cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Erkeç
Erkeç — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Mənəşli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
Kənd əvvəllər Talış nahiyəsinə aid idi. 1727-ci il Osmanlı qaynağında adı keçir. 1828-ci ildə Azərbaycanı işğal etmiş ruslar tərəfindən bu kəndin ərazisinə İrandan ermənilər köçürülmüşdü. Qarabağ müharibəsinin başlandığı dövrdə kənddə yaşayan ermənilər silahlanaraq qonşu azərbaycanlı kəndlərinə silahlı basqınlar təşkil edərək insanları öldürməyə, onların evlərini yandırmağa başladılar. Azərbaycan ordusunun 1992-ci ilin yayında həyata keçirdiyi hücum nəticəsində kənd erməni quldurlarından təmizlənmişdir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 220 nəfər əhali yaşayır.
Le-Me (Yuxarı Provans Alpları)
Le-Me  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Le-Me kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.
INSEE kodu — 04116.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 3591 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 2161 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 1533 nəfər iqtisadi fəal, 628 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici - 70.9%, 1999-cu ildə bu 68.5%). 1533 aktiv 1323 nəfər (716 kişi və 607 qadın) işləyir, 210 nəfər işsizdir (96 kişi və 114 qadın). 628 hərəkətsiz, 172 nəfər şagird və ya tələbə, 187 nəfər təqaüdçü, 269 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Gölbaşı (Susuz)
Gölbaşı — Qars ilinin Susuz ilçəsinin Mərkəz bucağında kənd.
Coğrafiyası
Kənd Qars ilinin inzibati mərkəzi Qars şəhərindən 42 km, Susuz ilçəsinin inzibati mərkəzi Susuz qəsəbəsindən 22 km uzaqlıqda yerləşir.
Əhalisi
31 dekabr 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 361 nəfər daimi əhali yaşayır.
Milli tərkibi
1886-cı ilə olan məlumata əsasən Rusiya İmperiyasının Qars vilayətinin Qars şöbəsinin Berdıq kənd cəmiyyətinin Gölbaşı kəndində 68 nəfər əhali yaşayırdı və onların hamısını etnik kürdlər təşkil edirdi.
Alberiko Centili
Alberiko Centili (14.1.1552, San-Cenezio – 19.6.1608, İngiltərə, Oksford) — italyan hüquqşünası, sonsxolastika dövrü nümayəndəsi və beynəlxalq hüquq üzrə mütəxəssis.
Həyatı
Təhsilini Peruca şəhərindəki universitetdə almışdır. Dini təqiblərə məruz qalaraq, İtaliya dan İngiltərə yə qaçmışdır, Oksford da mülki hüquqdan dərs demişdir. Beynəlxalq hüquqda xalqlar hüququnu təbliğ etmiş, qall adətlərinə (mos gallicus) qarşı italyan adətlərini (mos italicos) müdafiə etmişdir. Bu mənada onu “xalqlar hüququnun atası” adlandırırlar. Qanunların şərhi məsələləri ilə də məşğul olmuşdur.
Əsərləri
Aşağıda adı sadalanan bütün əsərlər müasir dövrümüzdə çap olunub və ya yenidən dərc edilmişdir.
Luiziana
Luiziana - Amerika Birləşmiş Ştatlarında ştat. Mərkəzi Baton-Ruj şəhəridir. 1803-cü ildə ABŞ Luiziananı Fransadan 15 milyon dollara alaraq ərazisini iki dəfə artırır.
Şahzadə Əhməd
Şahzadə Əhməd — 8. Osmanlı sultanı II Bəyazidin oğlu, Osmanlı şahzadəsi.
Uşaqlıq illəri
Şahzadə Əhməd 1466-cı ildə Amasyada dünyaya gəldi. Atası Fateh Sultan Mehmedin oğlu və o illərdə Amasya sancaqbəyi olan Şahzadə Bəyazid, anası isə onun kənizlərindən Bülbül Xatundur. Uşaqlıq illəri Amasyada keçən Şahzadə Əhməd 1480-ci ildə qardaşlarıyla birlikdə İstanbula — babası Fateh Sultan Mehmedin yanına göndərildi. Burada qardaşları Qorqud, Aləmşah, Mahmud və Səlim, eləcə də əmisi Şahzadə Cemin oğlu Oğuz xanla birlikdə möhtəşəm mərasimlə sünnət edildi. Mərasimin ardından Çorum sancaqbəyi təyin edildi və anası Bülbül Xatunla, bacılarıyla birlikdə Çoruma yollandı. Cəmi bir il sonra Fateh Sultan Mehmedin vəfatıyla atası II Bəyazid dərhal İstanbula yola düşdü və qardaşı Şahzadə Cemlə girişdiyi taxt mübarizəsinin ardından taxta çıxdı.
Atasının səltənət illərində
Atasının səltənətinin ilk illərində Amasya sancaqbəyi təyin edildi və ölümünədək bu vəzifədə qaldı. Başda sədrəzəm Xədim Əli Paşa olmaqla, bir çox dövlət adamının dəstəyini qazanmışdı və atasının qeyri-rəsmi varisi olaraq görülürdü. Üstəlik sədrəzəmlə birlikdə Şahqulu üsyanının yatırılmasında mühüm rol oynadı. Osmanlı sarayında gəzən şayələrə görə, üsyanın yatırılmasından sonra Sultan Bəyazid taxtı oğluna təslim edəcəkdi. Ancaq üsyan əsnasında sədrəzəm Xədim Əli Paşanın həlak olması, digər qardaşları Şahzadə Qorqud və Şahzadə Səlimin etirazları buna mane oldu. Qardaşı Şahzadə Səlimin oğlu Süleymanın Şərqi-Qarahisar sancaqbəyi təyin edilməsinə etiraz edən Şahzadə Əhmədin istəyiylə, qardaşı oğlu Boluya təyin edildi. Ancaq bu dəfə də Bolunun İstanbula yaxınlığını bəhanə edən Şahzadə Əhmədin istəyilə, Süleyman Qara dənizin şimal sahilindəki Kəfə sancaqbəyliyinə göndərildi. Bütün bunlar isə Şahzadə Əhmədin atasının gözündə varis olduğunu və sözünün keçərli olduğunu sübut edir.
Qardaşı Şahzadə Səlimin Krım xanı Məngli Gəraya sığınması və digər qardaşı Şahzadə Qorqudun icazə almadan Manisaya gəlməsi onu daha da təlaşlandırdı. Bu hərəkətləri doğru hesab etməyən Şahzadə Əhməd atasına yazdığı məktubla, qardaşları Qorqud və Səlimi öldürtmək üçün icazə istəmiş, ancaq paytaxtdan icazə ala bilməmişdi. Rumeli bəyləri və yeniçərilərin etirazlarına baxmayaraq Şahzadə Əhmədə səltənətə dəvət məktubu yazıldı və paytaxta dəvət olundu. Ancaq Şahzadə Əhmədin hökmdarlığını tanımayan yeniçərilər, bununla qalmayıb aralarında dövlət irəli gələnlərinin evlərinin də olduğu bir çox evi talan etdi. Yeniçərilər, Səlimə sədaqət göstərərək onun gəlməsi və vəliəhd olmasını təkid etdi. Bunu xəbər alan Şahzadə Əhməd Anadoluya döndü. Səlim əleyhdarları bunun üzərinə Şahzadə Qorqudu hökmdar etmə düşüncəsiylə onu tələsik İstanbula çağırdılar. Bunun üzərinə İstanbula gələn Qorquda yeniçərilər hörmət göstərsə də, Səlimdən başqasını istəmədiklərini söylədilər (Yenibağça qiyamı 6 mart-24 aprel 1512). Bu vəziyyət üzərinə çətin vəziyyətə düşən və artıq hökmü və nüfuzu qalmayan Sultan Bəyazid Səlimi İstanbula dəvət edərək taxtdan çəkildi.
