cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Artur Oneqqer
Bioqrafiya
10 mart 1892 tarixində, Fransanın Havr şəhərində anadan oldu. Anasının təşəbbüsü ilə musiqiyə yönəldi. 1910-cu ildə Sürix Konservatoriyası na girdi. 1911-ci ildə isə Paris Konservatoriyası nda təhsil almağa başladı. Paris Konservatoriyasında olan Çarlz Uidor dan bəstəkarlıq və orkestr rəhbərliyi dərsləri alaraq öz musiqi biliyini artırdı. Məşhur musiqi bəstəkarlarından biri olan İohann Sebastyan Baxı gənciliyindən bəri özünə nümunə götürmüşdür. 1917-ci ildə Niqamon Nəğməsi adlı əsərində Straussun təsirində qaldı.
1919-cu ildə Les Six adlı qrupun quruluşunda önəmli qatqısı oldu. 1921-ci ildə Le Roi David (Kral David) adlı oratoriosu ilə məşhurlaşdı və musiqili səhnə əsərləri bəstələməyə başladı. Daha sonra Judith, Phaedre, Antigone adlı oratorioları bəstələdi. Bəstələdiyi bu əsərlərin ortaq xüsusiyyəti səhnəyə istiqamətli olmasıdır. Bəstələdiyi bu əsərlər ilk opera olaraq düşünülsə də daha sonra oratorio olaraq səsləndirilmişdir. 1924-cü ildə ilk dəfə Parisdə şərh edilən Pacific 231 adlı əsəriylə böyük bir müvəffəqiyyət qazanmışdır. "Pacific 231"də saatda 160 km sürətlə getməkdə olan 300 ton luq bir lokomotiv in relslərdə yaratdığı fiziki gücü eşitdirmək məqsəd qoyulmuşdur. Ənənəvi orkestr çalğı­ları üçün yazılan bu əsər çalğıların çıxartdığı mexaniki və uyğun olmayan səslər sayəsində vizual və eşitmə olaraq izahat sərgiləmişdir.
27 noyabr 1955 tarixində Parisdə ölmüşdür.
Tun Bağa Tarxan
Tun Bağa Tarxan — Uyğurların dördüncü xaqanı.
Hakimiyyətə gəlişi
İdigəni öldürməsindən sonra taxta çıxan Bayan Çur xaqanın qardaşı Tun Bağa Tarxan Çin hakimiyyətini qəbul etdi və Tenqriçiliyə geri qayıtdı. Hakimiyyətə gələndən sonra əsas fəaliyyəti digər uyğur əsilzadələrini öldürmək olan xaqan 788-ci ildə Çinlilərlə yeni bir müqavilə imzaladı. Müqaviləyə görə:
Xaqan 789-cu ildə imperatorun qızı Yünan (uyğurca titulu - Qutluq Bilgə Konçuy ) ilə evlənəndən bir il sonra öldü. Yerinə oğlu Tolosu keçdi.
Fritz Bartoloma
Fritz Bartoloma (d. 29 oktyabr 1886, Krefeld - ö. 12 sentyabr 1915) — 1912 Yay Olimpiya Oyunlarında Almaniya İmperiyasını təmsil etmiş alman avarçəkən. Avarçəkən kimi kişilərin səkkizlik avarçəkmə idmanı üzrə Almaniya İmperiyasına bürünc medal qazandırmışdır.
Eva Simons
Eva Simons holland müğənni. LMFAO, Afrocek və Will.i.am kimi müğənnilərlə oxuduğu mahnılar ilə tanınmışdır.
Fritz Bartoloma
Birinci dünya müharibəsində iştirak edərkən ölmüşdür.
Tolosu
Tolosu xaqan - Uyğurların beşinci xaqanıdır. Onun dövründə Çindən asılılıq və üsyanlar artmağa başladı. Cəmi bir il hakimiyyətdə qalan Tolosu həyat yoldaşı E tərəfindən zəhərləndi. Yerinə oğlu Aço gəldi.
Albaniya parlamenti
Albaniya parlamenti (Kuvendi i Shqipërisë) — təkpalatalı Albaniya Məclisi və ya Xalq Məclisi (Kuvendi Popullor).
Albaniyanın ali qanunverici orqanı bir palatadan – 100 üzvü majoritar sistem üzrə birmandatlı dairələrdən iki turdan ibarət, digər 40 üzvü isə partiya siyahıları üzrə 4 faizli baryeri aşmaq şərti ilə ümumi və bərabər seçki əsasında gizli səsvermə yolu ilə 4 il müddətinə seçilən 140 üzvü olan Xalq Məclisindən ibarətdir.
Zərbəçi kolxozçuların I toplanışı (film, 1936)
Məzmun
Film Azərbaycanın kənd təsərrüfatında çalışan zərbəçi kolxozçuların I toplanışına həsr olunmuşdur.
Albaniya parlamenti
Konstitusiyada nəzərdə tutulmuş mütləq səs çoxluğu ilə qəbul edilən azsaylı qərarlar istisna olmaqla, Məclis bir qayda olaraq qərarlarını deputatların sadə səs çoxluğu ilə qəbul edir. Məclis üzvlərinin azı 3/5-nin səs çoxluğu ilə Konstitusiyada nəzərdə tutulmuş təsisatların təşkili və fəaliyyəti haqqında, vətəndaşlıq haqqında, ümumi və yerli seçkilər haqqında, referendum haqqında, fövqəladə vəziyyət haqqında, dövlət qulluqçularının statusu haqqında, amnistiya haqqında, Respublikanın inzibati bölgüsü haqqında və s. qanunların və bütün məcəllələrin qəbulu Parlamentin səlahiyyətlərinə aiddir.
Parlamentdə qəbul edilən qanunlara Prezident veto qoya bilər və bu halda bütün deputatların mütləq səs çoxluğu ilə vetonu dəf etmək qaydası təsbit edilmişdir.
Euphorbia caput-medusae
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xosrov və Şirin
Xosrov və Şirin — Yaxın Şərqdə geniş yayılmış əfsanədir. Əfsanə Sasani şahı II Xosrov və xristian şahzadə Şirinin eşq macərasına əsaslanır. Bu əfsanəni ilk dəfə yazılı ədəbiyyatda istifadə edən Firdovsi olmuşdur. O, özünün məşhur "Şahnamə"sində "Xosrov və Şirin"in tarixçəsinə də toxunmuşdur, lakin "Şahnamə"də Firdovsi hadisələrə tarixi cəhətdən yanaşmış, məhəbbət məsələlərinə o qədər də toxunmamışdır.
Firdovsidən sonra, 1180-ci ildə Nizami Gəncəvi bu mövzuya müraciət edərək, Atabəy Şəmsəddin Məhəmməd Cahan Pəhləvan Eldəgizin (1173–1186) sifarişi ilə ilk dəfə "Xosrov və Şirin" əfsanəsi əsasında müstəqil məsnəvi yazmışdır. Nizamindən sonra bu mövzu bütün şərq ədəbiyyatının ən məşhur mövzularından birinə çevrilmiş və Nizaminin "Xosrov və Şirin" əsərinin təsiri ilə onlarla oxşar məsnəvilər yazılmışdır.
Məzmunu
Hadisələr Xosrovun doğulması və təhsilinin təsviri ilə başlayır. Bundan sonra Xosrovun kəndçinin evində əylənməsi və atası tərəfindən bu hərəkətinə görə danlanması təsvir edilir. Xosrov üzr istəyir və tövbə edir. Şah IV Hörmüz oğlunu bağışlayır. Həmin gecə Xosrov yuxuda babası Ənuşirəvanı görür və Ənuşirəvan ona Şirin adlı arvad, Şəbdiz adlı at, Barbəd adlı musiqiçi və şahlıq haqqında xoş xəbər verir.
Yolda Xosrov, çayda saçlarını yuyan çılpaq Şirini görür; Şirin də onu görür; lakin Xosrov kəndli paltarı geyindiyindən, onlar tanış olmurlar. Xosrov Azərbaycana çatır və Azərbaycan hökmdarı Məhinbanu ləqəbli Samira tərəfindən şahlara layiq tərzdə qarşılanır, həmçinin Şirinin Mədainə qaçdığını da öyrənir. Yenidən Şapur Şirini gətirmək üçün göndərilir. Şirin yenidən Ərmənzəminə çatdıqda, atasının ölümü səbəbiylə Xosrov Mədainə qayıtmalı olur. Xosrov Bəhram Çubin tərəfindən taxtdan devrildikdən sonra Azərbaycana qaçır.
