cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Odessa Milli Rabitə Akademiyası
Tarixi və fəaliyyəti
1900-cü ildə Odessada Rusiyanın cənub hissəsi üçün texniklər hazırlamaq məqsədilə teleqraf mexaniklərinin yüksək kursları açılır. 1923-ci ildə kursun əsasında Yüksək Elektrotexnikum yaradılır. Təhsil müəssisəsi 1925-ci ildən etibarən rabitə sahəsi üzrə mühəndislər yetişdirməyə başlayır. Aparılan islahatlar nəticəsində elektrotexnikum 1929-cu ildən başlayaraq Odessa Politexnik İnstitunun elektrotexnika fakültəsi kimi fəaliyyət göstərir. 1930-ci ildə isə fakültənin bazasında rabitə sahəsinin bir çox ixtisasları üzrə peşəkar mütəxəssislər yetişdirmək üçün Odessa Rabitə Mühəndisləri İnstitutu yaradılır. 1993-cü ildən ali təhsil ocağı A.S.Popov adına Ukrayna Dövlət Rabitə Akademiyası adlandırılır. 2001-ci ildən isə elm və təhsil sahəsində göstərdiyi genişmiqyaslı fəaliyyətinə görə Ukrayna prezidentinin sərəncamı ilə “Milli” statusu alaraq Odessa Milli Rabitə Akademiyası adı ilə fəaliyyət göstərir.
Akademiyanın tərkibinə İqtisadiyyat və Menecmentlik, Kompyuter Texnologiyası, Avtomatlaşdırma və Loqistika, Radio, Televiziya və Elektronika, İnformasiya Cəmiyyəti Problemləri institutları və Rabitə və İnformatizasiya Kolleci, İnformasiya şəbəkələri, Telekommunikasiya sistemləri, Qiyabi Təhsil və İxtisasartırma fakultələri daxildir. Ali məktəbin instititut və fakultələrində, ümumilikdə, 27 kafedra fəaliyyət göstərir.
Akademiyada, həmçinin, distant təhsil mərkəzi də var. Məlum olduğu kimi, XX əsrin son 30 ilində meydana gələn yeni və keyfiyyətli təhsil forması olan distant təhsil informasiya texnologiyalarının inkişafının məhsuludur. Təsadüfi deyil ki, Odessa Milli Rabitə Akademiyasının əməkdaşları 1996-cı ildən etibarən bu təhsil forması ilə əlaqədar problemlər ilə məşğul olmaqa başladılar. 1997-ci ildə distant təhsil konsepsiyasının işlənib hazırlanması bu sahədə irəliyə doğru atılmış böyük bir addım idi. İnkişaf nəticəsində "MDB ölkələri üçün distant təhsil sistemi regional layihə"si həyata keçirildi. 2000-ci ilin fevral-mart aylarında Kiyev, Bakı, Tbilisi, Xarkov, Kişinyov və Yerevan şəhərləri ilə sınaq seansları keçirildi və müsbət nəticə əldə olundu. Bundan sonra bu istiqamətdə irəliləyişlər daha geniş vüsət alıb.
Gündən-günə informasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı yeni ixtisas istiqamətlərinin yaradılmasını şərtləndirir. Buna görə də Odessa Milli Rabitə Akademiyasında 2003-cü ildən etibarən informasiya və rabitə sisteminin mühafizəsi, poçt rabitəsi şəbəkəsi, informasiya texnologiyaları və biznesdə sistemlər sahəsində yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanmasına xüsusi önəm verilir.
Akademiyanın 4 tədris korpusu, 5 tələbə yataqxanası və dəniz kənarında 120 yerlik istirahət mərkəzi var. Hazırda akademiyada 10 minə yaxın tələbə təhsil alır. Müəllim heyəti isə 347 nəfərdən ibarətdir. Ali məktəb 13 beynəlxalq, 17-si isə müəyyən sahəyə aid olan akademiyaların üzvü olan akademikin, 48 elmlər doktoru, professorun, 229 elmlər namizədi, dosentin fəaliyyət məkanıdır.
Kitabxana sistemi
Akademiyanın kitabxanası da institut kimi fəaliyyətə başladığı 1930-cu ildə yaradılıb. İlk dövrlərdə 2000 nüsxə var idi və 450 oxucunu təmin etmək şəraitinə malik idi. Keçən dövr ərzində kitabxana fondu xeyli zənginləşdirilmiş, hazırda 800 mindən çox nüsxəyə malik olmaqla 20000 oxucunu təmin edir. Əsasən, materiallar rus və ukrayna dilllərindədir, lakin ingilis, fransız, alman dillərində də müxtəlif materiallar oxucuların ixtiyarına verilib. 2003-cü ildən etibarən kitabxanada üç bölmə üzrə elektron kataloq fəaliyyət göstərir:
Onu da qeyd etmək lazımdır ki, ali təhsil müəssisəsinin "A.S.Popov adına Milli Rabitə Akademiyasının elmi işləri" və "Rəqəmsal texnologiya" adlı elmi nəşrləri rabitə və İT sahəsində nüfuzlu nəşrlərdən hesab olunur.
Xarici əlaqələri
Akademiya 1949-cu ildən etibarən xarici ölkələr üçün mütəxəssislərin hazırlanması işini təşkil edir. İndiyədək dünyanın 75 ölkəsindən (Azərbaycan, Tacikistan, Qazaxıstan, Çin, Konqo, Kamerun, Yəmən, Suriya, Türkiyə və s.) olan 1000-dən çox mütəxəssis burada təhsil alıb. Ali təhsil ocağında "əcnəbi vətəndaşlar üçün hazırlıq bölməsi" fəaliyyət göstərir. Bölmə təkcə akademiyaya deyil, Ukraynanın digər universitetlərinə də tələbə hazırlıqını həyata keçirir. Burada bir il ərzində rus və ukrayna dili, riyaziyyat, fizika, informatika və digər fənlər tədris olunur. Əcnəbi abituriyentlər üçün hazırlıq kursu 1800$, bakalavr pilləsi üzrə təhsil haqqı rus və ukrayna dilində 2200$, ingilis dilində isə 2640$ təşkil edir. Magistratura pilləsi üzrə təhsil haqqına gəldikdə isə 2500$, aspirantura üzrə isə 3800$-dan ibarətdir.
2007-ci ildə A.S.Popov adına Odessa Milli Rabitə Akademiyasında təhsil alan 45-i tələbə, 4 aspirant, 1-i aspirant olmaqla, 50 nəfər azərbaycanlını və şəhərin digər universitetlərində təhsil alan azərbaycanlı tələbələri özündə birləşdirən "Azərbaycan evi" Mədəni Mərkəzi yaradılıb.
France 24
France 24 — 2006-ci ildə yaranan Fransa beynəlxalq xəbərlər telekanalı.
Qəhvəxana
thumb|right|19-cu əsrdə [[İstanbulda bir kafe]] thumb|right|Qəhvəxana [[Dəməşqdə]] Qəhvəxana — müştərilərinə əsasən qəhvə və digər isti içkilər təklif edən iaşə obyekti. Mədəni baxımdan qəhvəxanalar əsasən sosial qarşılıqlı əlaqə mərkəzləri kimi xidmət edirlər: qəhvəxana,sosial üzvlərinin fərdi və ya iki və ya üç nəfər kiçik qruplarlarda görüşüb danışma, yazma, oxuma, bir-birlərini əyləndirmə və ya vaxt keçirtmə yerlərini təmin edir. Qəhvəxana müntəzəm üzvləri üçün rəsmi klub kimi xidmət edir.
