cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Marshall Mathers LP 2
The Marshall Mathers LP 2 amerikalı repçi Eminemin 8-ci albomu,The Marshall Mathers LP albomunun davamı. 24 May 2012-də Eminem yeni albomu üzərində işləməyə başladığını bildirdi. 30 İyun 2012-də sahibi olduğu Shade 45 radiyosunda DJ Whoo Kidin verilişinə qatılan Eminem, yeni albomun artıq formalaşdığını və Dr. Drenin də albomda yer alacağını bildirdi. Həmin ilin İyul ayında, The Truth About Love albomundakı "Here Comes the Weekend" mahnısında Pinklə duet oxudu. 8 Fevral 2013-də Billboard-a müsahibə verən Shady Records prezidenti ve Eminemin meneceri Paul Rosenberg, Eminemin 8-ci studiyo albomunun 2013-də yayımlanacağını bildirdi. 22 Mart 2013-də Power 106 radiyosunda qatıldığı verilişidə Dr. Dre, Eminemin albomu bitirməkdə olduğunu söylədi. Albom MTV, Complex və XXL tərəfindən "2013-ün Ən Maraqla Gözlənilən Albomları" arasında göstərildi. Vokallarında Liz Rodriguesin yer aldığı ve prodüseri DJ Khalil olan "Survival" adlı mahnı, 14 Avqust 2013-də Call of Duty: Ghosts video oyununun reklam videosu ilə birgə ilk dəfə yayımlandı. Həmçinin, mətbuat konfransında sənətçinin 8-ci albomunun ilk mahnısının yaxında yayımlanacağı bildirildi. 25 Avqust 2013-də gerçəkləşən MTV Video Musiqi Mükafatlarında Eminemin The Marshall Mathers LP 2 adını daşıyacaq 8-ci albomunun 5 Noyabr 2013-də yayımlanacağı bildirildi. Albomun ilk single-ı "Berzerk", 27 Avqustda yayımlandı.[14] Mahnı Canadian Hot 100-də iki və Amerikan Billboard Hot 100-də üç nömrəyə yüksəldi. Ardından "Rap God" və Rihanna ilə duet "The Monster" mahnıları yayımlandı. The Marshall Mathers LP 2, 5 Noyabr 2013-də satışa çıxdı. Albomun standart versiyasında 16 mahnı yer aldığı halda, iki disklik delüks versiyasında 21 mahnı yer aldı. Albom, Eminemin ABŞ-da bir nömrə olan 7-ci albomu oldu. Böyük Britaniyada isə UK Albums Chart-a birinci sıradan girən albom, Eminemin İngiltərədə zirvəyə oturan ardıcıl yeddinci albomu oldu. Eminem beləliklə bu uğuru əldə edən ilk amerikalı sənətçi oldu.
Amblyseius denticulosus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Hörümçəkkimilər
—  aləminin  tipinə aid heyvan sinfi. 36000-dən artıq növü vardır. Müxtəlif şəraitdə yaşamağa uyğunlaşdığından geniş yayılmışdır. Hörümçəkkimilərə meşələrdə, bağlarda, tarlalarda, həyətlərdə, evlərdə və müxtəlif yerlərdə rast gəlinir. Hörümçəklər tor qura bilmələri, əqrəblər qarıncıq buğumlarının çox olması və son buğumunda zəhər vəzisinin yerləşməsi, qısqacların çox güclü inkişaf etməsi, diri bala doğması ilə seçilir. Əqrəblər əsasən isti yerlərdə çox olurlar. Bövlərin zəhər vəziləri olmur. Onlar kənd təsərrüfatı zərərvericilərini məhv etdikləri üçün faydalı hesab olunur. Gənələr hörümçəkkimilərin zərərverici nümayəndəsidir. Bunlar bitkilərdə, heyvanlarda, insanlarda parazit həyat tərzi keçirirlər, digər qrupu isə xəstəlik keçiriciləridir. Torpaq gənələri, anbar gənələri, tor gənələri, qoturluq gənələri kimi növləri var. Otlaq gənəsi ensefalit xəstəliyini, qoturluq gənəsi qoturluq xəstəliyinin törədicilərini insanlar və heyvanlara keçirir. Habelə onlar bruselyoz, taun, spiroxetoz xəstəliklərinin törədicilərini insanlar və heyvanlar arasında yayır.
Xarici quruluşu
Hörümçəkkimilərin əksəriyyətinin bədəni baş-döş və qarıncıq hissədən ibarətdir. Baş-döş şöbədə bığcıqlar yoxdur, gözlər sadədir. Birinci cüt ətraflar baş-döş şöbədə ağızdan öndə yerləşmişdir. Bunlar xeliserlər olub, qısadır və iki buğumdan ibarətdir. Bəzi formaların xeliserində qısqac vardır. Baş-döş hissənin ikinci orqanı pedipalpdır. Pedipalpların üzəri tükcüklərlə örtülmüşdür, uc hissəsində tək caynağı vardır və ilk baxışda ayağa oxşayır. Onlar hərəkətə xidmət edir, qidanın tutulmasına xidmət edən iri qısqaclara da çevrilə bilir.
Hörümçəkkimilərin müxtəlif dəstələrinin təkamülü qarıncıq buğumlarının sayının azalması istiqamətində getmişdir. Bu dəstələrin nümayəndələrində xeliserlər və pedipalplar dəyişikliyə daha çox uğramış, dörd cüt ayaqlar isə dəyişikliyə daha az məruz qalmışlar.
Əqrəblərdə, yalançı əqrəblərdə və otbiçənlərdə xeliserlər qısqacla nəhayətlənir. Qısqaclar üst çənələrin funksiyasını yerinə yetirir, həmçinin qidanın tutulmasında da iştirak edir. Bövlərdə xeliserlər daha iri qısqaclara çevrilmişdir ki, onun vasitəsilə nəinki qida tutulur, eyni zamanda, şikar məhv edilir. Hörümçəklərdə isə xeliserlər caynaq şəklində olub, iki buğumdan ibarətdir. Əsas buğumu silindrşəkillidir, nisbətən iridir və iç tərəfində şırım vardır. Xeliserin daxili hissəsində hörümçək zəhərini xaric edən zəhər vardır. Bu kanal ikinci buğumun uc hissəsində xaricə açılır. Zəhər ifraz edən vəzilər nisbətən iridir və xeliserin əsasında yerləşmişdir. Vəzilər əzələlərlə təchiz olunmuşdur. Bu əzələlər yığıldıqda zəhər kanala, oradan isə şikarının bədəninə daxil olur.
Pedipalplar isə bövlərdə hərəkət ətraflarından çox az fərqlənirlər, əqrəblərin və yalançı əqrəblərin padipalplarının qurtaracağında iri qısqac vardır. Pedipalplar qidanın tutulmasında iştirak edir. Hörümçəklərdə pedipalpların uc hissəsində tək caynaq vardır və ilk baxışda ayağa oxşayır. Dişi hörümçəkdə pedipalplar çənə funksiyasını yerinə yetirir, qidanın çeynənməsində rol oynayır. Hərəkət ətrafları çanaq, burma, bud, baldır və pəncədən ibarətdir. Pəncə adətən caynaqla nəhayətlənir. Bütün hörümçəkkimilərdə qarıncıq ətrafları yoxdur. Bədəndə olan bəzi üzvlər isə ətrafların şəkildəyişməsindən əmələ gəlmişdir. Hörümçəkdə olan ağciyər, tor ziyili belə üzvlərdəndir. Hörümçəkkimilərin bədəni xitinli kutikula qatı ilə örtülüdür. Kutikulanın altında hipoderma və bazal membranı yerləşmişdir. Növlərin müxtəlifliyindən asılı olaraq bəzi növlərdə hipodermada zəhər, iy, tor və s. kimi vəzilər vardır. Zəhər vəziləri əsasən əqrəblərdə, hörümçəkdə, bəzi yalançı əqrəb və yalançı gənələrdə inkişaf etmişdir. Əqrəblərdə qarıncığın qurtaracağında şişmiş formada telson yerləşir. Telsonda zəhər ifraz edən bir cüt vəzilər vardır. Zəhər telsonda olan neştər vasitəsilə sahibinə yeridilir. Tor vəziləri əsasən hörümçəklər üçün xarakterikdir. Məsələn, xaçlı hörümçəyin qarıncıq hissəsində üç cüt tor ziyilciyi vardır. Ziyilin ucunda tor boruları adlanan çoxlu miqdarda borular vardır. Bu borular vasitəsilə torun şirəsi axır. Boruların sayı 1000-ə qədər ola bilir. Tor vəziləri qarın boşluğunda yerləşir və yaxşı inkişaf etmişdir. Axarları tor borularına açılır. Tor vəzilərinin ifraz etdiyi şirə xarici mühitdə tez quruyur və incə sapa çevrilir. Tor vəziləri ancaq dişi fərdlərdə olur.