Azərbaycanda Xosrov nəhayət ki, Şirinlə görüşür, lakin Şirin Xosrova ərə getməyə razı olmur və ilk öncə taxtını geri qaytarmağı tələb edir. Bundan sonra Şirini Ərmənzəmində qoyan Xosrov Konstantinopola gedir. Bizans qeysəri, qızı Məryəmlə evlənəcəyi təqdirdə Bəhram Çubinə qarşı müharibədə Xosrova kömək edəcəyini bildirir. Həmçinin, Xosrov, Məryəmin sağ olduğu müddətdə başqa bir qadınla evlənməyəcəyinə də söz verməyə məcbur olur. Bundan sonra düşmənlərini məğlub edən Xosrov yenidən Sasani taxtını əldə edir. Qısqanc Məryəm, Xosrovu Şirindən ayrı salır.
Həmin dövrdə Şirinə aşiq olan Fərhad adlı heykəltaraş eşq meydanında Xosrova rəqib çıxır. Fərhadla bacara bilməyəcəyini anlayan Xosrov ona mümkün olmayan bir iş – Bisütun dağını yarıb yol çəkməyi tapşırır. Fərhad işi tamamladığı təqdirdə Xosrovun ona Şirinlə evlənməyə icazə verəcəyi ümidi ilə işə başlayır, lakin bir müddət sonra Xosrov Fərhadın yanına elçi göndərərək, Şirinin saxta ölüm xəbərini verir. Şirinin ölüm xəbərini eşidən Fərhad, özünü dağdan atır və ölür. Şirinə məktub yazan Xosrov, Fərhadın ölümünə görə başsağlığı verir. Bu hadisədən bir meddət sonra Məryəm də ölür və Şirin Xosrovun başsağlığı məktubuna başsağlığı məktubu ilə cavab verməli olur.
Bundan sonra, Xosrov Şirinlə nikahsız əlaqəyə girməyə cəhd etsə də, Şirin bundan qəti şəkildə imtina edir. Xosrov, Şapurun məsləhəti ilə İsfahana gedir və burada Şəkər adlı bir qadınla yaxınlıq edir, lakin bir müddət sonra, Xosrov Şəkərdən bezir və Qəsri Şirinə yola düşərək Şirini görmək istəyir, lakin Xosrovun sərxoş olduğunu görən Şirin onu qalaya buraxmır. Şirin, Şəkərlə yaxınılığına görə Xosrovu məzəmmət edir. Xosrov üzgün halda öz sarayına qayıdır.
Bir müddət sonra, Şirin, Xosrova ərə getməyə razılaşır, lakin bu zaman, Xosrovun Məryəmdən olan oğlu II Qubad da Şirinə aşiq olur. Evlilikdən sonra II Qubad atası Xosrov Pərvizi öldürür və Şirinə xəbər göndərir ki, bir həftə sonra onunla evlənməlidi. Şirin bir şərtlə razılaşır ki, Qubad Xosrov üçün layiqli dəfn mərasimi təşkil etsin. Qubad elə də edir, lakin dəfn zamanı, qubada ərə getməmək üçün Şirin, Xosrovun məzarı başında özünü öldürür. Xosrov və Şirin bir məzarda dəfn olunur.
Əfsanə haqqında mənbələr
Xosrov və Şirin haqqında məlumat verən ilkin mənbələrdən biri ərəb yazıçısı Əbu Osman Ömər ibn-Bəhr Əl-Cahizin (773–869) "Əl-mühasin v-əl-əzdad" əsəridir. Müxtəlif tarixi hadisələr, rəvayətlər və lətifələrdən ibarət olan bu əsərdə Xosrov və Şirin haqqında da bir neçə hekayə vardır. Xosrov və Şirindən bəhs edən digər ərəb müəllifi Əbu Cəfər Məhəmməd ibn-Cərir ət-Təbəridir (838–923). O, "Tarixi-Təbəri" adlı məşhur əsərini Cahizin əsərindən yarım əsr sonra yazmışdır. Müəllif Xosrovun hakimiyyəti dövrünü geniş təsvir etmişdir. Əsərdə Xosrov və Şirinin məhəbbətinə də yer verilmişdir. Təbəri Xosrovun cəh-cəlalı haqqında yazır: "Onun qızıldan bir təxti vardı, adına təxti-tağdis deyərdilər…Şəbdiz adlı bir atı da vardı ki, bütün atlardan dörd qarış hündür idi…Xosrovun yediyi təamdan ona da verərdilər. O, öləndə Xosrov onun surətini Bisütun dağına həkk etdirmişdi…Onun rumlu kənizlərindən Şirin adlı bir arvadı var idi ki, bütün Rum və türk ölkəsində ondan gözəli yox idi…" "Tarixi-Təbəri"ni 963-cü ildə Mənsur ibn-Nuh Samaninin (963–976) təşəbbüsü ilə məşhur Samani tarixçisi Əbu Əli Məhəmməd əl-Bələmi (…-996) fars dilinə çevirmiş və oraya çoxlu epizod və məlumat artırmışdır. Fərhad, onun Şirinə aşiq olması və faciəli ölümü haqqındakı məlumat buna misal ola bilər. Həmçinin tədqiqatçıların fikrincə, Bələmi Nizami Gəncəvidən əvvəl Fərhad və Şirin haqqında hadisəni qələmə almış ilk müəllifdir.
"Xosrov və Şirin" mövzusu fars dilində ilk dəfə Həkim Əbül Qasım Fridovsi Tusi (934/941–1020) tərəfindən məşhur "Şahnamə" əsərində nəzmə çəkilmişdir, lakin "Şahnamə"də Firdovsi hadisələrə tarixi cəhətdən yanaşmış, məhəbbət məsələlərinə o qədər də toxunmamışdır. Y. E. Bertels qeyd edir ki, "Firdovsi zamanında Xosrov haqqındakı rəvayət çox geniş yayılmış imiş ki, şair rəvayətlərdən çox az danışmağı lazım görmüş, hökmdar Xosrovun tarixini nəzmə çəkərək Xosrovla Şirinin münasibıəti üzərində çox dayanmamışdır."
Xosrov və Şirin mövzusundan bəhs edən müəlliflərdən biri də, Səalibidir (961–1038). Əbumənsur öz "Şahnameyi-Səalibi" əsərində bir çox hadisələri qısa təsvir etmiş olsa da, bəzi hadisələr haqqında qiymətli məlumatlar vermişdir. Onun yazılarından aydın görünür ki, Səalibi bir çox alim və yazıçıların, o cümlədən, Firdovsi, Təbəri, ibn-Xordadbeh, İbn-əl-Kəlbi, Həmzə İsfahani, Məsudi, Yəqubi və başqalarının əsərlərindən istifadə etmişdir. Bu əsər, məsələlərin qoyuluşu, ayrı-ayrı hadisələrin izahı və işıqlandırılması cəhətdən Nizaminin "Xosrov və Şirin" əsərinə daha yaxındır. Bir çox səhnələr vardır ki, Səalibinin və Nizaminin əsərlərində eyniyyət təşkil edir və bütün bunları nəzərə alan tədqiqatçılar, Nizaminin "Xosrov və Şirin" əsərini yazarkən Səalibinin əsərindən də faydalandığını qeyd edirlər.
X əsrin axırlarında yaşayıb-yaratmış Əmir Əbül Həsən ibn-İlyas Ağaci və XI əsrin əvvəllərində yaşayıb-yaratmış Qətran Təbrizi (1012–1088) də öz əsərlərində "Xosrov və Şirin" əfsanəsi haqqında danışmış və Fərhadın adını çəkmişlər. Qətranın qəsidə və tarixi mənzumələrində şifahi xalq ədəbiyyatına aid motivlərə tez-tez rast gəlinir. Həmçinin ehtimal ki, Qətran Təbrizi Fərhadın adını xalq ədəbiyyatından götürərək ilk dəfə yazılı ədəbiyyata daxil edən şairlərdən biridir. Qətran bir çox təkbeytlərində Fərhadın adını çəkmiş və onu xosrovun rəqibi kimi təqdim etmişdir: “Həsəd aparanı Fərhad kimi zəhmət yatağında olsun, Dostu Pərvizlə Şirin kimi sevinc vənazla yaşasın. Şəddadi şahı həmişə öz baxtından şaddır, O, ölkədə Pərviz kimidir, bədxahı isə Fərhada bənzəyir.”
