cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əzizbala Hacıyev
Repressiya
Sonralar Hüseyn Cavidlə bağlı Əzizbala Hacıyevin dediklərindən: "Həbsxanada mən H.Cavidlə bir kamerada idim. O, məndən qələm istədi. Xoşbəxtlikdən üstümdə qələm var idi, ancaq qələm olsa da, kağız yox idi. Onda H.Cavid şeiri balışın üstündə yazmağa başladı." Sibirə sürgünə göndərilməsini isə fotoqraf belə xatırlayırdı: "Məni ağır cinayətlər törətmiş məhbuslar ( avtoritetlər ) olan bir yük vaqonuna mindirdilər. Vaqonda çox soyuq idi, hər yerdən külək vururdu. Onlar vaqonda olan digər məhbusların pal–paltarlarını əllərindən alıb geyinirdilər, hərdən isə bu məhbuslardan bəzilərini öldürüb, vaqon gedə-gedə döşəməsinin taxtalarını aralayıb meyitləri oradan atırdılar. Mənə isə nədənsə toxunmurdular. Nəhayət, bir müddətdən sonra onlardan biri mənə yaxınlaşdı və soruşdu: "Siz məni xatırlayırsınızmı? Mən sizi tanıyıram, siz fotoqrafsınız. Bayılda studiyada şəkil çəkdirmişəm. Şəklimi çox gözəl çəkmişdiniz. Məhz həmin adamın sayəsində mən sağ qala bildim".
Arxangelskdə sürgündə olarkən Əzizbala müəllimin, necə deyərlər, "bəxti gətirdi". Zona naçalnikinə fotoqraf lazım idi. Azərbaycanlı fotoqraf sənədlər üçün məhbusların şəkillərini çəkirdi. Əslində, sevdiyi peşəsi onu ölümdən belə qurtardı. Sürgün illərində məhbusun adına verilmiş sənədlərdən aydınlaşdırdıq ki, o, Arxangelsk vilayətində Oneqlaq adlı yerdə cəza çəkmişdir. Çox güman ki, həmin yer qəsəbə olmuşdur. Vətənə döndükdən sonra o dövrün qayda-qanununa görə ona 6 il Bakıda yaşamaq qadağan edildi. Əvvəlcə Gədəbəydə geoloji-kəşfiyyat işi ilə məşğul olan tanışı Səttar Süleymanovun yanında işləyir. S. Süleymanov Zaqatalaya göndəriləndə Ə.Hacıyev də onunla birlikdə burada işləməyə gedir. Repressiya qurbanı olmuş digər məhbuslar kimi Əzizbala müəllim də sürgündən tamam başqa bir adam kimi qayıdır. Əzab-əziyyətlər çəkmiş, həyatdan küsmüş Ə. Hacıyev bir daha öz sevimli sənətinə qayıda bilmir. Bakıya döndükdən sonra bir müddət mənzil-istismar idarələrindən birində müdir vəzifəsində çalışmışdır. Azərbaycan Respublikasının 1920-1937-ci illərdə fəaliyyət göstərmiş ilk fotoqrafı Əzizbala Hacıyev 1973-cü ildə vəfat etmişdir.
Ata mülkü
XX əsrin başlanğıcında tikilmiş bu qədim binanın birinci mərtəbəsində vaxtı ilə Bayıldakı studiyada foto işində istifadə olunan avadanlıq və cihazlar illərlədir ki, bu evdə qorunub saxlanılır. Ə.Hacıyevin ata mülkü Bakının arxitekturasından bəhs edən və 2011-ci ildə çap edilmiş "Köhnə Bakının qapıları" adlı kitaba da salınmışdır. Dünyada ilk dəfə neftin çıxarıldığı Bakının tarixinin təbliği sahəsində bina və buradakı əşyalar unikal eksponat sayıla bilər.
Jan Moris Emil Bodo
Jan Moris Emil Bodo — Teleqrafiya sahəsində fransız ixtiraçısı.
Alessio Bombaci
Alessio Bombaci — İtalyan şərqsünası, türkoloq.
Jan Moris Emil Bodo
Müntəzəm cərəyan kodlarının ardıcıl verilməsi vasitəsilə çoxdəfəli teleqraflamanı ilk dəfə əməli surətdə həyata keçirmiş, 1874-cü ildə ikidəfəli, 1876-cı ildə isə beşdəfəli ardıcıl teleqraflama aparatına görə patent almışdır. Bodonun ilk aparatları Paris-Bordo xəttində işə salınmışdır (1877). Teleqraflamada sürət vahidi–bod onun şərəfinə adlandırılmışdır (1927).
Alessio Bombaci
Neapolda şərqşünaslıq unistutunun professoru olub. Ərəb, fars, türk dilləri və ədəbiyyatına dair əsərlərin müəllifidir. "Türk ədəbiyyatı tarixi" (1956) kitabında başqa türkdilli xalqların klassikləri ilə yanaşı, İmadəddin Nəsimi və Məhəmməd Füzulidən də ayrıca bəhs olunur.
Füzulinin "Leyli və Məcnun" poemasının ingiliscə nəşrinə (1970, London) şairin həyat və yaradıcılığından bəhs olunan geniş müqəddimədə yazılmışdır.
Yuxarı Çaykənd
Yuxarı Çaykənd (1991-ci ilədək Barum) – Azərbaycan Respublikasının Şəmkir rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Kəndin əhalisi 414 nəfər təşkil edir ki, onun da 222 nəfəri kişi, 192 nəfəri isə qadındır.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq və əkinçilikdir.
Brickellia laccata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Anadolu türkləri
Anadolu türkləri, Türkiyə türkləri və ya sadəcə türklər  — əksəriyyəti Osmanlı İmperiyası dağıldıqdan sonra qurulan Türkiyə Cümhuriyyəti torpaqlarında yaşayan türk xalqına verilən addır. Türk xalqları içində etnik cəhətdən oğuz türkləri ilə daha yaxındır. İskitlərin (Sakaların), Kimmerlərin, Hunların, Avarların, Xəzərlərin, Qıpçaqların Anadoluya giriş qapısı olan Qafqaz və Anadolu ən az 7 min illik türk beşiyidir. Xüsusilə Azərbaycan torpaqları Türkiyə ilə Türküstan arasında körpü və tranzit yoludur. Bilməyənlər və/və ya inanmayanlar ulu öndər Qazi Mustafa Kamal Atatürkün hərbi məktəblərdə oxuyarkən yazdığı "Haqq haradadır" şeirini oxumaqla başlaya bilər. Şanlı əcdadlarımızın dediyi kimi; Bilməmək, amma öyrənməmək günahdır (ayıbdır) axı!..
Dəniz şirləri
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan yarımfəsiləsi.
Rubus laegaardii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dəniz şirləri
Görünüşünü
Təbiətdə dəniz şirləri xırıltı, bağırtılı səs çıxarır. Ancaq Yaponiyanın Honşu adasında Toba şəhəri sahilində yaşayan dəniz şirləri inçə və yumşaq səsə malikdir
İqnatius Qanaqo
İqnatius Kpene Qanaqo — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Nitsa klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Kamerun futbolçusudur.
Osun-Osoqbo
Osun-Osoqbo və ya Osun-Osoqbo müqəddəs meşəsi — Nigeriyanın Osun ştatında, Osoqbo şəhərindən kənarda, Osun çayının sahilində yerləşən müqəddəs bir meşədir.
Osun-Osoqbo geniş şəhərləşmədən əvvəl əksər Yoruba şəhərlərinə qonşu olan müqəddəs meşələrin sonuncusudur. Qlobal əhəmiyyətini və mədəni dəyərini nəzərə alaraq, UNESCO 2005-ci ildə Osun-Osoqbonu Ümumdünya irsi siyahısına daxil etmişdir.
1950-ci illərdə Osun-Osoqbonun darmadağın edildiyi görüldü: ziyarətgahlara laqeyd yanaşılmış, xüsusi vəzifələr və sanksiyalar zəiflədiyi üçün keşişlər bağçanı tərk etmişdilər. Balıqçılıq, ovçuluq və bağda ağacların kəsilməsi kimi qadağan edilən fəaliyyətlər avstriyalı Suzanna Vanqerin gələrək ərazidə davam edən təhqirləri dayandırmasına qədər dəvam etdi.
