cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pavlovski rayonu
Coğrafiyası
Rayon regional mərkəzdən 140 km məsafədə yerləşir və Krasnodar ərazisinin şimal çöl hissəsində Kuban-Priazovskaya düzənliyində yerləşir.
Düzən bir relyefə malikdir. Təbii su tutarları olmayan bölgə eyni zamanda ümumi su səthi 384 hektar olan bir sıra süni gölməçələrə malikdir. Bölgədə bir neçə yerli tikinti materialının yataqları (qum və gil) aşkar edilmişdir. İqlimi mülayim kontinentaldır, bölgə qeyri-sabit nəmlik zonasına aiddir. Rayonun sahəsi 1 788.8 km²-dir.
Dəniz səviyyəsindən orta hündürlük təxminən 50 m-dir. Eyni zamanda rayonda ümumi su səthi 384 hektar olan bir sıra süni gölməçələr mövcuddur. Pavlovski rayonunun sahəsi 1788.8 km²-dir. Rayonda 53-dən çox millətdən 69,3 min nəfər əhali yaşayır. Regional mərkəz Pavlovskaya kəndidir.
Tarix
Rayon 2 iyun 1924-cü ildə Cənub-Şərq vilayətinin Kuban dairəsinin bir hissəsi olaraq qurulur. Buraya Kuban-Qara dəniz diyarının ləğv edilmiş Yeysk bölməsinin ərazisinin bir hissəsi daxil idi. Əvvəlcə rayona 11 kənd məclisi daxil idi: Atamanski, Veselı, Yekaterinovski, Kurchanski, Nezamaevski, Novomixaylovski, Novopetrovski, Novoplastunovski, Pavlovski, Staroleushkovsi, Upornenski. 16 noyabr 1924-cü ildən rayon Şimali Qafqaz vilayətinə daxildir. 1927-ci il fevralın 11-də ləğv edilmiş Umanski rayonu ərazisinin bir hissəsi rayona birləşdirilir. 10 yanvar 1934-cü ildən rayon Azov-Qara dəniz diyarının bir hissəsi idi. 31 dekabr 1934-cü ildə rayon ərazisinin bir hissəsinin ayrılması nəticəsində aşağıdakı rayonlar meydana gəlir: Krılovski, Leninqradski, Nezamaevski, Novoleuşkovski və Stalinski (mərkəz Krılovskaya kəndi idi). 13 sentyabr 1937-ci ildən etibarən Pavlovski rayonu Krasnodar diyarının bir hissəsi olur. 4 may 1941-ci ildə ləğv edilmiş Nezamayevski rayonunun Veselı kənd məclisi rayonun bir hissəsi olur. 22 avqust 1953-cü ildə Novoleuşkovski rayonu tamamilə Pavlovski rayonuna verilir. 1 fevral 1963-cü ildə Pavlovski kənd rayonu qurulur. 11 fevral 1963-cü ildə ləğv edilmiş Krılovski və Leninqradski rayonlarının ərazisi rayonun bir hissəsi olur. 3 mart 1964-cü ildə keçmiş sərhədləri daxilində Leninqrad rayonu bərpa edilir. 5 aprel 1978-ci ildə Krılovski rayonu rayon ərazisinin bir hissəsindən ayrılır. 1993-cü ildə kənd sovetliklərinin fəaliyyətinə xitam verilir, kənd idarələrinin əraziləri kənd dairələrinə çevrilir. 2005-ci ildə rayonda 11 bələdiyyə qurulur.
Əhali
1 yanvar 2006-cı il tarixinə rayon əhalisi 68 188 nəfər təşkil etmişdir. Əhalinin hamısı kənd əhalisidir. Bütün əhali arasında kişilər 46,3 %, qadınlar 53,7 % təşkil edir. Ümumi əhalinin 39973 (58,6 %) nəfəri əmək qabiliyyətli insanlar, 23,8 %-i pensiyaçılardır.
İnzibati-ərazi vahidləri
Pavlovski rayonuna 11 kənd inzibati vahidliyinə 29 yaşayış məntəqəsi daxildir.
İqtisadiyyat
Pavlovski rayonunun iqtisadiyyat sahələrinin quruluşunda aparıcı mövqe tutur. Müasir kənd təsərrüfatı texnikası və yüksək ixtisaslı kadrlarla təchiz olunmuş 11 iri kənd təsərrüfatı müəssisəsi, 311 kəndli fermer təsərrüfatı və 25 mindən çox fərdi yardımçı sahə fəaliyyət göstərir.
Heyvandarlıqda sənayenin daha da inkişafına kömək edən böyük investisiya layihələri həyata keçirilir.
Saqreş
Saqreş — Portuqaliyanın Faro rayonunun bir hissəsi olan şəhər və rayon. Vila du Bişpu bələdiyyəsinin tərkib hissəsidir. Köhnə inzibati bölgüyə görə, Alqarve (bölgə) əyalətinin bir hissəsi idi. Alqarvenin bir hissəsi olan Alqarve iqtisadi-statistik alt regionuna daxildir. 2001-ci ildə əhalinin sayı 1939 nəfərdir. 34,28 km² ərazini tutur.
Bu şəhərin ərazisində (daha doğrusu, koordinatları 37.03333°N, -8.91667°W olan nöqtədə. 37.03333°N, -8.91667°W 37.03333°N, -8.91667°W ) ən uzun birbaşa (yəni Yer kürəsinin böyük dairəsinin qövsü boyunca) quru marşrutunun başlanğıc nöqtəsidir, uzunluğu 11241 km-dir və Jinjiang şəhəri ərazisində bitir. Çin ( 24.55°N, 118.63333°W 24.55°N, 118.63333°W 24.55°N, 118.63333°W ).
Ərazinin himayəçisi müqəddəs Məryəm hesab olunur. left|thumb|200x200px| San-Visente burnunda mayak
Tarix
Rayonun əsası 1519 -cu ildə qoyulmuşdur.
Görməli yerləri
Şəhər XV əsrdə şahzadə Henri tərəfindən yaradılmış məşhur dənizçilik məktəbi ilə tanınır.
Həmçinin maraq doğurur:
Yaxınlıqda yerləşir:
Aleksandr Rutven
Aleksandr Rutven (d. 12 yanvar 1580 – ö. 5 avqust 1600) - İngiltərə, İrlandiya və Şotlandiya kralı I Ceymsə qarşı sui-qəsd tərtib edən Şotlandiyalı əsilzadə.
İspaniya mirası uğrunda müharibə
İspaniya mirası uğrunda müharibə (1701–1714) — XVIII əsrin əvvəllərində, 1700-cü ilin noyabrında vəfat edən və varisi olmayan İspaniya kralı II Karlın ölümü ilə başlanan ümumavropa müharibəsi. II Karl taxt-tacını daha sonra İspaniya Kralı V Filip olan Fransız kralı XIV Lüdovikin nəvəsi Anju hersoqu Filipə vəsiyyət etmişdi. Müharibə Müqəddəs Roma İmperatoru I Leopoldun sülaləsinin (Habsburqların da) İspan mülkləri hüququnu müdafiə etmək cəhdi ilə başladı. XIV Lüdovik torpaqlarını daha aqressiv şəkildə genişləndirməyə başladıqda, bəzi Avropa ölkələri (əsasən İngiltərə və Hollandiya Respublikası) Fransanın güclənməsinin qarşısını almaq üçün Müqəddəs Roma İmperiyasının tərəfini tutdu. Fransa və İspaniya arasındakı ittifaqda yeni dövlətlər əlavə ərazilər qazanmağa və ya mövcud torpaqlarını müdafiə etməyə çalışırdılar. Müharibə yalnız Avropada deyil, lokal qarşıdurmanın getdiyi və ingilis kolonistləri tərəfindən Kraliça Anna müharibəsi adlandırdıqları Şimali Amerikada da gedirdi.
