cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycanın İrandakı səfirliyinə hücuma reaksiyalar
Azərbaycanda
Azərbaycanın Birləşmiş Krallıqdakı səfiri Elin Süleymanov qeyd etmişdir ki, "Azərbaycanın diplomatik nümayəndəliklərinə qarşı mənfur hücumlara son qoyulmalıdır". Azərbaycanın keçmiş xarici işlər naziri, Bosniya və Herseqovinadakı səfiri Vilayət Quliyev 30 yanvar 1829-cu ildə Aleksandr Qriboyedovun da həlak olduğu Rusiyanın Tehrandakı səfirliyində qətliamdan bəhs edərək "İran dəyişmir" ifadələrindən istifadə etmişdir. Sabiq xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov hesab etmişdir ki, hadisənin hansı məqsədlə törədildiyini isə istintaq müəyyənləşdirməlidir və bunun üçün iranlı hüquq-mühafizə orqanları azərbaycanlı həmkarları ilə birgə işləməlidir. Azərbaycanın ABŞ-dakı səfiri Xəzər İbrahim, Azərbaycanın Fransakı səfiri Leyla Abdullayeva və Azərbaycanın NATO-dakı nümayəndəsi Cəfər Hüseynzadə hücumu qınamış, İranı Vyana Konvensiyasının tələblərini yerinə yetirməyə çağırmışdır. Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi – Prezident Administrasiyasının İqtisadi məsələlər və innovativ inkişaf siyasəti şöbəsinin müdiri Şahmar Mövsümov, Azərbaycanın İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili Səbinə Əliyeva, Azərbaycanın YUNESKO yanında daimi nümayəndəsi Elman Abdullayev, iqtisadiyyat naziri Mikayıl Cabbarov hücumu qınamışdır. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi yaydığı bəyanatda hücumu "qətiyyətlə" pisləmiş, onu "siyasi məqsədli terror aktı kimi qiymətləndirdiyini əlavə etmişdir.
İranda
İran Prezidenti İbrahim Rəisi müvafiq orqanlara Azərbaycanın Tehrandakı səfirliyinə hücumun araşdırılmasını tapşırmışdır. O, mərhumun yaxınlarına başsağlığını bildirmiş, həmçinin yaralıların tezliklə sağalmasını arzulamışdır. İslam Şurası Məclisi sədrinin birinci müavini Əli Nikzad hadisə ilə bağlı başsağlığı vermiş, "hadisənin heç bir təhlükəsizlik, terror və siyasi cəhəti" olmadığını, "hücum edənin şəxsi düşmənçiliyi ucbatından baş ver"diyini əlavə etmişdir. İslam Şurası Məclisinin Milli Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Komissiyasının rəhbəri Vahid Cəlalzadə hücumu pisləmiş və bu hadisə ilə bağlı Azərbaycan prezidentinin mövqeyinin "müdrikcəsinə" olduğunu qeyd etmişdir. O, bildirmişdir ki, İran Azərbaycan hakimiyyətinin "təmkinlə və iki ölkə arasındakı münasibətlərə baxaraq" mövqe tutacağını gözləyir. İranın daxili işlər naziri Əhməd Vahidi qeyd etmişdir ki, hadisə "tamamilə şəxsi hadisədir və bu istiqamətdə də tədbir görülməlidir".
İran Xarici İşlər Nazirliyi yaydığı bəyanatda silahlı hücumu "kəskin şəkildə" pisləmişdir. > Nazirliyin sözçüsü Nasir Kənani səfirlik əməkdaşının ailəsinə, eləcə də Azərbaycan hökumətinə və xalqına dərin hüznlə başsağlığı vermişdir. Xarici işlər naziri Hüseyn Əmirabdullahyan bildirmişdir ki, Azərbaycan ilə İran "bu hadisənin iki ölkə arasındakı münasibətlərə təsir etməsinə imkan verməmə"lidir. Prezident Aparatının siyasi müavini Məhəmməd Cəmşidi demişdir ki, "bir adamın şəxsi motivləri ilə törədilən cinayət əməli İran və Azərbaycan arasında qardaşlıq və tarixi münasibətləri poza bilməz".
Ərdəbil şəhərinin imam cüməsi Seyid Həsən Amili hücumu "qətiyyətlə" pisləmiş, "şəxsi və ailə motivləri" əsasında baş tutmuş hadisənin "iki ölkə arasındakı münasibətlərə kölgə salmamalı" olduğunu vurğulamışdır. Ayətullah Xameneinin nümayəndəsi və Təbrizin imam cüməsi Məhəmmədəli Al-Haşim səfirliyə hücumu pisləmiş, "iki ölkə arasında dostluq münasibətləri"nin qorunub saxlanmasına çağırış etmişdir.
İranda davam edən etirazlarda daxili etirazçılar hadisə ilə bağlı İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunu günahlandırırlar. Etirazçılar beynəlxalq ictimaiyyəti "SEPAH"-ı terror təşkilatı kimi tanımağa çağırırlar.
Hücumdan sonra İran azərbaycanlıları Azərbaycanın Təbrizdəki Baş konsulluğunun binası qarşısına gələrək gül dəstələri qoymağa başlamışdılar. İran milli futbol çempionatında çıxış edən, Təbrizin "Traktor" futbol komandası yaydığı açıqlamada "qardaş acısını qardaş çəkər" ifadəsini işlədərək hücumu qınamışdır.
Digər ölkələr
Birləşmiş Krallığın Azərbaycandakı səfiri Fergus Auld hücum və səfirlik əməkdaşının qətlə yetirilməsi xəbərinin onu "sarsıtdı"ğını bildirmişdir. Birləşmiş Krallığın İrandakı səfirliyi də hücumu pisləmişdir. Fransa Xarici İşlər Nazirliyi hücumu pisləyərək İran hakimiyyətini "öz ərazilərində xarici diplomatların hüquqlarını qorumaq məsuliyyətinin bir hissəsi olaraq" hücumu araşdırmağa çağırmışdır. Fransanın Azərbaycandakı səfiri Ann Buayon "hücumdan kədərləndi"yini bildirmişdir. Fransa Senatının üzvü Natali Qule hücumu qınamışdır. İsrail Prezidenti İsaak Herzoq Əliyevə başsağlığı vermiş, Əliyev isə İsraildə Yerusəlim sinaqoquna edilən son hücumla bağlı başsağlığı vermişdir. İsrail Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lior Haiat qeyd etmişdir ki, "hücumda təhlükəsizlik rəisinin qətlə yetirilməsi bizi sarsıdıb və kədərləndirib". İsrailin Azərbaycandakı səfiri Corc Dik də yazmışdır ki, "İsrail səfirliyi bu çətin gündə Azərbaycan xalqı ilə həmrəydir". İsrailin Azərbaycandakı keçmiş səfiri Artur Lenk hücumu kəskin şəkildə qınamış və hadisənin "dəhşətli" olduğunu vurğulamışdır. ABŞ Dövlət Departamenti, ABŞ Dövlət Departamentinin sözçüsü Ned Prays və ABŞ-nin Azərbaycandakı səfirliyi hücumu pisləmişdir. Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyi yaydığı bəyanatda hücumu pisləmiş, qurbanın yaxınlarına dərin hüznlə başsağlığı vermiş, yaralıların tezliklə sağalmasını diləmişdir.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi yaydığı bəyanatda səfirliyə hücumla bağlı Azərbaycan tərəfinə dərin hüznlə başsağlığı vermişdir və əlavə etmişdir ki, "biz bütün günahkarların məsuliyyətə cəlb ediləcəyini gözləyirik". Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaharova yazmışdır ki, "Azərbaycan səfirliyinə növbəti hücum zamanı bir təhlükəsizlik əməkdaşının öldürülməsi bizi şoka salıb". Diplomat azərbaycanlı həmkarlarına başsağlığı vermişdir. O, sonradan əlavə etmişdir ki, "Azərbaycanın İrandakı səfirliyinin mühafizəçisi şir kimi döyüşürdü". Rusiyanın Azərbaycandakı səfirliyi də hücumu qınamışdır. Rusiya Federasiyasının xarici işlər naziri Sergey Lavrov hücumu "qətiyyətlə" pisləmiş, səfirliyin qətlə yetirilən əməkdaşının ailəsinə, Azərbaycan rəhbərliyinə və xalqına başsağlığı diləklərini çatdırmışdır. O, Azərbaycan tərəfinin məqsədəuyğun hesab etdiyi istənilən yardımı göstərməyə hazır olduğunu bildirmişdir. Rusiyalı jurnalist, "TASS" agentliyinin baş direktorunun birinci müavini Mixail Qusman da hücumu pisləmişdir.
