cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Məhəmməd Bəhmənbəyi
Point Four və tayfa təhsili
"Tayfa məktəbləri qurmaq üçün ilk amerikan cəhdi Provo, Yutadan olan Qlen Qaqon tərəfindən 1953-cü ildə edilmişdir. O, köçərilərə lazım olan şeylərin araşdırmasını etmişdir. Qaqon 1953-cü ildə aşkar etmişdir ki, kasıb köçərilər üçün heç bir məktəb mövcud deyildir. O, birbaşa tayfa başçılarının yanına getdi. O, 'əsas rəislər qəbuledici idi' deyir. Onlar müəllim kimi xidmət edə biləcək ən yaxşı şəxsləri seçməyə və onları müəllim kimi işləmək üçün təlim almağa göndərməyə yardım etdilər və söz verdilər ki, onların maaşlarını verəcəklər. Qaqon ilk işini cip və at belində görür, tez-tez vəhşi Zaqros dağ silsiləsi ilə hərəkət edən tayfalar arasında yəhərdə 10 gün vaxt keçirirdi. O, tezliklə öyrəndi ki, şəhərlərdən gələn orta məktəb oğlanlarından yaxşı qəbilə müəllimi olmayacaq. Qəbilə müəllimləri dərs deyəcəkləri ailələr tərəfindən tanınmalıdır. Onlar xandan aşağıya doğru qəbul edilməli və tayfaların yanında qalıb köçəri həyatda tam iştirak etmək istəməlidirlər. Mr. Qaqon bildirir ki, şəhər uşağı, nə qədər yaxşı olsa da, qəbul olunmazdı"
1950-ci illərin əvvəllərinə ədər köçəri tayfalarda uşaqlar tayfa ağsaqqallarının, ya da molların sərəncamına verilirdi. Bu şəxslərin uşaqlara təhsil verəcəklərinə ümid edilirdi, lakin həmin adamlar uşaqlara ovlanma qaydalarını və ya mal-qara saxlamaq qaydalarını öyrədə bilmək üçün lazımı yaşı çoxdan keçmişdilər. İran hökuməti ümid edirdi ki, köçəri uşaqlara təhsilin verilməsi onları oturaq həyata yönləndirəcək, onlar torpaq əkib-becərməyə başlayacaq və digər vətəndaşlar kimi vergi verəcəklər.
Bu proqramın ən əvvəlindən BYU məzunu Qlen Qaqon onun formalaşmasında mühüm rol oynamışdı. Proqram rəhbərliyi onu Fars əyalətində işləməyə göndərmişdi. Onlar bütün Qaşqay tafyası üzvləri, eləcə də qonşu Basseri tayfası üçün çadır məktəb layihəsi dizayn etməyə başladılar. Proqramın rolunun çox hissəsi logistikadan ibarət idi. Layihə müəllimlərin oraya aparılmasına, onlara lazimi maddi-texniki vəsaitin təmin edilməsinə nəzarət edirdi. Məhəmməd Bəhmənbəyi isə məktəblərə nəzarət edir və imtahanlar götürürdü. Mühüm rol oynayan Qaqon çox lazımlı olan demoqrafik datanı toplayır, maddi-texniki təminata nəzarət edir və ilk iki ildə müəllimlərin təlimini həyata keçirirdi. Bu iki il bitdikdə İran Təhsil Nazirliyi öz yardımını təklif etdi. Amerikalılar da müəyyən dərəcədə tədris metodlarını formalaşdırdılar, baxmayaraq ki, Bəhmənbəyinin bir çox ideyaları ən azı onun ABŞ-yə etdiyi səfərlərin nəticəsi idi.
Tayfa məktəblərinə qızları ilk dəfə 1962-ci ildə daxil etdilər və 11 il sonra bu məktəblərdən 270 qız məzun oldu. Həm BYU-un, həm də İran Təhsil Nazirliyinin məqsədi tayfa məktəblərinə daha çox qızın cəlb edilməsinə nail olmaq idi.
Xeybər İgidəliyev
Xeybər İgidəliyev (Xeybər Zəfər oğlu İgidəliyev; 1937 – 2002) — Azərbaycan yazıçısı.
Məhəmməd Bəhmənbəyi
Qaşqay tayfa təhsili və Bəhmənbəyi
Tehrandakı ABŞ səfirliyinin gizli məlumatına əsasən Bəhmənbəyi Qaşqayların Amalə qoluna mənsub olmaqla birlikdə, Point Four tayfa təhsili proqramına rəhbərlik etmişdir. Bu sənədə görə, Bəhmənbəyi bu proqrama rəhbərlik edə bilmək üçün aşkar qabiliyyətə sahib idi. Çünki onun atası Qaşqay xanının rəhbərliyində çalışmış, özü ABŞ-da dəfələrlə olmaqla birlikdə, Tehran Universitetinin hüquq fakültəsini bitirmişdi.
Onun əsərləri əsasında iki film çəkilmişdir. 2003-cü ildə Kamran Heydəri Ağ çadırlar filmini hazırlamış və 2005-ci ildə Tehran Qısa Film Yarışmasında iştirak etmişdir. 2008-ci ildə Məhəmmədəli Talebi Bəhməninin əsəri əsasında film çəkməyə hazırlaşdığını elan etdi. 2005-ci ildə İran İncəsənət Akademiyası Bəhmənbəyinin xatirəsini yad etmək üçün mərasimin keçiriləcəyini açıqladı.
Ölümü
Bəhmənbəyi 1 may 2010-cu ildə Şiraz şəhərində vəfat etmişdir.
Xeybər İgidəliyev
Ailəsi
Xeybər İgidəliyevlə Şükufə Ağaquluqızının izdivacından iki oğlu, iki qızı olmuşdur. Şairin on bir nəvəsi, iki nəticəsi vardır. Həyat yoldaşı Şükufə Ağaqulu qızı isə 2013-cü il noyabr ayının 16-da vəfat etmişdir.
NGC 580
Xarici keçidlər
NGC 580
Santos FK
Santos Futbol Klubu - Braziliyada futbol klubu.1912-ci ildə yaranmışdır.
W-Trio
Röya Ayxan
Qrupu ilk tərk etmişdir. Hal-hazırda solo fəaliyyətini davam etdirir. Azərbaycan Respublikasının Xalq Artistidir.
Elnarə Xəlilova
Qrupu tərk etdikdən sonra "SS Production" ilə 5 illik müqavilə imzalayaraq, ardıcıl olaraq sinqllarını təqdim etmişdir. Elnarə Xəlilova 2006-cı ildə teleaparıcı Rövşən Cahangirovla ailə həyatı qurmuş və sənətdən bir müddət uzaqlaşmışdır. Hal-hazırda solo fəaliyyətini davam etdirir.
Natavan Həbibi
2006-cı ildə qrupdan ayrılmışdır. Natavan Həbibinin qrupdan ayrılması ilə qrup dağılmışdır. Hal-hazırda solo fəaliyyətini davam etdirir. Dağıstan Respublikasının Əməkdar Artistidir.
Xuraman Şuşalı
Elnarə Xəlilova qrupu tərk etdikdən sonra, onun yerinə gəlmişdir. Xuraman Şuşalının qrupdan ayrılması ilə qrup dağılmışdır. Hal-hazırda solo fəaliyyətini davam etdirir.
Muğəmir (Həştrud)
Muğəmir — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 238 nəfər yaşayır (59 ailə).
BanG Dream!
— Bushiroad tərəfindən istehsal olunan bir musiqi media franşizi.
Els-Poblets
2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 3310 nəfərə çatmışdır.
Qamçıqay (İcrud)
Qamçıqay — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 434 nəfər yaşayır (115 ailə).
Adel Ekzarkopulos
Adel Ekzarkopulos — Fransa aktrisası, Kann kinofestivalının "Qızıl Palma Budağı" mükafatının ən gənc sahibi. O, bu mükafata "Adelin həyatı" filmindəki roluna görə layiq görülüb.
Həyatı və karyerası
Adel Parisin XIX dairəsində, de Fet meydanı yaxınlığında böyüyüb. Onun atası Didye Ekzarkopulos gitara ifaçılığı müəllimi, anası isə tibb bacısı olub. Adelin özündən kiçik iki qardaşı var. Aktrisanın babası əslən yunan olub.
