cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karima Edebayb
Həyatı
Mərakeş, Kipr Rum və İrlandiya kökləri var. Daha əvvəl Topshop adlı butikdə vəzifə yerinə yetirən Karima, 14 Fevral 2006-cı ildə məşhur Tomb Raider (Lara Croft) adlı videooyun seriyasının yeddinci Lara Croft modeli seçildi. Onun rolu, oyunu radio və televiziyada "bir xarakter olaraq" tanıtdırmaqdan ibarətdir, buna görə Adebibe Lara Croft'ın döyüş sənətindən nitqə qədər olan qabiliyyətlərini öyrənməlidir.
2004-cü ildən əvvəl "Alien vs. Yırtıcı" filmdəki bakirə qurbanı rolunu oynadı.
Zülfüqar Sarıyev
Zülfüqar Hüseyn oğlu Sarıyev — Azərbaycan opera müğənnisi (tenor), muğam ifaçısı, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1940).
Həyatı
Zülfüqar Hüseyn oğlu Sarıyev 1883-cü ilin (bəzi mənbələrdə 1888-ci il) yanvar ayında Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. Atası erkən vəfat etdiyi üçün uşaq yaşlarından qardaşı ilə birgə işləməyə məcbur olmuşdur. Muğam və milli musiqiyə olan həvəsindən əlavə, səs imkanlarının mövcudluğu onun üçün xanəndəliyə yol açmış, Azərbaycan muğamlarını dövrünün tanınmış xanəndələrindən, qrammofon vallarından öyrənmişdir.
Zülfüqar Sarıyev 1917-ci ildən başlayaraq dərnəklərdə, 1920-ci ildən isə opera səhnəsində çıxış etmişdir. O, yaradıcılığı boyunca Hüseynqulu Sarabski, Hüseynağa Hacıbababəyov, Sona Bağırova, Sürəyya Qacar, Həqiqət Rzayeva, Əli Zülalov, daha sonralar Xanlar Haqverdiyev, Əliövsət Sadıqov, Şirzad Hüseynov və başqaları ilə birlikdə çalışmışdır. Zülfüqar Sarıyev Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrı səhnəsində Üzeyir Hacıbəyovun "Leyli və Məcnun", "Əsli və Kərəm", "Koroğlu", Zülfüqar Hacıbəyovun "Aşıq Qərib", Müslüm Maqomayevin "Şah İsmayıl" və başqa opera və operettalarda Məcnunun atası, Zeyd, Şah Osmanlı, carçı, zəvvar kimi müxtəlif obrazlarda çıxış etmişdir.
Əsasən, xarakterik rolların ifaçısı olmuş Zülfüqar Sarıyev xüsusi ifa imkanına və lirik tenor səsə malik olmasına baxmayaraq, bəstəboy olması səbəbindən hər zaman ikinci dərəcəli rolları oynamağa məcbur olmuşdur.
Zülfüqar Sarıyev opera tamaşalarından əlavə, Xan Şuşinski, Hüseynağa Hacıbababəyov, Zülfü Adıgözəlov, Xanlar Haqverdiyev, Əlövsət Sadıqov, Münəvvər Kələntərli kimi müğənnilərlə Azərbaycan Dövlət Xalq Çalğı Alətləri Orkestrinin müşayiəti ilə radio studiyasında, Bakının mədəniyyət saraylarında təşkil edilən açıq konsertlərdə çıxış etmişdir.
Zülfüqar Sarıyev 27 aprel 1940-cı ildə "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Zülfüqar Sarıyev 1969-cu ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Pijonit
Pijonit — mineral, monoklinik piroksen, (Mg, Fe2+, Ca)2[Si2O6]
Haqqında
Pijonit - qatışıqları: Al, Fe3+, Ti, Mn. İkiləşməsi adətən {001} üzrə sadə və polisintetik. Adətən zonallıq müşahidə olunur. Toleit və qabbro tərkibli kiçik intruzivlərin və lavaların sürətlə krislallaşması zamanı əmələ gəlir. Kristallaşma dərinlikdə getdikdə pijonit rombik piroksenə keçir, diopsid-hedenbergit komponentlərin qalan hissəsi isə monoklinik piroksen lövhələri şəklində ilkin piroksenin {001} müstəvilərinə paralel yerləşir. Növ müxtəlifliyi: ferropijonit.
İglin rayonu
İglin rayonu (Иглин районы) — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Rayonun inzibati mərkəzi İglin kəndidir. Ufa şəhərindən 20 km şərqdə yerləşir.
Coğrafi yerləşməsi
Başqırdıstanın Ufa şəhər ətrafı zonasaında yerləşir. Rayonun ərazisi 24541 km² təşkil edir. Ərazisində Neft, manqan filizi, genişlənmiş gil, kərpic xammalı, gips, qum və çınqıl materialı və qum, tikinti daşı, agronom filizləri çıxarılır. Rayondan Ağidel, Ufa, Sim çayları axır. Ərazisinin 43,2 % meşələr tutur. Kənd təsərrüfatı ərazilərinin boz meşə və açıq boz torpaqlar təşkil edir.
Rayon ərazisindən Moskva — Çelyabinsk dəmir yolu, federal əhəmiyyətli m-5 «Ural» avtomagistralı keçir.
Tarixi
Şipovo kəndi yaxınlığında Başqırd arxeoloqları erkən dəmir dövrünə aid bir gəlinlikdə gənc qızın nadir qəbirini tapdılar.
4 iyun 1989-cu ildə Kazak kəndində Rusiya tarixində ən böyük dəmiryol qəzası baş vermişdir. Nəticədə 575 nəfər (digər mənbələrə görə 645 nəfər) həyatını itirdir.
İnzibati-ətazi vahidləri
Rayonda 19 kənd inzivati vahidliyinə 128 yaşayış məntəqəsi daxildir.
İqtisadiyyat
Rayon əsasən aqrar-sənaye rayonudur. Ərazisinin 106,7 min ha kənd təsərrüfatına cəlb olunmuşdur (rayon ərazisinin 43,5 %). 27,2 min ərazi otlaq sahələridir.
Əhmədcan Qasimi
Həyatı
15 aprel 1914-cü ildə Çin Xalq Cümhuriyyətinin Külcə şəhərində dünyaya gəlmişdir. 1936-cı ildə Moskvanın Şərq Dəstəkçiləri Kommunist Universitetində oxumuş və Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdur. Əhmədcan "Stalin adamı" və "kommunist düşüncəli mütərəqqi" biri kimi xarakterizə edilirdi.
İglin rayonu
Sosial sfera
Rayon ərazisində 32 ümumtəhsil mərkəzi, 21 orta məktəb, 31 kütləvi kitabxana, 45 klub, bir rayon xəstəxanası və 2 poliklinika fəaliyyət göstərir. Burada «İglin xəbərləri» adlı qəzet buraxılır.
Əhmədcan Qasimi
Həyatı
17 avqust 1949-cu ildə Pekinə getmək üçün mindiyi təyyarənin düşməsi nəticəsində Baykal gölü ətrafında dünyasını dəyişmişdir.
Fəaliyyəti
1944-cü ilin noyabrında İli üsyanı zamanı Sincan əyalətinin üç şimal-qərb bölgəsində qurulmuş Sovet Şərqi idarəsi İkinci Şərqi Türkistan Respublikasının idarəetmə şurasının üzvü idi. Qasiminin özü üsyanın planlaşdırılması ilə məşğul deyildi. İkinci ETR-ə əvvəlcə mühafizəkar İslam hökumətinin yaradılmasını dəstəkləyən Elxan Törə rəhbərlik etdi. Əlixan Törəyə 1946-cı ildə Stalinin əmri ilə ev həbsi verildi. Qasimi sovet tərəfdarı olan Şərqi Türkistan Türk Xalqları Milli Azadlıq Komitəsinin lideri seçildi.
1946-cı ilin iyununda Qasimi Dihua (indiki Urumçi) şəhərində koalisiya əyalət hökuməti qurmaq üçün milliyyətçi Çin lideri Zanq Zizhonq ilə siyasi razılaşma əldə etməyə çalışdı. İkinci ETR adı ilə dağılmalı idi, lakin üç rayon muxtariyyət saxladı. ETR prezidenti olaraq Qasimi hökumətini birlik və dəstək olmağa çağırdı və koalisiya əyalət hökumətini rədd etdi. O, Şərqi Türkistan xalqının yalnız Çin konstitusiyasına əsasən hüquqlarını təmin etmək üçün üsyana qalxdıqlarını izah etdi. ETR ilə Çin Respublikası arasında ikitərəfli münasibətləri müzakirə etmək üçün Çin Milli Məclisi Nanjinqə bir nümayəndə heyətinə rəhbərlik etdi.
