cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valentin Avrorin
Həyatı
Valentin Aleksandroviç Avrorin Rusiya imperiyasının Tambov şəhərində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. O, 1925-ci ildə Tambov məktəblərindən birindən məzun olmşdur. Avrorin 1930-cu ildə Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin Tarix və Etnologiya fakültəsini bitirmişdir. O, 1956-cı ildə filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsini müdafiə etmişdir. Avrorin Novosibirsk Dövlət Universitetinin Humanitar Elmlər Fakültəsi Ümumi Dilçilik kafedrasının professoru, fakültənin ilk dekanı olmuşdur. O, 26 iyun 1964-cü ildə Sovet İttifaqı Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilmişdir.
Vüsal Məmmədov (əsgər, mart 1998)
Vüsal Nəsib oğlu Məmmədov (15 mart 1998; Lahıc, Zaqatala rayonu — 12 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Vüsal Məmmədov 1998-ci il martın 15-də Zaqatala rayonunun Lahıc kəndində anadan olub.
2004-2015-ci illərdə Q.Qocayev adına Lahıc kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Vüsal Məmmədov 2016-cı ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
2016-2017-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edib.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Vüsal Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Vüsal Məmmədov oktyabrın 12-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Zaqatala rayonunun Lahıc kəndində torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vüsal Məmmədov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Çin–Filippin münasibətləri
Çin–Filippin münasibətləri — Çin Xalq Respublikası və Filippin arasında mövcüd ikitərəfli əlaqələr. İki ölkə arasında ilk diplomatik əlaqələr 9 iyun 1975-ci ildə qurulmuşdur.
Tarixi
1980-ci illərdə Filipin Prezidenti Ferdinand Markosun Çində kommunizmi dəstəkləyən və eyni zamanda Filippindəki kommunist münasibətlərinə qarşı çıxan siyasəti iki ölkə arasında əlaqələr əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşmışdır. Buna cavab olaraq Çin Filippindəki kommunistləri dəstəkləməkdən əl çəkmişdir. İki ölkə arasında xoş münasibətlər Cənubi Çin dənizindəki sahələrə sahiblənmək məsələsində haçalanmışdır
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələrin qurulmasından sonra iki tərəfli dövlət məmurları səviyyəsində çoxlu səfərlər təşkil edilmişdir. 1996-cı ildə Şin Xalq Respublikasının sədri Tsyan Tsemin Filippinə səfəri zamanı iki ölkənin liderləri beynəlxalq münasibətlərdə bir-birini dəstəkləmələri, yaxşı qonşuluq və qarşılıqlı anlaşma məsələlərində ortaq məxrəcə gəlirlər. Üstəlik Cənubi Çin dənizindəki mübahisəli ərazilərdə konsensusua gəlinir. 2012-ci ildə Skarobo-Şöl atollu uğrunda iki ölkə arasında sərhəd toqquşması baş verir. Fiippin sərhədçiləri tərəfindən neytral sularda səkkiz Çin balıqçı gəmisi aşkarlanmışdır. Onların gəmilərinə baxış zamanı mərcanlar, diri köpək balıqları aşkarlanmışdır. Filippin sərhədçi gəmilərinin balıqçı gəmilərini nəzarətə götürmək istəyi çinli hərbi potrullar tərəfindən qarşısı alınır. Bundan sonra hər iki ölkənin konsulluqları qarşısında etirazlar baş qaldırır. Çin tərəfi tolun daxilində yerləşən buxtanın önünə baryer qoyur və ətraf dəniz sahələrini nəzarətə götürür. Ütəlik mübahisəli ərazilərə Filippin gəmilərini buraxmır.
2013-cü ilin yanvarında Filippin Çini Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinə verir. 2016-cı ildə məhkəmə mübahisəli Spratli arxipelaqına haqqının olmamasını bəyan edir. 2013-cü ilin iyuliunda Filippin məsələni BMT Dəniz hüququ üzrə Beynəlxaql tribunalında qaldırmağı bəyan edir. Ancaq Çin burada formal şəkildə iştirakdan imtina edir. Filippinin cəhdlərinə baxmayaraq Çin hazırda da Cənubi Çin dənizindəki mübahisəli adalarda hərbi varlığını qoruyur. 2017-ci ilin martında Çin gəmiləri Filippin sahillərindən 250 km aralıda müşahidə edilmişdir.
Filippin Prezidenti Rodriqo Duterte 30 iyun 2016-cı ildə hakimiyyətə gələrkən ABŞ-dən üz döndərdiyini Çinə və Rusiyaya yönəldiyini bəyan etmişdir.
8 mart 2017-ci ildə Çin Xalq Respublikasının xarici işlər naziri Van İ Rodriqe Dudertenin Çinlə isti münasibətlər qurması ilə Çinlə Filippin arasında mübahisəli adalar məsələsinin çözüldüyünü bəyan etmişdir. Çin ilə Filippin qarşılıqlı körpü, dəmiryolu və bəndlərin tikintisi ilə bağlı razılaşmalar imzalamışlar.
İki tərəfli anlaşmaların siyahısı
1978 Scientific and Technological Cooperation Agreement
1979 Cultural Cooperation Agreement, Civil Aviation and Transportation Agreement
2001 Memorandum of Understanding (MOU) on Sports Cooperation
2001 Cooperation in Information Industry
2001 Cooperation in the Crackdown on Transnational Crimes
2001 Pact on Cooperation Against Illicit Traffic and Abuse of Narcotic Drugs
2005 MOU on Maritime Cooperation
2005 Pact on Cooperation in Youth Affairs
2007 MOU on Cooperation in Sanitary and Phytosanitary Cooperation, Education Cooperation
2007 Pact on Protection of Cultural Heritage
İqtisadi əlaqələr
2007-ci ildə ikitərəfli ticarət əlaqələri 30 mld dollardan yuxarı etmişdir. 2008ci ilin yanvar-oktyabr ayları arasında ticarət dövriyyəsi isə 25,3 mld dollar olmuşdur ki, bu da keçən ilin anoloji dövrü ilə müqayisədə 1,4 % çoxdur. 2015-ci ildə Çin Xalq Respublikası ilə Filippin arasındakı ticarət dövriyyəsi 17,646 milyard dollar olmuşdur. 2016-cı ildə Filippini 680 min Çin vətəndaşı turizm məqsədi ilə ziyarəty etmişdir. Halbuki eyni məqsədlə 1.2 milyon filippinli Çində olmuşdur.
2005-ci il məlumatına görə filippində çin əsilli 1.5 milyon insan yaşayır. Bu isə ümumi əhalinin 1,6 % deməkdir. Filippinin sayına görə 9-cü ən böyük etnik qrupudur.
Sadıqcanın evi
Sadıqcanın evi — Şuşa şəhərində XIX əsrdə tikilmiş yaşayış binası. Merdinli məhəlləsində yerləşir. Sadıqcan təxəllüslü — Azərbaycan musiqiçisi, tarzən, bəstəkar və Azərbaycan tarını təkmilləşdirən Mirzə Əsəd oğlu Sadıqın yaşadığı ev. İmarət tarzən Sadıqcanın nəvəsi Sadıqov Rəhim adına qeydiyyatdadır.
