cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mafiya
Mafia və ya Mafiya
Lusiano Leggio: Ən tanınmış mafiya atalarından biri olan Leggio, 1925-ci ildə Karleonedə doğulub. Bir çox mafiya atasının əksinə olaraq, heç bir mafiya ailəsinə mənsub deyildi. Fermer oğulu olan Lusiano Leggio kiçik yaşda başladığı "cinayət karyerası"nın 1945-ci ildə Maykl Navarra tərəfindən qəbul edilməsindən sonra Karleonelərdə davam etdirib. İntellektual məlumatı geniş olduğu üçün "professor" deyə müraciət olunurmuş. 1940-cı illərin sonunda tanış olduğu Salvatore Riina və Bernardo Pravozano ilə birlikdə Karleonelər daxilində sürətlə yüksəlib. 1958-ci ildə Navarranın adamlarının küçədə onu atəşə tutmalarına baxmayaraq, hadisədən sağ xilas olub. Bir neçə həftə sonra Riina və Provenzonun güllələrinə hədəf olan köhnə müdiri isə onun qədər şanslı deyilmiş. Navarranın ölümündən sonra Karleone Ailəsinin "Ata"sı olan Leggio ehtirasını və mərhəmətsizliyini qısa müddətdə göstərib. Getdikcə daha sıx müraciət etdiyi güc, komissiyanın digər üzvləri tərəfindən sərt reaksiyayla qarşılanıb və rəqib ailələr arasında gərginliyi artırıb. 1974-cü ildə tutulduqdan sonra xələfi Riina, onun taktikalarını artıraraq davam etdirib. 1977-ci ildə Navarranın öldürülməsi cinayəti ilə ittiham olunarkən, özü özünü müdafiə edib. Ömürlük həbs cəzası alan Leggio, 1993-cü ildə infarktdan həbsxanada dünyasını dəyişib. Leggioya qarşı həyata keçirilən müvəffəqiyyətsiz sui-qəsd cəhdindən sonra Navarranın iki qatilindən biriydi. Leggionun 1974-cü ildə tutulmasından sonra "Xaç atası" olaraq Siciliya mafiyasının rəhbərliyinə keçir və sələfinin qanlı əməliyyatlarını davam etdirir. İkinci Mafiya müharibəsində rəqibləri Stefano Bontade və Salvatore İnzerillo da daxil olmaqla çoxlarının ölüm əmrini verir. Mafiya müharibəsindən təkbaşına çıxan Riina, İtaliya hökumətinin başlatdığı "Böyük istintaq"a qanla cavab verir. Fövqəladə səlahiyyətlərlə təchiz olunan hakim Govanni Falkone ilə hakim Paolo Borsellino, Riinanın adamlarının yerləşdirdiyi bombalarla qısa fasilələrlə öldürülür. Riina 1993-cü ildə saxlanıldı və törətdiyi müxtəlif cinayətlərlə ittiham olunaraq ömür boyu həbs cəzasına məhkum edilir. İtaliya televiziyasının Capo dei Capi (Xaç atası) adlı altı bölümdən ibarət sənədli filmində həyatından və cinayətlərindən danışan Riina hələ də həbs cəzasını çəkir. Bernardo Provazano: 1933-cü ildə Karleonedə dünyaya gələn Provazono, bir çoxları üçün sonuncu "Xaç Atası"dır. İyirmi yaşından əvvəl Karleonelerə qatılan Provazona, Leggio və Riina ilə olan əməkdaşlığını, Riinanın 1993-cü ildə həbs olunmasından sonra Siciliya mafiyasının başına keçərək davam etdirir. Riinanın həbsindən sonra bir neçə terror aktı əmri versə də, sələfinin bu taktikalarını davam etdirməyərək, mafiyanı səssiz bir dövrə aparır.
Onun dövründə Koza Nostrada parçalanmalar olduğuna dair çoxlu sayda fərziyyələr yayılıb. Bir başqa iddiada da 1993-cü ildə İtaliyanın baş naziri Silvio Berluskoninin 1993-cü ildə "Forza İtalia" hərəkatı ilə siyasətə qədəm qoyarkən onunla görüşmək istəməsidir. 40 illik təqibdən sonra 2006-cı ildə tutulur. İtaliya polisi Provazanonun tutulmasından sonra Koza Nostranın yenidən səs-küylü addımlar atacağından narahatlıq keçirir.
Senecio doria
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Fontaneziya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Orthosiphon angolensis
(Orthosiphon angolensis) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aloe barberae
(Aloe barberae) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lotus 1-2-3
Lotus 1-2-3 – Lotus Software şirkəti tərəfindən işlənib hazırlanmış cədvəl prosessoru. 1-2-3 adlandırılmasına səbəb onun 3 elementi: cədvəlləri, qrafikləri və verilənlər bazasının əsas funksional imkanlarını özündə birləşdirməsi idi.
Tarixi
İlk versiyası 26 yanvar 1983-cü ildə təqdim olunub və bir il ərzində satış həcminə görə ən populyar cədvəl proqramı olan VisiCalc proqramını ötüb keçib. Populyarlığının başlıca səbəbi səhvsiz və yüksək sürətlə işləməsi olub. Lotus şirkəti 1995-ci ildə IBM tərəfindən alınıb. Bundan sonra Lotus 1-2-3 proqramı Lotus Smart Suite ofis paketinin bir hissəsi kimi inkişaf edib. Rəqibi olan Microsoft Excel proqramı tərəfindən yavaş-yavaş bazardan sıxışdırılıb çıxarılıb.
Xarici keçidlər
Lotus Software
1-2-3
Senecio macrocarpus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Balıqçılıq sənayesi (film, 1928)
Balıqçılıq sənayesi qısametrajlı sənədli filmi 1928-ci ildə Azdövlətkinoda istehsal edilmişdir. Kinolent Azərbaycanda balıqçılıq vətəgələrinin və balıq kombinatlarının inkişaf etdirilməsindən söhbət açır.
Məzmun
Kinolent Azərbaycanda balıqçılıq vətəgələrinin və balıq kombinatlarının inkişaf etdirilməsindən söhbət açır.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1928-ci ilin Azərbaycan filmləri 1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Sumqayıt çimərliyi
Sumqayıt çimərliyi — Sumqayıt şəhərinin Xəzər dənizi boyunca uzanan sahil xəttində yerləşən çimərlik. Çimərlik Corat qəsəbəsindən başlayaraq Sarıqayabaşı burnu ərazisinə istiqamətlənir. Xüsusi ilə Yeni Corat və Corat qəsəbələrinin sahilləri balıqqulağı ilə örtülüdür. Çimərlik yay ayları şəhər sakinlərini özünə cəlb edir. Son illər sutəmizləyici qurğuların inşası və yenilənməsinə baxmayaraq, çimərlikdə ekoloji tarazlıq bərpa olunmamışdır. Sumqayıt bulvarının salınması ilə çimərliyin şimal hissəsində tikinti işləri aparılmışdır. Novxanı çimərliyinə yaxın sahələrdə restoran, kafe, otel və pullu çimərliklərin sahili örtməsi dənizə açılan mənzərənin qarşısını alır.
Tim Robbins
Tim Robbins  — amerikalı aktyor, kinorejissor və musiqiçi. O, The Şouşenkdən qaçış (1994) filmində Endi Dyufrey obrazı ilə tanınır və Oyunçu (1992) və Mistik çay (2003) filmlərindəki rollarına görə Akademiya Mükafatı və iki Qızıl Qlobus Mükafatı qazanıb.
Qarazəncir
Tarixi
1847-ci ildə rus kəndiiləri burada məskunlaşdıqdan sonra kənd Andreyevka adlanmışdı. 29 aprel 1992-ci ildə kəndin keçmiş adı bərpa edilərək Qarazancir adlandırılmışdır.
Toponimikası
Qarazancir adı rayonun ərazisinə düşən Talış sıra dağlarının şimal-şərq hissəsinə işarədir və "böyük dağ silsiləsi” mənasına uyğundur.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd ovalıqda yerləşir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 2701 nəfər əhali yaşayır.
Monpelye FK
Monpelye FK — Fransanın futbol klubu.
