cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nikolay Qlinka
Həyatı
Polyak mənşəli qədim zadəgan nəslindən olan N.L.Qlinka Smolensk quberniyasının Poreçensk qəzasının Kovşır kəndində podporuçik Leonid Alekseyeviç Qlinkanın ailəsində 7(20) may 1887-çi ildə anadan olmuşdur. 1893-1900-cı illərdə Nikolay Qlinka Smolenskin Aleksandrovski qimnaziyasında təhsil almışdır. 1900-1902-ci illərdə Moskva universitetinin təbiət şöbəsinin fizika-riyaziyyat fakultəsində təhsilini davam etmişdir. Lakin 19 may 1902-ci ildə tələbələrin siyasi çıxışlarının iştirakçısı kimi universitetdən xaric edilmiş və 3 ay həbs olunmuşdu. Almaniyaya qetdikdə, Nikolay Hottinq universitetinə daxil olmuş və orada 1905-ci ildə kimya üzrə ibtidai elm dərəcəsi almışdır. Həmin ildə o M.D.U.-nə bərpa olundu və 1908-cu ildə I dərəcəli diplom ilə universiteti bitirdikdən sonra kimya kafedrasında saxlanılırmışdır. 1911-ci ildə öz rəhbəri N.D.Zelinski və 3 müəllim yoldaşları ilə istefa verərək universiteti tərk etdilər. Bu, onların xalq təhsili naziri L.A.Kassonun özbaşınalığına qarşı etiraz idi. 1912-1924-cü illərdə N.L.Qlinka Podolskda real kollecdə müəllimlik etmiş, orada kimya laboratoriyasını təşkil etmişdir, məktəbdə kimyanın öyrənilməsinin yeni metodikalarını inkişaf etdirmişdir və onların tətbiqi ilə çox ciddi məşqul olmuşdur. 1918-ci ildə kollec məktəb kimi fəaliyyətə başlamışdır (hal-hazırda Podolsk Bələdiyyə ümummitəhsil təşkilatı ̶   “Lisey №1”) və N.L.Qlinka onun direktoru olmuşdur. 1924-1929-cu illərdə N.L.Qlinka Moskvanın məktəb və fəhlə-əmək məktəblərində, habelə 110№li orta məktəbdə kimya və fizika dərsləri vermiş, kimya üzrə təhsil metodik şuranın işində iştirak etmişdir. 1929-cu ildən Moskvanın ali təhsil ocaqlarında, o cümlədən texniki təhsilli ümumiittifaq qiyabı institutunda, Moskva bölqə pedoqoji institututda dərs verirdi. 1930-cu ildən ömrünün sonunadək ÜQPİ-da qeyri-üzvi kimya kafedrasının rəhbəri, professor vəzifəsində işləmişdir. 1940-cı ildə “ümumi kimyanın” birinci nəşrinin önsözündə Moskva yüngül sənaye texniki institutunun professor adını almışdır. 1935-ci ildə N.L.Qlinkaya elmiu dərəcə̶  professor adı verilmişdir, 1947-ci il iyun ayında o, pedaqoji elmlər doktoru elmi dərəcə almaq üçün müdafiə etmişdir. 1957-ci ildə ona Əməkdar elmi xadimi adı verirldi. N.L. Qlinka 22 sentyabr 1965-ci ildə vəfat etdi və onu “Novodeviçye” qəbirsanlığında dəfn edilmişdir.
Marlyö
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 131 nəfər (15-64 yaş arasında) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən, 38 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 71.0%, 1999-cu ildə 68.8%). Fəaliyyət göstərən 93 sakindən 90 nəfəri (40 kişi və 50 qadın), 3 nəfər işsiz (3 kişi və 0 qadın) idi. 38 hərəkətsiz 11 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 19 nəfər təqaüdçü, 8 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Nikolay Qlinka
Elm və pedaqoji fəaliyyəti
1910-cu ildə N.l.Qlinka alman kimya professoru Emil Knövenaqelin praktikumunun tərcüməsini etmiş və 1911-ci ildə həmin tərçümə “Qeyri-üzvi kimya və miqdarı analizdə praktiki məşğələri üçün təlimat” adı altında nəşrdən çıxmışdır. MDU-də işləyən zaman o, üzvi kataliz sahəsində N.D.Zelinski ilə birqə elmi tədqiqatlar aparmışdır. N.L.Qlinkanın doktorluq dissertasiya işi qeyri-kimya ali təhsil müəssələrində kimyanın tədrisinin metodikasına, dərsliklərinin quraşdırılma prinsipinə həsr olunmuşdu. O zaman pedaqoji sahədə bu ilk dissertasiya işi idi. Müdafiə ərəfəsində onun kənd təsərüffat texnikumları üçün “Qeyri-üzvi kimya” dərsliyi artıq 3 dəfə yenidən nəşr olunmuşdu. Sonralar o dərslik kimi ali təhsil müəssələrində istifadə olundu. Ondan sonra bu dərsliyin əsasında müasir kimyanın mürəkkəb məsələrinə, sorğularına hərtərəfli izahat verən N.L.Qlinkanın daha çox tanınmış işi ̶   “Ümumi kimya” dərslik vəsaiti nəşr olundu. 1947-ci ildə Nikolay Leonidoviç “Ümumi kimyadan məsələlər və tapşırıqlar” adlı vəsait hazırladı. Həmin vəsait 27 dəfə yenidən nəşr olunması ilə yadda qaldı. Hal-hazırda bu vəsaitdə kimyanın bütün sahələrini əhatə edən 800 və daha çox məsələ və tapşırıqlar var. N.L.Qlinkanın ümumi tiraji 5 milyon nüsxədən çox olan, iki əsas kitabı keçmiş Sovetlər Birliyinə daxil olan xalqların,həmçinin Avropa, Asiya və Afrikada yerləşən ölkələrin dillərinə tərcümə olunmuşdur. Qeyd etmək lazımdır ki, Nikolay Leonidoviç özü şəxsən tərcümə işlərində iştirak edirdi. Tədqiqat işi və dərs deməkdə böyük təçrübə ona təbiət elmlərinin dərs vermə tədrisində metodik yanaşmanın nümunəsi olan klassik bir dərsliyin yaradılmasına imkan verdi.
Toronto Beynəlxalq Film Festivalı
Toronto Beynəlxalq Film Festivalı () qısaca TIFF — hər il 480 mindən çox insan iştirak edən dünyanın ən böyük ictimai film festivallarından biri.
2016-cı ildə festivalda 83 fərqli ölkənin istehsalı olan 397 film ekranlarda göstərildi. Festivalda 480 min nəfər izləyicini 5 min nəfərlik işçi heyəti qarşılamışdır. Festival 1 maydan sonrakı cümə axşamı gecəsi (Kanadada sentyabr ayının ilk bazar ertəsi günü) başlayır və on bir gün davam edir.
Festivalda həmçinin Xalqın seçimi mükafatı tədbiri də keçirilir. Festivalın hazırkı idarəçi direktoru Kameron Beleydir.
2021 Toronto Beynəlxalq Film Festivalı 9-18 sentyabr 2021-ci il tarixi aralığında baş tutmuşdur.
Heybullah Əsdiyev
Heybullah Məzahir oğlu Əsdiyev (14 oktyabr 1993; Qaysa, Balakən rayonu - 16 oktyabr 2020; Tərtər rayonu, Azərbaycan) – Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Heybullah Əsdiyev 1993-cü il oktyabrın 14-də Balakən rayonunun Qaysa kəndində anadan olub.
2000-2011-ci illərdə Ü.Hacıbəyov adına Qabaqçöl qəsəbə tam orta məktəbində təhsil alıb.
Subay idi.