XI əsrin ortalarında Xarəzmdə yaşayıb-yaratmış ədib Sabir də Xosrov və Şirin haqqında danışmış, onun müasiri olan Fəxrəddin Əsəd Gürgani özünün "Veys və Ramin" əsərində Xosrov və Şirinin adlarını çəkmişdir: “Şirinin əli Xosrovun tacını tutan kimi, Gümüş əllərlə qızıl camdan yapışdı.” “Əmin ol ki, nə qədər Raminə məhəbbət bəsləsən, O bizim Xosrovumuz, sən isə bizim Şirinimizsən.” XII əsrin mötəbər tarixi sənədi, 520 (1126)-ci ildə qələmə alınan "Kitabi-mücmələt-təvarix v-əl-qisəs" əsərində (müəllifi naməlumdur) Xosrovun cəh-cəlalından, Şirin haqqında verilən maraqlı məlumatdan əlavə, Xosrovun Bəhramdoxt adlanan digər bir məşuqəsinin də adı çəkilmiş, həmçinin Fərhad haqqında bəhs olunmuşdur. Fərhadın tarixi bir şəxsiyyət olduğuna işarə edən müəllif burada onu həm mühəndis-memar, həm də sepəhbod adlandırır. Əli Əkbər Şəhabi isə qeyd edir ki, bu məsələ ağlabatandır, çünki, keçmişdə Fərhad adını ancaq Əşkanilərin şahları, şahzadələri, sərkərdələri və digər dövlət xadimləri daşıyarmış. Firdovsinin "Şahnamə"sində də Xosrovun sərkərdələri arasında Fərhad adlı bir qoşun başçısı qeyd edilir. "Kitabi-mücmələt-təvarix v-əl-qisəs" əsərinin müəllifi bu haqqda öz fikrini belə ifadə edir: "…onun (Xosrovun) hərəmxanasında on iki min nəfər qadın yaşayırdı. Rum qeysərinin qızı Məryəm, Bəhramdoxt, Gurduyə və dünya gözəli olan Şirin onlardan idi. Sipəhbod Fərhad ona aşiq olur…Nəticədə, izləri indi də Bisütun dağında qalan işlər görməyə məcbur edilir."
XII əsr farsdilli Azərbaycan şairi Xaqani Şirvani (1120–1199) divanında bir neçə yerdə Xosrov, Şirin və Fərhadın adlarını çəkir. Bu misralarda şair Xosrovun şövkətinə, Şirinin fədakarlığına və Fərhadın sənətkarlığına işarə edir. Xəqani məşhur "Mədain xərabələri" qəsidəsində bir neçə misranı da Xosrov Pərvizin büsatının pozulub fənaya uğramasına həsr etmişdir. Burada Şirinin də adı çəkilir: Kəsranın qızıl narıncı, Pərvizin altun heyvası, Tamam bada getdi, yerlə bərabər oldu. Pərviz ki, hər məclisdə süfrəsinə qızıl tərxun düzüb, Zər-zivərilə süfrəni bir gülzara çevirərdi. İndi Pərviz yox olmuşdur, heç adını da çəkmə. Süfrədə qızıl tərxun hanı? Sən get “kəmtərəku” ayəsini oxu Sorursan ki, indi o tacvərlər hara getmişlər, Artıq torpağın qarnı onlardan əbədi hamilədir. Meynənin yetirdiyi şərab Şirin ürəyinin qanındandır. Kəndlinin düzəltdiyi küp, Pərvizin cəsədindəndir.
Nizaminin versiyası
"Xosrov və Şirin" əfsanəsi ilk dəfə 1180–1181-ci illərdə (hicri 576 ) Nizami Gəncəvinin ölməz qələmi ilə ölməz bir eşq poemasına çevrilmiş və dünya mədəniyyəti xəzinəsini daha da zənginləşdirmişdir. 12112 misradan ibarət olan bu poema əruz vəzninin "həzəce-müsəddəse-məqsure-məxzuf" bəhrində yazılmışdır. Nizami bu əsəri Atabəy Şəmsəddin Məhəmməd Cahan Pəhləvan Eldəgizə (1173–1186) ithaf etmişdir. Əsərdə Cahan Pəhləvandan başqa, Toğrul ibn-Arslan Səlcuqi (1178–1194) və Qızıl Arslanın (1186–1191) da adları çəkilir.
Dəhləvinin versiyası
Dehləvinin 1298-ci ildə yazdığı "Şirin və Xosrov" poemasının məzmunu, poemanın tərkib hissələri təxminən Nizaminin "Xosrov və Şirin" poemasında olduğu kimidir. Əsərdə iştirak edən obrazlar, baş verən hadisələr də əsas etibarilə Nizami əsərində təsvir olunduğu kimidir. Hətta, bu əsəri bir növ iqtibas da adlandırmaq olar. Lakin, Dehləvi öz zövqüncə, eləcə də, dövrünün, mühitinin tələblərinə uyğun şəkildə əsərinin süjetində bəzi dəyişikliklər əmələ gətirmiş, poemada müəyyən epizodları artırıb-əksiltmişdir.
Şair çalışmışdır ki, əsərin məzmunu, onun ana xətti saray əhval-ruhiyyəsinə, hakim təbəqənin amal və arzusuna uyğun gəlsin, hadisələri dövrünün zadəgan mühitinə uyğun bir tərzdə nəzmə çəksin. Məhz bu nöqteyi-nəzərdən Dehləvi Nizami əsərində əsas qəhrəman olan Şirin obrazını ikinci yerə, şahzadə Xosrov obrazını isə ön plana çəkmişdir. Digər tərəfdən də, Fərhadı adı bir zəhmətkeş kimi yox, Çin şahzadəsi, Çin xaqan nəslinə mənsub bir şəxs kimi təsvir tərənnüm etmişdir.
Nəvainin versiyası
Əlişir Nəvai "Fərhad və Şirin" poemasını 1484-cü ildə yazmışdır. Əsər Nizaminin "Xosrov və Şirin" poemasına nəzirə yazılmışdır və vəzni də Nizamidə olduğu kimi həzəc bəhridir, lakin Nəvainin "Fərhad və Şirin"i həm də, özündən əvvəlki bütün eyni məzmunlu əsərlərdən fərqlənən yeni bir əsərdir.
Bu əsəri fərqləndirən birinci xüsusiyyət budur ki, Nəvai özündən əvvəlki bütün şairlər kimi, əsəri fars dilində yox, öz dilində — özbək dilində yazmışdır. Digər yenilik isə, əsərdə özbək xalqının, türkdilli xalqların adət-ənənə, istək və arzularının tərənnüm edilməsidir. Əsərdə surətlər, hadisələr, məqsəd və hədəf tamamilə başqadır. Burada yeni tipli şəxslər təsvir olunmuş, əsərin məzmunu, həm də qəhrəmanı Nizami əsərindən tamamilə fərqlidir.
Hatifinin versiyası
Hatifinin "Şirin və Xosrov" məsnəvisinin məzmunu, tərkib hissələri, quruluşu təxminən Nizaminin "Xosrov və Şirin" məsnəvisində olduğu kimidir. Şair Nizaminin qoyduğu məsələləri bir növ ixtisara salıb, həm də onlarda öz zövq və səliqəsinə uyğun bəzi dəyişikliklər əmələ gətirmişdir.
Hatifi əsərini o yerdən başlayır ki, artıq Xosrov böyüyüb ova çıxmışdır. Əsas hadisələr Nizami əsərində olduğu kimi təkrar olunsa da, Hatifi əsərdə müəyyən yeniliklərə, bəzi artırıb-əksiltmələrə yol vermişdir.
Letargiya
Letargiya - Letargiya yuxusu insan bədəninin yuxuya bənzər, hərəkətsiz vəziyyətdə olması, qıcıqlara cavab verməməsi, dəqiq müayinə zamanı belə aşkarlana bilinməyən həyat funksiyalarının tam itməsi ilə müşahidə olunan hal. Letargiya termini "Encaphilitis Lethargica" diaqnozundan götürülüb, mənası baş beynin infeksiyası nəticəsində yaranan halsızlıq deməkdir.
Xosrov və Şirin
Vəhşinin versiyası
Fars şairi Vəhşi Bafqi "Fərhad və Şirin" poemasını Nizami Gəncəvinin "Xosrov və Şirin" poemasının təsiri ilə yazmışdır. Şair poemanı tamamlaya bilmədən dünyasını dəyişmişdir. Vəhşinin vəfatından təxminən 250 il sonra, Vüsal Şirazi təxəllüsü ilə yazan Mirzə Şəfi Şirazi həmin əsəri tamamlamağı öhdəsinə götürmüşdür, lakin əcəl ona da imkan verməmiş, poema yenə yarımçıq qalmışdır. Vüsalın vəfatından bir neçə il sonra, Sabir Şirazi təxəllüslü bir şair əsəri tamamlamağı öz öhdəsinə götürmüşdür. O, Vəhşi və Vüsalın əsərinə 608 misra artırmaqla əsəri başa çatdırmışdır.
