cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nadirin Dağıstan yürüşləri
Nadirin Dağıstana üçüncü yürüşü
Nadir şah Tabasarana toplaşan silahlılara üstün gələndən sonra həmin məntəqənin giriş çıxış yollarını və hakim yüksəkliklərini nəzarət altına götürdü. Tabasaran döyüşündən az sonra ona xəbər verildi ki, yaxınlıqdakı məntəqələrin birində ləzgi silahlı dəstələri toplaşıbdır. Onların sayı 60 min idi. Mənbələr təsdiq edirlər ki, dağıstanlılar da kifayət qədər əzmkarlıqla vuruşdular. Yalnız hava qaralandan sonra onlar dağ yüksəkliklərində qurduqları səngərlərə çəkildilər. Səhər açılan kimi Nadir şah dəstələrinə dağıstanlıların mövqelərini əhatə etmək tapşırığı verdi. Nadir şah döyüşçüləri və sərkərdələri verilmiş bu tapşırığın öhdəsindən bacarıqla gəldilər və qısa müddətdən sonra Dağıstan silahlıları özlərini mühasirədə gördülər. Belə olanda onlar müqaviməti dayandırıb mövqelərini tərk etdilər.
Amma döyüş hələ bitməmişdi. Dağıstanın nüfuzlu əyanlarından olan Usmi Əhməd xan Nadir şaha itaətdən üz döndərdikdən sonra nüfuz dairəsində olan silahlıları da Nadir şaha qarşı döyüşlərə cəlb etdi. Nadir şah bir sıra Dağıstan tayfalarının silahlı dəstələrinin müqavimətini qırdıqdan sonra Usmi Əhməd xanın sığındığı qalanın da ələ keçirilməsinə qərar verdi. Qüreyş qalası Nadir şah döyüşçülərinin əlinə keçdi. Üsmi Əhməd xan isə qaçmaqla canını qurtara bildi.
Döyüşlərin son dərəcə ağır və ləng getməsinə baxmayaraq Nadir şah, Avaristan istisna olmaqla Dağıstanın böyük bir hissəsini tabe etdi. 1742-ci ilin oktyabrında Samurçay ətrafında məskunlaşan və Nadir şaha itaətini bəyan edən camaatların başçıları da Nadir şah tərəfindən bahalı hədiyyələrə layiq görüldülər.
Mirzəyevlər
Mirzəyevlər — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri.
Soyun yaranması
Bu soy Qarabağın Şuşa şəhərində yaranıb. Sоyun ulu babası Mоlla Əlipənahdır. Mоlla Əlipənah XVIII əsrin sоnu, XIX əsrin əvvəllərində Şuşa şəhərində yaşamışdı. Şəhərin ünlü ruhanilərindən оlmuşdur. Xan divanına yaxın üləmalardan sayılırdı.
Mоlla Əlipənahın Fətəli, Pənahəli adlı оğulları vardı.
Ivesia unguiculata
(Ivesia unguiculata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum longivagans
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nauyoyi Vilniya
Nauyoyi Vilniya - şəhər Vilniya çayının sahilləri boyunca Litvanın paytaxtı Vilnusun şərq qonşuluğunda yerləşir. Şəhərin seniyuniya statusu var. 2011-ci ildəki siyahı almaya görə bələdiyyədə qeydiyyatda olan 31, 933 nəfər var.
Tarixi
Şəhərin tarixi 19-cu əsrə qədər uzansa da, tarixi əhəmiyyətliliyi özünü Birinci Dünya müharibəsi ərəfəsində və müharibə dövründə özünü göstərib. Şəhər keçmişdən bəri dəryaz və mismar istehsalında ixtisaslaşıb. Belə ki, Birinci Dünya müharibəsindən əvvəl 3 milyondan çox dəryaz istehsal edilib. O dövrdə şəhər Dünyadakı ən böyük dəryaz və mismar istehsal edən fabrikə sahib idi. .
1941-ci ildəki İyun deportasiyası zamanı 30 000-dən çox köçkün Nauyoyi Vilniya dəmiryolu stansiyasından keçmişdi.
Abidələr
1911-ci ildə Müqəddəs Kasimir kilsəsi tikilib.
Yosun fermaları
thumb|300px|right|Yosun fermasında yosunların ipdən toplanması prosesi Yosun fermaları və ya Dəniz fermaları — dəniz məhsullarından daha çox istifadə edən ölkələrdə yaradılır. Onlar dəniz məhsullarını yalnız okeandan ov etməklə deyil, xüsusi fermalardan da əldə edirlər. Belə fermalarda dəniz canlılarından başqa, dəniz bitkiləri də becərilir.
Yosun fermalarının geniş inkişaf etdiyi ölkələr Yaponiya, Çin və Koreyadır. Əldə olunan yosunlar əsasən qida məhsulu kimi, həmçinin, iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində istifadə olunur.
İvan Miçurin
İvan Miçurin  — rus-sovet bioloqu və seleksioneri, bir çox meyvə sortlarının müəllifi, biologiya elmləri doktoru, SSRİ Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü, (1935), ÜİKTEA fəxri üzvü, (1935). Sağlığında üç dəfə seçilmiş əsərləri çap edilib.
Sanguisorba annua
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
FİFA Klublararası Dünya Çempionatı 2001
FİFA Klublararası Dünya Çempionatı 2001 — 2001-ci ildə İspaniyada keçirilməsi planlaşdırılmış, lakin baş tutmamış ikinci turnir.
Bulbophyllum longivaginans
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
World naked bike ride
thumb|right|150px|Medisonda keçirilən Veloyürüş, [[Viskonsin (2010-cu il)]] thumb|right|150px|Bədənin tam çılpaq olması məcburi deyil, bir sıra iştirakçılar öz intim orqanlarını gizlətmək hüququna tam malikdirlər. Ümumdünya Çılpaq Veloyürüş - özündə kütləvi beynəlxalq velosiped yarışı təşkil edir. Yarışda iştirak edən insanlar paltarsız (və ya üzərində geyimin minimal miqdarında), əzələ gücü ilə idarə olunan nəqliyyat vasitələrində hərəkət edirlər (başlıca olaraq Velosiped ilə, lakin rolik və skeytdən də çox istifadə olunur). Yarışın keçirilmə məqsədi - «təmiz, təhlükəsiz və müsbət-bədən dünyasını» insanlara tanış etmək və məlumatlandırmaqdır.
Yarışın dress-kodunu «Nə qədər cəsarətlisən, bir o qədər də çılpaqsan» sloqanı ilə təsvir etmək olar. Tam və ya və qismən çılpaqlıq dəstəklənir, lakin yürüş zamanı bu məcburi sayılmır. Bundan başqa, intim orqanlarını örtmək məcburi deyil - məhz bu seçim azadlığı Ümumdünya Çılpaq Veloyürüşü digər təşkilat növlərinin keçirdiyi fəaliyyətlərindən fərqləndirir.
Yürüşə əyləncəli və maraqlı atmosfer yaratmaq, Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin diqqətini cəlb etmək, həmçinin müşahidəçilərin təxəyyülünü həyəcanlandırmaq məqsədilə iştirakçılar arasında ekspressiv üslubda kreativlik dəstəklənir. Məsələn Bodi-art - kostyum, hand-made velosiped, bumboks, horn və sirenalar kimi özünüifadənin ümumi forması sayılır.
Tarix
Ümumdünya Çılpaq Veloyürüş fərqli təşkilatlatlar tərəfindən 2004-cü ildən keçirilməyə başlamışdı. Almaniyada FKK (Freie Körper Kultur), Siettl şəhərində Fremont riders, İspaniyada isə Ciclonudista təşkilatları yürüşü dəstəkləmişdilər. «Rəssamlar sülh üzrə/Rəssamlar müharibəyə qarşı (AFP/AAW)» qrupunun düzənlədiyi aksiyadan sonra, 2003-cü ildə Konrad Şmidt analoji tədbir düzənləməyi planlaşdırır. Fəal qrup və fərdi şəxslərin birgə işi sayəsində Ümumdünya Çılpaq Veloyürüş sürətlə dünyada yayılmışdır. İlk öncə Çılpaq Veloyürüşün əsas lozunqu bəşəriyyətin neft məhsullarından asılılığına etiraz etməkdən və fərdi insan bədənini bayram etməkdən ibarət idi. 2006-cı ildə istifadə edilən lozunqların sadələşdirilməsi istiqamətində bir sıra işlər görülmüşdür.