Yavuz Sultan Səlimlə mübarizə
Atası Bəyazid başda olmaq üzrə dövlət adamları tərəfindən gələcək padşah olaraq görülən Şahzadə Əhməd qardaşının səltənətini tanımadı. Konyada hökmdarlığını elan etdikdən sonra, 19 iyun 1512-ci ildə oğlu Ələddini göndərərək Bursanı ələ keçirdi və öz adına xütbə oxutdu. Ancaq Yavuz Sultan Səlimin qoşunları 29 iyulda Bursaya daxil oldu və Şahzadə Əhmədin güclü tərəfdarlarından olan sədrəzəm Qoca Mustafa Paşanı edam etdirdi. Digər dövlət adamlarından aldığı məktublarla həvəslənən Şahzadə Əhməd Yenişəhər yaxınlığında qardaşının birlikləriylə toqquşaraq əsir düşdü. Döyüşün ardından qapıçıbaşı Sənan ağa tərəfindən edam olunan Şahzadə Əhmədin cənazəsi Bursadakı Muradiyə külliyəsinə dəfn olundu. Ancaq onun oğullarından üçü qaçaraq Məmlüklərə, Şahzadə Murad isə Səfəvilərə sığındı.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Avar dili
Avar dili — Qafqazda yaşayan xalqlardan biri olan Avar xalqının dili. Avarlar, əsasən Dağıstanda, Azərbaycanda (Balakən və Zaqatala rayonları) və qismən də Türkiyədə yaşayırlar. 13-22 aprel 2009-cu il rəsmi əhali siyahıyaalınmasına əsasən, ana dili avar dili olan Azərbaycan vətəndaşlarının sayı 46.610 nəfərdir.
Robert Barker (çapçı)
Robert Barker — İngiltərə kralı I Ceyms in çapçısı, İngiltərə kraliçası I Elizabet in çapçısı olmuş Kristofer Barker in oğlu. Əksər mənbəyə görə, Barker «Kral Ceymsin Bibliyası» kitabının çapçısı idi. Bu kitab ingilis dili ndə çap edilmiş ən təsirli və əhəmiyyətli kitablardan biri idi. O və onun şəriki Martin Lukas «Zalim Bibliya» kitabını nəşr etdirmişdir.
Həbsi
Barker 1635-ci ildə həbs edilmişdir. Olduqca sərfəli bir biznesdə işləmək yerinə, o, yaxşı bir biznesmen deyildi. Ehtimal olunur ki, bu təcrübəsizlik və ümidsizlik onun qanunla problem yaşamasına gətirib çıxarmışdır. Əlavə olaraq, «Zalım Bibliya» və həmin kitabın səbəb olduğu cərimə də buna təsir göstərmişdir. Növbəti on il müddətində tez-tez həbs edilən və həbsdən çıxarılan Barker 1645-ci ildə vəfat etmişdir.
Sturmtiger
Sturmtiger (Hücum pələngi) İkinci Dünya müharibəsi zamanı istifadə olunan Tiger şassisi üzərinə konstruksiya edilən və böyük bir raket atanla təchiz edilmiş alman hücum topudur. Rəsmi adı Sturmmörserwagen 606/4 mit 38 cm RW 61-dir. Piyadalara döyüş meydanında dəstək vermək məqsədilə istehsal edilmişdi. İstehsalında cəbhədə ağır xəsarət görmüş Tiger tanklarından istifadə edilmişdir.
Iris macrosiphon
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Sturmtiger
Bu texnikanın istehsalında məqsəd döyüş meydanında piyadalara dəstək vermək üçün düşmən mövqelərində yerləşən çox möhkəm qorunan bina və xəndəkləri tək bir zərbə ilə yox etmək idi. Bu fikir ilk dəfə 1942-ci ildə Stalinqrad mühasirəsi sırasında ortaya çıxmışdır. O zamanlar Wermachtın əlində sadəcə olaraq üzərində 150 mm-lik ağır piyada topu olan StuG III hücum topu var idi. Bu texnikanın da 12 ədədi bu mühasirə zamanı itirilmişdi.
Xələfi olan Brummbär 1943-cü ildə istehsal edilmişdi. Lakin buna baxmayaraq Almaniya bu silahla qane olmurdu. Almaniya bundan daha ağır və güclü silaha ehtiyac duyurdu. Sonunda istehsalında Tiger tank şassisi və 210 mm-lik haubitsa istifadə olunacaq bir texnikanın istehsalına qərar verildi.
Ancaq o zamanlar belə bir top olmadığı üçün, bunun yerinə bir bənzəri olan Kriegsmarine tərəfindən sualtı raket atan kimi istifadə olunan 380 mm-lik mortarda qərar verildi.
İlkin prototip 1943-cü ilin oktyabr ayında Hitlerə göstərildi. 1944-cü ilin aprel ayında istehsalına razılıq verilən texnikanın sınaqlarına başlanıldı. Avqust-noyabr ayları ərzində 18 ədəd Sturmtiger istehsal edildi. Bu qədər zəif istehsal olunmasının səbəbi yeni şassi istehsal etmək əvəzinə vurulmuş və yaxud da xidmətdən çıxarılmış Tiger tanklarının gözlənilməsi idi.
Dizaynı
100x100|thumb|1945-ci ilin aprel ayında ələ keçirilmiş Sturmtiger Sturmtiger texnikasının istehsalında Tiger tanklarının gövdə və süspansion sistemləri saxlanılmışdı. Tiger tanklarına məxsus üst hissə sökülərək bunun yerinə mortarın yerləşdirilə biləcəyi üst hissə yaradılmışdı. Bu üst hissə texnikanın ön tərəfindən başladığından texnikaya uzaqdan baxılanda qutuya oxşayırdı. 250px|thumb|right|Sturmtiger (Deutsches Panzermuseum) Almaniya Sturmtiger Tiger tanklarından daha qısa idi. Sturmtiger 6.28 metr uzunluğa sahib olduğu halda, Tiger tankları 8.45 metr uzunluğunda idi. Bunun əsas səbəbi uzun bir topa sahib olmaması idi. Tiger tanklarından 15 sm daha hündür idi.
Zireh
Sturmtiger şəhər daxilində savaşacağı üçün bu texnikanın ağır xəsarət almaması üçün qalın zireh ilə qorunması lazım idi. Öndən 150 mm qalınlığında bucaq altında zireh ilə qorunurdu. Yan tərəflərindən isə 80 mm-lik panellər vasitəsilə qorunurdu. Tiger çəkisi 57 ton olarkən, Sturmtiger 68 ton çəkiyə malik idi.
Silahları
Əsas silahı 380 mm-lik Raketenwerfer 61 L/5.4, arxadan doldurulmalı raketatan/mortar idi. Bu silah qısa mənzilli raketatan quruluşunda idi. Mortarın diametri 1.5 metrə yaxın idi. 125 kq yüksəkpartlayıcılı raket ata bilirdi. Bu mərmi 2.5 qalınlığında olan beton maneələri də dağıtmağı bacarırdı.
Bu silahın mənzili 5650 metrə bərabər idi. Raketin ümumi ağırlığı 345–351 kq arasında dəyişirdi. Normal bir barıt ilə mərmi 45 m/s sürətlə hərəkət edərkən, 40 kq-lıq raket ilə 250 m/s-yə qalxırdı.
Raketatan bəzi problemlərdə yaradırdı. Ən önəmlisi raket yanacağının yanması ilə yaranan qazı texnikanın içindən çölə çıxartmaq olmurdu.
Mərmilər çox böyük olduğu üçün sadəcə olaraq 14 mərmi daşımaq mümkün idi. Bir dənəsi topda, digəri isə yükləmə qabında olurdu. Digərləri texnikanın arxa hissəsində olan barmaqlıq rəflərdə daşınırdı. Sursat yükləmək üçün texnikanın üst hissəsinə bir kran bağlanılırdı və bu kranın köməyi ilə mərmilər yüklənilirdi. Yükləmək üçün 5 nəfərlik ekipakın hamısı calışmalıydı.
Yükləmə qapağının yanında 90 mm-lik NbK 39 Nahverteidigungswaffe ("Yaxın müdafiə silahı") yerləşdirilmişdi. Bu silah yaxın məsafədə yerləşən düşmən texnika və piyadalarından maşını qoruyurdu. Bu silah 360 dərəcəlik bir istifadə sahəsinə sahib olan sadə bir qumbaraatan idi. Piyada hücumlarına qarşı isə 7.92 mm-lik MG 34 yüngül pulemyotundan istifadə olunurdu.