Yerli xalqın dəstəyi ilə Venqer, torpaq möhtəkirlərinə meydan oxumaq, brakonyerləri dəf etmək, ziyarətgahları qorumaq və müqəddəs məkanı yenidən Osoqbonun "müqəddəs ürəyi" olaraq bərpa etmək üçün uzun müddət davam edən "Yeni Müqəddəs İncəsənət" hərəkatını qurdu.
Osun-Osoqbo festivalı
Hər il avqust ayında meşədə Osun-Osoqbo festivalı qeyd olunur. Festival hər il minlərlə Osun ibadətçilərini, izləyiciləri və həyatın bütün sahələrindən turistləri cəlb edir.
Osoqbo əhalisi üçün avqust, bayramlar, şəhərin ənənəvi təmizlənməsi və insanların əcdadları və Osoqbo Krallığının qurucuları ilə yenidən görüşməsinin ayıdır.
Osun-Osoqbo festivalının 700 ildən çox bir tarixə sahib olduğu güman edilir. Festivalın başlanğıcını qeyd edən bir hadisə haqqında fikirlər vardır. Bir dəfə, Olutimehin adlı böyük bir ovçunun başçılığı ilə köçən bir qrup insan, özlərini aclıqdan qurtarmaq üçün Osun çayının sahilində yerləşdi. Bu zaman çayın kənarında dayanan Olutimehin önündən, sudan Osun ilahəsi göründü və insanları xüsusi bir yerə (indiki Ozoqbo şəhəri) aparmasını istədi. İlahə, bütün qrupu qorumağı və ona illik bir qurban müqabilində rifah gətirəcəyini vəd etdi. Qrup təklifi qəbul etdi. Bu gün Osun çayı ilahəsinə edilən illik qurban hələ də Osun-Osoqbo Festivalı olaraq qeyd olunur.
Robert Milliken
Robert Milliken — Təməl elektrik yükü və fotoelektrikin təsiri üzərindəki işlərinə görə 1923-cü ildə Fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüş ABŞ fizikdir.
Milliken Oberlin Universitetindən 1891-ci ildə məzun oldu və 1895-ci ildə Kolumbiya Universitetində doktorluq etdi. 1896-cı ildə Çikaqo Universitetində assistent oldu. Bundan 14 il sonra eyni universitetdə professor oldu.1909-cu ildə Milliken tək elektron daşıyan elektrik yükləri üzərində işə başladı. Yüklənən su damlacıqlarının elektrik sahəsində getdiyi yolu müşahidə etməyə başladı. Milliken 1910-cu ildə eyni təcrübəni suyun yerinə yağ istifadə edərək həyata keçirdi və daha təminedici nəticələr əldə etdi. (su yağa görə daha çox sürətli buxarlanırdı.) 1916-cı ildə Milliken Albert Eynşteynin 1905-ci ildə ortaya atdığı fotoelektrik effektini açıqlamaq üçün eyni təcrübi yoldan istifadə etdi.
Oxşar araşdırmanı Plank sabitinin doğru dəyərini əldə etmək üçün istifadə etmişdir. Milliken 1921-ci ildə Çikaqo Universitetindən ayrıldı və Kaliforniya Texnologiya Universitetinin Norman Bridge labaratoriyasının idarəçisi oldu. Orada Viktor Hessin kəşf etdiyi kosmos radiasiyası haqqında böyük işlər həyata keçirdi. Radiasiyanın kosmosdan gəldiyini sübut etdi və onları "kosmik şüalar" olaraq adlandırdı. Kalteksin İdarə heyəti Başçısı olaraq Milliken 1921-ci ildən təqaüdə çıxdığı 1945-ci ilinə kimi məktəbinin Birləşmiş Millətlər Təşkilatının qabaqcıl araşdırma təşkilatlarından biri olmasını təmin etdi.
Təhsili
Robert Milliken 1868-ci il martın 22-də İllinoysda anadan olmuşdur. İova Maquoketada lisey təhsilini almışdır. Oberlin Universitetindən məzun olmuşdur və Kolumbiya Universitetində fizika sahəsində doktorluq etmişdir. (Fizika sahəsində ilk doktor ünvanını alan ilk adam idi.)
"Universitetdəki ikinci ilimin sonuna doğru yunan müəllimim mənə bir sonrakı il yeni başlayanlar üçün fizika öyrədib-öyrətməyəcəyimi soruşdu. Mən də ona fizika haqqında heç bir şey bilmədiyimi söylədim. Onun cavabı isə" Yunanca bilən hər kəs fizika öyrədə bilər " oldu. "Bunun üçün çox çalışacam " dedim. Averinin  Elements of Physics  kitabını aldım və 1889-cu ilnin yayını böyük hissəsini evdə mövzu üzərində çalışıb özümü inkişaf etdirməklə keçirdim. Həyatım boyunca bir daha 1889-cu ildəki fizika dərsi kimi dərs başa salmayacayıma dair şübhələrim vardı. Qarşımdakı dərslər üçün sıx bir şəkildə elmimi artırmaq istədim. " Millikenin təhsil eşqi karyerası boyunca davam etdi və Milliken sonrakı illərdə məşhur olan və təsirli kitablara imza atdı. Həmin dövrdəki digər kitablarla müqayisədə digərlərindən fərqli olaraq mövzunu fiziklər tərəfindən düşünüldüyü şəkildə yazıldığı görünürdü.
1902-ci ildə Greta Ervin Blankard ilə evləndi.
Klark Blankard, Glenn Alan ve Maks Franklin adında 3 oğlu dünyaya gəldi.
Elektronun yükü
Milliken 1908-ci ildə Çikaqo Universitetində professordan bir elektronun yükünü ölçməyə yarayan oil-drop təcrübəsi üzərində çalışırdı.
Elektronların yük ağırlıq dərəcələri J.J. Tomson tərəfindən çoxdan kəşf edilmişdir,
lakin əsl yük və ağırlıqları tam olaraq bilinmirdi. Əgər bu dəyərlərdən biri hesablanarsa, digəri asanca tapılacaqdı. Milliken və məzun şagirdi Harvey Fleçer oil-drop təcrübəsini elektronun yükünü tapmaq üçün istifadə etdilər.
Professor Milliken bütün tərifi alarkən qarşılığında Harvey Fleçer tezisinin və ondan çıxan nəticələrin bütün yazarlığını üstünə aldı. Bu işin bir hissəsi olaraq Milliken 1923-cü ildə Fizika üzrə Nobel mükafatını alarkən Fleçer razılaşmalarını ölənə qədər sirr olaraq saxladı.
Nəticələrinin 1910-cu ildə ilk dəfə çap olunmasından sonra bu vəziyyətlə ziddiyyət təşkil edən müşahidələrdə olan Feliks Ehrenhaft ilə aralarında bir mübahisə başladı.
Təcrübə qurğusu inkişaf etdirildikdən sonra Milliken üfüq bucağı işini 1913-cü ildə nəşr etdirdi. Fizikadakı əsas sabitlərdən birinin əsas yükünü və qəti dəyərini bilmək böyük əhəmiyyət daşıyır. Təcrübəsində iki metal elektrod arasında cazibə qüvvəsinə qarşı asılqanda qalan kiçik, yükü yağ damlalarının üzərlərindəki qüvvələri ölçmüşdür. Elektrik sahəsi bilindiyindən damlaların yükləri təyin oluna bilmişdir. Milliken təcrübəsini bir çox damla üçün təkrarlayaraq göstərmişdir ki, nəticələr məşhur olaraq bilinən bir dəyərin (1,592 × 10 −19 kulon), bir elektronun yükünün, tam ədəd qatlarını verməkdədir. Bu dəyər müasir dəyər olan 1,602.176.53 (14) x 10 −19 dan daha aşağıdır ki, bu böyük ehtimal ilə Millikenin doğru olmayan dəyərdən istifadə səbəbiylə olmuşdur.