2004-cü ildə Veloyürüş dörd qitəni 10 ölkəni və 28 şəhəri əhatə etmişdir. 2010-cu ildə isə bu yürüş artıq ABŞ-dən Böyük Britaniyaya və şərqdə Macarıstandan Paraqvaya qədər böyük bir ərazini əhatə edərək, 74 şəhərdə və 17 ölkədə keçirilmişdi.
Yolların birgə istifadəsi
right|180px Tədbirlərin əleyhdarları iddia edirlər ki, bu cür aksiyalar yollarda tıxaca səbəb ola bilər. Bu ifadələrə isə aksiya tərəfdaşları cavab verirlər ki, onlar traffiki dayandırmırlar, onlar özləri traffikin bir hissəsidirlər. Velosiped sürməyi sevən insanların avtomobil ilə sıx yolları keçən zaman aldıqları ağır travma və ölüm hadisələrinin sayını azaltmaq məqsədilə Critical Mass və digər veloaktivist qrupları insanların məlumatlılıq səviyyəsini artırmağa və təhlükəsiz yollardan istifadə etməyi çağırırlar.
Sağlamlıq, səmərəlilik və davamlılıq
İştirakçılar hesab edirlər ki, bir çox insanlar anlamırlar ki, velosiped insan sağlamlığı üçün ən əlverişli şəxsi nəqliyyat vasitələrindən biri sayılır. Bunun əvəzində isə onların fikrincə, cəmiyyət standart dəyərlərə - yəni bahalı təhlükəli, yüksək səsli və ətraf-mühiti çirkləndirən nəqliyyat vasitələrinə sahib olmaq arzusuna tabedir. Neftin çox dəyərli xammala çevrilməsindən sonra, o müharibə və iqlim dəyişkiliyinə səbəb olmuşdu.
Ümumdünya Çılpaq Veloyürüşün əsas məqsədləri «Kritik kütlə» adlanan digər təşkilatın lozunq və sloqanlarına çox bənzəyir - məsələn velosiped idmanının insanlar arasında populyarlaşdırılma, yenidən bərpa edilən enerjinin artırılması, ekologiyaya müsbət yanaşma və s. İştirakçılar avtomobilsiz həyatın bir çox faydaları barədə qeyd edilmişdi - yəni havaya atılan dəm qazının səviyyəsinin azaldılması, pulsuz avtodayanacaqların artırılması cəmiyyətə böyük yardım ola bilər.
Metodologiya
Bəzi velosiped fəalları Çılpaq Veloyürüş təşkilatçılarını tənqid edərək, ümumilikdə neft asılılığı, velosipedçilərin yollarda bərabər hüquqları və avtomobil mədəniyyəti barədə onların qaldırdıqları etiraz və sualları bayağı adlandırırlar. Təşkilatçılar isə etiraz edərək, "əyləncə" və "ictimai əlaqələr" anlayışlarını qarşılıqlı müstəsna hal hesab edirlər. Yaradıcı müdafiəçilər həvəslənərək, məsələlər barədə düşünməyə başlayırlar. Onlar bildirirlər ki, avtomobillərə ayrılmış yollarda öz velosipedlərini çıxararaq və öz geyimini soyunaraq çılpaqlığın utanclıq hissi yaratmasını rədd etmələri, əslində onu göstərir ki, onların əsl istəyi - hazırkı həyat tərzini ləğv etməkdir.
İctimai çılpaqlığın qanuniliyi
Velosiped yarışları zamanı asayişin qorunması yerli qanunlardan və yerli ənənələrdən asılı olaraq dəyişilir. Bəzi hallarda polis keçirilən tədbiri dəstəkləyərək onun həyata keçirilməsinə yardım olur, yol kəsişməsində nəqliyyatın hərəkətinə nəzarət edir, məsələn Londonda (2009-cu ilədək), Braytonda və Portlenddə. Digər hallarda isə, polis daha neytral mövqe tutaraq, sadəcə prosesi nəzarət edir. Bəzən, məsələn Ottava şəhərində, polis yürüş hərəkətini dayandırmağa və ya iştirakçıların heç olmasa geyimdə çıxmasına çalışır.
Həbslər və cərimələr
Ümumdünya Çılpaq Veloyürüş keçirilən zaman həbslər nadir hallarda baş verir. 2005-ci ildə Nyu-Hempşir ştatında keçirilən yürış zamanı iki kişi «əxlaqsız soyunma və əyyaşlıqda» ittiham edilərək həbs olunmuşdular. Onlar xuliqanlıq ittihamı ilə razılaşaraq 300 dollar cərimə ödəməyi qərara alırlar; bunun də əksəriyyətini hüquqi müdafiə fondu ödəyir. Daha altı kişi 2005-ci ildə Çikaqoda keçirirlən Veloyürüşdə ictimai ləyaqətsizlik ilə ittiham olunurlar. Bu iş üzrə tezliklə məhkəmə araşdırmaları başlayır, ittiham olunanlar isə cərimə və hətta 3 ay müddətində məhkəmə nəzarəti altında qalacaqları barədə təhdid olunmuşdular. Həmçinin 12 iyun 2010-cu ildə Vaşinqton ştatının Bellinqem şəhərində keçirilən Çılpaq Veloyürüş zamanı Western Washington Universitetinin kampusda çalışan polis işçiləri tərəfindən iki kişi həbs edilmişdi.
Şülgen
Şülgen - türk mifologiyasında sular diyarının xaqanı. Bəzən Ural Batırın qardaşı olaraq göstərilir. Acgöz və ehtiraslıdır. Qardaşı isə toxgözlü və köməksevərdir. Qızının adı isə Nerkezdir.
Etimologiya
(Şul / Çul) kökündən törəmişdir. Monqol dilində Şült və Şülükey sözləri, maye və axmaq mənasını verir. Kalmık dilində Şülke və qırğız dilində Şilekey də bənzər mənalara malikdir.
Niderlandda təhsil
Niderlandda təhsil — Qərbi Avropada yerləşən Niderland Krallığında mövcud olan çoxşaxəli təhsil sistemi.
Tarixi
Niderland tarixinə nəzər saldıqda burada təhsillə bağlı bir sıra mühüm hadisələrə rast gəlmək olar.
Ali təhsil
Niderland dövlət universitetlərində təhsil özəl universitetlərə nisbətən çox ucuzdur. Buna baxmayaraq, dövlət universitetlərində təhsil almaq burada daha şöhrətli və populyardır.
Vaqiye İttifaqiye
Vaqiye İttifaqiye — 1850-51-ci illərdə (1807-1852) Nəsrəddin şah Qacarın (1848-1896) dövründə İranın baş naziri (1847-1851) işləmiş dövlət xadimi  Mirzə Tağı xan Əmir Kəbirin dövründə buraxılan qəzet.
Buradakı mövzulardan Əmir Kəbirin hansı dünyagörüşünə malik olmasını görmək olar...Onun hakimiyətdə olmasının bir ili ərzində qəzetdə aşağıdakı məqalələr çap olunmuşdur: "Avropa dövlətlərinin məşvərət assambleyaları(parlamentlər) barədə"," Görkəmli italyan xadimi Madzini və italyan inqilabçılarının və azadpərvər xadimlərin dünyagörüşləri və onların Avstriya ilə mübarizəsi", "Suveyş kanalının qazılması planı və onun tarixi","Dəmir yollarının inşası", " Hindistanın içtimai vəziyəti", "Astronomiya sahəsində tətqiqtlar və Saturn planetinin üzükləri barədə","Zəlzələlərin geoloji səbəbləri","Amerikanın əski mədəniyəti","Yeni Qitənin(Amerikanın) qazıntıları","Amerikada qızıl hasilatı və bunun İngiltərədə qızılın qiymətinə təsiri","Mançester fabrikaları", "Nil vadisinin münbitliyi"," Amerikan pambığının İranda əkinləri"," Hava kürəsinin ixtirası","İngiltərə əhalisinin siyahıyaalınması","İçməli suyun təmizlənməsi və bunun sanitar əhəmiyyəti","Borneo adasının kaniballarının vəziyəti"
Vogue (jurnal)
Vogue (oxunur Voq, ) — Qlamur, moda haqqında aylıq qadınlar üçün jurnal. Əsası 1892-ci ildə ABŞ-də qoyulmuşdu. Jurnal Condé Nast Publications nəşriyyat evində dərc edilir.
