cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qrant Avakyan
Təltif və mükafatlar
Qrant Avakyan 15 may 1946-cı il tarixində Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. O həmçinin, "Qırmızı Bayraq", 3 "Qırmızı Ulduz", 2-ci dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordenləri və medallarla təltif olunmuşdur.
Phytoptus avellanae
(Canestrini, 1890) — fındıq və yemişan bitən yerlərdə rast gəlinən gənə növü.
Əsas yarpaq tumurcuqlarına ziyan vurur. Zədələnmiş tumurcuqlar diametri 10–14 mm olana qədər böyüyür, yəni yarpaq tumurcuqları anormal inkişaf edir. Bu növ gənələr girdə formalı olub, zədələnmiş tumurcuqların pulcuqlarının alt səthində qabarıqlı çıxıntılar əmələ gətirirlər. Bütün həyatı boyu tumurcuqların içərisində yaşayaraq orada postembrional (rüşeymdən sonrakı inkişaf) fazasında qışlayır. Yazda sakitlik dövründə olan gənələr zədələnmiş tumurcuqlardan çıxırlar. Qış dişilərindən (deytogin) başqa hamısı qidalanma və çoxalma proseslərini davam etdirirlər. Qış dışıləri isə bu zaman zədələnmiş tumurcuqları tərk edərək cavan tumurcuqlara keçirlər. Yay dişiləri (protoginlər) köhnə tumurcuqlarda fırlar quruyanacan qidalanır və çoxalırlar. Bu gənənin fır əmələ gətirməsi apreldən başlayıb may ayının axırlarına qədər davam edir. Tumurcuqlar yazın əvvəlində oyandığı üçün onların daxilində olan fərdlərin əksəriyyəti fir əmələ gətirib çatdıra bilmirlər və nətiçədə məhv olurlar.
Dippak
2005-ci ildən etibarən, kommunanın şimal-şərqində yerləşən Dippach şəhərinin 790 əhalisi var. Kommunanın digər kəndləri arasında Bettange-sur-Mess, Schouweiler və Sprinkange də var.
Al Jazeera America
Al Jazeera Amerika — Əl-Cəzirə məxsus olan Beynəlxalq televiziya şirkəti Amerika kabel kanalı. Kanal 20 avqust 2013-cü ildə ABŞ-da yayımına başlamışdır, lakin 2016-cı ilə qədər onun reytinqləri kəskin şəkildə düşmüş və 2016-cı il aprelin 12-də «Al Jazeera America» işini ləğv etmişdir.
Kanalın qərargahı Nyu-York şəhərinin Manhetten Mərkəzinin birinci mərtəbəsində yerləşirdi. «Al Jazeera America» Amerikanın  şəhərlərində 12 regional ofisə sahib idi: Vaşinqton (2 şöbə), Çikaqo, Detroyt, Neşvill, Los-Anceles, Sietl, Yeni Orlean, Dallas, Denver, Mayami və San-Fransisko.
Almalı (Paşalı)
Almalı — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indi Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 15 km cənub-şərqdə yerləşir.
Almalı adlı toponimlərə indiki Ermənistanın Qafan, Keşişkənd (Yeğeqnadzor), Kəvər (Kamo), Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonları ilə yanaşı, Azərbaycanda, Türkiyədə geniş bir formada rast gəlmək olur.
Bu qənaətə gəlirik ki, Almalı toponimlərinin meyvə adı ilə bağlılığı yoxdur. Almalı türk etnonimidir. Nəcdət Sevinc hələb türkmənlərinin tayfa birliyinə daxil olan tayfalardan birinin almalı adlandığını göstərir.
Fikrimizcə, kəndin adı həmin etnonim əsasında yaranmışdır. Etnotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 12.XI.1946-cı il fərmanıilə dəyişdirilib Xndzorud (Almalı) qoyulmuşdur.
Əhalisi
Kənddə ermənilərlə yanaşı 1831-ci ildə 6 nəfər, 1897-ci ildə 14 nəfər, 1926-cı ildə 5 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. İndi ermənilər yaşayır.
Altsi
Altsi (Alzi, Alzi) — Fransa nın Korsika regionunda yerləşən kommuna. Kommuna departamenti — Yuxarı Korsika. Qolo-Morozalya kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Korte.
Kommunanın INSEE kodu — 2B013.
Əhalisi
2008-ci ildə kommunanın əhalisi 17 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli yaşda olan 14 nəfərdən (15-64 yaş) 11 nəfər iqtisadi fəal, 3 nəfər qeyri-fəal (fəaliyyət göstəricisi 78,6%, 1999-cu ildə 58,3%) olmuşdur. Fəaliyyətdə olan 11 nəfərdən 8 nəfəri (4 kişi və 4 qadın) işləyir, 3 nəfər işsiz (2 kişi və 1 qadın) olub. .
Razdan standionu
"Razdan" (Հրազդան մարզադաշտ) — Ermənistanın paytaxtı İrəvandakı universal stadion. Ermənistandakı ən böyük və yeganə iki mərtəbəli stadion.
Tarixi
"Razdan" 1970-1971-ci illərdə adını aldığı Razdan çayı yaxınlığındakı ərazidə. Qalust Qülbekyan Vəqfinin dəstəyi ilə 11 aya inşa edilmişdir. Stadionun açılışı 19 may 1971-ci ildə baş verir. Sovet dövründə SSRİ-nin ən geniş və iki mərtəbəli stadionlardan biri idi. Məhz bu stadionda Ararat klubunun futbol azarkeşləri klubun 1973-cü ildə SSRİ çempionatının qızıl medal alması və 1973, 1975-ci ildə SSRİ kubokundakı qələbələrini gördülər. SSRİ millisi 1978-ci ilə stadionda cəmi iki oyun keçirdi: aprel ayında Finlandiya yığmasına qarşı yoldaşlıq oyununda (10:2, SSRİ-nin lehinə) və altı aydan sonra Avropa çempionatının seçmə oyununda Yunanıstan yığmasına qarşı (Sovet millisinin 2:0 qalibiyyəti) oyunda. Finlandiya ilə oyuna 12.000 tamaşaçı qatıldı, Yunanıstanla matça isə 40.000 azarkeş gəlir.
1984-cü ildə Alla Puqaçova stadionda solo konsert verir. Konsertin çəkilişləri "Gəldim və deyirəm" filminə daxil edilir. SSRİ-nin dağılmasından sonra Ermənistan milli komandası, eləcə də futbol klubları stadionda oyunlarını keçirir. 1990-cı illərdə stadionda Ermənistan Futbol Kubokunun final oyunları keçirilir. Stadion 2002-ci ildə yenidən bərpa edilir. 2006-2008-ci illərdə bərpa davam etdirilir. Əvvəlcə 75 000 tamaşaçı, qismən yenidən qurulduqdan sonra 69.000 nəfər, yenidən qurulandan və fərdi oturacaqların quraşdırılmasından sonra stadion 55.000 tamaşaçı qəbul edə bilir. Bu gösytərici ilə belə Ermənistanın ən böyük stadionudur. Plana görə, şərq tribunasının üstündə qat da tikilməli idi. Tikili plana görə inşa edilsə idi Lujniki stadionundan daha çox tutumu olardı (Lujniki SSRİ-nin paytaxtı Moskvada yerləşdiyindən SSRİ-nin ən vacib stadionu sayılırdı). Ermənistan millisinin UEFA Avro 2012-nin seçmə mərhələsindəki uğurundan sonra futbol populyarlaşdı və stadion ev matçları üçün aktiv istifadə olunmağa başladı. Stadionun bir dərədəki dağ mənzərəsində yerləşdiyini və onun inşası üçün külli miqdarda pul xərcləndiyini də qeyd etmək lazımdır. Dünyaca məşhur Ararat konyak Brendi Fabrikinin yanında yerləşir.