Zamanında Millikenin oil-drop təcrübələri atomaltı zərrəciklərin varlığını dəqiqləşdirməyə başlasa da, bu mövzuda hər kəs həmfikir olmamışdır. 1897-ci ildə katot şüaları ilə edilən təcrübələrdə J. J. Thomson mənfi yüklü "zərrəciklər" tapmış və bunların yük kütlə nisbətinin hidrogen ionundan 1840 dəfə daha çox olduğunu söyləmişdir. Buna bənzər nəticələr Corc FitzGerald və Walter Kaufmann tərəfindən də tapılmışdır. O zamanlar bilinənlərin böyük əksəriyyəti elektrik və maqnit ilə bağlı olarkən, eyni işığın xüsusiyyətlərinin onu foton olmayaraq görmək yerinə davamlı bir dalğa olaraq ələ alınması ilə açıqlanması kimi, yükün davamlı bir dəyişən olduğu şəklində açıqlanması mümkündür.
Oil-drop təcrübəsinin gözəlliyi əsas bir vahid olan yükün miqdarını az qala qəti olaraq təyin olunmasını mümkün edərkən, Milliken təchizatın ayrıca yükün əslində kvant edilməsinin birinci əldən göstərilməsini təmin edər.
Daha əvvəldən yükün davamlı bir dəyişən olduğunu düşünən General Electric Companydan Çarlz Steinmetz Millikenin təchizatını istifadə etdikdən sonra əksinə razı olmuşdur.
Məlumat seçimi anlaşılmazlığı
Millikenin ikinci elektron yükü ölçmə təcrübəsinin nəticələrində bəzi ziddiyyətlər vardı. Bu vəziyyəti yüksək enerji tarazlaşdırıcısı və Kolorado Universitetində fəlsəfəçi olan Allan Franklin ilə görüşüb ona başa saldı. Franklin Millikenin topladığı məlumatların istisnalarının yükün son dəyərinin nəticəsini dəyişdirməyəcəyini iddia etdi, lakin Millikenin əhəmiyyətli "kosmetik cərrahiyyə"si (su yerinə yağ istifadə) statistika səhvlərini azaltmışdı. Bu vəziyyət Millikenə yüzdə 0.5 daha yaxşı elektron yükləri verirdi, nəticə olaraq Milliken bütün məlumatları çıxarsa, səhv yüzdə 2 ətrafında bir səhvə sahib olurdu. Nəticələrin belə olmasına baxmayaraq elektron yükünə Milliken o zamana qədər ki hər kəsdən daha çox yaxınlaşmışdı. Daha böyük bir qeyri-müəyyənlik fizika birliyiylə anlaşılmazlıqlara səbəb ola bilərdi ki, Milliken bu vəziyyətdən uzaq dayanırdı. Millikenin "bütün damlacıqlar altı gün ərzində müşahidə edilib qeyd edildi" cümləsi bir sonrakı "damlacıqlar bütün bir ardıcıllıqla müşahidə edildi" cümləsi ilə qarışıqlığa səbəb olurdu. Bu da David Goodsteyn ilə bir müzakirəyə səbəb oldu. Goodsteyn bu vəziyyəti qabaqlamaq üçün beş səhifəlik cədvəllər ilə bu iki cümləni bir-birindən ayırdı.
Fotoelektrik təsiri
Eynşteynin 1905-ci ildə işıq hissəciyi nəzəriyyəsini nəşr olunduğunda Milliken bunun səhv olduğnu düşündü, çünki minlərlə dəlillə işığın dalğa olduğu sübut edilmişdi. Eynşteynin nəzəriyyəsini test etmək üçün on il davam edəcək təcrübi bir proqrama giriş etdi. Bunun üçün çox düz, təmiz bir foto elektrodun metal səth yaratması lazım idi. 1914-cü ildə nəşr etdiyi nəticələrlə Eynşteynin proqnozlarını təsdiqlədi, lakin Milliken Eynşteynin şərhiylə razı olmadı. 1916-cı ildə fotoelektrik haqqında bunları yazdı: "Eynşteynin fotoelektrik tənliyi mənim qiymətləndirməm daxilində mövcud təmin edici bir nəzəriyyə deyil" buna baxmayaraq "nəzəriyyə uyğun bir şəkildə mövqe sərgiləyir" demişdir.
Milliken müasir fizikanın əsasları haqqında işlər etməsinə baxmayaraq, məlumdur ki, öz mövqeyini iyirminci əsrdəki dəyişikliklər baxmayaraq, eynilə fotoelektrik mövzusunda olduğu kimi qorudu. Bir başqa nümunəsi isə kitabının 1927-ci il nəşrində tapılır. Açıq bir şəkildə Eynşteynin nisbilik nəzəriyyəsi haqqında bitərəf bir şəkildə Eynşteynin fotoşəkili altına bu cümlələri yazmışdır: "1905-ci il Xüsusi nisbilik nəzəriyyəsinin və 1914-cü ildəki Ümumi nisbilik nəzəriyyəsinin müəllifi, hər ikisi də böyük bir müvəffəqiyyətdir ki, açıqlana bilməyən fenomenlərə şərhdə və yenilərini nəzərdə tutmağa köməkçi olmuşdur. "
Növbəti illəri
1917-ci ildə günəş astronomu olan Corc Ellery Heyl Millikeni bir neçə ayını Kaliforniyada, Pasadenada olan Throop College of Technology adında kiçik bir elm təşkilatında keçirməsi üçün razı etdi. Heyl bu təşkilatın elmi araşdırma və təhsil üçün əhəmiyyətli bir mərkəz halına gəlməsini xahiş edirdi. Bir neçə il sonra "Throop Collage" "California Institue of Technology (Kaltex)" oldu. Milliken Çikaqo Universitetini buraxıb bu universitetin idarə heyəti başçısı oldu. (Rektor qədər söz sahibi). Milliken 1921 və 1945-ci illəri arası bu vəzifəni yerinə yetirdi. Kaltex elmi araşdırmalarının böyük bir qismi "kosmik şüalar" üzərində idi. 1930-cu illərdə Artur Kompton ilə kosmik şüalar haqqında bir müzakirəyə girdi. Milliken kosmik şüaların yüksək enerjili fotonlar olduğunu, Kompton isə yüklü zərrəciklər olduğunu iddia edirdi. Milliken kosmik şüaların yeni yaranan atomların "doğum qışqırıqları" olduğunu kainatın istilik ölümünün qarşısını almaq üçün olduğunu düşünürdü. Kompton nəticə olaraq haqlı idi. Çünki kosmik şüalar Yer kürəsinin maqnetik sahəsini deşib keçirdi, bu da kosmik şüaların yüklü hissəciklər olduğu mənasını verirdi.
Evləndi və üç oğlu oldu. Ən böyük uşağı olan Klark B. Milliken önəmli bir aerodinamik mühəndisi oldu. Digər oğlu Glen fizik oldu. Corc Leigh Mallorinin qızı ilə evləndi və Glen 1947-ci ildə Cumberland dağına dırmanarkən qəza nəticəsində həlak olmuşdur.
Bir nazirin oğlu və dindar bir adam olan Milliken irəliləyən yaşlarında Xristianlıq inancı və elmlə ayrılmaz əlaqəni güclü bir şəkildə müdafiə etdi. Bu düşüncələrini Yaledə 1926-cı ildə Terry Lectureslərdə ələ aldı. Bəhsi keçən fikirlər Evolution Science and Religion adı altında nəşr olundu.
Ölümü və mirası
Milliken 1953-cü ildə Kaliforniyadakı evində 85 yaşında ürək çatışmazlığı ilə mücadilə edərək həyatını itirdi. Forest Lawn Memorial Park Cemetery də "fəxri sahədə" dəfn olundu.
Los-Angelesdəki Şerman Palıdının yanındakı orta məktəbə Robert A. Milliken adı verildi. Kalteksdəki ən uzun binaya da Milliken kitabxanası adı verildi. Əlavə olaraq Tekroniks korpusundakı ana prospektə Milliken yolu adı verildi. Kalteksdə olan Athenaeum Otelinin sahib oluduğu 4 suitidən birinin adı ölümündən sonra Milliken suitisi olaraq dəyişdirildi.
26 yanvar 1982-ci ildə basılan Məşhur Amerikanlar ardıcıllığı (1980–2000) poçt pullarından Millikenin adına 37 sent dəyərində pullar basıldı.
