cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Telofaza
Xromosomların dekondensasiyası
Xromosomun genişlənmiş xromatinə dekondensasiyası (eyni zamanda boşalma və ya dekondensasiya olaraq da bilinir) genişlənmiş xromatinə çevrilməsi hüceyrələrin interfaza proseslərini bərpa etməsi üçün lazımdır və bir çox eukariotlarda telofaza zamanı nüvə zərfinin yığılması ilə paralel olaraq baş verir. Onurğalılarda xromosomların dekondensasiyası yalnız nüvə idxalının bərpasından sonra başlayır.
Şivaşan (Gavork-i Nalin dehistanı)
Şivaşan — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 37 nəfər yaşayır (4 ailə).
NGC 7524
NGC 7524, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balıqlar bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Məhəmməd Kərimov
Məhəmməd Məmmədəli oğlu Kərimov — Azərbaycan cərrahı, həkim-fleboloq; tibb elmləri doktoru (2005), Azərbaycan Tibb Universitetinin professoru (2010). Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Baş cərrahı (2006).
Həyatı
1980-ci ildə N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu Lenin təqaüdü ilə bitirib. 1980–1983-cü illərdə təyinatla Sumqayıt şəhərində 1 saylı xəstəxanada həkim-cərrah işləyib.
1983-cü ildən əmək fəaliyyətini Moskva şəhərindəki SSRİ Tibb Elmlər Akademiyasının A. V. Vişnevski adına Cərrahiyyə İnstitutunda davam etdirib. 1985-ci ildə həmin İnsititutda müsabiqə yolu ilə aspiranturaya daxil olub və 1988-ci ildə dünyaca məşhur damar cərrahı, akademik A. V. Pokrovskinin rəhbərliyi altında "Aşağı ətrafların damar mənşəli trofiki xoralarının idarəolunan abakterial mühitdə cərrahi müalicəsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə edib.
1989-cu ildən Azərbaycan Tibb Universitetinin Ümumi Cərrahlıq kafedrasında assistent vəzifəsində çalışmağa başlamış, 1995-ci ildə həmin kafedranın dosenti seçilmişdir.
M. M. Kərimov 2005-ci ildə akademik M. İ. Davudov və professor Ç. M. Cəfərovun elmi məsləhətçiliyi ilə "Qida borusu xərçənginin cərrahi müalicəsi və proqnoz amilləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib.
2006-cı ildə Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Baş cərrahı təyin edilib.
M. Kərimov 2010-cu ildən ATU-nun Ümumi Cərrahiyyə kafedrasının professorudur.
Üzvü olduğu təşkilatlar
Məhəmməd Kərimov Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin Cərrahi profilli ixtisaslar üzrə Sertifikasiya və Attestasiya Komissiyalarının sədri, Azərbaycan Tibb Universitetinin Cərrahiyyə üzrə İxtisaslaşdırılmış Elmi Şurasının, eləcədə bir çox başqa şura və komissiyaların üzvüdür.
Ümumdünya Damar Cərrahları Assosasiyası, Dünya Fleboloji Forumu, Avropa Cərrahlar Cəmiyyəti, Avropa Damar Cərrahları Assosiasiyası və başqa beynəlxalq cəmiyyətlərin üzvüdür.
Şivavakan (Sərdəşt)
Şivavakan — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 176 nəfər yaşayır (26 ailə).
Saleh Şərifzadə
Saleh Şəfizadə (Sabunçu rayonu, Azərbaycan — 8 fevral 2021; Bakı, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Saleh Şəfizadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Saleh Şəfizadə noyabrın 10-da Şuşa döyüşləri zamanı ağır yaralaıb və tibb müəssisəsinə yerləşdirilib.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Saleh Şəfizadə "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Saleh Şəfizadə 2021-ci il fevralın 8-də müalicə aldığı tibb müəssisəsində Koma vəziyyətinin 88-ci günündə şəhid olub. Saleh Şərifzadə fevralın 9-da Maştağa qəsəbəsində dəfn olunub.
Mahmud Allahverdiyev
Mahmud Qara oğlu Allahverdiyev (15 may 1930, İmirhəsən, Bolnisi, Gürcüstan SSR, SSRİ – 2 dekabr 1999) — teatr tənqidçisi, ədəbiyyatşünas, 1985-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar birliyinin üzvü, sənətşünaslıq doktoru (1991), professor (1985).
Həyatı
1931-ci ilin mayın 15-də Gürcüstanın Bolnisi rayonunun İmirhəsən kəndində anadan olmuşdur. Burada səkkizillik məktəbi, qonşu Faxralı, Arıxlı kəndlərində orta məktəbi bitirmişdir (1950). Bir müddət kolxozda işlədikdən sonra Bakı Dövlət Teatr İnstitutunda təhsil almışdır. Bu dövrdə Nizami təqaüdçüsü olmaqla yanaşı, fəal ictimaiyyətçi-tələbə kimi tanınmış, institut həmkarlar təşkilatının katibi olmuşdur. M.Əzizbəyov adına Akademik Dövlət Dram Teatrında aktyor işləmişdir (1955-1962). Eyni zamanda teatr institutunda teatr tarixindən mühazirə oxumuşdur.
Ədəbi fəaliyyətə 1963-cü ildə "Azərbaycan kommunisti" jurnalında çap olunan nitq mədəniyyəti haqqında məqaləsi ilə başlamışdır. Dövri mətbuatda müasir milli teatr və dramaturgiya problemlərinə dair məqalələrlə vaxtaşırı çıxış etmişdir. "Müasir aktyor yaradıcılığı Ələsgər Ələkbərov" mövzusunda namizədlik (1966), "Azərbaycan xalq teatrının kökləri, növləri və müasirlik" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir (1991). Moskvada "Nauka" nəşriyyatının buraxdığı "SSRİ folklor teatrı" (1985) kitabının müəlliflərindən biridir. Azərbaycan EA Memarlıq və İncəsənət İnstitutunda teatr və kino şöbəsinin aspirantı olmuşdur (1962-1965). Sonra həmi şöbədə kiçik elmi işçi, böyük elmi işçi vəzifələrində işləmişdir (1965-1972). M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun teatr tarixi kafedrasında dosent (1972-1978), kafedra müdiri (1978-1993), həm də institutda tədris və elmi işlər üzrə prorektor olmuşdur (1982-1993). Türkiyədə İstanbul şəhərindəki Memar Sinan Universitetinin teatr və musiqi bölümündə Azərbaycan və rus teatr tarixindən mühazirə oxumuşdur. Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı (1959) və "Əməkdə fərqlənməyə görə" medalı (1981) ilə təltif edilmişdir.
1999-cu il, dekabrın 2-də vəfat etmişdir.
Mərkəzi sinir sistemi
Onurğa beyni
Onurğa beyni orqanizmdə bütün mürəkkəb hərəki reaksiyaların baş verməsində iştirak edir. O dəri səthindəki eksteroreseptorlardan, proprioreseptorlardan və bədənin interoreseptorlarından (azan siniri ilə mərkəzi sinir sisteminə daşınan interoseptiv impulslardan başqa) impulslar alır. Onurğa beyni baş əzələlərindən başqa bütün skelet əzələlərini innervasiya edir.