Abrıx
Abrıx — Azərbaycan Respublikasının Qəbələ rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 24 iyun 2005-ci il tarixli, 953-IIQ saylı Qərarı ilə Qəbələ rayonunun Abrıx kəndi Tikanlı kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindən ayrılaraq, bu kənd mərkəz olmaqla, Abrıx kənd inzibati ərazi vahidi yaradılmışdır.
Toponimikası
Keçən əsrə aid materiallara əsasən, Abrıx Tikanlı kəndindən yaranmış yaşayış məntəqəsidir. IX əsr ərəb coğrafiyaşünaslarının yazdığına görə, Beyləqanda (bu şəhərin xarabalıqları Mil düzündə indiyədək Örənqala adı ilə qalmaqdadır) Abrik/Abrek adlı qala mövcud olmuşdur. Toponimikada belə bir fərziyyə var ki, həmin Abrik qalası bir vaxt müəyyən hadisə ilə əlaqədar olaraq (bəlkə də monqolların XIII əsr basqınları) dağıdıldıqdan sonra əhalisinin müəyyən hissəsi bu zonaya gəlmiş və bu adı da özləri ilə gətirmişlər. Mənbələr Bizansda da Abrik adlı şəhərin mövcudluğundan xəbər verir. Azərbaycan dilinin dialekt və şivələrində avırıx/avruğ "çay qırağında olan qamışlıq, çubuq" deməkdir. Türk dilində avrık "hörülmüş, sarınmış, bağlanmış" mənalarını ifadə edir. Deməli, Abrıx/Abrik/Abriq qalası "qamışdan hörülmüş qala" kimi izah oluna bilər.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Alazan-Əyriçay çökəkliyində yerləşir.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 620 nəfər təşkil edir.
Təhsili
Kənddə Abrıx kənd tam orta məktəbi fəaliyyət göstərir.
Orthosiphon argenteus
(Orthosiphon argenteus) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qotland adası
Qotland — Baltik dənizində İsveçə məxsus olan ada. Ada yaxınlığındakı kiçik adalarla birlikdə Qotland vilayətinin Qotland leninə və Qotland kommunasına daxildir. Əhalisi — 56 717 nəf. təşkil edir (2012).
Tarixi
thumb|left|Qotland xəritəsi, 1626 il. Adada 42 mindən çox tapıntı aşkarlanmışdır. Onların qədimi daş dövrünə aiddir. Burada balıqçı yaşayış mətəqəsinin qalıqları vardır.
Vikinq erası dönəmində Qotland sakinləri aktiv şəkildə ticarətlə məşğul olurdular. Bunu ərəb və Qərbi Avropa ölkələrinə aid metal pullar sübut edir. XI əsrdən Qotland Şərqi və Qərbi Avropa arasında vacib mərkəz rolunu oynamağa başlamışdır. Adanın sahillərində havanalar şəbəkəsi mövcud idi. Belə havanaların birində Visbyu şəhəri meydana gəlmişdir.
Orta əsrlərdə Qotlan tacirlri adanın yerləşdiyi coğrafi mövqe ilə əlaqədar dominantlıq edirdilər.
1288-ci ildə Visbyu tacirləri ilə almanlar arasında konflikt baş tutmuşdur. Sonucda şəhərlilər qalib gəlir. Nəticədə daha azad daxili siyasət irəli sürə bilirlər. Bu zaman Visbyu şəhəri ətrafına divar çəkilir. Bununla belə bu şərtlərin İsveç kralı tərəfindən diktə edilməsi səbəvindən krallıq adanın daxili işlərinə müdaxiləni əlində cəmləşdirmişdi. thumb|left|300px|IV Valder Atterdaq. 1882 1361-ci ildə Danimarka kralı IV Valder Atterdaq ordusu adaya çıxarılır. Qitland kəndliləri Danimarka ağalığına qarşı çıxsalarda bir nəticə əldə edilmir. Əksinə Bisbyu döyüşündə məğlub olurlar. Döyüşdə 2 min nəfər öldürülür. Valmerin şəhərə toxunmayacağı barədə vədindən sonra şəhər qapıları onun üzünə açılır. Döyüşdə ada əhalisinin yetkin kişi əhalisinin yarısı həlak olur. Bununla Qotland Baltik dənizində müstəqil güç olmaq imkanını itirir. Ancaq ticarət əhəmiyyətini hələ yük illiklər boyunca davam etdirir.
Bu dövrdən etibarən Qotland əldən ələ keçir. 1394-cü ildə vilaliy qardaşları adanı ələ keçirərək Baltik dənizində dəniz quldurluğu ilə məşğul olurlar. Dörd ildən sonra adanı Livon ordeni ələ keçirir. 1408-ci ildə onlar adanı Danimarka kraliçası I Marqaritaya verir. 1436-cı ildə İsveç kralı Erik Pomeran hakimiyyətdən uzaqlaşdırılır. O, Qotlanda gəlir və Vısborq qəsrini inşa etdirir.
XV əsrdə də Qotland Danimarka kralı və İsveç reqentası arasında mübahisə pridmeti olur. Ərazi baxımından Danimarkaya məxsus olsa da dini baxımından 1530-cu illərdə Linçyopinq eoarxiyasına daxil idi. Adaya sahib olanlar vaxt aşırı müstəqil hərəkət edirdilər. Qotlandın Danimarka ərazisi olmasını 1570-ci ildə qəbul edir.
XVII–XVIII əsrlərdə qədimqut dilləri isveç dilinin təsirinə məruz qalır.
Bryomsebru sülhünə əsasən ada İsveçin ərazisi olur. Skone uğrunda müharibəsi dönəmində üç il müddətində Danimarkanın nəzarətində olmuşdur.
1679-cu ildən Qotland İsveçə məxsus oluşdur. Rus-İsveç müharibəsi (1808–1809) zamanı adanı ruslar işğal edərək rus vilayəti elan edirlər. Qoltlan əhalisinin böyük əksəriyyəti isveç dilinin Qotland şivəsində danışırlar.
150 nəfərdən ibarət olan dəniz motopiyada bölüyü 2016-cı ilin sentyabrında adada təlim keçirdikdən sonra burada qalmaq barədə əmr almışlar. Əvvəllər Qotlandda olan daimi kontinqent 2005-ci ildə adanı tərk etmişdir.
Bor-e-Bar
Bor-e-Bar  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Najak kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vilfranş-de-Ruerq.
INSEE kodu — 12029.
Kommuna təxminən Paris dən 500 km cənubda, Tuluza şəhərindən 85 km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 45 km cənub-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 184 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə 96 yaşında (15-64 yaş arasında) 65 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 31 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 67,7%, 1999-cu ildə 69.4%). Fəal olan 65 nəfərdən 56 nəfər (33 kişi və 23 qadın) işləyir, 9 nəfər işsizdir (2 kişi və 7 qadın). 31 hərəkətsiz 5 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 11 nəfər - təqaüdçü, 15 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Senecio snowdenii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Vermdyo adası
Vermdyo adası —  Stokholm arxipelaqının tərkibinə daxil olan ada. İnzibati cəhətdən Stokholm leninin Vermdyo kommunasına daxildir. Stokholmdan 9 km aralıda yerləşir. Sahəsi 63 km² təşkil edir. Sahəsinə görə arxipelaqın ən iri və İsveçin isə 5-ci ən böyük adasıdır .. Materiklə avtomobil körpüsü körpü ilə birləşir.
Pinus henryi
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Byelbo sülaləsi
Byelbo sülaləsi İsveçin ən qədim sülalələrindən idi. Sülalənin tarixi Gombul Folkenin yarl təyin olunması ilə başlayır. Yarl Skandinaviyada qraf titulunun ekvivalenti idi. Sülalədən həm də çoxlu arxiyepiskoplar çıxmışdır. İsveçdə hakimiyyətə ana tərəfdən X Erikin nəslindən olan Valdemarla gəlmişdilər.
Byelbo nəsli ana nəsli tərəfdən bütün İsveç, Danimarka və Norveç krallarının əcdadıdır.
