cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qiaqin
Tarix
1862-ci il iyulun 4-də Kuban vilayət qoşunlarının komandanı qraf Evdokimov Qafqaz ordusunun komandanı knyaz Qriqori Dmitriyeviç Orbelianiyə Qiaqa çayı üzərində yeni bir kənd tikmək niyyəti barədə məlumat verir. Yazın sonunda Qiaqaya köçmək istəyini ifadə edən insanlar daha çox Tenginskaya kəndinə toplaşırlar. Bütün köçkünlər əsasən altı kənddən gəlir: Novomalorossiyskaya — 70 ailə, Novorozdestvenskaya — 52, Novopokrovskaya — 45, Tixoretskaya — 14, Tiflisskaya — 10 və Kazan — 9 ailə. Uşaqlar da daxil olmaqla ilk məskunlaşanların ümumi sayı 1748 nəfər olur. Bunlardan 121-i xidmətdə, 847-si qadın olmaqla 901 -i kişi idi. Artıq 1862-ci ilin oktyabrında 25-ci Süvari Alayının hesabatında 200 evin tikildiyi və iki evin yarımçıq qaldığı bildirilir.
1911-ci ilin aprelində bir neçə yüz həyəti məhv edən böyük bir yanğın olur. Vətəndaş Müharibəsi illərində Ağ qvardiyaçılar ilə Qırmızılar arasında, həmçinin bölgədə fəaliyyət göstərən müxtəlif quldur birləşmələri ilə toqquşmalar nəticəsində kənd çox əziyyət çəkir.
28 dekabr 1934-cü ildə Azov-Qara dəniz diyarının yeni qurulan Qiaqin rayonunun regional mərkəzi təyin edilir. 1936-cı il aprelin 10-dan etibarən Adıgeyanın eyni adlı rayonunun mərkəzidir.
Əhali
Kişilər — 6 507 nəf. (46,1 %). Qadınlar — 7 614 nəf (53,9 %).
Sağlamlıq
Qiaqin mərkəzi rayon xəstəxanası;
Feldsher-mamaça məntəqəsi.
Yaşlılar və əlillər üçün internat evi
Mədəniyyət
Qəsəbələrarası Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi.
19 klub quruluşu olan Qiaqin Mədəniyyət Evi.
"Qırmızı Bayraq" qəzeti
Kənan Seyidov
Kənan Əlihüseyn oğlu Seyidov — Azərbaycan Ordusunun general-mayoru və Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin sabiq komandan müavini, 5-ci Ordu Korpusunun komandiri, Vətən müharibəsinin Komandanlarından biri, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı.
Həyatı
Kənan Seyidov İmişli rayonunun Bəhrəmtəpə qəsəbəsində anadan olub.
Hərbi xidməti
Kapitan Kənan Seyidov Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin 24 iyun 2003-cü il tarixli 887 nömrəli Sərəncamına əsasən "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Polkovnik-leytenant Kənan Seyidov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 19 aprel 2016-cı il tarixli 1967 nömrəli Sərəncamına əsasən "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edilmişdir.
KELT-9b
KELT-9b ekzoplanetdir, daha dəqiq desək, ultra isti Yupiterdir və Yerdən təqribən 670 işıq ili uzaqda yerləşən KELT-9-un son B tipli/ilkin A tipli ulduzunun orbitində fırlanır. Kilodegree Həddindən artıq Kiçik Teleskopunun (Kilodegree Extremely Little Telescope) köməyi ilə aşkar edilən KELT-9b-nin kəşfi 2016-cı ildə elan edilmişdir.
Ev sahibi ulduz
Ulduz Günəşdən 2,3 dəfə, kütləsi isə 2,6 dəfə böyükdür. Ev sahibi ulduz olan KELT-9-un səthinin temperaturu 10,170 K-dir, bu isə öz növbəsində, tranzit planeti olan bir ulduz üçün qeyri-adi dərəcədə istidir. KELT-9b-nin kəşfindən əvvəl, yalnız altı A tipli ulduzun planetləri olduğu bilinirdi, onlardan ən isti olan WASP-33, 7,430 K-da əhəmiyyətli dərəcədə soyuqdur; əvvəllər planetlərə ev sahibliyi edən B tipli ulduzların heç biri məlum deyildi. B9.5-A0 kimi təsnif edilən KELT-9 planeti olduğu bilinən ilk B tipli ulduz ola bilər. KELT-9b KELT-9-dan cəmi 0,03462 AU-luq məsafədə dairəvi, lakin güclü maili orbitdə yerləşir və onun orbital müddəti 1,5 gündən də azdır.
Fiziki xassələri
thumb|left|150px| Ekzoplanet KELT-9b orbitində KELT-9 ulduzunu qəbul edir
KELT-9b nisbətən böyük nəhəng planetdir və kütləsi Yupiterdən təxminən 2,8 dəfə böyükdür; lakin onun radiusunun Yupiterdən təxminən iki dəfə böyük olduğunu nəzərə alsaq, onun sıxlığı Yupiterinkinin yarısından azdır. Bir çox isti Yupiterlər kimi, KELT-9b da öz ulduzu ilə gelgit olaraq kilidlənir. Atmosferinin xarici sərhədi, demək olar ki, Roche lobuna çatır və bu, planetin öz ulduzundan aldığı həddindən artıq miqdardakı radiasiyaya görə sürətli bir formada atmosfer qaçışı yaşadığını göstərir, başqa sözlər öz atmosferini sürətlə itirir. 2020-ci ildə atmosfer itkisi dərəcəsinin milyard ildə 18–68 Yer kütləsinə bərabər olduğu ölçülmüşdür.
2020-ci ilin yanvar ayına olan məlumata görə, KELT-9b ən isti məlum ekzoplanetlərdən biridir, gündüz temperaturu 4,600 K-yə yaxınlaşır – bu isə onun, bir çox aşağı kütləli ulduzlardan daha isti olduğunu nümayiş etdirir. Gün tərəfdəki molekullar öz komponent atomlarına parçalanır, beləliklə, normal olaraq ayrılmış odadavamlı elementlər neytral və tək ionlaşmış atom dəmiri (Fe və Fe+) və tək ionlaşmış titan (Ti+), daxil olmaqla atom növləri kimi mövcud ola bilər ki, bunlar yalnız daha sərin olan gecə tərəfinə çatdıqda öz mövcudluqlarını saxlamaq üçün müvəqqəti olaraq reform edirlər. Təəccüblüdür ki, 2021-ci ildə götürülmüş spektrlər birmənalı şəkildə planet atmosferində metal oksidləri və hidridlərin olduğunu göstərdi, baxmayaraq ki, 2021-ci ildə çəkilmiş daha yüksək ayırdetmə spektrləri planetin gündüz hissəsindən heç bir molekulyar emissiya aşkar etməmişdir.
KELT-9b-nin termosfer təbəqəsinin dəmir kimi ağır metal atomlarının ionlaşması nəticəsində 10000–11000 K-yə qədər qızması gözlənilir.
Bitaga
2008-ci ildə Rusiya Federasiyası tərəfindən işğal edilib.
Məhkəmə hakimiyyəti
Məhkəmə hakimiyyəti — dövlətin və vətəndaşların, vətəndaşların özləri, hüquqi şəxslər arasındakı sosial ziddiyyətləri, habelə qanunların konstitusiyaya uyğunluğunu yoxlamaq üçün qanunlar əsasında fəaliyyət göstərən müstəqil və suveren dövlət hakimiyyətinin qolu. Bəzən məhkəmələr, Avropa Birliyi Ədalət Məhkəməsi kimi, millətlərarası ola bilər. Hakimiyyət bölgüsü prinsipinə uyğun olaraq ayrılır.