Baş beyin
Baş beyin-ensephalon,kəllə boşluğunda yerləşir. Beyin beyin kötüyündən, beyincikdən və beyin yarımkürələrindən təşkil olunub. Beyin kötüyünə-truncus encephalicus, uzunsov beyin, körpü, rombabənzər beyin boğazı, orta beyin və ara beyin aiddir. Beyincik-cerebellum, arxa kəllə çuxurunda beynin ənsə payının altında, beyin kötüyünün arxa hissəsinin arxasında yerlə
Abakan
Abakan  — Rusiya şəhəri, Xakasiya Respublikasının paytaxtı. Şəhər Abakan şəhər dairəsini təşkil edir. Əhalisi 167,4 min (2002) nəfərdir. Minusa çökəkliyinin mərkəzində, Abakan çayının Yeniseyə töküldüyü yerdədir. Dəmiryolu və avtomobil yolları qovşağıdır. Çay portu və aeroport yerləşir. Xakasiyanın iri sənaye, mədəniyyət və elm mərkəzidir. Ağır maşınqayırma, yüngül və yeyinti sənayesi, meşə və ağac emalı, tikinti materialları istehsalı müəssisələri; 11 ali məktəb (filialları ilə birlikdə), 4 kitabxana, muzeylər, 5 teatr, filarmoniya var. Abakan şəhəri 18 əsrin axırlarında salınmışdır.
Şivəmər (Sərdəşt)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 326 nəfər yaşayır (46 ailə).
Kelvin Amian
Kelvin Amian Adou (8 fevral 1998-ci ildə anadan olub) — Liqa 1 təmsilçilərindən olan Tuluza klubunda müdafiəni sağ cinahında çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusudur.
Tuluza
Amian Tuluza akademiyası ilə inkişaf etmişdir. Liqa 1-də debütünü 14 avqust 2016-cı ildə Marsel klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır.
Yozef Siqer-Qronski
Yozef Siqer-Qronski (Jozef Cíger-Hronský) —  Slovak yazıçı, dramaturq, müəllim, publisist, katib və Matisa Slovakiyanın liderlərindən biri.
Bioqrafiya
1910-cu ildə dövlət məktəbini bitirdikdən sonra 1914-cü ilə qədər Levitesdəki Macarıstan Pedaqoji Texnikumunda təhsil almışdır. Sonra orada dərs verir.
Birinci Dünya müharibəsində, 1917-1918-ci illərdə İtaliya cəbhəsində piyada kimi xidmət etmişdir.
Daha sonra 1928-ci ildən 1945-ci ilə qədər o, uşaq jurnalı olan Slniečko (The Sun) redaktoru vəzifəsində çalışmışdır. 1933-cü ildə Matisa Slovakiyanın katibi olur, daha sonra 1940-cı ildə onun rəhbəri olur, 1945-ci ilə qədər bu vəzifədə qalır.
1930-cu illərin sonlarında Qlinkov Slovakiya Xalq Partiyasına qoşulur. 1944-cü ildə Slovakiya Milli üsyanından sonra həbs olunur, lakin bir müddət sonra həbsdən azad edilir.
Birinci Slovakiya Respublikasının məğlubiyyətindən sonra təqiblərdən qorxaraq Avstriyaya, daha sonra İtaliyaya mühacirət edir və nəhayət Argentinada məskunlaşır və burada toxuculuq fabrikində dizayner kimi çalışır.
Argentinada olarkən Slovak Matisanın xarici formasını qurur (Xarici Slovak Matica). O, xaricdə Slovakiya Milli Şurasının sədri və Xaricdə Slovakiya Yazıçıları və Rəssamları Assosiasiyasının fəxri sədri olmuşdur.
1960-cı ildə Argentinada vəfat edib.
1989-cu il Məxməri İnqilabdan sonra onun qalıqları Çexoslovakiyaya aparılır, daha sonra 1993-cü ildə Martindəki Xalq qəbiristanlığında təntənəli şəkildə yenidən dəfn edilir.
Yaradıçılıq
Yozef Siqer-Qronski lirik nəsr adlanan nəsrin nümayəndəsidir. O, Slovakiyanın ən sevimli uşaq yazıçılarından biridir.
Yozef Siqer-Qronskinin ən məşhur əsəri müəllifin slovaklar haqqında mif yaratmağa çalışdığı "Yozef Mak" romanıdır. O, heyvanlar haqqında nağılları (“Cəsur dovşan”, “Afrikada igid dovşan”, “Budkaçik və Dubkaçik”, “Üç ağıllı uşaq”) ilə məşhurlaşıb. O, uşaqlar üçün ilk bədii və tarixi Slovak əsərinin - "Şahinçi Tomas" hekayəsinin müəllifidir.
Yazıçının əsərləri bir çox dillərə, o cümlədən ingilis, alman, polyak, rus dillərinə tərcümə olunub.
Hyve Group
Hyve Group, keçmiş adı ilə ITE Group — beynəlxalq sərgi və konfransların təşkilatçısı olan şirkətlər qrupu. Qrup hər il 14 ölkədə 130-dan çox ticarət sərgisi və konfransı təşkil edir və dünyanın 17 ofisində 1200-dən çox işçi çalışır. Şirkətin əsas devizi, müştəriləri üçün yüksək təcrübə və investisyanın qaytarılmasını təmin edən, məzmuna əsaslanan, mütləq iştirak gərəkdirən tədbirlərdən ibarət dünyanın aparıcı portfoliosu ilə təmin etməkdir. London fond birjasında siyahıya alınmışdır.
Phyllonorycter
Phyllonorycter — Gracillariidae fəsiləsinə aid cins.
İvan Tixon
İvan Qriqpreviç Tixon (doğulub. 24 iyun 1976-cı ildə, Qlovseviç kəndi, Slonimski rayonu, Qrodno vilayəti, BSSR, SSRİ) — Belarusiyalı çəkic atma üzrə iki qat dünya çempionu, 2008-2016-cı il Yay Olimpiya Oyunlarının mükafatçısı. Belarus Respublikasının əməkdar idman ustası. Qrodno şəhərində yaşayır.
Bioqrafiyası
İvan Tixon ilk dəfə 2003-cü ilin avqustunda Parisdə keçirilən dünya çempionatında 83 metr 3 santimetr məsafəyə çəkic ataraq dünya çempionu oldu. 2000 Yay Olimpiya Oyunlarında 4-cü yeri tutdu.
2005-ci ildə Helsinkidə İvan Tixon qızıl medal qazandı. İvan Tixon 83,89 metr məsafəyə çəkic ataraq dünya çempionatının yeni rekordunu müəyyənləşdirdi. İvan Tixon 2005-ci ildə Belarus çempionu oldu. O, 86,73 m məsafəyə çəkic atararaq milli rekordu müəyyən etdi. Bu da sovet atleti Yuri Sedyxin (1986) dünya rekordundan cəmi bir santimetr azdır. İvan Tixon Afina Olimpiadasında gümüş medala layiq görüldü.
2006-cı ildə Göteborqda keçirilən Avropa çempionatının qalibi oldu. 2007-ci ildə isə 83.63 m nəticə ilə Osakada keçirilən Dünya Çempionatında üçüncü dəfə dünya çempionu oldu. 2008-ci ilə qədər rusiyalı məşqçi Sergey Litvinovla birlikdə məşq edirdi.
Pekin-2008 Olimpiadasında 81 m 51 sm nəticə ilə üçüncü yeri tutdu. Lakin 2008-ci ilin dekabrında testosteron tərkibinin artması səbəbindən mükafatdan məhrum edildi və Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin qərarı ilə diskvalifikasiya edildi.
2010-cu ilin iyun ayında Arbitraj Məhkəməsi tərəfindən dopinq-nəzarətində pozuntuların olması müəyyən edildi. 5 Avqust 2010-cu ildə İvan Tixona Pekin Olimpiadasının bürünc mükafatını təntənəli şəkildə geri qaytarıldı.
2016-cı ildə Rio-de-Janeyroda 77,79 m nəticə ilə gümüş medal qazandı.
Havpa
Havpa (هاوپا, Hāwpā, ), həmçinin Kürd Milli Sosialist Partiyası (, qısaca forma "PSNK") — İraq Kürdüstanında kürd neonasist və hökumət əleyhinə yeraltı hərəkat.
