cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hörümçək-adam (film, 1977)
Yayım və nəşrlər
Filmin premyerası, 14 sentyabr 1977-ci ildə CBS-də nümayiş olundu. Film 30 paylaşımla 17.8 reytinq aldı və bütöv bir vaxtda CBS istehsalında ən yüksək çıxışlarından birini etdi. Film xaricdə nəşr olundu və Columbia Pictures tərəfindən paylandı. Xüsusilə də Böyük Britaniyada, Hörümçək-adam müstəqil nəşr kimi qəbul olundu və Sinbed və Pələngin Gözü kimi ikiqat hesab üzərinə ilk film kimi yenidən nəşr olundu. Film ilk dəfə 1980-ci ildə VHS / Laserdisc-də nəşr olundu.
Filmin davamında
Hörümçək-adam: Geri Qayıdır filmi, 21 dekabr 1978-ci ildə Avropa kinoteatrlarıda nümayiş olunan, Heyrətamiz Hörümçək-adam serialının "Ölümcül toz" adlı seriyasının bir kompozisiyasıdır. Bundan sonra, Hörümçək-adam: Əjdaha Çağırışı adlı ikinci film Avstraliya və Avropada nəşr olunmuşdur.
Saleh Qazıyev
Saleh Mustafa oğlu Qazıyev — Azərbaycan arxeoloqu, tarix elmləri namizədi.
Həyatı
Saleh Mustafa oğlu Qazıyev 1893-cü ildə Oğuz rayonunun Xaçmaz kəndində anadan olmuşdur. Əvvəlcə mollaxanada, sonralar kənddə açılmış "Rövzət–ül–Maarif" adlı məktəbdə oxumuşdur. 1928–1932-ci illərdə Bakı şəhərində pedaqoji institutda, 1935–1938-ci illərdə SSRI Elmlər Akademiyasının Azərbaycan filialının aspiranturasinda oxumuş, 1941-ci ildə dissertasiya müdafiə edərək tarix elmləri namizədi adına layiq görülmüşdür.
S.Qazıyev həyatının ilk dövrünü xalqın maariflənməsinə həsr etmiş, 1916–1922-ci illərdə Şəki qəzasının Filfilli kəndində, 1925–1928-ci illərdə Nuxa pedaqoji texnikumunda, 1928–1932-ci illərdə Bakı məktəblərində, 1932–1933-cü illərdə Ağdaş pedaqoji texnikumunda müəllimlik etmiş, direktor müavini və direktor olmuş, Nuxa və Ağdaş şəhərlərində maarif şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır.
O, 1934–1947-ci illərdə Azərbaycan SSR Tarix Muzeyinin elmi işçisi, 1947–1952-ci illərdə direktoru, 1952–1954-cü illərdə EA Tarix İnstitutunun arxeologiya, sonrakı illərdə isə etnoqrafiya şöbəsinin rəhbəri olmuşdur. S.Qazıyev Mingəçevir arxeoloji ekspedisiyasının (1946–1953-cü illər) başçılıq etmişdir. Sayı 20 mindən çox olan Mingəçevir abidələrinin ilk dəfə arxeoloji təsnifatını və səciyyəsini vermişdir. O 40-dan çox elmi əsərin və məqalənin müəllifidir.
Azərbaycanda arxeologiyaya aid ilk sanballı əsər olan "Azərbaycan arxeologiyası"nın müəlliflərindən biri olmuşdur. "Azərbaycan maddi mədəniyyəti" silsiləsinin 4 cildi onun redaktəsi ilə hazırlanmışdır. "Azərbaycanın qədim abidələri" (1948), "Qədim Mingəçevir" (1950) əsərləri, "Mingəçevir küp qəbirləri" (1960) albomunun müəllifidir.
Sonuncu divarın daşları (roman)
"Sonuncu divarın daşları" — Çingiz Abdullayev tərəfindən yazılmış roman. Tərcümənin redaktoru Təbəssüm Muxtarovadır.
Məzmun
Bir millətin ürəyinin tən ortasından parçalanaraq müxtəlif cəmiyyət quruluşlu dövlətlərin tərkibində yaşamaq sitəmi azərbaycanlılara çox tanışdır. İki yüz ildən artıqdır ki, siyasi oyunların qurbanı olmuş azərbaycanlılar sonu qətiyyən görünməyən bu zülmü çəkirlər. Almanlar bu səddi aşıb birləşdilər. Fəqət ölkələr süquta uğrayan tarixi məqamlarda ayrı-ayrı insanların ömür faciəsinə kim məhəl qoyar ki?! Almaniya Demokratik Respublikası adlı bir dövlət dünya siyasi xəritəsindən silinsə də, kəşfiyyatının casusları hələ sağdır və bir neçə superdövlət onların müqabilində ağlasığmaz məzənnə ödəməyə hazırdır. Satqınlıq, sabiq yoldaşların qətlləri bahasına bu casusların siyahısı satlığa qoyulub. Dünya şöhrətli Dronqo yüzlərlə insanın həyatı və dövlətlərin mənafeyi ilə oynayan xaini qısa müddət ərzində aşkara çıxarmalıdır.
Təqdimatı
Çingiz Abdullayevin "Sonuncu divarın daşları" romanının Azərbaycan dilinə tərcümə olunmuş variantının təqdimat mərasimi 3 fevral 2011-ci ildə Bakı Kitab Klubunun binasında keçirilmişdir. Tədbirdə Bakı Kitab Klubunun direktoru Elxan Rzayev, müəllif Çingiz Abdullayev, tərcüməçi Munisə Dadaşqızı çıxış edərək kitabın ərsəyə gəlməsi haqqında fikirlərini bildiriblər.
Henri Ceyms
Henri Ceyms (15 aprel 1843 – 28 fevral 1916) Amerikada doğulmuş ingilis yazıçısıdır. O, 19-cu əsr ədəbi realizimin ən əsas fiqurlarından hesab edilir. O, Henri Ceyms, Sr. nın oğlu, filosof və psixoloq Uilyam Ceymsin və Alis Ceymsin qardaşı idi.
Onun Amerika ilə Avropa və Avropalıların yarışını əks etdirən əsərləri onu tanidan ən əsas amildir.
Ceyms bədii tənqidə əhəmiyyətli dərəcədə töhfə vermişdir. Ceyms hər hansı bir mətnin oxucular üçün aydın olması üçün ilk və ən önəmlisi real olmalı olduğunu və həyatı özündə əks etdirməli olduğu iddiasını irəli sürmüşdür. Ona görə yaxşı romanlar həyatı hadisələrdə göstərir və ən vacibi maraqlı olur.
Onun məhsuldar bəddi yaradıcılığından əlavə o, məqalələr və səyahət kitabları, bioqrafiya, avtobioqrafiya, tənqidi məqalələr və pyeslər çap etdirmişdir. O, həyatının ilk iyirmi ilində Amerika və Avropa arasında tez-tez yer dəyişmişdir, lakin nəhayət 1915-ci ildə ölümündən bir il əvvəl ingilis vətəndaşlığını qəbul etməklə İngiltərəyə yerləşmişdir. Ceyms 1911, 1912 və 1916-cı illərdə Ədəbiyyat üzrə Nobel Mükafatına namizəd kimi göstərilmişdir.
Erkən dövr
thumb|Heni Ceyms, yaş 11, atası, Henri Ceyms ilə.—1854 Henri Ceyms 15 aprel 1843-cü ildə Nyu-York şəhərində anadan olmuşdur. Onun valideynləri Meri Ualş və Henri Ceyms Sr. olmuşdur. Atası olduqca savadlı, tərəddüdsüz şəkildə cana yaxın, məruzəçi və filosof idi. Onun atası Albaniyada bank sahibi və investor idi və ona müəyyən miqdarda pul miras qoymuşdu. Anası Meri isə Nyu-Yorkda yaşayan zəngin bir ailədən gəlirdi, bacısı Katerin uzun müddət onlarla birlikdə yaşamışdı. Henrinin üç qardaşı var idi, ondan bir yaş böyük olan Uilyam və kiçik qardaşları Vilkinson və Robertson. Onun həmçinin Alis adında kiçik bir bacısı da var idi.