27 iyun
1601–1900
thumb|[[Helen Keller]]
Heldreyx şamı
(Pinus heldreichii) — Balkan yarımadası nın qərb hissəsində-dağlarda və Cənubi İtaliya da bitir. Hündürlüyü 20 m olan ağacdır. Bitmə şəraitindən asılı olaraq çətiri ensiz-konusvari formadan enli-şaxələnmiş və aşağı sallanmış formaya qədər dəyişilir. Gövdəsinin qabığı boz rəngdədir. Cavan budaqlarında iynəyarpaqları töküldükdən sonra üzərində rombvari yarpaq ayalarının izləri qalır. İynəyarpaqları tünd-yaşıl, sıx, cüt, cod, ucu bizdir,dəstədə 2 ədəd olmaqla zoğların uclarında yığılmışıdr. Zoğları qısa, möhkəmdir. Uzunluğu 12 sm-ə qədərdir. Erkək çiçək qrupları dəstələrdə yığılmış, qızıl-sarıdır. Qozaları uzunsov-yumurtavarı, cavanlıqda qara, uzunluğu 5-7,5 sm, qısa saplaqda yerləşir. Rəngi sarımtıl və ya qonurdur. Dərin, çox güclü kök sistemi vardır. İşıqsevəndir, soyuğa, quraqlığa, küləyə davamlıdır., yüksək temperatura, şəhər iqliminə dözür. Torpağa tələbkar deyil. Günəşli, quru, kasıb, zəif turşu, qələvili torpaqlarda yaxşı bitir. Susuzluğa və quraqlığa dözmür. Parlaq yaşıl, uzun, sıx iynəyarpaqları və açıq-boz qabığı bitkiyə dekorativlik verir. İri ağacların qış əkini effektivdir, bu ağaclar köçürülməni asanlıqla keçirir. Mədəni şəraitdə 1851-ci ildən istifadə edilir. Müxtəlif dekorativ formaları vardır: tipik (f.Typica); ağ qabıqlı (f. leucodermis). Hər iki forma qozaların qabıqlarının quruluşu ilə fərqlənir. “Kompakt Cem” (“Compact Gem”) hündürlüyü 3–5 m-ə qədər olan ağacdır. Yavaş böyüyür, işıqsevəndir. Torpağa az tələbkardır, rütubətə dözmür, əhəngli torpaqlarda yaxşı inkişaf edir. Soyuğa davamlı deyil. Abşeron da yeni salınan parklarda, bağlarda tək və qrup əkinlərində, daşlı təpəciklərdə rast gəlinir və mədəni şəraitdə becərilir.
Osman Mirzəyev
Osman Mirzəhüseyn oğlu Mirzəyev — Azərbaycan jurnalisti, yazıçı və publisist. 20 noyabr 1991-ci ildə Xocavənd rayonu yaxınlığında, bir sıra digər dövlət xadimi ilə birgə içində olduğu Mi-8 vertolyotunun ermənilər tərəfindən vurulması nəticəsində şəhid olmuşdur. "Adlarımız", "Bir dəfə yaşayırıq", "Damla və göl", "Qartal uçuşda" kitablarının müəllifidir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Mətbuat Katibi (1990–1991) olmuşdur. Hal-hazırda Səbail rayonu 190 saylı orta məktəb və Lənkəran şəhərində qarışıq tipli uşaq evi Osman Mirzəyevin adını daşıyır. Jurnalist Sevinc Osmanqızının atasıdır.
Həyatı
Osman Mirzəhüseyn oğlu Mirzəyev 1937-ci il aprelin 13-də Bakının Keşlə qəsəbəsində anadan olmuşdur. Sonralar Mirzəyevlər ailəsi buradan şəhərin mərkəzinə köçmüşdür. Orta təhsilini ilk Qırmızı Əmək Bayrağı ordenli 190 saylı məktəbdə alan Osman Mirzəyev, 1956-cı ildə S. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetinin filoloji fakültəsinin jurnalistika şöbəsinə daxil olur. Hələ tələbə ikən o, həmin dövrdə çox populyar olan "Molodyoj Azerbaydjana" qəzeti ilə sıx əməkdaşlıq etməyə başlayır. Məhz bu qəzet jurnalist-Mirzəyevin dünyagörüşünün formalaşmasında, yaradıcılıq inkişafının yüksəlməsində mühüm rol oynamışdır.
ADU-nun filologiya fakültəsinin jurnalistika şöbəsini bitirdikdən sonra o, "Molodyoj Azerbaydjana" qəzetində 7 il müddətində əmək fəaliyyətini davam etdirir. Gənclərin mətbu orqanında sıravi tərcüməçi kimi işə başlayan Osman Mirzəyev sonralar bu qəzetin məsul katibi vəzifəsinədək yüksəlmişdir. Qəzetin onun həyatındakı rolunu jurnalistin özü belə qiymətləndirir: "Molodyojka"ya xüsusi rəğbətim var, çünki bu, mənim jurnalistikada ilk illərim idi və onlar ilk məhəbbət kimi mənə əzizdir. "Molodyojka" cəsarəti, qeyri-ənənəvi təfəkkürü, yeni dünyagörüşü ilə daim seçilb". Uzun illərdən sonra, artıq Azərbaycan SSR-in əməkdar jurnalisti olan Osman Mirzəyev yazırdı: "Molodyojka", həm də jurnalist kadrları üçün bir məktəbdir".
Osman Mirzəyev mövcud həqiqətləri jurnalist şərəf və ləyaqəti ilə olduğu kimi qələmə alırdı. İctimai həyatın bir çox sahələrində hökm sürən çatışmazlıqları çəkinmədən öz məqalələrində əks etdirirdi. Təbii ki, bu da yüksəkrütbəli şəxslərin narazılığına səbəb olurdu. İş yoldaşlarının xatırladığı kimi, bir dəfə onun "Vışka" qəzetində dərc olunan baş məqaləsindən sonra bir neçə partiya məmuru redaksiyaya gələrək, "kiminsə adından" öz narazılıqlarını bildirmişdilər. O zaman O. Mirzəyev onları sakitcə dinləyərək, özünü günahkar hesab etmədiyini və bundan sonra da amalına sadiq qalacağını bildirmişdi.
O. Mirzəyevin peşəkar jurnalist bacarığı təkcə mətbuatda deyil, həm də televiziyada özünü büruzə verirdi. O, Azərbaycan televiziya məkanında ilk bədii-publisistik, ictimai-siyasi "Dalğa" verilişinin yaradıcılarından idi. Bu, Azərbaycanın televiziya məkanında ölkənin siyasi, ictimai, sosial, həmçinin mədəni həyatını əks etdirən ilk ictimai-siyasi verilişlərdən idi. Həftənin cümə günləri axşam saatlarında efirə çıxan "Dalğa" verilişi qısa müddət ərzində ölkənin Azərbaycan, eləcə də rusdilli əhalisi arasında böyük rəğbət qazandı. O dövrdə Azərbaycan Dövlət Televiziyasının sədri işləyən Elşad Quliyev verilişin populyarlıq qazanmasında O. Mirzəyevin rolunu belə qiymətləndirmişdi: "Onun verilişə aparıcı kimi seçilməsi təsadüfi hal deyildir. Mən Osman Mirzəyevi istedadlı bir jurnalist kimi daim dəyərləndirmişəm və buna görə də efir vasitəsilə onunla ünsiyyət böyük marağa səbəb oldu. Əvvəla, o, rus və Azərbaycan dillərində sərbəst danışa bilirdi. İkincisi, hökumətin mərkəzi orqanı — "Vışka"da çalışan peşəkar bir jurnalist idi. "Dalğa" verilişinin Osman Mirzəyev tərəfindən hazırlanan buraxılışları öz peşəkarlığı ilə həmişə seçilib. Bu verilişlərdə o, ictimai-siyasi məsələləri işıqlandırmaqla yanaşı, qeyri-adi təbiət hadisələri, Azərbaycanın görkəmli siyasi və mədəni xadimləri barədə süjetlər də hazırlayırdı".
Osman Mirzəyev Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında jurnalist, pedaqoq və publisist kimi fəal iştirak etməklə yanaşı, həm də 1991-ci ilin parlament seçkilərində iştirak etmişdi. Seçki kampaniyası zamanı o, Keşlə qəsəbəsinin sakinləri ilə şəxsən görüşərək, onları narahat edən problemlərlə maraqlanırdı. Ölkəsinin dinc demokratik yolla inkişafının tərəfdarı olan O. Mirzəyev xalqına həm də deputat kimi (Keşlə qəsəbəsindən) kömək etmək arzusunda idi.
