Cavad_xan
Sonrakı dövrlər
Gəncədə olarkən Məhəmməd xan II İrakliyə özünün sonuncu ultimatumunu göndərdi və onu tabe olmağa dəvət etdi. Heç bir cavab ala bilməyən Məhəmməd xan Tiflisə yürüşə başladı. Cavad xan ona bu yürüşdə yardım edir və özü də yürüşdə iştirak edirdi. Şəhəri ələ keçirən, orada 9 gün qalıb yağmalayıb minlərlə əsir götürdükdən sonra müttəfiqlər oranı tərk etdilər. Ordu bu dəfə də Şəki və Şirvan xanlıqlarını tabe etməyə gedirdi. Ağa Məhəmməd xanın ordusunun ölkəni tərk edib Xorasana yollanmasından Sonra Cavad xan II İraklı ilə münasibətləri normallaşdırmağa çalışdı, lakin II İraklı 1796-cı ilin fevralında oğlu Aleksandrın başçılığı altında özünün 3 minlik qoşununu Gəncəyə göndərdi, lakin ordu öz komandanını tərk etdi və yürüş uğursuz oldu. Bundan dərhal sonra 1796-cı ilin martında İbrahimxəlil xanla müttəfiqi Ümmə xanın ordusu Gəncəni mühasirəyə aldı. Bu zaman II İraklı yeni yürüş üçün ikinci dəfə ordu toplamaqla məşğul idi. Bu xəbər Gəncəyə çatdığı zaman İbrahimxəlil xan tez bir zamanda Cavad xanla razılığa gəldi və ittifaq bağladı. Gəlinən razılığa görə, Cavad xan öz bacısı və oğlunu İbrahimxəlil xana girov olaraq verməklə birlikdə, 10 min rubl da təzminat ödədi. Avar xanlığı isə yürüşdə iştirak edən hər bir döyüşçüsü üçün 40 rubl ödəniş almaq və öz evlərinə dönməklə kifayətləndilər. thumb|Rus çariçası [[II Yekaterina|306x306px|left]] Gürcü ordusu Gəncəyə 1796-cı ilin mayında gəlib çata bildi və mühasirəyə alınmadan sonra II İraklı yalnız 400 nəfər gəncəlini əsir ala bilməklə kifayətlənib Tiflisə geri dönüb yeni yürüş üçün rus dəstəyini gözləməyə başladı. Ağa Məhəmməd xanın yürüşü zamanı Tiflisi yağmalamasından bəhanə kimi istifadə edən Kraliça Yekaterina elə 1796-cı ildə Cənubi Qafqazın işğalına başladı. Yürüş başlamadan öncə manifest hazırlandı və bölgədəki bütün ali təbəqə üzvlərinə göndərildi. Beləliklə, rus generalı Valeriyan Zubovun başçılığı altında rus yürüşü başladı. Cavad xan sentyabrda Zubova müraciətində Qacar təhlükəsini xatırladaraq rus qoşunlarının tezliklə Gəncəyə gəlməsini xahiş etdi. Belə bir motivasiya, görünür, Cavad xan tərəfindən Qarabağ və Kartli-Kaxetiya təhlükəsi səbəbindən himayəsinə qoşulmaq istədiyi Rusiya hökumətini razı salmaq üçün seçilmişdi. 13 dekabr tarixində rus ordusunun bölməsi Gəncəyə çatdı və müqavimət olmadan qalaya daxil oldu. Cavad xan şəxsən qalanın açarlarını rus komandanına təqdim etdi. Rus komandanının istəyi ilə qalaya rus qarnizonu yerləşdirildi. Bu vəziyyət Katerinanın ölümü ilə dəyişdi. Katerinanın yerinə keçən oğlu I Pavel bölgədəki rus ordusunu geri çağırdı. Rus ordusu bölgəni tərk etsə də, Gəncəni güvənmədikləri Cavad xana vermək istəmirdilər, buna görə də, qlanı onun əvəzində vali olaraq II İrakliyə təslim etdilər. Abbasqulu ağa Bakıxanova görə, bundan xəbər tutan İbrahimxəlil xan və Səlim xan orduları ilə birlikdə Gəncəyə gəlib Şəmşəddil hakimi Əli Sultanı II İraklı adına Gəncə hakimi olmağa məcbur etmək istədilər. Cavad xan Gəncədən uzaqlaşmaq istəyərkən arvadı Şükufə xanım onu dayandırmış, Əli Sultana məktub göndərərək o, həbsdə olarkən ölüm hökmünə məhkum edildiyini və Cavad xanın onu bağışladığını xatırlatmışdır. Bu xatirədən təsirlənən Əli Sultan dərhal Cavad xanın hüzuruna gəlmiş və ona Gəncə hakimi olmaqla bağlı edilən təlqinləri rədd etmişdir. "Sonra camaat və bütün digər xanlar onun səxavətinə heyran olaraq Cavad xanı öz ləyaqəti ilə tərk etdilər." thumb|[[Valerian Zubov|Valerian Aleksandroviç Zubov.|332x332px]] Beləliklə, Cavad xan yenidən Gəncə xanlığını davam etdirməyə nail oldu. 1797-ci ildə isə Ağa Məhəmməd xan Qafqaza ikinci yürüşüə başladı. Xorasan yürüşünün bitməsindən sonra Azərbaycan xanlıqlarını cəzalandrmaq üçün təşkil edilən yürüş həm də rus yürüşüə cavab mahiyyəti daşımaqda idi. Köhnə əməkdaşlıqlarına güvənən Cavad xan Ağa Məhəmməd xanın əmri əsasında iyun ayında Şuşaya getdi, lakin Zubovun yürüşü zamanı ruslara müqavimət göstərməməkdə ittiham edilərək Cavad xan həbs edildi və edam təhlükəsi ilə üzləşdi. Lakin 17 iyunda Şuşa qalasında Ağa Məhəmməd xanın öldürülməsi imkanından yararlanan Cavad xan xilas olmağı bacardı.