Hərbi xidməti
2011-2013-cü illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin “N” saylı hərbi hissəsində xidmət edib.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Heybullah Əsdiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Heybullah Əsdiyev oktyabrın 16-da Suqovuşan döyüşləri zamanı şəhid olub. Balakən rayonunun Qaysa kəndində torpağa tapşırılıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Heybullah Əsdiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Suqovuşan qəsəbəsinin işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Heybullah Əsdiyev ölümündən sonra "Suqovuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Süleyman Seba
Süleyman Rıza Seba (5 aprel 1926, Sakarya — 13 avqust 2014, İstanbul), Abxaz əsilli türk futbolçu, MİT üzvü, idman meneceri və Beşiktaş Gimnastika Klubunun 30-cu prezidenti. 1984–2000-ci illərdə fasiləsiz olaraq Beşiktaş Gimnastika Klubunun prezidenti olub. Hakkı Yetenlə birlikdə Beşiktaş Gimnastika Klubunun iki fəxri prezidentindən biridir.
İlk illər
1926-cı il aprelin 5-də Hendekdə doğulan Süleyman Seba ibtidai məktəbi Sakaryada bitirdikdən sonra orta məktəbi oxumaq üçün İstanbula gəlir. İki il Qalatasaray Liseyində oxuduqdan sonra Kabataş Oğlan Liseyinə keçdi. Məzun olduğu Kabataş Oğlan Liseyinin futbol komandasında oynamağa başlayıb. Orta məktəbdə oxuduğu ilk illərdə Beşiktaş Gənclər Komandasına qoşulub. Beşiktaşda oynadığı müddətdə Memar Sinan Universitetində Fransız Filologiyasına başlasa da təhsilini davam etdirmədi.
Futbol karyerası
1947–48 mövsümü Sebanın ən təsirli mövsümü idi. Mövsümə Baş nazir Kuboku ilə başlasalar da, Seba həmin matçda oynamaq şansı tapa bilməyib. Bununla belə, İstanbul Liqasında 14 matçda 8 qol vuraraq komandasının ikinci bombardiri olub, lakin onlar İstanbulda ikinci olublar.
1947-ci ildə BJK İnönü Stadionunun açılışı səbəbiylə Beşiktaş və İsveçin AIK komandası bu stadionda ilk qolu vuraraq tarix yazdı. 1950-ci ildə Beşiktaşın ABŞ turnesində də iştirak edib.
Milli komanda karyerası
Qısa futbol həyatına görə Süleyman Seba 1952-ci il mayın 15-də Yunanıstana qarşı Türkiyə milli futbol komandasında çıxış edib. Türkiyənin 1:0 hesabı ilə uduzduğu matçın əhəmiyyəti Futbol Federasiyasının "Beşiktaş"a millini təmsil etmək hüququ verməsi olub.
Menecerlik karyerası
1957-ci ildə "Beşiktaş"ın üzvü olub. O, ilk dəfə 1963-cü ildə, altı ildən sonra direktorlar şurasında idi. Bundan sonra müxtəlif fasilələrlə klubda menecer vəzifəsində çalışıb. Çox çətin bir dövrdə 1984-cü ildə Mehmet Üstünkayadan rəhbərliyi götürdü və 2000-ci ilə qədər vəzifəsini davam etdirdi.
Bu uğurları ilə yanaşı, o, uğurları davamlı olaraq daimi edib. Futbol komandası 16 mövsümün beşində çempion, səkkizində isə ikinci olub. Futbol komandasının bu qızıl dövründə Süleyman Sebaya gələn tənqid onun həvəskar qollara eyni maraq göstərməməsi idi.
1992–93 mövsümünün sonunda Qalatasaray Ankaragücünə 8–0 hesabı ilə qalib gələrək orta hesabla çempion olduqdan sonra Seba "şərəfli ikincilik" ifadəsini ədəbiyyata daxil etdi. thumb| Feriköy qəbiristanlığında Süleyman Rıza Sebanın məzarı. İdman uğurları ilə yanaşı, 1980-ci illərin əvvəllərində maddi sıxıntı içində olan klub rəhbərlik etdiyi dövrdə maddi cəhətdən zəngin kluba çevrilib. Seba dövründə Akaretlerdəki BJK Plaza, Fulya Stadionu və Düşərgə Obyektləri, Yeşilköy, Pendik və Çilekli obyektləri, BJK Kolleci tikilmiş, BJK İnönü Stadionu isə 1998-ci ildə 49 il müddətinə Beşiktaşa təhvil verilmişdir.
"Beşiktaş"a böyük xidmətlər göstərən Seba, 1999–2000-ci il mövsümündə futbol komandasının pis çıxışı nəticəsində 2000-ci ilin martında keçirilən konqresdə namizəd olmadı və yerinə Serdar Bilgili seçildi. Bu konqresdə konqres üzvləri yekdilliklə Süleymen Sebanı Hakkı Yetendən sonra Beşiktaşın ikinci fəxri prezidenti seçdilər. "Seba"nın son mövsümündə futbol komandası liqanı ikinci yerdə başa vurmuşdu.
2000-ci ildə prezidentlikdən ayrıldıqdan sonra Akaretler və Maçka rayonları arasında uzanan Spor küçəsinin adı dəyişdirilərək Süleyman Seba küçəsi olaraq dəyişdirildi.
Sebadan sonrakı 15 mövsümdə Beşiktaş futbol komandası liqanı cəmi iki dəfə çempion və bir dəfə ikinci olaraq bitirdi. 16-cı mövsümdə futbol komandası Sebadan sonra üçüncü çempionluğunu qazandı.
Seba idman həyatından başqa Milli Kəşfiyyat Təşkilatının İstanbul Region Müdirliyində çalışıb.
Seba bir müddət səhhətində yaranan problemlərlə bağlı müalicə aldığı xəstəxanada 2014-cü il avqustun 13-də 88 yaşında dünyasını dəyişib.
Ev heyvanları qəbiristanlığı (film, 2019)
Ev heyvanları qəbiristanlığı (Pet Sematary) — Stiven Kinqin eyniadlı romanı əsasında rejissor Kevin Kolş və Dennis Vidmyer tərəfindən çəkilmiş qorxu filmi.
Süjet
Boston həkimi Luis Krid ailəsi ilə birlikdə kiçik Ladlou şəhərinə köçür: həyat yoldaşı Rachel, kiçik uşaqlar Ellie və Gage və pişik Çörç. Elli yeni evlərini əhatə edən meşələrdə gəzərkən ölü iti daşıyan "Heyvanlar qəbiristanlığı" olan qəbiristanlığa gedən qəribə uşaqların korteji ilə qarşılaşır. Qonşu Jude Crandall Ellie və Rachel-ə meşələrin təhlükəli olduğunu və tək çıxmamaları barədə xəbərdarlıq edir.
Universitet xəstəxanasında, Luisin iştirakı ilə avtomobil qəzasından sonra xəstəxanaya yerləşdirilən tələbə Viktor Paskou ölür. Tələbənin ölümü ilə məşğul olan Lui, ölümündən sonrakı gecə bir yuxu görür və Pasko onu heyvan qəbiristanlığının arxasına aparır və Luidən "kənar keçməməsi" barədə xəbərdarlıq edir. Luis oyanır ki, ayaqları palçıqla örtülmüşdür.
Heluin bayramında pişiyi yük maşını vurur. Jude və Louis pişiyi dəfn etmək üçün ev heyvanları qəbiristanlığına gedirlər, lakin Jude daha sonra Luizi bir vaxtlar hindlilərin istifadə etdiyi qədim məzarlığa aparır. Ertəsi gün, Louis-i çox şoka salan Çörç, nəzərəçarpacaq dərəcədə aqressiv olsa da, evə sağ-salamat qayıdır. Pişik Ellini qanadaraq ələ keçirdiyi quşu vəhşicəsinə parçalayır. Luis, ev heyvanları qəbiristanlığının arxasındakı məzarlığın ölüləri qaytarmaq gücünə malik olduğunu və bəziləri tərəfindən Wendigo kimi tanınan bir ruhun yaşadığına inanan Judedən izahat tələb edir. Çörç Qeycə hücum etdikdən sonra Louis onu yatdırmağa çalışır, lakin o, pişiyi öldürməmək qərarına gəlir və əvəzinə onu magistral yola buraxır. Eyni zamanda o, Elliyə pişiyin qaçdığını deyir.
