün səyahət edirlər. Bu günlərdə yaxın bölgələrdən alıcılar ərzaq məhsulları, müxtəlif növ ləvazimatlar, məişət texnikası və elektronika, avtomobil hissələri, geyim və s. daxil olmaqla hər cür alış-veriş üçün Gicduvana gəlirlər. Gicduvanın ətraf ərazilərdəki tacirlərin olduğu bütün satış bazarı var. Burada yerlilərin mal-qarasını ala və sata biləcəyi bir heyvançılıq bazarı da fəaliyyət göstərir.
Gicduvan sənətçiləri yerli iqtisadiyyatda önəmli rol oynayaraq, işləri isə turistlər üçün böyük bir cazibədir. Bura dulusçuluğa bənzərsiz bir firuzəyi-mavimsi boya tətbiq etməklə təyin olunan fərqli saxsı üslubuna malikdir. Şahzadə Çarles, Qaller Şahzadəsi və Hillari Klinton da daxil olmaqla bəzi tanınmışlar yerli sənətkarların işlərini görmək üçün Gicduvanda olmuşlar.
Böyük Xan məscidi
Böyük Xan məscidi (Büyük Han Cami) və ya Böyük Saray məscidi — məscid Bağçasaray şəhərində Xan sarayında yerləşir.
Abarabaşı (Çaldıran)
Abarabaşı — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Böyük Xan məscidi
Tarixi
Böyük Xan məscidi xan sarayının daxiiində, şimal qapılarından şərqdə yerləşir. Bu Krımın ən böyük məscidlərindən biri olşaqla yabası həmdə xan sarayının ilk tikilisidir. . Məscid 1532-ci ildə I Sahib Gərayın göstərişi ilə inşa edilmişdir. XVII əsrə qədər məscid onun adını daşıyırdı.
Abarabaşı (Çaldıran)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 85 nəfər yaşayır (16 ailə).
Böyük Xan məscidi
Tarixi
Binanın ərazidi kifayət qədər iridir. Məscidin damı qırmızı keramitlə örtülmüşdür. İlk əvvəllər isə üzəri günbəz olmuşdur.
Məscidin girişi Çürük-Su çayı istiqamətdə yerləşir. Əvvəllər bu hissənin fasadı mərmərlə üzlənmişdir. Binanın şərq divarında abdəstxana yerləşir. Burada isə mövcud axardan müsəlmanlar sərbəst şəkildə dəstəmaz ala bilirlər. Məscidin divarları ərəb dilində "Qurandan" yazılmış ayələrlə bəzədilmişdir. Bu yazılar XVIII əsrə aiddir. Yazılar qara rənglə işlənmişdir. Üstəlik burada olan digər yazıda Kırım Gərayın adı yazılmışdır. O, məscidi təmir etdirmiş və onu şəkilləndirmişdir. Məscidin iki minarəsi vardır. Minarələrin zirvəsi getdikcə kiçilir və micləşir. Bu hissədə bürüncdən hazırlanmış aypara vardır. Minarələrin hündürlüyü 28 metrdir. Minarənin daxilindən yuxarıya pilləkənlə hərəkət etmək mümkündür. Minarə daş plitələrlə inşa edilmişdir.
Bayandur bəy
Həyatı
Bayandur bəyin haqqında məlumat dövr mənbələrində ya azdır, ya da demək olarki yoxdur. Bayandur bəy 1469-cu ildəki Mahmudabad döyüşünün, 1471-ci ildəki Ağqoyunluların Gürcüstan yürüşünün və 1473-cü ildəki Otluqbeli döyüşünün fəal iştirakçılardan olmuşdur.
Böyük Xan məscidi
Tarixi
1736-ci ildə məscid yağından güçlü şəkildə zərər görmüşdür. Onu yenidən II Səlayət Gərayın dönəmində bərpa etmişlər. Bərpa işlərini Ömər usta aparmışdır. 1750-ci ildə Arslan Gəray məscidin həyətində mdrəsə təşkil etmişdir. Ancaq mədrəsə günümüzə qədər gəlib çatmamışdır. Sovet hakimiyyəti illərində məscid bağlanmışdı. Burada arxiologiya muzeyinin eksponatları saxlanılırdı. Bu günki gün məscid müsəlmanlar üçün açıqdır.