Adelin valideynləri qızlarının utancaqlığını aradan qaldırmaq üçün, onu doqquz yaşında aktyorluq kursuna yazdırıblar. O, bu kursa 2005-ci ilədək getməyə davam edib, məhz bu ildə onun aktrisa kimi kinoda debütü olub. O, Martha filmində debüt edib. 2006-cı ildə o kino agentinin diqqətini cəlb etmiş və fransız teleserialı olan "R.I.S, police scientifique" teleserialında epizodik rolda çəkilmişdir. On üç yaşı olarkən Adel Boxes filmində rol alıb. .
Bəhlulabad (Urmiya)
Bəhlulabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Adel Ekzarkopulos
Həyatı və karyerası
Adel müxtəlif illərdə bir neçə filmlərdə rol alıb: Les Enfants de Timpelbach (2008), The Round Up (2010), Turk's Head (2010), Chez Gino (2011), Carré blanc (2011), Pieces of Me (2012) və I Used to Be Darker (2013).
Ancaq Adelə aktrisa kimi ciddi beynəlxalq uğuru 2013-cü ildə Jüli Maronun "Mavi ən isti rəngdir" adlı qrafik romanının əsasında çəkilmiş "Adelin həyatı" filmindəki rolu gətirib. Film 66-cı Kann kinofestivalında "Qızıl Palma Budağı"na layiq görülüb. "Adelin həyatı" Qızıl Palma budağının eyni anda həm rejissor, həm də aktrisalara təltif edildiyi yeganə filmdir. Adel Lea Seydu ilə birlikdə Ceyn Kempion istisna olmaqla bu mükafatı bütün tarix boyu qazanan yeganə qadın oyunçular hesab olunurlar. Adel həmçinin "Qızıl Palma Budağı"-nı qazanmış ən gənc aktrisa kimi tarixə düşüb. 2017-ci ilin mart ayında ana olacağını elan edib. Aktrisanın oğlu olub.
Bəhlulabad (Urmiya)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 751 nəfər yaşayır (134 ailə).
Hana Mey Li
Hana Mey Li — amerikalı aktrisa, komediyaçı, model və dəb dizayneri.
Sapsan
Sapsan (raket sistemi) — qısa mənzilli ballistik raket sistemi
Sapsan (elektrik qatarı) —
Qalacıq (Həştrud)
Qalacıq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 22 nəfər yaşayır (5 ailə).
Səbuhi Xasayev
Səbuhi Xasayev  — Gəncə şəhərində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdu. 1980-ci ildə 5 saylı orta məktəbi Qızıl medalla bitirmişdi. Daşkənd Dövlət Universitetində hüquqşünas ixtisasına yiyələnmişdi. Daşkənddə prokuror köməkçisi işləyirdi. Tarixin ağır günlərində Gəncəyə qayıdaraq Qazax hərbi qarnizonunun prokurorluğunda baş müstəntiq vəzifəsində çalışmağa başlayıb. 1994-cü il martın 29-da leytenant Xasayev Gədəbəy rayonunun Şınıx bölgəsində xidməti vəzifəsini yerinə yetirərkən mina partlayışı nəticəsində faciəli surətdə həlak olmuşdu.
Həyatı
Xasayev Səbuhi Lüdviq oğlu 1963-cü il mayın 15-də Gəncə şəhərində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdu. 1980-ci ildə 5 saylı orta məktəbi Qızıl medalla bitirmişdi. Əlaçı olan Səbuhi sinif yoldaşları arasında "milyonçu" deyə çağırılırdı. Səbəbi isə aldığı qiymətlərin hamısının əla olması idi. İdmanı sevirdi. Daşkənd Dövlət Universitetində hüquqşünas ixtisasına yiyələnmişdi. Daşkənddə prokuror köməkçisi işləyirdi. Daşkənddə prokuror köməkçisi işləyirdi. Tarixin ağır günlərində Gəncəyə qayıdaraq Qazax hərbi qarnizonunun prokurorluğunda baş müstəntiq vəzifəsində çalışmağa başlayıb, savadlı, prinsipial, obyektiv hüquqşünas kimi ad çıxartmışdı. Neçə vaxtdan bəri "İlişib qalan" on beş cinayət işinin istintaqını qısa müddətdə uğurla başa çatdırmışdı. Hər yerdə olduğu kimi döyüş bölgəsində də xain, xəbis az deyildi. 1994-cü il martın 29-da leytenant Xasayev Gədəbəy rayonunun Şınıx bölgəsində xidməti vəzifəsini yerinə yetirərkən mina partlayışı nəticəsində faciəli surətdə həlak olmuşdu.
Ölümündən sonra
Səbuhinin indi özü kimi qoçaq, qorxu bilməz oğlu Elvin adlı övladı böyüyür. Oxuduğu 5 saylı məktəbdə şəhidlər guşəsi yaradılıb. Səbuhinin böyüyüb boya-başa çatdığı küçə isə onun adını daşıyır. Səbuhi Xasıyev ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif olunmuşdu. Azərbaycan prokurorluğunda yaradılan şəhidlər muzeyində Səbuhinin də şəkli asılmışdı. Eynal Əliyevin "Azərbaycan Respublikası Prokurorluğu tarixindən səhifələr" kitabında Səbuhi haqqında yazı və şəkli verilib. Mənzilinin yanında Səbuhi Xasayevin ruhuna hörmət əlaməti olaraq xatirə bulağı çəkilmişdir.
Tomris Uyar
Tomris Uyar — türk yazıçı və tərcüməçi.
Həyatı
Tomris Uyar 15 mart 1941-ci ildə İstanbulda iki vəkilin qızı və Cümhuriyyət Xalq Partiyasının siyasətçisi Süleyman Sırrı Gedikin nəvəsi olaraq dünyaya gəlmişdir. İngilis Qızlar Orta Məktəbi və Arnavutköy Amerika Qızlar Kollecində təhsil almışdır (1961). 1963-cü ildə İstanbul Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsinə bağlı Jurnalistika İnstitutunu bitirib.
Camal Sürəya və Ülkü Tamerlə birlikdə "Papirus" jurnalının yaradıcılarından olan Uyar "Yeni Dergi", "Soyut", "Varlıq" kimi jurnallarda esse, tənqid və kitab təqdimatlarını dərc edib. 60-dan çox dildə tərcüməsi çap olunan Uyarın gündəlikləri "Gündökümü" ümumi adı ilə nəşr olunmuşdur. Virciniya Vulf, Edqar Allan Po, Xorxe Luis Borxes, Luis Kerroll, Antuan de Sent-Ekzüperi və Qabriel Qarsiya Markes kimi müəlliflərin əsərlərini türk dilinə tərcümə etmiş, qısa hekayələri 11 cilddən ibarət kitabda nəşr olunmuşdur.
2003-cü ildə qida borusu xərçəngindən vəfat edən yazıçının məzarı Zəncirliquyu qəbiristanlığında yerləşir.
Mükafatları
1975-ci ildə həyat yoldaşı Turqut Uyarla birlikdə Lukresinin təbii ensiklopediya "De rerum natura" (Evrenin yapısı, İstanbul 1974) tərcüməsinə görə Türk Dil Qurumunun mükafatını qazanmışdır. 1980 və 1987-ci illərdə Sait Faiq Hekayə Ərmağanına layiq görülən iki türk yazıçıdan biri olub. 1987-ci ildə Teatr İncəsənətinin İnkişafı Fondunun illik mükafatını aktyor Avni Dilligilin xatirəsinə, 2002-ci ildə isə ilin ən yaxşı povestinə görə "Dünya" mükafatına layiq görülüb. Elə həmin il Sedat Simavi Ədəbiyyat Mükafatına layiq görülmüşdür.
Şəxsi həyatı
1963-cü ildə şair Ülkü Tamerlə ailə quran Tomris Uyarın evliliyi 1964-cü ildə qızları Ekinin süddən boğulmasından sonra sona çatır. Tomris Uyar 1969-cu ildə şair Turqut Uyarla ailə qurmuş və onların Hayri Turqut Uyar adlı oğlu dünyaya gəlmişdir. Hayri Turqut Uyar hazırda ITU-da müəllimdir.