Ailə Ellinin ad günü partiyasını təşkil edir, lakin Elli yolda pişiyi görür və onun yanına qaçır; böyük yük maşını onu vurur və öldürür. Ailə kədərdən sarsılır, Rachel və Qeyc bir neçə gün Reyçelin valideynləri ilə birlikdə olmaq üçün ayrılır. Luisin Ellini diriltməyi planlaşdırdığını hiss edən Jude kədərli ataya xəbərdarlıq edir ki, "bəzən ölülər dirilərdən yaxşıdır"; lakin, Jude-nin xəbərdarlığına və bu ideyaya dair şübhələrinə baxmayaraq, Luinin kədəri və günahı onu planını həyata keçirməyə sövq edir. Luis Jude-ni dərmanladıqdan sonra Ellinin cəsədini qəbirdən çıxarır və mistik məzarlığa basdırır. Elli ölümdən qayıdır, lakin o, dərhal anormal və qəddar davranır.
Valideynlərinin evində Rachel uşaq ikən onurğa sınmasından ölümü ona təsir edən ölmüş bacısı Zeldanın görüntüləri ilə təqib edilir. Qeyc də Viktorun ruhunu görür, Jude isə oyanıb Lui ilə mübahisə edir. Hər şeyin yaxşı olduğunu israr edən Lui, Judeni itələdi, lakin Jude Ellienin yataq otağının pəncərəsindən ona baxdığını gördü. Dəhşətə düşən Jude evinə qaçır və Ellini öldürmək üçün silahını çıxarır. O, onu axtararkən, onun diqqəti pişik tərəfindən yayındırılır və Ellie Jude-ni bıçaqlamağa və onu Luinin sklapel ilə kəsməsinə icazə verir.
Reyçel və Qeyc evə qayıdır və Ellini sağ görürlər. Qızının ölümdən qayıtdığına inana bilməyən Reyçel Qeyclə birlikdə yuxarı qaçır. Elli Reyçeli qarnından bıçaqlayır, lakin o, Qeyclə vanna otağına qaçıb özünü içəri bağlamağı bacarır. Bu vaxt Lui Jude-nin cəsədini tapır və evə qayıdır və burada qorxmuş Rachel görür və o, ikinci mərtəbədəki hamamın pəncərəsindən Qeyci qucağına atır. Elli anasının kürəyindən bıçaqlayarkən Louis Gage-i tutur. Louis Gage-i maşına bağlayır və ev heyvanları qəbiristanlığında basdırılmamaq üçün yalvaran ölmək üzrə olan Reyçeli tapmaq üçün yuxarıya qayıdır.
Ellie Luisi döyür və o, huşsuz ikən Reyçelin cəsədini meşəyə sürükləyir və onu ev heyvanları qəbiristanlığında basdırır. Luis Ellini meşədə öldürməyə hazırlaşır, lakin son anda dirilmiş Reyçel tərəfindən öldürülür və o da orada basdırılır. Dirilən üç ailə üzvü Jude-nin evini yandırıb yerlə-yeksan edir və Qeyqin hələ də oturduğu maşına gedirlər. Dirilən Lui maşının qapısını açır.
Qaradağlı (Dərbənd)
Qaradağlı — Dağıstan Respublikasının Dərbənd rayonunda monoetnik kənd, sakinləri etnik azərbaycanlılardan ibarətdir. 2002-ci ildə aparılmış rəsmi əhali siyahıyaalınması zamanı kənddə 779 nəfər azərbaycanlı yaşamaqda idi. Əhali sünni məzhəbinfə etiqad edirlər.
FIFO
thumb|200px|FIFO proses planlaşdırıcısı FIFO ( «birinci daxil, ilk çıxış») — zaman və prioritetlərlə bağlı məlumatların təşkili və manipulyasiya üsulu. Bu ifadə "birinci daxil, ilk çıxış" prinsipinə uyğun olaraq prosesi tənzimləməklə növbənin və ya ziddiyyətli tələblərə xidmətin texniki işlənməsi prinsipini təsvir edir. Birinci gələnə xidmət verilir, sonrakı birincinin xidməti başa çatana qədər gözləyir və s.
Bu prinsip insanlar növbəyə daxil olduqları ardıcıllıqla xidmət alarkən növbəyə duran şəxslərin davranışına bənzəyir. Eyni şey, məsələn, tənzimlənməyən kəsişmədə, sürücülər sürməyə davam etmək üçün öz növbəsini gözlədikdə baş verir.
FIFO vəziyyətində siyahı növbə adlanır, LIFO vəziyyətində isə yığın adlanır.
Növbənin bir variantı prioritet növbədir, bunun üçün FIFO adı istifadə edilə bilməz, çünki bu halda məlumat strukturunun emalı fərqli şəkildə baş verir. Növbə nəzəriyyəsi növbənin daha ümumi konsepsiyasını, eləcə də xidmətin "ciddi FİFO" prinsipinə uyğun həyata keçirildiyi növbələr arasında qarşılıqlı əlaqəni əhatə edir. Bu prinsipi ifadə etmək üçün FCFS ( «ilk gələn, ilk xidmət edilən») abbreviaturasından da istifadə olunur. İstehsal üçün FPFO variantı (FPFO mümkündür.
Məlumat strukturları
Kompüter elmində bu termin növbədə emal edilmiş məlumatların saxlanma üsulunu ifadə edir. Növbənin hər bir elementi növbə məlumat strukturunda saxlanılır (istisna yoxdur). Növbəyə əlavə edilən ilk məlumatlar ondan ilk çıxarılacaq, yəni emal gəlişlə eyni ardıcıllıqla növbəli olaraq həyata keçirilir.
Tipik bir məlumat strukturu belə görünür (C++-da nümunə):
Populyar Unix sistemlərinə C/C++ proqramlaşdırma dillərindəki sys/queue.h başlıq faylı daxildir ki, bu da FİFO növbə proqramlarında istifadə olunan makroları ehtiva edir.
Əl-Sabah sülaləsi
Əl-Sabah sülaləsi — Küveyti təqribən 200 ildən artıqdır ki, idarə edən xanədandır. Sülalə adını, Sabah əl-Əhməd əl-Cabir əs-Sabahın ulu babasının adından alıb. Əl-Sabah sülaləsi Küveyti 1752-cu ildə başlayaraq idarə edirlər.
Kriptovalyuta
Kriptovalyuta və ya qısaca kripto - mübadilə vasitəsi olaraq istifadə etmək üçün yaradılan rəqəmsal aktiv. Burada fərdi koin sahiblərinin qeydləri əməliyyat prosesini mühafizə etmək, əlavə koinlərin yaradılmasına nəzarət etmək və koin mülkiyyətinin ötürülməsini təsdiq etmək üçün güclü kriptoqrafiya istifadə edərək hazırlanan, komputerləşdirilmiş verilənlər bazası formasında mövcud olan ledcerdə saxlanılır. Bu valyuta növü fiziki formada mövcud deyil (kağız pul kimi) və hər hansısa bir mərkəzi hakimiyyət tərəfindən dövriyəyə buraxılmır. Kriptovalyutalar tipik olaraq mərkəziləşmiş rəqəmsal aktivlərin və mərkəz bankçılıq sistemlərinin əksinə, desentralizasiyadan istifadə edir. Kriptovalyuta buraxılmadan əvvəl zərb edildikdə və ya yaradıldıqda və ya tək bir emitent tərəfindən verildikdə, ümumi olaraq mərkəzləşdirilmiş sayılır. Desentralizasiyalaşdırılmış nəzarət prinsipi ilə tətbiq edilən hər bir kriptovalyuta bölüşdürülmüş ledcer vasitəsi ilə işləyir. Ən çox istifadə edilən ledcer vasitələrindən biri ictimai maliyyə əməliyyatı verilənləri olan blokçeyn texnologiyasıdır.