1990-cı ilin sentyabrında Osman Mirzəyevı Azərbaycan Respublikası Prezident Apparatının şöbə müdiri vəzifəsinə təyin olunur. Böyük məsuliyyət tələb edən bu işə çox vaxt sərf etdiyindən, jurnalist fəaliyyəti ilə, yaradıcı işlə məşğul ola bilməməsi onu narahat edirdi. Axı, Osman Mirzəyevin qəlbində hələ xalqa deyilməmiş çox şeylər var idi. Azərbaycan Prezidentinin mətbuat katibi vəzifəsinə təyinatı onun tələbələrinin də böyük sevincinə səbəb oldu: "Eşidəndə ki, prezidentin "komanda"sında mətbuatla əlaqələr şöbəsinə bizim müəllim rəhbərlik edir, çox sevindik. Həm ona, həm də özümüzə görə. Ona görə ki, respublika rəhbərliyi ilə, peşəkarlığı ondan öyrənmiş jurnalistlər arasında "rabitəçi" ancaq bu adam ola bilərdi".
İrsi
thumbnail|Osman Mirzəyevİn Bakıda yaşadığı bina Osman Mirzəyev Azərbaycan xalqının tarixinə görkəmli jurnalist, publisist və yazıçı kimi daxil olmuşdur. O, ilk növbədə, öz dövrünün aktual mövzularına həsr olunmuş bir çox məqalələrin müəllifi, Azərbaycanda "siyasi portret"in banisi və oçerklər ustası kimi tanınmışdır. Onun dəqiq müşahidə ilə İmam Mustafayev, Şıxəli Qurbanov, Nazim Hacıyev haqqında yazdığı gözəl oçerklər və digər publisistik yazılar qəhrəmanlarının xüsusiyyətlərini dolğun surətdə əks etdirirdi.
Yazıçı Mirzəyevin yazdığı kitablar da böyük uğur qazanmışdır. "Qartal uçuşda", "Damla və göl", "Bir dəfə yaşayırıq" oçerklər topluları, həmçinin "Adlarımız" kitabı onun qələminin məhsulu olaraq, bu gün də oxucuların stolüstü kitablarıdır. Xüsusilə "Adlarımız" kitabı müəllifin ən sevimli əsəri olmaqla, xalq arasında öz populyarlığını hələ də itirməmişdir.
İlk baxışdan mülayim və sadə insan təsiri bağışlayan Osman Mirzəyevə əslində jurnalist sərtliyi və cəsarəti kimi ali keyfiyyətlər xas idi. Heç bir qüvvə onu şəxsi mövqeyini dəyişməyə məcbur edə bilməzdi. İstər özündən yüksəkdə duran rəislərin otağında, istərsə də redaksiya kollegiyasının, ümumi kollektivin iclaslarında o, öz prinsiplərinə daim sadiq olmuşdur. Onun geniş maraq dairəsi, dərin bilik müxtəlifliyi sözün əsil mənasında hamını valeh edirdi.
Peşəkar ustalığı, dərin təfəkkürü, həyat təcrübəsi və bir çox digər keyfiyyətləri Osman Mirzəyevə oxucuların, eləcə də uzun illər ərzində dərs dediyi universitetdə jurnalistika fakültəsinin tələbələrinin sevgisini qazandırmışdı. Onun həyata və insanlara olan dərin marağı, azad düşüncə qabiliyyəti cəzbedici qüvvəyə malik idi. Ən başlıcası isə o, jurnalist amalına daim sadiq qalaraq, heç bir vəchlə vicdanına qarşı çıxmırdı. Məhz Osman Mirzəyevin "Vışka" qəzetində dərc olunan "Mir tvoemu domu, brat-karabaxets" və "Madonna iz Sadaraka" məqalələri cəmiyyətdə böyük əks-səda doğurdu və ölkə rəhbərliyinin təşvişinə səbəb oldu. Bu məqalələrdə müəllif Dağlıq Qarabağı Azərbaycandan ayırıb, Ermənistana birləşdirməkdə vasitəçi olan Moskvanın siyasətini kəskin tənqid atəşinə tutmuşdur.
Osman Mirzəyev təhsilini Azərbaycan dilində almışdır. Rus dilini isə ömrünün kamillik dövründə öyrənməsinə baxmayaraq, bir çox "rusdillilər" ona həsəd apara bilərdi. Zəhmətsevərliyi və istedadı nəticəsində o, hər bir sahədə yüksək nailiyyətlərə müvəffəq ola bilirdi.
Mükafatlar
Publisistin məhsuldar yaradıcı fəaliyyəti təbii ki, diqqətdən kənarda qala bilməzdi. Osman Mirzəyev Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqının "Qızıl Qələm" mükafatı ilə təltif edilmiş, 1988-ci ildə isə mətbuat sahəsində göstərdiyi xidmətlərə görə "Azərbaycan SSR-in Əməkdar jurnalisti" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Senecio doronicum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Orthosiphon aristatus
(Orthosiphon aristatus) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Aloe broomii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tofiq Kiemas
Məhəmməd Tofiq Kiemas 2009-cu ildən 2013-cü ilədək, yəni vəfatına qədər İndoneziya Xalq Məşvərət Məclisinin spikeri. Tofiq (bəzən Tofik yazılmışdır) 2001-ci ildən 2004-cü ilədək ölkənin ilk cənabı kimi İndoneziyanın prezidenti Meqavati Sukarnoputrinin əridir.
Semyon Kirlian
Semyon Davidoviç Kirlian (d. 20 fevral, 1898 - ö. 4 aprel, 1978) — rusiyalı ixtiraçı-mühəndis. Kirlian effekti ilə bağlı tədqiqatlar aparmışdır.
Tofiq Kiemas
Tofiq Meqavati ilə 1973-cü ildə evləndi; bu Meqavatinin üçüncü nikahı idi. Birlikdə bir qızı olan Puan Maharani var idi. Meqavatinin də əvvəlki nikahdan iki oğlu var idi.
Tofiq İndoneziyanın aparıcı siyasi partiyalarından biri olan İndoneziya Demokratik Mübarizə Partiyasının (PDİ-P) fəal dəstəyi ilə Meqavati ilə birləşdi. 2008-ci ildən etibarən Taufiq PDİ-P-nin Müsəlman dini qanadı olan BMİ-nin lideri idi. PDI-P işlərinin tanınmış iştirakçısı idi və tez-tez 2014-cü il qanunvericilik və prezident seçkiləri üçün hazırlıq kimi milli məsələləri şərh edirdi. İndoneziyada və bəzən həyat yoldaşı ilə partiya rəhbərliyi və liderliyi ilə bağlı müəyyən məsələlərdə fərqlənirdi.
Tofiq 2000-ci ildə Avstraliyada əməliyyat keçirdi və müalicədən sonra bir sıra hallarda xəstəxanaya yerləşdirildi.
Tofiq Kiemas 8 iyun 2013-cü ildə Sinqapur Ümumi Xəstəxanasında infarkt keçirərək vəfat etdi. Ertəsi gün cənazəsi Cakartaya İndoneziya Hava Qüvvələrinə məxsus Herkules yük təyyarəsində gətirildi, burada tam dövlət tərəfinden cənazəsi qəbul edildi və Kalibata Qəhrəmanları Qəbiristanlığında dəfn edildi. İndoneziya prezidenti Susilo Bambanq Yudhoyono Taufiq ailəsinin, İndoneziya Kabinetinin və yüzlərlə aparıcı siyasi və milli şəxsiyyət nümayəndələrinin qatıldığı rəsmi mərasimdə iştirak etdi.
Pinus hwangshanensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gəmiqayırma
thumb|"Bremen" layneri tərsanədə.thumb|Gəminin qurulma mərhələsithumb Gəmiqayırma sənayesi — iqtisadiyyatın ağır maşınqayırma sahəsi, gəmilərin inşası həyata keçirilir. Gəmilər tərsanə adlanan xüsusi müəssisələrdə inşa edilirlər.