Xidmət tarixi
thumb|right|250px|Sturmtiger (Deutsches Panzermuseum ([[Almaniya Tank Muzeyi)) Almaniya]] Sturmtiger-in əsas vəzifəsi piyada qüvvələrinin gücləndirilmiş düşmən mövqelərinə və ya binalara hücumları zamanı həmin piyadalara ağır topçu dəstəyi vermək idi. Lakin müharibədə Almaniyanın vəziyyəti gündən-günə pisləşirdi. Almaniyanın silahlı qüvvələri olan Wermacht artıq hücumdan çox müdafiəyə meyl edirdi.
Üç yeni Panzer bölüyü (Tank bölmələri) Sturmtiger modelindən istifadə edirdi: Panzer Sturmmörser Kompanien (PzStuMrKp) 1000, 1001 və1002. Əslində ədəd texnikadan formalaşmağı lazım olarkən əldə yetərli sayda texnika olmadığından hər bölüyə 4 ədəd bu texnikadan paylanılmışdı. Bu 4 texnikada öz aralarında ikili qruplara ayrılırdı.
PzStuMrKp 1000 birliyinə aid olan 2 texnika 13 avqust 1944-cü ildə Varşavanın SSRİ tərəfindən azad edilməsinə qarşı ilk dəfə olaraq istifadə edilmişlərdi. PzStuMrKp 1001 və PzStuMrKp 1002 isə sentyabr və oktyabr aylarında xidmətə başlamışdır. PzStuMrKp 1001 və 1002 birliklərinə aid olan 7 texnika daha sonralar Ardenna əməliyyatında istifadə edilmişlərdi.
Ardenna əməliyyatından sonra bu texnikalar bir daha cəbhələrdə istifadə edilmədilər. Bu texnikalardan daha çox Almaniya torpaqlarına hücumlardan müdafiə məqsədi ilə istifadə olunmağa başlanılmışdı. Bunlar çox güclü müdafiə silahı idilər. Düşmənin döyüş təyyarələrindən başqa heç bir düşmən piyada qüvvəsi və ya topçu qüvvəsi bu texnikanı sıradan çıxarda bilmirdi. Sadəcə olaraq bir neçəsi düşmən tərəfindən məhv edilmişdir. Qalanları isə texniki qüsurları və ya yanacaq çatışmazlığı ucbatından ekipajı tərəfindən tərk edilməzdən öncə məhv edilmişdi.
İki ədəd cəmi Sturmtiger dövrümüzə qədər gəlib çatmışdır: Bir Deutsches Panzermuseum Münster də, Kubinka Tank Muzeyində (Rusiya) sərgilənir.
Qafqaz böyürtkəni
Ümumi yayılması
Rusiya (Dağıstan) və Türkiyədə təbii yayılma sahələri vardır.
Azərbaycanda yayılması
Quba (Qonaqkənd), Qusar, Zaqatala, Balakən rayonlarında dərə və meşə kənarlarında yayılmışdır.
Statusu
Azərbaycanın nadir bitki növüdür. LC.
Bitdiyi yer
Aşağı və orta dağ qurşağında meşəliklərdə yayılmışdır.
Təbii ehtiyatı
Azərbaycanda arealı geniş deyildir.
Bioloji xüsusiyyətləri
Təbiətdə 2 m-ə qədər hündürlüyü olan koldur. Birillik budaqları silindirvari, yerə əyilmiş, üzəri müxtəlif tikanlı, sarımtıl vəzilidir. Yarpaqları üçər və beş yarpaqcıqdan ibarətdir. Yarpaqcıqlar üçtdən yaşıl, altdan keçətüklü, ucdan tərs yumurtavarı, qidəsi ürəkvarı, ucu şiş, uzun, yanındakılar qısa saplaqlı, enli, tərs yumurtavarıdır. Çiçək qrupu uzunsov, çoxçiçəkli salxımdır. Kasayarpağı sivri uclu, meyvə vaxtı içəriyə yapışmışdır. Ləçəkləri iri və ağdır. Meyvəsi qara, enli, yumurtavari, 2-2,5 sm diametrindədir. Kasayarpaqları meyvələrində yapışıq, bəzən aşağıya əyilmişdir. Ləçəkləri iri, kənara əyilmişdir. Erkəkcikləri sütuncuqların uzunluğuna çatır. Yumurtalığı tükcüklüdür. Mayda çiçəkləyir, iyulda isə meyvə verir.
Çoxalması
Təbiətdə generativ və vegetativ yolla çoxalır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
Becərilməsi
Mədəni halda Nəbatat bağlarında becərilir.
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.
Zəruri qoruma tədbirləri
Azərbaycanın "Qırmızı Kitab"ına daxil edilməsi zəruridir.
Meyer astrakantası
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Kiçik Qafqaz dağlarında yayılmışdır.
Botaniki təsviri
15-30 sm hündürlükdə, 15-25 sm diametrində çətir əmələ gətirən, yarpağını tökən xırda koldur. Budaqları 4 sm uzunluqda, 1 mm enində, darçını rəngdə, az və ya çox əyilmiş, xırda tikanlı, boz tüklərlə örtülmüşdür. Yarpaqlarının əsası enli, yumurtaşəkilli, neştərvari, qısa, ucu şiş, üzəri tüklüdür. Yarpaqları 4 (8) cüt, ağ tüklü yarpaqcıqlardan ibarətdir. Yarpaqcıqların uzunluğu 15 mm, eni 5 mm, ellipsvari olub, yuxarı hissəsi qısa tikanlıdır. Çiçəkləri yarpaqların qoltuğunda yerləşərək adətən başcığaoxşar, 3 sm uzunluğunda salxım çiçək qrupu əmələ gətirir. Çiçəkaltlıqları 6–7 mm uzunluqda, 1 mm enində, xətvari, qayığaoxşar, aşağı hissəsi çılpaq, yuxarısı keçəvari tüklüdür. Kasacığı 6–9 mm uzunluqda, xətvari, ağ, keçətüklü, dilimlidir. Tacı tutqun kül rəngli, kasacıqdan 2 dəfə uzundur. İyunda çiçəkləyir, meyvəsi iyul və avqustda yetişir. Boz gəvən əsasən toxumlarla çoxaldılır. Vegetativ yollada çoxalması mümkündür.
Ekologiyası
Orta dağ qurşaqlarında, əsasən cənub güneylərində, quru, daşlı yerlərdə bitir.
Azərbaycanda yayılması
Naxçıvanda təbii halda yayılmışdır.
İstifadəsi
Gövdəsində qatran vardır. Yaşıllaşdırmada istifadə olunmur.
Tsiklopentan
Tsiklopentan (pentametilenin), C5H10 — alitsiklik karbohidrogendir. Neftin tərkibində olur..
Fiziki xassələri
Rəngsiz, özünəməxsus kerosin iyli mayedir.+49,3 °С qaynayan mayedir, -93,9 °С əriyir, suda həll olmur.
Laos
Laos (laos. ລາວ) və ya rəsmi adı ilə Laos Xalq Demokratik Respublikası (laos. ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ) — Cənub-Şərqi Asiyada dövlət. Laos Hind-Çin yarımadasında dənizə çıxışı olmayan ölkədir. Şimal-qərbdə Myanma, şimal-şərqdə Çin, şərqdə Vyetnam, cənub-şərqdə Kamboca, cənub-qərb və qərbdə Tailandla həmsərhəddir. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Vyentyan şəhəri, ümumi sahəsi 237,955 kvadrat kilometrdir. Laos dünyadakı 5 kommunist ölkədən biridir.
Tarixi
Bu gün Laosda idarəçi etnik qrup olan laolar, tay xalqlarının bir qoludur. Taylar 8-ci əsrdə Cənub-Qərbi Çində güclü Nançao Krallığını qurduqdan sonra cənuba doğru irəliləyərək Hind-Çin yarımadasına daxil oldular. Laolar, digər tay xalqlarıyla birlikdə, V əsrdən bəri Kamboçiyadakı Xmer İmperiyasının idarəsi altında yaşayan Laosun yerli qəbilələrinə üstünlüklərini qəbul etdirdilər. XII və XIII əsrlər ərzində laolar, Muonq Sva prensliklərini qurdular.