Məhkəmə sisteminin quruluşu
Azərbaycan Respublikasında birinci instansiya məhkəməsi kimi rayon (şəhər) məhkəmələri, ərazi yurisdiksiyası üzrə fəaliyyət göstərən hərbi, yerli inzibati-iqtisadi və ağır cinayətlər məhkəmələri fəaliyyət göstərir. Yeni məhkəmə sisteminə müvafiq olaraq ölkənin 6 regionunda apelyasiya məhkəmələri fəaliyyət göstərir. Apelyasiya məhkəmələri 4 kollegiyadan — mülki, cinayət, hərbi və inzibati-iqtisadi kollegiyalardan ibarət olmaqla müvafiq ərazi yurisdiksiyası üzrə fəaliyyət göstərir. Azərbaycan Respublikasının məhkəmə sisteminə daxil olan Naxçıvan MR məhkəmələrinin təşkilində muxtar respublikanın ölkənin əsas ərazisindən kənarda yerləşməklə təcavüzkar Ermənistan Respublikası tərəfindən blokadada saxlanılması nəzərə alınmışdır. Belə ki, Naxçıvan MR Ali Məhkəməsi muxtar respublika məhkəmələrinə münasibətdə apelyasiya instansiyasıdır. Naxçıvan MR Ali Məhkəməsinin qərarlarına isə kassasiya qaydasında Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsi tərəfindən baxılır.
Konstitusiyadan çıxarış (Maddə 125)
Məhkəmə hakimiyyətinin həyata keçirilməsi
I. Azərbaycan Respublikasında məhkəmə hakimiyyətini ədalət mühakiməsi yolu ilə yalnız məhkəmələr həyata keçirirlər.
II. Məhkəmə hakimiyyətini Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi, Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsi, Azərbaycan Respublikasının apelyasiya məhkəmələri, Azərbaycan Respublikasının ümumi məhkəmələri və digər ixtisaslaşdırılmış məhkəmələri həyata keçirirlər.
III. Məhkəmə hakimiyyəti Konstitusiya, mülki və cinayət məhkəmə icraatı vasitəsilə və qanunla nəzərdə tutulmuş digər vasitələr ilə həyata keçirilir.
IV. Cinayət məhkəmə icraatında Azərbaycan Respublikasının Prokurorluğu və müdafiə tərəfi iştirak edir.
Məhkəmə hakimiyyəti
Rusiyanın mövcud Konstitusiyasına görə, məhkəmə hakimiyyəti federal məhkəmələr və Rusiyanın tərkibindəki məhkəmələr tərəfindən həyata keçirilir.
Fidan Axundova
Həyatı
Fidan Axundova 18 sentyabr 1977-ci ildə Bakıda ziyalı ailəsində doğulub. 1994-cü ildə Bakının Nəsimi rayonundakı 44 saylı məktəbi bitirib. Həmin il Bakıdakı 2 saylı tibb məktəbinə daxil olub. İkiillik təhsilini uğurla başa vurandan sonra 1998-ci ilə qədər müxtəlif səhiyyə ocaqlarında tibb bacısı işləyib. 1998-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin dram və kino aktyorluğu fakültəsinə daxil olub. Tələbəikən Akademik Milli Dram Teatrına dəvət olunaraq Nəbi Xəzrinin "Burla xatun" dramının tamaşasında Banu Çiçək rolunu oynayıb. Tamaşanın premyerası 19 iyun 1999-cu ildə olub. Tələbə-aktrisanın qabiliyyət və bacarığı nəzərə alınaraq 9 sentyabr 1999-cu il tarixində Akademik teatrın truppasına götürülüb. 2002-ci ildə təhsilini başa vurub. Akademik Milli Dram Teatrında Nəbi Xəzrinin "Burla Xatun"da (Nəbi Xəzri) Banu Çiçək, "Eşq və intiqam"da (Süleyman Sani Axundov) Qəmər, "Hamlet"də (Uilyam Şekspir) aktrisa, "Kəllə"də (Nazim Hikmət) müxbir və narkoman qız, "Skapenin kələkləri"ndə (Jan Batist Molyer) Zerbinetta və s. rollarını oynayıb. Hələ tələbə vaxtlarından Azad Azərbaycan Televiziyasında (ATV) səhər musiqili-əyləncəli verilişinin aparıcısıdır. Bir müddət Lider televiziyasında da verlişlərə aparıcılıq etmişdir. Müxtəlif özəl şirkətlərin çəkdikləri "Qız qalası" (Fidan), "Şərəf" (Jalə) telefilmlərində oynayıb. 2010-cu ildə kinorejissor Eldar Quliyevin "İstanbul reysi" filmində çəkilib.
Şihezi Bağ Hava Limanı
Şihezi Bağ Hava Limanı ( qısaca Şihezi Hava limanı) Çinin Sincan Uyğur Muxtar Bölgəsində, Şihezi şəhərində mülki hava limanıdır. Şəhər ərazisindən 15 km uzaqlıqdakı 143-cü alayda yerləşir və 4C uçuş zonasına malikdir. Ümumi aviasiya istifadəsi üçün daxili filial hava limanıdır.
Hava limanına ümumi baxış
Şihezi Bağ Hava Limanı Airport, Şihezi şəhərinin cənub-qərbində, şəhərdən 15 kilometr uzaqlıqda yerləşir. Hava limanında bir terminal, 4C uçuş zonası, sərnişin və yük daşıma imkanları var.
Hava limanında bir qüllə var. Hava limanında uzunluğu və eni 2400 × 45 metr olan 4C sinif pist var. Paralel taksi yolu 1000 metr uzunluğunda və 10,5 metr enindədir; B737–700 / 800, A319, A320, EMB-145 və digər təyyarə növlərinin tələblərini ödəyə bilən birləşdirilmiş altı taksi yolu var. Terminal binasının sahəsi 3000 kvadratmetr, 3 mülki aviasiya sərnişin təyyarələrinin park önlükləri, 40 ümumi təyyarə park önlükləri, hava hərəkətinə nəzarət binası sahəsi 700 kvadratmetr, texniki anqar sahəsi 3800 kvadratmetr və əsaslı təmir otağı sahəsi 1000 kvadratmetr, aviasiya material anbarı 1500 kvadratmetr ərazini əhatə edir.
Tarix
Şihezi Hava Limanı, 2010-cu ilin oktyabrında Dövlət Şurası və Mərkəzi Hərbi Komissiya tərəfindən rəsmi olaraq təsdiqləndi və 2012-ci ilin aprelində Milli İnkişaf və İslahat Komissiyası tərəfindən təsdiq edildi. Ümumi sərmayə 515 milyon yuan idi. Layihənin bu mərhələsi 2020-ci ildə 180.000 sərnişin, yük və poçt ötürmə qabiliyyəti 270 ton hədəf dizaynına malik idi. Layihənin təməli 29 may 2012-ci ildə qoyuldu, sınaq uçuşu 30 oktyabr 2015-ci ildə müvəffəq oldu və sınaq əməliyyatı 22 Mart 2016-cı ildə başladı.
2016-cı ildə hava limanı mülki aviasiya apronunu və pistini genişləndirməyə başladı və uçuş zolağını 600 metr uzatmaq üçün 6 mülki aviasiya önlüyü əlavə etməsi gözlənilirdi.