1960-cı illərdə sənayenin bu sahəsi sürətlə inkişaf etməyə başlamışdı. Səbəbi də "ucuz" neftin dənizlə daşınmasının artması və müvafiq olaraq iri tutumlu tankerlərin istehsalının artması idi, lakin energetik böhran başlayandan sonra yüksək tutumlu tankerlərə olan tələbat azaldı. Bu dövrlərdə gəmiqayırma sənayesi öz coğrafi mövqeyini dəyişmədi. Məhsul daha çox yeni inkişaf etmiş ölkələrdə istehsal edilirdi. Cənubi Koreya bu sahədə dünyada Yaponiyanı geridə buraxıb birinci yerə çıxdı. Gəmiqayırma Braziliyada, Argentinada, Meksikada, Çilidə və Çində inkişaf etməkdədir.
Aydınqışlaq
Aydınqışlaq — Azərbaycan Respublikasının Qəbələ rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Ümumi məlumat
Aydınqışlaq Qəbələ şəhərindən 7 kilometr cənub-şərqdə, Qəbələ-Ağdaş magistral yolundan 2 km aralı, Dəmiraparan çayının sağ sahilində Alazan (Qanıx)-Həftəran vadisində yerləşir. Əhalisi 1992-ci ildə yaşayış yerlərini tərk etmiş 30 nəfər məcburi köçkünlər də daxil olmaqla milliyyətcə azərbaycanlılardan ibarət 2244 nəfər, ərazisi 11,9 kv.km-dir. Aydınqışlaq şimal və qərbdən Zarağan, cənubdan Kiçik Pirəli, Soltannuxa, Yengicə, şərqdən isə Tümtül kəndləri ilə həmsərhəddir. Kənd Böyük Qafqaz sıra dağlarının ətəklərində, qışı quraq keçən mülayim isti qurşaqda yerləşir, geomorfoloji relyefinə görə qəhvəyi dağ-meşə torpaq tipinə malikdir. Hazırda Aydınqışlaq kəndində 1 bələdiyyə, 1 İƏD üzrə nümayəndəlik, 1 tam orta məktəb, 1 mədəniyyət klubu, 1 kitabxana, 1 feldşer məntəqəsi, 1 məscid, eləcə də 6 ziyarətgah vardır. Yaşayış məskəninin adını ifadə edən Aydınqışlaq sözünün təhlili, əsasən 2 fərziyyə üzərində qurulmaqla kəndin yaranma və inkişaf tarixini özündə əks etdirir. Məlumdur ki, Aydınqışlaq iki sadə sözün birləşməsindən əmələ gələn mürəkkəb sözdür.
Qışlaq-əsasən qış aylarında yaşayış üçün nəzərdə tutulan, yataq və yaşayış evlərini özündə birləşdirən ərazi deməkdir. İlin 8-9 ayını qışlaqlarda keçirən Azərbaycanın maldar tayfaları yalnız yay aylarında yaylaqlara qalxmışlar. Qışlaq digər müvəqqəti yaşayış məskəni növlərindən daimiliyi ilə fərqlənir və kəndə keçidin son mərhələsi hesab olunur.
Mövcud olan birinci fərziyyə Aydın sözünün konkret şəxsin adı ilə bağlılığına əsaslanır. Həmin fərziyyəyə görə, heyvandarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan Aydın adlı şəxs qışlaq kimi istifadə etdiyi ərazidə sonradan daimi məskunlaşmış və bu amil, Aydının qışlağı, sonradan isə yer adı kimi Aydınqışlaq sözünün yaranmasına səbəb olmuşdur. Araşdırmalar, qeyd edilən fərziyyənin tam şəkildə təkzib edilməsinə əsas verir. Belə ki, kəndin əsasını təşkil edən tayfalar, eləcə də yer adları içərisində Aydın adlı şəxslə bağlı heç bir fakt aşkar edilməmişdir. Eyni zamanda, fərziyyənin özünü doğrultması üçün Aydınoba, Aydın uşağı, Aydının yeri və s. kimi sözlərin dövrümüzə qədər gəlib çatması zəruri idi.
Aydınqışlaq adı ilə əlaqədar ikinci, əsas fərziyyə Aydın sözünün həqiqi mənasının təhlili nəticəsində meydana çıxır. Həmin fərziyyəyə əsasən kəndin adındakı Aydın sözü özündə açıq, təmiz, görünən fikirlərini ifadə edir. Belə ki, heyvandarlıq məqsədilə yaylağa çıxmış köçəri türk tayfaları, qışlaq kimi istifadə edilən digər ərazilərdən fərqli olaraq Qafqaz sıra dağlarının ətəklərinə yaxınlığı ilə əlaqədar bu kəndin yerləşdiyi yeri vizual baxımdan daha aydın müşahidə etmək imkanına malik olmuşlar. Bu amil əvvəlcə aydın görünən qışlaq, sonradan Aydınqışlaq sözünün formalaşmasına gətirib çıxarmışdır.
Kəndin əhalisi, milli mənşəyi və yaranma tarixi
Aydınqışlaq Qəbələ rayonunda yerləşən, əhalisinin milli mənşəyi azəri türklərindən ibarət, etnik qarışığı olmayan azsaylı kəndlərdən biridir. Kənddə yaşayan 12 əsas tayfanın mənşəyinin araşdırılması nəticəsində etnik qruplarla əlaqə aşkar edilməmiş və aşağıdakılar müəyyən olunmuşdur (tayfaların sıra ardıcıllığı onların məskunlaşma tarixlərinə uyğunlaşdırılmışdır):
Məlum olmuşdur ki, Aydınqışlaq ərazisində ilk məskunlaşma Dəmiraparan çayına yaxın, kəndin şərq hissəsində, "Dostu uşağı" və "Hacı uşağı" tayfaları ilə başlamışdır. Həmin tayfaların nəsil şəcərəsinin, həmçinin qəbiristanlıqlarda mövcud olan yazılı qəbir daşlarının təhlili nəticəsində, kəndin yaranma tarixinin təxminən 1780-1830-cu illərə təsadüf etdiyi meydana çıxır. Lakin bir neçə dəfə, əsasən 1933, 1944 və 1949-cu illərdə baş vermiş sel və daşqınlar nəticəsində kənd mərhələ-mərhələ məskunlaşma yerini dəyişərək qərb istiqamətində formalaşmağa başlamışdır. Eyni zamanda, kəndi Qəbələ şəhəri ilə əlaqələndirən cənubdan şimala uzanan 3 paralel yollar da sel suları nəticəsində yararsız hala düşmüş və əhali Zarağan kəndinə döğru istiqamətlənmişdir. Sonuncu sel daşqınları nəticəsində 23 ev su altında qalaraq məhv olsa da, təbii fəlakətlə bağlı sakinlər arasında tələfat halları baş verməmişdir.
Təbiəti
Aydınqışlaq kəndinə məxsus 1169 ha torpaq sahəsinin 15 ha bələdiyyə fondu, 560 ha əkinə yararlı, 181 ha pay torpağı, 950 ha. meşə fondu təşkil edir. Kəndin ərazisində yerləşən əkinə yararlı sahələrin hər biri - "Məlik talası", "Gödəklər", "Göycə yeri", "Kollu tala", "Molla Əhməd yeri", "Şöpül yeri", "Qəmbər yeri", "Fərrux bağı", "Əzimin bağı", "İsrafil yeri", "Mollababa şotu", "Paşa yeri", "Sofu yeri", "Tutdibi", "İki çay arası", "Zoğallı qoruq" və "Əmrahın dar talası" əsasən onların təmizlənərək istifadəyə verilməsini təmin edən şəxslərin adı ilə bağlıdır. Yalnız "Davalı tala" adlanan yer Dəmiraparan çayının dövrü olaraq yatağını dəyişməsi səbəbindən Aydınqışlaq və Tümtül kənd sakinləri arasında mübahisə predmetinə çevrildiyi üçün bu adı qazanmış və bu problem kolxoz təsərrüfatlarının yaranması ilə həllini tapmışdır.