Müəllim sözü (qəzet)
"Müəllim sözü" (qəzet)  — ziyalıları və ziyalılığı təbliğ edən qəzet.
Haqqında
“Müəllim sözü” qəzeti 2010-cu ilin oktyabr ayında təsis olunub.
Qəzetin ilk sayı 2011-ci ilin mart ayında işıq üzü görüb. Qəzet səkkiz səhifədən ibarətdir və ayda bir dəfə nəşr olunur.
Qəzetin təsisçisi və baş redaktoru yazıçı-jurnalist Vahid Aslandır.
“Müəllim sözü” qəzetinin əsas məramı və fəaliyyət istiqaməti ziyalıların və ziyalılığın təbliğidir. Qəzet həmçinin Azərbaycan müəllimi üçün sərbəst tribuna funksiyasını daşıyır. Eyni zamanda təhsil sahəsindəki problemlərə və qazanılan uğurlara geniş yer verilir. Vaxtaşırı “Müəllim sözü” qəzetinin səhifələrində dünya təhsilində baş verən yeniliklərə xüsusi yer ayrılır.
Qəzetin uğurlu fəaliyyətinə daim mənəvi dəstək vermək üçün qəzetin redaksiya şurasında ölkənin ən tanınmış ziyalıları yer almışlar.
“Müəllim sözü” qəzetinin 2017-ci ilin fevral ayında dərc edilən “Ziyalı” adlı “Xüsusi buraxılış”ı tanınmış şair İlyas Tapdığa həsr edilmişdir. Hər ilin sonunda qəzetin yaradıcı kollektivi və redaksiya surası üzvlərinin iştirakı ilə yekun hesabat yığıncağı keçirilir və qəzetin illik fəaliyyəti müzakirə olunur.
Redaksiya şurasının təklifi ilə “Müəllim sözü” qəzetinin 2012-ci ilin dekabrında “Ziyalı” xüsusi buraxılışı və “Ziyalı” fəxri-media diplomu təsis edilmişdir. İndiyədək “Ziyalı” fəxri-media diplomuna bir şox tanınmış ziyalılar layiq görülmüşlər.
Temuri Ketsbaya
Karyerası
Temuri Ketsbaya futbolçu karyerası ərzində Gürcüstan, Yunanıstan, İngiltərə və Şotlandiya klublarının şərəfini qoruyub. 1992-2002-ci illərdə Gürcüstan millisində çıxış etmiş sabiq yarımmüdafiəçi 45 oyunda 15 qol vurub. 2004-cü ildən məşqçilik karyerasına başlayan Ketsbaya Kiprin Anortosis Famaqusta və Yunanıstanın Olimpiakos klublarına başçılıq edib. Onun rəhbərliyi altında Anortosis Famaqusta tarixində ilk dəfə UEFA Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinə vəsiqə qazanıb. 2009-cu ilin noyabr ayında Gürcüstan millisinin baş məşqçisi vəzifəsinə təyin olunub.
Jeovresse
Jeovresse  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Cənubi Oyonna kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Nantüa.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 903 nəfər təşkil edirdi.
Boyan mədəniyyəti
Boyan — Rumıniya və Bolqarıstan ərazilərində yayılmış Neolit mədəniyyəti (e.ə. 4-cü minillik).
Boyan gölündəki (Rumıniya) məskənin adı ilə adlandırılmışdır. Boyan üçün üzəri qara boz rəngli və oyma xətlərlə bəzədilmiş gil qablar xarakterikdir. Qablar üzərindəki oyma xətlər çox zaman ağ maddə ilə doldurulurdu. Boyanda daş baltalar da tapılmışdır. Əhali əkinçilik, maldarlıq, ovçuluq və balıq tutmaqla məşğul idi. Qumelnisa mədəniyyətinin (Enolit dövrü) formalaşmasında Boyan mədəniyyətinin mühüm rolu olmuşdur.
Fort-Kavasos
Fort Hud - dünyada ən iri ABŞ hərbi bazası
Bazada iki muzey, məktəblər, xəstəxana və göl var.
2009-cu ilin noyabr ayının 5-də burada mayor Malik Nadal Hasan silahsız əsgərləri atəşə tutması nəticəsində 13 nəfər ölüb, 31 nəfər yaralanıb.
Qaraçuq
Qaraçuq (əvvəlki adı: Cavidabad) — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Naxçıvan şəhərinin inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Cavidabad kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki Cavidabad kəndi Qaracuq kəndi, Cavidabad kənd inzibati-ərazi vahidi Qaracuq kənd inzibati-ərazi vahidi adlandırılmışdır. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 9 iyun 2009-cu il tarixli, 829-IIIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Qaraçuq kənd inzibati ərazi dairəsi və onun tərkibindəki Qaraçuq kəndi Naxçıvan şəhər inzibati ərazi vahidinin hüdudlarına daxil edilmişdir.
Toponimikası
Arazboyu düzənlikdədir. 1963-1964-cü illərdə burada Araz çayı üzərində su qovşağı tikilərkən Babək rayonunun Qaraçuq və Bulqan kəndləri öz əvvəlki yerlərindən o vaxta qədər əkin sahələri olan indiki əraziyə köçürülmüş və qəsəbə tipli kənd salınmışdır. Azərbaycan şairi və dramaturqu Hüseyn Cavidin şərəfinə kəndə Cavidabad adı verilmişdir.
Azərbaycanın dağ və dağətəyi rayonlarında əhali tərəfindən "Qaraçuxa", "Qaraçuxababa" ifadələri işlədilir. Qaraçuxa heyvanların, xüsusilə ev heyvanlarının pənahı kimi səciyyələndirilir və ona dini rəng verilir. Qaraçuxa "Kitabi-Dədə Qorqud"da adı çəkilən Qaraçuq çobanın prototipidir. Qaraçay hövzəsində eyniadlı (Qaraçuxa) dağı vardır.
Tarixi abidələri
Qaraçuq kəndində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri qeydə alınmışdır:
Əhalisi
Əhalisi 2904 nəfərdir.
Din
Kənddə 1989-cu ildə inşa edilmiş Qaracuq kənd İmam Rza məscidi yerləşir.
Tarixi derbi
"Tarixi derbi" — Neftçi və Kəpəz arasında keçirilən Azərbaycan futbol derbisidir. Bu iki komanda arasındakı matç hər zaman Azərbaycan futbol ictimaiyyətinin diqqət mərkəzində olur və daim prinsipiallığı ilə seçilir. Azərbaycan futbol tarixinin ən köklü və ən rəqabətli derbisi olaraq bilinən bu derbi Bakı və Gəncə kimi Azərbaycanın ən böyük iki şəhərindən çıxan və ölkənin ən müvəffəqiyyətli və təsirli iki futbol klubu arasında oynanılmaqdadır.Həmçinin bu iki komandanın qarşılaşmaları ölkənin ilk paytaxtı ilə hazırkı paytaxtı olan Bakı və Gəncə şəhərləri arasındakı tarixi rəqabət xüsusiyyətini də özlüyündə əks etdirməktədir.Neftçi'nin tərəfdarları ümumiliktə paytaxt Bakı və Abşeron yarımadasından olan insanlardan ibarətdirsə, "Kəpəz"in tərəfdar kütləsi daha böyük bir xəritəyə sahibdir.Klub Gəncə şəhərini təmsil etsə də, Azərbaycanın bütün Qərb bölgəsi, Aran bölgəsi və bir çox rayon və əyalət şəhərlərindəki insanlarda Neftçi - Kəpəz qarşılaşmalarında Kəpəz'ə tərəfdarlıq edir. Hələ Sovet dövründəykən də "Kəpəz"in tərəfdar kütləsi böyük əksəriyyətlə xalqın işçi təbəqəsindən ibarət idi.Buna görə də Qərblilər hər zaman Azərbaycanda və Qafqazda ən çox tərəfdara sahib futbol klubu olmuşdur.