Gənc ailə əvvəlcə Albaniyada yaşamış, daha sonra isə hələ Ceyms kiçik oğlan olarkən Nyu-York şəhərində Ondördüncü Küçəyə köçmüşdür. Onun təhsili atası tərəfindən onu elmi və fəlsəfi təsirlərə yönəltmək üçün qarşılanmışdı və çox geniş əhatəli olmuşdur. Ceyms Latın və Yunan klasiklərində olan adi təhsili almamışdır. 1855–1860-cı illər ərzində Ceyms ailəsi ilə birlikdə atasının bəzi iş maraglarına görə London,Paris, Cenevrə, Boulunge-sur-Mer və Nyuport, Rod Aylendə səyahət etdilər daha sonra isə ehtiyat hissələri aşağı olduğuna görə Amerika Birləşmiş Ştatlarına geri qayıtdılar. Ailəsi səyahət etdiyi müddətdə Henri əsasən repetitorlardan təhsil almış və çox qısa müddətlik başqa-başqa məktəblərdə oxumuşdur. Ailənin ən uzun müddət qaldığı yer Fransa olmuşdur, Henri buraya alışmağa başlamış və fransızcanı səlis şəkildə öyrənmişdir.
1860-cı ildə ailə Nyuporta qayıtdı. Orada Henri rəssam Con La Farge ilə taniş olmuş və o, Henrini fransız ədəbiyyatı, xüsusilə Balzakla tanış etmişdir. Ceyms sonralar Balzakı özünün ən böyük müəllimi olaraq adlandırmışdır və bəddi sənətkarlığı hər kəsdən çox ondan öyrəndiyini demişdir.
1861-ci ilin payızında Henri yanğınla mübarizə apararkən arxasından yara almışdır. Bu yaralanma həyatının müxtəlif dövrlərində yenidən ortaya çıxmış və onu ABŞ-da Vətəndaş Müharibəsində hərbi xidmət üçün yararsız etmişdir.
1864-cü ildə Ceyms ailəsi Harvard Lourens Elmi İnstitutunda və daha sonra isə tibb fakültəsində ilk sıralarda siyahıya alınan Uilyam üçün Boston, Massaçusetse köçdü. 1862-ci ildə Henri Harvard Hüquq Elmləri İnstitutuna getmişdir, lakin daha sonra hüquqla maraqlanmadığını dərk etmişdir. O, öz marağını ədəbiyyata yönəltmiş və Boston və Kembricdə Uilyam Dean Houels və Çarles Elit Norton ilə birlikdə Oliver Uendel Holmes, JR. ilə ömür boyu davam edən dostluq qurmuşdur.
Onun ilk çap olunmuş işi "Miss Maggie Mitchell in Fanchon the Cricket" tamaşasına olan tənqidi xülasə 1863-cü ildə çap olunmuşdur. Təxminən bir il sonra, ilk qısa hekayə kitabı (A Tragedy of Error) çap edilmişdir. Ceymsin ilk qazancı NAR ədəbi jurnalı üçün Ser Valter Skottun romanlarının dəyərləndirilməsinə görə olan məqaləsi olmuşdur. 1870-ci ildə o ilk romanını çap etmişdir.
1869–1870-ci illər ərzində Avropaya etdiyi səyahət sırasında o Ruskin, Dikkens, Methyu Arnold, Uilyam Morris və Corc Eliot ilə tanış oldu. Roma ona çox dərindən təsir etdi. O, qardaşı Vilyama "Mən burada Əbədi Şəhərdəyəm" deyə yazmışdır. "Sonunda ilk dəfədir ki, mən yaşayıram". O, özünü Parisdə azad bir yazıçı kimi dəstəkləməyə cəhd etdi və daha sonra Nyu-York Tribunasinda redaktor Con Heyin təsiri ilə Paris müxbiri kimi vəzifə qazandı, lakin onun bütün bu cəhdləri uğursuz alindıqdan sonra o, Nyu-York şəhərinə qayıtdı. 1874–1875-ci illər ərzində o Transatlantic Sketches, A Passionate Pilgrim və Roderick Hudson kitablarını çap etdi. Karyerasının ilk illərində o Hausordan təsirlənmişdir.
1869-cu ildə o Londonda məskənləşmişdir. O, orada ona yazdıqları üçün vaxtaşırı ödəmə edən Makmillan və başqa naşirlərlə münasibət qurmuşdur və onun yazdıqları sonradan kitab formasında çap edilmişdir. Bu seriya şəklində çap edilən romanların əsas oxucuları orta sinfin qadınları idi və Ceyms redaktorların və naşirlərin tərəfindən gənc qadınların oxuması üçün uyğun görülən strukturlar içərisində ciddi ədəbi əsərlər yaratmaq üçün mübarizə aparırdı. O, kirayə otaqlarda yaşayırdı, lakin daha sonra centlmenlər klubuna qoşula bildi, hansı ki orada kitabxanalr var idi və o, orada çoxlu kişi dostlar qazana bildi. O, ingilis cəmiyyətinə Henri Adams və Çarles Milnes Qaskell tərəfindən tanıtdırıldı, sonralar isə özünü başqa klublara tanıtdı.
1875-ci ilin payızında o, Parisin Latın Məhəlləsinə köçdü. Amerikaya etdiyi iki səyahət istisna olmaqla, o, ömrünün növbəti üç onilliyini-həyatının qalanını Avropada keçirdi. Parisdə o, Zola, Alfons Dode, Mopassan, Turgenev və başqaları ilə tanış oldu. O, Parisdə Londona köçməzdən əvvəl yalnız bir il qaldı.
İngiltərədə o, siyasət və mədəniyyətin öndə gedən xadimləri ilə tanış oldu. O, çox verimli yazıçı olmağa davam etdi və Amerikalılar (1877), Avropalılar (1878), Zaman və Məhbusluq (1878), Fransız Şairlər və Romanistlər (1878), Hausorn (1879) və bir neçə qısa bəddi əsərlər çap etdi. 1878-ci ildə "Deyzi Miller" əsəri ona Atlantikanın hər iki tərəfində məşhurluq qazandırdı. Bu əsər Avropanın sosial əxlaq qaydalarından kənara çıxan bir qadını təsvir etdiyinə görə diqqəti olduqca çox çəkdi. O, həçinin 1881-ci ildə özünün ilk şah əsəri olan, Bir Qadın Portreti əsərinə başladı.
1877-ci ildə o, ilk dəfə Venlok Abbatlığını, Henri Adams sayəsində tanış olduğu dostu Çarles Milnes Qaskellin evini ziyarət etdi. O, ətrafı kəndlə əhatələnmiş və olduqca romantik olan Abbatliqdan çox təsirlənmişdir və bu onun Abbatliqlar və Qalalar oçerkində öz əksini tapmışdır. Xüsusilə, Ürək Burğusu əsərində təsvir etdiyi gölü Abbatlığın arxasındakı tutqun monastra aid olan hovuzdan təsirlənib yazdığını demişdir.
Londonda yaşayarkən Ceyms "Fransız realistlərinin", xüsusilə də Emili Zolanın sənətini izləməyə davam etdi. Onların üslubi metodları onun sonrakı illərdə yaratdığı əsərlərinə çox təsir etdi. Bu dövrlərdə Hausornun ondakı təsiri tədricən azaldı və Corc Eliot və İvan Turgenev ilə əvəzləndi. 1879–1882-ci illər Avropalılar, Vaşinqton Meydanı, İnam və Bir Qadının Portreti əsərlərinin çapını gördü. 1882–1883-cü illərdə o, Amerikaya ziyarət etdi, daha sonra isə Londona qayıtdı.
1881-ci ildən 1883-cü ilədək keçən dövrdə o, bir sıra itkilərlə üzləşdi. 1881-ci ildə onun anası vəfat etdi, bir neçə ay sonra atası və daha sonra isə digər qardaşı Vilkinson vəfat etdi. 1882-ci ildə köhnə ailə dostu Emerson vəfat etdi. 1883-cü ildə isə dostu Turgenev vəfat etdi.