Əyyub Əzizov
Həyatı
Əyyub Əzizov 12 avqust 1934-cü ildə Ermənistanın Zəngibasar rayonu Mehmandar kəndində anadan olub. 1948-ci ildən Azərbaycanın Ağcabədi rayonuna departasiya olunub. 1953-1957-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Pedoqoji Universitetində Təbiət və Kimya fakultəsində tələbə olmuşdur.1957-1961-ci illərdə Ağcabədi rayonu Xəlfərəddin orta məktəbində müəllim işləmişdir.1961-1964-ci illərdə BDU-da aspirant olmuşdur.1961-1969-illərdə AMEA Qeyri-üzvi və Fiziki kimya institutunda baş elmi işçi işləmişdir. 1969-cu ildə BDU-da Qeyri-üzvi kimya kafedrasında müəllim. 1971-1987,BDU Qeyri-üzvi kimya kafedrası, dosent.
1987-ci ildən BDU "Kimyanın tədrisi metodikası" kafedrasına k.e.n., prof. Ə.T.Əzizov rəhbərlik edir.
Matı (Baltas)
Coğrafi mövqe
Kənd, rayon mərkəzindən 23 kilometr, ən yaxın dəmiryolu stansiyası ndan isə 86 kilometr uzaqlıqdadır.
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə başqırdlar (98%) üstünlük təşkil edir.
Antonio Stradivari
Antonio Ciakoma Stradivari (, Stradivarius ; * 1644  —  † 18.12.1737, Kremona) — simli musiqi alətləri və məşhur skripka ustası. Stradivari Nikola Amatinin şagirdi olmuşdur. Stradivariyə məxsus 700 dən artıq musiqi aləti bu günə qədər gəlib çıxmış və onlar əntiq əşya kimi qiymətsizdirlər. Hərraclarda bu alətlərin hər birinin əsli bir neçə milyon dollarlarla (avrolarla) dəyərləndirilir.
Həyatı
thumb|250px|Antonio Stradivari, Edqar Bundi, 1893 Antonio Ciakoma Stradivari təqribən 1644 cü ildə İtaliyanın Kremona şəhərində anadan olmuşdur. Onun sənətkarlığı haradan və kimdən öyrəndiyi hələ də qaranlıq olaraq qalır. Onun hazırlamış olduğu skripkanın etiketindəki "Nikolo Amatinin şagirdi, Kremonalı Antonio Stradivari tərəfindən hazırlanmışdır, 1666" yazıya əsasən güman edilir ki, o, skripka ustası olan Andrea Amantinin nəvəsi Nikola Amantinin yanında şagirdlik etmişdir. 1680 ci ildə Stradivari Kremonanın Müq. Dominika meydanında yeni evə yerləşir. Evin çardağında yerləşən emalatxanasında o, özünə məxsus şəkildə alətlər emal edir. Antonio Ciakoma Stradivari mövcud Amalti skripka alətinə müxtəlif sıxlıqlı taxtalardan və müxtəlif lak örtük boyalarından istifadə etməklə, yeni qıvrılmış, əyilmiş gözəl estetik forma verərək, səslənməsini çevikləşdirməklə daha da təkmilləşdirir. Onun skripkaya vermiş olduğu rezonans cildi bu gün də dəyişdirilməmiş qalmaqdadır. Qara kəndar xəttli və tünd qırmızı lak örtüklü geniş səthli və künclü dizaynı isə skripkanı çox unikallaşdırmışdır. Onun hazırladığı ən yaxşı "Lipinski" skripkalar 1698 — 1725 ci illərə təsadüf edilir. 1715 ci ildə hazırladığı "Messias" skripkalar isə misilsiz sayılırlar. "Messias" skripkaları o, heç kimə satmamış və bağışlamamışdır. Bu skripkalar o, ölənə dək onun toxunulmaz mülkü olmuşdur. Keyfiyyət etibarilə isə 1725 — 1730 cu illərdə istehsal etdiyi skripkalar seçilir.. Antonio Stradivarinin hər iki oğlu Fransesko (1671–1743) və Omobono (1679–1742) 1968 ci ildən ailə şirkətində çalışsalar da 1725 ci ilə qədər onların istehsal olunan alətlər üzərində heç bir izlərinə rast gəlinmir. Güman edilir ki Stradivari öz sənətinin sirrlərini hətta öz oğlanlarına belə öyrətməmişdir. Skripkadan əlavə stradivari gitaralar, altlar, vilonçellər və hal hazırda Neapol konservatoriyasında saxlanılan bir arfa, cəmi isə 1100 ədəd alət hazırlamışdır. Antonio Ciakoma Stradivari18 dekabr 1737 ci ildə vəfat etmiş və San Domeniko məbədində dəfn edilmişdir.
Stradivari Duport vilonçeli
thumb|250px|[[Mstislav Rostropoviç "məşuqəsi" Duportla, 1978.]] Stradivari Duport Antonio Ciakoma Stradivarinin hazırlamış olduğu, məşhur vilonçel ustası Jan Lui Duportun  şərəfinə adlandırılmış əntiq vilonçeldə 1974 —2007 ci illərə qədər Mstislav Rostropoviç ifalar etmişdir. O, bu aləti mübaliğə ilə onun "məşuqəsi" adlandırmıır. Rəvayətə görə alətin üzərindəki cızıqlar Napoleonun ifa zamanı şporlar vasitəsilə qoyduğu "yadigarlardır". Alət 1843 cü ildə virtuoz ifaçı tərəfindən Jan Lui Duportun  oğlundan o dövür üçün rekord qiymətə - 22 000 franka almışdır.
Acronychia suberosa
–  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Codxa və Əkbər (film, 2008)
Codxa və Əkbər, — Bollivudun istehsal etdiyi tarixi film. Filmin rejisoru və prodüseri Aşutoş Qoyvarikeradır. Film 2008-ci ildə şəkilmişdir və Əkbər şahın həyatını əks etdirir. baş rollarda Hritrik Roşan və Ayşvariya Ray.
Süjet
Codxa və Əkbər XVI əsrdəki hadisələri əks etdirir. Tarixi film olmasına baxmayaraq bu filmi məhəbbət mövzusunda filmlər siyhısına da daxil etmək olar. Filmdə Böyük Moğol İmperiyasının padşahı Əkbərlə Racpur şahzadəsi Codxanın məhəbbətindən və o dövrdəki siyasi hadisələrdən bəhs edir. Filmdə döyüş səhnələri də mühüm yerlərdən birini tutur.
Rəiyyət
Rəiyyət — mülkədardan asılı, onun torpağını icarəyə götürən (çox vaxt irsən) kəndli. İcarə haqqı əsasən natural (ərzaqla), bəzən isə pulla ödənilirdi.Bundan başqa rəyyətin üzərində bir çox mükəlləfiyətlər var idi: yol, arx, körpü tikmək; müharibə və sülh vaxtı vaxtı ərazidə yerləşən qoşunu və məmurları təmin etmək. Avropa kəndlisindən fərqli olaraq Müsəlman Şərqində rəiyyət biyara əsasən getmirdi. Mülkədarın torpağı bütünlüklə rəiyyətin arasında bölüşdürülürdü. Zaman-zaman kəndlilərin təhkim olunması baş versə də, Avropada olduğu kimi burada kəndlilər klassik mənada təhkimli sayılmırdılar, onlar nəzəri olaraq istənilən vaxt ağanı tərk edib başqa ağanın torpağına köçə bilərdilər, amma praktikada bu elə də asan deyildi. Elatdan (yarımköçəri mardarlar) fərqli olaraq rəiyyət daha çox vergi ödəyirdi. Dövlətin əsas vergi yükü rəiyyətin üzərinə düşürdü. Rəiyyət şəxsən azad olsa da, mülkədardan torpağa görə asılı idi.
Qaraxanlı (Kəlbəcər)
Qaraxanlı — Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Karlos Mins
Karlos Mins (12 iyul 1951 Rio-de-Janeyro Braziliya) — braziliyalı coğrafiyaçı və siyasi xadim, Luisa İnasiu da Silvanın kabinetində Ətraf Müit Naziri. İşçilər Partiyasının üzvü və Braziliya Yaşıl Partiyasının təşkil edənlərdən biri.