250px|thumb|right|[[Misir Prezidenti Əbdülfəttah Əs-Sisi 27 yanvarda Azərbaycanda rəsmi səfərdə olarkən hücuma görə başsağlığı vermişdir. ]]
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan hücumu şiddətlə qınadığını bildirmiş və əlavə etmişdir ki, "Türkiyə can dostu və qardaşı Azərbaycanın yanındadır". Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi yaydığı bəyanatda hadisəni "alçaq hücum" adlandıraraq buna görə məsuliyyət daşıyanların "dərhal tapılıb məsuliyyətə cəlb edilməsi və təkrarlanmaması üçün bütün lazımi tədbirlərin görülməsi böyük əhəmiyyət kəsb etdiyi"ni bildirmişdir. Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu hücumu qətiyyətlə qınamış, "Can Azərbaycanın hər zaman yanında" olduğunun və Azərbaycanın "heç vaxt tək" olmadığını əlavə etmişdir. Çavuşoğlu Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovla telefonla danışmış, həyatını itirən səfirlik əməkdaşına başsağlığı vermiş və yaralananlara şəfa diləmişdir.
Bundan başqa, Türkiyənin vitse-prezidenti Fuad Oqtay, Türkiyə Prezident Administrasiyasının İctimaiyyətlə əlaqələr idarəsinin rəhbəri Fəxrəddin Altun, Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri Mustafa Şəntop, Türkiyənin hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının sədr müavinlərii Numan Qurtulmuş və Binəli Yıldırım, Türkiyənin xəzinə və maliyyə naziri Nurəddin Nəbati, Türkiyənin ailə və sosial xidmətlər naziri Dərya Yanık, Türkiyənin "Baykar" şirkətinin texniki direktoru Səlcuq Bayraqdar, Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri Cahid Bağçı hücumu qınamış və başsağlığı vermişdir. Türkiyə–Azərbaycan Dostluq Dərnəkləri Federasiyasının rəhbəri Seyfəddin Ayakyayın adından yayılmış bəyanatda hücumun "Azərbaycan dövlətinin ərazi bütövlüyünə qəsd kimi qiymətləndirilməli" olduğunu vurğulamışdır. Şimali Kipr Türk Respublikasının Prezidenti Ərsin Tatar və xarici işlər naziri Tahsin Ərtoğruloğlu hücumu pisləmişdir.
30 yanvarda Güney Azərbaycan Kültür Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə Türkiyənin İzmir şəhərində, Alsancak Kıbrıs Şəhidləri Caddəsində hücuma etiraz olaraq aksiya keçirilmişdir.
Misir Prezidenti Əbdülfəttah Əs-Sisi, Bolqarıstan Prezidenti Rumen Radev, İslandiya Xarici İşlər Nazirliyi, Mərakeşin Azərbaycandakı səfirliyi, Ukrayna Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Oleq Nikolenko, Çexiya Xarici İşlər Nazirliyi, Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının Xarici İşlər Nazirliyi, Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının Baş prokuroru Şeyx Səud bin Abdullah Əl Müacib, Gürcüstan Xarici İşlər Nazirliyi, Gürcüstanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Zurab Pataradze, Niderland Krallığının Xarici İşlər Nazirliyi, Estoniyanın xarici işlər naziri Urmas Reinsalu, Bəhreyn Krallığının Azərbaycandakı səfirliyi, Qazaxıstan Xarici İşlər Nazirliyi, Qazaxıstanın Rusiyadakı səfirliyi, Rumıniya Xarici İşlər Nazirliyi, Slovakiya Xarici İşlər Nazirliyi, İrlandiya parlamentinin Xarici əlaqələr komitəsinin sədri Çarli Flanaqan, Paraqvay Xarici İşlər Nazirliyi, Özbəkistanın xarici işlər naziri vəzifələrini icra edən Baxtiyor Saidov, Türkmənistan Xarici İşlər Nazirliyi, Monteneqro Xarici İşlər Nazirliyi, Qırğızıstan xarici işlər naziri Ceenbek Kulubayev, Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi, Moldova Xarici İşlər Nazirliyi, Argentinanın Azərbaycandakı səfirliyi, İsveç Xarici İşlər Nazirliyi, İsveçin Azərbaycandakı səfirliyi, Fələstinin Azərbaycandakı səfirliyi, Litvanın Azərbaycandakı səfirliyi, Belarusun Azərbaycandakı səfirliyi, Polşanın Azərbaycandakı səfirliyi, İtaliyanın Xarici İşlər və Beynəlxalq Əməkdaşlıq Nazirliyi, İtaliyanın Azərbaycandakı səfirliyi, Yaponiyanın Azərbaycandakı səfirliyi, Tacikistanın xarici işlər naziri Sirojiddin Muhriddin, Əfqanıstanın Azərbaycandakı səfirliyi, Küveyt Xarici İşlər Nazirliyi, Xorvatiyanın Azərbaycandakı səfirliyi, Braziliya Xarici İşlər Nazirliyi, Braziliyanın Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Manuel Adalberto Karlos Monteneqro Lopes da Kruz, İraqın Azərbaycandakı səfirliyi, BƏƏ-nin Azərbaycandakı səfirliyi hücumu qınamış, insidentlə bağlı başsağlığı vermişdir
Beynəlxalq qurumlar
BMT-nin Baş katibi Antoniu Quterreş Azərbaycanın İrandakı səfirliyindəki terror aktını "qətiyyətlə" pisləmişdir. O, vurğulamışdır ki, "Bildirmək istərdik ki, diplomatik missiyaya hücum həm də beynəlxalq hüququn açıq-aydın pozulmasıdır". BMT Baş Assambleyasının 77-ci sessiyasının Prezidenti Ksaba Korosi terror aktını qətiyyətlə pisləmiş və istintaqın davam etməsindən "şad olduğu"nu qeyd etmişdir. BMT-nin Azərbaycandakı rezident əlaqələndiricisi Vladanka Andreyeva "hücumu qətiyyətlə pislə"diyini yazmışdır. "UNESCO" üzrə Azərbaycan Milli Komissiyası hücumun "təkcə Azərbaycanı deyil, bütün beynəlxalq ictimaiyyəti ciddi narahat" etdiyini bildirmişdir.
NATO Baş katibinin Qafqaz və Mərkəzi Asiya üzrə xüsusi nümayəndəsi Xavyer Kolomina hücumu pisləmişdir. Avropa İttifaqının Azərbaycandakı səfiri Peter Mixalko "silahlı basqın nəticəsində insan tələfatı və yaralananlar barədə xəbərlər məni dəhşətə gətirdi" demişdir. Avropa İttifaqının Xarici siyasət və Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ali nümayəndəsi Cozep Borrellin mətbuat katibi Peter Stan hücum haqqında "diplomatik nümayəndəliklərə hücumlar qəbuledilməzdir" yazmışdır. Avropa Şurasının Baş katibi Mariya Peyçinoviç-Buriç hücumu "qətiyyətlə pislədi"yini bildirmişdir. ATƏT-in Baş katibi Helqa Şmid hücumu pisləmiş, ATƏT sədri Buyar Osmani həlak olan şəxsin ailəsinə başsağlığı vermiş və yaralananların tezliklə sağalmasını arzulamışdır.