Tarix
Jurnalın ilk nömrəsi - imkanlı Nyu Yorklular üçün yaradılmış həftəlik ictimai jurnal - 1892-ci ildə dərc edilib. 250-dən çox səhmdarların adları "Kübarlar almanaxı"nda nəşr edilirdi, onların içərisində Kornelius Vinderbilt (ilk dollar multimillioneri), Stöyvesans Fiş (İllinoys Mərkəzi Dəmiryolunun baş Direktoru), hersoq Persi və digərləri vardı. Jurnalın əsasını zəngin ailədən olan və artıq jurnalist təcrübəsinə malik olan, yüksək cəmiyyətin gənc üzvü Artur Türnür və Harri Mc Wicar, hansının ki onun babası Stephen Whitney böyük toptancı idi. Türnür naşir, Mc Wicar isə Avropada incəsənət təhsili aldığından Vogue jurnalının art-direktor vəzifəsinə təyin edildilər. İlk öncə həftəlik jurnal in-quarto 16 səhifədən ibarət idi, amma O, gözəl çap və təltif edilmişdir. Jurnalın üz qabığını çox nəfis bir şəkil bəzəyirdi; belə şəkillər Life jurnalı sayəsində məşhurlaşmışdılar. Bir ekzemplyarın qiyməti 10 $ idi - orta gəlirli insanlara bu jurnalı almağa imkan veridi.
Həftəlik Vogue cəmiyyət, moda və həyat tərzi haqqında pozisionlaşmış diqqətəlayiq bir jurnal kimi xarakterizə olunurdu.
Naşir dəyişdirilməsi
Jurnala yeni həyatı Condé Montrose Nast vermişdi. O 1909-cu ildə jurnalı alaraq və bu alışla Condé Nast Publications nəşriyyat evinin yaranmasına səbəb olmuşdu. Bundan sonra jurnal təmamilə transfiqurasiya etmiş; və o gündən təmamilə rəqli versiyaya keçmişdir. Baş redaktor vəzifəsinə Edna Chase təyin olunmuşdu. Onun jurnalist təhsili olmasada, 1914-cü ildən 1951-ci ilə kimi rəhbərlik etmişdir və 74 yaşında öz istəyi ilə Vogue'u tərk etmişdi.
1960-1980-ci illər
XX əsrin 60-cı illərində baş Redaktor Dayana Vrilandın rəhbərliyi altında, Vogue ən nüfuzlu moda jurnallarından biri oldu. Onun səhifələrində görünən modellər - Suzy Parker, Twiggy, Penelope Tree - əsl məşhurlarlara çevrilmişdirlər.
1972-ci ildə jurnalın redaktoru Grace Mirabella seçilir. Jurnal artıq ayda 1 dəfə satışa çıxarılır. Bir çoxları Vogue həyatının bu dövrünü "bej il" adlandırıdılar. Nəticədə jurnalın tirajları artır - lakin əhəmiyyətli dərəcədə etibarlılığı azalır. 1988-ci ilin oktyabr ayında Grace işdən qovulmuşdu.
Vogue indi
thumb|200 px|[[Anna Vintur]] Qreys Mirabellenin yerinə Anna Vintur gəldi və o bu günə kimi jurnalın rəsmi redaktorudur. Vogue'la başladığı ilk gündən (1988-ci ildən) bu jurnalın moda üzrə nömrə 1 reputaiyasının saxlanılması ilə məşğuldur. Bundan başqa Anna Vintur jurnalın auditoriyasının genişləndirilməsinə çalışır. Onun əsas aktsenti - yüksək moda hər kəsə açıqdır. Belə ki, onun dönəmində çap edilən ilk nömrənin üz qabığına yerləşdirilən model bütün boyu əks olunmuşdu, ondan əvvəlki nömrələrdə isə modellərin yalnız üzü əks edilirdi. Model yırtıq şalvarlarda və üstü qiymətli daşlarla bəzədilmiş Christian Lacroix kurtkasında idi. Həm də, Anna ilə əməkdaşlıq dövründə kompaniya çox arıq və çox cavan modellərlə işləməkdən imtinaetdi, beləliklə təbiilik mövzusunu trend halına gətirdlər.
Vogue dünyanın 19 ölkəsində buraxılır. Hal-hazırda Condé Nast Publications nəşriyyat evi həmçinin Men’s Vogue (kişilər üçün moda jurnalı), Teen Vogue (tineycerlərə ünvanlanmış jurnal), Vogue Living və Vogue Entertaining + Travel (yalnız Avstraliyada) dərc edir.
Xərclər və Chefredaktorlar
Hazırda Vogue jurnalı dünyanın 21 ölkəsində çap edilir:.
Qalileya
300px|thumb|right|Qalileyanın xəritəsi 250px|thumb|right|Qalileya təqribən e. 50-ci illərdə 250px|thumb|right|Yuxarı Qalileyada Roş Pindən Svata gedən köhnə yol Qalileya (הַגָּלִיל, ha-Qalil, «əyalət, dairə, ərazi sahəsi»; الجليل əl-Cəlil) — İsrailin şimalında Livan ilə sərhəddə yerləşən tarixi bir bölgə. Qərbdə Aralıq dənizi, cənubda İsrail vadisi və şərqdə İordan vadisi ilə həmsərhəddir. Ənənəvi olaraq Yuxarı və Aşağı Qalileyaya bölünür.
Tarixi
250px|thumb|left|Qalileya eramızın I əsrində Eramızdan əvvəl III minillikdə Qalileyada kənanlar məskunlaşdılar. Onların ən böyük mərkəzi Hasor idi. Eramızdan əvvəl II minillikdə burda hürrilər, hetlər və qədim misirlilər peyda oldular. Sonradan ölkə İsrail qəbilələrinin nəzərinə düşür və İsrail krallığının bir hissəsi olur. Eramızdan əvvəl 722-ci ildə Qaliley Assuriya dövlətinin bir hissəsi olur. Onlar yerli əhalini qovulur və yerinə Assuriya kolonistləri köçürülür. E.ə. 539-cu ildə Qalileya Əhəmənilər dövlətinin hakimiyyəti altına keçir. E. ə.333-cü ildə Makedoniyalı İskəndərin qoşunları Qalileyanı farsların əlindən alır. Bundan sonra burda yunan və makedoniyalı kolonistlər məskunlaşmağa başlayır. Bu dövrdən sonra Qalileya eramızdan əvvəl 63-cü ilə qədər Roma İmperiyasının fəthinədək ərazi ellinist sülalələri (Misir Ptolemeyləri və Suriya Selevkiləri) arasında bir neçə dəfə əldən-ələ keçir.
Roma fəthinə qədər Qalileya dəfələrlə yəhudi krallığı tərəfindən qarət edici basqınlara məruz qalır. Eramızın I əsrində qalileyalı Yəhuda bir neçə yəhudi kahinlə birlikdə Sepforis şəhərində Roma qoşunlarının Qalileyaya gəlməsinə səbəb olan üsyan etdilər, nəticədə imperiya ordusu şəhəri viran etdi, yerli əhalinin əksəriyyətini öldürdü və qalanlarını isə kölə kimi satdılar. Eramızın 70-ci illərində Müqqədəs Məbəd və Qüds dağıdılandan sonra yəhudilərin viran edilmiş Qalileyaya kütləvi köçü başlayır. Qalileya və Samariyanın məskunlaşması başlanılır. Sinaqoqlar qurulur və qəsəbələr yaradılır. 636-cı ildə Qaliley xilafətin İordaniya əyalətinə daxil edilir.