Müharibə on üç ildən bir az çox davam etdi. Müharibə hersoq De Villyar və hersoq Bervik (Fransa), hersoq Marlboro (İngiltərə) və Savoy şahzadəsi Yevgeni (Avstriya) kimi istedadlı sərkərdələri üzə çıxarıb məşhurlaşdırdı. Müharibə Utrext (1713) və Raştatt (1714) müqavilələrinin imzalanması ilə sona çatdı. Nəticədə V Filip İspaniya kralı olaraq qaldı, lakin Fransa taxt-tacına varis olmaq hüququnu itirdi və bu da İspaniya və Fransa sülalələrinin ittifaqını pozdu.
İspaniya mülklərinin əsas hissəsini özündə saxladı, lakin İtaliyadakı mülklərini Avstriya və Savoyaya güzəştə getməli oldu. Həmçinin avstriyalılar Hollandiyada İspan mülklərinin çoxuna yiyələndilər. İngiltərə Cəbəllütariq və Minork sahib çıxdı, İspan Amerikasında əhəmiyyətli ticarət güzəştləri qazandı və Hollandiyanı dəniz lideri və ticarətdə Avropa birinciliyindən saldı. [[Hollandiya iqtisadiyyatı müharibədən nəhəng ziyan görsə də, böyük bir ticarət gücü olaraq qaldı və indiki Avstriya Hollandiyasında gücləndirilmiş müdafiə xətti qurmağa nail oldu.
Haqen Bover
Haqen Bover (10 iyun 1972) — Yeni Zelandiyanı təmsil edən stolüstü tennisçi.
İspaniya mirası uğrunda müharibə
Fransızlar öz növbəsində, XIV Lüdovikin əvvəlki bütün fəthlərini qorudular, Oranj knyazlığını və Barselonnet şəhərini aldılar. Nəticədə, Habsburqların mülkləri tərəfindən Fransanın mühasirəyə alınması təhlükəsi aradan qaldırıldı.
Haqen Bover
Karyerası
Haqen Bover Yeni Zelandiyanı 1992-ci ildə Barselona şəhərində baş tutan XXV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 49-cu, cüt turnirdə isə 25-ci pillənin sahibi olub.
İspaniya mirası uğrunda müharibə
Müqəddəs Roma İmperiyasının mərkəzsizləşdirilməsi davam etdi, Prussiya, Bavariya və Saksoniya getdikcə müstəqil dövlətlər rolunu oynamağa başladı. Osmanlılar üzərindəki qələbələrlə birlikdə Avstriya Habsburqları getdikcə daha çox diqqətlərini Avropaya yönəltdilər.
Brok Belle
Brok Belle — amerikalı pornoaktyor.
İspaniya mirası uğrunda müharibə
Tarixi
250px|thumb|left|İspaniyanın son Habsburq kralı II Karl (1665–1700) 1665-ci ildə II Karl İspaniya Kralı oldu. Ömrü boyu səhhətindən əziyyət çəkən, II Karlın ölümü demək olar ki, doğulduğu andan etibarən gözlənilən idi. Səhhəti imkan vermədiyindən varisi də yox idi. Habsburqların ispan qolunda başqa varislər olmadığından bu da öz növbəsində illər boyunca diplomatik mübahisələrə səbəb olmuşdu. İspaniya ilə yanaşı, İtaliyada, Amerikada, Belçika və Lüksemburqdakı mülkləri də əhatə edən nəhəng İspaniya İmperiyasının mirası məsələsi daim müzakirə mövzusu idi.
İki nəhəng Avropa xanədanı İspaniya taxtına iddia edirdi: Fransız Burbonları və Avstriya Habsburqları; hər iki kral ailəsi son İspan kralı ilə yaxından qohumluq əlaqələrinə malik idi.
1670-ci ildə İngiltərə Duver müqaviləsinin şərtlərinə görə XIV Lüdovikin İspaniya taxtına hüquqlarını dəstəkləməyi qəbul etdi. 1688-ci il də Böyük İttifaqın şərtlərinə görə İngiltərə və Hollandiya Respublikasını I Leopoldu dəstəkləməyi öhdəsinə götürdülər.
1688–1697-ci illərdə baş vermiş doqquz illik müharibə zamanı ordular 1648-ci ildə ortalama 25.000-dən, 1697-ci ilə qədər 100.000-ə qədər böyümüşdü. Bu da sənaye inqilabı öncəsi iqtisadiyyatların davamlılıq səviyyəsini aşağı salırdı. 1690-cı illər eyni zamanda kiçik buz dövrünün ən aşağı nöqtəsinə çatmış, daha soyuq və rütubətli hava dövrü Avropada məhsul istehsalını kəskin şəkildə azaltmışdı. 1695–1697-ci illərdə olan böyük qıtlığın indiki Şotlandiya, Estoniya, Finlandiya, Latviya, Norveç və İsveçdəki əhalinin 15-25%-ni, Fransa və Şimali İtaliyada da isə iki milyon nəfərin öldürdüyü təxmin edilir.
1697-ci il Reysvik müqaviləsinin şərtlərinə görə Fransanın müttəfiqlər olmadan hər hansı bir siyasi hərəkət etməsi qəbul edilməz idi. Doqquz illik müharibə sona yaxınlaşdıqca, İspan mirası məsələsi kritik hal aldı. II Karlın səhhətinin pisləşməsi isə böyük döyüş ərəfəsində səssizlik idi.
Mirasın bölünməsi müqavilələri
250px|thumb|right|[[XIV Lüdovik (1638-1715), (oturmuş); onun oğlu Böyük Doufin Lüdovik (1661–1711), (solda); nəvəsi Burqundiya hersoqu Lüdovik (1682–1712) (sağda); böyük nəvəsi XV Lüdovik (1710–1774)]]
Fransa və ya Avstriyadan fərqli olaraq, İspaniya taxt-tacı ana xətti ilə miras alına bilərdi. II Karlın bacıları Fransa və Avstriya krallarının həyat yoldaşları idilər. Mariya Tereza (1638-1683-cü illər) Fransa kralı XIV Lüdoviklə, Matqarita Tereza (1651-1673-cü illər) isə Müqəddəs Roma imperatoru I Leopoldla evli idi. Bu səbəbdən hər iki monarx evinin uşaqları taxta iddia edirdilər. Bununla belə 1689-cu ildə İngiltərə Kralı Orleanlı III Vilhelm 9 illik müharibədə imperatorun dəstəyini aldığından, imperatorun bütün İspan imperiyasına iddialarını dəstəkləyəcəyinə söz vermişdi.
İspan taxtına başqa bir namizəd isə 1692-ci ildə anadan olan Bavariya şahzadəsi İosif Ferdinand idi. Onun anası Mariya Antoniya (1669–1692) I Leopoldun Matqarita Terezadan olan qızı idi. O ata tərəfdən Vittelsbax sülaləsinə aid olduğundan nə Burbonlara, nə də Habusbuqlara bağlılığı yox idi. Bu səbəbdən əgər o, İspaniya taxtına çıxardısa Avropada qüvvələr nisbəti dəyişməzdi. 1698-ci ildə Fransa, İngiltərə və Hollandiya Respublikası arasında imzalanan Haaqa müqaviləsinə əsasən, beş yaşlı İosif II Karlın varisi olaraq təyin edildi. İspaniya taxtına iddialarından imtina etmək müqabilində Fransa və Avstriya İspaniyanın Avropa ərazilərinin bir hissəsini alacaqdılar.
İspaniyada bu razılaşma böyük narazılığa səbəb oldu. Onlarsız imperiyanın ərazisinin bölünməsi böyük hiddətlə qarşılandı. Üstəlik ispanlar imperiya mülklərinin bölünməsini istəmirdilər. 1699-cu ilin fevralında İosifin ölümü anası Mariya Antonianı qane edəcək yeni bir həll yolunu tələb edirdi. 1685-ci ildə İspan taxtına iddiasını I Leopoldun oğulları İosif və Ferdinand Vensel irəli sürdü.
Bu addım ciddi hüquqi şübhələr doğursa da, lakin Lüdovik və Vilyam bundan 1700-cü il London Müqaviləsini hazırlamaq üçün istifadə etdilər. Bu şərtlər Ferdinand Venseli yeni varis etdi, Fransa, Savoya və Avstriya ərazi təzminatını aldı, lakin nə Leopold nə də Karl bununla razılaşmadığından müqavilə təsir gücünə malik deyildi. 1700-ci ilin oktyabrında II Karl vəfat etdi. Ölməzdən əvvəl o, Böyük Doufinin ikinci oğlu Anju hersoqu Filipi varisi elan etdi. Əgər o, imtina edərdisə, o zaman ikinci varis onun kiçk qardaşı Beriyalı Karl olurdu.
