cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valeri Zalujnı
Şəxsi keyfiyyətləri
“Azadlıq” radiosunun Ukrayna xidməti Zalujnını əsgərlərin və kiçik zabitlərin problemlərini anlayan ən səmimi generallardan biri adlandırıb. SSRİ-də hərbi xidmət keçməyən Ukrayna yüksək rütbəli zabitlərinin nümayəndəsi və Donbassdakı döyüş əməliyyatlarının iştirakçısı kimi o, kadrların gənclər tərəfindən yenilənməsinə və sovet təcrübəsindən uzaqlaşmasına müsbət yanaşır. Ali baş komandan təyin edildikdən sonra onun ilk addımlarından biri Donbasda təmas xəttində olan əsgərlərə cavab olaraq yüksək rəhbərliyin razılığı olmadan atəş açmağa icazə verməkdə məqsədi bürokratik gecikmələrə səbəb olan lazımsız sənədləri doldurmaq və hərbi personala ehtiyacı minimuma endirmək idi.
Baş komandan kimi prioritetləri ilə bağlı Valeri Zalujnı deyib:
Ailəsi
Ailəlidir, iki qızı var. Böyük qızı hərbi xidmətdədir. Kiçiyi həkim olmağa hazırlaşır.
Tamilla Şirəliyeva
Tamilla Xudadat qızı Şirəliyeva — Azərbaycanın balet artisti, Azərbaycan SSR xalq artisti (10.01.1978), SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1980), Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının quruluşçu baletmeysteri.
Həyatı
Şirəliyeva Tamilla Xudadat qızı 8 dekabr 1946-cı ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Bakı Xoreoqrafiya Məktəbini bitirmişdir (1964). Həmin ildən Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının solistidir. Qaraca qız ("Qaraca qız", Əşrəf Abbasov), Gülyanaq ("Qız qalası", Əfrasiyab Bədəlbəyli), Məhmənəbanu ("Məhəbbət əfsanəsi", Arif Məlikov), Ayişə, Fiyetta ("Yeddi gözəl", "İldırımlı yollarla", Qara Qarayev), Odetta-Odilliya ("Qu gölü", Pyotr Çaykoski), Kitri, Paxita ("Paxita", L.Minkus), Şəhrizad ("Min bir gecə", Fikrət Əmirov) və s. əsas partiyalarıdır. 1977-ci ildən pedaqoji fəaliyyət göstərir.
Rinit
Rinit (yun. ῥίς, ῥινός - "burun") — burun boşluğu selikli qişasının qıcıqlanması və iltihabı. Ümumi simptomları — burun tutulması, asqırma və burun axıntısıdır. İltihab viruslar, bakteriyalar, qıcıqlandırıcılar və ya allergenlərdən qaynaqlanır. Rinitin ən çox rast gəlinən növü allergik rinitdir, adətən toz və tük kimi havada olan allergenlər səbəb olur.
Simptomları
Allergik rinit asqırma və burun qaşınması, öskürək, baş ağrısı, yorğunluq, halsızlıq və koqnitiv pozuntu kimi əlavə simptomlara səbəb ola bilər. Allergenlər gözlərə də təsir edə bilər, gözlərdə sulanma, qızartı və ya qaşınma, göz ətrafında şişlik yarada bilər. Əvvəllər qeyri-allergik rinit diaqnozu qoyulmuş bir çox insanda əslində yerli allergik rinit ola bilər.
Əsas simptomları burun axıntısı, tutulması, tez-tez asqırmaq, tənəffüsün çətinləşməsi, burunda və boğazda qızartı, qaşıntı, qıcıqlanma və s.
Etiologiyası
Kəskin rinit — virus və ya bakterial infeksiya burun selikli qişasına məruz qaldıqda baş verir. O, kəskin yoluxucu xəstəlikləri (qrip, qızılca, skarlatina, difteriya, qonoreya) müşayiət edə bilər. Kəskin rinit həm də burun selikli qişasının mexaniki, termal, kimyəvi və ya radiasiya vasitəsi ilə zədələnməsinin nəticəsi ola bilər.
Xroniki rinit — kəskin rinitin və ya mənfi ekoloji amillərə və pis iş şəraitinə uzun müddət məruz qalmanın, həmçinin yerli qan dövranının pozulmasının nəticəsi ola bilər.
Vazomotor rinit — burun selikli qişasının şiddətli reaksiyasına səbəb olan refleks qıcıqlanmalara (soyuq hava, kəskin qoxu) reaksiyanın neyro-refleks mexanizmlərinin pozulması nəticəsində yaranır. Vazomotor rinit qadınlarda kişilərə nisbətən əhəmiyyətli dərəcədə daha çox rast gəlinir, bu da hormon balansının rol oynadığına inanmasına səbəb olur.
Patogenezi
thumb|Qeyri-allergik rinitdə patoloji dəyişikliklər thumb|Qeyri-allergik rinitin mexanizmi: burun selikli qişasının simpatik və parasimpatik komponentləri arasında balanssızlıq.
Kəskin rinitdə selikli qişanın kataral iltihabı inkişaf edir, toxumaların şişməsi ilə özünü göstərir. Zədə burnun hər iki yarısına qədər uzanır.
Vazomotor rinit zamanı pristuplar heç bir səbəb olmadan başlayaya bilər. Pristup zamanı selikli qişa solğun və ya göy rəngdə olur, xüsusən də aşağı burun boşluğu bölgəsində.
Klinik təzahürləri
Kəskin rinit tez-tez asqırma, gözdən yaş gəlmə, ümumi zəifliklə başlayır. Bol seroz-selikli ifrazatlar əmələ gəlir ki, bu da sonradan selikli-irinli xarakter alır. Ümumi vəziyyət çox dəyişmir, temperatur adətən normal və ya bir qədər yüksəlir (37,0-37,5 ° C daxilində). Başda ağırlıq hissi əmələ gəlir, iş qabiliyyəti azalır, burundan nəfəs çətinləşir, bəzən qoxu duyğusu azalır.
Xroniki rinit burun tutulması, qoxu duyğusunun azalması ilə xarakterizə olunur, selikli qişa qalınlaşır, hiperemik, quru və parlaq olur, tənəffüs zəifləyir. Burun keçidlərində irinli, qalın axıntı və quru qabıqlar müəyyən edilir.
Vazomotor rinit zamanı pristuplar heç bir səbəb olmadan başlaya bilər. Səhər saatlarında burun tutulması, tez-tez asqırma, burundan bol sulu-selikli axıntı və s. Pristup zamanı selikli qişa solğun və ya göy rəngdə olur, xüsusən də aşağı burun boşluğu nahəsində.
Allergik rinit burun selikli qişasının hiperplaziyası ilə xarakterizə olunur. Simptomları allergenin növündən asılıdır. Allergik rinitin mövsümi zamanı xəstələr burun tutulması, burunda qaşınma və bol axıntıdan şikayət edirlər. Konyunktiva və skleranın şiddətli qaşınması, qızartı və şişməsi ilə özünü göstərən göz simptomlarının görünüşü, ağır hallarda - gözləri ovuşdurmaqla artırıla bilən periorbital ödəm də mümkündür.
Rinitin digər təzahürləri bunlardır: qoxu pozuntusu, səs tembrinin dəyişilməsi, xoruldama.
Microsoft Yaponiya
Microsoft Yaponiya (rəsmən Microsoft Yaponia məhdud şirkəti - Nihon Maikurosofuto Kabushiki Kaisha) — ABŞnın Microsoft şirkətinin Yaponiyada olan ofisidir.
Hadisələr
2005-ilin Mayın 13-də Yoşihiro Maroyama təqdim eddi ictamai üçün Xbox 360 modelini.
Sponsorluq
2004-cü ildən bu şirkət sponsorluq edir Microsoft Cupını.
NGC 4526
NGC 4526, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Müqəddəs Polikarp kilsəsi
Müqəddəs Polikarp kilsəsi (Aziz Polikarp Kilisesi) — Türkiyənin İzmir şəhərində yerləşən katolik kilsəsi. Onun müqəddəs havadarı Polikarpdır.
Miçela Anceloni
Miçela Anceloni (d. 25 sentyabr 1984; Berqamo, İtaliya) — İtaliyanı təmsil edən buzüstü xokkeyçi.