İncildə Qalileya
İsa Məsihin dövründə Qalileyalı yəhudilər Yəhudi torpaqlarının sakinlərindən fərqlənən xüsusi bir ləhcəyə sahib idilər. Həvarilərin əksəriyyəti qalileyalılar idi. Əsas Qalileya şəhərləri Vivsaida (həvarilər - Andrey, Filip və Pyotrun şəhərləri), Qalileya Kannası (həvari Nafanail) və Nazaret (İsa peyğəmbər uşaqlığını keçirmişdi) idi. Müjdəçi Matfeyə görə zühur etmədən əvvəl mələk, sonra isə İsa peyğəmbər həvariləri Qalileyaya göndərmişdi. Həvari Pavelin dövründə Qalileyada kilsələr mövcud idi.
Adın mənşəyi
"Qaliley" sözü qədim ibrani mənşəlidi - Q-L-l (גלל), "yuvarlanmaq", "dalğa" mənasını verir. Adın mənşəyinin bir neçə versiyası var: onlardan biri ərazinin dağlıq təbiəti ilə izah edilir (qal - dalğa), digəri isə onu ibrani kəlməsi "qalil" (גליל) "dairə", "yer" ilə əlaqələndirirlər. Üçüncü versiyaya görə "qola" (גולה) sözündən irəli gəlir - eyni kökdən çıxarmaq, dağılmaq. İkinci və üçüncü versiyalar bu ərazinin Əhdi-Ətiqdə "Qlil ha-Qoim" (גְּלִיל הַגּוֹיִם) kimi qeyd olunması ilə əlaqələndirilir. Bu söz "xalqlar dairəsi" və ya "fərqli xalqların səpələndiyi bir yer" mənasını verir.
Qalereya
center|thumb|1000px|Yuxarı Qalileyada Ari dağından görünüş center|thumb|1000px|Harod vadisindən görünüş
center|thumb|350px|Sfat
Vişvanatan Anand
Vişvanatan Anand — Hindistan şahmatçısı, qrosmeyster (1988), FİDE versiyası üzrə dünya çempionu (2000-2002), 2007-ci ildən 15-ci dünya çempionu.
Həyatı
1969-cu ildə Hindistanın Mədrəs şəhərində anadan olmuşdur.
Son illərin ən güclü şahmatçılarından biri hesab olunur.
38 yaşında dünya çempionu adını qazanmışdır.
Şulbus
Şulbus - Türk mifologiyasında cadugər. Şulbıs, Çulmus, Çulbus, Çulbıs və monqolcada Şulmus, Şulmas, Şulma, Şulmo, Solmos, Sılmus, Sulmı olaraq da deyilər. Nə qocalan, nə çoxalan, nə ölən yaşlı bir qadındır. Bütün gücü qırmızı saçlarındadır. Adları bəzən Mangus ilə birlikdə xatırlanar. Bəzən də Mangusun anası olaraq göstərilir. Dərin mağaralarda yaşayarlar. Qılıqdan qılığa bürünərlər. Kişi olanlarına da rast gəlinə bilər. Kişi və qadın şulbuslar bir-birlərini öldürürlər. Şul, Çul kökü Türkcədəki Çöl kökü ilə əlaqəlidir. Çolaq sözü əskiklik ifadə edər.
Etimologiya
(Çöl / Çul / Sul) kökündən törəmişdir. Yarımlık, əskiklik və xəstəlik bildirir. Köhnə Monqol Şeytan mənasını verən Şımnus / Şımnu / Şumnu sözləriylə də əlaqəli görünməkdədir.
Kanada sincanotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Neza Biduan
Neja Bidouane — Əlillər arasında yarışmış keçmiş Mərakeşli atlet.
1999 IAAF Dünya Atletizm Çempionatında gümüş medal qazanmış və Afrika rekorunu 52.90 saniyə ilə qırmışdır.
Abdeləziz Sahere ilə evlidir.
Kiçik sincanotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Jan Kalvin
Jan Kalvin — XVI əsrin məşhur din islahatçısı, Kalvinizm təriqətinin banisi. Adı tarixdə 100 ən çox öyrənilmiş şəxsiyyətlər siyahısına daxil edilib.
Gəncliyi
10 iyul 1509-cu ildə Fransanın Pikardiya əyalətinin Nuayon şəhərində vəkil ailəsində doğulmuşdur. Jan əvvəlcə keşiş olmaq arzusuna düşmüş, lakin ixtisasca hüquqşünas olan atasının təkidi ilə on dörd yaşında Parisə hüquq təhsili almağa yollanmışdır. Burada on səkkiz yaşınadək kilsədə vaiz vəzifəsində çalışmışdır. Təhsilini təkmilləşdirmək üçün Parisdən Orleana, oradan da Burja getmişdir. Burada məşhur hüquqşünas Andrea Alsianın rəhbərliyilə Roma hüququnu öyrənmişdir. Başqa bir müəllim Melxior Volmardan isə humanitar elmlər üzrə təhsil almışdır. Atasının vəfatından sonra hüquq təhsilini yarımçıq qoyaraq Nuayona qayıtmış, oradan da Parisə dönmüşdür.
Protestanizmə qoşulması
Müəllimi Volmarın məsləhəti ilə ilahiyyat təhsilini almış və ilk elmi əsərini- Senekanın "Mülayimlik haqqında" traktatına şərh yazmışdır. Təxminən həmin dövrdə protestantlığı qəbul etmişdir. O, Paris Universitetinin rektoru Nikolə Kopa üçün "Xristian fəlsəfəsi" adlı nitq yazmışdır. Rektor bu nitqi söylədikdən sonra onun həbsi haqqında qərar çıxarılmışdır. Kalvin cənuba, sonra isə Bazel şəhərinə qaçmağa məcbur olmuşdur. Bazeldə "Xristian inancı üçün təlimat" əsərini yazmışdır. 1536-cı ildə Cenevrəyə köçmüş, orada yerli protestant icmasının yaradılmasında fəal iştirak etmişdir. Bir il sonra "Katexezis" adlı protestant əqidəsinin qısa izahını yazmışdır. Sonra hakimiyyətə islahat əleyhdarlarının gəlməsi nəticəsində işdən qovulmuş və Strasburqa gəlib burada Akademiyada və kilsədə çalışmışdır. 1541-ci ildə isə Cenevrə şurasının təklifini qəbul edərək geri dönmüşdür. Kalvin şuraya şəhər idarəsinə dair planını təklif etmiş və bu plan qəbul olunmuşdur. Beləliklə, bu dövrdən etibarən, Cenevrə teokratik dövlətə çevrilmişdir. Bütün hakimiyyət Kalvinin başçılıq etdiyi kiçik Şurada cəmlənmişdir. Bu hadisələrə görə ona hətta "Cenevrə Papası" adı verilmişdir.
Hakimiyyəti və ölümü
O, çox sadə həyat sürmüşdür. 1559-cu ildə onun təşəbbüsü ilə missionerlərin hazırlanması üçün ali məktəb-Cenevrə Akademiyası təsis olunmuşdur. 1564-cü ilin fevralın 6-da kilsədə moizə edərkən Kalvinin halı qəflətən pisləşmiş və uzun sürən xəstəlikdən sonra mayın 27-də vəfat etmişdir. Vəsiyyətnaməsinə əsasən onun qəbri üzərində məqbərə tikilməmiş və vaxt keçdikcə tamamilə itmişdir.
Fəaliyyəti
thumb|Institutio christianae religionis, 1597 Kalvinin özündən sonra qoyduğu irs son dərəcə genişdir. O, Bibliyanın bütün kitablarına şərhlər yazmış, çoxlu pamflet, ilahiyyat traktatları və polemik əsərlərin müəllifi olmuşdur. Jan Kalvinin qurduğu kilsə, əsasən rasionalizm tərəfdarı kimi çıxış edir və mistisizmi bir çox hallarda inkar edirdi. Kalvinizmi digər xristian istiqamətlərindən ayıran əsas fikir "Tanrının hər yerdə olan mütləq hakimiyyəti" tezisidir.