Bitkoin ilk dəfə 2009-cu ildə açıq mənbəli proqram təminatı kimi buraxıldıqda ilk desentralizasiyalaşmış kriptovalyuta oldu. Bitkoin yaradıldıqdan sonra digər kriptovalyutalar da yaradıldı.
Tarixi
1983-cü ildə amerikalı kriptoqraf Deyvid Çom e-pul olaraq adlandırılan, anonim, kriptoqrafik elektron pul barədə fikirləşdi. Daha sonra o, Digicash vasitəsi ilə bunu reallaşdırdırdı. E-pulun ilk formasında kriqtoqrafik elektron ödəmələr bankdan nağd pul çıxarmaq və alıcıya bunu göndərmədən əvvəl xüsusi şifrələnmiş kodlar hazırlamaq üçün istifadəçinin proqram təminatını tələb edirdi. Bu, rəqəmsal valyutanın emitent bank, hökumət və ya hər hansı üçün tərəfin təqibi olmadan istifadəsinə şərait yaratdı.
1996-cı ildə ABŞ Milli Təhlükəsizlik Agentliyi "Pulu necə zərb etmək olar: Anonim elektronik pulun kriptoqrafiyaı" başlıq məqalə nəşr etdi. Kriptovalyuta sistemini təsvir edən məqalə ilk dəfə MIT poçt siyahısında, daha sonra 1997-ci ildə ABŞ Qanun Yenilənməsində nəşr edildi.
1998-ci ildə Vey Day "b-money"-in təsvirini nəşr etdi. "b-money" anonim kimi xarakterizə edildi və təsvirdə elektron pul sisteminin necə bölüşdürdüyü göstərildi. Az sonra, Nik Zabo "bit gold"-u təqdim etdi. Bitkoin və bitkoindən sonra yaranan digər kriptovalyutalar kimi "bit gold" da elektron valyuta sistemi kimi xarakterizə edildi. "bit gold" istifadəçilərdən kriptoqrafik olaraq bir araya gətirilmiş və nəşr edilmiş həlləri olan iş sübutu funksiyasını tamamlamağı tələb edirdi.
İlk desentralizasiyalaşmış kriptovalyuta - bitkoin Satoşi Nakamoto təxəllüslü anonim biri tərəfindən 2009-cu ildə yaradıldı. Bitkoin içində iş sübutu sxemi olan, kriptoqrafik heş funksiyası SHA-256-dan istifadə etdi. 2011-ci ilin aprelində internet senzurasını çətinləşdirən desentralizasiyalaşmış DNS yaratmaq üçün Neymkoin istehsal edildi. Bir az sonra, 2011-ci ilin okytabrında Laytkoin buraxıldı. O, SHA-256 əvəzinə, öz heş funksiyası kimi skript istifadə etdi. Digər çox bilinən kriptovalyuta Peerkoin iş sübutu və pay sübutu hibridindən istifadə etdi.
6 avqust 2014-cü ildə Birləşmiş Krallıq öz Xəzinəsinə kriptovalyutaların öyrənilməsi və əgər olacaqsa, ölkə iqtisadiyyatında hansı rolu oynayacaqlarını tədqiq etməyi tapşırdığını elan etdi. Tədqiqatın nəticəsində nizamlamaların edilib-edilməməsi ilə bağlı izahat da verməli idi.
Rəsmi izahı
Yan Lanskiyə görə kriptovalyuta aşağıdakı 6 şərti qarşılayan sistemdir:
2018-ci ilin martında kriptovalyuta sözü Vebster lüğətinə daxil edildi.
Şəfiq Akər
Mehmet Şefik Aker, (1877, Kesriye - 1964, İstanbul ), türk əsgəri.
28 may 1894-cü ildə daxil olduğu Hərbi Akademiyanı 17 avqust 1896-cı ildə leytenant rütbəsi ilə bitirdi. 1897-ci il Osmanlı-Yunan müharibəsində iştirak etmişdir. 8 mart 1900-cu ildə kapitan, 18 iyul 1908-ci ildə mayor rütbəsinə yüksəldi.Mayor rütbəsi ilə Tripoli müharibəsinə və Balkan müharibələrinə qatıldı.
1914-cü ilin fevral ayında Çanaqqalada xidmət etmişdir. 9-cu Tümən, 25-ci Alay, 3-cü Tabor komandiri oldu. 1914-cü ilin oktyabrında eyni bölgünün 27-ci Alay komandiri təyin edildi. 29 noyabr 1914-cü ildə Qubernator rütbəsinə yüksəldi. 24 aprel 1915-cü ildə Gelibolu Yarımadasına enişlə başlayan Çanaqqala müharibələri zamanı, Arıburnu bölgəsində ANZAC qoşunlarını ilk qəbul edən komandanlığının komandanı kimi 27-ci Ordu ilə bir çox qarşıdurmaya qatıldı. Mustafa Kamal 8 avqust 1915-ci ildə Anafartalar Qrup Komandirliyinə təyin edildi. Bölmənin komandanlığını boynuna götürdü. 15-ci Ordu 1916-cı ilin avqust ayında Qalisiya Cəbhəsinə göndərildi. 19-cu Tümən komandirliyini etdi. Diviziya komandiri idi. 7 oktyabr 1916-cı ildə İzmir Bölməsinin Hərbi Xidmət İdarəsinin rəisi vəzifəsinə təyin edildi.
14 dekabr 1916-cı ildə Miralay rütbəsinə yüksəldi. 28 yanvar 1917-ci il tarixində 59-cu Bölməyə, 1917-ci il 19 iyul tarixində 49-cu diviziyaya köçürülmüşdür. 24 İyul 1917-ci ildə 57-ci Bölməyə təyin edildi. Diviziya Komandanlığı vəzifələrinə təyin edildi. 57-ci Diviziya komandiri vəzifəsinə əlavə olaraq 24 oktyabr 1917-ci ildə 21-ci ordu Korpus Komandirinin müavini vəzifəsinə təyin edildi. Sonra 57-ci Diviziya ilə birlikdə İzmir Cənub Cəbhəsinin (Menderes Qrupu) Komandiri təyin edildi.
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin Əsasnaməsi
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin Əsasnaməsi — BMT Nizamnaməsinin ayrılmaz hissəsi, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin təşkilati prinsiplərini, fəaliyyət qaydasını, səriştəsini və prosedurunu müəyyənləşdirir. Məhkəmənin fəaliyyəti üçün hüquqi əsasdır.
Daimi Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi
Mübahisələrin sülh yolu ilə həlli üçün nəzərdə tutulmuş ilk beynəlxalq məhkəmə orqanı, Millətlər Birliyinin himayəsində 1920-ci ildə yaradılan Daimi Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi (DBƏM) idi.
Şəfiq Akər
1923-cü ilin noyabrında işdən ayrıldı. 28 yanvar 1924-cü ildə MSB 2 saylı İstanbul Zabit Hərbi Məhkəməsinin üzvü olaraq təyin edildi. 25 fevral 1931-ci ildə təqaüdə çıxdı.
6 fevral 1964-cü ildə İstanbulda vəfat etdi.
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin Əsasnaməsi
Daimi Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi
Palata, Millətlər Birliyi tərəfindən yaradıldı və maliyyələşdirildi, bununla birlikdə Palata, Liqanın bir hissəsi deyildi və Əsasnamə Liqanın Əsasnaməsinin bir hissəsi deyildi. Liqaya üzv olan bir dövlət avtomatik olaraq DBƏM nizamnaməsinə tərəf çevrilmədi. Digər tərəfdən, bu müqavilələrlə əlaqəli mübahisələrdə PPMP-nin yurisdiksiyasını təmin edən bir neçə yüz müqavilə imzalanmışdır.