2011-ci ilə qədər Kilikiya futbol klubunun ev stadionu olur. Stadionun sahibi Aşot Ağababyan eyni zamanda Kilikiya futbol klubunun sahibi idi. Lakin 2011-ci ilin əvvəlində rəhbərlik klubu maddi səbəblərdən ləğv qərarına gəlir. 2015-ci ilin avqust ayına qədər Premyer Liqa futbol klubları Ararat və Ulysses ev oyunlarını bu stadionda keçirir.
26 iyun 2015-ci ildə məhkəmə stadionu iflas elan edir.
Anystis baccarum
(Linnaeus, 1758) — evribiont gənə növüdür. Ovalıqlardan yüksək dağlıq ərazilərə qədər rast gəlinir. Əsasən partenogenetik yolla çoxalır. Erkəklərinə az rast gəlinir. Daşların və döşəmənin altına qoyulan yumurtaları qışlayır. İldə 3 nəsil verir. Xırda buğumayaqlılarla, o cümlədən, ayaqquyruqlularla qidalanır. Kannibalizm də müşahidə edilir. Kosmopolit növdür.
Azərbaycanda rast gəlinməsi
Azərbaycanda geniş yayılıb. Gəncə-Qazax bölgəsində Şəmkir (Aşağı Seyfəli kəndinin ətrafları) və Göygöldə (Hacıkənd qəsəbəsinin və Mixaylovka kəndinin ətrafları), eləcə də Şəmkir rayonunda (Aşağı Seyfəli kəndi) üzümlüklərdən, daşların altından tapılıb (Aslanov 2008).
Haməşan (Germi)
Haməşan — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Snorri Sturluson
Snorri Sturluson (Snorri Sturluson; ) - XII-XIII əsrlərdə yaşamış, İsland tarixçisi, şair və siyasətçi. Sturluson iki dəfə İslandiya parlamentinə seçilmişdir. Snorri Sturluson Norveç krallarının gündəlik həyat tərzləri haqqında olan Heimskringla kitabının müəllifi olmuşdur.
Nuh (film, 2014)
Nuh (ing. Noah) — 2014-cü il istehsalı ABŞ filmi. Film 10 mart 2014-cü ildə Meksikada, 28 mart 2014-cü ildə isə ABŞ-də ilk baxış keçirilmişdir.
Tivi məscidi
Tivi məscidi — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunun Tivi kəndində yerləşən orta əsrlərə aid məscid.
Coğrafi mövqeyi
Məscid kəndin cənub tərəfində, Anabat məhəlləsində yerləşir. Əvvəllər məscidin yerində pir olmuş, sonralar məscidə çevrilmişdir. Ona görə də bəzən yerli əhali arasında məhəllənin adı ilə məscidə “Anabat piri” də deyilir.
Memarlıq quruluşu
Məscidin girişi şərq tərəfdəndir. Kişilər və qadınlar üçün 2 qapısı vardır. Kişi salonu cənubda, qadın salonu şimal tərəfdədir. Qadın salonuna daxil olarkən qapının ağzında bir qəbir vardır. Ancaq qəbirin üstündə epiqrafik sənəd - kitabə olmadığı üçün orada dəfn olunan şəxsiyyətin mənsubiyyətini təyin etmək mümkün deyildir. Deyilənə görə əvvəllər qəbirin üstündə kitabə olmuşdur. Məscidin tavanı 5x2 olmaqla 10 sütunun üstündə dayanıb. Şimal və cənub divarların hərəsində 3 pəncərə var. Sonralar girişdə əlavə kiçik otaq tikilib.
Tarixi dövrləşdirilməsi
Məscidi XVII-XVIII əsrlərə aid etmək olar.
Violonçel Sonatası (Şopen)
Violonçel Sonatası — Şopen tərəfindən yazılmış Violonçel sonatası (G (sol) minor, Op. 65) 1846-cı ildə yayımlanmışdır.Bu əsər Şopenin pianodan başqa instrumentlər üçün yazdığı 9-cu əsərdir (ancaq yenə də hər bir əsərinin içində piano var).39 illik həyatında 4 sonata yazan bəstəkarın digər 3 sonatası piano üçün idi.Bu violonçel sonatası isə onun sağlığında yayımlanmış sonuncu əsər olma xüsusiyyətini daşıyır.
Ağdiş
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Meyl (astronomiya)
right|250px|thumb|Ekvatorial koordinat sistemi
Violonçel Sonatası (Şopen)
Quruluşu
Əsər 4 hissədən ibarətdir:
Meyl (astronomiya)
Meyl (δ) — astronomiyada ekvatorial koordinat sisteminin iki koordinatından biri.
Violonçel Sonatası (Şopen)
Quruluşu
Əsərin ifası 30 dəqiqəyə yaxın vaxt tələb edir.
Neom
Neom (NEOM; Niyom), Səudiyyə Ərəbistanının Tobruk regionunda tikilməsi planlanlaşdırılan bir şəhərdir. Proyect, ilk olaraq 24 oktyabr 2017-ci ildə Prens Məhəmməd ibn Salman tərəfindən elan olunmuşdur.
Neomun ölkənin şimal-qərbində Qırmızı dənizin yaxınlığında və Səudiyyə Ərəbistanının Misir və İordaniya ilə bölüşdüyü sərhədlərdə yerləşməsi planlaşdırılır. NEOM-un ilk hissəsinin 2025-ci ilə qədər tamamlanması planlaşdırılır. Layihənin təxmini dəyərinin 500 milyard dollar olduğu düşünülür. Layihəni tamamilə bərpa olunan enerji mənbələri ilə dəstəkləmək planlaşdırılır. Şəhərin 26.500 km² ərazini əhatə etməsi və Qırmızı dəniz sahilləri boyunca 460 km uzanması planlaşdırılır.
"Xəyalpərəstlər şəhəri" adlandırılan NEOM Səudiyyə Ərəbistanı, Misir və İordaniya sərhədində, dəniz səviyyəsindən 2500 metr yüksəklikdə qurulacaq. Şəhərin adı ingilis dilindəki "new" (yeni) və ərəb dilindəki "gələcək" sözünün ilk hərflərindən götürülüb.
Natamamlıq kompleksi
Natamamlıq kompleksi müxtəlif səbəblərdən yarana bilər: ayrı-seçkilik, mənəvi travma, uğursuzluq, şəxsi səhvlər və s.
Termini elmə ilk dəfə Alfred Adler daxil etmişdir.
Yengəc mentaliteti
Yengəc mentaliteti özünü hər kəsdən üstün tutmaq, eqoizm və heç bir kəsin irəliləməsinə imkan verməməklə əlaqəli düşüncə tərzidir. Bu metafora səbətdəki yengəcləri nəzərdə tutaraq işlədilir. Əslində yengəclərin hər biri səbətdən bir-bir asanlıqla azad ola bilər, lakin əvəzində onlar bir-birlərini aşağı dartaraq heç birinin səbətdən azad olmasına imkan vermirlər və bu da onların kütləvi ölümünə gətirib çıxarır.
Elxanlar (Germi)
Elxanlar — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 30 nəfər yaşayır (6 ailə).
Metafizika (dəqiqləşdirmə)
Metafizika:
İPhone 3GS
iPhone 3GS, Applenin iPhone 3G'dən sonra bazara çıxardığı ağıllı telefondur. 8 iyun 2009'cu ildə San-Fransiskodakı Mosconi Centerdə təşkil edilən WWDC də rəsmi şəkildə elan edilmiş və 19 iyunda altı ölkədə satışına start verilmişdir. iPhone 3G'nin xələfi iPhone 4'ün isə sələfidir.
