cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NASCAR
Quruluşu
1947-ci ilin əvvəlində Bill Frans bir sıra namizədlərin yarışdakı potensialını gördü. Bill Frans, NCSCC olaraq bilinən "National Championship Stock Car Circuit" nin qurulacağını açıqladı. Fransa təşəbbüsü maliyyə dəstəyi əldə etmək ümidiylə Amerika Avtomobil Birliyi və ya AAA'ya müraciət etdi. AAA təşəbbüsün dəstəyini rədd etdikdə, Fransa QHTKK üçün bir sıra qaydalar və mükafatlar elan etdi. Frans, 1947-ci ilin NCSCC mövsümünün qalibi 1000 dollar və bir kubok alacaqdı. Mövsüm 1947-ci ilin yanvarında Daytona Beach-dən başlayacaq və dekabr ayında Jacksonville-də bitəcəkdi. Müsabiqə zamanı təxminən 40 yarış baş tutdu və ümümiyyətlə satışa çıxarılan bütün biletlər artıq tükənmişdi. Fonty Flock iştirak etdiyi 24 yarışın 7'sini qazandıqdan sonra mövsüm çempionu olaraq mükafatlandırıldı. Sezonun sonunda Bill Frans, Flock'a 1,000 dollar və mövsüm boyunca yarışan digər sürücülər 3000 dollar pul mükafatına layiq görüldü. left|thumb|Strimlayn hoteli, Florida, NASCAR-ın qurulduğu bina. 1947-ci ilin mövsümünün sonunda Bill Frans, 14 dekabr 1947-ci ildən Florida-da Streamline Otelində bir sıra görüşlər keçirəcəklərini açıqladı. Görüş 4 seminardan ibarət idi, və bu seminarda NCSCC-ın rəsmi olaraq açılışı elan edilidi. İlk öncə bu seriya Milli Fond Avtomobil Yarışları Birliyi adlandırıldı, lakin bu adın bir rəqib tərəfindən artıq istifadə olunduğunu bildirdikdə, Qırmızı Vogt tərəfindən təklif edilən Milli Avtomobil Avtomobil Yarışları Milli Birliyi təşkilatın adı olaraq seçildi.
Misool
Məskunlaşma
Əsas yaşayış məntəqələri adanın şimal sahilində yerləşən Vaiqama və Lilintadır.
NASCAR
Quruluşu
NASCAR, 21 fevral 1948, Vİlliam Fransın  köməyi ilə quruldu. NASCAR'ın orijinal planları üç ayrı bölmədən ibarət idi: Roadster və Strict inventories. Modifikasiya edilmiş və Roadster maşınları azarkeşlərə daha cazibədar görünürdü. Roadster bölməsi tez bir zamanda tərk edilmiş, modifikasiya edilmiş bölmə isə NASCAR Whelen Modified Tour kimi işləmişdir. Amerika avtomobil istehsalçıları İkinci Dünya Müharibəsindən sonrakı tələbə cavab vermək üçün kifayət qədər sürətli bir ailə sedanı istehsal edə bilmədikləri üçün, Final Stok bölməsi bölündü. 1948-ci ildəki proqramda, 52 modifikasiya edilmiş torpaq irqi yarışları keçirildi. Sanksiyalar orqanı ilk tədbirini 15 fevral 1948-ci ildə Daytona Beachdə keçirdi. Red Byron, Modified Division yarışında Marshall Teague'ı məğlub etdi. Byron 1948-ci ildə milli birinciliyi qazandı. 1949-cu ildə böyük dəyişikliklər baş verdi və Strictly Stock bölməsi Mayami yaxınlığında fevral ayında 32 kilometrlik yolda öz məharətini bir daha sübüt etdi.
Misool
Məskunlaşma
Adadakı sakinlər biqa və matbat dillərində, eləcə də İndoneziya dilində danışırlar.
NASCAR
Sürücülərin təhlükəsizliyi
thumb|2008 Dodge Charger NASCAR, sürücülər tərəfindən tələb olunan təhlükəsizlik tədbirlərini tez-tez yerinə yetirir. Hal-hazırda istifadə olunan şok absorber "SAFER Bariyeri" əfsanəvi mexaniki Smokey Yunick tərəfindən 1970-ci illərdə təklif edilmişdi, ancaq fikir çox bahalı idi və rədd edildi. Adam Petti, Kenni İrvin və Toni Roper 2000-ci ildə və 2001-ci ildə Dale Earnhardt'ın ölümündən sonra, NASCAR, sürücünün G-güclərini azaltma fikrini yenidən nəzərdən keçirdi. Dale Earnhardt 2001-ci ildə Daytona 500 yarışında boyun travması nəticəsində öldü. Earnhardtın ölümü, NASCAR'ın "HANS cihazı" (Baş və Boyun Dəstək Qurğu) bütün sürücülərə şamil onumağa başlanıldı. 2000-ci ilin ortalarında NASCAR, yarış vasitəsini təhlükəsizlik yeniləmələri ilə yenidən hazırladı və onu "Tomorrow Vehicle (Sabahın Maşını)" adlandırdı. Avtomobilin daha yüksək bir damı, daha geniş kokpit və sürücünün oturacağının daha geniş olmasına qərar verdilər.
Tənqidlər
NASCAR müxtəlif mənbələrdən müxtəlif mövzularda tənqid hədəfi olmuşdur. Bəzi tənqidçilər, bugünki NASCAR vasitələri ilə onların real "stok" avtomobilləri arasında əhəmiyyətli fərqlər olduğunu elan edirlər. Digərləri NASCAR-ın biznes strukturunda, siyasətində və qərarlarında fransız ailəsinin suverenliyini tez-tez ifadə edirlər. Son zamanlarda, Xfinity Series yarışlarında davamlı olaraq yarışan kubok sürücülərinin sayıda tənqid hədəfinə çevrilmişdir. Bir başqa ümumi tənqid sahəsi isə, yalnız NASCAR'ı deyil, digər motor idmanlarını da, yanacaq istehlakı, emisyonlar və çirklilik və benzinə güllə qatqı maddələrinin istifadəsi ilə əlaqədardir. 2008-ci ildə başlanan NASCAR, 2007-ci ildə ilk üç seridə qurğuşunsuz yanacaq istifadə etməyi qəbul etdi. 2011-ci ildə, NASCAR, E15 "yaşıl" yanacaq (% 15 etanol və% 85 benzin) yancaq sisteminə keçdi. Son olaraq, NASCAR, diqqət çəkən bayraqların növləri və sıxlığı mövzusunda sorgulanmış və bəzi tənqidçilərin yarışların nəticəsinin manipulyasiya edildiyi və NASCAR'ın iddia etdiyi kimi daha yaxın bir yarış olduğu üçün niyyətin təhlükəsizlik olmadığı istiqamətindədir. Yarışlar zamanı tərəfdarların və hətta sürücülərin bəzilərinin qarışdığı bir neçə qəza oldu, hətta 2012-ci ildə Pensilvaniyada dövrəsində bir ildırım vurması nəticəsində bir tərəfdar dünyasını dəyişdi.
Misool
Tarixi
Holland müstəmləkə imperiyasının bir hissəsi olmuşdur.
1942-də Yaponiya tərəfindən işğal edilmişdir. 1945-ci ilə qədər Yaponiya İmperator Dəniz Qüvvələrinin bazası olmuşdur.
Faunası
thumbnail|Adadakı bitkilərdən biri - ətyeyən bitki
Ramiz Sadıqov
Ramiz Cəmil oğlu Sadıqov — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan SSR tikinti materialları sənayesi naziri (1981–1988).
Həyatı
Ramiz Cəmil oğlu Sadıqov 1932-ci ildə sənətkar ailəsində anadan olmuşdur. Azərbaycan Politexnik İnstitutunu bitirmişdir.