O yazırdı: "Bizim bütün hörmətəlayiq və sədaqətli müdrikliyimiz iki əsas hissədən ibarətdir. Tanrını tanımaq və özümüzü tanımaq". Kalvinə görə bu iki amil bir-biri ilə sıx bağlı olsa da, birinciliyi həmişə Tanrını tanımağa vermək lazımdır. O buna "dini toxum" adı vermiş və yazırdı ki, bu toxum bütpərəstlər də aid olmaqla hər insanda əkilmişdir. Lakin bu kifayət deyildir və bunun səbəbi insanın Tanrıdan uzaq olmasıdır. Buna görə də ilahiyyat haqda zəruri bilgiləri birbaşa yalnız Tanrının sözləri həkk olunan Müqəddəs yazılardan almaq mümkündür. Yalnız Tanrı bizi vəhyin düzgün mənasına apara bilər. Kalvinin "xilas haqda doktrina"sının mərkəzində Müqəddəs Ruh durur. Onun fikrinə görə insanın ruhunu yalnız Müqəddəs Ruhun köməyi ilə qurtarmaq mümkündür. O, imanı artırır, Tanrını tanımağa kömək edir və İsa ilə birləşməyə yardımçı olur. Kalvin hesab edirdi ki, Müqəddəs Ruh tövbə etməyə vadar edir və əsası fədakarlıqdan, dua etməkdən, əbədi həyatı gözləməkdən ibarət olan əsl xristian həyatına başlamaqda yardımçı olur. Bununla da insanın nəzərində Tanrının rolu getdikcə böyüyür və insan özü isə kiçilir. Protestant müəllifləri arasında yalnız Kalvin qəti olaraq bildirmişdi ki, xristian həyatının əsas məqsədi Tanrının ilahiyyat elmi tərəfindən tanınması deyil, Onun əmrlərinə qeyd-şərtsiz tabeçilikdir.
Kalvin kilsənin qurulmasına da xeyli diqqət ayırmışdır. Onun düşüncəsinə görə kilsə iman obyekti deyil, bütün dindarların toplandığı məkandır. Kalvinə görə kilsə əsasən, onun xadimlərində təcəssüm edir Onlar da xalqa moizə və yüksək nizam-intizam sayəsində təsir imkanı qazanırlar. Yalnız Tanrı sözü sayəsində kilsə əsl dindarlar yığıncağına çevrilir. O, belə hesab edirdi ki, Katolik kilsəsi bu tələblərə cavab vermir. Kalvin dövlət hakimiyyətini də mühüm ünsür hesab edirdi. Dövlətin yaranması ilk günahın nəticəsi deyil. O, Tanrının insanlara duyduğu xoş hisslərin təcəssümüdür. Dövlətin funksiyası on əmrin icra olunması kimi başa düşülən qanunların və nizam-intizamın qorunmasından ibarətdir. Kalvin xristianların dövlət idarəsində iştirakını təkid edirdi. Onlar hakimlərə itaət etməli, hətta onların zülmə tabe olmalı idi. Lakin Kalvin hakimiyyətin aşağı pillələrində duran şəxslərin özünümüdafiə hüququnu da tanıyırdı. Daha sonra bu ideyanın "daxilindən" insan hüquqlarına dair fikirlər götürülmüşdü.
Tənqidi
Jan Kalvin Cenevrədə hakimiyyətdə olduğu müddətdə buranı tamamilə qatı dini, dözümsüz dövlətə çevirmişdi. Hər növ əyləncələr qadağan edilmiş, teatrlar bağlanmış, hətta uşaqlara ad qoymaq işi də valideynlərdən alınaraq şəhər şurasına verilmişdi. Cəmiyyətdə qorxu və nəzarət rejimi bərqərar olmuşdu. Küfr cinayəti üstündə həbs edilən və edama məhkum olunan şəxslərin sayı həddindən artıq idi. 1542–1546-cı illərdə 58 nəfər edam edilmişdi, bunların arasında valideynlərini vuran bir azyaşlı uşaq da olmuşdur. Kalvin müxaliflərinə qarşı da amansız idi. 1553-cü ildə o, fikir düşməni olduğu, daha sonra da bu düşmənçiliyin şəxsi məcraya keçərək böyüdüyü ispaniyalı həkim və ilahiyyatçı Migel Serveti yaxalayaraq, tonqalda yandırılmasını təşkil etmişdi. Bu tipli dözümsüzlük halları onu tənqid etmək üçün ən əsas səbəblərdəndir. Təzadlı fəaliyyətinə baxmayaraq, Kalvin, müasir insan hüquqları və Qərbdə liberal-demokratik düşüncə tərzinin inkişafına təsirilə fərqlənən din xadimidir.
72 km
72 km qısametrajlı bədii filmi rejissor Səmimi Fərhad tərəfindən 2014-cü ildə ekranlaşdırılmışdır. Film "Nano Group Production"da istehsal edilmişdir. Film Laçın rayonunun işğalının 22-ci ildönümünə həsr olunub. Filmdə əsas rolları Eldar İmanov, Türkay Cəfərli, Lətifə Əliyeva, Tofiq Bayramov və Ağalar Bayramov ifa edirlər.
Məzmun
Filmin sujet xəttində Qarabağ müharibəsi zamanı  atasını itirən bir gəncin vətənli günlərinin xatirəsindən yaranan vətənə qayıtmaq arzusu və köçkünlükdən sonra gördüyü bir simada bu arzunun yaratdığı daxili burulğan əsas mövzu kimi seçilmişdir.
Bulbophyllum lophoglottis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
72 km
Məzmun
Ramiz Qusarçaylının müəllifi olduğu və Xatirə Laçın tərəfindən filmə uyğunlaşdırılan "Qaytarın  geri!" şeirinin obrazların ifasında səslənməsi və kompozisiyanın sonunda Ehtiram Hüseynovun ifasında səslənən "Qarabağ şikəstəsi" sanki savaş cəngisidir. "72 km" məsafədən ruhən o torpaqlara səyahət  edən  obrazlar, filmi  izləyənləri də özləriylə bərabər bu səfərə bir daha yoldaş edir. .
Film Qarabağ uğrunda canından keçən şəhidlərimizin ruhuna ithaf olunur.
Filmin təqdimatı
2014-cü il mayın 17-də Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzində "72 kilometr" adlı qısametrajlı filmin təqdimatı olmuşdur.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Səmimi Fərhad, Ziyadxan Məmmədov Operator: Hikmət Şahverdiyev
Rollarda
Eldar İmanov Türkay Cəfərli Lətifə Əliyeva Tofiq Bayramov Ağalar Bayramov Günel Niftəliyeva Zarina Qurbanova Arslan Fərhad Səmimi Fərhad
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2014-cü ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Küveyt coğrafiyası
Sahəsi və sərhədləri
Sahəsinə görə kiçik ərəb dövlətlərindən biri olan Küveyt Ərəbistan yarımadasının şimal-şərqində yerləşir. Küveyt cənub və cənub-qərbdə Səudiyyə Ərəbistanı (250 km), şimal və şimal-qərbdə İraq (240 km) ilə həmsərhəddir. Şərqdə onun ərazisi 195 km məsafədə İran körfəzinin suları ilə əhatələnir. Sərhədin ümumi uzunluğu 685 km-dir. Ölkə ərazisi şimaldan cənuba 200 km, şərqdən qərbə doğru isə təqribən 170 km məsafədə uzanır. İran körfəzinin Küveytə yaxın yerləşmiş Bubiyan, Feyləkə, Varbə, Məskan, Auxa, Qaru, Kubbar, Umm-ən-Nəmil, Umm-əl-Məradim və Kureyn adaları ölkənin tərkibinə daxildir.
Rəsmi məlumatlara görə ölkənin ərazisi 17,8 min km², əsasən ərəb mənbələrinə görə isə 20,2–20,7 min km² təşkil edir. Belə fərq Küveytin Səudiyyə Ərəbistanı və İraq ilə dəqiq sərhədlərinin olmaması ilə izah olunur. 1960-cı illərin axırlarına qədər Küveyt ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında sərhəd məsələsi üstündə ixtilaflar mövcud idi. Hər iki tərəf İran körfəzi sahilinin bir sıra sərhəd ərazilərini özünün hesab edirdi. Məsələ ondadır ki, Küveyt və Səudiyyə Ərəbistanının köçəri əhalisi bu mübahisəli ərazilərin otlaq sahələrindən və içməli su mənbələrindən daima birlikdə istifadə edirdilər.
Hələ 1922-ci ildə Küveytin, İraqın və Nəcdin (indiki Səudiyyə Ərəbistanının bir əyaləti) nümayəndələri arasında sərhəd ziddiyyətlərinin nizama salınması məqsədi ilə danışıqlar keçirilmişdir. Bu danışıqlara görə Küveyt ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasında sahəsi 5,7 min km² olan xüsusi "keçid" bölgəsi yaradılmışdır.