Evli olduğu müddətdə Camal Sürəya ilə münasibətdə olan Tomris Uyara Edip Cansevər də aşiq idi.
Elşad Məmmədov (professor)
Elşad Məmmədov — iqtisad elmləri doktoru, professor
Həyatı
16 dekabr 1976-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1992-ci ildə Bakı şəhəri 42 saylı məktəbi qızıl medalla bitirib. 1997-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin Kommersiya və Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 1999-2004-cü illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində böyük laborant, 2004-2007-ci illərdə baş müəllim, 2007-2015-ci illərdə dosent vəzifələrində işləyib.
2007-2015-ci illərdə Kommersiya fakültəsində dekan müavini vəzifəsində çalışıb. 2007-2015-ci illərdə həmçinin Azərbaycan Respublikası Rabitə və Yüksək Texnologiyalar nazirinin məsləhətçisi vəzifəsində çalışıb.2003-cü ildə qərargahı İsveçrədə yerləşən Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqının (İTU) eksperti, həm də 2002-2003-cü illərdə Respublikada elektron ticarətin (e-commerce) tətbiqinə dair işçi qrupun rəhbəri olub.
2003-cü ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində fəaliyyət göstərən Dissertasiya Şurasında namizədlik dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə edib və 2004-cü ildə ona Respublika Prezidenti Yanında Ali Attestasiya Komissiyasının (AAK) qərarı ilə iqtisad elmləri namizədi elmi dərəcəsi verilib. 2008-ci ildə AAK-nın qərarı ilə dosent attestatı təqdim edilib.
2014-cü ilin 23 may tarixində Milli Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunda fəaliyyət göstərən Dissertasiya Şurasında  iqtisad üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsini almaq üçün doktorluq dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə edib və AAK-nın Rəyasət heyətinin 13 mart 2015-ci il tarixli qərarı ilə iqtisad üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsi verilib. Hazırda Azərbaycan Respublikasında ən gənc iqtisad üzrə elmlər doktoru, professordur.
2015-ci il may ayının 1-dən 2018-ci ilə kimi İqtisad Universitetinin “Ticarət və gömrük işinin təşkili” kafedrasının professoru olub. Hazırda UNEC-in “İqtisadiyyat” (rus dilində) kafedrasının professorudur. 2020-ci ildən Odlar Yurdu Universitetinin "İqtisadiyyat və iqtisadi münasibətlər kafedrasının müdiri, 2022-ci ildən həmçinin İqtisadiyyat, Menecment və Biznes İnstitutunun direktoru vəzifələrində çalışır.
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası(AMEA)-nın İqtisadiyyat İnstitutunda fəaliyyət göstərən iqtisad üzrə elmlər doktoru (i.e.d.) və iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru (i.ü.f.d.) elmi dərəcələri üzrə dissertasiya müdafiələri təşkil olunan Dissertasiya Şurasının üzvü, həmin şuranın nəzdində fəaliyyət göstərən Elmi Seminarın sədridir. UNEC-in Tədris-Metodiki Şurasının üzvüdür. 2017-ci ilin yanvar-may aylarında həmçinin Qərb Universitetində (WU) elmi işlər üzrə prorektor, professor, həmin Universitetin “Elmi Xəbərlər” jurnalının baş redaktoru vəzifələrində işləyib.
2018-2022-ci illərdə Rus İqtisad Məktəbinin direktor müavini vəzifəsində işləmişdir.
09 fevral 2021-ci il tarixindən Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında İctimai Şurasının üzvü seçilib. 2021-ci ilin martında Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında İctimai Şuranın sədri seçilib.
9 monoqrafiyanın, 3 dərsliyin, 2 dərs vəsaitinin, 300-dən çox, o cümlədən 100-ü beynəlxalq və, o cümlədən beynəlxalq sitat bazalarına daxil olan elmi nəşrlərin müəllifidir. Həmçinin Kütləvi İnformasiya Vasitələrində(KİV) minlərlə çıxışın müəllifidir. O, eyni zamanda bir sıra yerli və xarici KİV-lərin iqtisadi təhlilçisi və icmalçısıdır.
Ailəlidir, iki övladı var.
Hacı Səfəralı hamamı
Hacı Səfəralı hamamı — Novxanı kəndində yerləşən Hacı Səfəralı hamamının tikintisi 1907-ci ildə başa çatıb. Ərazisinin itibucaqlı olması və o zaman əsas yola çıxması tikilinin planlaşdırılmasında bir çox mane yaradıb. Buna baxmayaraq, hamamın yerini təyin etdikdə islamın bütün qayda-qanunları ciddi şəkildə qorunub saxlanılıb. Hamamın içini planlaşdırmaq xüsusilə çətinlik yaradıb. Bununla belə, vacib tələb olunan qaydalara uyğun, ənənəyə sadiq layihələşdirilib və tikilib. Burada geniş giriş zalı və tualet, əhalinin sayına uyğun soyunub-geyinmə bölməsi nəzərdə tutulub. Soyunub-geyinmə otağı ilə çimmə zalının arasındakı kamera istiliyi rejimdə saxlamağa xidmət edir. Kvadrat şəkilli, arkalı çimmə zalı soyuq və isti su kameralarından ibarət olan hissəylə əlaqəli idi. Suqızdırma otağı başqa hamamlardakindan fərqli olaraq genişliyi ilə seçilir. Hamamı su ilə təchiz edən quyu da burada yerləşdirilib. Hacı Səfəralı hamamının inşası zamanı cəsarətli mühəndis-konstruksiya forması tətbiq edilib və möhkəmliyi bütün şərtlərə görə dəqiq həll olunub. Kənd sakini Hacı Gülağa Nağıyevin dediklərinə görə hamam üç nəfərin şərikli pulu ilə tikilib. Məscidi inşa etdirən Hacı Səfəralı şəriklərilə Həzrəti Abbası özlərinə dördüncü şərik seçiblər. Hamamdan gələn gəlirin 25% Həzrəti Abbasın payına ayırılıb, məscidin axunduna təhvil verilib və xeyriyyə işlərinə sərf edilib. Bu ənənə hamam kolxozun balansına veriləndən sonra pozulub. Ötən əsrin 80-ci illərinin ortalarında kəndə qazın verilməsinin kəskin sürətdə azalması səbəbindən hamam bağlanıb. Abidənin bərpaya ehtiyacı var.
Yalta
Yalta — Ukraynada kurort-şəhər, Qara dəniz sahilində liman.
Kürəkən Hafiz Əhməd Paşa
Hafiz Əhməd Paşa (ö. dekabr 1735) — Osmanlı sultanı III Əhməd və I Mahmud dönəmlərində müxtəlif vəzifələrdə xidmət etmiş dövlət xadimi.
Atası Sultan Mustafanın vəziri Osman Paşa idi. Atası Osmanlı sülaləsindən 2 sultanla evlənsə də, Əhməd Paşa onun öncəki evliliyindən dünyaya gəlmişdir. Atasının vasitəçiliyi ilə baş qapıçı olmuş, ardından 1722-ci ilin noyabrında Sayda bəylərbəyi, 1723-cü ildə vəzir oldu. 21 fevral 1724-cü ildə baş tutan mərasimdə Sultan Əhmədin qızlarından Xədicə Sultanla nikahlandı. 1731-ci ilin sentyabrında kaptan-ı dərya olsa da, həmin ilin noyabrında vəzifədən alınaraq yenidən Saydaya təyin olundu. 1734-cü ildə Rumeli bəylərbəyi oldu və 1735-ci ilin dekabrında vəfat etdi.
Qızıllı (Həştrud)
Qızıllı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 372 nəfər yaşayır (54 ailə).
NGC 4566
NGC 4566, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qaradərə (İcrud)
Qaradərə — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 120 nəfər yaşayır (34 ailə).
Qoppuz (Həştrud)
Qoppuz — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 96 nəfər yaşayır (20 ailə).