Həzm sistemi
Hörümçəkkimilərin əksəriyyəti yırtıcı həyat tərzi keçirirlər, bəzi nümayəndələr isə bitki və heyvanlarda parazitlik edirlər. Onlar yarımmaye qida ilə qidalanmağa uyğunlaşmışlar.
Hörümçəkkimilərdə həzm sistemi üç şöbədən- ön, orta və arxa bağırsaqdan ibarətdir. Hörümçəklərdə ön bağırsaq ağız dəliyi ilə başlanır. Ağız dəliyi udlağa, udlaq nazik qida borusuna, o da mədəyə açılır. Mədə sorucu tipdədir və onun divarı dörd kutikulyar lövhələrdən əmələ gəlmişdir. Bu lövhələr möhkəm əzələlərlə təchiz olunmuşdur. Odur ki, hörümçəyin mədəsi şikarının daxili möhtəviyyatını sormaq üçün uyğunlaşmışdır. Udlaq, qida borusu və sorucu mədə bağırsağın ön hissəsini təşkil edərək ektoderma qatından əmələ gəlmişdir və daxili hissədən xitin örtüyə malikdir. Udlağa bir cüt ağız suyu vəziləri açılır. Vəzilərin ifraz etdiyi şirə zülalı parçalamaq qabiliyyətinə malikdir. Xaçlı hörümçəkdə qidanın həzmi bağırsaqdan kənarda baş verir. Orta bağırsaq baş-döş hissədə 5 cüt vəzili kor çıxıntıya malikdir. Onlardan 4 cütü qarın tərəfə əyilərək buraya qaraciyər vəzisinin axarları açılır. Orta bağırsaqda olan çıxıntılar bağırsağın səthini genişləndirir və sorulma prosesi daha yaxşı gedir. Arxa bağırsaq genişlənərək rektal kisəsi və ya kloaka adlanan hissəni əmələ gətirir. Arxa bağırsaq anusla nəhayətlənir.
Tənəffüs
Hörümçəkkimilər quru həyat tərzi ilə əlaqədar olaraq, atmosfer havası ilə tənəffüs edirlər. Onlarda tənəffüs sistemi ağciyər və traxeyalar vasitəsilədir. Əqrəblərdə ön qarıncığın 3–6-cı buğumları cüt ağciyərlə təchiz olunmuşdur. Ağciyər qarın tərəfdə yerləşən stiqma adlanan dörd nəfəsgahla xarici mühitlə əlaqələnir.
Hörümçəklərdə ağciyər yarpaqşəkilli olub, bir cütdür və qarının əsasında yerləşmişdir. Onun stiqma adlanan iki yarığı vardır. Stiqma ağciyər boşluğuna açılır. Ağciyər boşluğunun divarı yelpikşəkilli kutikulyar cibciklərlə təchiz olunmuşdur. Buraya həm hava daxil olur, həm də qan dövr edərək qazlar mübadiləsi baş verir. Traxeya sistemi şaxələnməmiş iki borudan ibarətdir. Traxeya boruları tor ziyilinin ön hissəsində yerləşən yarıqla başlayır. Hörümçək atmosfer havası ilə tənəffüs edir. Bəzi kiçik hörümçəkkimilərdə isə tənəffüs orqanları ixtisar etmişdir və onlar bədən səthi ilə tənəffüs edirlər.
Qan-damar sistemi
Hörümçəkkimilərin qan-damar sistemi metamer quruluşdadır. Əqrəblərdə və əksər qamçıayaqlılarda ürək boruşəkillidir və yeddi cüt ostiyə malikdir. Hörümçəklərdə isə ostiy dəliklərinin sayı 5 və ya 2 cütdür. Gənələrdə qan-damar sistemi çox zəif inkişaf etmişdir. Ürək kiçikdir, ovalşəkillidir, iki ostiy dəliyinə malik olub, bel tərəfdə yerləşmişdir.
Ürəkdən önə doğru ön, arxa tərəfə doğru arxa aorta damarları çıxır. Aorta da öz növbəsində şaxələnərək bir neçə arteriya damarlarına ayrılır. Arterial damarların inkişaf dərəcəsi və şaxələnməsi tənəffüs orqanlarının quruluşundan asılıdır. Bövlərdə və otbiçənlərdə isə arterial damarlar güclü şaxələndiyi üçün qan damarları zəif inkişaf etmişdir və ya heç olmur. Gənələrdə ürəkdən önə doğru aorta uzanır. Aorta nazik damar olub, sinir düyünü ətrafında genişlənir və sinir sinusunu əmələ gətirir. Buradan qan bədən boşluğuna tökülür. Bu qan sonradan ostiy vasitəsilə ürəyə daxil olur.
İfrazat sistemi
Hörümçəkkimilərdə ifrazat sistemi özünəməxsus quruluşlu olub, ifrazat funksiyasını malpigi boruları, koksal vəziləri, nefrosit və quanosit adlanan xüsusi hüceyrələr yerinə yetirir. Malpigi boruları boruşəkilli olub, 4 şaxədən ibarətdir və kor qurtaracaqla nəhayətlənir. Malpigi boruları orta və arxa bağırsağın sərhədində rektal kisəsi və ya kloaka adlanan hissəyə açılır. Orqanizmdən xaric etdikləri ifrazat məhsulları maye şəklində olmayıb, quru kristal şəklindədir.
Koksal vəziləri mezodermal mənşəli olub, cütdür, kisəşəkillidir və birinci və üçüncü cü hərəkət ayaqlarının əsasında xaricə açılır. Koksal vəziləri cavan yaşlarda daha yaxşı inkişaf etmiş olur. Nefrosit və quanosit hüceyrələri bədən boşluğunda yerləşir və ifrazat məhsullarının xaric olunmasında iştirak edirlər.
Sinir sistemi
Yaxşı inkişaf etmişdir. Əqrəblərdə baş-döş hissədə sinir düyünləri birləşərək sinir kütləsini əmələ gətirir və o da konnektivlər vasitəsilə cüt udlaqüstü sinir düyünü ilə birləşir. Baş-döş sinir kütləsi 2–6-cı cüt ayaqları sinirləndirir. Bundan sonra 7 sinir düyünü qarın sinir zəncirini əmələ gətirir. Hörümçəklərdə sinir sisteminin əsasını udlaqüstü və udlaqaltı sinir düyünləri təşkil edir. Udlaqüstü sinir düyünü beyin adlanır və ondan gözlərə, xeliserə sinirlər gəlir. Udlaqaltı sinir düyünləri isə bir cütü çənə ayaqlarını, dörd cütü isə ayaqları sinirləndirir. Hörümçəklərdə hiss orqanlarının əsasını görmə və toxunma hiss orqanları təşkil edir. Gözləri sadə göz tipində olub, bir neçə cütdür. Hörümçəklərdə 8 cütdür və iki cərgədə yerləşmişdir. Toxunma hiss orqanları sinir hüceyrələri ilə sıx əlaqəli olub, çoxlu miqdarda qıl və tükcüklərdən ibarətdir. Hörümçəkdə həmçinin iybilmə və dadbilmə orqanları da vardır.
Cinsi orqanları və inkişafı
Hörümçəkkimilər ayrıcinslidir. Hörümçəklərdə və gənələrdə cinsi dimorfizm kəskin nəzərə çarpır. Hörümçəklərdə erkək fərdlər dişi fərdlərə nisbətən kiçik olurlar, onların pedipalpları isə cütləşmə orqanına çevrilmişdir. Əqrəblərin dişi fərdlərində cinsi vəzilər və cüt yumurta borusundan, erkək fərdlərdə isə cüt toxumlu və cütləşmə orqanından ibarətdir.