Karlos Mins Rio-de-Janeyro Dövlət Universitetində təhsil almışdır. Ancaq 1969-cu ildə ölkədə baş vermiş hərbi çevriliş zamanı həbs edilmiş və ölkədən çıxarılmışdır. 1979-cu ildə Lissabon Texniki Universitetini bitirmişdir. 1979 ildə amnistiya almış və ölkəyə gəlməsinə icazə verilmişdir. 1984-cü ildə Paris Universitetində alimlim dərəcəsi almışdır. 14 may 2008-cü ildə Karlos Mins ölkənin Ətraf Müit Naziri təyin edilmişdir.
Qrakxus qardaşlarının islahatları
Məşhur Qədim Roma islahatçıları Tiberi Semproni Qrakxus və Qay Semproni Qrakxus.
Tiberi Semproni Qrakxus
Tiberi Semproni Qrakxus (e.ə.162 - e.ə.133) — məşhur Qədim Roma siyasi xadimi. Qədim Romada torpaq islahatların təşəbbüskarı olan iki qardaşdan biri. Qay Semproniy Qraqxusun böyük qardaşı.
Qrakxus qardaşlarının islahatlarının əhəmiyyəti
Qrakxların islahatlarının əhəmiyyəti böyük idi. Onların əsas nəticəsi siyasi böhranın və silahlı mübahisənin başlaması idi. Qrakxlar həll edilməsi vacib olan bir sıra qanun layihələri irəli sürdülər: müttəfiqlər məsələsi, aqrar məsələ, əyalətlərin idarəsi, məhkəmələrin yenidən təşkili və s. Qrakxlar hərəkatı demokratik hərəkatın təzahürü idi, ancaq onun zəif yerləri də aşkar olundu. Buna baxmayaraq romalıların və italiklərin geniş təbəqləri bu mübarizəyə cəlb olundular. Qrakxçı hərəkatı yeni siyasi stil yaratdı, xalq yığıncağına arxalanan siyasət. Belə növ siyasilər -populyarlar adlandırılırdı. Onlar çeşidli idi, lakin müəyyən ümumilikləri vardı. Mübahisə yeni mərhələyə qədəm qoydu.
Adenoforlar
Adenoforlar Dəyirmi qurdlar tipinin Nematodlar sinfinə aid olan yarımsinif.
Xarici quruluşu
Çox az miqdarı heyvan və bitkilərin parazitləridir. Adenoforların toxunma hiss orqanları təkcə ön tərəfdə deyil qurdun bütün bədəni boyu yerləşmiş qıllar, bəzən isə papillalardan ibarətdir. Amfidlər yaxşı inkişaf etmişdir, iridir və başın yan tərəflərində yerləşir. Heyvan parazitlərində onlar reduksiyaya uğraya bilir. Növlərin bir qismi fotoreseptorlarla (gözcüklərlə) təchiz olunmuşdur. İri boyun vəzi, qısa ifrazat kanalına malikdir. Bədən boyu yan hipodermal vəzilər yerləşmişdir. Arxa tərəfdə terminal quyruq vəziləri yerləşmişdir. Onların sekreti suda donaraq nematodların substrata yapışmasına xidmət edir. Onların əksəriuyyəti oksigenə çox tələbkardır. Kutikulası keçiricidir və zəif qoruyucu xassəyə malikdir. Adonoforea-nın erkəklərində heç vaxt bursal qanadlar olmur. .
Həyat tərzi
Dənizdə, şirin sularda, nadir hallarda sərbəst yaşayan nematodlardır. . Adenoforlar (Adenophorea) yarımsinfinin nümayəndələri əsasən su mühitində yaşayan formalardır, nadir halda torpaqda yaşayan növlərə də rast gəlinir. Az miqdarda adenoforlar parazitdir. Hiss orqanları bütün bədən boyu yerləşmiş qıllar, papillalar şəklindədir. Onlar oksigenə çox tələbkardırlar.
Çılpaq dorema
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısna göre növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlar" kateqoriyasına aiddir – EN A2c+cd(i)b. Qafqazın nadir, endemik növüdür. Regional IUCN Statusu - VU B1ab (I,ii, iii,iv,v) +2ab (i,ii,iii,iv,v).
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik ot bitkisidir, qalın gövdəli, 6 sm diametrli kökə malikdir. Yarpaqları üçər bölünmüş lələklidir, 6 sm uzunluğunda seqmentləri uzunsov-lansetvaridir, demək olar ki, bütövdür, oturaq və ya ucu aşağı istiqamətlənmişdir. Çətirləri kiçik və sadədir, ayaqcığı 1 sm uzunluğundadır. Ləçəkləri ağımtıl-sarıdır. Meyvələri ellipsvaridir, uzunluğu 5-8 mm-dir.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləmə iyun, meyvəvermə iyul-avqust aylarında müşahidə edilmişdir. Toxumla çoxalır. Kserofitdir. Aşağı dağ qurşağına kimi quru dərələrdə rats gəlinir. Tərəvəz və dərman bitkisi kimi, əhali tərəfindən istifadə edilir.
Yayılması
Naxçıvan düzənliyi (Duzdağın cənub yamacında çox kiçik bir sahədə bitir) və Naxçıvanın dağlıq hissəsi (Vəlidağ, Dəhnədağ, Dərəşam və Darıdağ ətrafı).
Sayı və tendensiyası
Populyasiyanın təbii bərpası azalır. Keçən 10 il ərzində 70% azalma müşahidə edilmişdir. Antropogen təsirlər növün itmə təhlükəsini yaradır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Tərəvəz və dərman bitkisi kimi intensiv istifadəsidir.
Mühafizə tədbirləri
Öncədən yayıldığı Darıdağ ərazisində yasaqlıq yaradılması təklif edilmişdir. Bərpası üçün uyğun ərazilərdə introduksiya edilmişdir.
Bulat Utemuratov
Bulat Utemuratov (d. 13 noyabr 1957, Buxara, Özbəkistan SSR, SSRİ) — Qazaxıstan milyonçusu, dünyanın ən zəngin adamlarından biri. Qazaxıstan Tennis Federasiyasının prezidenti. Onu "Qazaxıstanın boz kardinalı" adlandırırlar.
Həyatı
Bulat Utemuratov 13 noyabr 1957-ci ildə Qazaxıstan SSR-in Quryev şəhərində anadan olmuşdur.
1981-ci ildə Xalq Təsərrüfatı Universitetini iqtisadçı ixtisası üzrə bitirmişdir. Təhsilini başa vurduqdan sonra institutda qalıb müəllim kimi işləmişdir.
Avstriyada
Ticarət sahəsindəki təcrübəsi prezident Nursultan Nazarbayevin diqqətini çəkir və onu öz yanına gətirir. 1992-ci ildə Bulat Utemuratov Qazaxıstanın Avstriyadakı ticarət evinin ilk rəhbəri təyin edilir. Orada onun əsas vəzifəsi metal almaq istəyən Avropa şirkətləri ilə Qazaxıstan hökuməti arasında vasitəçi olmaq, eləcə də kreditorlarla danışıqlar aparmaq idi. Milyarderin özünün sözlərinə görə,
"Vəzifəni aldığım zaman məni ölkədən göndərmək istədiklərini düşündüm. Amma dostlarından biri bunun mənə böyük imkanlar açdığını dedi.".
Yenidən Qazaxıstanda
"Bloomberg"in qiymətləndirmələrində Bulat Utemuratov Mərkəzi Asiyanın ən varlı şəxsi kimi göstərilir. Agentlik onun sərvətinin həcmini 2008-ci ildə 1 milyard, 2014-cü ildə 3,4 milyard dollar qeyd edir. "Forbes" isə bu rəqəmin 2,4 milyard dollar olduğunu iddia edir. O, bu sərvəti idarə etməklə bərabər, 15 ilə qədər müddətdə prezidentin iqtisadi məsələlər üzrə köməkçisi işləyir ki, beləliklə, öz biznes maraqlarını da qorumuş olur. Utemuratovun biznesində daha vacib dövr 2007-ci ildə başlayır. O, "ATF Bank" UniCredit Austria AG-ni satışa çıxarır. Təcrübədə ilk dəfə İtaliyanın "UniCredit" şirkəti Qazaxıstan bankının alışına 2 milyard dollar vəsait ödəyir. 2009-cu ildə dünya maliyyə böhranından sonra o, "Kassa Nova" bankını və ölkənin ilk mikrokredit bankı olan "ForteBank"ı yaradır.