Müharibəyə hazırlıq
Məqsədlərinin çoxunun diplomatiya ilə reallaşmasına baxmayaraq, XIV Lüdovik müharibəni qaçılmaz etmək üçün bir sıra siyasi gedişlər etdi. İngiltərə parlamentində üstünlük təşkil edən torilər ərazi bölünməsi müqavilələrinə, əsasən də fransızların Siciliyanı əldə etməsinə qarşı etiraz etdilər. Torilər hesab edirdilər ki, bu müqavilələr ingilislərin şərq ölkələri ilə gəlirli ticarətinə təsir göstərə bilər. Lakin xarici diplomatiya İngiltərə ticarəti zərər görməyincə, Avropa müharibəsinə qarışmaqdan imtina etmələrinin doğru olduğu qənaətinə gəldi. XIV Lüdovik torilərin bu gedişini lazımınca dəyərləndirmədi, bəlkə də görməməzliyə vurdu. Onun hərəkətləri torilərin səbrini tədricən daşırdı. 250px|thumb|left|1700-cü ildə Avropa, İspaniya mirası uğrunda müharibənin başlanğıcında
II Karlın vəsiyyəti ilə bağlı xəbər Fransa sarayına çatdıqda, XIV Lüdovikin məsləhətçiləri onu 1700-cü il London müqaviləsinin şərtlərini qəbul etmək və bütün İspaniya mirası üçün müharibəyə qarışmamağın daha etibarlı olacağına inandırdılar. Bununla belə, Fransa Xarici İşlər Naziri krala izah etdi ki, Fransa İspaniya imperiyasının hamısına və ya yalnız bir hissəsinə iddia edərsə, London müqaviləsində nəzərdə tutulan İspaniya mülklərinin bölünməsi ilə razılaşmayan Avstriya ilə müharibə qaçılmazdır. Dəniz güclərinin - İngiltərə və Hollandiya Respublikasının - İspaniya imperiyasını bölmək cəhdində Avstriya və İspaniya ilə müharibədə onu dəstəkləməyəcəyini bilən XIV Lüdovik, İspaniya kralının iradəsini qəbul etməyə və nəvəsinin bütün İspaniya mülklərini miras almasına icazə verməyə qərar verdi. XIV Lüdovik və Anjulu Filipin II Karlın vəsiyyəti qəbul etdiklərini öyrəndikdə, İspaniya səfiri sarayı tərk edərək, yüksək səslə elan etdi: "Artıq Pireneyler yoxdur".
XIV Lüdovikin Fransanın Avropadakı hegemonluğunu təmin etmək üçün çox aqressiv yol seçmişdi. O, İngiltərə və Hollandiyanı İspaniya ilə ticarət əlaqələrini kəsmişdi, bu da bu iki ölkənin ticari maraqlarını ciddi şəkildə təhdid edirdi. İngiltərə ticarətini təhdid edən Fransanın hərəkətləri adada müharibə üçün açıq bir çoxluğu meydana gətirdi və 1701-ci ilin mayında parlament III Vilhelmi anti-Fransa ittifaqı üçün danışıqlar aparmağa çağırdı. III Vilhelm 1701-ci ilin sentyabrında Hollandiya Respublikası və Avstriya ilə Haaqa müqaviləsini imzaladı, buna görə V Filip hələ də İspaniya kralı olarak tanınırdı, lakin Avstriya İtaliyada istənən İspaniya mülklərini alırdı. Avstriyalılar ayrıca İspaniya Hollandiyasını da himayəyə götürməli və bununla da bölgəni fransızların müdaxiləsindən müdafiə etməli idilər. Avstriya və Hollandiya yenidən İspaniyada ticarət etmək hüquqlarını aldılar. 250px|thumb|right|Antverpen və donmuş Şeldt hövzəsi; fransızların bu strateji əraziyə qarşı iddiaları həm İngiltərə, həm də Hollandiya Respublikasını təhdid edirdi. Müqavilənin imzalanmasından bir neçə gün sonra, 1688-ci ildə II Vilhelm tərəfindən taxtdan endirilən İngiltərənin əvvəlki kralı II Yakov Fransada öldü. XIV Lüdovik əvvəlki razılaşmalara görə II Vilhelmi kral kimi tanısa da, indi o, taxt-taca yeganə varis kimi II Yakovun oğlu Ceyms Fransis Edvard Stüartı gördüyünü elan etdi. Bu halda müharibə qaçılmaz oldu və II Vilhelm özü 1702-ci ilin martında öldükdə, varisi Kraliça Anna Haaqa müqaviləsini dəstəklədiyini təsdiqlədi. Bundan qəzəblənən İngiltərə və Hollandiya Respublikası (XIV Lüdovik Fransa əsgərlərinin İspaniya Hollandiyasına daxil olması onu qəzəbləndirmişdi) cavab olaraq ordularını toplamağa başladılar və 1702-ci il mayın 14-də Fransa və İspaniyaya müharibə elan etdilər. Avstriya mayın 5-də İngiltərə və Hollandiyaya qoşuldu.
Strateji maraqlar
250px|thumb|left|Fransanın mərkəzdə yerləşməsi Böyük İttifaqın kənar ərazilərə hücum etməsini tələb edirdi
İqtisadiyyat
Müharibədə iştirakçıları üçün ticarət və iqtisadi maraqlar əhəmiyyəti dərəcədə böyük qiymətləndirilir. Belə ki, bir çox tədqiqatçılar Hollandiya və İngilislərin Habsburqları dəstəkləməsinin əsas səbəbininj onların Amerika bazarlarına giriş arzusundan qaynaqlandığını düşünürlər. Müasir iqtisadçılar ümumiyyətlə daim böyüyən bir bazarı əsas götürürlər, lakin o zaman hakim olan merkantilizm nəzəriyyəsi onu nisbətən statik hesab edirdi. Pay artırmaq, onu başqasından almaq deməkdir. Hökumətin rolu ticarət gəmilərinə və koloniyalarına hücum edərək öz müstəmləkələrində xarici rəqabəti məhdudlaşdırmaq idi.
Əsas məqsədləri ticarəti genişləndirmək və gəlir olan tərəflər müharibəni Şimali Amerika, Hindistan və Asiyanın digər bölgələrinə qədər yayılmasına səbəb oldular. 1690-1704-cü illərdə xarici mallara ingilis idxal rüsumları 400 % artdı və dəniz ticarətinin inkişafı 1651–1663-ci illər İngilis-holland müharibələrində əsas amil oldu. 1700-cü il sentyabrın 6-da Fransa, parça kimi ingilis istehsalı olan malların idxalını qadağan etdi. Həmçinin ərazisində və koloniyalarında ingilis ticarətini məhdudlaşdıran genişmiqyaslı qadağalar tətbiq etdi.
Hərbi
Doqquz illik müharibədə müntəzəm orduların sayı tez-tez sənaye inqilabı öncəsi iqtisadiyyatlar üçün davamlı olmayan səviyyələri 100.000 nəfəri aşırdı. Belə ki, 1701-1714-cü illər arasında müntəzəm ordu sayı ortalama 35.000-50.000 nəfər arasında idi. Çox saylı ordunu yürüşə aparmaq xüsusilə böyük su hövzələrinin olması mümkünsüz edirdi. Belə ki, Şimali İspaniya kimi yoxsul bölgələrdə Reyn və Adda kimi bol sulu çaylar üzərindən böyük sayda ordu və ağır silahların daşınması mümkün deyildi. Daha yaxşı maddi-texniki təchizat, vahid komandanlıq və daha sadə daxili rabitə xətləri Bourbon ordularına rəqiblərinə qarşı hərbi əməliyyatlarda üstünlük verirdi.