Nəqliyyat
17-ci avtobus şəhərətrafı xətt olan Şihezi şəhər ərazisindəki hava limanına gedən bir avtobus xətti var.
Səbinə Babayeva
Səbinə Eldar qızı Babayeva — Azərbaycan pop müğənnisi, Azərbaycanın əməkdar artisti (2018). Azərbaycanı 2012-ci ildə Bakı şəhərində keçirilən 57-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edib və 150 xalla 4-cü yeri tutub.
Həyatı
Səbinə Babayeva 2 dekabr 1979-cu ildə Azərbaycanın Bakı şəhərində anadan olub. Məktəbi bitirdikdən sonra Üzeyir Hacıbəyov adına Azərbaycan Milli Konservatoriyasının nəzdində Asəf Zeynallı adına Musiqi Kollecinin vokal sinfinə daxil olub. Burada o, Azərbaycanın xalq artisti Natəvan Şeyxovadan dərs alıb. Kolleci bitirdikdən sonra Səbinə xanım Azərbaycanı musiqi müsabiqələrində təmsil edib.
2003-cü ildə Səbinə Babayeva "Bəyaz həyat" serialında "Röya kimi" mahnısını ifa edıb və geniş tamaşaçı kütləsinə tanınıb. Sonrakı illərdə o, caz janrında mahnılar ifa edib və Bakı Caz Mərkəzində çalışmağa başlayib.
2013-cü il 28 mart tarixində Səbinə Babayevanın ifa etdiyi və sözləri Emin Ağalarova məxsus olan "Oceans away" mahnısının təqdimat mərasimi keçirilib.
2014-cü ildə 17 yanvar tarixində Səbinə Babayevanın ifa etdiyi və sözləri Günay Malikqızına məxsus olan "Ey Azərbaycanım" mahnısının təqdimat mərasimi keçirilib.
Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Səbinə Babayeva 2010-cu ildə 56-cı Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycanı təmsil etmək üçün ölkədə keçirilən milli seçim turlarında iştirak edib və 5-ci həftədə 8 xalla 3-cü yeri tutub.
2012-ci ildə Səbinə Babayeva yenidən Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycanı təmsil etmək üçün milli seçim turlarında iştirak edib və 5-ci həftənin qalibi olub. Yarımfinalda uğurla çıxış edərək finala adlayıb.
Səbinə Babayeva 26 may tarixində 57-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin finalında "When the Music Dies" mahnısını Azərbaycanın xalq artisti, muğam ifaçısı Alim Qasımov ilə birgə ifa edib. Müsabiqənin səsvermə mərasimində Səbinə Babayeva 150 xal toplayaraq 57-ci Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində 42 ölkədən gəlmiş iştirakçı arasında 4-cü yeri qazanıb.
thumb|259x259px|Səbinə Babayeva və Zeljko Yoksimoviç
Ailəsi
26 sentyabr 2012-ci ildə Səbinə Babayeva rejissor Cavidan Şərifov ilə ailə həyatı qurub. 3 yanvar 2016-cı ildə isə Əli adında oğlu anadan olub. 2020-ci ildə boşanıb.
Əsmərud
Əsmərud — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 69 nəfər yaşayır (18 ailə).
Gvandra (Suxumi)
Gvandra – Gürcüstanın Abxaziya bölgəsinin Suxumi ərazisində yerləşən kənd. Dəniz səviyəsindən 320 m hündürlüktə, Suxumidən 6 km uzağlıktadır.
2008-ci ildə Rusiya Federasiyası tərəfindən işğal edilib.
Bopon
Bopon  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Kolini kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01029.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 624 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 398 nəfər arasında (15-64 yaş) 271 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 127 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 68.1%, 1999-cu ildə 57.1%). Aktiv 271 sakindən 252 nəfər (141 kişi və 111 qadın), 19 nəfəri işsizdir (8 kişi və 11 qadın). 127 hərəkətsiz 15 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 25 nəfər təqaüdçü, 87 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Nato Vaçnadze
Nato Vaçnadze (ნატო ვაჩნაძე; ) — Sovet gürcü səssiz və səsli film aktrisası. Gürcüstan SSR xalq artisti (1941), RSFSR-nin əməkdar artisti. İkinci dərəcəli Stalin mükafatı laureatı (1941). Aktrisa və rejissor Kira Andronikaşvilinin böyük bacısı.
Bioqrafiyası
1 iyun (14) 1904 -cü ildə Varşavada anadan olub. Hussar polkovniki Şahzadə Georgi Andronikov (1875-1911) və Ekaterina Semyonovna Slivitskayanın (1877-1947) dörd övladından ikincisidir.
1919-cu ildən gələcək aktrisa Prometey kibrit fabrikində, daha sonra musiqi müəllimi olaraq çalışır.
Tiflisdəki bir fotoqrafın pəncərəsindəki Nato portretini 1923-cü ilin yazında Dövlət Sənaye Komitəsinin idarəçisi görür. Qız daha sonra yaşadığı Gürcaani şəhərində tapılır və ona iki rol təklif olunur: Hamo Beknazaryanın "Ata qatili" və Vladimir Barskinin "Quldur Arsen" filmi. Filmindəki rollar ona dərhal böyük uğur qazandırır. Portretləri jurnalların üz qabığını və reklam afişalarını bəzəyir. Ancaq əziyyət çəkən gözəllik qəhrəmanının rolu, daha dərin və daha mürəkkəb obrazları ekranda canlandırmağa çalışan Vaçnadzeni qane etmir. İlk belə rol L. Puş və Nikolay Şengelayanın rejissorluq etdiyi eyni adlı filmdəki Gülli rolu olur. Səsli filmlər dövrünün başlaması ilə Vaçnadze, ekranı tərk etmək istəməyərək, diksiyası üzərində çox çalışır. Aktrisanın yaratdığı lirik obrazlar poetik cazibə ilə rənglənir.
Çəkilişlər arasında Vaçnadze sənədli filmlər də daxil olmaqla rejissor köməkçisi olaraq çalışır. 1932-ci ildə Esfir Şub ilə çalışır və burada redaktor peşəsinə yiyələnir. Şubun sözlərinə görə, Vaçnadze "sənədli film çəkilişi və sənədli filmin taleyi ilə həqiqətən maraqlanırdı".
1943-cü ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvü olur. Tiflisdə Vukola Beridze küçəsi, 11 ünvanında yaşayır.
14 iyun 1953-cü ildə Moskvadan Tiflisə gedərkən 50 yaşında təyyarə qəzasında ölür. Əsas versiya Zuqdidi üzərində təyyarəyə ildırım düşməsi olur.
Ailəsi
2 -ci əri - Nikolay Şengelaya.
3 -cü əri - kapitan Anatoli Kaçarava. Oğulları - Eldar Şengelaya və Qeorqi Şengelaya. Vaçnadze, Tengiz Meraboviç.
Aktrisanın Gürcaani şəhərində xatirə muzeyi açılmışdır.
Mükafatları
İkinci dərəcəli Stalin mükafatı (1941) - "Qızıl Vadi" filmindəki kolxozçu Nanai rolunu ifa etməsinə görə (1937),
Gürcüstan SSR xalq artisti (1941),
Gürcüstan SSR əməkdar artisti (1935),
RSFSR-nin əməkdar artisti,
Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni (03/22/1936; 6.3.1950)
"Şərəf nişanı" ordeni (04/01/1938) - "Arsen" filmində Neno rolunu oynadığına görə (1937).