Havpa 21 mart 2020-ci ildə Ərbildə gənc tələbələr tərəfindən Novruzun ilk günündə qurulmuşdur. Onların tez-tez vurğuladıqları təşkilatın əsas məqsədi Kürdüstanda yalnız etnik kürdlərin yaşaya bilməsidir. Havpa sionist işğal hökuməti konspirasiya nəzəriyyəsinə inanır, Kürdüstan Regional Hökumətinin hakim Bərzani və Təlabani ailələri kürd hökumətinin yəhudi işğalçıları olduğunu bildirir. "Instagram" və "Telegram" kimi müxtəlif onlayn platformalar vasitəsilə Havpa ərəblərin Kürdüstan bölgəsindən qovmaq, türkmanlar və aysorlara qarşı soyqırımı keçirmək ideyasını təbliğ etmək üçün kampaniya həyata keçirdi.
Bundan əlavə, Havpa İraq Kürdüstanının hər yerində plakatlar nümayiş etdirərək fəallıq göstərir.
Şəmistan Nəzirli
Nəzirli Şəmistan Əmiraslan oğlu — Azərbaycanın tanınmış araşdırmaçı-publisisti, hərbi jurnalist, nasir, 1985-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1978), H.Zərdabi adına mükafatın laureatı (2002), Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü (2023-cü ildən).
Həyatı
Şəmistan Nəzirli 1942-ci il avqustun 12-də Qərbi Azərbaycanın Loru nahiyyəsinin Yuxarı Körpülü kəndində anadan olmuşdur. Əsli Qazaxlıdır. Burada kənd məktəbinin səkkizinci sinfini bitirdiyi il ailəlikcə Azərbaycana köçmüşlər. Dəvəçi şəhərində orta məktəbi bitirmişdir (1960). 5 saylı Bakı texniki-peşə məktəbinə daxil olmuşdur. Sovet Ordusu sıralarında xidməti borcunu yerinə yetirmişdir (1962-1965). ADU-nun Jurnalistika fakültəsində təhsil almışdır (1967-1972).
Ədəbi fəaliyyətə 1958-ci ildə "Sovet Ermənistanı" qəzetində çıxan kiçik bir məqaləsi ilə başlamışdır. Lakin 60-cı illərdən dövri mətbuatda oçerk, hekayə və publisist məqalələri ilə müntəzəm çıxış edir. Səməd Vurğun dünyası və azərbaycanlı sərkərdələrin taleyi onun ədəbi-publisist fəaliyyətinin əsas mövzusudur. Onun tərtib etdiyi general-leytenant Əliağa Şıxlinskinin "Xatirələrim" kitabı 1984-cü ildə Azərnəşr tərəfindən Azərbaycan və rus dillərində kütləvi tirajla buraxılmışdır.
Əmək fəaliyyətinə APİ-nin "Gənc leninçi" qəzeti redaksiyasında ədəbi işçi kimi başlamışdır (1972-1973). Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Şirkətində hərbi vətənpərvərlik redaksiyasında redaktor, şöbə müdiri (1973-1991), Azərbaycan Dövlət Ensiklopediyasında "Xatirə" redaksiyasının şöbə müdiri (1991-1992), Respublika Müdafiə Nazirliyinin Hərbi-Elmi Tədqiqatlar və Tarix İdarəsində şöbə müdiri (1992-1996). Respublika Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Şirkətində "Hərbi proqramlar və salnamə" baş redaksiyasının baş redaktoru (1996-1998) işləmişdir.
Hazırda Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyində Hərbi Elmi Mərkəzin hərb tarixi şöbəsində baş elmi işçidir. Xalq şairi Səməd Vurğun haqqında silsilə əsərlərinə görə Azərbaycan Jurnalist Həmkarlar İttifaqnının "Səməd Vurğun fəxri xatirə diplomu"na (1996), "Qacarlar" əsərinə görə İran Dostluq Cəmiyyətinin birinci dərəcəli mükafatına (1995), hərbi vətənpərvərlik mövzusunda tarixi publisistik əsərlərinə görə "General Həzi Aslanov" və Qazax Xeyriyyə Cəmiyyətinin təsis etdiyi "General Əliağa Şıxlinski" mükafatlarına (1995) layiq görülmüşdür. 6 may 2023-cü ildə Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Xalid Əhədov
Xalid Nurəddin oğlu Əhədov — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sosial‑iqtisadi məsələlər üzrə köməkçisi.
Həyatı
Xalid Nurəddin oğlu Əhədov 4 fevral 1980-ci ildə anadan olub. 2002-ci ildə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetini Maliyyə və kredit ixtisası üzrə magistr dərəcəsi ilə bitirib. 2012-ci ildə İspaniyanın Instituto de Empresa (IE) biznes məktəbində Biznesin idarə edilməsi, 2019-cu ildə Böyük Britaniyanın London İqtisadiyyat Məktəbində (LSE) Dövlət inzibatçılığı üzrə magistr dərəcəsi alıb.
İngilis, rus, ispan və türk dillərini bilir.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
1999-cu ildən bank sektorunda çalışmağa başlayıb. "Bank of Baku"-da (1999–2012), "Unibank"-da (2012–2016) müxtəlif rəhbər vəzifələrdə işləyib, həmçinin "Atəşgah sığorta"nın Müşahidə Şurasının üzvü, "Millikart" prosessinq mərkəzinin Direktorlar Şurasının sədri olub.
2016-cı ildə "AzərTürkBank"-ın İdarə Heyətinin sədri, 2016-cı ilin dekabrından 2018-ci ilin martına qədər ABB-nin İdarə Heyətinin sədri vəzifələrində çalışıb, Azərbaycan Banklar Assosiasiyasının Rəyasət Heyətinin üzvü seçilib.
2018-ci ilin 28 avqust tarixindən Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidentinin köməkçisi, 2022-ci ilin 17 noyabr tarixindən Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sosial-iqtisadi məsələlər üzrə köməkçisidir.
Azərbaycan Respublikasının İqtisadi Şurasının, "ABB" ASC-nin, "Azərbaycan Hava Yolları" QSC-nin, "Azərbaycan Sənaye Korporasiyası" ASC-nin Müşahidə Şurasının üzvü, "Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı" QSC-nin Müşahidə Şurasının sədridir.
Ailəsi
Ailəlidir, üç övladı var. Atası Nurəddin Əhədov Azərbaycan Ali Sovetinin XII çağırış deputatı olmuşdur.
Sirəmərg (Sərdəşt)
Sirəmərg — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 64 nəfər yaşayır (9 ailə).
Müqəddəs Tanrı anası kilsəsi (Çörəkli)
Tarixi
Kilsə timpanında inşaat kitabəsinin olmaması, onun tikilmə tarixini müəyyənləşdirməkdə çətinlik yaradır. Lakin, hələ dəqiq öyrənilməməsinə baxmayaraqçəhrayı rəngli qranit pilonlara birləşdirilmiş zəngin dekorlu dörd xaçdaş üzərindəki tarixlə artıq XII əsrdə burada dini kompleks olduğunu sübut edir.
Abidəni tədqiq etmiş K. Mkrtçyan qeyd edir ki, divar hörgüsü, epiqrafika nümunələrinin stilistik xüsusiyyətləri və sair xüsusiyyətləri əsas götürərək demək olar ki, kilsə XVI-XVII əsrlərdə daha qədim dini kompleksin yerində inşa edilmişdir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Kilsə Çörəkli kəndinin düz mərkəzində, məktəb binasının yanında yerləşur. Birnefli bazilika formasına malik tikili tağtavanlı dama malikdir. Planda düzbucaqlı formaya malik tikilinin ölçüləri 12.6x6 metrdir. Kilsənin inşasında yaxşı yonulmuş yerli daşlardan istifadə edilmişdir.