Xüsusiyyətləri
3G-dən fərqli olaraq daha güclü prosessor daha yüksək keyfiyyətli kamera (3.2 megapixel) və 7.2 Mbit/s download sürətinə malikdir. iPhone 3GS 3.5 düymlük 480x320 piksellik ekrana malikdir. iPhone 3G-nin iki qatı olan 256 MB-lıq eDRAM'e malikdir. 8, 16, 32 GB'lıq modellər halında çıxmışdır. Daha sonra iPhone 4 çıxınca Apple 16 və 32 GB-lıq modelləri satışdan qaldırmışdır. iOS 6.1.6'ya qədər bütün versiyaları dəstəkləyir. Və son olaraq iOS 7'nin iPhone 3GS'ə gəlməyəcəyi Apple tərəfindən açıqlanmışdır.
İnqilabçı
İnqilabçı — inqilabı hazırlayan, ona hazırlaşan və onda fəal iştirak edən şəxs. Dissidentlər kimi keyfiyyət dəyişiklikləri istəyirlər, ancaq dissidentlər onu dinc, qeyri-zorakılıq yolu ilə olmasına çalışırlar.
Ampriani
Ampriani (Ampriani, Ampriani) — Fransa nın Korsika regionunda yerləşən kommuna. Kommuna departamenti — Yuxarı Korsika. Moita-Verde kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Korte.
Kommunanın INSEE kodu — 2B015.
Əhalisi
2008-ci ildə kommunanın əhalisi 11 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli yaşda olan 4 nəfərdən (15-64 yaş) 3 nəfər iqtisadi fəal, 1 nəfər qeyri-fəal (fəaliyyət göstəricisi 75,0%, 1999-cu ildə 66,7%) olmuşdur. Fəaliyyətdə olan 3 nəfərdən 3 nəfər (1 kişi və 2 qadın) işləyirdi, işsiz yox idi.
Kalan (Germi)
Kalan — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 456 nəfər yaşayır (70 ailə).
Hetçbek
thumb|Hetçbek avtomobili olan Renault Megané
Hetçbek — 3-dən 5-ə qədər qapısı, 4 və ya daha çox oturacağı olan, ümumiyyətlə qatlana bilən arxa oturacaqları, uzantısı olmayan baqaj hissəsi, arxası yerə tamamilə düz olaraq enə bilən, baqaj qapısı tamamilə açıla bilən, baqajı salona daxil olan qapalı minik avtomobillərinə verilən addır. Yan tərəfdən görünüşü Sedan avtomobillərinə oxşar olan, yəni baqajı çıxıntılı, lakin arxa şüşəsi və baqaj qapağı vahid bir hissə olan və baqajı salona daxil olan modellərə (belə demək mümkündürsə sedan görünüşlü Hetçbek avtomobilləri) liftback deyilir.
Eriophyes pyri
(Pagenstecher, 1857) — bədəni qurdvari, uzunsov; uzunluğu 220-270, eni 45-60 mikrometrdir. Aprel-sentyabr aylarında çox olur. Yoluxmuş yarpağın hər 2 səthində aydın görünən fırlar əmələ gətirir. Əzgil və heyva yarpaqlarından toplamışıq. Yoluxmuş yarpaqları güclü zədələyirlər. Fırların rəngi yazda açıq yaşıl, payızda tünd qəhvəyi və ya qara rəngli olmaqla ən çox yaz-yay aylarında cavan yarpaqlarda əmələ gəlir. Gənələrin dişi fərdləri tumurcuq pulcuqları arasında qışlayır və oradan tumurcuqlar açılanda çıxırlar. Birinci 8-10 gündə gənələr açıq halda yarpaqların üzərində yaşadıqları üçün çox zəif olurlar. Bu xüsusiyyəti kimyəvi dərmanlama zamanı nəzərə almaq lazımdır. Birinci nəslin inkişafı 25 gün davam edir. Bu geniş yayılmış zərərverici gənələrin disi fərdləri iyul ayının axırlarında qışlamağa gedirlər.
Səth parlaqlığı
Səth parlaqlığı obyektə qədər məsafədən asılı deyil.
NGC 1357
NGC 1357, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. Sab tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Həsənabad-i İmam
Həsənabad-i İmam - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Mərkəzi bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 542 nəfər yaşayır (161 ailə).
Kələnsura (Germi)
Kələnsura — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 869 nəfər yaşayır (168 ailə).
Habbl ardıcıllığı
Xabbl ardıcıllığı — 1936-cı ildə Edvin Xabbl tərəfindən təklif olunmuş qalaktikaların təsnifatı. İndiyədək daha ətraflı təsnifatlanma variantlarının olmasına baxmayaraq, Xabbl təsnifatı hələ də aktuallığını qoruyub saxlamışdır.
Gündüz Səfərli
Gündüz Ağəmməd oğlu Səfərli — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı. Vətən müharibəsinin iştirakçısı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı.
Haqqında
Ağdaş rayon Ağzıbir kənd tam orta məktəbinin bitirib. 2002-ci ildə H. Əliyev adına ali hərbi məktəbə daxil olub və 2006-cı ildə həmin məktəbi leytenant rütbəsi ilə bitirib. 2007-ci ildən “N” saylı hərbi hissədə motoatıcı taqım komandiri işləyib. 2007-ci ildə xüsusi seçimlə seçilərək Xüsusi təyinatlı qüvvələrə təyinat almışdır. Fəaliyyətinə görə vaxtından qabaq kapitan hərbi rütbəsinə yüksəlmişdir. Türkiyə Respublikasında dörd gizli kəşfiyyat kursu keçib. 2016-cı ilin aprel döyüşlərində bir çox kəşfiyyat fəaliyyətlərində iştirak edib və döyüşüb.
Şuşa azad edildikdən sonra şəhərin icra hakimiyyətinin binası üzərində Azərbaycan bayrağını məhz mayor Gündüz Səfərlinin tabeliyində olan bölmənin əsgərləri sancdılar. Gündüz Səfərlinin tabeliyində olan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin baş giziri Yaşar Hüseynovun sözlərinə görə, milli bayrağın üzərinə bölüyün şəhid olan hərbçilərin adları yazılıb və o şəffaf salavanla örtülüb, bölük komandiri Gündüz Səfərli isə göz yaşlarıyla bayrağın üzərinə imzasını atıb və yazıb ki, ''“mən fəxr edirəm ki, sizin kimi hərbçilərin komandiri olmuşam. Sizin qarşısınızda baş əyirəm”''.
Gündüz Səfərli özü sonralar Şuşa şəhərinin azad olunması haqqında bu sözləri deyib :
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 9 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Gündüz Səfərliyə "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" adı verildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Gündüz Səfərli "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Gündüz Səfərli "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Varlaam Avanesov
Varlaam Aleksandroviç Avanesov (Suren Karpoviç Martirosyan, ; ) — erməni əsilli sovet dövlət və partiya xadimi. 903-cü ildə Rusiya SDFD-nin üzvü, menşevik, 1914-cü ildən bolşevik.
Həyatı
Varlaam Aleksandroviç Avanesov 24 mart 1884-cu ildə Rusiya imperiyasına bağlı Qarsda anadan olmuşdur. O, 1890-cı illərin axırlarında inqilabi hərəkata qoşulmuş, 1905–1907-ci illər inqilabında iştirak etmişdir. Avanesov 1917-ci ildə Petroqrad HİK-nin üzvü olmuş, 2-ci Ümumrusiya Sovetlər qurultayında URMİK üzvü seçilmişdir. URMİK Rəyasət Heyətinin üzvü və katibi (1917–1919), xalq fəhlə kəndli müfəttişliyi komissarının müavini (1920–1924), xalq xarici ticarət komissarının müavini (1914–1925), Ümumrusiya Fövqəladə Komissiyası kolleksiyasının, SSRİ MİK-nin, AXTŞ Rəyasət Heyətinin üzvü olmuşdur. Partiyanın 7–15-ci qurultaylarına nümayəndə seçilmişdir. Avanesov 16 mart 1930-cu ildə Moskva şəhərində vəfat etmişdir.