Yetkinlik dövrü
Qay Domvilin uğursuzluğundan sornra Ceyms ümidsizlik və ölüm fikirlərindən əziyyət çəkirdi. Dramatik əsərlərə sərf etdiyi iki il tamamilə uğursuz deyildi. Yaradıcılığının son mərhələsinə gələrkən o dramatik texnikaları roman formasına salmağı tapdı. 80-ci illərin sonunda və 90-cı illərdə Ceyms Avropaya bir neçə səyahət etdi.
O, 1887-ci ildə uzun müddət İtaliyada vaxt keçirdi. Həmin ildə "Aspern Məqalələri" və "Reflektor" çap edildi. 1897–1898-ci illərdə o, Rye, Sasseksə getdi və "Ürək burğusu" əsərini yazdı. 1899–1900-cü illərdə daha iki əsəri çap edildi.
Son dövr
1902–1904-cü illər ərzində o, Səfirlər, Göyərçin Qanadları və Qızıl Piyalə əsərlərini yazdı.1905-ci ildə o, yenidən Amerikaya ziyarət etdi və Balzak haqqında elmi mühazirə oxudu. 1906–1910-cu illərdə o Amerikan Səhnəsini çap etdirdi və "Nyu-York Nəşrlərini", əsərlərininin 24 cildlik kolleksiyasını redakte etdi. 1910-cu ildə onun balaca qardaşı Vilyam vəfat etdi. 1913-cü ildə o Balaca Oğlan və Başqaları və Oğul və Qardaşın Qeydləri avtobioqrafiyalarını yazdı. 1914-cü il Birinci Dünya Müharibəsinin alovlandığı dövrdə o, müraribə əsərləri yazmağa başladı. 1915-ci ildə o, İngiltərə vətəndaşı oldu. 1916-cı ildə Şərəf Ordeni ilə mükafatlandırıldı. O, 1916-cı il 28 Fevralda, Çelsi, Londonda vəfat etdi. Onun külü Kembricdə Massaçusets qəbiristanlığında basdırıldı.
Bioqrafları
Ceyms ona gələn evlilik təkliflərini rədd etmiş və Londonda məskənləşdikdən sonra özünü "subay" deye elan etmişdir. F. V. Dupee, Ceyms ailəsi haqqında olan bir neçə məqaləsində belə bir fikir bildirmişdir ki, o, öz qohumu Meri (Minni) Templi sevib, lakin bir sıra səbəblərdən o, bunu etiraf edə bilməyib. Dupee Ceymsin Balaca Oğlan və Başqaları memuarından istifadə etmişdir.
Dupee əsasən Ceymsin böyük qardaşı Uilyam haqqında olan memuarından və Persi Lubbok tərəfindən redaktə edilmiş məhdud sayda olan və daha çox Ceymsin son illərinə aid olan məktublar kolleksiyasından istifadə etmişdir. Buna görə də onun mülahizələri Ceymsin böyük qardaşının ölümündən sonra onda yaranan xəstəlikdən bilavasitə uzaqlaşdı, lakin sonralar elm xadimləri və maarifçilər üçün istifadə olunan materiallar çoxalmış, müasirlərin gündəlikləri və Ceyms tərəfindən gənc kişilərə yazılmış yüzlərlə mehriban və bəzən də erotik olan məktublar tapılmışdır. thumb|Heni Ceyms, yaş 11, atası, Henri Ceyms ilə.—1854 Ceymsin vətənini tərk etmək üçün heykəltaraş Hendrik Kristian Andersenə yazdığı məktublar diqqəti daha çox çəkir. Ceyms 1899-cu ildə 56 yaşında olarkən Romada 27 yaşlı Andersenlə tanış olmuş və o Andersenə olduqca emosional bir məktub yazmışdır. Bu məktubda gənc oğlana qarşı olan gizli sevgisindən danışmışdır. Bundan əlavə onun bir çox yaxın kişi dostlarının arasından gənc qey kişilərə yazdığı məktublar da diqqəti çəkir. Onun basketbolçu Valter Berriyə yazdığı məktublar jurnalda çap edilmişdir və onların arasındakı gizli sevgini açıq şəkildə göstərmişdir.
Üslub və mövzu
Ceyms trans-Atlantik ədəbiyyatının əsas nümayəndələrindən biridir. Onun əsərləri feodal sivilizasiyasının gözəlliyini təcəssüm edən Köhnə Dünya (Avropa) ilə insanların utanmaz, açıq olduğu korrupsiyanın çox olduğu və azadlığın təcəssüm edildiyi Yeni Dünya (Amerika) ilə qarşı-qarşıya qoyulmuşdur. Onun qəhrəmanları tez-tez zorakılıq və təhqirlərə məruz qalan gənc Amerikalı qadınlar idi və onun katibəsi Teodor Bosankit öz "İşdə Henri Ceyms" adlı monoqrafiyasında bu barədə öz fikirlərini yazmışdır. thumb|Henri Ceymsin Con Singer Sargent tərəfindən kömürdən çəkilən portreti, (1912) Tənqidçilər Ceymsin nəsrinin inkişafının üç pilləsini təsvir etmişdirlər : "Ceyms 1, Ceyms 2 və Yaşlı İddiaçı". O, qısa hekayələr və pyeslər yazmışdır. Nəhayət, yaradıcılığının üçüncü dövründə uzun və bir neçə cilddə yazılan romanlara geri qayıtdı. O, ikinci dövrdən başlayan, lakin üçüncü dövrdə daha çox hiss olunan şəkildə mürəkkəb təsviri bədiilikdən qaçmışdır.
Əsərlərində əsas sürətlərin şüuruna intensiv şəkildə fokuslanması, Ceymsin sonrakı əsərlərinin 20-ci əsr bədii yaradıcılığının inkişafında olduqca güclü əhəmiyyətə malik olduğundan xəbər verir. Əslində, o, bu axımın əsas nümayəndələrindən olan yazıçıların əsərlərindən təsirlənmişdir, buna misal olaraq Virciniya Vulfu göstərmək olar ki, o yalnızca onun əsərlərini oxumamış, həmçinin onlar haqqında məqalələr də yazmışdır. Həm müasirləri, həm də modern yazıçılar bu üslubu çətin və mənasız görürdülər, onun böyük pərəstişkarlarından olan dostu, Edis Varton Ceymsin əsərlərində anlaşılmaz keçidlər olduğunu deyirdi. Son dövrdəki üslubu isə Maks Berbohmun əsərlərinin parodiyası idi.
Ceyms orta sinifdən olduğu üçün cəmiyyətin bütün sahələrində uğur qazanmaq üçün çox çalışmışdır, onun əsərlərində işçi sinfindən aristokratlara qədər olan mühit təsvir edilir və o, tez-tez orta sinif amerikalıların Avropa paytaxtlarında özlərinə bir yol seçmələri üçün göstərdikləri cəhdləri təsvir edir. O, ən yaxşı hekayə ideyalarının həftəsonları nahar stolunda və ya kənd evlərində danışılan qeybətlərdən götürdüyünü etiraf etmişdir. O, yaşayışını təmin etmək üçün çalışmış və məktəb, universitet seçmək, hərbi xidmətdə olmaq və kişi cəmiyyətinin adi bağlarından məhrum olmuşdur. Bundan əlavə, onun maraqları Viktoriya dövrünün Anqlo-Amerikan mədəniyyətinə uyğun idi. Edmund Vilson onun qərərsizliyini Şekspirinki ilə müqayisə edirdi.
Əsas romanları
Ceymsin yaradıcılığının ilk periodunun adətən Bir Qadının Portreti əsəri ilə ən yüksək zirvəyə çatdığı hesab edilir, əsər Avropa və Amerika arasındakı fərqlər qarşılaşdırılmışdır.