Rəqabətin kökü SSSR zamanlarına dayanır.Beləki Kəpəz azarkeşləri hər zaman bildirirlər ki,"Kəpəz"in SSSR dönəmində "Neftçi" qədər uğurlu olmamasının ən böyük səbəbi məhz Neftçinin paytaxt təmsilçisi olduğu üçün,ölkənin əsas komandası hesab edilərək, Azərbaycanın ən istedadlı futbolçularını ənəlxüsus Gəncə futbolunun yetirmələrini hər zaman Kəpəz'dən "qopararaq" Neftçi'yə aparılmaları olubdurki buda Kəpəzin uğurlarına əngəl olub". Azərbaycan futbol ictimaiyyəti tərəfindən "Tarixi Derbi" olaraq adlandırılan bu rəqabət 20-ci əsrin 90-cı illərində MDB ölkələri arasında ən rəqabətli derbilər sırasında belə adı çəkilmişdir. İlk qarşılaşma 1962-cı il 26 iyunda SSSR kubokunun 1/8 mərhələsinə təsadüf edir.Klubların o zaman ki adları ilə "Dinamo Kirovabad"-"Neftyanik Baku" qarşılaşması 1-0 hesabı ilə qərblilərin qələbəsi ilə nəticələnib.Ümumilikdə isə o zamandan indiyədək bu komandalar 45 dəfə üz-üzə gəliblərki bu görüşlərdə paytaxt təmsilçisinin üstünlüyü nəzərə çarpır.Belə ki,bakılıların aktivində 20,gəncəlilərin aktivində isə 18 qələbə vardır.
Tarixi
Azərbaycan futbol tarixinin ən köklü və ən rəqabətli derbisi olaraq bilinən bu derbi Bakı və Gəncə kimi Azərbaycanın ən böyük iki şəhərindən çıxan və ölkənin ən müvəffəqiyyətli və təsirli iki futbol klubu arasında oynanılmaqdadır. Həmçinin bu iki komandanın qarşılaşmaları ölkənin ilk paytaxtı ilə hazırkı paytaxtı olan Bakı və Gəncə şəhərləri arasındakı tarixi rəqabət xüsusiyyətini də özlüyündə əks etdirməktədir. Neftçi'nin tərəfdarları ümumiliktə paytaxt Bakı və Abşeron yarımadasından olan insanlardan ibarətdirsə, "Kəpəz"in tərəfdar kütləsi daha böyük bir xəritəyə sahibdir.Klub Gəncə şəhərini təmsil etsə də, Azərbaycanın bütün Qərb bölgəsi, Aran bölgəsi və bir çox rayon və əyalət şəhərlərindəki insanlarda Neftçi - Kəpəz qarşılaşmalarında Kəpəz'ə tərəfdarlıq edir. Hələ Sovet dövründəykən də "Kəpəz"in tərəfdar kütləsi böyük əksəriyyətlə xalqın işçi təbəqəsindən ibarət idi. Buna görə də Qərblilər hər zaman Azərbaycanda və Qafqazda ən çox tərəfdara sahib futbol klubu olmuşdur.
Rəqabətin kökü SSSR zamanlarına dayanır.Beləki Kəpəz azarkeşləri hər zaman bildirirlər ki,"Kəpəz"in SSSR dönəmində "Neftçi" qədər uğurlu olmamasının ən böyük səbəbi məhz Neftçinin paytaxt təmsilçisi olduğu üçün,ölkənin əsas komandası hesab edilərək, Azərbaycanın ən istedadlı futbolçularını ənəlxüsus Gəncə futbolunun yetirmələrini hər zaman Kəpəz'dən "qopararaq" Neftçi'yə aparılmaları olubdurki buda Kəpəzin uğurlarına əngəl olub". Azərbaycan futbol ictimaiyyəti tərəfindən "Tarixi Derbi" olaraq adlandırılan bu rəqabət 20-ci əsrin 90-cı illərində MDB ölkələri arasında ən rəqabətli derbilər sırasında belə adı çəkilmişdir. İlk qarşılaşma 1962-cı il 26 iyunda SSSR kubokunun 1/8 mərhələsinə təsadüf edir.Klubların o zaman ki adları ilə "Dinamo Kirovabad"-"Neftyanik Baku" qarşılaşması 1-0 hesabı ilə qərblilərin qələbəsi ilə nəticələnib.Ümumilikdə isə o zamandan indiyədək bu komandalar 45 dəfə üz-üzə gəliblərki bu görüşlərdə paytaxt təmsilçisinin üstünlüyü nəzərə çarpır.Belə ki,bakılıların aktivində 20,gəncəlilərin aktivində isə 18 qələbə vardır.
Rubus lasiococcus
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Tarixi derbi
Azarkeşlər
Neftçi azarkeşləri|thumb|250px
Neftçi Azərbaycanda ən çox dəstəklənən klublardan biridir. Ölkənin ən çılğın azarkeşləri Neftçi azarkeşləri hesab olunur. Neftçi azarkeşləri Azərbaycana ilk dəfə Ultras Mədəniyyətini gətirmiş azarkeşlərdir. Müxtəlif illərdə Neftçinin bir sıra azarkeş qrupları olmuşdur. Onlar arasında Flaqman, Ultra Neftçi , Neftçimania və Forza Neftçini qeyd edə bilərik. Hal-hazırda klubun ən böyük azarkeş qrupu Forza Neftçidir. Forza Neftçi 2009-cu ildə yaranmışdır və Azərbaycanda ən güclü və ən çılğın azad azarkeş qruplarından biri hesab olunur. Forza Neftçi Bakcell Arenada kluba dəstəyini 1A sektorundan verir. Neftçini dəstəkləyən digər azarkeş qrupu isə "Neftçimania" adlanır. Neftçimania 2011-ci ildə yaranmışdır və ilk fəaliyyəti 2015-ə qədər olmuşdur. Sonradan bir müddət tribunalardan uzaqlaşdığını bildirən qrup "Köhnə 13" adı ilə 2017-də tribunaya qayıtsa da, 2019-cu ildə yenidən köhnə adı ilə tribunaya qayıtmışdır. Hal-hazırda Bakcell Arenada 4A sektorundan Neftçiyə dəstək olurlar. Klubun azarkeşləri ABŞ, Böyük Britaniya, Türkiyə, Rusiya, Almaniya, Hollandiya və digər böyük azərbaycanlı icması olan ölkərdə var, lakin 2010-cu illərdə Neftçi öz mövqeyini təkmilləşdirilmişsəni baxmayaraq, klubun orta tamaşaçı sayısı aşağı səviyyəyə düşmüşdür.
Kəpəz azarkeşləri|thumb|250px
Kəpəz"in başa çatan 2015/16-cı il Azərbaycan Premyer Liqasında ortalama azarkeş göstəricisi 15.000 olmuşdur, bu isə uzun illərdən sonra ölkə çempionatında ən yüksək göstəricidir. Azarkeşlər "Kəpəz"i Gəncənin bir növ rəmzlərindən biri olaraq görməkdədirlər və doğma şəhərlərinə qarşı olan sonsuz sevgiləri Kəpəzə qarşı da öz əksini tapır. 1990-cı illərdə bütövlükdə ölkədə olan tənəzzül sözsüz ki, ikinci böyük şəhər Gəncədən də yan keçməmişdir və şəhərin ağır günlərində insanlar doğma komandalarının əfsanəvi çıxışları ilə təskinlik tapırdılar. Buna görə də, "Kəpəz" hər zaman Gəncə şəhərinin simvolu olaraq görülüb. Kəpəz ölkənin 2-ci böyük şəhəri olan Gəncəni təmsil etsə də, demək olar ki, bütün Qərb bölgəsində və Aran bölgəsində xalqın komandası statusunu daşıyır və adı çəkilən bölgələrdə minlərlə azarkeşə sahibdir. Klubun ən çılğın azarkeş qruplaşmaları kimi Kapaz Ultras və Xəmsə Fan Klubu"nu qeyd etmək olar. Ümumilikdə isə klubun rəsmi olaraq beş fan-klubu fəaliyyət göstərir.
Canluka Palyuka
Bioqrafiyası
O, bəlkə də, 90-cı illərdə İtaliyanın ən yaxşı qapıçısı idi və bu müddətdə "Sampdoriya" (1987-94) və "İnter"in (1994-99) şərəfini qoruyub. Palyuka 1990-cı il ev mundialında "Skuadra Azzura"nın heyətində olmasına baxmayaraq, onun yığmadakı debüt oyunu 1991-ci ildə, İsveçdəki turnedə baş tutub. Ümumilikdə, Canluka millidə 39 matç keçirib və 27 qol buraxıb. 1999-cu ildə qolkiper "İnter"i "Bolonya"ya dəyişməklə kiçik vətəninə qayıdıb.