Türk Dövlətləri Təşkilatının Baş katibi Kubanbiçek Ömüralıyev "silahlı hücumu, zorakılıq nəticəsində səfirliyin təhlükəsizlik xidmətinin rəhbərinin öldürülməsini, iki təhlükəsizlik işçisinin yaralanmasını qətiyyətlə pislə"diyini qeyd etmişdir, TÜRKSOY-un baş katibi Sultan Raevin isə hücumu qınadığını bildirmişdir. GUAM terror aktını kəskin şəkildə pisləmişdir. İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Baş Katibliyi və Baş katibi Xusrav Noziri silahlı hücumu "qətiyyətlə" pisləmiş, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı Gənclər Forumunun prezidenti Taha Ayxan Azərbaycan xalqının yanında olduqlarını bildirmişdir. Qoşulmama Hərəkatının Gənclər Təşkilatı yaydığı bəyanatda "hadisənin qərəzsiz və hərtərəfli araşdırılmasına və cavabdeh şəxslərin məsuliyyətə cəlb edilməsinə çağırış" etmişdir. Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı yaydığı bəyanatda insidentin "terror hücumu olduğu"nu vurğulamış və buna görə "məsuliyyət daşıyanların ədalət qarşısında cavab verməli olduğu"nu qeyd etmişdir.
Qabil Abbasoğlu
Qabil Abbas oğlu Rüstəmov — 2008-2021-ci illərdə "Lent.az" informasiya agentliyinin baş redaktoru, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar jurnalisti, Pressklub.az saytının baş redaktoru
Həyat və fəaliyyəti
Qabil Abbasoğlu 1968-ci il dekabr ayının 16-da Beyləqan rayonunun Eyvazalılar kəndində dünyaya gəlib.
1975-1985-ci illərdə orta məktəbdə təhsil alıb. 1986-cı ildə Gəncə Kənd Təsərrüfatı İnstitutuna qəbul olub. 1992-ci ildə mühəndis-mexanik ixtisasını fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 1990-cı ildən "Yeni Müsavat" qəzeti ilə əməkdaşlıq edərək, jurnalist fəaliyyətinə başlayıb.
1992-ci ildə AzərTAc-ın Gəncəbasar İnformasiya mərkəzinin baş redaktoru olub. 1993-cü ildən fəaliyyətini Bakıda - "Cümhuriyyət", "Müxalifət" və "Yeni Müsavat" qəzetlərində baş redaktorun müavini, şöbə redaktoru kimi davam etdirib.
2005-ci ilin yanvar ayına qədər "Yeni Müsavat", həmin ilin fevral ayında isə "Gün-səhər" qəzetlərində müvafiq olaraq, baş redaktorun müavini və baş redaktor kimi fəaliyyət göstərib.
2008-ci ilin iyun ayında Lent.az saytının rəhbəri vəzifəsinə təyin olunub.
2021-ci ildən Pressklub.az saytının baş redaktorudur.
Ailəsi
Ailəlidir, iki oğlu var.
Babil təqvimi
Babil təqvimi — qədim təqvimlərdən biri.
Şumerdə e.ə. IV minilliyin sonu-III minilliyin başlanğıcında hər bir şəhərin öz təqvimi var idi. Kahinlər ulduzlu səmanı müşahidə etməklə xeyli astronomik nəticəni əldə etmişlər. E.ə. III minillikdə səma cisimlərinin hərəkətinin müşahidə etmək üçün hündürlüyü 20 m-ə çatan çoxmərtəbəli qüllələr inşa olunurdu. Bu qüllələr adətən məbədlərin yanında tikilirdi. Üst hissəsində ibadətgah olurdu. Ümumiyyətlə İkiçayarasının əhalisinin qədim inamında astral sitayişlər geniş yayılmışdır. İkiçayarasının erkən sivilizasiyalarında təsərrüfat həyatının tənzimlənməsində ayın hərəkətinə xüsusi yer verildiyində buradakı şəhər və dövlətlərin ilk təqvimləridə qəməri təqvim olmuşdur. E. ə II minillikdə İkiçayarısında Babilistan güclənib hökmran mövqe tutdu. Babil hökmdarı Hammurapi bir çox islahatlar, o cümlədən təqvim islahatı keçirmişdir. İkiçayarasında çox təqvimlilik sisteminə son qoyaraq rəsmi surətdə Ur şəhərinin qəməri-şəmsi təqvimini vahid təqvim elan etmişdir. Babil təqviminə görə il 12 aydan ibarət idi:
Hər bir ay 29 və ya 30 gündən ibarət idi. Yeni il yaz gecə-gündüz bərabərliyi ilə başlanırdı. Ayların adlarının əksəriyyəti mənşə etibari ilə Şumer tanrılarının adı ilə bağlı idi. Məsələn "Nisanu" yağış tanrısı, "Duüzü" çobanlar tanrısı idi.
Tədricən qəməri təqvimin şəmsi təqvimə uyğunlaşdırmaq zərurəti yaranmışdır. Yeni sistemdə hər səkkiz ildən bir 13-cü ay əlavə edilirdi. Babillər şumerlərdən ayın 7 günlük həftələrə bölünməsi sistemini də götürmüşdülər.
Səfəvilərin Avropa səfarəti (1599–1602)
Səfəvilərin Avropa səfarəti (1599–1602) — Şah I Abbas tərəfindən Osmanlı imperiyası na qarşı Avropa dakı bəzi qüvvələr ilə müttəfiq olmaq üçün göndərilmiş diplomatik heyət. Demək olar ki, yarandıqları ilk dönəmdən etibarən Səfəvi imperiyası Osmanlı imperiyası ilə müharibə vəziyyətində idi. Müharibə fasilələrlə bir əsrə yaxın idi ki, davam etməkdə idi. Sonuncu dəfə 1590-cı ildə imzalanmış İstanbul müqaviləsi Səfəvilər üçün ağır şərtlərlə imzalanmışdı və I Abbas itirdiyi torpaqları geri qaytarmaq barədə planlar qurmaqda idi.
Heyətin qarşısında qoyulmuş ən böyük məqsəd Osmanlıya qarşı Səfəvi imperiyası ilə ittifaq bağlayacaq, onunla eyni zamanda Osmanlı imperiyasına müharibə elan edəcək qüvvələr tapmaq idi.
Plan
Səfarət heyəti bir səfirdən və onun 4 katibindən ibarət idi. Heyətin səfiri Hüseynəli bəy Bayat, onun birinci katibi Oruc bəy, onun oğlu Sultanəli bəy, Hüseyn Əli bəyin qardaşı oğlu Əliqulu bəy və başqa iki nəfərdən ibarət idi. Heyətə ingilis macərapərəst Ser Antoni Şirli idi. O, 1599-cu ilin mayında 25 nəfər başqa ingilislə birlikdə Venesiyadan gəlmiş və Şah I Abbasın sevimlisi olmuşdu. Buna qədər də, İngiltərə ilə Səfəvilər arasında bir neçə əlaqə olmuşdu. Bu əlaqə Kraliça I Yelizaveta nın 1562-cı ildə göndərilmiş səfiri Entoni Cenkinson vasitəsiylə olmuşdur.