Böyük Britaniya (1707-ci ilədək İngiltərə və Şotlandiya)
250px|thumb|right|[[İngiltərə-Hollandiya eskadrası, İspaniya kral xəzinə donanmasını, Viqo körfəzində ələ keçirir, 1702-ci il oktyabr]] Fransanın gücünün azaldılması və İngiltərə taxtı üçün protestant varisliyinin təmin edilməsinə nail olmaq, fransızların saraya təsir vasitələrini zəiflətmək məqsədi gedülürdü. Ümumiyyətlə torilər öz ticarətlərini qorumaq və genişləndirməklə bərabər Fransa və İspaniya ticarətinə hücum etmək üçün kral donanmasını istifadə edən bir merkantil strategiyanı dəstəkləyirdi. Onlar quru ərazilərdə müharibə öhdəliklərini bahalı və başqalarına fayda gətirən kimi qiymətləndirirdilər. Viqlər isə yalnız Fransanı dəniz gücü ilə məğlub edə bilməyəcəyini iddia edir və kontinental strategiyanı vacib sayırdılar. İngiltərənin maddi gücü onu ittifaqın Fransaya qarşı bütün cəbhələrdə fəaliyyət göstərən yeganə üzvü halına gətirirdi.
Hollandiya respublikası
Marlboro hersoqu Con Çörçil tarixi Niderland əraziləri ilə ittifaqın komandanı olsa da, holland döyüşçülər xeyli sayda olduğundan müharibədə səhnəsində strategiya onların istəyinə tabe idi. 1672-1678 Fransız-Hollandiya müharibəsi ispanların Cənubi Hollandiyanı müdafiə edə bilməyəcəyini göstərdi və bu səbəbdən 1697-cı il Reysveyk müqaviləsinə görə hollandların səkkiz əsas şəhərdə qarnizon yerləşdirməsinə icazə verildi. Bu sərhədlə Amsterdam ətrafındakı ticarətin və əhalinin cənubdan gələn hücumlara qarşı qorumaq üçün lazım olan strateji təhlükəsizliyi təmin edəcəyinə ümid edirdilər. XVIII əsrin sonlarına qədər sərhəd müqaviləsi qüvvədə qaldı. Bununla belə, Hollandiyanın əsas prioriteti sərhəd qalalarını bərpa etmək və möhkəmləndirmək, iqtisadi cəhətdən vacib olan Şeldt hövzəsi üzərində nəzarəti ələ keçirmək və İspaniya imperiyasında sərbəst ticarətə giriş əldə etmək idi.
Avstriya/ Müqəddəs Roma İmperiyası
Avstriyalılar Müqəddəs Roma İmperiyası daxilində hakim güc olmalarına baxmayaraq, Avstriya və İmperiya maraqları heç də həmişə üst-üstə düşmürdü. Habsburqlar VI Karlı parçalanmamış İspaniya imperiyasının taxtına oturtmaq istəyirdi. Müttəfiqləri isə burbonların və ya habsburqların İspaniya monarxı olmaması üçün mübarizə aparırdılar. İmperiya daxili fikir ayrılığı və Avstriyanın 1703-cü ildəki maliyyə çöküşü İspaniyadakı kampaniyanın İngiltərə-Hollandiya dəniz qüvvələrinin dəstəyinə və 1706-cı ildən sonra İngiltərənin maliyyəsinə arxalanması demək idi. Xüsusilə I Yozefin hakimiyyəti dövründə Habsburqlar üçün əsas prioritet, Şimali İtaliyadakı cənub sərhədlərini Fransa müdaxiləsindən qorumaq və Raksinin Macarıstanda qaldırdığı istiqlaliyyət mübarizəsini yatırmaq idi. 200px|thumb|left|Fransis Raksi, 1703-1711-ci illərdə macar üsyanının lideri. [[Avstriyanı zəiflətmək üçün Fransa tərəfindən maliyyələşdirilirdi.]] İspan zadəganlarının çoxu 1700-cü ildə avstriyalıları təkəbbürlü saydıqlarına görə namizəd seçimində Filipə üstünlük verdilər. İngilis dəstəyi müqabilində VI Karl onlara imperiya daxilində böyük ticari güzəştlərə getməyi və ingilislərin Cəbəllütariq və Minorkaya nəzarətini qəbul etdi. Bu güzəştlər onu ispan cəmiyyətinin bütün səviyyələrində hörmətdən saldı. O, kral donanmasının üstünlüyə malik olduğu sahil bölgələrindən kənarda heç bir uğur qazana bilmədi.
Vitelsbax sülaləsi tərəfindən idarə olunan Bavariya knyazlığı, Lyej yepiskopluğu və Köln əyaləti Fransa ilə müttəfiq oldular. Lakin imperiyanın böyük hissəsi müharibədə bitərəf qaldı və ya onların iştirakı muzdluların təchizatı ilə məhdudlaşdı. Bavariya kimi daha böyük dövlətlər öz siyasətlərini davam etdirirdilər; Polşa taxt-tacına iddia, Saksoniya kralı Böyük Auqustun Şimal müharibəsinə girməsi, Leopoldun Prussiya kralı I Fridrixi bir kral olaraq tanımağı onun Böyük İttifaqın bərabərhüquqlu üzvü halına gəldiyindən xəbər verirdi. Hannover sülaləsinin nümayəndəsi Corc da İngiltərə taxtının varisi olduğundan, dəstəyi daha etibarlı idi. Lakin burda əsas məsələ Hannoverin özünün maraqları idi.
Fransa
XIV Lüdovik dövründə Fransa rəqiblərini xeyli üstələyən, böyük qazanc əldə etmək qabiliyyətinə malik Avropanın ən güclü dövləti idi. Onun coğrafi mövqeyi olduqca böyük taktiki çeviklik təmin edirdi; Avstriyadan fərqli olaraq donanmasına sahib idi və 1708–1710-cu illərdəki yürüşlərdə göründüyü kimi, güclü təzyiq altında belə sərhədlərini qorumaq iqtidarına malikdir. Doqquz illik müharibə Fransanın dəstək olmadan hədəflərinə çata bilməyəcəyini göstərdi, lakin İspaniya və Bavariya ilə ittifaq müvəffəqiyyətli bir nəticə əldə etməyə imkan yaradırdı. Parçalanmamış İspaniya imperiyasını başqalarına verməməkdən savayı, XIV Lüdovikin məqsədi Müqəddəs Roma İmperiyası ilə sərhədlərini qorumaq, Avstriyanı zəiflətmək və Amerika ticarətinə geniş giriş yolu ilə Fransanın ticarət gücünü artırmaq idi.
İspaniya
İspaniya böyük bir dövlət olaraq qalsa da, XVII əsrdə müntəzəm olaraq davam edən müharibələr iqtisadiyyatı uzun müddət aşağı məhsuldarlığa və depressiyaya məruz qoydu. Siyasi və ya iqtisadi islahatların həyata keçirilməsi son dərəcə mürəkkəb mələsə idi, çünki Habsburq İspaniyası hər biri çox fərqli siyasi mədəniyyətlərə sahib Kastiliya və Araqon taxt-tacları arasında şəxsi bir birlik idi. Filipin dəstəyinin əksəriyyəti Kastiliya elitasından gəlirdi.
Savoyya
200px|thumb|right|[[Savoyya sülaləsi|Savoyyalı II Viktor Amadeu (1666–1732).]] Doqquz illik müharibə zamanı Savyoya 1696-cı ildə Fransa ilə ayrı bir sülh barədə razılığa gəlmədən əvvəl 1690-cı ildə Böyük İttifaqa qatıldı. Hersoqluq Avstriya və Fransanın cənub sərhədlərinə çıxışı təmin etdiyi üçün strateji əhəmiyyət daşıyırdı. 1701-ci ildə Filipin İspaniya Kralı olaraq elan edilməsi vaxtı Savoyyu ispanların idarə etdiyi Milan hersoqluğu ilə ayıran Nitsa hersoqluğu transalp Fransasında idi. Bu səbəbdən onu müdafiə etmək çox çətindi.
Lonna (kommuna)
Lonna  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Şampan-an-Valrome kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Belle.