Müqəddəs Polikarp kilsəsi
Tarixi
Müqəddəs Polikarp Kilsəsi 1625-ci ildə Osmanlı sultanı I Süleyman ın icazəsi və Fransa kralı XIII Lui nin xahişi ilə inşa edilmişdir. 1688-ci il İzmir zəlzələsi və sonrakı aylarda başlayan yanğınlar nəticəsində kilsə binası zədələnmişdir. 1690-1691-ci illər arasında təmir edilmişdir. Kilsə monastırı 1763-cü ildə baş verən yanğında zərər gördü. Kilsə 1775-ci ildə Fransa Kralı XVI Lui nin iştirakı ilə bərpa edildi və üç nef li bazilikaya çevrildi. 1820-ci ildə XIII Luisnin şərəfinə kilsədə mərmər xatirə lövhəsi asıldı. 1892-1989-cu illər arasında aparılan bərpa zamanı yeni kapella ların əlavə olunduğu kilsə, fransız memarı Raymond Şarl Pere tərəfindən hazırlanan Polikarp ın həyatını əks etdirən freska larla bəzədilmişdir. İzmirdə baş verən böyük yanğınında dağıldı və 1929-cu ildə yenidən quruldu.
Miçela Anceloni
Karyerası
Miçela Anceloni İtaliya yığmasının heyətində 2006-cı ildə İtaliyanın Turin şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XX Qış Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan üç oyunun hamısında məğlub olan İtaliya yığması, Turin Olimpiadasını sonuncu, 8-ci yerdə başa vurdu.
Müqəddəs Polikarp kilsəsi
Memarlığı
Daş və kərpicdən tikilmiş kilsə hazırda düzbucaqlı üç nef li bazilikadan ibarətdir. Şərq-qərb istiqamətində yerləşir. Kilsənin cənub-qərbində səkkizguşəli zəng qülləsi var.
Çilovxanlı
Çilovxanlı — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Düzkənd (Axuryan) rayonunda kənd.
Tarixi
İrəvan-Gümrü yolunun yanında, Gümrü şəhərindən 6,5 km qərbdə yerləşir. Kəndin başqa adı mənbələrdə Çilovxan, Çlovxanlı, Çlovxan, Celoxan kimi də göstərilir. XVIII əsrdə Qarabağda Ibrahim xana məxsus mülklərdən biri də "Cilovxan" adlanırdı.Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 7. XII.1945-ci il fərmanı ilə adı dəyişdirilib Beniamin (erməni generalmayoru Qalstyanın adı) qoyulmuşdur.
Toponimi
Toponim muğanlı tayfasından olan çilovxanlı nəsil adı əsasında əmələ gəlmişdir. Patronim toponimdir. Quruluşca sadə loponimdir.
Ştramber qulaqları
Tərkibi
Şirniyyatın xəmrinə əsas bal, o cümlədən də, müxtəlif ədviyyatlar (qərənfil, darçın və s) əlavə edilir. Ancaq əsas tərkibi Ştramber kulinariyasında gizlənilir.
Əfsanə
1241-ci ildən Ştramber qulaqları bişirilməyə başlanılıb. . Belə ki, monqol-tatar müharibəsi zamanı Moğol imperiyasının qərbə hücumu zamanı bu yemək daha da geniş sahəni əhatə etməyə başlayır.
Hazırlanması
Una bal və yağ əlavə edilir. Una ilk növbədə yağ qatılır və yoğrulur. Bundan sonra digər inqredientlər əlavə edilir. Bundan sonra 180 dərəcədə üzü qızarana qədər bişirilir. Sobadan çıxarılır və soyumağa qoyulur.
Difosfan
Xassələri, alınması, reaksiyaları
Difosfan 2.219 anqstrem məsafəsi olan P − P rabi-təsinə malikdir. Otaq temperaturunda qeyri-sabitdir və havada kortəbii alovlanır. Yalnız suda az həll olur, lakin üzvi həlledicilərdə həll olur. 1H NMR spektri, A2 XX'A'2 bölmə sistemindən yaranan 32 sətirdən ibarətdir. Difosfan, P4--nin Ca2+ törəməsi kimi təsvir edilə bilən kalsium monofosfidin hidrolizindən alınır. Optimal-laşdırılmış prosesə görə   400 q Ca3P2-nin -30 ° C-də hidrolizindən fosfinlə azca çirklənmiş təxminən    20 q məhsul alınır. Difosfanın butillitiumla reaksiyası zamanı isə müxtəlif qatılıqda polifosfin birləşmələri alınır.
Üzvi difosfanlar
Difosfanın müxtəlif üzvi törəmələri məlumdur. Bu törəmələr reduktiv birləşmə ilə hazırlanır, məsələn: xlorodifenilfosfindən tetrafenildifosfinin alınması:
2 ClPPh2 + 2 Na → Ph2 P – PPh2 + 2 NaCl
Əhməd Abasquliyev
Əhməd Abasquliyev (tam adı Əhməd Əlibala oğlu Abasquliyev; d.20 aprel 1919; Bakı — ö.20 iyun 2008; Bakı) — psixiatriya sahəsində Azərbaycan alimi, tibb elmlər doktoru (1959), professor (1960), Azərbaycan SSR əməkdar elm xadimi (1990).
Həyatı
Əhməd Abasquliyev 1919-cu il aprel ayının 20-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1941-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetini bitirmişdir. Psixiatriya sahəsində doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş və professor adı almış ilk azərbaycanlı alimdir. Əhməd Abasquliyev həmçinin İkinci Dünya müharibəsinin iştirakçısı olmuşdur. 2008-ci ilin iyun ayının 20-də Bakı şəhərindı vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Əhməd Abasquliyev 1960–96-cı illərdə Azərbaycan Tibb Universitetinin psixiatriya kafedrasının müdiri, 1996-cı ildən məsləhətçi professoru işləmişdir. 1961–96-cı illərdə Respublika Səhiyyə Nazirliyinin baş psixiatrı, 1962–80-ci illərdə Azərbaycan Nevropatoloqlar və Psixiatrlar Elmi Cəmiyyətinin sədri, 1980–96-cı illərdə Azərbaycan Psixiatrlar Assosiasiyasının prezidenti, 1996–2008-ci illərdə isə fəxri prezidenti olmuşdur. Onun yaxından iştirakı ilə Azərbaycanın 8 rayon və şəhərində psixonevroloji dispanser və xəstəxanalar təşkil olunmuşdur. Tədqiqatları şizofreniyanın etiologiyasının, patogenezinin, alkoqolizmin tibbi problemlərinin öyrənilməsinə həsr edilmişdir. 150-dən artıq elmi əsərin, o cümlədən 4 monoqrafiyanın müəllifidir. Bir sıra beynəlxalq elmi təsisatlaın üzvü olmuş, konqreslərdə məruzələrlə çıxış etmişdir.
Mükafatları
Ə.Abasquliyev II dərəcəli Vətən müharibəsi, Qırımızı Ulduz ordenləri, Azərbaycan Respublikasının “Şöhrət” ordeni (2000) və medallarla təltif edilmişdir.
Məhəmmədsalah хan
Muğanlı Məhəmmədsalah xan və ya Qalaqayınlı Məhəmmədsalah xan ( 1756, Qalaqayın, Muğan mahalı, Cavad xanlığı – 1795, Qalaqayın, Muğan mahalı, Cavad xanlığı) — Şahsevən elinə mənsub olan xan, sərkərdə.
Həyatı
Məhəmmədsalah xan tarix kitablarında Qalaqayınlı Məhəmmədsalah xan kimi tanınır. Cavad xanlığının hakimi Həsən xan Muğanlının oğludur.
Fəaliyyəti
O dövrdə xanlıqlar diplomatik nikahdan istifadə edirdlər. O, öz qızları Xeyrənisəni Lənkəran xanı Mir Həsən xana, Pəricahan xanımı isə Şirvan xanı Mustafa xana ərə vermişdir. Xeyrənisənin Mir Abdulla bəy, Cavad bəy və Xanlar bəy adlı oğlanları, Nisə xanım və Zəhra xanım adlı qızları olmuşdur.