2006/07-ci illər mövsümü
Ötən mövsümün başlanğıcından əvvəl qapıçı yenidən "A" Seriyasında çıxış etmək üçün "Askoli" ilə anlaşdı. Əvvəlcə hər şey yaxşı gedirdi. Palyuka 23 oyunda start fitindən final fitinə qədər meydanda oldu. Sonuncu görüş fevralın 18-nə təsadüf edir. Məhz bu qarşılaşma kiperin 2000-ci ilin 11 martından başlayan möhtəşəm seriyasına (o, ardıcıl 257 oyunda əvəz edilməmişdi) son qoydu. Sonra isə "Askoli"nin baş məşqçisi Nedo Sonetti daha Palyukaya az etibar etməyə başladı və yunan Elefteropulosu əsas heyətə salmağa üstünlük verdi.
Nailiyyətləri
Dünya çempionatının gümüş və bürünc mükafatçısı (1994 və 1990), İtaliya çempionu (1991), Ölkə Kuboku (1988, 1989, 1994) və Superkubokunun sahibi (1991), Kuboklar Kuboku (1990) və UEFA Kubokunun (1998) qalibi.
Bulbophyllum lageniforme
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yumşaqtüklü qızılağac
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rubus leucodermis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Alabalıq
Alabalıq (digər adı: forel) — qızılbalıqlar fəsiləsinə aid olan balıq cinsi.
Alabalıq bulaq mənşəli dağ çaylarının və göllərinin daimi sakinləridir. Onlara şəffaf suyu və dibi daşlı olan bütün dağətəyi çaylarda da rast gəlmək olur. Azərbaycan ərazisində forellər Böyük və Kiçik Qafqaz sıra dağlarından, eləcə də Talış dağlarından süzülən bulaq mənşəli çaylarda yayılmışdır. Hər bir çayda yaşayan balıq öz rənginə, biololi və həmçinin bəzi morfoloji xüsusiyyətlərinə görə bir-birindən fərqlənirlər. Lakin bütün çaylarda yaşayan alabalıqlar üçün bədəndə əlvan xalların olması xarakterikdir. Çayların dibinin vəziyyətindən asılı olaraq balıqların rəngi də dəyişə bilir. Əgər çayın dibi açıq rəngli daşlardan təşkil olunmuşdursa, onda balığın da rəngi açıq olur, əgər daşlar tutqun rəngdədirsə balığın rəngi də tünd rəngdə olur.
Bütün alabalıqlar üçün ən xarakter xüsusiyyət onların soyuq suya və oksigenə hədsiz tələbkar olmalarıdır. Belə ki, suda istilik 15-18°C, oksigenin miqdarı isə 1 litr suda 7-8 sm3 olduqda alabalıqlar özlərini yaxşı hiss edir, yaxşı qidalanır və böyüyürlər. Suda temperatur yüksəldikdə (25° C-dən artıq) və oksigenin miqdarı azaldıqda (1 litrdə 4 sm3-ə endikdə) alabalıqlar özünü pis hiss edir, böyümədən qalırlar.
Çoxalması
Cinsi yetginliyə 2 (erkəklər)-3 (dişilər) yaşında çatırlar. Bu zaman balıqlar çayların yuxarı hissələrinə qalxaraq, onların qollarına daxil olur, orada öz kürülərini tökürlər. Hər bir balıq orta hesabla bir minə qədər kürü verir. Lakin balığın böyüklüyündən asılı olaraq kürünün miqdarı 2,5 minə qədər ola bilir.
Mağara
thumb|250px|[[Azıx mağarası]] Mağara ya Köhül — təbii və süni olmaqla, həm də ibtidai insanların ilk sığınacaq yerləri, yaşayış evləri.
Geomorfoloji termin
Mağara -    yer qabı­ğının üst  qatında boşluq, yer sət-hinə bir, yaxud bir neçə  çıxışlarla açılır. Əsasən su da asan həll olan süxurların (əhəng daşı, dolomit, gips və b.)  yuyulması və həll ol­ması, həmçinin suffoziya, abra­ziya və başqa proseslər nəticəsində əmələ gəlir. Ən böyük mağaralar - karst mağaralarıdır; mürəkkəb sistemli keçidlər və  zallardan iba­rət olur, ümumi uzunluğu bəzən bir neçə  10 km-ə çatır (məs: ABŞ-də Flint-Mamont mağara lar sisteminin uzunluğu, RF-də Optimis­tik mağarasının uzunluğu ). Mağaraları speleologiya öyrənir.
Ümumi məlumat
thumb|250px|Krizna Yama mağarasında göl, [[Sloveniya]]
Karst mağaraları
Bu cür mağaralar daha çoxdur. Karst mağaraları daha uzun və dərin olur. Bü cür mağaralar süxurların su ilə yuyulmasından əmələ gəlir. Ona görə də karst mağaralarına yalnız orada rast gəlmək olur
=== Yer kürəsinin ən dərin mağaraları === Dərinliyi 1000 m-dən çox olan ilk mağara fransız Qufr Berje tərəfindən müəyyən edilmişdir və 1953-cü ildən 1963-cü ilə qədər bu mağaranın ən dərin mağara olduğu hesab edilirdi.
thumb|200px|[[Mamont mağarasında tipik qalereya, Kentukki.]]
Azərbaycan mağaraları haqqında
Azərbaycan Respublikası ərazisində bir çox təbii mağara aşkar edil­miş­dir ki, onlar Böyük və Kiçik Qafqazın dağətəyi və yüksək dağlıq sahələrində, Talış dağlarında və Naxçıvan MR-də yerləşirlər. Ölçülərinə görə mağaralar o qədər böyük olmasalar da, mənşələrinə görə çox fərqlənərək karst, abrazion, erozion, denudasion və s. formalarla təmsil edilirlər. Mağaraların bir hissəsi ibtidai in­sanlara sığınacaq yeri kimi xidmət göstərmiş və yəqin ki, yerli əhalinin ge­netik yaddaşında saxlanaraq müqəddəs “pir” statusu olan sitayiş yerlərinə çev­ril­mişdir. Onlardan ümumdünya əhəmiyyəti qazanmış ən məşhurları Qarabağın Azıx və Naxçıvan diyarının Əshabi-Kəf mağara abidələridir.
Yeni Göyçə
Yeni Göyçə (1991-ci ilədək Saler) – Azərbaycan Respublikasının Şəmkir rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Kənd dağətəyi ərazidədir. 1988-ci ildə Qərbi Azərbaycanlılara qarşı ermənilər tərəfindən törədilən soyqırım nəticəsində öz doğma torpaqlarından məcburən çıxarılanların müəyyən bir hissəsi 1988-ci ildən bu kənddə məskunlaşmış və o üzdən kəndin adını Yeni Göyçə qoymuşlar. Sonradan əsasən Kəlbəcər rayonundan da qaçqınlar burada yaşamağa başlamışlar.
Əhalisi
1988-ci ilin məlum deportasiyasından sonra Qərbi Azərbaycanın Göyçə mahalından bu kəndə pənah gətirənlər məskunlaşmışlar. Kənd əhalisi 204 nəfərdir ki, onunda 104 nəfəri kişi, 100 nəfəri isə qadınlar təşkil edir.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq və əkinçilikdir.
Denyıl- Henri Kenoulierin portreti
Denyıl- Henri Kenoulierin portreti (İspan.Retrato de Daniel-Henry Kahnweiler) — 1910-cu ilin Pablo Pikasso tərəfindən yağlı boya kətan rəssamlığının analitik kubizm üslubunda yaradılan rəsm əsəri. Əsər 1910-cı ildə Çikaqo İncəsənt İnustutunda tamamlandı.Sənət əsərinin ölçüləri  100.5 sm × 73 sm-dir.
= Açıqlama = Rəssam Fransadaki sənət qalereyasının sahibi olan Denyıl- Henri Kenoulieri təsvir edir.
1948-ci ildə Qilbert V.Çepman tərəfindən Çarlz B.Gudspidin xatirəsinə Çikaqo İncəsənt İnustutuna hədiyyə edildi.