Apsidanın hər iki tərəfində köməkçi otaqlar vardır. Kilsənin əsas girişi cənub tərəfdəndir. Buna baxmayaraq, şimal divarında da giriş qapısı olmuş, lakin, sonrakı dövrdə həmin qapı hörülərək qapadılmışdır. Ehtimal ki, şimal qapısı vasitəsi ilə kilsə şimal tərəfdə yerləşən məqbərə-sovməə və ya hansısa digər tikili ilə əlaqələndirilmişdir. Kilsənin iki tərəfli damı divarönü pilonlar üzərində dayanan tağlar tərəfindən saxlanılır.
İsa Məmmədov (əsgər)
İsa Məmmədov (Məmmədov İsa Nazim oğlu) — Bakı şəhəri, Suraxanı rayonunda Vətən müharibəsi şəhidi
Həyatı
İsa Məmmədov 12 iyun 2000-ci ildə Bakı şəhəri, Suraxanı rayonunda anadan olub
Hərbi xidməti
İsa Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak edib
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
İsa Məmmədov 2020-ci il noyabrın 2-də Goranboy rayonu Buzluq kəndi yaşayış məntəqəsi istiqamətində, düşmənin "Camış aşırımı-3305 yüksəkliyi" yaxınlığında hərbi əməliyyatları nəticəsində şəhid olub.
Süleyman İsmayılbəyli
Süleyman İsmayılbəyli — Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti
Həyatı
İsmayılbəyli Süleyman Nəbi oğlu 1977-ci il, noyabr ayının 6-da Yevlax şəhərində anadan olub. 1985-ci ildə Yevlax şəhəri, 5 saylı orta məktəbin 1-ci sinfinə daxil olub.1995-cı ildə Yevlax şəhərindəki Nizami adına 7 saylı orta məktəbi bitirib. Bakı Avrasiya Universitetinin jurnalistika fakultəsini bitirib. Ali təhsil aldığı ilk illərdən jurnalistika fəaliyyətinə marağı olub və 1997-ci ildən başlayaraq ölkədə işıq üzü görən bir sıra kütləvi informasiya vasitələri, “Neytral”, “Teleskop”, “Hürriyyət”, “Şans” qəzetləri ilə əməkdaşlıq edib.
Ailəsi
Ailədir.İki övladı var.Nadir İsmayılovun qardaşıdır.
Mətbuat fəaliyyəti
1998-ci ilin yanvar ayından 2001-ci ilin dekabr ayına qədər “Gün” qəzetində müxbir vəzifəsində çalışıb. 2001-ci ilin yanvar ayının 6-dan dekabr ayının 26-dək “Diaspor” jurnalında müxbir vəzifəsində çalışıb. Bu illər ərzində həmçinin “Yeni Azərbaycan” qəzeti və “İki sahil” qəzetləri ilə əməkdaşlıq edib. 02.01.2003-cü il tarixindən bu günə qədər “OLAYLAR” qəzetində müxbir olaraq çalışır. Qəzetin Prezident Administrasiyasına akkreditə olunmuş jurnalisti kimi Ümummilli lider Heydər Əliyev və Prezident İlham Əliyevlə mətbuat nümayəndəsi kimi bir sıra ölkədaxili səfərlərdə iştirak edib. Jurnalist kimi fəaliyyət göstərdiyi illər ərzində bir sıra müsabiqələrin qalibi olub, müxtəlif dövlət qurumları, nazirlik və komitələr tərəfindən ayrı-ayrı vaxtlarda təltif edilib. Azərbaycan diasporu, onun keçdiyi yol, ayrı-ayrı ölkələrdə fəaliyyət göstərən diaspor təşkilatlarının Azərbaycan adına gördükləri işlərin ictimaiyyətə doğru və düzgün çatdırılmasından dolayı bir sıra diaspor təşkilatları tərəfindən diplom və fəxri fərmanlarla təltif edilib. Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü, xalqımıza qarşı törədilən soyqırımlarla Yunanıstan, Misir, İordaniya, Əlcəzairin KİV-lərində müxtəlif vaxtlarda məqalələri dərc edilib.
Həmçinin bax
Səadət Məmmədova (jurnalist)
Qasımçılıq
Qasımçılıq və qasımizm (التيار القاسمي, at-Tayyār al-Qāsimī) — 1958-ci ildən 1963-cü ilə qədər İraqı idarə edən Əbdülkərim Qasımın fikir və siyasətlərinə əsaslanan İraq milliyətçi ideologiyası.
İdeologiya
Qasımçılıq panərəbizm, paniranizm, pantürkizm, turanizm və İraq xalqının birliyinə təsir edən, İraqın ərazi itirdiyi istənilən ideologiyaya qarşı çıxır. Qasımçılığın əsas siyasəti İraq millətçiliyidir ki, bu da İraqdakı bütün etnosların, o cümlədən ərəblərin, kürdlərin, türkmanların, aysorların, ermənilərin, yezidilərin, mandeylərin birliyi və bərabərliyidir. Əbdülkərim Qasım bəəsçilər, panərəbistlər və kürd separatçılarına qarşı çoxlu münaqişələr yaşamışdı. Qasımçılıq ideologiyasında İraq hər şeydən əvvəl durur. Qasımçılıq həmçinin, İraqın qədim Mesopotamiya (Şumer, Akkad, Babilistan, Assuriya) kimliklərinə İraqın və onun xalqının özəyi kimi baxır, onları qoruyub saxlamağa çalışır. Qasımçılıq iraqlı olmağı hər hansı bir dindən üstün tutan dünyəvi bir ideologiyadır.
Əbdülkərim Qasım və bir çox qasımçı Küveyt və Xuzistan ostanının İraqın bir hissəsi olmasını istəməsi səbəbindən qasimizm də bəzi irredentist təsirə malikdir. Əslində, Küveyt və Xuzistanın qanuni İraq torpaqları olduğuna inamı yaradan qasımçılar  Səddam Hüseynə də təsir etmişdir. O, bu ideyanı daha da populyarlaşdırmışdı və bunu özünə məqsəd qoymuşdu. Bu ideya İraqın Küveyti işğalı və İran–İraq müharibəsi üçün motiv olmuşdu.
Tiso camillus
Tiso camillus — Tiso cinsinə aid hörümcək növü. Azərbaycanın endemik canlısıdır.
Daniel Lipşis
Daniel Lipşis — Slovak hüquqşünası, siyasətçisi və parlament üzvü, Xristian Demokratik Hərəkatının sədr müavini, baş nazirin müavini və ədliyyə naziri (2002-2006), 2010-2012-ci illərdə İveta Radiçova hökumətində daxili işlər naziri.
Bioqrafiya
1991-1996-cı illərdə Bratislavada Komenski Universitetində hüquq təhsili alıb. Universiteti bitirdikdən sonra Presovda Regional Hərbi Prokurorluqda və Valko & Partners hüquq firmasında çalışıb. 1997-ci ildə Bratislavada Böyük Britaniya Hüquq Fakültəsində aspirantura təhsilini başa vurmuş, daha sonra ABŞ-nin Kembric şəhərində Harvard Hüquq Məktəbində təhsil almışdır (1998-2000).
O, 18 yaşında "Občiansko-demokratická mládež" gənclər təşkilatına qoşularaq siyasi fəaliyyətlə məşğul olmağa başlayıb. 1991-1995-ci illərdə təşkilatın rəhbəri olub. 1998-ci ildə demokratik müxalifətin seçkilərdə qələbəsindən sonra Ədliyyə Nazirliyində şöbə müdiri (1998-2002) vəzifəsində çalışıb. 2000-ci ildə Xristian Demokratik Hərəkatının (XDM) daxili siyasət üzrə vitse-prezidenti seçilib (2006-cı ilə qədər). 2009-cu ildə Xristian Demokratik Hərəkatınin Daxili İşlər və Ədliyyə üzrə vitse-prezidenti olur.