1952-ci ildən tikinti layihələrində iş icraçısı, Ehtiyat Əmək Qüvvələri İdarəsinin istehsalat təlimi ustası, metodisti, böyük müfəttişi, texniki peşə məktəbinin direktoru olmuşdur. 1965-ci ildən Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin təlimatçısı, Bakı asbest-şifer və keramika məmulatları kombinatının direktoru, Azərbaycan SSR tikinti materialları sənayesi nazirinin birinci müavini, 1974-cü ildən isə Azərbaycan KP MK tikinti və şəhər təsərrüfatı şöbəsinin müdiri vəzifələrində işləmişdir. 1981-ci ildən Azərbaycan SSR tikinti materialları sənayesi naziri olmuşdur.
Ramiz Sadıqov Azərbaycan KP MK üzvlüyünə namizəd olmuş və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı (9–11-ci çağırış) seçilmişdir.
Doroti Meri Kroufut-Hodjkin
Doroti Meri Kroufut-Hodjkin- (ing. Dorothy Mary Crowfoot Hodgkin, Dorothy Hodgkin; ) ingilis kimyaçısı və biokimyaçısıdır. Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (1964) ("X-şüalarından istifadə edərək bioloji aktiv maddələrin strukturlarının müəyyən edilməsinə görə"). London Kral Cəmiyyətinin üzvü (1947-ci ildən), SSRİ Elmlər Akademiyasının xarici üzvü (1976).
Ailə və uşaqlığı
Doroti Meri Kroufut-Hodjkin 12 may 1910-cu ildə Qahirədə Misir Təhsil Xidmətinin filoloqu və arxeoloqu Con Kroufut (1873–1959) və Qreys Meri (1877–1957) ailəsində anadan olmuşdur. Ana — Qreys Meri (Molli), (Hud), əri ilə birlikdə Misirdə kənd məktəblərinin təşkilinə kömək etdi, onunla bir çox ekspedisiyalara getdi. Onun müxtəlif maraqları var idi; xüsusilə, xeyriyyəçilikdən əlavə, o, botanika ilə məşğul olurdu və Sudanın florasının böyük kolleksiyalarını toplamışdı, bir çox botanika rəsmləri çəkmişdi ki, indi bu rəsmlər Kral Botanika Bağlarında yerləşir Kyu (Kew). Bundan əlavə, o, toxuculuğu da sevirdi və qədim toxuculuq üzrə beynəlxalq ekspert idi. Doroti uşaqlığının əvvəlini Misirdə keçirdi, Birinci Dünya Müharibəsi başlayana qədər hər il İngiltərəyə yalnız bir neçə aylıq gedirdi. 1918-ci ildə valideynləri Xartuma (Sudan) köçdülər və orada dördüncü qızları Diana doğuldu. O zaman Dorotini nənə və babasının himayəsində qalaraq Böyük Britaniyaya Uortinqemdə (Sasseks) oxumaq üçün göndərdilər.
Məktəb və erkən təhsili
Müharibədən sonra, 1918-ci ildə Kroufut bacıları anaları ilə Linkolnda (Lincolnshire mahalında) məskunlaşdılar və bir il Doroti və bacısı Coan analarının rəhbərliyi altında tarix, coğrafiya və ədəbiyyat oxudular. 11 yaşında o, Con Lehman məktəbinə daxil olur və burada Mançester Universitetinin məzunu Kris Dili (Chris Deely) tərəfindən kimyadan dərs alır. Hələ o zaman Doroti təbiət elmlərinə, xüsusən də kimyaya böyük maraq göstərirdi. Anası Dorotini elmə həvəsləndirmək məqsədiylə evdə təcrübələrin aparılmasına icazə verdi. 15 yaşında o, Dorotiyə U. Breqqa (W. Bragg) tərəfindən Kral İnstitutunun Milad Mühazirələri (Əşyaların Təbiəti, Köhnə Ticarət və Yeni Biliklər haqqında) əsasında yazılmış bir neçə kitabını verdi. Onlardan Doroti maddənin kristal quruluşu və rentgen şüalarının difraksiyası haqqında ilk biliklərini götürdü. Bundan əlavə, Doroti Parsonsun Biokimyanın Əsaslarını da öyrənmişdir. 1922-ci ildə Doroti və bacısı Coan valideynlərini ziyarət etməyə göndərildi. Orada Doroti atasının yaxın dostu olan və "Welcome Laboratories"-də işləyən kimyaçı Dr. A. F. Cozeflə tanış oldu. 1924-cü ildə A. F. Cozefin növbəti səfəri zamanı Dorotiyə bağ qumunda mineralların miqdarını təyin etmək üçün ilk kimyəvi təcrübələrini həyata keçirməyə kömək etdi. A. F. Cozeflə dərslər Dorotinin onun laboratoriyasına baş çəkməsi onun elmə olan marağını dahada gücləndirdi. O, fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı Uilyam Henri Braqin məktəblilər üçün "Əşyaların təbiəti haqqında" kitabından kristallarda rentgen şüalarının difraksiyasını oxudu. Dorotinin atası övladlarının yerli Sudan məktəblərinə getməli olduğuna inanırdı, ona görə də o, yerli Valideynlər Milli Təhsil Birliyinin Sinfində qaldı. Bu müəssisədə kimya kursu Dorotini çox valeh edən kristalların yetişdirilməsi ilə başladı. 1926-cı ildən atası Qüdsdəki Britaniya Arxeologiya Məktəbinin direktoru vəzifəsində işləmək üçün Fələstinə köçdü. Doroti atasına baş çəkdi və Transiordaniyada (indiki İordaniya) zəlzələ nəticəsində dağılmış şəhəri Ceraşda qazıntılarda iştirak edə bildi. O, qədim mozaika səkilərinə heyran oldu və gözəl eskizlər çəkdi, lakin arxeologiyaya marağı onu kimyadan yayındırmadı və o, rentgen kristalloqrafiyasını öyrənməyə qərar verdi. Son kursda o, məktəbin attestat imtahanında İngiltərədə birinci oldu. Doroti Kollecə Qəbul imtahanını müvəffəqiyyətlə verdi və 1928-ci ildə kimya üzrə təhsil almaq üçün Oksford Universitetinin Somerville Kollecinə getdi.