Pəricahan xanım 1789-cu ildə ərə getmişdir. 1795-ci ildə vəfat edib, Qurd kəndində (Qarayazı) dəfn edilib. Teymuraz bəy (1794–1842) adlı oğlu olmuşdur, Qurd kəndində (Qarayazı) dəfn edilib. 1820-ci ilə qədər Qəbristan mahalı ona məxsus olmuşdur. Teymuraz bəy də 1829-cu ildə İsmayıl bəyin qızı Hacıxanım xanım (vəfatı 1847-ci il, Qarayazıda dəfn edilib) ilə, 1833-cü ildə isə Ağarazi bəyin qızı Dürrətünisa xanım (vəfatı 1852-ci il, Qarayazıda dəfn edilib) ilə evlənmişdi.
Evelin Bazzanella
Evelin Bazzanella (d. 15 iyun 1976; Boltsano, İtaliya) — İtaliyanı təmsil edən buzüstü xokkeyçi.
Karyerası
Evelin Bazzanella İtaliya yığmasının heyətində 2006-cı ildə İtaliyanın Turin şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XX Qış Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Qrup mərhələsində baş tutan üç oyunun hamısında məğlub olan İtaliya yığması, Turin Olimpiadasını sonuncu, 8-ci yerdə başa vurdu.
Bakuriani
Bakuriani — Gürcüstanın Samtsxe-Cavaxeti rayonunun Borjomi bələdiyyəsində daba və xizəksürmə kurortudur. Trialet silsiləsinin şimal yamacında, dəniz səviyyəsindən 1700 metr (5576 fut) yüksəklikdə yerləşir.
Yerləşməsi
Bakuriani Trialet silsiləsinin şimal yamacında, dəniz səviyyəsindən 1700 metr yüksəklikdə yerləşən xizək kurortudur. Qəsəbə Borjomidən 30 km (19 mil) məsafədə Bakuriani çökəkliyi/kalderası adlanan ərazidə yerləşir və Borjomi ilə avtomobil və elektrikləşdirilmiş ensiz dəmir yolu vasitəsilə birləşir. Qəsəbənin indiki ərazisi yaxınlıqdakı Muxera vulkanından gələn lava axınları ilə salınmışdır. Borjomi ilə birlikdə 2014-cü il Qış Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi etmək iddiasında idi. Bakuriani həm də mineral bulaqları və Gürcüstan Milli Elmlər Akademiyasının botanika bağı ilə məşhurdur. Bakurianinin ətrafı iynəyarpaqlı meşələrlə (əsasən küknarlardan ibarətdir) əhatə olunmuşdur. Bakuriani yaxınlığında andezit yatağı var, onun ətrafında Bakurian Andeziti kəndi yaradılmışdır. Bakuriani xizək kurortu Tbilisidən 180 km qərbdə, Qafqaz dağ silsiləsi ilə əhatə olunmuş Borjomi dərəsində yerləşən qış kurortudur.
Hikmət Mahmudov
Mahmudov Hikmət İsmayıl oğlu — geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, professor
Həyatı
Mahmudov Hikmət İsmayıl oğlu 1936-cı il may ayının 15-də İsmayıllı rayonunun ecazkar təbiətli Mican kəndində dünyaya göz açmışdır. İsmayıllı rayonunda orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) geoloji-coğrafiya fakültəsində təhsil almışdır. Oxuduğu müddətdə fakültənin ən fəal və istedadlı tələbəsi kimi tanınmışdır. 1963-cü ildə universiteti bitirərək mühəndis-geoloq ixtisasına yiyələnmiş və təyinatını Qazaxıstan Respublikasına almışdır. 1963–1964-cü illərdə Aktyubinski Vilayətinin Muqodjar geoloji-partiyasında texnik-geoloq və geoloq vəzifələrində çalışmışdır. Bu müddət ərzində H. Mahmudov gərgin və səmərəli axtarışlar apararaq Aktyubinski vilayətində bir neçə qızıl, gümüş, nadir elementlər, pyezokvars və digər yataqlar aşkar etmişdir. O, Qazaxıstanda, xüsusən də Cənubi Muqodjar sahəsində qızılın olmasını ilk dəfə aşkar etmişdir. Rəhbərlik tərəfindən təşəkkürnamələr, fəxri fərmanlar və pul mukafatları almışdır.
1965-ci ildə isə onu Qazaxıstan Respublikiası Aktybinski vilayətinin Mərkəzi Geoloji Partiyasında yetkin mütəxəssis kimi rəis vəzifəsinə təyin edirlər. Qazaxıstanın rəhbər orqanları ona bacarığına və istedadına görə Əlcazairə göndərmək qərarına gəlirlər, lakin bu təklif Vətən sevgisi ilə əvəz olunur. O, doğma Azərbaycana qayıdır. Hikmət Mahmudov Azərbaycan Geologiya İdarəsində (indiki Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi) geoloji fəaliyyətini davam etdirir. Gənc tədqiqatçının elmə olan marağı və həvəsi 1967-ci ildə onu Azərbaycan Elmlər Akademiyası Geologiya İnstitutunun (indiki Geologiya və Geofizika İnstitutu) aspiranturasına gətirir və burada işləyir. 1971-ci ildə apardığı səmərəli tədqiqat işləri nəticəsində o, "Kəlbəcər rayonunun perlitləri, onların fiziki-kimyəvi xüsusiyyətləri" mövzusunda elmi işini müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək geologiya-mineralogiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi adına layiq görülür. 1992-ci ildə isə o, "Azərbaycanın mezo-kaynazoy yaşlı vulkanik şüşələri" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edir. 1994-cü ildə ona professor rütbəsi verilmişdir. Hazırda AMEA Geologiya və Geofizika İnstitutunda "Geoloji-geofiziki elmlərin tarixi" şöbəsinin rəhbəridir. Görkəmli geoloq-alim Hikmət Mahmudov 84 yaşında dünyasını dəyişib.
Elmi fəaliyyəti
Hikmət Mahmudov geokimya, vulkanologiya və ekologiya elmləri üzrə tanınmış mütəxəssisdir. Əsas elmi istiqaməti isə qeyri-filiz faydalı qazıntıların fiziki-kimyəvi və geokimyəvi xüsusiyyətlərinin öyrənilməsidir. Respublikada aşkar edilən perlit yataqlarının geokimyəvi xüsusiyyətlərini ilk öyrənən və onları hərtərəfli tədqiq edən, habelə miosen yaşlı "Güneydaq" perlit yatağını aşkar edən məhz professor Hikmət Mahmudovdur. O, vakuum sistemli cihaz yaradaraq dünya elm təcrübəsində ilk dəfə vulkanik süxurlardan suları və qazları almış, onların fiziki-kimyəvi xüsusiyyətlərini öyrənmişdir.
Hikmət Mahmudov həm də bu süxurlarda ilk dəfə olaraq hidrogenin ağır izotopunu (deyterini) və oksoni növ suyu (H3O) aşkar etmişdir ki, bunların da geokimya elmində çox böyük əhəmiyyəti vardır. Bu tədqiqatlar dərinlik maqmasının fiziki-kimyəvi, geokimyəvi və filizləşmə xüsusiyyətlərinin öyrənilməsində mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Hikmət Mahmudov həmçinin şüşəvi süxurların şişməsinin səbəblərini yeni faktlarla açıqlamışdır. O, perlitin tətbiq olunması ilə əlaqədar geniş elmi-təcrübi işlər aparmış və bu mineralın sənayedə, xalq təsərrüfatının müxtəlif sahələrində, habelə ekologiyada hərtərəfli tətbiqini müəyyənləşdirmişdir. Onun bu tədqiqat işləri keçmiş SSRİ İxtiralar və Kəşflər Komitəsi tərəfindən bir neçə müəlliflik şəhadətnamələri ilə təsdiqlənmişdir. Perlitin iqtisadiyyat, ekologiya, kənd təsərrüfatı, habelə insan sağlamlığı üçün çox böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini ilk dəfə professor H. Mahmudov aşkar etmişdir.