Tarixi
Mirzə Əsəd oğlu Sadıqın evi Şuşa şəhərində Merdinli məhəlləsində, hal-hazırda onun adını daşıyan Sadıqcan, 40 ünvanında yerləşir. Bina XIX əsrin memarlıq abidəsidir. Sadıqcan təxəllüslü Mirzə Əsəd oğlu Sadıq musiqiçi, tarzən, bəstəkar və Azərbaycan tarını təkmilləşdirən sənətkardır.
Sadıq Mirzə Əsəd oğlu 1846-cı ildə Şuşa şəhərində anadan olub. Ailələri maddi cəhətdən o qədər də imkanlı olmayıb, atası gözətçi işləyib. Musiqiçinin doğulduğu ev bir mərtəbəli idi və iki otaqdan ibarət idi. Daha sonra, Mirzə Sadıq şöhrət qazanarkən, Şuşanın ən yaxşı küçələrindən birində üç mərtəbəli bir ev tikdi və özü də bir neçə gün tikinti işində iştirak etmişdir.
Sadıqcanın evi Şuşa şəhərinin işğalından sonra erməni terrorçuları tərəfindən dağıdılmışdır. Şəhər azad edildikdən sonra binanın xarabalıqları aşkar edilmişdir.
Çingiz xan (film, 2018)
Çingiz xan (çincə: 战神纪) — Jan-Jak Annaud və Hasi Çaolu tərəfindən çəkilmiş Çin fantastik filmidir. Filmin ilk olaraq 22 dekabr 2017-ci ildə Çində nümayişi planlaşdırılırdı, lakin daha sonra çəkilişdən sonrakı işlərə daha çox vaxt vermək üçün 28 aprel 2018-ci il tarixinə qədər təxirə salınmışdır. Çingiz xan filmi həm də 8-ci Pekin Beynəlxalq Film Festivalının final filmi olmuşdur.
Süjet xətti
Temujin (William Chan) atasını gənc yaşda itirən və anası tərəfindən böyüdülmüş monqol liderinin oğludur. Yetkinlik yaşına çatan Temuçin uşaqlıq sevgilisi Borte (Linq Yun) ilə evlənmək üçün Unqirat qəbiləsinə gedir, lakin evə qayıdan Temuçin əmisi Tarqutay (Çjao Lixin) tərəfindən əvvəlcədən ona qarşı hazırlanmış olan tələyə düşür və Borte tezliklə ələ keçirilir. Onunla qardaş olmağa and içmiş qan qardaşı Camukha (Li Guangjie) və qoca şamanın dəstəyi ilə Temuçin Borteni geri almaq və çölü yaxınlaşan təhlükədən xilas etmək üçün səyahətə çıxır.
Səməd Abdullayev (şəhid)
Səməd Kamil oğlu Abdullayev — Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Səməd Abdullayev 1961-ci ildə Füzuli rayonunun Yuxarı Veysəlli kəndində anadan olub. 1978-ci ildə Füzuli rayonu Yuxarı Veysəlli kənd orta məktəbini bitirmişdir. 1979-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universiteti nəzdində hazırlıq fakültəsinə daxil olmuşdur. 1981-1983-cü illərdə Tallin Baltik dəniz donanmasında hərbi xidmət keçmişdir. 1983-cü ildən Daxili İşlər Nazirliyinin Suraxanı Rayon Polis İdarəsinin post–patrul xidməti rotasında əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 1990-cı ildə N.Rzayev adına Xüsusi Milis məktəbinə daxil olmuş, 1992-ci ildə həmin məktəbi bitirmişdir. Vətənə olan məhəbbəti onu Füzuli rayonuna döyüş bölgəsinə aparmışdır. 16 sərhəd kəndinin (Qaradağlı, Xatınbulaq, Körazallı, Pirəhmədli, Qarakollu və s.) müdafiəsində iştirak etmişdir. 1993-cü ilin 12 avqustu Füzuli Rayon Polis şöbəsinin sahə inspektoru polis leytenantı Səməd Kamal oğlu Abdullayevin son döyüş tarixi olmuşdu. Səməd Abdullayev Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
İrsi və xatirəsi
Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 17 sentyabr 1996-cı il tarixli 124 №-li qərarı ilə Suraxanı rayonu Yeni Günəşli "D" yaşayış sahəsində yerləşən 290 №-li orta məktəbə şəhid Səməd Kamal oğlu Abdullayevin adı verilmişdir. Məktəbin həyətində onun büstü ucadılmışdır.
Aslan qalası
Aslan qalası — Xocalı rayonu Xanabad kəndi ərazisizində yerləşən tarix-memarlıq abidəsi. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən ölkə əhəmiyyətli abidə kimi qeydiyyata alınmışdır.
Qala tarixi mənbələrdə həm də Şikakar adı ilə qeyd edilir. Aslan qalasının dəqiq inşa tarixi ilə bağlı məlumatlar yoxdur. Tarixi mənbələrdə qala ilk dəfə tarixçi Moisey Kalankatlının “Alban ölkəsinin tarixi” əsərində xatırlanır.
Xaçın çayının sağ sahilində yerləşən Aslan qalası Xoxanaberd və Qaxaç qalaları ilə birlikdə Xaçın ərazisi ətrafında güclü müdafiə tikililəri halqası yaradır. Aslan qalasının içqalası yaylanın sol yamacında, uzun burun üzərində inşa edilmişdir.
Tarixi
Xaçın bölgəsindəki ən əlçatmaz qalalardan biri olmasına baxmayaraq, Aslan qalasının dəqiq inşa tarixi ilə bağlı məlumatlar yoxdur. Tarixi mənbələrdə qala ilk dəfə tarixçi Moisey Kalankatlının “Alban ölkəsinin tarixi” əsərində 821-ci ilə aid hadisələrlə əlaqədar xatırlanır. Kalankatlı yazır:
Erməni təqviminin 270-ci ilinin sonunda taciklərin (ərəblər nəzərdə tutulur) seçmə döyüşçüləri gizlincə bərdədən çıxıb Amaras vilayətini qarət etdilər. Minə qədər əsir alıb Mets-İrankın Şikakar adlı məntəqəsində möhkəmləndilər. O vaxt Arranşahlardan olan cəsur və əzəmətli knyaz Səhl ibn Sunbat igid qardaşları ilə birlikdə öz qoşunu ilə səhərçağı taciklərə hücum etdi. Onlardan çoxunu qılıncdan keçirib qalanını qaçmağa sövq etdilər. Əsirləri isə, şirlərin dişləri arasından çıxarıb azad etdilər.
Yepiskop Makar Marxudaryants qala ərazisindın topladığı epiqrafik məlumatlar əsasında onun tarixi haqqında daha dəqiq məlumat verərək yazır: “Şikakar qalası kifayət qədər qədim tarixə malikdir...Böyük Həsən onu sahiblik ərazisi və nəsil qəbirsanlığı kimi Smbat adlı knyaza bağışlamışdır.”