Oksford Universiteti
Universitetdə oxuduğu ilk ildə o, mineralogiya üzrə ən yaşlı müəllim olan Dr. Barkerin kristalloqrafiya üzrə bir neçə mühazirəsinə qatılıb. Müəllim kimyanı daha ətraflı öyrənmək üçün onu kristalloqrafiya işlərini bir il təxirə salmağa inandırdı. Təəssüf ki, o, tezliklə vəfat etdi və o, bioloji aktiv maddələrin tədqiqinə görə 1947-ci ildə Nobel mükafatı laureatı olmuş görkəmli üzvi kimyaçı Robert Robinsonun mühazirələrində iştirak etməyə başladı. O dövrün Oksford Universitetində böyük alimlərin bütöv qalaktikası dərs deyirdi. Xüsusilə Dorotiyə Ser Ernest Rutherford, Niels Bohr, Peter Dubois böyük təsir göstərmişdir. O, həmçinin Con Desmond Bernalın (John Desmond Bernal) maddənin metal vəziyyəti və rentgen kristalloqrafiyası haqqında mühazirələrində iştirak etdi. Həyatının bu dövründə elm adamlarından başqa, Quakerlər olan yaxın ailə dostları Elizabeth Wadsworth və Margery Fry Dorotiyə böyük təsir göstərdilər. Doroti uzun müddət öz mədəniyyətini və dəyərlərini qorudu. Doroti təhsilinin birinci hissəsini yüksək qiymətlərlə başa vurdu. Onun təhsilini davam etdirmək üçün bir neçə variantı var idi və kristalloqrafiyanı seçdi. O, kristalların təsviri, təsnifatı və kataloqlaşdırılması üzərində uzun illər çalışmış Somerville Kollecində tədqiqatçı olan Dr. Polly Porter tərəfindən həvəsləndirildi. Doroti Kroyfut Hodqkin ilk işlərindən biri onun ilk müəllimi Freddi Breverin rəhbərliyi altında dimetiltalium halogenidlərinin kristal quruluşunun tədqiqi olmuşdur. Müxtəlif halogenlərin sintezindən və yüksək keyfiyyətli kristallar əldə etmək üçün uzun cəhdlərdən sonra o, dimetiltalium bromidlərinin ən yaxşı kristallaşdığını aşkar etdi. Maddənin öyrənilməsi üçün rentgen üsullarının başlanğıcında elm adamları əldə edilən strukturları tam təsvir etmək üçün hələ kifayət qədər riyazi aparata malik deyildilər. Doroti belə nəticəyə gələ bildi ki, tallium və brom ionları natrium xlorid qəfəsindəki kimi düzülüblər (üz mərkəzli qəfəs). Hodjkinin işi keyfiyyətli idi (müasir struktur tədqiqatı atomların mövqelərinin səpilmə amplitudasının intensivliyindən hesablanmasını nəzərdə tutur), buna görə də molekulda metil qruplarının yeri ilə bağlı konkret nəticə əldə edilməmişdir. Bununla belə, Hodqkinin bu araşdırması diqqətəlayiqdir ki, bu, metal-karbon bağının ilk rentgen difraksiya tədqiqatı idi. 27 ildən sonra bu tələbə işi ona B12 koenziminin strukturunu deşifrə etmək üçün fundamental tədqiqatlarda kömək edəcəkdi. 1929-cu ildə Doroti Faraday Cəmiyyətinin yazılarını, yəni Braggs, W. Goldschmidt, C. Lonsdale və J. D. Bernalın əsərlərini öyrənməyə başladı. Bu əsərlər Dorotiyə ilham verdi və onun elmi həyatında yeni dönüşü əvvəlcədən müəyyənləşdirdi. Mentoru Freddie Brewer onu yeni təyin olunmuş rentgen kristalloqrafı Tiny Powell ilə işləməyi tapşırdı. Onun rəhbərliyi altında Doroti rentgen şüalarının difraksiya analizi sahəsində ixtisaslaşmağa başladı və yayda Heidelberqdə kristal kimyasının banilərindən biri Viktor Qoldşmidtin laboratoriyasında təlim keçdi.
Ailə və uşaqları
1937-ci ildə Kroufut-Hodjkin kommunist və afrikalı marksist tarixçi, həkim Tomas Hodjkinin qohumu və müstəqil Qananın ilk prezidenti Kvame Nkrumahın gələcək (1961-ci ildən) müşaviri Tomas Lionel Hodqkinlə evləndi. Kroyfut-Hodqkin dörd övladı ilə xoşbəxt evli idi. İlk uşaq Luka 1938-ci ildə anadan olub. Doroti tez bir zamanda döş absesini inkişaf etdirdi və qızdırmadan sonra revmatoid artrit inkişaf etdirdi və sonradan xroniki hala gəldi. İkinci uşaq Elizabet 1941-ci ildə anadan oldu. Öz siyasi fəaliyyəti və ərinin Kommunist Partiyasına üzv olması səbəbindən Doroti Kroyfut-Hodqkinin 1953-cü ildə ABŞ-a girişi qadağan edildi.
Xolesterolun strukturunun öyrənilməsi
Həmçinin Doroti Kroufut-Hodjkin 1937-ci ildə Oksforddan yodoxolesterol kristallarının analizinə görə fəlsəfə doktoru dərəcəsi almışdır. Tədqiqat üçün yod xolesterolun seçilməsi təsadüfi deyildi. Molekulda ən ağır olan yod atomu bir növ "istinad nöqtəsi" idi, ondan molekulun əsas skeletini öyrənərkən başlamaq rahat idi (sterollar kimi kompleks molekulların verdiyi məlumatlar başqa sözlə, spektral bolluğunda onu müəyyən etmək asan idi.). O zaman strukturların hesablanması Paterson funksiyası adlanan hesablamadan və sonradan ikiölçülü elektron sıxlığı xəritələrinin tərtibindən istifadə etməklə həyata keçirilirdi. Bu, molekuldakı bütün atomların yerini müəyyən etməyə kömək etdi, lakin bioloji molekulun xarakteristikası üçün xüsusilə vacib olan stereokimyəvi məlumatları yalnız o dövrdə inanılmaz dərəcədə çətin bir iş olan üçölçülü xəritələrdən istifadə etməklə əldə etmək mümkün idi. Doroti, mürəkkəb hesablamalar aparmadan, bununla belə, xüsusi yanaşmaların köməyi ilə sterol nüvəsinin strukturunun bütün xüsusiyyətlərini, o cümlədən stereokimyəvi xüsusiyyətlərini nəhayət müəyyən edə bildi. V. Q. Braqqın fikrincə, bu iş üzvi kimyada mürəkkəb fəza strukturlarının təyini üçün fiziki metodun mükəmməl tətbiqidir. Bu tədqiqat Dorotinin kristalloqrafiya sahəsində ilk parlaq nəticələrindən biri idi və mürəkkəb strukturların tədqiqində belə üsulların böyük potensialını nümayiş etdirdi. D. Hodqkin bununla dayanmadı və sterol nüvəsi olan molekulların məkan xüsusiyyətləri ilə bağlı sualları həll edərək struktur tədqiqatlarını davam etdirdi. Doroti kalsiferol, lumisterol və suprasterol II və oxşar quruluşa malik bəzi digər maddələr üzərində araşdırma aparmışdır. Doroti Kroyfut-Hodqkin 1936–1977-ci illərdə Oksford Universitetində müəllim olub. Onun tələbələri arasında Marqaret Tetçer də var idi. Bir müddət öz laboratoriyasında, SSRİ-də yaradılmış qramisidin C antibiotikinin rentgen difraksiya analizini işləmək ona tapşırılmışdı. M. Tetçer baş nazirliyi dövründə universitet müəlliminin Doroti Kroyfut-Hodqkinin şəklini stolunun üstündə saxlayırdı. Mühafizəkarların lideri ilə leyborist Kroyfut-Hodqkinə səs verənlərin siyasi baxışlarının əks olmasına baxmayaraq, onlar yaxın idilər və isti münasibətlər saxlayırdılar.
İctimai həyatı
1958-ci ildə Doroti Kroufut-Hodjkinin laboratoriyası universitetin Təbiət Tarixi Muzeyinə köçürüldü. O, 1960–1977-ci illərdə London Kral Cəmiyyətində tədqiqat professoru, 1977–1982-ci illərdə Oksforddakı Volfson Kollecinin idarə heyətinin üzvü , Bristol Universitetinin fəxri kansleri (1970–1988) olub. Onun penisilin, insulin və vitamin B12 kimi mühüm maddələrin tədqiqi elmi ictimaiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir və 1964-cü ildə Doroti Kroufut-Hodjkin kimya üzrə Nobel mükafatına layiq görülür və alır. O, vaxtının çox hissəsini laboratoriyasında universitetə, tələbələrə və layihələrə dəstək verməklə keçirirdi. Doroti Kroufut-Hodjkin bütün həyatı boyu fəal vətəndaşlıq pozisiyasını qoruyub saxlayıb. 1962-ci ildən Pauqoş görüşlərində iştirak etdi (və 1975-ci ildən 1988-ci ilə qədər – Pauqoş hərəkatının prezidenti olub), Vyetnam Tibbi Yardım Fondunun sədri və Vyetnam müharibəsi zamanı ABŞ-nin cinayətini araşdıran komissiyanın üzvü idi. 1972–1975-ci illərdə Beynəlxalq Kristalloqraflar İttifaqının prezidenti olub. 1992-ci ildə "İnsanlığa Xəbərdarlıq" imza atdı. Doroti Kroyfut-Hodqkin bir sıra elmlər akademiyalarının, o cümlədən SSRİ Elmlər Akademiyasının (1976), ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının (1971), Niderland, Yuqoslaviya, Qana, o Puerto Riko və Avstraliya Elmlər Akademiyalarının xarici üzvü olub. Kembric, Harvard, Broun, Qansky, Çikaqo eləcə də Lidsa, Mançester, Sasseks və s. universitetlərinin fəxri fərmanlarıyla təltif olunub.
