cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qoçhisar döyüşü (1516)
Çaldıran vuruşmasından sonra Diyarbəkir əhalisi Sultan Səlimə itaətini bildirdiyinə görə I Şah İsmayıl şəhəri geri almaq üçün Qara xanı (Çaldıran yaxınlığında həlak olmuş Məhəmməd xan Ustaclının qardaşı) ora göndərdi. Lakin qızılbaşlar qiyamçıların müqavimətini heç cür qıra bilmədilər. Mühasirə bir ildən artıq çəkdi. İdris Bidlisinin başçılığı altında kürd dəstələri ilə möhkəmləndirilmiş Bıyıklı Məhəmməd paşanın qoşunlarının yaxınlaşması Qara xanı məcbur etdi ki, mühasirədən əl çəksin və Mardinə geri çəkilsin. 1516-cı ilin mayında Mardinin cənubunda Koçhisarın yaxınlığında tərəflər arasında baş verən qəti döyüş Osmanlı türklərinin xeyrinə qurtardı. Qara xan tüfəngdən açılan atəş ilə öldürüldü. Səfəvi ordusu məğlub edildi. Qara xanın qardaşı Süleyman Xan Mardin qalasında aprelin 7-si 1517-ci ilə qədər mübarizəni davam etdirdi. Buna baxmayaraq qala Osmanlı dövlətində qaldı. Nəticədə, şimalda Harputdan və Bidlisdən başlayan, cənubda isə Rəqqə və Mosula qədər uzanan geniş ərazi Osmanlı türklərinin əlinə keçdi.
Çində iş prosesi autsorsinqi
Ticarət Nazirliyinin hesabatına görə 2016-cı ildə daxili və ixrac bazarları üçün İT və digər xarici xidmətlər də daxil olmaqla Çində iş prosesi autsorsinqi 1 trilyon yuanı (təqribən 145 milyard dollar) keçmidir.
Tarixi
Autsorsinq sənayesi 2000-ci illərdə Çində kiçik miqyasdan başlayaraq sürətlə böyüdü. İT sənayesi məsləhətçisi olan IDC, 2006-cı ildə İT xidmətlərinin xarici qaynaqlanması illik 30% artarkən, bazar həcminin 2005-ci ilin sonunda 586 milyon dollar olduğunu təxmin etdi. İT xidmətlərinin əksəriyyəti daha sonra Yaponiyada cəmləşmiş dəniz müştəriləri olan yerli şirkətlərə təklif edildi. Xinhuaya görə 2016-cı ilədək "Bulud hesablamalar, böyük məlumatlar, əşyaların interneti və mobil İnternet" tərəfindən idarə olunan autsorsinq hər il təxminən 20% sürətlə böyüyürdü.
İT xidmətləri
2015-ci ildə ixrac bazarlarına təqdim edilən autsorsinq xidmət mənbəyinin 87 milyard ABŞ dolları məbləğini İT ilə əlaqəli xidmətlər təşkil etmişdir. Çində yerləşən ən böyük İT autsorsinq şirkətlərinə ChinaSoft və Pactera daxildir. ABŞ-da yerləşən, lakin Çin mərkəzli ən böyük xarici şirkətlərdən biri VXI Globaldır. ChinaSoft isə Huawei tərəfindən dəstəklənir. Pactera, 2012-ci ildə iki sənaye lideri olan VanceInfo və HiSoftun birləşməsi ilə meydana gəldi. VXI Global, 2016-cı ildə özəl kapital şirkəti olan Carlyle Group tərəfindən təqribən 1 milyard ABŞ dollarına alınıb.
Rəsm
Minlərlə rəsm əsərinin kütləvi istehsalı və ya xarici sənətkarların təlimatı əsasında orijinal əsərlərin icrası Çinə təhvil verilir. Sənət dünyasının ən yüksək nöqtəsində, Çinə autsorsinq xidməti 2006-cı ildə Pekində bir studiya açan bir Amerika portret rəssamı Kehinde Viley tərəfindən tətbiq olunmuşdur. Vileyin 4 ilə 10 köməkçisi arasında rəsmləri üçün fırça vuruşları edir. 2007-ci ildə büdcəsi məhdud olanların yağlı boya şəkillərinə keçməsinə icazə verməsini təklif edən bir sənət bloqqeri ilə Çinə autsorsinq xidmətinin edilməsi incəsənət işçilərinə motivasiya olmuşdur.
Qlobal rəqabət
Çin Xalq Respublikası Ticarət Nazirliyinin 2017-ci ilin mart ayında verdiyi bir xəbərə görə, Çin qlobal bazar payının% 33'ünü alaraq dünyanın ikinci ən böyük autsorsinq sənayesinə sahibdir.
Karavacco (film,1986)
Məzmun
Film Karavacco nun sürgündə zəhərlənməsi ilə başlayır. Filmdə Karavacco içkiyə, qumara və davaya meyilli kimi göstərilir. Dini rəsimləri üçün evsizlərdən, sərxoş və fahişələrdən model kimi istifadə edir. Tez-tez bu modellərlə (həm kişi, həm qadın) əlaqədə olmağa meyil edir. Sənət dünyasında Karavacco kobud biri olaraq qəbul olunur.
Bir gün muzdlu küçə döyüşçüsü Ranussio model və potensial sevgili kimi Karavacconun diqqətini çəkir. Ranussio sevgilisi Lena ilə Karavacconu tanış edir. Həm Ranussio, həm də Lena ayrı vaxtlarda Karavacco ilə öpüşərkən hər iki sevgili bu səhnəyə şahidlik edir. Bundan sonra hər iki sevgilidə Karavaccoya qarşı qısqanclıq yaranır. Bir günü Lena hamilə olduğunu deyir, amma uşağın atasının kim olduğunu demir. Varlı bir zadəgən ilə yaşamağa başlasa da, tezlikdə boğulmuş meyiti tapılır. Karavacco ölümündən sonra kədərli şəkildə Lenanı təsvir edir. Ranussio Lenanı öldürməkdə təqsirli bilinərək həbs olunur, ancaq Ranussio bunu rədd edir. Karavacco Ranussionu xilas etmək üçün papaya müraciət edir. Ranussio azadlığa çıxandan sonra Karavaccoya Lenanı öldürdüyünü etiraf edir. Cavab olaraq Karavacco Ranussionun boğazını kəsməklə onu öldürür.
Filmin sonlarında ölüm döşəyində olan Karavacconun rahiblər tərəfindən ona təlqin olunan son ayinləri rədd etməyə çalışdığı göstərilir.
Romanın yağmalanması (846)
Romanın yağmalanması — 846-cı ildə saratinlərin Roma şəhərinə hücum etməsi və onu yağmalaması.
Zəmin
820-ci illərdə orta əsr italyanları tərəfindən saratinlər kimi tanınan ərəblər Siciliyanı fəth etməyə başlamışdılar. 842-ci ildə ərəb qoşunları Ponsanı tutmağa çalışmışdılar, lakin Neapol və Qaetanın birləşmiş donanması tərəfindən məğlub edilmişdir. Buna baxmayaraq, həmin il ərəblər Siciliyada Messinanı ələ keçirmişdilər. Təxminən eyni vaxtda vətəndaş müharibəsində düşmən olan I Beneventolu Radelxiz və Salernolu Sikonulf Kampaniyada döyüşmək üçün saratin muzdlularını cəlb etmişdilər.
Hücum
Kampaniyadan ərəblərin böyük bir dəstəsi gəmi ilə Porto və Ostiaya getmiş, 846-cı ildə orada quruya enmişdilər. Roma milisləri Roma divarlarının təhlükəsizliyinin arxasına sürətlə geri çəkilərkən saratinlər ilə vurmuşdular.
Saratin basqınçıları şəhərdə nəhəng xəzinələrin varlığından xəbərdar idilər. Müqəddəs Pyotr kimi bəzi böyük bazilikalar Avrelian divarlarından kənarda idi və beləliklə, onlar üçün asan hədəf olmuşdu. Onlar zəngin liturgiya qabları və yeni toplanmış relikviyadan ibarət daş-qaşlı relikvari ilə dolu idi. Basqın nəticəsində ərəblər şəhər divarları xaricindəki ziyarətgahları, o cümlədən Müqəddəs Pyotr bazilikasını talan etmişdilər. Müasir tarixçilər hesab edirlər ki, hücum edənlər ən qiymətli daş-qaşları harada tapacaqlarını dəqiq bilirdilər.