Hörümçəklərin erkək və dişi fərdlərində cinsi dəlik qarıncığın əsasında, ağciyərlərin stiqmalarının arasında yerləşmişdir. Dişilərin cinsi dəliyinin ön hissəsində epiqin adlanan cinsi şişkinlik vardır. Yumurtalıq və toxumluq cütdür. Yumurtalıqdan cüt yumurta borusu çıxır və genişlənərək balalığı əmələ gətirir. Toxumluqdan cüt toxum boruları çıxır və xüsusi dəliklə xaricə açılır. Əksər hörümçəkkimilərin inkişafı düzünədir. Gənələrdə inkişaf metamorfozladır. Bəzi nümayəndələrində partogenez çoxalma xarakterikdir. Rüşeymin miqdarı 5–6 və bəzən də onlarla ola bilir.
Təsnifatı
Hörumçəkkimilər 1 yarımsinfə və 10-dan çox dəstəyə bölünür:
Sənin adın (roman)
Bundan əlavə, Arato Kano tərəfindən filmin yan personajlarından bəhs edən "Sənin adın. Digər tərəf: Yer əlaqəsi" adlı spin-off romanı da yazılmışdır. Romanın üzlüyünü Masayoşi Tanaka hazırlamış, illüstrasiyaları Hiyori Asahikava çəkmişdir.
Dağtərxunu cinsinin növləri
Dağtərxunu cinsinin aşağıdakı növləri var:
Sənin adın (roman)
Qəbul
16 oktyabr 2016-cı ilə qədər romanın 1.009.000 nüsxəsi satılmışdır. Roman ardıcıl səkkiz həftə Oricon-un bunko kitab çartında birinci yerdə qalmışdır. Roman 1 milyondan çox nüsxə satmış 34-cü bunko kitabdır.
Orto-Arı
Orto-Arı (Орто Арыы) — Laptevlər dənizinin Olyonek körfəzi ərazisində yerləşir. İnzibati cəhətdən Yakutiya ərazisində yerləşir.
Yuca çayı
thumb|Yuca çayı Yuca çayı ( yucaçha) — mandarin və limon hibridi olan yuca meyvəsinin mürəbbəsindən hazırlanan Koreya içkisi.
Ağabağır (Ərdəbil)
Ağabağır — İranın Ərdəbil ostanının Ərdəbil şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Kəlxoran kəndistanında, Ərdəbil şəhərindən 6 km qərbdə, Ərdəbil-Astara avtomobil yolunun 2 kilometrliyindədir.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,266 nəfər yaşayır (316 ailə).
Moon Pride
Moon Pride (və ya MOON PRIDE) — 30 iyul 2014-cü ildə yayımlanan, Yaponiyanın Momoiro Clover Z qız musiqi qrupunun 12-ci sinqlı.
Zəncilərin üsyanı
Zəncilərin üsyanı— Abbasilər dövründə IX əsrin birinci yarısında Cənubi Mesopotomiyada baş vermiş silsilə qiyam.
Moon Pride
Haqqında
Sinqlda 2014-cü ildən göstərilməyə başlanılan "Sailor Moon Crystal" cizgi serialının mövzu musiqiləri yer almışdır. ("Moon Pride" açılış mahnısı, "Gekko" bağlanış mahnısıdır.)
Ağac (Həmədan)
Ağac — İranın Həmədan ostanında kənd. .
Moon Pride
Haqqında
"Moon Pride" Sound Horizon orkestrından Revo tərəfindən yazılmış, bəstələnmiş və hazırlanmışdır. Qitara soloları ABŞ rok musiqiçisi Marti Fridman tərəfindən ifa edilmişdir.
Sinqlın yayınlanmış 2 versiyası mövcuddur: "Sailor Moon Edition" və "Momoclo Edition". "Sailor Moon Edition"-nun Blu-ray diski və musiqili videosu mövcuddur. "Momoclo Edition"-nun sadəcə CD formatı mövcuddur, bununla əlavə "Seylor Mun R: Film" filmindən "Moon Revenge" mahnısı əlavə olunmuşdur.
Musiqili video Yasuşi Uemura tərəfindən hazırlanmış, "Sailor Moon Crystal" cizgi serialının direktoru Munehisa Sakai tərəfindən nəzarət edilmiş və Toei Animation tərəfindən canlandırılmışdır. Musiqili videoda "Sailor Moon Crystal" cizgi serialından səhnələr var. Videoda 3 Seylor döyüşçüsünün çevrilməsinə yer verilmişdi: Seylor Mars, Seylor Venera və Seylor Yupiter.
Zəncilərin üsyanı
Tarixi
Xilafət ərazisində Zincilərdən ən ağır işlərdə (kanallar qazır, bataqlıqları qurudur, şoranlıqları əkin üçün yararlı sahələrə çevirir, həmçinin pambıq və şəkər qamışı plantasiyalarında işləyirdilər) istifadə edirdilər. Zincilərdən xilafətin bəzi qoşun hissələri də təşkil edilmişdi. Dözülməz iş şəraiti və amansız istismar dəfələrlə zincilərin üsyanlarına səbəb olmuşdu.
Xəlifə əl-Müxtədinin dövründə (868-870), 869-cu ildə Bəsrə bölgəsində zincilərin üsyanı baş verdi. Üsyanın rəhbəri Əli ibn Məhəmməd idi. O, nə zənci, nə də qul idi. Özünü Həzrət Əli ibn Əbutalibin törəməsi kimi qələmə verirdi. Üsyanın yayıldığını görüb özünü Mehdi elan etdi.
Xəlifə yalnız 879-cu ildə üsyanı yatıra bildi.
Ksanten
Ksanten — Almaniyanın Şimali Reyn - Vestfaliya əyalətində iştirak edən bir şəhərdir.
Şəhərin əhalisi 31 dekabr 2010 statistikasına görə 21.572 nəfərdir.
thumb|Ksanten şəhərinin keçmiş arenası
Bir sinədə iki ürək (film, 1987)
Bir sinədə iki ürək qısametrajlı sənədli filmi rejissor Rafiq Yüzbaşov tərəfindən 1987-ci ildə çəkilmişdir. "Azərbaycanfilm" kinostudiyası nda istehsal edilmişdir. Filmdə Azərbaycanın Qax bölgəsində Əlibəyli və Qapaxsilaq kəndlərində yaşayan azərbaycanlı və gürcülərin dostluğundan danışılır.
Məzmun
Filmdə Azərbaycanın Qax bölgəsində Əlibəyli və Qapaxsilaq kəndlərində yaşayan azərbaycanlı və gürcülərin dostluğundan, bir yerdə mehribancasına ömür sürmələrindən, bir-birilərinə köməklik göstərmələrindən danışılır.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1987-ci ilin Azərbaycan filmləri 1980-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Lüdviq muzeyi (Budapeşt)
Lüdviq muzeyi (Budapeşt) - Müasir incəsənət muzeyi (macar dilində:Ludwig Múzeum – Kortárs Művészeti Múzeum) — Budapeştdə bədii muzey. Kölndə yerləşən Lüdviq muzeyinin ən yaxşı Şərqi Avropa filiallarından biri hesab edilir. Hazırda Dunay çayı sahilindəki Peşt şəhərində Ladmanoşi körpüsünnün yaxınlığında yerləşən İncəsənət muzeyində yerləşir.
Tarixi
Budapeşt şəhərindəki Lüdviq muzeyi 1980-cı illərin sonu, 1990-cı illərin əvvəllərində Köln kolleksiyaçısı və sənayeçisi Peter Lüdviq və onun arvadı İren tərəfindən Macarıstanda kommunist rejiminin süqutundan sonra Şərqi Avropanın bir neçə ölkəsindən toplanılan incəsənət əsərlərininin bir hissəsini hədiyyə edilməsi nəticəsində təşkil olunmuşdur.
Muzeyin kolleksiyası
Lüdviq muzeyinin eksponatları arasında Macarıstanın müasir rəssamlarının əsərləri ilə yanaşı, Pikassonun əsərləri, Amerika pop-artın nümunələri və Macarıstanın sosializm dövrünə aid incəsənət əsərləri mühüm yer tutur.
Köpəkdili
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Mehdiqulu mirzə Qovanlı-Qacar
Mehdiqulu mirzə Abbas mirzə oğlu Qovanlı-Qacar (?-1854)—İran şahzadəsi, vali.