2002-ci ildə Xristian Demokratik Hərəkatı siyahısından Slovakiya Milli Şurasının üzvü seçilmiş, daha sonra Mikulas Curindanın ikinci hökumətində baş nazirin müavini və ədliyyə naziri təyin edilmişdir. 2006-cı ildə yenidən parlamentə seçilib. O, hüquq sahəsində müxalifətin aparıcı ekspertlərindən birinə çevrilir və Xristian Demokratik Hərəkatı adından 2007-ci ilin dekabrında qəbul edilmiş müsadirə aktına etiraz edir. Aborta qarşı çıxır və ailə ilə bağlı dövlət siyasətini müdafiə edir.
2010 və 2012-ci illərdə üçüncü və dördüncü dəfə milli parlamentə seçilib. 9 iyul 2010-cu ildə İveta Radiçova hökumətində daxili işlər naziri olur. 2012-ci il aprelin 4-də istefa verib. Elə həmin il o, NOVA adlı öz partiyasını quraraq Xristian Demokratik Hərəkatından ayrılır. 2016-cı ildə yenidən Milli Şuraya seçilib.
2016-cı ilin sentyabrında avtomobil idarə edərkən yaşlı kişini vurur və kişi dünyasını dəyişir. Həmin ay siyasətçi istefa verib. Daha sonra o, NOVA partiyasının liderliyindən də istefa verib.
Şəxsi həyat
Beta Oravtsova ilə evlidir və Bratislavada yaşayır. Onların birlikdə İskəndər və Pyotr adlı oğulları var. Onun Erik adlı əkiz qardaşı var. O, daxili xəstəliklər üzrə mütəxəssisdir və hazırda Hollandiyanın Qroningen şəhərində kardioloq kimi işləyir.
NGC 4600
NGC 4600, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Tiso
Tiso — Linyphiidae fəsiləsinə aid hörümcək cinsi.
Sepanlı oymağı
Sepanlı və ya Sepanlu- Qacar elinin oymaqlarındandır ki, Astrabada köçürülüblər.
Sünə (Sərdəşt)
Sünə — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 291 nəfər yaşayır (39 ailə).
Şahlar Əsgərov (şəhid)
Əsgərov Şahlar Firudin oğlu  - Qarabağ müharibəsi Şəhidi
Həyatı
5 yanvar 1962-ci ildə Füzuli rayonunun Yal Pirəhmədli kəndində anadan оlmuşdur.
Füzuli rayonunun Qarğabazar kəndindəki Pənah Qasımov adlı orta məktəbdə başa vurub.
1993-cü ilin noyabr ayının 5-də könüllü olaraq “Qaradağ batalyonu”nun tərkibində cəbhəyə yola düşüb.
1993-cü ilin noyabr ayının 17-də Şahlar Əsgərovun xidmət etdiyi batalyon Murovdağa yola düşür.1994-cü ilin yanvarın 3-də Kəlbəcərin bir kəndi uğrunda döyüşdən qayıdanda Murovdağda batalyonun bir neçə əsgərləri qar uçqununa düşüb həlak olurlar.Şahlar Əsgərovda həmin qar uçqununa düşərək şəhid olur.
1994-cü ildə Qaradağ rayonunda dəfn edilib.
Xatirəsi
Qaradağ rayonu Sahil qəsəbəsində küçələrdən biri Şahlar Əsgərovun adını daşıyır.
Mənbə
[https://lent.az/news/351864?fbclid=IwAR0KU1QmaMLPkPkBj8fkMafqzOFr3-wFxziW40lUyqwe3vS0hnLcJi9FI2U| “Uçqunda donmuşdu... silahını verib, bircə kəlmə dedi...” – Əbədi həsrət nağılı]
Xarici keçidlər
| Füzuli rayonunun şəhid və itginləri
Tofiq Səfərəliyev
Tofiq Şamil oğlu Səfərəliyev — Azərbaycan dövlət xadimi, Azərbaycan SSR sənaye tikintisi naziri (1979–1983), Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 10-cu çağırış deputatı.
Həyatı
Tofiq Şamil oğlu Səfərəliyev 1 yanvar 1932-ci ildə anadan olmuşdur. 1954-cü ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutunu bitirdikdən sonra Bakı neftayırma zavodlarında mühəndis, şöbə rəisi, baş mexanik işləmişdir. Bir sıra illər ərzində İraqda, Misirdə neftayırma zavodlarının tikintisində baş mütəxəssis və qrup rəhbəri, habelə SSRİ-nin Hindistandakı səfirliyin aparatında iqtisadi məsələlər üzrə müşavir olmuşdur. 1962-ci ildən 1966-cı ilədək Tofiq Səfərəliyev Vladimir İliç adına Yeni Bakı neftayırma zavoduna başçılıq etmişdir.
1974-cü ildə Tofiq Səfərəliyev Azərbaycan SSR neftayırma və neft kimyası sənayesi nazirinin müavini təyin edilmiş, 1975-ci ildən əvvəlcə sənaye tikintisi nazirinin birinci müavini, 1979-cu ildən isə Azərbaycan SSR sənaye tikintisi naziri olmuşdur.
Tofiq Səfərəliyev 1956-cı ildən Sov.İKP üzvü seçilmiş, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin 10-cu çağırış deputatı olmuşdur. Azərbaycan Kommunist Partiyasının XXX qurultayında Mərkəzi Komitənin üzvü seçilmişdir. "Lenin" və "Şərəf nişanı" ordenləri, eləcə də üç SSRİ medalı ilə təltif edilmişdir. Ona "Azərbaycan SSR əməkdar mühəndisi" fəxri adı verilmişdir.
Tofiq Səfərəliyev 19 iyul 1983-cü ildə vəfat etmişdir. İyulun 21-də Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.
Miranda Veljaçiç
Miranda Veljaçiç (d.1976, Zaqreb, Xorvatiya) — memar, tədqiqatçı, mədəniyyət xadimi, "Oris" və "Čovjek i prostor" memarlıq jurnallarının redaktoru.
Həyatı
1976-cı ildə Xorvatiyanın mərkəzi Zaqrebdə anadan olan Miranda Veljaçiç hələ tələbəlik illərində — 1999-cu ildə Dinko Peraçiç və Marko Sançaninlə birgə Platform 9,81 memarlıq tədqiqatları üzrə Assosiasiyanın həmtəsisçilərindən biri olub. O hazırda həmin Assosiasiyanın prezidentidir. O, 2002-ci ildə Zaqrebdə memarlıq fakültəsində ali təhsilini başa vurub. 2003-cü ildən o həyat yoldaşı Dinko Peraçiç və 2 övladı ilə birgə Splitdə yaşayır və işləyir.
Fəaliyyəti
O, 2006-cı ildə Splitdə Memarlar Assosiasiyanın idarə heyətinin və Multimedia mədəni mərkəzinin proqram komitəsinin üzvü oldu. Miranda Veljaçiç Krvaviçada Rikard Marasoviç tərəfindən həyata keçirilən Senatoriya modernist memarlığın mirvarisinin müdafiəsi və qorunub saxlanılması ilə bağlı tədqiqat üzərində işləyir.
2015-ci ildə "Mostra di Architettura di Venezia" adı altında 2 ildən bir keçirilən beynəlxalq memarlıq sərgisində Xorvatiya nümayəndə heyətinin üzvü oldu.
Yuxarı Sustan (Sərdəşt)
Yuxarı Sustan — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 168 nəfər yaşayır (20 ailə).
Ramiz Əskər
Ramiz Əskər — azərbaycanlı şair, tərcüməçi, publisist, ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri doktoru, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (2006) və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin (1980) üzvü.
