cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yakutiyada faydalı qazıntılar
Gümüş
Saxa Respublikasında gümüş əsasən Arktik zonasının şərq hissəsindədir. Ən böyük yataqlar Proqnoz və Nejdaninskoye hesab olunur. Ümumilikdə isə 32 yataq vardır. Bu yataqlarda gümüş ikinci dərəcəli qazıntı hesab olunur.
Dəmir filizi
Dəmir filizlərinin əsas konsentrasiya yeri 18.9 milyard ton potensiala sahib olan Aldan dəmir filizi yatağıdır. Ümumilikdə 14 dəmir filizi yatağı qeydiyyata alınmışdır. Ən perspektivli sahələr, Baykal-Amur dəmir yoluna nisbi yaxınlıqda yerləşən Dyosovskoye və Tayojnudir.
Qalay
Yakutiyada qalay ehtiyatları əsasən qeyd olunan ehtiyatların 75,7%-nin cəmləndiyi əvvəllər kəşf olunmuş yataqlar ilə təmsil olunur. Ümumilikdə 50 yataq qeydə alınmışdır. Bütün yataqlar Yakutiyanın Arktik zonasının şərq hissəsində cəmlənmişdir. Rusiyanın ümumi ehtiyatlarında Saxa yataqları tədqiq olunanların 40%-dən çoxunu və balans ehtiyatlarının 80%-dən çoxunu təşkil edir. Qalay gümüş-polimetalik yataqların ikinci məhsuludur. 2008-ci ildə istehsal Çurpuna və Tirextyax yataqlarında həyata keçirilmışdir. Ən perspektivli ilkin depozit Deputatskoye, 2000-ci illərin sonlarında fəaliyyətini dayandırmışdır.
Volfram
Yakutiyada əsas volfram ehtiyatları (89%) iki kompleks yataqda cəmlənmişdir: mis-volfram Aqilki və volfram-qalay İlintas. Respublikada cəmi 24 volfram yatağı qeydə alınmışdır. Bütün yataqlar arktik zonada yerləşir. Volfram yalnız yol boyu Çurpuna yatağında qalayla çıxarılır.
Nadir torpaq metalları
Yakutiyada bilinən nadir torpaq metal yatağı var. Bu ehtiyatlar xarici ölkələrin ümumi ehtiyatlarının 17,75%-i ilə qiymətləndirilən Tomtorskoye yatağıdır. Bundan əlavə, nadir torpaq metalları Seliqdar yatağında və Kular qızıl daşıyıcı bölgənin çöküntülərində ikinci məhsul olaraq tapılır. Mədən işləri aparılmır.
Qeyri-metal faydalı qazıntılar
thumb|right|Kalium duzu Metal olmayan faydalı qazıntılar Yakutiyada sement xammalı, gips, tikinti daşı, rəngli daşlar, zeolitlər, daşduz, apatitlər, qrafit, vermikulit ilə təmsil olunur. Kalium duzu, asbest və maqnezit ehtiyatlarının kəşfi mümkündür. Əsasən rəsmi olaraq qeydə alınmayanlar da daxil olmaqla qum-çınqıl və qum qırıntılı çınqıl qarışıqları yataqlarıdır. 2008-ci ildə qeydə alınan qeyri-metal faydalı qazıntı yataqlarının sayı 1038 idi. .
Şirin su
Respublikada 29 şirin yeraltı su yatağı vardır ki, bunlardan 14-ü su təchizatı üçün istifadə olunur. Ehtiyatların əksəriyyəti Cənubi Saxada cəmlənmişdir.
Mineral su
Yakutiyada tibbi və süfrə məqsədləri üçün dörd, xarici istifadə üçün bir mineral su yatağı qeydə alınıb. Nadejda mineral su yatağı qismən tədqiq edilmiş və iki dərman palçıq yatağı tam tədqiq edilmişdir. Malo-Naxotskoe mineral su yatağı və Kempendyayskoe və Abalax müalicəvi palçıq yataqları isə istismar olunur.
Sənaye suları
Sənaye suları geniş yayılmışdır; ən çox öyrənilmiş yataqlar almaz sənayesinin obyektlərinə bitişikdir. Hal-hazırda bu resurslar işlənmə texnologiyası olmadığı üçün istifadə edilmir.
Əhmədavar
Əhmədavar — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Xıdırlı və Çuxurməhlə kəndləri ilə birlikdə Xıdırlı kənd inzibati-ərazi dairəsini təşkil edir. 20 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
Vera Mixaylova
Vera Mixaylova — Sovet uşaq yazıçısı və jurnalisti.
Bioqrafiyası
12 yaşından fabrikdə işləyib. 14 yaşında Çitada komsomol sıralarına daxil olur və yeni qurulmuş komsomol qəzeti "Younaya rat"da işə düzəlir. 1941-ci ildə V. Vorovski adına Leninqrad Dövlət Jurnalistika İnstitutunu qiyabi bitirib. Sonra Simferopolda V. Verdanski adına Krım Pedaqoji İnstitutunda üç kurs oxuyur.
Ukraynada yaşayıb və işləməyir. Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olur. Böyük Vətən müharibəsi illərində və ondan sonra qəzet redaksiyasında, xüsusən 1950–1960-cı illərdə Simferopol rayon "Prizyv" qəzetinin baş redaktoru olub (1952-ci ilə qədər qəzet "Bolşevistskaya Pravda" adlanırdı, indi isə "Selski Truzhenik Krıma" adlanır). SSRİ Yazıçılar İttifaqının Krım bölməsinin nəsr bölməsinə rəhbərlik etmişdir. Bölmənin iclasları Simferopolda Qorkoqo küçəsindəki 5 saylı binada keçirilirdi.
Əsərlərini rus dilində yazılmışdır. Əsərlərin əksəriyyəti uşaqlar üçün yazılmışdır. Mixaylova "Vorobeiç" (1956), "Siqnal" (1958) və "Dimka necə Bimkoy oldu" (1963) hekayələr toplusunun, "Qırmızı lent" (1960), "Uzinedə oğlan yaşayırdı" (1967, uşaqlıqda kosmonavt kimi) Pavla Popoviça), "Qoşka — partizan tənqidi" (1971) hekayələrinin müəllifidir. Onun bütün kitabları Simferopolda nəşr olunub. "Qoşka — partizan tənqidi" hekayəsi tacik dilinə tərcümə edilmişdir.
30 may 1985-ci ildə Simferopolda vəfat etmişdir.
Nəvəsi — Qriqori Adolfoviç İoffe (1953–2020), Krım siyasətçisi, Krım Ali Radası sədrinin birinci müavini və Krım Respublikası İctimai Palatasının sədri olmuşdur.
Mükafatları
"1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı
Serb Respublikasında ukraynalılar
İcma
Ukraynalılar Serb Respublikası milli azlıqlar arasında seçilirlər: onlar Banya-Luka, Pryavor, Kozaras, Trnapole, Derventa, Laktaşi, Qradişka, və Srbas. Onlar Serb Respublikası indiki ərazisində XIX əsrin sonları XX əsrin əvvəlləri məskən salmışlar. Bosniya və Herseqovina SR ərazisində 12 min ukraynalı yaşayırdı. 1991-ci ildə onların sayı 7,5 minə qədər azalmışdır. Hazırda isə bütün Bosniya və Herseqovina ərazisində cəmi 3 min ukraynalə yaşayır. Ukraynalılara məksus Devetina kəndində Taras Şevçenko adına məktəb fəaliyyət göstərirdi. 1990-cı ildə Pryavor kilsəsində ukrayna cəmiyyəti təşkil edilmişdir. Burada ukrayna dili tədris edilirdi. 2008-ci ildə Balkanlarda ilk ukrayna məktəbinin 100 illiyi münasibəti ilə Naseobina-Lişnyada abidə ucaldılmışdır. Müasir ukraynalılar öz adət-ənənələrini qoruyub saxlayaraq gələcək nəsillərə ötürürlər. Burada həmdə ukrayna dilində olan kitabxanalar belə vardır.