Təsərrüfatların yaranma tarixi
Kolxoz təsərrüfatlarının yaranmasından əvvəl Aydınqışlaqda əkinə yararlı torpaqlar əsasən kənddə nüfuz sahibi olan  Əhməd, İsa və Nəsib adlı şəxslərin əllərində cəmləşmişdir. Həmin şəxslər torpaq və digər əmlaklarını o dövrdə qəza mərkəzi olan Nuxa şəhərində qeydiyyata saldıraraq özlərinə bəy titulu almağa nail olmuş və kənd sakinlərinə pulsuz ziyafət təşkil etməklə bu adı rəsmiləşdirmişlər. Bundan əlavə, ətrafda tacir kimi tanınan kənd sakinləri Mollasəid, Hacıqasım, Hacıməcid və Hacıümid ipəkçilik və arışılıqla məşğul olaraq təsərrüfat subyektləri yaratmaqla, eləcə də Həşim Bədrəddinov, Quşeyri Məmmədov və Abdulqafur Məcidov şəxsi dükan sahibləri kimi geniş maddi imkanlar əldə etmişlər. Kəndə “yüzbaşı” təyin olunmuş Hüseyn Mikayılov isə vergilərin yığılmasına, onun sosial problemlərin həlli istiqamətində xərclənməsinə, eləcə də xırda münaqişələrin aradan qaldırılmasına cavabdeh olmuşdur.
Aydınqışlaq kəndində birgə təsərrüfatların yaranma tarixi ilə bağlı kəndin o dövürkü ziyalılarından olmuş Qərib Mövsümzadənin “Qalibiyyət” qəzetinin 03.11.1967-ci il tarixli nömrəsinə verdiyi müsahibədə bildirilir: “1927-ci ilin aprel ayı idi. Kəndimizdə kənd təsərrüfatı şirkəti yaratmaq üçün həvəs göstərənlər vardı. Həmkəndlilərimin fikrini partiya özək katibinə bildirdim və Aydınqışlaqda təsərrüfat birliyi yaratmaq üçün kömək göstərməsini xahiş etdim. Katib mənim təklifimi bəyəndi və kəndə bir traktor göndərilməsinə sərəncam verdi. Ertəsi gün səhər tezdən bizə verilən traktorla kəndə getdim (sürücü Qutqaşendən olan Murad Abdullayev idi). Kənddə ilk traktorun görünməsi əsl bayrama çevrilmişdir. Elə həmin gün keçmiş muzdurlar və yoxsul kəndlilərdən 15 nəfəri birliyə üzv yazıldı. Həmin şəxslər Kərim Əhmədov (artelin sədri seçilmişdir), Abdulla İsgəndərov, Hüseyn Əliyev, Cəmalədddin Əzimov, İslam, Abbas, Vahab Mövsümzadələr, Şirin Babayev, Manaf Manafov, Şəmsəddin Quliyev, Əmrah Əliyev. Seyfəddin Səlimov, Məhərrəm Sadıqov, Gülməmməd Yəhyayev və Əbdürrəhim Əfəndiyev olmuşlar.Axşamüstü hamımız traktorun ətrafına toplaşdıq və Qəza mərkəzi olan Nuxadan gəlmiş fotoqraf şəklimizi çəkdi.”
Aydınqışlaq kəndinə gətirilən ilk traktor kənd sakini Mövlam Dəmirov tərəfindən idarə olunmuşdur. Növbəti mərhələlərdə kəndə verilmiş “XTZ-7” markalı traktorlar Cabbarov Fərhad Cabbar oğluna və Mıxlıqovaq kənd sakini Seyfullah Abdullayevə təhkim olunmuşdur. Eyni zamanda, kənd sakinləri Alxasova Sayad Abdulkərim qızı F.Cabbarova, Yahyayeva Leyliman Gülməmməd qızı isə S.Abdullayevə köməkçi təyin edilmişdir.
1931-ci ildən başlayaraq Azərbaycanda kolxoz təsərrüfatlarının iqtisadi səmərəsinin artırılması məqsədilə onların birləşdirilməsinə start verildi. Həmin dövrdə kənddə yaranmış artel “Aydınlıq” adlandırılmış və inzibati bina kimi Əbdürrəhim Əfəndiyevin şəxsi mənzilindən istifadə olunmuşdur. Kolxozun sədri əvvəlcə Hüseyn Hüseynov, sonradan isə Məhəmməd Abdullayev olmuşdur. 1950-ci illərdə “Aydınlıq” koloxozu ləğv edilmiş, əvvəlcə Böyük Pirəli kəndi ilə birlikdə M.F.Axundov adına, sonradan Aydınqışlaq, Zarağan və Daşca kəndlərini birləşdirən Karl Marks adına kolxoz yaradılmışdır. Aydınqışlaq kəndinin daxil olduğu sovetlik isə Zarağan kənd sakini Qəhrəman Şirin oğlunun mənzilində fəaliyyət göstərmiş və orada Vəndamdan olan Çələbi adlı şəxs sədr vəzifəsində işləmişdir.
Kolxoz təsərrüfatının yaranması ölkənin hər yerində olduğu kimi Aydınqışlaq kəndində də birmənalı qarşılanmamışdır. Belə ki, ölkədə aparılan bu siyasətə qarşı çıxdıqları üçün kənd sakinləri Məmmədov Rizvan Məhəmməd oğlu və Məmmədov Əzim Əziz oğlu represiyanın qurbanı olmuş və siyasi məhbus kimi güllələnmişlər. R.Məmmədovun oğlu Vahid Məmmədov isə siyasi məhbusun övladı olduğu üçün II Dünya müharibəsində döyüş adı ilə minalanmış sahələrə göndərilməklə məhv edilmişdir.
Respublikamızda ictimai-siyasi quruluşun dəyişməsi ilə əlaqədar 1999-cu ildə Aydınqışlaq kəndində müstəqil bələdiyyə, 2005-ci ildə isə RİH-nin İƏD üzrə nümayəndəliyi fəaliyyətə başlamışdır.
Din
Aydınqışlaq kəndinin əhalisi bütünlüklə İslam dininin sünnü məzhəbinə sitayiş etsə də dindar sakinlər arasında digər təriqətçilik meylləri müşahidə olunmur. Aydınqışlaqda ilk məscid kəndin şərq hissəsində, hazırda “Hacıcabbar” piri kimi tanınan ziyarətgahın yaxınlığında yerləşmişdir. Qeyd edilən məscidə əvvəlcə Hacı Cabbar əfəndi, sonradan onun nəslindən olan Nurəmməd Cabbarov rəhbərlik etmişdir. Məscid XX əsrin əvvəllərində sel daşqınları nəticəsində tamamilə dağılmış və həmin dövrdə kənd sakinlərinin vəsaiti hesabına əvvəlcə “Məscid bağı” adlanan ərazidə kiçik həcimli, sonradan isə kəndin mərkəzində bir qədər iri tutumlu məscid inşa edilmişdir. Kiçik həcimli məscidin mollası Mollarəhman Mütəllimov olmuş və o, əhalinin dini biliklərinin artırılması üçün məsciddə dərsanələr  təşkil etmişdir. Bolşevik inqilabından sonra dindarlığın ləğvi istiqamətində aparılan dövlət siyasəti nəticəsində həmin məscid 1925-ci ildə yerlə-yeksan edilmiş, Mollarəhman Mütəllimov isə gənc komsomolçular tərəfindən belinə minilərək təhqir olunmuşdur. O, bir müddət rayonun Mamaylı kəndində qaçıb gizlənmiş, sonradan yaşayış yerinə qayıtmışdır.
Kəndin mərkəzində yerləşən məscidin ilk mollası, hacı titullu, ətrafda geniş dini biliklərə malik, nüfuzlu şəxs kimi tanınan Hacıqasım Qasımov, müəzzin isə Hacıməhəmməd Məmmədov olmuşdur.Sonradan o, məscidin rəhbərliyini öz bilik və bacarığı ilə kənd sakinləri arasında hörmət və nüfuz qazanmış Əhmədov Məmmədbağır Əhməd oğluna vermişdir.M.Əhmədov fəaliyyəti dövründə kənd sakinlərinin savadlanması istiqamətində xüsusi rol oynamışdır. 1935-37-ci illərdə məscid dövlət orqanları tərəfindən bağlanılaraq əvvəlcə dükana, sonradan isə taxıl anbarına çevrilmişdir.M.Əhmədov  uzun  müddət kənd sakini Quşeyri Məmmədovun mənzilinin damında gizlənərək təqiblərdən yayına bilmişdir. Qeyd edilən ərazidə 1991-ci ildə yenidən məscid tikilərək sakinlərin istifadəsinə verilmişdir. Məscidin fəaliyyətinin dayandırılması kənd sakinləri arasında dindarlığın ləğvi ilə nəticələnməmişdir.Belə ki, M.Əhmədovdan dini biliklər almış kənd sakini Sadəddin İsgəndərov, sonrakı dövrlərdə Aydınqışlaq kəndi ilə yanaşı Qəbələ rayonunun hər yerində dindarlığın qorunub-saxlanılması, eləcə də inkişafı istiqamətində mühüm rol oynamışdır.