Arxadakı körpüləri yandırın (kitab)
Arxadakı körpüləri yandırın — Rövşən Abdullaoğlunun "Motivasiya psixologiyası silsiləsində" yazdığı və 2013-cü ildə Qədim Qala nəşriyyatında nəşr olunmuş əsər.
Haqqında
Qələbə çalmaq istəyən arxasınca -geriyə qayıda bilməsin deyə- bütün körpüləri yandırmalıdır. Çox insanlar işi qələbəyə bir addım qalmış buraxırlar. ... Döyüşdən əvvəl sərkərdə orduya müraciət etdi: “Gəmilərimizdən çıxan tüstünü görürsünüzmü? Bu, o deməkdir ki, qələbə qazanmasaq, bu sahillərdən sağ qurtula bilməyəcəyik. Bir seçimimiz var: qələbə çalmaq, ya da həlak olmaq”. Və onlar qələbə çaldılar! Qələbə çalmaq istəyən arxasınca bütün körpüləri yandırmalı, geri çəkilmək üçün bütün yolları kəsməlidir. Yalnız bu zaman uğur üçün çox vacib olan çılğın qələbə arzusunu qoruyub saxlamaq olar.
Tərcümə və nəşr
Kitab azərbaycan dilində 3 dəfə - 2013, 2014 və 2016-cı illərdə təkrar nəşr olunub.
2014-cü ildə türk dilinə tərcümə olunaraq Türkiyədə "Sokak Kitapları" nəşriyyatında nəşr olunub.
Satış
"Kitabevim.AZ" kitab mağazasının 2016-cı ildə ən çox satılan 30 bədii, uşaq və tərcümə ədəbiyyatı kitablarının siyahısında "Bədii (Çağdaş Azərbaycan Ədəbiyyatı silsiləsi üzrə)" kateqoriyası üzrə 11-ci olub.
Haçıisəkənd
Haçıisəkənd (gür.: g.ə. აჯიისქენდი, l.ə. aciiskendi) — Gürcüstan Respublikasının Aşağı Kartli mxaresinin Sarvan bələdiyyəsində kənd. 17-24 yanvar, 2002-ci il siyahıyaalınmasına əsasən kənddə azərbaycanlılardan ibarət 750 nəfər (366 nəfəri kişilər, 384 nəfəri qadınlar) əhali yaşayır.
Qradiyent
Qradiyent - vektor analizində verilən vektorun funksiyasının hər hansı nöqtəsində xüsusi törəmələr vasitəsilə alınan yeni vektoru. Başqa sözlə, qradiyent fəzaya görə törəmədir, lakin birfəzalı vaxt törəməsindən fərqli olaraq, qradiyent skalyar deyil, vektor ölçüsüdür. Qradiyent optimallaşdırmada fundamental rol oynayır. Qradiyent latınca “qradiyentis” sözündən götürülüb addımlayan, artan deməkdir. Qradiyent termini ilk dəfə meteorologiyada istifadə edilmişdir. Termini riyaziyyata 1873-cü ildə Maksvel daxil etmişdir.
Çox vaxt funksiyanın qradiyentini Hamilton operatoru yaxud Nabla simvolu adlanan \nabla işarəsi ilə göstərirlər. Tutaq ki, W=f(x,y,z) funksiyasının M=(x,y,z) nöqtəsində sonlu, , xüsusi törəmələri var. Bu xüsusi törəmələr vasitəsilə
Krtsanisi döyüşü
Krtsanisi döyüşü(კრწანისის ბრძოლა; trans. krtsanisis brdzola) - Kartli-Kaxeti və İmereti çarlığı ilə Qacarlar dövləti qoşunları arasında 8-11 sentyabr 1795-ci ildə Tiflisin Krtsanissi kəndi yanında baş vermiş döyüş. Bu döyüş II İraklinin Rusiya imperiyası ilə müttəfiqliyinə qarşı Ağa Məhəmməd şah Qacarın apardığı müharibənin bir hissəsi idi. Döyüş gürcülərin həlledici məğlubiyyəti, Gürcüstanın paytaxtı Tiflisin tamamilə dağıdılması, həmçinin, Gürcüstanın şərq hissəsinin müvəqqəti olaraq Qacar İmperiyasının tərkibinə daxil olması ilə nəticələndi.
Qradiyent
Tətbiqi
İqtisadi nəzəriyyədə qradiyent anlayışı bəzi nəticələri əsaslandırmaq üçün istifadə olunur. Məsələn, istehlakçı optimumunun tapılması üçün istifadə olunan Laqranj hasil metodu və Kun-takker şərtləri (təbiət elmlərindən götürülmüşdür) səmərəlilik funksiyası və büdcə çoxluğunun funksiyasının qradiyentlərinin müqayisəsinə əsaslanır.
Krtsanisi döyüşü
Baxmayaraq ki, Qacarlar qalib idi və şah Ağa Məhəmməd İrakliyə olan Rusiya ilə müttəfiqliyi davam etdirsə və könüllü şəkildə İranın hakimiyyətini qəbul etməsə onun krallığını işğal etmə sözünü tutmuşdu, Rusiyanın öz müttəfiqinə Krtsanisidə kömək etməməsi, hətta 1783-cü ildəki Georgiyevsk traktatında Rusiya Gürcüstanı İranınhər hansısa bir hücumundan qoruyacağını rəsmi şəkildə elan etmişdi, öz maraq və ambisiyalarının daha vacib olmasından irəli gəlirdi. Bundan sonra II Yekaterina Rusiyanın prestijini bərpa etmək üçün İran üzərinə 1796-cı ildə yürüyüş təşkil etsə də, eyni ildə onun ölümü bu yürüyüşü yarımçıq qoydu. Növbəti illər qeyri-sabit olaraq qaldı və qarmaqarışıqlıq dövrü olaraq bilindi. İranın Gürcüstan üzərindəki hakimiyyətini yenidən bərpa etməsi şahın 1797-ci ildə Şuşada qətl edilməsi və gürçü kralın bir il sonra ölməsi səbəbindən uzun müddət davam etmədi. Gürcüstanın dağılması və İranın hakimiyyətə kimin gələcəyinə başının qarışması Gürcüstanın bir neçə il sonra çar I Pavel tərəfindən işğalına şərait yaratdı.
İran əsrlər boyunca ərazisinin tərkibində olmuş Zaqafqaziya və Dağıstanı güzəştə gedə bilmədiyi üçün Krtsanisi döyüşünün nəticələri daha amansız Rusiya-İran müharibəsi (1804-1813) və Rusiya-İran müharibəsinə (1826-1828) səbəb oldu. Bu döyüşlərdə Ağa Məhəmməd Xan Qacarın xələfi olani Fətəli şah rusların hərbi hücumunu dayandırmağa və Kür ilə Araz çaylarının şimal ərazilərindəki İran hakimiyyətini bərpa etməyə cəhd etdi. Bu müharibələrdən sonra İran Gülüstan (1813) və Türkmənçay müqavilələrinin (1828) şərtlərinə görə Zaqafqaziya və Dağıstanı Rusiyaya verdi.
Arxa planı
Qarşıdakı bir neçə ildə Rusiya üçün Türkiyə (1768-74-cü il müharibəsinə görə), Polşa və Fransa inqilabının Avropa nəticələri ilə məşğul olduğundan Gürücüstana çox diqqət ayıra bilməmişdi. İran taxtının yeni sahibləri olan Qacar sülaləsinin Ağa Məhəmməd xan idarəçiliyi altında hakimiyyəti möhkəmlətməsi, yəni Rusiyanın əsrlər boyunca sərhəddində olan rəqib imperiyanın taxtında yeni varislərin olması Yekaterinanın diqqətini qərbdəki yeni ön işğallardan ayırmadı. 1791-ci ildə Ağa Məhəmməd xan Təbrizdə olarkən, İrakli Rusiya Qafqaz Xəttinin komandiri, general Qudoviçdən yeni hərbi dəstək istədi, ancaq Sankt-Peterburqdakı hökumət Gürcüstana yenidən qoşunların göndərilməsinə məqsədəuyğun görmədi. 1792-ci ildə Qudoviç İranın işğal məqsədi ilə gələcəyi təqdirdə sadəcə diplomatik dəstəyin veriləcəyini İrakliyə bildirdi. Tək başına qalmasına baxmayaraq, İrakli hələ də Rusiyanın müdafiəsi ilə qərbi Gürcüstan İmereti çarlığı və Osmanlı hakimiyyəti altındakı itirilmiş vilayətlərdə güclü və birləşmiş bir monarxiya qurmağı xəyal edirdi.