1922-1940-cı illər arasında DBƏM 29 dövlət mübahisəsinə qərar vermiş və demək olar ki, hamısı həyata keçirilmiş 27 məsləhət rəyi vermişdi. Palata beynəlxalq hüququn inkişafına da böyük töhfə vermişdir. Fəaliyyəti İkinci Dünya Müharibəsi ilə kəsildi və daha sonra 1946-cı ildə Millətlər Birliyi ilə birlikdə Palata ləğv edildi. Palatanın yerinə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi gəlir.
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin yaradılması
9 oktyabr 1944-cü ildə, Dumbarton-Oks Konfransının sonunda, belə bir təşkilat çərçivəsində beynəlxalq bir məhkəmə orqanının yaradılması ilə bağlı müddəalar da daxil olmaqla, "Ümumdünya Beynəlxalq Təşkilatının yaradılması təklifləri" qəbul edildi. 1945-ci ilin aprelində Vaşinqtonda toplanan Dumbarton Oaksda təmsil olunan dörd dövlət adından gələcək bir məhkəmə qurumu olan Amerika Birləşmiş Ştatları üçün bir nizamnamə layihəsi hazırlamaq üçün Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Hüquqşünaslar Komitəsi, 44 əyalət. Bu komitə tərəfindən DBƏM Əsasnaməsinə əsaslanaraq hazırlanmış layihə, 25 aprel 1945-ci ildə San Fransiskoda açılan Birleşmiş Millətlər Təşkilatının Beynəlxalq Təşkilatın Qurulması Konfransına təqdim edildi.
Əsasnamənin quruluşu və tərkibi
Əsasnamə 5 fəsildə bölünür və ümumilikdə 70 maddədən ibarətdir.
Əsasnamə elan edən 1-ci maddə ilə başlayır:
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının əsas məhkəmə orqanıdır. Daimi Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin Əsasnaməsinə əsaslanan və bu Əsasnamənin ayrılmaz hissəsini təşkil edən əlavə edilmiş Əsasnaməyə uyğun olaraq fəaliyyət göstərir.
Qalan 69 məqalə 5 fəsildə qruplaşdırılmışdır:
NGC 3417
NGC 3417, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. S tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Zolaçay
thumb|350x350px|Zola çayı - Çəhriq dərəsi Zola çayı, İranın Cənubi Azərbaycan bölgəsində, Urmiya Gölünə axan çaydır. Çay, şimaldan Urmiya və qərbdən Salmas ilə əhatə olunur. Türkiyə ilə sərhədindəki dağlarda yüksələn Salmas Düzü boyu cənub-qərbə doğru axır. Çay, 846 km²lik bir toplam sahəyə malikdir.
Zola Rezervuaru
Çay suvarma məqsədilə bəndlənmişdir. Səddin hündürlüyü 83m, eni 287m olub mərkəzi gil nüvəsinə malik ərazi qaya bəndindən keçirilmişdir. Bənd 85 milyon m³ su tutur.
Ekologiya
Zola çayı, Urmiya gölü ekosisteminin mühüm bir komponentidir. Urmiya gölü hazırda qurumaqdadır və son illərdə fitoplankton səbəbi ilə qırmızı rəng alır. Bu çayın sağlamlığı, hövzənin sağlamlığının əhəmiyyətli bir göstəricisidir və bu səbəblə nəzarəti olduqca yüksək olmalıdır.
Vətəndaşsızlıq hallarının azaldılması haqqında Konvensiya
Vətəndaşsızlıq hallarının azaldılması haqqında Konvensiya — suveren dövlətlərin vətəndaşlıqsızlığı azaltmağa razı olduqları 1961-ci il Birləşmiş Millətlər Təşkilatının çoxtərəfli müqaviləsidir. Konvensiya əvvəlcə Qaçqınların Statusuna dair Konvensiyanın Protokolu kimi hazırlanmışdır, Vətəndaşsızların Statusuna dair 1954-cü il Konvensiyası isə qaçqın olmayan və buna görə də Konvensiyaya tabe olmayan vətəndaşlığı olmayan şəxsləri əhatə etmək Qaçqınların Statusu üçün qəbul edilmişdir. .
Vətəndaşsızlıqla mübarizə üçün BMT-nin fəaliyyətinə arxa plan
right|thumb| 1949-cu ildə 1954-cü ildə Vətəndaşsızların Statusuna dair Konvensiyanın qəbul edilməsinə və 1961-də Vətəndaşsızlığın Azaldılması Konvensiyasının tamamlanmasına ilham verən Qətnamənin qəbul edildiyi Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası.
II Dünya Müharibəsi dövründə və ondan dərhal sonra siyasi qeyri-sabitliyin yaratdığı miqrasiya, faktiki olaraq vətəndaşı olmayan şəxslər da daxil olmaqla, görünməmiş sayda köçkünün yaratdığı problemlərin beynəlxalq miqyasını vurğuladı.
Ümumdünya İnsan Haqları Bəyannaməsinin (1948) 15-ci maddəsində deyilir:
Hər kəsin vətəndaşlıq hüququ var. Heç kim könüllü olaraq vətəndaşlıq və ya vətəndaşlığını dəyişdirmək hüququndan məhrum edilə bilməz.
Hadi Rəcəbli
Hadi Rəcəbli və ya Hadi Rəcəbov — I–V çağırış Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı, Əmək və Sosial Siyasət Komitəsinin sədri, Azərbaycanda ilk siyasi elmlər namizədi, siyasi elmlər doktoru, professor.
Həyatı
Rəcəbli Hadi Musa oğlu 1947-ci il oktyabrın 25-də Lənkəran rayonunun Viravul kəndində anadan olmuşdur. Moskva Yeyinti Sənayesi İnstitutunun texnologiya fakültəsini və Bakı Ali Partiya məktəbini bitirmişdir. 1963-cü ildən Lənkəran çörək zavodunda fəhlə, mühasib, texnoloq, iqtisadçı işləmişdir. 1971-ci ildən Lənkəran Şəhər Komsomol Komitəsinin ikinci katibi, 1972-ci ildən birinci katibi, 1978-ci ildən "Bakinski raboçi" qəzetinin xüsusi müxbiri, 1980-ci ildən Lənkəran Şəhər İcraiyyə Komitəsinin sədri olmuşdur. 1981-ci ildən Azərbaycan KP MK-nın inspektoru, 1983-cü ildən Şəki Şəhər Partiya Komitəsinin birinci katibi, 1989–1995-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetində referent, aparıcı mütəxəssis, bölmə müdiri, şöbə müdirinin müavini, şöbə müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
Ehtiyatda olan mayordur. 9 kitabın və 220-dən çox elmi-publisistik məqalənin müəllifidir. Azərbaycanda ilk siyasi elmlər namizədidir.
Siyasi fəaliyyəti
Yeni Azərbaycan Partiyası Siyasi Şurasının üzvüdür.
2015-ci il noyabrın 7-də 74 saylı Lənkəran kənd seçki dairəsindən deputat seçilmişdir.
Ailəsi
Evlidir, 4 övladı, 10 nəvəsi var. Bakı Slavyan Universitetinin sabiq rektoru Nurlana Əliyeva ilə qudadır.
Mənbə
[http://www.mediaforum.az/az/2007/10/25/HADI-R%C6%8FC%C6%8FBL%C4%B0-%C5%9E%C3%96HR%C6%8FT-ORDEN%C4%B0-%C4%B0L%C6%8F-T%C6%8FLT%C4%B0F-OLUNUB-084635209c.html#.WLlDkYHyjIV Media forum. Hadı Rəcəbli "Şöhrət" ordeni ilə təltif olunub.]
Sardinops
Sardinops - Siyənəklər (Clupeidae) fəsiləsinə daxil olan cins
Təsnifat
Cinsin tərkibinə 5 növ daxildir:
Bəzi alimlər bu cinsə daxil olan Sardinops sagax növünü monotip növ kimi qeydə alırlar. Növə ümumilikdə 4-5 yarımnöv daxildir.