Abidəni müasir dövrdə tədqiq etmiş Ş. Mkrtmyan qeyd edir ki, qala ərazisində indi də kənd tipli qədim yaşayış yeri, iki böyük qəbirsanlıq və iki kilsənin xarabalıqlarını müşahidə etmək mümkündür.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Xaçın çayının sağ sahilində yerləşən Aslan qalası Xoxanaberd və Qaxaç qalaları ilə birlikdə Xaçın ərazisi ətrafında güclü müdafiə tikililəri halqası yaradır. Qala sıldırım qayalıqlarla əhatələnmiş geniş bir sirvədə yerləşir. Olduqca yüksək ərazidə yerləşməsi Aslan qalasından Xaçın vadisinə gedən yolu rahatlıqla nəzarətdə saxlamağa şərait yaradırdı. Eyni zamanda qala ərazisindən Qarqarçay vadisinin aşağı tərəfi olduqca rahatlıqla nəzarətdə saxlanılır.
Bunlarla yanaşı qala, onun müdafiə əhəmiyyətini artıran daha bir vacib keyfiyyətə malikdir. Belə ki, qala altındakı çökəkliklərdə çoxlu sayda xırda su hövzələri və gizli zallara malik dörd böyük mağara vardır.
Aslan qalasının içqalası yaylanın sol yamacında, uzun burun üzərində inşa edilmişdir. İçqala ikiqat divarlarla möhkəmləndirilmişdir. Qala divarlarının qərb hissəsinin uzunluğu 70 m, şimal-şərq hissənin uzunluğu isə 20 metrə qədərdir. İçqalanın giriş qapısı qərb divarında yerləşir. Qapının hər iki tərəfində vaxtilə ucalmış iki nəhəng qüllənin qalıqları vardır. İçqala qəsrinin ərazisi qeyri-hamar olmasına baxmayaraq, demək olar ki, tamamilə tikililərlə doldurulmuşdur.
Treubiaceae
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
NGC 3996
NGC 3996, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Abxaziya tarixi
thumb|Abxaziya xəritəsi. 1890-cı il Abxaziya tarixi — Abxaziya ərazisi və bu ərazidə yaşayan abaxaz-adige xalqlarının tarixi.
Qədim dövrlər
Abxaziya ərazisindəki ilk insan izləri Erkən Paleolit dövrünə təsadüf edir. İbtidai icma cəmiyyətinin dağılması prosesi e.ə. VII–VI əsrlərdə baş vermişdir. E.ə. VI–IV əsrlərdə Abxaziya Kolxida çarlığının tərkibinə daxil idi. E.ə. 2-ci əsrin sonunda Abxaziya Pont hökmdarı VI Mitridat Evpatorun əlinə keçmiş, e.ə. 63-cü ildən isə sahilyanı ərazilər romalıların nəzarəti altında olmuşdur. Eramızın I əsrinin sonlarında Abxaziya ərazisində abazq, apsil və saniqlərin tayfa ittifaqları yaranmışdır.
Orta əsrlər
VI əsrin ortalarında Bizans–İran müharibələri nəticəsində Abxaziya Bizansın hakimiyyəti altına keçmiş və burada xristian dini, VII əsrin sonu–VIII əsrin əvvəllərindən isə ərəblərin yürüşləri ilə bağlı İslam dini də yayılmağa başlamışdır. Abxaz xalqı, əsasən, VIII əsrdə təşəkkül tapdı. VIII əsrin 80-ci illərində II Leon Abxaz çarlığını yaratdı. 975-ci ildə Abxaziya birləşmiş Gürcü çarlığının tərkibinə qatıldı. XIII əsrin 2-ci yarısında Abxaziya monqol istilasına məruz qaldı. Gürcüstanın siyasi parçalanması dövründə (VI əsrin sonu–VII əsrin əvvəli) Abxaziya müstəqil knyazlığa çevrildi, lakin Qərbi Gürcüstan kimi, Abxaziya knyazlığı da XVI əsrin 2-ci yarısından etibarən Osmanlı imperiyasından asılı vəziyyətə düşdü; XVII–XVIII əsrlərdə burada islam dini daha da möhkəmləndi.
XIX əsr
1810-cu ildə Abxaziya Rusiyaya birləşdirildi. 1862 ildə abxaz əlifbası yaradıldı. 1864-cü ildə Abxaziyada birbaşa Rusiya idarəçiliyi tətbiq edildi və knyazlıq "Suxumi hərbi dairəsinə" çevrildi. XIX əsrin 70-ci illərində 200 mindən artıq abxaz müstəmləkəçi çar rejimi tərəfindən Osmanlı imperiyasının ərazisinə köçürüldü. Rusiyada Oktyabr çevrilişindən (1917) sonra Abxaziya ərazisi gürcü menşevik hökumətinin silahlı qüvvələrinin nəzarəti altında idi. 1921-ci il martın 28-də Abxaziya SSR yaradıldı. Dekabrın 16 — da Abxaziya SSR Gürcüstan SSR-ə, 1922-ci il dekabrın 13-də ZSFSR-ə, dekabrın 30-da isə ZSFSR tərkibində SSRİ-yə daxil oldu. 1931-ci ilin fevralından Gürcüstan SSR-in tərkibində muxtar respublika olmuşdur.
1990-cı ildən Abxaziya MR, 1992-ci ildən isə Abxaziya Respublikası adlandırıldı. 1989-cu ildə yaranan gürcü-abxaz münaqişəsi müharibə (1992–94) ilə nəticələndi. 1994-cü ildə Abxaziya ərazisinə Rusiyanın sülhməramlı qoşunları yeridildi. Rusiya–Gürcüstan müharibəsindən (2008) sonra Rusiya birtərəfli qaydada Abxaziyanın müstəqilliyini tanımışdır (26.8.2008).
İbn Mәkanis
İbn Məkanis (ərəb. ابن مكانس, ö.1392), Məmlüklər dövründə yaşamış yazıçı və şairlərdən biridir. Tam adı Ebû'l-Fərəc Fəhrettin Əbdurrahman b. 'Əbdi'r-Rəzzaḳ əl-Mişridir. Deyilənə görə, İbn Məkanis kopt mənşəlidir və xristian ailəsindəndir. Onun cəmiyyətdə özünü necə aparmasından bəhs edən və ironik bir dillə yazdığı didaktik urcuzesi ən məşhur şeiri kimi görünür.
Həmçinin bax
Ayyıldız, Esat (2019). Klasik Dönem Sonrası Arap Şiirinde İbn Mekânis’e Ait Sosyoloji Temalı İronik Bir Didaktik Urcûze Denemesi. 4. Uluslararası Sosyoloji ve Ekonomi Kongresi, s.343-355.
Əhmədxan Əhmədov
Həyatı
Əhmədxan Əhmədov 1 fevral 1999-cu ildə Daşkəsən rayonu, Quşçu kəndində anadan olub. əslən Kəlbəcər rayonundan idi.
Hərbi xidmətləri
Əhmədxan Əhmədov 2017-ci ildən 2019-cu ilə qədər Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində həqiqi hərbi xidmətdə olub.
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Əhmədxan Əhmədov Xocavənd və Şuşa döyüşlərində savaşıb. O, Naxçıvan MR-da "N" saylı hərbi hissənin kəşfiyyat bölüyündə xidmət edib. Zeynali Dursunov 2020-ci ildə noyabrın 9-da Şuşa rayon istiqamətində gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olub. Göygöldə dəfn edilib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əhmədxan Əhmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi zamanı döyüş əməliyyatlarının rəhbəri olan, düşmənin canlı qüvvəsinin məhv edilməsində rəşadət göstərən, vəzifə borcunu ləqayətlə və vicdanla yerinə yetirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əhmədxan Əhmədov ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əhmədxan Əhmədov ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əhmədxan Əhmədov ​ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Çarlz Börnşteyn (bəstəkar)
Çarlz Börnşteyn (, 28 fevral 1943, ABŞ) - ABŞ bəstəkarıdır.