Siyasi fəaliyyəti
Bulat Utemuratov müxtəlif vaxtlarda Qazaxıstanın hakimiyyətinin yüksək vəzifələrində təmsil olunub. 1990-1992-ci illərdə Xarici İqtisadi Əlaqələr Dövlət Komitəsinin rəhbəri, 1992-ci ildə Qazaxıstanın Avstriyadakı ticarət evinin direktoru işləyib. 1993-cü ildə Qazaxıstana qayıdaraq Xarici iqtisadi əlaqələr, 1994-1995-ci illərdə isə Sənaye və ticarət nazirinin birinci müavini olur.
1996-1999-cu illərdə Qazaxıstanın İsveçrədəki səfiri vəzifəsini yerinə yetirir.
2003-cü ildə prezidentin xarici iqtisadi əlaqələr üzrə köməkçisi vəzifəsinə təyin edilir. 2003-cü ildən 2006-cı ilə qədər Qazaxıstan Respublikasının Təhlükəsizlik Şurasının katibi olur. 2008-2013-cü ilə qədər Nursultan Nazarbayevin ştatdankənar məsləhətçisi, 2010-2014-cü illərdə isə Qırğızıstanla əməkdaşlıq üzrə prezidentin xüsusi nümayəndəsi işləyir. 2014-cü ildən xeyriyyə fondu olan "Asıl Miras" fondunun fəxri heyətinin üzvüdür. O, həm də 2007-ci ildən Qazaxıstan Tennis Federasiyasının prezidentidir.
Sərvəti
Utemuratovun real gəliri barədə dəqiq məlumat yoxdur. Amma o məlumdur ki, Utemuratovun sərvəti 2000-ci ildən bu yana Qazaxıstanın iqtisadi göstəriciləri ilə birgə yüksəlir. Bütövlükdə onun kapitalına aşağıdakılar daxildir: 2006-cı ildə o, biznesini bir dam altında – "Vernıy Kapital" invesitisiya şirkətinin tərkibində qruplaşdırsa da həmin şirkətdə heç bir rəsmi vəzifə tutmur. Şirkətin idarə etdiyi investisiyanın dövriyyəsi 4 milyard dollardır. Bundan əlavə, o, yeni internet layihəsi olan "Informburo.kz"-yə imza atıb. Təxminlərə əsasən, layihə multimedia portalına çevriləcək. Bundan başqa, "31 kanal" və "İnformbüro" da ona aiddir.
2015-ci ildə üç bankın birləşməsindən "ForteBank" adlı maliyyə institutunu yaradıb. Bu gün milyarderin həmin bankdakı payı 74,8 faizdir. Qazaxıstan Mərkəzi Bankının hesabatına görə, 2015-ci il mart ayının 1-nə "ForteBank"ın aktivləri 894,3 milyard tenge (4,8 milyard dollar ekvivalentində) təşkil edib. Öhdəlikləri isə 741,5 milyard tenge (4 milyard dollar) olub.
Bundan başqa, o, Moskvada və Vyanada "Ritz-Carlton" otellərinə sahibdir. 2013-cü ildə o, "Kazsink" şirkətini transmilli treyder olan "Glencore Xstrata" satıb. Pulun əvəzində sözügedən şirkətdə 2,5 faiz pay alıb. O, elə həmin ildə "Samruk Kazına"nın da satışını reallaşdırıb.
Ailəsi
Bulat Utemuratov Həcər Abjamiyevna ilə evlidir. Onların bu nikahdan üç övladları var. Böyük oğlu Əlidar Utemuratov 1979-cu ildə anadan olub. Pekin Universitetini bitirib. Bundan əvvəl isə o, təhsil haqqı kifayət qədər baha olan London İqtisadiyyat və Siyasi Elmlər Məktəbində oxuyub. İxtisasca iqtisadçı-politoloq olan Əlidar, ölkənin məşhur şirkətlərində işləyir. Milyarderin kiçik oğlu Anuar Utemuratov 1983-cü ildə dünyaya gəlib. "Alassio Capital" şirkətinin direktorlar şurasının üzvüdür. Bulat Utemuratovun Nursultan Nazarbayevin qızının şərəfinə Dinara adlandırdığı qızının isə hələ 13 yaşı var.
Deutsche Welle
Deutsche Welle — 1953-ci ildə yaranan Almaniya beynəlxalq xəbərlər telekanalı.
Dorema
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Bulbophyllum tripaleum
(Bulbophyllum tripaleum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Allophylus
– sabunağacıkimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Çurapan (Baltas)
Çurapan — Başqırdıstan Respublikasının Baltas rayonunda yerləşən kənd. Kənd, Nijnekarışev kənd şurasının tərkibindədir. 2010-cu ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndin əhalisi 44 nəfərdir.
Coğrafi mövqe
Kənd, rayon mərkəzindən 8 kilometr, ən yaxın dəmiryolu stansiyasından isə 85 kilometr uzaqlıqdadır.
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə başqırdlar (98%) üstünlük təşkil edir.
İki kapitan (teleserial, 1976)
İki kapitan — rejissor Yevgeni Karelovun 6 seriyalı filmi.
Məzmun
Sanya Qriqoryevin əhvalatı ondan başlayır ki, əyalət şəhəri olan Enskdən Moskvaya gəlir. O, qütb dairəsində təyyarəçi olur və öz həyatını Arktikada itkin düşmüş İvan Tatarinovun ekspedisiyasını axtarır. Sanya getdikcə Tatarinovun qızı Katyaya aşiq olur, lakin bu məhəbbət Katyanın əmisi Nikolay Antonoviçə mane olur. Sonradan bəlli olur ki, Nikolay Antonoviç həmin ekspedisiyanın qayıtmaması üçün əlindən gələni etmişdir…
Qədim Dünya
thumb|[[Qomer — Qədim Dünya simvolu]] Qədim dünya — bəşər tarixində tarixdən əvvəlki dövr və Avropada orta əsrlərin başlanğıcı arasında fərqlənən dövr. Digər bölgələrdə antik dövrün müvəqqəti sərhədləri Avropa sərhədlərindən fərqli ola bilər. Məsələn, Çində qədim dövrün sonu bəzən Qin imperiyasının yaranması hesab olunur, Hindistanda - Chola imperiyası   , Amerikada - Avropa kolonizasiyasının başlanğıcı.
"Klassik qədimlik" (və ya antik dövr) termini ümumiyyətlə ilk Olimpiadadan (e.ə. 776) başlayan Yunan və Roma tarixinə aiddir. Bu tarix, demək olar ki, Romanın ənənəvi quruluş tarixinə (e.ə. 753) təsadüf edir. Avropa qədim tarixinin son tarixi ümumiyyətlə Qərbi Roma İmperiyasının süqut ili (mil. 476), bəzən İmperator  I Yustinianın ölüm tarixi (565) , İslamın görünüşü (622-ci il) hesab olunur.) və ya İmperator Çarlemanın hakimiyyətinin başlanğıcı (800-cü il).
Mərmi
Mərmi — düşmənin canlı qüvvəsini, texniki qurğularını və qalalarını məhv etmək üçün topdan atılan vasitədir. Müasir mərmilərin çoxu içərisində yandıqda qaz yığılan yastı dibə malik assimetrik gövdədə hazırlanırlar. Bu güvdə dolu və ya içi boş hazırlanır. Tətbiq məqsədindən asılı olaraq mərmilər faydalı yük aparan olur və ya yox. Mərmi ilə aşağıdakı məqsədlərə nail olmağa cəhd olunur:
Əgər mərmi silindrik boruda yerləşdirilirsə, onun üzərində burulma hərkətini almaq üçün üzük yerlşdirilr.Bu üzlüklər adətən mis və bürüncdən hazırlanır.