Alimin apardığı elmi-tədqiqatların nəticələri onun namizədlik və doktorluq dissertasiyalarında, respublika və xarici ölkələrin nəşrlərində, habelə 15 elmi kitabında, o cümlədən 9 monoqrafik əsərdə, 4 dərslik və dərs vəsaiti kitablarında, 200-dən çox elmi məqalələrində, elmi hesabatlarda, 7 müəlliflik şəhadətnamələri və səmərələşdirici təkliflərdə öz əksini tapmışdır.
"Tərəqqi" medalı ilə təltif olunub.
Çeto məbədi
right|300px|thumb|Candi Ceto'nun əsas məbədi thumb|right|Candi Ceto'nun əsas həyətindəki heykəl
Çeto məbədi — (indonez. Candi Ceto) — Mərkəzi və Şərqi Yava əyalətləri arasında sərhəddə, Lau dağının qərb yamacında (dəniz səviyyəsindən 1495 m yüksəklikdə) yerləşən 15-ci əsrə aid Yava-Hindu məbədi.
Keto, XV əsrdə Lau dağının şimal-qərb yamaclarında tikilmiş bir neçə məbəddən biridir. Bu zamana qədər Yava dini və incəsənəti 8-10-cu əsrlərdə məbəd üslublarına belə təsir edən hind göstərişlərindən uzaqlaşdı. Bu ərazi 16-cı əsrdə adanın məhkəmələri İslamı qəbul etməzdən əvvəl Yavada son əhəmiyyətli məbəd tikintisi ərazisi idi. Məbədlərin fərqliliyi və o dövrə aid Yava mərasimləri və inanclarına dair qeydlərin olmaması tarixçilər üçün bu qədimliklərin mənasını şərh etməyi çətinləşdirir.
Suku məbədinin yaxınlığında yerləşir.
Nüvə qəzaları
Nüvə qəzaları – atom elektrik stansiyasılarında baş verən qəzalar. Nüvə qəzaları zamanı ətraf mühitin radioaktiv çirklənməsi güclənir. Bitki örtüyünün radioaktiv çirklənməsi nəticəsində heyvanat aləmi kütləvi surətdə məhv olur. Ekosistem dən bir sıra bitki və heyvan növləri sıradan çıxır və bunun nəticəsində biosenozun davamlığı azalır. Ətraf mühitin seziy-137 ilə çirklənməsi və yüksək şüalanma bir sıra nəsli xəstəliklərin çoxalmasına, bunun nəticəsində eybəcərlik, kəmağıllıq və digər nəsli çatışmazlıqlara gətirib çıxarır. Bununla yanaşı xərçəng xəstəliklərinin artması və immunitet sisteminin pozulması halları baş verir.
Nüvə silahı
Atom silahı, qlobal biosfer silahı – nüvə silahlarının məcmusu və onların məqsədə yetirilməsi. Nüvədaxili enerjidən baş verən partlayış təsirli, ən güclü kütləvi qırğın vasitələrinə aid edilir. Son dərəcə sürətlə və külli miqdarda ayrılan enerji nüvə partlayışı kimi meydana çıxır və öz gücünə və zədələyici amillərinin (zərbədalğası, işıq şüalanması, nüfuzedici radiasiya, radioaktiv zəhərlənmə və elektromaqnit impulsu) xarakterinə görə adi döyüş sursatlarının partlayışından fərqlənir: inzibati mərkəzləri, sənaye və hərbi obyektləri dağıtmaq, canlı qüvvəni məhv etmək, yanğınlar törətmək, mühiti radioaktiv zəhərləmək və s. məqsədi güdür. Nüvə silahı insanlara güclü mənəvi və psixoloji təsir göstərir. Hazırda rəsmi olaraq. ABŞ, B.Britaniya, Rusiya, Fransa, Çin və Yaponiyanın silahlı qüvvələri Nüvə silahına malikdirlər.
Nüvə şüalanması
Nüvənin radioaktiv parçalanmasından əmələ gələn hissəciklər və kvantlar.
Nüvə texnikası
Nüvə enerjisinin istifadəsi məsələləri ilə məşğul olan texnika sahəsi.
Sikstin Madonnası
Sikstin Madonnası — Rafael Santinin əsəri. İtalyan intibahının ən məşhur əsərlərindən biri. Drezden qalereyasında saxlanılır.
Yaranma tarixi
Ölçülərinə görə çox nəhəng olan bu əsər Roma Papası II Yulinin sifarişi ilə Pyaçenzada yerləşən Müqəddəs Sikst kilsəsi üçün 1513–1514-cü illərdə yaradılıb. II Yuli bu əsəri fransız qoşunlarının İtaliyadan qovulmasının və Pyaçenzanın Papa vilayəti elan olunmasının şərəfinə sifariş etmişdir.
Portretdə əlində körpə olan Madonna, Papa Sikst, Müqəddəs Barbara və 2 mələk təsvir olunub.
Erix Honekker
Erix Honekker (25 avqust 1912 – 29 may 1994), keçmiş Şərqi Almaniyanın (Almaniya Demokratik Respublikasının) kommunist lideri. Alman solçu dövlət xadimi və siyasətçisi.
18 il ərzində Almaniya Demokratik Respublikasında ən yüksək dövlət və partiya vəzifələrində çalışmışdır. 1971-ci il may ayının 3-dən 1989-cu il 18 oktyabra qədər Almaniyanın Vahid Sosialist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin birinci (sonradan baş katibi) katibi olmuşdur. O, iki dəfə ADR-in Qəhrəmanı (1982, 1987), ADR Əmək Qəhrəmanı (1962), Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (1982) adını almışdır. II Dünya Müharibəsindən qabaq Erix Honekker, Almaniya Kommunist Partiyasının məsul işçisi idi və nasional-sosialistlərin hakimiyyəti illərində məhkəmə tərəfindən 10 il həbs cəzasına məhkum edilmişdi. Honekker Azad Alman Gənclər Birliyini yartmış və 1946-1955-ci illərdə onun sədri olmuşdur. AVSP-nin təhlükəsizlik katibi olaraq, Berlin Divarının inşasının təşkilatçılarından biri olmuş və Almaniya daxili sərhədi qanunsuz keçməyə çalışan insanlara qarşı odlu silah tətbiq edilməsinə məsuliyyət daşıyırdı. Uzun müddət AVSP Mərkəzi Komitəsinin baş katibi, ADR Dövlət Şurasının sədri və ADR Milli Müdafiə Şurasının sədri vəzifələrini tutmuşdur. Erik Honekkerin əsas uğurları sırasına ADR-in beynəlxalq səviyyədə tanınması və ölkənin 1973-cü ildə BMT-yə daxil olması aid eidilir.
Uşaqlıq və Gənclik illəri
Erixin atası Vilhelm Honekker (1881-1969) şaxtada mədənçi idi və 1905-ci ildə o, Karolina Katarina Veidenhofla (1883-1963) ailə qurmuşdu. Vilhelm və Karolina Honekkerlərin ailəsində altı uşaq dünyaya gəlmişdi: Katarina (Kete, 1906-1925), Vilhelm (Villy, 1907-1944, Çopleni adlı yerdə, Moldovada hələk olmuşdur), Frida (1909-1974), Erix, Gertruda (1917-2010, nigahda Gopstedter) və Karl-Robert (1923-1947). 250px|thumb|right|Honekkerin valideynlərinin Noyenkirxen rayonunda Kuxenberqştrassedəki evi
Erix Honekker, Saar vilayətinin Noynkirxenin məntəqəsinin Maks-Braun ştrasse küçəsində anadan olmuşdu. Sonradan Honekker ailəsi Vibelskirxenə indiki, Noyenkirxen rayonunda Kuxenberqştrasse 88-ə köçmüşdür.
Carcur
Carcur — İrəvan quberniyasının Aleksandropol qəzasında, indi Düzkənd (Axuryan) rayonunda kənd.
Erix Honekker
Uşaqlıq və Gənclik illəri
Erix Honekker 1922-ci ilin yayında on yaşında Vibelskirxendə uşaq kommunist qrupuna qoşuldu, 14 yaşında isə Almaniya Kommunist Kommunist Gənclər Liqasının üzvü seçildi. 1930-cu ildə 17 yaşında Honekker Almaniya Kommunist Partiyasına daxil oldu. 1928-ci ildə Erix Honekker, komsomol təşkilatının yerli hücrəsinin başçısı seçildi. O burada yaxşı natiqlik bacarığı ilə diqqəti cəlb edirdi.