Bayandur bəy
Həyatı
Uzun Həsənin əmri ilə qiyam qaldırmış olan oğlu Bayandur bəyin əli ilə Ərzincanda öldürülmüşdür. Bayandur bəy Uğurlu Məhəmmədin ailəsini də əsir almaq istəsə də bunu bacara bilmədi. Belə ki, Ərzincanda bir şəxs onları qaçıraraq Osmanlı sarayına təhvil vermişdi
Uzun Həsənin 1478-ci ildə ölümündən sonra Yaqub bəyin başçılığı altında Ağqoyunlu sərkərdələri, Bayandur bəy, Süleyman bəy və böyük din adamı Qazi İsa bəy birləşərək Sultan Xəlilə qarşı cəbhə əmələ gətirdilər. Belə vəziyyətdən narahatlıq keçirən Sultan Xəlil, Yaqub bəyə qarşı hərəkətə başladı. İki ordu Xoy çayı yaxınlığında üz-üzə gəldilər. Döyüşdə Sultan Xəlil qüvvələrinin üstünlüyünə baxmayaraq məğlub oldu
Sultan Yaqub dövründə Ağqoyunluların ən böyük xarici təhlükələrindən biri də Məmlük dövləti idi. Məmlük sultanı Qayıtbəy Uzun Həsənin ölümündən istifadə edərək, Əmir Yaşbəyin başçılığı ilə 100 minlik ordunu Urfanı tutmaq üçün göndərdi. Əmir Yaşbəy 1580-ci ildə Fəratı keçərək Urfanın mühasirəsinə başladı. Bu xəbər Sultan Yaquba çatdıqda. Bayandur bəy, Süleyman bəy Bicanoğlu və Xəlil bəy Bektaşın başçılığı ilə Urfanın müdafiəsi üçün qoşun göndərdi. Qoşunlar Ruha qalası ətrafında üz-üzə gəldilər. Yaşbəy məğlub oldu və öldürüldü.
İbrahim Tofiq Əfəndi
İbrahim Tofiq Əfəndi — 31. Osmanlı sultanı Əbdülməcidin doqquzuncu oğlu Mehmed Burhanəddin Əfəndinin oğlu, Osmanlı şahzadəsi.
Həyatı
Şahzadə İbrahim Tofiq Əfəndi 1874-cü ildə Dolmabağça sarayında dünyaya gəlmişdir. Atası Sultan Əbdülməcidin oğlu Şahzadə Mehmed Burhanəddin Əfəndi, anası isə onun ilk xanımı Məstiniyaz xanım idi. 2 yaşında ikən atası vəfat etmiş, bu səbəblə əmisi Sultan Əbdülhəmidin himayəsində böyümüşdür. Hətta uşaq vaxtlarında özünü Sultan Əbdülhəmidin oğlu bilmiş, yalnız böyüyəndə əsl həqiqəti öyrənmişdir. Maraqlı və zarafatcıl şəxsiyyəti vardı. Beşiktaşdakı sarayında müxtəlif heyvanlar saxlayırdı. Bu gün həmin saray Qalatasaray Universitetinə aiddir.
1924-cü ildə Osmanlı sülaləsinin sürgünü əsnasında Osmanlı donanmasında vitse-admiral idi. Sürgünə oğlu Burhanəddin Cem Əfəndi, qızları Fəthiyə və Nilüfər Sultan, xanımları, saray xidmətçisi Canan kalfa və uşaqların dayəsi Rəngin xanımla birlikdə getdi. Xanımlarından Şadiyə xanım sürgün əsnasında oğlu Osman Bəyazid Əfəndiyə hamilə idi. Böyük qızları evli idi və bu səbəblə sürgünə öz ailələri ilə birlikdə getmişdilər.
Şadiyə xanımın o illərdə Parisdə yaşayan qardaşı İbrahim bəydən qalmaq üçün yer istədilər. O da ailəni Paris yaxınlığındakı bir otelə yerləşdirdi. Ancaq davam edən maddi çətinlik səbəbilə 1 ay sonra ailə Bulon meşəsi yaxınlığındakı sadə bir mənzilə köçdü. Osman Bəyazid Əfəndi xatirələrində yazır;"Yanımızda aşpaz yox idi. Anam kalfalardan soruşdu: 'Yemək bişirməyi bacaran var ?' Onlardan yalnız biri cavab verə bildi. Sən demə onun da bacardığı tək yemək yumurtanı qaynayan suya atıb bişirmək imiş. Ona görə əvvəlcə qonşulardan yemək bişirməyi öyrəndik."Sürgündəki əzab-əziyyətli həyata dözməyərək 1931-ci ildə vəfat etdi.