Bu hadisələrin nəticələri bir neçə il sonra - yeni sülalə olan Qacarların İranda uzun müddət davam edən hakimiyyət mübarizəsində qalib çıxmasından sonra görünməyə başladı. İmperiyanın başçısı Ağa Məhəmməd xan birinci hədəf kimiQafqazın yenidən İranın hakimiyyətinə daxil edilməsini qoymuşdu. Məhəmməd xan üçün Gürcüstanın yenidən ilhaqı və İranın bir əyalətinə çevirilməsi onun dövründə Şiraz, İsfahan və Təbrizdə aparılan proseslərin bir hissəsi idi. O, özündən əvvəl hakimiyyətdə olan Səfəvilər və Nadir Şah kimi düşünürdü: bu ərazilərin İranın daxili ərazilərin fərqi yox idi. Gürcüstan Xorasan kimi İranın bir vilayəti idi. Kembric İran Tarixinə görə, bu ərazinin birdəfəlik ayrılmağı qəbuledilməz idi və Fars və ya Gilan əyalətinin ayrılması cəhdinə necə müqavimət göstəriləcəkdisə, eyni müqavimət burda da göstərilməli idi. Bu səbəbdən Ağa Məhəmməd xanın Nadir şahın ölümü və Zəndlərin süqutundan sonra itirilmiş bölgələri özünə tabe edib birləşdirmək, o cümlədən, İranın gözündə olanlara xəyanət kimi görünən Gürcüstan vilayətinin bir hissəsini tabe etmək üçün Qafqazda lazım olan hər hansı bir yola əl atması təbii idi.
Qacarların hücumu
1795-ci ilin avqustunda Ağa Məhəmməd xan 70 000-lik ordusu ilə Araz çayını keçdi. Ordu 3 istiqamətə bölünmüşdü: sol qanadda olan qüvvələr İrəvan istiqamətinə, sağ tərəfdəki qüvvələr Xəzər dənizinə paralel Muğana, Araz çayı boyunca Dağıstan və Şirvan istiqamətinə doğru irəliləyirdi. Ağa Məhəmməd xanın rəhbərliyindəki qüvvələr isə mərkəzi istiqamətdə Qarabağ xanlığındakı Şuşa qalasına hücuma keçmişdi. O, 8 iyul - 9 avqust 1975-ci ildə buranı mühasirəyə almışdı. Sağ qanaddakı qüvvələr Gəncə xanlığını, sol qanaddakı qüvvələr isə İrəvan xanlığını müttəfiqliyə məcbur etdi. Şuşa ətrafındakı, sonradan gürcü şahzadəsi Aleksandr Baqrationinin də kömək etdiyi ciddi müqavimətlə qarşılaşan Qacar ordusu mühasirəni tərk etsə də, Qarabağ xanı İbrahimxəlil xan bir müddət sonra aparılan danışıqlar nəticəsində Məhəmməd xana təslim oldu və mütəmadi xərac ödəməyə və əsirləri qaytarmağa razı oldu. Buna baxmayaraq Qacar qüvvələri Şuşaya girməkdən imtina etdi. Əsas hədəf Gürcüstan olduğundan Məhəmməd xan indilik Qarabağda möhkəmlənmə üçün bir müqavilə bağladı. Şirvanda möhkəmlənikdən sonra Məhəmməd xana Gəncədə Cavad xanın və sağ qanaddakı qalan kontingenti qoşuldu. Məhəmməd xan 1795-ci ilin sentyabrında Gəncədən İrakliyə son ultimatumunu göndərdi:
Qacar dövrü tarixinin müasiri, "Farsname-i Naseri"-nin müəllifi Həsən Fəsaiyə görə Ağa Məhəmməd xan Qacar məktubda bildirmişdi:
Məsləhətçiləri bölündü, İrakli ultimatumu rədd etdi, ancaq Sankt-Peterburqa xəbərçilər göndərdi. Bu zaman Georgiyevskdə olan Qudoviç İraklidən "məsrəf və çaxnaşmadan" uzaq durmağını istəsə də, İrakli II Solomon və digər İmeretililər ilə birlikdə iranlıların hücumunu dəf etmək üçün Tiflisin cənubuna doğru hərəkət etdi.
Eyni vaxtda Ağa Məhəmməd xan Araz çayını keçdiyi qoşunun yarısı ilə birlikdə Tiflisə doğru yürüyüşə başladı. Digər təxminlərə görə Qacar qüvvələri 35 000 yox, 40 000 idi. Qacarlar İrakli və Solomonun şəhərin cənub-qərb sərhədlərindəki mövqelərinə şiddətli hücuma keçdilər. Bir neçə zadəganı tərəfindən tərk edilən İrakli Baqrationi sülaləsindən olan, beləliklə uzaqdan İrakliylə əlaqəli II Solomonun idarəçiliyindəki İmereti çarlığından gələn 2000 nəfərlik piyada qoşunu da daxil olmaqla, 5000 nəfərlik qüvvə toplaya bilmişdi. Gürcülər ciddi müqavimət göstərərək, sentyabrın 9-10-dakı bir sıra Qacar hücumunu dəf edə bildilər. Deyilənlərə görə, bundan sonra bəzi xainlər Qacarlara gürcülərin döyüşmək üçün daha qüvvəsinin qalmadığını çatdırdı və İrana qayıtmağı planlaşdırmış Qacarlar bu planı təxirə saldı və hücumlara dəvam etdi. 11 sentyabrda Ağa Məhəmməd xan şəxsi olaraq gürcülərə qarşı ümumi hücuma keçdi. Artilleriya dueli və qanlı piyada döyüşləri arasında iranlılar Kür çayını keçməyi bacardılar və dağılmış Gürcüstan ordusunun cinahını ələ keçirdilər. İrakli əks-hücuma keçməyə cəhd etsə də, Tiflisin ətrafındakı sonuncu mümkün mövqelərə çəkilməli oldu. Gecəyarısına qədər gürcü qüvvələri tükənmişdi və demək olar ki, tamamilə dağıdılmışdı. Sağ qalan sonuncu gürcü artilleriyası İrakliyə və onun 150 nəfərlik mühafizə dəstəsinə şəhərin içərisindən dağlara qaçmağa şərait yaratmaq üçün Qacarların irəliləyişini dayandırdı. Döyüşlər Tiflisin küçələrində və Narikala qalasında davam etdi. Bir neçə saat sonra gürcülərin paytaxtı tamamilə Ağa Məhəmməd xanın nəzarətinə keçdi. Tiflis tamamilə talanmış və əhalisi qətl edilmişdi. Şəhərdə öldürülənlər arasında Tiflisin baş yepiskopu Dositeus da var idi. Qacar ordusu qənimət dolu yüklər və 15 000 əsirlə İrana qayıtdı. Gürcülər bu döyüşdə 4000, Qacarlar 13000 əsgərini (ümumi qüvvənin üçdə biri) itirmişdi.
İran qoşunlarının böyük hissəsi geri çəkildikdən sonra şəhərə daxil olan biri gördüklərini belə təsvir edirdi:
Nəticəsi
Tiflisin ələ keçirilməsi və Şərqi Gürcüstana effektiv nəzarətin olmasından sonra Ağa Məhəmməd xan sələfi Nadir şahdan 60 il sonra sonra Muğan düzündə, 1796-cı ildə şah olaraq elan edildi. Kembric İran Tarixinə görə, Rusiyanın müttəfiqi Gürcüstan cəzalandırılmışdı və Rusiyanın imici zədələnmişdi. II İrakli şəhəri yenidən qurmaq üçün Tiflisə qayıtsa da, paytaxtın məhvi onun ümid və layihələrinə ağır zərbə vurdu. Tiflisin işğal edildiyini öyrənən general Qudoviç buna görə gürcülərin özünü günahlandırdı. II Yekaterina Qudoviçin məsləhəti ilə Rusiyanın imicini bərpa etmək üçün 1796-cı ildə İrana müharibə elan etdi və Valerian Zubovun rəhbərliyindəki ordunu eyni ilin aprelində Qacar ərazilərinə göndərdi, ancaq Yekaterinanın xələfi, noyabrda hakimiyyətə gələn I Pavel əməliyyatı dayandırdı.