Navicula paanaensis
Elmi adı
Navicula paanaensis  A.Cleve - Kirpiklilər və ya İnfuzorlar cinsinə aid yosun.
Sinonimləri
Navicula obtusiangula Hust.
Ekologiyası
Bentik, oliqohalob-indifferent (Sa).
Yayılması
Böyük Qafqaz: Şəki r-nu: Gürcanaçay ç.
Elşən Hüseynov (əsgər)
Elşən Əvəz oğlu Hüseynov (12 sentyabr 1973 - 26 yanvar 1994) — Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elşən Hüseynov 12 sentyabr 1973-cü ildə Xocavənd rayonunun Muğanlı kəndində anadan olmuşdur. Orta təhsilini 1980-1988-ci illərdə Muğanlı kənd məktəbində almışdır.
Hərbi xidməti
1990-cı ildən etibarən Elşən də atası Əvəz, qardaşı Müşviq ilə birlikdə Qarabağ müharibəsində iştirak etmişdir. Yaşının az olmasına baxmayaraq, ən təhlükəli döyüşlərdə vuruşmuşdur. 18 yaşında Milli Ordu sıralarına yazılmışdır. O, "N" saylı hərbi hissədə qulluq edirdi. Elşən Hüseynov 26 yanvar 1994-cü ildə Xocavənd rayonunun Nərgiztəpə adlanan ərazisi uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur.
Ağcabədi Şəhidlər Xiyabanında dəfn edilmişdir.
Rövşən Vəlixanov
Həyatı
Rövşən Vəlixanov 1994-cü il oktyabrın 15-də Tovuz rayonunun Qaraxanlı kəndində anadan olub. 2001–2012-ci illərdə F. Hüseynov adına Qaraxanlı kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. Subay idi.
Hərbi xidməti
Rövşən Vəlixanov 2012–2014-cü illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında müddətli həqiqi hərbi xidmətdə olub.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri olan Rövşən Vəlixanov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Rövşən Vəlixanov oktyabrın 2-də Murovdağ döyüşləri zamanı itkin düşüb. Dekabrın 18-də şəhid olduğu müəyyənləşib. Tovuz rayonunun Qaraxanlı kəndində dəfn olunub.
Tualet Tarixi Muzeyi
Tualet Tarixi Muzeyi – Ukraynanın paytaxtı Kiyev şəhərində yerləşən muzey. Muzey tualet mədəniyyətinin tarixinə həsr olunub. 5 sentyabr 2007-ci ildə açılıb.
Muzeydə 5000 il əvvələ aid olan tualet nümunələri, Leonardo da Vinçi tərəfindən ixtira olunmuş tualet, 580 digər eksponatı görmək mümkündür. Kolleksiyaya şüşə, taxta, plastik, metal, badam xəmirindən hazırlanmış suvenirlər daxildir. Muzey dünyada ən böyük tualet suvenirləri kolleksiyasına malik olduğuna görə Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb.
Oskar Lanqe
Oskar Rışard Lanqe  — polşalı iqtisadçı, ekonometrik, siyasi və ictimai xadim.
Benitaçel
Benitaçel — İspaniyada yerləşən bələdiyyə. Bələdiyyə Marina-Alta ərazisinin 12,65 km² hissəsini əhatə edir.
Oskar Lanqe
Həyatı
Əsas elmi məsləhətçisi Adam Krzyżanowski idi. 1927-ci ildə Hüquq elmləri üzrə magistr dərəcəsini və 1928-ci ildə Krakov Universitetində hüquq elmləri doktoru dərəcəsini alıb. 1929–30-cu illərdə London İqtisadiyyat Məktəbində oxudu.
Benitaçel
2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 5488 nəfərə çatmışdır.
Oskar Lanqe
Həyatı
1931-ci ildə Krakov Universitetində müəllim oldu.
1935-ci ildə ABŞ-yə getdi və Miçigan Universitetində dərs deməyə başladı.
1938–1945-ci illərdə Çikaqo Universitetində dərs demişdir.
1927–1947-ci illərdə Polşa Sosialist Partiyasının üzvü, 1948-ci ildən PBİP üzvü.
1952–1955-ci illərdə Baş Planlaşdırma və Statistika Məktəbinin rektoru, 1956-cı ildən Varşava Universitetinin professoru. 1962-ci ildən Polşanın Kiber Cəmiyyətinin ilk prezidenti (pl:Polskie Towarzystwo Cybernetyczne).
Polşa Elmlər Akademiyasının akademiki (1952). Professor (1949). Yaqellon Universitetinin honoris causa doktoru (1964). İki dəfə Polşa Xalq Respublikasının Dövlət Mükafatı laureatı (1955, 1964).
Hindistanda (1955–1956) və Seylonda (1959) iqtisadi məsələlər üzrə müşavir idi.
Lanqe 1961–1965-ci illərdə Polşa Xalq Respublikası Dövlət Şurası sədrinin müavini idi və Aleksander Zavadskinin ölümündən sonra 7–12 avqust 1964-cü il tarixlərində Dövlət Şurasının (yəni dövlət başçısı) dörd vəzifəsini icra edən biri idi.
Uğursuz bir əməliyyatdan sonra London xəstəxanasında vəfat etmişdir.
Xalq Polşası İnşaatçıları ordeni ilə təltif edildi (1964).
150px|thumb|left
Elmi baxışları
Oskar Lanqenin karyerası tam olaraq iki hissəyə bölünür: İkinci Dünya müharibəsindən əvvəlki Amerika səhnəsi, bu dövrdə iqtisadi təmayüllərə əhəmiyyətli bir töhfə vermiş, marksizmə olan simpatiyasını gizlətməmiş; və müharibədən sonrakı Polşa mərhələsi, bütün modern iqtisadi alətlərdən istifadə edərək marksizmin dogmatik olmayan bir versiyasını təbliğ etdi.
Lanqe Sovet planlamasının həqiqətən həyata keçirildiyi kimi səhv olduğuna inanırdı, eyni zamanda milliləşdirilmiş mülkiyyət bazarla birləşdirilərsə həqiqi sosializm əldə edilə biləcəyini iddia etdi.
NGC 1460
NGC 1460, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
€STR
Yaradılması
2017-ci ildə Avropa Mərkəzi Bankı qısamüddətli avro məzənnəsi adlanan öz overnayt məzənnəsini hesablayacağını açıqladı. €STR LIBOR-a alternativdir.
İlkin məlumatlar və hesablama
€STR gündəlik pul bazarı statistikasının rəsmi kolleksiyası vasitəsilə Mərkəzi Bankların Avrosistemindən əldə edilən məlumatlara əsaslanır. O, avro zonasında 50 ən böyük bankın təminatsız və təminatlı pul bazarlarında, habelə valyuta və faiz svopları bazarında əməliyyatlar haqqında hesabat verən aktivlər üzrə əməliyyatlarının statistikasına əsaslanır.
€STR kredit riski mükafatını ehtiva edən təminatsız dərəcədir. Lakin ənənəvi banklararası faiz dərəcələrindən fərqli olaraq, burada bankların digər maliyyə vasitəçiləri ilə əməliyyatları nəzərə alınır. Bunlara ilk növbədə pensiya fondları, sığortaçılar və aktiv menecerləri daxildir.
Bundan əlavə, LIBOR zaman keçdikcə azalan bir qrup bankın könüllü sorğularına əsaslansa da, €STR geniş kontragent seçmələri üzrə məcburi hesabatlara əsaslanır. Nəticədə, €STR EURIBOR və EONIA ilə müqayisədə daha aşağı volatillik nümayiş etdirir və həmçinin bankların bazardakı davranışındakı dəyişikliklərə daha az həssasdır.
Aleksey Stukas
Aleksey Stukas — Ukrayna və Azərbaycan futbolçusu, yarımmüdafiəçi.