Güllü Ağalarzadə
Güllü Ağalarzadə (25 oktyabr 2003) — Azərbaycanı təmsil edən bədii gimnast, 2018-ci ildən bədii gimnastlardan ibarət Azərbaycan yığmasının heyətinin üzvüdür.
Güllü Ağalarzadə Azərbaycanı 2022 və 2023-cü illərdə Avropa Çempionatlarında təmsil edib. Nəticədə 2022-ci ildə üç bürünc medala, 2023-cü ildə isə bir qızıl və bir bürünc sahib olub.
Güllü Ağalarzadə həm də 2021 və 2022-ci illərdə Dünya Çempionatında mübarizə aparıb. 2022-ci ildə Sofiya şəhərində baş tutan turnirdə onun da təmsil olunduğu qrup tarixi nəticəyə imza atıb. Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Kamilla Əliyeva, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətova ibarət qrup 2022-ci il sentyabrın 18-də Bolqarıstanın Sofiya şəhərində baş tutan 39-cu Dünya Çempionatında 3 lent / 2 topla turnirdə 30.750 balla üçüncü pillənin sahibi olmaqla turnirin bürünc medallarına sahib olublar. Bu Azərbaycan idmanı tarixində bədii gimnastların qrup turnirində Dünya Çempionatında əldə olunan birinci və yeganə medaldır.
Karyerası
Güllü Ağalarzadə 2015-ci ildə Bolqarıstanın Plovdiv şəhərində baş tutan beynəlxalq turnirin qalibi oldu.
2017-ci il: Gənclərdən ibarət qrupda debüt
2017-ci ildə Güllü Ağalarzadə gənclərdən ibarət Azərbayan yığmasının əsas qrupunun heyətinə daxil edildi. Qrupun heyəti Darya Sorokina, Fatimə Əsgərova, Güllü Ağalarzadə, Narın Qurbanova, Nərmin Cahangirovadan ibarət oldu. Qrupun birinci turniri 2017-ci ilin aprelində İtaliyanın Pezaro şəhərində baş tutan gənclər arasında FIG World Cup beynəlxalq turniri oldu. Həmin turnirin nəticələrinə əsasən qrup 10 gürzlə proqramın icrasına əsasən turnirin bürünc medallarına sahib oldu.
Daha sonra qrup 2–4 mayda Bolqarıstanın Sofiya şəhərində baş tutan beynəlxalq turnirdə mübarizə apardı. Ümumi turnirin nəticələrinə əsasən qrup 31.800 balla Rusiya və Bolqarıstan gimnastlarından sonra üçüncü pillədə qərarlaşdı və turniri bürünc medalla başa vurdu.
İlin birinci nüfuzlu turniri 18–22 mayda Macarıstanın Budapeşt şəhərində baş tutan Avropa Çempionatı oldu. Həmin turnirdə Azərbaycanı gənclərdən ibarət qrup da təmsil elədi. Çempionatın qaydalarına əsasən hər bir qrup 2 dəfə 10 gürzlə proqramı icra eləməli idi. Komandanın birinci çıxışı referilər tərəfindən 15.150 balla qiymətləndirildi. Bu nəticəyə əsasən qrup yeddinci pillədə qərarlaşdı. Komandanın növbəti çıxışı isə uğursuz oldu və 15.000 balla qiymətləndirildi. Bu nəticəyə əsasən qrup 13-cü pillədə qərarlaşdı. Ümumi nəticədə Azərbaycan gimnastları 30.150 balla Avropa Çempionatını doqquzuncu pillədə başa vurdu.
2021-ci il: Olimpiya Oyunlarında mübarizə
Olimpiadadan sonra bədii gimnastlardan ibarət Azərbaycan yığmasının baş məşqçisi Mariana Vasileva Azərbaycan qrupunun heyətində əvəzləmə elədi. Nərminə Səmədova qrupun heyətindən çıxırıldı və onun əvəzinə qrupa Güllü Ağalarzadə daxil edildi. 18 yaşlı Güllü Ağalarzadə gənclər arasında beynəlxalq turnirlərdə bir sıra uğurlara imza atmışdı.
Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətova ibarət qrupun birinci turniri Yaponiyanın Kitayuşu şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Çempionatın təsnifat mərhələsində qrup əvvəlcə beş topla turnirdə mübarizə apardı. Çıxışı referilər tərəfindən 39.600 balla qiymətləndirilən Azərbaycan təmsilçiləri nəticələrə əsasən 18 qrup sırasında altıncı pillədə qərarlaşdı və final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Daha sonra qrup 3 halqa / 2 gürz turnirində çıxış elədi. Kompozisiyası referilər tərəfindən 38.000 balla qiymətləndirilən Azərbaycan təmsilçiləri 8-ci pillənin sahibi oldu. Ümumi nəticədə isə qrup 77.600 balla Dünya Çempionatını altıncı pillədə başa vurdu. Turnirin növbəti günü ayrı-ayrı alətlərdə final mərhələsi baş tutdu. Komanda əvvəlcə beş topla turnirin final mərhələsində çıxış elədi. Kompozisiyası referilər tərəfindən 38.050 balla qiymətləndirilən Azərbaycan təmsilçiləri nəticələrə əsasən turniri altıncı pillədə başa vurdu. 3 halqa / 2 gürz turnirində də qrup medala sahib ola bilmədi. Komandanın çıxışı referilər tərəfindən 38.750 balla qiymətləndirilən qrup nəticələrə əsasən turnri altıncı pillədə başa vurdu.
2022-ci il: Dünya Çempionatında tarixi uğur
2022-ci ilin birinci nüfuzlu turniri 22–24 apreldə Azərbaycanda baş tutan FIG World Cup turniri oldu. Bu turnirdə Azərbaycanı Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Kamilla Əliyeva, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətova ibarət qrup təmsil elədi. Komanda əvvəlcə təsnifat mərhələsində beş halqa ilə turnirdə mübarizə apardı. Kompozisiyası referilər tərəfindən 33.050 balla qiymətləndirilən Azərbaycan təmsilçiləri nəticələrə əsasən 14 qrup sırasında sadəcə İtaliya gimnastlarından geri qaldı. Daha sonra Azərbaycan gimnastları 3 lent və 2 topla proqramı icra elədi. Bu çıxışı referilər tərəfindən 30.600 balla qiymətləndirilən Azərbaycan qrupu bu səfər də 14 qrup sırasında sadəcə İtaliya gimnastlarından geri qaldı. Ümumi nəticədə Azərbaycan gimnastları 63.650 balla turnirin gümüş medalına sahib oldu. Turnirin növbəti günü ayrı-ayrı alətlərdə final mərhələləri baş tutdu. Azərbaycan gimnastları əvvəlcə beş halqa ilə turnirdə mübarizə apardı. Komandanın bu çıxışı referilər tərəfindən 32.850 balla qiymətləndirildi. Azərbaycan təmsilçilərinin əsas rəqibi hesab olunan İtaliya nümayəndəsi isə 0.400 bal az — 32.450 bal topladı. Bununla da Azərbaycan qrupu turnirin qızıl medalına sahib oldu. 3 lent və 2 topla proqramda isə Azərbaycan gimnastları uğursuz çıxış elədi. Kompozisiyası referilər tərəfindən 24.750 balla qiymətləndirilən qrup nəticələrə əsasən turniri beşinci pillədə başa vurdu. Bununla da Azərbaycan qrupu turniri bir qızıl və bir gümüş medalla başa vurdu.
Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Kamilla Əliyeva, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrupun növbəti turniri 20–22 mayda İspaniyanın Pamplona şəhərində baş tutan FIG World Challenge Cup turniri oldu. Komanda əvvəlcə təsnifat mərhələsində beş halqa ilə turnirdə mübarizə apardı. Qrupun çıxışı referilər tərəfindən 29.600 balla qiymətləndirildi. Bu nəticələrə əsasən Azərbaycan təmsilçiləri 10 qrup sırasında beşinci pillədə qərarlaşdı və turnirin final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Daha sonra qrup 3 lent və 2 topla proqramını icra elədi. Bu səfər qrupun çıxışı referilər tərəfindən 29.650 balla qiymətləndirildi. Bu nəticələrə əsasən Azərbaycan gimnastları 10 qrup sırasında üçüncü pillədə qərarlaşdı və final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Beş halqa ilə proqramda qrupun aşağı bal alması ümumi nəticəyə təsir elədi. Nəticədə Azərbaycan gimnastları ümumi nəticədə 59.250 balla dördüncü pillənin sahibi oldu. Turnirin növbəti günü ayrı-ayrı alətlərdə final mərhələləri baş tutdu. Azərbaycan gimnastları əvvəlcə beş halqa ilə turnirdə mübarizə apardı. Komandanın bu çıxışı referilər tərəfindən 31.000 balla qiymətləndirildi. Bu nəticələrə əsasəb Azərbaycan qrupu turnirin bürünc medalına sahib oldu. 3 lent və 2 topla proqramda isə Azərbaycan gimnastlarının çıxışı referilər tərəfindən 27.550 balla qiymətləndirildi. Bu nəticələrə əsasən qrup növbəti dəfə turnirin bürünc medalına sahib oldu.
2022-ci ilin birinci nüfuzlu turniri 15–20 iyunda İsrailin Təl-Əviv şəhərində baş tutan Avropa Çempionatı oldu. Bu turnirdə Azərbaycanı Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Kamilla Əliyeva, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrup təmsil elədi. Turnirin təsnifat mərhələsində qrup əvvəlcə beş halqa ilə turnirdə mübarizə apardı. Kompozisiyası referilər tərəfindən 33.600 cabbal qiymətləndirilən Azərbaycan gimnastları nəticələrə əsasən üçüncü pillədə qərarlaşdı və final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Daha sonra qrup 3 lent / 2 top turnirində çıxış elədi. Bu səfər qrupun çıxışı referilər tərəfindən 31.800 balla qimətləndirildi. Nəticədə üçüncü pillənin sahibi olan Azərbaycan təmsilçiləri turnirin final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Ümumi nəticədə isə Azərbaycan gimnastları 65.400 balla Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. Turnirin növbəti günü ayrı-ayrı alətlər üzrə final mərhələsi baş tutdu. Komanda əvvəlcə beş halqa ilə turnirin final mərhələsində mübarizə apardı. Çıxışı referilər tərəfindən 34.750 balla qiymətləndirilən qrup Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. Komanda daha sonra 3 lent / 2 top proqramını icra elədi. Bu səfərdə Azərbaycan gimnastları uğurlu oldu. Kompozisiyası 31.900 balla qiymətləndirilən Azərbaycan təmsilçiləri növbəti dəfə Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. Bununla da Azərbaycan qrupu Avropa Çempionatını üç bürünc medalla başa vurdu.
thumb|314x314px|alt=|2022-ci ilin avqustunda [[Konya şəhərində baş tutan V İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qalibi olan Azərbaycan qrupu: Kamilla Əliyeva, Yelizaveta Luzan, Ləman Əlimuradova, Zeynəb Hümmətova, Güllü Ağalarzadə və Darya Sorokina|left]] Avropa Çempionatında uğurlu çıxışdan sonra Azərbaycan gimnastlarının növbəti turniri 8–18 avqustda Konya şəhərində baş tutan V İslam Həmrəyliyi Oyunları oldu. Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Kamilla Əliyeva, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrup bu turnirdə də Azərbaycanı təmsil elədi. Avqustun 12-də qrup əvvəlcə beş halqa ilə turnirdə çıxış elədi. Komanda bu turnirdə 29.950 bal topladı və sadəcə Özbəjistanı təmsil edən qrupdan geri qaldı. Komanda daha sonra 3 lent / 2 top turnirində mübarizə apardı. Bu turnirdə qrupun çıxışı referilər tərəfindən 32.750 balla qiymətləndirildi və qrup turniri birinci pillədə başa vurdu. Ümumi nəticədə Azərbaycan gimnastları 62.700 balla V İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qalibi oldu. Avqustun 14-də isə ayrı-ayrı turnirlərdə final mərhələsi baş tutdu. Əvvəlcə beş halqa ilə turnirdə mübarizə aparan qrup bu səfər də uğursuz oldu. Komandanın çıxışı 34.700 balla qiymətləndirildi. Bu nəticələrə əsasən Azərbaycan gimnastları sadəcə Özbəjistanı təmsil edən qrupdan 0.50 bal geri qaldı və islamiadanın gümüş medalına sahib oldu. Növbəti final mərhələsi isə 3 lent / 2 top turnirində oldu. Bu turnirdə Azərbaycan təmsilçilərinin çıxışı 30.300 balla qiymətləndirildi. Nəticədə Azərbaycan qrupu turnirin qalibi oldu. Bu nəticələrə əsasən Azərbaycan gimnastları V İslam Həmrəyliyi Oyunlarını 2 qızıl və 1 gümüş medalla başa vurdu.
2022-ci ilin əsas turniri 14–18 sentyabrda Bolqarıstanın Sofiya şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Bu turnirdə Azərbaycanı Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Kamilla Əliyeva (ehtiyat gimnast), Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrup təmsil elədi. Komanda əvvəlcə təsnifat mərhələsində mübarizə apardı. Beş halqa ilə turnirdə Azərbaycan təmsilçiləri uğursuz çıxış elədi. Nəticədə qrupun çıxışı referilər tərəfindən 30.000 balla qiyətləndirildi. Bu nəticələrə əsasən gimnastlar 30 qrup sırasında 14-cü pillənin sahibi oldu. Bundan sonra qrupun ümumi nəticədə medal qazanması şansları azaldı və qrupun əsas məqsədə 3 lent / 2 gürz turnirində uğura nail olmaq idi. Bu turnirdə Azərbaycan gimnastların çıxışı referilər tərəfindən 29.250 balla qiymətləndirildi. Nəticədə qrup dördüncü pillənin sahibi oldu və final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Ümumi nəticədə isə qrup 59.250 balla doqquzuncu pillədə qərarlaşdı.