Son illəri
Dorotinin əri Tomas Layonel Hodjkin 1982-ci ildə uzun sürən limfoqranulomatoz xəstəliyindən (indi Hodgkin xəstəliyi) vəfat edib. 1970-ci ildə xidmətdən təqaüdə çıxdıqdan sonra valideynlərinin İlminqton (Uorvikşir) kəndindəki evinə köçdü, lakin son günlərə qədər aktiv qaldı və əmək qabiliyyətini itirmədi. Ərinin ölümü Dorotiyə dərindən təsir etdi: artrit tutmaları tez-tez olurdu, arıqladı, lakin o, araşdırmalarını davam etdirdi və iki dəfə 1990 və 1993-cü illərdə müvafiq olaraq Bordo və Pekində Beynəlxalq Kristalloqrafiya Konfransında iştirak etdi. 1993-cü ildə Çindən qayıtdıqdan sonra Doroti İlminqtonda qızı Luizlə çox vaxt keçirdi. Doroti Meri Kroyfut-Hodqkin 29 iyul 1994-cü ildə insultdan öldü.
Mükafatlar və tanınmaları
Doroti Kroyfut-Hodqkin xidmətə görə təqdim edilən ordenləri Doroti Kroyfut-Hodqkin 1996 və 2010-cu il Britaniya poçt markalarında əks olunub. 2010-cu ildə Kral Cəmiyyətinin yaradılmasının 350-ci ildönümündə Hodjkin, İsaak Nyuton, Edvard Cenner, Cozef Lister, Benjamin Franklindən sonra Cəmiyyətin ən görkəmli on üzvünün xatirəsini yad edən markalar dəstində yeganə qadın idi. , Charles Babbage, Robert Boyle, Ernest Rutherford, Nicholas Shackleton və Alfred Russell Wallace. Royal Society Doroti Kroyfut-Hodqkin Təqaüdünü "tədqiqat karyeralarının erkən mərhələsində olan və valideynlik və ya sağlamlıq səbəbləri kimi şəxsi vəziyyətlərə görə çeviklik tələb edən görkəmli alimlər üçün" mükafatlandırır. 1999-cu ildən bəri Oksford Beynəlxalq Qadınlar Festivalı Doroti Kroyfut-Hodqkin işinin şərəfinə adətən mart ayında illik xatirə mühazirəsini keçirir. Mühazirə Oxford AWiSE (Elm və Texnologiyada Qadınlar Assosiasiyası), Somerville Kolleci və Oksford Universitetinin Təbiət Tarixi Muzeyi arasında əməkdaşlığın bir hissəsidir.
Şakir Kərimov
Həyatı
1958-ci ildə "Əzizbəyovneft" Mədənlər İdarəsində neftçıxarma operatoru işləmişdir. 1959-cu ildək komsomol işində — Bakı Şəhər Komsomol Komitəsinin təlimatçısı, Əzizbəyov Rayon Komsomol Komitəsinin birinci katibi, Azərbaycan SSR Lenin Kommunist Gənclər İttifaqı Mərkəzi Komitəsinin tələbə gənclər şöbəsinin müdiri, Bakı Komitəsinin birinci katibi vəzifələrində çalışmışdır. 1965–1969-cu illərdə dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında xidmət etmişdir. 1969–1971-ci illərdə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin baş referenti, Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin təşkilat-partiya işi şöbəsinin inspektoru olmuşdur. 1971-ci ildən Lenin Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi, 1979-cu ildən isə Azərbaycan SSR avtomobil nəqliyyatı naziri olmuşdur.
Şakir Kərimov Azərbaycan KP Təftiş Komissiyasının üzvü olmuş və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin deputatı (8–11-ci çağırış) seçilmişdir.
Yunanıstanın Səsi
Tarix öncəsi (1947-ci ilədək)
İlk qısadalğalı radio proqramları 1940-cı ilin oktyabr ayında, Yunan-İtalyan müharibəsi zamanı Afinanın mərkəzində və Balkan yarımadası istiqamətində quraşdırılmış kiçik bir ötürücü vasitəsilə yayımlanırdı.
Yunanıstanın səsi (1947-1999-cu illər)
1947-ci ildə ЕIPТ qısa dalğalarla yunan və 12 xarici dildə 7.5 kW ötürücü vasitəsilə Kipr, Misir, Türkiyə, Balkan yarımadası və Sovet İttifaqında beynəlxalq xarici dil radio bloklar şəbəkəsini işə saldı. 1972-ci ildə Avlisdə - Afinanın şimal-şərqində olduqca güclü bir ötürücü mərkəz açıldı. 2000-ci ilin əvvəllərində "Yunanıstanın Səsi" radiostansiyası xəbərləri dünyanın müxtəlif bölgələrinə həm yunan, həm də müvafiq ölkənin dilinə uyğun 50 dəqiqəlik blokları 10 dəqiqəlik əlavələrlə - qısa və orta dalğalı proqramlarla nümayiş etdirirdi. Məsələn, Sovet İttifaqı istiqamətində olan blok Moskva vaxtı ilə 17:00 və 21:00-da, saatın yarsından rus dilində xəbərlər proqramına qoşulurdu. Vaxtın qalan hissəsini isə Yunanıstanda baş verən hadisələr və yunan dilində musiqilər təşkil edirdi. 24 saat fəaliyyət göstərən beynəlxalq ERA 5 adlı radiostansiyanın buraxılışından sonra radiostansiyanın xaricidilli blokları ERA Beynəlxalq Şəbəkəsinə qoşuldu.
ERA-5 və FILIA (1999 - 2013)
1999-cu ildə ERT ultrasəs və orta dalğalarla (665AM) imiqrantlar üçün fəaliyyət göstərən "Dostluq" (106.7) radisotansiyasını yayımladı.Daha sonra ERA 5 yalnız yunan dilində yayımlanmağa başladı. Bu dövrdə Yunan radiostansiyasının Beynəlxalq Yayım Departamenti iki ayrı proqram buraxdı:
ΕΡΑ Αθήνας (2013 - 2015)
11 iyun 2013-cü il Yunanıstan Respublikasının Nazirlər Şurası ERT-in dağıdılmasına qərar verdi. ERA 5 proqramı artıq bağlanmşdır. FILIA 106.7 isə Yunanıstanda verilişləri gündəlik olaraq ultrasəs dalğaları ilə xarici dillərdə yayımlayan ΕΡΑ Αθήνας radiostansiyasına qoşulmuşdu.
Yunanıstanın səsi (2015 -ci ildən)
11 iyun 2005-ci ildə ERT yenidən qısa dalğalarda (9420 Hs) yunan dilində xəbərləri, musiqili-informasiya verilişlərini "Xarici dil buraxılışı" proqramı ilə yayımlayan "Yunanıstanın Səsi" (Η Φωνή της Ελλάδας) adlı radiostansiyasına qoşuldu.
Azərbaycanın tibb tarixi
Azərbaycanda tibb tarixi bu ölkədə təbabətin yaranmasından müasir dövrə qədər olan dövrü əhatə edir.
Erkən tarix
Azərbaycanda tibb tarixinin dərin kökləri var. Bir çox xəstəliklərə qarşı mübarizə aparmaq üçün qədim sakinlər cadugərliyə inanmışdılar. Bunu Azıx mağarasında daş dövrünə aid qırıntılar, boyalı lövhələr də sübut edir. İlk sakinlər xəstəlikləri müalicə etmək üçün dərman bitkiləri və otlardan istifadə edirdilər. Onların əldə etdikləri təcrübə nəsildən-nəslə inkişaf edərək xalq təbabətinə çevrilmişdir. Yazının yaranması ilə ənənəvi təbabətin şifahi və yazılı sahələrinin inkişafı bir-birindən ayrılmağa başladı. thumb|200x200px|Azərbaycanda geniş yayılmış [[İtburnu|itburnunun çayından soyuqdəymə zamanı istifadə edilir ]] Azərbaycanın zəngin florası qədim zamanlardan həkimlərin və alimlərin diqqətini cəlb etmişdir. Bir çox dərman bitkiləri profilaktika və müalicə məqsədləri üçün istifadə edilmişdir. toxumlarından, köklərindən, çiçəklərindən, yarpaqlarından istifadə edilmişdir. Qadınlar meyvə, tərəvəz və dərman çayının orqanizmə təsirini, öskürək, qanaxma, ağrı, ishal və digər xəstəliklərə təsirini asanlıqla müşahidə edirdilər.