1942-ci ilə qədər bu bölgə "Bitərəf bölgə" adlandırılırdı. Bitərəf bölgədə zəngin neft yataqları aşkar edildikdən sonra bu ərazilər uğrunda mübahisələr yenidən qızışır. Yalnız 1969-cu ildə Səudiyyə Ərəbistanı ilə Küveyt arasında çətin və uzun sürən danışıqlardan sonra hər iki dövlətin nümayəndələri "Bitərəf bölgə"nin bölüşdürülməsi qərarına gəlmişlər.
Küveyt və İraq arasında da sərhəd mübahisələri mövcuddur. Bu mübahisələr nəinki İraq və Küveyt arasında münasibətləri kəskinləşdirmiş, hətta silahlı toqquşmalara səbəb olmuşdur. Məsələn, 1973-cü ildə İraq qoşunları Umm-Qəsr limanı yaxınlığında yerləşən Küveyt ərazisinin bir hissəsini işğal etmişlər. İraq həm də Umm-Qəsr hərbi-dəniz bazasının girəcəyinə yaxın yerləşən Vərba və Bubiyan adalarının ona məxsus olduğunu iddia edir. Bu sərhəd münaqişələri, həm də İraq ilə Küveyt arasında mövcud olan başqa problem məsələlər 1990-cı ilin avqustunda daha kəskin xarakter almış və müharibə ilə nəticələnmişdir.
Ərazi mübahisələri Küveyt ilə İran arasında da mövcuddur. İran Auxa və Kubbar adalarının ona məxsus olduğunu iddia edir. Eyni zamanda qitə şelfi və məhəlli sulardan istifadə edilməsi məsələlərində də region dövlətləri arasında mübahisələr var.
Küveyt relyefi
Küveytin səthi qumlu və daşlı (xüsusilə qərbdə) səhralarla örtülüdür. Çox da yüksək olmayan səhra yaylası şərqə doğru getdikcə alçalır, sahil xəttində isə bataqlaşmış ovalıqlara çevrilir. Ovalığın ayrı-ayrı hissələri, dəniz sularının buxarlanması nəticəsində əmələ gələn şoranlıqlar ilə tutulmuşdur. Səth quruluşuna görə ölkə ərazisi materik yüksəkliyi, mərkəzi təpəliklər və sahil düzənliyi təbii bölgələrinə ayrılır.
Materik yüksəkliyi təbii bölgəsi dəniz səviyyəsindən 200–300 m hündürlükdə olub, ölkənin cənub-qərbini əhatə edir. Materik yüksəkliyi şimal-qərbdə İraq sərhəddinə qədər uzanan əl-Batin vadisinə qovuşur.
Mərkəzi təpəliklər təbii bölgəsi nisbətən geniş sahəni əhatə edərək şimal-qərbdən cənub-şərq istiqamətində uzanır. Bu isə hündürlüyü 25–30 m olan maili təpəliklər və çox saylı quru vadilər ilə səciyyələnir. Mərkəzi təpəliklər təbii bölgəsi cənub-şərqdə qumlu sahillərlə əvəz olunur.
Təbii ehtiyatları
Geoloji baxımdan Küveyt ərazisi Ərəbistan platformasının bir hissəsidir. Bu ərazilərdə zəngin neft-qaz ehtiyatı toplanmışdır. Neft ehtiyatına görə (13,0 mlrd. t, dünya ehtiyatının 10 faizi) Küveyt region ölkələri arasında Səudiyyə Ərəbistanı İran və İraqdan sonra dördüncü yeri tutur. Müasir neftçıxarmanın səviyyəsi olduğu kimi qalsa belə onun ehtiyatı ölkəyə 180–200 ilə çatar.
Neft ölkənin cənub (Böyük Burhan, Minaqiş, Vəfra yataqları) və şimal (Raudateyn, Bəhrə, Muğribə) bölgələrində çıxarılır. Ehtiyatına görə ikinci böyük sərvəti təbii qaz olsa da, bəzi hallarda təbii qaza olan daxili ehtiyacını idxalat hesabına ödəyir. Küveytin digər təbii sərvətləri zəif öyrənilmişdir. Neft kəşfiyyatı zamanı kvars qumları, təbii asfalt, əhəngdaşı və s. aşkar edilmişdir.
İqlimi və hidroqrafiyası
Subtropik zonada yerləşən Küveytin iqlimi üçün il boyu yüksək temperatur və yağıntıların az düşməsi səciyyəvidir. Yanvar ayının orta temperaturu müsbət 110C, iyulunki isə 340C-dir. Qışda orta aylıq temperatur 5–13 dərəcə arasında tərəddüd edir. Nadir hallarda temperatur 00C-yə enir. Şimal-qərb küləklərinin rütubətli cənub-qərb küləkləri ilə əvəz olunduğu hallarda isə qış aylarında temperatur 200C-dən yuxarı olur. Baharda Küveyt üzərində əs-Suheyl adlanan isti cənub-qərb küləkləri hakim olan zaman havanın temperaturu 400C-dək yüksəlir. Bir neçə saat davam edən bu küləklər zamanı göyün üzü qum və toz buluduna bürünür.
Yazın axırlarında yerli əhalinin "Əs-Sarayt" adlandırdığı qum tufanları baş verir. Günün ikinci yarısı və çox zaman gecə başlayan bu tufanlardan sonra qısa müddətli leysan yağışlar yağır. Yay fəslinin əvvəlləri çox quraq keçir. Yay mövsümündə Ərəbistan yarımadasının səhra və yarımsəhralarından əsən səmum* küləkləri narın qumları və tozu havaya qaldıraraq İran körfəzi sahillərinə qovur və temperaturu 44–460C, bəzən isə 50 dərəcəyədək qaldırır. Səmum küləkləri əsərkən Küveytdə dövlət müəssisə və idarələri ancaq səhər və axşam, hava nisbətən sərin olan vaxtlarda işləyirlər. Yayın axırlarında Küveyt üzərində şərq və cənub-şərq küləkləri hakim olur və havada mütləq rütubətlilik artır. Payızda havalar sərinləşməyə başlayır və temperatur 20–25 dərəcə arasında dəyişir. Küveytə yağıntı nadir hallarda düşür və illik miqdarı 100–200 mm-dən artıq olmur. Yağmursuz keçən illərdə isə 30 mm yağıntı düşür. Yağıntıların fəsillər üzrə paylanmasında da fərqlər böyükdür. Yağıntılar əsasən qış mövsümündə olur. Bəzən il boyu düşən yağıntı cəmi bir neçə günün ərzində düşür.
Küveyt yerüstü sulardan məhrum olan ölkələrdəndir. Ölkədə yalnız qış mövsümündə müvəqqəti axara malik vadilər mövcud olur. Yağmursuz dövrlərdə vadilər tamamilə quruyur. Küveytə içməli su uzun illər İraqdan axan Şətt-əl-Ərəb çayından xüsusi qayıqlarla daşınırdı. Əhalinin içməli suya olan tələbatı artdıqca onun müntəzəm daşınması çətinləşirdi. Küveyt yeraltı sularla zəngindir. Yerli əhalinin yeraltı sulardan istifadə vərdişlərinin olmasına baxmayaraq bu suların həddindən artıq duzlu olması onun istər məişətdə, istərsə də suvarmada istifadə olunmasını məhdudlaşdırır. Qızmar iqlim və suyun çatışmaması çox qədimlərdən İran körfəzi sahilində belə bir xalq məsələnin geniş yayılmasına səbəb olmuşdur: "Duzlu suyu olan çay bir səhəng içməli sudan ucuzdur". Hazırda müasir texnoloji üsullarla İran körfəzi sahillərində dəniz suyunun təmizləməklə əhalinin və təsərrüfatın suya olan ehtiyacı ödənilir.