Heyətin 8 Avropa sarayına səfər etmələri planlanırdı. Bundan başqa, bir xüsusi səfər də planlanmışdı. Beləki, bir nəfər rus çarı Boris Qodunovun sarayında daimi Səfəvi səfiri kimi qalmaq üçün ora gedəcəkdi. Heyət yalnız 3 alman dövləti, italyan və ispan sarayları ilə görüşə bildi. Əvvəlcədən ziyarət etmək üçün nəzərdə tutulmuş Fransa, İngiltərə, Şotlandiya və Polşa saraylarına getmək planı isə yolda olarkən ləğv edildi.
Görüşmələr
1599-cu ilin iyulunda heyət Həştərxana yola düşdü. Onlar 1599-cu ilin noyabrında Moskva ya çatdılar. Uzun səfərdən sonra, 1600-cü ildə Bohemiya ya, Praqa ya çatan heyət, orada imperator Rudolfl a görüşüb, qışı oada keçirdilər. 1601-ci ilin yazında Münhen ə yola düşən heyət orada keçmiş Bavariya hersoqu II Uilyam ilə görüş keçirdi. Daha sonra İtaliyaya gedib, orada Mantuada Mantua və Montferratın hersoqu olan Vencenzo Qonzaga ilə görüşüldü. Lakin səfirlik Osmanlı imperiyasının səfirliyi ilə görüşdüyünü bildirərək Səfəvi elçilərini qəbul etməkdən imtina edən Venesiya doju ilə görüşə bilmədi. Heyətin sonuncu tapşırığı İspan kralı ilə görüşmək idi. İspaniya ya gedən heyət orada III Flipp lə görüşdü və ondan Hörmüzə gedə bilmək üçün icazə istədilər. Kral onları Portuqaliya üzərindən dəniz vasitəsiylə İran körfəzinə aparacaq nəqliyyat vasitəsi təmin etdi. Lakin son insidentdə səfirliyin üzvlərindən biri, dindar molla Meridada bir ispan tərəfindən bıçaqlanaraq öldürüldü. Təzminat almaq üçün müzakirələrdən sonra səfirlik 1602-ci ilin əvvəlində Lissabon dan Səfəvi imperiyasına yola düşdü.
Nəticə
Səfarət heyətinin görüşmələrini başa vurmasından dərhal sonra yeni Səfəvi-Osmanlı müharibəsi (1603-1618) başladı. Ordularınnı modernizasiyasını, daxildəki məsələlərin həll edilməsini əsasən başa çatdıran Səfəvi imperiyası bu müharibədə böyük qələbə qazandı. Ordunun modernləşdirilməsi məsələsində Robert Şirli və onun qardaşı Entoni Şirli də iştirak etmişdi.
Buna bənzər ikinci bir elçilik 1609-1615-ci illərdə Avropaya göndərildi və bu zaman heyətə Robert Şirlinin özü rəhbərlik etdi. Bu heyət Krakov, Praqa, Florensiya, Roma, Madrid, London a getmiş, Böyük Moğol imperiyası ərazisindən isə Səfəvi imperiyasına geri qayıtmışdı.
Bu görüşmələrin də təsiri ilə 1616-cı ildə Şah Abbasla Ost Hind şirkəti arasında ticarət müqaviləsi imzalandı və 1622-ci ildə birləşmiş ingilis-səfəvi orduları portuqalları və ispanları İran körfəzindən məğlub edib çıxarmağı bacardılar.
Robert Şirli 1624-cü ildə İngiltərə yə ticarət müqaviləsi imzalamaq üçün yolladı. Bundan başqa, 1715-ci ildə Səfəvi imperiyası XIV Lüdovikin Fransasına da diplomatik heyət göndərmişdir.
Manaf Süleymanov
Süleymanov Manaf Fərəc oğlu — azərbaycanlı yazıçı, nasir, tərcüməçi, tarixçi, 1949-cu ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, geologiya-mineralogiya elmləri namizədi (1942), dosent, Azərbaycan Respublikası Əməkdar Mədəniyyət Xadimi (1991).
Həyatı
Manaf Süleymanov 1912-ci il martın 3-də Azərbaycanın İsmayıllı rayonunun Lahıc qəsəbəsində anadan olmuşdur. Pedaqoji təmayüllü 18 saylı Bakı şəhər məktəbini bitirmiş (1930), sonra M.Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunun Geoloji kəşfiyyat fakültəsində təhsil almışdır (1932-1937). İnstitutu birinci dərəcəli fərqlənmə diplomu ilə bitirib kəşfiyyatçı-dağ mühəndisi adını almışdır.
Əmək fəaliyyətinə Qaradağ neftqaz mədənləri idarəsində mühəndislikdən başlamışdır. Azərbaycan Sənaye İnstitutunda assistent, dosent (1939), institutun neft-qaz yataqları geologiyası axtarışı kafedrasının dosenti olmuşdur.
Manaf Süleymanov 2001-ci il sentyabrın 12-də Bakıda vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Ədəbi yaradıcılığa 1947-ci ildə "Azərbaycan" jurnalında dərc olunan "Yerin sirri" romanı ilə başlamışdır. İngilis dilindən bədii tərcümələr etmiş, dövri mətbuatda məqalələrlə də çıxış etmiş, bəzən onları "Fərəcoğlu" imzası ilə çap etdirmişdir.
Oxucular onun tərcüməsində Cek London, Con Steynbek, O’Henri, M. Kopelen, A. Qrasi, Oqoto, Aleks La Çuma, Y.A. Makmani, Piter Abrahams, R. Riv, A. Paton, Fillis Altman, Somerset Moem kimi görkəmli ingilis yazıçılarının əsərləri ilə tanış olmuşlar. Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri fərmanı və bir medalla təltif edilmişdir.
Manaf Süleymanov ilk dəfə olaraq Bakı tarixindən, Bakı milyonçuları və qoçularından, 1918-1920-ci illərində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin şəxsiyyətlərindən elmi-publisistik kitablar yazıb, nəşr etdirmişdir. Bu kitabların yazılmasında o, keçmiş SSRİ-nin və Azərbaycandakı Dövlət Arxivlərində 30 ilə yaxın çalışmış qiymətli sənədlər əldə edərək gələcək nəsillərə qiymətli tarix, zəngin ədəbi irs toplamışdır. Bütün bu sənədləri Manaf Süleymanov 1988-ci ildən başlayaraq vaxtaşırı Salman Mümtaz adına Azərbaycan Respublikası Dövlət Ədəbiyyat və İncəsənət arxivində mühafizəyə təqdim etmişdir. Sənədlər əsasında onun 636 saylı şəxsi fondu yaradılmışdır. Şəxsi fondundakı sənədlər nəşr olunan kitablarının müxtəlif variantlarından, xatirələrindən, qeydlərindən, məktublarından ibarətdir.
Manaf Süleymanov ingilis, fars, ərəb dillərini bilməklə yanaşı, rus dilində də yazıb yaratmışdır. Onun əsərlərinin ilk əlyazmaları sözsüz doğma Azərbaycan dilindədir, lakin ərəb əlifbasındadır. M. Süleymanovun zəngin ədəbi irsi arasında onun xatirələri xüsusi yer tutur. Məqalə, hekayə və təsviri sənədləri, fotoşəkilləri də şəxsi fondunda olan maraqlı sənədlərdəndir. "Şagirdlik illərim" adlı xatirəsi daha maraqlıdır. "Azərbaycan diyarı. Lahıc" ədibin Vətən, ocaq sevgisinin parlaq təsviridir.