İspaniya mirası uğrunda müharibə
Savoyya
II Viktor Amadeu 1701-ci ildə Fransa ilə müttəfiq oldu, lakin onun əsas hədəfi Milanın alınması idi. Amma nə Fransa, nə Avstriya, nə də İspaniya Milandan könüllü olaraq imtina etməyəcəkdi. Bu səbəbdən İngiltərə bu istəyi yerinə yetirəcək yeganə dövlət olaraq qalırdı. Kral Donanması 1703-cü ildə Aralıq dənizinin qərb hissəsində nəzarəti ələ aldıqdan sonra Savoya tərəfini dəyişdirdi. 1704-cü il ərzində fransızlar Villefrans və Savoyya əyalətinə hücum edərək Pyemonta nəzarəti ələ aldılar. 1705-ci ilin sonunda Savoyyalı Viktor Amadeu yalnız paytaxtı Turinə nəzarət edirdi.
Mötəmid (xəlifə)
Əbül Abbas Əhməd ibn Cəfər və ya Əl-Mötəmid  (d. 845 - ö. 15 oktyabr 892) — 15. Abbasi xəlifəsi.
İspaniya mirası uğrunda müharibə
Birinci döyüşlər 1701-1708
Avropadakı hərbi əməliyyatların əsas yerləru Hollandiya, Cənubi Almaniya, Şimali İtaliya və İspaniyanın özü idi. Dənizdə əsas hadisələr Aralıq dənizi hövzəsində baş verirdi. İflas olmuş və yoxsulluq içində batan İspaniya üçün müharibənin başlaması əsl fəlakətə çevrildi. Dövlət xəzinəsi boş idi. Hökumətin nə gəmiləri, nə də ordusu var idi; 1702-ci ildə böyük çətinliklə İtaliyaya bir ekspedisiya üçün iki min əsgər toplandı. Dağılmış qalalarda son dərəcə əhəmiyyətsiz qarnizonlar yerləşdirilmişdi. 1704-cü ildə Cəbəllütariqin itirilməsinə səbəblərdən biri də bu idi. Pulu, silahı və paltarları olmayan əsgərlər əsgər andını pozaraq fərarilik edirdilər və Fransa geniş İspaniya mülklərini qorumaq üçün donanma və ordularından istifadə etmək məcburiyyətində qaldı.
Lonna (kommuna)
INSEE kodu — 01097.
İspaniya mirası uğrunda müharibə
Birinci döyüşlər 1701-1708
1702-ci ilin yazında İngiltərə Portuqaliyaya eskadra göndərdi və bu kral II Pedronu Fransa ilə mütəffiqliyi ləğv etməyə məcbur etdi. 22 oktyabr 1702-ci il tarixində 30 ingilis və 20 holland gəmisi admiral Corc Rukun komandanlığı ilə bütün maneələri dəf edib, Viqo Körfəzinə girdi və burada quruya 4000 nəfərlik desant çıxardı. Armadanın əhəmiyyətli bir hissəsi batdı, Amerikadakı İspan mülklərindən gümüş gətirən armada  darmadağın edildi və gümüşün bir hissəsi ələ keçirildi. 1702-ci ildə Savoyya şahzadəsi Yevgeni Şimali İtaliyada Fransaya qarşı fəaliyyət göstərməyə başladı və ilk vaxtlar uğurlar qazandı.
Mötəmid (xəlifə)
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
İspaniya mirası uğrunda müharibə
Birinci döyüşlər 1701-1708
Eyni zamanda, 1702-ci ilin iyununda Marlboro hersoqu Flandriyaya daxil oldu və Hollandiya ilə aşağı Reyndə də döyüşlər başladı. Marlboro ingilis, holland, almanların birləşmiş qüvvələri ilə İspaniyanın şimal mülklərinə basqın etdi və Lyej də daxil olmaqla bir neçə mühüm qala aldı. Reyndə Baden makqrafı Lüdviqin rəhbərlik etdiyi imperiya ordusu sentyabr ayında Landaunu ələ keçirdi, lakin Bavariya knyazı II Maximilianın Fransa tərəfində müharibəyə girməsindən sonra Elzas üçün təhlükə azaldı. Lüdviq Reyndən geri çəkilmək məcburiyyətində qaldı və burada Fridlinqen (oktyabr) döyüşündə marşal de Villardın komandanlığı altında Fransız ordusu tərəfindən məğlub edildi. 230px|thumb|left|Anjulu Filip, 1700-ci ilin noyabr ayında [[Fransa taxtına sahib olmaq hüququndan imtina etmədən İspaniya kralı oldu. Həmçinin İtaliya ve Hollandiyadakı İspaniya mülklərindən də əl çəkməməsinə cavab olaraq Habsburqlar və müttəfiqləri ona qarşı müharibəyə başladılar.]] 1703-cü ildə Marlboro hesoqu Bonnu tutdu və Köln knyazını qaçmağa məcbur etdi, lakin Antverpeni ala bilmədi və fransızlar Almaniyada sərbəst hərəkət etdilər. Mayın 1703-cü ildə Macarıstanda milli üsyan başladı. İyun ayında Transilvaniya şahzadələri nəslindən olan zadəgan II Ferens Rakoçi üsyana rəhbərliyə başladı. İlin sonuna qədər qiyam Macarıstan krallığının bütün ərazisini bürüdü və Avstriya qüvvələrinin böyük hissəsini şərqə tərəf yönəltdi. Amma elə həmin ildə Portuqaliya və Savoyya anti-Fransa birliyinə qoşuldular. İngiltərə isə İspaniya taxtında V Filipin yerinə II Karlın oturacağı təqdirdə öz ticarət maraqlarının daha yaxşı qorunacağı qənaətinə gəldi.
Lonna (kommuna)
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 420 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 70 km şərqdə yerləşir və Burk-an-Bres şəhərindən 55 km cənub-şərqdə yerləşir.
İspaniya mirası uğrunda müharibə
Birinci döyüşlər 1701-1708
1704-cü il martın ortalarında hersoq Karl 30 müttəfiq gəmisində İngiltərə-Avstriya ordusu ilə Lissabona gəldi, lakin ingilislərin Portuqaliyadan İspaniyaya hücumu uğursuzluqla nəticələndi. 1704-cü ilin mayında macar üsyançıları (kurutlar) şərqdən Vyananı təhdid etdilər, imperator Leopold onsuz da Praqaya getmək niyyətində idi, lakin macarlar Fransadan dəstək almadan geri çəkildilər. Avqustun 13-də Marlboro hersoqu və Savoyyalı Yevgeninin qoşunları Tallardın komandanlıq etdiyi Fransa ordusu ilə ikinci Qoxştedt döyüşündə üz-üzə gəldilər. Fransız ordusu darmadağın oldu və onlardan təkcə 15 min nəfər əsir düşdü. Bu miqyasına görə kardinal Rişelye dövründən Fransanın qarşılaşdığı ilk darmadağın idi. Bu qələbə həm də Fransaya daha bir mütəffiqinin Bavariyanı itirməsinə gətirib çıxardı. Knyazlıq müharibədən çıxdı. 1704-cü ilin mayında İngiltərə böyük uğur qazandı. Rukun komandanlğı ilə donanma Cəbəllütariqi ələ keçirdi. Avqustun 24-də Malaga yaxınlığında, XIV Lüdovikin mənəvi oğlu Tuluza şahzadəsi Lui Aleksandrın komandanlığı ilə fransız dönanması ingilis donanmasına hücum etdi. Fransızların əsas məqsədi Cəbəllütariqin nəyin bahasına olursa olsun geri alınması idi. Lakin döyüşdə hər iki tərəf ciddi itki versə də, qalib müəyyənləşmədi. Ruk əsas hədəf kimi Cəbəllütariqi qorumağı seçdiyindən Fransa donanmasını təqib etmədi. Fransızlar isə bu döyüşdən sonra Tulona çəkilib, orda qapandılar və müharibə ərzində Aralıq dənizindən kənara çıxmadılar. İkinci Qoxştedt döyüşündən sonra Marlboro və Yevgeni yenidən ayrılıb öz cəbhələrinə qayıtdılar.