Lan Xanq dövrü
Laosla əlaqədar ilk tarixi sənədlər Anqkordakı Xmer kralının və yardımları ilə Laodakı ilk dövlət olan Lan Xanqı quran Fa Nqumla başlayır. Fa Nqum 1353-1371-ci illər arasında bugünkü Laos torpaqlarının bütününü və Taylandın şimal və cənub bölgələrini fəth etdi. 1373-cü ildə yerinə oğlu Fya Sam Sene Tay keçdi və krallığın idarə üsullarını yazaraq, müdafiəsini təşkilatlandırdı. 1416-cı ildə onun vəfatından sonra 1478-ci ildə vyetnamlıların işğalıyla qısa müddətli bir durğunluğa məruz qalan uzun sülh dövrü, 1520-1548-ci illər arasında hökm edən Fotisaraz dövründə sona çatdı və Burma və Siyama qarşı müharibə aparıldı. Siyama qarşı aparılan üç müharibədən sonra 1580-ci ildə Lan Xanq dövləti ən geniş sərhədlərinə çatdı. Fotisarazın ölümündən sonra taxta çıxan oğlu Sezatriraz dövründə paytaxt, Luanq Prabanqdan Vyentyaneyə daşıdıldı. 1565 və 1570-ci illərdəki iki Bruma hücumu geri püskürdüldü. 1571-ci ildə Sezatriraz öləndən sonra brumalıların hücumları daha da sıx xarakter aldı. Və 1574-cü ildə Vyentyane işğal edildi, ölkə brumalılar tərəfindən yağmalandı. Bu qaranlıq dövr 1637-ci ildə Suiqna-Vonqsanın taxta çıxıb düzəni yenidən qurmasına qədər davam etdi. Suiqna-Vonqsa Vyetnam və Siyamla müqavilələr bağlayaraq sərhədləri düzəltdi. Buddaçılığın böyük bir müdafiəçisi və incəsənətlərin qoruyucusu oldu. Vyentyaneni gözəlləşdirdi. 1694-cü ildə öləndən sonra yerinə Vyetnam ordularının da köməyi ilə qardaşı oğulları keçdi və beləliklə Laosda Vyetnam idarəsi başladı. Bu dövrdə Lan Xanq krallığı parçalandı. Vyetnam idarəsini qəbul etməyən bəzi kral ailəsi üzvləri, 1707-ci ildə idarələri altında olan şimal bölgələrində istiqlaliyyət elan etdilər və Luanq Prabang və Vyentyane krallıqlarını qurdular. Cənuba isə 1713-cü ildə Çampassak krallığı quruldu. Beləliklə, Lan Xanq 3 krallığa bölündü.
Fransız Müstəmləkəsi Dövrü
Fransa, bölgəni Laos Müstəmləkəsi olaraq təşkilatlandırdı, Luanq  Prabanq krallığının varlığı davam edərkən, digər bölgələr bir fransız zabitinin idarəsinə verildi. 1942-ci ildə yapon orduları Mekonq çayı sahillərinə yerləşdikdən sonra 1945-ci ildə Laosun istiqlaliyyətini elan etdilər.
Fransız müstəmləkəçiliyinə qarşı bir hərəkat olan Lao İssara (Azad Laos) hökuməti ələ keçirsə də, 1946-cı ildə fransız hərbi birlikləri ölkədə yenidən idarəçi halına gəldilər. Bu dövrdə Laosda iki siyasi hərəkat ortaya çıxdı - I-si yapon idarəsinə qarşı Luanq Prabanq Sarayı və Çampassak Prensi ətrafındakı hərəkat, II-si fransız idarəsinə qarşı, Vyentyanedə təşkilatlanan və liderliyini Prens Petsarazın öhdəliyinə götürdüyü hərəkat. Bu iki hərəkat, azadlıq müharibəsini fransız orduları  gələnə qədər davam etdirdilər.
1946-cı ildə Fransa, keçici olaraq Luanq Prabanq kralı Sisavanq Vonqun idarəsi altında Laosun bütövlüyünü və daxili işlərində azadlığını qəbul etdi. Nəticədə bir konstitusiyanın qəbulu və seçkilərdən sonra Fransa - Laos müqaviləsi imzalandı (1949). Bu müqaviləylə Laos, Fransa birliyi içərisndə azad bir dövlət oldu.
Tam İstiqlaliyyət Müharibəsi Dövrü
Bu inkişafı qənaətbəxş sayan Laos İssara hərəkatındakı əksəriyyət Azad Laos Hərəkatını dağıdaraq hökumətlə birləşdilər. Bu fikrə qarşı çıxanlar, 1950-ci ildə "Patet Lao" hərəkatını qurdular və Prens Sufanuvonqun liderliyində, vyetnamlı yurdsevərlərlə də birləşərək fransız müstəmləkə ordularına qarşı gerilya müharibəsinə başladılar. Şimal vilayətlərində güclənən "Patet Lao", yavaş-yavaş krallıq idarəsiə qarşı da hərbi hərəkata başladı. 1953-cü ilin yazında vyetnamlı yurdsevərlərin fransız müstəmləkəçilərini ağır bir məğlubiyyətə uğratmasından sonra, Vyet Minh gücləriylə birlikdə Patet Lao, krallığın paytaxtı Luanq Prabanqı təhdid edə biləcək vəziyyətə gəldilər. Lakin fransız müstəmləkəçi orduları, Patet Lao - Vyet Minh birləşmiş güclərini məhv edərək Vyetnamın şimal-qərb dağlarını işğal etdilər, Dyen Byen Fuda bir qala tikdilər. 1954-cü ilin mayında vyetnamlıların Dyen Byen Funu ələ keçirməsinin ardından Fransanın hərbi cəhətdən ayaqda durması çətin vəziyyətə düşdü. Buna görə başladılan Cenevrə Konfransına qatılan Fransa, Birləşmiş Krallıq, Amerika Birləşmiş Ştatları, Çin Xalq Respublikası və SSRİ-nin də içlərində olduğu 14 ölkə Laosun bütöv və müstəqil varlığını rəsmən tanıdı. Bu inkişafa əlavə olaraq 1956-cı ildə Patet Lao, Neo Lao Hak Sat (Laos Yurdsevər Cəbhəsi) adıyla qanuni bir siyasi parti halına gəldi. Prens Suvanna Fuma öndərliyində, Prens Sufanuvonqun da qatıldığı bir milli hökumət quruldu.
1958-ci ildəki seçkilərdən sonra Patet Lao və Anti-amerikan Santifab Partiyası üstün çıxandan sonra, sağyönlü partiyalar təlaşa düşərək Suvanna Fumayı vəzifədən uzaqlaşdırmağa zorlayaraq öz namizədləri Foni Sanakyoneni prezidentliyə gətirdilər. Foni Sanakyone bütün dövlət heyətlərinə "Milli Əsasları Müdafiə Komitəsi" adlı anti-kommunist hərəkatın dəstəkçilərini gətirdi. 1959-cu ilin mayında Sufanovunqun tutulmasını, Foninin Cenevrə Anlaşmalarına tərs olaraq ABŞ və Filippindən hərbi yardımı istəməsi izlədi. Bunlardan sonra Patet Lao Cenevrə Anlaşmalarıyla qurulan tərəfsizlik siyasətinin açıq şəkildə tapdalandığını elan etdi. Daha sonra Fonq Sali və Sam Neyua kimi şimal vilayətlərini idarəni ələ alan Patet Lao mərkəzi hökumət təmsilçilərini bölgədən çıxartdı. Patet Lao ilə mərkəzi hökumət arasında hərbi münaqişələrin müntəzəm hal almasından sonra, hökumət BMT-yə müraciət etdi.