Suriya İnsan Haqları Monitorinq mərkəzi
Suriya İnsan Haqları Monitorinq mərkəzi (, ; SOHR) — 2006-cı ilin may ayında qurulan, Suriyada insan haqları pozuntularını sənədləşdirmək məqsədi daşıyan Birləşmiş Krallıq mərkəzli məlumat ofisi. 2011-ci ildən bu yana Suriya Vətəndaş Müharibəsinə diqqət yetirir. Müharibənin başlanğıcından bəri qarşıdurmada hər tərəfdən gündəlik ölüm sayı və Suriyadakı hava hücumlarında ölən mülki vətəndaşlar haqqında böyük xəbər agentlikləri tez-tez sitat gətirirlər. Suriya İnsan Haqları Monitorinq mərkəzi "müxalifət tərəfdarı" və Əsəd əleyhdarı olaraq xarakterizə edilir.
Tarixçə
Suriya İnsan Haqları Monitorinq mərkəzi təşkilatçısı haqqında çox şey məlum deyil. Üsamə Süleyman 1971-ci ildə Suriyada anadan olmuşdur. Uşaqlığını sahilyanı Baniyas qəsəbəsində keçirmişdir. Gəncliyindən şiələrə verilən üstünlüklərdən qəzəblənərək Əsəd rejiminə qarşı gizli müxalifətə qoşulmuşdur. Daha sonralar istifadə etdiyi Rami Abdulrəhman təxəllüsünü seçmişdir. 2000-ci ildə bir neçə Əsəd rejiminə qarşı çıxan fəalların həbs olunmasından sonra Üsamə Süleyman Suriyadan qaçaraq İngiltərədə siyasi sığınacaq ala bildi. Koventridə həyat yoldaşı Etab Rekamea və qızı Amani ilə yaşayır. İki geyim mağazasına sahibdir, eyni zamanda bəzi ölkələrdən və təşkilatlardan siyasi fəaliyyət üçün kömək alır. "Suriya İnsan Haqları Rəsədxanası" layihəsi 2006-cı ilin may ayında başda Üsəma Süleyman olmaqla Suriyada qalan fəalların dəstəyi ilə başladıldı.
Dəqiqlik
Londonda yerləşən Amnesty International təşkilatının ingilis tədqiqatçısı Neyl Sammonds, "Ümumiyyətlə, mülki şəxslərin qətlləri ilə bağlı çox dəqiq və aydın məlumatlar verir.   Şübhəsiz ki, verdiyi ətraflı statistikalarla digər təşkilatlardan daha güvənilirdir.
Mərkəzin məlumatları BMT və Amnesty International kimi müxtəlif insan hüquqları təşkilatları tərəfindən hesabatların tərtib edilməsində istifadə olunur. ABŞ Dövlət Departamenti də hesabatlarında Suriya Monitorinq Mərkəzinin hesablamalarından istifadə edir.
Küveyt əmirlərinin siyahısı
Küveyt əmirləri, Kuveyt'in əmiridir. Ölkəyi 1752'dən bəri Əl-Sabah sülaləsi'nə mensub şəxslər idarə etməkdədir. 29 yanvar 2006'da hakimiyyətə gələn Sabah IV Əl-Əhməd Əl-Cabir Əs-Sabah, hakimiyyəti davam etdirir.
Sent-Aman-Monron (rayon)
Sent-Aman-Monron  — Fransanın Mərkəz - Luara vadisi regionun rayonlarından biri. Departamenti — Şer (departament). Suprefektura — Sent-Aman-Monron. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 67 468 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 25 nəf / km². Rayon sahəsi — 2670 km².
Azərbaycanın viza siyasəti
Azərbaycan Hökuməti, müəyyən ölkələrin vətəndaşlarına, müəyyən bir müddət üçün viza almaq məcburiyyətində qalmadan, ümumi Azərbaycan pasportu ilə turizm və ya iş məqsədli Azərbaycan ziyarəti və diplomatik və xidmət pasportu ilə rəsmi məqsədli Azərbaycan ziyarəti üçün giriş icazəsi verir. Digər ölkələrin vətəndaşları, Azərbaycan Respublikası səfirliklərində və ya konsulluqlarında Azərbaycana səyahət etmədən əvvəl viza almalıdırlar.
thumb|800px|center|Azərbaycanın viza siyasəti{{legend|#ff0000|Azərbaycan Respublikası}}{{legend|#008000|Viza lazım deyil}}{{legend|#4d6df3|Diplomatik və xidməti pasport üçün viza lazım deyil və ümumi pasport üçün sərhəd qapısında viza verilir}}{{legend|#bab774|Diplomatik və xidməti pasport üçün viza lazım deyil və ümumi pasport üçün müəyyən şərtlərdə sərhəd qapısında viza verilir}}{{legend|#8ddada|Diplomatik və/və ya xidməti pasport üçün viza lazım deyil}}{{legend|#C0C0C0|Bütün pasport növləri üçün viza tətbiq olunmaqda və gəlməkdən əvvəl viza alınması lazımdır}}{{legend|#000000|Giriş qadağandır}}
Ümumi viza şərtləri
Pasport, verilən Azərbaycan vizasının bitmə tarixindən sonra ən az 6 ay etibarlı olmalıdır. Bir xarici ölkə vətəndaşlarının pasport müddətinin bitməsinə 4 aydan az bir müddət varsa,(Türkiyə vətəndaşları üçün bu müddət 150 gündür) viza verilməyəcək.
Ümumi pasport ilə xidmət pasportu üçün viza alması lazım olan sadalanan müəyyən ölkələrin vətəndaşları, Azərbaycana səyahət etmədən əvvəl viza almalıdırlar. Vizalar, Azərbaycan Respublikası səfirliklərindən və ya konsulluqlarında ya da Azərbaycan Respublikası sərhədindəki keçid məntəqələrində verilir.
Siyahıda olmayan digər bütün ölkələr
Siyahıda olmayan ölkələrin vətəndaşları Azərbaycana səyahət etməmişdən əvvəl viza almalıdırlar. Vizalar Azərbaycan Respublikası səfirliklərindən və ya konsulluqlarında ya da Azərbaycan Respublikası sərhədindəki keçid məntəqələrində.
Qadağan
Ermənistan Respublikası ilə müharibə vəziyyəti səbəbindən Ermənistan Respublikası vətəndaşlarının Azərbaycan Respublikasına girişi qadağandır.
Azərbaycan Hökuməti, qanuna Azərbaycanın hissəsi olan və Ermənistan tərəfindən işğal edilmiş, separatçı Dağlıq Qarabağ bölgəsini (qanunsuz "Dağlıq Qarabağ Respublikası"), onu əhatə edən torpaqları və tamamilə Ermənistan torpaqları içində iştirak edən Kərki, Yuxarı Əskipara, Barxudarlı və Sofulu anklavlarını, Azərbaycan hökumətinin icazəsi olmadan xarici ölkə vətəndaşlarının ziyarət etmələrini qətiliklə qadağan edib. Əgər kiminsə pasportunda separatçı Dağlıq Qarabağ vizası ya da oraya səyahət ilə hər hansı bir dəlil varsa, onun Azərbaycan Respublikasına girişi qadağan edilir və "persona non grata" siyahısına (arzuedilməyən adam siyahısına) daxil edilir.