Yas adası
Yas adası — Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə daxil olan Əbu-Dabi əmirliyinin bir parçası. Fars körfəzində yerləşən ada. Əbu-Dabi əmirliyi ərazisinə daxildir. Süni ada Əbu-Dabi hava limanı yaxınlığında yerləşir. sahəsi 2500 ha-dır. Yasda tikinti işlərinə 2007-ci ildə başlanmışdır. Adada yerləşən Yas Marina trassında 2009-cu ildən Əbu-Dabi Qran Prisi keçirilir 2009—cu ilin noyabrında World Travel Awardsda Yas adası ən aparıcı turistik layihə olaraq təstiqləni
Homo sapiens sapiens
Homo sapiens, Homo sapiens (insan) növlərinin üçqat adlandırılmış alt növlərindən biri, müasir insan. Homo sapiensin nəsli kəsilməmiş yeganə növüdür. 1997-ci ildə kəşf olunan yaxın qohumu Homo sapiens idaltu, təxminən 160.000 il əvvəl Afrikada yaşamışdır.
Homo sapiens sapiens "düşündüyünün üstündə düşünə bilən insan" deməkdir. Bu fikri ilk dəfə Rene Dekart irəli sürmüşdür. Müasir insan bu gün bu alt növə aiddir, lakin çox vaxt sadəcə Homo sapiens olaraq adlandırılır.
Qaradağ (İcrud)
Qaradağ — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Yerləşməsi
Mərkəzi bəxşdə, Gülabar kəndistanında yerləşir.
Yelena Besesku
Yelena Besesku — Rumıniya siyasətçisi; Rumıniyanın Demokratik Liberal partiyasının gənclər təşkilatının nümayəndəsi; həmçinin Avropa parlamentinin deputatıdır. Rumıniya prezidenti Trayan Beseskunun qızıdır.
Həyatı
24 aprel 1980-ci ildə Konstansada anadan olub. İqtisadi sahədə təhsili var. Əvvəllər top-model olaraq çalışıb. 14 iyul 2009-cu ildən müstəqil namizəd kimi Avropa parlamentinə seçilib.
Brendon Karri
Brandon Curry IFBB pro liqasında kişilər arasında açıq bodibildinq bölməsində yarışan amerikalı peşəkar bodibilderdir. O, bodibildinq üzrə 2019-cu ilin Mr. Olympia çempionu olmuşdur.
Bioqrafiya
Karri, Tennessi ştatının Murfreesboro şəhərindəki Orta Tennessi Dövlət Universitet'ində oxumuşdur və eynilədə burada idman elmləri üzrə ixtisaslaşmışdır. O, əvvəlcə universitetin futbol komandasında oynamışdır. Lakin sonradan komandanı tərk etdi və atletik diqqətini bodibildinqlə əlaqəli çəki məşqlərinə çevirmişdir. Bodibildinqdən kənarda Karri şəxsi məşq'çi kimi çalışmışdır. O, rezidenturasını Kaliforniya ştatının Nashville və Oceanside arasında bölüşmüşdür.
Bodybuilding Kariyerası-Əvvəlcə yüngül-ağır çəki dərəcəsində yarışan Karri ilk bodibildinq yarışmasında, 2003-cü ildə Fövqəltəbii Bodibildinqdə qalib gəlmişdir. Növbəti il, çərçivəsinə əlavə, 28 iyul 2007-ci ildə NPC ABŞ Çempion'atı üçün ağır çəki divizionuna yüksəldi və burada öz bölməsində ikinci olmuşdur. 17 noyabr 2007-ci ildə o, həmin ilki NPC Milli Çempionatında ağır çəkidə ikinci olmuşdur.
2019-cu ildə o, Arnold Classic-i qazanmışdır və 2019-cu ildə Mr. Olympia-da qazandığı qələbə ilə özünü dünyanın elit bodibilderlərindən biri kimi möhkəmləndirmişdir. Onun ilk uğuru 2011-ci ildə keçirilən Cənab Olympia yarışlarında oldu və o, ilk dəfə Olympia səhnəsinə gələrkən 8-ci olmuşdur. 25 iyul 2008-ci ildə Curry həm ağır çəki dərəcəsində, həm də NPC ABŞ Çempionatının ümumi qalibi olmuşdur və bu, onun peşəkar bodibilder kimi sıralanmasını təmin etmişdir.
Şəxsi həyatı
Curry uzun müddətdir sevgilisi olan Brandy Leaver ilə evlidir. Cütlüyün Zoey Curry adlı bir qızı və Marvelous Curry də daxil olmaqla üç oğlu var.
Kütlə təşkilatı
Kütlə təşkilatı - tərkibində müəyyən sosial sinifi və ya müxtəlif sosial qatlardan gələn, eyni peşədən şəxsləri və ya cəmiyyətin eyni xüsusiyyətə sahib müəyyən ünsürlərini birləşdirən, təmsil etdiyi kütlənin iqtisadi-demokratik haqq və mənfətlərini müdafiə edən təşkilatlara verilən ad.
Haqqında
Kütlə təşkilatları kapitalist inkişafın və xüsusilə, monopolist kapitalizm in içində daşıdığı uyuşmazlığın ortaya çıxardığı nəticədir.
Anlam və xüsusiyyət baxımından QHT-lərdən fərqlidirlər. QHT-lərin mühüm qismi məqsədli təşkilatlanma içərisində müəyyən mərkəzlərə bağlı fəaliyyət göstərməkdədirlər. Lakin, buna əks olaraq, kütlə təşkilatları kütlələrin məhsulu və səsidir. Bu məhsul demokratik prinsiplərin təşkilatlanmanın onurğasına yerləşmiş olmasından meydana çıxmışdır. Burda bəhs edilən demorkatiya xalqın birbaşa demokratiya sıdır. Yəni, xalqın öz təşkilatı içində özünü ifadə edə bilmə azadlığıdır.
Kütlə təşkilatı termininin ingiliscə qarşılığı "Political movement"dir. Bu anlamda bütün siyasi hərəkatları özündə ehtiva edir.
Boğazlar üzrə Beynəlxalq Komissiya
Boğazlar üzrə Beynəlxalq Komissiya — 1923–1936-cı illərdə Millətlər Liqasının himayəsi altında Çanaqqala və Bosfor boğazlarını idarə edən beynəlxalq qurum.
Birinci Dünya Müharibəsindən və 1920-ci ildəki Sevr müqaviləsindən sonra boğazlar silahsızlandırıldı və beynəlmiləlləşdirildi. 1923-cü ildə Lozanna müqaviləsi sənədin şərtlərini dəyişdirdi və Türkiyənin boğazlar üzərində suverenliyini bərpa etdi, lakin boğazlar Beynəlxalq Boğazlar Komissiyasının himayəsi altında qeyri-məhdud mülki və hərbi nəqliyyata açıq qaldı. Bu status 1936-cı ildə boğazların statusu haqqında Montrö konvensiyası imzalanana qədər davam etdi, bu, Komissiyanı ləğv etdi və tam nəzarəti Türkiyəyə verdi, ona boğazları yenidən hərbiləşdirməyə icazə verildi və müharibə aparan ölkələrin hərbi gəmilərinin hərəkətinə məhdudiyyət tətbiq edildi.
Vinnipeq
Vinnipeq — Kanadanın Manitoba əyatlətinin mərkəzi.
Qardaş şəhərlər
Vinnipeqin qardaş şəhərləri:
Gənc Mehmed Paşa
Gənc Mehmed Paşa (ö. 6 iyun 1768) — Osmanlı sultanı III Əhməd dönəmində müxtəlif vəzifələrdə xidmət etmiş dövlət xadimi.