€STR
Qiymətləndirmə administratoru və onun dərci
Avropa Mərkəzi Bankı 2017-ci ilin mart ayından etibarən gündəlik ilkin test məlumatlarını (€STR öncəsi deyilən) dərc etməyə başlayıb. Sistemin daxili sınaqları və Eurosistemdə müvafiq prosedurlar başa çatdıqdan sonra rəsmi statistik seriyanın 2019-cu ilin oktyabrından başlayacağı gözlənilir.
2018-ci ildə Avropa Mərkəzi Bankı, Avropa Qiymətli Kağızlar və Bazarlar Təşkilatı, Belçika Maliyyə Xidmətləri və Bazarlar Təşkilatı və Avropa Komissiyası tərəfindən dəstəklənən EUR risksiz işçi qrupu €STR-ni EONIA-nın əvəzi kimi tövsiyə etdi.
Aleksey Stukas
Klub karyerası
1998-ci ildə "Neftçi"yə dəvət olundu. Bakı təmsilçisinin heyətində o, ölkə kubokunu qazandı. həmçinin 1999-cu ildə "Kəpəz" komandasına vurduğu qolla klubun çempionatda 500-cü qolunun müəllifi oldu. Sonradan Azərbaycan vətəndaşlığını aldı.
Ukraynaya qayıtdıqdan sonra "Mikolayiv" munisipal futbol klubunda bir mövsüm keçirdi, orada o, digər milliləşən Azərbaycanlı oyunçu Vladimir Poşexontsev və sonradan milliləşən Aleksandr Çertoqanov ilə brilikdə oynuyurdu.
2002-ci ildə Aleksey Stukas xərçəng xəstəliyindən vəfat etdi.
Milli yığma karyerası
1999-cu ildə iyirmi yaşlı Aleksey Stukas "Neftçi"də oynayarkən, Azərbaycan yığmasının heyətində 4 oyun keçirtmişdir.
Tazov yarımadası
Tazov yarımadası - Qərbi Sibir düzənliyinin şimalında yerləşir. Qərbində Ob estuarisi (körfəz), şərqdə isə Tazov körfəzi ilə əhatələnir. Uzunluğu 200 km, eni ortalama olaraq 100 km, hündürlüyü 100 m təşkil edir. Ərazidəki hündürlük düzəndir, şərqə (Tazov körfəzinə) doğru alçalır. Qərbi nisbədən parçalıdır (Ob estuarisi). Ərazisi Tundra iqliminə xas Mamır və Şibyə kimi bitkilərlə zəngindir. Burada çoxlu göl və bataqlıqlar vardır. Təbii qaz yataqları mövcuddur.
Fərid Alimov
Fərid Elçin oğlu Alimov — Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarının kiçik giziri, şəhid.
Həyatı
Fərid Elçin oğlu Alimov 11 oktyabr 1993-cü ildə Quba rayonunun Güləzi kəndində anadan olub. 2000-2011-ci illərdə Güləzi kənd tam orta məktəbində təhsil almışdır. Ailəli idi. İlahə adlı qız övladı yadigar qaldı.
Hərbi xidməti
Mayın 15-də saat 16:00 radələrində Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarının "Göytəpə" sərhəd dəstəsinin xidməti ərazisində Yardımlı rayonunun Gendərə kəndi yaxınlığındakı sərhəd zastavasının xidməti sahəsində 3 nəfər naməlum şəxsin dövlət sərhədini pozması aşkarlanıb. Sərhəd pozucuları sərhəd naryadının "Dayan" əmrinə tabe olmayıb, sərhəd naryadına qarşı odlu silahdan atəş açıb, əllərində yükü ataraq hadisə yerindən qaçmağa cəhd ediblər.
Sərhəd pozucularının açdıqları atəş nəticəsində baş leytenant Eyvazov Samir Elmar oğlu və kiçik gizir Alimov Fərid Elçin oğlu yaralanıblar. Hərbi qulluqçular dərhal tibb müəssisəsinə təxliyə olunub, lakin həyatlarını xilas etmək mümkün olmayıb. 16 may 2021-ci ildə şəhidin nəşi doğulduğu Güləzi kəndinə gətirilib və kənd qəbiristanlığında dəfn olunub. Dəfn mərasimində icra hakimiyyətinin nümayəndələri, hüquq mühafizə orqanlarının əməkdaşları, rayon sakinləri və hərbçilər iştirak edib.
Dəli Kür (film)
Dəli Kür — 1969-cu ildə yazıçı İsmayıl Şıxlının eyniadlı romanı əsasında Hüseyn Seyidzadənin çəkdiyi tammetrajlı bədii filmi.
Məzmun
Kinoromanda keçən əsrin əvvəllərində Azərbaycanın qabaqcıl ziyalılarının formalaşmasından, ilk mütərəqqi pedaqoqların fəaliyyətindən, qabaqcıl ziyalıların Zaqafqaziya xalqlarına göstərdikləri köməkdən və insanlarda azadlıq şüurunun formalaşmasından söhbət gedir.
Mahmud Heydər
Mahmud Heydər və ya Xacə Mahmud Heydər — dövlət xadimi və hərbçi. O, əvvəllər Teymuri imperiyası nda xidmət etmiş, lakin daha sonra Cahanşah ın hakimiyyəti dövründə Qaraqoyunlu dövləti nin tərəfinə keçmişdir. Bu hadisə 1452-ci ildə Cahanşah ın Mahmud Heydərin doğma şəhəri olan İsfahan ı ələ keçirməsindən sonra baş vermişdir. Lakin o, Qaraqoyunlu xidmətinə keçdikdən qısa müddət sonra vəfat etmişdir.
Turqut Özakman
Turqut Özakman (d. 1 sentyabr 1930, Ankara - ö. 28 sentyabr 2013, Ankara) — Türk bürokrat, yazar və vəkil.
Həyatı
Turqut Özakman 1 sentyabr 1930-cu ildə Ankarada anadan olmuşdur.
Ankara Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirmişdir. Bir müddət vəkil kimi fəaliyyət göstərmişdir.
28 sentyabr 2013-cü ildə Ankarada vəfat etmişdir.
Sovet Ermənistanı (qəzet)
"Sovet Ermənistanı" qəzeti — Ermənistan SSR-də Azərbaycan dilində respublika qəzeti. Ermənistan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi, Ermənistan SSR Ali Soveti və Nazirlər Sovetinin orqanı.
Haqqında
1920-ci il noyabr ayının 29-da Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra bütün respublikalarda olduğu kimi, ilk növbədə kommunist-bolşevik mətbuatı yaratmaq məsələsi zəruri idi. Bu səbəbdən də 1921-ci ilin yanvar ayının 7-də İrəvanda Azərbaycan dilində həftəlik "Kommunist" qəzeti nəşr edilməyə başlandı. "Kommunist" qəzeti 1921-ci ilin yanvar ayının 7-dən fevral ayının 8-nə qədər nəşr olunmuşdur. Qəzetin redaktoru isə Həmid Qənizadə idi. 1921-ci ilin fevral ayının 9-da erməni daşnakları İrəvanda yenidən tüğyan edərək, terror, qətliamlar, qırğınlar və dağıntılar törədərkən Azərbaycan dilində nəşr olunan "Kommunist" qəzetinin redaksiyasını yandıraraq məhv etmişlər. Bununla da qəzetin fəaliyyəti dayandırılmışdır.