Təhsili
Bolşevik inqilabından əvvəl Aydınqışlaq kəndində yalnız 3 nəfər təhsilli şəxs olmuşdur. Sonradan SSRİ məkanında əhalinin savadlanması istiqamətində aparılan dövlət siyasəti nəticəsində bəzi evlərdə qruplar təşkil edilmiş, yaşından asılı olmayaraq kəndin əksər sakinlərinə yazıb-oxumaq öyrədilmişdir. Kənddə ilk məktəb 1925-27-ci illərdə fəaliyyətə başlamışdır. Həmin illərdə kəndin mərkəzində bir sinifli məktəb inşa edilmiş, oraya 18 nəfər şagird cəlb olunmuş və kənd sakini Əbdürrəhim Əfəndiyev müəllim işləmişdir. 1930-cu ildə göstərilən ərazidə kənd sakinlərinin şəxsi vəsaiti hesabına çiy kərpicdən 3 sinif otağı və 1 müəllimlər odası tikilərək istifadəyə verilmiş, kənd sakini Əhmədov Kərim Əhməd oğlu məktəbin ilk  direktoru təyin edilmişdir. Eyni zamanda məktəbdə Qəbələ şəhərindən olan Surə, Göygöl rayonunun Qarasaqqal kəndindən Tükazban Şirinova, Soltannuxa kəndindən Xəlil və Zarağandan Fərəcullah Həmidov müəllim kimi fəaliyyətə başlamışlar. 1966-cı ildə məktəbdə 4,5,6, və 7-ci siniflər, 1968-ci ildə isə 8-ci sinif açılmışdır. Həmin dövrlərdə məktəbin direktoru vəzifəsində Böyük Pirəli kəndindən olan Teymur müəllim  işləmişdir.
1981-ci ildən Aydınqışlaq kəndində tam orta məktəb fəaliyyət göstərir və hazırda orada 350 nəfər şagird təhsil alır. Ali məktəblərə daxil olan məzunların sayına görə Aydınqışlaq kənd orta məktəbi Qəbələ rayonunda daim ön sıralardan birini tutmuşdur. Hazırda Aydınqışlaq kəndində 230-dan artıq ali təhsilli şəxs yaşayır və onlar ümumi əhalinin təxminən 10 faizdən çoxunu təşkil edir. Kənd müharibə dövründə:
1941-ci ildə başlamış böyük vətən müharibəsi hər bir Sovet vətəndaşı kimi Aydınqışlaqlıların da həyatında silinməz izlər buraxmışdır. Müharibə başlanan dövrdə həddi-bülluğa çatmış, sağlamlığı imkan verən hər bir kişi cəbhəyə yollanmış, onlardan  təxminən 25 nəfəri geri qayıtmışdır. Bundan əlavə, 1941-1949-cu illər ərzində yaranmış aclıq nəticəsində 68 nəfər kənd sakini həyatını itirmişdir. Ölənlərin bəziləri qadınlar tərəfindən primitiv qaydada nərdivanla daşınaraq, paltarla dəfn edilmişlər. Təxminən 1942-44-cü illərdə kəndin ziyalılarından olan Qərib Mövsümzadə aclıqdan daha çox əziyyət çəkən uşaqlara yardım məqsədilə məktəbin otaqlarının birində gün ərzində bir dəfə pulsuz nahar yeməyi təşkl etmişdir. Müharibədə qəhrəmanlıqla vuruşduqları üçün kənd sakinləri Mikayılov Dursun Hüseyn oğlu, Qasımov Qasım Gəray oğlu, Qafarov Məmmədəli İsfəndiyar oğlu və Babayev Məlik Saleh oğlu çoxsaylı orden və medallara layiq görülmüşlər.
Dağlıq Qarabağ uğrunda gedən döyüşlərdə də Aydınqışlaq kənd sakinləri fədakarlıqla iştirak etmişlər.Həmin döyüşlər zamanı kənd sakinləri Bilalov Mürvət Atakişi oğlu və Əhmədov Hidayət Muxtəsər oğlu qəhrəmanlıqla şəhid olmuş, Abdullayev Xanlar Cumar oğlu, Əzizov Təbriz Ramiz oğlu və Mikayılov Mənsur Həsənalı oğlu itgin düşmüş, eləcə də 4 nəfər yaralanaraq əlil olmuşdur.
Coğrafiyası və iqlimi
Aydınqışlaq kəndi Dəmiraparan çayının sağ sahilində, Alazan-Həftəran vadisindədir.
Əhalisi
Kəndin əhalisi 2026 nəfər təşkil edir.
Sergey Lavrov
Sergey Lavrov — Rusiya Federasiyasının Xarici İşlər Naziri.
Həyatı
1950-ci il martın 21-də Moskvada anadan olub. Lavrov erməni və ya rus kökənlidir. Atası Tbilisidən olan bir erməni idi.
Ailəsi
Atası - əslən Tiflisdən olan erməni və anası isə SSRİ-nin ticarət nazirliyinin əməkdaşı olub.
Bizim əsas yolumuz (film, 1928)
Bizim əsas yolumuz tammetrajlı sənədli filmi rejissor Aleksandr Makovski tərəfindən 1928-ci ildə çəkilmişdir. Azdövlətkino da istehsal edilmişdir. Kinolent Bakı istehlak kooperasiyasının əldə etdiyi nailiyyətlərdən söz açır.
Məzmun
Kinolent Bakı istehlak kooperasiyasının əldə etdiyi nailiyyətlərdən söz açır. Burada kooperativin ticarət, istehsalat və mədəni-maarif işi göstərilir.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1928-ci ilin Azərbaycan filmləri 1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Ağası Məşədibəyov
Ağası Abutalıb oğlu Məşədibəyov — Azərbaycan tarzəni, bəstəkarı, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1963).
Həyatı
Ağası Məşədibəyov Abutalıb oğlu 1912-ci ildə anadan olub. 1935-ci ildə təhsilini müvəffəqiyyətlə bitirən Ağası Üzeyir bəyin təklifi ilə məktəbin notlu xalq çalğı alətləri orkestrinin dirijoru və xalq musiqisi şöbəsinin müdiri vəzifələrini daşımışdır.
Tələbə ikən o, Radio Verilişləri Komitəsi nəzdində fəaliyyət göstərən xalq çalğı alətləri orkestrində ikinci tarçılar qrupunun konsertmeysteri kimi çalışmışdır. Həm müəllim, həm də orkestrdə konsertmeyster olan A. Məşədibəyovun musiqiçi kadrların meydana gəlməsində rolu az deyildi.
Böyük Vətən müharibəsi illərində A. Məşədibəyov konsert briqadaları ilə cəbhədə tez-tez çıxış etmiş, döyüşçüləri qələbələrə ruhlandırmışdır. Müharibədən sonrakı illərdə A. Məşədibəyov Gəncə Dövlət Filarmoniyasının bədii rəhbəri, sonra Şəki Musiqili-Dram Teatrının musiqi hissə müdiri işləmişdir. Şəki teatrında çalışdığı dövrlərdə Azərbaycan bəstəkarlarının bir neçə səhnə əsərini: Z. Hacıbəyovun " Aşıq Qərib" operasını, S. Rüstəmovun "Beş manatlıq gəlin", "Durna", F. Əmirovun "Gözün aydın" musiqili komediyalarını tamaşaya hazırlamış, eyni zamanda dram tamaşalarına musiqi yazmışdır.
A. Məşədibəyov 1939-cu ildə açılmış Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrının təşkilində bilavasitə yaxından iştirak etmiş, burada əvvəl tarzən-solist, sonra isə ikinci dirijor kimi işləmişdir. O, "Toy kimindir?" adlı musiqili komediyasını məhz bu teatr üçün yazmışdır. "Toy kimindir?" əsəri dövrünün populyar səhnə əsərlərindən idi. Görkəmli dramaturq Məhərrəm Əlizadənin librettosu əsasında yazılmış bu musiqili əsər rəngarəng obrazlar qalereyasını özündə təcəssüm etdirmişdir.