Bir Qadının Portretində (1881) Ceyms yaradıcılığının ilk mərhələsini ən məşhur böyük həcmli bədii əsərlə tamamlamış oldu. Bu, cəsarətli gənc Amerikalı qadın, İzabel Arçerin hekayəsidir, hansı ki o, öz taleyinə sinə gərmişdir. Ona külli miqdarda pul miras qalır və nəticədə iki Amerikalı mühacir tərəfindən hazırlanmış planın qurbanı olur. Hekayə əsasən Avropada, xüsusilə də İngiltərə və İtaliyada baş verir. Ümumiyyətlə yazıçının şah əsəri hesab edilən Bir Qadının Portreti yazıçının öz obrazlarının düşüncə tərzini araşdırmasına görə psixoloji roman hesab edilir və demək olar ki avropalılar və amerikalılar, köhnə dünyalılar və yeni dünyalılar arasındakı fərqləri araşdırdığına görə həm də sosial elmi əsər də hesab edilə bilər.
Ceymsin yaradıcılığının üçüncü dövrü 20-ci əsrin əvvələrində çap edilən üç romanla özünün ən yüksək nöqtəsinə çatdı: Göyərçin Qanadları (1902), Səfirlər (1903), Qızıl Piyalə (1904). Tənqidçi F. O. Matthiessen bu "trilogiyanı" Ceymsin yaradıcılığının ən vacib mərhələsi adlandırmışdır və bu romanların üzərində intensiv tənqidi araşdırmalar aparıldı. Bu kitablardan ikinci yazılan, lakin ilk çap olunan Göyərcin Qadanları (1902) idi. Bu roman Milli Teale adında amerikalı bir varisin ağır bir xəstəliyə tutulmasından və onun ətrafındakı insanlara olan təsirindən danısır. Bu insanların bəziləri yalnızca özlərini düşünərkən bəziləri Milliyə kömək edir, onun tərəfini tutur. Ceyms özünün avtobioqrafik kitablarında bildirmişdir ki, Milly çox erkən yaşda vərəmdən ölən sevimli qohumu Minni Templin əsasında yaranmışdır.
Qısa izahlar
thumb|Henri Ceymsin Sasseks, Ryeda 1897-ci ildən yaşadığı evi. Onun ən sevdiyi janr novellalar olmuşdur, lakin o, bir sıra qısa hekayələr də yazmışdır. Aşağıda adları çəkilən əsərlər onun qısa ədəbi əsərlərinin əsas nümunələridir.
Pyesləri
Ceyms 1869 və 1871-ci illərdə bir pərdəli romanların yazılması və məşhur novellası Deyzi Millerin 1882-ci ildə səhnələşdirilməsi ilə başlayaraq yaradıcılığının müxtəlif dövrlərində pyeslər də yazmışdır. 1890-cı ildən 1892-ci ilədək ona miras qalan pul vəsaiti sayəsində o, əsərlərinin jurnallarda çap olunmasından azad olmuş və artıq pyeslərinin London səhnələrinə daşınmasına müvəffəq olmuşdur. Onun yazdığı altı pyesdən yalnızca biri-Amerikalılar romanı səhnəyə qoyulmuşdur. Bu əsər bir neçə il ərzində dəfələrlə səhnələşdirilmiş və Londonun fərqli yerlərində turlar təşkil edilərək göstərilmişdir, lakin Ceyms bu işiylə çox pul qazana bilməmişdir. Onun bu dövrdə yazdığı digər əsərləri səhnəyə qoyulmamışdır.
1893-cü ildə, o, aktyor-menecer Corc Aleksanderdan St. Ceyms Teatrının açılması üçün pyeslər yazması təklifini almış və böyük həcmli dram, Qay Domvilli yazmışdır, bu əsər Aleksander tərəfindən səhnəyə qoyulmuşdur. 1895-ci il 5 Yanvar, açılış gecəsi olduqca səsli-küylü izdiham var idi, lakin son pərdədən sonra təşəkkür etmək üçün səhnəyə çıxan Ceymsin səsinin fısıltılı çıxması onu ruhdan salmışdı. Tamaşa olduqca yaxşı rəylər aldı və Oskar Uayldın "The Importance of Being Earnest" əsərinin səhnəyə qoyulmasınadək dörd həftə ərzində göstərildi, Alaksander düşündü ki, bu əsər növbəti fəsil üçün daha uğurlu ola bilər.
Bu cəhdlərinin uğursuzluqlarından sonra Ceyms artıq teatrlar üçün yazmamaq qərarına gəldi, lakin bir neçə həftə içərisində o Ellen Terri üçün yazmağa başladı. Ceyms səhnə üçün yazmağı qəbul etdikdə, onun yazdığı ilk əsər birpərdəli "Summersoft" oldu və daha sonra bunu qısa hekayə şəklində və "Covering End" adında yenidən yazdı, son olaraq isə onu uzun pyes formasında "The High Bid" adı ilə genişləndirdi və bu əsər 1907-ci ildə Londonda uzun müddət göstərildi. O, üç pyes yazdı, onlardan ikisi səhəyə qoyulmuşdu, lakin 1910-cu il 6 May VII Eduardın ölümü dövründə bütün London yasa batdı və teatrlar bağlandı. Səhhətində yaranan problemlər və teartr işlərinin yaratdığı stress səbəbindən Ceyms yenidən teatrla bağlı heç bir iş görmədi və öz pyeslərini yenidən işləyib uğurlu romanlar formasına saldı. 1911-ci ildə çap edilən "The Outcry" Amerika Birləşmiş Ştatlarında ən çox satılan roman oldu.
Leon Edel özünün psixoloji analitik bioqrafiyasında Ceymsin Qay Domvillin açılışı günü ağır travma yaşadığını və bu hadisənin onu çox dərin depresiyaya saldığını bildirmişdir. Edele görə yazdığı uğurlu romanlar onu bütün qorxulardan qurtarmışdır, lakin başqa bioqraflar və maarifçilər bu fikirlə razılaşmamışdır, onlardan biri də F. O. Matthiesen idi.
Özünə aid bir otaq (roman)
Özünə aid bir otaq — Bu məqalə Virciniya Vulfun ilk dəfə 1929-cu ilin sentyabrında nəşr olunmuş məqaləsidir. Məqalə Kembric Universitetində Vulfun qadınlar tərəfindən qurulan kollecləri haqqındadır. Girton və Newnham kollecində tədris etdiyi iki kursa əsaslanır.
Şahzadə salatı
Tərkibi
500 q mal əti, suda bişmiş 4 ədəd yumurta, 6 ədəd duzlu xiyar, 3 ədəd diş sarımsaq, 1 stəkan qoz ləpəsi, 200 qram mayonez. .
Hazırlanması qaydası
Duzlu suda bişirilən ət tikələri didilir. Xiyar sürtgəcin böyük gözündən keçirilir. Sarımsaq əzilir və xiyarla qarışdırılır. Suda Qaynadılmış yumurtaların qabığı soyulur da sonra yumurtalar da sürtgəcin böyük gözündən keçirilir. Qoz ləpəsini bıçaqla xırdalamaq vəə quru tavada bir neçə dəqiqə qovurmaq lazımdır.
Şahzadə salatı aşağıdakı qaydada laylarla yığılır:
Əvvəlcə didilmiş ət salat üçün nəzərdə tutulan qabın içərisində bərabər səviyyədə yayılır və üzəri mayonezlə örtülür. Onun üzərində sarımsaq və xiyar təbəqəsi yaradılır və üzəri yenə mayonezlə örtülür. Üçüncü təbəqə sürtgəcdən keçirilmiş yumurta layından ibarət olur və onun da üzərinə mayonez çəkilir. Şahzadə salatının üst qatını narın doğranmış və qovrulmuş qoz təbəqəsi təşkil edir.
NGC 516
NGC 516, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Lord Bayron adına 20 nömrəli məktəb (Gümrü)
Lord Bayron adına 20 nömrəli məktəb (Լորդ Բայրոնի անվան թիվ 20 միջնակարգ դպրոց) — Ermənistanın ikinci böyük şəhəri olan Gümrü də yerləşən təhsil müəssisəsi. Məktəb 1990-cı ildə Britaniya hökuməti və cəmiyyətinin vəsaiti ilə Spitak zəlzələsi nəticəsində dağıdılmış bir təhsil müəssisəsinin yerində inşa edilmişdir.