Məktəbi bitirdikdən sonra Erix Honekker sonrakı təhsili ilə bağlı qərar verə bilmədi və bu səbəbdən iki il Pomeraniyadakı bir fermada işlədi. 1928-ci ildə Vibelskirxenə geri döndü və dayısının yanında usta köməkçisi oldu. Lakin 1930-cu ildə komsomol göndərişi ilə Moskvadakı Lenin adına Beynəlxalq Məktəbinə oxumaq üçün SSRİ-yə göndərildiyi zaman təhsilini yarımçıq qoydu. O, internasional işçi briqadalarının tərkibində Maqnitaqorsk dəmir və polad kombinatlarının tikintisində iştirak etmişdir.
Siyasi fəaliyyətin başlanğıcı və nasional-sosialistlərə müqavimətdə iştirak
1937-ci ilin iyununda Honekker 10 il azadlıqdan məhrum edilir və cəzasını çəkmək üçün Brandenburq həbsxanasına etap olunur. 1945-ci ilin yazında, nümunəvi davranış səbəbi ilə Honekker Berlində Barnimştrassedəki qadın həbsxanasına tikinti işlərinə göndərilir. 6 Mart 1945-ci ildə hava hücumu zamanı Honekker qaçaraq həbsxana nəzarətçilərindən birinin mənzilində gizlənməyə müvəffəq olur. Lakin bir neçə gün sonra, həmin nəzarətçinin məsləhətinə görə, Honekker həbsxanaya dönür. Mühafizəçi və tikinti qrupunun rəhbəri Erixin Gestapodan qaçma faktını gizlədə bilirlər və o, maneəsiz olaraq Brandenburqa qayıdır. Aprelin 27-də, Sovet ordusu həbsxananı azad etdikdən sonra Honekker Berlinə yola düşür. Honekkerin həbsdən qaçışını məhbus yoldaşları ilə razılaşdırmaması, həmçinin onun Berlində gözdən itməsi, geri qayıtması və birbaşa Berlinə gedən azad edilmiş kommunistlərə qoşulmaması, habelə həbsxana nəzarətçisi ilə əlaqəsi, onun partiya yoldaşları ilə gələcək münasibətlərində böyük problemlər yaradır. Sonrakı xatirələrində və müsahibələrində Honekker hadisələrin fərqli bir versiyasını ortaya qoyur və dediyinə görə 1945-ci ilin aprelində sovet əsgərləri tərəfindən həbsdən azad edilmişdir.
Müharibədən sonrakı dövr
250px|thumb|right|Honekker üç ölkənin gəncləri ilə görüşdə Müharibənin sonunda Honekker AKP-də gənclərlə iş üzrə katib və Mərkəzi anti-faşist gənclər komitəsinin sədri təyin edilir. 1945-ci ilin mayında, Ulbrixtin birinci qrupunun tərkibində SSRİ-dən gələn Hans Male tərəfindən təsadüfən Honekker "kəşf olunur" və onu qrupun işinə cəlb edir. Valdemar Şmit Honekkeri Valter Ulbrixtə təqdim edir. Lakin yazın əvvəllərinə qədər Honekkerin gələcək işi ilə bağlı qərar qəbul edilmir, çünki partiya xətti ilə ona qarşı ciddi cəza tətbiq olunmuşdu. Onun 1945-ci ilin əvvəlində həbsdən qaçması faktı da müzakirəyə çıxarılır. 1946-cı ildə Honekker, sədri seçildiyi Azad Alman Gənclər Birliyinin qurucularından biri kimi çıxış edir və bu vəzifəni 1955-ci ilə qədər daşıyır. ASDP ilə AKP-nın birləşməsindən sonra Honekker 1946-cı ilin aprel ayından AVSP üzvü olur.
ADR karyerası
250px|thumb|right|Honekker və Brejnev 1949-cu ilin oktyabrında Almaniya Demokratik Respublikasının yaranması ilə Erik Honekkerin siyasi karyerası yüksəlişə doğru sıçrayş edir. O, partiyanın gənclərlə iş üzrə katibi olaraq, 1950-ci ildə Berlində üç gənclər festivalını təşkil edir və ilk tədbirdən bir ay sonra AVSP Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosuna namizəd seçilir. Honekker, gənclər arasında kilsəyə qarşı təbliğatın tərəfdarlarından idi. 1953-cü il 17 iyun hadisələrindən sonra Honekker, Alman Matern ilə birlikdə partiya daxili müzakirələrdə Valter Ulbrixti açıq şəkildə dəstəkləyir, halbuki, Rudolf Gernştad başda olmaqla Siyasi Büro üzvlərinin əksəriyyəti Ulbrixtin istefasına çalışırdı. 1955-ci il mayın 27-də Erik Honekker Azad Alman Gənclər Birliyindəki səlahiyyətlərini Karl Namokelə təhvil verir. 1955-1957-ci illərdə Erik Honekker, Sov.İKP MK-nın Moskvadakı Ali Partiya Məktəbində təhsil aldığı zaman, Sov.İKP-nin XX Qurultayında iştirak edir və N.Xruşşovun İ.Stalinin şəxsiyyətinə pərəstişini ifşa etməsi məruzəsini canlı dinləyənlər arasında olur. ADR-ə qayıtdıqdan sonra, Erik Honekker 1958-ci ildə AVSP Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosuna üzv qəbul edilir və təhlükəsizlik məsələlərinə cavabdehlik daşıyır. 1960-cı ildə Honekker Milli Müdafiə Şurasına daxil olunur. AVSP Mərkəzi Komitəsinin təhlükəsizlik katibi olaraq Honekker 1961-ci ilin avqustunda Berlin divarının inşasının əsas təşkilatçılarından biri olur.
Birinci katib
Əgər Valter Ulbrixt yeni iqtisadi siyasətdə planlaşdırma və liderliyi prioritet kimi düşünürdüsə, Erix Honekker iqtisadi və sosial siyasəti vəhdətdə görürdü. 1971-ci il 3 mayında Honekker L.Brejnevin başçılıq etdiyi sovet rəhbərliyinin dəstəyi ilə Ulbrixti istefaya məcbur edir. ASVP-nın Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi (1976-cı ildən - baş katib) vəzifəsinə seçilir. Hakimiyyət dəyişikliyində iqtisadi problemlər və istehsal müəssisələrində işçilərin narazılığı böyük rol oynayır. 1971-ci ildə Honekker Milli Müdafiə Şurasının sədri vəzifəsində də Ulbrixti əvəz edir və 29 oktyabr 1976-cı ildə ADR-in Xalq Palatası Honekkeri ADR Dövlət Şurasının sədri seçir. 1973-cü ildən bu vəzifəni tutan Villi Stoff, keçmiş vəzifəsinə ADR Nazirlər Sovetinin sədri vəzifəsinə qayıdır. Beləliklə, Erix Honekker ADR-də hakimiyyətin ən yüksək pilləsinə çatır. Honekker, İqtisadi İşlər üzrə Mərkəzi Komitənin katibi Günter Mittaq və dövlət təhlükəsizlik naziri Erix Milke ilə birlikdə bütün əsas qərarları qəbul edirdi. 1989-cu ilə qədər bu üç şəxsdən ibarət "kiçik strateji bir dəstə" tədricən qocalmış 520 nəfərlik bir siyasi elitanı idarə edən ADR-də hakim təbəqənin başında idi. Tarixçi Martin Zabrovun fikrincə, Honekker, Mittaq və Milkenin təkbaşına idarəçiliyi Almaniyanın yaxın keçmiş tarixində heç bir hakimiyyətdə olmamışdır. Hətta Ludendorff və Hitler də belə gücə malik deyildilər. Bu səbəbdən Zabrov onu "diktator" adlandırırdı. Honekker həmişə vətəndaşların müraciətlərinə dərhal cavab verirdi, buna görə də Zabrov onu hər haraya yetişən "öz dövlətinin ali xeyirxah başçısı" da adlandırırdı. Honekkerin ən yaxın silahdaşlarından biri AVSP-nin Mərkəzi Təbliğat və Təşviqat katibi Yoahim Qerman idi. Honekker onunla partiyanın media ilə işinə dair gündəlik görüşlər keçirirdi. Bu gündəlik müşavirələrdə hər gün efirə gedən "Neues Deutschland" xəbərlər poqramının maketi və "Aktuelle Kamera" televiziya proqramında olacaq mövzuların ardıcıllığı müəyyən edilirdi. İqtisadiyyatın vəziyyəti ilə bağlı pis xəbərlərə, Honekker 1978-ci ildə İctimai Rəy Araşdırmaları İnstitutunu bağlamaqla reaksiya vermişdi. Honekker, həmçinin dövlət təhlükəsizlik orqanlarının fəaliyyəti sahəsinə də böyük əhəmiyyət verirdi və AVSP Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosunun iclaslarından sonra hər həftə Erix Milke ilə görüşlər keçirirdi. Honekkerin hakimiyyətdə olduğu dövrdə Almaniya ilə Təsis Sazişi imzalanmış, ADR Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Konfransında iştirak etmiş və BMT-nin tamhüquqlu üzvünə çevrilmişdir. Bu diplomatik uğurlar Honekkerin xarici siyasətdə ən böyük naliyyətləri hesab olunur.