1705-ci ildə cəbhələrdə vəziyyət praktik olaraq dəyişməz qaldı: Marlboro və Viller Hollandiyada, Yevgeni və Vandom isə İtaliyada manevr edirdilər. İngilis donanması Kataloniya sahillərində peyda oldu və 14 sentyabr 1705-ci il tarixində Barselonaya hücum etdi. Oktyabrın 9-da qraf Piterboro şəhəri ələ keçirdi. katalanların əksəriyyəti Madridə nifrət etdikləri üçün mütəffiqlərin tərəfinə keçdilər və Habsburq nümayəndəsini kral olaraq tanıdılar.
Lonna (kommuna)
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 199 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
İspaniya mirası uğrunda müharibə
Birinci döyüşlər 1701-1708
Qraf Qoluvey 1707-ci ilin yazında Valensiyadan irəliləyərək Madridi almağa yeni bir cəhd etdi. Lakin marşal Bervik aprelin 25-də Almanse döyüşündə onu sarsıdıcı məğlubiyyətə uğratdı. 10 min ingilis əsir düşdü. Valensiya qapılarını qaliblərə açdı, Araqon tezliklə V Filipə tabe oldu. Kataloniya xaric bütün İspaniya yenə V Filipin tabeliyinə keçdi. Bundan sonra İspaniyadakı müharibə ümumi mənzərəni dəyişdirməyən bir sıra kiçik toqquşmalara çevrildi. Şimal müharibəsinin qızışması ilə müharibədə əsas döyüşlər səngiməyə başladı. Mütəffiqlər XIV Lüdoviki sülhə məcbur etmək üçün Fransanın daxilinə yürüşə cəhd etdilər. 1707-ci ilin iyun ayında 40.000 minlik Avstriya ordusu Alp dağlarını keçərək Provensı işğal etdi və Toulonu bir neçə ay mühasirədə saxladı. Lakin şəhər ciddi qorunduğundan, mühasirə uğursuz oldu. Ancaq 1707-ci ilin yayında imperiya ordusu Papa ərazilərindən Neapola keçdi və bütün Napoli krallığını ələ keçirdilər. Marlboro hersoqu isə Hollandiyada bir-birinin ardınca fransız və ispan qalalarını ələ keçirməklə uğurlu hərbi kompaniya aparırdı.
1708-ci il mütəffiqlər üçün uğurlu başladı. Fransa ordusu komandanlığında ikitirəlik hökm sürürdü. Belə ki, marşal Vandom XIV Lüdovikin nəvəsi Burqundiya hersoqu ilə yola getmirdi. Bu Marlboro Hersoqu və şahzadə Yevgeninin yenidən qoşunlarını birləşdirməyə imkan verdi. Birləşmiş müttəfiq ordusu may ayının 11-də Audenarde döyüşündə fransızları əzdilər və daha sonra Brügge, Gent, Lilli tutdular. Eyni zamanda ingilis donanması Siciliya və Sardiniyanı Habsburqların hökmranlığını tanımağa məcbur etdi. Sentyabrın 5-də ingilislər bu müddətdə fransız qarnizonunun saxlandığı Minorka adasındakı Port Maqon qalasını aldılar. O andan etibarən İngiltərə Aralıq dənizində yeganə hegamon gücə çevrildi.
Avstriyalılar demək olar ki, eyni vaxtda Trençin döyüşündə macar üsyançılarını ağır məğlubiyyətə uğratdılar. Yeni imperator I İosif üsyançıları əhv etdiyindən və protestantlara qarşı dözümlük göstərdiyindən macarlar kütləvi şəkildə Habsburqların tərəfinə keçməyə başladılar. Audenarde və Lilldəki fəlakətli uğursuzluqlar Fransanı məğlubiyyət həddinə çatdırdı və XIV Lüdoviki sülh danışıqlarına razı olmağa məcbur etdi. Fransa kralı Xarici işlər naziri Markiz de Torsini müttəfiq komandanlığın yerləşdiyi Haaqaya danışıqlara göndərdi. Lüdovik Napoli ve Siciliya xaricində İspaniyanı və onun bütün ərazilərini müttəfiqlərə verməyə, İngiltərə taxtına köhnə iddiaçını Fransadan qovulmasına və Anna Stüartın İngiltərə kraliçası olarak tanınmasına razı oldu. Üstəlik o, V Filippin İspaniyadan qovulmasını maliyyələşdirməyə hazır olduğunu da bildirdi. Ancaq müttəfiqlər Fransa üçün daha alçaldıcı şərtlər irəli sürdülər: Qərbi Hindistan və Cənubi Amerikadakı fransız mülklərinin verilməsini tələb etdilər və XIV Lüdovikin nəvəsini taxtdan uzaqlaşdırmaq üçün ordu göndərməsinidə israr etdilər. XIV Lüdovik bütün şərtləri rədd etdi və sona qədər mübarizə aparmaq qərarına gəldi. O, kömək üçün fransız xalqına müraciət etdi və orduya minlərlə yeni çağrışçı qoşuldu.
1701 - 1704-cü illər
300px|thumb|left|Şimali İtaliya; [[Milan, Savoyya və Mantua müharibənin getdiyi əsas ərazilər idi]] 1701-ci ildə XIV Lüdvik İtaliyada fəaliyyətini yalnız müdafiə hərəkətləri ilə məhdudlaşdırmağa qərar verdi. Mantua hersoqu ilə ittifaqdan faydalanan XIV Lüdvik buradan Marşal Katinanın ordusunu İtaliyaya keçirib yerləşdirə bildi. Fransız qoşunları Mantua və Milan şəhərlərini işğal etdi. Fransa ilə müttəfiq olan Savoyya Hersoqu II Viktor Amadeu isə qızı Maria Luisanı V Filiplə evlənməsinə razılıq verdi. Hərbi əməliyyatlar hələ 1701-ci ilin yazında başlamışdı. Savoyya hersoqu II Viktor Amadeu, Pyemont qoşunlarının başında Şimali İtaliyaya yürüş etdi və çətinlik çəkmədən Milana girdi. 1702-ci ilin fevralına qədər Karpi, Kyari və Kremon döyüşlərində ki, qələbələr fransızların Adda çayının arxasına keçməyə məcbur etdi.
Marşal Lui Vendom 1702-ci il iyulun 28-də Sent Vittoriadan Novellaraya doğru yola çıxdı. Reccio, Carpi, Modena ve Coreccionu işğal etmək üçün kiçik dəstələr ayırdı və Borqhofort istiqamətində hücumu davam etdirmək üçün o, qoşunlarının bir hissəsini (Montanaro və Kurtatoneni işğal etmişdi) cəlb etməyə ümid edirdi. Avqustun 1-nə keçən gecə avstriyalılar Po çayını keçərək Soletoya çıxdılar. Avqustun 14-də Vaudemontdan 7 min əlavə qüvvə alan marşal Vendomun ordusu (30 minə qədər; 49 tabor və 103 eskadron) avqustun 15-i səhər 8-də gəldiyi Lutsara yola düşdü. Öz növbəsində Avstriya şahzadəsi Yevgeni fransızların hücum xəbərini alaraq, səhər saat 10-da Soletodan Lutsara doğru hərəkət etdi (25 min nəfər; 38 tabor, 80 eskadron və 57 top). Burada Lutsar yaxınlığında bütün gün davam edən qanlı döyüş oldu. Yalnız gecənin qaranlığı və qoşunların yorğunluğu qalibin müəyyən edilmədiyi döyüşün davamına mane oldu. Döyüşdə avstriyalılar - 2.700 nəfər öldürülmüş və yaralanmış, fransızlar isə təxminən 3 min nəfəri ölü olaraq itirdilər.
Sonra açıq düzənlərdə döyüşlər yenidən başlamadı və yalnız marşal Vandom noyabrın əvvəllərində şahzadə Yevgenin sol cinahından yan keçməyə qərar verdi. Noyabrın 5-də fransızlar Reccioloya doğru hərəkət etdilər. Noyabrın 7-də Vandom Bandanello körpüsünü tutdu və orada düşərgə qurdu. Şahzadə Yevgeni Vandomun qışı Seki və Panaro çayları sahilində keçirmək istədiyini anlayınca, Seki çayı sahillərinə 4 süvari taboru göndərdi. Marşal güclü Avstriya hissələri ilə döyüşə girməkdən qorxdu və noyabrın 14-də süvari Borqhofortu ələ keçirdi, dekabrda Qovernello ələ keçirildi.