Qəzet 1921-ci ildə "Kommunist", 1922-ci ildə "Rəncbər", 1925-ci ildə "Zəngi", 1929-cu ildə "Qızıl şəfəq", 1937-ci ildə yenidən "Kommunist" və nəhayət 1939-cu ildə "Sovet Ermənsitanı" adı ilə işıq üzü görüb. Bu illərdə H.Qənizadə, B.Əfəndiyev, R.Vəlibəyov, Ə.Tağızadə, M.Hüseynov, S.Alməmmədov, Ə.Rzayev, R.Allahverdiyev kimi görkəmli azərbaycanlı ziyalıları qəzetin məsul redaktorları olublar. Qəzet Ermənistanda yaşayan azərbaycanlıların ictimai-siyasi, mədəni həyatının güzgüsü, Azərbaycan dilində çıxan yeganə qəzet kimi orada yaşayanların tribunası idi. Mətbu orqanda azərbaycanlı şair və yazıçıların əsərləri, ədəbi-tənqid məqalələri, teatr tamaşaları haqda resenziyalar, yubiley tədbirləri, əmək qəhrəmanları haqda yazılar, cəbhədə igidlik göstərən döyüşçülər haqda oçerklər dərc olunurdu. Bakıda Məmməd Zəki, Naxçıvanda Qulam Şərifov, Gəncədə Məhərrəm Əliyev qəzetin müxbirləri olmaqla yanaşı, əsas təbliğatçıları kimi daha çox xidmət göstəriblər. 1933-cü ildə İrəvanda Kamunyan küçəsi 23-də kök salan qəzet sonradan, 1934-cü ildə İrəvan Firqə Komitəsinin ikinci mərtəbəsinə, sonra isə 1936-cı ildə Qnuni küçəsi 32-yə Mənzil Koperativ binasına daşınır. Bu isə son olmur. 70-ci illərin sonlarında əvvəlki yerindən Qızıl Ordu küçəsi 41-ə, oradan da "Mətbuat Evi"nə (Orconikidze küçəsi, mənzil 9, 9-cu mərtəbə) köçürülüb. Bura isə nə təəssüf ki, qəzetin son ünvanı olub.
Kollektiv
Qəzetin Əkbər Rzayev, Rəhim Allahverdiyev, Cəfər Vəlibəyov kimi vətənsevər redaktorları olub. Bundan başqa Ermənistan KP MK-nın üzvü, SSRİ və Ermənistan SSR Ali Sovetinin deputatı, Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət heyəti sədrinin müavini Cəfər Vəlibəyov, Ermənistan SSR Ali Soveti Rəyasət heyəti aparatında məsul işçi, Vedi Rayon Komitəsinin birinci katibi, Zəngəzur İcraiyyə Komitəsinin sədri Əli Məmmədov, Vedi, Zəngibasar, Ağbaba Rayon Komitələrinin birinci katibi Hüseyn Məmmədov, Basarkeçər Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, Ermənistan Dövlət Meşə Təsərrüfatı Komitəsinin sədr müavini, Ermənistan KP MK üzvlüyünə namizəd, SSRİ və Ermənistan SSR Ali Sovetinin deputatı Yunis Rzayev, sənətşünaslıq doktoru, əməkdar incəsənət xadimi, teatr tənqidçisi Sabir Rzayev, Ermənistan SSR Rəyasət Heyətinin sədr müavini, MK üzvü, SSRİ Ali Sovetinin deputatı Məhərrəm Bayramov. Bunlardan Cəfər Vəlibəyov, Əli Məmmədov, Məhərrəm Bayramov Ermənistan hökumət və partiya liderlərinin imzaladığı nekroloqla dəfn ediliblər. Bundan başqa Nəcəf Şabanov, İsmayıl Əliyev, Sabir Əsədov, Teymur Əhmədov, Suren Şərifov, Cəlil Hüseynov, Hüseyn Həsənov, Hüseyn Nəcəfov, Nüsrət Sadıqov, Rza Əsgərov, Allahyar Rəhimov, Vidadi Quliyev, Hüseyn Sadıqov, Tofiq Məmmədov, Lətif Hüseynov, Cümşüd Sultanov, Ibiş Abbasov, Nəcəf Şabanov, Əsgər Əsgərov, Abdulla İbrahimov, Kazım Kazımov kimi tanınmış ziyalılar kollektivin formalaşmasında, fəaliyyət göstərməsində öz sözlərini deyiblər. Texniki işçilərdən: Elmira, Kifayət, Laləzar, Tamilla, Şəmsiyyə, Əntiqə, Rəfiqə, Şamama, Sevda. Onların əməyi də yüksək qiymətləndirilməlidir. Qadın "Ədəbi işçilər"dən Mənzərə Sadıqova və Sabirə Qurbanova çalışmışdır. Redaksiya tarixində qadın müxbir kimi yalnız iki nəfər çalışıb.
Qəzetin sonuncu redaktoru, tarix elmləri namizədi İsrafil Məmmədov olmuşdur. Əli Vəkil, Hidayət Orucov, Salman Vilayətoğlu da "Sovet Ermənistanı" qəzetində çalışıblar. AzTV-də çalışan Bəxtiyar Bayramov da o vaxtkı kollektivdə gənc nəslin nümayəndəsi olmuşdur. Hazırda BP-nin mətbuat xidmətinin rəhbəri Tamam Bayatlı Odərin atası Fərman İsmayılov "Sovet Ermənistanı" qəzetində şöbə müdiri, Mübariz Tağıyevin anası Rübabə Babayeva isə uzun illər "Sovet Ermənistanı" qəzetində çalışıb.
Qəzetin 11 min abunəçisi olub.
Kəhriz (Urmiya)
Kəhriz - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Urmiya şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 2,553 nəfər yaşayır (560 ailə). Əhalisi Azәrbaycan türklərinin qolu olan Kürəsünni boyunun törəmələridir. Kəhrizlilər sünni-hənəfi inanclıdır.
Üzeyir Şabanbəyov
Üzeyir Şabanbəyov — Azərbaycan SSR Dövlət Siyasi İdarəsinin Şərq şöbəsinin rəis müavini.
Həyatı
Zaqatalanın qədim kəndlərindən olan Talada anadan olmuşdu
Navicula phyllepta
Elmi adı
Navicula phyllepta Kütz. — Kirpiklilər və ya İnfuzorlar cinsinə aid canlıdır.
Sinonimləri
Navicula istriana (Grunow in Van Heurck) Pant.
N. minuscula var. istriana Grunow in Van Heurck
Ekologiyası
Bentik, şortəhər sularda, oliqohalob-halofil (Sa).
Yayılması
Böyük Qafqaz: Şəki-Zaqatala bölgəsinin sututarlarında (termal bulaqlar istisna olmaqla) ; Böyük Qafqazın cənub yamacının sututarlarında.
Krupatı
thumb|243x243px|Krupatı meşəsinin fotosu Krupatı — Belarusun paytaxtı Minsk şəhəri ətrafında meşəlik ərazi. SSRİ dövründə SSRİ Xalq Daxili İşlər Komissarlığı tərəfindən 1937–1941-ci arasında icra edilmiş Böyük təmizləmə siyasəti zamanı çox saylı insan burada qətlə yetirilmişdir.
Qurbanların dəqiq sayı bəlli deyil, çünki NKVD arxivləri Belarusiyada təsnif edilmişdir. Müxtəlif mənbələrə görə Kurapatıda həlak olanların sayı ən azı 30.000 nəfər (BSSR Tarnaŭski'nin baş prokuroruna görə), 100.000 nəfərə qədər (“Belarusiya” istinad kitabına görə), 102.000–250.000 nəfər ( Zianon Pazniakın "Litaratura i mastactva" qəzetindəki məqaləsinə görə),  250.000 nəfər (Polşa tarixçisi və Vrotslav Universitetinin professoru Zdzislavav Julian Vinnikiyə görə), və daha çox (İngilis tarixçisi Norman Deviesə görə)  ola bilər.
2004-cü ildə Kurapatıdakı kütləvi məzarlar birinci kateqoriyalı mədəni irs kimi Belarusiyanın Mədəni Xüsusiyyətləri reyestrinə daxil edildi.
Kəşfi
Ərazinin Zyanon Paznyak tərəfindən kəşfi və 1988-ci ildə qalıqların ekshümasiyası Sovet İttifaqının dağılmasından əvvəlki son illərində Belarusda demokratiya və müstəqillik hərəkatına əlavə bir təkan verdi. Həm Sovet, həm də Belarus hökumətləri tərəfindən Sovet NKVD-sindən olan günahkarlarla əlaqəli araşdırmalar aparılmışdır. Keçmiş NKVD üzvlərinin etiraflarına və Cna, Cna-Yodkava, Drazdova, Padbaloccie və digər kəndlərdən olan 55 kəndlinin şahid ifadələrinə əsaslanaraq, NKVD-nin yük maşınlarında insanların gətirildiyi və 1937-1941-ci illərdə edam edildiyi sübut olundu.