Tarixi
Məktəb 1950-ci ildə tikilmiş və yazıçı və dramaturq Qabriel Sundukyan ın adını daşıyırdı. 1988-ci ildə Spitak zəlzələsi zamanı məktəb binası dağıldı, dağıntılar altından 44 şagird və müəllimin cəsədləri çıxarıldı.
10 iyun 1990-cı ildə yenidən qurulan məktəbi Sovet İttifaqı nda ilk dəfə səfərdə olan Birləşmiş Krallığın Baş Naziri Marqaret Tetçer açdı. O vaxtdan bəri xaricdə yaşayan ermənilər də dəstək göstərməyə başladılar. Yeni qazanxana inşa edildi, oyun meydançası isə Ümumerməni Xeyriyyə Birliyi (AGBU) tərəfindən ödənildi.
Niqab
Niqab — üzü təbii təsirlərdən və bəd niyyətlərdən qorumaq üçün gözlərdən başqa bütün üzü və ya bir hissəsini örtmək üçün istifadə edilən bir növ pərdə. thumb|200px|Yəməndə niqablı qadın
Mənşə
thumb|200px|Fransa kralı VI. Çarlzın həyat yoldaşı, Bavariyalı İzabeau
Niqab sözünün mənşəyinin ərəbcə piçe istifadəsindən gəldiyi bir fərziyyədir. Digər iddia isə onun italyanca kiçik parça mənasını verən "pezzoto" sözündən götürülməsidir. Başqa dillərdə də niqab əvəzinə burku, peçe, vesvesa, rubənd kimi sözlər işlədilir. Yarandığı andan Semit tayfalarının ənənəsi olan örtünün sübuta yetirilə bilən tarixi eramızdan əvvəl IV əsrə təsadüf edir.
İstifadəsi
Niqab üzü xarici təsirlərdən fiziki olaraq qoruyan örtükdür. Bu səbəbdən səhra mühitində günəş şüalarına və külək əsən qumlara qarşı qoruyucu funksiyanı yerinə yetirir. Niqab alnın yuxarı səviyyəsində baş örtüyünə və ya çarşaba bağlanan və istifadə olunmayanda başın üstündən atılan parçadır. Hicab nöqteyi-nəzərindən üzün də örtülməsi müxtəlif coğrafiyalarda geniş yayılmışdır. Bəzi bölgələrdə, xüsusən də müsəlman, hindu və sikx əhalisinin sıx yaşadığı ölkələrdə qadınlar arasında geniş istifadə olunur. Bu ölkələrə Səudiyyə Ərəbistanı, Hindistan, Pakistan, Əfqanıstan, İraq, Banqladeş və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri kimi ölkələr daxildir. Niqab nə baş örtüyünün bir hissəsidir, nə də burka kimi bütün bədəni örtən bir vasitədir.
Aksel Heyberq buzlağı
Antarktidadakı Aksel Heyberq buzlağı Antarktik platosunun yüksəkliklərindən Ross şelf buzlağına (təxminən dəniz səviyyəsinə) doğru alçalan, Kraliça Mod dağlarındakı Don Pedro Kristofersen və Herbert silsilələri arasında yerləşən 48 km uzunluğundakı vadi buzlağı.
Bu nəhəng buzlaq 1911-ci ilin noyabrında norveçli qütb səyyahı Roald Amundsen tərəfindən kəşf edilmiş və onun tərəfindən buzlağa çox sayda Norveç qütb tədqiqatına töhfəsini verən alim və norveçli biznesmen Aksel Heyberqin adı verilmişdir. Amundsen buzlaqdan uğurlu Cənub qütbü ekspedisiyası ərzində qütb platosu üzərindən öz marşrutunu tapmaq üçün istifadə etmişdi.
Məhəmməd Abdullayev (əsgər, 1999)
Məhəmməd Vaqif oğlu Abdullayev — Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Məhəmməd Vaqif oğlu Abdullayev 19 aprel 1999-cu il tarixində Daşkəsən rayonu Xoşbulaq kəndində anadan olub. 15 sentyabr 2006-cı il tarixində Daşkəsən rayonunun Xoşbulaq kənd 1 saylı tam orta məktəbinin 1-ci sinfinə daxil olmuşdur. 2014-cü ildə həmin məktəbin 9-cu sinifini bitirmişdir. Bundan sonra isə təhsilini Gəncə şəhər 3 saylı peşə liseyində davam etdirmişdir.
Hərbi xidməti
4 iyul 2017-ci il tarixində həqiqi hərbi xidmətə yollanmışdır. Həqiqi hərbi xidmətini Qusar rayonunda keçmişdir. 6 yanvar 2019-cu il tarixində həqiqi hərbi xidmətini "Təşəkkür məktubu" və "fəxri fərmanla" bitirmişdir.
2020-ci ilin iyun ayının 19-da müddətdən artıq hərbi xidmətə başlamışdı.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrinin əsgəri Məhəmməd Vaqif oğlu Abdullayev ölümündən sonra "Döyüşdə fərqlənməyə görə" medalı ilə təltif edilib.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələrinin əsgəri Məhəmməd Vaqif oğlu Abdullayev ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilib.
Süleyman Əhmədov (futbolçu)
Süleyman Vüqar oğlu Əhmədov (25 noyabr 1999-cu ildə Azərbaycanda anadan olub) — Azərbaycan Premyer Liqası təmsilçilərindən olan Sumqayıt FK klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Azərbaycanlı futbolçudur.
Yanvar Bədəlov
Aşıq Yanvar Bədəlov (Yanvar Piralı oğlu Bədəlov; 1942 - 2018) — Azərbaycan aşığı. "Əməkdar mədəniyyət işçisi" (2016).
Süleyman Əhmədov (futbolçu)
Sumqayıt
Əhmədov Sumqayıt FK akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Əhmədov əsas komanda ilə debütünü 20 noyabr 2016-cı ildə etmişdir. O, 86-cı dəqiqədə Neftçi PFK klubu ilə qarşılaşmada Mirabdulla Abbasovu əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Sumqayıt Azərbaycan Premyer Liqası görüşündə Neftçiyə 2-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 Azərbaycan Superkuboku görüşləri daxildir.
Yanvar Bədəlov
Həyatı
Yanvar orta məktəbdə oxuyarkən qonşu Tağlabiyan kəndində yaşayan Aşıq Şamildən aşıq sənətinin sirlərinə yiyələnmişdir. Orta təhsili başa vurandan sonra Bakı Mədəni-Maarif Texnikumunu bitirmişdir. 1963-cü ildə respublika festivalının iştirakçısı olmuş və II dərəcəli diplomla təltif olunmuşdur.
1970-ci ildən Tircan kəndində açılmış mədəniyyət evinin müdiri təyin edilmişdir. Sonralar müxtəlif baxış və müsabiqələrdə iştirak edərək, bir sıra diplom və fəxri fərmanlara layiq görülmüşdür.
Molla Hüseyn Bateyi
Molla Hüseyn Bateyi (, Melayi Bateyi) və ya sadəcə Hüseyn — kürd şairi və din xadimi. Kürd mövludlarının demək olar ki, hamısı ondan təsirləndiyi üçün kürd mövlud ədəbi janrının əsasını qoyan şəxs hesab edilir.
Həyatı
Bateyinin həyatı haqqında çox şey məlum deyil. Məlumatların çoxu Avqust Jaba və Mahmud Bəyazididən qaynaqlanır. Ərtuşi tayfasından idi və Əlkinin Bate kəndində anadan olmuşdur.
Metaseiulus ferlai
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
NGC 5511B
NGC 5511B, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Naxırçı bürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 46.99 sm (18.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Emin Məmmədov (sədr)
Emin Səlhab oğlu Məmmədov — “Azərxalça” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri, Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının fəxri üzvü (2020)
Həyatı
Məmmədov Emin Səlhab oğlu Bakı şəhərində anadan olmuşdur.