Patet Laoçular Vyentyanedə
Yeni rejim Vyetnamla əlaqədəydi və kütləvi siyasi kampaniyalara başladı. Bu vaxtlarda Vyentyanedə bir təmsilçilikləriylə var olan Tayland və Amerika Birləşmiş Ştatları ilə əlaqələr gedərək gərginləşirdi. Əsasən də Yarres Ovasunda Myao Gizli Ordusu adlı sağçı gerilyalarla sıx münaqişələr davam etməkdəydi. 1977-ci ildə Vyetamla 25 illik bir dostluq və birlik müqaviləsi imzalandı.
Lakin Çinlə olan əlaqələr gərginliyini saxlayırdı. Çin Xalq Respublikası, hökumətə qarşı mübarizə aparan gerilyalara 1979-cu ilə qədər kömək etməyi davam etdirdi. 1979-cu ildə Yurdsevər Cəbhə adını Milli Qurtuluş Üçün Laos Cəbhəsi olaraq dəyişdirdi. Müxalifləri də Milli Qurtuluş Cəbhəsini quraraq mübarizəyə başladılar.
Ancaq əhəmiyyətli bir uğur qazana bilmədilər. 1981-ci ildə birinci 5 illik plan həyata keçirilməyə başlandı. 1982-ci ildə gerçəkləşdirilən LDHP-nin 3-cü konqressində Çin ən təhlükəli düşmən olaraq seçildi. 1985-ci ildə ölkə ərzaq istehsalı cəhətdən özünə bəs edə bilən vəziyyətə gəldi. Prezident Sufanovonqun tibbi səbəblərə görə istefa verməsindən sonra Fumi Vanqviçit yerinə gətirildi. Taylandla sərhəd anlaşmazlıqlarına görə münaqişələr davam edirdi. 1988-ci ilin əvvəllərində daha da çoxalan hərbi münaqişələr eyni ilin fevral ayında imzalanan atəşkəs müqaviləsiylə başa çatdı. 1988-ci ildə xarici investisiyaların dəstəklənməsinə başlanıldı. Laosda 1975-ci ildən sonra ilk parlament seçkiləri 1989-cu ildə keçirildi.
İqtisadiyyatı
Laos hökuməti 1986-cı ildə idarəetmənin desentralizasiyası və özəl müəssisələrin inkişafının təşviqinə başlamışdır. Bu sahədə yüksək nəticələr əldə olunmuşdur. Belə ki, 1988-2001-ci illərdə iqtisadi artım orta hesabla 7% təşkil edirdi (1997-ci ildə baş vermiş Asiya maliyyə böhranı səbəbindən qısamüddətli azalma müstəsna olmaqla). Bu artımın yüksək səviyyəsinə baxmayaraq, Laos sadə infrastrukturlu, heç bir dəmiryolu və ibtidai yol sistemi olmayan, məhdud xarici və daxili telekommunikasiyalı ölkə kimi qalmaqdadır. Elektrik enerjisi ilə yalnız bir neçə şəhər əraziləri təmin olunur. Kənd təsərrüfatının payı ÜDM-nın yarısını təşkil edir və ölkə məşğulluğunun 80%-nı təmin edir. İqtisadiyyat gəlirini Beynəlxalq Valyuta Fondu və digər beynəlxalq mənbələrinin yardımından, həmçinin ərzaq və mədən istismarı sahələrinə qoyulan sərmayələrdən əldə olunmasını davam etməkdədir. 2004-cü ildə adambaşına düşən illik gəlir orta hesabla 382 ABŞ dolları olmuşdur. 2008-ci ildə adambaşına düşən illik gəlir orta hesabla 2,1 min ABŞ dolları olmuşdur.
Dini vəziyyət
Laosda inanclı əhalinin əsas dini txeravad formasında buddizmdir. Dağlı tailandlıların bir qrupu və vyetnamlıların böyük əksəriyyəti şimal buddizminə ibadət edirlər. Dağ qəbilələri – kxmu, dağ kxmerləri, meo, man və digərləri özlərini qəbilə inanclarını qoruyub saxlayıblar. Ölkədə yaşayan az sayda fransız, vyetnam və çinlililərin bir hissəsi, eləcə də yerli əhalinin bir qrupu katoliklərdir (43 min nəfər), çinlilərin bir hissəsi və dağ xalqlarının bəzi nümayəndələri protestanlardır. Cənubi Asiyadan gələnlər - induistlər və müsəlmanlar, çinlilər - konfusiyaçı, daosist və buddistdirlər.
Xarici siyasəti
Laos Xalq Demokratik Respublikası 2 fevral 2013-cü ildə tarixində Ümumdünya Ticarət Təşkilatının tamhüquqlu üzvü olmuşdur. Vyetnam ilə əməkdaşlıq Laosun xarici siyasətində mühüm yer tutur. Belə ki, iki ölkə arasında 1975-ci ildə imzalanmış Dostluq və Əməkdaşlıq haqqında Razılaşma bu münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoymasına təkan vermişdir. 1975-ci il razılaşması iki ölkə sərhədlərini müəyyənləşdirmiş, Vyetnam tərəfindən Laosa iqtisadi yardım edilməsini və təhlükəsizliklə bağlı hərbi razılaşmanı özündə əks etdirirdi. İki ölkə arasında daim yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər həyata keçirilir. İqtisadiyyat, siyasət, ticarət və texnika sahəsində əməkdaşlıq bu əlaqələri daha da möhkəmləndirir. Laosun həmçinin, Çin Xalq Respublikası ilə də möhkəm siyasi və iqtisadi əlaqələri mövcuddur. Laosun xarici siyasətdə digər mühüm tərəfdaşı Taylanddır. Coğrafi yerləşmə, dil və mədəniyyət yaxınlığı, iqtisadi və investisiya sahəsində əməkdaşlıq iki ölkə münasibətlərində mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qeyd olunanlarla yanaşı, iki ölkə arasında münasibətlərdə tarixən gərginlik yaşanmışdır. Bu gərginlik əsasən hər iki tərəfdən ərazi iddiaları ilə başlamış və bunun nəticəsində qarşıdurma baş vermişdir. Siyasi sistemlərin müxtəlifliyi, partizanların fəaliyyəti, insan və narkotik maddələrin qeyri-qanuni alveri ölkələr arasında münasibətlərdə gərginlik yaradan amillərdəndir. İki ölkə arasında müəyyənləşdirilməmiş sərhəd əraziləri də mövcuddur. Keçən əsrin 90-cı illərində Laos siyasi və iqtisadi durumundan asılı olmayaraq, bir sıra ölkələrlə münasibətləri inkişaf etdirməyə başlamışdır. 1997-ci ilin iyulunda Laos ASEAN-a üzv qəbul olunmuş və 2004-2005-ci illərdə təşkilata rəhbərlik etmişdir. Laos həmçinin Ümumdünya Ticarət Təşkilatına üzv olmaq üçün də müraciət etmişdir. Ümumdünya və Asiya İnkişaf Banklarının Laosda nümayəndəlikləri fəaliyyət göstərir və geniş iqtisadi proqramlar həyata keçirirlər.
İdarəetmə nəzəriyyəsi
İdarəetmə nəzəriyyəsinin əsasını kibernetika və informasiya nəzəriyyəsi təşkil edir.
İdarəetmə nəzəriyyəsinin məğzini idarəedilən obyektin sistem analizi və idarəetmə alqoritminin sintezi əsasında yaradılan riyazi modellər təşkil edir.
İdarəetmə nəzəriyyəsi ilə məşğul olan nəzəriyyəçilər bizi əhatə edən canlı aləmi xarakterizə edərkən onu üç komponentə ayırırlar:
İstehsal-texniki proseslərin, mexanizmlərin, maşınlar sisteminin, yəni texniki sistemlərin idarə edilməsini F.Engels əşyaların idarə edilməsi adlandırmışdır. İdarəetmənin bu sahəsi əsasən texnika elmləri tərəfindən öyrənilir.
Canlı təbiətdə baş verən və canlı orqanizmlərin həyat fəaliyyəti ilə əlaqədar olan məsələləri təbiət elmləri öyrənir. Qruplarda, kollektivlərdə və siniflərdə birləşmiş və müxtəlif marağa malik olan insanların idarə edilməsini F.Engels cəmiyyətin idarə edilməsi adlandırmışdır.