Gürcüstan üzərinə ikinci hücuma hazırlaşan Ağa Məhəmməd Şah 1797-ci ildə Şuşada, sui-qəsd nəticəsində öldürüldü. Təcrübəli kral İrakli isə bir il sonra, 1798-ci ilin əvvəlində öldü. Gürcüstan İran hakimiyyəti uzun çəkmədi: 1799-cu ildə ruslar Tiflisə daxil oldular. Növbəti iki qarışıqlıq və çaşqınlıq dövrü olaraq keçdi və zəifləmiş və dağıdılmış Gürcüstan krallığı, paytaxtı ilə birlikdə 1801-ci ildə rahatlıqla Rusiya İmperiyasına birləşdirildi. İran əsrlər boyunca ərazisinin tərkibində olmuş Zaqafqaziya və Dağıstanı güzəştə gedə bilmədiyi üçün Krtsanisi döyüşünün nəticələri daha amansız Rusiya-İran müharibəsi (1804-1813) və Rusiya-İran müharibəsinə (1826-1828) səbəb oldu. Bu müharibələrdən sonra İran Gülüstan (1813) və Türkmənçay müqavilələrinin (1828) şərtlərinə görə Zaqafqaziya və Dağıstanı Rusiyaya verdi.
Litvinov tozağacı
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qısa morfoloji təsviri
Hündürlüyü 10-15 m-ə qədər olan kiçik aqacdır.Aşağı hissədə ağ rəngli çatlaq qabığı vardır.Cavan budaqları xırda yumşaq tüklüdür, vəzili ziyilciklidir.
Çiçək
Bar verən salxımlar silindrşəkilli olub,uzunluğu 2,5-3,5 sm, eni 7-9 mm-dir. Meyvə verən çiçəklərin pulcuqları meyvə verən zaman üçbölümlü, qaidəsinə yaxın hissəsi isə pazşəkillidir.
Meyvə
Fındıqca meyvələri əksinəyumurtaşəkilli-uzunsov və yaxud uzunsov-ellipsvaridir,fındıqcameyvənin qanadlarının eni fındığın ölçüsunə bərabərdir, nadir hallarda 1,5 dəfə
enlidir.
Nərgiz Xəlilova
Nərgiz Xəlilova (tam adı: Nərgiz Ramazan qızı Xəlilova; ) — Azərbaycan SSR-də dəb ikonası, musiqişünas, Müslüm Maqomayevin xalasıoğlunun qızı və Üzeyir Hacıbəyovun qohumu.
Litvinov tozağacı
Çiçəkləməsi
May-İyun
Nərgiz Xəlilova
Erkən illəri
thumb|left|Nərgiz Xəlilova (soldan birinci) 9-cu sinifdə
Nərgizin atası Ramazan Xəlilov Tbilisidə yaşayıb. O, avar knyazının oğlu olub. Jurnalistika təhsili var idi. 1930-cu ildə "Bakinski raboçi" (Bakı fəhləsi) qəzetinin müxbiri kimi Leninqradda akkreditə edilib və orada da Nərgizin gələcək anası ilə tanış olub. Onun anası Elvira Xəlilova Belorusiyada anadan olub. Cütlük 20 il biryerdə yaşayıb.
Litvinov tozağacı
Meyvə verməsi
İyul-Avqust
Azərbaycanda yayılması
BQ (Quba), BQ şərq, KQ şimal, KQ mərkəz
Nərgiz Xəlilova
Erkən illəri
Nərgizin uşaqlığı qayğısız idi. Onu diqqət və isti münasibət əhatə etmişdi. Onun anası Elvira xanım isə ürək xəstəliyindən əzab çəkirdi idi. Həyat yoldaşı öləndən öləndən sonra Nərgizin atası dərin depressiyaya düşsə də, sonra yenidən evlənmək qərarına gəldi.
Litvinov tozağacı
Yaşayış mühiti
Meşənin yuxarı kənarlarında rast gəlinir. Xarakterik subalp tozağacı meşəliyiəmələ gətirir və (B. pendula) tozaqacılığı
Nərgiz Xəlilova
Məlik Axundovla ailə qurması
Gənc yaşlarında Nərgiz Xəlilova mühəndis Məlik Axundovla tanış oldu. Onun anası tibb elmləri doktoru, atası isə səhiyyə naziri idi. Onlar bir-birilərini sevirdilər və evlənmək qərarına gəldilər. 1959-cu ildə Nərgiz Ü. Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının nəzəriyyə bölməsini bitirdi və bir müddət özünün yeni həyat yoldaşı titulunu daşımalı oldu.
Litvinov tozağacı
Yaşayış mühiti
tərkibinə keçir.
Nərgiz Xəlilova
Məlik Axundovla ailə qurması
Bir neçə il sonra Nərgiz və Məlik ayrılmaq qərarına gəlirlər. Bunun bir neçə səbəbi vardı: xarakterlərin uyuşmazlığı, ortaq maraqların olmaması və həyat yoldaşının əsassız qısqanclıqları. Boşanandan sonra Nərgiz ata evinə qayıtdı.
Litvinov tozağacı
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Qabığı yun sapların boyanması üçün qırmızımtıl-sarı, yarpağı isə bozumtul-yaşıl və ya yaşılımtıl-göy rəng verir.
Nərgiz Xəlilova
Dəb ikonası
thumb|Gənc yaşlarında Nərgiz Xəlilova
O, təkcə gözəlliyi ilə deyil, həm də stili ilə diqqəti cəlb edirdi. Müslüm Maqomayev ona xaricdən dəbə uyğun geyimlər gətirirdi. Bakıda şalvarlı kostyumu ilk dəfə Nərgiz geyinmişdi.
Slavik Aqaranovla ailə qurması
Bir dəfə o, qardaşının ortağı Slavik Aqaranovla tanış olmuşdu. O varlı tat yəhudilərindən birinin oğlu və şəhərin "qızıl gəncliyi"nin lideri idi. O, Nərgizi dəlicəsinə sevirdi və onlar vətəndaş nikahında yaşayırdılar.
Daha sonra cütlük Moskvaya köçmək qərarına gəlirlər. Orada sevgilisi Slavik valyuta tacirləri qrupuna qoşulur. Əcnəbilərlə tanış olur, onların dillərini öyrənir, rublu sərfəli qiymətlə valyutaya çevirir, həmçinin Bakıya dəbli və tapılmayan malları gətirərək hədsiz baha qiymətə satırdı. Əvvəlcə o tək işləyirdi. Sonra dəstə şəklində işləməyə başladılar və valyutanı ilə qızıl alıb onu xaricə satırdılar.
Həbs olunması
Bir dəfə yerli orqanlar onları saxladılar. Bakıda onların mənzillərində olan hər şeyi müsadirə etdilər. Bakıda yerli orqanlar Nərgiz Xəlilovanın mənzilində axtarış zamanı Boris Pasternakın "Doktor Jivaqo", Anna Axmatovanın "Rekviyem", Aleksandr Soljenitsının "İlk dairədə", Vladimir Nabokovun xaricdə nəşr olunmuş üç kitabının tapmışdılar.
Nərgiz Xəlilovanı valyuta cinayətində ittiham etmiş və səkkiz il həbs cəzasına məhkum etmişdilər. O, ilk yarım ili Rusiyanın Lefortovo həbsxanasında və beş il Bakıdakı ümumi rejimli qadın kolonunda cəza çəkməli oldu. O, dəstə üzvlərinin sadəcə adını bilirdi, amma SSRİ hakimiyyəti onu onlarla əlaqədə günahlandırdılar.
Koloniyada olduğu zaman, KQB-inin müstəntiqi olan İsaak Qerşveld Nərgizi həbsxanaya düşməzdən əvvəl tanıyırmış və ona gizlicə aşiq idi. Nərgiz azadlığa çıxan gün o, Nərgizə ürəyini açıb və ona aşiq olduğunu qeyd etmişdi. Ona qədər Qerşveld evli idi və iki qızı vardı.