1958-ci ildə Muğan düzünün Qaratəpə kəndində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı eramızdan əvvəl V–I əsrlərə aid artefaktlar aşkar edilmişdir. Mütəxəssislərin fikrincə, o dövrün sakinləri revmatizmin, qızdırmanın müalicəsində və bəzi xəstəliklərin qarşısının alınmasında bankalardan dərman kimi istifadə edilmişdir.
Aromaterapiya üsulları da məlum idi. Məsələn, heyva qoxusunun bədənin enerjisini artırdığına inanılırdı. Limon sinir sistemini kökləmək üçün, alma isə beyni stimullaşdırmaq üçün istifadə olunurdu.
Qədim dövrlərdə Azərbaycan sakinləri ilə Mesopotamiya sakinləri arasında fəal mədəni mübadilə olub. Məsələn, Şumerdən küncüt yağı və zəfəran gətirilirdi. Azərbaycan ərazisini əhatə edən Midiya dövlətinin yaranma dövrünün təbabətinə Avesta kimi tarixi abidə ilə qiymət vermək olar. Orada da deyilir ki, "həkimin üç silahı var: söz, otlar və bıçaq". Söz və təkliflə şəfa verən həkim o dövrdə ən yaxşı hesab olunurdu.
Orta əsrlərdə tibbin inkişafı
Son orta əsrlərdə yaşamış Məhəmməd Bərgüşadi "Tibbi Nəbivi" əsərini yazmışdır. Bərgüşadi əsərinin birinci yarısını ərəb dilində, ikinci yarısını isə doğma Azərbaycan dilində yazıb. Əslində bu, Azərbaycan dilində təqdim olunan tibb haqqında məlum olan ilk kitabdır. Birinci hissədə sinir xəstəlikləri də daxil olmaqla, demək olar ki, bütün orqanların xəstəliklərinin müalicəsi tövsiyə olunur. Bəzi hallarda, xəstəliyin əlamətlərinin təqdimatını qeyd edə bilərsiniz. İkinci hissədə əsasən bitki dünyasından olan dərmanların tərkibi təsvir edilmişdir. Kitabın üçüncü hissəsində müxtəlif xəstəliklər üçün pəhriz haqqında göstərişlər verilmişdir. left|thumb|Məhəmməd Yusif Şirvani. Dərman xüsusiyyətlərinin təsvirindən səhifə XV–XVI əsrlərdə təbabətin inkişafı iki xüsusiyyətlə səciyyələnir. Birincisi, təbabətin inkişafı, anatomik, fizioloji və gigiyenik istiqamətə daha yaxın olması, ikincisi, bütünlüklə şəfa və təbiblərin əlinə keçən ənənəvi təbabətin məhv olmasıdır. Elmi tibbi fikrin yüksəlişinin bariz dəlili kimi böyük həkim hesab edilən Şamaxılı Mahmud ibn Məhmədi Dilşad Şirvaninin "Kəmal-namə", "Kamillik kitabı" və Azərbaycan dilində tibb dərsliyi (1437–1438) kimi əsərlər ola bilər. Qazi Nəciməddin Əhməd ibn Əbubəkr ibn Məhəmməd Naxçıvani İbn Sinanın "Kanonları" haqqında qiymətli şərhlərə malikdir. Tibb ədəbiyyatında görkəmli həkim və şair Sahab Seyid Məhəmməd Ordubadinin göstəricisi vardır. Mirzə Məhəmməd Həsən Şirvani tibb məktəbi təşkil etdi, onun divarlarından Seyid Əli Təbrizi çıxdı. Əslində, Mirzə Məhəmməd Azərbaycan ərazisində Türkmənçay müqaviləsinə qədər mövcud olmuş, bundan sonra ruhanilərin tələbi ilə dağıdılmış sonuncu tibb məktəbinin təşkilatçısı olmuşdur.
Sinopodophyllum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Azərbaycanın tibb tarixi
Orta əsrlərdə tibbin inkişafı
XVI əsr azərbaycanlı həkimi, Qarabağ əsilli Yusif Qarabaği bir çox tibbi traktatlar, eləcə də İbn Sinanın "Tibb elmi kanonuna şərhlər və şərhlər" yazmışdır. O, uzun müddət Orta Asiyada, Səmərqənd və Buxarada yaşayıb fəaliyyət göstərmişdir.
Ümumiyyətlə, XVII–XVIII əsrlərdə. Murtuzaqulu Şamlu (seksopatoloq), Əbülhəsən Marağai, əczaçılar Həsən Rza oğlu Şirvani, Hacı Süleyman İrəvani və başqaları kimi Azərbaycan alimləri tərəfindən tibb və farmakologiya sahəsində bir sıra əsərlər yazılmışdır.İrəvani "Fevaid ül- hikmət" kitabında əlifba sırası ilə tibbdə istifadə olunan dərmanların adları və xassələri verilmişdir. Dərmanların adları ərəb, fars, azərbaycan, yunan, suriya, hind, fransız və başqa dillərdə verilmişdir.
XIX əsr — XX əsrin əvvəllərində tibbin inkişafı
thumb|177x177px|Azərbaycanda tibb tarixinin əsasını qoyan Əbdülxaliq Axundov 1828-ci ilə qədər Azərbaycan ərazisində Avropa tipli aptek yox idi. Yalnız Rusiya imperiyası dövründə bütün Zaqafqaziyada olduğu kimi Azərbaycanda da belə xəstəxanalar, apteklər yaradılmış, rus həkimləri gəlib yeni biliklər gətirmişlər.
XIX əsr azərbaycanlı həkimi Mirzə Məmmədqulu Qaibov Qarabağ xanının sarayında həkim işləmiş, məşhur Azərbaycan şairəsi Xurşidbanu Natəvanın baş həkimi olmuşdur. Qayıbov Azərbaycanda cərrahiyyə elminin əsasını qoyub.
Azərbaycanda tibb tarixinin elmi öyrənilməsinin əsasları 1892-ci ildə Azərbaycan alimi Əbdülxalıq Axundov tərəfindən qoyulmuşdur. Əbdülxaliq Derpt Universitetinin professoru Q.Dragendorfun rəhbərliyi altında əczaçılıq magistri dərəcəsi almaq üçün dissertasiya kimi (1892) 10-cu əsr fars müəllifi Əbu Mənsur Xirovinin əczaçılıqla bağlı məşhur ensiklopediyasını tədqiq və fars dilindən azərbaycan dilinə tərcümə etmişdir. O, dərman xammalının adlarının botanik tərifini yerinə yetirmiş və bu kitaba şərh tərtib etmişdir. Bitkilərin qədim adlarının belə deşifrə edilməsi onların sonrakı elmi tədqiqinə imkan yaratmışdır. left|thumb|184x184px|[[Həsən bəy Zərdabi]] Həsən bəy Zərdabi və Mirzə Fətəli Axundov öz yazılarında fəlsəfi fikirlərini ifadə etmək üçün tibb sahəsindəki biliklərdən istifadə edilmişdir. Xalq təbiblərinə ilk qarşı çıxanlardan biri də Axundov olmuşdur. Gigiyena və sanitariya ilə bağlı bir sıra əsərlərin müəllifidir. Zərdabinin təbabətin inkişafında da böyük rolu olmuşdur. O, ilk azərbaycanlı təbiətşünas və darvinist idi.