Həyatı
Ramiz Əskər 10 yanvar 1954-cü ildə Amasiya rayonunun Qaraçanta kəndində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsini bitirmişdir (1978). Azərbaycan radiosunda redaktor (1978-1983), türk, ərəb, fars, Azərbaycan, ingilis, fransız və alman dillərində çıxan "Azərbaycan bu gün" jurnalının baş redaktoru (1983-1984), kiril, latın və ərəb əlifbaları ilə nəşr olunan "Odlar yurdu" qəzetinin baş redaktoru (1984-1991), "Hürriyyət" qəzetinin (İstanbul) Azərbaycan üzrə xüsusi müxbiri (1991-1993), Xarıci Turizm Şurasının idarə rəisi (1993-1994), "XXI əsr" qəzetınin baş redaktoru (1994-1996), "Yeni Forum" jurnalının (Ankara) Bakı təmsilçisi (1993-1997) olmuşdur. 1997-ci ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin baş katibidir. 2003-ci ildən Bakı Dövlət Universitetinin müəllimi, bədii tərcümə elmi-tədqiqat laboratoriyasının baş elmi işçisi-müdiri olmuşdur. 2012-ci ildən isə BDU-nun türk xalqları ədəbiyyatı kafedrasının müdiridir. Filologiya elmləri doktoru, Bakı Dövlət Universitetinin professorudur. Azərbaycanın "Qızıl qələm", "Həsən bəy Zərdabi", "Humay", Türkiyənin "Türk dünyasına xidmət", Türkmənistanın "Altın əsr" və TürkSOY-un "Özəl ödül" mükafatları laureatıdır. "Baburnamə"nin tərcüməsinə görə Özbəkistanın beynəlxalq Babur mükafatına, Bəkir Çobanzadənin əsərlərinin tərcüməsinə görə Ukraynanın beynəlxalq Bəkir Çobanzadə mükafatına, Abdulla Tukayın şeirlərinin tərcüməsinə görə Tatarıstanın "Mədəniyyət sahəsində uğurlar" medalına layiq görülmüşdür. Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin, Beynəlxalq Mətbuat İnstitutunun (İPİ, Vyana) üzvü, Azərbaycanın Əməkdar jurnalistidir. Türkologiya, ədəbiyyat, tarix və jurnalistıkaya dair kitablar yazmış, türk, rus, özbək, qazax, uyğur, türkmən, tatar, başqırd, qaqauz dillərindən tərcümələr etmişdir. Avrasiya Tərcüməçilər Birliyinin (Ankara) sədri seçilmişdir (2010).
Ramiz Əskərə 13 yanvar 2014-cü ildə Azərbaycan Respublikasının IV prezidenti İlham Əliyev tərəfindən şöhrət ordeni verilmişdir.
Evlidir, üç övladı var.
Türkcə, rusca, almanca və ermənicə bilir.
Şəhub Mürsəlov
Şəhub oğlu Mürsəlov — talış əsilli Azərbaycan müəllimi, tərcüməçisi, yazıçısı, İkinci Dünya müharibəsi iştirakçısı.
Həyatı
Mürsəlov Şəhub Osman oğlu 1896-cı ildə Bakı quberniyasının Lənkəran qəzasının Pensər kəndində mülkədar, dövrünün xeyriyyəçisi Hacı Osmanın ailəsində anadan olub. Şəhubun atası Hacı Osman 1912-ci ildə Pensər kəndində yalnız dünyəvi elmlərin tədris edildiyi ilk məktəbi açır. Məktəb açılana qədər kənddə ancaq Hacı Osmanın atası Hacı Teymurun inşa etdirdiyi Hacı Teymur məscidinin nəzdində mədrəsə var idi. Sovet dövründə, 1930-cu illərdən məktəb "Sovet işçiləri məktəbi" kimi açıldı və artıq qızlar orada təhsil alırdılar. Mürsəlov atası tərəfindən yaradılmış bu məktəbi bitirib.
Mürsəlov Bakı şəhərində Zaqafqaziya (Qori) müəllimlər seminariyasında təhsilini davam etdirdikdən sonra, Mürsəlov 1930-cu illərə qədər Astaranın mərkəzində o vaxtlar "Daş məktəbi" adlanan məktəbdə dərs deyirib.
Yaradıcılığı
1920-ci illərdən milli diyarşünaslıq siyasəti dövrü başladı, talışlar üçün sosial və mədəni qurumlar yaradıldı və inkişaf etdirildi. Talışlar arasında savadsızlığı aradan qaldırmaq üçün 1928-ci ildə latın qrafikası əsasında talış dili əlifbası yaradıldı. Bu dövrdə talış dilində məktəblər açıldı, Lənkəran şəhərində Talış Pedaqoji Texnikumu təşkil edildi. Talış məktəblərində 6-cı sinfə qədər natamam orta təhsil üçün dərsliklər yazılırdı. 1930–1938-ci illərdə bədii ədəbiyyatın çoxlu tərcümələri talış dilində nəşr edilir və talış dili Azərbaycan dilçiləri tərəfindən də tədqiq olunurdu.
Müzəffər Nəsirli və Şəhub Mürsəlov ilk dəfə olaraq talış məktəbləri üçün talış dilində kitablar hazırlayıblar.
1929-cu ildə Müzəffər Nəsirli ilə birlikdə talış dilində "Səvodin bıbən" ("Təhsilli ol") adlı ilk kitabını nəşr etdirib. Elə həmin 1929-cu ildə onların 2000 nüsxə tirajla talış məktəbləri üçün əsas kitab olan "İminci kitab" ("Birinci kitab") kitabı nəşr olunub.
Tədqiqatçı Elnur Ağayev "Şair M. Nəsirli" əsərində yazır ki, XX əsrin 1930-cu illərində talış məktəbləri üçün kitablar yazarkən Nəsirli və Mürsəlov talış dilində uşaq şeirləri yazırdılar, lakin Zülfüqar Əhmədzadə ilk dəfə onları tənqid etmişdir. Əhmədzadə şeirlərin çox bəsit, ölçü və qafiyələrin təhrif olunmasına, şeirin olmamasına işarə vururdu.
1930-cu ildən Mürsəlov tərcüməçilik fəaliyyəti ilə fəal məşğul olur. Onun tərcümə fəaliyyətinin nümunələrindən biri də Lev Tolstoyun əsərinin tərcüməsidir. Tolstoyun talış dilinə 1935-ci ildə çapdan çıxmış "Heyvanlar haqqında hekayələr" ("Çı həyvonon həxədə hikoyon") kitabı onun tərcüməsidir.
1935-ci ildə Mirzə Fətəli Axundovun "Hekayəti Müsyö Jordan Həkimi-Nəbatat və Dərviş Məstəli Şah Cadükuni Məşhur" (tal. "Çı nəbatati həkim Musyo Jordani de coduəkə dəvişi Məstəli Şahi nəğl") və Valentina Dmitriyevanın məşhur povesti olan "Uşaq və böcək" (tal. "Rükəli iyən Pisə") əsərlərinin talış dilinə tərcümələri çap olunub.
1936-cı ildə Mürsəlovun tərcüməsində İvan Turgenevin "Mumu" povesti nəşr edilib. Ş. Mürsəlovun tərcümə etdiyi əsərlərdə redaktor Z. Əhmədzadə, texniki və nəşr redaktoru isə İzzət Abdullayev olub.
Mürsəlov öz dövrünün çox istedadlı insanı kimi tarda ifa etməyi bacarırdı.