Bacopa caroliniana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nərgiz Xəlilova
Həbs olunması
Nərgiz Qerşveldə ərə getməyə razılıq verir və onunla 16 il biryerdə yaşayır. Onlar nikaha girəndən sonra Qerşveld bir daha sistemdə işləmək hüququndan məhrum edilməklə tutduğu vəzifədən azad olundu.
Moskvaya köçməsi
thumb|Nərgiz Xəlilova [[Moskvanın Arbat küçəsində]]
Nərgiz Qerşveldlə ailə qurduqdan sonra Moskvaya yenidən köçdü. Qerşveld Moskvada tipoqrafiya açdı. Həbsdən çıxandan sonra onun keçmiş sevgilisi Slavik Aqaranov Nərgizə onun yanına qayıtması haqqında yalvarsa da, Nərgiz imtina etdi.
Mədəniyyətə marağı
Nərgiz Xəlilova fəal işgüzar həyat yaşayırdı. O, həm də dünyəvi bir qadın olaraq Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyində çalışmış, xeyriyyə işləri görüb, Üzeyir Hacıbəyov fondunu zənginləşdirib, gənc musiqiçilərə və digər mədəniyyət xadimlərinə sərmayə qoyurdu. Nərgiz Xəlilova tez-tez baş rolları Lyüdmila Duxovnaya və Murad Yegizarovun oynadığı Rus Dram Teatrını ziyarət edir, təkcə Bakıda deyil, Moskvada müxtəlif sərgilərə və tədbirlərə qatılırdı.
1998-ci ildə Nərgiz Xəlilovanın atası vəfat etdi. O, Üzeyir Hacıbəylinin ev-muzeyi direktoru idi. Onun ölümündən sonra Nərgiz vəzifəni öz üzərinə götürdü. O, muzeyin yenidən qurulmasını planlaşdırırdı.
Nərgiz Xəlilova 150-yə yaxın Azərbaycanın mədəniyyət xadimilərinə aid məqalələrin və Ümumittifaq Teatr və Musiqi Ensiklopediyasının müəlliflərindən biri idi. O, estetik təbliğatla məşğul olur, tez-tez mətbuatda çıxış edir, cəmiyyətdə "Bilik" cəmiyyətində sənət mövzusunda mühazirələr oxuyurdu.
Səhəttində problemlər
1990-cı illərin sonlarında Nərgiz özünü pis hiss etməyə başladı. Halsızlıq, tez yorulma onu əldən salırdı. Ona həkimlər səhv edərəjm ağciyərlərin soyuqlaması diaqnozunu qoymuşdu. Nərgizi güclü antibiotiklərlə müalicə etməyə başlasalar da, onun vəziyyəti getdikcə daha da pisləşməyə başladı. 1998-ci ildə onun qardaşı Rüfət öz arvadı ilə birlikdə Nərgizi Moskvaya apardı. Orada onu yoxlanmaq üçün Gertsen adına Onkologiya İnstitutuna yerləşdirdilər. İnstitutuda Nərgizə leykoz diaqnozunu qoydular.
Vəfatı
Nərgiz vəfat edəndə onu sink tabutda Bakıya gətirdilər. Hava limanında çoxlu sayda tanış və tanış olmayan adamlar toplaşmışdı. Onlar Nərgizlə vidalaşmağa gəlmişdilər. Bakıda yerləşən rus qəbirstanlığında dəfn olmuşdur.
Şəxsi həyatı
Nərgiz Xəlilovanın övladı olmayıb. O, Parisdə, Nyu-Yorkda, sonra isə vətəndaşlığını aldığı İsraildə olmuşdu.
İrsi
1961-ci ildə Bakının baş arxitektoru Əliş Ləmbəranski onun şərəfinə Bakının Fəvvarələr meydanında "Nərgiz" kafesini ucaltmışdı. Onun şərəfinə həm də Parisdə restoran və Nyu-Yorkda iki mağaza adlandırılmışdı.
Ədəbiyyatda
Şair Rəsul Həmzətov Nərgiz Xəlilovaya şeir həsr eləmişdi, Otar Taktaşişvili roman, Arkadi Arkanov hekayə yazmışdı. 2008-ci ildə nəşr olunan Eduard Bağırovun "Sevgililər" romanında, 2019-cu ildə Regina Krasivskayanın "Bakı şəhərinin əfsanəsi — Nərgiz" kitabında Nərgiz Xəlilovanın həyatına da toxunulur.
Burustan
thumb|380px|Burustan kəndi, Şəkil [[Şərqdan çəkilmışdır.]] Burustan — İran İslam Respublikasının Ərdəbil ostanında kənd. Burustan Kövsər şəhristanının Firuz bəxşinin Zərəcua kəndistanında yerləşir.
2006-cı ildə aparılmış əhalinin siyahıya alınmasının nəticələrinə görə kəndin əhalisi 486 nəfər (kişilər: 221 nəfər - qadınlar: 265 nəfər) olmuşdur. Kənddə 101 ailə yaşayır.
Coğrafiyası
Ərdəbildən ? km cənub-qərbdə, Givi şəhərindən ? km cənub-qərbdə, 37° 35' 26.43" şimal enində və 48° 07' 52.22" şərq uzunluğunda, dəniz səviyyəsindən 1665 m yüksəklikdə yerləşir.
Təhsilin vəziyyəti
Kənddə ibtidai məktəb fəaliyyət göstərir.
Pirs-Ufimsev müdafiəsi (şahmat)
Pirs-Ufimsev müdafiəsi — Şahmat termini.
Yuqoslaviya qrossmeyestri və sovet ustasının şərəfinə adlandırılmışdır.
Təl-Əviv
Təl-Əviv və ya Tel-Əviv — İsrailin mühüm iqtisadi və mədəniyyət mərkəzi, Aralıq dənizi sahilində liman. Əhalisi 510.000 (2019-cu il) nəfərdir.
Yaxınlığında Ben-Qurion beynəlxalq aeroportu var. İqlimi subtropik Aralıq dənizi tiplidir. Orta temperatur yanvarda 12 °C, iyulda 25 °C-dir. Şəhərin əsası 1909-cu ildə qoyulmuş, İsrail dövləti yarandıqdan (1948) sonra onun paytaxtı olmuşdur.
1950-ci ildə paytaxt Qüdsə köçürülmüşdür. Lakin BMT bu qərarı qəbul etmədiyi üçün rəsmi olaraq paytaxt hələ də Tel-Əviv şəhəridir. Təl-Əviv şotland memar P. Geddesin tərtib etdiyi baş plan əsasında tikilmişdir. thumb|left|300px|thumbtime=00:03
Etimologiya
Bahar təpəsi mənasına gələn Tel-Əviv, 1910-cu ildə şəhərin adı olaraq bir çox variant arasından seçildi.Herzliya adı da digər variantlardan biri olmuşdur. Şəhərin adı da Theodor Herzl Altneuland adlı Almanca kitabının İvrit versiyasının başlığıdır. Almancadan Nahum Sokolow tərəfindən tərcümə olunan kitab üçün Sokolow, bu ivrit dilində olan adı Yezekel kitabının bir hissəsindən aldığını söylədi. Tel-Əvivin adı, qədim yəhudi vətənində intibah mədəniyyətini tam qarşıladığı düşünüldü. İvrit dilində Əviv "bahar" deməkdir və yenilənmə deməkdir. Yenə də İvrit dilində "tel" sözü "təpə" deməkdir.Qədim torpaqlarda tikilmiş yeni bir sivilizasiyanı təsvir edir .Bir digər məlumata görə şəhərin adı ilə bağlı Yafo adına əlaqədar bəzi fikirlər var. Bəzi tədqiqatçılar bu adı yafah və yofi sözündən çıxardığını düşünürlər, yəni ivrit dilində "gözəl" və ya "gözəllik" deməkdir. Başqa bir inanca görə, Nuhun oğlu Yafət şəhəri quraraq şəhərə öz adını verdi.
Ceyms M. Beqqs
Ceyms Montqomeri Beqqs — Amerikalı siyasətçi, bürokrat və iş adamı. 1 iyun 1981-ci ildə Amerika prezidenti Ronald Reyqan tərəfindən NASA-nın 6-cı prezidenti seçildi. Beqqs and içdi və 10 İyul 1981-ci ildə vəzifəyə başladı və 4 dekabr 1985-ci ilə qədər xidmətini davam etdirdi.