Letargiya
Mahiyyəti
Çox az-az hallarda eşitdiyimiz letargiya yuxusu kimi məlum olan dəhşətli bir xəstəlik bu günə qədər sirr olaraq qalır. Letargiya yuxusu insan bədəninin yuxuya bənzər, hərəkətsiz vəziyyətdə olması, qıcıqlara cavab verməməsi, dəqiq müayinə zamanı belə aşkarlana bilinməyən həyat funksiyalarının tam itməsi ilə müşahidə olunan halıdır. İnsanın dərisi solğunlaşır, soyuq olur, sifət cizgiləri kəskinləşir, göz bəbəkləri işığa reaksiya vermir. Bu halda insan huşunu itirir və naməlum müddətə yuxuya gedir. Tənəffüsünü və nəbzini  xüsusi tibbi avadanlıqlar olmadan aşkar etmək mümkün olmur. Letargik yuxu bir neçə saatdan bir neçə həftəyə qədər, hətta illərlə davam edir.
Xosrov və Şirin
Vəhşinin versiyası
Vəhşinin "Fərhad və Şirin" poeması yarımçıq olmasına baxmayaraq, Nizaminin "Xosrov və Şirin" poemasından sonra bu mövzuda yazılmış ən güclü əsər hesab edilir.
Ərdəbilinin versiyası
XIV əsr Azərbaycan şairi Arif Ərdəbili, 1369-cu ildə Nizami Gəncəvinin "Xosrov və Şirin" poemasının təsiri ilə "Fərhadnamə" adlı poema yazmışdır. Şair bu əsəri Təbrizdə hökm sürən Cəlairilər sülaləsindən Bahadır xan Sultan Üveys Cəlayırə ithaf etmişdir.
Letargiya
Səbəbləri və müalicəsi
Tibbdə dəm qazından, böyük qan itkisindən, isteriya tutmalarından, ürəkgetmə sonrası letargik yuxuya düşmə halları qeyd olunur. Yuxuya gedən insanlarda qocalma mexanizmi ləngiyir. 20 il yuxu ərzində belə, zahirən insan dəyişmir, amma oyanandan sonra 2-3 il ərzində öz bioloji yaşını bərpa edir. Oyananlardan bir çoxu bəyan ediblər ki, yuxuda ikən ətrafda baş verən hər şeyi hiss edib və duyublar, lakin barmaqlarını belə tərpətməyə gücləri olmayıb.
Xosrov və Şirin
Kövsərinin versiyası
XVII əsr Azərbaycan şairi Kövsəri "Şirin və Fərhad" poemasını 1605-ci ildə yazmışdır. 7650 misradan ibarət olan "Şirin və Fərhad" əsərini ənənəyə əsasən Kövsəri dövrünün hökmdarı I Şah Abbasın mədhi ilə başlasa da, elə başlanğıcda mədhdən şikayətə keçib, zəmanəsində elmə, hünərə qiymət verilməməsindən danışır, sözün, kəlamın xiridarı olmadığından söz açır.
Letargiya
Səbəbləri və müalicəsi
Tutmalar bir qayda olaraq güclü sinir sarsıntısından və ya ciddi üzülmə nəticəsində qəflətən başlayır. Bu hal sağlam adamlarda da rast gəlinə bilər. Letargik yuxuya daha çox əsəbi cavan qadınlar məruz qalırlar.
Ginnesin rekordlar kitabına düşmüş, rəsmi qeyd olunmuş ən uzun letargik yuxu hadisəsi 1954-cü ildə Nadejda Artyomovna Lebedina (1920-ci ildə anadan olub) ilə baş vermişdir. Nadejda həyat yoldaşı ilə etdiyi böyük davadan sonra aldığı güclü stress nəticəsində 20 illik yuxuya getmiş və ancaq 1974-cü ildə ayılmışdir. Həkimlər onun tam sağlam olduğunu bəyan etmişlər.
Letargiya ya ölüm?
Keçmişdə letargik yuxuda olanları ölmüş hesab edib dəfn edirdilər. Qədim dövrlərdə insanın nəfəs alıb-almadığını təyin etmək üçün onun dodaqlarına güzgü yaxınlaşdırılırdı. Aydındır ki, bu həmişə nəticə vermirdi. Hazırda belə hadisələr istisnadır. Letargik yuxuya ən kiçik şübhə belə olduqda insan xəstəxanaya aparılır və onunla bir sıra prosedurlar keçirilir. Xüsusi ilə, elektrokardioqramma və elektroensefaloqramma. Bu müayinələr beynin və ürəyin ən zəif fəallıq əlamətlərini belə qeyd etməyə imkan verir.
Letargiya ilə bağlı qədim hekayə
Bu xəstəlik barədə hələ keçmiş zamanlardan qaynaqlanan hekayələr çoxdur. İki əsr bundan əvvəl Fransada yaşamış varlı notariusun qızı Cülyetta Düvel kasıb heykəltaraşa aşiq olur, lakin valideynləri bu nigahın əleyhinə olurlar. Onlar qızın qaçacağından qorxub, onu otağında dustaq edirlər. Qız bütün günü ağlayır, yeməkdən imtina edir. Üçüncü gün qulluqçu yemək gətirərkən qızın döşəmədə həyat əlamətləri olmadan uzandığını görür. Həkim Cülyettanın öldüyünü bildirir və nəticədə qızı ailə qəbiristanlığında dəfn edirlər.
Holosentr
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Letargiya
Letargiya ilə bağlı qədim hekayə
Ölümündən 3 gün sonra Cülyettanın öz əli ilə yazdığı məktubunu valideynləri gördükdə təəccübdən donurlar. Cülyetta yazırdı ki, dəfndən sonra onun sevgilisi dua etmək üçün ibadətgaha gəlmiş, sevdiyinin üzünü görmək üçün tabutun qapağını qaldırmış və bu zaman əlində tutduğu şamın 1 damcı mumu Cülyettanın yanağına düşmüşdür. Qız o saniyə gözlərini açmışdır. Əlbəttə ki, bundan sonra cavanlar evlənmiş və valideynlər artıq onlara mane olmamışlar.
TV Globo
Rede Globo (Rede Globo de Televisão) — Braziliyanın ən böyük telekanalı.
Tarixi
26 aprel 1965-cü ildə jurnalist Roberto Marinho tərəfindən yaradılıb.
Mərkəzi
Telekanalın mərkəzi qərargahı Rio de Janeiro şəhərində yerləşir.
İdigən
Taxta çıxması və Çindəki üsyanı yatırması
Atasının ölümündən sonra taxta çıxan İdigən xaqan Çində vətəndaş müharibəsi çıxması ehtimalına qarşı hücumlara hazırlıq görməyə başladı. 762-765-ci illər ərzində Çində imperatora üsyanı yatırmağa kömək edən İdigən, Daninq şahzadəsi, əslən Uyğur olan Puqu Xuanyenin qızı Quantsin ilə evləndi.
Manilik
763-cü ildə Tenqriçilik dinini tərk edib Manilik dini qəbul edən İdigən, dörd Maniheist rahib müşaiyətində dövlətin rəsmi dinini Maniheizm elan etdi. 768-ci ildə İdigən imperatora göndərdiyi səfirlərlə Çində Maniheist dini mərkəzlərinin açılmasını istəyirdi, imperator istəməsə də 771-ci ildə buna məcbur oldu.
Tibetlilərlə müharibə
765-ci ildə qaynatası Puqu Xuanyenin çağırışı üzərinə Tan sülaləsinə qarşı Tibetlilər və Uyğurların birgə yürüşü başladı. Puqu Xuanyenin ölümündən sonra isə Uyğurlar çinlilərlə sülh bağlayıb Tibetə hücum etdilər. 765-ci ildin qışı Çinli general Bay Yuanquan ilə 50.000 Tibetli öldürüldü, 10.000 əsir alındı, əsir saxlanılan Uyğur və Çinli ailələr isə sərbəst buraxıldı.