1981-ci ilin may ayında Yaponiyaya rəsmi səfəri zamanı Nihon Universiteti tərəfindən Honekkerə fəxri doktor dərəcəsi verilmişdi.
1982-ci ilin 31 dekabrında soba təmirçisi Pol Eslinq Honekkerin kortecində olan avtomobillərdən birini taran etmək cəhdi Qərb mediası tərəfindən ona qarşı sui-qəsd kimi təqdim edilmişdi. 1985-ci ildə Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi Erix Honekkeri qızıl Olimpiya Ordeni ilə təltif etmişdi. Daxili siyasi vəziyyətdə xüsusəndə mədəniyyət və incəsənət sahəsində rəhbərlikdə kadr dəyişiklikləri ilə müşahidə olunan liberalizmin, tezliklə Şərqi Almaniyada keçiriləcək X Dünya Gənclər və Tələbə Festivalına hazırlığa təbliğat məqsədilə olduğunu aşkara çıxartdı. Bir müddət sonra rejimin sərt tənqidçisi Volf Birman vətəndaşlıqdan məhrum edildi, ADR Dövlət Təhlükəsizlik Nazirliyi daxili siyasi iğtişaşları yatırtdı. Honekker, Almaniya daxili sərhədinin xüsusi avadanlıqlarla təchizinə qərar vermiş, sərhəddi qanunsuz keçmək cəhdinə qarşı odlu silahdan istifadə etmək icazəsi vermişdi. . 1974-cü ildə Honekker "odlu silahdan uğurla istifadə edən yoldaşları həvəsləndirmək lazımdır" fikrini səsləndirmişdi. İqtisadi sahədə isə Honekker dövlət mülkiyyəti və mərkəzləşdirmə kursunu əməl edirdi. Ağır iqtisadi vəziyyət hökumətə yaşayış səviyyəsini qorumaq üçün Almaniya Federativ Respublikasından milyardlarla kredit almağa məcbur edirdi. İqtisadiyyatdakı ağır vəziyyətə baxmayaraq, 80-ci illərdə Honekkerin beynəlxalq mövqeyi sabit olaraq qalırdı. 1987-ci il 7 sentyabrda Almaniya Federativ Respublikasına dövlət səfəri zamanı Federal Kansler Helmut Kohlun onu Bonnda qəbul etməsi buna sübutdu. 250px|thumb|right|Yepiskop Bayner Kruşe Honekkeri 70 illik yubileyi ilə təbrik edir
250px|thumb|right|Honekker Saarda doğma yurdunda Almaniyaya etdiyi səfəri zamanı Erix Honekker, Düsseldorf, Vuppertal, Essen, Trier, Bavariyanı ziyarət etdi və sentyabrın 10-da doğma yurdu Saarlanda da baş çəkdi və burada emosional bir çıxış edərək, sərhədlərin Almaniyada insanları bölməyəcəyi bir günün də gələcəyini söylədi. Bu səfər 1983-cü ildən bəri planlaşdırılırdı, lakin iki Alman dövləti arasında xüsusi əlaqələrin əleyhinə olan Sovet rəhbərliyi tərəfindən daim təxirə salınırdı. 1988-ci ildə Honekker Parisə rəsmi dövlət səfərinə yollandı. Lakin onun heç vaxt gerçəkləşməyəcəyi arzusu ABŞ-a rəsmi səfər idi. Bununla əlaqədar olaraq, ADR-in mövcudluğunun son illərində Honekker, ABŞ-a rəsmi səfərə ona yardım edə biləcək Dünya Sionist Konqresi ilə əlaqələri yaxşılaşdırmağa çalışırdı. SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 25 avqust 1982-ci il tarixli fərmanına əsasən İkinci Dünya Müharibəsi dövründə faşizmlə mübarizədə şəxsi töhfəsinə görə və Honekkerin 70 illiyi münasibətilə Erixə Lenin ordeni və "Qızıl Ulduz" medalının verilməsi ilə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görüldü. 1983-cü ildə Bern yaxınlığında Harnekop bunkeri istifadəyə verildi. Bunker nüvə təhlükəsi yaranacağı halda ADR rəhbərliyinin və Sovet hərbi məsləhətçilərinin sığınacağı məqsədi ilə tikilmişdi. Tikinti konstruksiyalarının əksəriyyəti əvvəllər Semipalatinsk sınaq meydançasında sınaqdan keçirilmişdir.
Xəstəlik və istefa
Varşava Müqaviləsi Təşkilatı rəhbərliyinin Qarşılıqlı İqtisadi Yardım Şurası ölkələrinin Siyasi Məşvərət Komitəsi çərçivəsində 1989-cu il 7-8 iyul tarixlərində Buxarestdə keçirilən iclasında SSRİ rəsmi olaraq Brejnevin üzv ölkələrin məhdud suverenliyinə dair doktrinasından imtina etdi və onların seçim azadlığını tanıdı. Nəticə sənədində göstərildiyi kimi ölkələr arasında münasibətlər bərabərlik əsasında inkişaf etməyə davam edəcək, hər bir ölkənin müstəqil olaraq heç bir kənar müdaxilə olmadan öz siyasi kursunu seçmək və inkişaf etdirmək hüququ vardır. Bununla da Varşava Paktı ölkələrinin mövcudluğu ilə bağlı Sovet İttifaqının verdiyi təminatlar şübhə altına alındı. Honekker iclasda iştirakını dayandırmaq məcburiyyətində qaldı; 1989-cu ilin 7 iyulunda Rumıniya hökumət klinikasında öd yetərsizliyi səbəbi ilə yatırıldı və daha sonra Berlinə uçdu. 1989-cu ilin avqustun 16 və 18-də vəziyyətinin sabitləşməsindən sonra, Honekker iltihablı öd kisəsi və bağırsağın çürümüş hissəsinin çıxarılması əməliyyatı keçirdi. Uroloq Peter Althausun sözlərinə görə, əməliyyat zamanı xəstənin sağ böyrəyində xərçəng şişi aşkar edildi, ancaq onun vəziyyəti ürəkaçan olmadığından bu barədə Honekkerə məlumat verilmədi. Digər mənbələrə görə, şişə sadəcə baxış keçirildi. Sonrakı müddət ərzində, 1989-cu ilin sentyabrına qədər Honekker öz vəzifəsini icra edə bilmədi, onu Siyasi Büro əvəz etdi. Honekkerə məlumat demək olar ki, yalnız Gunter Mittaq və Yoahim Germandan vasitəsi ilə verilirdi. 1989-cu ilin avqustunda Honekker yalnız bir neçə dəfə əvvəlcədən planlaşdırılmış iclasda görsəndi. 1989-cu il avqustun 14-də Erfurt Mikroelektronika Zavodunda 32 bitlik bir prosessorun ilk iş nümunəsinin istifadəyə verilməsi münasibətilə Honekker çıxışında: "Nə eşşək, nə də öküz sosializmin tərəqqisini dayandıra bilməz" sözlərini işlətmişdi.