Rövşən Həbibi
Həyatı
1980-ci ildə Bakıda andan olub. Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin rejissorluq faküləsini bitirib. Azərbaycanfilm kinostudiyasın asistent işləyib. 2005-ci ildən Space telekanalında assistent və sonra rejissor kimi çalışıb. 2010-cu ildə Milli Dram teatrında səs rejissoru olub. 2011-ci ildən AZTV-də pult rejissoru kimi fəaliyyət göstərir.
Aktyor,dublyaj rejissoru Arif Həbibi nin oğludur
Anjulu Marqarit (Anju qrafinyası)
Anjulu Marqarit (Marguerite d'Anjou; ) — Fransa kralı VI Filipp in anası, Anju və Valua qrafinyası.
Cütlüyün bu nigahdan 5 övladı dünyaya gəldi:
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Beyrək (Ərdəbil)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 332 nəfər yaşayır (97 ailə).
Gvarda
Gvarda – Gürcüstanın Abxaziya bölgəsinin Suxumi ərazisində yerləşən kənd. Dəniz səviyəsindən 60 m hündürlüktə, Qara dənizdən 15 km və Suxumidən 2 km uzağlıktadır.
2008-ci ildə Rusiya Federasiyası tərəfindən işğal edilib.
NGC 2603
NGC 2603, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. C tipli. tərəfindən ildə 182.88 sm (72 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Aleksandr Baluyev
Həyatı
Aleksandr Nikolayeviç Baluyev 6 dekabr 1958-ci ildə Moskvada anadan olub. MXAT Məktəb Studiyasında təhsil alıb (1980). Sovet Ordusu Teatrı (1980–1986), Yemoloyev adına Mərkəzi Teatrda (1986) çalışıb. Kinodakı fəaliyyətinə görə müxtəlif mükafatlara layiq görülüb.
Sura çayı
Sura — Rusiya ərazisindən axan, Volqa çayının sağ qolunu təşkil edən çay. Rusiyanın Ulyanovsk, Pemza və Nijeqorod vilayətləri, Mordoviya, Mari El və Çuvaşiya əraxilərindən keçir.
Çayın uzunuluğu 841 km, hövzəsinin sahəsi 67,5 min. km² təşkil edir. Ulyanov vilayətinin Prilov yüksəkliklərindən başlanğıcını götürür. Əvvəlcı qərbə sonradan isə şimala irtiqamətlənir. Su təminatında istifadə edilir. Sahilində ən böyük şəhər Pemzadır. Sahillərində Sursk, Alayır, Yadrin və Şumerya kimi şəhərlər belə vardır. XVI əsrə qədər Moskva knyazlığının şərq sərhəddini təşkil edirdi.
Xarakteristikası
Qidalanması qarışıqdır. Bununla belə qar suları nisbətən yüksəkdir. Gursululuq dövrü aprel-may aylarına təsadüf edir. Noyabr-dekabr ayları donur. Dondan azad olunma mart-aprel ayları baş berir. Sursk su anbarının inşasından axını sabitdir.
İqlimi
Hövzəsi kontinental ərazidə yerləşir. Qışı soyuq, yayı isə mülayim isti keçir. İyul ayının orta aylıq temperaturu 18-19 °С, yanvar ayının isə −11- −12 °С təşkil edir. Orta illik temperatur 4 °С, sütübət isə — 75 % təşkil edir. Qar örtüyü 15-20 noyabrdan başlayaraq 150-160 ay müddətində davam edir .thumb|Sura çayının hövzəsi|alt=
Anar Hüseynli
Anar Saday oğlu Hüseynli — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Anar Hüseynli 1994-cü il avqustun 13-də Şəmkir rayonunun Təzəkənd kəndində anadan olub. 2000–2011-ci illərdə S. Vurğun adına Təzəkənd kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Anar Hüseynli 2012–2013-cü illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Anar Hüseynli 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli, Qubadlı və Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə könüllü olaraq savaşıb. Anar Hüseynli noyabrın 8-də Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub. Şəmkir rayonunun Təzəkənd kəndində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar Hüseynli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar Hüseynli ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Anar Hüseynli ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Qırxbulaq döyüşü
Dərbənd döyüşü — 1751-ci ildə II İrakli komandanlığı altında olan gürcü ordusu ilə Qirbulaq kəndi yaxınlığında Azad Xan ordusu arasında gedən döyüşdür. Döyüş Azad Xanın üstünlüyü ilə başlasa da, II. Erekle'nin uğurlu rəhbərliyi ilə gürcülər düşməni məğlub etdilər.
Döyüş öncəsi vəziyyət
Təbriz xanı Azad-Xan Əfqan, Nadir şahın dövründə vətənindən uzaq olan Qərbi İrana çatmışdı. Nadir şahın ölümündən sonra müstəqil bir xana çevrilir və eyni zamanda hökmranlığını genişləndirmək üçün İran taxtına can atır. Gürcülərin Hacı Çələbi xana məğlubiyyətindən istifadə edərək, Gürcüstan tərəfindən azad edilmiş Məhəmməd xanı ordusunun başına təyin edir və İrəvanın mühasirəyə alınmasını əmr edir. II İrakli tez bir zamanda kiçik bir ordu toplayır və İrəvanın mühasirəsini yarmaq üçün hərəkətə keçir. Bunu eşidən Azad Xan artıq müharibə vəziyyətində olan şəhərin mühasirəsini qaldırır. Papua Orbelianiyə görə:
II İrakli əsgərlərinə şəhərdəki aclıqla mübarizə üçün Qirxbulaq kəndi yaxınlığındakı dar keçiddə məhsul yığmağı və müdafiə istehkamları qurmağı əmr etdi. Bu vaxt Azad Xan 18 minlik ordu toplaya bilir. 28 iyul 1751-ci ildə o, İraklinin qurduğu müdafiə xəttinə hücum edir.
Döyüş
Döyüş Azad Xanın üstünlüyü ilə başlayır, çünki düşmən gürcü sol cinahını geri otuzdurmağı bacarır. II İrakli atlılarına eniş etməyi və tüfəngçilərinə siqnal verməyincə atəş etməmələrini əmr edir ki, dar keçiddən daha yaxşı keçsinlər. Gürcülər mühasirəyə düşdükləri təsəvvürü yaratdılar. Bu zaman II İrakli Azad Xanın ordusunun mərkəzinə hərtərəfli hücum əmri verdi və ilk atəşdə Məhəmməd Xan qəfil öldürüldü. Düşmən ordusunun qarışıqlığından istifadə edən gürcülər şiddətli bir əks hücumla mühasirəni pozdular. II İrakli adamlarına qaçan düşməni izləməyi əmr etdi. Gürcüstan ordusu düşməni 30 kilometr məsafədə təqib etdi, yol boyu çoxlarını öldürdü və əsir götürdü.
Döyüş sonrası
Qirbuladakı qələbənin əks-sədası bütün qonşu Qafqaz xanlıqlarında eşidildi. Azad Xan Gürcüstan dövlətinə münasibətdə sülhsevər siyasət yürüdür. II İrakli indi Hacı Çələbi xanla əvvəlki döyüşün itkilərinə diqqət yetirməklə yanaşı, Dağıstan tayfalarının basqınlarının qarşısını ala və qeyri-sabit daxili siyasətə son qoymaqla maraqlana bilərdi.
Ağaşirin Babayev
Ağaşirin Firuz oğlu Babayev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Ağaşirin Babayev 16 may 2001-ci ildə Qəbələ rayonunun Qəmərvan kəndində anadan olmuşdur.