İnanc
Serb Respublikası ərazində yaşayan ukraynalılar əsasən yunan kalotilzmi mənsəbinə aiddirlər (98%). Olduqca az bir qismi isə provaslavdır. Provaslavlar ısasən Xrvaçani kəndində yaşayırlar. Prnyavore şəhərində 1937-ci ildə pravoslav kilsəsi inşa edilmişdir. Kilsə köhnəlmiş adı ilə 1968-ci ildə sökülmüşdür. Serb Respublikası ərazisində ukraynalılsra məxsus çoxlu sayda mədəni və dini abidələr vardır: bunlardan biri Banya-Lukada olan Çarya Xrista kilsəsidir. Yunan kalotilzminə aid mədəblər Banya-Luka, Трнополе, Pryavor, Brezik, Boşkoviç, Qaevi, Qorni-Deltak, Derventa, Devetina, Yablan, Xrvaçani, Mariçka, Selişte, Dubrava-Stara, Çerovlyani, Lişnya, Brdcani və Resavas. Provaslav kilsəsi isə Xrvaçani kəndindədir.
Kennet Brana
thumb|Kennet Brana Kennet Çarlz Brana (10 Dekabr 1960, Belfast), Şimali İrlandiyalı aktyor, rejissor.
23 yaşında, Royal Shakespeare Company-yə qatılmışdır. Burada Vilyam Şekspirin V Henri və Romeo və Cülyetta tamaşalarında baş rolları almışdır. 29 yaşında V Henri filminin rejissorluğunu edib baş rolunda o zamankı həyat yoldaşı Emma Tompson ilə birlikdə oynadı. Film Branaya Ən Yaxşı Aktyor və Rejissor nominasiyasında Oskar namizədlikləri gətirdi. 1993-cü ildə yenə Şekspirin "Much Ado About Nothing" adlı əsərini səhnələşdirmişdi. Denzel Vaşinqton, Keanu Reeves kimi bir çox Hollivud ulduzu filmdə yer alıb. 30 yaşında tərcümeyi-halını yayıb və 34 yaşında Mari Shelley-dən Frankenstein adlı filmi çəkdi və oynadı. Bu filmdə Frankensteini Kennet Brana canlandırdı. 1995-ci ildə Brana və Thompson boşandılar. 1996-cı ildə Hamlet filminə rejissorluq etdi və baş rolunda oynadı.
Gül Baharlı
Gül Baharlı (əvvəlki: II Baharlı) — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Üçoğlan kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Yuxarı Lüləkabad (Salmas)
Yuxarı Lüləkabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Gül Baharlı
Tarixi
Gül Baharlı (əvvəlki adı II Baharlı kəndi) rayon mərkəzindən 20 km şm.-ş.-də, Qarabağ düzündədir.
Gül Baharlı (əvvəlki adı II Baharlı kəndi) kəndində yaşayan yerli əhalinin ulu babası Əlişəkər bəy Baharlıdır. Kənd əhalisinin əksəriyyəti Mirzə Vəli bəy Baharlının nəslinə mənsubdur.
Yuxarı Lüləkabad (Salmas)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə‎ 82 nəfər yaşayır (15 ailə).
Gül Baharlı
Mədəniyyət
Kəndin ümumi orta məktəbi vardır.
Məşhədi kəndi (Sərab)
Məşhədi kəndi — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Gül Baharlı
Mədəniyyət
II Dünya Müharibəsi illərində II Baharlı kənd məktəbi fəaliyyətini dayandırmalı olmuşdur. II Baharlı kənd məktəbi 1946-cı ildə bərpa edilmiş, Ağdamın Qiyaslı kənd sakini Fərrux müəllim həmin məktəbin müdiri olaraq 1959-cu ilə kimi bu vəzifədə çalışmışdır. 1959-1989 illərdə Zibəndə Bəbir qızı Həsənova II Baharlı kənd məktəbinin müdiri işləmişdir.
Məşhədi kəndi (Sərab)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 77 nəfər yaşayır (18 ailə)
Gül Baharlı
Mədəniyyət
II Baharlı kəndində məktəb binası olmadığından kənd sakini Bəbiş Valeh bəy oğlu Vəliyevin razılığı ilə şagirdlərə dərslər onun evində keçirilmişdir. Məktəbin müdirliyi Zibəndə Həsənovaya həvalə olunduqdan sonra kənd məktəbi 1959-1989 illərdə Zibəndə xanımın evində fəaliyyətini davam etdirmişdir. II Baharlı kəndində 1989-cu ildə yeni məktəb binası şagirdlərin istifadəsinə verildikdən sonra natamam kənd orta məktəb olaraq fəaliyyətini davam etdirmişdir. 1989-cu ildən Mehriban Binnət qızı Məhərova  II Baharlı kənd ümumi orta məktəbin direktorudur. Hazırda məktəb Şəhid Əli Vəliyevin adını daşıyır. Əli Vəliyev Valeh bəyin nəvəsidir.
NGC 6650
NGC 6650, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. C tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Gül Baharlı
Əhalisi
Azərbaycan Respublikası Dövlət Tarixi Arxivində saxlanılan əhalinin siyahıya alınması sənədinə görə, 1873-cü ildə II Baharlı kəndi 35 evdən ibarət idi. Həmin sənədə əsasən, 101 kişi, 76 qadından ibarət II Baharlı kəndinin 177 sakini olmuşdur. 1886-cı ildə isə II Baharlı kəndi 47 evdən ibarət idi. Əhalinin siyahıya alınması sənədinə görə, II Baharlıda 1886-cı ildə 99 kişi, 48 qadın yaşamışdır. Əhalinin ümumi sayı 147 nəfər idi.
Azərbaycan Sovet hakimiyyətinin tərkibinə keçdikdən sonra 1923-cü ilə kimi II Baharlı kəndi Şuşa qəzasının kəndi idilər. II Baharlı kəndi Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin (DQMV) təşkili ilə əlaqədar Azərbaycan Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin 6 avqust 1923-cü il tarixli qərarına əsasən yaradılmış Ağdam qəzasının tərkibinə keçmişdir.
1930-cu ildə Azərbaycan Respublikası ərazisində Ağdam rayonu təşkil olunduqdan sonra II Baharlı kəndi Üçoğlan kənd sovetinin tərkibinə daxil olmuşdur.
2015 ilə kimi II Baharlı Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd olmuşdur.
Qarapirimli (Ağdam)
Qarapirimli — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Papravənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Qarapirimli kəndi 1993-cü ilin iyun ayında erməni işğalçıları tərəfindən işğal olunub. 20 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
Tarixi
1930-cu ilə qədər Qarapirimli kəndi Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir qəzasının tərkibində olub.