Həyatı
Abbas mirzənin iyirminci оğlu Mеhdiqulu mirzə Təbriz şəhərində anadan оlmuşdu. Mükəmməl saray təhsili almışdı. 1835-ci ildə Ərdəbilin hakimi оlmuşdu. 1848-ci ildə Mazandaran əyalətinə başçılıq еtmişdi.
Mehdiqulu mirzə 1854-cü ildə vəfat edib.
Ailəsi
Mеhdiqulu mirzənin Məhəmmədhəsən mirzə adlı оğlu vardı.
Bryansk vilayəti
Bryansk vilayəti — Rusiya Federasiyasının subyekti. Rusiyanın Avropa hissəsinin qərbində yerləşir. Mərkəzi federal dairəsinə daxildir. Sahəsi 34,9 min km².-dir. Əhalisi 1242,6 min nəfərdir (2014). 27 rayonu, 16 şəhəri, 25 şəhər tipli qəsəbəsi var. İnzibati mərkəzi Bryansk şəhəridir.
Sənayesi
Sənaye məhsullarının həcmi 32,45 mlrd. rubldur (2004). Sənaye istehsalının tərkibində maşınqayırma və metal emalı (29,4%) üstünlük təşkil edir; yeyinti sənayesinin payı 23,2%, elektro-energetika – 18,2%, tikinti materialları sənayesi – 10,2%, meşə, ağac emalı və sellüloz-kağız – 7,1%, dəyirman-ding və kombinə edilmiş yem sahəsi – 4%, şüşə və çini-saxsı – 3,3%, yüngül – 2,3%, kimya və neft-kimya – 1%. Bryansk vilayəti, demək olar ki, özünün istilik-enerji ehtiyatlarına (torfdan başqa) malik deyildir; elektrik enerjisi istehsalı üzrə kəsirli regionlar sırasına daxildir (istehlak edilən elektrik enerjisinin 90%-dən çoxu digər regionlardan daxil olur). Əsas elektrik enerjisi istehsalçısı – "Bryan skenerqo"dur (2 köhnəlmiş və azgüclü, ümumi gücü 62 MVt olan elektrik stansiyasından– Bryansk DRES və Klintsı İES-dən ibarətdir). Aparıcı sənaye sahələri olan maşınqayırma və metal emalında nəqliyyat, kənd təsərrüfatı və yol inşaatı texnikası, elektronika və radio texnika istehsalı fərqlənir.
Aparıcı müəssisələr: "Bryansk maşınqayırma zavodu" (manevr teplovozları, lokomotivlər, gəmi və lokomotivlər üçün dizellər və s.), "Bryansk avtomobil zavodu" (xüsusi təkərli şassilər, təkərli dartıcılar), "Raditsa maşın qayırma zavodu" (ekskavatorlar və s.), "Novozıbkov dəzgahqayırma zavodu" (odun cağın ilkin emalı üçün avadanlıq), "Bryanski Arsenal" (müxtəlif maşın və avadanlıqlar, ehtiyat hissələri, qovşaqlar və onlar üçün detallar və s.), "Klintsı avtokran zavodu". Kimya sənayesində fosfor gübrələrinin (Polpino fosforit yatağının bazasında), partlayıcı maddələrin istehsalı inkişaf etmişdir. Aparıcı müəssisələr: Bryansk fosforit (gübrə) zavodu və Bryansk kimya zavodu (Seltso ş.; partlayıcı maddələr, lak, linoleum).
Meşə, ağac emalı və sellüloz-kağız sənayesi vilayətin, demək olar ki, bütün rayonlarında yerləşmiş geniş ağac emalı şəbəkəsi ilə təmsil olunur. Aparıcı müəssisələr: "Belaya Beryozka" (Trubçevsk rayonunun Belaya Beryozka qəs.; oduncaq-lifli pilətələr, faner), "Dyatkovo-DOZ" (oduncaq-yonqar pilətələr, mebel), "Brasovo mebel fabrikiki" (Brasovo rayonunun Lokot qəs.), "Proletari" (Suraj şəhər.; texniki karton), "Bryansk kağız fabriki". Tikinti materialları sənayesi yerli qum, gil, təbaşir, mergel yataqlarına əsaslanır. Əsas məhsullar: sement, asbest-sement məmulatları, kərpic, şifer, dəmir-beton məmulatları və s. Ən iri sement istehsalçısı "Maltsovkski port land sement"dir. Şüşə sənayesində büllur və şüşədən yüksək bədii məmulatların ("Dyatovski xrustal" zavodu) istehsalı üstünlük təşkil edir. Yüngül sənaye müəssisələrində parça, yun, dəri-ayaqqabı, trikotaj və tikiş məmulatları istehsal olunur. Yeyinti sənayesinin ən iri müəssisələri: "Bryankonfi" qənnadı firması (Rusiyanın vafli və peçenye aparıcı istehsalçılarından biri), "Pişekombinat Bejitski" (Bryansk), "Bryanskspirtprom", "Saxar-Kristall" (şəkər istehsalı; Komariçi rayonu), "Sır Starodubski", Bryansk ət kombinatı və s. Tərəvəz konservləri, yarma və s. istehsal olunur. Rusiya Federasiyasında ən iri dənəvərləşdirilmiş kartof zavodu vilayətdə yerləşir (Poqar ştq.). Vilayətin başlıca sənaye mərkəzləri Bryansk, Klintsı, Dyatkovo şəhərləridir. İxracatda maşınqayırma, ərzaq məhsulları, oduncaq, ağac emalı sənayesinin məhsulları; idxalatda ərzaq, maşınqayırma məhsulları üstünlük təşkil edir.
Monument (London)
Monument — İngiltərənin paytaxtı Londonda 1666-cı ildə baş verən Böyük London yanğınına həsr olunmuş abidə. 1671-ci ildə tikintisinə başlanmış, 1677-ci ildə tamamlanmışdır.
Bryansk vilayəti
Kənd təsərrüfatı
Kənd təsərrüfatı məhsullarının ümumi dəyəri 14,5 mlrd. rubl təşkil edir (2004). Sahə üzrə dəqiq ixtisasaşma yoxdur. Dəyər göstəricilərinə görə bitkiçilik məhsulları üstünlük (57%) təşkil edir. K.t. yerləri 1767,2 min hadır (vilayətin sahəsinin 50%-indən çoxu), onun təqr. 62%-ini əkin yerləri tutur. Yem (əkin sahəsinin 48,5%-i), dənli (38,1%), texniki(1,2%; kətan, çətənə, şəkər çuğunduru, tütün, mayaotu, raps) bitkilər, kartof və tərəvəz (12%) becərilir. Dənli bitkilərin böyük hissəsi cənubdakı və mərkəzi rayonlarda yığılır. Şəkər çuğunduru Bryansk vilayətinin cənub-şərqində becərilir; regiondakı yeganə şəkər zavodu Lopandinoda yerləşir. İntensiv-ekstensiv tipli heyvandarlıq inkişaf etmişdir. Əsas sahələr: ətlik-südlük heyvandarlıq, donuzçuluq və quşçuluq.
Monument (London)
Haqqında
Abidə 1671-ci ildə İngiltərə kralı II Karl Stüartın istəyi ilə Kristofer Ren və Robert Huk tərəfindən dizayn edilmiş və fəlakətin başlanğıcı olan Paddinq küçəsinin 60 m uzaqlığında yerləşdirilmişdir. 61 metr hündürlüyündə olan bu abidə Londonun ən görməli və ən çox ziyarətçi ilə turist cəlb edən tarixi abidələrindəndir. Qısaca sadəcə Monument adlandırılan abidənin adı yaxınlıqda yerləşən bir metro stansiyasına verilmişdir. Abidənin tikintisində həmçinin "... Papanın xainliyi və fəsadlığı üzündən şəhərin ən böyük yanğını başlamışdır..." kimi sözlərlə də katoliklər ağır ittiham olunurdu. II Ceymsin kral olduğu 1685-1689-cı illər istisna olmaqla bu yazılar 1830-cu ilə qədər abidənin üzərində olmuşdur.