Onun 636 saylı şəxsi fondunda məşhur Bakı milyonçusu Hacı Zeynalabdin Tağıyev haqqında topladığı arxiv sənədləri, Azərbaycan klassik musiqisinin atası, məşhur musiqiçi, bəstəkar, Şərqdə ilk operanın banisi Üzeyir Hacıbəyovun məktubunun surəti və s. arxiv sənədləri də qorunur.
Romanları, povestləri, ssenariləri oçerk, hekayə, xatirə və tərcümələri müəllifin arxivdəki 2-ci elmi siyahısında rəsmiləşdirilmişdir.
Noni Madueke
Noni Madueke — İngiltərə Premyer Liqasında çıxış edən Çelsinin futbolçusu.
Qızıl Qışlaq (Füzuli)
Qızıl Qışlaq — Azərbaycan Respublikasının Füzuli rayonunun Dövlətyarlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
Kənd 1993-cü ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir.
Qışlaq-i Hacısüleyman-i Əligülşadteymuri (Biləsuvar)
Qışlaq-i Hacısüleyman-i Əligülşadteymuri — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 43 nəfər yaşayır (10 ailə).
Murad Babayev (baş prokuror)
Murad Köçəri oğlu Babayev — 1991–1992-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru.
Həyatı
Murad Babayev 10 dekabr 1951-ci ildə Cəbrayıl rayonunun Şükürbəyli kəndində Sosialist Əməyi Qəhrəmanı Babayev Köçəri Oruc oğlunun ailəsində anadan olub. 1968–1973-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsində təhsil alıb. 1973-cü ildə Binəqədi rayonunda təcrübəçi müstəntiq, 1977–1980-ci illərdə Bakı şəhərində açılmamış ölüm hadisələri üzrə müstəntiq, 1982-ci ildə Mingəçevir şəhərində prokuror vəzifəsində çalışıb.
1987-ci ildə Azərbaycan Respublikası Baş prokurorunun müavini, 26 noyabr 1991-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Baş prokuroru vəzifəsinə təyin edilib. 1992-ci ilin sonunda vəzifəsindən istefa verib. 1993-cü ilin fevralında Bakı şəhər Nəqliyyat prokuroru təyin edilib. 7 il bu vəzifədə işləyəndən sonra təqaüdə çıxıb. Bundan sonra Təfəkkür Universitetində hüquq kafedrasının müdiri işləyib.
Ailəlidir, bir qız və bir oğul atasıdır.
6 yanvar 2013-cü ildə 62 yaşında ürək tutmasından dünyasını dəyişib.
Əkbər Məftun
Əkbər Məftun (ilk adı:Əkbər Qurban oğlu Əkbərov; 15 aprel 1912 – 14 sentyabr 1990) — şair, nasir, publisist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1943), filologiya elmləri namizədi (1968), dosent (1975), Naxçıvan Əməkdar müəllimi, müharibə və əmək veteranı (1981).
Həyatı
Əkbər Qurban oğlu Əkbərov (Əkbər Məftun) 1912-ci il aprel ayının 15-də Naxçıvanın Ordubad şəhərində anadan olmuşdur. O, 1921-1926-cı illərdə Naxçıvan şəhərində beş sinifli ibtidai məktəbdə təhsil almış, sonra 1926-1930-cu illərdə pedaqoji texnikumu bitirmişdir.
Əmək fəaliyyəti
Əkbər Məftun 1930-1934-cü illərdə Nehrəm, Dırnıs, Əndəmic kəndlərində müəllim işləmişdir. 1934-1938-ci illərdə o, Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunun Dil və ədəbiyyat fakültəsində təhsil almışdır. Bu illərdə Ə.Məftun eyni zamanda "Pioner" jurnalı redaksiyasında Bədii şöbə müdiri, "Azərbaycan pioneri" qəzeti və "Müəllimə kömək" jurnalı redaksiyasında ədəbi işçi, 1935-1941-ci illərdə Bakının 3 (6) nömrəli məktəbində müəllim işləmişdir.
O, İkinci Dünya müharibəsinin ilk günlərindən sovet ordusu tərkibində Kerç uğrunda döyüşlərdə iştirak etmiş, ağır yaralanmış, 1941-1942-ci illərdə Hərbi xəstəxanada müalicədən sonra tərxis olunmuşdur.
Əkbər Məftun sonralar Ordubad şəhər yeddiillik məktəbində müdir, orta məktəbdə müəllim, eyni zamanda "Ordubad işçisi" (indiki "Yeni Ordubad") qəzeti redaksiyasında məsul katib, redaktor, radio verilişləri qovşağında diktor, məsul katib, 1943-1954-cü illərdə M.S.Ordubadi adına şəhər Dövlət Dram Teatrında müvəqqəti müdir kimi çalışmışdır. Ordubad şəhər orta məktəbində ilk partiya təşkilatının katibi olmuş, 1953-cü ildə Ordubad rayon xalq Sovetinə deputat seçilmişdir.
1954-1959-cu illərdə o, S.Vurğun adına Ordubad orta məktəbində müdir işləmişdir. Sonra ailəliklə Bakıya köçmüşlər. Burada Azərbaycan Dövlət Universitetinin nəşriyyatında baş redaktor, "Maarif" nəşriyyatında baş redaktor işləmişdir.
Əkbər Məftun 1968-ci ildə "M.S.Ordubadinin poeziyası" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1969-1985-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) filologiya fakültəsində dosent işləmiş, 1985-ci ildə təqaüdə çıxmış və Ordubada köçmüşdür.
Ədəbi fəaliyyəti
Əkbər Məftun ədəbi fəaliyyətə "Təyyarəçi" adlı ilk şeiri ilə başlamışdır. Bu şeir 1935-ci ildə "Ədəbiyyat qəzeti"ndə dərc olunmuşdur. 1937-ci ildə ilk "Kiçik heykəltaraş" şeirlər kitabı çapdan cıxmışdır. Məftun 1943-cü ildən Yazıçılar Birliyinin üzvü seçilmişdir. Bundan sonra "Mənim baharım" (1972), "Şəfa bulağı" (1980) şeir topluları çap olunmuşdur. 1987-ci ildə "M.S.Ordubadi" adlı monoqrafiyası nəşr olunmuşdur.
Əkbər Məftun dövri mətbuatda da müntəzəm çıxış etmişdir. "Vətən qızı" (1940), "Sevənlər" (1943), "Nəsimi" (1946), "Saray", "Şahin" və s. pyesləri qələmə almışdır.
Mükafatları
Əkbər Məftun xidmətlərinə görə "Şərəf nişanı" ordeni, "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 70 illiyi" yubiley medalı və doqquz medalla təltif olunmuşdur. 1981-ci ildə müharibə və əmək veteranı adına layiq görülmüşdür.
Vəfatı
Şair, nasir, publisist, Yazıçılar Birliyinin üzvü, Naxçıvanın Əməkdar müəllimi Əkbərov Əkbər Qurban oğlu 1990-cı il sentyabrın 14-də Bakıda vəfat etmiş, Ordubadda dəfn olunmuşdur.
Eşşəkquduran
Eşşəkquduran — İrəvan əyalətinin, Abaran nahiyəsində, İrəvan xanlığının, Dərəçiçək mahalıda kənd.
Tarixi
XVIII əsr erməni katalikosu və salnaməçisi İrəvanlı Simeon Keçaris monastrına məxsus kəndlər arasında Təkəlik və Eşşəkquduran kəndlərinin adlarını çəkmişdir. Keçaris monastrına məxsus olan Eşşəkquduran kəndi 1728-cil tarixli Osmanlı mənbəsinin məlumatına əsasən İrəvan əyalətinin Abaran nahiyəsində(6, s.194), xanlıqlar çağında isə İrəvan xanlığının Dərəçiçək mahalında qeydə alınmışdır.(Şopen). Bu kəndin adı İrəvan vilayətində Pəmbək dağ silsiləsinin zirvələrindən biri olan Eşşəkquduran dağının adındandır. Toponim "oşiq" və "kudur" sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır. Buryat-monqol dillərində oşiq "külək tərəfindən çox aşınmış dağ suxuru", türk dillərində kudur "Dalğavari dağ silsiləsi" anlamındadır.(3, s.245).