Bacopa eisenii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Erigeron kunshanensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Filidor müdafiəsi (şahmat)
thumb|[[Fransua-Andre Danikan Filidor]] Filidor müdafiəsi — Şahmat termini
Debüt onu yaradan XVIII əsr fransız şahmat ustası Fransua-Andre Danikan Filidorun şərəfinə adlandırılmışdır.
Bakeu
Bakeu (Bacău; Bakau; Bákó; Bacovia) - Rumıniyadakı Bakeu judetsinin mərkəz şəhəridir. 2016-cı ildəki 196,883 nəfərlik əhalisi ilə Rumıniyanın ən böyük 12-ci şəhəridir.
Nil Armstronq
Məlumat
Nil Armstronq 1962-ci ildən ABŞ Aeronavtika və Kosmik Fəzanın Tədqiqi üzrə Milli İdarəsinin (NASA) astronavtlar qrupuna qəbul olunmuşdur. 16 mart 1966-cı ildə "Cemini-8" gəmisinin komandiri kimi D. Skotla birlikdə kosmosa uçmuşdur. Uçuş 10 saat 40 dəqiqə davam etmişdir.
Armstronq 16–24 iyul 1969-cu ildə E. Oldrin və M. Kollinzlə birlikdə "Apollon-11" gəmisinin komandiri qismində tarixdə ilk dəfə Aya uçmuşdur. 20 iyul 1969-cu ildə Armstronq və Oldrin Ay kabinəsində Ayda "Sakitlik Dəniz"inə enmişlər
Armstronq Ay səthinə iyulun 21-də Qrinviç vaxtı ilə saat 2,56 dəq. 20 san. ayaq basmış, 2 saat 31 dəq. 40 san. orada olmuşdur. O, ilk dəfə Aya ayaq basmış insandır (21 iyul, 1969-cu il). Armstronq, ümumiyyətlə, Ay səthində isə 21 saat 36 dəqiqə olmuşdur. "Apollon-11" gəmisinin heyəti iyulun 24-də Yerə qayıtmışdır.
Armstronq NASA-nın "Müstəsna xidmətlərə görə" qızıl medalı, ABŞ Konqresinin aeronavtika üzrə Fəxri medalı, bir çox ölkənin ordenləri ilə təltif edilmişdir. Aydakı kraterlərdən birinə Armstronqun adı verilmişdir.
İnanc yerlərimiz. Üçüncü film. Piri-Mərdəkan (film, 2004)
Məzmun
Film Şamaxı yaxınlığındakı batil inanc məkanlarından biri olan Mərdəkan Pirinə həsr edilmişdir.
Andrey Vlasov
Andrey Vlasov — 1942-ci ildə Volxov cəbhəsində əsir düşərək almanların tərəfinə keçmiş sovet generalı. II Dünya Müharibəsi illərində Rusiya Azadlıq Ordusunun rəhbəri.
Andrey Vlasov Vinnitsk hərbi düşərgəsində olarkən rus "antistalin" hərəkatına rəhbərlik etmiş, 1945-ci ilin 12 mayında sovet tərəfinə əsir düşərək sonradan məhkəmənin qərarı ilə bütün mükafatlardan məhrum esilərək edam olunmuşdur.
Həyatı
Andrey Vlasov sovet hərbi məktəblərində təhsil alaraq general rütbəsinədək yüksəlmişdi. Böyük Vətən Müharibəsinin gedişində — 20 aprel 1942-ci ildə o, ordu komandanı təyin edilmişdi.
Hind müdafiəsi
Hind müdafiəsi — Şahmat termini
Bir qrup başlıanğıcı birləşdirir. Burada qaralar e7-e5-ə irəliləməkdən bilə-bilə imtina edirlər.
Andrey Vlasov
Hərbi fəaliyyəti
Hərbi əməliyyatların birində Vlasov almanlar tərəfindən əsir götürülüb. Bundan sonra almanlarla işbirliyinə razılaşan general asir düşən sovet əsgərlərindən ibarət "Rusiya Azadlıq Ordusu" quraraq SSRİ-yə qarşı vuruşmağa başlayıb. Onun ordusunda 1 milyona yaxın əsgər vardı. O, SSRİ-yə qarşı təkcə hərbi mübarizə aparmırdı, həm də antitəbliğatla məşul idi, sovet adamlarını sovet imperiyasına qarşı yönləndirməyə çalışırdı. Vlasovun ordusu müharibənin gedişində SSRİ-yə az zərbə vurmadı… Almanların müharibədə məğlub olması Vlasovu çətin vəziyyətə saldı. 1945-ci il mayın 8-də Almaniya Berlin yaxınlığında Karlsxorstda danışıqsız təslimolma aktını imzaladı. Mayın 9-da sovet ordusu Praqaya daxil oldu. Əslində, Praqa artıq mayın 6-da azad olunmuşdu. Belə ki, çexlər mayın 5-də üsyan qaldırmışdılar. Almanlar üsyanı yatırmaq üçün Praqaya əlavə SS hissələri yeritmişdilər. Çexlər radio ilə gah amerikalılara, gah da sovet qoşunlarına müraciət edirdilər. Bu zaman general Vlasov "Rusiya azadlıq ordusu"nu Şərq cəbhəsindən özbaşına çıxararaq Qərbə doğru irəliləyirdi ki, ABŞ qoşunlarına təslim olsun.
Mayın 6-da Praqa yaxınlığında olan general Vlasov öz vəziyyətini yüngülləşdirmək niyyəti ilə hücuma keçərək Praqanı tutdu. Çexlər Vlasovun portretlərini qaldıraraq, diviziyanın döyüşçülərini gül-çiçəyə qərq etdilər. Az sonra çexlər Vlasovun kimliyini öyrənib onun portretlərini küçələrdən yığışdırdılar. Praqada Stalinin, marşal Jukovun, marşal Konevin portretlərini qaldırıldı.
Mayın 8-də Vlasov diviziyanı Praqadan çıxarıb amerikalılara təslim olmaq üçün Qərbə doğru irəlilədi,
lakin onun istəyi baş tutmadı və sovet ordusu tərəfindən əsir götürüldü.
7 oktyabr 1946-cı ildə Vətənə xəyanətdə ittiham edilən "Rusiya azadlıq ordusu"nun komandanı general Vlasov edam edildi. Maraqlıdır ki, hökm o zaman sovet rejiminə xas olmayan yolla – asılmaqla icra edildib. 1946-cı ilin 2 avqustunda "Pravda" qəzetində general Vlasovun edamı haqqında məlumat dərc edildi.
Bacopa rotundifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Erigeron kuschei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Marko Asensio
Marko Asensio Villemsen — La Liqa təmsilçilərindən olan Real Madrid klubunda və İspaniya milli futbol komandasında yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar İspaniya futbolçusudur.
Kristiana Sadlo
Kristiana Sadlo — Almaniyalı qadın jurnalist və yazıçı. İnqa Lindström təxəllüsü ilə tanınır. İnqa Lindström təxəllüsü ilə yazdığı bütün sevgi hekayələri lentə alınıb. Bir qızı olan heykəltaraş Karl Halt Trossbach ilə evlidir.
Marko Asensio
Malyorka
Asensio Balear adalarının Palma şəhərində anadan olmuşdur. Onun anası Niderland, atası isə İspaniya vətəndaşıdır. Asensio futbolçu karyerasına doğma şəhərini təmsil edən Malyorka klubunda başlamışdır. O, oyunu ilə Real Madrid və Barselona klublarının skautlarının diqqətini cəlb etmişdir. Asensio karyerasında debütünü hələ yeniyətmə olmasına baxmayaraq, B komandası ilə 2013–14 mövsümündə Terkera Diviziyasında etmişdir. Asensio əsas komanda ilə debütünü 27 oktyabr 2013-cü ildə Sequnda Diviziyasında Rekreativo de Huelva klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, son altı dəqiqə meydanda mübarizə aparmış və komandası 3–1 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Asensio Luqo klubu ilə oyunda da son altı dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Həmin görüşdə Malyorka rəqibi ilə 0–0 hesabı ilə heç-heçə etmişdir. Asensio gözəl oyun sərgilədikdən sonra baş məşqçi Xose Luis Oltra onu əsas komandaya çağırmışdır.
