cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Seratitlər
Seratitlər və ya Ceratitida — monomorf ammonitləri əhatə edir, çox nadir hallarda və yalnız triasda heteromorf qabıqlı seratitlər yayılmışdır. Sonuncular arasında — düz, dolaqları bir-birinə toxunmayan yastı-spiralvari, vint — spiralvari və b. formaları məlumdur. Hamar səthli formalarla yanaşı, skulpturalı (qabırqalar, tikanlar, şişkinliklər, killər və b.) formalar da vardır. Sifon ventral (kənar) vəziyyət tutur və qarın tərəfə yaxındır. Arakəsmə (tikiş) xətti əsasən seratit (çox nadir hallarda ammonit) tiplidir. Goniatitida və Agoniatitida dəstələrinin seratit xəttitndən fərqli olaraq qanad xətlərinin əsası diş-dişdir. Monomorf seratitlər ilə müqayisədə heteromorf seratitlər arakəsmə xətləri sadədir.
IX Amadey (Savoyya hersoqu)
IX Amadeus və ya Xoşbəxt Amadeus  — Savoyya hersoqu. Atası Savoyya hersoqu Lüdovik, anası isə Kipr kralı Yanoşun qızı Annadır.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Birinci Nügədi kənd məscidi
Haqqında
Birinci Nügədi kənd məscidi XIX əsrin əvvəllərində kənd sakinləri tərəfindən tikdirilmişdir. Məscid çiy kərpicdən, minarə isə 15 m hündürlükdə qırmızı kərpicdən inşa olunub. Minarə məsciddən təxminən 10-13 il əvvəl tikilib. İlk dəfə minarə məscid ilə eyni vaxtda tikilib. Amma sonradan tikilən məscidin kiçik olduğu görülüb və o sökülərək yerində hazırkı məscid tikilib.
Minarənin sol tərəfindəki başqa bir daş lövhədə isə belə yazılıb :
Sovet işğalından sonra 1930-cu ildə məsciddən kinoklub, idman zalı və anbar kimi istifadə ediblər. Ətrafındakı hücrələr isə uşaq bağçasına verilmişdir. Anbar kimi fəaliyyət göstərən vaxt məscidin taxta döşəmələri sökülüb atılıb və üzlük daşlarla əvəz edilib. Məscidin dam örtüyü eroziyaya uğradığı üçün, 1986–cı ildə təmir olunub. Dam örtüyü dəyişdirilib, xarici fasadları yenilənib. Lakin içəri tərəfi təmir olunmayıb. Azərbaycan müstəqillik əldə edəndən sonra məscidin fəaliyyəti bərpa edilib. Lakin hazırda məscid qəzalı vəziyyətdədir.
Nadejda Krupskaya
Nadejda Konstantinovna Krupskaya (Надежда Константиновна Крупская; ) — rus inqilabçısı, sovet dövlət, ictimai və mədəni xadimi, pedaqoji elmlər doktoru, Leninin həyat yoldaşı.
Acıçay (Qürvə)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 212 nəfər yaşayır (62 ailə). Əhalisini kürdlər təşkil edir.
NGC 4548
NGC 4548, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 8.38 sm (3.3 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Sent-Tomas
Sen-Tomas — ABŞ-nin Vircin adaları, Karib dənizində yerləşən Amerika Birləşmiş Ştatlarının birləşməmiş ərazisi. Ada, ərazinin paytaxtı — Şarlotta Amaliya limanı. Əhalisi (2010-cu ilin siyahıya alınması üzrə) 51 634 nəfərdir. ABŞ Vircin adalarının ümumi əhalisinin 48,5%. Ərazisi — 80,91 km².
Tarixi
Ada əvvəlcə təxminən 1500 il əvvəl Siboney qəbiləsinin hindilər tərəfindən məskunlaşmışdı. Onları avaraki qəbiləsi və sonra kariblər əvəz etdi. Sen-Tomas Amerikaya ikinci səfəri zamanı 1493-cü ildə Xristofor Kolumb tərəfindən aşkar edildi. Tezliklə adada olan hindilər Avropalıların gətirdiyi xəstəliklərdən öldülər və adanın bir yarım əsrdə quldurları tərəfindən istifadə edildi.
1917-ci ildə, Sen-Tomas Sen Con, Santa Kruz və kiçik olan adaları ilə birlikdə ABŞ Danimarkadan 25 milyon dollar almışdı.
İnzibati bölgüsü
Sen-Tomas daxil olan rayonlar (mötərzədə 2010-cu ilə olan əhalinin sayı):
Nağdəli Zamanov
300px|thumbnail|right|[[Araz Yaquboğlu, Arif Məmmədli, Nağdəli Zamanov və Aşıq Firudin. (2014-cü il, Bakı)]]
Nağdəli Tapdıq oglu Zamanov — Tibb üzrə fəlsəfə doktoru (1994), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (2012), "Qızıl qələm" mükafatı laureatı (2012).
Həyatı
Nağdəli Zamanov 13 avqust 1961-ci ildə Kəlbəcər rayonunun Keştək kəndində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. 1967–1975-ci illərdə Keştək kənd 8-illik, 1975–1977-ci illərdə isə Kəlbəcər 1 saylı orta məktəbdə oxumuşdur.
1979-cu ildə Azərbaycan Tibb Universitetinə qəbul olmuş, 1985-ci ildə ATİ-nin II müalicə profilaktika fakultəsini bitirmişdir.
1986–1990-cı illərdə Neftçala rayonunda terapevt işləmiş, 1990–1993-cü illərdə Pediatriya fakultəsi "Daxili xəstəliklər" kafedrasında aspirantura təhsili almışdır.
1993-cü il oktyabr ayından 2010-cu ilədək ATU-nun I Daxili xəstəliklər və reanimatologiya kafedrasının assistenti, 2010-cu ildən isə dosentidir. 2011-ci ildən Tədris Terapevtik Klinikanın III terapiya şöbəsinin müdiridir.
1994-cü ildə professor Sayalı xanım Tağıyevanın elmi rəhbərliyi ilə "Xəzər gəmiçiliyi üzgüsü heyəti arasında ürəyin işemik xəstəliyinin erkən diaqnostikası və mümkün profilaktika yolları" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. Tibb üzrə fəlsəfə doktorudur.
2004-cü ildən əməkdar elm xadimi, professor A. Ə. Axunbəylinin elmi məsləhətçiliyi ilə "Revmatoid artritli xəstələrdə ürəyin koronar xəstəliyinin erkən diaqnostikası və differensial müalicə xüsusiyyətləri" mövzusunda doktorluq dissertasiyası üzərində işləyir.
1 metodik vəsaitin, 2 monoqrafiyanın, 100-ə yaxın elmi işin müəllifidir.
Dövri mətbuatda mütəmadi olaraq elmi, bədii, publisistik məqalələri çap olunur. Azərbaycan nitq mədəniyyətinin inkişafında, təşəkkül tapmasında Ulu Öndər Heydər Əliyevin nitq və çıxışlarını tədqiq edir.
2012-ci ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, 2012-ci ildən isə "Qızıl qələm" mükafatı laureatıdır.
Kitabları
thumb|"Aşıq Şəmşir yaradıcılığında fəlsəfi fikirlər" kitabının cildi
Lazerli məsafəölçən
thumb|Uzun məsafəli lazerli məsafəölçən
Lazerli məsafəölçən — obyektə qədərki məsafəni təyin etmək üçün lazer şüasından istifadə edən cihaz. Lazerli məsafəölçənlər əsasən obyektə doğru dar bir şüa içərisində bir lazer impulsunu göndərir və impuls tərəfindən alınan müddəti hədəfi əks etdirəcək şəkildə ölçərək və göndərənə geri qaytararaq uçuş vaxtı prinsipi ilə işləyirlər. İşığın yüksək sürətinə görə bu texnika üçbucaqlanma və digər üsullarla tez-tez istifadə olunan yüksək dəqiqlikli submillimetr ölçmələri üçün uyğun deyildir.
Le Dık Tho
Həyatı
Le Dık Tho gəncliyindən Vyetnam kommunist hərəkatında iştirak etmişdir. O, 1930-cu ildə Hind-Çin Kommunist Partiyasının yaradıcılarından biri olmuşdur. Le Dık Tho 1930-cu ildən 1936-cı ilə qədər, sonra isə 1939-cu ildən 1944-cü ilə qədər Fransa həbsxanasında həbs olunmuşdur. O, azadlığa çıxandan sonra Vyetminin yaradılmasında iştirak etmişdir. Le Dık Tho Birinci Hind-Çin müharibəsi zamanı Vyetnamın cənubunda Vyetnam Fəhlə Partiyasının Mərkəzi Komitəsindən çalışmışdır. O, 1955–1986-cı illərdə partiyanın Siyasi Bürosunun üzvü olmuşdur.
Atmosfer elektriki
Atmosfer ionosfer adlanan qatı yerin səthi ilə birlikdə sferik kondensator əmələ gətirir. İonosfer müsbət, litosfer isə mənfi statik elektrik yüklərinə malikdir. Atmosferin sıx hava təbəqəsi bu iki qat arasında naqil rolunu oynayır. Kondensatorun elektrik yükü qiymətcə yüksəkdir. Atmosferin aşağı qatlarında elektrik sahəsinin gərginliyi təxminən 100 B/m, ildırımlı havada isə daha çox olur.
Atmosferdə elektrik sahəsinin yaranması Günəş şüalarının təsiri altında onun üst qatlarında gedən ionlaşma prosesi ilə əlaqədardır. Günəşin səthində qısamüddətli xromosom partlayışları müşahidə olunur və onlar atmosferin 100-300 km hündürlüyündə müxtəlif cinsli ionlaşma əmələ gətirir; bu kütlə yüksəkdə əsasən küləklə qarışaraq atmosferdə və yer qabığında dəyişən elektromaqnit sahəsi yaradır.
Beləliklə, litosferdə tellurik cərəyan yaranir. Bunu torpağa basdırılmiş və ucu qalvonometrlə birləşdirilmiş elektrodlar vasitəsi ilə qeydə almaq mümkündür. Adi halda qalvonometrin göstəricisi 100 mA, elektromaqnit sahəsinin həyəcanlı dövrlərində 2,5 A-dək arta bilər. Tellurik cərəyanın orta sıxlığı 2 A/km²-ə bərabərdir.
Nəsimi-Şimal
"Nəsimi-Şimal" — Qacar İranında nəşr olunmuş qəzetlərdən biri. Məşrutə dövrünün satirik-ədəbi orqanlarından biri idi.
Tarixi
thumb|Qəzetin təsisçisi [[Əşrəfəddin Gilani]] Əşrəfəddin Gilani tərəfindən əvvəlcə Rəştdə, sonra da Tehranda nəşr olunmuşdur. Rəşt şəhəri İranın şimalında yerləşdiyinə görə Əşrəfəddin Gilani çıxardığı qəzeti "Şimal küləyi – nəsimi" adlandırmışdır. O, qəzetinin hər bir işini özü təkbaşına görürdü. Səid Nəfisi "Sepido siyah" jurnalında Əşrəfəddin Gilani haqqında məqaləsində yazırdı ki,
"...o, xalqın içindən çıxdı, xalqla yaşadı və xalqın içində itib batdı... Hər gün, hər gecə yazırdı, həftə ərzində yazdığı şeirləri çap edib xalqa çatdırırdı. İyirmi ilə yaxın hər həftə "Nəsimi-Şimal"ı Tehranın ən kiçik mətbəələrindən birində dörd xırda səhifədə nəşr edib yaydı… belə gün olmazdı ki, bu qəzet Tehranda bir vəlvələ salmasın. Hökumətlər artıq onun əlindən zara gəlmişdilər..."
Fəaliyyəti
"Nəsimi-Şimal" qəzetinin əksər səhifələri şeir nümunələrindən ibarət idi. Qəzetdə əsas yeri onun təsisçisi Əşrəfəddin Gilaninin satirik məzmunlu şeirləri tuturdu. Əşrəfəddin Gilaninin qəzetin səhifələrində çıxan satiraları həm bədii düşüncə, həm ideya yönü, həm də deyim yolu baxımından Azərbaycan mollanəsrəddinçilərinin məsləkləri ilə eyni idi. O, şeirlərdə günün vacib məsələlərini həm satira, yumor dili ilə, həm də lirik tərzdə ifadə edirdi.
Sərdar Berdiməhəmmədov
Sərdar Berdiməhəmmədov — (Serdar Gurbangulyýewiç Berdimuhamedow, Sərdar Qurbanqulu oğlu Berdiməhəmmədov; ) 19 mart 2022-ci ildən bəri vəzifəsini icra edən Türkmənistanın üçüncü və hazırkı prezidenti.
Berdiməhəmmədov əvvəllər atası, prezident Qurbanqulu Berdiməhəmmədov hökumətində bir sıra digər vəzifələrdə çalışıb. 2021-ci ildə o, Türkmənistan Nazirlər Kabinetinin bir neçə sədr müavinindən biri olub. Nə azad, nə də ədalətli sayılan 2022-ci ildə Türkmənistanda keçirilən prezident seçkilərində səslərin 73 faizini qazanaraq atasının 15 illik avtoritar prezidentlik dövründə uğur qazanıb.
İlk karyera və təhsil
2001-ci ilin iyul-noyabr aylarında Ərzaq Emalı Birliyinin Xarici İqtisadi Əlaqələr Müdirliyində çalışıb, sonra iki il müddətli həqiqi hərbi xidmət keçib. 2003–2008-ci illərdə yenidən Ərzaq Emalı Birliyində meyvə-tərəvəz şöbəsində və alkoqolsuz pivə və şərab şöbəsində işləyib.
2008–2011-ci illərdə Berdiməhəmmədov Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin Diplomatik Akademiyasında təhsil alıb və beynəlxalq əlaqələr üzrə diplom qazanıb. Bu müddətdə o, həm də Türkmənistanın Moskvadakı səfirliyinə səfirlik müşaviri vəzifəsinə təyin olunub. 2011–2013-cü illərdə Cenevrə Təhlükəsizlik Siyasəti Mərkəzində təhsil alıb, Avropa və beynəlxalq təhlükəsizlik məsələləri üzrə aspirantura dərəcəsi qazanıb. O, eyni zamanda Cenevrədə BMT-dəki Türkmən missiyasına səfirliyin müşaviri təyin edilib.
2013-cü ilin avqust-dekabr aylarında Türkmənistan Xarici İşlər Nazirliyinin Avropa Departamentinin rəhbəri vəzifəsində çalışıb. 2013–2016-cı illərdə Karbohidrogen Ehtiyatlarının İdarə Edilməsi və İstifadəsi üzrə Dövlət Agentliyinin direktor müavini olub. 2016–2017-ci illərdə Türkmənistan Xarici İşlər Nazirliyinin Beynəlxalq İnformasiya Departamentinin sədri olub.
18 avqust 2014-cü ildə Serdar Berdiməhəmmədov elmlər namizədi kimi alimlik dərəcəsi almaq üçün Türkmənistan Elmlər Akademiyasında dissertasiya müdafiə etmişdir. 2015-ci ilin iyul ayında texnika elmləri doktoru elmi dərəcəsi alıb.
Türkmənistanda dövlət mediası onu tez-tez "millət oğlu" kimi qələmə verirdi.
Hərbi xidmət
Berdiməhəmmədov 2001–2003-cü illərdə iki il məcburi hərbi xidmət keçib. 27 oktyabr 2017-ci ildə Berdiməhəmmədov mayor rütbəsindən polkovnik-leytenant rütbəsinə yüksəlib. Onun təqdimat mərasimi ölkə televiziyası ilə yayımlanıb. Onun xidmət etdiyi şöbə məlum deyil, lakin o, 7 mart 2021-ci ildə milli televiziyada Türkmənistan Silahlı Qüvvələrinin çiyin poqonu geyinmiş formada göstərilib. Həmin videoda onun polkovnik rütbəsini göstərən çiyin poqonları taxdığı və ona "Vətən Türkmənistanın müdafiəçisi" fəxri adının verilməsi haqqında sərəncamda onun polkovnik kimi qeyd olunduğu əks olunub.
Siyasi karyera
link=https://en.wikipedia.org/wiki/Fayl:Serdar_Berdimuhamedov_(28326715477).jpg|left|thumb|229x229px|Serdar Berdiməhəmmədovun Nüvə Sınaqlarının Hərtərəfli Qadağası Müqaviləsi Təşkilatının İcraçı Katibinə nəzakət səfəri, 3 iyul 2018-ci il. 2016-cı ilin noyabrında Berdiməhəmmədov mərkəzi Ahal vilayətinin Duşak şəhərində yerləşən 25-ci parlament dairəsini təmsil edən Məclisdə mandat qazandı. 2018-ci ilin mart ayında o, yaşadığı bölgədə səslərin 90%-dən çoxunu toplayaraq yenidən Türkmənistan Məclisinə seçilib. 2017-ci ilin mart ayından qanunvericilik və normalar komitəsinə sədrlik edib.
Berdiməhəmmədov 2018-ci ilin martında xarici işlər nazirinin müavini təyin edildikdən sonra siyasi diqqət mərkəzinə düşüb. 2019-cu ilin yanvarında Berdiməhəmmədov türkmən elitasının əksəriyyətinin doğma bölgəsi olan Ahal vilayətinin qubernatorunun müavini vəzifəsinə keçirilib. 2019-cu ilin iyun ayında Berdiməhəmmədov Ahal vilayətinin qubernatoru (hakim) vəzifəsinə gətirildi. 2020-ci ilin fevralında Berdiməhəmmədov Türkmənistanın sənaye və tikinti materialları naziri təyin edilib.
2021-ci il fevralın 11-də Berdiməhəmmədov Nazirlər Kabineti sədrinin innovasiyalar və rəqəmsallaşdırma üzrə müavini kimi yeni vəzifəyə yüksəldi. O, eyni vaxtda Türkmənistanın Dövlət Təhlükəsizlik Şurası və Ali Nəzarət Palatasının sədri təyin edilib. 9 iyul 2021-ci ildə Berdiməhəmmədov Dövlət Təhlükəsizlik Şurası və Ali Nəzarət Palatasındakı vəzifələrindən azad edilib və sədr müavini kimi "iqtisadi və bank məsələləri və beynəlxalq maliyyə təşkilatları" üzrə xüsusi məsuliyyət daşıyan iqtisadiyyat və maliyyə portfeli həvalə edilib.
O, Türkmən Alabay İt Dərnəyinin sədri və Beynəlxalq Ahal Təkə Atçılıq Assosiasiyasının prezidentidir.
Seçki
2022-ci ilin fevralında Berdiməhəmmədovun martın 12-də keçiriləcək növbədənkənar prezident seçkilərində iştirak edəcəyi təsdiqləndi və bu, onun Türkmənistan prezidenti olaraq atasının varisi olacağı ilə bağlı fərziyyələri gücləndirdi. O, 72,97% səslə seçkidə qalib gəldi və atasının Prezident kimi davamçısı oldu və siyasi sülalə qurdu. Bir çox beynəlxalq müşahidəçilər seçkiləri nə azad, nə də ədalətli kimi qiymətləndiriblər.
İnauqurasiya
Serdarın təntənəli andiçmə mərasimi martın 19-da Ruhyyet Sarayında baş tutub. O Türkmənistan Konstitusiyası və Quran üzrə xalqa and içib. Daha sonra ona türkmən ağsaqqalları tərəfindən prezidentlik nişanı təqdim edilib. Berdiməhəmmədov atlı müşayiətçinin müşayiəti ilə saraydan Qalxınış meydanına, oradan isə Türkmənistan Silahlı Qüvvələrinin hərbi parad keçirdiyi Oğuzhan Prezident Sarayı Kompleksinə gedib. Türkmənistan Baş nazirinin müavini və Dövlət Təhlükəsizlik Şurasının katibi Çarımirat Əmənov Berdiməhəmmədova məruzə edib. Həmin gün Türkmənistanın Tamaşaçılar Mərkəzində rəsmi ziyafət verildi. Həzrət Ömər məscidində də bayram sədəqəsi verilib.
Hökumət siyasəti
Sərdar Berdiməhəmmədov martın 25-də kabinetinin yeni tərkibini açıqlayıb. Onun təyin etdiyi yeganə yeni hökumət üzvü onu Nazirlər Kabineti sədrinin iqtisadiyyat və maliyyə məsələləri üzrə müavini vəzifəsinə təyin edən Məhəmmədquli Məhəmmədov olub. Bəzilərinin fikrincə, o, Türkmənistanın xarici işlər naziri və de-fakto vitse-prezidenti Rəşid Meredovu Beynəlxalq Humanitar Elmlər və İnkişaf Universitetinin rektoru Əsən Aydoğduyev ilə əvəzləmək niyyətindədir.
Milli təhlükəsizlik siyasəti
Aprelin əvvəlində Dövlət Təhlükəsizlik Şurasının iclası zamanı o, general-polkovnik Çarımirat Amanovu da "başqa işə keçməsi" ilə əlaqədar Müdafiə Nazirliyinin rəhbəri Begenç Gündoğduyevin xeyrinə Türkmənistan Dövlət Təhlükəsizlik Şurasının katibi vəzifəsindən uzaqlaşdırıb. O, həmçinin Amanovun Təhlükəsizlik, Hərbi və Ədliyyədən məsul olan Nazirlər Kabineti sədrinin müavini vəzifəsini də ləğv etdi. O, həmçinin "nöqsanlara" və "ictimai qaydaya, yol hərəkəti təhlükəsizliyinə, habelə yerli polis nümayəndələrinin fəaliyyətinə düzgün nəzarət etmədiyinə" görə daxili işlər naziri, polkovnik Övəzdurdu Xocaniyazovu polkovnik Məhəmməd Xıdırov ilə əvəz edib.
Şəxsi həyat
Berdiməhəmmədov evlidir və dörd övladı var. Rusiya Diplomatik Akademiyasında bir sinif yoldaşı onu səbirli və təvazökar biri kimi təsvir etdi. Məlumata görə, təlimatçılar və digər sinif yoldaşları onu "təvazökar, həssas, nəzakətli və sakit" kimi xarakterizə ediblər.
Berdiməhəmmədov türkmən, rus və ingilis dillərini bilir.
30 may 2022-ci ildə Berdiməhəmmədovun anası Oğulgərək Berdiməhəmmədova uzun illər Göktəpə şəhərindəki xalça fabrikində çalışdığına görə Türkmənistanın Əməkdar Xalçaçısı adına layiq görülüb.
1 – 2 iyun 2022-ci ildə o, ilk xarici səfərini Səudiyyə Ərəbistanına etdi və burada oğlu ilə birlikdə Ümrə etdi.
Troyka (at qoşqusu)
thumb|290px|right|[[Mixail Lermontov «Kənddən uzaqlaşan troyka»]]
Troyka (at qoşqusu)
Troyka, köhnə rus at qoşqusudur. Troyka uzaq məsafəni sürətlə qət etmək üçün hazırlanmışdır. Bu, dünyada fərqli qaçışlara malik atların bağlandığı yeganə qoşqudur. Kök atı - mərkəzi at - sürətli, dəqiq yorğa qaçışla getməlidir, bağlanan atlar - yan tərəfdəki atlar - dördayaq qaçışla qaçmalıdır. Bu zaman sürət yüksələrək 45-50 km/saata çatır. Troykanın mexanizmi ondan ibarətdir ki, mərkəzdəki geniş, yorğa qaçışla qaçan atı, yandakı ona bərkidilmiş dördayaq qaçışla qaçan atlar sanki öz üzərində daşıyırlar. Bu, hər üç atın daha az yorulmasına, lakin yüksək sürəti saxlamasına imkan verir.
Tarixi
thumb|290px|Arabada səyahət edən Aleksandr Orlovski 1819, [[Litoqrafiya.]] thumb|290px| [[Donetsk (Ukrayna)|Yuzovka yaxınlığındakı rus troykası.]]
Rus tarixi boyunca, demək olar ki, "Çar" dan, yəni imperatordan, Sibirdəki kəndlilərə qədər hər kəs troykadan istifadə edirdi və onun hazırlandığı ağacın növü, bəzəyinin çoxluğu sahibinin maliyyə gücünü göstərirdi. Çar, qoşquları daş-qaşlarla, taxta hissəsi qızıl naxışlarla bəzədilmiş troykalarda gəzərkən, zadəganlar və varlılar nisbətən ucuz daşlarla bəzədilmiş troykalardan istifadə edirdilər və sadə insanların troykası son dərəcə adi olardı. Üstəlik yol getməyə yararsız olar, təkərlər kirşə ilə əvəz edilənədək işləyərdi.
Troyka meydana gəlişi və indiki adını alması təxminən 200 il əvvələ aiddir. O vaxt ki, qaydalara görə, poçt arabalarında sərnişin daşınarkən, yalnız üç nəfər olarsa üç at bağlamaq olardı. İki və ya bir nəfər olanda bir cüt atla getməli idilər. Zənglərin və zınqırovların yalnız vacib dövlət göndərişləri daşıyan poçt troykalarına və kuryerlərə asılmasına icazə verilirdi. Çar dövründə, vacib bəylərdən başqa, troykalardan poçt işçiləri, yanğınsöndürənlər və uzun müddət yüksək sürətə ehtiyacı olan hər kəs istifadə edə bilərdi. Troyka çox vaxt toylarda və digər bayram şənliklərində də istifadə olunurdu.
Troyka üçün adi at, orta boylu və çirkin, lakin çox dayanıqlı Vyatka atları idi. Zəngin insanlar troyka üçün görkəmli və iri Arlov atları alırdılar. Atların dəstə halında seçilmiş, mərkəzdəki atın isə yan tərəfdəki atlardan nəzərə çarpan dərəcədə iri və görkəmli olduğu troyka ən yaxşı troyka sayılırdı.
1840-cı illərdən Moskva Hipodromunda troyka yarışlar təşkil olunmağa başlandı. Avropada troykanı ilk dəfə 1911-ci ildə - Londonda Dünya Sərgisində gördülər. İmperator mükafatının qalibi Xrenovsk damazlıq at fabrikində doğulan Orlov yorğa atı Ratnik Turetski, ona bağlanan atlar isə Striletsk minik atları idi. O əfsanəvi troykanı əks etdirən rəsm hazırda Moskvadakı Timiryazev akademiyasının atçılıq muzeyindədir.
Troyka və atlar
Troyka hər cür hava şəraitində istifadə üçün hazırlanmışdır və xüsusən də Sibirin uzun və qarlı qış ayları üçün ondan daha uyğun bir vasitə yoxdur. Qış troykasında oturacaq hissənin altında uzun və yüksək kirşələr var. Qar mövsümü bitdikdə bu kirşələr böyük diametrli təkərlərlə əvəz olunur.
Arabanı çəkən üç at arasında ortada olan at ən vacib funksiyanı yerinə yetirir. Sürücü troykanı dörd cilov ilə idarə edir. Cilovların ikisi ortadakı, digər ikisi yandakı atlar üçündür. Qoşqularda cilovlardan başqa çoxlu dəri olur və ruslar bu dərilərin hər birinin fərqli istifadəyə malik olduğunu söyləyirlər. Sürücünün yanındakı zəng səsi uzaq məsafələrə ötürə bilən metaldan hazırlanırdır.
Ən yaxşı troyka atları Orlov cinsinə aiddir. Ortaya qoyulacaq at üç yarımdan dörd yaşa qədər, yandakı atlar iki yarımdan üç yaşa qədər öyrədilir və təlimi başa çatdıqdan sonra orta hesabla on il xidmət edir.
Xarici keçidlər
[https://hermescenter.ru/tr/swimming/centrovoi-v-konnoi-troike-russkaya-troika-troika-na-sluzhbe.html At troykasında merkez. "Rus troykası".]
Kosovo və avro
Kosovo Respublikası 2008-ci ildə müstəqilliyini elan etdikdən daha öncə, 2002-ci ildə birtərəfli qaydada avronu öz valyutası kimi qəbul etdi. Baxmayaraq ki, Kosovo Avrozonanın və ya Avropa İttifaqının üzvü deyildi.
1999-cu ildən əvvəlki vəziyyət
təyin olunmasından öncə Kosovo, Yuqoslaviya ilə iqtisadi əlaqədə idi və valyuta kimi Yuqoslaviya dinarı istifadə olunurdu, lakin Yuqoslaviyadakı inflyasiya və gərginlik Yuqoslaviya dinarına olan etibarı azaltdı. Bunu görən əhali öz səhmlərini xarici valyutalarda saxlamağı üstün tuturdu. Əsasən alman markı, ABŞ dolları və isveçrə frankı istifadə olunurdu.
Alman markının istifadəsi
Müxtəlif valyutaların istifadə olunmasına baxmayaraq, alman markası üstünlük təşkil edirdi. 1999-cu ilin sentyabrında BMT-nin administrasiyası digər valyutaların istifadəsini tənzimləyən qərar qəbul etdi. Yuqoslaviya dinarı rəsmi olaraq dövriyyədən çıxarılmadı, lakin istifadəsi "məsləhət görülmürdü". Digər valyutaların istifadəsi isə davam edirdi. vəziyyətdən gec xəbər tutduğuna görə Kosovaya əvəz olunması üçün yeni əskinsalar göndərməmişdi, lakin alman markının idxalına və ixracına heç bir qadağa qoyulmadığına görə xaricdə işləyən bir çox kosovalı ölkəyə bu valyutada pul göndərirdi ki, bu da Kosovada pul kütləsinin artmasına səbəb oldu.
Avroya keçid
Almaniya kimi Kosovo Respublikası da avronu 2002-ci il yanvarın 1-dəv valyuta kimi qəbul edib. 9 mart 2002-ci il tarixinə qədər alman markı Kosovoda qanuni ödəniş vasitəsi olaraq qaldı. Avroya keçid Avropa Mərkəzi Bankı və avro zonasının bir sıra milli bankları ilə əməkdaşlıq nəticəsində əldə edilib. 2001-ci ilin dekabrına qədər Kosovodakı Bankçılıq və Ödənişlər İdarəsinə təxminən 100 milyon avro nağd pul göndərilmişdi. Kosovonun özündə heç bir valyuta çap olunmur.
Avropa İttifaqına üzvlük
Kosovo Avropa Birliyinə üzv olmaq üçün potensial namizəddir. Avropa Komissiyası bəzi ölkələrin birtərəfli qaydada avronu rəsmi valyuta kimi qəbul etməsinə narazılığını bildirib. Buna görə Kosovanın Aİ-yə daxil olub-olmayacağı hələ də qeyri-müəyyən olaraq qalır." 2002-ci ildə eyni qaydada avronu valyuta kimi qəbul edən Monteneqronun şazişindəki əlavədə qeyd olunub: "Avronun birtərəfli qaydada tətbiqi şazişə ilə uyğun gəlmir". Bu məsələnin üzvlüklə bağlı danışıqlar prosesi zamanı həll olunacağı gözlənilir. Diplomatlar təklif edirlər ki, ölkələr avronu dövriyyədən çıxarmağa məcbur edilməyəcək.
Mahmud-Əli Kalimatov
Mahmud-Əli Makşaripoviç Kalimatov ( 1959-cu il aprelin 9-da Qazaxıstan SSR-nin Alma-Ata vilayətinin Çemolqan kəndində anadan olmuşdur) — Rusiya dövlət xadimi və hüquqşünasıdı. 2019-cu il sentyabrın 8-dən İnquşetiya Respublikasının başçısıdır (İnquşetiya Respublikasının müvəqqəti rəhbəri 26 iyun — 8 sentyabr 2019).
Həyatı
1959-cu i aprelin 9-da Qazaxıstan SSR-in Alma-Ata vilayətinin Karasay rayonunun Çemolqan kəndində anadan olmuşdur.
1977-ci ilin aprelindən 1979-cu ilə qədər Almaniyada (ADR) yerləşən Sovet İttifaqı qoşunlarının tərkibində hərbi xidmət keçmişdir.
1990-cı ildən Kuybışev vilayət prokurorluğu orqanında rayon prokurorluğunun müstəntiqi kimi fəaliyyətə başlamışdır.
1990–1992-ci illərdə Kuybışevin (Samara) Kirov rayonu prokurorluğunun təcrübəçi, müstəntiq, baş müstəntiq, Samara vilayət prokurorluğunun istintaq hissəsinin baş müstəntiqi kimi çalışmışdır.
1992–1998-ci illərdə Samara vilayət prokurorluğunun ümumi nəzarət şöbəsinin prokuroru, prokurorun müavini, Samara Kirov vilayətinin prokuroru olmuşdur.
1997–2003-cü illərdə Samara şəhərinin prokuroru vəzifəsində çalışmışdır.
2003-cü ilin yanvarından 2004-cü ilin avqustuna qədər Samara vilayəti prokurorunun birinci müavini vəzifəsini daşımışdır.
2004-cü ilin avqustunda Rusiya Federasiyası Baş Prokurorunun əmri ilə İnquşetiya Rspublikasının prokuroru təyin edilmişdir.
2012-ci ildən Samara vilayətinin qubernatorunun müşaviri vəzifəsində çalışmışdır.
2015-ci ilin dekabr ayında Rusiya Federasiyasının Təbii Sərvətlər və Ekologiya Nazirinin əmri ilə Samara vilayətində Təbii Resursların İdarə edilməsinə Federal Xidmətin (Rosprirodnadzor İdarəsi) Aparatının rəhbəri vəzifəsinə təyin edilmişdir. Samara regional Dumasının Kommunist Partiyasından olan deputatı Mixail Matveevin dediyinə görə Samara Rosprirodnadzorunun rəhbəri olaraq Kalimatov üç illik fəaliyyəti ərzində heç nə ilə yadda qalmamış və yerli elitalar tərəfindən keçmiş prokuror kimi qəbul edilmişdir. "Əvvəlki işlərini nəzərə alaraq Rosprirodnadzor rəhbərliyini gücləndirə bilərdi, amma bu baş vermədi, ekologiya sahəsində bir mütəxəssis kimi qəbul edilmədi və xüsusilə nəzərə çarpan deyildi. Bir ay əvvəl əyalət Dumada adi bir məruzə ilə çıxış etmişdir." — deyə deputat onun haqda danışarkən bildirmişdir. Bölgə mediasında olan ekoloqlar Kalimatovu həddən çox qapalı olmasına görə görə tənqid edirdilər. "Mətbuatdan, ictimaiyyətdən və peşəkarlardan ayrı gəzir və heç bir əlaqə saxlamır", deyə ekoloq Dmitri Medvedev 2017-ci ildə "Volga News"a bildirmişdir.
İnquşetiya Respublikasının başçısı
2019-cu il iyunun 26-da İnquşetiya prezidenti Yunus-Bek Evkurovun erkən istefasından sonra Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Mahmud-Əli Kalimatovu İnquşetiyanın müvəqqəti başçısı təyin etdi.
2019-cu il sentyabrın 8-də İnquşetiya Milli Məclisində Prezident Putin tərəfindən İnquşetiyanın prezidenti vəzifəsinə təklif etdiyi üç şəxsin — Mahmud-Əli Kalimatov, Urusxan Evloev və Maqomed Zurabovun namizədliyi səs verməyə qoyuldu. Səsvermədə 31 üzv iştirak etdi. Onlardan 27-si Kalimatovun namizədliyini dəstəkləyərək onun lehinə əss verdilər. Səsvermə nəticəsində o, 5 il müddətinə respublika başçısı səlahiyyətinlərini yerinə yetirmək hüququna yiyələndi.
Mükafatları
"Rusiya Federasiyası Prokurorluğunun fəxri işçisi" döş nişanı
Ailəsi
Kokurxoy teypindəndir (qəbilə).
Kalimatov 2002–2008-ci illərdə İnquşetiya Respublikasına rəhbərlik etmiş keçmiş prezident Murat Zyazikovla bacanaqdı, onlar eyni bacılarla evlidirlər.
Qardaşı — Əlixan Kalimatov (1969–2007) — Rusiya FTX-nin Konstitusiya Sisteminin Müdafiəsi və Terrorizmlə Mübarizə Xidmətinin əməliyyat-istintaq şöbəsinin əməkdaşı, podpolkovnik, Rusiya Federasiyasının Qəhrəmanı (ölümündən sonra), 2007-ci ildə naməlum şəxslərlə atışma zamanı həlak olmuşdur. .
Qardaşı — Maqomed-Bəşir Kalimatov (23.02.1958 anadan olub) — Rusiya Poçtunun Şimali Qafqaz Makroregionunun müşaviri, əvvəllər Rusiya Federasiyasının İnquşetiya Respublikası Federal Poçt Xidmətinin direktoru, Orconikidze qəsəbəsi bələdiyyəsinin sədri(İnquşetiya Respublikası, Sunja rayonu).
Abrahamia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Arealı
Madaqaskar üçün endemik bitkidir.
Növləri
[[SS 2 (*
Allahyarı (Qürvə)
Allahyarı — İranın Kürdüstan ostanı Qürvə şəhristanının ərazisinə daxil olan kənd.
91 Days
— Shuka tərəfindən istehsal olunmuş anime serialı.
İravadi çayı
İravadi (ဧရာဝတီ — Eyavadi ) — Myanmada çay. İravadi Myanmanın ən böyük çayıdır. Uzunluğu 2170 metrdir. Ölkənin vacib su nəqliyyatı arteriyasıdır. Çay hövzəsinin sahəsi 411 000 km²-dir. İravadi deltasında yaşayan bir çox xalqlar üçün çay müqəddəs hesab olunur. İravadi sözü ehtimal olunur ki, sanskrit mənşəlidir — airavati, yəni "filli çay" deməkdir.
Ümumi məlumat
İravadi çayı öz mənbəyini Kaçin milli diyarından, Mali və Nmay çaylarının birləşdiyi yerdən götürür. Bu çaylar birləşənə qədər Himalayın cənub-şərq bölgəsi boyu bir birinə paralel axırlar. İravadi ölkə ərazisini şimaldan cənuba doğru kəsib keçir. Yuxarı axarlarında çay və onun qolları dərin dərələrdən, cəngəlliklərdən keçir və çay dərələri ensiz olur. Miçina şəhərində İravadi çayının dərəsi genişlənir və 800 metrə çatır. Daha sonra çay Şan yaylasının qərb hissəsindən keçir. Bu zaman İravadi 3 dərə formalaşdırır. Dərələrin hər birinin eni 50–100 metrdir. Bu ərazilər gəmiçilik üçün təhlükəlidir. Çay orta və aşağı axırlarında İravadi düzənliyindən keçir və geniş terraslı vadi formalaşdırır. Mənsəbdən 300 km şimaldan düz, bataqlaşmış delta əraziləri formalaşır. Bu ərazilərdə sıx cəngəllik örtüyü üstünlük təşkil edir. İravadi çayının deltasının sahəsi 30 min km²-dir (digər mənbələrdə 48 min km²). Andaman dənizi sahilləri boyu çay 240 km uzanır. Çayı dənizdən qum dyunləri ayırır. Çay deltası 9 qola parçalanır.
Müstəmləkə zamanında, dəmir və avtomobil yollarının çəkilmədiyi zamanda çay "Mandalay yolu" adlanırdı. Baxmayaraq ki, çay gəmiçilik üçün yararlıdır, ancaq çay boyu bir çox dayazlıqlara və adalara rast gəlinir. Miçina şəhərinə kimi, okeandan 1600 km məsafədə çay gəmiçiliyə yararlıdır. Uzun illər boyu İravadi çayı üzərində tikilmiş yeganə körpü — İnva idi. Son 20 ildə çay üzərində onlarca yeni körpü tikilmişdir.
İravadi çayında xüsusi delfin cinsi — İravadi delfinləri (Orcaella brevirostris) yaşayır. Delfin əslində çay yox dəniz-okean delfinidir. Bu cinsə daxil növlər əsasən Hind okeanında Benqal körfəzindən Avstraliyanın şimal sahillərinə qədər olan ərazilərdə yayılmışdır.
NGC 556
NGC 556, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Dam Kuanq Çunq
Dam Kuanq Çunq — Vyetnam hərbçisi, Vyetnam Xalq Ordusunun generalı. O, Birinci Hind-Çin müharibəsində və Vyetnam müharibəsində xidmət etmişdir.
Həyatı
Dam Kuanq Çunq 1939-cu ildə Vyetnam Kommunist Partiyasına qoşulmuşdur. O, 1940-cı ildə Fransanın müstəmləkə orqanları tərəfindən həbs edilmiş, lakin qısa müddət sonra azad olunmuşdur. 1944-cü ilin sentyabrında ölkənin şimal sərhədində Çin ilə partizan müharibəsi qurmağa başlamışdır. Dekabr ayında kommunist partizan hərəkatına qoşulmuşdur. 1945-ci ildə Avqust inqilabı zamanı o, Thaynquyendə hakimiyyətin ələ keçirilməsində Vyetmin rota komandiri kimi xidmət etmişdir. Şimali Vyetnamın qurulmasından sonra yenidən bir rota komandanlığını öz üzərinə götürmüş, eyni zamanda Hanoy xüsusi zonasının baş zabiti olmuşdur. O, Birinci Hind-Çin müharibəsi zamanı general rütbəsinə qədər yüksəlmişdir. 1946–1954-cü illərdə Zonalararası V komandiri, 1953–1954-cü illərdə 312-ci piyada diviziyasının komandir müavini olmuşdur.
Aydın Çobanoğlu
Aydın Çobanoğlu — yaradıcı və ifaçı aşıq.
Həyatı
Aşıq Aydın Çoban oğlu Musayev 1951-ci ildə Tovuz rayonunun Əlimərdanlı kəndində sənətkar ailəsində dünyaya göz açıb. Aşıq Aydının ilk ustadı da atası Aşıq Çoban olub.
Aşıq Aydın orta təhsilini bitirdikdən sonra Bakıda texniki ixtisas üzrə ali məktəbə daxil olsa da, orada cəmi iki il oxuyub, sonra tale onun yolunu dəyişib. ADU-nun (indiki BDU-nun) filologiya fakültəsində oxuyub. Universitetdə oxuya-oxuya bölgələrdən gələn aşıqların konsertlərində və digər tədbirlərdə yaxından iştirak edib. Hələ tələbə ikən özünün sazıyla, sözüylə respublikada tanınıb.
1988-ci ildə Lenin komsomolu mükafatına və həmin ilin fevral-mart aylarında Almaniya Demokratik Respublikasına “Dostluq səfəri” adlı konsertdəki çıxışına görə Fəxri fərmana layiq görülüb. 1988-ci ildə Aşıq Əkbər Cəfərovla birlikdə Leninqradda (Sankt-Peterburqda keçirilən “Folklor və gənclik” adlı konfransda çıxış edib. Onların bu çıxışına yüksək qiymətləndirilib.
1989-cu ildə İsveçdə keçirilən Folklor musiqi festivalında Azərbaycandan gələn musiqiçilərin tərkibində Aydın Çobanoğlu da olub.
Aşıq Aydın Çobanoğlu 1990-1991-ci illərdə Türkiyənin Konya şəhərində keçirilən “Konya aşıqlar bayramı”nda Atatürk qızıl medalına layiq görülüb.
Aşıq Aydın Çoban oğlu Musayev 1993-cü ilin mart ayının 23-də faciəli şəkildə qətlə yetirilib.
Aleksandr Zuyev
Aleksandr Mixayloviç Zuyev — 20 may 1989-cu ildə MiQ-29 qırıcı təyyarəsini Türkiyənin Trabzon şəhərinə qaçıran Sovet Hərbi Hava Qüvvələrinin kapitanı idi.
Zuyev 25 yaşında aviasiya diviziyasının qərargah rəisinin qızı ilə ailə həyatı qurub və əla performansına görə Aktyubinskdəki sınaq pilotlar məktəbinə sənəd verib, lakin seçilməyib. Zuyev rədd cavabı aldığı üçün sərtləşdi, şəxsi həyatında və evliliyində problemlər yarandı və bu fikirlər onun sovet sistemi ilə bağlı şəxsi şübhələri ilə birləşəndə ​​ABŞ-dən sığınacaq istəməyə qərar verdi.
Həyatı
1982-ci ildə Armavir Ali Hərbi Aviasiya Qırmızı Bayraqlı Pilotlar Məktəbini bitirib. O, 176-cı Qırıcı Aviasiya Alayında xidmət edib və MiQ-23 təyyarəsini idarə edib. Alayın tərkibində ilk pilotlar arasında o, yeni MiQ-29 qırıcısı üçün yenidən hazırlığa başladı (Zuyevin sözlərinə görə, bu, ona Əfqanıstana müharibəyə göndərilməkdən yayınmağa imkan verdi); əslində alayın Əfqanıstan Respublikasındakı döyüşlərdə iştirakı nəzərdə tutulmamışdı); Bəzi məlumatlara görə, o, təyyarənin hərbi sınaqlarında iştirak edib.
Sovet sistemində məyusluğu
1980-ci illərin sonunda Zuyev həm hərbi xidmətdə, həm də şəxsi həyatında problemlər yaşamağa başlayıb. O, kitabında sovet cəmiyyətindən və sistemindən tədricən necə məyus olduğunu təsvir edir. Onun sözlərinə görə, son damla 1989-cu il aprelin 9-da Tbilisidə baş vermiş hadisələr (Sovet Ordusu tərəfindən antisovet, müstəqillik tərəfdarı nümayişin vəhşicəsinə yatırılması) oldu.
1-ci dərəcəli hərbi pilot olan kapitan Zuyev, Mixa-Tsxakaya hava limanında (Gürcüstan) 176-cı Qırıcı Aviasiya Alayında (176-cı İAP) xidmət edib. O, silahlı qüvvələri tərk etməyi düşündü, lakin sonda Qərbə gedən sonuncu sovet qırıcısını qaçırmağı seçdi.
Sığınacaq
Zuyev Qara dənizdə Mixa Tsxakayada yerləşən Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikasında (indiki Senaki, Gürcüstan) Sovet Hərbi Hava Qüvvələri Cəbhəsi Aviasiya Alayında mühafizəçi pilot idi. 1989-cu il mayın 20-nə keçən gecə kapitan A. M. Zuyev təyyarəni götürüb endirmək üçün növbətçi idi. O, xəmirinə çoxlu miqdarda yuxu dərmanı qataraq böyük tort hazırlayıb, bütün növbətçi pilotlara və texniklərə oğlu olduğunu (əslində oğlu bir neçə gün sonra dünyaya gəlib) elan edib və bu münasibətlə hər kəsə xüsusi hazırlanmış tortu verib. Ziyafət zamanı Zuyev dörd nəfərdən başqa iş yoldaşlarının hər birinə bir dilim verdi: uçuş planını hazırlayan komandir, iki növbətçi mexanik və başqa bazada olacağı gözlənilən bölmə üzvü.
Səyyad Ağahüseynli
Səyyad Əliyar oğlu Ağahüseynli (30 yanvar 2002; Qarazəncir, Cəlilabad rayonu, Azərbaycan — 20 oktyabr 2020; Qarabağ, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Aleksandr Zuyev
Sığınacaq
Hamı yatarkən Zuyev telefon xətlərini kəsərək təyyarəyə yaxınlaşıb. İki mühafizəçi onun təyyarəyə yaxınlaşmasına imkan verməyib. Zuyev geri döndü və növbə dəyişmə vaxtının keçməsini gözlədi. İkinci növbə kifayət etmədiyi üçün gözətçilərdən biri donanmaya getdi. O, getdiyi vaxt Zuyev təyyarəyə yaxınlaşıb və növbətçi mexanikə onun əvəzləyicisinin gecikəcəyini və yerini dolduracağını bildirib. Geciktiyi üçün üzrlü olan bu mexanik avtomatını Zuyevə verdi.
Səyyad Ağahüseynli
Həyatı
Səyyad Ağahüseynli 30 yanvar 2002-ci ildə Cəlilabad rayonunun Qarazəncir kəndində dünyaya göz açmışdır. Orta təhsilini aldıqdan sonra hərbi xidmətə yollanmışdır.
Aleksandr Zuyev
Sığınacaq
Digər mexanik donanmada hamının yuxuda olduğunu gördü və problemdən şübhələnməyə başladı. O, təyyarəyə qayıdıb və qəfil Zuyevlə qarşılaşıb. Zuyev dərhal mexaniki zərərsizləşdirməyə çalışsa da, uğursuz oldu, onu tapança ilə vurdu və yaraladı, ancaq mexanik atəş açdı və Zuyevi əlindən yaraladı.
Səyyad Ağahüseynli
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Səyyad Ağahüseynli 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Döyüş meydanında qarşı tərəfin canlı qüvvəsini zərərsizləşdirmiş, texnikasını məhv etmişdir. Qubadlının azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuş, fərqlənmişdir. 20 oktyabr 2020-ci ildə döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur. 21 oktyabr 2020-ci ildə doğulduğu Cəlilabad rayonunun Qarazəncir kəndində torpağa tapşırılmışdır.
Aleksandr Zuyev
Sığınacaq
Növbətçi təyyarələr demək olar ki, uçuşa tam hazır idi və Zuyev onlardan biri ilə havaya qalxdı. Havaya qalxdıqdan sonra o, növbətçi təyyarələri hava topu ilə vururdu ki, ona mane olmağa çalışmasınlar, lakin o, topdan iki qıfıldan birini çıxartmağı unutduğu üçün bacarmadı. Daha sonra o, Qara dəniz üzərindən 240 km (150 mil) cənuba uçaraq, təyyarənin saxlanıldığı Türkiyənin Trabzon şəhərinə gedib. Zuyevin uçduğu təyyarə anbarda idi və eniş etdikdən sonra da təyyarənin hissələrindən çadır parçaları sallanırdı.
Səyyad Ağahüseynli
Hərbi xidməti
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səyyad Ağahüseynli ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Aleksandr Zuyev
Sonra
Türkiyə rəsmiləri Ankaranın Sovet İttifaqı ilə yaxşı münasibətlər saxlamaq istəyini vurğulayaraq, Sovetin MiQ-29-un qaytarılması tələbini dərhal qəbul etdilər. Ertəsi gün Ankarada texniki işçiləri və başqa bir pilotu olan sovet təyyarəsi gözlənilirdi, lakin daha sonra Zuyevin gəldiyi gün Trabzona gəldi. Kontrollerlər eniş icazəsi verməkdən imtina etdilər. Ertəsi gün günortadan sonra sovetlərə Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin təyyarələri tərəfindən Türkiyə hava məkanından çıxarılan təyyarələrlə yola salınmağa icazə verildi.
Səyyad Ağahüseynli
Hərbi xidməti
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səyyad Ağahüseynli ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Aleksandr Zuyev
Sonra
Zuyevin Türkiyə hava limanında ilk sözləri bu oldu: "Nəhayət, mən amerikalıyam!". O, bunu təyyarəyə yaxınlaşan ABŞ-nin Türkiyədəki səfirliyindən ilk xəbər tutanlardan biri olan hava limanının mühafizəçisinə deyib. Zuyev daha sonra yaralarına görə əməliyyat olunub. Zuyev Türkiyədə təyyarə qaçırma ittihamı ilə mühakimə olundu və əməllərinin siyasi xarakter daşıdığı əsas gətirilərək ona bəraət verildi.
Səyyad Ağahüseynli
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səyyad Ağahüseynli ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Aleksandr Zuyev
Sonra
Qudautada tort yeyən 7 nəfər yuxu dərmanına görə ağır vəziyyətdə qalıb və hamısı xəstəxanaya yerləşdirilib. Ancaq hamısı sağaldı.
Səyyad Ağahüseynli
Hərbi xidməti
Azərbaycanın Qubadlı rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Səyyad Ağahüseynli ​ölümündən sonra "Qubadlının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Aleksandr Zuyev
ABŞ-də həyatı
Zuyevə ABŞ-yə mühacirət etmək icazəsi verildi, o, Kaliforniyanın San-Dieqo şəhərində məskunlaşdı və məsləhətçi şirkəti açıb. 1992-ci ildə o, Malcolm McConnell ilə birlikdə qaçması haqqında "Fulcrum: A Top Gun Pilot's Escape from Sovet Empire" adlı kitab yazdı (0-446-51648-1).
Zuyev MKİ və Pentaqonun məsləhətçisi kimi işləməyə başlayıb. O, "Körfəz müharibəsi" əməliyyatı zamanı ABŞ-yə MiQ-29-ların radarlarını aşkarlamağa kömək etməyə çalışaraq məsləhətlər verdi.
10 iyun 2001-ci ildə o və başqa bir aviator Cerri "Mayk" Uorren ilə birlikdə, Sietldən 160 km şimalda Vaşinqton ştatının Bellinqham yaxınlığında sovet Yakovlev Yak-52 təlimçisinə çırpılaraq təyyarə qəzasında həlak oldular.
Fucivara no Kamatari
– Asuka dövründə yaşamış yapon siyasətçi, Fucivara klanının qurucusu. Onun qurduğu klan əsrlər boyunca Yaponiya imperatorluq sarayında öz təsirini qorumuşdur. Tayka islahatının keçirilməsində vacib rol oynamış, Yaponiyada mərkəzi dövlətin qurulmasında iştirak etmişdir.
Həyatı
Əsl soyadı Nakatomi, adı isə Kamako olmuşdur. Mənsub olduğu Nakatomi klanı əslində şintoizm rahibliyi funksiyalarından məsul idi. Kamatari Monobe klanı ilə birlikdə buddizmin Yaponiyada yayılmasına qarşı çıxmış və buddizmin böyük dəstəkçisi olan Soqa klanı ilə mübarizə aparmışdır. Şahzadə Nakano Oe (daha sonra İmperator Tenci) ilə birlik olan Kamatari sarayda güclü nüfuza malik olan Soqa no İruka və Soqa no Emişini öldürmək planı qurmuşdur.
645-ci ildə Koreya nümayəndəliyini qəbul etmələrindən faydalanan Şahzadə Nakano Oe və Kamatari İruka ilə Emişini öldürmüşdürlər. Həmin il İmperator Kotoku taxta çıxmış və Kamatarini daxili işlər naziri təyin etmişdir. Kamatari bu vəzifədən istifadə edərək ölkədə Tayka islahatını keçirmişdir. Nüfuzlu şəxslər saraya çağırılmış və mütləq monarxiya doktrini elan edilmişdir. İslahat çərçivəsində evlərin qeydiyyatı, əkin üçün yararlı torpaqların siyahıyaalması, keşişləri nəzarət etmək üçün qaydalar kimi yeniliklər gətirilmişdir.
Son illəri
İmperator Tencinin taxta çıxmasından sonra Kamatari mövcud qanunları da sistemə salmışdır. İmperatorluq sarayı Omi əyalətində yerləşdiyi üçün bu qanunlar Omi qanunları adlanmışdır. İmperator Tencinin hakimiyyətinin ikinci ilində Kamatari xəstələnmişdir. Vəziyyətinin ağırlaşmasından sonra İmperator ona yeni nazir titulu, saraydakı ən yüksək rütbə olan tayşokukan rütbəsi və Fucivara soyadını vermişdir.
Suri-İsrafil
"Suri-İsrafil" — 1907–1908-ci illərdə Tehranda nəşr edilmiş həftəlik ictimai-siyasi jurnal.
Fəaliyyəti
"Suri-İsrafil" qəzetində bu mətbu orqanının baş yazısı Mirzə Əliəkbər Dehxudanın daimi rubrikası olan "Çərənd pərənd"də o dövr üçün yeni olan siyasi felyetonun nümunələri yaranmışdır. Mirzə Qasım xan Təbrizi (ləğəbi Sorur İsrafil) və Cahangir xan Şirazi Mirzə Əliəkbər Dehxuda ilə əməkdaşlıq edərək, "Suri-İsrafil" qəzetini Mirzə Qasım xan Təbrizinin sərmayəsilə dərc etdirirdiər.
Jurnalın redaktoru və naşiri Mirzə Əli Əkbər xan Dehxoda, onun ən yaxın əməkdaşı isə Mirzə Cahangir xan Şirazi idi. "Suri-İsrafil"in "Çərənd və pərənd" satirik səhifəsi "Molla Nəsrəddin" jurnalının təsiri altında idi. Tədqiqatçılar belə bir fikirdədirlər ki, iki jurnal arasında yaxınlıq təkcə onların mövzularının ümumiliyində deyil. Bu, eyni zamanda onların istifadə etdikləri bədii təsvir vasitələrində və ədəbi üsullarında da təzahür edir. Dehxoda tez-tez Cəlil Məmmədquluzadənin ədəbi üsullarına müraciət edir və onlardan İran siyasi həyatının tənqidi üçün ustalıqla istifadə edirdi.
Baltazar Bekker
Baltazar Bekker — Hollandiyanın naziri və fəlsəfi və teoloji əsərlərin müəllifi idi. Xurafatla mübarizə apararaq, o, erkən müasir Avropada cadugərliyin təqibinin sonunda əsas fiqur idi. Ən məşhur əsəri De Betoverde Vereld (1691) və ya The Enchanted World (1695).
Həyatı
Becker Metslawierdə (Dongeradeel) Bielefelddən olan bir Alman pastorunun ailəsində anadan olub. O, Qroningendə Jacob Althing və Franekerlə birlikdə təhsil almışdır. Yerli Latın məktəbinin rektoru olduqdan sonra o, 1657-ci ildə Osterlittendə (Littenseradiel) keşiş təyin edildi və bazar günü günortadan sonra təbliğ edən ilklərdən biri oldu.
1679-cu ildən Frieslanddan qovulduqdan sonra Amsterdamda işləyir. 1683-cü ildə İngiltərə və Fransaya səfər etdi. İki ay ərzində Bekker London, Kembric, Oksford, Paris və Levenə səfər edərək istehkam sənətinə böyük maraq göstərdi.
Əsərləri
Dekartın həvəsli tələbəsi olan o, fəlsəfə və ilahiyyata dair bir neçə əsər yazmışdır ki, bu da öz azad düşüncələri ilə xeyli düşmənçiliyə səbəb olmuşdur. Bekker özünün "De Philosophia Cartesiana" kitabında ilahiyyat və fəlsəfənin öz ayrı ərazisinə malik olduğunu və təbiətin teoloji həqiqəti təbiətdən çıxara bildiyi kimi Müqəddəs Yazılarla izah edilə bilməyəcəyini iddia edirdi.
Tu Yuyu
Tu Yuyu —Çin alimi və fitokimyacı. Malyariyaya qarşı dünyanın ən təsirli dərmanlarından biri olan artemisinin kimi tanınan antimalarial maddə qinghaosu təcrid etməsi və tədqiqi ilə məşhur olub. Kəşflərinə görə Tu 2015-ci ildə Fiziologiya və ya tibb üzrə "Nobel" mükafatı alıb.
Həyatı
Tu Yuyu 30 dekabr 1930-cu ildə Çinin Çjetszyan-Ninbo şəhərində anadan olub. 1948-ci ildə Ninbo məktəbinə keçməmişdən əvvəl orta məktəbi və liseyin ilk ilini Xiaoshi məktəbində oxuyub. 1951-ci ildən 1955-ci ilə qədər Pekin Universiteti Tibb fakültəsində oxuyub. Tu Əczaçılıq Elmləri Bölməsində oxuyub və 1955-ci ildə oranı bitirib. Sonra iki il yarım ənənəvi Çin təbabəti üzrə təlim keçib. Məktəbi bitirdikdən sonra Pekində ənənəvi Çin Tibb Akademiyasında təhsil alıb. O, 1978-ci ildə Çin iqtisadi islahatının başlanmasından qısa müddət sonra Tədqiqatçı adını alıb. 2001-ci ildə "Doktorantlar üçün Akademik Məsləhətçi" vəzifəsinə yüksəlib. Hazırda Akademiyanın baş elmi işçisidir. 2007-ci ildən onun ofisi Pekin də köhnə yaşayış binasındadır.
Baltazar Bekker
Əsərləri
Onun Kartezyen metafizikasını tətbiq etməsi və bibliya literalizmini məzəmmət etməsi onu Hollandiya İslahatçı Kilsəsi ilə ziddiyyətə saldı. Onun ən məşhur əsəri De Betoverde Vereld (1691) və ya Sehrli Dünya (1695) idi ki, burada o, adətən mənəvi fəaliyyətə aid edilən hadisələri tənqidi şəkildə araşdırırdı. O, cadu və şeytanın "sahibi" inancına hücum etdi. Üstəlik, o, şeytanın varlığını şübhə altına alırdı. O, ənənəvi olaraq mövzu ilə bağlı sitat gətirilən bibliya hissələrini izah etmək üçün yerləşdirmə doktrinasını tətbiq etdi. Kitab sensasiyalı təsir bağışladı və Avropada erkən Maarifçiliyin əsas əsərlərindən biri idi. Bu, demək olar ki, ən mübahisəli idi.
Kitabın nəşri Bekkerin nazirlikdən istefasına səbəb olub. Pravoslav holland ilahiyyatçıları onun fikirlərinin onu məşhur ateistlər sırasına qoyduğuna inanırdılar: Tomas Hobbes, Adrian Kerbag, Lodewijk Meyer və Baruch Spinoza. Erik Uolten onun müdafiəsinə qalxdı və rəqiblərinə sərt hücumlar etdi. Bekker küfrdə, icma kilsəsini böhtanda və Müqəddəs Yazılar haqqında ateist fikirlərin yayılmasında mühakimə olundu. Bəzi şəhərlər kitabı qadağan etdi, lakin Amsterdam və Hollandiya heç vaxt qadağan etmədi, onu rəsmi olaraq vəzifəsindən məhrum etmədən maaş almağa davam etdi.
"Sehrli Dünya" müqayisəli dinin erkən tədqiqatı kimi maraqlı hesab olunur.
Həyatının sonu
1698-ci ilin iyulunda London Kral Cəmiyyətinin üzvü seçildi. Amsterdamda öldü.