21 fevral 1724-cü ildə keçirilən mərasimdə Sultan Əhmədin qızlarından Atikə Sultanla, əmisi oğlu Əli Paşa isə Ümmügülsüm Sultanla nigahlandı. Beləcə, həm özü və əmisi oğlu vəzirlik rütbəsinə yüksəldi, həm də atası Osmanlı sülaləsiylə olan qohumluq əlaqələrini gücləndirdi. Nigahın ardından heç bir dövlət vəzifəsinə gətirilməsə də, Amasiya əyalətinin gəlirləri ona bağlandı. 1730-cu ildə baş tutan Patrona Xəlil üsyanı əsnasında qaçaraq gizləndi və üsyanın yatırılmasının ardından 1732-ci ilin aprelində Saloniki, ardından Bursa əyalətinə təyin olunaraq paytaxtdan uzaqlaşdırıldı. Ancaq bu illərdə ağır xəstəliyə tutulmuş, bu səbəblə vəzifədən istehfa edərək İstanbula dönmüşdür. 1737-ci ildə xanımı Atikə Sultanın vəfatının ardından səhhəti daha da pisləşdi. Qalan ömrünü Anadolu hasarındakı köşkündə yatalaq olaraq keçirən Mehmed Paşa 6 iyun 1768-ci ildə burada vəfat etdi. Cənazəsi atasının Şahzadəbaşı məscidindəki məzarının yanına dəfn olundu.
Quzan (İcrud)
Quzan — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 520 nəfər yaşayır (134 ailə).
NGC 5334
NGC 5334, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Xüsusi Təyinatlı Polis Dəstəsi (Azərbaycan)
Strukturu
İkinci pillə: 1990 -cı ilin avqustunda AzSSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə yaradılan Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinin OMON-u. AzSSR Daxili İşlər Nazirliyinə tabedir. Əsas dislokasiya məntəqələri: Bakı, Sumqayıt, Qazax, Naxçıvan, Quba, Əsgəran, Mingəçevir. Dəstənin sayı 3000 nəfərdir. Respublika büdcəsindən maliyyələşdirilir.
Üçüncü pillə: Azərbaycanın demək olar ki, bütün bölgələrində yaradılan XTPD və ya özünümüdafiə milis birləşmələri. Yerli polisə tabedir. Yerli bölmələrin ümumi sayı 8000 nəfərdir. Yerli büdcələrdən maliyyələşdirilir.
XTPD üzvlərinin təlimi iki təlim mərkəzində aparılır. Birincisi Bakının Xəzər rayonunda yerləşirdi (milis orta məktəbi, təlim müddəti 30 gündür). İkincisi Bakının Nizami rayonunun Keşlə stansiyasında idi (SSRİ Daxili İşlər Nazirliyinin təlim alayı), burada təlim müddəti 45 gün çəkirdi. Tədris qruplarının sayı 30 nəfərdir. Təlim tamamlandıqdan sonra ümumi nümunə sertifikatları verilir. Təlim keçənlərin maksimum yaş həddi 45 idi. XTPD bölmələri arasında yalnız Əfqanıstanda, Efiopiyada, Vyetnamda və s. döyüşlərdə iştirak edənlərdən qurulan, hücum qrupları adlanan kiçik birləşmələr də var idi. 20-25 nəfərlik bu qruplar şəxsi tanışlıq əsasında yaradılırdı.
Silahlanması
1991-ci ilin may ayında baş prokuror İsmət Qayıbov aşağıdakıların XTPD-nin silahlanmasına verildiyini bildirib:
Bütün silahlar üçün 2,5 döyüş sursatı verildi. Zirehli texnikaya aşağıdakılar daxil idi:
Morris Çaylds
Morris Çaylds (doğulanda Moyşe Çilovski ; ) — amerika siyasətçisi, ABŞ Kommunist Partiyasının üzvü (1919–1929 və 1931-ci ildən), partiyanın Mərkəzi Komitəsinin üzvü (1934-cü ildən). 1929–1931-ci illərdə KP-nın üzvü. Uzun müddət — 1954-cü ildən 1980-ci ilin yazına qədər — ABŞ Kommunist Partiyası daxilində Federal Təhqiqat Bürosuna casusluq etmişdir.
Xüsusi Təyinatlı Polis Dəstəsi (Azərbaycan)
Silahlanması
Bundan başqa tanınma nişanları olmayan 3 ədəd MI-8T helikopteri də vardı.
Morris Çaylds
İlk illər
1902-ci ildə Kiyevdə mənşəcə yəhudi olan İosif Çilovskinin ailəsində anadan olub. Atası inqilabi fəaliyyətinə görə sürgünə göndərilməyə məhkum ediləndə, o, cəzadan yayınaraq Amerika Birləşmiş Ştatlarına qaçmağa nail olub və Çikaqoda məskunlaşıb. 1910-cu ildə onun ailəsi Texasa köç ediblər. Ailə üzvləri yalnız 1911-ci ildə Çikaqoda qovuşa biliblər. Bununla da Morrisin bütün gələcək həyatı ABŞ-la bağlı olub.
Xüsusi Təyinatlı Polis Dəstəsi (Azərbaycan)
Silahlanması
XTPD bölmələri aşağıdakı ərazilərdə yerləşdirilir: Xankəndi Hava Limanı - 150 nəfər, Xocalı (DQMV) - 200, Şuşa (DQMV) - 350, Malıbəyli - 200, Ağdam - 350, Laçın - 400, Füzuli - 250 nəfər. Hərbi texnika Ağdam, Laçın, Şərur (o vaxt İliçevsk adlanırdı) şəhərlərində cəmləşmişdi. Vertolyot bazası Laçından 40 km aralıda yerləşir.
Ağdaş (Qaraqoyunlu)
Ağdaş — Türkiyənin İğdır ilinin Qaraqoyunlu ilçəsinə daxil olan kənd.
Xüsusi Təyinatlı Polis Dəstəsi (Azərbaycan)
Tarixi
1990-cı ilin avqust ayında Xüsusi Təyinatlı Milis Dəstəsi (OMON) yarandı, sonradan adı dəyişdirilərək Xüsusi Təyinatlı Polis Dəstəsi (OPON) adlandı. İlk dəfə cəmi 60 nəfərdən ibarət batalyonda sonralar 3000 nəfər olub. Bundan sonra Rövşən Cavadov polkovnik hərbi rütbəsi alıb və onun rəhbərlik etdiyi hərbi birləşmə XTPD (xüsusi təyinatlı polis dəstəsi) adlandırılıb. Horadizin erməni işğalından azad edilməsi, Ağdam yaxınlığında 150 nəfərə qədər erməninin əsir götürülməsi, Ağdərənin Heyvalı kəndində erməni düşərgəsinin məhv edilməsində XTPD-nin böyük rolu olub. 1991-ci ildə döyüş meydanında göstərdikləri rəşadətə görə bir sıra XTPD-çi milli qəhrəman adına layiq görülüb.
Morris Çaylds
İlk illər
1929–1931-ci illərdə Morris Çaylds Moskvada Beynəlxalq Lenin Məktəbində təhsil alıb. Ali təhsil statusu olan bu məktəbdə əsasən xarici ölkələrdə fəaliyyət göstərən Kommunist partiyalarının liderləri, aparıcı qüvvələri təhsil alıblar. Morris SSRİ-də olduğu illərdə rus dilini mükəmməl öyrənib. Tələbə vaxtı gələcəkdə uzun illər SSRİ-nin əsas siyasi fiqurlarından biri sayılan Mixail Suslovla və Otto Kusinen ilə tanış olub. Suslovla tanışlıq qısa müddətdən sonra sıx dostluq əlaqələrinə keçib.
Ağdaş (Qaraqoyunlu)
Tarixi
Kənd 1928-ci il məlumatına görə Bəri və ya Bari olaraq adlandırılmışdır.
Xüsusi Təyinatlı Polis Dəstəsi (Azərbaycan)
Əməliyyatlar
XTMD-nin ilk rəsmi hərbi əməliyyatı 1990-cı ilin noyabr ayında Xocalı aeroportunun nəzarətə götürülməsi oldu. Axşamdan başlayaraq, səhərə yaxın bir güllə belə atılmadan uğurla başa çatdı və nəticədə Dağlıq Qarabağdan yeganə çıxış nöqtəsi olan bu obyekt 1 ildən çox Azərbaycan OMON-nun nəzarətində qaidı.