Amerika Birləşmiş Ştatları Prezidenti Bill Klinton, Belarusiya post-sovet nüvə silahlarını Rusiyaya təhvil verməyə razı olduqdan sonra "təşəkkür" ziyarəti ilə Belarusa gələndə Kurapatı meşəsini ziyarət etdi. Klinton "Amerika xalqından belaruslara" kiçik bir qranit abidəsini, bəlkə də ABŞ-nin Belarus torpaqlarında ilk postsovet mədəniyyəti artefaktını təqdim etdi. Abidə naməlum vandallar tərəfindən üç dəfə ziyan gördü, lakin sonradan bərpa edildi.
2001-ci ildə Kurapatı ərazisi Minsk şosesinin planlı şəkildə genişləndirilməsi ilə təhdid edildiyi zaman Belarus Xalq Cəbhəsi, Zubr və kiçik təşkilatlardan olan gənclər ərazini işğal etdilər və yolun tikintisini dayandırmağa çalışaraq bütün qışı çadırlarda keçirdilər, lakin bu heç bir nəticə vermədi.
29 oktyabr 2004-cü ildə Belarusiyanın yəhudi icması Kurapatı meşəsində qətlə yetirilən yəhudilərin və digər millətlərin xatirəsinə abidə ucalrdl. Qəhvəyi qranit daşın üzərində İdiş və Belarusca iki yazı var: "Həmkarlarımıza – yəhudilərə, xristianlara və müsəlmanlara – Stalinizmin qurbanlarına Belarus yəhudilərindən ".
Hər il noyabr ayında Dziadidə (Belarusların bütün Müqəddəsləri və ya mərhum atalarını anma günü) yüzlərlə insan Sovet siyasi repressiya cinayətinin bu yerini ziyarət edir.
İstinadlar
center|thumb|1022x1022px|Meşənin panoraması
Navicula pseudosilicula
Elmi adı
Navicula pseudosilicula Hust. — Kirpiklilər və ya İnfuzorlar cinsinə aid yosun.
Ekologiyası
Bentik, oliqosaprob (S).
Yayılması
Böyük Qafqaz: Şəki-Zaqatala bölgəsinin sututarları, Qax r-nu: Qarasu b. (Əlibəyli k.).
Hacı Bədəl körpüsü
Hacı Bədəl körpüsü — Qubadlı rayonunun Dəmirçilər kəndində yerləşən tağsız körpü.
ХIХ əsrdə Dəmirçilər kənd sakini, mötəbər insan, şer yazmaqda fitri istedad sahibi оlan Hacı Bədəl tərəfindən Ağa çayı üzərində tikilmişdir.
Körpünün inşasında put daşdan (xüsusi bəzək vurmaqla) əhəng və yumurta sarısından istifadə оlunmuşdur. Bu körpü 15 kəndin Qubadlı rayоnunun mərkəzi ilə əlaqəsini bərpa etmişdir. Körpünün son dərəcə maraqlı arxitekturası vardır. Belə ki, körpü kükrəyən, yaz gələndə yerə-göyə sığmayan, hər an kükrəyib daşan dağ çayının (Ağa çayı) üstündə salınmışdır. Heç vaxt ram olunmayan, dəlisov dağ çayının üstündə salındığından körpü tağbənd formasında idi. Onun ortasında dayaqlar qoyulmamışdı. Belə etməkdə məqsəd kükrəyib daşan dağ çayının maneəsiz axını üçün idi.
Volkov
Volkov — Ruslarda daha çox işlədilən soyad.
Nicat Mənəfov
Nicat Mənəfov (tam adı: Mənəfov Nicat Azad oğlu; 18 yanvar 2000; Qaradolaq kəndi, Qax rayonu, Azərbaycan — 4 noyabr 2020; Şuşa, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Auşra
Auşra (Auszra - "Şəfəq"; orijinal yazılışı ilə - Auszra) — Litvanın ilk ictimai ədəbi qəzeti.
Tarixi
Qəzet əvvəlcə redaktoru olan Yonas Basanaviçiusun rəhbərlik etdiyi bir qrup litvalı məsləkdaşlar tərəfindən təsis edilmişdir. Qəzet 1883-cü ilin fevralından 1886-cı ilin iyun ayına kimi Raqnit və Tilzitdə (Prussiya) nəşr olunurdu, Rusiyada latın qrafikası ilə litva dilində çapa qadağa qoyulduğu üçün o, gizli şəkildə Litvaya aparılıb və qanunsuz olaraq yayılırdı. Qırx nömrəsi çap olunub. Aylıq formatına və dövriliyinə görə onu tez-tez jurnal adlandırırlar.
Nicat Mənəfov
Həyatı
Nicat Mənəfov 2000-ci ilin 18 yanvarında Qax rayonunun Qaradolaq kəndində anadan olub. 2007-ci ildə Qaradolaq kənd orta məktəbində təhsil almağa başlamışdır. 2016-ci ildə 9-cu sinfi bitirib Qax Peşə Liseyinə qəbul olmuş. Peşə Liseyini meliorasiya ixtisası üzrə bitirdikdən sonra 8 may 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında həqiqi hərbi xidmətə yollanmışdır. Füzuli uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. 4 noyabr 2020-ci ildə Şuşanın alınması uğrunda gedən döyüşlərdə həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nicat Mənəfov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilmişdir.
Auşra
Tarixi
Qəzetin redaktorları Yonas Basanaviçius (İvan Basanoviç), Yurgis Mikshas, ​​Yonas Şliupas, Martynas Jankus, Juozas Andziulaitis-Kalnenas idi.
Nəşr litvalıların milli kimliyinin formalaşmasında, litva ədəbi dilinin təkmilləşdirilməsində və litva ədəbiyyatının inkişafında mühüm rol oynamışdır. Auşra Litvanın tarixi taleləri mövzusunda vətənpərvər şeirlər dərc etdirmişdir: Mechislovas Davainis-Silvestraitis, Stanislovas Dagilis və digər müəlliflərin, eləcə də digər resenziyaların və digər müəlliflərin, Litva Maironis, Andrius Vishtelis, Xaveras Sakalauskas-Vanagelis, Petras Arminas-Trupinelis və s. ədəbi məqalələr, materiallar.
Quru səhər yeməyi
thumb|[[Süd və moruq ilə qarışdırılaraq hazırlanmış quru səhər yeməyi, meyvə şirəsi və çay ilə stola verilir.]]
Səhər yeməyində xırtıldayan qarğıdalı və ya xırtıldayan qarğıdalı taxıl, işlənmiş dənli bitkilərin dənindən hazırlanmış səhər yeməyi olub, əsasən Qərb dünyasında tez-tez səhər yeməyi üçün istifadə olunur. Ən çox südlə qarışdırılır, eyni zamanda qatıq və ya meyvə ilə də yeyilə bilər. Bəzi şirkətlər qarğıdalı unu və yulaf əsaslı və yüksək lifli taxıl yeməyinin sağlamlığa faydalarını vurğulayaraq məhsullarını reklam edirlər. ABŞ-də taxıllar tez-tez lazımi vitaminlərlə zənginləşdirilirlər, eyni zamanda sağlam səhər yeməyi üçün lazım olan vitaminlərin əksəriyyətindən məhrum da ola bilərlər. Külli miqdarda tərkibində şəkər olan taxılların çoxu istehsal olunur. Bir çox səhər yeməyi ekstruziya ilə istehsal olunur. Səhər yeməyində istifadə edilən taxıl sənayesinin ümumi mənfəət nisbəti 40-45 %, bəzi bazarlarda 90 %-ə kimi nüfuz etmiş və tarixi boyu davamlı olaraq böyümüşdür. ABŞ-də müxtəlif səhər yeməyi taxıllarının sayı 160-dan (1970) 340-a (1998) qədər artmışdır; 2012-ci il üçün proqnozlaşdırılan trend 4.945-dir. Bu yüksək rəqabətli bazarda, səhər yeməyində istifadə edilən taxılların istehsalı ilə məşğul olan şirkətlər getdikcə artan sayda müxtəlif ləzzətlərdə olan dənli bitkilər inkişaf etdirmişdirlər. Bir çox sadə buğda və ağ yulaf əsaslı dənlər mövcud olsa da, digər tatlar şirindir. Ən populyar markalardan bəzilərində lipofilizə edilmiş quru meyvələr vardır, bəziləri desert və ya şəkər kimi şirinləşdirilir. Qarabaşaq sıyığı, mannı kaşa, əkin qarabaşağı sıyığı kimi növləri mövcuddur.