Ailəsi
Atası Səlhab Məmmədov məşhur heykəltaraş, Azərbaycanın xalq rəssamı və professordur. O, Berlində “Xocalı” abidəsi və Romada “Nizami Gəncəvi” abidəsi də daxil olmaqla, bir çox əsərlərin müəllifi kimi tanınır. Qardaşı AFFA-nın icraçı vitse-prezidenti və baş katibi Elxan Məmmədovdur.
Əmək fəaliyyəti
Heydər Əliyev Fondunun mədəniyyət və incəsənət məsələləri üzrə müşaviri olmuşdur. 18 mart 2021-ci il tarixində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə “Azərxalça” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə yeni sədr təyin edilib.
Auzı-Kokaral boğazı
Auzı-Kokaral — Aral dənizindəki keçmiş boğaz, 1960-cı illərin sonuna qədər Kokaral adasını qərbdən materikdən ayırırdı.
Tarix
Boğaz Kokaral adası ilə eyni vaxtda, dəniz səviyyəsinin düşməsindən sonra 17-ci əsrdə meydana gəlir. 1960-cı illərə qədər 1,5 km eni və maksimum dərinliyi 3 m olaraq varlığını saxlayır. 1964-cü ilə qədər peyk şəkillərində də göründüyü kimi Kokaral ilə materik arasında ensiz (300 m-dən çox) bərzəx var idi. 1980-ci illərin əvvəllərinə qədər xəritələrdə qeyd olunmamasına baxmayaraq, faktiki olaraq boğaz artıq mövcud deyildi. 1980-ci ilə qədər boğazın qalıqları yox olur və Kokaral yarımadası geniş bir bazada materikə birləşir. Berq boğazından fərqli olaraq Auzı-Kokaral boğazının heç bir iqtisadi əhəmiyyəti yox idi və qurumasının dayandırılmasına heç bir cəhd edilməmişdir.
Çağdaş dövr
Kiçik Aral dənizinin səviyyəsini yüksəltməyi hədəfləyən RRSAM-2 layihəsi çərçivəsində yoxa çıxan boğazda bir şlyuz kanalı inşa edilməsi planlaşdırılır. Kanal Kiçik Araldan Böyüyə bir su axını həyata keçirəcək və bununla da sonuncunun səviyyəsini qaldırmağa imkan verəcəkdir. Tikintinin başlanması 2018-ci il üçün planlaşdırılmışdır.
Konstantinopolun mühasirəsi və süqutu (1204)
Konstantinopolun mühasirəsi və süqutu — 13 aprel 1204-cü ildə səlibçilərin qoşunları tərəfindən Konstantinopol şəhərinin ələ keçirilməsi. Şəhərin süqutu orta əsrlər tarixinin epoxal hadisələrindən biri idi və bütün Avropa üçün geniş nəticələrə səbəb oldu. Şəhər ələ keçirilmədən öncə iki dəfə olduqca gərgin mühasirəsirəyə alınmışdı. 1203-cü və 1204-cü illərin mühasirəsi zamanı Venesiya donanması və Qərbi Avropa (əsasən Fransa) quru ordusu qüvvələrini birləşdirdi. Şəhərin ələ keçirilməsindən sonra 1182-ci ildə yunanların latınların qırğınının bir növ qisası olan yunan pravoslav əhalisinin kütləvi soyğunçuluqları və qətlləri başladı. Mayın 9-da Flandriyalı Bolduin I Bolduin adı ilə yeni imperator elan edildi və Latın imperiyası quruldu. Bu, səlibçilərin işğal etdiyi ərazilərdə silsilə "Latın" dövlətlərin formalaşmasının başlanğıcını qoydu. Lakin buna baxmayaraq, yunan zadəganları səlibçilərə tabe olmadı və mübarizəni davam etdirdi. Bizans əsilzadələri tərəfindən Egey dənizi sahillərində Nikeya imperiyası (1204-1261) yaradıldı və 57 ildən sonra Konstantinopol səlibçilərdən azad olundu.
Səbəbi
1204-cü ildə şəhərin süqutunun xüsusi səbəbləri arasında 1187-ci il Venesiya-Bizans müqaviləsi mühüm rol oynadı. Bu müqaviləyə əsasən Bizans imperatorları öz italyan "müttəfiqlərinin" donanmasına arxalanaraq dəniz qüvvələrini minimuma endirdilər. İndi yalnız şəhər divarları və sakinlərinin say üstünlüyü ilə qorunan Konstantinopolun ətrafına 30 mindən çox səlibçini çatdıran venesiyalıların gəmiləri idi. Paytaxtın süqutu zamanı əhalisinin təxmin sayı 250 ilə 500 min nəfər arasında guman edilirdi. Bu nadir hallarda 10 mindən çox əhalisi olan Qərbi Avropanın orta əsr şəhərlərinin standartlarına görə inanılmaz bir rəqəm idi. Buna baxmayaraq, paytaxtın izdihamlılığı səlibçiləri qorxutmadı. Şəhər uzun müddət idi ki, yunan zadəganlarının ayrı-ayrı qrupları arasında hakimiyyət uğrunda gedən mübarizə nəticəsində yaranan qarışıqlıq içərisində idi. Eyni zamanda, uduzan tərəflər bütövlükdə yunan xalqının mənafeyindən üstün tutduqları şəxsi mənafeləri naminə əcnəbi muzdluların xidmətinə müraciət etməkdən çəkinmirdilər.
Hadisələrin gedişi
Şəhər ələ keçirildikdən sonra kütləvi talan başladı. Tutulduqdan sonra ilk günlərdə 2 minə yaxın adam öldürüldü. Şəhəri yanğınlar bürüdü. Yanğın zamanı antik dövrdən burada saxlanılan bir çox mədəni və ədəbi abidələr məhv edildi. Xüsusilə Konstantinopolun məşhur kitabxanası yanğından daha çox zərər çəkdi. 1204-cü ilin payızında işğalçı qüvvələrin 24 nümayəndəsindən ibarət komitə Bizans imperiyasının bölünməsi haqqında müqaviləni (Partitio terrarum imperii Romaniae) imzaladı. Bununla da uzun bir Frankokratiya dövrü başladı.
Yunan əhalisi kütləvi şəkildə paytaxtı tərk etdi. Səlibçi hakimiyyətinin sonuna qədər talan edilmiş şəhərdə 50 mindən çox sakin qalmadı.
Konstantinopol Bizans ərazisinin bir hissəsində formalaşan Latın imperiyasının paytaxtı oldu.
Nəticəsi
Dördüncü Səlib yürüşündən sonra Bizans yarım əsrdən çox bir dövlət kimi mövcudluğunu dayandırdı. Keçmiş imperiyanın yerində Latın imperiyası, Nikeya imperiyası, Epir despotluğu və Trabzon imperiyası yaradıldı. Kiçik Asiyada keçmiş imperiya torpaqlarının bir hissəsi Səlcuqlular, Balkanlarda - Serbiya, Bolqarıstan və Venesiya tərəfindən tutuldu.
Yalnız 1235-ci və 1260-cı illərdə iki uğursuz mühasirədən sonra, 1261-ci ildə Venesiya donanmasının olmaması ilə Nikeya imperatorunun kiçik bir dəstəsi zəif müdafiə olunan Konstantinopolu ələ keçirdi.
Bizans imperiyası onun sosial-iqtisadi tənəzzülü və demoqrafik tənəzzülü davam etsə də, formal olaraq bərpa olundu. Konstantinopolun katoliklər tərəfindən tutulması Balkanlarda etnik-dini düşmənçiliyin güclənməsinə və ümumi siyasi xaos mühitinin yaranmasına səbəb oldu.
Meyvələ
Meyvələ - İranın Həmədan ostanının Əsədabad şəhristanının Pir Səlman bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 407 nəfər yaşayır (135 ailə).
Nyuport (Oreqon)
Nyuport — ABŞ-nın Oreqon ştatı, Linkoln dairəsi şəhər. Şəhər Amerika Bİrləşmiş Ştatlarının Sakit okean sahillərində yerləşir. Bu səbəbdən burada Oregon Coast Aquarium, Hetfild Dəniz elmi mərkəzi, Yakina mayakı yerləşir.