Pir Məhəmməd Qarabağinin ləqəbinin "Qara Pirim" olduğu anlaşılır. Qara Pirim Qarabağın sufizm tarixinin açarıdır. İşğaldan yenicə azad olunan Ağdamın Qarapirimli və Papravənd kəndlərində Mənaqibnamədə adı çəkilən hadisə və yerlərlə bağlı maddi-mədəniyyət abidələrinin varlığı da müəyyən edilib. Maraqlıdır ki, Qarabağın XIX əsr sufizm tarixinin önəmli şəxsiyyəti Həmzə Nigari də ilk təhsilini Qarapirimlidə almışdır.
Bəzi mənbələrdə bu kəndin adı Qarapirim kimi də göstərilir. Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunda da Qarapirimli adlı kənd var. Qarapirimli kəndi rayon mərkəzindən 20 km. şimalda, Xaçın çayından 6 km. məsafədə, Papravənd çayının sağ sahilində, Ağdam – Ağdərə yolundan 1 km. şərqdə, Qarabağ düzündə yerləşir. İqlimi isti, quru subtropikdir. Qarabağın bütün kəndləri kimi, Qarapirimli kəndi də olduqca gözəl bir yaşayış məskənidir.
Mədəniyyəti
Qarapirimli kəndinin qərbində, Papravənd – Boyəhmədli – Qarapirim üçbucağında  tunc və ilk dəmir dövrünə aid kurqanlar – Qarapirim təpələri var. Erməni işğalına qədər abad və mənzərəli bir kənd olan Qarapirimlidə mədəniyyət evi, orta məktəb, kitabxana, daş karxanası, tibb məntəqəsi, müxtəlif ticarət-iaşə obyektləri, heyvandarlıq kompleksi var idi.
Əhalisi
1977-ci il əhalinin siyaıya alınmasına görə, Qarapirim kəndinin əhalisi 400 nəfər olub. Əhalinin əsas məşquliyyəti heyvandarlıq, taxılçılıq və üzümçülükdür.
Beşdam
Əhalisi
Əhalisinin sayı 511 nəfərdir.
"Qazaxıstan Respublikasının müstəqilliyinin 25 illiyi" yubiley medalı
"Qazaxıstan Respublikasının müstəqilliyinin 25 ili" yubiley medalı - Qazaxıstan Respublikası Prezidentinin 28 sentyabr 2016-cı il tarixli 344 nömrəli Fərmanı əsasında təsis edilmiş Qazaxıstan Respublikasının dövlət mükafatıdır.
Medal qaydaları
Yubiley medalı Qazaxıstan Respublikası vətəndaşlarına və Qazaxıstan Respublikasının dövlətçiliyinin formalaşmasına, suverenliyinin möhkəmləndirilməsinə və sosial-iqtisadi inkişafına böyük töhfə verən xarici vətəndaşlara verilir.
Yubiley medalının verilməsi üçün namizədlər parlament, hökumət, nazirliklər, digər mərkəzi dövlət orqanları, bölgələrin və ya Astana və Almatı şəhərlərinin bələdiyyə başçıları, habelə ictimai təşkilatlar tərəfindən təqdim olunur.
Yubiley medalı dövlət başçısı tərəfindən təqdim olunur. Dövlət başçısının adından və adından medal Qazaxıstan Respublikasının Dövlət katibi, vilayətlərin və ya Astana və ya Alma-Ata şəhərlərinin bələdiyyə başçıları, habelə Qazaxıstan Prezidenti tərəfindən səlahiyyət verilmiş digər vəzifəli şəxslər tərəfindən verilə bilər. .
Yubiley medalının təqdimatı təntənəli şəraitdə həyata keçirilir. Medal alana şəxsən təqdim olunur. Təqdimatdan əvvəl Qazaxıstan Respublikası Prezidentinin mükafatlandırılması haqqında Fərmanı elan edilir. Medalla birlikdə alıcıya müəyyən edilmiş formada bir sertifikat verilir.
Yubiley medalının təqdimatında mükafatlandırılmaq üçün siyahıda müvafiq qeyd aparılır. Edilən mükafatların qeydləri, habelə yubiley medalının təqdim edilməsinin gedişi barədə hesabat Qazaxıstan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasında aparılır.
Yubiley medalı sinənin sol tərəfində taxılır. Qazaxıstan Respublikasının dövlət mükafatları varsa, onlardan sonra yerləşir.
Təsvir
Yubiley medalı, diametri 34 mm olan müntəzəm bir dairə şəklindədir.
Medalın təsis edilməsi haqqında fərman üz cədvəlinin aşağıdakı təsvirini verir:
<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">Yubiley medalının ön tərəfində Qazaxıstan Respublikasının Müstəqilliyinin 25-ci ildönümünün loqosunun təsviri verilmişdir. Şüaları olan günəş, gözə çarpan parlaq relyefdə mavi emaye şəklində təsvir edilmişdir. Aşağı hissədə qırmızı emaye boyada milli ornamentin təsviri verilmişdir.<div class="ts-Конец_цитаты-source">— Qazaxıstan Respublikası Prezidentinin 28 sentyabr 2016-cı il tarixli 344 nömrəli Fərmanı Medalın ön hissəsinin əsas hissəsi Akorda prezident sarayı binası, Kazak Eli abidəsi və “Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev vətəndaşların əhatəsində Qazaxıstan Konstitusiyasına and içərək and içir. ”, Qazaxıstanın tutqun bir xəritəsinin fonunda yerləşir. Qazaxıstanın müstəqilliyinin 25-ci ildönümünün loqosu rənglər ilə hazırlanmış və üzərində mavi fonda şüaları olan günəşi əks etdirir, üzərində "25" qırmızı rəqəmləri təsvir edilmişdir.
Yubiley medalının arxa tərəfində, mərkəzi hissədə " Qazaxıstan Respublikasyk Tauelsizdіgіne 25 zhyl " adlı bir relyef yazısı var.
Yubiley medalı bürüncdən hazırlanır və bir dəlik və üzük köməyi ilə 32 mm enində və 50 mm hündürlüyündə bir blokla birləşdirilir, ortada qırmızı şaquli zolaqlı mavi lentlə örtülmüşdür. Medalı geyimə əlavə etmək üçün üzlük kilidli bir sancaq istifadə olunur.
Ş.Məhərrəmov adına Qaravəlli kənd tam orta məktəbi
Ş.Məhərrəmov adına Qaravəlli kənd tam orta məktəbi — Qaravəlli kəndində orta məktəb.
Ən qabaqcıl məzunlar
Əzim Əzizli-700 bal
Bosniyalı Saleh Paşa
Bosniyalı Saleh Paşa (ö. 15 sentyabr 1647) ― Sultan İbrahim dönəmində 1 il 9 ay günlük Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır.
Həyatı
Əslən boşnaq olub, dəvşirilərək Əndəruna gətirilmişdir. Dəftərdar Mustafa Paşanın oğlu olub, təhsilini tamamladıqdan sonra divan katibliyində xidmət etməyə başladı. Sarayda müxtəlif vəzifələrdə çalışdıqdan sonra 1643-cü ildə baş miraxur, 1644-cü ilin iyununda yeniçəri ağası, 1644-cü ilin iyulunda baş dəftərdar olaraq təyin olundu. Bu vəzifədə ikən 17 dekabr 1645-ci ildə sədarətə gətirildi. 15 sentyabr 1647-ci ildə vəfat etdi.
Aşağı Lüləkabad (Salmas)
Aşağı Lüləkabad - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə‎ 143 nəfər yaşayır (23 ailə).