A. Məşədibəyov demək olar ki, 40-cı illərin əvvəllərindən mahnı janrında müxtəlif səpgili mahnılar yazmışdır. "Azərbaycanı sevdim", "Üç gül", "Bakı", "Hardasan?", "Doymur ürək" mahnıları dinləyicilərin rəğbətini qazanmışdır. Onun 50-dən çox mahnısını respublikanın tanınmış müğənniləri ifa etmişlər. Bu müğənnilər əksər hallarda A. Məşədibəyovun rəhbərlik etdiyi "Azərbaycan təranələri" xalq çalğı alətləri ansamblının müşayiəti ilə səhnəyə və efirə çıxmışlar. Bu ansambl 1953-cü ildə məşhur xanən dəmiz Həqiqət Rzayevanın təşəbbüsü ilə təşkil olunmuşdur. A. Məşədibəyov da bu ansambla 1975–1979-cu illərdə rəhbərlik etmişdir.
Ağası Məşədibəyov Abutalıb oğlu yetmiş üç il həyat sürmüş sənətkar ömrünün yarım əsrə bərabər dövrünü musiqi sənətinə həsr etmişdir. Bu illər ərzində o, xalq sənəti ənənələrinə əsaslanan peşəkar musiqini (muğam, təsnif, rəng) Azərbaycanın müxtəlif guşələrində, keçmiş müttəfiq respublikaların şəhər və rayonlarında təbliğ etmiş, "Toy kimindir?" musiqili komediyasını, "Bayram" süitasını, "Şur" və "Çahargah" muğamı mövzularında süitalar, "Rəqs fantaziyası"nı, bir çox mahnıları bəstələmiş, eyni zamanda müəllim-pedaqoq kimi xanəndə və instrumentalçı-sazəndələr tişdirmişdir.
Prerial
right|200px|thumb|Naməlum rəssam. [[Alleqoriya, timsalında Prerial ayı]] Prerial (,  — çəmən) — Böyük Fransa inqilabından sonra tərtib olunmuş, 1793 cü ilin oktyabrından 1 yanvar 1806 cı ilə qədər qüvvədə olmuş  təqvimə əsasən IX ay (20/21 may — 18/19 iyun).
Müqayisə cədvəli
Franska revolutionskalendern
Tikanlı
Tikanlı — Azərbaycan Respublikasının Qəbələ rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Coğrafiyası
Tikanlı kəndi mərkəzdən 13 km qərbdə Alazan-Həftəran vadisindədir. Xalq etimologiyasına əsasən buralar əvvəllər tikanlı sahələrdən ibarət olub, yerində kənd salınıb. Toponimik bilgilərə görə keçən əsrdə Qars əyalətində Yuxarı Tikan və Aşağı Tikan adlı kəndlər mövcud olub. Alimlər güman edir ki, kəndin mənşəyi də bu sözlərdən götürülüb. İndi kənddə 1900 nəfər yaşayır. Dörd məşğuliyyət növündən əhali öz çörəyini çıxarır. Hamının meyvə bağı, taxıl sahələri, tərəvəzləri və mal-qarası var. Bu ərazidə çəpərlənmiş evlərin sayı demək olar ki, yoxdur. Yol boyu hamının həyət bacası iri daş hasarlara alınıb və evlərin görkəmindən də bəllidir ki, Dovşan dağının yanında əhali özünə maraqlı düzəm qura bilib. Kənddə iri ticarət, ictimai iaşə obyektləri fəaliyyət göstərir. Türyançayın qollarından biri, uzunluğu 56 km. hövzəsinin sahili 125 km² olan Baş Qafqaz silsiləsinin cənub yamacından 3680 metr hündürlükdən mənbəyini götürən Tikanlı çayı ərazidən axır.
Toponimikası
Tikanlı oyk., sadə. Qəbələ r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Alazan-Əyriçay çökəkliyindədir. Xalq etimologiyasına görə, kəndin adı tikan (fıtonim) sözü ilə əlaqədardır. XIX əsrdə Qars vilayətində Yuxan Tikan və Aşağı Tikan, Quba qəzasında Tikanlıoba adlı kəndlər də mövcud olmuşdur. Mənbələrdə qıpçaq tayfalarının tərkibində tikan və qaratikan etnonimləri qeydə alınmışdır. Ehtimal etmək olar ki, oykonim qıpçaq tay-falarından olan tikanlıların adı ilə bağlıdır.
Əhalisi
1824-ci il Şəki qəzasının Bum sahəsinin kameral təsvirinə əsasən Tikanlı kəndində 105 təsərrüfatda 594 nəfər əhali yaşayırdı ki, onların da 315 nəfərini kişilər, 279 nəfərini isə qadınlar təşkil edirdi.
Diabetik koma
Diabetik koma — qanda tam və nisbi insulin çatışmazlığı nəticəsində şəkərin miqdarının normadan qat-qat artıq olması fonunda meydana çıxan huşsuzluq halı. Bu hal həyat üçün təhlükəli hal olub təcili stasionar müalicə tələb edir. 25% dabetik koma halı gizli sürən və ya şəkərli diabet aşkarlanmamış şəxslərdə rast gəlinir.
İnsulin azlığı və ya onun mədəaltı vəzin quyruq payında yerləşən Langerhans adacıqlarında sintezinin pozulması qanda şəkərin miqdarının normadan qat-qat artıq olmasına səbəb olur. Orqanizmin toxuma və hüceyrələri enerji mənbəyi olan şəkəri (qlükozanı) məhz insulin hormonunun vasitəsilə mənimsəyə bilir. İnsulin çatmamazlığı toxuma və hüceyrələrdə şəkər "aclığına", buna cavab olaraq da karbohidrat və yağ mübadiləsinin - lipolizin pozulması, amin turşularının aminsizləşməsi: qanda qlükozanın və keton cisimlərinin konsentrasiyasının fizioloji təlabatdan qat-qat artıq olması və keton cisimlərinin utilizasiya olunmaması ketoasidoza bununla yanaşı toxuma və hüceyrələrdə natamam parçalanma (metobolizm) məhsullarının yığılması laktatasidoza səbəb olur. Diurezin artması öz növbəsində hiperosmolyar komanı törətmiş olur. Diabetik koma yaranma mexanizminə görə ketoasidoz və hiperosmolyar komalara bölünür.
Ketoasidoz mənşəyli diabetik koma
Ketoasidoz mənşəyli diabetik koma adətən I tip şəkərli diabetlərdə mütləq insulin çatmamazlığı ilə meydana çıxır. Bu zaman hüceyrələr enerji mənbəyi olan qlükozanı mənimsəyə bilmədiyindən, ehtiyac enerjini yağ və zülalların həddən ziyadə parçalanmasından olmağa çalışır. Nəticədə parçalanma məhsulları: keton cisimləri artaraq ketoasidoza səbəb olur. Bu cür xəstələrin tənəffüs zamanı xaric etdikləri hava aseton qoxulu olur. Bu zaman tənəffüs adətən seyrək, dərin, xriltılı Kusmaul tip olur.
Hiperosmolyar mənşəyli diabetik koma
Hiperosmolyar mənşəyli diabetik koma adətən II tip şəkərli diabetlərdə nisbi insulin çatmamazlığı ilə meydana çıxır. Orqanizmin azacıq olsa da insulin sintez etməsi yağ və zülalların hədsiz parçalanmasının qarşısını ala bilir. Lakin əsas problem qanda şəkərin miqdarının daim yüksək ( > 33,3 mmol/l [600 mg/dl] - 1000 mg/dl) olmasındadır. Qanda şəkərin çoxluğu onun osmolyar təzyiqini artırmış olur ki, nəticə etibarilə diurezi - sidik ifrazın artırır. Bu zamam şəkər böyrəklərin qıvrım kanalcıqlarından reabsorbsiya oluna bilmir və sidiklə ifraz edilmiş, orqanizm hədsiz dərəcədə maye, duz və elektrolitlər itirmiş olur. Hədsiz dərəcədə maye, duz və elektrolitlər itirmiş orqanizm apatiyalaşaraq koma halına düşmür. Sidik ifrazının poliurik fazası getdikcə anurik fazaya (sidik ifrazının kəskin azalması və olmaması) keçir.