Torpaq, bitki örtüyü
İqlimin quraq, su ehtiyatının məhdud olması ölkədə torpaq və bitki örtüyünün zəif inkişaf etməsinə səbəb olmuşdur. Şimalda çınqıllı, mərkəz və cənub bölgələrində qumlu səhra torpaqları yayılmışdır. Yeraltı suların səthə çıxdığı yerlərdə – vahələrdə xurma ağacları üstünlük təşkil edir. Səhralarda dəvətikanı, yovşan, dəvəqulağı (süpürgə), sahil zonada yulğun bitir. Küveytdə akasiyanın müxtəlif növləri və curcub geniş yayılmışdır. Səhraların flora aləmi qış mövsümündə simasını tamamilə dəyişir və qum üzərində "yaşıl xalça" kimi sərilir. Səhranın əlvan güllər açan ot bitkiləri (efemerlər) cəmi 5–6 həftə ömür sürür və günəş şüalarının yandırıcı təsiri ilə quruyur.
Fauna aləmi kasıbdır. İran körfəzi sahili ovalığında çəyirtkə və quşlar çoxdur. Kənd təsərrüfatına böyük ziyan verən çəyirtkələrin yayılmasının qarşısı müxtəlif kimyəvi maddələrin tətbiqi ilə alınır.
Küveytin sahil suları balıqla zəngindir. İran körfəzində mollyusk, xərçəng də ovlanır. Küveyt təbiətinin qeydinə qalan, ona biganə olmayan dövlətdir. Səhra landşaftı ekoloji baxımdan çox həssas və tez pozulan bir landşaft olduğundan ona qarşı daima diqqətli olmaq lazımdır.
Körfəzdə baş vermiş müharibələr, xüsusilə İraqla müharibə nəticəsində başqa sahələrdə olduğu kimi ekologiya sahəsinə böyük ziyan dəymişdir. Dövlət bu ziyanı aradan qaldırmaq üçün müəyyən tədbirlər həyata keçirir.
Volqa siyənəyi
Volqa siyənəyi (lat.Alosa kessleri volgensis ) — siyənəkkimilər fəsiləsinin növüdür.
Yayılması
Xəzərin hər yerində rast gəlinir. Qışı Cənubi Xəzərdə (Azərbaycan sularında) keçirir, yaz gəldikdə hər iki sahil boyu şimala doğru miqrasiya edir, başlıca olaraq Volqa çayına, az miqdarda isə Ural çayına girir.
Morfoloji əlamətləri
D III - IV 13 - 15 (14), ümumi sayı 17 - 19 (18), A III 16 – 20 (17.8), ümumi sayı 19 - 23 (20.8), qəlsəmə dişciklərinin sayı 90 - 155 arasında dəyişir. Qəlsəmə dişcikləri nazik və uzun olur. Başı çox böyük və enlidir. Fəqərə sümüklərinin sayı 48 - 54 (51.9) olur. Yetkin fərdlərinin uzunluğu 19 - 39 sm, kütləsi 100 - 600 q arasında dəyişir. Qəlsəmə qapağının gerisində qara ləkə (xal) olur.
Çoxalması
Çoxalması kürüləmə yolu ilə olur. Kürüsünü çaylarda hissə-hissə tökür.Orta ömrün uzunluğu 6-7 il olub, cinsi yetkinliyə 3-4 yaşlarında çatır. Fərdi inkişaf forması tam çevrilmə şəklindədir. Həyat sikli kürü-sürfə-körpə-yetkin fərd şəklində olur.Reproduktivliyin forması - kürü şəklində olur. Bir dəfəlik reproduksiyanın sayı- kürüsünü hissə - hissə, 100 - 280 min ədədə qədər tökür. Reproduktivliyin periodu - ildə bir dəfə, hər il olur. Generasiyaların sayı - orta ömrün uzunluğundan asılı olaraq 3 dəfə olur.Volqa çayı rejiminin dəyişilməsi və təbii kürüləmə yerlərinin sıradan çıxması ilə əlaqədar olaraq sayı azalmağa doğru gedir..
Növdaxili müxtəlifliyi
Əsas növün Alosa kessleri - 2 yarımnövü vardır: Alosa kessleri kessleri (Qrimm, 1887), Alosa kessleri volgensis (Berg, 1915). Hər iki yarımnöv Azərbaycan sularında yayılmışdır.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Ekoloji əhəmiyyəti müəyyənləşdirilməyib. Sosial - iqtisadi əhəmiyyəti: ov və vətəgə əhəmiyyətlidir. Elmi - mədəni əhəmiyyəti müəyyənləşdirilməyib. Ziyanvericilik xüsusiyyətləri yoxdur.
Mühafizə tədbirləri
Ovunun tənzim olunması barədə qanun qəbul edilməsinə ehtiyac vardır. Su hövzələrinin çirkləndirilməsinə və ovlanmasına nəzarət gücləndirilməlidir.
Vasili İvançuk
Vasili İvançuk (Василь Михайлович Іванчук, 3 mart 1969 Ukrayna SSR) Ukrayna şahmatçıs;, qrosmeyster və Sürətli Şahmat üzrə Dünya Çempionudur (2016).
Həyatı
1969-cı ildə Lvovda anadan olub.
Dünyanın ən qeyri-stabil oyunçularından biri hesab edilir.
Yaşı 40-a yaxınlaşmasına baxmayaraq, yenə də karyerasının xoş anlarını yaşayır.
Ensiklopedik şahmat savadına malik İvançuk bu yaxınlarda "MTEL Masters"də inanılmaz qələbə qazandı.
II Qazi Gəray
II Qazi Gəray — Krım xanlığının hakimi, şair, bəstəkar.
Həyatı
II Qazi Gəray I Dövlət Gərayın (1551-1577) oğludur. Birinci dəfə 1588-ci ildən 1596-cı ilədək, ikinci dəfə 1596-cı ildən 1607-ci ilədək Krım xanlığının hakimi olmuşdi. 1596-cı ildə I Fateh Gəray taxtı ələ keçirmişdi.
Böyük qardaşı Məhəmməd Gərayın hakimiyyəti (1577-1584) dönəmində tatarların başında Səfəvilər dövlətinə yürüş etmişdi.
1579-cu ildə  Krım tatarları  yеnidən  Şirvan  üzərinə yürüş  еdirlər. Bu dəfə  buranı  viran  еtdikdən  sоnra  gеri  qayıdırlar. 1580/81-ci ildə  üçüncü  yürüşə  gəlirlər. Lakin bu  dəfə  qızılbaş  döyüşçüləri  nisbətən  asanlıqla  tatarları  Şirvandan  sıxışdırıb  çıxarırlar. Ancaq tеzliklə  Azərbaycanda  tüğyan  еdən  aclıq  və  qıtlıq  üzündən  Şirvanın  müdafiə  gücü  zəifləyir  və  оsmanlılar  оnu  yеnidən  ələ  kеçirirlər. Səfəvi rəhbərliyi  Şirvanın  azad  еdilməsi  üçün  bir  sıra  ciddi  tədbirlər  görür. İmamqulu xan Yıva-Qacarın xahişi ilə Pеykər sultan Ziyadоğlu-Qacara xan  rütbəsi  vеrilərək,  Şirvan  bəylərbəyisi  təyin  оlunur. Qərara alınır  ki,  Imamqulu  xanın  başçılığı  altında  Şirvanın müdafiəsi  üçün  qacar,  оtuziki  və  s. tayfaların  ən  saysеçmə  döyüşçüləri  göndərilsin.
II Qazi Gəray 1607-ci ildə Bağçasarayda vəba xəstəliyindən vəfat etdi.
Yaradıcılığı
II Qazi Gəray şair idi. Qəzai təxəllüsü ilə türkcə, farsca incə təbli şeirlər yazırdı.
II Qazi Gəray bəstəkar idi. Bir çox musiqilər bəstələmişdi.
Adrian Mutu
Adrian Mutu (Adrian Mutu; ) — hücumçu mövqeyində çıxış etmiş Rumıniya futbolçusu və məşqçisi. Onun məşqçi kimi son iş yeri "U Krayova" klubu olmuşdur. 2023-cü ilin iyul ayında Neftçi klubunun baş məşqçisi təyin olunub.