Bryansk vilayəti
Atçılıq
Atçılıq (Brasovo kəndində "Lokotskoy" dövlət damazlıq zavodu) və arıçılıq ənənəvi olaraq inkişaf etmişdir. Uneça şəhəri yaxınlığında dəvəquşu ferması var. Kənd təsərrüfatı yerlərinin böyük hissəsi (84,7%) kənd təsərrüfatı təşkilatlarının torpaqlarına aiddir, 7,1%-i vətəndaşların şəxsi istifadəsindədir, 1,4%-ini kəndli (fermer) təsərrüfatları tutur. Kənd təsərrüfatı təşkilatları istehsal olunan ta -xı lın 84,8%-ini və yumurtanın 67,5%-ini, əhali təsərrüfatları – kartofun 92,1%-ini, tərəvəzin 84,8%-ini, ətlik heyvan və quşun 72,9%-ini, südün 60,5%-ini təmin edir.
Monument (London)
Haqqında
Abidənin təpəsinə çıxan pilləkən 311 pillədən ibarətdir. 1788-1842-ci illərdə 6 nəfər özünü bu abidənin eyvanından atdığından XIX əsrin ortalarında bura qəfəs yerləşdirilmişdir.
Bryansk vilayəti
Nəqliyyat
Əsas magistrallar: Moskva – Kiyev, Bryansk – Qomel və Oryol – Bryansk –Smolensk – Vitebsk. "Bryansk" beynəlxalq aeroportu var. Bryansk vilayətinin ərazisindən "Drujba" (Nijnevartovsk – Samara –Uneça – Mozır – Brest, sonra Qərbi Avropa ölkələri, Uneça – Polotsk – Ventspils qolu) neft kəməri, Moskva – Bryansk– Kiyev – Daşava; Smolensk – Bryansk –Kursk – Belqorod – Şebalinka qaz kəmərləri keçir.
Təbiəti
thumb|Sevsk şəhəri 1917-ci ildə Bryansk vilayəti Şərqi Avropa düzənliyinin mərkəzi hissəsində üç oroqrafik strukturun (cənubda və qərbdə Dneprboyu ovalığının, şimalda Smolensk-Moskva yüksəkliyinin və şərqdə Orta Rusiya yüksəkliyinin) qovuşduğu yerdədir. Səthi yarğan və qobularla sıx parçalanmış təpəli düzənlikdir (maks. hünd. 288 m). Vilayətin şəhər hissəsində karst yayılmışdır. Geoloji cəhətdən Bryansk vilayəti qədim Şərqi Avropa platformasında Rus plitəsinin mərkəzi hissəsində yerləşir. Əsas faydalı qazıntı yataqları (fosforitlər,mergellər, təbii tikinti materialları) Mezokay nozoy yaşlı çökmə süxurlar kom pleksi ilə əlaqədardır. Böyük torf ehtiyatı var. İqlimi mülayim kontinentaldır. Orta temperatur yanvarda –7,4-dən –9 °C-yə qədər, iyulda 18,1–19,1 °C-dir. İllik yağıntı 560–600 mm-dir. Vegetasiya dövrü 180–200 gündür. Çay şəbəkəsi sıxdır, əsasən, Dnepr hövzəsinə aiddir (yalnız ucqar şimal-şərqdə Oka hövzəsinin çaylarıdır). Ən böyük çayı Desna (vilayət daxilində uzunluğu 413 km) və onun qollarıdır (Bolva, Sudost, Nerusa,Navlya və s.). Qərbdə İput və Besed çayları (Soj çayının sol qolları) axır. Bryansk vilayəti ərazisinin çox hissəsi enliyarpaqlı meşələr zonasında, ucqar şimal şərq hissəsi qarışıq meşələr zonasında yerləşir. Bryansk vilayəti ərazisinin böyük bir hissəsinin torpaq örtüyündə, zandr düzənlikləri və Desna ilə Sudost çaylarının sol sahilindəki qumlu terraslar hüdudlarında çimli-podzollu torpaqlar üstünlük təşkil edir. Lössabənzər karbonatlı torpaqlarla örtül müş yaxşı drenlənmiş yüksək sahələrdə (Sudost boyu, Trubçevsk, Bryansk) məhsuldar boz meşə torpaqları inkişaf etmişdir; vilayərin ucqar cənub şərqindəki yüksək suayrıcılar da podzollaşmış qaratorpaqlar yayılmışdır. Yüksək subasarlarda subasma rejimi nisbətən qısa olan iri çay dərələrində allü vi al çimli torpaqlar, orta və aşağı subasarlarda allüvial çimli-qleyli torpaqlar formalaşmışdır. Meşələr ərazinin təqribən 32%-ni (enliyarpaqlı və xırdayarpaqlı meşələr 54%, iynəyarpaqlı meşələr 46%) tutur. Meşəəmələgətirən ağac cinsləri arasında şamağacı, tozağacı, ağcaqovaq yayılmışdır; bəzən küknara, palıda, qara qızılağaca, cökəyə rast gəlinir. Qiymətli yem bitkilərinin əkildiyi çaybasar və quru dərə çəmənləri geniş sahələr tutur; aşağılarda otlu bataqlıqlardır. Bryansk vilayəti meşələrində sığın, cüyür, qaban, qonur ayı, canavar, tülkü qalmışdır; sincab geniş yayılmışdır. Qunduz İput, Besed və digər çaylarda məskunlaşmışdır; İput çayı və onun qollarında samur yaşayır. Ov quşları çoxdur: Sibir xoruzu, tetra, çilingdimdik, Bonazi tetrası, bekas. Çaylarda çapaq, xanıbalığı, dabanbalıq, durnabalığı və s.-in olması adi haldır. Vilayətin ərazisində yaşayan nadir və nəsli kəsilmək təhlükəsi altında olan 31 növ heyvan RF-nin "Qırmızı kitabı"na daxil edilmişdir. Bryansk vilayətində ərazinin 6%-ni tutan 20 təbii ərazi, o cümlədən Bryansk meşəsi dövlət təbii qoruğu mühafizə edilir. Bryansk vilayətinin təbii landşaftları antropogen fəaliyyət nəticəsində xeyli dəyişilmişdir.
Ekologiya
Ərazinin böyük bir hissəsində atmosferin və səth sularının sənaye çirklənməsi, təsərrüfat fəaliyyəti ilə əlaqədar torpaqların çirklənməsi nəticəsində kəskin ekoloji vəziyyət, cənub-qərb hissəsində isə Çernobıl AES-indəki qəza ilə bağlı radioaktiv çirklənmə nəticəsində olduqca kəskin vəziyyət yaranmışdır. Stasionar mənbələrdən atmosferə atılan tullantılar 55 min t-dur; çirklənmiş axar suların həcmi 96,4 mln.m³-dir. Meşələrin təqr. 30%-i radionuklidlərlə çirklənmişdir (2003). Vilayət ərazisindəki kimyəvi silah anbarları ekologiya üçün potensial təhlükə mənbəyidir Təsərrüfat. Bryansk vilayəti Mərkəzi iqtisadi rayonuna daxildir. Ölkə iqtisadiyyatında manevr və enli təkər izli sənaye teplovozları (RF-də 61%, 2003), radiator və qızdırıcı konvektorlar (36,7%), avtomobil kranları (11,8%), sement (8,7%), yeyinti xammalından etil spirti (4%), həmçinin kətan (4,2%) və kartof (2,9%) istehsalı ilə fərqlənir. 1990-cı illərdə vilayətin təsərrüfatının əsas sahələrinin böhranı Çernobıl AES-indəki qəza (1986) nəticəsində daha da güclənmişdi. Ərazinin böyük hissəsində torpaqdan məhdud istifadə rejimi (vilayətin cənub-qərbindəki zərər çəkmiş k.t. rayonları) qüvvədədir və əhali köçürülmüşdür.
Karl fon Osetski
Karl von Ossiyetski — Almaniya pasifisti və Hitleri ifşa etdiyinə görə 1935 Nobel sülh mükafatı laureatı olub.Sonradan Sovet casusu adı ilə həbs olundu.Həbsdə vərəm xəstəliyinə tutuldu və öldü.
Bryansk vilayəti
Mədəniyyəti
thumb|1904-cü ildə tikilən Spaso-Grobovskaya kilsəsi Bryansk vilayətində 17 muzey var. Əsas şəhərlərində bir çox memarlıq və arxeoloji abidələri mövcuddur.