Çuan Çih-Yuan
Çuan Çih-Yuan (2 aprel 1981) — Çin Taybeyini təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Çuan Çih-Yuan Çin Taybeyini 2004-cü ildə Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci, cüt turnirdə isə 9-cu pillənin sahibi olub.
Daha sonra Çuan Çih-Yuan Çin Taybeyini 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 17-ci, Komanda turnirində isə 7-ci pillənin sahibi olub.
Çuan Çih-Yuan Çin Taybeyini 2012-ci ildə London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 4-cü pillənin sahibi olub.
Daha sonra Çuan Çih-Yuan Çin Taybeyini 2016-cı ildə Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 17-ci pillənin sahibi olub.
Novruzov
Novruzov — Azərbaycan soyadı.
Sultan Rəşad türbəsi
thumb|300px Sultan Rəşad türbəsi — İstanbulun Əyyubsultan ilçəsində yerləşən XX əsrə aid türbə.
Əzəli Əssumani
Əzəli Əssumani — 2016-cı ildən etibarən vəzifədə olan Komorların hazırkı Prezidenti.
Sultan Rəşad türbəsi
Haqqında
Neoklassik üsluba uyğun olan türbə səkkizbucaqlı formasında olub, 10 pillə üzərində inşa edilmişdir. Türbənin hər üzündə yuxarıda 2, aşağıda 1 olmaqla ümumilikdə 14 pəncərəsi var. Giriş qapısının üzərində xəttat Ömər Vasfi Əfəndi tərəfindən Sad surəsinin 50-ci ayəsi işlənmişdir. Türbənin daxili interyeri isə klassik Osmanlı türbələrində olduğu kimi çinilərlə örtülmüşdür. Türbənin daxilində Sultan Rəşadın, xanımlarından Kamurəs xanımın və oğlu Nəcməddin Əfəndinin məzarları yerləşir. Türbənin həyətindəki kiçik məzarlıqda isə aşağıdakı şəxslər dəfn edilib:
Əzəli Əssumani
15 may 2016-cı ildə Konstitusiya Məhkəməsi tərəfindən 2016-cı il prezident seçkilərində Prezident İkililu Duaninin xələfi olaraq qalib elan edildi.
Həyatı
Əzəli 1959-cu ildə Qrand Komorun cənub-qərbində Mitsudje şəhərində anadan olub. 1999-cu ildə hökuməti devirərək iyirmi illik hərbi karyerasında ən böyük nailiyyətini qazandı. 1977–1980-ci illərdə Mərakeşdə Kral Hərbi Akademiyasında təhsil almış və paraşütçü ixtisasına yiyələnmişdir. Komorlara qayıtdıqdan sonra Komor adaları Silahlı Qüvvələrinə qatıldı. Abdullanın vəfatı və muzdlu döyüşçülərin 1989–1990-cı illərdə ölkədən getməsindən sonra mayor Əzəli Komor adaları Silahlı Qüvvələrində baş zabit oldu. 1996-cı ildə fransız hərbi akademiyalarının birində təhsil aldı, Milli İnkişaf Ordusunun polkovniki və Baş qərargah rəisi vəzifəsinə yüksəldi.
Fəaliyyəti
2018-ci ilədək prezident postu hər beş ildən bir ölkənin üç adası: Qrand Komor, Anjuan və Mohelidən olan şəxslər arasında ötürülür. 2018 konstitusiya referendumu bu sistemi sona çatdırdı və Əzəlinin səsverməni 60.7% səslə ilk turunda qazandığı 2019 Komor adaları prezident seçkilərində iştirak etməsinə icazə verdi. 2019-cu ilin aprelində postuna yenidən təyin olundu.
2022-ci ilin may ayında Azali Assoumani Mərakeşin Komor adalarındakı səfirliyindən Afrika kubokunun Kontinental fərqlənmə mükafatını aldı.
Taynaq yaşayış yeri
Taynaq — abidə Ağcabədi rayonu ilə Ağdam rayonu sərhəddində, “Şirxan qobusu”nun cənubunda, Ağcabədi rayonunun Taynaq kəndindən 600 m qərbdə yerləşir. Bu, dərənin relyefinə uyğun ŞmQ – CŞ istiqamətində uzanan, diametri 110x95 m, hündürlüyü şimal tərəfdən 5 m, cənub tərəfdə isə 3 m olan təpədir. Toplanılmış saxsı kolleksiyası eneolit (Leylatəpə mədəniyyəti) və orta əsrlər dövrlərinə aiddir.
Xəzrabad (Sərab)
Xəzrabad — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Siyəzən (Siyəzən)
Siyəzən — Azərbaycan Respublikasının Siyəzən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 19 may 1993-cü il tarixli, 611 saylı Qərarı ilə Siyəzən rayonunun Zarat kənd Sovetinin Siyəzən kəndi Beşdam kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Xəzrabad (Sərab)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 71 nəfər yaşayır (14 ailə)
Siyəzən (Siyəzən)
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Samur-Dəvəçi ovalığında yerləşir.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 132 nəfərdir (2009-cu il).
NGC 7353
NGC 7353, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Mataxırpə (Salmas)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə‎ 299 nəfər yaşayır (54 ailə).
"Qazaxıstanın pilot-kosmonavtı" nişanı
"Qazaxıstanın pilot-kosmonavtı" Qazaxıstan Respublikasının 1 aprel 1993-cü il tarixli "Qazaxıstan Respublikasının dövlət mükafatları haqqında" 2069-XII saylı Qanunu əsasında təsis edilən fəxri addır. Müəyyən bir kosmik uçuş proqramını uğurla başa vurmuş, onlara verilən elmi, texniki, tədqiqat və praktik vəzifələri nümunəvi şəkildə yerinə yetirənlərə verilir.
Fəxri adla ilk təltif olunan kosmonavt Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Toktar Onqarbayeviç Əbubəkirov 15 oktyabr 1994-cü ildə təltif olunmuşdur. 1 dekabr 1995-ci il tarixli Sərəncam əsasında bu fəxri adla daha 2 nəfər - keçmiş kosmonavt, hərbi hava general-leytenantı Talqat Amangəldiyeviç Musabayev və Qazaxıstanın və Rusiya Federasiyasının Milli Qəhrəmanı, Rusiya və Qazaxıstan kosmonavt Yuri İvanoviç Malençenko təltif edildi. 20 il bu fəxri ad ilə hansısa şəxs təltif olunmadı. Lakin, 14 oktyabr 2015-ci il tarixli Sərəncamla bu fəxri ad ilə Qazaxıstanın Milli Qəhrəmanı, kosmonavt Aydın Akanoviç Aimbetov təltif edildi.
Qazaxıstan pilot-kosmonavtları:
Şelli
Şelli — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Qasımlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
Kənd 1993-ci il iyulun 4-də Ermənistan Ordusu tərəfindən işğal olunmuşdur. 20 noyabr 2020-ci il tarixində Dağlıq Qarabağ atəşkəs bəyanatının şərtlərinə əsasən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Şelli kəndinə daxil olmuş, kənd işğaldan azad olunmuş və kənddə Azərbaycan bayrağı ucaldılmışdır.