Ella Leya
Ella Leya (tam adı: Ella Leya; ) — Azərbaycan-ABŞ bəstəkarı, musiqiçisi və yazıçısı.
Həyatı
Ella Leya Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Əvvəl Moskvaya köçmüş, daha sonra ABŞ-yə mühacirət etmişdir. 1990-cı ildə ABŞ-də sığınacaq almışdır.
Fəaliyyəti
"Qadınların sirli həyatı", "Gecə kraliçası" və "Rus romansları" adlı albomları yüksək dəyərləndirilib. "Qadınların sirli həyatı" adlı albom rus romanslarından ibarət olaraq qadınların iç dünyasından, onların mənəvi yaşantılarından bəhs edir.
Ella Leya özünün SELAH caz orkestri ilə Avropa və ABŞ-yə dünya turuna çıxmışdır.
Sənətçinin əsərləri "Ouşenin 12 dostu", "PU-239", "Samantha Who", "Dirty Sexy Money" və "My Sassy Girl" filmlərində səslənib.
Le-Tüil
INSEE kodu — 04220.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 2875 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 247 nəfər (15-64 yaş arasında) arasında 187 nəfər iqtisadi fəal, 60 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 75,7%, 1999-cu ildə 77.0%). Fəal 187 nəfərdən 174 nəfəri (95 kişi və 79 qadın), 13 nəfəri işsizdir (5 kişi və 8 qadın). 60 hərəkətsiz 23 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 15 nəfər təqaüdçü, 22 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Qavril Radomir
Qavril Radomir — Samuilin oğlu, çar. Atasının dövründə sərkərdəlik etmişdir, cəngavərliyi ilə şöhrət sahibi olmuşdur. Əmisi oğlu İvan Vladislavı və atasını ölümdən qurtarmışdır. Bununla belə 1014-cü ildə taxta çıxandan sonra Bizansa etdiyi hücumların birində Ostrovo yaxınlığında əmisi oğlu İvan Vladislav tərəfindən öldürülmüşdür.
Əlaqələr sistemi
Telekommunikasiya telekommunikasiya üsuludur (məsələn, idman yayımı, kütləvi informasiya vasitələri, jurnalistika və s.). Əlaqə, qarşılıqlı anlaşılmış əlamətlər və semiotik qaydal ar istifadə etməklə bir şəxs dən və ya qrup dan digərinə nəzərdə tutulan mənalar ı çatdır maq aktidir thumb| Əlaqə sistemi
thumb|Siqnal emal sistemi
Media ilə
Optik rabitə sistemi transmissiya vasitəsi kimi yüngül istifadə edən hər hansı bir telekommunikasiya növüdür. Təchizat optik siqnal daxilində bir mesajı, hədəfinə siqnal aparan bir əlaqə kanalını və alınan optik siqnaldan gələn mesajı əks etdirən bir ötürücüyü kodlayan bir transmitterdən ibarətdir. Fiber optik ünsiyyət sistemləri optik fiber vasitəsilə işıq göndərərək məlumatı bir yerdən digərinə ötürür. İşıq məlumat daşımaq üçün modullaşdırılmış bir daşıyıcı siqnal təşkil edir.
Radio rabitə sistemi xarici rabitə imkanları verən bir sıra kommunikasiya alt sistemlərindən ibarətdir. Radio rabitə sistemi bir elektrik enerjisi salınması və ya cərəyan ların çıxarıldığı və bu cür cərəyanlar və ya salınımların bir yerdən azad sahəyə qədər yayılmasına səbəb olan bir ötürücü şüa [4] uzaqdan uzaq bir uzaq məsafədə və ötürücüdən yayılmış salındıqları və ya cərəyanlar tərəfindən həyəcanlandıracaq adaptasiya edilmiş uzaq nöqtədə.
Enerji xəttinin rabitə sistemləri elektrik kabellərində modulyasiya edilmiş bir daşıyıcı siqnalını təəccübləndirərək fəaliyyət göstərir. Güclü kommunikasiyaların müxtəlif növləri istifadə olunan güc siqnalının ötürülmə xüsusiyyətlərinə görə fərqli tezlik bantlarından istifadə edir. Güc simi sisteminin ilk növbədə AC gücünün ötürülməsi üçün nəzərdə tutulduğu üçün, güclü tel sxemləri daha yüksək tezlik lərin ötürülməsi üçün məhdud qabiliyyətə malikdir. Yayılma problemi hər bir güc xətti ünsiyyəti üçün məhdudlaşdıran bir faktordur.
Texnologiya ilə
Dupleks kommunikasiya sistemi hər iki istiqamətdə bir-biri ilə ünsiyyət qura bilən iki əlaqəli tərəfdən və ya cihazdan ibarət olan bir sistemdir. Dupleks termini iki tərəf və ya cihaz arasında rabitəni təsvir edərkən istifadə olunur. İki tərəfli sistemlər, təxminən bütün kommunikasiya şəbəkələrində, ya əlaqəli tərəflər arasında "ikitərəfli bir cadının" əlaqələndirilməsinə və ya avadanlıqların monitorinqi və avadanlıqların uzaqdan tənzimlənməsi üçün "tərs yol" təmin etmək üçün istifadə olunur. Antenna əsasən elektromaqnit dalğalarının yayılması və ya qəbul edilməsi üçün istifadə olunan qwert şüurunun kiçik bir uzunluğudır. Dönüşüm cihazı kimi çıxış edir. Verən sonda elektromaqnit dalğalarına yüksək tezlikli cərəyanı çevirir. Alınan sonunda elektromaqnit dalğalarını alıcının girişinə qidalanan elektrik siqnallarına çevirir. ünsiyyətdə bir neçə növ anten istifadə olunur. Rabitə alt sistemlərinin nümunələri Müdafiə Əlaqə Sistemi (DCS) daxildir.
Nümunələr: texnologiya ilə
Telefon
Mobil
Maxara
Maxara - Unu süddə qarışdırmaqla sacın üstündə bişirilən xəmir xörəyi. Əsasən Zaqatala və Balakən rayonlarının kəndlərində yayılıb.
Əlaqələr sistemi
Nümunələr: texnologiya ilə
Telegraph
Edison Telegraph
T.V. Kabel
Kompüter
Proqram sahəsi ilə
Taktik kommunikasiya sistemi, (a) taktik qüvvələrin (b) dəyişən taktiki halların və ətraf mühitin dəyişkən şərtlərinin tələblərinə cavab vermək üçün nəzərdə tutulmuşdur və ya (c) təminatlı ünsiyyətləri təmin edən, mobil istifadəçilər arasında komanda və nəzarət daxilində və taktik qüvvələrin dəstəklənməsi üçün səsi, məlumat və video, və (d) adətən saatın sırası ilə, çox vaxt qısa müddətə tələb edir. tez-tez köçürülmə.
Fövqəladə ünsiyyət sistemi hər iki fiziki və fərdi qrup arasında fövqəladə mesajların iki tərəfli ünsiyyətinin dəstəklənməsinin əsas məqsədi üçün təşkil edilən hər hansı bir sistemdir (adətən kompüter əsaslı). Bu sistemlər ünsiyyət ünsiyyət ünsiyyəti üçün müxtəlif kommunikasiya texnologiyaları arasındakı mesajların arası rabitəsini inteqrasiya etmək üçün nəzərdə tutulmuşdur.
Avtomatik zəng dağıdıcı (ACD) avtomatik işləyənlərə arayanları avtomatik olaraq sıraya qoyur, təyin edir və əlaqələndirir. Bu, müştəri xidməti (məsələn, məhsul və ya xidmət şikayətləri kimi), telefon vasitəsilə sifariş etmək (məsələn, bilet ofisində) və ya əlaqələndirici xidmətlərdə (hava trafikində nəzarət kimi) istifadə olunur.
Səsli Rabitə İdarəetmə Sistemi (VCCS) əsasən kritik hallarda istifadəyə uyğundur (dialtone və ya uzun qeydli xəbərdarlıqları, radio və telefon xəttləri birbaşa asanlıqla birbaşa əlaqəli, fərdi xəttlərə və s. .)