Raketlə atılan mərmilər xüsusi atıcıdan atılır. Bu atıcının üstün cəhəti ondan ibarətdir ki, onları bir yerdən başqasına aparmaq olur.
Əl ilə atılan mərmilərə qranat deyilir. Onlar kiçik çəkidə olub, az təsirə malikdir.
Bulbophyllum trinervium
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Piter Senge
thumb|Peter M. Senge, November 2004
Brüs Uillis
thumb|250px|Uillis 101-ci hava-desant diviziyası üçün çıxış edərkən. 25 sentyabr, 2003 Volter Brüs Uillis — Amerika aktyoru, dörd filmin prodüseri. Hazırda iki Emmi mükafatı və bir Qızıl Qlobus mükafatı laureatıdır, fransız İncəsənət və Ədəbiyyat Ordeni qazandı. Habelə "Qızıl Moruq" aldı ("Armageddon", "Merkuri təhlükədədir" və "Mühasirə" filmlərinə görə). Karyerası 1980-ci illərdə başladı. "Möhkəm qoz" film trilogiyası ilə Hollivud aktyoru kimi meydana gəldi. 1987-ci ildə Demi Mur ilə evlənmişdir. Ondan üç uşağı var. "Hollivud Şöhrət Zalı"nda 2006-cı ildə etibarənn ulduzu vardır.
Həyatı
Amerika aktyoru, dörd filmin prodüseri Volter Brüs Uillis 1955-ci il 19 mart ayında Almaniyanın İdar-Oberşteyne şəhərində dünyaya gəlib. Hazırda iki Emmi mükafatı və bir Qızıl Qlobus mükafatı laureatıdır, fransız İncəsənət və Ədəbiyyat Ordeni qazandı. Onun atası Amerikalı anası isə almandır. Brüsün atası David qaynaqçı idi. 1957-ci ildə hərbi qulluqu bitirdikdən sonra ailə Nyu-Cersiyə geri dönür. Brüs 4 uşaqlı ailədə ən böyükləri idi. Və kiçik yaşlarda kəkələyirdi. Bu çətinliyə qalib gəlmək üçün o məktəb teatrına yazılır. Onun böyük auditoriya qarşısında səhnəyə çıxmaqdan çox xoşu gəlirdi. Beləliklə o dram məktəbinə yazılır və Şekspirin, Vilyamsın səhnəciklərini canlandırırdı. Daha sonra Uillis Monklerdə yerləşən dövlət kollecinə daxil olur. Onun ardınca isə Nyu Yorka üz tutur. O barlarda işləyir və folklor ansambllarında ifa edirdi. Səhnəyə düşə bilmək üçün var gücü ilə çalışırdı. Beləliklə, barmen işlədiyi dövrdə öz filminə qısa rolda səhnə almaq üçün barmen axtaran rejissorla tanış olur. Brüs uilisin obrazı rejissorun xoşuna gəlir və rolu ona təklif edir.
Şöhrətsə dərhal gəlmədi. 1985-ci ildən 1989-cu ilə kimi davam edən "Detektiv bürosu – ay işığı" teleserialına qədər Uillis bir neçə il az tanınmış şəhər teatrlarında və televiziya şoularında qısa rollar ifa edirdi. Bu serialla o komedia aktyoru kimi tanındı, amma 1988-ci ildə baş rola çəkildiyi "Möhkəm qoz" döyüş filmi ilə o artıq btün dünyada tanındı. Milyonlarla insanın kumiri oldu. Bundan sonra o yenədə böyük səs küy salan döyüş filmlərində baş rol oynadı. Onlar arasında 5-ci element və Merkuri təhlükədədir filmləri də var.
Brüs Uillisin karyerasında enişlər və yüksəlmələr olub. Məsələn, 90-cı illərın əvvəlində çəkildiyi filmlər uğursuz olmuşdur, lakin 1994-cü ildə Kventin Tarantinonu məşhur "Kriminal qiraət" filmində məhz baş rol qəhrəmanı olaraq ən tələb olunan aktyorlar sırasına yüksəlir, amma 90ların sonlarında yenə də eniş yaşayan Brüs 1999-cu ildə ekranlara çıxan "Altıncı hiss" filmi ilə yenidən adını özünə qaytarır. Bu film izləyicilərdən başqa kino tənqidçilərinin də ürəyincə olur. Uillis isə bu filmlə 100 milyon dollar qazanır. Son illər Brüs Uillis məşhur kinorejissor Robert Rodrigesin "Günahlar şəhəri" və "Qorxu planeti" filmlərində baş rol ifa edib. Brüs 1987-ci il noyabr ayından 2000-ci il oktyabr ayına kimi "Ruh" filmindən yaxşı tanıdığımız aktrisa Demi Mur ilə evli olub. Bu evlilikdən onların 3 qızı dünyaya gəlib. Hamı onları nümunəvi ailə kimi tanısa da onlar böyük sürpriz edərək 2000-ci ildə ayrılırlar, amma dostluq münasibətlərini itirmirlər.
Hollivud aktyoru Brüs Uillis Devid Lettermanın "Gecə şousu"nda ətdən düzəldilmiş parikdə peyda olub. O, hətta bu yeməli pariklə şou aparıcısını qonaq edib. Aktyor bununla bağlı bildirib ki, belə parikdə efirə çıxmağa onu Ledi Qaqa ruhlandırıb. Onun sözlərinə görə, başındakı parik 100% faiz mal ətindəndir. Uillis şou aparıcısı Lettermana bu ətdən dadmağı təklif edib. Elə bundan sonra da o, çəngəl və duz çıxararaq başındakı əti duzlayıb və çəngəli aparıcıya uzadıb. Aparıcı isə ətdən bir tikə ağzına qoyaraq onu bir az çeynəyib, sonra səhnə arxasına keçərək ağzından çıxarıb.
Brüs Uillis 2 il öncə özündən 22 yaş kiçik model Emme Heminqlə evlənib. Karib dənizində yerləşən Terks və Kaykos adalarında nikah mərasimində Uillisin üç qızı, keçmiş həyat yoldaşı Demi Mur, Demi Murun gənc həyat yoldaşı Eşton Katçer və Madonna iştirak ediblər. Brüs Uillis "ABŞ silahlı qüvvələri"nin tərəfdarıdır, lakin öz sözlərinə görə respublikaçı deyil.
Bəylər Aslanov
Bəylər Aslanov — Azərbaycanlı alim, geologiya-minerologiya elmləri doktoru.
Həyatı
Bəylər Aslanov 16 mart 1957-ci ildə Azərbaycan Respublikası, Laçın rayonu, Fərəcan kənd sovetliyinin Səfian kəndində anadan olmuşdur. 1975-ci ildə Laçın şəhər orta məktəbini qurtararaq həmin ildə M.Əzizbəyov adına Neft və Kimya (hal-hazırda Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) (hazırkı Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) institutunun geoloji-kəşfiyyat fakültəsinə daxil olmuş, institutu qırmızı dıplomla qurtararaq "Dağ mühəndisi-geofizik" ixtisası almış və həmin institutun aspirantura şöbəsinə qəbul olunmuşdur. 1990-cı ildə "Geofiziki məlumatlara görə Orta Xəzərin dərinlik quruluşu" mövzusunda namizədlik (geologiya-mineralogiya elmləri namizədi), 2010-cu ildə "Azərbaycanın əsas geostruktur elementlərinin tektonikası və onların qravitasiya sahəsində ifadəsi" mövzusunda doktorluq (geologiya-mineralogiya elmləri doktoru) dissertasiyası müdafiə etmişdir. 2007-ci ildə geoloji-geofiziki məlumatların interpretasiyası fənni üzrə ixtisas dosenti elmi adı almışdır.
2003-cü ildən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. Evlidir, iki övladı var.