Rusiya imperiyasında ilk Azərbaycan qəzeti olan "Əkinçi"nin müəllifi kimi Zərdabi Axundovla birlikdə o dövrdə ölkəni sarsıdan malyariya ilə bağlı əsərlər üzərində işləyirdi. Onun "Gigiyena" kitabı gigiyena sahəsində Azərbaycanın tibb üzrə ilk elmi tədqiqat əsəridir. 1914-cü ildə Azərbaycan dilində nəşr edilmişdir.
Bununla yanaşı, İran və Hindistandan gətirilən dərman bitkilərinin satışı ilə məşğul olan apteklər də fəaliyyətini davam etdirirdi. Belə apteklər Azərbaycanın bütün şəhərlərində — Bakı, Şamaxı, Şuşa, Ağdam, Naxçıvan, Lağıc, Ordubad, Salyan, Lənkəran və s.-də olub. Görkəmli Azərbaycan yazıçısı Yusif Vəzir Çəmənzəminlinin atası Mir-Baba Mir-Abdulla oğlunun aptek sahibi olub. Ağdam şəhərində. Onun aptekində 100-dən çoxu bitki mənşəli olmaqla 142 adda dərman satılırdı. Çəmənzəminlinin özü isə əczaçı oğlu olduğu üçün "Həkim" hekayəsində 19-cu əsr Azərbaycan həkimlərinin həyat və təcrübəsindən bəhs edir. thumb|250x250px|"Müqəddəs Buxara". [[Molla Nəsrəddin (jurnal)|Molla Nəsrəddin (1911, № 20). Rəssam: İ.Rotter]] Belə apteklər İran (Cənubi) Azərbaycanda çoxluq təşkil edirdi. XX əsrin əvvəllərində isə Azərbaycanda bitkilərlə müalicə hələ də kifayət qədər geniş yayılmış müalicə növü idi. Və yeni, müasir dərmanların ortaya çıxması şəfaçılar tərəfindən yad bir şey kimi qəbul edildi.
Padam Padam
"Padam Padam" avstraliyalı müğənni Kayli Minouq tərəfindən 18 may 2023-cü ildə Tension adlı altıncı studiya albomunun baş sinqlı kimi buraxılmış mahnıdır. Mahnı norveçli müğənni və bəstəkar İna Vroldsen tərəfindən prodüser Lostboy ilə birgə yazılmışdır. Musiqi klipi rejissor Sofi Müller tərəfindən çəkilmiş və mahnı həmin klip ilə ilk dəfə tam şəkildə təqdim edilmişdir. Sinql İngiltərə və ABŞ xit-paradlarında Top 10-a daxil oldu.
Azərbaycanın tibb tarixi
XIX əsr — XX əsrin əvvəllərində tibbin inkişafı
Tibb maarifində mühüm rol oynamış Azərbaycanın o vaxtkı məşhur satirik jurnalı "Molla Nəsrəddin"də keçmişin bu cür qalıqları tənqid edilir, o dövrün şarlatanlarının geriliyi, tibb elminin ən son biliklərinə nadan münasibəti ələ salınırdı. Məsələn, jurnalın 20-ci nömrəsində (1911) "Müqəddəs Buxara" (rəssam Əzim Əzimzadə) adlı karikatura verilmişdir. Burada həkimin tövsiyə etdiyi yeni dərmanla bağlı şübhələrlə Buxara əmirinin obrazı yaradılır. Karikaturanın mətnində deyilir:
Padam Padam
Mahnının tarixi
Mahnı 12 may 2023-cü ildə yeni albomun elanı ilə birlikdə anons edildi, lakin o vaxt buraxılış tarixi yox idi. Buraxılış tarixi mayın 16-da mahnının 20 saniyəlik hissəsi ilə elan edildi. Mahnının adı ürəyin döyünməsi mənasını ifadə edir.
Azərbaycanın tibb tarixi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətində tibb
1918-ci ildə artıq müstəqil Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətində Səhiyyə Nazirliyi yaradıldı, ona həkim Xudadat bəy Rəfibəyov rəhbərlik edirdi. Bu illər ərzində ölkədə, Bakı, Gəncə kimi şəhərlərdə onlarla yeni apteklər, xəstəxanalar açıldı. left|thumb|200x200px|Bir qrup azərbaycanlı tələbə Parisə yollanarkən. 1920-ci ilin əvvəlləri Xaricə təhsil almağa göndərilən bir çox ADR tələbələri də orada, əsasən Almaniya, Sankt-Peterburq, Moskva, Kiyev və digər şəhərlərdə tibb təhsili alırdılar.
1919-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin tibb fakültəsi ilə əsası qoyuldu, onun operativ cərrahiyyə kafedrasının ilk müdiri görkəmli cərrah, professor V. İ. Razumovski idi (1920-ci ilə qədər). Burada tibb tarixi də tədris olunurdu. Qısa müddətdə Razumovskinin rəhbərliyi ilə Xüsusi Hazırlıq Komissiyası təşkil edildi. Həmin ilin avqustunda qəbul imtahanları keçirildi və beləliklə, birinci sinif şagirdləri, gələcək həkimlər işə götürüldü.
Padam Padam
Kommersiya uğuru
"Padam Padam" ARIA Singles Chart- da 39-cu yerdə debüt etdi və 2012-ci ildə " Timebomb " dan sonra Minouqun Avstraliyada ilk top-40 hiti oldu. Mahnı həmçinin yayımlandıqdan bir gün sonra UK Singles Downloads Chart və UK Singles Sales Chart- da səkkizinci yerə daxil oldu. Mahnı Böyük Britaniyada Singles Chart- da 26-cı yerdə debüt etdi, Minouqun Böyük Britaniyanın top-40-da 52-ci sinqlı və 2014-cü ildə yayımlanan "Into the Blue"dan sonra ən yüksək hit-parad sinqlı oldu. O, həmçinin UK Singles Sales və Yükləmə Çartlarında birinci yeri tutdu.
Klipi
Musiqi klipi Los-Ancelesin San Fernando Vadisində rejissor Sofi Müller tərəfindən lentə alınıb. 18 may 2023-cü ildə klip yayımlandı.
Azərbaycanın tibb tarixi
Azərbaycan SSR-də tibb
Sovet hakimiyyəti qurulandan sonra 20-ci illərdə dərman bitkiləri satılan apteklər bağlandı, ərəb qrafikası ilə yazılmış əlyazmalar yandırıldı. Sovet hökumətinin (əsasən Azərbaycanda və Orta Asiyada) İslama qarşı apardığı siyasətin tərkib hissəsi idi. thumb|200x200px|Bakıda Fizioterapiya İnstitutunun binası. 1930-cu illər Yeni hökumətə ixtisasca həkim olan Nəriman Nərimanov başçılıq edirdi. 1920–1921-ci illərdə Azərbaycan SSR Xalq Səhiyyə Komissarı həkim Ağahüseyn Kazımov, ondan sonra 1935-ci ilə qədər Mir Mövsüm Qədirli olmuşdur.
Ümumiyyətlə, 1920-ci ildən 1940-cı ilə qədər Azərbaycanda yüzlərlə yeni poliklinika, xəstəxana və apteklər yaradılmışdır. Azərbaycan tibb alimləri arasında akademiklər Mirəsədulla Mirqasimov və Mustafa Topçubaşev, professorlar Əlibek Əlibəyov və Kamil Balakişiyev, E.M.Əfəndiyev kimi tibb elminin görkəmli xadimləri şöhrət qazanmışlar. Nəzəri klinik təbabətin inkişafında böyük xidmətləri olan F. A. Əfəndiyev, M. M. Əfəndizadə, B. A. Eyvazov, D. M. Abdullayev, D. Yu. Hüseynov, T. Q. Paşayev, U. S. Musabəyova, A. F. Qarayev, M. R. Nəzirov, Ş. M. Həsənov və b., respublikanın milli tibb kadrlarının hazırlanmasına böyük töhfələr vermişdilər.
Əbülfəz Qarayev Azərbaycanda ilk pediatrlardan biri olub, Bakıda ilk Uşaq Evinin əsasını qoymuşdur.