Küllütəpə yaşayış yeri
thumb|Artefaktların foto və qrafik təsviri
Küllütəpə — Azərbaycanın Ağdam rayonundakı Miraşelli kəndinin yerləşən abidə. Kəndin şimal-şərqində və yaxınlıqdakı Şomulutəpə yaşayış yerindən 400 m cənub-qərbdə yerləşir. Təpənin diametri 115 metr və hündürlüyü 4 metrdir. Təpənin mərkəzi hissəsində 1960-ci illərdə kənd təsərrüfatı tikilisi inşa edilmişdir. Təpənin qərb yamacında Qarabağ müharibəsi dövründə 2 metr dərinliyində olan səngərlər və blindaj qazılıb. Ərazidən toplanılmış saxsı kolleksiyası neolit və orta əsrlər dövrlərinə aid edilir.
Dərə Zarat
Dərə Zarat — Azərbaycanın Siyəzən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 19 may 1993-cü il tarixli, 611 saylı Qərarı ilə Siyəzən rayonunun Zarat kənd Sovetinin Dərə Zarat kəndi Beşdam kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
XIX əsrdə Zarat kəndindən çıxmış ailələrin dərədə saldığı yaşayış məntəqəsidir. Bəzən Yenikənd də adlandırılmışdır. Oykonim "dərədə salınmış Zarat kəndi" deməkdir.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 36 nəfərdir.
Nardaran (dəqiqləşdirmə)
Nardaran aşağıdakı mənalara gələ bilər:
Ədiyə Topçu
Ədiyə Topçu (Ediye Topçı, Эдие Топчы) ― Sovet Krım tatar artisti, müğənni, Özbəkistan SSR əməkdar artisti (1966), Krım tatarlarının "Xaytarma" Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblının solisti.
Bioqrafiya
1919-cu il sentyabrın 22-də Baxçasaray şəhərində anadan olub.
Məktəb illərində bədii özfəaliyyət tədbirlərində iştirak edib. 1935-ci ildə 16 yaşında Krım Radio Komitəsində işləməyə başlamış, orada vokal ansamblının xorunda oxumuş, 1938-ci ildə isə ansamblın solisti olmuşdur.
1940-cı ildə Simferopol Musiqi Məktəbinin vokal şöbəsinə daxil olur, N. Çernovun sinfində oxuyur. 1941-ci ildə Krım MSSR Xalq Komissarları Soveti yanında İncəsənət İdarəsində işləməyə başlayır,
lakin müharibə onun Pyotr Çaykovski adına Moskva Konservatoriyasına daxil olmasına mane olur. Sovet qoşunları Krımı azad etdikdən sonra 1944-cü il mayın 18-də Özbəkistan SSR-ə, Bekabad şəhərinə deportasiya edilib. 1944–1946-cı illərdə burada Uzgosteatrın solisti kimi çalışıb. 1950–1951-ci illərdə xor qrupuna rəhbərlik etmişdir.
Sonra məktəbi tərk etməli olur, Beqovat pambıq zavodunun satış şöbəsində tərəziçi (1951), 1952–1955-ci illərdə Horpromkombinatda dərzi, 1956–1957-ci illərdə mədəniyyət şöbəsində şəhər parkında ictimai işçi işləyir.
Müğənniliyə qayıdaraq Bekabad Mədəniyyət Evində özfəaliyyət ansamblında çıxış edib. 1957-ci ildə bəstəkar Edem Nalbəndovun səyi ilə Özbəkistan Dövlət Filarmoniyasının nəzdində Krım Tatarlarının Dövlət Mahnı və Rəqs Ansamblı qurulmuş və 1965-ci ildən "Xaytarma" adlandırılmışdır.
Ədiyə Topçu qurulduğu gündən bu ansamblda məşhur rəssamlar: Sabriye Erecepova, Ablyamit Ömərov, Akim Cemilyev, Səlimə Çələbiyeva və başqaları ilə birlikdə xidmət etmişdir. Əfsanəvi müğənninin ifasında həm Krım-tatar xalq mahnıları, həm də bəstəkarlar Yəhya Şərfədinov, Abibulli Kavri, İlyas Bəxşiş, Ədəm Nalbəndov, şairlər Maksud Süleyman, Əşrəf Şəmizadə, Rəşid Murad, Xalidə və s orijinal mahnıları da daxil olmaqla 60-dan çox mahnının audioyazıları qorunub saxlanılıb.
1966-cı ildə mahnı sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə müğənni Ədiyə Topçu "Özbəkistanın əməkdar artisti" fəxri adına layiq görülüb.
1967-ci il noyabrın 7-də uzun sürən xəstəlikdən sonra vəfat etmişdir. Müğənni Daşkəndin Çilanzar şəhər qəbiristanlığında dəfn edilib.
Ailə
Əri — Osman Batırov, jurnalist. Simferopolun işğalı zamanı Abdulla Dağçı partizan qrupun üzvü olub. Güllələnib.
Əhməd Mollaçiyev
Əhməd Rəcəb oğlu Mollaçiyev (2 noyabr 1997; Mollaçıbinə, Balakən rayonu — 25 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Əhməd Mollaçiyev 1997-ci il noyabrın 2-də Balakən rayonunun Mollaçıbinə kəndində anadan olub.
2004-2013-cü illərdə Ə.Şirinov adına Qaravəli kənd tam orta məktəbində təhsil alıb.
Subay idi.
Hərbi xidməti
Əhməd Mollaçiyev 2016-cı ildə müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
2016-2017-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ağcabədi rayonunda yerləşən “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edib.
Əhməd Mollaçiyev 2016-ci ilin 2-5 aprelində baş verən döyüşlərin iştirakçısı olub.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Əhməd Mollaçiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Cəbrayıl və Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə könüllü olaraq iştirak edib.
Əhməd Mollaçiyev oktyabrın 25-də Füzuli döyüşləri zamanı şəhid olub. Balakən rayonunun Mollaçıbinə kəndində torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əhməd Mollaçiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əhməd Mollaçiyev ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əhməd Mollaçiyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Sultan Əbdülməcid türbəsi
Sultan Əbdülməcid türbəsi — İstanbulun Fateh ilçəsində yerləşən Yavuz Sultan Səlim külliyəsi nə aid türbə.
Haqqında
Nisbətən alçaq bir təpəlik üzərində yüksələn türbə səkkizbucaqlı formada olub, əsasən kəsmə daşdan inşa olunmuşdur. Türbənin hər üzündə 2 olmaqla ümumilikdə 15 pəncərəsi var. Giriş qapısının üzərində xəttat Hulusi Əfəndi tərəfindən 1910-cu ildə Sad surəsi nin 50-ci ayəsi işlənmişdir. Xarici görünüş etibarilə İstanbul dakı digər sultan türbələrindən öz sadəliyi ilə fərqlənən Sultan Əbdülməcid türbəsinin daxili interyeri Quran ayələri ilə bəzədilmişdir. Türbənin bu qədər sadə görünüşlü olmasının səbəbi isə daha çox bir şahzadə türbəsi olaraq inşa edilməsidir.
Mərhum sultanın övladları tərəfindən türbəyə bəxş edilən qiymətli hədiyyələr isə bugün türbədə deyil. Belə ki, türbədəki möhtəşəm çıl-çıraq Qalata mövləvi xanəgahındakı divan ədəbiyyatı muzeyində, sultanın məzar sandığının üzərindəki gümüş örtük Türk və İslam əsərləri muzeyi ndə, yenə məzar sandığının başına taxılan cəvahirlərlə bəzədilmiş fəs isə Topqapı saray muzeyi ndə qorunur. Bu əsərlərin türbədən alınması isə oğurluq hallarına qarşı alınmış tədbirdir.