Morris Çaylds
Agent kimi fəaliyyəti
Qardaşı Jek Çaylds "brauderizm"ə görə ABŞ Kommunist Partiyası sıralarından qovulub. O, 1947-ci ildən FTB-su ilə əməkdaşlığa başlayıb. Tezliklə Jek qardaşını da FTB-su ilə əməkdaşlığa cəlb edtməyə nail olub. Belə ki, İkinci Dünya müharibəsindən sonra Morris Çayldsın siyasi karyerasında durğunluq yaranıb, partiyadaxili qruplaşmalarda o, mövqeyini qoruya bilməyib və tutduğu vəzifələrdən azad olunub. Heç yerdən gəlir mənbəyi olmayan Morris Çaylds ağır maddi duruma düşüb, səhhətində ciddi problemlər yaranıb, infark keçirib. Morrisin düşdüyü acınacaqlı vəziyyət ABŞ xüsusi xidmət orqanları əməkdaşlarının diqqətindən yayınmayıb. Onun SSRİ ilə əlaqələrini nəzərə alan FTB fəal kommunisti agentura işinə cəlb etməyi qərarlaşdırıb. 1952-c ilin aprelində sövdələşmə uğurla baş tutdu. Elə ilk danışıqlarda Çaylds əməkdaşlığa razılıq verib. Moris agent kimi ABŞ-nin Federal Təhqiqat Bürosunun CG 5824-S kodu altında fəaliyyət göstərib.
Ağdaş (Qaraqoyunlu)
Coğrafiyası
İğdır ilçə mərkəzinə 28 km, Qaraqoyunlu ilçə mərkəzinə 13 km uzaqlıqdadır.
Morris Çaylds
Agent kimi fəaliyyəti
FTB ilk növbədə Çayldsın səhhəti ilə ciddi məşğul olub, sonra bütün maddi tələbatlarını yüksək səviyyədə həll edib, daha sonra isə onun partiyadakı mövqelərini bərpa etmək sahəsində lazımi addımları atıb. Qısa müddətdən sonra Morris ABŞ Kommunist Partiyasındakı əvvəlki nüfuzunu qaytarmağa nail olub. Partiya rəhbərliyi Çayldsa Moskva ilə əlaqələri möhkəmləndirməyi həvalə edib. Bu məqamda köhnə tanışlıq, Suslovla dostluq münasibətləri Morris Çaylds üçün böyük imkanlar açıb.
1957-ci ildən partiyanın sədr müavini vəzifəsini tutur. 1958-ci ildən etibarən Çayldsa SSRİ-yə səfər etmək üçün bütün imkanlar yaradılır. O, 52 dəfə SSRİ-ni ziyarət edir. İldə bir-iki dəfə Moskvaya getməklə Morris Çaylds 22 il ərzində ABŞ Kommunist Partiyasının fəaliyyəti üçün Kremldən 28 milyon dollar maddi dəstək alıb. Təbii ki, iki ölkənin Kommunist partiyaları arasında körpü yaradan Morris Çayldsın əsas missiyası ABŞ xüsusi xidmət orqanlarını informasiyalarla təmin etməkdən ibarət olub və bu missiyanı həyata keçirmək üçün FTB xüsusi olaraq "SOLO" əməliyyatı hazırlayıb.
Xüsusi Təyinatlı Polis Dəstəsi (Azərbaycan)
Əməliyyatlar
Azərbaycan OMON-u 1991-ci ilin May-Avqust aylarında Çaykənd (Koltso) əməliyyatını həyata keçirmişdir. Çaykənd əməliyyatından sonra, yəni 1991-ci ilin aprel-may aylarından etibarən OMON Qarabağ döyüşlərində aktiv iştirak etmişdir.
Morris Çaylds
Agent kimi fəaliyyəti
Onun peşəkarlığı o dərəcədə yüksək səviyyədə olub ki, Kreml onun Moskvadakı ikibaşlı fəaliyyətindən xəbərdar ola bilməyib, əksinə, onu SSRİ-nin ABŞ-dəki ən etibarlı dayaq nöqtəsi sayıblar. Xüsusilə də Mixail Suslov Morris Çayldsa daha çox etibar edib. Uzunillik "SOLO" əməliyyatı Morris Çaylds və onun qardaşı tərəfindən uğurla həyata keçirilib. Kreml dəhlizlərində sərbəst hərəkət etmək səlahiyyəti olan Çaylds FTB-in bütün tapşırıqlarını lazımınca yerinə yetirə bilib. Bu işdə rus dilini mükəmməl bilməsi də ona daha çox informasiya əldə etməyə kömək edib. Çayldsın rus dilini bilməsi haqqında Kreml məmurlarının xəbəri olmayıb. Görüşlərdə bəzən qarşı tərəf öz dillərində kiçik müzakirələr aparanda, yaxud da telefonla danışanda o, söhbətin nədən getdiyini anındaca başa düşüb. O, təkcə SSRİ deyil, Çin, Kuba və digər kommunist ölkə rəhbərləri ilə görüşlərdə də əldə etdiyi olduqca qiymətli məlumatları da ABŞ xüsusi xidmət orqanlarına çatdırırdı.
Onun aktiv fəaliyyəti Sovet hökuməti tərəfindən yüksək qiymətləndirilir. 1975-ci ildə Moskvaya növbəti səfəri zamanı 75 yaşlı amerikalı veteran kommunisti Leonid İliç Brejnev, Siyasi Büronun üzvləri, Mərkəzi Komitənin katibləri böyük təntənə ilə qarşılayıblar. Brejnev Çayldsın şərəfinə badə qaldırıb, şərəfinə uzun-uzuadı nitq söyləyib, onu əsl bolşevik, mübariz kommunist adlandırıb, O, beynəlxalq kommunist hərəkatı qarşısında xidmətlərinə görə şəxsən Leonid Brejnev tərəfindən "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni ilə təltif olunub.
Çaylds agent kimi son missiyasını 1977-ci ildə yerinə yetirdi. O, 1982-ci ildə təqaüdə çıxana qədər FTB-dən əmək haqqı alırdı. Əməliyyatın vacibliyi və xüsusi əhəmiyyəti səbəbindən FTB-də yalnız çox kiçik bir qrupa Çayldsin kimliyi məlum idi. 13 il ərzində FTB-nin Çikaqo və Nyu York ofislərində yalnız dörd agent "SOLO" əməliyyatına cəlb edilmişdi. Deşifrə risklərini minimuma endirmək üçün yalnız bir şəxs xüsusi agent Valter Boyl şəxsən Çayldsa görüşürdü. FTB-nin tarixində heç vaxt bu qədər uzun müddət ərzində bir agent tək bir iş üzrə çalışmamışdı.
ABŞ hakimiyyəti də Morris Çayldsın fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib. ABŞ-nin 56-cı dövlət katibi Henri Kissincer Morris Çaylds haqqında olduqca yüksək və maraqlı fikir bildirib:
1987-ci ildə isə Morris Çaylds antikommunist fəaliyyətinə görə şəxsən prezident Ronald Reyqanın təqdimatı ilə "Prezident Azadlıq medalı"na təqdim olunub.
Ölümü və mirası
Morris Çaylds 1991-ci ildə 89 yaşına səkkiz gün qalmış Çikaqoda vəfat edib.
1962-ci ildə Morris onunla tez-tez Moskvaya səfər edən və özü kimi FTB-nin məlumatçısı olan Yeva Eva Çaylds ilə ailə qurub.
Morris ömrünün son illərində memuarlarını yazmaqla məşğul olub. Onun şəxsi arxivi, Kaliforniyadakı Stenford Universitetinin Huver İnstitutunda Palo Alto arxivində saxlanılır. Morris Çaylds ilə əlaqəli əlavə material, Huver İnstitutunun arxivi tərəfindən saxlanılan Con Barron sənədlərində də tapıla bilər. Belə ki, "Reader Digest" jurnalının keçmiş redaktoru Barron, 1996-cı ildə nəşr olunan "SOLO" Əməliyyatı haqqında kitabın müəllifi və tədqiqatları zamanı İkinci Dünya Müharibəsindən sonra Amerika Kommunist Partiyası haqqında çoxlu material toplamışdır.
Çapacaq nekropolu
Çapacaq nekropolu — Sədərək rayonunun Sədərək qalasının şərqində, müasir suvarma kanalının ərazisində arxeoloji abidə.