Milli İqtisadi Tədqiqatlar Bürosu
Məqsədi
Özəl, qeyri-kommersiya və tədqiqat təşkilatının əsas məqsədi iqtisadiyyatın necə işlədiyini daha yaxşı başa düşməkdir. Büro siyasətçilər, iş mütəxəssisləri və akademik ictimaiyyət arasında iqtisadi araşdırmalar dərc edir. Yüzlərlə aparıcı ABŞ iqtisadçısı və iş adamı da Milli İqtisadi Tədqiqatlar Bürosunun tədqiqatçılarındandır. Dörd növ empirik araşdırmaya diqqət yetirirlər: yeni statistik metodların inkişafı, iqtisadi davranışın kəmiyyət modellərinin qiymətləndirilməsi, dövlət siyasətinin Amerika iqtisadiyyatına təsirinin qiymətləndirilməsi və dövlət siyasətinin həyata keçirilməsi üçün alternativ təkliflərin hazırlanması. İqtisadiyyat üzrə 53 Amerika Nobel mükafatı qalibindən 25-i və ABŞ Prezidenti yanında İqtisadi Məsləhətçilər Şurasının 13 sədri büro tədqiqatçıları idi.
Strukturu
NBER.org veb saytında nəşrlər, iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində NBER tədqiqat proqramları, statistik verilənlər bazaları, işçilər haqqında məlumatlar, iqtisadi mövzularda xarici mənbələrə faydalı bağlantılar daxil olmaqla təşkilatın bütün tədqiqat layihələri və nəşrləri haqqında məlumat verilir. 2002-ci ilin sonunda NBER-də aşağıdakı mövzularda təxminən 20 tədqiqat proqramı var idi:
Bir çox mənbələr (xüsusən də preprint seriyası) sərbəst şəkildə mövcuddur və bu da NBER saytını müasir elmi ədəbiyyatın çox qiymətli mənbəyinə çevirir. Bir sıra orijinal mənbələri özündə cəmləşdirən kifayət qədər tam əlaqələr toplusu mövcuddur - məsələn, bu yaxınlarda müdafiə olunmuş aspirantlar haqqında məlumatları ehtiva edən bütün Amerika universitetlərinin səhifələrinə istinadlar.
Firn
alt=Buzlaq səthinin nümunəsi. Səthi qar ilə mavi rəngdə buzlaq buzu arasında sıx firn.|thumb|246x246px|[[Buzlaq səthinin nümunəsi. Səthi qar ilə mavi rəngdə buzlaq buzu arasında sıx firn.]] Firn — qar sərhəddindən yuxarıda, buzlağın qidalanma sahəsində düşən qarın günəş şüalarının təsiri altında əriməsi, gecə isə donması nəticəsində əmələ gələn buz kristalları (ölçüsü 5–10 mm-ə qədər). Firn tədricən sıxlaşır, bərkiyir və buzlaq buzuna çevrilir.
Firn hövzəsi
alt=Tauern yüksəkliyindəki firn sahəsi|thumb|247x247px|[[Tauer adası|Tauern yüksəkliyindəki firn sahəsi]] Firn hövzəsi bərk atmosfer çöküntülərinin gəliri buxarlanmaya və əriməyə sərf edilən miqdardan üstün olduğu, qar sərhəddindən yuxarıda yerləşən sahədir. Firn hövzəsinə buzlağın qidalanma sahəsi də deyilir.
Həmçinin bax
Buzlaq
Xarici keçid
Firn
Murad Rzazadə
Murad Rzazadə Ağaməmməd oğlu — Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Rzazadə Murad Ağaməmməd oğlu 12 İyul 2002-ci il tarixində Salyan rayonu Marışlı kəndində anadan olub. 4 bacının 1 qardaşı olan şəhid Murad Rzazadə 2008-ci ildə Arvatan kənd Elşən Ağayev adına tam orta məktəbində 1-ci sinfə başlayıb. O, uşaq yaşlarından valideynlərinə deyərmiş ki, “mən böyüyəndə Qarabağı azad edəcəm”. Elə bu arzusu da yerinə yetir. 2020-ci il Vətən müharibəsi başlayan zaman şəhid Murad Rzazadə döyüşlərdə iştirak edir. 04.10.2020-ci ildə Tərtər rayonu Suqovuşan kəndi istiqamətində hərəkət edən zaman düşmən tərəfindən atılan artilleriya atəşi nəticəsində həlak olmuşdur.