Karl fon Osetski
Həyatı
thumb|267x267px|Karl von Ossietski thumb|Karl von Ossietskinin heykəli. Karl von Ossiyetski 3 oktyabr 1889-cu ildə Hamburqda anadan oldu.İqnatius Ossiyetskinin oğlu oldu.1908-ci ildə 19 yaşında olanda Alman Sülh Birliyinə üzv oldu. Müxtəlif jurnallarda müharibə əleyhinə və anti-militarist məqalələr yazdı. 1914-cü ildə hərbi məhkəmələrin yurisdiksiyasını şübhə altına alan məqaləyə görə "ordunu təhqir etmək" ittihamı ilə cəzalandırıldı. 1916-1918 illəri arasında Garp Cəbhəsində işə qəbul edildi. Qayıdandan sonra müharibənin davam etməsinə və izzətlənməsinə qarşı yazdı. 1918-ci ilin noyabrında qısa inqilabda Hamburq İşçi və Əsgərlərində çalışdı. Elə həmin il Berlinə köçdü və Alman Sülh Birliyinin baş katibi oldu.Weimar Respublikası dövründə Ossietzky'nin əsas işi, bu yeni dövlətin demokratik-konstitusional bir vətəndaş şüuru üzərində qurulmasıdı.Humanist və solçu liberal münasibəti ilə kommunistlərdən uzaqdır və inkişaf edən irqçi-millətçi hərəkatdan kəskin ziddiyyətdədir. Xüsusilə Almaniya 'nın yenidən silahlanma cəhdlərinə və xalqın itirilən I. Dünya Döyüşü ' nın qisasını almaq üzrə ajite edilməsinə, qətiyyətlə qarşı çıxır. "Müharibə - Heç vaxt!" kampaniyanın qabaqcıllarından biridir. Anti-militarist yazılarına görə mühakimə olunur və dəfələrlə məhkum edilir. Bir sıra sol liberal meyl jurnallarının direktorudur. 1927-ci ildə rejissor olan Kurt TucholskyAlmaniyanın o dövrün ən nüfuzlu jurnallarından olan Weltbühne (Dünya Səhnəsi) tərəfindən də töhfə verildi. Bu vaxt, 1931 - ci ildə Alman ordusunun beynəlxalq müqavilələrə qarşı gizli yürütdüyü silahlanma siyasətini ortaya qoyan məqaləsinə görə "casusluq" və "hərbi sirləri açmaq" ittihamları ilə 18 ay həbs cəzasına məhkum edildi. 1932-ci ilin sonunda ümumi amnistiyadan istifadə edərək sərbəst buraxıldı. 1933-cü ilin əvvəllərində nasistlər hakimiyyətə gələndə xaricə qaçmağı düşünərkən gizli polis ( Gestapo ) tərəfindən tutuldu. Ona işgəncə verilir. Aprel ayında konsentrasiya düşərgəsinə göndərilir. Vərəm konsentrasiya düşərgəsinin sərt şərtləri altında 1936-cı ildə baş verir. Berlindəki bir xəstəxanaya yerləşdirildi.
Bryansk vilayəti
Əhalisi
Əhalisi 1242,6 min (2014). thumb|Bryansk Duması Ümumi regional məhsulda (%-lə,2003) sənayenin payı 18,2, kənd təsərrüfatının – 15,1, qeyri-bazar xidmətlərinin – 14,7, nəqliyyatın– 13,5, əmtəə və xidmətlərin satışı üzrə ticarət və kommersiya fəaliyyətinin –12,6, tikintinin – 6,3, digər sahələrin –12,4-dür. Mülkiyyət formasına görə müəssisələrin nisbəti (təşkilatların sayına görə, %-lə): özəl – 61, dövlət və bələdiyyə– 21, ictimai və dini təşkilatlar – 12. İqtisadi fəal əhali 660 min nəfərdir(2003), onlardan 92,7%-i iqtisadiyyatda məşğuldur. Məşğulluğun sahəvi strukturu (%-lə): sənaye – 20, ticarət və ictimai. iaşə – 20, k.t. – 15,5, təhsil – 8,9, səhiyyə – 7,1, nəql. – 6,3, mənzil-kommunal təsərrüfatı – 4,9, tikinti – 4,8. İşsizlik səviyyəsi Rusiya üzrə orta göstəricidən bir qədər aşağıdır – 7,3%. Adambaşına düşən pul gəlirləri ayda 5,03 min rubldur (2005, oktyabr; RF üzrə orta həddin 61,5%-i); əhalinin təqribən 28%-inin gəlirləri yaşayış minimumundan aşağıdır.
Karl fon Osetski
Həyatı
Elə bu anda 23 noyabr 1936-cı ildə Osloda Karl von Ossietzky'nin 1935 Nobel Sülh Mükafatına layiq görüldüyü elan edildi. Bu mükafat əvvəlki il üçün artıq nəzərdə tutulmuşdu, ancaq Almaniya hökumətinin təzyiqi səbəbiylə verilə bilmədi.
thumb|Karl von Ossietskinin yaşadığı evində barelyef.
Nasist Təbliğat Naziri Cozef Goebbelsin gündəliklərində o yazır: 25 Noyabr 1936: "Dünən: səssiz bir gün. Ossietzky Nobel Sülh Mükafatını aldı. Təhqiramiz təxribat! O, xəyanətə görə çoxdan cəzalandırılmışdı. Biz mütləq bir şey etməliyik. Führer bu barədə düşünür, amma heç bir nəticə çıxara bilməz. " (1935-1939 illəri üçün Ralf Georg Reut tərəfindən hazırlanan Tagebücher'in 3-cü cildindən nəşr edilmişdir. Piper Verlag, Münhen 2003).
Nasist zabitlərindən biri Hermann Göring Nobelli məhbusla şəxsən əlaqə saxladı və onu mükafatdan imtina etməyə təşviq etdi. Ossietzky'nin cavabı belədir: "Uzun düşündükdən sonra mənə verilən Nobel Sülh Mükafatını qəbul etmək qərarına gəldim. Gizli Dövlət Polisi nümayəndələri tərəfindən Alman milli birliyindən xaric olduğumun fikrində iştirak edə bilmirəm. söhbət xalqların, millətlərin bir-birini başa düşməsindən getmir. "
Ossietzky'nin mükafat sertifikatı və pul mükafatı almasına icazə verilir, ancaq mərasimdə iştirakına mane olur. Osloda mərasim qiyabi olaraq keçirilir.Goebbels'in Hitlerlə birlikdə etdiyi qiymətləndirmə ilə əlaqədar 27 noyabr 1936-cı ildə yazdığı qeyd: "Ossietzky işi hələ də gündəmdədir. Führer Milli Mükafat qoymağı və Nobeli tamamilə rədd etməyi planlaşdırır, çünki bu şüurlu, təkəbbürlü bir təxribatdır. (…) Ossietzky Qərar qəbul edildiyi təqdirdə: Ossietzky ala bilər, gələcəkdə bütün almanlar üçün Nobel mükafatı alması qadağan ediləcək. Führer hər il sənət və elm sahəsində layiq olan almanlara veriləcək 100 min nişandan cəmi 300 min nişan təyin edəcək. "
Əslində, 30 yanvar 1937-ci ildə Hitler "İncəsənət və Elmə görə Milli Mükafat" adlı bir qrup nəşr etdi. Goebbels-in 31 yanvar 1937-ci il tarixli qeydində deyilir: "Hər il sənət və elm sahəsində Milli Mükafatın 300 min nişanını alıram. Təlimlərə dair göstərişlər alıram. Nobel mükafatı almanlara qadağan edildi. Bundan sonra millətə sərt bir söz söylədi. Hamımızın həyəcanlıyıq. Heç kim göz yaşından utanmır."
Beləliklə, Almanlara Nobel qadağası qoyuldu. 1937-ci ildə Milli Sosialist Partiyasının Konqresində "Alternativ" Milli Mükafatlarının birincisi, dünyaca məşhur cərrah Sauerbach , memar Troost və Nasistlərin irqçi ideoloqları Alfred Rosenbergə verildi. Ossietzky, 1938-ci il mayın 4-də, polis nəzarəti altında vərəm xəstəliyindən dünyasını dəyişdi.