"Əmək" ordeni
Statusu
Azərbaycan Respublikasının "Əmək" ordeni ilə Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları, əcnəbilər və vətəndaşlığı olmayan şəxslər istənilən fəaliyyət sahəsində Azərbaycan Respublikasının inkişafına və rifahının təmin olunmasına yönəlmiş müstəsna əmək nailiyyətlərinə görə, o cümlədən:sənaye, kənd təsərrüfatı, tikinti, nəqliyyat, ticarət, sənətkarlıq, xidmət və digər sahədə uzunmüddətli məhsuldar əməyə, elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, bədən tərbiyəsi, idman və digər sahələrdə fərqlənən əmək nailiyyətlərinə, kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalında (emalında) kənd təsərrüfatının inkişafına təsir edən yüksək göstəricilərə, istehsalatda əməyin məhsuldarlığına və məhsulun (əmtəənin) keyfiyyətinin yaxşılaşmasına, ölkə iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətinin artmasına təsir edən yüksək göstəricilərə; yüksəkkeyfiyyətli məhsul istehsalına (hazırlanmasına, yetişdirilməsinə), yeni texnikanın, texnologiyanın, qabaqcıl təcrübənin, ixtiranın və səmərələşdirici təklifin istehsalatda davamlı, nəticəli tətbiqinə görə təltif edilirlər.
Taxılma qaydası
Azərbaycan Respublikasının "Əmək" ordeni döşün sol tərəfinə, Azərbaycan Respublikasının digər orden və medalları olduqda, "Vətənə xidmətə görə" ordenindən sonra taxılır.
Təsviri
Azərbaycan Respublikasının "Əmək" ordeni (bundan sonra – orden) daxili diametrinin içərisində hər bir guşəsi alov simvolunu əks etdirən səkkizguşəli ulduz yerləşən bütöv ayparadan ibarətdir.
Ordenin qalınlığı 4 mm-dir.
'''Ordenin elementləri ''' Orden paltarın yaxasına bərkidilmək üçün elementi olan, üst və alt hissəsi 30 mm x 3,5 mm ölçüdə metal lövhədən, orta hissəsi 25 mm x 45 mm ölçüdə xara lentdən ibarət düzbucaqlı lövhəyə iki halqa və ilgək vasitəsilə birləşdirilir. Xara lent Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağının rənglərinə uyğun mavi, qırmızı və yaşıl rəngli bərabər şaquli zolağa bölünmüşdür. Ordenə paltarın yaxasına bərkidilmək üçün elementi olan, eyni xara lentdən üz çəkilmiş 25 mm x 9 mm ölçüdə qəlib əlavə edilir. Qəlibin üzərinə hər bir guşəsi alov simvolunu əks etdirən səkkizguşəli ulduz şəklində kiçik metal lövhə bərkidilir.
"Əmək" ordeninin dərəcələri
Azərbaycan Respublikasının "Əmək" ordeninin üç dərəcəsi vardır.
Azərbaycan Respublikasının 1-ci dərəcəli "Əmək" ordeni ən yüksək dərəcəlidir.
Azərbaycan Respublikasının "Əmək" ordeninin dərəcələri ardıcıllıqla verilir.
İlk laureat
İlk dəfə Cocuq Mərcanlı sakini Oqtay Həziyev bu mükafatla təltif edilib.
Fırıldaqçı (film, 1981)
Fırıldaqçı — Kəmal Sunal, Ülkü Özen, Ali Şen, Turgut Özatay, Reha Yurdakul, Nizam Ergüdenin rol aldığı Türkiyə filmi.
Süjet
Rıfkı (Kemal Sunal) mərhum atasının malını satmaq üçün Almaniyadan kəndinə qayıdır. Kəndə çatdıqda sonra Rıfkı yağış üçün dua edən kəndlilərə yarım saatda yağış yağdırır. Evdə qalan yaşlı qadınların taleyini açır. O, şikəstləri üfürərək ayağa qaldırır. Bu arada bəzi mənfəətpərəstlər Rıfkını kəndin bələdiyyə sədri seçkisinə qatılmasını istəyir. Başqa bir bələdiyyə namizədi Rıfkıya seçkiyə qatılmaması üçün rüşvət verir. Rıfkı seçkilərdə qazanır və kənddə olan bir çox problemləri həll edir.
Çen Lonqcan
Çen Lonqcan (21 mart 1965) — Çini təmsil edən stolüstü tennisçi.
Karyerası
Çen Lonqcan Çini 1988-ci ildə Seul şəhərində baş tutan XXIV Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və fərdi turnirdə 5-ci pillənin, cüt turnirdə isə qızıl medalın sahibi olub.
Nemət Pənahlı
Nemət Əhəd oğlu Pənahlı — siyasətçi, Azərbaycan Milli Dövlətçilik Partiyasının sədri, Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatının simalarından biri.
Həyatı və fəaliyyəti
Nemət Pənahlı 1962-ci ildə Naxçıvan MSSR-də anadan olub.
Azərbaycanda XX əsrin sonlarında baş verən meydan hərəkatında və ardınca Azərbaycan Milli Azadlıq Hərəkatında iştirak edib.
1993–1995-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Aparatında çalışıb.
Mtevandidi
Tarix
Mtevandidi, Quriyada əsasən şərq hissəsində şərab hazırlamaq üçün istifadə olunan məhsuldar bir üzüm növüdür. Burada üzümlər baxımsız qalsa da böyüməyi, inkişafı və keyfiyyəti qoruya bilib.
Nemət Pənahlı
Həyatı və fəaliyyəti
Bir müddət fəal siyasətdən uzaqlaşan Nemət Pənahlı 2010-cu il noyabrında 7-də keçirilən parlament seçkisində 15 saylı Yasamal birinci seçki dairəsindən deputatlığa namizədliyini irəli sürmüş, lakin seçkiyə bir həftə qalmış namizədliyini geri götürmüşdür.
Mtevandidi
Tarix
19-cu əsrin ikinci yarısından bəri Mtevandidinin yüksək üzüm bağları göbələk xəstəlikləri və fillokseranın yayılması səbəbindən böyük ölçüdə məhv edilmişdir.
Üzümçülüklə maraqlanan yerli sakinlərin təşəbbüsü ilə Mtevandidinin toxumları 1905 və 1906-cı illərdə Çoxatauri və Maxaradzedə (Kalagoni, Dablatsixe və Bağdadi kəndləri) aşağı üzüm bağları kimi yetişdirildi və bəziləri bu gün də mövcud olub yüksək məhsuldarlıq və üzümlərin normal inkişafı ilə xarakterizə olunur.
Nemət Pənahlı
Həyatı və fəaliyyəti
Milli Dövlətçilik Partiyasının sədridir.
2011-ci ilin yanvar ayında silahdan və ya silah qismində istifadə edilən əşyaları tətbiq etməklə xuliqanlıqda müqəssir bilinərək, 6 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilmiş, 17 mart 2016-cı il tarixində prezident İlham Əliyevin imzaladığı əfv sərəncamı ilə əfv edilmişdir.
Mtevandidi
Tarix
Müasir Mtevandidi əkinçilik sahəsi yüksək keyfiyyətli istehsal ilə xarakterizə olunsa da məhduddur.
Xüsusiyyətləri
Bir salxım təxminən 15–17 sm uzunluqda, eni 11–14 sm və təxminən 100–130 giləmeyvə, orta ölçülü olduqda 12–14 sm uzunluğunda və 9–12 sm enində, 80–90 giləmeyvədən ibarət olur. Çiçəklənmə dövründəki çiçəklərin sayı 300 ilə 500 arasında dəyişir. Meyvəsi mavimsi qara və orta ölçülüdür — uzunluğu 15,3 mm və eni 13,4 mm. Böyük meyvələrin uzunluğu 17 mm və eni 15,8 mm, kiçik meyvələrin uzunluğu 9 mm və eni 8 mm-dir. Meyvəsi oval, ortası daha geniş, ucu yuvarlaq və qalın dərili olubbkifayət qədər ətli və şirəlidir. Dəri qalın balmumu ləkələri ilə örtülmüşdür.
Bir meyvədə 1–4 toxum (ümumiyyətlə bir dənə) olur. Toxumun uzunluğu 7–8 mm, eni 3–4,5 mm, içərisi qəhvəyi, parlaq sarıdır.