1703-cü ilin oktyabrında Viktor Amadeu Fransaya müharibə elan etdi. 1704-cü ilin əvvəllərində imperiya qüvvələri Milan bölgəsini və Ferraranı işğal etdilər. Viktor Amadeunun 30 minlik ordusu Savoyya sərhədlərində dayanmışdı. Vandom (62 minlik ordu) imperiya qüvvələrini İtaliyadan qovub Savoyyanı işğal etmək üçün kraldan təlimatı aldı. Onun ordusu daha 24 batalyon və 12 eskadronla gücləndirilməli idi. 300px|thumb|right|İtaliyada 1701-ci il kampaniyası. 1704-cü il kampaniyası yanvarın 11-də 600 nəfər ölən və yaralanan itirən Solarisin 5 minlik dəstəsinin məğlub olduğu Kastelnuovo di Bormidadaki Vandomun zəfəri ilə başladı. Ancaq bu əhəmiyyətsiz qələbənin heç bir xüsusi nəticəsi olmadı, xüsusən ondan sonra fransızlar 3 aya yaxın fəaliyyətsiz qaldılar. Nəhayət Viktor Amadeunun (19 min) qoşunlarının Kazaleyə hərəkət etməsi xəbərini alan Vandom savoyyalılara hücum etmək qərarına gəldi və mayın 8-də 29 minlik qüvvə ilə Kreçentinoya getdi. Ancaq düşmənin gəldiyini öyrənən Viktor-Amadeu yalnız mayın 11-də Kreçentinoda məhv edilən arxa bölmələrini qurban verərək geri çəkildi. 1704-cü ildə İtaliyada sonrakı hadisələr yalnız bir sıra qalaların mühasirəsi ilə məhdudlaşdı.
1705 - 1707-ci illər
İtaliyada 1705-ci ilin əvvəllərində fransızlar 77 minlik orduya sahib idilər. Bunlardan da 22 min Vandomla - Pyemontda, 15 min qardaşının komandanlığı ilə - Breşiya bölgəsində, de Lafelladanın komandanlığı ilə 11 min Nitsada, Laparın komandanlığı ilə 5 min Mirandolanı mühasirəyə almışdı və təxminən 24 min qarnizonlarda yerləşdirilmişdi. Qraf Ştaremberq və hersoq Victor-Amadeunun birləşmiş qüvvələri heç 17 min nəfərə də çatmırdı, Lakin ilin əvvəlində Savoyyalı Yevgeninin komandanlığı ilə İtaliyaya 28 min əlavə qüvvə göndərildi. Bu əlavə qüvvə hersoq Victor-Amadeunun qoşunları ilə birləşdikdən sonra Vandoma qarşı hücuma keçməli idi. İl ərzində müharibə meydanında üstünlük növbə ilə hər iki ordunun tərəfində oldu. İlin sonuna yaxın fransızlar Nitsada üstünlük əldə etdilər. Noyabrın 14-də marşal Bervik (8 min əsgərlə) şəhəri, daha sonra 1706-cı il yanvarın 4-də qalanı ələ keçirdi. Beləliklə Vandom hərəkətlərinin sürətinə və qətiyyətinə görə, Yevgeninin Pyemonta getmək və bu kampaniyada qarşısına qoyduğu hədəfə çatmaq üçün etdiyi bütün cəhdləri boşa çıxardı.
İtaliyadakı 1706-cı il kampaniyası bu müharibənin ən yadda qalanı və ən maraqlısı idi. 1706-cı ilin əvvəlinə qədər Avstriya qoşunları (15 min nəfər) Qarda gölünün qərbindəki qışlaqlarda yerləşdilər. Şahzadə Yevgeninin yoxluğunda, müvəqqəti komandanlıq general Raventlauya həvalə edildi. Qraf Ştaremberqin 25 minlik ordusu isə Turində idi. Şahzadə Yevgeninin yoxluğunu fürsət bilən Vandom avstriyalıları İtaliyadan qovmaq üçün hücuma başlamağı və bununla da Turinin de Lafellada tərəfindən tutulmasını təmin etməyə qərar verdi. Aprelin 19-da gecə vaxtı Ponte San Marko ələ keçirildi. Bundan sonra Vandom şəxsən (36 min nəfər) Kalçinatodakı avstriyalıların sol cinahına edilən hücuma rəhbərlik etdi. Ağır döyüşdən sonra Raventlaunun 20 minlik ordusu məğlub edildi və 3 min itki ilə Roverdoya geri çəkildi. Fransızların itkisi 500 nəfər oldu. Bununla belə Vandom uğurun davamını gətirmək üçün Roverdoya hücum etmədi.
Bu arada şahzadə Yevgeni kiçik bir dəstə ilə (3.600 nəfər) Vyanadan Roverdoya gəldi və geri çəkilən birlikləri yenidən toplayaraq Adij çayının sol sahilində yerləşən Veronaya doğru hərəkət etdi. Vandom (39 min) mayın 13-dan etibarən De Lafellad tərəfindən mühasirədə saxlanılan Turini ələ keçirmək üçün ora doğru hərəkət etdi. De Lafelladın sərəncamında 42 minlik ordu var idi. Turini müdafiə edən qraf Daunun isə tabeliyindəki ordu sayı 20 min nəfər idi. 8 min ilə Carmaqnolaya çəkilən Savoyyalı Viktor-Amadeu isə 8 minlik qoşunu ilə Karmaqnolaya doğru çəkilmişdi. II Viktor-Amadeu Turini müdafiə etmək üçüç şahzadə Yevgenidən əlavə qüvvələr göndərməyi xahiş etmişdi. Öz növbəsində şahzadə Yevgeni Turinin itiriləcəyi təqdirdə II Viktor-Amadeunun fransızların tərəfinə keçəcəyindən ehtiyat edərək Turinə kömək etməyə tələsdi.
7 sentyabr 1706-cı il tarixində Turin yaxınlığında ağır döyüş başladı. Döyüş ərəfəsində fransızların 60 min, müttəfiqlərin isə 36 minlik qüvvəsi var idi. Say üstünlüyünə baxmayarq, fransızlar bu döyüşdə ağır məğlubiyyətə uğradılar. Bu arada Hessen şahzadəsi (18 min) Qoitonu tutdu və Kastiqlionenin mühasirəsinə başladı. Ona kömək etmək üçün Medavi (13 min) Mantuadan tələsik çıxaraq yola düşdü, lakin sentyabrın 8-də da Solferinoda imperator qoşunları ilə toqquşdu. İmperator ordusu darmadağın edildi və Mincio çayının sol sahilinə qovuldu. Bu qələbəyə baxmayaraq, fransızların İtaliyadakı müharibəsi son çatdı.
İtaliyada və Fransanın cənubunda, Napoli Krallığının fəthindən və Medavi ilə 1706-cı il martın 13-də müqavilə bağlandıqdan sonra müttəfiqlər faktiki olaraq İtaliyanın sahibləri oldular. İndi onlar müdafiəsi İspaniyadan çağırılan marşal Tessaya həvalə edilmiş (43 min ordu) cənubi Fransanın istilasını düşünürdülər. Müttəfiqlərə gəldikdə (44 min), Fransanı istila etməyə qərar verərək və Tulonu ələ keçirtmək niyyətində olduqları halda, 108 gəmidən (bunlardan 48 döyüş gəmisi) ibarət olan İngilis-Holland donanmasının şəhərə gəlib onlara kömək etməsi lazım olduğunu düşünürdülər. İyulun 1-də müttəfiqlər İvri, Piqnerol və Koni istiqamətlərindən irəliləməyə başladılar və Tenda keçidi boyunca Alp dağlarını keçərək iyulun 10-da Nitsaya yaxınlaşdılar və iyulun 26-da Toulonu görən La Vallettada yerləşdilər. Toulonu ələ keçirmək cəhdləri uğursuz oldu və avqustun 20-də müttəfiqlər mühasirəni qaldıraraq Suza (şahzadə Yevgeni), Piqnerol və Saviqliano (Victor-Amadeu) tərəfə çəkildilər. Suzanın oktyabrın 3-də tutulması ilə 1707-ci il döyüş əməliyyatları sona çatdı. Ordular qışı keçşirmək üçün mövqelərinə çəkildilər.