Əsas komponentlər
Mənbələr Mənbələr elektrik və ya qeyri-elektrik kimi təsnif edilə bilər; bir mesajın və ya giriş siqnalının kökləri.
Mənbələrdən nümunələr aşağıdakıları əhatə edir, lakin bunlarla məhdudlaşmır:
Audio faylları (MP3, WAV, və s ..)
Qrafik Şəkil Faylları (GIF)
Giriş transdüserləri (sensorlar)
Sensorlar, mikrofonlar və kameralar kimi, səs və işıq kimi qeyri-elektrik mənbələri tuturlar (müvafiq olaraq) və onları elektrik siqnallarına çevirirlər. Bu növ sensorlara müasir analog və rəqəmsal kommunikasiya sistemlərində giriş çeviriciləri deyilir. Giriş transdüserləri olmadan böyük məsafələr üzərində qeyri-elektrik mənbələri və ya siqnalları nəql etmək üçün effektiv bir yol olmayacaqdı, məsələn, insanlar məsafələrə baxmayaraq görmə və eşitmək üçün yalnız gözlərimizə və qulaqlara etibar etməlidirlər.
Giriş transdüserlərinin digər nümunələri:
Mikrofonlar
Kameralar
Klaviaturalar
Force Sensors
Accelerometers
Transmitter
Mənbə siqnal elektrik siqnalına çevrildikdən sonra ötürücü effektiv ötürülmə üçün bu siqnal dəyişir. Bunu etmək üçün siqnal aşağıdakı komponentləri olan bir elektron dövrə keçməlidir:
Siqnal gücləndirildikdən sonra ötürülməyə hazırdır. Döngənin sonunda bir anten var, siqnal elektromaqnit dalğaları (və ya elektromaqnit şüası) kimi buraxılan nöqtədir.
Əlaqə kanalı
Bir rabitə kanalı sadəcə bir sinyalin keçdiyi mühitə istinad edir. Elektrik siqnallarının hərəkət etdiyi, yəni rəhbər və qeyri-yönlü olan iki növü vardır. Güdümlü media, ötürücüləri kabelləri birləşdirən alıcıya istiqamətləndirə bilən hər hansı bir mühitə istinad edir. Optik fiber kommunikasiyasında, orta optik (cam kimi) lifdir. Digər rəhbərlikli media koaksiyel kabellər, telefon telləri, bükülmüş cütlər və sair daxil ola bilər … Digər media növü, müdaxilə olmayan media, ötürücü və alıcı arasında boşluq yaradan hər hansı bir əlaqə kanalına istinad edir. Radio və ya RF rabitəsi üçün orta havadır. Hava radio ötürücüsü və qəbuledici arasında yalnız bir şeydir, digər hallarda, sonar kimi, səsin dalğaları müəyyən bir maye kütlələri vasitəsi ilə səmərəli hərəkət etdiyinə görə, suyun ümumiyyətlə su olmasıdır. Hər iki növ media müdaxilə hesab edilmir, çünki verici və alıcı arasında əlaqəli kabellər yoxdur. Rabitə kanalları yerin vakuumundan bərk metal parçalara qədər demək olar ki, hər şeyi əhatə edir; Ancaq bəzi mühitlər daha çox üstünlük təşkil edir. Çünki fərqli mənbələr dəyişkən effektivliklə subyektiv mühitlər vasitəsilə hərəkət edirlər.
Alıcı
Siqnal kommunikasiya kanalından keçirildikdən sonra onu bir qəbuledici tərəfindən effektiv şəkildə ələ keçirmək lazımdır. Alıcının məqsədi transmitterdən keçmədən əvvəl siqnalın ələ alınması və yenidən qurulmasıdır (yəni A / D çeviricisi, modulator və kodlayıcı). Bu "alınan" siqnalın aşağıdakı komponentləri olan başqa bir dövrə keçərək aparılır:
Çox güman ki, siqnal kommunikasiya kanalı və ya orta keçdikdən sonra bəzi enerjisini itirmiş olacaqdır. Siqnal bir siqnal gücləndiricisindən keçərək onu gücləndirə bilər. Analoq siqnal rəqəmsal siqnala çevrildikdə.
Çıxış transducer
Çıxış transduceri sadəcə özünün formasını verən elektrik siqnalını (giriş transduserinin yaratdığı) çevirir. Çıxış transducerlərinin nümunələri aşağıdakıları əhatə edir, lakin bunlarla məhdudlaşmır:
Digərləri
Giriş və çıxış transdüserlərinin bəzi ümumi cütləri bunlardır:
Yenə giriş transdüserləri səs kimi qeyri-elektrik siqnalları çox yüksək məsafələrə ötürülə bilən elektrik siqnallarına çevirir. Çıxış transducerləri elektrik siqnalını səs və ya şəkilə çevirir və s .. Bir çox fərqli tip çeviricilər var və birləşmələr sonsuzdur.
Kəhrizli (Goranboy)
Kəhrizli (əvvəlki adları: — Böyük Dəliməmmədli; Əzizbəyov) — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Kəhrizli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 12 iyun 2018-ci il tarixli, 1190-VQ saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun Əzizbəyov kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Əzizbəyov kəndi Kəhrizli kəndi adlandırılmış, Əzizbəyov kənd inzibati ərazi dairəsi Kəhrizli kənd inzibati ərazi dairəsi hesab edilmişdir.
Toponimikası
Gəncə-Qazax düzənliyindədir. Keçmiş adları Böyük Dəliməmmədli və inqilabçı Məşədi Əzizbəyov un şərəfinə Əzizbəyov (rusca Azizbekovo / Азизбеково) olmuşdur.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 760 nəfər əhali yaşayır.
Massaçusets
Massaçusets — Amerika Birləşmiş Ştatlarının şimal-şərqindəki Yeni İngiltərə regionunda yerləşən ştat. Ştat şərqdən Atlantik Okeanı, cənubdan Konnektikut və Rod-Aylend, şimaldan Nyu-Hempşir və Vermont, qərbdən Nyu-York ştatı ilə əhatələnib. Paytaxtı Boston şəhəridir.
Iris milesii
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rhodanthe anthemoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Zakir Məmmədov (bioloq)
Zakir Məmmədov (Məmmədov Zakir Hüseyn oğlu; ) — Biologiya elmləri doktoru; professor; Azərbaycan fizioloqları cəmiyyətinin və Rusiya neyroelmlər cəmiyyətinin üzvü.
Həyatı
Zakir Məmmədov 1946-cı ildə İrəvan şəhərində doğulub. Kiyev Politexnik İnstitutunu bitirb.
Elmi fəaliyyəti
"Neokorteksin bioelektrik aktivliyinin monoamin-erqik tənzimlənməsi" mövzusunda namizədlik, "Neyron və sinapsların plastik xüsusiyyətlərinin modulyasiyasında biogen monoaminlərin ştirakının neyrofizioloji mexanizmləri" mövzusunda isə doktorluq dissertasiyası müdafiə edib.
Membran proseslərinin analizinə əsaslanaraq sübüt edilmişdir ki, MA-ergik neyrotransmissi-yanın sinapsxarici komponenti sinir hüceyrələrinin plastik təminatını tənzimləyən əsas faktorlardan biridir. Müəyyən edilmişdir ki, bu proseslərdə aparıcı rolu elektrik qıcığına həssas olan neyronal membranın Ca-keçiriciliyi oynayır. Neyron şəbə-kələri səviyyədə göstərilmişdir ki, iz proseslərinin formalaşmasında MA-ergik neyrotransmissiyanın sinaptik və sinapsxarici komponentlərinin iştirakı komplementar xarakter daşıyır. Alınan nəticələr əsasında təlim və yaddaş proseslərinin aktuallaşmasında MA-ergik neyrotransmissiyanın ikili təbiəti haqqında təsəvvürlər ilk dəfə olaraq irəli sürülmüşdür.
Xırdabaşlıqlı astrakanta
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Kiçik Qafqaz sıra dağlarının şimal hissəsində yayılmışdır.