Çinlilərlə müharibə
768-ci ildə xaqanın Quantsinin ölümündən sonra 769-cu ildə imperator ona Quantsinin bacısı Li Hanı 20.000 top ipəklə birgə göndərdi. Çinli quldur qruplarının daima Uyğur torpaqlarına girməsi xaqanı əsəbləşdirdi və imperatora xəbərdarlıq göndərdi. Çinlilər çox böyük məbləğdə bac verməyə məcbur oldular. 778-ci ildə xaqan xəbərdarlıq vermədən Taiyuana hücum edərək 10.000 çinli əsgəri öldürdü. Müharibənin davam etməməsini istəyən Tun Bağa Tarxan adlı bir Uyğur sərkərdə xaqanı öldürdü və özünü xaqan elan etdi.
Aqil İman
Hacıyev İman Həsən oğlu — Azərbaycan şairi.
Moris Ravel
Jozef Moris Ravel (7 mart 1875, Ciboure, Fransa - 28 dekabr 1937, Paris) — görkəmli fransız bəstəkar və pianisti, XX əsrin tanınmış simalarından biri. Əsasən orkestral, instrumental strukturlar və effektlər üzrə uğur qazanıb. Ən tanınmış əsəri "Bolero"dur.
Aqil İman
Həyatı
Aqil İman 1 dekabr 1958-ci ildə Göyçə mahalının Daşkənd kəndində qüdrətli söz sənətkarı Həsən Xəyallının ailəsində anadan olub.
Orta məktəbin VIII sinfinə kimi doğulduğu Basarkeçər rayonu Daşkənd kənd orta məktəbində оxumuşdur. 1976-cı ildə Bərdə rayonu Yeni Daşkənd kənd orta məktəbini bitirdikdən sonra Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnstitutuna daxil olmuş və 1981-ci ildə ali təhsilini başa vurmuşdur. 1981–1983-cü illərdə Tambov şəhərində hərbi xidmətdə olmuşdur.
Moris Ravel
Yaradıcılığı
Moris Ravel Klod Debüssinin yaradıcılığının və ənənələrinin davamçısı olmuşdur. Onun yaradıcılığı XX əsrin əvvəlində yaranmış çoxsaylı cərəyanlara qarşı dururdu (urbanizm, ekspressionizm, konstruktivizm). Yeniliklərə meyl edən Ravel klassik ənənələrə müraciət edirdi. Hər bir musiqi janrına müraciət edərkən onu yeni tərkibə tabe edirdi. Antik sujetlər parlaq, milli yenilik əsası ilə bağlı idi. Ravel öz musiqisində mövzunu psixoloji tərəfdən, musiqinin kolorit və rənglərini göstərirdi. Ravel novator idi. Onun bu novatorluğu müxtəlif janrlarda idi: simfonik musiqidə, operada, baletdə, f-no və vokal əsərlərdə.
Aqil İman
Həyatı
1984-cü ildən 1986-cı ilə qədər "Yevlax Qaz İdarəsi"ndə, 1986-cı ildən 1993-cü ilə kimi isə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Bərdə Beton Məmulatları Zavodunda mühəndis işləmişdir.
Moris Ravel
Yaradıcılığı
Ravelin ilk əsərləri sırasında 90-cu illərdə yazdığı "Məhəbbətdən ölən kraliça haqqında ballada" (vokal və f-nu üçün) və f-no üçün "Antik menuet" var. Bu əsərlərdə özünəməxsus harmonik dili hiss olunur. Bu dövrün ən görkəmli əsəri 2 f-no üçün "Habanera" (ispan xalq rəqsi) idi. Bu əsərdə o, ilk dəfə idi ki, ispan rəqs janrına müraciət edir. Sonrakı illərdə Ravel bu Habaneranı bütövlüklə İspan rapsodiyasnna daxil edir. 90-cı illərdə "İnfantanın ölümünə yazılan pavanna" yekunlaşır və bu əsər Ravelə çox böyük şöhrət gətirir. Bu əsərdə Ravelin XVII-XVIII əsrlərin rəqslərinə marağı görünür. Sonrakı 14 il ərzində yazılan əsərləri dinləyici kütləsində böyük maraq oyadır
Valun sahəsi
Valun sahəsi –  sal daşlarla başdan başa və ya sıx örtülmüş  sahə, tərkibində moren valunu, çay, prolüvi və b. Çö­küntülər olan  süxurların yuyul­ması, külək vasitəsilə sovrulması və xırda dənəli materialların çıxarıl­ması sayəsində əmələ gəlir.
Aqil İman
Həyatı
Aqil İman 29 avqust 1996-cı ildə ürək dayanmasından dünyasını dəyişmişdir. Məzarı Bərdə rayonu Yeni Daşkənd kəndindədir.
Ailəsi
Ailəli idi. İki oğlu var.
Moris Ravel
Əsərləri
"Antik menuet" (f-no üçün)
Aqil İman
Ailəsi
Şair-publisist Qılman İmanın atasıdır.
Moris Ravel
Əsərləri
"Habanera" (2 f-no üçün)
Aqil İman
Yaradıcılığı
Şeirləri "Sovet Ermənistanı", "İnşaatçı" və "Sovet kəndi" qəzetlərində işıq üzü görmüşdür. Zəngin yaddaşı, rəvan təbi, səlis danışıqı, şirin natiqliyi ilə el məclislərində masabəyi kimi məclisləri yola salmışdır.
Aço
Aço - Uyğurların altıncı xaqanıdır. 790-cı ildə atasının ölümü ilə taxta çıxdı. İmperatorun qızı Ninq ilə evləndi. 791-ci ildə tibetliləri məğlub etmişdi. Aço övladsız idi, buna görə də bir çinlini oğulluğa götürmüşdü və ona Kuey adı vermişdi. 795-ci ildə Aço öldü və sülalədən heç kim qalmadığı üçün seçki ilə yeni hökmdar taxta çıxdı. II Qutluq xaqan taxta çıxdı.
Aqil İman
Yaradıcılığı
Aqil İmanın 2015-ci ilin yanvar ayında "Bu dünya görüş yeridi" adlı kitabı (224 səh.) "OL" nəşriyyatında (ISBN 978-9952-494-40-2) çap olunmuşdur. Kitabının redaktoru və ön söz müəllifi tənqidçi Əsəd Cahangirdir. Kitabda Aqil İmanın müxtəlif illərdə yazdığı şeirləri və onun haqqında qələm adamlarının mətbuatda çap olunmuş məqalələri toplanmışdır.
Moris Ravel
Əsərləri
"İnfantanın ölümünə yazılan pavanna"
"İspan saatı" (opera)
"Dafnis və Xloya" (balet)
"Adelaida"
"Florenanın yuxusu" (balet)
"İspan rapsodiyası"
"Suyun oyunu" (f-no)
"Əkslər"
"Şəhrizad" (səs üçün)
Euphorbia cedrorum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sena və Marna
thumb|Сена и Марна на карте|alt=Сена и Марна на карте Sena və Marna - Fransa departamentidir. İl-de-Fransda yerləşən departamentdir. Adminstrasiyanın mərkəzi Melyondir. Əhalisi 1347008 nəfərdir (2010).
Tarixi
Sena və Marna ilk yaranan departamentlərdən biridir. Departament 1970-ci ildə Böyük Fransa inqilabı zamanı yaranıb. Sena və Marna çaylarının şərəfinə belə adlanıb.
II Qutluq
II Qutluq xaqan - Uyğurların VII xaqanı və seçki ilə gələn ilk hökmdarı olub. Tun Bağa Tarxanın generalı olaraq böyüyən Qutluq 795-ci ildə xaqan seçildi. 10 il hakimiyyət sürən Qutluq xaqanın dövründə Manilik yenidən rəsmi din oldu.
Valunlarsız sahə
Valunlarsız sahə – Pleystosen örtük buzlaş­masının sərhədlərində buzlaq çö­kün­tüsü olmayan ərazi, bu əra­zilərin buzlaqla örtülmədiyini gös­tərir.
Sarı-qırmızı holosentr
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Zireh qalalar (film, 1983)
Məzmun
Film Azərbaycan ərazisində yerləşən tarixi qalalar haqqında danışır.
Vyana Universiteti
Vyana Universiteti — Avstriyanın paytaxtı Vyana şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Vyana Universiteti 1365-ci ildə yaradılmışdır.
Fəaliyyəti
Universitetdə dərs ili 8-12 semestrdən ibarət olur. Qış semestri oktyabrın 1-dən, yay semestri isə martın 1-dən başlayır. Hər bir semestrin sonunda imtahan verilir. Sonuncu kursda tələbələrdən diplom işi yazmaq tələb olunur...