Əmək fəaliyyəti
1975—1984 — M.Əzizbəyov adına Neft və Kimya institutunun tələbəsi; 1976—1978 — SSRİ Silahlı Qüvvələrində həqiqi hərbi xidmət; 1978-1982 — Milli Elmlər Akademiyası "Geofizika" Elmi Mərkəzi, texnik; 1982—1983 — Milli Elmlər Akademiyası Geologiya institutu, böyük texnik; 1983—1995 — "Xəzərdənizneftgeofiz-kəşfiyyat" tresti, böyük texnik, geofizik, böyük geofizik; 1995—2004 — "Azərneft-geofizika" tresti (hal-hazırda Kəşfiyyat Geofizikası idarəsi) böyük geofizik, aparıcı geofizik; 2004—2010 — Zəlzələlərin Proqnozu və Öyrənilməsi Elmi-tədqiqat İnstitutu, "Geofiziki tədqiqatlar" laboratoriyasının müdiri, elmi işlər üzrə direktor müavini, paralel olaraq Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi Hərbi Elmi mərkəzində bölmə rəisi (Aspiranturanın direktoru); 04 iyun 2010-cu il tarixdən hal-hazıra qədər Respublika Dövlət Neft Şirkəti, "Neftqazelmitədqiqatlayihə" institutu, "Geoloji-geofiziki məlumatların ümumiləşdirilməsi" laboratoriyasının aparıcı elmi işçisi, sonradan həmin laboratoriyanın müdiri, paralel olaraq Bakı Dövlət Universiteti, "Seysmologiya və Yer təkinin fizikası" kafedrasının dosenti vəzifələrində işləyir.
Elmi fəaliyyəti
90-dan çox elmi məqaləsi, o cümlədən iki monoqrafiya, iki dərs vəsaiti, iki patenti var.
Elmi istiqaməti
Elmdə müdafiə etdiyi aspektlərdən başqa ilk dəfə isbat etmişdir ki, İran körfəzi nefti ilə Cənubi Xəzər çökəkliyinin nefti arasında tam bağlılıq mövcuddur və Yer qabığının quruluşundan asılı olaraq neftin əsas kütləsi İran körfəzinə "axır".
Antofillit
Antofillit — mineral, (Mg, Fe)7[OH | Si4O11]2. Rombik amfibol. Antofillit - xedrit izomorf sırasının kənar üzvü. Kristalları dirəkvari. Aqreqat: lifli. Boz, qonur və b. kordiyeritlə assossiasiyadır. Maqnezium metasomatozunun məhsulu. Əsasi süxurlar və gillərin hesabına amfibolitlərdə, qranulitlərdə. Antofillit adətən metamorfikləşmiş ultraəsasi süxurlarda hiperbazitlərdə talk ilə assossiasiya bəzən peqmatit və qranitlərin serpentinitlərə soxulması ilə əlaqədardır. Növ müxtəlifliyi: antofillit-asbest, ferro-, manqan- və maqnezium antofillit, natriumlu antofillit.
Allophylus agbala
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pyotr Babayev
Pyotr Akimoviç Babayev  — Azərbaycan əsilli rus inqilabçısı. XX əsrin əvvəllərindən üç rus inqilabında fəal iştirak etmişdir. 1918-ci ildən Moskva Sokolniki rayon RK(b)P-nın katibi, rayon sovetinin sədri. Onun adı bir sıra müəssisələr parklar və kücələrin adında əbədiləşdirilmişdir. 1922-ci ildə Abrikosovun Moskvadakı qənnadı fabrikinə Pyotr Babayevin adı verilmışdır. Hazırda ОАО – "Babayev qənnadı konserni" ASC adlanır. Şəki şəhərində Pyotr Babayevin adıyla mədəniyyət və istirahət parkı fəaliyyət göstərir. Burada onun büstü qoyulmuşdur.
Həyatı
Pyotr Babayev 10 iyun 1883-cü ildə Ryazan quberniyasının Kasimov şəhərində azərbaycanlı loğman, təbib Həkim Baba (Həkim Babayev) ailəsində dünyaya gəlmışdir. Atası Həkim Baba (Həkim Babayev) Nuxa şəhərində (Şəki) anadan olmuşdur. 1878-ci ildə fəhlə iğtişaşlarının təşkilatçısı kimi Ryazana sürgün olunmuşdur.
Sürgün həyatı dövründə Kasimov şəhərində zavodda fəhlə işləyən Həkim Baba (Həkim Babayev), burada Lyubov Qriqoriyeva ilə ailə həyatı qurmuşdur. Bu evlilikdən onların 8 uşağı — Antonina, Pyotr, İlya, Dmitri, İvan, Sonya, Qeorqi və Polina dünyaya gəlmişdir. Həkim Baba (Həkim Babayev) övladlarına azərbaycanlı adları vermək istəsə də, mövcüd dini qanunlar və Rusiya imperiyasınin ənənələrinə əsasən buna icazə verilməmışdır. İbtidai təhsilini başa vurmamış 13 yaşlı P.Babayev Ryazanda olan mexaniki fabrikdə usta köməkçisi kimi işləyır. Sonrakı dövrdə uzun müddət sənətinə uyğun iş tapa bilməyən P.Babayev Baltik donanmasına matros kimi hərbi xidmətə çağrılır. Burada o Rusiya Sosial Demokrat bolşeviklər partiyasına üzv olur. 1905-ci il inqilabında yüksək təşkilatçılıq qabiliyyəti ilə fərqlənən P.Babayev sonralar I dünya müharibəsində də iştirak edir. 1916-cı ildə Petroqrad patron zavodunda işləmək ücün cəbhədən geri çağrılır, fəal təşviqatçı və təşkilatçı kimi həyatını bütünlükdə siyasi fəaliyyətə həsr edir. 1917-ci il iyul çıxışlarında və oktyabr çevrilişində yaxından iştirak edir. 1818-ci ildən Moskva Sokolniki rayon partiya komitəsinin katibi olan P.Babayev 1920-ci il aprelin 25-də vərəm xəstəliyindən vəfat etmışdir.
Tahir Təbrizi
Mirzə Tahir Təbrizi-Əbdürrəhman oğlu müasir ​​dövrdə nəsx xəttinin məşhur ustalarından idi.İranda çap olmuş çoxlu Quran,Nəhcül Bəlağə, dua və digər kitabların katibidir.
Çəmən kəpənəyi
Quruluşu
Ön qanadları bozumtul-qəhvəyi rəngdə olub, üzərində müxtəlif naxışlar olur. Sakit halda kəpənəyin qanadları üçbucaq formasını alır. Tırtılı yaşılımtıl bozdur. Beli üzərində bütün bədən boyu aydın seçılən tutqun zolaq vardır. Yan tərəflərdən uzanan zolaqlar arası ilə dalğavari yaşılımtıl sarı zolaqlar gedir. Qarıncıq ziyilcikləri ( 6 ədəd ) üzərindən əsası qara və iki konsentrik ağ zolaqla çevrələnmiş qılcıqlar çıxır. Başı qaradır. Uzunluğu 25-mm-dir. Pup halına keçən zaman tırtılın toxuduğu barama kisə şəkilli olub, uzunluğu 20-70mm-ə çatır. Çəmən kəpənəyi Azərbaycanda 3- 4 nəsil verir.
İnkişafı
Iri yaşlı tırtıllar ipək saplardan hazırladıqları baramalar içərisində torpağın üst səthində qışlayır. Tırtıllar 300 şaxtaya dözə bilir. Yazda birinci nəslin kəpənəkləri orta gündəlik temperatur +150C olduqda uçmağa başlayır. Normal yaşayan kəpənək 400-ə qədər yumurta qoya bilir. Əksər hallarda isə kəpənəklər nəsil vermir. Belə nəsilsizliyə yaz və payız aylarında, havaların quraq keçməsi və çiçəkli bitkilərin az olması zamanı təsadüf edilir. Kəpənəklər müxtılif yabanı bitkilər və ağacların çiçək nektarı ilə qidalanır. Yumurtalar bir çox yabanı və mədəni bitkilərin yarpaqları üzərinə qoyulur. Qoyulmuş yumurtalardan 3-5 gündən sonra tırtıllar çıxmağa başlayır. Bu tırtıllar bitkilərin yerüstü hissələrini- yarpaqları, çiçəkləri bəzi hallarda isə hətta meyvələri və gövdələri ilə qidalanır. Hava şəraitindən asılı olaraq tırtıllar 2-3 həftə inkişaf edir və bu dövürdə beş yaç keçirir, sonra puplaşır ki, bunlardan yeni nəslin kəpənəkləri uçur.