Baqaj
thumb|Müxtəlif sərnişin baqaj [[növləri]]
thumb|Airbus 340-600 model [[sərnişin təyyarəsində sərnişin baqajı]]
Baqaj — istənilən sərnişinin yüküdür. Bu yükün daşındığı hər hansı nəqliyyat vasitəsi və ya yük yeri baqaj kimi müəyyən edilə bilər. Sərnişin avtomobillərində yüklərin yerləşdirildiyi yerdir. Baqaj deyildikdə Türk dilində və Azərbaycan dilində daha çox avtomobillər yerləşdirilmiş olan yük və malların qoyulduğu kupe nəzərdə tutulur.
Gərni döyüşü
Döyüşdən əvvəl
Bu dövrdə Cəlaləddin Mənguberdi çariça Rusudana məktub yazaraq tabelik göstərməsini istədi. Lakin Rusudan tabe olmaqdan imtina etdi və Cəlaləddinə Monqol imperiyası na məğlub olduğunu xatırladan məktub yazdı. Bundan sonra 1225-ci ildə Xarəzmşah ordusu sərhədi keçərək Gürcüstana daxil oldu və qısa bir müddət sonra iki tərəf arasında ağır döyüş baş verdi.
Döyüş
Xarəzmşahlar alçaq və düz ərazilərdə mövqe tutsalar da, onlardan əvvəl bölgəyə gəlmiş gürcülər yaylaları və yüksəklikləri ələ keçirərək strateji cəhətdən üstünlük əldə etmişdilər.
Döyüş Xarəzmşah ordusunun sol qanadının Gürcüstan ordusuna hücum etməsi ilə başladı. Həmin vaxtda Şalva Toreli-Axalsxeli və İvane Toreli-Axalsxeli bir neçə çapar göndərərək gürcü sərkərdəsi İvane Mxarqrdzeli dən Xarəzmşah ordusuna arxadan hücuma keçməsini istədilər. Əhəmiyyətli strateji üstünlüyə baxmayaraq gürcü ordusunun mərkəzi üzərinə düşən təzyiqin azaldılması kritik zərurətə çevrilmişdi. Lakin İvane Mxarqrdzeli gözləməyə davam etdi və gürcü ordusunun düşməni mühasirəyə almaq üçün əlinə düşən şans boşa çıxdı. Tezliklə gürcü ordusu məğlub edildi və geriyə çəkildi. Gürcü ordusunun dörddə biri döyüş zamanı məhv edildi.
Azərbaycan ərazisinin tektonik quruluşu
Azərbaycan Respublikası ərazisinin tektonik quruluşunun mürəkkəbliyi alp geotektonik mərhələsində Ərəbistan və Skif mikrotavalarının bir-birinə doğru hərəkəti və onların toqquşması ilə əlaqədar olaraq yaranmışdır.
Ərazinin əsas tektonik vahidləri
Ərazinin əsas tektonik vahidləri burada Böyük Qafqaz, Kiçik Qafqaz, Talış, Kür, Ön Qafqaz, Cənubi və Orta Xəzər meqastrukturları ilə təmsil olunmuşdur. Böyük Qafqaz şimal-şərqdə Qusar-Dəvəçi kənar çökəkliyi ilə Siyəzən, cənubda Kür çökəkliyi ilə Alazan-Həftəran-Ələt, Kiçik Qafqaz isə həmin çökəkliklə Ön Kiçik Qafqaz tektonik çatları ilə sərhədlənir. Çatların çoxu ümumqafqaz (şimal-qərb–cənub-şərq), bir hissəsi köndələn (şimal-şərq–cənub-qərb), bəziləri isə meridional istiqamətdə uzanır və ərazini müxtəlif ölçülü bloklara ayırır. Ön Qafqaz çökəkliyi meqastrukturu Azərbaycan daxilində Qusar-Dəvəçi çökəkliyi ilə təmsil olunmuşdur.
Böyük Qafqaz meqastrukturu
Böyük Qafqaz meqastrukturuna, əsasən, mezozoy yaşlı və müxtəlif tərkibli süxurlardan təşkil olunmuş Təngi-Beşbarmaq, Sudur, Şahdağ-Xızı, Tufan, Zaqatala-Qovdağ və Vəndam tektonik zonaları daxildir.
Kür depressiyası
Kür depressiyası, əsasən, pliosen-dördüncü dövr terrigen-molass çöküntüləri ilə doldurulmuş Orta Kür, Aşağı Kür və Alazan-Həftəran vadisindən və Acınohur qırışıqlığından ibarətdir. Həmin çöküntülərin altında mezozoyun çökmə, vulkanogen-çökmə və vulkanogen süxurlarından təşkil olunmuş bir sıra gömülmüş tektonik strukturlar mövcuddur.
Kiçik Qafqaz meqastrukturu
Kiçik Qafqaz meqastrukturu ümumqafqaz istiqamətli Lök-Qarabağ, Göyçə-Həkəri, Misxana-Qafan və Orta Araz struktur-formasiya zonalarını təşkil edən Şəmkir, Murovdağ, Ağdam, Qarabağ, Dərəkənd, Laçın, Köhnətağlar, Qafan, Zəngəzur, Şərur antiklinal və Qazax, Daşkəsən, Ağcakənd, Ağdərə, Torağay, Xocavənd, Sarıbaba, Naxçıvan, Ordubad sinklinal quruluşlu strukturlardan təşkil olunmuşdur. Meqastrukturun əsas xüsusiyyətlərindən biri burada okean tipli Yer qabığının (ofiolit kompleksi süxurları) mövcudluğudur.
Talış meqastrukturu
Talış aşağı dərəcəli meqastrukturu, əsasən, paleogen və neogenin vulkanogen və vulkanogen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş Cəlilabad və Yardımlı-Lerik sinklinal, Burovar və Astara antiklinal quruluşlu tektonik bloklardan ibarətdir.
Şahin Abbasov (şəhid)
Abbasov Şahin Şahbaz oğlu — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Qarabağ müharibəsi şəhidi.
thumb|300px|[[Həsənriz (Aterk) uğrunda 40 Şəhid. (Abidə 5 sentyabr 1992 qoyulmuşdur.) Haqverdi Verdiyev ,Yusif Qasımov (baş leytenant), Çərkəz Həsənov, Dəyanət Məmmədov,Vüqar Hüseynov, Rasim Abbasov, İmaməddin Əliyev, Simran Rzayev,Şahin Abbasov, Sərvan Ağayev,Qarabala Mayılov, Elman Cavadov, Ucar Zeynalov, Bəxtiyar Cəfərov (əsgər, 1973), Sadiq Muradov, Vasif Əlibəyov, Rəsul Süleymanov (əsgər, 1973), Əlibaba İbrahimov, Fuad Həsənov İlham Hüseynov (əsgər, 1973), Münasib Mehdiyev]]
Həyatı
Gəncə şəhərində yerləşən polis alayında (17072 saylı hərbi hissə) hərbi xidmətə başladı
19 iyul 1992-ci ildə Ağdərənin Həsənriz məntəqəsi istiqamətində gedən döyüş zamanı şəhid olmuşdur.
Xanəli Kərimli
Xanəli Kərimli (tam adı:Xanəli Abbasəli oğlu Kərimli; ) — şair, ədəbiyyatşünas, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru. 1998-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.