Hərbi xidməti
Ağaşirin Babayev 2019-cu ildə həqiqi hərbi xidmətə çağırılıb.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Ağaşirin Babayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ağaşirin Babayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Ağaşirin Babayev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Gərmxanə
Gərmxanə — İranın Ərdəbil ostanının Xalxal şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 167 nəfər yaşayır (43 ailə).
UEFA Avro 1992 (seçmə mərhələsi, 2-ci qrup)
UEFA Avro 1992-nin seçmə mərhələsinin 2-ci qrupunda Şotlandiya, İsveçrə, Rumıniya, Bolqarıstan və San-Marino milli futbol komandaları mübarizə aparmışlar. Turnirin final mərhələsinə vəsiqəni 1-ci yeri tutan Şotlandiya millisi qazanmışdır.
Vitor Roke
Vitor Huqo Roke Ferreyra (28 fevral 2005, Braziliya) — Vitor Roke kimi də tanınan, Braziliya A Seriyası təmsilçilərindən olan "Atletiko Paranaense" klubunda və Braziliya millisində hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Braziliya futbolçusu. O, 2024-cü ilin yanvar ayında La Liqa təmsilçilərindən olan "Barselona" klubuna transfer olacaq.
Birdja
2008-ci ildə Rusiya Federasiyası tərəfindən işğal edilib.
Vitor Roke
Kruzeyro
25 may 2021-ci ildə Vitor "Kruzeyro" klubu ilə ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır. O, peşəkar karyerasında debütünü 12 oktyabr tarixində Seriya B liqasında "Botafoqo" klubuna qarşı oyunda etmişdir. İkinci hissədə Bruno Xosenin əvəzinə meydana daxil olan Roke 18 dəqiqə oynadıqdan sonra Keke ilə əvəz olunmuşdur. Görüş 0-0 hesablı bərabərliklə başa çatmışdır. Görüşdən sonra baş məşqçi Vanderley Luksemburqo oyunçu haqqında "tempi saxlamadığı üçün əvəzləndiyini, amma debüt üçün çox yaxşı təsir bağışladığını" sözlərini işlətmişdir.
2022-ci il mövsümü üçün əsas oyunçulardan biri halına gələn Vitor karyerasında ilk qolunu 20 fevral tarixində Mineyro çempionatı görüşündə "Villa Nova" klubuna qarşı vurmuşdur. Həmin görüşdə komandası rəqibi ilə 2-2 hesabı ilə bərabərə qalmışdır. Üç gün sonra Braziliya Kubokunda "Serjipe" klubuna qarşı görüşdə Roke dublla yadda qalmış və komandası 5-0 hesabı ilə qələbə qazanmışdır.
Atletiko Paranaense
13 aprel 2022-ci ildə Roke "Atletiko Paranaense" klubu ilə beş illik müqavilə imzalamışdır. Klub oyunçu üçün 24 milyon Braziliya realı sərbəstqalma məbləği təyin etdikdən sonra o, klub tarixinin ən bahalı transferi olmuşdur. Dörd gün sonra Roke klubda debütünü etmişdir. "Atletiko Mineyro" klubuna qarşı Seria A görüşündə Luis Manuel Orexuelanın əvəzinə meydana daxil olsa da, komandası rəqibinə 0-1 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Vitor Furakao üçün ilk qolunu 29 may 2022-ci ildə "Kuyaba" klubuna qarşı oyunda vurmuşdur. Həmin görüşdə yeganə qolun müəllifi olmuşdur. 7 avqust tarixində səfərdə "Atletiko Mineyro" klubunu 3-2 hesabı ilə məğlub etdikləri görüşdə də qolla yadda qalmıdır. Beləliklə, Roke 6-sı Kruzeyro, 7-si isə Atletikoda olmaqla mövsümü 13 qolla başa vurmuşdur.
Barselona
12 iyul 2023-cü ildə La Liqa təmsilçilərindən olan "Barselona" klubu 500 milyon avroluq sərbəstqalma məbləği ilə 2030-31 mövsümünün sonuna qədər oyunçu ilə müqavilə imzalamışdır. Onun 2024-25 mövsümünün əvvəlində Kataloniya klubuna keçəcəyi gözlənilir.
Milli karyerası
3 mart 2023-cü ildə Vitor müvəqqəti baş məşqçi Ramon Menezes tərəfindən 25 mart 2023-cü ildə Mərakeş millisi ilə oynanacaq yoldaşlıq oyunu üçün ilk dəfə Braziliya millisinə dəvət almışdır. İbn Bətutə stadionunda keçirilən görüşdə Roke 65-ci dəqiqədə meydana daxil olmuş və milli rəqibinə 1-2 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Uğurları
Atletiko Paranaense
Braziliya U20
Fərdi
Boreqar (En)
Boreqar  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Trevu kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01030.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 870 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 580 nəfər (15-64 yaş) arasında 428 nəfər İqtisadi cəhətdən fəal, 152 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 73.8%, 1999-cu ildə bu 69.6% idi). Fəal 428 sakindən 378 nəfər (195 kişi və 183 qadın) işləyir, 50 nəfər işsizdir (14 kişi və 36 qadın). 152 hərəkətsiz 48 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 44 nəfər təqaüdçü, 60 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Hacıheydərhavar (Biləsuvar)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 21 nəfər yaşayır (6 ailə).
Keçekyanın villası
Keçekyanın villası — Rostov-na-Donu şəhərində, Svoboda meydanında yerləşən bina. XIX əsrdə inşa edilən bina Naxçıvan-na-Donu şəhərinin mərkəzində yerləşurdi. Hazırda ərazi Proletarski rayonu adlanır. Bu gün binada A. S. Puşkin adına uşaq kitabxanası yerləşir. Bina Rusiya Federasiyası regional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir.
Tarixi
thumb|left|180px|Keçekyanın ailəsi thumb|right|280px|Keçekyanın binası (sağda) Naxçıvan-na-Donu şəhərinin Bulvarnaya meydanı, ev 7 ünvanında yeləşən bina XIX əsrdə inşa edilmişdir. Binanın tikintisinə nəzarət şəhər arxitektoru Nikolay Nikitiç Durbax tərəfindən həyata keçirilmişdir. Sənədlərə görə 1886-cı ildən binanın sahibi Olqa Tarasovna Xocaev olmuşdur. 1894-cu ildə Xocaev binanı 8 min rubla İskuqi Xaçeresovna Kekeçyana satmışdı. O, həkim Fedorun həyat yoldaşı idi.
Arxitektura
Bir mərtəbəli binanın əsas fasadı olan Soboda meydanına baxır. Şərqində Saqirovun villası yerləşir. Fasadı klassizm stilində bəzədilmişdir.
Besleti (Suxumi)
Besleti – Gürcüstanın Abxaziya bölgəsinin Suxumi ərazisində yerləşən kənd. Dəniz səviyəsindən 640 metr hündürlükdə. 2008-ci ildə Rusiya Federasiyası tərəfindən işğal edilib.
Oqtay Kazımi
Oqtay Məmməd oğlu Kazımov (Kazımi) — Azərbaycan bəstəkarı, Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti (2006), Azərbaycan Respublikasının Əməkdar incəsənət xadimi (1992), Azərbaycanda ilk rok operettanın müəllifi.