Niderlandda hərbi əməliyyatlar
300px|thumb|left|İspaniya Hollandiyasında Fransa müdafiə xəttləri. Eyni zamanda Niderlandda müharibə üçün geniş hazırlıqlar davam edirdi və Breda yaxınlığında general Marlboronun komandanlığını təhvil alacağı İngiltərə-Hollandiya qoşunları toplaşmışdı. Hollandiyadakı müharibənin həlledici əhəmiyyətini nəzərə alaraq, marşalların ən böyüyü Buffler Fransa ordusunun oradakı baş komandanı təyin edildi. Onun sərəncamında 123 batalyon və 129 eskadron (75 min nəfər) var idi. Bundan əlavə Tyalyaronun 15 minlik korpusu Moselle üzərində dayanmışdı və eyni sayda qoşun İspaniya Hollandiyasının ən vacib şəhərlərinin (Nyuport, Oudenard, Şarlerua, Namur və s.) qarnizonlarında yerləşmişdi. Ancaq bu il burada heç bir hərbi əməliyyat olmadı.
Hollandiyada 1702-ci il kampaniyası, Blenvillin 5 minlik fransız qarnizonun qapandığı Kaizersvert (Düsseldorf yaxınlığında) şəhərinin mühasirəsi ilə başladı. Aprelin 18-də Nassau hersoqunun komandanlığı ilə ingilis-holland ordusu (19 min nəfər) iyunun 15-də təslim olan şəhəri mühasirəyə aldı. Ümumilikdə 1702-ci il ərzində Venlo (11 sentyabr), Rurmond (9 oktyabr) və Lyej şəhərləri ilə birlikdə sərhəd qalaları da fransızlardan geri alındı. Hollandiyadakı 1702-ci ilin əməliyyatları həlledici deyildi və yalnız qala və şəhərlərin müharibəsi ilə məhdudlaşdı.
Hollandiyada 1703-cü ildə əməliyyatların əvvəlində fransız ordusu (105 minə qədər) Dünkerk - Geldern xəttində yerləşmişdi. Müttəfiqlər daha zəif idi və bu vəziyyət, ingilislər və hollandlar arasındakı fikir ayrılıqları səbəbiylə Marlboronun qətiyyətli davranmasına mane olurdu. Əməliyyatlar Raynsberqin hollandiyalı general Lottumun dəstəsinə təslim edilməsi ilə başladı (9 fevral), bundan sonra müttəfiqlər, Marlboronun komandanlığı altında (təxminən 40 min) aprelin 24-də Bonnu mühasirəyə aldılar və mayın 15-də onu təslim olmağa məcbur etdilər. Mayın 5-də Marlboro Fransa ordusunu Antverpendən qovmaq və sonra bu şəhəri mühasirəyə almaq üçün Maastrixtdən yola çıxdı. Lakin yenə də ingilislər və hollandlar arasındakı fikir ayrılıqları səbəbiylə o, qəti addımlar ata bilmədi və Qyui qalasını mühasirəyə almağa məcbur oldu. Qala qarnizonu avqustun 26-da təslim oldu. Lakin iyun ayında hollandların Ekerendəki məğlubiyyəti acı nəticələrə səbəb oldu. 300px|thumb|right|Ramiliyadan sonra olan hərbi əməliyyatlar. Hollandiyada 1706-cı il döyüş əməliyyatları Villeruanın ordusunu (mayın 19-da) Dildən keçməklə Tirlemontda düşərgə salması ilə başladı. Onun qüvvələri 40 min piyada və 30 min süvariyə çatmışdı. Elə həmən günü ingilislər Maastrixə gəldilər və mayın 20-də müttəfiqlərlə birləşdilər. Onların qüvvəsi 16 min süvari olmaqla 62 min nəfər təşkil edirdi. Hersoq Marlboronun Namura doğru irəlilədiyini təxmin edərək, Villerua onu qabaqlamaq istədi və mayın 23-də həlledici döyüşün baş tutduğu Ramiliaya getdi. Fransızlar Ramiliya döyüşün də biabırçı məğlubiyyətə uğrayaraq, dağınıq şəkildə Brüsselə doğru çəkildilər. Menin qalasanı ələ keçirildikdən sonra Marlboro avqustun 27-də Dendermondu (Gent yaxınlığında) mühasirəyə aldı Sentyabrın 5-də Dendermond təslim oldu. Sentyabrın 6-da mühasirəyə alınmış At isə oktyabrın 2-də təslim oldu. Bunun ardınca hər iki ordu (noyabrın 6-da) qışı keçirmək üçün düşərgələrinə çəkildi.
1707-ci il may ayının əvvəllərində Marlboro ordusunu (76 min nəfər) Brüssel yaxınlığında cəmləşdirmişdi. Vandom (80 min nəfər) Mons yaxınlığında idi və mayın 26-da Marlboro Suan meşəsinə yaxınlaşdıqda Linyiyə tərəf hərəkət etdi. Bununla Vandom ingilis-holland ordusunun cinahına keçdi. Bu da ona müttəfiqlərin Maasa ilə əlaqələrini kəsməyə və Brabant ilə bütün əlaqə xəttini kəsmək imkanı verdi. Bu istiqamətdə tərəflər heç bir həlledici döyüş keçirmədilər və ilin axrında qışı keçirmək məqsədi ilə mövqelərinə doğru hərəkət etdilər.
Sonrakı illərdə isə bu istiqamətdə əsas döyüşlərin meydanı Flandriya və Reyn sahilləri oldu.
Reyn üzərində hərbi əməliyyatlar
300px|thumb|left|Dunay üzərinə yürüş.
1701 - 1704-cü illər
Almaniyada müharibənin ilk ilində İtaliyaya və Macarıstana göndərilən hissələri çıxmaqla, 50-60 mindən çox hərbi qüvvələr var idi. Onlardan Reyndə Baden makqrafı Lüdviqin komandanlığı altında təxminən 15 min piyada və 6,5 min süvari, Avstriya mülklərində isə 11 min piyada və 7 min süvari yerləşmişdi. Reyndəki fransız ordusu (62 batalyon və 100 eskadron, ümumilikdə 41.000 min nəfər) əvvəlcə marşal Villeruanın komandanlığı altında idi. 16-ya qədər batalyon isə (8 min nəfər) Elzas vilayətində səpələnmişdi. Məqsədlərinə diplomatik danışıqlar yolu ilə çatmaq üçün orduya döyüş meydanlarında qəti şəkildə müdafiə xarakterli hərəkətlərlə məhdudlaşdırmaq əmri verən XIV Lüdovik özünü və ordusunu bütün döyüş üstünlüklərindən məhrum etdi.
Avqustun 13-də Marlboro hersoqu və Savoyyalı Yevgeninin qoşunları Talların komandanlıq etdiyi Fransa-Bavariya ordusu ilə üz-üzə gəldi. Burada İkinci Qoxştedt döyüşü baş tutdu. Fransızlar və bavariyalılar ağır məğlubiyyət aldılar. Tallar əsir düşdü və Marsen fransız ordusunun qalıqlarını Strasburqa apardı. Maksimilian Belçikaya doğru çəkildi. Çünki bu məğlubiyyət bütün Bavariyanın ələ keçirilməsinə şərait yaradırdı. Müttəfiqlər avqustun 19-na qədər döyüş meydanında qaldılar və yalnız Baden marqrafı İnqolştaddan gəldikdən sonra oranı tərk etdilər. Müttəfiqlər sentyabrın 11-də Ulm, oktyabrın 29-da Trir, noyabrın 11-də isə Landaunu tutdular. Dekabrın 20-də Traerbaxın ələ keçirilməsi ilə 1704-cü il kampaniyası bitdi.