Əli Ömər oğlunun adına olan timar. Eşşəkquduran kəndi. Gəlir: 3.000 ağça Kənd 1828-ci ildə dağıdılmışdır.
Qışlaq-i Hacıabışhacırəhim (Biləsuvar)
Qışlaq-i Hacıabışhacırəhim — İranın Ərdəbil ostanının Biləsuvar şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Yan Ryapoş
Yan Ryapoş (Ján Riapoš; ) — Stolüstü tennis üzrə yarışan slovakiyalı paralimpiyaçı. Dördqat Paralimpiya çempionu və gümüş medalçı. Yalnız Henrite Farkasdan geri qalır (5 qızıl, 1 gümüş, 1 bürünc medal). O, Slovakiya Paralimpiya Komitəsinin sədri və Slovakiya Əlil Atletlər Assosiasiyasının sədridir. O, hazırda 2-ci idman sinfində dördüncü, əlil arabası idmanı kateqoriyasında isə 61-ci yerdədir.
İdman
2012-ci ildə Londonda keçirilən Yay Paralimpiya Oyunlarında o, Rastislav Revutski və Martin Ludrovski ilə birlikdə həm fərdi, həm də komanda yarışında qalib gələrək ən böyük uğura imza atır.
2016-cı ildə 47 yaşında Rioda keçirilən Paralimpiya Oyunlarında iştirak edib. Şəxsi turnirdə o, 1/4 finalda çex Jiri Suhanekə uduzaraq, nəticədə beşinci olur. Komanda dördüncü olmuşdur.
İdmandan kənar
2002-ci ildən Ryapoş Slovakiya Əlil İdmançılar Assosiasiyasının sədri, 2003-cü ildən isə Slovakiya Paralimpiya Komitəsinin sədridir.
31 avqust 2006-cı ildə Slovakiya Prezidenti İvan Qasparoviç ona əlillər üçün idmanın inkişafında müstəsna xidmətlərinə görə üçüncü dərəcəli Lüdovit Ştur ordeni təqdim edir.
Yan Ryapoş Trnava Universitetinin Sağlamlıq və Sosial İş fakültəsində sosial elmlər üzrə təhsil alıb.
2014-cü il prezident seçkilərinin birinci turundan əvvəl o, Robert Fikonun namizədliyini açıq şəkildə dəstəkləyir.
19 noyabr 2018-ci il tarixində Müqəddəs Yelizaveta Sağlamlıq və Sosial İş Kollecində Yan Ryapoşa Fəxri Doktor (Fəlsəfə doktoru) adı verilir.
Kar-Nikobar
Coğrafiyası
Kiçik Andaman və Nankauri adaları ilə eyni məsafədə yerləşir. Teressa adasından isə 92 km şimaldadır. andaman adalarından Doqquzuncu dərəcə boğazı ilə ayrılır. Ada 15,4 km uzunluğa, 12 km enə malikdir. Sahəsi — 126,9 km². Ərazisi kokos ağacları ilə örtülüdür. Ensiz qumlu sahil xəttinə sahibdir. illik yağıntının miqdarı 400 mm-dir. Rütubətlilik — 79 %.
Əhalisi
2001-ci il məlumatımna görə adada 29 145 nəfər yaşayır. Əhali 15 kənddə cəmləşmişdir. Ən böyüyü Malakka kəndidir. Ada ərazisi Nikobar arxipelaqının cəmi 7 % ərazisini əhatə etməsinə baxmayaraq ümumi əhalinin 50 % burada cəmlənmişdir.
Marsilio Fiçino
Marsilio Ficino Marcilio Ficino (Marsilius Ficinus, Marsilio Ficino) — italyan filosofu, humanist, astroloq, katolik keşişi, Florensiya Platon Akademiyasının qurucusu və rəhbəridir. Erkən intibah dövrünün aparıcı mütəfəkkirlərindən biri, Florensiya Platonizminin ən görkəmli nümayəndəsi. Ficino hər şedən əvvəl Platonun əsərlərinin latın dilinə ilk və tam tərcüməsinin müəllifi kimi tanınır. Bu XIX əsrin əvvəllərinə qədər ən yaxşısı tərcümə sayılırdı. Ficino həmçinin neoplatonçuların əsərlərini də tərcümə edirdi, xüsusən Plotininin "Ennead" əsərinin ilk tərcüməsi və bir çox başqa Platon yönlü mütəfəkkirlərin yazılarının tərcüməsi ona aiddir. Ficino tərəfindən Hermetik Korpusun (Corpus Hermeticum) tərcüməsi Qərbi Avropa okkultizminin inkişafına böyük təsir göstərmişdir. Onun Platonun Dialoqlarına verdiyi şərhlər qədim yunan filosofunun təlimlərinin populyarlaşmasına kömək etdi. Müstəqil bir mütəfəkkir kimi Ficino, Zərdüştdən Platona və sonra erkən Kilsə Atalarına qədər antik dövrün müdrikləri arasında davamlı olaraq ötürülən xristian və fəlsəfi biliklərin sintezinin orijinal konsepsiyasının müəllifi kimi tanınır. Ficinonun dini ideyaları onun iri həcmli əsərlərində “Xristian dini haqqında” (1473) və Platonun “Ruhun ölməzliyi teologiyası” (1482) əsərlərində ümumiləşdirilmişdir. Ficinonun son əhəmiyyətli əsəri "Həyat haqqında üç kitab" (1489) tibbi, fəlsəfi və okkultik xarakterli müxtəlif nəzəriyyələri ehtiva edir. Əsərlərində qoyulan, lakin özünün inkişaf etdirmədiyi panteizm müddəaları Piko della Mirandolla, Françesko Patrisi, Cordano Brunonun fəlsəfi baxışlarına mühüm təsir göstərmişdir. Dünyəvi gözəlliyin və insan ləyaqətinin müdafiəsi orta əsrlər askentizmini dəf etməyə kömək etdi, təsviri incəsənətin və ədəbiyyatın inkişafına təsir etdi. Ficinonun kult, ritual və doqmatik fərqlərlə məhdudlaşdırılmayan “ümumbəşəri din” ideyası XVI—XVII əsrlər fəlsəfəsində “təbii din” təlimlərinin formalaşmasına təsir göstərmişdir.
Aşağı Reyhanlı (Çaldıran)
Aşağı Reyhanlı - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Çaldıran şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 15 nəfər yaşayır (5 ailə).
Bozqurd işarəsi
right|thumb|Bozqurd işarəsi
Mənşəyi
Bozqurd jesti islamdan əvvəlki köklərə malikdir, Buddist mədəniyyətindən türk xalqlarına aid edilmişdir. Tarixi araşdırmalar göstərir ki, ondan Qərbə köç edən Hunlar, Qıpçaqlar və Peçeneqlər kimi müxtəlif Türk xalqları öz nəsillərini təmsil etmək üçün bu işarədən istifadə ediblər. Bu simvola X əsr İran şairi Firdovsinin bozqurd işarəsi hazırlayan Türk qadınlarının miniatürlərinin daxil olduğu “Şahnamə”sində də rast gəlinir. Çində bozqurd işarəsini düzəldən türk xanının VI əsrə aid heykəli var. Mağarada tapılıb və İslamdan əvvəlki Göktürklər dövrünə aiddir. Dünyəvi xarakter daşımasına baxmayaraq, Alparslan Türkeş onu türk-islam sintezinə uyğunlaşdırmaq üçün onu daim islamlaşdırmağa çalışıb.