Türbənin daxilində Sultan Əbdülməcid lə yanaşı 1855-ci ildə vəfat edən övladları Səfiyəddin Əfəndi və Əbdüssəməd Əfəndi ilə 1876-cı ildə vəfat edən oğlu Burhanəddin Əfəndi nin də məzarları yerləşir.
Məzrayə-i Şinətal-i Süfla (Salmas)
Məzrayə-i Şinətal-i Süfla - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə‎ 33 nəfər yaşayır (4 ailə).
Ansel Adams
Ansel Adams — ABŞ fotoqrafı.
Həyatı
Ansel Adams 20 fevral 1902-ci ildə San-Fransiskoda anadan olmuşdur. Yalnız ağ-qara tonununda rəsm çəkmək üçün gur işıqdan istifadə etmişdir.
Foto kitabları
Tekniki kitabları
Cəfərqulutəpə yaşayış yeri
thumb|Artefaktların foto və qrafik təsviri Cəfərqulutəpə — abidə Ağcabədi rayonunun Hacılar kəndindən 500 m şimalda yerləşir. Bu diametri 95 m, hündürlüyü 2,5 m olan, sovet dövründə pambıq çardağı, Qarabağ müharibəsi vaxtinda isə səngər qazıdılaraq dağıdılmış təpədir. Toplanılmış saxsı kolleksiyası neolit dövrünə aiddir.
Sarıqaya (Sərab)
Sarıqaya - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 271 nəfər yaşayır (51 ailə)
Degenerativ xəstəlik
Degenerativ xəstəlik toxuma və ya orqanlara təsir edən və zamanla daha da pisləşən degenerativ hüceyrə dəyişikliklərinə əsaslanan davamlı prosesin nəticəsidir.
Neyrodegenerativ xəstəliklər zamanı mərkəzi sinir sisteminin hüceyrələri fəaliyyətini dayandırır və ya neyrodegenerasiya nəticəsində ölür (məsələn, altsheymer xəstəliyi). Degenerativ xəstəliklərin digər iki ümumi qrupu qan dövranı sisteminə təsir edənlər (məsələn, koronar arteriya xəstəliyi) və neoplastik xəstəliklərdir (məsələn, xərçəng xəstəliyi).
Bir çox degenerativ xəstəliklər mövcuddur və bəziləri yaşlanma ilə əlaqələndirilir. Bəzən bu cür xəstəliklərin əsas və ya qismən səbəbi genetikadır. Beləliklə, bəziləri Hantinqton xəstəliyi kimi açıq-aydın irsi xarakter daşıyır. Bəzi səbəblərə isə viruslar, zəhərlər və ya digər kimyəvi maddələr aiddir. Səbəbi məlum olmayan xəstəliklər də mövcuddur.
Bəzi degenerativ xəstəliklər müalicə edilə bilər. Mümkün olmayanlarda simptomları yüngülləşdirmək mümkün ola bilər.
Dağ Quşçu
Dağ Quşçu — Azərbaycan Respublikasının Siyəzən rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 539 nəfərdir.
Qəsrik (Salmas)
Qəsrik - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Salmas şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə‎ 199 nəfər yaşayır (37 ailə).
NGC 5628
NGC 5628, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. E4 tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Van Hao
Van Hao (1 dekabr 1983) — Çini təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Van Hao Çini 2004-cü ildə Afina şəhərində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə gümüş medalın, cüt turnirdə isə 9-cu pillənin sahibi olub.
Daha sonra Van Hao Çini 2008-ci ildə Pekin şəhərində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə gümüş, Komanda turnirində isə qızıl medalın sahibi olub.
Van Hao Çini 2012-ci ildə London şəhərində baş tutan XXX Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə gümüş, Komanda turnirində isə qızıl medalın sahibi olub.
Gəşəlitəpə yaşayış yeri
thumb|Keramika məmulatının qrafik təsviri
Gəşəlitəpə yaşayış yeri — Ağcabədi rayonunun Hacılar kəndinin şimal-qərbində yerləşən yaşayış yeri. Diametri 110 m, hündürlüyü 6 m olan təpədir. Onun səthi Qarabağ müharibəsi vaxtı səngərlər qazılması nəticəsində zədələnmışdır. Toplanılmış saxsı kolleksiyası Neolit dövrünə aiddir.
Armando Merodio
Armando Merodio Peskuera ― hücumçu mövqeyində oynamış İspaniya futbolçusu.
Futbolçu karyerası
Kataloniyanın Barselona şəhərində anadan olan Merodionun atası pelota oyunçusu idi. O, 3 yaşındaykən ailəsi ilə Basklar ölkəsinə köçdü. Peşəkar karyerasına "Barakaldo" klubunda başlasa da, tezliklə "Atletik Bilbao" ilə müqavilə bağladı.
11 mart 1956-cı ildə Merodio ev meydanında 2–1 qələbə hesabı ilə bitən "Atletiko Madrid" klubuna qarşı oyunda La Liqa debütunu etdi və qol vurdu. Mövsüm ərzində o, daha iki dəfə meydana çıxdı və klubu liqa və ölkə kubokunun çempionu oldu; 16 yanvar 1957-ci ildə Çempionlar Kubokunun 1/4 finalında "Mançester Yunayted"ə qarşı keçirilən və 5–3 məğlubiyyət hesabı ilə bitən oyununda o, fərqlənməyə bacardı, iki oyunun nəticəsində ümumi hesab ingilislərin xeyrinə 5–6 oldu.
İspaniya çempionatının 1958–59 mövsümündə o, ard-arda dörd oyuna 11 qol vurdu ("Atletik" oyunlarda 9–0, 9–0, 8–1 və 7–0 hesabları ilə qalib gəlmişdir). Bilbao klubunda 104 oyuna 39 qol vuran Merodio 1963-cü ildə həmçinin yüksək divizyonda çıxış edən "Real Mursiya"ya transfer olundu və burada iki mövsüm keçirərək sonuncuda aşağı liqaya düşdü.
"Rekreativo" və "İndauçu" klublarında aşağı divizyonda 2 il keçirəndən sonra Merodio karyerasını 1967-ci ildə demək olar ki 32 yaşında bitirdi. 21 iyun 2018-ci ildə 82 yaşında Bilbaoda vəfat etdi.
Nailiyyətləri
Atletiko Bilbao
Emma Ferrer
Emma Ketlin Hepbern Ferrer  — Britaniya və İsveçrə modeli, rəssam və filantrop. 2014-cü ilin avqustunda "Harper's Bazaar" jurnalının üz qabığında şəkli çap olunmuş Florensiya İncəsənət Akademiyasının tələbəsi.
Həyatı
Emma Ferrer 1994-cü ilin mayında İsveçrənin Morj şəhərində anadan olmuşdur. Həyatının 10 ilini Los-Ancelesdə, 10 ilini isə Florensiyada yaşamışdır. 2012-ci ildə Beynəlxalq Bakalavriat proqramı üzrə əsas qiymətləndirmədən uğurla keçərək, Florensiya Beynəlxalq Məktəbinin məzunu olmuşdur. 2016-cı ildə rəssamlıq üzrə Florensiya İncəsənət Akademiyasını bitirmişdir. Rəssamlıqda fəaliyyət istiqaməti insan bədəni və onun formasına əsaslanır.