İqlim
Nyuport şəhəri yumşaq iqlimə sahibdir. Dəniz axınları və yumşaq havahərzaman qış ayları yağıntı verir.
1962-ci ilin oktyabrında şəhərdə güçü 222 km/s olan küləklər müşahidə edilmişdir. Bu hadisə Kolumb Günü fırtınası zamanı baş vermişdir.
1964-cü ilin dekabrında isə şəhər suyun altında qalmışdır. Bu isə 530 mm yağıntıdan sonra baş vermişdir.
1950-ci ilin yanvarında şəhərə 15 sm qalınlığında qar yağmışdır. Adi illərdə isə bu 4 sm keçmir.
Coğrafiyası
Şəhər 27,43 km² ərazidə yerləşir. Bunun 23,44 km² quru, 3,99 km² ərazi isə suyu əhatə edir.
Demoqrafiya
2010-cu il siyahıya alınmasına görə şəhəırdə 9989, 2013-cü il məlkumatına görə isə 10117 nəfə yaşayır.
2010-cu qeydiyyatına əsasən şəhər 4354 ev təsərrüfatına sahibdir. Burada 2479 ailə yaşayır. Hər km² 1104 nəfər düşür. İrqi təkib: 84,1 % Ağ amerikalılar, 1,6 % asiyalılar, 0,6 % afroamerikalılar, 2,1 % köklü amerilalılar, 0,2 % havaylılar və digər okean xalqları, 7,5 % digərləri, 3,9 % qarışıq irqlər.
Əhalinin orta yaşı 43-dür. 20 % əhali 18 yaşdan aşağı, 8 % 18 - 24 yaş, 24 % 25 - 44 yaş, 29 % 45 - 64 yaş və 19 % 65 yaş və yuxarı olmuşdur. Gender tərkibi 49,1 % kişi və 50,9 % qadın.
Abayudaya
Abayudaya - Etnik olaraq Baqanda qrupuna məxsus olan, iudaizm dininə mənsub kiçik toplum. Abayudayalar yəhudilər üçün xas olan kaşrut və şabat kimi adətlərə əmək edirlər. Ötən əsrin 70-ci illərində sayları 3.000 nəfərə yaxın olan toplum dönəmin Uqandalı diktatoru İdi Amin tərəfindən təqib olunmuşdur. İdi Aminin hakimiyyəti dönəmində 300 nəfərdən çox abayudayalı dini mənsubiyyətləri səbəbindən işgəncə ilə öldürülmüşdür. Hazırda Uqandada 2.000 nəfərə yaxın Abayudaya yəhudisinin yaşadığını məlumdur. İcmanın xidmətində 2 məktəb, 5 sinaqoq və 1 qonaq evi var.
Tarix
thumb|right|250px|Nabuqoye kəndinin ərazisində yerləşən [[sinaqoq]]
Yaşıl kimya
Yaşıl kimya- (ing. “Green chemistry”) – kimyada bir elmi istiqamət olub,  ətraf mühitə müsbət təsir edən  istənilən kimya proseslərinin hər hansı bir təkmilləşməsidir. Elmi istiqamət kimi XX əsrim 90-cı illərində yaranmışdır.
Yaşıl kimyanın strateqiyası
Yaşıl kimya mühüm strateqiyanı da irəli sürür. Bu, zərərli maddələrdən ümumiyyətlə azad olan ilkin materialların və proseslərin düşünülmüş seçimidir. Yaşıl kimya özü bir incəsənətdir ki, hansı ki,  istənilən bir lazımi maddənin alınmasında ətraf mühit üçün ən zərərsiz olan yolların seçimini təmin edir.
Yaşıl kimyanın fərqliliyi
Ətraf mühit in kimyası – kimyəvi çirkləndiricilərin mənbə, yayılma, davamlıq və təsirlərini öyrənir. Ətraf mühit üçün kimya (Yaşıl Kimya)- bu növ çirklənmələrdən azad olmağın kimyəvi həllərini axtarır və onların tətbiqini təşkil edir. Burada bir neçə mümkün yol mövcuddur:
İlk iki istiqamət Ekoloji kimyanın tətbiq sahəsinə aiddir, üçüncü istiqamət isə Yaşıl kimya sahəsini təmsil edir.
Yaşıl kimya prinsiplərinin istehsalatda tətbiqi
Dünyanın bir çox laboratoriyalarında kimyəvi reaksiyalar və proseslərin yeni  sxemlərinin işlənib hazırlanması iritonnajlı kimya istehsalatının ətraf mühitə təsirinin azaldılmasına yönəldilir. Aqressiv mühitdən kimyəvi zərərlənmə riskini azaltmaq məqsədilə  istehsalçılar öz işçilərini  bu maddələrlə təmasda olmaqlarını məhdudlaşdırırlar.
Yaşıl kimyanın inkişafı yolları
2005-ci ildə R.Noyori Yaşıl kimyanın inkişafında üç əsas istiqaməti - yüksəkkritik  CO2–nın  həlledici qismində istifadə olunmasını; hidrogen peroksidin su məhlulunun oksidləşdirici kimi istifadəsini; hidrogeni assimetrik sintezdə istifadəsini təklif etdi.
Ajdaak vulkanı
Ajdaak (Qızıl Dağ) (Աժդահակ) — Ermənistan ərazisində sönmüş vulkan. Geqam silsiləsinin ən yüksək nöqtəsi. Dəniz səviyyəsindən 3597,3 metr yüksəklikdədir. Ermənistanın ərazisində və sərhədlərində yerləşən Alagöz, Qapıcıq və Ağdaban dağlarından sonra dördüncü ən yüksək dağ.
Qeqam silsiləsinin cənub-şərq yamacları məşhur Xosrov Dövlət Təbiət qoruğu ilə kəsişir.
Geologiyası
Ajdaak vulkanının konusu mürəkkəb olub diametri 1600 metr, hündürlüyü isə 370 metrdir. Vulkan ərazisinin sahəsi lava örtükləri ilə birlikdə 8 km²-dir. Konus püskürmə məhsulları ilə örtülüdür. Ərazidə daha çox kül, lapil, qum və vulkan bombalar geniş yayılıb.
Faunası
Geqma silsiləsinin faunası 250-yə yaxın quş növünü əhatə edir ki, bu da Ermənistanın bütün ornitofaunasının 70%-ni təşkil edir. Qayalı yamaclar yırtıcı quşlar üçün əvəzolunmaz yaşayış yeridir. Qarla örtülmüş yamaclarda qonur ayının izlərinə təsadüf olunur.
Qayaüstü təsvirlər
Ajdaak vulkanının yaxınlığında çoxlu petroqliflər aşkar edilmişdir. Qayalarda insanlar ov və yarış səhnələri, eləcə də astronomik cisimlər və hadisələrdə təsvir olunub: Günəş, Ay, ulduz bürcləri, alov topları, kometlər və ildırım.
Adın mənşəyi
Fars dilindən tərcümədə "Ajdaak" "nəhəng", "qüdrətli", "böyük" deməkdir.
Məskunlaşması
Geqam dağlarında yezidlər maldarlıqla məşğul olurlar. Onlar Ermənistanında yaşaya milli azlıqdır. Yay aylarında ailələr dağ ətəklərində çadırlarda yaşayırlar.
Turizm
AJdaak turistlər üçün maraqlı məkandır. Ancaq turist marşrutu yetərincə çətindir. Bu relyefin təcrid olunması, oriyentasiyada çətinliklər, hava şəraitinin ağırlaşdıran amillər, məsələn: ildırım və şimşək çaxması, dolu və qar və s. olması ilə bağlıdır.
Ettore Puriçelli
Ektor ("Ettore") Puriçelli Senya — Uruqvay və İtaliya vətəndaşlığı olmuş keçmiş futbolçu. Mövqeyi hücumçu olub. Futbolçu karyerasını bitirdikdən sonra məşqçi kimi işləyib.