Mutu karyerasına iki il oynadığı "Arceş" klubunda başlamışdır, daha sonra yarımmövsüm oynadığl "Dinamo Buxarest" klubuna keçdi. İtaliya A Seriyasının 1999–2000 mövsümünün ortasında "İnter Milan" klubuna transfer olundu. Neradzurri ilə cəmi on oyundan sonra o, "Ellas Verona" klubuna keçid etdi, sonra isə "Parma"ya yollandı, növbəti üç il ərzində o, sonuncunun heyətində 39 qol vurmağı bacardı. Onun məhsuldar forması ona 22,5 milyon avro dəyərində "Çelsi" klubuna keçid və 2003-cü ildə "Qızıl top"a namizədlik qazandırdı. Pozitiv dopinq testindən sonra o, ingilis klubu ilə yollarını ayırdı və Seriya A-ya qayıdaraq "Yuventus" klubunun heyətinə qatıldı. 2006-cı il İtaliya futbol qalmaqalından və ardından "Yuventus"un B Seriyasına düşməsindən sonra Mutu "Fiorentina"ya keçməyə qərar verdi və növbəti 5 il ardıcıl olaraq burada çıxış etdi. Daha sonra "Çezena" və Fransa klubu "Ayaçço"da bir mövsüm keçirdikdən sonra 2014-cü ildə doğma ölkəsinə qayıdaraq "Petrolul Ployeşti" klubuna transfer olundu. "Puna Siti" və "Tırqu-Mureş" klublarında oynadığı iki qısa mövsümdən sonra 2016-cı ildə karyerasını başa vurdu.
Rumıniya milli komandasının forması ilk dəfə 2000-ci ildə oyuna çıxan Mutu ümumlikdə 77 oyuna 35 qol vurmağı bacardı, bu nəticə ilə o, George Haci ilə milli komandanın tarixində ən yaxşı bombardirdir. O, milli komanda ilə 2000 və 2008-ci il UEFA Avropa çempionatlarında çıxış edəcək heyətə salınmışdır. “İlin ən yaxşı Rumıniya futbolçusu” mükafatının dördqat qalibi olan Mutu bu baxımdan yalnız George Popesku (6 dəfə) və George Hacidan (7 dəfə) geri qalır.
Mükafatları
Dinamo Buxarest
Yuventus
İndividual
Nailiyyətləri
Yuvxa
Yuvha - türkmən, özbək, başqırd və tatarlarda mifik personaj.
Etimologiya
(Yuv/Yuğ/Yuh/Yux) kökündən törəmişdir. Yuvanmak, qıvrılmaq, dönmək, döndərmək mənası daşıyır. Yumru sözüylə eyni kökdəndir. Monqol Zuha / Zuvha sözü atəş və soba mənası daşıyır.
Yoru
Yoru - yuxu yozma. Müxtəlif türk dillərində Yur və monqolcada Yor olaraq da deyilər. Xüsusilə yuxulardan nəticə çıxarmaq mənasında işlədilməkdədir. Yormaq hərəkəti bu mənada istifadə olunur. Yorçu və yorucu kahin mənasını verməkdədir. Yuxu yozmaları bir çox mədəniyyətdə olduğu kimi Türklərdə də hər vaxt maraq mərkəzi olmuşdur. İndiki vaxtda müasir psixologiya belə insan şüuraltına enmənin yollarından biri olaraq yuxuya müraciət edir. Ancaq yuxu yorumculuğu ilə bu psixoanaliz texnikası əlbəttə ki bir-birindən fərqli şeylərdir. İslam dinində yuxu yozmanın Allahın verdiyi olan bir qabiliyyət olduğuna və bunun ən mühüm nümunələrinin də Yusif peyğəmbərin misallarında görüldüyünə inanılar. Yuxu şərh etmə yer üzündəki istər ibtidai, istər müasir bütün cəmiyyətlərdə bir şəkildə mövcuddur.
Etimologiya
(Yor/Yur) kökündən törəmişdir. Yormaq, şərh hərəkətlərindən törəmişdir. Yorulmaq (bitkinleşmek) mənasıyla da məcazi və ya uzaqdan əlaqəlidir, bu məna kəhanətin yoruculuğunu və çətinliyini vurğulayır.
Nablus (şəhər)
Nablus, Шхем (نابلس; שְׁכֶם — Şxem, antik dövrdə Flaviya Neapolis, Flavia Neapolis ) —  Nablus əyalətinin inzibati mərkəzi olan Samariyanın tarixi bölgəsində Fələstin Muxtariyyətinə daxil İordan çayının qərb sahilində şəhər.
Əhalisi əsasən fələstinlilərdən ibarət təxminən 130.000 min nəfərdir. Şəhər əhalisinin çoxu müsəlmanlardır. Qarizim dağında ayrı bir ərazidə 350-yə yaxın samariyalı yaşayır.
Tarixi
Bizim eradan əvvəl 400-cü ildə şəhər iri mədəniyyət mərkəzinə və samariyalıların müqəddəs yerinə çevrildi. Eramızın əvvəllərində romalılar tərəfindən tutularaq imperator Vespasianın şərəfinə Flavius Neapolis adlandırıldı. Sonralar bu ad ərəbcə Nablus deyə çağırıldı. Şəhərdə qədim hiksos məbədinin qalıqları qorunub saxlanılmışdır. Müqəddəs Anna kilsəsi və Sidon türbələri turistlər arasında az məşhurdur. 1120-ci ildə səlibçilər şəhərdə Nablus Katedralını toplamışdılar.
Android Marshmallow
Android 6.0 Marshmallow — 28 may 2015-ci ildə Google I/O şirkəti tərəfindən təqdim olunmuş mobil əməliyyat sistemidir. Android Lollipop dan fərqli olaraq bu əməliyyat sistemində yeniliklər və yeni funksiyalar təqdim olunub.
YENİLİKLƏR
İlk baxışdan Android Lollipopdan fərq müşahidə olunmur.Material Design konsepsiyası tamamı ilə saxlanılır. Müşahidə olunan fərqlər bunlardan ibarətdir:
Bu versiyanı almış ilk qurğular:Nexus 5, Nexus 6,Nexus 7 (2013),Nexus 9 və Nexus Player. Android 5.0 dan bir başa 5.1-ə yeniləmək mümkündür. Nexusdan sonra digər smartfonlar üçündə əlçatan oldu.
Tuvalu 2016 Yay Olimpiya Oyunlarında
Tuvalu — 2016-cı ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında. 5-21 avqust tarixləri arasında Braziliyanın ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında Tuvalu yığması, bir yüngül atlet ilə təmsil olundu. Tuvalu yığmasının bayraqdarı olan Etimoni Timuani, 100 metr məsafəyə qaçış yarışlarında çıxış etdi və təsnifat mərhələsindəcə mübarizəni dayandırdı.
Ümumi məlumat
2008 Pekin Olimpiadasında debüt edən Tuvalu üçün Rio-de-Janeyro Olimpiadası, sayca qatıldıqı üçüncü Olimpiya Oyunları oldu. Bundan əvvəl, Pekində və Londonda baş tutan yarışlarda üç idmançı ilə təmsil olunan Tuvalu, bu səfər yalnızca bir idmançı ilə təmsil olundu. Digər yarışlarda olduğu kimi bu Olimpiya Oyunlarında da, heç bir Tuvalu idmançısı, Olimpiya medalına sahib ola bilmədi. Tuvalunu təmsil edən yeganə idmançı olan 24 yaşlı sprinter Etimoni Timuani, Rio-de-Janeyro Olimpiadasının təntənəli açılış mərasimində Tuvalu bayrağını apardı. Etimoni Timuaniyə Olimpiya Oyunlarına qatılmaq hüququnu, Beynəlxalq Atletika Federasiyaları Assosiasiyasının (IAAF) wild-cardı icazə verdi.
Nəticələri
thumb|280x280px|[[Etimoni Timuani, Tuvalu bayrağını aparan zaman]]
30x30px Yüngül atletika
Etimoni Timuaniyə yarışlara qatılmaq hüququnu, Beynəlxalq Atletika Federasiyaları Assosiasiyasının (IAAF) wild-cardı icazə verdi. Sabiq futbolçu olan 24 yaşlı Etimoni Timuani, Olimpiya Oyunlarında debüt etdi. O, həmdə 2015-ci ildə, Papua-Yeni Qvineyada baş tutan Sakit okean Oyunlarına və Çinin ev sahibliyində baş tutan Dünya Çempionatına qatıldı.
Kişilər