İstifadə
Daha çox MHP və Bozqurdlar tərəfindən istifadə edilsə də, əslində türk millətçiləri və bütün siyasi görüşlərdən olan qruplar tərəfindən istifadə edilir. CHP lideri Kamal Kılıçdaroğlu bir dəfə aprelin 16-da Kayseridə mitinqə gedərkən tərəfdarlarını boz qurd işarəsi ilə qarşılamışdı. Rəcəb Tayyib Ərdoğan buna "CHP liderinin etdiyi boz qurd işarəsi yaddaşımdan silinə bilməz" deyərək reaksiya verdi. Kılıçdaroğlu isə “Biz də millətçiyik, biz də millətçiyik” cavabını verib.
İYİ Partiyanın lideri Meral Akşener də tez-tez simvolu bir çox hallarda edir.
Ari Oulafsson
Ari Oulafsson (Ari Ólafsson; 21 may 1998, Reykyavik, İslandiya) — İslandiya müğənnisi. O, "Our Choice" mahnısı ilə İslandiyanı 2018 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.
Bozqurd işarəsi
İstifadə
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Mersində keçirilən mitinqdə bu jesti tez bir zamanda Rabia işarəsi ilə dəyişməzdən əvvəl edib.
Türkiyədə daha çox ərəb mühacirlərinə qarşı işləyən neonasist qrupu olan Ataman Qardaşlığının üzvləri nasist işarəsi ilə yanaşı boz qurd işarəsini də verirlər.
Tənqid
Milliyyətçiliyi İslama zidd hesab edən islamçılar tərəfindən tez-tez tənqid olunur. AKP-li siyasətçi İbrahim Korkmaz da "qaqauz xristianlarının da istifadə etdiyi" üçün simvolun "islamın ruhuna zidd" olduğunu bildirərək tənqid edilib.
Çoxları bunu faşist simvolu adlandırır və Hitler salamı ilə müqayisə edirlər.
Meqatron
Meqatron — — Transformers dünyasında özünü Transformerslərin planeti olan Saybetronu qorumağa həsr etmişdir. Meqatron Saybetronun məğbuledilməz qladiatoru idi. Ancaq sonralar Saybetronun enerji mənbəyini ələ keçirməyə çalışmışdır. Əksər deseptikonlar ona tabedir.
Antiarxlar
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Roxales
Roxales — İspaniyada yerləşən bələdiyyə və şəhər. Bələdiyyə Veqa-Baxa-del-Sequra ərazisinin 27,60 km² hissəsini əhatə edir.
2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 20953 nəfərə çatmışdır.
Əyalət paytaxt şəhərindən 41 km uzaqlıqda yerləşir.
NGC 3405
NGC 3405, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 121.92 sm (48 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Şəhadət barmağı
Şəhadət barmağı-ikinci barmaqdır, baş barmaqla orta barmaq arasında yerləşir. Bu barmaqdan daha çox işarə məqsədi ilə istifadə olunur. Jestlərlə danışanda çox istifadə olunur. Məsələn, kimisə işarə etdikdə, diqqəti nəyəsə çəkmək istədikdə bu barmaqdan geniş istifadə olunur.
Bununla yanaşı, bütün barmaqlar kimi, şəhadət barmağının da tiblə əlaqəsi vardır. Bu barmaq böyrək və sidik kisəsi ilə əlaqəlidir.
Fiziki simptonlaraşağıdakılardır:
Yeni Roma
Nova Roma və ya Yeni Roma — İstanbul şəhəri Roma İmperatorluğunun paytaxtı elan edildiyi zaman imperator I Konstantin tərəfindən qoyulan, lakin qəbul edilməmiş qısa müddətli (330–337) Latın dilindəki adıdır.
Nova Romanın yaradılması və paytaxt elan edib edilməsi (324–330)
Böyük Konstantinin Byzantium üçün vacib planları var idi. Roma İmperiyasının birliyini hələ təzə bərpa etmişdi və bu birliyin davamlı olması üçün islahatların keçirilməsini vacib hesab edir və xristian kilsəsinin yayılmasını təşviq edirdi. Konstantin, Romanın artıq bir çox səbəbə görə paytaxt ola bilməyəcəyinin fərqində idi. Roma, imperatorluğun şərq sərhəd əyalətlərindən uzaqda idi və buna görə də ordu və inzibati institutlar arasında daima boşluq mövcud olurdu. Şəhər müntəzəm olaraq daşqınlar və malyariya nəticəsində məhv olurdu. Roma min ildən artıq bir müddətdə imperatorluğun paytaxtı olmuşdu, lakin Konstantinə görə paytaxtı dəyişdirmə vaxtı çatmışdı.
İmperatorluğun köhnəlmiş institutları və idarəetmə sistemi ilə Romadan idarə oluna bilməyəcəyini başa düşən I Konstantin 324-cü ildə Byzantium şəhərini yeni paytaxt kimi müəyyənləşdirilmişdir. Altı illik planlaşdırma işlərindən sonra, şəhər 330-cu il mayın 11-də rəsmi olaraq Roma İmperiyasının yeni paytaxtı elan edildi. Şəhərə "Yeni Roma" mənasını verən Nova Roma adını verən I Konstantin, Senatı və digər bütün inzibati institutları imperatorluğun yeni inzibati mərkəzi olacaq Nova Romaya köçürdü.
thumb|sol|150px|[[Roma İmperiyasının yeni paytaxtı Nova Roma üçün I Konstantin tərəfindən inşası başlatdırılmış Bozdoğan kəməri]]
Roma Metropolisi Nova Romanın yenidənqurma işləri (330-337)
I Konstantin yeni paytaxtı üçün tarixin ən böyük şəhərsalma planlarından birini hazırladı. Bizim eranın 330-dan 337-ə qədər olan yeddi illik dövrdə şəhər tam bir inşaat sahəsinə çevrilmişdir; Çox sayda dini bina, yeni yollar və su boruları tikilmişdir. Bu gün Sultanəhməddə “At Meydanı” olaraq bilinən yerdə yerləşən Hippodromos (Sultanəhməd meydanı), Konstantin dövründə böyüdülmüş və bugünkü ölçüsünə çatmışdır. 100.000 nəfərin əyləşə biləcəyi ölçüdə inşa edilmiş Hippodromos tribunalarına məxsus hissələr İstanbul Arxeologiya Muzeyində mühafizə edilir və Spinadakı sütunlardan üçü (Tutmosis Sütunu, Burmalı Sütun və Trikotaj Sütunu) hələ də ayaqdadır.
Şəhəri əhatə edən Septimius Severus müdafiə divarlarını dağıtdıraraq ozy adını daşıyan yeni istehkam və qüllələr sistemi yaradan I Konstantin şəxsən yeni paytaxtın planını çəkmişdir. Bu gün də İstanbul şəhərinin divarların daxilində olan hissəsi, əsasən bu plana sadiq bir şəkildə formalaşdırılmışdır.
thumb|Konstantinin Hippodromu ([[Sultanəhməd meydanı) I Konstantin tərəfindən şəhəri metropol etmək üçün inşa inşa etdirilmiştir.]]
Nova Romadan Konstantinopola keçid
İlk dövrlərdən bəri yeni paytaxtın tarixçiləri şəhəri qurucusunun adına uyğun olaraq Konstantin şəhəri; Konstantinopol (Yunanca: Κωνσταντινούπολις və ya Κωνσταντίνου Πόλις) adlandırmağa başladılar. Tarixi müddətdə “Nova Roma” adı çox istifadə edilməmiş və imperatorun ölümündən sonra (337), “ikinci qurucusunun” adını daşıyan şəhər Konstantinopol adını alır, bu söz də Konstantin şəhəri deməkdir.