Ümumi məlumat
Nekropoldakı kurqanların biri N.Müseyibli tərəfindən tədqiq edilmişdir. Kurqanaltı qəbir kamerası daş qutu tipli olub orta həcmli daşlardan hörülərək qurulmuşdur. Qəbirin uzunluğu 1.85 metr, eni 1.5 metr, dərinliyi 0.6 metrdir. Qəbir kamerasında insan skeletinin qalıqlarına rast gəlinməmişdir. Tədqiqat zamanı qonur rəngdə bişirilmiş gil qabların parçaları, obsidian qəlpəsi və daşdan hazırlanmış bir ədəd yağdan aşkar olunmuşdur. Çapacaq kurqanı aşkar olunmuş arxeoloji materiallara əsasən əsasən eradan əvvəl 14-13-cü əsrlərə aid edilişdir.
Saday Əliyev
Həyatı
Saday Əliyev 1948-ci il iyulun 1-də Hacıqabul rayonunun Navahı kəndində, ziyalı ailəsində dünyaya göz açmışdır. 1966-cı ildə Nizami adına Navahı kənd orta məktəbinin 11-ci sinifini qızıl medalla bitirmişdir. Elə həmin il N.Nərimanov adına Azərbaycan Tibb Universtetinin müalicə-profilaktika fakultəsinə daxil olmuş, 1972-ci ildə ali təhsilini fərqlənmə diplomu ilə başa vurmuşdur.
Mərzifon
Mərzifon — Türkiyənin mərkəzi Qara dəniz regionunda, Amasya vilayətində şəhər və rayon. Sahəsi 970 km2 qədərdir və 2020-ci ildə əhalisi 73,849 nəfər olmuşdur. Onlardan 57,900-ü Mərzifon şəhərində, qalanları isə ətraf kəndlərdə yaşayır.
Tənha adam (film, 2008)
Tənha adam (türk. Issız Adam) — rejissoru Çağan İrmak olan, 2008-ci il istehsalı türk melodram filmi. Baş rollarda Melis Birkan və Camal Hünalın çəkildiyi film, Alpər adlı aşpazla, uşaq geyimlərinin dizaynı və tikilməsi ilə məşğul olan Ada adlı gənc qızın sevgisindən və xüsusilə müasir həyatın insanları necə təcrid etdiyini izah edir. Çəkilişləri beş həftə çəkən film 2008-ci il noyabrın 7-də Türkiyədə kinoteatrlarda nümayiş etdirilib. Türkiyəli tamaşaçıların böyük marağına səbəb olmuş film, 15-ci həftəsində 2 milyon 765 min izləyiciyə çatmışdır.
Mərzifon
Etimologiya
Adının keçmiş variantlarına Mərzifun, Mərsivan, Mərsovan, Mərsivan, Mərsuvan, Mərzpond və Mərzban daxildir. Şəhəri adı pəhləvi dilindəki "mərzban" sözündən gəlir, mənası "sərhəd qoruyanlar" deməkdir. Alim Özxan Öztürk iddia edir ki, adın orijinalı "Mərsıvan"dır və "sərhəd şəhərciyi" deməkdir.
Tənha adam (film, 2008)
Film 2009-cu ildə Rhode İsland film festivalında (ABŞ) "Ən Yaxşı Film Mükafatı"na layiq görülüb.
Mərzifon
Coğrafiya
Düzənlik ərazidə yerləşən Mərzifon yaxınlığından çay keçir. Şəhər Ankara ilə Samsun arasında, Qara dəniz sahilində, Samsundan 109 km, Ankaradan 325 km və Amasya şəhərindən 40 km qərbdə yerləşir. Hava qışda mülayim soyuq, yayda isti olur.
Tənha adam (film, 2008)
Mövzu
Alpər öz restoranında aşpazdır. Dəbdəbəli yaşamağı, işində uğur qazanmağı sevən lakin günlərini hər gün fərqli qadınlarla keçirərək şəxsi həyatını nizamlaya bilmirdi.
Ada, Alpərin müasir həyatından fərqli olaraq, çox təvazökar, həyatda eniş-yoxuşları çox olmayan, Taksimdə uşaq geyimləri dizaynı və tikişi ilə məşğul olan gənc qızdır. Bir gün köhnə bir kitab tapmaq üçün Bəyoğlu ətrafında gəzərkən Alpər və Ada eyni kitab evinə girirlər və onlar üçün sevgi ilə ziddiyyətli bir həyat başlayır.
Mərzifon
Antik
Arxeoloji sübutlar ərazini əhatə edən əkin sahəsinin daş dövründən ən azı e.ə. 5,500-cü ildən məskunlaşdığını göstərir. İlk istehkamlar e.ə. 1200-cü ildə yaxınlıqdakı Qara dənizdən gələn işğalçılar tərəfindən sıxışdırılmış hetlər tərəfindən tikilmişdir. Frigiyalılar e.ə. 700-cü ildən etibarən burada istehkamlar, kurqanlar və digər memarlıq nümunələri qoymuşdur. E.ə. 600-cü ildən frigiyalılar Qafqaz dağlarından gələn kimmerlər tərəfindən sıxışdırılmışdır. Bu dövrə aid qəbirlərin içindəkilər Amasyadakı muzeydə nümayiş etdirilir. Mərzifon daha sonra paytaxt Amasyadan Qara dəniz sahillərinə nəzarət edən Pont çarlarının ticarət məntəqəsinə çevrilmişdir.
Roma və Bizans
Romalıların daxili müharibələri zamanı Amasya rayonu dağıdılmış və imperator Adrianın əmri ilə bərpa edilmişdir. Mərzifondan Roma məbədlərinin qalıqları da bu gün Amasyada nümayiş etdirilir. Roma hakimiyyəti dövründə burada divarlar və istehkamlar möhkəmləndikcə şəhərin əhəmiyyəti artmış və Bizans hakimiyyəti dövründə güclü bir şəhər kimi qalmışdır. Mərzifon VIII əsrdə ərəb yürüşləri zamanı ərəb orduları tərəfindən tutulmuşdur. Bu dövrdə müdafiə məqsədləri üçün "Bulaq" qalası tikilmişdir.
Türkiyə Respublikası
Birinci Dünya müharibəsinin sonunda Osmanlı İmperiyasının dağılmasından sonra iğtişaşlar davam etmişdir. Britaniya qoşunları təslim olma şərtlərini təmin etmək üçün keçmiş Osmanlı torpaqlarına yerləşdirilmişdir. Britaniya qoşunları tezliklə geri çəkilmiş və Mərzifonda iğtişaşlar davam etmişdir.
Nekrofobiya
Nekrofobiya — cəsədi görməkdən və ya ölüm haqqında düşünməkdən yaranan obsesif və həddindən artıq qorxudur. Fobiyası olan insan həm başqa insanlara hücum edib öldürmək istəyinin olması, həm də haram hesab etdiyi cinsi instinktləri təmin etmək “cəzasını” çəkir.
Xəstə hər zaman bu fobiyanı hiss edə bilər. Bir şey onun qorxusuna səbəb olduqda, ölmüş bir heyvana yaxınlıq hissi və ya sevilən birinin dəfn mərasimində olmaq hissi yaşaya bilər. Bu fobiya insan ölümün şahidi olduqda və ya uşaq ikən dəfn mərasimində iştirak etmək məcburiyyətində qaldıqda inkişaf edə bilər. Bundan əlavə, fobiyası olan insan meyiti görə bilmir və özünü itirir.
Bu fobiya ümumiyyətlə insanlar tərəfindən nəzərə alınmır və bəzi insanlar hətta bu fobiyaya sahib olanlara nifrət edirlər. Axı onlar elə bilirlər ki, bir gün biz də onlardan olacağıq və biz öləndən sonra meyitlərimizdən qorxacaqlar və bu onlara bezdirici gəlir.
Atlantida mağarası
Atlantida — Ukrayna ərazisində yerləşən karst mağarası. Mağara Zbruç çayının vadisində, Zavale-Kamenes kəndinin yaxınlığında yerləşir. 1975-ci ildən mağara geoloji təbiət abidəsi kimi qorunur. Qorunma ərazisi 10 hektardır. Əraziyə Xmelnis vilayətinin turizm və ekskursiya birliyi nəzarət edir.