Euphorbia celastroides
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Virqasiya (şaxələnmə)
Virqasiya (şaxə­lənmə) (lat. virga- budaq, qol, qədəm) –  dağlıq ölkənin yelpikvari ayrılan silsilələr və qırışıqlar dəsti ilə parçalnması.
Palermo Universiteti
Palermo Universiteti — İtaliyanın Palermo şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Palermo Universitetinin əsası 1806-cı ildə qoyulmuşdur.
Hacı Bani məscidi
Hacı Bani məscidi — İçəri Şəhərdə yerləşən və ölkə əhəmiyyətli abidə olan məscid.
Haqqında
Hacı Bani məscidi Şirvanşahlar saray kompleksi yaxınlığında yеrləşir. Məscidin fasadı üzərindəki qısа epiqrafik kitabəyə əsasən mеmаr Hаcı Bаni tərəfindən ХVI əsrdə inşа еdilmişdir. Bаşqа bir еpiqrаfik yazıdan aydın olur ki, məscid Hicri-qəməri təqvimlə 1320-ci ildə bərpa еdilmişdir. Bu zаmаn yеnidənqurmа işləri аpаrılmış, vеstibül və qаdınlаr üçün nəzərdə tutulmuş хüsusi hissə (şəbistаn) əlаvə еdilmişdir. Cüt yаrımdаirəvi pəncərələr sаyəsində isə ibаdət zаlı ikiqаt işıqlаndırılmışdır.
Plаndа mərkəzi günbəzlidir. Girişlə üzbəüz, iri miqyаslı hörgü ilə, stаlаktit yаruslu mеhrаb yеrləşir.
Külüg Bilgə
Külüg Bilgə xaqan - atası II Qutluqdan sonra taxta gəlmiş və cəmisi 3 il taxta qalmışdır. 806-cı ildə Çindəki Mani məbədi məhz onun istəyi ilə yenidən açılmışdı. 808-ci ildə vəfat etmişdi. Övladsız olduğu üçün yenidən seçki ilə hökmdar seçilmişdi.
Abdulla xan (Yarkənd xanı)
Abdulla xan ibn Əbdürrəhim xan (?—30.10.1675) — Turfanın, Çalışın (1635—1668), Məmləkəti-Moğoliyyənin və Yarkənd xanlığının hakimi.
Həyatı
Abdullah xan dönəmində (1638-1668) şimal qonşuları olan Kalmıklar (Kalmıkca: Хальмгуд)ın böyük bir hərbi gücə sahib olduğu bilinməkdədir. Buna qarşı önləm alınırsa da iş işdən keçmiş, hər şey Abdulla xanın aleyhinə, əsas olaraq Səidiyə xanlığının əleyhinə işləmişdir.
Abdulla xan (1638-1668) da xanlığı oğluna buraxmışdır. Qurultay, xan seçmənin xaricində xanlıqda torpaqların paylaşdırılması və önəmli məqamlara təyin edilməsi haqqında da qərar verirdi.
Avstraliya-Antarktika qalxması
thumb|250px Avstraliya-Antarktika qalxması — Hind okeanının cənub-şərq hissəsində, 80 və 160° ş. u arasında yerləşir. Silsilə Mərkəzi Hind silsiləsi və Cənubi Sakit okean silsiləsi ilə dərhəd təşkil edir. Uzunluğu 6000–6500 km, eni isə 500–550 km arasında dəyişir. Maksimal 800 km-dir. Ən aşağı dərinliyi 1145 m təşkil edir.
Sərhədləri
Silsilənin qərbində Amsterdam və Sen-Pol adaları yerləşir. Şimalda Mərkəzi Hind silsiləsinə keçir. Burada Amsterdam qırılması ilə ayrılır. Şərqdə isə silsilə Makkuori üçlük nöqtəsində Makkuori silsiləsi və Cənubi Sakit okean silsiləsinə keçir.
Morfologiyası
Qərb sonucunda Amsterdam platosu yerləşir. Rift dərələrindən məhrumdur. Qərb sonucunda hərəkət 6,8 sm/il, şərqdə isə surət 7,56 sm/il təşkil edir.
Xanlar məscidi (İçərişəhər)
Haqqında
200px|thumb|left|Xanlar məscidinin gümbəzi
XIX əsrin sоnundа Хаnlаrоv qаrdаşlаrı tərəfindən sifariş edilmişdir. Öz еvləri yахınlığındа mеmаr Məşədi Mirzə Qаfаr İzmаylоvun layihəsi əsasında inşa olunmuşdur. Bu kiçik məscid uzаdılmış dördbucаq şəklində, yаşаyış məhəllələrinin cərgəsində yеrləşmişdir. Giriş üç hissəyə bölünmüşdür. Bunlаrdаn mərkəzdəki bölmə künbəzlə tаmаmlаnır, yаnlаrdаkılаr isə qübbələr ilə örtülmüşdür.
Zаlın uzununа охu istiqаmətində mаrаqlı plаstik mеmаrlıq kоmpоzisiyаsı təqdim еdən, cinаhlаrdа qоruyucu pəncərəli, zəngin nахışlı mеhrаb yеrləşir. İntеryеr tаmаmilə nəbаti хаrаktеrli nахış mоtivləri ilə zəngindir. Bu dа dахili məkаnın bütün sistеminə əzəmətlilik və təmtərаqlıq gətirir. Məscid İçərişəhər ərаzisində ən sоn tikilmiş dini abidələrindən biridir.
Hal-hazırda yaşayış evi kimi istifadə olunur.
Sevdaliza
Sevda Alizadeh  —  professional olaraq Sevdaliza kimi tanınan, İranlı-Holland musiqiçi, musiqi yazıçısı və musiqi prodüsseridir. 2015-ci ildə o, 2 EP (ortalama bir albomdan daha qısa, 4-5 musiqidən ibarət olan qeydlərdir. Underground albomlar da EP sayıla bilər.) yayımlayır – The Suspended Kid və Children of Silk. Musiqiləri adətən ingilis dilində olsa da, 2017-ci ilin əvvəlində ilk farsdilli musiqisi olan "Bebin"i İcra əmrinə (Executive Order 13769) etiraz olaraq yayımladı. Onun debüt albomu olan İSON, 26 aprel 2017-ci il tarixində öz səsyazma studiyasının etiketiylə - Twisted Elegance vasitəsi ilə buraxıldı.
Həyatı və karyerası
Sevda Alizadeh 1 sentyabr 1987-ci ildə Tehranda dünyaya gəldikdən sonra, 5 yaşında ailəsiylə birgə Hollandiyada yaşamağa başlayırlar. 16 yaşında, basketbol təqaüdü aldıqdan sonra evdən ayrıldı, nəhayətində Hollandiya basketbol komandasında oynadı. Universitetə daxil olur və "Biznes əlaqələri" sahəsində magistr dərəcəsini bitirir. Sevdaliza fars, holland, ingilis, fransız və portuqal dillərini səlis bilir.
2014 - indiyə qədər: The Suspended Kid, Children of Silk və ISON
2014-cü ilin mart ayında Sevdaliza musiqi videosu ilə birlikdə "Clear Air" mahnısını yayımladı. Daha sonra onun ardınca "Sirens of the Caspian" və "Backseat Love" yayımlanır. 2015-ci ilin yanvar ayında bir il yarımdan çox müddətdə işlədiyi "The Suspended Kid" adlı qısaldılmış qeydlər toplusu (EP) verilir. EP'nin başlığı, insanların sosial vəziyyətlərdə Sevdalizaya necə reaksiya verməsi ilə bağlıdır, o deyir: "Məni sosial vəziyyətlərdən kənarlaşdıran şeylərin olduğunun fərqinə vardım - məşqçi və ya müdirinizlə birlikdə yola gedə bilməmək ya da bunun kimi hər hansı bir şeylə qarşılaşmamaq üçün başqa bir yol seçmək məcburiyyətində qaldığımı başa düşdüm. Mən fərqli bir yol seçdim." "The Supended Kid" Sevdaliza və Rotterdam istehsalçısı, eyni zamanda tez-tez əməkdaşlıq edən Maki (Mucky) tərəfindən hazırlandı. Snetyabr ayında EP-də son qalan industrial-R&B üslubunda olan "That other girl" treki üçün musiqi videosu yayımlandı. İyun ayında ikinci "Children of Silk" adlı EP-də aparıcı sinql (single) rolunu oynayan "Marilyn Monroe" trekini buraxdı. Mahnı trip hop kimi xarakterizə edildi və 2016-cı ilin martında yayımlanan bir musiqi videosu təqdim olundu. "Children of Silk" noyabr ayında yayımlandı. Sevdaliza dəri, şüşə və ipək kimi teksturaları EP-nin əsas ilhamı olaraq göstərmişdir (video kliplərdə). May ayında Sevdaliza, "doğulmamış uşağını itirmək ağrısının evlilikdəki tarazlığı pozması və faciəyə səbəb olması" hekayəsindən bəhs edən "Formula" adlı qısa bir film buraxdı. Rejissor Emmanuel Adjei'nin qısametrajlı filmində Sevdalizanın üç mahnısı, "Formula", "The Language of Limbo" və "Mad Woman" sonrakı il oktyabr ayında sinql halında buraxıldı. Elə həmin ay "Time" adlı yeni bir sinql da çıxdı. Növbəti ayda "Human" adlı başqa sinql musiqi videosu ilə birlikdə yayımlanır. "Human", "Marilyn Monroe" və "The Language of Limbo" sonralar Sevdalizanın debüt studiya albomu ISON-a daxil ediləcək.