Eyni zamanda ADR şəhərlərində etiraz dalğası böyüyürdü, ADR-in Çexoslovakiya və Macarıstandakı səfirlikləri və "qardaş sosialist ölkələrinin" sərhədləri vasitəsilə "respublikadan gedən qaçqınların" sayı durmadan artaraq, ayda bir neçə on min insan təşkil edirdi. 1989-cu ilin 19 avqustunda Macarıstan hökuməti Sopron yaxınlığında Avstriya ilə sərhəddə keçid məntəqəsi açdı. Sentyabrın 11-də isə Avstriya ilə bütün sərhəd açıq elan edildi. On minlərlə ADR vətəndaşı Avstriyaya keçərək AFR-ə getdi. Çexoslovakiya ADR-dən qaçqın axınının öhdəsindən gələ bilmədiyini söylədi. 1989-cu ilin oktyabrın 3-də ADR Çexoslovakiya ilə dövlət sərhədini vizasız keçmək rejimini ləğv edərək, şərq qonşuları ilə sərhədlərini bağladı. Ertəsi gün isə bu tədbir Bolqarıstan və Rumıniya ərazisindən tranzit keçənlərə tətbiq olundu. Nəticədə ADR təkcə Qərb ölkələrindən deyil, həm də Şərq Blokunun əksər ölkələrindən dəmir pərdə ilə təcrid olundu. Nəticədə, Almaniya Demokratik Respublikasının vətəndaşları etiraz aksiyalarına başladı və Çexoslovakiya ilə sərhəd bölgələrdə tətillərə start verəcəyi ilə hədələdilər.
Honekker, Qorbaçovun yenidənqurmasını və SSRİ-nin Qərblə əməkdaşlığını yanlış siyasət kimi görür və özünü aldadılmış hiss edirdi. O, SSRİ-dən gələn rəsmi məlumatların, xüsusən də yenidənqurma ilə əlaqədar xəbərlərin yayımlanmasının və yayılmasının qarşısını almağa çalışdı. 1989-cu il oktyabrın 6-7-də ADR-in yaranmasının 40-cı ildönümü münasibətilə tədbirlərə M.S.Qorbaçov da qatıldı. Tədbirlərdə əhali M.S.Qorbaçovu “Gorbi, Gorbi, bizə kömək et!” şüarı ilə qarşıladı. İki baş katib arasındakı məxfi söhbətdə Honekker ölkəsinin son illərdə ki, uğurlarından danışırdı, amma Qorbaçov əslində ADR-in iflas təhlükəsi altında olduğunu bilirdi.
AVSP-nın Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosunun 1989-cu il 10-11 oktyabr tarixli böhran toplantısından sonra Honekkerə həftənin sonunadək hazırkı vəziyyət barədə hesabat tərtib etmək tapşırıldı, Honekkerin Danimarkaya nəzərdə tuttulan rəsmi səfəri ləğv edildi, onun müqavimətinə baxmayaraq, Eqon Krenz rəsmi bəyanatın yayımlanmasında təkid edə bildi. Krenzin təşəbbüsü ilə, sonrakı günlərdə Honekkerin istefası üçün zəmin yaratmaq, üçün görüşlər keçirildi. Krenz, Almaniya Demokratik Respublikasının ordusunun və Dövlət Təhlükəsizliyi Nazirliyinin dəstəyini təmin edərək Qorbaçovla Siyasi Büro üzvü Harri Tiş arasında görüş təşkil etdi. AVSP-nın Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosunun iclası ərəfəsində Krenz Moskvaya etdiyi səfərdə, Qorbaçova Honeckerin vəzifədən uzaqlaşdırılması haqqında məlumat verdi. Qorbaçov ona uğurlar arzuladı, bu Krenz və ətrafındakı insanlar üçün müsbət siqnal sayıldı. AVSP-nın baş ideoloqu Kurt Hager də Moskvaya uçdu və 1989-cu il oktyabrın 12-də Qorbaçovla Honekkerin istefası şərtlərini müzakirə etdi.
AVSP-nın Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosunun 1989-cu il noyabr ayının sonuna planlaşdırılan iclası həftənin sonuna təxirə salındı, Siyasi Büronun tərkibi gündəliyə daxil edildi. Oktyabrın 16-da axşam saatlarında Krenz və Milke telefon vasitəsi ilə Honekkerin kənarlaşdırılması üçün Siyasi Büronun üzvlərindən dəstək istəməyə çalışdılar. 1989-cu il 17 oktyabr tarixində Siyasi Büro iclasının əvvəlində, Honekker, gündəlikdə duran məsələlər haqda kimlərin təkliflərinin olduğu barədə soruşdu. Villy Ştoff, yoldaş Honekkerin səlahiyyətlərindən azad edilməsi və Eqon Krenzin baş katib seçilməsi məsələsinin gündəliyə salınmasını təklif etdi. Bir anlığına özünü itirən Honekker tez özünə gəldi və mübahisə etməyə başladı. Görüşdə iştirak edənlərin hamısı növbə ilə çıxış etdilər, amma heç kəs Honekkerə dəstək vermədi. Gunter Şabovski, hətta Honekkerin Dövlət Şurasında və Milli Müdafiə Şurasında sədrliyindən çıxarılmasını təklif etdi. Hətta gənclik dostu Günter Mittaq da Honekkerdən üz döndərdi. Alfred Neumann Mittaq və Yoahim Germanın da işdən çıxarılmasını təklif etdi. Erix Milke Honekkeri ADR-nin üzərinə düşən bütün bədbəxtliklərdə günahlandırdı və Honekkerin istefa verməyə razı olmadığı təqdirdə ona qarşı ifşaedici məlumatları yaymaqla hədələdi  ..
Siyasi Büronun yekdil qərarı üç saat sonra qəbul edildi. Müəyyən edilmiş qaydalara görə Honekker öz istefasına səs verdi. AVSP-nın Mərkəzi Komitəsinə Honekker, Mittaq və Germanın vəzifələrindən azad etmək təklif edildi. AVSP-nın Mərkəzi Komitəsinin növbəti iclasında 106 üzv və namizədlər iştirak etdi, AVSP-nın Mərkəzi Komitəsinin iştirak etməyən 16 nəfər üzvü arasında Margot Honekker də var. AVSP-nın Mərkəzi Komitəsi Siyasi Büronun tövsiyəsinə əməl etdi. Yalnız bir nəfər - Karl Marks Ali Partiya Məktəbinin keçmiş rektoru, 81 yaşlı Hannah Volf məsələnin əleyhinə səs verdi. Rəsmi açıqlamada, AVSP Mərkəzi Komitəsinin Erix Honekkerin səhhəti ilə əlaqədar öz istəyi ilə baş katib, ADR Dövlət Şurasının sədri və ADR Milli Müdafiə Şurasının sədri vəzifəsindən azad edilməsi tələbini yerinə yetirdiyi bildirildi. Eqon Krenz yekdilliklə yeni baş katib seçildi. 1989-cu ilin oktyabrın 20-də Marqot Honekker də bütün vəzifələrdən istefa verdi.
Cinayət işi və Moskvaya gediş
1989-cu il noyabrın ortalarında ADR Xalq Palatasında korrupsiya və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə hallarını araşdıran komitə yaradıldı. 1989-cu il dekabrın 1-də komitə sədri məruzəsində keçmiş AVSP rəhbərliyini səlahiyyətlərindən ciddi şəkildə sui-istifadə etməkdə ittiham etdi. 1978-ci ildən Erix Honekker, ADR Memarlıq Akademiyası vasitəsilə hər il 20 min marka pul alırdı. ADR prokurorluğu AVSP-nin 30 yüksək çinli keçmiş üzvünə qarşı istintaq hərəkətlərinə başladı. Onlardan 10 nəfəri Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Büronun üzvü idi. Şübhəlilərin əksəriyyəti həbs olundu. 1989-cu il dekabrın 30-da isə Honekkerin Vandlitsdə qonşuları Günter Mittaq və Harry Tiş zənginləşmək üçün ictimai əmlakın oğurlanması ittihamı ilə həbs edildi. Elə həmin gün Erix Honekker AVSP-nin Mərkəzi Komitəsindən xaric edildi. 1992-ci ildə o, ömrünün sonuna qədər üzvü olduğu Almaniyanın yeni Kommunist Partiyasına daxil oldu.