Asensio peşəkar karyerasında ilk qolunu 16 mart 2014-cü ildə Tenerife klubuna qarşı oyunda vurmuşdur. Həmin görüşdə Malyorka rəqibinə 2–0 hesabı ilə qalib gəlmişdir. O, yeni baş məşqçi Valeri Karpinin rəhbərliyi altında bir ay ərzində Osasuna, Alaves , Llaqostera klublarına qarşı oyunlarda ilk on birlikdə yer almışdır.
Real Madrid
24 noyabr 2014-cü ildə Real Madrid klubu Asensio ilə prinsipial olaraq razılıq əldə etmişdir. 5 dekabr 2015-ci ildə isə Asensio klub ilə €3.9 milyon qarşılığında altı illik müqavilə imzalamışdır. Asensio mövsümün sonuna qədər Bermellonesə icarəyə verilmişdir.
20 avqust 2015-ci ildə Asensio mövsüm öncəsi Real Madrid klubundan La Liqa təmsilçilərindən olan Espanyol klubuna icarəyə verilmişdir. O, klubu ilə debütünü 19 sentyabr 2015-ci ildə Real Sosyedad klubuna qarşı oyunda etmişdir. Asensio 86-cı dəqiqədə meydana daxil olmuş və komandası 3–2 hesabı ilə qələbə qazanmışdır. Asensio mövsümün sonuna qədər Estadio Kornella-El Pratda 12 assistlə yadda qalmışdır.
Asensio 2016–17 mövsümündə yenidən Santyaqo Bernabeu stadionuna geri dönmüşdür. Asensio klubu ilə debütünü 9 avqust 2016-cı ildə UEFA Superkuboku görüşündə Sevilya klubuna qarşı oyunda etmişdir. Asensio 120 dəqiqə meydanda mübarizə aparmış və 25 metr məsafədən gözəl qolla yadda qalmışdır. Həmin görüşdə Real Madrid rəqibinə 3–2 hesabı ilə qalib gəlmişdir. Asensio liqada debütünü 12 gün sonra Real Sosyedad klubuna qarşı oyunda etmişdir. Asensio görüşdə ikinci qolun müəllifi olmuş və komanda 3–0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Asensio klubdakı ilk mövsümündə çıxdığı 23 görüşdə üç dəfə fərqləməyi bacarmışdır. Onun klubu isə 2012-ci ildən sonra ilk dəfə milli çempionatın qalibi olmuşdur. O, UEFA Çempionlar Liqasının bu ilki mövsümündə bir neçə qolla yadda qalmışdır. O, Yuventus (4–1 Kardiffdə) klubu ilə final görüşündə 4-cü qolun müəllifi olmuş və komandası bu turnirdə on ikinci titulun sahibi olmuşdur.
Milli karyerası
Asensio İspaniyanın müxtəlif gənclər yığmalarında çıxış etmişdir. Asensio U-21 komandası ilə debütünü 26 mart 2015-ci ildə Kartagenada Norveç millisinə qarşı oyunda etmişdir. O, görüşdə qol vuran Jerar Delofeunu əvəz etmişdir. Yoldaşlıq oyununda İspaniya rəqibinə 2–0 hesabı ilə qalib gəlmişdir. İyul ayında Asensio U-19 komandası ilə Yunanıstanda keçirilən UEFA Avropa Çempionatında iştirak etmişdir. Asensio yarımfinalda Katerinidə Fransa millisə ilə oyunda qələbə qollarının müəllifi olmuşdur. O, 88-ci dəqiqədə və əlavə vaxtda fərqlənmişdir.
17 may 2016-cı ildə Asensio Espanyoldakı komanda yoldaşı Pau Lopez ilə birlikdə Bosniya və Herseqovina ilə keçirilən yoldaşlıq oyunu üçün əsas komandaya çağırılmışdır. O, əsas komanda ilə debütünü 29 may 2016-cı ildə İsveçrə millisi ilə oyunda etmişdir. Həmin görüşdə İspaniya rəqibinə 3–1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Asensio baş məşqçi Albert Seladesin rəhbərliyi altında 2017 UEFA U-21 Avropa Çempionatında iştirak etmişdir. Asensio turnirdəki debüt oyununda het-triklə yadda qalmışdır. Həmin görüşdə İspaniya millisi Makedoniya millisinə 5–0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Klub
1 UEFA Superkuboku və FİFA Klublararası Dünya Kuboku görüşləri daxildir.
Camaat
Camaat
Həmçinin bax
Car-Balakən camaatı
Ovucvari rodotus
Elmi adı - Rhodotus palmatus (Bul, Fr.) Maire
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu / Natonal IUCN Status: "Az öyrənilənlər"kateqoriyasına aiddir – DD. Nadir, relikt növdür.
Qısa morfoloji təsviri
Ksilotrof göbələkdir. Papaqcıq 3-5 sm diametrindədir, ekssentrik, kənarı zolaqlı, içəri qatlanmış, səthi torcuqvari-qırışıqlı, bir qədər həlməşik qatlı, ilk dövrdə parlaq mərcanvari-qırmızı, sonra ayaqcıqdan –solğunlaşandır. Lövhələr ayaqcığa qovuşan, bəzən ayaqcığa doğru azacıq sürüşən, qalın çəngəlvari anastomozlara malik, ağımtıl, sonradan papaqcıq rəngində olur. Ayaqcıq açıq-çəhrayı, ekssentrik, 1-3 x 0,3-0,7sm, düz və ya əyilmiş, yuxarı hissəsi dilikli, aşağısı hamar və ya zolaqlıdır. Ləti çəhrayıdır. Yeməli deyil.
Karen Blinksen
Karen Blinksen — danimarka və ingilis dilində əsərlər yazan danimarkalı bir müəllif və yazıçı. İngilis dilli ölkələrdə Isak Dinesen, Alman dilli ölkələrdə Taniya Bliksen, Oskeola və Pierre Andrezel təxəllüsləri ilə də məşhurdur.
Okavanqo deltası
Okavanqo deltası — Botsvanada, Okavanqo çayının Kalaharinin mərkəzi hissəsindəki tektonik bir nova çatdığı yerdə yaranan və heç bir okeanla əlaqəsi olmayan, planetin ən böyük daxili çay deltası. Delta bataqlaşmışdır və dayazdır. Deltaya çatan bütün su sonda buxarlanırvə heç bir dənizə və ya okeana axmır. Hər il təxminən 11 km3 su 6000-15000 km2 sahəyə yayılır. Suyun çoxu cənuba doğru dağılır və Nqami gölünü qidalandırır. Okavanqo deltasının bataqlıqları əsasən Holosen dövründə qurumuş böyük çay sistemi olan qədim Makqadikqadi gölünün qalıqlarıdır. Delta, Tanzaniyanın Aruşa şəhərində 11 Fevral 2013 tarixində rəsmi olaraq elan edilən Afrikanın Yeddi Təbii Möcüzəsindən biri olaraq adlandırılmışdır. 22 iyun 2014-cü ildə Okavanqo deltası rəsmi olaraq UNESCO-nun Ümumdünya irsi siyahısına yazılmış 1000-ci yer oldu.
Ovucvari rodotus
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Ksilotrofdur çürümüş, enliyarpaq ağacların gövdələrində yay aylarında, əsasən avqust ayında rast gəlinir.
Okavanqo deltası
Fauna
Okavanqo deltası, indi populyar bir turistik məkan olan vəhşi təbiət üçün daimi və mövsümi bir evdir.
Karen Blinksen
Karen Keniyada yaşayarkən yazdığı Afrika xaricində əsəri və hekayələrindən biri olan Babetta bayramı ilə lap çox tanınır, onların hər ikisinin əsasında çəkilən filmlər Oskar mükafatına layiq görülüb. O, həmçinin Danimarkada hekayələr toplusu olan Yeddi Qotik Nağıl əsəri ilə tanınır.
Okavanqo deltası
Fauna
Buradakı növlərə savanna fili, şir, Mavi qnu, sitatunqa, kisəli ceyran, adi kanna, böyük kudu, duker, adi stenbok, adi köpgəröküz, qara antilop, impala, boz antilop, düzənlik zebri, topi, Cənubi Afrika zürafəsi, liçi, Afrika kəli, begemot, qara kərgədan, ağ kərgədan, Afrika çöl iti, Nil timsahı, leopard, Afrika bəbiri, çakma pavianı, qonur kaftar, xallı kaftar, buxaqlı donuz və vervet meymunu daxildir.