Həyatı
Xanəli Kərimli 1951-ci ilin noyabr ayının 27-də Şahbuz rayonunun Mahmudoba kəndində anadan olub. Səkkizillik təhsilini 1958–66-cı illlərdə rayonun Mahmudoba kəndində alıb, orta təhsilini 1968–69-cu illərdə C. Məmmədquluzadə adına Şahbuz qəsəbə orta məktəbində tamamlayıb. 1969-cu ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitunun Naxçıvan filialının filologiya fakültəsinə qəbul olub, 2-ci kursdan (1971) sonra institutun əsasına dəyişilib və buranı 1973-cü ildə fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 1973–88-ci illərdə Badamlı kənd səkkizillik və Mahmudoba kənd orta məktəblərində müəllim, Şahbuz Rayon 167 saylı Kənd Orta Texniki Peşə Məktəbində dərs hissə müdiri işləmişdir. 1988–89-cu illərdə Y. Məmmədəliyev adına Naxçıvan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun qiyabi şöbəsində metodist, 1989–91-ci illərdə Şahbuz qəsəbəsində tədris istehsalat kombinatının rəis müavini, 1991–96-cı illərdə Naxçıvan Dövlət Universitetinin "Fikir" qəzetinin redaktoru, eyni zamanda 1996–98-ci illərdə universitetin ədəbiyyat kafedrasında müəllimliklə bərabər, Beynəlxalq Əlaqələr şöbəsinin rəisi vəzifələrində çalışmışdı. 1998–2014-cü illərdə Əcnəbi tələbələrlə iş üzrə fakültənin dekanı vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir. Hazırda Ədəbiyyat kafedrasının dosenti və filologiya fakültəsinin müəllimidir. X. Kərimli 1987-ci ildə AMEA-nın Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun Cənubi Azərbaycan ədəbiyyat şöbəsinin dissertantı kimi həmin institutun İxtisaslaşmış Müdafiə Şurasında "Cənubi Azərbaycan demokratik ədəbiyyatında hekayə janrının inkişafı (1941–1970)" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.
Fəaliyyəti
X. Kərimli bədii yaradıcılığa ötən əsrin 80-ci illərindən başlamışdır. İlk şeiri "Toğluqayanın Məmməd Araza məktubu" şeiridir. İlk mətbu şeiri isə 1983-cü ildə Azərbaycan Demokratik Firqəsinin "Səhər" (sonralar "Azərbaycan") adlı aylıq dərgisində xalq şairi Söhrab Tahirin qayğısı ilə işıq üzü görən "Anamla söhbət" şeiridir.
Şeirlərindən nümunələr rus, fransız, ingilis, fars, türk dillərinə tərcümə edilən X. Kərimli 1998-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, 2007-ci ildən Naxçıvan MR Əməkdar müəllimidiri. O, ikinci çağırış (2000–2005-ci illərdə) Naxçıvan MR Ali Məclisinin deputatı olmuşdur.
Yüzdən çox elmi, publisist, metodiki məqalənin və "Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatının ali və orta məktəblərdə tədrisi metodikası" (Naxçıvan, 2000) vəsaitinin müəllifi olan X. Kərimli ayrı-ayrı illərdə İranda, Türkiyədə, Pakistanda, Hollandiyada, Gürcüstanda, həmçinin ölkə daxilində keçirilən bir sıra beynəlxalq elmi simpozium və konfranslarda Azərbaycan elmini ləyaqətlə təmsil etmişdir.
X. Kərimli "Ay işığında" (1998), "Anamdan məktub" (2000), "Bu da bir nağıldı…" (2004), "Mənə elə gəlir ki…" (2008), "Duyğularım, düşüncələrim", "Mənim könlüm bir ümmandır" (İran, Urmiyə, 2011), "Payız Duyğuları" (2013), "Ahlat taşı" (Türkiyə, İstanbul, 2019), "Tanrı Müjdəsi" (2021), "Mir v Moix Lodoniax" (Dünya Mənim Ovcumdadır-2020) şeir kitablarının müəllifidir.
Haqqında
"Yeni dövr Azərbaycan şeirində vətəndaşlıq lirikasının əsas yaradıcılarından biri" (akademik İsa Həbibbəyli) olan X. Kərimli haqqında "Xanəli Kərimli-55: Şairə məktub" (2007), "Xanəli Kərimli-60: Sözün Əlincə qalası" (2011), "Xanəli Kərimli-65: Bir ömrün işığı" (2016), "Şairin könül dünyası" (2021) adlı məqalələr topluları, fəlsəfə doktoru Sabir Bəşirovun "Xanəli Kərimli: Bir ömrün nağılı" (2011) monoqrafiyası, Əli Rza Xələflinin "Söz və qan" (povest-xronika) kitabı (2016) nəşr edilib. Eyni zamanda şair haqqında "Naxçıvan Əcəmifilm" kinostudiyasında 2014-cü ildə kino-rejissor, şair və tədqiqatçı, Azərbaycanın əməkdar mədəniyyət işçisi Arif Qədimov "Payız duyğulu şair ömrü: Xanəli Kərimli" (2015), "Təbiət Vurğunu, Vətən Aşiqi" (2022) adlı sənədli filmər, "Misraların işığında", "Duyğu Yarpaqları" verilişləri hazırlanmışdır.
Ageratina appendiculata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Antisanti
Antisanti (Antisanti, Antisanti) — Fransa nın Korsika regionunda yerləşən kommuna. Kommuna departamenti — Yuxarı Korsika. Vetsani kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Bastiya.
Əhalisi
2008-ci ildə kommunanın əhalisi 386 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli yaşda olan 230 nəfərdən (15-64 yaş) 142 nəfər iqtisadi fəal, 88 nəfər qeyri-fəal (fəaliyyət göstəricisi 61,7%, 1999-cu ildə 59,9%) olmuşdur. Fəaliyyətdə olan 142 nəfərdən 129 nəfəri işləyir (86 kişi və 43 qadın), 13 nəfəri isə işsiz (4 kişi və 9 qadın). Fəaliyyət göstərməyən 88 nəfərdən 20 nəfəri şagird və ya tələbə, 34 nəfəri pensiyaçı, 34 nəfəri digər səbəblərdən fəaliyyətsiz olub. .
Pop art
Pop art — art pop pop musiqisinin geniş şəkildə müəyyən edilmiş janrıdır və bir çox qeyri-musiqili incəsənət fəaliyyətini əhatə edir: pop sənəti, kino, avanqard ədəbiyyat, təsviri incəsənət, incəsənət məktəbi araşdırmaları və moda. Bu kontekstdə sənətçilər yüksək və aşağı mədəniyyət arasında çökmüş sərhədi vurğulayır və bunu edərkən rok musiqisi və ya ənənəvi pop dinləyicilərinin normalarından uzaqlaşmağa çalışırlar. Ustalıq, üslub və ya ironiya anlayışları ümumiyyətlə janrla əlaqəli rəssamların diqqət mərkəzindədir.
Xüsusiyyətlər
Art pop şəxsi ifadə üzərində işarələrin manipulyasiyasını vurğulayır. Romantik musiqi və avtonom art-rok (və ya mütərəqqi rok) ənənəsindən fərqli olaraq, o, gündəlik və birdəfəlik həyatın estetikasından ilhamlanır. Sosiomusiqişünas Simon Frith sənətin pop musiqiyə uyğunluğunu rok musiqidən fərqləndirir, pop musiqisindəki sənətin üslub, jest və tarixi dövrlərin/üslubların ironik istifadəsi kimi daha spesifik narahatlıqları vurğulayır. Frith bildirir ki, postmodernizmin yüksək/aşağı mədəniyyətin sərhədlərini məhv etmək prinsipi, art-pop sənətçiləri sosioloji şərh və tarixi dəqiqlik anlayışlarını bulandıraraq sənətkarlıq anlayışını şübhə altına alır və vurğulayırlar. Üslubun ən diqqət mərkəzində olan məqamları istehsal və sənətkarlıqdır. Mahiyyətlə yanaşı, terminlərin, təsvirlərin, proseslərin və təsirlərin ixtiraları ilə məşğul olmaqdır. Mədəniyyət nəzəriyyəçisi Mark Fisher yazırdı ki, art-popun inkişafı pop, incəsənət və modanın üçbucaqlanması ilə inkişaf edib. Frith-ə görə, art pop "az-çox" Pop sənətindən ilham alır.