Müharibə və həlak olması
1942-ci ildə Azərbaycan SSR Bakı şəhərindən Böyük Vətən müharibəsinə çağırılmış, 88-ci ehtiyat atıcı alayına göndərilmişdir. 1943-cü il yanvarın 1-də o, sanitar təlimatçı kurslarına göndərilir. Krasnodar diyarında döyüşdə həlak olur. Onun ölüm tarixi döyüşçü siyahısından çıxma tarixi hesab edilə bilər — 7 may 1943-cü il. Çavuş Mürsəlov Krasnodar diyarının Severski rayonunun İlski kəndindəki kənd qəbiristanlığında Sovet əsgərlərinin kütləvi məzarlığında dəfn edilib.
Daniel Vişer
Daniel Vişer — İsveçrəli siyasətçi. O, Yaşıllar Partiyasını təmsil edib. Vişer 2003-cü ildə Milli Şuraya üzv seçilib. 2007 və 2011-ci illərdə daha iki dəfə seçilib. Onun fəaliyyət müddəti 2015-ci ildə başa çatmışdır.
Vişel Bazeldə anadan olmuşdur. Vişer hüquqşünas Frank Vişerin (1923–2015) oğlu idi. Vişer evli idi və iki övladı vardı.
Rasional gözləntilər
Rasional gözləntilər nəzəriyyəsi (qısaca — RGN) — əslən 1961-ci ildə Con F. Mut tərəfindən yaradılan və 1970-ci illərin ortalarında Robert Lukas tərəfindən inkişaf etdirilən (Lukas 1995-ci ildə İqtisadiyyat üzrə Nobel Mükafatına layiq görülmüşdür) habelə Kristofer Sims və Tomas Sarcent (Nobel mükafatına layiq görülmüşlər) İqtisadiyyatda "makroiqtisadiyyatda səbəb əlaqələrinin empirik bir araşdırması üçün") tərəfindən də inkişaf etdirilmişdir.
Rasional gözləntilər nəzəriyyəsi adaptiv gözləntilər nəzəriyyəsindən fərqli olaraq inkişaf etdirilmişdir. Əsas fikir ondan ibarətdir ki, iqtisadi subyektlər gözləntilərin yalnız tədricən (asimptotik) dəyişikliklərə uyğunlaşdıqları adaptiv gözləntilər modelindən fərqli olaraq, mövcud olan bütün məlumatları istifadə edir və proqnozlarında (gözləntilərində) sistematik səhvlər etmirlər.
Rasional gözləntilər nəzəriyyəsində gözləntilərin formalaşması modeli reallıqla ziddiyyət təşkil edir və təsdiqlənən proqnozlar verməyə imkan vermir.
Əsas yanaşmalar
Nəzəriyyənin banisi John Moot, iqtisadi subyektlərin özlərində mövcud olan bütün məlumatlara sahib olduqlarını və onlardan iqtisadi təsəvvür etdikləri və doğru hesab etdikləri bir iqtisadiyyat modelində iqtisadi prosesi proqnozlaşdırmaq üçün istifadə etdiklərindən, subyektiv də olsa rasional olaraq hərəkət etdiklərindən irəli gəlir. Bu, bazar iştirakçılarının bazar mexanizmləri ilə tanış olduqlarını və qiymət dəyişikliyinə tələb və təklifin reaksiyasını proqnozlaşdırmağı bacardıqlarını göstərir.
Rasional gözləntilər nəzəriyyəsi, gözləntilərin rasional gözləntilər nəzəriyyəsinin təklif etdiyi kimi mövcud olan bütün məlumatlara deyil, yalnız keçmişin göstəricilərinin müşahidəsinə əsaslandığı adaptiv gözləntilər nəzəriyyəsinə zidd olaraq inkişaf etdirilmişdir. Adaptiv gözləntilər nəzəriyyəsindəki tarazlıq yalnız asimptotik şəkildə əldə edilir, rasional gözləntilər nəzəriyyəsinin müəlliflərindən biri olan Tomas Sarcentə görə "yeni klassik makroiqtisadiyyatın əsas elementi ümumi tarazlığa sadiq qalmaq və optimallaşdırılmış strateji davranışdır".
Rasional gözləntilər nəzəriyyəsi hələ də mübahisəli olaraq qalmaqda olan bir çox iqtisadi və siyasi nəticələrin əsasını təşkil edir. Məsələn, Keynesyalı nəzəriyyəçilər, genişlənən mərkəzi bank siyasəti sayəsində işsizliyin azaldılmasının mümkün olduğuna inanırlar: yüksək qiymətlər müəssisələrin gəlirlərini və istehsal gücünə investisiyaları artıracaq və buna görə əlavə işçi qüvvəsinə tələb ən azından qısa müddətdə artacaqdır. Bu iqtisadi siyasət bazar təklifini stimullaşdırmaq məqsədi daşıyır. Ancaq rasional gözləntilər nəzəriyyəsinə görə bazar inflyasiyanın artmasını, yəni pul kütləsinin genişlənməsi səbəbindən qiymət artımını qəbul edəcəkdir. Bu, həqiqi əmək haqqının əvvəlki səviyyəsini qorumaq olan işçilərin tələblərinə uyğun olaraq nominal əmək haqqı səviyyəsinin artmasına təsir göstərəcəkdir. Nəticədə, pul kütləsindəki artım, əmək bazarına qısamüddətli bir təsir belə qoymadan inflyasiyanın artmasına səbəb olacaq və işsizlik səviyyəsi eyni qalacaq. Bu dəlillərə əsaslanaraq neoklassik makroiqtisadiyyat tərəfdarları, pul genişləndirmə siyasətinin həm qısa, həm də uzunmüddətli dövrdə iqtisadiyyatın istehsal göstəriciləri və məşğulluq həcmi kimi real göstəricilərinin artmasına səbəb olmadığını düşünürlər.
Riyazi təsviri
Rasional gözləntilər nəzəriyyəsinə görə sərbəst bazarlarda iştirak edənlər sistematik və ya aşkar səhvlər etmirlər - rasional gözləntilər səhv ola bilər, lakin bu səhvlər təsadüfi xarakter daşıyır. İqtisadi model daxilində bu deməkdir:
burada P - dəyişənin həqiqi dəyəri, P^e - dəyişənin gözlənilən dəyəri, \varepsilon - orta sıfır olan təsadüfi səhv.
Belə model P^e=E(P), yəni gözlənilən dəyərin dəyişənin gözlənilən dəyərinə tam bərabər olması deməkdir.
Məsələn, bəzi mücərrəd iqtisadi (ekonometrik) modeli nəzərdən keçirirək:
burada x - iqtisadi dəyişənlərin vektoru (məsələn, məhsul, inflyasiya və faiz dərəcəsi); x^e_{t+1} - növbəti dövrdə dəyişənlərin gözlənilən dəyərləri; \varepsilon - təsadüfi model səhvləri. A_1, A_2 - model əmsalı matrisləri.
Gözləntilərin özü müşahidə edilə bilən amma dəyişən deyil, buna görə də son model belə olmalıdır:
burada - çevrilmiş təsadüfi səhvlərin vektoru; B - son modelin əmsalları matrisi.
Everything Is Love
Everything Is Love – ABŞ müğənnisi Beyonse və ABŞ repçisi Jay-Z-nin 16 iyun 2018-ci ildə birgə hazırladığı albomdur.
İbadilik
thumb
İbadilik — Orta əsrlər Müsəlman Şərqinin hüquq məzhəbidir. Təsisçisi Cabir ibn Zeyd Əl-Əzdidir. İbadi məzhəbinin ardıcılları hal-hazırda Omanda, Şərqi Afrikada, Əlcəzairdə, Liviyada, Tunisdə,Yəməndə yaşayırlar.
Tarixi
Ümumilikdə nə şiəlik nə də sünnilik məzhəbi ilə qatı şəkildə bağlı deyil və xaricilərin yumşaq qolu hesab olunur.