Turniri son günü ayrı-ayrı alətlər üzrə final mərhələsi baş tutdu. Azərbaycan gimnastları cəmi bir turnirdə — 3 lent / 2 gürz turnirində mübarizə aparırdı. 18 sentyabr Azərbaycan idman tarixi üçün əlamətdar bir gün oldu. 3 lent / 2 gürz turnirinin final mərhələsində 8 qrup mübarizə aparırdı. Kompozisiyasını birinci nömrə altında Azərbaycan gimnastları təqdim elədi. Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrupun çıxışı referilər tərəfindən 30.750 balla qiymətləndirildi və birinci pillədə qərarlaşdı. Bundan sonra Azərbaycan gimnastları çıxış edən 7 qrupun nəticələrini gözləməli idi. Üç nömrə altında çıxış edən İtaliya qrupu Azərbaycan gimnastlarından 0.700 bal çox alaraq qrupu geridə qoydu. Daha sonra turnirin favoriti, artıq 2 gümüş medala sahib olan İsrail gimnastları mübarizə apardı. İsrail gimnastlarının çıxışı uğursuz oldu və nəticədə İsrail gimnastları Azərbaycan qrupundan geridə qaldı. Altı nömrə altında çıxış edən Bolqarıstan təmsilçiləri Azərbaycan qrupundan 2.250 bal çox alaraq qrupu geridə qoydu və nəticədə Azərbaycan gimnastları üçüncü pillədə qərarlaşdı. Medalın taleyi sonun çıxış edən İspaniya qrupundan asılı idi. İspaniya gimnastları buna qədər turnirdə 2 bürünc medala sahib olmuşdu, amma bu səfər İspaniya qrupu uğursuz çıxış elədi və 28.450 balla beşinci pillədə qərarlaşdı. Bu minvalla da Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrup Dünya Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. Bu gimnastlar birinci dəfə qrup turnirində Dünya Çempionatının medalına sahib olmaqla Azərbaycan idman tarixinə düşdülər.
Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Kamilla Əliyeva, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrup 2022-ci ili 3 qızıl, 2 gümüş və 6 bürünc medalla başa vurdu. 2022-ci ilin nəticələrinə əsasən qrup AGF tərəfinən ilin gimnastı ödülünə layiq görüldü.
2023-cü il: Tarixi Avropa çempionluğu
thumb|390x390px|alt=|2023-cü ilin aprelində baş tutan FIG World Cup turnirində mübarizə aparan Azərbaycan qrupu: [[Ləman Əlimuradova, Güllü Ağalarzadə, Zeynəb Hümmətova, Darya Sorokina və Kamilla Əliyeva]] Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Kamilla Əliyeva, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrupun 2023-cü ildə birinci turniri 8–10 apreldə Fransanın Tyer şəhərində baş tutan FIG Fransa Qran-Prisi turniri oldu. Komanda əvvəlcə beş halqa ilə turnirin təsnifat mərhələsində mübarizə apardı. Kompozisiyası referilər tərəfindən 30.300 balla qiymətləndirilən qrup təsnifat mərhələsini beşinci pillədə başa vurdu və final mərhələsinə vəsiqə qazandı. 3 lent / 2 top turnirində isə qrupun çıxışı 27.500 balla qiymətləndirildi. Bu nəticələrə əsasən qrup dördüncü pillənin sahibi oldu və final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Ümumi nəticədə isə Azərbaycan gimnastları 57.800 turniri dördüncü pillədə başa vurdu.
Turnirin növbəti günü ayrı-ayrı alətlərdə final mərhələsi baş tutdu. Komanda əvvəlcə beş halqa ilə turnirin final mərhələsində çıxış elədi və 32.250 balla turnirin bürünc medalına sahib oldu. Daha sonra qrup 3 lent / 2 top turnirində mübarizə apardı. Kompozisiyası referilər tərəfindən 30.550 balla qiymətləndirilən qrup turnirin gümüş medalına sahib oldu. Bununla da Azərbaycan gimnastları turniri bir gümüş və bir bürünc medalla başa vurdu.
Qrupun növbəti turniri 20–24 apreldə Azərbaycanda baş tutan FIG World Cup turniri oldu. Komanda əvvəlcə beş halqa ilə turnirdə mübarizə apardı. Kompozisiyası referilər tərəfindən 33.500 balla qiymətləndirilən Azərbaycan gimnastları 14 qrup sırasında üçüncü pillənin sahibi oldu və final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Daha sonra qrup 3 lent / 2 top turnirində çıxış elədi. Bu turnirində qrupun çıxışı 32.250 balla qiymətləndirildi və bu nəticələrə əsasən qrup sadəcə Çin təmsilçilərindən 1.150 bal geri qaldı. Ümumi nəticədə isə qrup 65.750 balla sadəcə İsrail və Çin gimnastlarından geri qaldı və turnirin bürünc medalına sahib oldu.
Turnirin növbəti günü ayrı-ayrı alətlərdə final mərhələsi baş tutdu. Komanda əvvəlcə beş halqa ilə turnirin final mərhələsində çıxış elədi və 32.950 balla turniri dördüncü pillədə başa vurdu. Daha sonra qrup 3 lent / 2 top turnirində mübarizə apardı. Kompozisiyası referilər tərəfindən 32.300 balla qiymətləndirilən qrup turnirin bürünc medalına sahib oldu. Bununla da Azərbaycan gimnastları turniri 2 bürünc medalla başa vurdu.
Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Kamilla Əliyeva, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrupun növbəti sınağı 30 aprel-2 mayda Portuqaliyanın Portimao şəhərində baş tutan FIG World Challenge Cup turnirində mübarizə apardı. Komanda ümumi nəticədə 61.000 balla turnirin bürünc medalına sahib oldu. Ayrı-ayrı alətlər üzrə final mərhələsində isə qrup medala sahib ola bilmədi. Komanda beş halqa ilə turnirdə 32.150 balla, 3 lent / 2 topla turnirdə isə 29.350 balla dördüncü pillənin sahibi oldu.
2023-cü ilin birinci nüfuzlu turniri Avropa Çempionatı oldu. 16–22 mayda Azərbaycanda baş tutan Avropa Çempionatında Azərbaycanı Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Kamilla Əliyeva, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrup təmsil elədi. Mayın 21-də qrup əvvəlcə 3 lent / 2 top turnirində mübarizə apardı. Kompozisiyasını səhvsiz təqdim edən qrupun çıxışı referilər tərəfindən 32.500 balla qiymətləndirildi. Bu nəticəyə əsasən Azərbaycan təmsilçiləri 18 qrup sırasında birinci pillənin sahibi oldu. Daha sonra qrup beş halqa ilə turnirdə çıxışını təqdim elədi. Proqramın icrası Azərbaycanın milli musiqisisinin sədaları altında icra edildi. Bu proqram qrupun nəticəsi aşağı oldu — 32.900 bal. Bu nəticələrə sasən Azərbaycan gimnastları təsnifat mərhələsini 8-ci pillədə başa vurdu və final mərhələsinə vəsiqə qazandı, amma bu uğursuz çıxış ümumi nəticəyə təsir elədi. Nəticədə Azərbaycan qrupu 65.400 balla Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib oldu.