Müsli, bişirilməmiş çərəz, meyvə və yulaf sıyığına əsaslanan səhər yeməyidir. İsveçrə həkimi Maximilian Bircher-Benner tərəfindən 1900-cü illərdə xəstəxana xəstələri üçün hazırlanmışdır. Alpen kimi quru şəkildə qəbul edilə bilər və ya təzə şəkildə qəbul edilə bilər.
Ən isti dənlər sıyıq kimi təsnif edilə bilər. Bunlar isti suda isladılmış, bişmiş və/və ya qaynamış və qaynadılmış hala gətirilmək üçün qaynadılmış taxıl dənlərindən ibarətdirlər. Qəhvəyi şəkər, bal və ya ağcaqayın siropu kimi şirinləşdiricilər istehsalçı tərəfindən əsasən bişirilmə zamanı və ya yeməkdən əvvəl əlavə olunur. Sıyıq xüsusilə Şotlandiya, Uels, İrlandiya və İngiltərədə populyardır. Dondurucu qışlarına görə Şotlandiyada sıyıq əhəmiyyət qazanmışdır. Şotlandlar sıyığın sadəcə su və duzla hazırlanmasını üstün tutarkən, digərləri daha çox qaymaqlı maddələr əlavə etməyi seçirlər. Galler, Welsh zonalarında sıyıq hazırlamaq üçün yulaf yetişdirmək üçün mükəmməl bir iqlim mövcuddur. İrlandiyada soyuğun dərmanı kimi sıyığı viski ilə qarışdırarkən, İngiltərə bu yeməyin kral ailəsinə və ənənələrinə mənsub olduğunu bildirir.
Əlavə iz (film, 1981)
Məzmun
Qətl haqqında təhqiqat işi filmin əsas süjetini təşkil edir. Film çox ciddi sosial və mənəvi problemlərə toxunmuşdur.
Film haqqında
Rus dilində olan film Azərbaycan Dövlət Televiziyası tərəfindən dublyaj olunub.
Almaniya–Yaponiya münasibətləri
2012-ci ilin sonlarında Bertelsmann Fondunun keçirdiyi sorğunun nəticələrinə görə, almanlar Yaponiyaya çox müsbət baxır və bu dövləti çox hallarda rəqib kimi görmür, daha çox tərəfdaş hesab edirlər. Yaponların da almanlar barədə düşüncələri müsbətdir: sorğu iştirakçılarının 97%-i Almaniyaya müsbət baxır, yalnız 3%-i Almaniya barədə mənfi düşünür.
İlk əlaqələr və yapon təcridinin sonu (1871-ci ilə qədərki dövr)
1854-cü ildə Amerika Birləşmiş Ştatları Yaponiyanı Kanaqava razılaşmasını imzalamağa məcbur etdi: bununla da Yaponiyanın təcridinə son qoyuldu. Yaponiyanın bir çox güzəştlərə getməsinə baxmayaraq, ABŞ bu güzəştlərə qarşılıq olaraq Yaponiyaya imtiyazlar vermədiyinə görə, razılaşma yapon ictimaiyyəti tərəfindən "qeyri-bərabər müqavilə" kimi qəbul edildi. Bir çox hallarda Yaponiya eksterritoriallıq sistemini tətbiq etməyə məcbur edilirdi; bu da xarici rezidentlərin Yaponiya hüquq sisteminə deyil, vətəndaşı olduqları dövlətlərin qanunvericiliyinə uyğun hərəkət etmələrinə, eləcə də ticarət limanlarının açılmasına və sonralar hətta xristian missionerlərin ölkəyə daxil olmasına gətirib çıxardı.
Prussiyada Yaponiya diplomatik missiyası
1863-cü ildə, fon Eylenburqun Tokio səfərindən üç il sonra Kral I Vilhelmin Prussiyadakı sarayına şöngün nümayəndə heyəti gəldi və Berlində möhtəşəm bir mərasimlə qarşılandı. Müqavilə imzalandıqdan sonra Maks fon Brandt Yaponiyada diplomatik nümayəndə oldu; o, əvvəlcə Prussiyanı, 1866-cı ildən Şimali Alman İttifaqını, 1871-ci ildə isə yenicə qurulan Almaniya imperiyasını təmsil etdi.
1868-ci ildə Tokuqava şoqunatı devrildi və İmperator Meycinin rəhbərliyi ilə Yaponiya İmperiyası quruldu. Yaponiya imperatorunun hakimiyyəti ələ alması ilə Yaponiya qərb dövlətləri ilə "qeyri-bərabər müqavilələr"in ləğv edilməsini tələb etdi və vətəndaş müharibəsi başladı. Münaqişə zamanı alman silah alverçisi Henri Şnell şoqunata sadiq torpaq mülkiyyətçisi olan Naqaokanın daymyonuna məsləhət verərək silah təqdim edirdi. Bir il sonra müharibə Tokuqavanın məğlubiyyəti və "qeyri-bərabər müqavilələr"in yenidən müzakirəsi ilə başa çatdı.
Yaponiyanın müasirləşdirilməsi və təhsil mübadiləsi (1871–1885)
200px|thumb|right|Yaponiyanın gələcək Baş naziri [[İto Hirobumi 1882-ci ildə Berlin və Vyanada olarkən Yaponiyanın konstitusiyasının hazırlanmasında şablon kimi istifadə etmək məqsədilə Avropa konstitusiyalarını öyrənmişdir.]] Meyci dövrünün (1868–1912) başlaması ilə bir çox alman "muzdlu əcnəbilər" adı altında yeni hökumətin müşaviri olaraq Yaponiyaya işləməyə gəldilər və xüsusən tibb (Leopold Müller (1824–1894); Yulius Skriba (1848–1905); Ervin Bals (1849–1913)), hüquq (Herman Roesler (1834–1894); Albert Mosse (1846–1925)) və hərbi sahələrdə (Yakob Mekkel (1842–1906)) Yaponiyanın müasirləşməsinə töhfə verdilər. Mekkel 1885-ci ildə Yaponiya hökuməti tərəfindən Yaponiya Baş Qərargahının müşaviri və Hərbi Akademiyada müəllim kimi dəvət edilmişdi. Yaponiyada üç il keçirən Mekkel Kaçura Taro və Kavakami Soroku kimi nüfuzlu şəxslərlə işləyərək Yaponiya İmperator ordusunun müasirləşməsinə mütləq şəkildə töhfə verdi. Mekkelin ölümündən sonra onun xidmətlərini unutmayan sədaqətli yaponlar Mekkelin vaxtilə Tokyoda dərs keçdiyi hərbi akademiyanın önündə onun xatirəsinə bürünc heykəl ucaltdılar. Ümumiyyətlə, Yaponiya İmperator ordusu 1880-ci illərdə müasir silahlı qüvvələrini qurarkən təşkilatlanmanı Prussiya-Almaniya xətti boyunca sıx şəkildə istiqamətləndirmişdi.