Hərbi xidməti
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşan döyüşlərində vuruşaraq həlak olmuşdur. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamına əsasən Rzazadə Murad Ağaməmməd oğlu ölümündən sonra Ağdam və Suqovuşanın azad olunmasına görə, Vətən uğrunda medalları ilə təltif edilmişdir.
Qəhrəman bəy Mirzəyev
Həyatı
Mirzə Pənahəlinin ikinci оğlu Qəhrəman bəy 1842-ci ildə Şuşa şəhərində anadan оlmuşdu. İbtidai təhsilini atasından almışdı. Sоnra Qəza məktəbində охumuşdu. Orduda xidmət etmişdi. Pоdpоruçik rütbəsi almışdı.
Qəhrəman bəy Mirzəyev 1890-1894-cü illərdə Zəngəzur qəzası rəisinin böyük köməkçisi idi.
Ailəsi
Qəhrəman bəy Aftab bəyim Ağa bəy qızı Cavanşirlə və Sеyidbəyim хanım Hacı Sеyid Qasım qızı Ağamirоva ilə ailə qurmuşdu.
Zabil Ağayev
Zabil Azər oğlu Ağayev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Zabil Ağayev 1994-cü il martın 1-də Saatlı rayonunun Məmmədabad kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun kiçik çavuşu olan Zabil Ağayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin, Cəbrayil rayonu, Cəbrayıl. Xocavənd döyuşləri. Xocavənd. Qubadlının və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Zabil Ağayev noyabrın 7-də Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub.
Qamçılı xullar
Qamçılı xullar — Xulkimilər fəsiləsinə daxil olan cins. Cinsə daxil olan balıqlar əsasən Qara dəniz və Xəzər dənizlərində yayılmışdır.
İnterpolyasiya ilə axtarış
İnterpolyasiya ilə axtarış — Artan və ya azalan sıra ilə düzülmüş massivdə verilmiş elementin  tapılması alqoritmidir.
Qamçılı xullar
Növləri
Cinsə aşağıdakı növlər daxildir:
İnterpolyasiya ilə axtarış
İşləmə prinsipi
Eyni ilə ikili axtarış alqoritminin sxemi üzrə qurulur. Yeganə fərq ondan ibarətdir ki, massiv hər addımda ikiyə tən ortadan deyil, cari intervalın uclarındakı qiymətlərdən asılı olaraq xətti interpolyasiya ilə tapılmış mövqedən bölünür. Hesablamaya sərf olunan vaxt baxımından intervalın ikiyə ortadan bölunməsi ilə interpolyasıyanın hesablanması arasında fərq ciddi olmadığı üçün, bu intervalın daha böyük sürətlə yığılmasına gətirir. Massivdəki elementlərin sayı N olarsa, bir elementin mövqeyinin tapılması üçün orta hesabla log(log(N)) müqayisə sərf edilər. Ən pis halda (məsələn verilənlər eksponsional xarakter daşıdıqda) tələb edilən əməliyatların sayı O(N)-ə çata bilər.
Ağdizac (Çaldıran)
Ağdizac - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 49 nəfər yaşayır (11 ailə).
NGC 3591
NGC 3591, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Kasa bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Batexi
Batexi Tiflis quberniyasının Tioneti qəzasında dağ adı.
Toponimkası
Batexi - Tiflis quberniyasının Tioneti qəzasında dağ adı. XIX əsrdə Şimali Qafqazın Ter əyalətinin Kizil-Yar ərazisində Bata-Yurd və Xasavyurd dairəsində Badayurt (yenə orada) toponimləri ilə eynidir. Qədim türkmənşəli Bout tayfa adı ilə bağlıdır.
Həmçinin bax
Tiflis quberniyası
Türkiyə–Yaponiya münasibətləri
Türkiyə–Yaponiya münasibətləri — Türkiyə ilə Yaponiya arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.