Turnirin növbəti günü isə 5 halqa və 3 lent / 2 topla turnirin final mərhələsi baş tutdu. Komanda əvvəlcə beş halqa ilə proqramı icra eləsə də, qrupun çıxışı uğursuz oldu. Nəticədə qrup 32.800 balla turniri sonuncu, 8-ci pillədə başa vurdu. Daha sonra qrup 3 lent / 2 topla turnirdə çıxış elədi. Komanda ötən gün təsnifat mərhələsində birinci pillənin sahibi olmuşdu və bu səfər də medala iddialı. Komandanın çıxışı referilər tərəfindən 32.250 balla qiymətləndirildi. Bu nəticəyə əsasən Azərbaycan qrupu birinci pillədə qərarlaşdı. Azərbaycan təmsilçilərindən sonra daha üç qrup — Fransa, Yunanıstan və İspaniya mübarizə apardı. Medala əsas iddialı olan qrup İspaniya idi. Sonuncu sırada çıxış edən İspaniya qrupu nəticədə üçüncü pillənin sahibi oldu. Bununla da Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Kamilla Əliyeva, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrup 39-cu Avropa Çempionatının qızıl medalına sahib oldu. Bu Azərbaycan idmanı tarixində ciddi uğur idi. Azərbaycan müstəqil olduğu 32 il ərzində bədii gimnastların Avropa Çempionatında heç bir zaman qrup turnirində qızıl medala sahib olmamışdı. Ümumiyyətlə isə bu günə qədər cəmi bir gimnast — Aliyə Qarayeva 2007-ci ildə fərdi turnirdə qalib olmuşdu. Həmçinin qrupun heyətində bir legioner belə yer almamışdı. Bu da azərbaycanlıların Avropa Çempionatında birinci qızıl medalı olaraq tarixə düşdü. Çempionluğdan sonra Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva Avropa çempionu olan Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Kamilla Əliyeva, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətovaya, həmçinin fərdi turnirdə bürünc medala sahib olan Zöhrə Ağamirovaya qazanılan uğura görə minnətdarlığını bildirdi.
Nəticələri
thumb|316x316px|alt=|[[Azərbaycan Gimnastika Federasiyası|AGF Prezidenti Mehriban Əliyeva Yelizaveta Luzan, Güllü Ağalarzadə, Darya Sorokina, Zeynəb Hümmətova və Ləman Əlimuradovadan ibarət qrupla görüşən zaman (2021-ci il)]] • 3
İmza atdığı uğurlar
Darya Sorokina, Güllü Ağalarzadə, Ləman Əlimuradova, Yelizaveta Luzan və Zeynəb Hümmətovadan ibarət qrup Azərbaycan idmanı tarixində bir sıra uğurlara imza atıb.
Elizabet Vudvil
Elizabet Woodville (d. 28 aprel 1437 – ö. 8 iyun 1492) — İngiltərə kralı IV Eduardın xanımı, İngiltərə kraliçası.
Dünyaya gəldiyi əsnada Elizabetin ailəsi İngiltərə sosial iyerarxiyasında orta təbəqədə idi. Anası Lüksemburqlu Jakettanın ilk evliliyi İngiltərə kralı IV Henrinin oğlu Bedford hersoqu Conla baş tutmuşdu. Ancaq 2 il davam edən bu evlilikdən övladı olmamış, daha sonra Elizabetin və digər 13 uşağının atası olan Riçard Vudvillə evlənmişdi. Elizabetin də ilk evliliyi Lankaster ailəsinin dəstəkçilərindən olan Con Qrey ilə baş tutdu. Ancaq 9 il davam edən bu evlilik Con Qreyin İkinci Alban döyüşündə həlak olması ilə sonlandı və Elizabet Vudvil 2 oğlu ilə birlikdə dul qaldı.
1483-cü ildə əri IV Eduardın ölümünün ardından, Elizabet öz siyasi gücünü qorumağa davam etdi. Hətta oğlu V Eduardın bir neçə ay davam edən səltənəti və əmisi III Riçard tərəfindən devrilməsinin ardından belə saraydakı yerini qorumağı bacardı. Taxtdan devrilən Eduard və kiçik qardaşı Riçard isə əvvəlcə London qalasına həbs edildilər və qısa müddət sonra müəmmalı şəkildə yoxa çıxdılar. Bir çox mənbədə onların əmisi tərəfindən gizlicə öldürülərək qalanın zirzəmisinə dəfn olunduğu iddia edilir. Bu səbəblə III Riçarda düşmən olan Elizabet 1485-ci ildə VII Henrinin taxta çıxarılmasında mühüm rol oynadı. İttifaqın şərti kimi yeni kral onun qızlarından Yorklu Elizabetlə evləndi və nəticədə Al qızılgül-ağ qızılgül müharibələri başa çataraq Tüdor sülaləsi iqtidarı ələ aldı. Beləcə saraydakı nüfuzunu davam etdirən Elizabet Vudvil sarayda yalnız kralın anası Marqarita Byuforta əyilməyə məcbur oldu. Bundan sonrakı həyatı və saraydan nə vaxt ayrılması barədə isə heç bir məlumat yoxdur.
İlk illəri
Elizabet Vudvil təxminən 1437-ci ildə (ehtimal ki oktyabrda ) Northempton şəhərinə bağlı Qrafton qəsəbəsində dünyaya gəlmişdir. O, sosial olaraq fərqli təbəqələrə mənsub olan Riçard Vudvil və Lüksemburqlu Jakettanın, kral-sarayını alt-üst edən nikahlarının ilk övladı idi. Vudvil ailəsi qədim və nüfuzlu bir ailə olsa da, sarayda güc sahibi deyildilər. Bu ailənin mənsubları daha çox torpaq sahibkarları kimi tanınırdı. Elizabetin anası isə əksinə, VI Henrinin əmisi olan Bedford hersoqu Conun dul xanımı idi.
1452-ci ildə Elizabet Vudvil Qrobi baronunun varisi olan Con Qreylə evləndirildi. Bu nikahdan onun 2 oğlu — Tomas Qrey və Riçard Qrey dünyaya gəldi. Ancaq ölkədə davam edən Al qızılgül-Ağ qızılgül mübarizəsində Lankasterləri dəstəklədi və nəticədə 1461-ci ildə baş tutan İkinci Alban döyüşündə həlak oldu. Təsadüfdür ki, məhz bu müharibə Elizabetin ikinci əri olan IV Eduarda taxt yolunu açmışdır.
Kraliça oluşu
left|thumb|Elizabet Vudvil və [[IV Eduardın toy mərasimini təsvir edən miniatür, XV əsr]] IV Eduardın bir çox məşuqəsi vardı və heç də sədaqətli ər olaraq tanınmırdı. Bu məşuqələrindən ən məşhuru isə Ceyn Şour idi. Eduardın dul Elizabetlə olan nikahı isə ailənin Northemptondakı mülklərindən birində 1 may 1464 -cü ildə gizlicə bağlandı. Belə ki, nikah mərasimində sadəcə gəlinin anası və 2 xadimə şahid olaraq iştirak etdi. Rəsmi nikah isə Eduard VI Henrini devirərək taxta çıxdıqdan 3 il sonra baş tutdu. Tacqoyma mərasimi isə Məsihin göyə yüksəlişi günündən sonrakı ilk bazar günü — 26 may 1465-ci ildə keçirildi və o, bütün İngiltərənin kraliçası elan olundu.