1889-cu ildə Yaponiya İmperiyasının Konstitusiyası elan edildi; konstitusiyanın formalaşmasında alman hüquqşünas alimlər Rudolf fon Qneyst və Lorens fon Şteynin böyük rolu olmuşdur. Hələ 1882-ci ildə Meyci oliqarxı və gələcək Baş nazir İto Hirobumi (1841–1909) Berlin və Vyanada ikən hər iki hüquqşünası ziyarət etmişdi. Alman hökumətinin tələbi ilə Albert Mosse Hirobumi və bir qrup yapon dövlət məmuru və alimləri ilə də görüşmüş və onlara konstitusiya hüququ üzrə bir sıra mühazirələr keçmişdir. Bu zaman Mosse Hirobumini inandırmışdı ki, Prussiya üslubunda monarxiya konstitusiyası Yaponiya üçün ən uyğun versiyadır. 1886-cı ildə Hirobumi və İnoue Kovaşiyə Meyci Konstitusiyasını hazırlamaqda kömək etmək məqsədilə Mosse Yaponiya hökumətinin "muzdlu əcnəbi" müşaviri kimi üç illik müqavilə ilə Yaponiyaya dəvət edildi. Sonralar Mosse digər əhəmiyyətli qanun layihələri, beynəlxalq sazişlər və müqavilələr üzərində işləmiş, Daxili İşlər Nazirliyində kabinet müşaviri olaraq çalışmış və Baş nazir Yamaqata Aritomoya qanun layihələrinin hazırlanmasında və yerli hökumət üçün sistemin qurulmasında kömək etmişdi. XIX əsrin sonlarında onlarla yapon tələbə və hərbi zabit də Almaniyanın hərbi sistemini öyrənmək və alman ordusunun təhsil müəssisələrində və əsasən Prussiya ordusu olmaqla alman ordusu sıralarında hərbi təhsil almaq üçün Almaniyaya getmişdi. Məsələn, əslində hərbi həkim olan məşhur yazıçı Mori Oqay 1872–1874-cü illərdə o vaxtlar tibb təhsili üçün əsas dil hesab olunan alman dilində dərs almışdı. Oqay 1884–1888-ci illərdə Almaniyaya səfər etmiş, Göte, Şiller və Gerhart Hauptmanın əsərlərinin yapon dilinə ilk tərcümələrini hazırlamış və beləcə Yaponiyada Avropa ədəbiyyatına marağı artırmışdı.
Münasibətlərin soyuması və Birinci Dünya müharibəsi (1885–1920)
200px|thumb|right|Bando düşərgəsinin əsirləri tərəfindən inşa edilən alman körpüsü. [[Tokuşima prefekturası, Yaponiya]] XIX əsrin sonunda Yaponiya-Almaniya münasibətləri Almaniyanın və ümumilikdə Avropanın Şərqi Asiyadakı imperialist istəkləri səbəbindən soyudu. 1895-ci ilin aprelində Birinci Çin-yapon müharibəsi başa çatdıqdan sonra Şimonoseki müqaviləsi imzalandı; müqavilənin şərtlərinə əsasən, Çinin bir sıra əraziləri, ən əsası isə Port Artur da daxil olmaqla Lyaodun yarımadasındakı körfəzin şərq hissəsi və Tayvan Yaponiyaya ilhaq edildi. Bununla belə, Rusiya, Fransa və Almaniya Yaponiyanın getdikcə genişlənən nüfuz dairəsindən ehtiyat edir, əvəzində isə öz müstəmləkə ərazilərini genişləndirərək Çinin ağır vəziyyətindən yararlanmağa çalışırdılar. Çəkişmələr 23 aprel 1895-ci ildə "Üçlü müdaxilə" ilə nəticələndi: üç güc birləşərək Yaponiyanı Lyaodun yarımadasındakı əraziləri əldə etməkdən çəkinməyə "çağırdı".
Almaniya–Yaponiya münasibətlərində digər bir gərginlik 1904–1905-ci illər Rus-yapon müharibəsinin gedişində yaranmışdı: müharibədə Almaniya Rusiyaya güclü dəstək verirdi. Bu vəziyyət Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyinin müharibə bölgəsindəki Rusiya gəmilərinə kömür çatdıran istənilən gəminin batırılacağı ilə əlaqədar bəyanat verməsinə səbəb oldu. Rus-yapon müharibəsindən sonra Almaniya zabit və tələbə mübadiləsinin qarşılıqlı olmasında israr etdi və sonrakı illərdə, xüsusilə də yapon ordusu çar ordusu üzərində qələbə qazandıqdan sonra perspektivli yapon ordusunun üstünlüklərini öyrənmək üçün bir neçə alman zabiti Yaponiyaya göndərildi. Bununla belə, Yaponiyanın artan gücü və nüfuzu Almaniya tərəfində inamsızlığın artmasına səbəb oldu.
Avropada Birinci Dünya müharibəsinin başlaması nəticədə Almaniya–Yaponiya münasibətlərinin həqiqətən nə qədər pisləşə biləcəyini göstərdi. İngiltərə Almaniya imperiyasına müharibə elan etdikdən cəmi üç gün sonra, 7 avqust 1914-cü ildə Yaponiya hökumətinə rəsmi müraciət edərək Çin sularında və onun ətrafında Almaniya İmperatorluq Donanmasının məhv edilməsində kömək etməsini istədi. Cənub-Şərqi Asiyada, xüsusən də Çin sahillərində Avropanın müstəmləkəçi güclərinin varlığını azaltmaq istəyən Yaponiya 14 avqust 1914-cü ildə Almaniyaya ultimatum göndərdi; həmin ultimatuma qarşı tərəfdən cavab gəlmədi. Yaponiya daha sonra 23 avqust 1914-cü ildə Almaniyaya rəsmi olaraq müharibə elan etdi və bununla da Sakit okeanda almanların nəzarəti altında olan Karolin, Marşall və Marian adalarını ələ keçirmək məqsədilə İngiltərənin, Fransanın və Rusiyanın müttəfiqi kimi Birinci Dünya müharibəsinə daxil oldu.
Yaponiya ilə Almaniya arasında baş verən yeganə böyük döyüş Tszyaoçjou körfəzində almanların nəzarətində olan Çinin Sindao limanının mühasirəyə alınması oldu. Alman qüvvələri 1914-cü ilin avqustundan noyabr ayınadək yapon-ingilis birliklərinin güclü artilleriya atəşi altında dirənərək mühasirədə qaldılar; bu fakt almanlara həm mühasirədə ikən, həm də məğlubiyyətdən sonra ruh yüksəkliyi vermişdi. Yapon qoşunları şəhərə hücum etdikdən sonra həlak olmuş almanlar Sindaoda dəfn edildi. Qalan alman qoşunları Yaponiyaya aparıldı və Bando əsir düşərgəsi kimi düşərgələrdə yerləşdirildi. 1919-cu ildə Almaniya Versal sülh müqaviləsini imzaladıqdan sonra bütün əsirlər azadlığa buraxıldı və əksəriyyəti Avropaya geri qayıtdı.
Almaniya üçün ağır nəticələr nəzərdə tutan Versal müqaviləsinə Yaponiya da imza atmışdı. Müqaviləyə əsasən, Yaponiya Sakit okeanda ekvatorun şimalındakı alman adalarını (Marşall, Karolin, Marian və Palau adaları) və Çindəki Tszyaoçjou ərazisini əldə etmişdi. Müqavilənin 156-cı maddəsinə uyğun olaraq, Almaniya Çin Respublikasına suveren hakimiyyəti qaytarmaq əvəzinə Şantunda əldə etdiyi güzəştləri Yaponiyaya ötürdü; bu məsələ sonralar Şantun problemi adlandırıldı. Çinin bu maddəyə qarşı qəzəbi nümayişlərə yol açdı və 4 may hərəkatı adlanan mədəni hərəkatla nəticələndi; hərəkat Çini müqaviləni imzalamamağa vadar edirdi. 1919-cu ilin sentyabrında Çin Almaniyaya qarşı müharibəsinin bitdiyini elan etdi və 1921-ci ildə Almaniya ilə ayrıca müqavilə imzaladı. Bu fakt Almaniyanın gələcək illərdə Şərqi Asiyada strateji tərəfdaşı kimi Yaponiyaya deyil, məhz Çinə güvənməsinə çox kömək etdi.