Yayılması
Çəmən kəpənəyi Azərbaycanın dağətəyi və aran rayonlarında yayılıb vaxtaşırı çoxalır və bir çox mədəni bitkilərə, günəbaxana, qarğıdalıya, yoncaya, pambığa, çuğundura, tərəvəz və bostan bitkilərinə və s.zərər vurur.
Allophylus aldabricus
(Allophylus aldabricus) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yastıqotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Təbii peyk
thumb|[[Mars planetinin peyki Fobos və Demos]]
Peyk — kosmosda başqa bir obyekt ətrafında müəyyən trayektoriya ilə fırlanan obyektdir. Süni və təbii peyklər mövcuddur.
Ümumiyyətlə, "peyk" sözü kosmosa atılan və kosmosda Dünya ya da başqa bir cisim ətrafında hərəkət edən bir maşını ifadə edir.
1957-ci ildə Sovetlər Birliyi, Dünyaya orbitdəki ilk insan istehsalı peyk olan Sputnik 1-i başlatdı. Bu qeyri-adi müvəffəqiyyət, astronavtları Aya aparıb kosmos araşdırmalarına hakim olan ilk ölkə olması üçün Amerika və Rusiya arasındakı yarışa başlamışdı.
Sputnik, dünya səviyyəsində radio operatorları tərəfindən duyulabilən davamlı bir beep siqnalı Verdi.
Dünya və ay təbii peyklərə nümunədir. Minlərlə süni və ya insan istehsalı peyk, Dünyanın ətrafında dönür. Bəziləri, meteorologists hava vəziyyətini təxmin etmələrinə və qasırğaları izləmələrini köməkçi olan planetin fotoşəkillərini çəkirlər. Bəziləri digər planetlərin, günəşin, qara dəliklərin, qaranlıq cisimlərin və ya uzaq Gökadalar fotoşəkillərini çəkərlər. Bu şəkillər, elm insanlarının günəş sistemi və kainatı daha yaxşı anlamalarına köməkçi olur.
Yenə də digər peyklər əksəriyyətlə rabitə üçün, məsələn TV siqnalları və telefon zəngləri dünyaya yayılır kimi istifadə edilməkdədir. 20-dən çox peyklərdən ibarət bir qrup Global yerləşdirmə sistemindən və ya GPS-i təşkil edir. Bir GPS alıcının varsa, bu peyklər, olduğunuz yeri anlamaq kömək ola bilər.
Nə üçün peyklər əhəmiyyətlidir?
Peyklərin sahib olduğu quşbaxışı görünüş, bir zamanlar Dünyanın geniş bölgələrini görmələrini təmin edər. Bu qabiliyyətin mənası, peyklərin yer üzündəki vasitələrdən daha sürətli, daha çox məlumat yığa bilmək deməkdir
Peyklər, yer üzündəki teleskoplardan daha yaxşı yeri görə bilərlər. Bunun səbəbi, peyklərin atmosferi buludların, tozların və molekulların üstündə uçmasının və bu zəmin səviyyəsindən görünüşü maneə törədə bilər.
Peyklərdən əvvəl, TV siqnalları çox irəli getmədi. TV siqnalları yalnız düz xətlərlə gəzməkdədir. Bu səbəbdən, Dünyanın eyrisinə təqib etmək yerinə sürətlə kosmosa doğru ilerleyeceklerdi. Bəzən dağlar və ya yüksək binalar onları mane olar. Uzaq yerlərə edilən telefon danışıqları da bir problem idi. Telefon kabellərini uzun məsafələrdə və ya su altında qurmaq çətindir və xərci çoxdur.
Peyklərlə, TV siqnalları və telefon danışıqları peykə göndərilir. Sonra, peyk bunları Dünyadakı fərqli yerlərə göndərə bilir.
Peyk parçaları nələrdir?
Peyklər bir çox şəkil və ölçüyə malikdir. Ancaq çoxu antenanın ortaq nöqtəsi olaraq ən az iki parçaya malikdir: antena və güc qaynağı. Anten, əksəriyyətlə Dünyaya və Dünyadan məlumat göndərir və alır. Güc qaynağı bir günəş paneli və ya batareya ola bilər. Günəş panelləri, günəş işığını elektrikə çevirərək güc qazanar.
Bir çox NASA peyki kameralar və elmi qəbul edicilər daşıyar. Bəzən bu alətlər torpaq, hava və su haqqında məlumat toplamaq üçün Dünyanı göstərir. Digər zamanlarda, günəş sistemindən və kainatdakı məlumatları yığmaq üçün yerdən keçirlər.
Aminata Savadoqo
Aminata Savadoqo ( 9 yanvar 1993, Riqa, Latviya) və ya sadəcə Aminata — Latviya müğənnisi, bəstəkarı, prodüseri və modeli. O, Latviyanı Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçirilən 2015 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmiş və ölkəsinə final mərhələsində 6-cı yeri qazandırmışdır.
Brest Dövlət Texniki Universiteti
Brest Dövlət Texniki Universiteti — Belarusda universitet; İnformasiya resurslarının inkişafına, təhsilin yeni standartlar əsasında təqdimatı baxımından informasiya texnologiyalarından istifadə imkanlarının genişləndirilməsinə önəm verən ali təhsil ocaqlarında biri.
Tarixi və fəaliyyəti
Ali məktəbin fəaliyyət tarixi 1 aprel 1966-cı ildə Mühəndislik-İnşaat İnstitutunun açılmasından başlanır. İnstitut 1989-cu ildə politexnik statusunu alıb. 1990-cı illər ərzində institut həm ənənəvi, həm də bir sıra yeni ixtisaslar üzrə mütəxəssislərin keyfiyyətli hazırlığını həyata keçirməyə davam edib. Nəhayət, 2000-ci ildə instituta texniki universitet statusu verilib.
Hazırda universitetdə 9 fakültə fəaliyyət göstərir, əyani təhsil forması üzrə təlimin tam kursu təlimin 5 il 10 ay, qiyabi forma üzrə 4 il 10 ay davam edir.
Universitet şəhərciyi inzibati-tədris binaları, xidmət sferası məkanları, həmçinin yataqxanalardan ibarətdir.
1997-ci ildən universitetin kitabxanasında İNEAK kompüter proqramı vasitəsilə kitabxana proseslərinin avtomatlaşdırması işinə başlanılıb. 11 min biblioqrafik yazının daxil olduğu elektron kataloq yaradılıb. Hal-hazırda elektron kataloq kitabxananın bütün fondunu əks etdirir.
Növbəti olaraq komplektləşdirmə, kataloqlaşdırma, emal və hesab, abunə və dövri nəşrlərin qeydiyyatı, kafedralara və başqa struktur bölmələrə göndərilən yeni daxil olmaların tematik siyahıları və digər kitabxana prosesləri kompüterləşdirilib.
Brest Dövlət Texniki Universiteti bir sıra beynəlxalq təşkilatların üzvüdür. Universitetin qoşulduğu təşkilatlardan biri olan IAESTE (istehsal təcrübəsi keçmə üçün tələbələrin mübadiləsi üzrə beynəlxalq assosiasiya) tələbələrə informatika, fizika, kimya, həmçinin biologiya, ekologiya, əczaçılıq, kənd təsərrüfatı və başqa ixtisaslar üzrə xaricdə ödənişli təcrübə keçmə imkanını təqdim edir. IAESTE-nin tərkibinə dünyanın 80-dən çox ölkəsi daxildir.