= Qəbulu = The Guardian jurnalının incəsənət tənqidcisi olan Canıtın Cons əsəri "Yəqin ki, hazırda Londonda göstərilən müasir incəsənətin ən yaxşı əsəri." şəklində adlandırdı.
Sinofobiya
thumb|250px|Sinofob poster. [[Avstraliya, 1886]]
Sinofobiya ( - Çin və - qorxu) — Çinə Çinlilərdə və ya Çin mədəniyyətinə qarşı duyğular. Çinpərəstliyin (və ya sinofiliyanın) əksi.
Honkonq
Honkonq suverenliyi Çinə 1997-ci ildə ötürülmüşdü. Halbuki, bəzi Honkonqlular özlərini Çinli kimi tanımırlar. 2014-cü ilin dekabr ayında Honkonq Universiteti tərəfindən aparılan sorğusunda iştrak edənlərin 42,3%-i özünü Honkonq vətəndaşı, 17,8%-i Çin vətəndaşı, 39,9%-i isə ikisi də olduğunu (Honkonq Çinlisi və ya Çində yaşayan Honkonqlu) dedilər. Ötürülməkdən sonra, Honkonqu ziyarət edən kontinental Çinlilərin sayı artmağa başlayıb. 2011-ci ildə onların sayı 28 milyona çatmış. Kontinentdən gələn bəzilərin davranışı yerlilər tərəfindən mənfi qarşılanır. 2012-ci ildə bir sıra Honkonqlu qəzetdə reklam şəkildə kontinental Çinliləri şəyirtkə kimi göstərən karikatur çap etdilər.
Koreya
Koreyanın Çin İmperiyasına qarşı həm müqavimət, həm də tabelik tarixi var. XIX əsrdə, qərbi imperializm gələnə kimi, Koreya Şərqi Asiyadaki mövcud olan sinosentrik bölgə düzümün hissəsi idi. Erkən 2000-ci illərdə, Çin ilə Koreya arasında, Koquryo Krallığının ikisi də özünə aid olduğunu iddia etdiklərinə görə, gərginlik yaranıb.
VII əsrdə Koreyanın Bekçe və Şila krallığları Çinin Tan sülaləsi tərəfindən hücüm olunmuşlar. Bu iki etnik qrup arasında tarixi inciklik yaradıb.
Qazaxıstan
2016-cı ildə Qazaxıstan torpaq islahata qarşı kütləvi etirazlar baş vermişdi. Etirazçılar torpağı çinlilərə kirayə verilməyinə qarşı idilər.
Bulbophyllum lakatoense
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hip-hop
Hip hop və ya hip-hop — Bronks, Nyu-Yorkda Afroamerikalılar, Latın Amerikalıları və Karib Amerikalıları tərəfindən yaradılmış mədəniyyət və sənət hərəkatıdır. Adın mənşəyi tez-tez mübahisələrə səbəb olur. Hip-hopun Cənubi və ya Qərbi Bronksda başlaması da mübahisəlidir.
Salima
Salima — Malavinin üç bölgəsindən biri olan Mərkəz bölgəsi mərkəzi şəhəri.
Hip-hop
Bronx hip-hop səhnəsi 1970-ci illərin ortalarında bir banda, klub və musiqi qrupu kimi təsvir edilən afro-amerikan bir qrup olan Black Spades tərəfindən atılan məhəllə məclislərindən yaranmışdır. Qardaş-bacı dueti DJ Kool Herc və Cindy Campbell əlavə olaraq Bronksda DJ partilərinə ev sahibliyi etdilər və janrın yüksəlişinə səbəb olunduğları hesab olunurlar.
MC
Rep "güclü ritmik müşayiət ilə danışılan və ya oxunan qafiyəli sözlərə" aiddir. Rep adətən mürəkkəb söz oyunu, sürətli çatdırılma və bəziləri hip hop subkulturasına xas olan bir sıra "küçə jarqonları" ilə xarakterizə olunur. O, “məzmun”, “axın” (ritm və qafiyə) və “çatdırılma” kimi müxtəlif komponentlərə bölünə bilər.
Qraffiti
Qraffiti hip hop elementlərinin ən mübahisəli elementidir, çünki bir sıra ən görkəmli qraffiti qabaqcılları Lady Pink, Seen, Blade, Fargo, Cholly Rock, Fuzz One, və Coco 144. Lady Pink deyir: "Mən qraffitinin hip-hop olduğunu düşünmürəm. Açığı, mən diskoteka musiqisi ilə böyümüşəm. Özünə məxsus bir varlıq olaraq qraffitinin uzun bir fonu var" və Farqo deyir: "Arasında heç bir əlaqə yoxdur. hip hop və qraffiti, birinin digəri ilə heç bir əlaqəsi yoxdur”. Hip-hopun qabaqcıllarından olan Grandmaster Flash da hip-hop və qraffiti arasındakı əlaqəni şübhə altına alaraq, "Bilirsən, məni nə narahat edir, onlar hip-hopu qraffiti ilə qoyurlar. Onlar necə bir-birinə qarışır?"
Brekdans
Breaking, həmçinin B-boying/B-girling və ya breakdancing adlanır, hip hop mədəniyyətinin əsas elementlərindən biri kimi inkişaf edən dinamik, ritmik rəqs tərzidir. Hip-hop mədəniyyətinin bir çox aspektləri kimi, breakdance də 1930-cu illərdə küçə rəqsləri, Braziliya və Asiya döyüş sənətləri, rus xalq rəqsləri və Ceyms Braun, Maykl Ceksonun və Kaliforniya funkunun rəqs hərəkətləri də daxil olmaqla, bir çox mədəniyyətlərdən çox şey götürür.
Beatboksinq
Beatboxing, müğənninin öz səsi ilə nağara və digər zərb alətlərini təqlid etdiyi vokal zərb texnikasıdır. Bu, ilk növbədə insan ağzından istifadə edərək döyüntülər və ya ritmlər yaratmaq sənətinə aiddir.
Beatmaker/prodüserlik
Hip-hopu təşkil edən dörd əsas elementdən biri kimi təsvir edilməsə də, musiqi istehsalı başqa bir vacib elementdir. Musiqidə səs yazısında prodüserlər kinorejissorlarının film çəkməkdə oynadıqları rola oxşar rol oynayırlar.
Beats rep musiqisinin elə ayrılmaz hissəsidir ki, bir çox prodüserlər instrumental mixtaplar və ya albomlar yarada biliblər. Bu instrumentallarda repin olmamasına baxmayaraq, dinləyicilər hələ də prodüserin müxtəlif ritmləri, nümunələri və instrumental melodiyaları qarışdırdığı ixtiraçılıq üsullarından həzz alırlar.
Azərbaycan hip-hopu
Azərbaycan repinə ən çox qatqı verənlər Uran, Hüseyn Dərya, H.O.S.T. Alliance qrupu, Noton, Hiss, Miri Yusif, Okaber, Xpert, Orxan Qarabasma (OGB), Epi, Paster, Elşad Xose, Orxan Zeynallı və s. repçilər və rep qrupları da mövcuddur.
Xallı zeytun
Təbii yayılması:
Bitki təbii halda əsasən Aralıq dənizi ölkələrində, Asiya, Hindistan, Avstraliya, Afrika, Pakistan, Hindistan, Himalay və s. ölkələrdə subtropik, enliyarpaqlı meşələrdə bitir.
Botaniki təsviri:
Hündürlüyü 15 m-ə çatan həmişəyaşıl koldur. Budaqları və onun üzərində olan tək-tək tikanları qara xallıdır. Ellips formalı, nisbətən kiçik və gümüşü rəngli yarpaqlara malikdir. Yarpaqları əks, düz bucaq altında kəsişən və bütöv, uzunluğu 3-dən 7 sm-dək və eni 0,8-dən 2,5 sm-dir; apeksi iti, kiçik nöqtəli, bünövrəsi klinşəkillidir. Yarpağın kənarı bütöv və əyilmiş, yuxarı tərəfi boz-yaşıl, aşağı tərəfi möhkəm üzlü, gümüşü, qızılı və ya qonur pulcuqludur. Saplağının uzunluğu 10 mm-dir. Kasacığı dörd pərli, uzunluğu təxminən 1 mm-dir. Çiçək tacı yaşılımtıl-ağ və ya açıq sarıdır; borucuğun uzunluğu 1-dən 2 mm-dək; qulaqcıqların uzunluğu təxminən 3 mm-dir. İki erkəkciyi çiçək tacının borucuğunun yuxarı hissəsində iki ləpəli xalla yapışmışdır. Meyvəsi ətli, şarşəkillidən ellipsvariyədək, yetişdikdə göyümtüldən bənövşəyiyədək dəyişir –çəyirdəyi qara, diametri 6 mm və uzunluğu 15-dən 25 mm - dəkdir. Ağac əsasən yazda çiçəkləyir. Oduncağı qiymətli və möhkəm, güclü qoxulu, nazik mebel istehsalında istifadə edilir.