Həyatı
Oqtay Kazımov 27 dekabr 1932-ci ildə Astara şəhərində anadan olmuşdur. Orta məktəbi Astarada bitirən O. Kazımi Asəf Zeynallı adına orta ixtisas musiqi məktəbinin xor-dirijorluq fakültəsinə daxil olmuş və Hacı Xanməmmədovun sinfində təhsil almışdır. Musiqi məktəbində oxuyarkən, "Bəxtəvər uşaqlar" adlı ilk mahnısını bəstələmişdir. O. Kazımi 1957-ci ildə Üzeyir Hacıbəyov adına Konservatoriyanın bəstəkarlıq fakültəsinə daxil olmuş və Cövdət Hacıyevin sinfində təhsil almışdır. 1966–1967-ci illərdə Sumqayıt musiqi texnikumunda müəllim, sonra isə dərs hissə müdiri kimi fəaliyyət göstərmişdir. Sumqayıtda çalışdığı illərdə O. Kazımi "Eksperiment" estrada orkestrini yaratmışdır. Sonralar bəstəkar filormoniyada musiqi redaktoru vəzifəsində çalışmış və Asəf Zeynallı adına orta ixtisas musiqi məktəbində xalq-çalğı alətləri fakültəsində dərs demişdir. O. Kazıminin mahnıları uzun illər "Dan ulduzu" ansamblının repertuarında xüsusi yer almışdır. Görkəmli bəstəkarın mahnılarını Rəşid Behbudov, Zeynəb Xanlarova, Şövkət Ələkbərova, Eldar Axundov, Flora Kərimova, Yalçın Rzazadə, İlhamə Quliyeva, Oqtay Ağayev, Məmmədbağır Bağırzadə, Zümrüd Məmmədova və digər korifey müğənnilər ifa etmişlər. Onun xalq çalğı alətləri üçün konsertləri, Azərbaycan prezidenti Heydər Əliyevə həsr etdiyi ("Millətin oyaq gecəsi") vokal simfonik poeması, "Qarabağ rapsodiyası", təntənəli uvertüraları, 60-a qədər teatr tamaşalarına bəstələdiyi musiqiləri (Akademik dram teatrında səhnəyə qoyulmuş "Büllür sarayda", "Qılınc və Qələm", "Fitnə", "Ümid", "Ədirnə Fəthi" və s.), Rus dram teatrında səhnələşdirilmiş "Şeyx Sənan", Kamera teatrında səhnəyə qoyulmuş "İtlər", Musiqili tamaşa teatrında səhnələşdirilmiş ("Qızıl Toy", "Danabaş kəndinin əhvalatları", "Dəli Dünya") operettaları dillər əzbəri olmuş, müxtəlf səpkili mahnıları Azərbaycan incəsənətinin məzmununa füsunkar töhfə verməklə yanaşı tarixilik baxımından əhəmiyyətliliyi ilə fərqlənmişdir.
O. Kazıminin yaradıcılığı dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. O, Əməkdar incəsənət xadimi (1992), Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti (2006) fəxri adlarına və Prezident təqaüdünə layiq görülmüşdür. O. Kazımi Azərbaycanda ilk rok operanın müəllifidir. Qeyd etmək lazımdır ki, görkəmli bəstəkarın əsərlərinin bir hissəsi hələ də geniş auditoriya kütləsinə təqdim edilməmişdir.
Ömrünü Azərbaycan musiqisinin inkişafına həsr etmiş Xalq artisti, 77 yaşlı bəstəkar Oqtay Kazımi 9 avqust 2010-cu il tarixində vəfat etmişdir.
Axalsopeli (Suxumi)
Axalsopeli – Gürcüstanın Abxaziya bölgəsinin Suxumi ərazisində yerləşən kənd. Dəniz səviyəsindən 160 metr hündürlükdə, Suxumidən 8 km uzaqlıqdadır.
2008-ci ildə Rusiya Federasiyası tərəfindən işğal edilib.
Dövlət formaları
Dövlət formaları — ərazi quruluşu, prinsipləri, dövlət orqanlarının formalaşması və qarşılıqlı fəaliyyət üsulları, habelə hakimiyyətin həyata keçirilməsi metodları, müəyyən bir dövlət siyasətinin həyata keçirilməsini təmin edən bir quruluş, dövlətin daxili quruluşunun müəyyən bir modelidir.
Dövlətin forması bu və ya digər şəkildə dövlətin qarşısında duran vəzifələrdən və yerinə yetirdiyi funksiyaların xüsusiyyətindən asılıdır.
Dövlət formalarının elementləri
Dövlətin formalarının elementləri:
Dövlətin monokratik forması
Dövlət hakimiyyətinin təşkili avtokratiya prinsipinə əsaslanır. Dövlət hakimiyyəti ya bir nəfərin (Oman Sultanlığındakı teokratik monarxın), ya da bir dövlət orqanının (BƏƏ federasiyasının yeddi hissəsinin Əmirlər Ali Şurası) ya da müəyyən bir növ dövlət orqanlarının əlində cəmləşir (Almaniyadakı nasist rejimi və İtaliyanın faşist rejimi, 1979-cu ilə qədər Uqandadakı İdi Amin rejimi). Belə bir dövlət gücü qapalı bir totalitar sistem ilə xarakterizə olunur, hakimiyyət maraqlı qrupların ona təzyiq göstərməsi üçün bağlıdır, xüsusən də bu cür cəhdlər ağır repressiyalarla qarşılaşa bilər. Dövlətdə ideoloji monizm, təkpartiyalı sistem mövcuddur və ya bir lider partiyanın əvəzolunmazlığı prinsipi qəbul edilmişdir.
NGC 624
NGC 624, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. Sb tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qarageorgi
Georgi Petroviç Qarageorgi (Ђорђе Петровић Карађорђе) və ya sadəcə Qarageorgi (Карађорђе ) — Osmanlı imperiyasına qarşı Birinci Serb üsyanının rəhbəri, Karageorgiyeviç sülaləsinin banisi.
Doğulanda George (Ђорђе) adını aldı. Qarageorgi ("qara" - ) ləqəbini həm qara xarici görünüşünə, həm tez əsəbiləşdiyinə, həm də düşmənlərini qorxutduğuna görə almışdı.
İlk illəri
Karageorginin əcdadı Şumadiyaya köçmüş Vasoeviç qəbiləsindən olan Monteneqrolu idi. Karageorgi Serbiyanın mərkəzi hissəsində (o zaman Osmanlı imperiyasının tərkibində olan, indiki Şumadiya rayonu) Visevac kəndində çox kasıb ailədə anadan olub. Atasının adı Pyotr Yovanoviç, anası isə Mariya Zivkoviç idi. Atası tez-tez iş yeri dəyişirdi. Həmçinin Georgi uşaqlıqdan varlı türklər və serblər üçün işləməyə məcbur olmuşdu.
Nigah və Avstriyaya qaçış
1785-ci ildə Karageorgi Yelena Yovanoviçlə evləndi. Baxmayaraq ki, qızın ailəsi varlı idi və övladlarını ona ərə vermək istəmədilər. Evləndikdən sonra gənc Serbiyada çox yaşamadı. Elə oldu ki, toydan əvvəl (yaxud az sonra) Georg həyat yoldaşına sataşan edən türkü öldürdü. O, Serbiyadan qaçmağa qərar verdi.
Qaçış zamanı Karageorgi tarixçilər arasında böyük mübahisələrə səbəb olan bir hərəkət etdi. O, doğma atasını qətlə yetirdi.
1796-cı ildə Serbiyaya qayıtdıqdan sonra Karageorgi törətdiyi qətli etiraf etdi. O, peşman olduğunu, xalqdan və keşişlərdən bağışlanma istədi.