Ovucvari rodotus
Sayı və tendensiyası
Populyasiyasıyanın ehtiyatı hal-hazırda azdır.
Okavanqo deltası
Fauna
Delta həmçinin Afrika balıq qartalı, zolaqlı balıq bayquşu, Misir qazı, Afrika yakanı, Afrika marabusu, kəkilli durna, Afrika ilanboyunu, Kərgədan quşu, dəvəquşu, çəkicbaş, müqəddəs ibis, balıqçıllar, qızlarquşular kimi 400-dən çox quş növününes evidir.
Karen Blinksen
Blinksenin bir neçə dəfə ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatına namizədliyi irəli sürülmüşdü.
Ovucvari rodotus
Mühafizə tədbirləri
Populyasiyanın vəsiyyətinə nəzarət vacibdir. Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər aparılmır.
Okavanqo deltası
Fauna
Deltadakı və ətrafındakı təxminən 200.000 iri məməlinin əksəriyyəti il boyu daimi sakin deyil: yay yağışları ilə qida üçün təzə sahələr tapmaq üçün köç edir, qış yaxınlaşdıqda isə geri qayıdırlar. Böyük camış və fil sürülərində təxminən 30.000 heyvan var.
Flora
Delta müxtəlif bitkilər üçün sığınacaqdır. Deltanın yuxarı hissəsi sıx papiros kolluqları ilə örtülmüşdür. Daimi su ilə örtülmüş sahələrdə azsayda ağ suzanbağına rast gəlinir.
Karen Blinksen
Həyatı
thumb|Karen Blinksenin 1913-cü ildəki fotosu
Erkən həyatı
Karen Dineseninin Runqstedlunddaki həyatı atasının ölümündən sonra əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdi. O vaxtdan etibarən onun həyatında Vestenholz ailəsi əhəmiyyət kəsb etdi. Məktəbdə oxuyan qardaşlarından fərqli olaraq, o, evdə anası, nənəsi və xalası tərəfindən tərbiyə edildi, Unitar ənənələrə uyğun onu tərbiyə edən Mari Vestenholz tərəfindən tərbiyə olunurdu. Vestenholz kimi Bess xalanın Dinesenə olan diqqəti qardaşı oğluna əhəmiyyətli dərəcədə təsir etdi. Onlar qadın hüquqları, kişi və qadın münasibətləri mövzusunda canlı müzakirələr və yazışmalarla məşğul olurdular.
İlk yaşlarında Dinesen vaxtının bir hissəsini anasının ailəsinin Horsens yaxınlığındakı Mattrap fermasında keçirdi, sonrakı illərdə atasının ailəsinə aid olan Hörşolm yaxınlığındakı Folehavegarda ziyarət etdi. Atası sağ ikən aldığı azadlığa həsrət qaldı; kiçik bacısı Ellenin saçlarını düzəldərkən ona gecələr yaxşı, maraqlı hekayələr oxumaqdan məmnuniyyət alırdı; oxuduqca özüdə qismən Danimarka xalq nağılları və İslandiya dastanlarından ilhamlanırdı. 1905-ci ildə bunlar onun ədəbi istedadının ortaya çıxarmağa başladığı Grjotgard Ålvesøn og Aud ı yazmasına səbəb oldu. Bu zaman o, atasının tez-tez yanında, ətrafında gəzdirdiyi itinin Oskeola adını özünə təxəllüs götürərək Danimarka dövri nəşrlərində fantastika janrında yazıları çıxırdı.
1898-ci ildə Dinesen və iki bacısı bir ili İsveçrədə keçirdilər və burada fransızca danışmağı öyrəndilər. 1902-ci ildə 1903-cü ildən 1906-cı ilə qədər Viqqo Yohansen nəzdindəki Kral Danimarka Rəssamlıq Akademiyasında təhsilini davam etdirmədən əvvəl Kopenhagendəki Şarlotte Sode sənət məktəbində iştirak etmişdir. İyirmi yaşlarının ortalarında o, həmçinin təhsili ilə bağlı səfərlərində Paris, London və Romada da olmuşdu.
Hələ gənc ikən Dinesen, tətillərini demək olar ki, ata tərəfindən qohumları ilə; əmisi oğlu ailəsi ilə birlikdə Bliksen-Finekesdə, İsveçin cənubundakı Skane şəhərində keçirirdi. Əvvəlcə gözəl at çapan Hansa aşiq oldu, lakin bu sevgi cavabsız qaldı. Buna görə də o, Hansın əkiz qardaşı Baron Bror Bliksen-Finekenin evlilik təklifini qəbul etməyə qərar verdi və 23 dekabr 1912-ci ildə ailələrinə sürpriz edərək nişanlandıqlarını elan etdilər. Hər ikisinin Danimarkada məskunlaşmaqda çətinlik çəkdiyini nəzərə alaraq ailə xaricə köçmələrini təklif etdi. Tailandda bir sərvət qazanmış onların ortaq əmisi Age Vestenholz (1859–1935), Keniyaya qəhvə fabrikinə başlamaq üçün getmələrini təklif etdi. O və bacısı İnqeborq Dinesen müəssisəyə xeyli vəsait yatırım etdilər. 1913-cü ilin əvvəlində, Bror Bliksen-Fineke Keniyanı tərk etdi. Dekabrda nişanlısı tərəfindən təqib edildi.
Keniyadakı həyatı
thumb|right|Bliksenin Afrikadakı evi, indiki Karen Bliksen Muzeyi Dinesen, o vaxt İngilis Şərqi Afrikasının bir hissəsi olan Keniyaya gəldikdən dərhal sonra, 14 yanvar 1914-cü ildə Mombasada evləndi. Evləndikdən sonra Baronessa Bliksen kimi tanındı və 1929-cu ildə keçmiş əri yenidən evlənənə qədər bu addan istifadə etdi. Əvvəlcə Karen və Bror Bliksen fermalarında mal-qara yetişdirməyi planlaşdırdılar, amma nəticədə qəhvənin daha sərfəli olacağına əmin oldular. Karen Qəhvə Şirkəti, qızı Karenin adını seçən Age Vesterholz tərəfindən quruldu. Cütlük qısa müddətdə ilk ferması olan Böyük Göllər bölgəsində M. Baqasi fermasını qurdular.
Birinci Dünya Müharibəsinin başlanması ilə əlaqədar, onlar bir çox çətinliklərlə üzləşdilər. Şərqi Afrika kampaniyası ilə aralarındakı mübarizə işçi və təchizat qıtlığına səbəb oldu. Buna baxmayaraq, 1916-cı ildə Karen Qəhvə Şirkəti, Nayrobinin cənub-qərbindəki Nqonq Hills yaxınlığındakı daha böyük bir ferma olan M. Boqanini satın aldı. Mülk 6000 akr (2400 ha) ərazini əhatə edirdi: 600 akr (240 ha) qəhvə əkmək üçün istifadə edildi, 3400 akr (1400 ha) yerli sakinlər tərəfindən otlaq üçün istifadə edildi və 2000 akr (810 ha) meşə zolağı toxunulmamış qaldı.
Torpaq yüksək hündürlüyü nəzərə alaraq qəhvə yetişdirmək üçün uyğun deyildi. Cütlük yerli işçiləri işə götürdü: əksəriyyəti cütlüyün gəlişi zamanı əkin sahələrində yaşayan Kikuyular idi; lakin Vakamba, Kavirondo, Svahili və Masailər kimi xalqlar da var idi. Əvvəlcə Bror Bliksen-Fineke fermanı işlətdi, amma tezliklə məlum oldu ki, ona az maraq göstərir və Safariyə gedərkən fermanı Bliksenə buraxmağı üstün etdi. İlk dəfə ingilis dili onun gündəlik istifadə etdiyi dil oldu. Afrikanın Böyük Göllər bölgəsindəki cütlüyün erkən həyatı haqqında Karen Bliksen daha sonra yazırdı: "Nəhayət, birinin bütün konvensiyalara lənət verməməsi lazım idi, burada o vaxta qədər yalnız xəyallarda tapılan yeni bir azadlıq var idi!"