Təbabət və əczaçılıq işi üzrə orta əsr əlyazmaları
AMEA Əlyazmalar İnstitutunun toplusuna 222-i fars dilində, 71-i türk dilində (qədim azəri dili və qədim türk dili), 70-i ərəb dilində olmaqla 363 təbabət və əczaçılıqla bağlı orta əsr əlyazması daxildir. Buradakı ən qədim əlyazmalardan biri İbn Sinanın "Tibb elminin qanunu" əsəridir. Bu əlyazmanın nüsxəsi 1143-cü ildə Bağdadda hazırlanıb və 1956-cı ildə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının respublika fonduna verilib. Onunla birlikdə Qanunun 1259-cu ildə yenidən yazılmış ikinci əlyazması fonda təqdim edilib. Bu əlyazma daha bütövdür və Qanunun ikinci cildinin üçüncü, dördüncü və beşinci kitablarını göstərir. Bu əlyazmanı köçürən XIII əsrin məşhur həkimi Mənsur ibn İbrahim ibn Əbu Səid Xəmədandır. Bu əlyazmalar yaxşı qorunmuşdur. XIX əsrdən bəri bu əlyazmalar Azərbaycan (Şuşa) həkimi Qayıbovun ailəsində nəsildən nəsilə keçərək saxlanmışdır. Akademiyanın fondunda həmçinin ХIII əsrin sonlarında yazılan ilk "Qanun" kitabı var və bu kitab Şiraz həkimi Qütbəddinin "Qanunu"su və "Şəfa kitabı"nın əlyazmasının şərhidir.
Əlyazmalar institutunun kolleksiyasında olan fars dilindəki məşhur orta əsr əlyazmaları bunlardır: Hacı Zeynalabdin Attarın "İxtiyarat-i Bədii" əsəri (XVIII əsrdə köçürülüb), Mənsur bin İlyasın "Kifayət-i Mücahidə" əsəri (1653-cü ildə köçürülüb), Məhəmməd Möminin "Tuhfat əl-Möminin" əsəri (1713-cü ildə köçürülüb) və s.
Təbabətlə bağlı bir çox kitablar XIV–XIX əsrə aiddir: Yusif bin İsmail Xoyinin "Cam əl-Bağdadi" əsəri (bu kitabın orjinalı 1311-ci ildə ərəbcə yazılıb, ancaq Əlyazmalar institutunun kolleksiyasında bu kitabın orta əsrlərdə farsca tərcüməsi var), Əbdülməcid Təbibin "Kitab əl-Müdavət" əsəri, Həsən bin Rza Şirvaninin "Sirac ət-Tibb" əsəri, Hacı Süleyman Qacar İrəvaninin "Fəvaid əl-Hikmət" əsəri, Əbülhəsən Marağayinin "Müalicati Münfəridə" əsəri, Murtuza Qulu xan Şamlu Ərdəbilinin "Xirqə" əsəri və s.
İnstitutda həmçinin təbabətlə bağlı ərəbcə, farsca, azərbaycanca, türkcə əlyazmaların nüsxələri var: 1669-cu ildə yazılmış Məhəmməd Möminin "Tuhfat əl-Möminin" əsəri (33 bütöv və yarımçıq nüsxə), 1728-ci ildə yazılmış Məhəmməd Mehdinin "Zəd əl-Müsafirin" əsəri (13 nüsxə), 1586/7–1628/9-cu illərə aid Müzəffər bin Məhəmməd Şəfainin "Qarabadin" əsəri (9 nüsxə), 1368-ci ildə yazılmış Hacı Zeynalabdin Attarın "İxtiyari Bədii" əsəri (5 nüsxə). Bu əlyazmalar içində dünya əhəmiyyətli bəzi nadir və dəyərli nümunələr var.
Sofiya sinaqoqu
thumb thumb| Sinaqoqun içərisində Sofiya sinaqoqu ( Sofia sinaqoqu ) Cənub-Şərqi Avropanın ən böyük sinaqoqudur. Böyüklüyünə görə Bolqarıstanda fəaliyyət göstərən iki əsas sinaqoqdan biri (ikincisi Plovdiv şəhərində) və Avropada üçüncüdür.
Avstriyalı memar Fridrix Qryunagerin layihəsi əsasında paytaxt Sofiyada Səfərad yəhudiləri Yəhudi icması üçün tikilmişdir. Görünüşünə görə, Vyana şəhərindəki köhnə Leopoldştadt sinaqoqunu xatırladır. 9 sentyabr 1909-cu ildə Çar I Ferdinandın iştirakı ilə rəsmi olaraq açıldı. Sinaqoqun inşası üçün ilk hazırlıqlar 1903-cü ildə, tikinti özü isə 1905-ci ilin 13 noyabr tarixində başlamışdır. İnşaat, ravvin Markus Ehrenpreisin təşəbbüsü və Ezra Tajer və İbrahim Davijon Levi kimi hörmətli Yəhudi icmasının səyləri sayəsində gerçəkləşmişdir.
Sinaqoq şəhərin tam mərkəzində, Mərkəzi Bazarın yaxınlığında yerləşir. O, bütövlükdə 1300 kilsəni əhatə edə bilər. Sofiya sinaqoqunun əsas çilçırağı 1,7 ton ağırlığındadır. Bu, ölkənin ən böyük çilçırağıdır.
Binanın böyüklüyünə baxmayaraq, xidmətlər yalnız təxminən 50 və ya 60 kilsənin iştirakı ilə aparıla bilir. Bunun səbəbi, Bolqarıstandakı yəhudilərin əksəriyyətinin İsrailə köçməsidir. Şəhərdə hazırda yaşayanların əksər hissəsi isə dindar deyil.
Sinaqoqun memarlıq üslubu, əslində, Vyana Ayrılışının elementləri olan Moorish Dirçəlişidir və binanın fasadı Venesiya memarlığını xatırladır. Əsas otağın diametri 20 metr və hündürlüyü isə 31 metrdir. Günbəzi səkkiz guşəlidir. İnteryeri Karrara mərmər sütunları və çox rəngli Venesiya mozaikaları, həmçinin dekorativ ağac oymaları ilə zəngin bir şəkildə bəzədilmişdir. Binanın ölçüsü 659 kvadrat metrdir.
8 May 1992-ci il tarixindən bəri Sofiya sinaqoqu 1990-cı ilə qədər fəaliyyət göstərən "Bolqar Yəhudilərinin Qurtuluşu 1941–45" (Спасяването на българските евреи 1941–1944) ekspozisiyasının inkişafına xidmət edən Yəhudi Tarix Muzeyinə ev sahibliyi edir. Muzey Bolqarıstanın sərgi salonlarında qonaqların foto sərgilərini keçirir.
Vaqif Abdullayev (əsgər)
Vaqif Rəşid oğlu Abdullayev (15 oktyabr 1996; Ağsu rayonu, Azərbaycan — 6 noyabr 2020; Laçın rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Vaqif Abdullayev 1996-cı il oktyabrın 15-də Ağsu rayonunun Hacıqədirli kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Vaqif Abdullayev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Laçının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Vaqif Abdullayev noyabrın 6-da Laçın döyüşləri zamanı şəhid olub. Ağsu rayonunda dəfn olunub.
NGC 4338
NGC 4338, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismidir. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. SB0 tipli. tərəfindən ildə 27.94 sm (11 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Vaqif Abdullayev (əsgər)
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vaqif Abdullayev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vaqif Abdullayev ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Qonkur mükafatı
thumb|Edmon və Jül Qonkur Qonkur mükafatı — ən yaxşı roman üçün Qonkur qardaşlarının adını daşıyan Fransanın ən nüfuzlu ədəbi mükafatı. 1903-cü ildən etibarən hər il Qonkur akademiyası üzvlərinin səsverməsi əsasında Parisdəki "Druan" (Drouant) restoranında təşkil edilən xüsusi şam yeməyi zamanı təqdim edilir. Mükafatın məbləği simvolikdir (hazırda on avro), lakin bir qayda olaraq, mükafatın verilməsi qalib romanın satışını əhəmiyyətli dərəcədə artırır və onun müəllifini fransız ədəbiyyatında ön sıralara çıxarır.