Ümumi məlumat
Atlantida Podolye ərazisində yerləşən mağaralardan yeganə üç mərtəbəli qurluşa malik mağaradır. Alt mərtəbə (birinci) hündür və geniş zala malikdir. İkinci mərtəbə alçaq olub 1-1,5 metrdir. Üçüncü mərtəbə isə hündürlüyü 5 metr olan iki girişə malikdir. Birinci və ikinci mərtəbələrin kəsişdiyi ərazidə böyük zal mövcuddur (12 metr). Mağara divarlarında gipsin müxtəlif rəngli formaları diqqəti cəlb edir. Mağarada uzunluğu 1,5 metr olan kristallara rast gəlinir. Stalaktit və stalaqmitlər var. Onlar şəffaf, sarı, çəhrayı rənglərdədir. İşıqlanma zamanı əsrarəngiz mənzərə yaranır. Mağarada ayrıca zallar və dəhlizlər mövcuddur (Makov, Qızıl payız, Radosti, Smex və s.) Mağarada nadir yarasa növlərinə təsadüf olunur.
Öyrənilmə tarixi
1969-cu ildə aşkar olunub. Mağaranın geniş tədqiqatına 1979-cu ilin payızından başlanılıb.
Kubada səhiyyə
thumb|Kubada xəstəxana. Kubada səhiyyə — Kubada ömür uzunluğu dünyada ən yüksək yerlərdən birini tutur – 76 yaş. Uşaq ölüm səviyyəsi isə fantastik dərəcədə aşağıdır – 1 yaşdan 4 yaşadək hər 10 min nəfərə 4,3 və məktəb yaşlı uşaqlarda hər 10 min nəfərə 2,7. Dünya səhiyyə reytinqində Kuba bir çox daha inkişaf etmiş ölkələri önləyərək 34-cü yeri tutur.
Kubadakı müasir səhiyyə sistemi 1959-cu il inqilabından sonra tam şəkildə yenidən qurulub formalaşdırılmışdır.
Ölkədə insan sağlamlığı ilə bağlı tədqiqatlara, o cümlədən, biotexnologiyalar və gen mühəndisliyinə, vaksin və çoxsaylı dərman preperatlarının istehsalına çox böyük vəsaitlər ayrılır: bu elmi tədqiqatların nəticələri bütün dünyada tanınıb qəbul edilmişdir. Bu cür yanaşmanın gerçəkləşdirilməsi milli təhsil sistemi çərçivəsində hazırlanmış çoxlu sayda yüksək ixtisaslı kadrların olması sayəsində mümkün olmuşdur.
Milli səhiyyə sisteminə 278 xəstəxana, 442 polikilinika, 165 stomatoloji poliklinika, habelə cürbəcür profilli 466 başqa müəssisələr daxildir ki, onlarda işləyən həkimlərin sayı 800 000 nəfərə çatır. Bununla yanaşı sağlamlıq turizmi müəssisələr şəbəkəsi də mövcuddur, onlarda ildə 6 mindən çox əcnəbi pasiyentə xidmət göstərilir.
Kubada həkimlərin hazırlanması sistemi keçmiş SSRİ-nin təcrübəsinə əsaslanır, həkim diplom almaq üçün 6 il tibb institutunda oxumaq və 3 il ixtisaslaşma keçməlidir.
Onkologiya, pediatriya, hemotologiya, immunologiya, endokronologiya, dəri xəstəlikləri, ortopediya sahələri Kuba səhiyyə sisteminin qürur mənbəyidirlər. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının 15 ortoped-ekspertindən 8-i kubalıdır. Bu ölkənin mütəxəssisləri həmçinin trombların sorulması və orforktların önlənməsi üzrə unikal bir praktika işləyib hazırlamışdır. Hər il Kubada kataraktanın götürülməsi üzrə 30 minədək əməliyyat aparılır.
Kuba tədqiqatçıları HİV (QİÇS) xəstəliyinə qarşı vaksin hazırlamaq üzərində gərgin iş aparırlar, bu xəstəliyin effektiv profilaktikası sayəsində onun ölkədəki göstəriciləri qonşu ölkələrlə müqayisədə son dərəcə aşağıdır (0,034%).
Nazlı (Urmiya)
Nazlı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,311 nəfər yaşayır (328 ailə).Kəndin yerli əhalisi və nüfusun böyük çoxunluğu(təxminən 90faizini) etnik azərbaycan türkləri təşkil etsə də, burada az sayda ətraf kəndlərdən gəlmiş sünni etiqadlı kürdlər də yaşayırlar ki şikak boyuna bağlıdırlar.Kənddə yaşayan azərbaycanlılar məzhəbi baxımdan şiə dirlər.
Monofobiya
Tərifi
Monofobiyanın müxtəlif tərifləri var, o cümlədən, izolofobiya və eremofobiya. Bunlar bir az fərqlidir, lakin əsasən eyni şeyi ifadə edir.
Keçmişi
Monofobiya sosial narahatlıqdan qaynaqlana bilər. Bu fobiyası olan insanlar tək qaldıqda panik atak keçirirlər, bu, sosial narahatlıqdan qaynaqlanan ümumi bir reaksiyadır. Bu xəstəliyə də depressiya səbəb ola bilər, çünki insanlar ciddi şəkildə monofobik olduqda müəyyən tapşırıqları və fəaliyyətləri yerinə yetirmək demək olar ki, qeyri-mümkün olur. Bu, adətən monofobların çox sayda insanın və ya tanımadığı bir yerə daxil olmaq perspektivi ilə qarşılaşdıqda baş verir. Bu fobiya agorafobiya ilə yaxından əlaqəli ola bilər; bu, özünə inamı və onların təkbaşına yerinə yetirilməsi lazım olan müəyyən fəaliyyətləri tamamlamaq qabiliyyətini azaldır. Bu fobiyadan əziyyət çəkən insanlar mümkün olan ən pis ssenarini təsəvvür etməyə meyllidirlər. Məsələn, panik atak keçirmiş və bu hadisədən öləcəklərini düşünmüş ola bilərlər. Həkimlərin fikrincə, bu fobiyanın inkişafına səbəb olacağına inanılan başqa bir təcrübə də uşaqların çox vaxt valideynləri tərəfindən tərk edilməsidir.
Bu, uşaqlıq travmasına səbəb olur və böyüdükcə onlara daha çox təsir edir. Bu, monofobiyaya çevrilir, çünki onlar həyatlarında vacib olan insanların hamısı tərəfindən tərk edilməkdən qorxurlar. Beləliklə, bu fobiya insanların böyüməkdə olan davranışlarından və təcrübələrindən qaynaqlana bilər. Bu fobiya adətən gənc yaşlarda görünsə də, sonradan inkişaf edə bilər. Fərdlərdə bu qorxu bəzən sevilən birinin ölümü və ya mühüm bir əlaqənin bitməsi ilə ortaya çıxır. Monofobiya müəyyən bir insan olmadan qalmaq qorxusu kimi də müəyyən edilə bilər. İnsanın həyatında baş verən faciəvi hadisələr müəyyən bir insan olmadan qalmaq qorxusu yarada bilər, amma sonda bu, sadəcə olaraq geridə qalma hissinə çevriləcək.
Simptomları
Monofobiyanın simptomları vəziyyətdən asılı olaraq dəyişir. Ancaq bu xəstəlikdən əziyyət çəkən bir çox insanda bəzi əlamətlər var. Yalnız olduqları zaman və ya tənha olduqlarını düşündükləri zaman düşüncələrindəki sıx narahatlıq, bir insanın monofobik olduğunu göstərən ən çox görülən əlamətlərdən biridir. Bu pozğunluğu olan insanlar da tək qaldıqları təqdirdə baş verəcək bir fəlakətin olacağına inanırlar. Bu səbəbdən monofoblar tək qalmaqdan qaçmağa çalışırlar.
Saha (İcrud)
Saha — İranın Zəncan ostanı İcrud şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 601 nəfər yaşayır (15 ailə).