Carl von Ossietzky adına insan hüquqları medalı 1963-cü ildən bəri hörmətli beynəlxalq mükafatdır. 1983-cü ildə Hamburq Dövlət Kitabxanasının adı Carl von Ossietzky Kitabxanasına dəyişdirildi. 1991 'də Oldenburg Universitetinə, Carl von Ossietzky Universiteti adı verildi. Berlində təvazökar, lakin təsir edici bir monumental məzar var. Bu gün Almaniyanın demək olar ki, hər şəhərində Carl von Ossietzky adına bir ibtidai və ya orta məktəbi görmək olar.
Turin əyaləti
Turin (Città metropolitana di Torino, Sità metropolitan-a 'd Turin, Ciutat metropolitana de Turin) — İtaliyanın Pyemont regionunda tarixi əyalət. 2014-cü il 31 dekabra qədər mövcud olmuşdur. Həmin tarixdən etibarən Turin metropolu ilə dəyişdirilmişdir.
Coğrafiyası
500px
Amblyseius divisus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Biri vardı, biri yoxdu... (film, 1967)
Biri vardı, biri yoxdu... qısametrajlı bədii filmi rejissor Eldar Quliyev tərəfindən 1967-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında istehsal edilmişdir. Kinolentdə tənha qalmış iki nəfərin-qoca kişi ilə qarının niskilli ovqatlarından, təsadüfi tanışlıqdan sonra qarşılıqlı qayğılarından bəhs olunur. Əsas rolları Sədayə Mustafayeva və Sadıq Həsənzadə ifa edirlər.
Məzmun
Kinolentdə tənha qalmış iki nəfərin-qoca kişi (Sadıq Həsənzadə) ilə qarının (Sədayə Mustafayeva) niskilli ovqatlarından, təsadüfi tanışlıqdan sonra qarşılıqlı qayğılarından bəhs olunur.
Film haqqında
Film yazıçı Salam Qədirzadənin "Xəzan yarpaqları" hekayəsinin motivləri əsasında çəkilmişdir.
Rabat
Rabat (الرباط — ar-Rabāṭ və ya ar-Ribāṭ, mənası "möhkəmləndirilmiş qəsr") — Mərakeşin paytaxtı və üçüncü ən böyük şəhəri.
Baccharis obovata
Baccharis obovata Baccharis obovata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Novcadehdərə (Mərənd)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 97 nəfər yaşayır (28 ailə).
Ağacəri (Həştrud)
Ağacəri və ya Ağcarud — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 364 nəfər yaşayır (91 ailə).
Coğrafi yerləşməsi
Təbriz şəhristanının Səriskənd bölgəsində Səriskənd qəsəbəsindən 15 km qərbdə, Səriskənd-Təbriz avtomobil yolunun 10 kilometrliyindədir.
Daqdalax
Daqdalax Дагдалах — Laptevlər dənizinin Olyonekski körfəzi ərazisində yerləşir. İnzibati cəhətdən Yakutiya ərazisində yerləşir.
Ada ovalvari formaya malikdir. Ən hündür nöqtəsi 1 metrdir. Qərb hissəsini bataqlaşmış ərazilər, şərqi isə qumsallıqdır.
Amblyseius duncansoni
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Tüləmə
Tüləmə — quşlarda və məməli heyvanlarda tük örtüyünün təzələnməsi prosesi.
Vilyam Hirleyn Lindley
Ser Vilyam Hirleyn Lindley (30 yanvar 1853, Hamburq — 30 dekabr 1917, London) — ingilis mülki mühəndisi və inşaatçısı. Avropanın 30-dan çox şəhərində (Frankfurt, Varşava, Praqa və s.), o cümlədən Bakıda su kəmərlərinin və kanalizasiya qurğularının tikintisini həyata keçirmişdir. Həyatını şəhərlərin su təchizatına həsr etmiş mühəndis Vilyam Lindleyin oğludur.
Həyatı
Atası və kiçik qardaşları Robert və Cozeflə birlikdə işləmişdir. 1881–1889-cu illərdə atasının layihəsi əsasında Varşava şəhər su kəmərinin çəkilməsinə, 1895–1906-cı illərdə Praqa şəhərinin kanalizasiyasının tikintisinə rəhbərlik etmişdir. Bubenets rayonunda tikdiyi təmizləmə stansiyası 1991-ci ildə mədəniyyət abidəsi, 1992-ci ildə isə ekotexniki muzeyə çevrilmişdir.
Vəfatı
1917-ci ilin sentyabrında Bakını tərk edən Vilyam Lindleyin vəfat etməsi barədə xəbər Bakıya 1918-ci ilin martında çatmışdı. Bakı şəhər Duması bu kədərli xəbəri bir dəqiqəlik sükutla yad etdi.
Bakı-Şollar su kəməri
left|thumb|200px|Memarın Varşavada yerləşən heykəli. 1899-cu ilin yanvarında Bakı şəhər su təchizatı komissiyası Bakı Dumasına təqdim etdiyi məlumatda qeyd etmişdi ki, şəhərin su təchizatının təşkili üçün layihə hazırlanması zərurəti yaranmışdır. Həmin məlumatda Samurçay və Kür çaylarının potensialından istifadə edilməsi təklif edilirdi. Bu məqsədlə komissiya üç avropalı mühəndisə müraciət etmişdi və onlardan biri Lindley idi. right|thumb|254px|Lindley tərəfindən inşa edilmiş Praqa kanalizasiya sistemi. 1899-cu ilin iyununda Lindley müraciəti qəbul edir və oktyabrda Bakıya gəlir. Lindley öz hesabına ümumi tədqiqatlar aparmış və Şahdağ zirvəsinin ətəyindən süzülüb bulağa çevrilən Şolların zəngin su ehtiyatlarına diqqət yetirmişdi. Lindley Kür çayı, Samurçay və Şollar bulağı kimi su təchizatı mənbələrini müqayisə edərək Şollara üstünlük vermiş və öz qərarını iqtisadi cəhətdən də əsaslandırmışdı.
23 iyun 1901-ci ildə Bakı şəhərinə su kəməri çəkilməsinə dair Lindleylə müqavilə bağlandı. Bu məqsədlə 35000 rubl büdcə müəyyən edilmiş və həmin məbləğin 25000 rubl hissəsi Bakı milyonçusu Hacı Zeynalabdin Tağıyev tərəfindən ödənilmişdi. Daha sonra, Bakı şəhər Duması bu layihəyə 182000 rubl vəsait ayırmışdı.
1905-ci il inqilabı su kəmərinin çəkilməsini dayandırdı və işlər ancaq 1908-ci ildə bərpa edildi.
Birinci dünya müharibəsi su kəmərinin tikintisini ləngitsə də, 1917-ci ilin yanvarında 180 km uzunluğa malik olan və böyük çətinliklər dəf edilməklə çəkilən bu su kəmərinin tikintisi başa çatdırıldı. Yanvarın 22-də təntənəli şəkildə Şollar suyu rezervuarlara vuruldu.
Şollar suyunun yüz vedrəsinə 75 qəpik istifadə haqqı müəyyən edilmişdi.
Yusif Rüstəmov
Yusif İman oğlu Rüstəmov - Fəlsəfə elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Universitetinin prorektoru (2000-2003), Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fəlsəfə və Siyasi-Hüquqi Tədqiqatlar İnstitutunun direktoru, Fəlsəfə Dissertasiya Şurasının sədri, Fəlsəfə, politologiya və sosialogiya elmləri üzrə Respublika Problem Şurasının sədri, öz təşəbbüsü ilə təsis etdiyi Fəlsəfə Cəmiyyətinin prezidenti, "Fəlsəfə", "Elmi əsərlər", "Qərb-Şərq sivilizasiyalarının dialoqu" jurnallarının baş redaktoru.
Həyatı
Yusif İman oğlu Rüstəmov 1932-ci il dekabrın 29-da Qazax şəhərində doğulmuşdur.1954-cü ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinin fəlsəfə şöbəsini fəlsəfə ixtisası üzrə bitirmişdir. (1964-cü ildən 1974-cü ilədək) Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunda çalışmışdır. Y.Rüstəmov 1973-cü ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək fəlsəfə elmləri doktoru alimlik dərəcəsini, 1977-ci ildə isə professor elmi rütbəsini almışdır. Y.Rüstəmov 1974-2003-cü illərdə M.F.Axundov adına Azərbaycan Pedaqoji Rus Dili və Ədəbiyyatı İnstitutunda (hazırda Bakı Slavyan Universiteti) kafedra müdiri vəzifəsində çalışmışdır. Eyni zamanda da 2000-2003-cü illərdə özəl əsaslarla fəaliyyət göstərən Azərbaycan Universitetinin prorektoru vəzifəsində fəaliyyət göstərmişdir. Professor Y.Rüstəmov 2003-cü ilin fevral ayında Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fəlsəfə və Siyasi-Hüquqi Tədqiqatlar İnstitutunun direktoru təyin edilmişdir. .