2014-cü ildə Emma dəb sahəsində model kimi fəaliyyətə başlamışdır. 2014-cü ilin avqustunda üz qabığında Emma Ferrerin fotosu əks olunmuş "Harper's Bazaar" jurnalı işıq üzü gördü. Fotonun müəllifi Maykl Avedon idi. Vaxtilə onun babası Riçard Avedon Odri Hepbernin fotosunu çəkmişdi. Bundan sonra Dior, yapon brendi Kosé, Givenchy və Tifany & Co. kimi bir sıra dərgi və şirkətlərin simasına çevrilmişdir.
2015-ci ildə Emma ispan ictimai incəsənət layihələrinin yaradılmasında heykəltaraş Migel Moreno ilə işlədikdən sonra Nyu-Yorka köçmüşdür.
Emma Ferrer kino sahəsinə rejissor Konstantin Venetopulosun psixoloji triller janrında çəkdiyi "Çardaqdakı adam" bədii filmindəki ruh rolu ilə gəlib. Filmin premyerasının 2017-2018-ci illərdə baş tutacağı gözlənilsə də, təqdimat 2019-cu ilin martına kimi gecikmişdir.
Xeyriyyəçilik
Güclü filantrop təbiəti sayəsində Emma könüllü olaraq, BMT Uşaq Fondu, Holliqrouv Uşaq Fondu və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı da daxil olmaqla, bir neçə qeyri-kommersiya təşkilatı ilə əməkdaşlıq etmişdir. Həmçinin, onun fəaliyyətinə fərdi terapiya, aztəminatlı ailələrin övladlarına və psixoloji zədə almış uşaqlara qayğı, düşərgələrdə məskunlaşmış qaçqınların həyat şəraitinin öyrənilməsi, Nyu-Yorkun Raykers adasındakı qadın məhbuslara konsultasiya xidməti, Əfqanıstanda yaşayan qadınların hüquqlarının müdafiəsi və UNICEF-də uşaq problemləri mövzusunda maarifləndirmə də daxildir. Emmanın sənədli şəkildə Suriya və Əfqanıstan qaçqınlarının həyatını təsdiq edən işləri UNHCR and VICE-də nəşr olunub.
2018-ci ilin dekabrında Ferrer Odri Hepbernin əməkdaşlıq ənənələrinin davamı kimi YUNİSEF-in balında iştirak etmişdir.
Mükafatları
23 oktyabr 2014-cü ildə Ferrer Düsseldorf şəhərində "Beynəlxalq model çəkilişi" nominasiyasında "InTouch" jurnalının "InTouch Award" mükafatına layiq görülmüşdür. 2014-cü ilin noyabrında "Storm Management" şirkətilə müqavilə imzalamışdır.
Şəxsi həyatı
İtalyan, ispan, ingilis və fransız dillərində sərbəst danışır.
Sarıcalı (Çəmənli, Ağdam)
Kəndə bəzən Çəmənli Sarcalısı, yaxud Əmiraslanbəyli Sarcalısı da deyilir.
Toponimikası
Sarcalı kəndinin adı Cavanşirlərdən Sarı Alının adından götürülmüşdür, çox sarı olduğu üçun ona Sarıca Alı deyiblər və toponim də buradan yaranmışdır. Bu əhalinin də həmin tayfadan olduğu deyilir. (Mənbə: Qarabağnamələr. Mirzə Yusif Qarabagi. 2-ci kitab. Bakı. 1991-ci il. səh 14) Orta əsrlərdə Qarabağda yaşamış Cavanşir tayfasının oymaqlarından birinin adı. Bu oymaq Xaçın nahiyəsində Tərnəgüt ətrafında qışlayır, başqa adı “Torpaqbulaq“ olan Küştaş adlı yerdə yaylayır, indiki Ağcabədi rayonunda Bayat kəndi yaxınlığında Doğalan və Zəliyan çayları arasında əkinçiliklə məşğul olurdu. 1823-cü ilə aid mənbəyə aid Sarcalı eli 5 kiçik maldar elatdan ibarət idi. XIX əsrin ortalarında oturaq həyata keçdikdən sonra Sarcalı adlı kəndlər yaranmış və bir birindən fərqləndirilməsi üçün İncilli Sarıcalısi, Yetim Sarcalısı, Dərgahlı Sarjalısı, Çəmənli Sarcalisi (yaxud Əmiraslanbəyli Sarcalısı) və Sarcalı-Yedditəpə adlanmışdır. Ağdam rayonundakı Sarcalı kəndinin tam adı Dərgahlı Sarcalısı (Sovet dövründə "Ağdamkənd Sarcalısı") olmuşdur. Kənddə Sarcalı elinin məşədi Nəcəfli Qarılar, Dovşanlı, Hacı söyütlü və Hacı Nazimli nəsilləri məskunlaşmış sonra sonuncu iki nəsil Ağdam şəhərinə köçmüşdü.
Pozitiv azadlıq
Pozitiv azadlıq (müsbət azadlıq) siyasi fəlsəfədə — öz potensialını reallaşdırmaq üçün qaynaqların qabiliyyəti və mövcudluğu ilə xarakterizə olunur (bu, daxili maneələrdən azadlığı da ifadə edə bilər); digər insanların müdaxiləsi. Pozitiv azadlıq konsepsiyasının ayrılmaz hissəsi azadlığın vətəndaşların hökumətdə və ya könüllü iş birliyində (anarxistlər vəziyyətində) iştirak etmək qabiliyyəti ilə təyin olunduğu fikiridir.
İsayya Berlin "İki Azadlıq Konsepsiyası" adlı məqaləsində (1958), azadlığın müsbət mənasını yazır
… sualının cavabında nəzərdə tutulur: "İdarəetmə və ya müdaxilənin mənbəyi nədir və ya kimdir və insanı bu hərəkəti başqa bir yox, başqa bir şəkildə etməsinə vadar edir və ya fərqli və fərqli olmur?"
Müsbət azadlıq konsepsiyası, onu sosial liberalizmin və liberalizmin fərqləndirən mərkəzi liberalizmin (ABŞ-də qısaldılmış adından da istifadə edirlər - liberalizm). Həm də müsbət azadlıq konsepsiyası sosial demokratiyanın siyasi fəlsəfəsini təsir etdi.
Haqqında
İsayya Berlin iki əsas azadlığı müəyyən etdi. "Mən heç kimə qul deyiləm" kimi bir açıqlama Berlin mənfi azadlığın, yəni başqa bir şəxsin birbaşa müdaxiləsindən azad olmağın səciyyəvisi kimi xarakterizə etdi. Bunun əksinə olaraq, Berlin müsbət azadlığa xas olan "Mən öz ağam" ifadəsini, həyatda öz yolunu seçmək azadlığı barədə bir ifadəni istifadə etdi.
Çarlz Teylor mənfi azadlığın, bir şəxs xarici qüvvələrin əsarətində olmadığı və dövlət qaynaqlarına bərabər şəkildə sahib olduğu təqdirdə (vaxtınızı necə keçirməsinə qərar verməsindən asılı olmayaraq) mənfi azadlıq qazandığı zaman "fürsət konsepsiyası" ("opportunity-concept") fikrini izah edir. Teylor, pozitiv azadlığın "həyata keçirmə konsepsiyasına" söykəndiyini söyləyir: müsbət azadlığa sahib olmaq, fərdin daxildə sərbəst olması və özünə görə ağlabatan davranmağı bacarmalı olması mənasını verə bilər. Fərz edək ki, varlı və qüdrətli bir insan da narkotik aludəçisidir. Teylora görə çox mənfi azadlığa, lakin çox az müsbət azadlığa sahib ola bilər. Müsbət azadlıq, daxili məhdudiyyətlərdən (zəiflik, qorxu, cəhalət və s.) azad, qərar qəbul edə bilən, yetkin bir şəxs mövqeyində olmağı tələb edir.