Qonkur akademiyasına ildə 60 frank nominal qonorar alan Fransanın ən məşhur on yazıçısı daxildir. Akademiyanın hər bir üzvü yalnız bir səsə malikdir və yalnız bir kitaba səs verə bilər. Səslər bərabər olduqda, sədrin səsinin verildiyi əsərə üstünlük verilir. Müxtəlif dövrlərdə Qonkur akademiyasının üzvləri yazıçılar Alfons Dode, Jül Renar, böyük Roni, Filip Eria, Erve Bazen, Lui Araqon və başqaları olmuşlar.
Qonkur mükafatının əsasnaməsinə görə, bu mükafat müəllifə ömür boyu yalnız bir dəfə verilə bilər. Yeganə istisna yazıçı Romen Qaridir. O, ilk dəfə 1956-cı ildə laureat olmuşdu və 19 il sonra Emil Ajar adı ilə yenidən mükafata layiq görüldü. Qarinin ədəbi hiyləsi Ajarın mükafata layiq görülməsindən sonra üzə çıxdı.
Əsas mükafat və paralel Qonkur liseyçilər mükafatı ilə yanaşı, Qonkur akademiyası debüt romanı, poeziya, novella və bioqrafik əsərlər üçün də mükafat verir. Son illərdə Fransa İnstitutu frankofoniya proqramı çərçivəsində Şərqin (Livan) və Avropanın bir sıra ölkələrinin (İtaliya, Polşa, Rumıniya, Serbiya) seçimi əsasında fransız yazıçıları üçün Qonkur mükafatlarını da təsis etmişdir.
Populyar mədəniyyətdə
1951-ci ildə fransız yazıçısı Pyer Qamarra "Qatilə – Qonkur mükafatı" detektiv hekayəsini yazır. Mükafatın nüfuzunu qəsdən aşağı salmağa dair ittihamların qarşısını almaq üçün romanın mətnindən əvvəl bildiriş yerləşdirilmişdi: "Bu romanın bütün faktları və personajları uydurmadır. Qonkur mükafatı yalnız bütün ədəbi mükafatların ən məşhuru olduğuna görə götürülüb, lakin onu hər hansı digər mükafatla əvəz etmək olar."
Microsoft Access
Microsoft Access — verilənlər bazasının yaradılması və idarə edilməsi üçün nəzərdə tutulmuş proqramdır.
İmkanları
Microsoft Access müxtəlif növ informasiyanı toplamağa və sistemləşdirməyə, verilmiş şərtlərə əsasən obyektlərin axtarışı və sıralanmasını təşkil etməyə, verilənlərin daxil edilməsi üçün formalar tərtib etməyə və hesabatlar hazırlamağa imkan verir. Microsoft Access geniş diapazonda informasiyanın idarəetmə effektivliyini artıran güclü tətbiqi proqramdır. Access həm sadə həm də mürəkkəb verilənlər bazası ilə işləməyə imkan verir. Bu proqram relyasiya verilənlər bazası (VB) ilə işləyir. Relyasiya VB-da müxtəlif tipli verilənlər cədvəllərdə saxlanılır və bu cədvəllər arasındakı əlaqələr yaradılir. Nəticədə VB-da müxtəlif tipli dəyişənlərlə işləmək mümkün olur.
İşləmə qaydası
Microsoft Access proqramını işə salmaq üçün: Start → Programs → Microsoft Access. Proqramla bərabər eyni adlı pəncərə açılır. Üç rejimdən biri seçilir:
Microsoft şirkətinin yaratdığı bütün proqramlarda olduğu kimi, Microsoft Access pəncərəsinin yuxarı hissəsində proqramın adı, onun yanında isə verilənlər bazasının adı yazılır. Başlığın altında menyu sətri, bu sətrin altında isə alətlər paneli yerləşir. Alətlər vasitəsilə yerinə yetirilən əməliyyatlar, menyu bəndlərinin müəyyən sətrinin seçilməsi ilə də yerinə yetirilə bilər.
Obyektlər
Access VB-nın obyektlər panelində cədvəllər, sorğular, formalar, hesabatlar, makroslar, səhifələr və modullar düymələri görsənir. Bu düymələr vasitəsilə istənilən obyektə keçmək olur:
Access VB bir və ya bir neçə cədvəldə saxlanılır. Cədvəllərdə hər sətr bir yazı (запис), hər sütun isə sahə (поле) adlanır. Сədvəllərdə yazılan verilənlər сədvəllər haqqında informasiya ilə birgə VB faylında saxlanılır. Bu fayl .mdb genişləndiricisinə malikdir.
Konq adası
Konq adası — Cənubi Çin dənizinə daxil olan, Siam körfəzində yerləşən ada. Ada Kamboca sahillərindən 54 km araləda yerləşir. İnzibati cəhətdən Kox Konq vilayəti ərazisinə daxildir. Kambocanın ən böyük adasıdır. Şimaldan cənuba 19,5 km, şərqdən qərbə 5–6 km məsasfədə uzanır. Adanın sahəsi 100 km², sahil xətdinin uzunluğu isə 53 km-dir. Adanın rəsmi saytında deyilir ki, Konq adası Honkonq böyüklükdə ərazini əhatə etsədə əhalisi bir böyük məktəb sinfinin şagirdlərinin sayından çox deyil. Ada bütünlüklə meşə ilə örtülüdür. Maksimal hündürlüyü 420 metrdir. Ada materikdən 400 metr aralıda yerləşir. Adada yerləşən zirvədən onlarla çay başlayır. Onlardan birinin uzunluğu 3,8 km-dir. 1997-ci il məlumatına görə adada ağac emal edili. Hazırda adada kiçik turizm obyekti vardır. Adanın ətraf sularında adi aybalığı, barrakuda kimi balıq növləərini müşahidə etmək mümkündür.
Nasikabatrachus sahyadrensis
Nasikabatrachus sahyadrensis — Nasikabatrachus cinsinə və Nasikabatrachidae mono fəsiləsinə aid olan qurbağa növü. Hindistanın Qərbi Qat dağları ərazisində yayılmışdır.
Tarixi
Növ yalnız 2003-cü ildə qeydə alınmış və təsnifatı təsdiqlənmişdir. Bu canlılar cəmi 14 km² ərazidə yayılmışlar. Bu canlıların ən yaxın qohumları olan Seyşel qurbağaları, onların yaşadığı arealdan 3 min km cənubda yayılmışdır. . Ancaq bu canlıları kəşf edən Bidcu onları ayrı sinifə aid edir.
Təsnifat
Nasikabatrachus latın atını qəribə burnuna görə almışdır.
Maraqlı fakt
2008-ci ildə Scienceray saytının əsas aparıcılarından biri olan Çan Li Pen Nasikabatrachus sahyadrensis qurbağasını dünyanın 20 ən qəribə və çirkin heyvanları siyahısına daxil etmişdir.
Kinab (Əhər)
Kinab - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 145 nəfər yaşayır (30 ailə).
Brodosplit
Tarixi
thumb|200x200px|MV Orange Star Şirkət 1922-ci ildə ərazidəki bir neçə gəmiqayırma müəssisəsinin birləşməsi ilə qurulur. 1932-ci ildən bəri indiki yerində yerləşir. 20-ci əsrin ikinci yarısında şirkət sürətlə genişlənməyə başlayır, bunun nəticəsində Xorvatiyanın ən böyük gəmiqayırma zavodlarından birinə çevrilir.
Brodosplit 2013-cü ilə qədər əsas səhmdarı Xorvatiya hökuməti olduğu bir səhmdar cəmiyyət idi. Əsas fəaliyyət beynəlxalq bazar üçün geniş çeşidli gəmilərin dizaynı və qurulmasıdır. 2013-cü ildə şirkət özəlləşdirildi, yeni sahibi kütləvi yenidən qurulma və optimallaşdırmaya başlayan Xorvatiyanın DIV şirkəti oldu. Nəticədə işçilərin sayı 4000 nəfərdən 2300 nəfərə endirildi.