Tibb komissiyası tərəfindən 1990-cı il yanvarın 6-da edilən yeni bir müayinədən sonra, Honekker televiziya verlişindən böyrək xərçəngi olduğunu öyrəndi. Elə bu səbəbdən onun həbs edilməsi mümkünsüz idi. 1990-cı il yanvarın 10-da "Şarite" klinikasında doktor Allhaus Honekkerin böyrəyindəki şişin götürülməsi əməliyyatını etdi. 1990-cı il yanvarın 29-da Honekker yenidən həbs olundu və Berlindəki Rummelsburq müvəqqəti saxlama təcridxanasına yerləşdirildi. Lakin yanvarın 30-da şəhər məhkəməsinin qərarı ilə yenidən sərbəst buraxıldı. Honekker ailəsinin o vaxt yerləşəcəyi bir mənzili belə yox idi.
Almaniyaya ekstradisiya
Sovet diplomatları tərəfindən Federal Kansler İdarəsinə Honekkerlərin Moskvaya getməsi barədə əvvəlcədən məlumat verilmişdi. Rəsmi olaraq Federal Hökumətin reaksiyası həbs qətimkan tədbirinin mövcudluğuna və buna müvafiq olaraq Sovet İttifaqının Almaniyanın suverenliyinin və beynəlxalq hüququn pozulmasına toxunaraq etiraz etməklə məhdudlaşdı. Həmin vaxta qədər Almaniyanın tam suverenliyini təmin edən Almaniya ilə münasibətlərin yoluna qoyulması müqaviləsi hələ SSRİ Ali Sovetində təsdiq edilməmişdir. Müqavilə yalnız 1991-ci il martın 15-də qüvvəyə mindi və ondan sonra təsdiq sənədini Almaniyanın Xarici İşlər Naziri qəbul etdi. Bundan sonra Honekker məsələsində Moskvaya qarşı təzyiqlər gücləndi.
Qorbaçovla Honekker arasındakı münasibətlər son bir neçə ildə daha da pisləşdi. Şərq Blokunun digər ölkələri kimi SSRİ də parçalanma prosesinə qədəm qoymuşdu. Avqust çevrilişi Qorbaçovun mövqeyini xeyli dərəcədə zəiflətdi. RSFSR prezidenti B.Yeltsin baş katibi M.S.Qorbaçov olan Sov.İKP-ni qadağan etdi. 1991-ci il dekabrın 25-də Qorbaçov SSRİ prezidenti vəzifəsindən istefa verdi. 1991-ci ilin dekabrında RSFSR hökuməti, Honekkerləri ekstradisiya ilə hədələyərək, ölkəni tərk etməsini tələb etdi. 1991-ci ilin 11 dekabrında Honekkerlər Moskvadakı Çili səfirliyinə sığındı. Marqot Honekkerin xatirələrinə görə, Şimali Koreya və Suriya da Honekkerlərə sığınacaq verməyə hazır idi, lakin Çili daha etibarlı idi. 1973-cü il hərbi çevrilişindən sonra ADR səfir Klodomiro Almeyda da daxil olmaqla bir çox çililiyə sığınacaq vermişdi, həmçinin Honekkerin qızı Sonya Çili vətəndaşı ilə evli idi. Bu zaman Çilidə sol-burjua koalisiyası hakimiyyətdə idi. Almaniyanın federal hökuməti bəyan etdi ki, əgər Rusiya və Çili hüquqi dövlət adına iddia edirlərsə, onda həbsinə order olan Honekker Almaniyaya təhvil verilməlidir.
1992-ci ilin fevral ayında Honekkerin qaraciyərinin ultrasəs müayinəsi, bu orqanda metastaz ocaqlarının yarandığını göstərdi. Bu müayinənin nəticəsi üç həftə sonra aparılmış kompüter tomoqramı ilə təkzib edildi, bununla əlaqədar Honekkerin simulyasiya etməsi haqqında şayiələr yayıldı. Üç gün sonra Rusiya Ədliyyə Naziri Alman televiziyasına verdiyi açıqlamada Honekkerin Çili səfirliyini tərk edəcəyi halda dərhal Almaniyaya təhvil veriləcəyini bildirdi. 1992-ci ilin martın 7-də Çili hökumətinin Honekker məsələsində mövqeyini dəqiqləşdirdiyi bilindi. Səfir Almeyda Santyaqoya məsləhətləşmələr üçün çağırıldı. Səfirə Honekkerin Çiliyə gəlməsi üçün icazədən ötrü ölümcül xəstəliyi haqqında məlumatları manipulyasiya etmək cəhdlərindən qəzəbləndiklərini bildirdilər. Almeyda vəzifəsindən uzaqlaşdırıldı. 1992-ci ilin 18 martında Rusiya parlamentinin bir qrup həkim üzvü etiraz mitinqi keçirdi və mart ayında Honekker müayinəsinin nəticələrinin saxtalaşdırıldığını elan etdi, lakin ictimaiyyətin gözü qarşısında yaşlı onkoloji xəstəsi üçün Honekker yaxşı görünürdü. 1992-ci ilin iyununda Çili prezidenti Patrisio Eylvin, kansler Helmut Kolu Honekkerin Moskvadakı Çili səfirliyini tərk edəcəyinə əmin etdi. Rusiya tərəfi də 1991-ci ilin dekabrında qəbul edilmiş Honekkerin Almaniyaya qaytarılması qərarının ləğv edilməsi üçün heç bir səbəb görmürdü. 1992-ci ilin 29 iyulunda Erix Honekker Berlinə uçdu və Tegel Hava Limanına enən kimi saxlanılaraq Moabit Həbsxanasına aparıldı. Marqot Honekker Moskvadan birbaşa Aeroflot reysi ilə qızı Sonya tərəfindən qəbul edildiyi Çiliyə uçdu.
Cinayət təqibi və Çiliyə gediş
1992-ci il iyulun 29-da Honekker Berlindəki Moabit Həbsxanasının xəstəxanasına yerləşdirildi. 1992-ci ilin mayın 12-də Erix ADR Dövlət Şurasının və ADR Milli Müdafiə Şurasının sədri vəzifəsində işləyəndə, digər bir neçə müttəhimlə birlikdə: Erix Milke, Villy Stoff, Heinz Kessler, Frits Strelets və Hans Albrextlə 1961-1989-cu illər arasında törədilmiş cinayyətlərdə xüsusən, 68 nəfərin qəsdən öldürülməsində ittiham edildi. Erix Honekker, ADR-nin Milli Müdafiə Şurasının sədri olaraq əhalinin Almaniya Federativ Respublikasına keçməsinin qarşısını almaq üçün Qərbi Berlin ətrafındakı sərhəd qurğularının və sərhəddəki istehkam obyektlərinin mühəndis-texniki yaxşılaşdırılmasını şəxsən əmr etmişdi. 1992-ci ilin noyabrın 12-də Honekker vəzifədən sui-istifadə də və sosialist mülkiyyətinə ziyan vurmaqda ittiham edildi. İttihamlar Vandlits elit qəsəbəsi haqqında idi. Bir çox hüquqşünasın fikrincə ADR-nin keçmiş rəhbərinin hansı qanunla mühakimə ediləcəyi bəlli olmaması səbəbindən gözlənilən prosesin nəticəsi qeyri-müəyyən olaraq qaldı. 1992-ci il dekabrın 3-də keçirilən məhkəmədəki ifadəsində Erix Honekker Berlin divarında və Almaniya sərhədindəki ölümlərə görə siyasi məsuliyyət daşıdığını, lakin hüquqi və ya mənəvi günahı olmadığını bildirdi. Berlin divarının inşasına gəldikdə, Honekker, dərinləşən soyuq müharibə şəraitində 1961-ci ildə AVSP-nın rəhbərliyinin bu qənaətə gəldiyini bildirdi. Çünki, milyonlarla qurbanı olacaq Üçüncü Dünya Müharibəsinin başlamasının qarşısını almağın başqa bir yolu yox idi və sosialist düşərgəsinin bütün ölkələrinin rəhbərlərinin qəbul edilmiş bu qərarı yekdilliklə dəstəklədiyini xatırlatdı.