Münasibətlərin bərpası və Çin-yapon dilemması
200px|thumb|left|1920–1928-ci illərdə Almaniyanın Yaponiyadakı səfiri [[Vilhelm Zolf alman-yapon əlaqələrinin yenidən qurulmasına təşəbbüs göstərmişdir.]] Almaniya Sakit Okean və Asiyadakı mövqelərinin böyük hissəsini Yaponiyaya vermək məcburiyyətində qaldıqdan sonra, eləcə də çin-alman əməkdaşlığının da güclənməsi ilə Berlin və Tokio arasındakı münasibətlər, demək olar ki, bitmişdi. 1920–1928-ci illərdə Almaniyanın Yaponiyadakı səfiri kimi fəaliyyət göstərmiş Vilhelm Zolfun təşəbbüsü ilə mədəniyyət mübadiləsi yenidən gücləndi. 1926-cı ildə mədəniyyət sahəsində müqavilənin imzalanması ilə "Alman-yapon Cəmiyyəti" yenidən qurulmuş (1926); Berlində "Yapon İnstitutu" (1926), Tokioda "Yapon-alman Mədəniyyət Cəmiyyəti" (1927), Kiotoda isə "Yapon-alman Tədqiqat İnstitutu" (1934) təsis edilmişdi. Həm Fransa, həm də Almaniya 1920-ci illərdə valyutalarını aşağı dəyərdə saxladığından, hər iki ölkə xaricdə təhsil almaq istəyən yaponların diqqətini çox cəlb edirdi. Alman universitetləri fransız həmkarlarından üstün hesab edildiyinə görə, xaricə gedən yapon tələbələrin 80%-i Almaniyanı seçirdi. Əslində, 1930-cu illərdə Yaponiyada panasiyanizm hərəkatının lideri olan insanların bir çoxu 1920-ci illərdə Almaniya universitetlərində təhsil almışdılar ki, bu da yapon tarixçisi Hotta Erinin qeyd etdiyi kimi almanların Yaponiyadakı panasiyanizmdə güclü təsiri ilə nəticələnmişdi.
30 yanvar 1933-cü ildə Adolf Hitlerin rəhbərlik etdiyi Nasist Partiyası (NSAFP) hakimiyyətinin ilk iki ayı ərzində Veymar Respublikasının demokratik sistemini ləğv edərək Almaniyada hakimiyyəti ələ aldı. Bu siyasi dönüş nöqtəsi Almaniya ilə Yaponiya arasındakı əlaqələr üçün geniş məna kəsb edirdi. 1933-cü ilin yazında və payızında NSAFP-nin yarı-hərbi qolu olan Hücum dəstələri Almaniya universitetlərində təhsil alan asiyalıları döyməyə başlayanda alman-yapon münasibətləri pozuldu. Yaponiya və Çinin səlahiyyətli şəxsləri Almaniya qəzetlərindəki "sarı təhlükə" təbliğatından, Almaniyanın millətlərarası münasibətləri qadağan etmək planlarına dair bəyanatlardan və bütün ölkədə asiyalı tələbələrə qarşı davam edən zorakılıqdan şikayətlənirdilər. 1933-cü ilin oktyabrında Yaponiya hökuməti Almaniyanın asiyalılar üçün təhlükəli olduğunu qeyd edərək, öz vətəndaşlarına Almaniyaya səfər etməmələri barədə xəbərdarlıq etdi. 1933-cü ilin noyabrında Çin hökuməti oxşar xəbərdarlıqla vətəndaşlarına müraciət ünvanladı. Almaniyanın xarici işlər naziri Konstantin fon Neyrat Hücum dəstələrinin asiyalılara qarşı zorakılığı dayandırması məsələsində Hitleri yola gətirməyə çalışır və Çinin dövlət başçısı Çan Kayşinin Almaniya hərbi missiyasını qovub onu fransızlarla əvəz edəcəyi barədə təhdid etdiyinə işarə edirdi. Yaponiya ilə əlaqədar Neyrat Almaniya universitetlərində oxuyan bir çox yapon elitasının varlığının əlverişli olduğunu qeyd edir və bunun uzun müddətdə Almaniya üçün saysız-hesabsız üstünlüklərə yol açacağını bildirirdi. Ancaq həmin dövrdə Almaniya, getdikcə daha çox alman silahı alan və alman hərbi missiyasının təlim keçdiyi Milli İnqilab Ordusuna malik olan Çinlə daha yaxın əlaqələrə sahib idi. Təkcə Yaponiyanın etirazlarına qarşı yox, eyni zamanda Yaponiyadan deyil, məhz Çindən gələn şikayətlərə də cavab olaraq, nəhayət Berlin bu məsələdə mövqeyini dəyişdi.
1933-cü ilin sonu 1934-cü ilin əvvəllərində Almaniyanın Yaponiyadakı yeni səfiri və alman-yapon əməkdaşlığının açıq tərəfdarı Herbert fon Dirksenin, Nasist Partiyasının üzvü və nüfuzsuz iş adamı Ferdinand Heyenin Çinin şimalındakı Yaponiyanın Mançjou-qo kukla əyaləti üzrə Xüsusi Alman Ticarət Komissarı təyin edilməsini dəstəkləməsi daha bir gərginliyə səbəb oldu. Berlinin Mançjou-qo ilə qarşılıqlı əlaqəsi zəif idi; çünki Yaponiya bu ərazinin Almaniya tərəfindən rəsmi diplomatik tanınmasını istəsə də, reallaşdığı halda Çin-Almaniya əlaqələrinə böyük zərər vura bilərdi. Bölgədəki alman ticarətini inhisarı altına almaq məqsədilə Almaniyanın Mançjou-qonu tanıyacağı ilə bağlı yanlış vədlər vermiş Heyeni rədd etməsi ilə Hitlerin Çini tərəfdaş kimi saxlamaq istəyi hər kəsə məlum oldu. 1935-ci ilin yayında Xarici İşlər Nazirliyindən müstəqil fəaliyyət göstərən Almaniyanın xarici siyasət rəsmisi İoahim fon Ribbentrop dostu, Yaponiyanın Almaniyadakı hərbi attaşesi general Hirosi Osima ilə birlikdə, hər üç ölkəni birləşdirəcək anti-kommunist təbliğatını yaymaqla, Almaniyanı Çin-Yaponiya dilemmasından azad etməyi planlaşdırırdı. Lakin Konsantin fon Neyratın idarəsində olan Almaniya Xarici İşlər Nazirliyi Çin ilə ticarət əlaqələrinin əhəmiyyətli olduğunu nəzərə alıb Çan Kayşinin qoşulmayacağı bir müqavilə ilə bu əlaqələri riskə atmamaq üçün bu yanaşmaya veto qoydu.
Əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi
200px|thumb|right|Yaponiyanın səfiri Kintomo Musyakodzi və Nasist Almaniyasının xarici işlər naziri [[İoahim fon Ribbentrop 1936-cı ildə Antikomintern paktını imzaladılar.]] Tokionun hərbi rəhbərləri sonda "Böyük Şərqi Asiya ortaq rifah sahəsi" yaratmaqla İmperatorluğun resurslarla təchiz olunmasını təmin edən planlar hazırlamağa başladılar. Ümumilikdə daha böyük genişlənmə nəzərdə tutulurdu; Hokusin-ron planına görə SSRİ-yə hücum, Nansin-ron planına görə isə cənubdakı Fransa, Hollandiya və/və ya İngiltərə koloniyalarını ələ keçirmək düşünülürdü. Hitler isə Lebensraum üçün Şərqi Avropada yeni əraziləri fəth etmək planından heç vaxt əl çəkmədi; beləliklə, Polşa və daha sonra Sovet İttifaqı ilə qarşıdurmalar qaçılmaz görünürdü.
Alman-yapon qarşılıqlı maraqlarının hüquqi baxımdan ilk möhkəmləndirilməsi 1936-cı ildə, iki ölkə ümumilikdə Kominternə, xüsusən də Sovet İttifaqına qarşı yönəlmiş Antikomintern paktını imzaladıqda baş verdi. Pakt imzalandıqdan sonra Nasist Almaniyası hökuməti yapon xalqını da "fəxri arilər" anlayışına daxil etdi. Şahzadə Titibu-no-miya Yasuhito daha sonra 1937-ci ildə Almaniyada Nürnberq konqresində iştirak etdi və şəxsi münasibətlərini gücləndirməyə çalışdığı Adolf Hitlerlə tanış oldu. Benito Mussolininin başçılıq etdiyi faşist İtaliyası elə həmin il Antikomintern paktına qoşuldu və bununla da Roma, Berlin və Tokio arasında "Məhvər" adlanan birliyin yaranması istiqamətində ilk addımlar atıldı.