Elsmir (ada)
Elsmir — Kanadanın ucqar şimalda yerləşən, Kanada Arktik arxipelaqına daxil olan ada. Kraliça Yelizaveta adaları qrupuna daxildir. Nunavut vilayətinin Kikitani ərazisində yerləşir. Adadan şərqdə Kanada ilə Qrenlandiyanın dövlət sərhədi keçir.
Ada ərazisində nəsli kəsilmiş heyvan qalıqlarına rast gəlinir.
Coğrafiyası
thumb|left|[[Barbo dağı|Pik Barbo]] thumb|left|Yurika Meteostansiyası thumb|left|Elsmir adası Adanın sahəsi 196 236 km² təşkil edir. Kanadanın sahəsinə görə üçüncü, dünyada isə onuncu yerdə gedir. Ən hündür nöqtəsi Barbo zirvəsidir (2616 м), üstəlik bu zirvə Nunavut vilayətinin ən hündür zirvəsidir. Kolumbiya burnu adanın və Kanadanın ən ucqar şimal nöqtəsidir.
Adanın görünüşündən əsasən üç şeyə şahidlik etmək olar, qarlı çöllərə, çılpaq qayalara və buzlaqlara. Sahilləri kəskin parçalanmışdır və Fiordlarla zəngindir. Adanın ərazisinin ⅓ buzlaqlarla örtülüdür.
Qütb gündüzləri və gecələri təxmini olaraq beş ay davam edir.
İqlim
Arktik qütb iqliminə malikdir. İlin böyük qismi ətraf suları buzla örtülü olur. Adanın havası qışda çox sərt olur. Temperatur hətta −50°S qədər enə bilir. Yay ərzində təsadüfü hallarda temperatur +7°S keçir. Ancaq cənub hissələrində bəzən +21 °S çatır.
İl ərzində yağıntının miqdarı 60 mm təşkil edir və əsasən qar halında düşür. Qar öztüyü çox nazik olur. Güçlü şaxtalar səbəbindən buxarlanma zəif olur. Bu isə adada rütubətliyin zəif olmasına səbəb olur.
Bitkilər aləmi
Bitkiləri əsasən arktik səhralar və tundra bitkiləridir. Böyük hissəsi Şimali Amerika ekoloji qütb tundurası bölgəsinin (High Arctic tundra) mühüm hissəsini təşkil edir və burada olan canlılar böyük qismi Ümumdünya vəhşi təbiət fonduna daxildir.
Yayda ərazinin buzdan azad olmasına baxmayaraq bu kənt təsərrüfatının əkinçilik sahəsi ilə məşğul olmağa imkan vermir. Belə ki yayda torpaq cəmi bir becə santmetr buzdan azad olur. Təkcə bəzi ərazilərdə talalar şəklində, küləklərin təsirindən uzaq ərasilərdə bəzi bitkilər əkilir.
Ərazidə ancaq Heyzen gölü ətrafında arktik vahə yaranır. Burada yaşıl çəmənlik yaranır. cil, söyüd, erikakimilər və daşdələn kimi bitkilər geniş yayılmışdır.
Saqqızçı (Sərab)
Saqqızçı - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Sərab şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Elsmir (ada)
Heyvanlar aləmi
Heyvanlar aləminə gəldikdə bitkilərə nisbətən zəngindir. Adada yaşayan Qütb dovşanı, Müşk öküzü, Piri karibusu kimi canlılar cənuba koç etmirlər. Elsmir və yaxınlıqda yerləşən adalarda Melvil ada canavarı (Canis lupus arctos) yaşayır, Adi canavarın sinfinə daxildir. Ağ və açıq boz rəngli xəzə malikdir.
Saqqızçı (Sərab)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 108 nəfər yaşayır (25 ailə)
Elsmir (ada)
Heyvanlar aləmi
Adada yay mövsümü çoxlu sayda quş yuva qurur. Burada qütb bayquşu, qütb susüpürəni. Daimi yaşayan quşlardan adi şimal sərçəsi və tundra turacı kimi quşları göstərmək olar.
İqlimin sərt olması səbəbindən canlılar aləminin nəsil artırma qabiliyyətinə mənfi təsir göstərir. Bu səbəbdən 1988-ci ildə Heysen gölü daxil olmaqla adanın bir hissəsində milli park yaradılmışdır.
Tarixi
thumb|250px Adaya ilk insanlar antik dövrdə Sibirdən gəlmişdir. 1250-ci ildə adaya gələnlərin ikinci dalğası yaranır və Tule şəhəri salınır. Bunlar indiki Eskimoslar əcdadları hesab edilir. Sərt iqlim səbəbindən ada XVIII əsrdən insanlar tərəfindən tərk edilmişdir.
Əhalisi
Ərazisinin böyüklüyünə baxmayaraq 2006-cı il məlumatına əsasən adanın daimi əhalisi 146 nəfər təşkil edir. . Elsmirdə üç daimi yaşayış məntəqəsi vardır: Alert, Yurika və Qris-Ford.
Mayılov qardaşları
thumb|right|220px|Mayılov qardaşlarının vəsaiti hesabına tikilmiş [[Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının binası. Binanın tikintisi 1910-cu ildə başlamış və 1911-ci ildə yekunlaşmışdır. Teatr həmin zaman qardaşların şərəfinə Mayılov teatrı olaraq tanınırdı.]]
Mayılov qardaşları — XIX əsrin sonları, XX əsrin əvvələrində Bakı şəhərində fəaliyyət göstərmiş erməni əsilli neft maqnatları. Qardaşlar filantropiya sahəsindəki fəaliyyətləri ilə də tanınmışdır. Bəzi mənbələrə görə Mayılov qardaşları Rusiya imperiyası ərazisində kürünün ilk istehsalçıları olmuşdular. Bakıda bir sıra mədəni işlərin həyata keçirlməsinə maddi yardım göstərən qardaşların əsas işi kimi 1910-cu ildə tikilmiş Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının binası göstərilir. Sözügedən bina Mayılov qardaşlarının vəsaiti hesabına inşa olunmuş və tikinti işləri 1911-ci ildə tamamlanmışdır. Qardaşların vəsaiti hesabına Ermənistanda bəzi ictimai obyektlərin tikintisi baş tutmuşdur.
Qardaşlar
Mayılyan qardaşları Daniel, İvan (Hovannes) və Lazardan ibarət olmaqla üç qardaş olmuşlar. Qardaşların əsas gəlirləri Bakı ətrafı kəndlərdə yerləşən neft mədənlərindən gəlməkdə idi və bununlada dövrünün varlı sənaye kapitalistlərinə çevirilmişdilər. Neft sənayesi ilə yanaşı Rusiya imperiyasının bazarındakı kürü biznesi də bir müddət Mayılov qardaşlarının nəzarəti altında olmuşdur.
Kürü biznesindəki uğurları səbəbindən ailə Rusiyada Balıq kürüsü kralları təxəllüsü ilə tanınmışdır. Rusiya inqilabından sonra ailə Fransaya mühacirət etmək məcburiyyətində qalmışdır.
Xıdırlı (Ağdam)
Xıdırlı — Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunun Xıdırlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.