Universitet eyni zamanda Almaniya, Polşa, Ukrayna və Rusiyanın ali məktəbləri əməkdaşlıq edir. Belə ki, ali məktəb Belostoks Politexnik İnstitutu (Polşa), Lublin Politexnik İnstitutu (Polşa), Biberax (Almaniya) şəhərinin Ali Texniki-peşə Məktəbi və digər nüfuzlu ali təhsil ocaqları ilə geniş əlaqələrə malikdir. Bu, birgə tədris və elmi fəaliyyət üçün münbit şərait yaradır.
Tədris istiqamətləri
Hazırda ali məktəbdə elektron-informasiya sistemləri, iqtisadiyyat, innovasiya fəaliyyəti, idarəetmə və maliyyə, inşaat, su təminatı və hidro meliorasiya, ixtisasın artırılması və kadrların yenidən hazırlanması, ali məktəbə qədər hazırlıq, maşınqayırma, qiyabi təhsil fakültələri fəaliyyət göstərir.
Elektron-informasiya sistemləri fakültəsi intellektual informasiya texnologiyaları, Elektron Hesablama Maşınları (EHM) və sistemlər, ali riyaziyyat, fizika, fəlsəfə və kulturologiya istiqamətləri üzrə yüksək ixtisaslı kadrların hazırlığı və tədqiqat işlərinin aparılması ilə məşğul olur.
İqtisadiyyat fakültəsində mühasibat uçotu, analiz və audit, informatika və tətbiqi riyaziyyat, idarəetmə, dünya iqtisadiyyatı, marketinq, investisiya və iqtisadi nəzəriyyə kafedraları fəaliyyət göstərir.
İnnovasiya fəaliyyəti, idarəetmə və maliyyə fakültəsinin əsas hədəfini isə Belarus Respublikasının xalq təsərrüfatının uyğun olan sahələri üçün orta xüsusi təhsil almış abituriyentlərin arasından texniki və iqtisadi profilli ixtisaslar üzrə ali təhsilli mütəxəssislərin hazırlığı təşkil edir.
İnşaat fakültəsi universitetin əsas fakültələrindən biridir. Burada tikintinin müxtəlif sahələri üçün peşəkar mütəxəssislərin hazırlığı aparılır. Fakültə yaxın gələcəkdə öz məzunlarına Avropa Birliyi ölkələrində tanınan diplomlar verməyi planlaşdırır.
Su təminatı və hidro meliorasiya fakültəsi su təsərrüfatı tikintisində ekoloji istiqamətin problemlərinin həlli, insanların təhlükəsiz həyat fəaliyyətinin təşkili və yağış suları üçün effektiv texnologiyaların tətbiqinin təmin olunması məqsədilə yaradılıb. Burada su təminatı, suayırma və su resurslarının mühafizəsi, mühəndislik ekologiyası və kimya, tərsimi həndəsə,qrafika mühəndisliyi, kənd təsərrüfatının hidrotexniki meliorasiyası, istilik təchizatı və ventil kafedraları yaradılıb.
Aminata Savadoqo
Həyatı
Aminata Savadoqo 9 yanvar 1993-cü ildə Latviyanın paytaxtı Riqa şəhərində anadan olmuşdur. Onun anası yarı latış, yarı rus, atası isə Burkina-Fasoludur. Aminata 13 yaşında oxumağa başlamışdır. O, Latviyada Bolderaja musiqi və incəsənət məktəbini bitirmişdir. Aminata erkən yaşlarında fleytada ifa etməyi də öyrənmişdir. 15 yaşında ikən gənc ifaçı Latviyanın Krodziņā pie Paula televiziya şousunda iştirak etmişdir. Aminata 17 yaşında Muzikālā banka və Koru kari 3 musiqi yarışmalarında iştirak etmişdir.
Musiqi karyerası
thumb|250px|left|Aminata Avroviziya səhnəsində Aminata ilk dəfə Latviyanın Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak üçün keçirdiyi milli seçim turu olan Dziesma 2014-dəki iştirakına görə tanınmağa başlamışdı. Müğənni müsabiqədə ifa etdiyi "I Can Breathe" mahnısı ilə 5-ci yerdə qərarlaşaraq, Avroviziyada iştirak etmək hüququnu qazana bilməmişdi. Daha sonra Aminata Latviyanın Jaunā talantu fabrika musiqi yarışmasında iştirak edərək, qələbə qazanmışdır.
2015-ci ildə Aminata yenidən Latviyanın Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirak üçün keçirdiyi milli seçim turuna qatıldı. Yarışmada özünün bəstələdiyi "Love Injected" mahnısı ilə çıxış edən Aminata ən çox səs toplayan iştirakçı olaraq, qalib elan edildi və ölkəsini Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçirilən 2015 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək hüququ qazandı. Aminatanın Avroviziyada iştirakdan öncə "Inner Voice" adlı debüt albumu dinləyicilərə təqdim olundu.
Aminata "Love Injected" mahnısı ilə Vyanada keçirilən Avroviziyanın yarımfinal mərhələsində 155 xalla ikinci yerdə qərarlaşaraq, müsabiqənin finalına vəsiqə qazanmış oldu. 22 fevralda baş tutan final şousunda Aminata 19-cu nömrə altında çıxış etdi və gecənin sonunda ölkəsinə finalda iştirak edən 27 ölkə arasında cəmi 186 xalla 6-cı yeri qazandırdı. Bu nəticə ilə müğənni Latviyaya Avroviziyada 2005-ci ildən bəri əldə etdiyi ən yaxşı nəticəni qazandırmış oldu. Aminata eyni zamanda Latviyanı 2016 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edən Yusts Sirmaysin ifa etdiyi "Heartbeat" mahnısını bəstələmişdir.
2016-cı ilin oktyabr ayında Aminata ikinci studio albomu olan "Red Moon"-u təqdim etdi. Həmin ildə Aminata eyni zamanda Rusiyanın "Golos" səs yarışmasında, Polina Qaqarinanın komandasında iştirak etmişdir.
Samirə Allahverdiyeva
Samirə Allahverdiyeva — Azərbaycan müğənnisi.
Həyatı
Allahverdiyeva Samirə 1979-cu ilin avqustun 25-də Astara rayonunun Ərçivan kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin aktyorluq fakültəsini bitirmişdir. 1992-ci ildə ilk dəfə 7–17 yarışmasında iştirak etmişdir. 1994-cü ildə isə peşəkar səhnəyə Vaqif Gərayzadənin dəstəyi ilə çıxmışdır. 2002-ci ildə "Qayıtdı Xəyallar" adlı ilk albomu işıq üzü görmüşdür. Eyni adlı mahnı ilə Elşad Xose ilə dueti dinləyicilər tərəfindən çox rəğbətlə qarşılanmışdır. İlk klipi də 2002-ci ildə "Səni tapdım" adlı mahnıya çəkilmişdir. Evlidir, bir övladı var.
O, 13 yanvar 2012-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv qəbul edilmişdir.
Brest Dövlət Texniki Universiteti
Tədris istiqamətləri
Universitetdə həmçinin ixtisasın artırılması və kadrların yenidən hazırlanması institutu fəaliyyət göstərir. İnstitutun yaradılmasının əsas məqsədi nazirliklərin, idarələrin, müəssisələrin və təşkilatların yüksək ixtisaslı kadrlar üzrə ehtiyaclarının, həmçinin peşəkar bilik və bacarıqların səviyyəsinin artırılması istiqamətində vətəndaşların fərdi sorğularının operativ təmin olunmasından ibarətdir.
Ali məktəbə qədər hazırlıq fakültəsinin yaradılması Brest Dövlət Texniki Universitetində tədris olunan ixtisaslara uyğun olaraq abituriyentlərin hazırlığı məqsədini daşıyır.
Qiyabi təhsil fakültəsində təhsilin qiyabi forması üzrə kadrlar hazırlanır. Hazırda fakültədə 12 ixtisas üzrə 3500-dən çox tələbə təhsil alır.
Əcnəbi vətəndaşlar üçün
Sənədlərin poçt ilə göndərilməsi tələb olunur. Faksla və ya elektron poçtla göndərilmiş sənədlərə baxılmır.