Səxavət Talıbzadə
Səxavət Zeyniş oğlu Talıbzadə (1 yanvar 1998; Qaracalar, Saatlı, Azərbaycan — 3 oktyabr 2020; Suqovuşan, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin MAHHXHQ əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Səxavət Talıbzadə 1998-ci il yanvarın 1-i Salyan rayonunda anadan olmuşdur. Saatlı rayonunun Qaracalar kəndində doğulub. Ailədə bir bacı, iki qardaş olublar. 2014-cü ildə Saatlı rayonu Qaracalar kənd tam orta məktəbini bitirdikdən sonra Azərbaycan Dənizçilik Kollecinə daxil olub. 2016-cı ildə hərbi xidmətə çağırılıb və hərbi xidməti başa vurduqdan sonra 2018-ci ildə MAHHXHQ kimi xidmətini davam etdirmişdir.
Hərbi xidmətləri
2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Səxavət Talıbzadə Suqovuşan və Murov doyüşlərində iştirak edib. 3 oktyabr 2020-ci ildə Suqovuşanda şəhid olub. Salyanda dəfn edilmişdir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səxavət Talıbzadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Ceyhun Talıbzadə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Le Kuanq Lem
Le Kuanq Lem (Lê Quang Liêm, 3 mart 1991, Hoşimin, Vyetnam) — Vyetnam şahmatçısı, qrosmeyster, Dünya Blitz Çempionu (2013).
2010-cu ildə Le Moskva Open turnirində iştirak etdi. +5=4 nəticəsi ilə o, Konstantin Chernyshov, Evgeny Bareev və Ernesto Inarkiev ilə 1–4-cü yerləri bölüşdürdü. Həmin turnirdən dərhal sonra Le 9 oyundan 7 xal (+5=4) nəticəsi ilə 9-cu Aeroflot Open turnirinin qalibi oldu. İyul ayının 15-dən 25-dək o, ilk dəfə dəvətli Dortmund turnirində iştirak etdi. Onunla yanaşı burada 9 dəfə Dortmund çempionu və keçmiş dünya çempionu Vladimir Kramnik, Şəhriyar Məmmədyarov, keçmiş FİDE çempionu Ruslan Ponomariov, 2004-cü il Dünya Çempionatı finalçısı Peter Leko və Arkadij Naiditsch də yarışırdılar. İlk raundda Le qara fiqurlarla Kramniklə qarşılaşaraq heç-heçə etdi və dördüncü raundda Ponomariovu, 5-ci raundda isə Lekonu məğlub etdi. Bununla da (+2=7–1) nəticəsi ikinci yeri qazandı.
2011-ci il fevralın 7-dən 11-dək o, bir daha Aeroflot Open turnirində müvəffəqiyyətlə iştirak edərək 9 oyundan 6.5 xal ilə qrosmeysterlər Nikita Vityuqov və Yevgeni Tomaşevski ilə birinci yeri bölüşdürdü. O, Aeroflot Open turnirində iki dəfə qalib gəlmiş yeganə oyunçudur. Bu qələbə avtomatik olaraq ona Dortmund Invitational turnirinə vəsiqə qazandırdı.
2013-cü ilin mayında Filippində keçirilən Asiya Qitə Çempionatına qatıldı və klassik hissəni dördüncü yekunlaşdıraraq Blitz turnirinin qalibi oldu. 2013-cü ilin iyun ayında Le Xantı-Mansidə keçirilən sürətli şahmat üzrə Dünya Çempionatında iştirak edərək, Məmmədyarov, Nepomniachtchi və Aleksandr Qrişçukdan sonra dördüncü oldu. Bundan sonra Dünya Blitz Çempionatının qalibi oldu. O, dünya Çempionu titulunu qazanmış ilk Vyetnam oyunçusudur.
Adlafia
Adlafia  (Lange-Bert.)- Diatom yosun cinsi.
1. Adlafia bryophila (J. B. Petersen) Lange-Bert.
Bazionim: Navicula bryophila J. B. Petersen
Sinonimlər: Navicula maillardii H. Germ.; N. suchlandtii Hust.; N. tridentula Krasske var. parallela Krasske.
Yayılması: Böyük Qafqaz: Şəki-Zaqatala bölgəsinin sututarları ; Qax rayonu: Qarasu və Qaynama bulaqları (Əlibəylı k.) ; Böyük Qafqazın cənub yamacının sututarları.
2. Adlafia minuscula (Grunow in Van Heurck) Lange-Bert.
Bazionim: Navicula minuscula Grunow.
Adlafia minuscula var. minuscula
Sinonim: Navicula importuna Hust.
Ekologiyası: Epifit, göllərdə, çaylarda, nohurlarda və su anbarlarında bentik, torpaqda, şirin sularda (Sa), alkalifil (pH), β-mezosaprob (S).
Yayılması: Kür Dağarası Çökəkliyi: Mingəçevir su anbarı. – Kiçik Qafqaz: Göygöl  rayonu: Göygöl gölü.
Adlafia minuscula var. muralis (Grunow) Lange-Bert.
Bazionim: Navicula muralis Grunow.
Ekologiyası: Göllərdə, çaylarda və nohurlarda bentik, şirin və şortəhər sularda (Sa), alkalifil (pH), poli-mezosaprob (S).
Yayılması: Böyük Qafqaz: Şəki-Zaqatala bölgəsinin sututarları ; Qax rayonu: İlisuçay, Zərnəçay və Çüdüllüçay çayları, Səngərbulaq, Ceyranbulaq və Qarasu (İlisu k.) bulaqları, termal Mohsu bulağı
Sprite
Sprite - qazlı alkoqolsuz içkidir. The Coca-Cola Company tərəfindən 1961-ci ildən ABŞ-də istehsal olunur. "Sprayt" sözü balaca elf olan "Sprayt-Boy" personajından götürülüb. İlk dəfə "7 Up" içkisinə rəqabət olaraq hazırlanmışdır. Hal-hazırda bu alkoqolsuz içki dünyanın 190-dan çox ölkəsində istehsal olunur.
Rusiya–Türkmənistan münasibətləri
Rusiya–Türkmənistan münasibətləri — Türkmənistan və Rusiya arasındakı mövcud ikitərəfli münasibətlər. Türkmənistan və Rusiya bir-birini strateji tərəfdaş hesab edirlər ki, bu da 2009-cu ildə imzalanmış enerji və maşınqayırma sahəsində strateji əməkdaşlığın genişləndirilməsinə dair dövlətlərarası sazişin girişində əksini tapmışdır. İki ölkənin qanunvericilik bazası 149 dövlətlərarası, hökumətlərarası və idarələrarası müqavilələrdən ibarətdir. Hər iki ölkə BMT, MDB, ATƏT-in üzvüdür.
Diplomatik nümayəndəlikləri
1992-ci ildən bəri Rusiyanın Türkmənistandakı səfirliyi Aşqabadda fəaliyyət göstərir. Rusiya Səfirliyinin Konsulluq İdarəsi Türkmənbaşı şəhərində yerləşir. Hazırda Rusiyanın Türkmənistandakı səfiri Bloxin Alekandr Viktoroviçdir.
Türkmənistanın Rusiyadakı səfirliyi Moskvada fəaliyyət göstərir. 2014-cü ildə Həştərxanda Türkmənistan Konsulluğu açılmışdır. Hal-hazırda Türkmənistanın Rusiyadakı səfiri Bolqarıstan, İspaniya və Sloveniyada səfir vəzifəsini birləşdirən Berdimurad Redcepoviç Recepovdur.