Tənqidçi Stiven Holdenin fikrincə, art-pop qəsdən klassik musiqi və poeziyanın formal dəyərlərinə yönəlmiş, lakin çox vaxt bu əsərləri hörmətli mədəniyyət sərvətləri kimi deyil, kommersiya məqsədləri üçün bazara çıxaran istənilən pop üslubudur. The Independent və Financial Times yazıçıları bildirirlər ki, incəsənət pop musiqisi öz dinləyiciləri ilə böyük pop musiqi auditoriyası arasında müəyyən məsafə saxlamağa çalışır. The Independent-dən Nik Koulman yazırdı: "Art-pop qismən üslub və təvazökarlıqla bağlıdır, amma mahiyyətcə sənətlə bağlıdır. Beləliklə, pop kontekstində bu, sırf formalizmi sosial cəhətdən məqbul etməkdir.
Tarixi
20-ci əsrin ikinci yarısında incəsənət və pop musiqisi arasındakı sərhədlər getdikcə daha da bulanıqlaşdı. 1960-cı illərdə Con Lennon, Syd Barrett, Pit Townshend, Brayan Eno və Bryan Ferry kimi pop musiqiçiləri əvvəlki sənət məktəbi araşdırmalarından ilham almağa başladılar. Frith görə, Britaniya incəsənət məktəbi "parlaq işçi sinif uşaqları üçün ənənəvi qaçış təmsil və The Beatles kimi gənc qruplar üçün inkubator idi". Şimali Amerikada art pop Bob Dylan və Beat Generation-dan ilham aldı və xalq müğənnisi-bəstəkar hərəkatının təsiri ilə daha çox ədəbi oldu. 1970-ci illərin əvvəllərində mütərəqqi/art rok Britaniyanın kommersiya baxımından ən uğurlu janrına çevrilməzdən əvvəl, 1960-cı illərin psychedelic hərəkatı incəsənət və ticarəti bir araya gətirərək, kütləvi mühitdə "sənətkar" olmağın nə demək olduğu sualını gündəmə gətirdi. Proqressiv musiqiçilər hiss edirdilər ki, onların bədii statusu şəxsi muxtariyyətə əsaslanır, ona görə də "proqressiv" rok qruplarının ümumi strategiyası özlərini pop fəaliyyətindən "yuxarıda" ifaçı və bəstəkar kimi təqdim etməkdən ibarət idi. Art-popun inkişafı üçün başqa bir əsas ilham mənbəyi Pop sənət hərəkatı idi. "Pop-art" termini ilk dəfə kütlələr üçün istehsal edilən məhsulların estetik dəyərini təsvir etmək üçün istifadə edilmişdir və bu təriflə o dövrdə baş verən rok-n-roll fenomeninə (o cümlədən, Pop sənətinin erkən ikonu Elvis Presli) aid edilmişdir. Frith-ə görə: "Pop sənəti sənətkarlar olmadan bir sənət kimi Romantizmin sonuna aid idi. Proqressiv rok bohemlərin son iddiası idi … Belə bir kontekstdə əsas oyunçular Pop sənət nəzəriyyəçisi Richard Hamilton və ya onun maraqları idi. Pop sənətinin akademik pərəstişkarı olaraq qalan təkcə britaniyalı rəssamlar deyildi, o, Endi Uorhol idi. Uorhol üçün ən diqqət çəkən məsələ "yüksək" və "aşağı" sənətin müqayisəli üstünlükləri deyil, münasibətlər idi. Bütün sənət və 'ticarət' arasındakı əlaqə idi. Warhol's Factory evindən olan Amerika qrupu The Velvet Underground Uorholun incəsənət/pop sintezini təqlid edərək, onun sadəliyə vurğu etməsini əks etdirir; O, bədii təqdimatda əks olunan ənənəvi iyerarxiyalara məhəl qoymayan modernist avanqard yanaşma gətirərək art-roka öncülük etdi.
1960-cı illər:Mənşəyi
Holden, The Beach Boys qrupundan olan Phil Spektor və Brian Wilson (hər ikisi amerikalı) kimi musiqiçilərin psevdo-simfonik teksturaları pop səsyazmalarına yamaqladığı zaman sənət popunun mənşəyini qeyd edir. Bu, 1960-cı illərin ortalarına, The Beatles-in simli kvartetdən istifadə etməyə başladığı vaxta təsadüf edir. Yazıçı Metyu Bannisterə görə, Wilson və Spektor "özlərini yaratdıqları sənətdən uzaqlaşdıraraq, öz studiyalarında tənha idilər" və Warhol kimi, Spectorun da "O prosesdə təkcə ad kimi deyil, həm də medianın siması arxasında bütün prosesləri təşkil edən və idarə edən prinsiplər toplusu kimi iştirak etdiyini" iddia edib."Hər iki ad böyük kommersiya uğuru qazandı və hər ikisi eyni zamanda yaradıcılıqlarında var və ya yox idilər." Müəllif Erik Davis Wilsonun art-popunu "musiqi tarixində yeganə" adlandırdı, onun biznes tərəfdaşı Van Dayk Parks Uilsonu Warhol və rəssam Roy Litchenstein-ın müasir əsərləri ilə müqayisə etdi və Wilsonun adi gündəlik materialı götürmək və onu "yüksək sənət" statusuna çatdırmaq qabiliyyətini qeyd etdi. The Beach Boys-un "Kaliforniya Qızları" (1965), "Yalnız Tanrı Bilir" (1966) və "Yaxşı Vibrasiyalar" (1966) mahnıları musiqi tənqidçisi Thor Christensen tərəfindən art-pop "açıqlamaları" hesab olunur.
Pop musiqinin dominant formatı təklərdən albomlara çevrildikdə, bir çox rok qrupları bədii ifadə ilə məşğul olmağa başladı və art-rok çiçəkləndi. Uilsonun 1966–67-ci illərdə qeydə alınmış və buraxılmamış Smile albomu "böyük sənət pop albomu" etmək və "görkəmli psychedelic pop sənət ifadəsini" təqdim etmək cəhdi kimi təsvir edilmişdir. The Who meneceri və üzvü Pete Townshend tərəfindən "ilk pop sənət qrupu" olaraq etiketləndi: "Biz pop-art geyimlərini, pop-art musiqisini və pop-art hərəkətlərini təmsil edirik … biz səhnədən kənarda dəyişmirik; popu yaşayırıq. Frith, O, qrupun The Who Sell Out (1967) albomunu "ehtimal ki, pop sənətinin şah əsəri" adlandırdı və The Who ilə ticarətin öz "canlılığından" istifadə etməklə əlaqələndirdi. Bu son taktikadan sonra Roy Vudun 10cc-lik The Move və Kevin Godley və Lol Creme birləşmələri gələcək. Townshend-in ideyaları kommersiya vurğuları ilə diqqəti çəkir: "onun Pop art diskursundan istifadəsi… özünü ifadə etmək kimi tanınmış musiqi istehsalına deyil, qablaşdırma, satış, və ya digər problemlərə toxunan kommersiya musiqisi istehsalına yönəlmişdi: tanıtım, populyarlıq və ulduzluq. Colin Larkin, The Beatles-in 1967-ci il albomu Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band kimi təsvir edilmişdir: "[Albom] təkcə pop albomu deyildi, həm də 60-cı illərin yeniyetmə mədəniyyətinin komponentlərini əhatə edən mədəniyyət simvolu idi: pop sənəti, şoumenlik, narkotiklər, sürətli mistisizm və valideynlərdən qurtuluş. nəzarət." Müəllif Michael Johnson yazırdı ki, incəsənət pop musiqisi The Beatles-in davamçısı olaraq davam etdi, lakin onların populyar uğurları heç vaxt əldə olunmadı.