Botaniki təsviri
40–60 sm hündürlükdə, sıxbudaqlı, yarpağını tökən koldur. Tikanları 2–3,5 sm uzunluqda, kənara yönələn, boz tüklüdür. Yarpağı 4–6 cütə qədər olub, neştərvari formada, ağ və sarımtıl tüklüdür. Yarpaqaltlıqları yumurtavari, ağ və sarımtıl tüklüdür. Çiçəyi yarpağın qoltuğunda 2 (3) ədəd olmaqla, birillik budaqların ucunda başcıqvari, şaraoxşar, 1–1,2 sm uzunluqda çiçək qrupu əmələ gətirir. Çiçəkaltlığı kasacığın uzunluğuna bərabərdir. Kasacığı 5 mm uzunluqda, qalın, ağ, sarımtıl tüklüdür. Tacı sarımtıl, 2 dəfə kasacıqdan uzundur. İyun-iyul aylarında çiçəkləyir, avqustda meyvəsi yetişir. Meyvəsi uzunsov, sıx, yaxud az tüklüdür.
Ekologiyası
Orta dağ qurşaqlarında, tək-tək hallarda isə yuxarı dağ qurşaqlarında bitir. Daşlı, qayalı yerlərin quru yamaclarında bitir.
İstifadəsi
Qatran vermək qabiliyyətinə malikdir.
Nizami Məmmədov (idman xadimi)
Nizami Məmmədov (tam adı:Məmmədov Nizami İmaməli oğlu; ) — idman xadimi, 1962-ci ildən SSRİ idman ustası.
Anfas
thumb|Dürerin [[avtoportreti (1500): İnsanın anfas təsvir olunduğu ilk portret hesab edilir. Buna qədər belə təsvirlər yalnız İsa Məsih və müqəddəslərin müstəsna hüququ idi.]] Anfas, həmçinin fas ( — ön üz, öndən, üzdən) — üzü baxana tərəf, insanın, mürəkkəb fiqurun və yaxud obyektin tamamilə tamaşaçıya tərəf yönəlmiş üzünün vəziyyəti.
Karlos Alberto Torres
' Karlos Alberto "Kapita" Torres, (Carlos Alberto Torres, və ya sadəcə Karlos Alberto, Üçüncü Captain və ya Karlos Alberto, Professor'; ) keçmiş braziliyalı futbolçu, mərkəz müdafiəçisi, Azərbaycan milli komandasının sabiq baş məşqçisi.
Nizami Məmmədov (idman xadimi)
Həyatı
Məmmədov Nizami İmaməli oğlu 25 mart 1940-cı ildə Şərur rayonunun Qarabağlar kəndində anadan olmuşdur.
Karlos Alberto Torres
Karyerası
Karyerasına 1963-cü ildə Fluminense klubunda başlamışdır. Ondan sonra Santos və Flamenqoda oynamış, daha sonra ABŞ-də çıxış etmişdir. Karyerasının ən yaxşı illərini 1965-1974 cü ilərdə Santosda keçirmişdir. Klub karyerası ərzində 743 oyuna 64 qola imza atmışdır. Futbolçu kimi 1 dəfə Braziliya, 3 dəfə Rio, 4 dəfə San-Paulu ştatı çempionu və 3 dəfə ABŞ çempionu olmuşdur. 1964-cü ildən Braziliya millisində oynamağa başlayan Torres 1970-ci ildə Braziliya milli futbol komandasının heyətində dünya çempionu olmuşdur. Həmin çempionatda komandasının kapitanı idi. XX əsr simvolik futbol yığmasının heyətinə daxildir. Bəzi mütəxəssislərin fikrincə Karlos Alberto 1970-ci il dünya çempionatının final oyununda futbol tarixində ən yaxşı qola imza atmışdır. 1964-1977 ci illərdə Braziliya millisində 53 oyunda 8 qol vurmuşdur. Futbol kralı Pele ilə illərlə həm "Santos" klubunda, həm də Braziliya millisində oynayaraq böyük uğurlar qazanmışdır. 1982-ci ildə futbolçu karyerasını bitirmişdir.
Anfas
Tez-tez işlənən formaları: "anfas şəkil çəkmək" yəni üzü obyektivə tərəf, "anfas qoymaq" — üzü tamaşaçıya tərəf.
Nizami Məmmədov (idman xadimi)
Təhsili
1662-ci ildə Azərbaycan Dövlət Bədən və Tərbiyəsi İnstututunu (indiki Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyası) bitirmişdir.
Karlos Alberto Torres
Karyerası
Məşqçilik karyerasında əsasən Braziliya klublarının baş məşqçisi olan Torres debüt ili 1983-cü ildə Flamenqo, 1995-ci ildə Fluminense ilə Braziliya çempionu olmuşdur. 2000-ci ildə Oman millisinin baş məşqçisi olmuşdur. 2004-2005 ci illərdə Azərbaycan milli futbol komandasının baş məşqçisi və ilk əcnəbi məşqçisi olmuşdur. Debüt oyununda səfərdə İsrail millisinə komandamız 0:6 hesabı ilə uduzmuşdur. 4 iyun 2005-ci ildə Bakıda Azərbaycan millisinin Polşa millisinə 0:3 hesablı məğlubiyyətindən sonra hakimlə sərt mübahisə etmiş və postundan ayrılmışdır. Bundan sonra məşqçilik karyerasına son qoymuş, futbol şərhçisi, menecer, seleksiyaçı, federasiyada çalışmışdır.
Nizami Məmmədov (idman xadimi)
İdman fəaliyyəti
1959-64-cü illərdə Həndbol üzrə Azərbaycan və SSRİ yığma komandalarının tərkibində Polşa 1964, 1968, Macarıstan 1965, Çexoslovakiya (1966), Bolqarıstan (1967) və Rumıniyada 1969 keçirilən beynəlxalq yarışlarda iştirak etmiş, SSRİ-nin ən güclü hücumçularından sayılmışdır. 1984-86-cı illərdə Mali Respublikasının həndbol üzrə yığma komandasının baş məşqçisi olmuşdur.
Karlos Alberto Torres
Karyerası
Ümumilikdə Karlos Alberto rəhbərliyi altında komandamız 18 oyunda yığmamızı meydana çıxarmışdır. 2 oyunda - Qazaxıstanla səfər və Özbəkistanla ev matçlarında yoxlama görüşlərində qələbə qazanmışdır. Ümumilikdə Torresin rəhbərliyi ilə yığmamız 18 oyunda 2 qələbə, 6 heç-heçə, 10 məğlubiyyət almışdır. Yığmamız 12 qol vurub, 36-nı buraxmışdır. Oyunların siyahısı bunlardan ibarət idi:
Nizami Məmmədov (idman xadimi)
Pedaqojo fəaliyyəti
1986-cı ildən Naxçıvan Dövlət Universitetinin Bədən tərbiyəsi və idman kafedrasının müdiridir. 1990-cı ildən dosentdir.
Karlos Alberto Torres
Vəfatı
Uzun illər ürək xəstəliyindən əziyyət çəkən mütəxəssis 25 oktyabr 2016-cı ildə Rio-de-Janeyroda 72 yaşında qəfildən ürək çatışmazlığından vəfat etmişdir.
Nizami Məmmədov (idman xadimi)
Üzv olduğu təşkilatlar
1998 — Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin üzvü
Culio Andreotti
Culio Andreotti — İtaliya siyasi və dövlət xadimi.
Fəaliyyəti
1940-cı illərin əvvəllərində Xristian-demokrat partiyasının yaradıcılarından biri olmuşdur. 1946–47-ci illərdə Müəssislər məclisinin, 1987-ci ilədək isə parlamentin bütün çağırışlarının deputatı seçilmişdir. 1948–68-ci illərdə daxili işlər, xarici işlər, maliyyə, müdafiə və sənaye naziri vəzifələrində çalışmış, Nazirlər şurasının sədri (1972–73, 1976–79, 1989–92) olmuşdur. Tarixə və siyasətə aid bir sıra əsərlərin müəllifidir. 1955–76-cı illərdə «Konkretesse» («Concretezze»), sonralar isə «Trenta corni» («Trenta giorni») siyasi jurnallarının baş redaktoru işləmişdir.