1787-1791-ci illər Avstriya-Osmanlı müharibəsində Karageorgi Serb Freikorpsunda sub-zabit rütbəsi ilə avstriyalıların tərəfində vuruşdu. Belqrada uğursuz hücumda və Serbiyanın cənubundakı döyüşlərdə iştirak etdi. Burada o, gələcək üsyanda faydalı olan kifayət qədər hərbi təcrübə əldə etdi. 1791-ci ilin ortalarında sülh bağlandı. Karageorgi igidliyə görə medal aldı. Hayduk rütbəsinə yüksəldi, böyük bir hayduq ordusuna rəhbərlik etdi. 1794-cü ildə ordu ləğv edildi. Bir müddət Karageorgi ailəsi ilə birlikdə Topolda dinc həyat sürdü.
Birinci Serb üsyanında iştirak
250px|thumb|left|Qarageorginin qətlə yetirilməsi XVIII əsrin sonu - XIX əsrin əvvəllərində Dahilər - yeniçərilərin başçıları - Sultana qarşı üsyan edərək Belqrad paşalığıda hakimiyyəti ələ keçirdilər. Osmanlıların serb xalqına münasibəti daha da sərtləşdi. Yeniçərilər özbaşınalıq edirdilər. Onlara qarşı olan bütün etirazlar yatırıldı.
Üsyanın səbəbi xalq başçılarının, zadəganların, keşişlərin, varlı tacirlərin və keçmiş üsyançıların edam edildiyi “Şahzadələr qırğını” (Seça knezov) adlı hadisə idi. Sui-qəsdən son dəqiqələrdə xəbərdar olan Karageorgi, adamları ilə pusqu quraraq, onu öldürmək üçün göndərilən bütün qatilləri öldürərək ölümdən qaça bildi.
Qışlaq-i Hacısavad (Biləsuvar)
Qışlaq-i Hacısavad — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Qarageorgi
Birinci Serb üsyanında iştirak
Edama cavab olaraq 1804-cü il fevralın 15-də serblər Oraşaca toplandılar və burada Qarageorgi üsyanın rəhbəri təyin olundu. Üsyançılar üsyan üçün hərəkətə başladılar. Əvvəlcə bu dahalardan yaxa qurtarmaq bəhanəsi ilə edildi. Lakin 1805-ci ildə İvankovac döyüşündən sonra üsyançılar Osmanlı sultanının hakimiyyətinə son qoymaq üçün açıq döyüşə başladılar. Həmin ilin martında Qarageorgi rəsmi olaraq Serbiyanın hərbi lideri, özünü rəhbər elan edən hərbi komandan təyin olundu. O, Yepiskop Anfim (Zepoviç) tərəfindən məsh edildi. Qarageorgi şəxsən xalqla danışdı, digər liderlərlə qiyamın planını müzakirə etdi. Ciddi, ardıcıl, birbaşa və heç bir güzəştə getmədən məqsədə gedərək xalq və digər liderlər arasında nüfuz qazandı.
Qışlaq-i Hacısavad (Biləsuvar)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 93 nəfər yaşayır (21 ailə).
Qarageorgi
Birinci Serb üsyanında iştirak
Qarageorgi israr etdi ki, Dahalar Belqradı tərk etsinlər. Buna nail olaraq Serbiyanın azad edilmiş bölgələrində feodalizmi ləğv etdi. Öz hərbi idarəsini və bu sahədə rəhbərləri təyin etdi. Dahalar tutularaq edam edildi. Osmanlı hökuməti Dahalara qarşı üsyanı alqışladı və Belqradda yeni paşa təyin etməyə qərar verdi.
Lakin azadlığın bəhrəsini dadmış Qarageorgi və serblər yeni paşanı azad edilmiş ərazilərə buraxmadılar. 1805-ci ildə İvankovac döyüşündə Osmanlı ordusunu məğlub etdilər. Bu döyüş hadisələrin gedişinin əsasını qoydu. Bundan sonra üsyan Dahalar terroruna qarşı üsyan olmaqdan çıxdı və Osmanlı imperiyasına qarşı azadlıq savaşına çevrildi. Üsyançılar bir neçə qələbə qazandılar. 1806-cı ildə Mişar, Deliqrad, Belqrad, 1807-ci ildə Şabac və Ujits yaxınlığındakı döyüşlərdə Osmanlı qüvvələri məğlub edildi. 1806-cı ildə üsyankar serblərin nümayəndəsi Pyotr İçko Osmanlı hökuməti ilə danışıqlar aparmaq üçün İstanbula göndərildi. Orada o, üsyançılar üçün əlverişli İçkov sülh müqaviləsi ni bağlaya bildi. Lakin Qarageorgi Osmanlı imperiyasına qarşı müharibəyə girən Rusiya ilə dostluq lehinə bu müqavilədən imtina etməyə üstünlük verdi.
Üsyandan sonra
220px|thumb|right|Qarageorginin Padqoritsada abidəsi 1812-ci ildə Napoleon Bonapartla müharibəyə girən Rusiya imperiyası tezliklə Osmanlı imperiyası ilə sülh bağladı. 1813-cü ildə Osmanlı imperiyası serblərin Morava və Drina üzərindəki torpaqlarına daxil oldu. Qarageorgi digər üsyançı liderlərlə birlikdə 21 sentyabr 1813-cü ildə Avstriya imperiyasına qaçdı.
Bir müddət sonra Qarageorgi Bessarabiyaya köçür. Burada o, yunanları, serbləri və bolqarları Osmanlı hökmranlığından azad etmək və birləşmək istəyən gizli yunan cəmiyyətinin "Filiki Eteria" (Φιλική Εταιρεία) üzvləri ilə tanış olur. Qarageorgi Olimpios və Leventis tərəfindən Etheriaya üzv qəbul olundu. Ona təklif olundu ki o, Yunanıstanla eyni vaxtda yeni bir Serb üsyanına başlamağa hazırlıq görsün.
1817-ci ildə Qarageorgi üsyan hazırlamaq üçün gizli şəkildə Serbiyaya gəldi. O, Miloş Obrenoviçlə birgə fəaliyyətlə bağlı razılığa gəldi. 1817-ci il iyulun 13-dən 14-nə keçən gecə Smederev bölgəsində olan Radovan kəndi yaxınlığında hakimiyyəti bölüşmək istəməyən Miloş Obrenoviçin adamları tərəfindən Qarageorgi qətlə yetirildi. Bu hadisədən sonra Qarageorgiyeviç və Obrenoviç sülalələri arasında 100 ildən çox davam edən hakimiyyət uğrunda mübarizə başladı.
Pyotr Aven
Pyotr Oleqoviç Aven — Rusiya və Latviya milyarderi, iqtisadçısı, sahibkarı, böyük sənət kolleksiyaçısı. O, Latviya Respublikasının və Rusiya Federasiyasının vətəndaşıdır, ailəsi ilə birlikdə Birləşmiş Krallığın London şəhərində yaşayır.
1994-cü ildən "Alfa Group" konsorsiumunun Müşahidə Şurasının üzvüdür. 1994–2011-ci illərdə "Alfa-Bank"ın prezidenti, 2011-ci ilin iyunundan 1 mart 2022-ci ilə qədər "Alfa-Bank"ın Direktorlar Şurasının sədri olmuşdur. O həmçinin, "LetterOne Group" İdarə Heyətinin üzvü, baş ofisi Niderlandda yerləşən "ABH Holdings" fintex şirkətinin idarə heyətinin sədri olmuş, digər şeylərlə yanaşı, "ANNA Money" fintex startapına sərmayə qoymuşdur. "Forbes" jurnalına görə, 2021-ci ildə o, 5,3 milyard ABŞ dolları şəxsi sərvəti ilə Rusiyanın 200 ən varlı iş adamı siyahısında 30-cu yeri tutmuşdur. İqtisadiyyat və ticarətlə bağlı aparıcı KİV-lərin sitat gətirdiyi elmi məqalələrin və məqalələrin müəllifidir.