2017-ci ilin yanvar ayında Sevdaliza, 13769 saylı İcra əmrinə cavab olaraq ilk fars dilli "Bebin" mahnısını buraxdı. O, "qeyri-insani siyasi iqlimə etiraz olaraq imtiyaz içində dura bilmədim. Fars dilində 'Bebin'i yazdım, möhkəm olmaq üçün üçün. Mən sevgi ilə güclü qalıram. Bu vəziyyətdə mən ümumi mediadan yayınmağı seçirəm, çünki zərər çəkmiş bir konsepsiyada iştirak etmək üçün heç bir marağım yoxdur. Bu mesajı işıqlar, kamera, hərəkət olmadan al.  Sevginin beynində irqçiliyə və xəyanətə yer yoxdur. " deyə qeyd edir. Fevral ayında qadınların müasir mədəniyyətdə dolduracaqları məhdud rolları nümayiş etdirən "Amandine Insensible" üçün bir musiqi videosu yayımlandı. Sevdaliza qeyd edir ki, "Amandine'nin hekayəsi 'sərhədlərin' yox olması səbəbiylə sürətlə dəyişən müasir bir dünyada 'şəxsiyyət' anlayışını araşdırır. Amandine, onun olmasını istədiyiniz hər şeydir. Universal olduğumuz dünyada bütün hisslər yoxa çıxdı. Paradoksal olaraq bu sizi narahat hiss etdirir. Onun həyatı gündəlik həyat dövrünün müxtəlif cəhətlərini təmsil edən minimal cisimlərdən ibarət sonsuz ağ məkanda baş verir." Apreldə onun debüt studiya albomu olan 'İSON'dan ikinci sinql "Hero" yayımlandı.
Musiqi üslubu və təsirləri
Sevdalizanın musiqi tərzi özündə elektron, alternativ R&B, trip hop, eksperimental pop, və avant-popu cəmləşdirir. Sevdalizanın sözlərinə görə "Səsim əsasən təmiz və xam kimi təsvir edilir. Mütləq bir janra deyil, bir prosesə və ya melankoli kimi müəyyən bir əhval-ruhiyyəyə yönəlmişəm. Maraqlısı budur ki, musiqim dinlədiyim bir musiqi janrında deyil musiqi deyil, bu da onu daha çox maraqlı edir. Bir dəfə çıxış etdim və şoudan sonra bir konservatoriya professoru dedi ki, həqiqətən köhnə fars müğənnilərindən ilham aldığımı duya bilirdi. Mən ondan soruşdum: "Vau, həqiqətən maraqlıdır. Bunu necə eşidirsən? " dedi ki, "Mən mahnı oxuyarkən müəyyən semitonlardan və mikronlardan istifadə edirəm. Amma həyatımda heç vaxt vokal dərsləri almamışam və həyatımda heç vaxt fars musiqisini dinləməmişəm!" Mənə maraqlıdır ki, bəzi şeylər sadəcə şüursuzca sizin başınıza gəlir. Bu sizin beyninizdir və şüursuz ya şüurlu olaraq hər şeyi qeydə alır və DNK ilə birlikdə sadəcə... bir şey olur."
Sevdalizanın musiqisi qadın birliyi, şəxsiyyət və analıq ideyalarından ilhamlanır.
Sənətkarlıq
2012-ci ildə "DelftsBlauw" mahnısının yayımlanmasından bəri, hər bir sinql'ın müşayiət etdiyi bir video var. Onun albomu ISON, vizual albomdur və 1 saat, 6 dəqiqə və 28 saniyəlik bir videoya sahibdir. Bənzər vizual albomlardan fərqli olaraq, film mücərrəddir və bir oturuşda baxılması nəzərdə tutulur, çünki "hərəkətli rəsm" kimi incə dəyişir. Musiqili videoları ilə ümumi hədəfi "eyni zamanda onu həssas və insandan daha çoxu etməkdir."
Human
Human-ın video klipində Sevdaliza onu izləyənlərin qarşısında klassik detallı yarı tərk edilmiş böyük bir binada çıxış edən satirik və erotik rəqqas kimi görünür. Tamaşaçılar yalnız varlı təbəqədən ibarət, yeməklə təmin olunan və bu özəl və eksklüziv tamaşanı seyr edən kişilərdən ibarətdir. Əsasən Sevdalizanın yarı mifoloji xarakterinin sirli olması səbəbindən -hansı ki, heyvan yarışına hazırlıq kimi şumlanmış kir üzərində rəqs edir- bunun baş verdiyi zaman və məkan birmənalı deyil. Bundan əlavə, onun klipdəki geyimi Debra Paget-in 1959-cu illi 'Hind Türbəsi' filmini xatırladır. Tamaşaçılar tər tökür və qorxurmuş kimi sanki ehtiyatla baxırlar. Onun YouTube-dakı videosu, 'insanın izlənilməli olan əsas ehtiyacı bir zamanlar Tanrı tərəfindən təmin edildi' deyimi ilə müşayiət olunur. Portuqal dilində mahnının rəsmi bir təqdimatı var. "Human" üçün video rejissor Emmanuel Adjei tərəfindən hazırlanmışdır.
Amandine Insensible
Sevdaliza çağdaş cəmiyyətdə qadınların bir neçə arxetip fiqurunu ifa edir. Bu arxetiplər hamısı solo və su nişanları olan parlaq bir ağ fona qarşısında qoyulmuşdur və qadınlar üçün əlçatan məhdud rolları təmsil etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Gündəlik həyatın ticarəti mövzusunda şərh olaraq, Sevdaliza musiqili videodan klipləri Shutterstock-a satdı. Sevdaliza deyir ki, “Məlumat və maddənin əlçatanlığı yeni universal dil yaratdı, burada ticarət markaları əsas rol oynayır.
İSON
ISON üçün hazırlanmış albom şəklində təzə parlaq qırmızı boya ilə örtülmüş kimi görünən bir maneken nüsxəsinin üstündən səliqəli və alt-üst olan Sevdaliza'nın hiper-real bir büstü var. Tərs duran saçlar parlaq qırmızı büstün çiyninə sarılır. Hər ikisi tərli və ya yaş görünür. Silikon heykəl, heykəltaraş Sarah Sitkin tərəfindən hazırlanmışdır. Sitkin deyir ki, "Bu ideya Sevdalizanın özünə və keçmiş həyatlarına analıq etməsi ətrafında qurulub. Bu, onun zəifliyini dözümlü aparır. Onun xüsusiyyətləri təhrif edilmiş, bəziləri buraxılmış, bəziləri vurğulanmışdır. Yeni bir forma onu əhatə edən 16 uşağı (mahnı sayı) vasitəsilə təkrarlanır. "
III Məhəmməd xan
Məhəmməd xan ibn Əbdürrəşid xan (1538-1610)—Yarkənd xanlığının hakimi.
Həyatı
Əbdülkərim xanın vəfatından sonra yerinə keçən, qardaşı Məhəmməd xan (1591-1610), qardaşı oğlu Əbdürrəhim xanı Çalış - Qaşqar - Turfan yörələrinə əsas vali olaraq göndərir. Bu arada Əbdürrəşid xanın nəvələrindən Xudanbəndə sultanın, Qazaxların lideri Təvəkə xanın yardımıyla Çalış və Turfanı işğal etməsi ölkədə var olan siyasi hüzursuzluğu daha da artırmışdır.