Görüşləri
Bəzi fiqhi məsələlərdə də onların görüşləri cəfəri məzhəbi ilə üst-üstə düşür: Xüffeynin üzərinə məsh çəkməyə icazə vermirlər; namazda durarkən əlləri bir-birinin üstünə qoymurlar və aşağı salırlar; əgər cünub olan şəxs qəsdən sübh azanına qədər qusul etməzsə, yaxud vəzifəsi təyəmmüm olduğu halda qəsdən təyəmmüm etməzsə orucu batildir; Kitab-Əhlinin yəni yəhudilərin və xaçpərəstlərin kəsdiyi heyvan ətini yeməyi özlərinə haram bilirlər; hamilə qadın öz iddəsini-təlaq verildiyi gündən hamiləliyini başa vurana qədər-gözləməlidir.
Ardıcılları
thumb|561x561px|Xəritədə yaşıl rəng sünni məzhəbi, qırmızı rəng şiə məzhəbi, bənövşəyi rəng isə ibadilik məzhəbinin qoludur. İbadi məzhəbinin ardıcılları hal-hazırda Omanda, Şərqi Afrikada, Əlcəzairdə, Liviyada, Tunisdə yaşayırlar. İbadi məzhəbinin müftisi Şeyx Məhəmməd Xəlilidən ibadi fiqhi ilə cəfəri fiqhi arasındakı oxşarlıq haqqında soruşduqda o belə demişdir: "Bizim fiqhdə belə bir qayda var. Əgər məsələ ilə bağlı həm Həzrət Əlidən, həm də digər səhabələrdən fərqli görüşləri nəql olunubsa, biz Həzrəti Əlinin görüşünə üstünlük veririk".
Xarici keçidlər
FIQHI MӘKTӘBLӘRӘ BIR BAXIŞ
Şaşi Kapur
Şaşi Kapur (Balbir Raj Prithviraj Kapoor; ) — məşhur hind aktyoru və kinorejissorudur. Baş rollarında oynadığı Junoon, Kabhie Kabhie, Deewaar, Siddhartha, Ajooba, Xəyali səadət və s. filmləri ilə tanınır.
Məşhur Hind aktyoru və kinorejissoru Şaşi Kapur 2017-ci il dekabrın 4-də 79 yaşında sirrozdan müalicə aldığı Mumbayda xəstəxanada vəfat etmişdir.
Yamazaki Sokan
– yapon renqa və haykay şairi. Norişiqe Şina əsl adıdır. Ən qədim haykay antologiyasını tərtib etdiyi üçün "haykunun atası" hesab olunur.
Həyatı
Yamazaki Sokanın həyatı haqqında məlumatlar azdır. O, Omi əyalətində doğulmuş və şoqun Aşikaqa Yoşihisanın samurayı olmuşdur. Yoşihisanın ölümündən sonra İkkyunun Zen doktrinalarını öyrənmək üçün Kiotoya köçərək 1489-cu ildə buddist keşişi olmuşdur. Bəzi rəvayətlər onu səfil və dəli adam kimi təqdim etsə də, tarixi faktlara əsasən poeziya müəllimliyi edərək və kalliqrafiya ilə məşğul olaraq pul qazanmışdır.
Ədəbi fəaliyyəti
Sokan ən çox "İnu tsukuba şu" adlı haykay antologiyasına görə tanınır. O, bu əsərə özünün və başqalarının haykaylarını daxil etmişdir. Antologiya 1540-cı illərdə tərtib edilsə də, 1615-ci ildə nəşr olunmuşdur. Bunun səbəbi Sokanın əsəri sadəcə tələbələri üçün tərtib etməsi, digər səbəbi isə haykaylarının kobud təbiəti idi. Sokan bu əsərə görə "haykunun atası" titulunu qazanmışdır.
Əsər XVII əsrin haykay şairlərinə, xüsusilə, Danrin məktəbinə təsir göstərmişdir. Bir çox haykay şairi onun üslubunu təqlid etməyə çalışmışdır.
Zivə (Gavork-i Nalin dehistanı)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 90 nəfər yaşayır (14 ailə).
Erotik komediya
Erotik komediya, seks komediyası və ya cinsiyyət komediyası — komediyanın seksuallıq və sevgi münasibətlərinin motivasiya olunduğu bir janrıdır. Erotik komediya ilk əvvəllər teatr və kino kimi dramatik formaların tərifi olmuş, daha sonralar isə Ovid və Chaucer kimi ədiblərin yaratmış olduqları ədəbi əsərlər erotik komediya janrında olan ədəbi əsərlər sayılmağa başlanmışdırlar.
Kürd Hizbullahı
"Kürd Hizbullahı"  , həmçinin "Türkiyə Hizbullahı" və ya sadəcə "Hizbullah" (, Allahın partiyası) — Türkiyənin cənub-şərqində fəaliyyət göstərən yarımhərbi kürd qruplaşması. . Qruplaşmanın ideologiyası döyüşçü sünni islamdır. Adı Livanda eyniadlı şiə təşkilatından fərqləndirmək üçün başqa formada qeyd edilir.
Qrupun əvvəlcə Türkiyə kəşfiyyatı tərəfindən solçu və dünyəvi PKK-ya qarşı mübarizə aparmaq üçün yaradıldığı, lakin sonradan nəzarətdən çıxdığı güman edilir. Qrupun fəaliyyəti Türkiyə hakimiyyətini təhdid etməyə başlayanda darmadağın edilmiş və 2000-ci illərin əvvəllərindən praktiki olaraq terror fəaliyyətini dayandırmışdı, lakin onun əvəzində yeni qruplar yaranmışdır.
Benni Kristo
Ben Cristóvão  — müğənni. Pop və rap müğənnisi olan Benni Kristo 2020 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Çexiyanı "Kemama" mahnısı ilə təmsil edəcəkdi. Müsabiqə ləğv olunsa da, 2021 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində də Çexiyanı təmsil edəcək
Gənc türklər inqilabı
Gənc türklər inqilabı — 1908-ci ildə Osmanlı imperiyasında baş vermiş inqilab. İnqlabın məqsədi Sultan II Əbdülhəmidin devrilməsi və konstitusiyanın bərpası idi. İnqilaba “İttihad və Tərəqqi” Gənc türklər təşkilatı rəhbərlik edirdi. Gənc türklər inqilabı Osmanlı imperiyasının sonuna qədər imperiyanın tarixində İkinci Məşrutiyyət dövrü adlanır. Otuz il əvvəl, 1876-cı ildə, II Əbdülhəmidin dövründə Birinci konstitusiya dövrü kimi tanınan dövrdə konstitusiya monarxiyası qurulmuşdu və bu, II Əbdülhəmidin onu dayandırmasından və özünə avtokratik səlahiyyətləri bərpa etməsindən əvvəl cəmi iki il davam etdi.
İnqilab İttihad və Tərəqqi partiyası üzvü Əhməd Niyazi bəyin Albaniya yüksəkliklərinə qaçması ilə başladı. Tezliklə İsmayıl Ənvər və Eyyub Səbri də ona qoşuldu. Yerli albanlarla əlaqə qurdular və böyük bir üsyanı başlatmaq üçün Selanikdə yerləşən 3-cü Ordu daxilindəki əlaqələrindən istifadə etdilər. 3-cü Ordu inqılabı dəstəkləmiş və bu hərəkatın hərbi qüvvələrinin özəyini təşkil etdi. II Əbdülhəmidin təslim olmasına Fədailərin müxtəlif koordinasiyalı sui-qəsdləri və qətlləri də kömək etdi. Rumeli əyalətlərində İttihad və Tərəqqinin qaldırdığı konstitusiya tərəfdarlarının üsyanı ilə II Əbdülhəmid təslim oldu və konstitusiyanın bərpasını elan etdi. Parlament bərpa oldu və seçkilər təyin edildi.