IV Eduardın səltənətinin ilk illərində hakimiyyət Vorvik lordu olan dayısı oğlu Riçard Nevilin rəhbərlik etdiyi saray əyanlarının əlində idi. Belə ki, Eduard gizli nikah bağladığı ərəfədə Vorvik lordu da əzəli düşməni olan sabiq kralın xanımı Anjulu Marqaritə qarşı Fransa ilə diplomatik əlaqələr qurmağa çalışırdı. Plan isə yeni kralın hansısa Fransız şahzadəsi evlənməsi idi. Kralın Lankaster tərəfdarı sadə bir ailədən gələn Elizabet Vudvillə olan nikahı xalqa elan ediləndə isə Vorvik lordu pərt oldu və kralla olan münasibətləri heç vaxt düzəlmədi. Üstəlik bu cütlüyün nikahına Ali məclis də etiraz etmişdi.
Yeni kraliçanın saraya gəlişi ilə bütün ailəsi sarayda güc qazanmağa başladı. Elizabetin saraya gələn 3 bacısı da qısa zamanda Kent, Esseks və Pembrukşir lordlarının oğulları ilə evləndirildi. Digər bacısı Ketrin Vudvil isə kraliçanın himayəsindəki 11 yaşlı Bukingem hersoqu Henri Staffordla evləndirildi. Buna baxmayaraq IV Eduardın ölümündən sonra Henri Stafford Vudvillərə qarşı III Riçardı dəstəklədi. Elizabetin 20 yaşlı qardaşı Con Vudvil isə Norfolk hersoqinası Ketrinlə evləndirildi. Hersoqina təqribən 60 yaşlarında idi və bundan öncə 3 dəfə dul qalmışdı. Bu səbəblə evlilik sarayda böyük əks-səda doğurdu.Kraliçanın ilk evliliyindən olan böyük oğlu Tomas Qrey isə Harrinqton şahzadəsi Sesilya Bonvillə evləndi.
Elizabet Vudvilin qohumlar, xüsusilə də qardaşı Antoni Vudvil Vorvik lorduna qarşı siyasi mübarizəyə başladığı vaxt, Vorvik lordu da eyni zamanda kürəkəni də olan kralın kiçik qardaşı Corcla birləşdi. Əvvəlcə kraliçanın anasını cadugərliklə ittiham edərək ölüm hökmü ilə həbs etsə də, 1 il sonra Lüksembrqlu Jaketta bəraət qazandı. Ardından IV Eduarda qarşı 2 dəfə üsyan çıxaran Vorvik lordu və Corc Plantagenet Fransaya qaçdılar. Onlar Londonda həbs tutulan sabiq kral VI Henrinin xanımı Anjulu Marqaritlə birləşdilər və Lankaster ordusunu da alaraq İngiltərəyə hücum etdilər. Nəticədə 1470-ci ildə VI Henri həbsdən azad edildi və yenidən taxta çıxarıldı. Ancaq 1 il sonra IV Eduard sürgündən geri döndü və Barnet döyüşündə Vorvik lordunu, Qlosterşir döyüşündə isə Lankaster ordularını darmadağın etdi. Yenidən həbs olunan VI Henri çox keçmədən burada qətlə yetirildi.
Kralın iqtidardan uzaq qaldığı bir il ərzində Elizabet Vudvil Vestminster abbatlığına sığındı və ilk oğlu Eduardı (sonradan V Eduard) məhz burada dünyaya gətirdi. IV Eduardla olan nikahından 3 oğlan və 7 qız olmaqla, ümumilikdə 10 övladı dünyaya gəldi.
Dul kraliça
IV Eduardın pnevmoniya səbəbilə ani ölümünün ardından (aprel 1483) Elizabet Vudvil dul kraliça elan edildi. 13 yaşlı oğlu Eduard isə əmisi Qloster hersoqu Riçardın naibliyi ilə kral elan edildi. Artıq illərdir sarayda möhkəmlənən Vudvil ailəsinin iqtidarı ələ almaq cəhdləri isə uğursuz nəticələndi. Belə ki, Riçard dərhal gənc kralı nəzarət altına aldı və dayısı Antoni Vudvillə ögey qardaşı Riçard Qreyi həbs etdi. Gənc kral isə tacqoyma mərasiminə qədər saxlanılması üçün London qalasına aparıldı. Elizabet Vudvil kiçik oğlu və qızları ilə birlikdə yenidən sığınacaq axtarmağa başladı. Mərhum kralın Londondakı ən güclü dəstəkçilərindən olan Vilyam Hastinqs Riçardın apardığı sərt siyasəti dəstəkləsə də, çox keçmədən dul kraliça ilə ittifaq qurma və kral naibinə sui-qəsd ittihamları ilə ələ keçirilərək edam olundu. Ancaq bu iddia heç vaxt sübut oluna bilmədi.
25 iyun 1483-cü ildə kral naibi Riçard dul kraliçanın həb tutulan oğlunu və qardaşını Pontefrakt qalasında edam etdirdi. Parlament qərarı ilə, IV Eduardın daha öncə Elyanor Butler adlı bir zadəganla gizli nikahının olduğu və bu səbəblə Elizabet Vudvillə olan nikahının keçərsiz sayıldığı və cütlüyün dünyaya gələn 10 uşağının da qeyri-məşru olduğu elan edildi. Dövrün burqundiyalı tarixçisi Filip de Komnesin yazdığına görə, Somerset rahiblərindən Robert Stillinqton mərhum kralla leydi Elyanorun nişan mərasimini keçirmişdi. Bundan başqa bu qərarda dəlil göstərilməsə də, Elizabet Vudvil haqqında cadugərlik ittihamları da irəli sürüldü. Nəticədə Qloster hersoqu və kral naibi olan Riçard taxta namizəd göstərildi və III Riçard adı ilə taxta çıxdı. Cəmi bir neçə ay taxtda qalan V Eduard isə kiçik qardaşı ilə birlikdə London qalasına həbs olundu. Məhz bu tarixdən sonra bu 2 uşaq müəmmalı şəkildə yoxa çıxdı.
III Riçard dönəmi
Artıq ilk ərinin soyadı ilə anılan Elizabet Qrey özünə yeni müttəfiqlər axtarmağa başladı. Bu müttəfiqləri isə III Riçardın yaxın adamlarından olan Bukingem hersoqu Henri Stafford və Marqarit Stanley oldu. Belə ki Marqaritin atası İngiltərə krallarından III Eduardın nəticəsi idi və həyatdakı yeganə oğlu olan Henri Tüdor Lankaster qanı daşıyan yeganə oğlan uşağı idi. Bu səbəblə onun taxtdakı iddiasını gücləndirmək üçün, Elizabet qardaşları öldüyü üçün ailənin mirasını daşıyan böyük qızı Yorklu Elizabetlə yeni kral namizədini evləndirməyə qərar verdi. Beləcə, York və Lankaster ailəsi birləşəcək və illərdir davam edən taxt mübarizəsi başa çatacaqdı. Bukingem hersoqunun Henri Tüdor naminə çıxardığı üsyanın yatırılmasınıın ardından 1483-cü ilin dekabrında cütlüyün Ren şəhərindəki kafedralda qiyabi nişan mərasimi keçirildi.