Karyera
Karyerasına doğma Montevideonun "Sentral" komandasında başlayıb. Uruqvayda 5 il oynadıqdan sonra Puriçelli İtaliyanın "Bolonya" klubuna gedir. Bu keçid "Bolonya" tarixinin ən yaxşı dövrlərindən birinə təsadüf edir. İlk mövsümdə (1938–1939) Puriçelli 19 qol vuraraq Aldo Boffi ilə birlikdə İtaliya A Seriyasının bombardiri olur. Komandası isə bütun klubları qabaqlayaraq İtaliya çempionu olur. 1940–41 mövsümündə hər şey təkrarlanır, 22 qolla Puriçelli A Seriyasında ən yaxşı snayperi, "Bolonya" isə İtaliya çempionu olur. Puriçelli baş ilə əla oynadığı üçün "Qızıl Baş" ləqəbini alır.
II Dünya Müharibəsindən sonra Puriçelli "Milan" klubuna keçir. "Milan" ilə Seriya A Çempionluğunu və İtaliya kubokunu qazanır.
Daha sonra B Seriyasında yarışan "Lenyano" klubuna keçir və karyerasını orada ilə bitirir.
"Bolonya" ilə A Seriyasında 133 oyun keçirərək 80 qol vurur.
"Milan" ilə A Seriyasında 157 oyunda 55 qol vurur.
"Lenyano"nun heyətində 38 oyunda 25 dəfə fərqlənir..
Futbolçu karyerasını bitirdikdən sonra məşqçi kimi işləyir.
Slayer diskoqrafiyası
Slayer 1981-ci ildə gitaraçılar — Kerri Kinq və Ceff Hannemanin yaratdığı, Tom Araya və Deyv Lombardonu üzv olmağa dəvət etdikləri Amerikan treş-metal qrupudur. Slayer-in Metal Blade Records-da qeydə alınmış ilk iki albomu – Show No Mercy (1983) və Hell Awaits (1985) ABŞ-də hit-parada daxil ola bilməmişdir. Bundan sonra qrup Def Jam Recordings səsyazma studiyasına qoşulur və onun sahibi Rik Rubin qrupun Reign in Blood (1986) albomunun prodüserliyini edir. Bu albom Slayer-in ilk dəfə Billboard 200-ə daxil olmasına kömək edir və albom 94-cü pilləyə qədər yüksələ bilir. South of Heaven (1988) albomundan sonra Slayer Rubinin yeni albom şirkəti olan Def American ilə müqavilə imzalayır və 1990-cı ildə Seasons in the Abyss albomu yayımlanır. Albom yayımlandıqdan sonra Lombardo qrupdan ayrılır və Pol Bostaf barabanda onu əvəz edir.
1994-cü ildə yayımlanmış Divine Intervention albomunda Bostafın qrupla ilk albomu olur və albom ABŞ-də səkkizinci pilləyədək yüksəlir. Bu, qrupun həmin dövrədək ən yüksək hit-parad göstəricisi idi. Diabolus in Musica (1998) albomu nu-metal elementlərinə görə tənqid olumuş, God Hates Us All (2001) isə albom üzlüyünə görə mübahisələrə səbəb olmuşdu. Bostaf dirsək zədəsinə görə qrupu tərk etdikdən sonra əvvəlki üzv Lombardo onu əvəz edir. Christ Illusion (2006) Slayer-in ən uğurlu səylərindən biri olmuş, ABŞ-də debüt zamanı 5-ci pillədə qərarlaşmış və 2 Qremmi mükafatı qazandırmışdır. Slayer Anthrax, Metallica and Megadeth ilə birlikdə treş-metalın "böyük dördlüy"ündən biri hesab olunur və Recording Industry Association of America (RIAA) tərəfindən 6 qızıl sertifikat və bir multi-platin lövhə ilə mükafatlandırılmışdır.
Leyla Neyzi
Leyla Neyzi - tarixçi, sosioloq
Həyatı
Leyla Neyzi 1961-ci il 29 iyulda İstanbulda doğulmuşdur.Türk akademiki,antropoloq,sosioloq,tarixçi olmaqla yanaşı, Sabancı Universitetinin müəllimidir.İş adamı və yazıçı Əli Neyzinin və məşhur pediatr Olcay Neyzinin qızıdır. Robert Kollecini bitirdikdən sonra ABŞ-da Stanford Universitetində Antropologiya, Cornell Universitetində Sosiologiya təhsili almışdır.Boğaziçi Universitetində köməkçi dosentlik dövründən sonra tədqiqatlarını tarix üzrə dərinləşdirmişdir.İndiyədək Sabancı Universitetində Sosiologiya üzrə təhsil almaqdadır.Bundan əlavə,Oksford Universiteti St.Antoni Kollecində Müasir Türkiyə proqramında qonaq tədris üzvüdür.
Yaradıcılığı
Çox dəyərli iki tədqiqatından birincisini İstanbul Təşviqiyə məhəlləsinin sakinlərinin söylədiklərinə əsasən,ikincisini isə 20-ci əsrin əvvəli Ankarasının kiçik Musəvi əhalisi arasında doğulmuş və bütün əsrə şahidlik etmiş Yaşar Pakerin gündəliyinə əsaslanaraq gerçəkləşmişdir.Xüsusilə,ikincisi Yaşar Pakerin həyatı boyunca iki dəfə (öncə Qurtuluş savaşında 2 mart 1921 tarixli Məclis qərarı ilə,daha sonra II dünya müharibəsi ərəfəsində) qeyri-müsəlmanların yerinə yetirdiyi amalə taburları haqqında verdikləri məlumatlar xeyli maraqlıdır.Amələ taburlarına qarşı bir çox keyfiyyətsiz iddia və nəşrlərə qarşı elmi fakt gətirməklə,həmçinin Türkiyə yəhudilərinin tarixini işıqlandırmaqla mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Mükafatları
Malkolm Kerr Dissertasiya mükafatı,Middle East Studies Association of North America, 1992. Population Council Middle East Awards Tədqiqat proqramı mükafatı,1998-1999. Sabancı Universiteti Araşdırma mükafatı,2003-2004.(Təşviqiyə Sözlü tarixi çalışması.)
Qaynaqlar
``Mən kiməm?`` Türkiyədə şifahi tarix,kimlik və subyektivlik (İletişim nəşriyyatı,Avqust 2004) Kiçik xanımdan rübü əsirlik adama Nəzihə Neyzidən oğlu Nəzih Neyziyə məktublar 1947-1948 (Sel nəşriyyatı,1999) İstanbulda fərdi xatrılamaq və unutmaq,Yaddaş və Aidiyyat (Tarix vəqfi Yurd nəşriyyatı,1999)
Məmmədtağı Qəniyev
Məmmədtağı Qasım oğlu Qəniyev (9 may 1907, Şamaxı - 24 may 1979, Bakı) ― baytarlıq elmləri doktoru (1944), professor, mikrobioloq, epizootoloq, dövlət xadimi, pedaqoq, Azərbaycan SSR Əməkdar elm xadimi (1958), SSRİ Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Akademiyasının üzvü, Azərbaycan SSR EA-nın həqiqi üzvü (1962).
Həyatı
Məmmədtağı Qəniyev 9 may 1907-ci ildə Şamaxı şəhərində anadan olmuşdur. 1920-ci ildə S.Orconikidze adına hərbi hazırlıq məktəbinə daxil olmuş, 1926-cı ildə oranı bitirmişdir. Elə həmin il Leninqrad hərbi rabitə məktəbinə göndərilmişdir. Lakin sağlamlığı ilə əlaqədar 1927-ci ildə hərbi təhsildən azad edilmiş və Bakıya qayıtmışdır. 1928-ci ildə M.Ə.Sabir adına orta məktəbi bitirən Məmmədtağı Qəniyev 1928-1932-ci illərdə Zakfederasiya adına Yerevan Baytar-Zootexnika İnstitutunda ali təhsil almışdır.
Əmmar Nəqşəvani
Seyid Əmmar Nəqşəvani olaraq tanınan Seyid Dr. Əmmar əl-Nəqşəvani  Britaniya-İraq əsilli intellektual elm adamı, müəllif və natiq.