Becərmə
Tam yetişənə qədər bitki örtüyü 208–216 gün, yarpaq düşənə qədər 236–240 gün davam edir. Qönçələrin qırılması aprel ayının əvvəlindən başlayır, çiçəklənmə dövrü iyunun sonundan etibarən, üzümün yetişməsi avqustun sonunda (26–28) və ya sentyabrın əvvəlində, tam yetişmə isə 20 – 25 oktyabr tarixlərində baş verir. Çiçək düşməsi noyabr ayının ortalarından dekabrın ilk yarısına qədər davam edir. 8–12 tumurcuqla yükləndikdə bir üzüm məhsulu cəmi 2,5–4,0 kq, yəni hektara 120 sentner deməkdir. Məhsul əmsalı 1,5-dir.
Davamlılıq
Quriyanın isti və nəm iqlimində Mtevandidi xəstəliklərə həssasdır. Məhsuldar böyüyən üzümlər, əkinçilik və sonrakı baxım çətinlikləri səbəbindən ən çox yoluxmağa məruz qalır. Üzümlər vaxtında pestisidlə müalicə olunur və bütün təlimatlara əməl olunarsa, üzüm xəstəliklərdən qorunur. Yetişdirildiyi zaman oidiuma qarşı davamlılığı azdır və lazım olduqda üzümün oidium xəstəliklərindən qorunması üçün kükürdlə müalicə kimi tədbirlər alınmasa bütün məhsul məhv ola bilər. Telavi (Telavi zonası) sınaq stansiyasının məlumatları Mtevandidinin xəstəliklərə qarşı davamlı olduğunu göstərir və bunu quru ekoloji şəraitlə izah etmək olar. Imereti dağlarında Mtevandidinin zərərvericilərə və xəstəliklərə qarşı davamlılığı güclüdür və buna görə də geniş yayılmayıb və aşağı məhsul verir. Yaxşı qulluq edildikdə, bir kök üzərində həkk olunmuş Mtevandidi güclü böyümə-inkişaf və nizamlı məhsuldarlıq ilə xarakterizə olunur.
Fikrət Adıgözəlli
Fikrət Adıgözəlli — Əməkdar jurnalist, idman verilişlərinin şərhçisi və aparıcısı.
Həyatı
Fikrət İlyas oğlu Adıgözəlli 10 may 1961-cı ildə anadan olub. 1978-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsinə daxil olub və 1983-cü ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Hələ tələbə olduğu vaxt "Araz" radiosunda verilişlər hazırlayıb. Universiteti bitirdikdən sonra, 29 avqust 1983-cü ildə Teleradio Verilişləri Komitəsinə işə götürülüb. Televiziyada ştat üzrə boş yer idman redaksiyasında olduğu üçün orada kiçik redaktor kimi işə başlayıb. İlk vaxtlar idman redaksiyasında müvəqqəti işləyəcəyini və gələcəkdə başqa redaksiyada boş yer olan kimi yerini dəyişəcəyini düşünüb. Lakin bir müddət sonra hamı onu idman jurnalisiti kimi tanıdığından başqa redaksiyaya keçmək fikrindən daşınaraq idman redaksiyasında qalıb və orada şöbə müdiri vəzifəsinə qədər yüksəlib. Bu günə qədər idman verilişlərinin aparıcısı və şərhçisi kimi fəaliyyət göstrərir.
AzTV və İdman TV-dən başqa "İdman", "Bakı", "Kommunist", "Azərbaycan gəncləri" qəzetlərində də çalışıb.
Jurnalistika fəaliyyəti
Şərh etdiyi ilk futbol matçı 1987-ci il mayın 18-ində SSRİ çempionatının Kutaisidə keçirilən "Torpedo" (Kutaisi) - "Neftçi"(Bakı) qarşılaşması olub. Həmin oyunun canlı yayımında səs kəsildiyindən Fikrət Adıgozəlli oyunu Bakıdakı telestudiyadan 20 dəqiqə məcburi şərh etməli olub. Onun bu şərhi bəyənildiyindən bir həftə sonra – mayın 25-də keçiriləcək "Ararat" - "Neftçi" oyununu canlı şərh etmək ona həvalə edilib. Onun bu şərhi də çox bəyənilib. Bundan sonra futbol və digər idman oyunlarını mütəmadi olaraq şərh etməyə başlayıb.
Hazırda Teleradio Verilişləri Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin "İdman-Azərbaycan" kanalının şərhçisidir. "İdman icmalı" və "Olimp" proqramlarının müəllifi, kütləvi-tematik verilişlərin aparıcısıdır. İdmanın ən müxtəlif növləri üzrə beynəlxalq və respublika miqyaslı yarışlardan reportajlar aparır. Həmin yarışlardan Rusiyanın "NTV-sport" kanalı üçün də videomateriallar hazırlayır.
İdman jurnalisti kimi dünyanın 50-dək ölkəsində ezamiyyətdə olub, Türkiyə, ABŞ, Kanada, Yaponiya, Almaniya, İngiltərə, Finlandiya, Çexiya, İsrail, İtaliya, ÇXR, İspaniya və b. ölkələrdə Azərbaycan idmançılarının iştirakı ilə beynəlxalq yarışlardan, dünya və Avropa çempionatlarından, Olimpiya oyunlarından proqramlar, reportajlar hazırlayıb.
Özünəməxsus səs tembri və zəngin söz ehtiyatına malik səlis bədii-publisistik nitqi ilə seçilir.
Xəyal Əhmədov (kikboksçu)
Xəyal Əhmədov (tam adı:Xəyal Sərdar oğlu Əhmədov; d. 05.02.1983, Şərur rayonu, NMR, Azərbaycan) — azərbaycanlı kikboksçu, Azərbaycan çempionu, dünya çempionu, Yeni Azərbaycan Partiyası Nizami rayon Gənclər Təşkilatının sədr müavini.
Fəaliyyəti
2015-ci il martın 21-də Tiflis şəhərində peşəkarlar arasında kikboksinq üzrə (K-1 versiyası) dünya kuboku uğrunda döyüşdə Q.Koçaryanı nakautla məğlubiyyətə uğradıb.
2017-ci il 7 oktyabr tarixində MMA - qarışıq döyüş növləri və K1 versiyaları üzrə böyük beynəlxalq Kikboksinq turnirində Azərbaycanı təmsil edən "Tank" ləqəbli idmançı Xəyal Əhmədov Kevin Keitke ilə mübarizədə qalib gələrək, çempion adını qazanıb. 2017-ci il dekabr ayının 18-də tarixində Azərbaycanda qeyri-olimpiya idman növlərinin inkişafında xüsusi xidmətlərinə görə məşhur kikboksçu Xəyal Sərdar oğlu Əhmədov Azərbaycan Respublikası Milli Olimpiya Komitəsinin prezidentinin fəxri fərmanı ilə təltif olunub.
2018-ci ilin oktyabr ayında Xəyal Əhmədov Almaniyanın Boxum şəhərində keçirilmiş nüfuzlu beynəlxalq turnirdə üçrəngli bayrağı növbəti dəfə başı üzərinə qaldırıb. MMA - qarışıq döyüş növləri və K1 versiyaları üzrə keçirilən beynəlxalq turnirdə Azərbaycanı təmsil edən "Tank" ləqəbli kikboksçu almaniyalı idmançı Lukas Boçenski ilə qarşılaşıb. Xəyal Əhmədov inamlı qələbə qazanaraq Azərbaycanın idman uğurlarına daha birini əlavə edib.
2019-cü ilin 22 mart tarixində Almaniyanın Bohum şəhərində keçirilmiş nüfuzlu beynəlxalq turnirdə növbəti dəfə parlaq qələbə qazanaraq dünya kəmərinə (WFMC) sahib olub.
Mükafatları
2017-ci ildə Prezident İlham Əliyev peşəkar kikboksçumuz Xəyal Əhmədovu fəxri fərmanla təltif edib.