1970-ci illər: Glam və post-punk
Bəstəkar Pol Lester yazır: "Ağıllı art-popun qızıl dövrü, 10cc, Roxy Music və Sparks bir-birinə qarışan və müxtəlif üslub və dövrlərlə uyğunlaşan "postmodern" termini pop ictimaiyyətində eşidilməzdən çox əvvəl idi." 1970-ci ilin ilk qlam rok ekranı yenidən sənət məktəbinin həssaslığına çevrildi. Glam, qəribə geyimləri, teatr tamaşalarını və birdəfəlik pop mədəniyyətinə eyhamları birləşdirərək rok musiqisində ortaya çıxan ən vizual tendensiyalardan birinə çevrildi. Roxy Music, Devid Boui və keçmiş Velvet Underground üzvü Lou Reed kimi sənətçilər art rokun modernist avanqard qolu ilə əlaqəli fəaliyyətlərini davam etdirdilər. Keçmiş incəsənət məktəbinin tələbəsi və rəssamı Bowie vizuallığa paralel olaraq vizual təqdimatlar hazırladı və bunu edərkən istifadə etdiyi art-pop konsepsiyası Uorhol və The Velvet Underground-dan ilham aldı. Frith-ə görə, Roxy Music "prototip sənət pop qrupu" idi. Qrupun orijinal adı, Bryan Ferry, onun mentoru, pop art pioner Richard Hamilton-dan ilham aldı, eynilə sintezator musiqiçi Brian Eno da kibernetika və sənət tədqiqatları üzrə nəzəriyyəçi Roy Ascott-dan ilham aldı. Frith Ferry və Bowie'yi "Britaniya popunun ən gözə çarpan ilham mənbəyi" adlandıraraq, hər ikisinin "kommersiya sənəti kimi pop"la maraqlandığını yazırdı. O, həmçinin bildirib ki, onlar Gary Glitter-in ifrat ifasından fərqli olaraq, hər ikisi qlam roku ciddi qəbul edilməli olan bir sənət növünə çeviriblər. Bu, mütərəqqi roku effektiv şəkildə yenidən təyin etdi və Romantik sənətçinin media şöhrəti ideyasını canlandırdı. Armond Uayta görə, Roxy Music-in pop sənət təcrübələri ilə iştirakı effektiv şəkildə nümayiş etdirdi ki, "səthi qeyri-ciddilik və dərin zövqlər popda təsirli və qanuni məqsədlərdir". Qrupundan ayrıldıqdan sonra Eno bir sıra eksperimental solo albomları ilə art-pop janrlarını araşdıraraq Uorholun arqumentlərini müasirlərindən fərqli istiqamətə götürdü.
1980-ci illər
Sonrakı dövrlərdə Fisher, Qreys Cons və 1980-ci illərin Yeni Romantik qrupları kimi sənətçiləri art pop xəttində yerləşdirdi. Onun fikrincə, art-popun dəyişməsi ənənəvi rok musiqi alətlərinin və strukturunun rədd edilməsi və sintezatorların müşayiəti ilə rəqs musiqisinin yeni üslublarının yayılmasının tərəfdarı idi. Tənqidçi Simon Reynolds britaniyalı müğənni Keyt Buşdan "art-pop kraliçası" kimi istinad etdi və kommersiya pop uğurundan imtina etmədən sənətçinin 1970 və 1980-ci illərdə parlaq, konseptual və yenilikçi mövqeyini nümunə göstərdi. Reynolds bildirdi ki, sonradan rəssamlar Qrayms, Julia Holter və FKA twigs Buşla analoji sahədə çalışıblar.
Kanye Uestin 2013-cü il Yeezus Turu Forbes tərəfindən "ən yaxşı şəkildə "artpop" kimi təsvir edilən müasir kütləvi mədəniyyət fenomeni" kimi qarşılandı. İslandiya müğənnisi Björk incəsənət pop janrının qabaqcıllarındandır, incəsənətin və populyar mədəniyyətin bir çox müxtəlif formalarını birləşdirməklə tanınır. 1990-cı illərdə o, kommersiya baxımından art-popun ən uğurlu sənətçisi oldu. 2015-ci ildə Björk haqqında yazan The Guardian yazıçısı Ceyson Faraqo demişdir:
İncəsənət tarixində son 30 il əsasən birgə müəssisə, yüksək sənətlə aşağı sənət arasında çökmüş sərhəd və media arasındakı parçalanmanın sonu olmuşdur. Az sayda mədəniyyət xadimi islandiyalı müğənni Björk kimi fərqlərin mənasız olduğunu vurğulaya bilib. 12 tonu trip-hopla birləşdirərək, Björk bu iki şey yoxa çıxmazdan əvvəl avanqardı MTV-yə gətirdi.
Julianne Escobedo Shepherd of Spin jurnalı müasir musiqidə "yeni art-pop dövrü"nə işarə etdi, burada amerikalı hip-hop sənətçisi Kanye Westin rəhbərlik etdiyi vizual sənətlər zənginliyə, şişirtməyə və yaradıcı kəşflərə istinad edir. Fakt jurnalı West-in 2008-ci il albomu 808s & Heartbreak-ı "art-pop şah əsəri" kimi göstərdi və onun davamçısı hip hop musiqisinin eqo məmnunluğu və boş yerə indiki vurğudan kənarda yeni bir təsirə malik olacağını bildirdi. The New York Times yazıçısı Jon Caramanica qeyd etdi ki, Westin "düşüncəyə səbəb olan irimiqyaslı əsərləri" "orta sinif dəyərləri və ya yüksək moda/sənət xəyalları olsun, janrı genişləndirdi".
Serb üsyanları
Serbiya üsyanları – 19-cu əsrin əvvəllərində Serblərin Osmanlı Dövlətinə qarşı başladıqları və 1878-ci ildə Serbiyanın müstəqilliyi ilə nəticələnmiş üsyan.
Osmanlı Serbləri
Tarixən Serbiya ərazisinin Osmanlı Dövlətinə qatılması 14-cü əsrdə başlamış 15-ci əsrin ortalarında başa çatmışdır.Osmanlı Dövləti Serb Knyazlığı ilə 1371-ci ildə apardığı Çirmən döyüşü və 1389-cu ildəki I Kosova Müharibəsinin Serblərin məğlubiyyəti ilə nəticələnməsi Serbləri zəiflətmiş və bir çox Serbiya ərazisinin Osmanlılara keçməsinə səbəb olmuşdur. 200px|thumb|right|Məmməd Paşa Osmanlı dövründə Serblərdən yığım üsulu dövlətin yüksək pillələrinə çatmış bir çox dövlət adamı mövcuddur. Bunlardan ən mühümü, şübhəsiz, yüksəlmə dövründə əvvəl donanma komandiri və sonra da 14 illik müddətlə sədrəzəmlik etmiş olan Sokollu Məmməd Paşadır.