Azərbaycanda yayılması:
Abşeronda təbii və mədəni şəraitdə becərilir.
İstifadəsi:
Bordur və yaşıl çəpərlərin salınmasında istifadə olunur.
İstinadlar
Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov
Müqəddəs Roma imperatorlarının siyahısı
Müqəddəs Roma imperatorlarının siyahısı — Roma imperiyasının imperatorları.
Əbu Bəkr ibn Ömər
Əbu Bəkr ibn Ömər (doğum tarixi məllum deyil — vəfat tarixi 1087) — ləmtunlar adlı bərbərlər tayfasının rəhbəri. Əlmürabilər ittifaqının qurucusu Abdullah ibn Yasinin silahdaşı. Qardaşı Yəhyanın 1056-cı ildə vəfatından sonra Əlmürabilər ittifaqının hərbi rəhbəri oldu.
Abdullah ibn Yasinin vəfatından sonra (1058-ci və ya 1059-cu il) Böyük Səhrada qalmış Əlmürabilər tayfaları arasında sürtətlə açıq müharibəyə çevrilən mübahisələr yarandı. Məğribdə olan Əbu Bəkr nizamın bərpası üçün Saxaraya tələsməyə məcbur idi. Həyat yoldaşı Zeynəb ən Nafzaviyanın təsiri altında Əbu Bəkr Əlmürabilər ittifaqının hərbi rəhbəri vəzifəsinə Yusif ibn Taşfini təyin etdi.
Əbu Bəkr Səhra və Seneqal bərbərlərinin arasında nizamı tez bərpa etməyi bacardı və bundan sonra öz diqqətini Sudanın zəncilərinə yönəltdi. Sudan müharibəsindən sonra Əbu Bəkr Məğribə qayıtdı (1071—1072-ci illər), amma Əlmürabilərin Yusifin hökümdarlığı altında nə qədər güclənməsini görəndən sonra, qərar verdi ki Yusif taxta ondan daha layiqdir və hakimiyyətdən özü əl çəkərək Afrika tayfalarına İslam dinini yaymaq məqsədi ilə Səhraya qayıtdı və 1087-ci ildə vəfatına qədər burada yaşadı.
Mirzəağa Quluzadə
Mirzağa Quluzadə (Tam adı: Mirzəağa Yüzbaşı oğlu Quluzadə; d. 25 oktyabr 1907 – ö. dekabr 1979) — Ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Mirzağa Quluzadə 24 oktyabr 1907-ci ildə anadan olmuşdur. 1923-1927-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Texnikumunda təhsil almışdır. 1927-1932-ci illərdə Salyan şəhər orta məktəbində müəllim işləmişdir. 1932-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun Dil və ədəbiyyat fakültəsinə daxil olmuşdur. 1936-cı ildə ali təhsilini başa vuraraq Qazax pedaqoji məktəbində müəllim işləmişdir. 1939-1941-ci illərdə SSRİ EA Azərbaycan filialının aspirantı olmuşdur. 1948-1956-cı illərdə Bakı Dövlət Universitetində müəllim işləmişdir. 1948-1952-ci illərdə AMEA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda direktor müavini, 1952-1958-ci və 1969-1979-cu illərdə isə direktor vəzifəsində çalışmışdır.
Ədəbi irsin araşdırılması və milli kadrların hazırlanmasındakı fəaliyyətinə görə "Qırmızı Əmək bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Mirzağa Quluzadə 1979-cu ilin dekabr ayında vəfat etmişdir.
Ailəsi
Həyat yoldaşı Yaqut Dilbazi Azərbaycanın Xalq şairi Mirvarid Dilbazinin bacısıdır.
Azərbaycanın görkəmli dövlət xadimi, politoloq Vəfa Quluzadənin atasıdır.
Yaradıcılığı
Mirzağa Quluzadə “Nizami Gəncəvi”, “Füzulinin lirikası”və “Böyük ideallar şairi”, monoqrafiyalarının müəllifidir. “Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi”nin birinci cildinin müəllifi və redaktorlarından biridir. Onun elmi fəaliyyətinin əsasını qədim və orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatının tədqiqi təşkil edir. Alimin rəhbərliyi ilə onlarla elmlər namizədi hazırlanmışdır. AMEA-nın müxbir üzvü, professor Abbas Zamanov onun vəfatı ilə bağlı "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində (14 deabr 1979) yazmışdır: "Tariximizin dərinliklərində yaranmış ədəbiyyatımızın Nizami, Nəsimi, Füzuli kimi nəhənglərinin yaradıcılığının öyrənilməsi və əsərlərinin nəşri professor M.Quluzadənin adı ilə bağlıdır".
Xarici keçidlər
Görkəmli alim Mirzağa Quluzadə Azərbaycan elminin inkişafına dəyərli töhfələr verib Xatirələrdə yaşayan insan - Mirzağa Quluzadə
Topaz
thumb
Topaz — qiymətli daşdır. Kimyəvi formulu- Al2[SiO4][FOH]2 Rumbik sinqoniyanın rumbik-dipiramida sinfində kristallaşır.Tez-tez yaxşı inkişaf etmiş və böyük kristallarda tapılır. Kristalları prizmatik habitusda olur. Qeyri-mükəmməl ayrılma qabiliyyətinə malikdir. Sərtliyi 8, xüsusi çəkisi 3,5-dir. Rəngi sarı, bənövşəyi, ağ, qonurudur.Şüşə parıltılıdır. Şəffafdır. Penevmatogen proses nəticəsində əmələ gəlmişdir. Peqmatitlərdə və həmçinin qreyzenlərdə tapılır. Qreyzen- maqmatogen mənşəli süxurların pnovmatogen-hidrotermal dəyişmələrə məruz qalmış növlərinə deyilir. Mühüm yataqları Cənubi Uralda və Ukraynada Volqa yüksəkliyindədir.
Əyyubilər dövləti
Əyyubilər dövləti — 1174-1250-ci illərdə Mövcud olmuş feodal dövlət. Mosul Atabəyi Nurəddin Mahmud Zəngi (1146–1174) öz komandiri, Səlahəddin Əyyubi ilə birgə Misiri tutaraq Fatimilərə son qoymuş, səlib yürüşlərinin qarşısını almışdır. Nurəddin Zənginin ölümündən (1174) sonra Səlahəddin Əyyubi hakimiyyəti ələ alaraq Əyyubilər sülaləsinin Misirdə təqribən 75 illik hakimiyyətinin əsasını qoymuşdu.
Rubus macraei
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Terror hadisələrinin siyahısı (1979)
Terror hadisələri syahısı 1979-cu ildə 1979-cu ildə törədilmiş terror aktlarının siyahlsl
Tommy Hilfiger
Tommy Hilfiger – amerikan dizayn və həmçinin brend geyim və ətriyyat firması. Şirkət 1985-ci ildə Nyu-Yorkda Tommi Hilfiger və dostu Fred Gerinq tərəfindən yaradılmış və təsis edilmişdi. Şirkətin illik gəliri 1,5 mlrd € təşkil edir. Firma həmçinin optik və gün eynəkləri və bir sıra dəridən hazırlanmış məhsullar istehsal edir. Şirkət əməkdaşlarının sayı 5000 nəfərdən çoxdur.
thumb|Tommy Hilfiger dükanı 200px|thumbnail|right 200px|thumbnail|right|Tommy Hilfiger köynəyi 200px|thumbnail|right|İdman üslubunda ayaqqabı