Elmi əsərlərindən özünəməxsus diqqətəlayiq yer tutan kitablarından biri 2005-ci ildə nəşr etdirdiyi "Türk fikir tarixi haqqında mülahizələr"dir. Kitab müəllifin müxtəlif illərdə qələmə aldığı və ayrı-ayrı kitab və jurnallarda dərc olunan yazıları əsasında tərtib edilmişdir.
15 il Dissertasiya Şurasının üzvü, 3 il isə həmin şuranın sədri olmuşdur. 10 il AAK-ık Ekspert Şurasının üzvü kimi fəaliyyət göstərmişdir. Fəlsəfə, politologiya və sosialogiya elmləri üzrə Respublika Problem Şurasının sədri olmuşdur. Filosof eyni zamanda bir sıra elmi şuraların üzvü olmuşdur.
Yüsif Rüstəmov 20-dən çox elmi monoqrafiyanın elmi redaktoru olmuş, onlara rəy vermişdir. "Fəlsəfə", "Elmi əsərlər", "Qərb-Şərq sivilizasiyalarının dialoqu" jurnallarının baş redaktoru, ölkəmizdə öz təşəbbüsü ilə təsis etdiyi Fəlsəfə Cəmiyyətinin prezidenti olmuşdur. Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının redaksiya şurasının üzvü olmuşdur. Y.Rüstəmovun rəhbərlik etdiyi Filosoflar Cəmiyyəti YUNESKO-nun Beynəlxalq Fəlsəfə Cəmiyyətinə üzv qəbul edilmişdir. .
Əsərləri
-İslam və müasir Türkiyənin ictimai fikri.(rus dilində) 1980. - Karl Marks -inqilabi fikir dühası. 1988 - Fəlsəfə tarixi (dərs vəsaiti ,rus dilində) 1994 - Fəlsəfə (mühazirə kursu,rus dilində) 1998 - Türkiyənin sosial-siyasi və fəlsəfi fikirinin bəzi problemləri.2005 - Türk fikir tarixi haqqında mülahizələr. 2005 - Mövlanə Cəlaləddin Ruminin sufilik fəlsəfəsi.2002. Təkrar nəşr.2006. -Fəlsəfənin əsasları (azərbaycan və rus dilində) 2004. Təkrar nəşr 2007. -Əbu Nəfs Ömər Suhrəverdinin təssəvür fəlsəfəsi.2005 -Sədi Nursinin dünyagörüşü. 2006 Hüquq sahəsi
- Siyasi-Hüquqi təlimlər tarixi.2000. - Sosial-siyasi və Hüquqi təlimlər tarixi.2007
Sosial-siyasi elmlər sahəsi
-Müasir Türk burjua sosialogiyası.1967 -Beynəlxalq münasibətlər sistemində ABŞ-nin rolu(azərbaycan və rus dilində,2005) - Tarix-zaman daxilində insan reallığıdır. 2005. -Sivilizasiyanın qarışılıqlı münasibəti. 2007. -Tarix lokal svilizasiyaların qarışılıqlı münasibət kimi. 2008 -Svilizasiyaların qarışılıqlı münasibət konteksində Amerika milli identikliyi.2009 - Acropa və ümümdünya tarixi.2015 -ABŞ və qlobal liderlik. -Tarix-vahid ardıcıl təkamül prosesləri kimi. 2015
Zarğan (Mərənd)
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 801 nəfər yaşayır (206 ailə).
Lahıc misgərlik sənəti
250px|thumb|right|Lahıc misgərlik 250px|thumb|right|Misgərlik Lahıc misgərlik sənəti — Azərbaycanın İsmayıllı rayonunun Lahıc qəsəbəsində ənənəvi xalq sənəti olan, misdən qabların və müxtəlif məhsulların istehsalı.
Lahıc misgərlik sənəti haqqında
Lahıc misgərlik sənəti yalnız Lahıc qəsəbəsində mərkəzləşmişdir (xüsusilə də qəsəbənin "Misgər bazarı" adlandırılan Ağalı rayonunda). Lahıc qəsəbəsi Girdmançay Çayının sol sahilində 1375 metr hündürlükdə İsmayıllı rayonunda yerləşir. Qəsəbə Böyük Qafqazın cənub yamacında yerləşir. İnzibati baxımdan, Lahıc qəsəbəsinin (rəsmi olaraq –"şəhər-tipli qəsəbə") özünüidarə müəssisəsi kimi öz bələdiyyəsi mövcuddur. Gündəlik həyatlarında mis məmulatlardan istifadə edən geniş insan icması Azərbaycan Respublikasının bir çox regionlarında yerləşir. Mis əridən usta tam prosesi kordinasiya edir və ustaya kömək edərək lazımi texnikaları öyrənən usta köməkçisi tərəfindən müşayiət edilir. Misgər-dəmirçi havanı sobalara vurur və nazik lövhələrdə əridilən misi əzir. Sənətkar daha sonra əzilən mis lövhələri cilalayır və hazır mis məmulatları naxışlarla bəzəyir. Prosesin bu son mərhələsi sahibkarın ənənəvi biliyini və mədəni dəyərlərini əks etdirərək ətraf mühitdə diqqət mərkəzi olan istifadə edilmiş dizaynlar kimi vacib olduğu deyilir. Usta mis məmulatların anbarlarda satişına görə və cəlb edilən digər misgərlərin işini qiymətləndirməyə görə məsuliyyət daşıyır. Ənənə ailələrdə atadan oğula ötürülür. Azərbaycanda müxtəlif ailələr mis məmulatlar almaq üçün Lahıca gəlir və onların sağlam qidalanmanın faydalarını artırdığına inanaraq onlardan öz gündəlik həyatlarında istifadə edirlər. Peşəkar ustaların fikrincə, bu ənənə əsas yaşayış mənbəyini təmsil edir və güclü birlik hissini və ictimai fəxr hissini təmin edir. Misgərlik sənəti həmçinin Lahıc icmasında ailə münasibətlərini gücləndirir və Lahıcın milli mənsubiyyətinin şəffaf göstəricisi olaraq başa düşülür.
Tarixi mənbələrdə
Tarixi mənbələrin yazdığına görə, Ağqoyunlu hökmdarı Uzun Həsənin sarayında olan venesiyalı səyyah Kontarin yazırdı ki, burada hər gün hökmdarın ətrafındakı təxminən 400 nəfərə mis qablarda yemək verilir. XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan misgərlərinin hazırladığı məmulatlar müxtəlif sərgilərdə nümayiş etdirilərkən yüksək qiymətləndirilib və mükafatlandırılıb. Alimlərin qeydlərinə görə, mis üzərində işləyən sənətkarlar imzalarını onun üzərinə həkk etdikləri üçün dünya muzeylərində saxlanan Azərbaycan mədəniyyətinin bu təkrarolunmaz incilərini başqa xalqların öz adlarına çıxması mümkün deyil. Misdən hazırlanan əl işlərinin 40-dan artıq növü olub və beş qrupda ümumiləşdirilib: xörək, süfrə, su-ağartı qabları və məişət əşyaları.
Azərbaycanda misgərlik sənətinin mərkəzləri
Azərbaycanda misgərlik sənətinin mərkəzlərinin Təbriz, Gəncə, Naxçıvan, Şamaxı, Bakı, Ərdəbil, Lahıc (İsmayıllı) və s. olduğu söylənir. XIX əsrdən başlayaraq Lahıc misgərliyin əsas mərkəzinə çevrilib. Lahıc ustalarının misdən hazırladıqları, mürəkkəb və incə naxışlarla bəzədikləri dolça, satıl, sərnic, sərpuc, güyüm, teşt, məcməi, sini, dolça, aşsüzən, kəfkir, kasa, cam, qazan, çıraq və s. məmulatlar Orta Asiya, Dağıstan, Gürcüstan, İran, Türkiyə və digər yerlərdə tanınıb.