Üsyanın səbəbləri
Serbiya üsyanlarının səbəbləri arasında aşağıdakılar göstərilə bilər:
1804 və 1805-ci il üsyanları
Müstəqilliklərini qazanmaq istəyən Serblər 1814-ci ildəki Vyana konqresinə bir heyət göndərdilər. Ancaq bir nəticə vermədiyi üçün 1815-ci ildə Miloş Obrenoviçin liderliyi altında ikinci bir qiyam başladı və hərəkətləri Ruslar tərəfindən dəstəkləndi.Bu üsyan da uğursuz oldu, amma 1817-ci ildə Rusiya ilə yeni bir müharibə istəməyən və bölgəyə yönəlik mümkün bir Rus müdaxiləsinə mane olmaq istəyən Osmanlı Dövləti Serblərə bəzi muxtariyyət hüququ verməyə razı oldu.Osmanlı valisi Maraşlı Əli Paşa Miloş Obrenoviçle razılığa gələrək Serbiyanın daxili işlərində müstəqil olmasını təmin etdi.1828-1829 Osmanlı-Rus Müharibəsində məğlub olan Osmanlılar Ruslarla imzaladıqları Ədirnə müqaviləsi ilə Serbiyanın yarı müstəqil bir hala gəlməsini qəbul etdilər.1830 və 1833-ci illərdə Osmanlı padşahı II. Mahmudun imzaladığı Xətti Şəriflərlə Miloş Obrenoviçin əlindəki torpaqlar artırılıb və özü Osmanlılar tərəfindən rəsmən Serbiya şahzadəsi kimi tanınıb.170px|thumb|right
Serbiyanın müstəqilliyi
Əslində müvəqqəti də olsa ilk müstəqilliyi qazanan Serblər olmuşdu.1804-cü ildən 1813-cü ilə qədər müddətin birinci Serbiya Ayağa Qalxmasında Serblər Osmanlı dövlətindən müstəqil olmuşdular.Yeniçəri dayıların İstanbuldan nisbi müstəqilliklə keyfen idarə etdiyi və Serbiya üçün ağılsız baş verəcək bir yer olmayan Serbiyanın müstəqilliyi 1813-cü ilə qədər sürdü. 1821-ci ildə Yunanıstanın Moreya yarımadasında müstəqil oldu. Serbiya və çıxışlar qədər acı və təsirli olmasa da, Yunanıstanın müstəqil olmasının səbəbi Qərbdən gördüyü köməkdir.Serbiyadakı çıxışlar 1830-cu ildə Serbiyanın yarımmüstəqil olmasına yol açdı. Yenə Qərbin dəstəyi ilə 1867-ci ildə  son Osmanlı qüvvələridə ölkədən çəkilib. Serblərin qurduğu Serbiya Knyazlığı bir müddət Osmanlı İmperiyasının nəzarəti altında yaşadı.1839-ci ilə qədər Serbiyanı Miloş Obrenoviç idarə etdi.Sonra yerini oğlanları Milan Obrenoviç və Mixayilo Obrenoviçə buraxdı.1842-ci ildə Mixayilo Obrenoviç bir üsyan nəticəsində taxtdan endirilib və Qara Konqresinin kiçik oğlu Aleksandr Karaorevi taxta çıxdı. 1858-ci ildə Aleksandr Karaorevi taxtdan endiriləndə 78 yaşlı Miloş Obrenoviç ilk knyazlığından 19 il sonra ikinci dəfə taxta çıxdı.1860-ci ildən ölənə qədər Serbiyanın şahzadəsi olaraq qaldı.Miloş Obrenoviçin ölümündən sonra nəvələri Serbiya Knyazı olaraq Serbiyanı idarə etməyə davam etdilər.1867-ci ilə qədər Osmanlılar Belqradda əsgər birliyi saxlamağa davam edirdilər.Ancaq Osmanlılar 1877-1878-ci illər Osmanlı-Rus müharibəsini uduzanda Ruslarla imzaladıqları Berlin Sazişi ilə Serbiyaya tam müstəqilliyini verməyə məcbur oldular.1882-ci ildə Serbiya Krallığı elan edilib. Miloş Obrenoviçin nəvələri də özlərini Serbiya kralı elan etdilər.Bu krallıq 1918-ci ildə Yuqoslaviya qurulana qədər ayaqda qaldı.
Kərimli (Germi)
Kərimli — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 86 nəfər yaşayır (14 ailə).
Axta (Dərələyəz)
Axta — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indi Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonunda kənd.
Tarixi
Quruluşca sadə toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1831-ci ildə 187 nəfər, 1873 - cü ildə 290 nəfər, 1886- cı ildə 304 nəfər, 1897-ci ildə 426 nəfər, 1904 - cü ildə 458 nəfər, 1914 - cü ildə 504 nəfər, 1916-cı ildə 463 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır.
1918-ci ildə kənd sakinləri erməni təcavüzünə mə'ruz qalaraq deportasiya olunmuşlar. Yalnız indiki Ermənistanda sovet hökuməti qurulandan sonra sağ qalanlar ata-baba yurdlarına dönə bilmişdir.
Burada 1922-ci ildə 129 nəfər, 1926-cı ildə 128 nəfər, 1931-ci ildə 199 nəfər,, 1939 - cu ildə 268 nəfər, 1959 - cu ildə 202 nəfər, 1970-ci il də 379 nəfər yalnız azərbaycanlı yaşamışdır. 1988-ci ilin noyabr ayında kənd sakinləri azərbaycanlılar Ermənistan dövləti tərəfindən tarixi-etnik torpaqlarından deportasiya olunmuşlar. İndi ermənilər yaşayır.
Ageratina pendula
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Northempton
Norsempton  — Böyük Britaniyada, İngiltərədə şəhər.
Kolatan (Germi)
Kolatan — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 42 nəfər yaşayır (9 ailə).
Dünya Azərbaycanlılarının Qurultayı
Dünya Azərbaycanlılarının Qurultayı — Xaricdə yaşayan azərbaycanlıların müstəqil Azərbaycan Respublikası ilə əlaqələrinin daha da möhkəmləndirilməsi, dünya azərbaycanlıları arasında birliyin və həmrəyliyin təmin olunması, habelə Azərbaycan icmaları, cəmiyyət və birliklərinin fəaliyyətinin gücləndirilməsi və əlaqələndirilməsi ilə bağlı məsələlərin müzakirə edildiyi ən yüksək səviyyəli tədbir.
Dünya Azərbaycanlılarının I Qurultayı Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 2001-ci ildə, II qurultay Prezident İlham Əliyevin Sərəncamına əsasən 2006-cı ildə, III qurultay 2011-ci ildə, IV qurultay 2016-cı il, V qurultay isə 2022-ci ilin aprelində keçirilib.
İlk təşəbbüs
Dünya Azərbaycanlılarının Qurultayının çağırılması ilə bağlı ilk təşəbbüs 1992-ci ildə olmuşdur. "Dünya azərbaycanlılarının qurultayının çağırılması haqqında" Azərbaycan Respublikasının o zamankı Prezidentinin 24 dekabr 1992-ci il tarixli, 255 nömrəli Sərəncamına əsasən Bakıda dünya azərbaycanlılarının qurultayının çağırılması qərara alınmışdır. Həmin Sərəncamla Dünya azərbaycanlılarının qurultayını keçirmək üçün ö dövrkü, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Əbülfəz Elçibəyin sədrliyi ilə Təşkilat Komitəsi yaradılmışdır. "Dünya azərbaycanlılarının qurultayını keçirmək üçün yaradılmış təşkilat komitəsinin tərkibinə əlavələr edilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 30 yanvar 1993-cü il tarixli, 293 nömrəli Sərəncamına əsasən Təşkilat Komitəsinin tərkibinə əlavələr edilmişdir. Lakin qurultay baş tutmamışdır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin 23 may 2001-ci il tarixli, 725 nömrəli Sərəncamına əsasən "Dünya azərbaycanlılarının qurultayının çağırılması haqqında" 24 dekabr 1992-ci il tarixli, 255 nömrəli və "Dünya azərbaycanlılarının qurultayını keçirmək üçün yaradılmış Təşkilat Komitəsinin tərkibinə əlavələr edilməsi haqqında" 30 yanvar 1993-cü il tarixli, 293 nömrəli sərəncamları qüvvədən düşmüş hesab edilmişdir.
I Qurultay
Dünya Azərbaycanlılarının I Qurultayı 2001-ci ilin noyabrında Bakı şəhərində keçirilmişdir.
"Dünya Azərbaycanlılarının I Qurultayının keçirilməsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin 23 may 2001-ci il tarixli, 724 nömrəli Sərəncamına əsasən 2001-ci il noyabr ayının 9-10-da Bakı şəhərində keçirilmişdir.
Qurultayda Dünya Azərbaycanlılarının Əlaqələndirmə Şurasının üzvləri müəyyənləşdirilmiş və Heydər Əliyev Şuranın sədri seçilmişdir.