Çətin duruma düşən Əbdürrəhim xan, əmisi Məhəmməd xandan yardım istəyincə, kalmıklara müraciət edərək Xudabəndə sultanın ölkədən çıxarılmasını istədi. Kalmıkların bir istəyə uyması üzərinə Xudabəndə sultan keçici bir müddət üçün ələ keçirdiyi Çalış və Turfandan çıxarıldığı kimi özü də yaxalanaraq Əbdürrəhim xana təslim edildi. Sonunda ruhani olan bir şəxsin ricası ilə Xudabəndə sultan sərbəst buraxılmış və Yarkənd yörəsinə göndərilmişdir. Bu arada Kalmıklarla dostluğu irəlilədən Əbdürrəhim xan, Kalmık öndəri Düreng Tayşinin qızı ilə evlənərək onlarla qohumluq qurmuşdur. Əbdürrəhim xanın Kalmık xanımından dünyaya gələn oğlu Abdulla irəlidə Şərqi Türkistana son parlaq dövrünü yaşadacaqdır.
Venesiya Respublikası
Venesiya Respublikası (venes. Serenìsima Republica de Venesia; ) — 697-ci ildən 1797-ci ilədək İtaliyanın şimal-şərqində yerləşən, paytaxtı Venesiya şəhəri olan dövlət.
Respublikanın yaranması
Venesiya respublikası Bizans və Frank imperiyaları arasındakı sərfəli və təhlükəsiz mövqeyindən istifadə edərək qısa bir müddətdə qüdrətli ticarətçi dövlətə çevrildi. Venesiya flotu dəniz döyüşlərində normanları və sarasinləri məğlubiyyətə uğradırdılar və aşağı İtaliya deyilən yerdə slavyanlar üzərində qələbə qazanmışdılar.
Venesiyanın güclənməsi
Venesiya özünün ən qüdrətli dövrünə doj Enriko Dandolonun hakimiyyəti zamanında çatmışdır. Enriko Fransa xaçpərəstləri ilə 1204-cü ildə Konstantinopola uğurlu hücüm edərək şəhəri zəbt etmişdi. Bizansın bölüşdürlməsi zamanı Venesiyaya Bizansın 3/8 ərazisi və Krit adası keçmişdi.
1381-ci ildə Genuya 130 il sürən müharibələrdən sonra süqüta uğradı və Genuyanın əraziləri Venesiyaya daxil oldu. 1404-1405-ci illərdə Viçenza, Verona, Bassano, Feltre, Belluno və Paduya öz əraziləri ilə Respublikanın tərkibinə keçdilər. 1421-ci ildə Friul, 1428-ci ildə Breşiya və Berqamo, 1448-ci ildə isə Berqamo Venesiyanın tərkibinə qatıldı.
XV əsrin sonunda Venesiya respublikası Avropanın ən varlı və qüdrətli dövlətinə çevrildi. Venesiya əhalisi arasında elmə və incəsənətə bağlılıq digər Avropa dövlətləri ilə müqayisədə daha çox idi. Venesiyanın sadə sakinləri varlanırdılar. Buna səbəb respublikada vergilərin az olması idi.
Doj
Doj San Markonun 12 prokuratorun içindən seçilirdi. Doj bir çox hüquqlardan məhrum idi. Belə ki, doj Venesiyadan kənara çıxa bilməzdi, şuranın razılığı olmadan heç bir qanun və ya fərman qəbul edə bilməzdi.
Kiçik şura
Doj yanında kiçik şura fəaliyyətdə idi. Kiçik şura 40 şurasının 3 üzvü və dojun 6 məsləhətçisindən ibarət idi.
Split
Split — Xorvatiyada şəhər. Dalmatiyanın ən böyük və ən əhəmiyyətli şəhəridir. Splitskо-Dаlmаtinskаya əyalətinin mərkəzi. Əhalisi təxminən 200.000 nəfərə yaxındır. Balkan yarımadası və Adriatik dənizinin şərq sahilində kiçik bir yarımada üzərində yerləşir. Split Xorvatiyanın Zaqrebdən sonra 2-ci böyük şəhəridir.
Venesiya Respublikası
Senat
Senat 1 illik müddətinə seçilmiş və yenə seçilmək hüququ olan 120 iştirakçıdan ibarət idi. 120 nəfərdən 60 nəfər Böyük Şura tərəfindən seçilirdi. Digər 60 nəfərin nəmizədlikləri isə Senatın ilkin heyəti tərəfindən irəli sürülür və Böyük Şura tərəfindən təsdiq olunurdu. Senatın əsas tərkibindən başqa Senatda əlavə fərqli siyasi orqanlardan 140 nəfər iştirak edirdi. Onlar ümumi səsvermələrdə iştirak edirdilər. Senatı 16 nəfərdən ibarət kollegiya idarə edirdi.
Split
Tarixi
Split şəhər ərazisində Aspalatos adı ilə ilk olaraq eramızdan əvvəl VII əsrdə Yunanlar tərəfindən salınıb. Sonra müxtəlif vaxtlarda İlliriya (Alban), Yunan, Roma, Bizans, Avar, Slavyan, Monqol, Venesiya, Osmanlı, Avstriya-Macarıstan, Almaniya və sair nəzarəti altında olmuşdur. Splitin taleyi ilk Xristianları qırması ilə anılan Roma hökmdarı Diocletianın 300-cü ildə yay iqamətgahını burada tikdirməsi ilə dəyişmişdir. Ölümündən sonra da Roma imperatorları bu sarayı istifadə etməyə davam ediblər. Romalılar Split yaxınlığındakı Solana koloniyasını tərk etmək məcburiyyətində qaldıqları zaman bu koloniyada yaşayanların hamısını Splitə köçürdüblər.
Venesiya Respublikası
Senat
Senat əsas daxili və xarici işlərlə məşğul idi.
Split
Əhali
Split Xorvatiyanın ikinci böyük şəhəridir. Mərkəz əhalisi 178.192 (165.893 Split) olub (88.37% Katolik və 95.15% Xorvat vətəndaşı) və ətraf ərazilərlə birlikdə təxminən ümumi əhali 470.000 nəfərdir.
Venesiya Respublikası
40 şurası
40 şurası Respublikanın Ali məhkəməsi funksiyasını yerinə yetirirdi. 40 şurasının heyəti Böyük Şura tərəfindən seçilirdi. 40 şurasının iştirakçıları 16 ay işdən sonra Senata daxil olurdular.
Split
Coğrafiyası
Şəhər cənubda Adriatik (Aralıq Dənizi), şimalda Adriatik Alp dağları ilə əhatə olunmuşdur. Split "Kastela Körfəzinin" şərq sahili ilə Split Boğazı arasında olan bir yarımadada qurulub. Bu yarımadanın qərb tərəfində (178 metr aralıda) "Marjan Təpəsi" yerləşir. Hündürlüyü 779 m. olan Kozjak dağı ilə hündürlüyü 1339 m olan Mosor dağı şəhəri şimaldan və şimal-şərqdən gələn hava axınlarına qarşı qoruyurlar və şəhəri materikdəki sahələrindən ayırırlar.
Xəstə Bayraməli
Xəstə Bayraməli — Azərbaycanlı şair.
Həyatı
Bir neçə mövzuda yazdığı silsilə şeirlərinə xanəndələrin, müğənnilərin ifasında yazılan audio-kassetlər bütün Şərq aləminə yayılıb. Şairin "Durnalar" şeirinə yazılan bəstəkar mahnısının çox maraqlı alınan klipi məzmununa görə böyük maraq doğurub. Onun Azərbaycanda, qardaş Türkiyədə və İranda dərc olunan kitabları milyonlarla poeziya həvəskarının stolüstü saxlancına dönüb.
1987-ci ildə "Yazıçı" nəşriyyatında buraxılan "Mənim Göyçəm" adlı şeirlər kitabı neçə illər ərzində öz populyarlığını saxlayır. 2003-cü ildə Cənubi Azərbaycanın Təbriz şəhərindəki "Əxdər" nəşriyyatında fars əlifbası ilə dərc edilən "Mənim Göyçəm" kitabı da o taylı ellərimizin böyük marağına səbəb olub.
2008-ci ildə "Nərgiz" (Bakı) nəşriyyatında Xəstə Bayraməlinin öz misrası ilə ad alan böyük tirajlı "Mən ulu Göyçəmin şair oğluyam" ünvanlı kitabı da geniş oxucu kütləsinin və mütəxəssislərin maraq dairəsindədir.