Avenin Rusiyanın dövlət başçısı Vladimir Putinin yaxın çevrəsinin üzvü olduğu güman edilir. O, "Sanksiyalar vasitəsilə Amerikanın düşmənlərinə qarşı mübarizə haqqında" qanunda adı çəkilən bir çox Rusiya oliqarxlarından biridir. Aven 2022-ci ildə Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsindən sonra Aİ-nin tətbiq etdiyi sanksiyalara daxil edilmişdir. O, sanksiyaları tənqid edərək, onların "saxta və əsassız əsaslarla" tətbiq edildiyini iddia etmiş, Avropa Ədalət Məhkəməsində iddia qaldırmışdır.
Səfəvi imperiyasının müdafiə divarları
thumb|right|Yakob Peeters tərəfindən hazırlanmış (1690-da) və "[[Dərbənd Səfəvi imperiyasında" başlıqlı illustrasiya.]] Səfəvi imperiyasının müdafiə divarları dövlətin şəhərsalma, orduda odlu silahlardan istifadə olunma prinsiplərinə görə az sayda idi. Müdafiə tikililəri funskiyasını daha çox şəhər qalaları yerinə yetirməkdəydi. Bu qalalar şəhərə hücum olacağı təqdirdə müdafiəni düzgün təşkil etməyə xidmət etməklə birlikdə, şəhərdə yaşayanlar üçün sığınacaq funskiyasını yerinə yetirməsi üçün də nəzərdə tutulmuşdu.
Səfəvi imperiyası dövrü onun idarə etdiyi ölkələrdə müdafiə tikililərinin sayının azaldığı dövrdür. Tarixçi Rudi Mattheeyə görə, bunun səbəbləri qismən mərkəzi müdafiə sistemi qavramının olmaması, yerli özünüidarə etmə sisteminin zəif inkişafı və bəzi nümunələrdə bərpa işlərinin zəif olması idi. Məsələn, I Abbas (1587-1629) dövləti mərkəzləşdirmək və güclü hakimiyyət qurmaq üçün iç bölgələrdəki istehkamların bir hissəsinin uçurulması əmrini də vermişdi. Bunu etməyinin səbəblərindən biri Osmanlı imperiyasının həmişə möhkəmləndirilmiş qalaya sahib şəhər və qəsəbələrə hücum edir kimi düşüncələr idi. Həmçinin ölkənin daxilində yerləşən və yerli hakimlər tərəfindən idarə olunan qalaların sökülməsi ilə onların mərkəzi hakimiyyətə qarşı mümkün üsyanların da müdafiə qabiliyyətlərini zəiflətmək idi. Bu dağıdılan qalaların ümumi xüsusiyyəti çox zaman xarici müdafiə xətlərində yerləşməmələri idi.
Növləri, yerləri və kontekstləri
thumb|right|Yakob van Meurs tərəfindən 1672-ci ildə çəkilmiş [[İsfahanın illüstrasiyası]] Səfəvi imperiyasında müdafiə divarları ilə bağlı hesabatlar ziddiyyətlə və qeyri-müəyyəndir. Bundan başqa, divarların fərqli məqsədlərə xidmət etməsinə görə də işlər bir xeyli qəlizləşir. Tarixçi Rudi Mathhenin də bildirdiyi kimi, "divar" sözü qeyri-müəyyəndir və bu söz daxilində gücləndirilmiş istehkamlardan, kənd təsərrüfatı ərazilərinin, şəhərlərin bağçalarının əhatə edən divarlara qədər fərqli məfhumları özündə ehtiva edə bilər. Əlavə problem ondan ibarətdir ki, şəhərləri əhatə edən ümumi qalalarla ümumi divarla arasındakı fərq aşkar deyildir. Gücləndirilmiş bölgələr xüsusən ordularında geniş şəkildə artilleriya qüvvələrindən istifadə edən dövlətlərlə həmsərhəd bölgələrdə təşkil edilirdi. Belə bölgələr şimal sərhədini təşkil edən Dərbənd, şərqdə Böyük Moğollarla sərhəddə yerləşən Qəndəhar şəhərləri idi. Səfəvi imperiyasında gücləndirilmiş kəndlərin olduğu da mübahisəsizdir.
İmperiyanın şərq sərhədlərindəki bölgələri ziyarət edən bir çox avropalı səyahətçi şəhərlərin çoxunun divarlarla əhatələnmədiyini bildirmişdir. Avropadan fərqli olan bu hal Səfəvi imperiyasında adi hallardan biri idi. Həmçinin, bir çox imperiya bölgələri Səfəvi imperiyasının yaranmadığı dövrlərdə artıq divala əhatələnmişdi. Nəzərə almaq lazımdır ki, keçən 200 il boyunca bir çox şəhər ya heç dəyişməmiş, ya da heç dəyişməmişdi. Bu kateqoriyaya uyğun gələn şəhərlər şimalda Dərbənd, habelə şərqdə Herat və Qəndəhar idi. Məşhəd şəhərinin istehkamları barədə olan məlumatla isə azdır. XVII əsrdən məlum olan güclü və hündür müdafiə divarları mümkündür ki, `1500-cü illərdə salınmış olsun.
Nisbətən daha sabitlik dövrü kimi xarakterizə olunan I Abbas dövründə Səfəvi imperiyası dövlətin mərkəzi bölgələrindəki istehkamlara daha az diqqət ayırmağa başladılar. Bunun əvəzində isə, dövlətin sərhədlərindəki bölgələrdə müdafiə qabiliyyətini yüksəltmək üçün strateji obyektlər tikintisini daha da artırdılar. Bu xüsusiyyəti ilə Səfəvi imperiyası mərkəzi torpaqlarında istehkam tikməyib, ucqarlarda qalalar tikən Roma imperiyasına bənzəməkdədir.
1675-ci ildə I Süleyman Tiflis ətrafında divar tikdirmişdir.
Səfəvi imperiyasının düşmənlərindən az bir qismi odlu silahdan istifadə edirdi, onlardan daha da azı isə, bu odlu silahdan effektiv istifadə etməyi bacarırdı. Səfəvilər də öz növbələrində şəhər ətraflarında müdafiə divarları tikməyə o qədər də hazır deyildilər. Bu hal xüsusən imperiyanın şərq sərhədlərinə aid idi. Vaxtaşırı olaraq buradakı Səfəvi mülklərinə hücum edən köçərilər bir qayda olaraq ənənəvi silahdan istifadə edirdilər. Həmçinin bu bölgədəki Səfəvi düşmənlərinin əlinə odlu silahlar da gec dönəmdə keçmişdir. Bundan fərqli olaraq, Səfəvi imperiyasının çöküşündə xüsusi rol oynamış əfqan tayfaları odlu silahlardan istifadə edirdilər. Lakin onlar da bu işdə Səfəvi ordusu kimi o qədər də bacarıqlı deyildilər. Bu bacarıqsızlıq özünü xüsusən mühasirə döyüşlərində göstərirdi.
XV-XVII əsrlərdəki şəhərlər və qalalar
Mattheyə görə Səfəvi imperiyasında yerləşən xüsusi şəhərlər və onların müdafiə divarları: