cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dortan
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 1350 nəfər arasında (15-64 yaş) 1071 nəfər İqtisadi fəal, 279 hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 79.3%, 1999-cu ildə bu 76.9%). Fəal 1071 sakindən 955 nəfər (527 kişi və 428 qadın) işləyir, 116 nəfər işsizdir (49 kişi və 67 qadın). Aktiv olmayan 279 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 111 nəfər təqaüdçü, 74 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Sentimentalizm
Sentimentalizm ( və ) — əxlaqi həyatın ölçüsü olaraq duyğunu əhatəyə alan təlimlərin ümumi adı. Fəlsəfə və ədəbiyyatda daha geniş rast gəlinir. Çox vaxt rasionalizmə qarşı çıxma olaraq qəbul edilir. Ədəbi termin kimi ilk dəfə Lessinqin təsiriylə J.J. Bode tərəfindən 1868-də istifadə edilib. Duyğunu əsas alan bir ədəbiyyat janrında duyarlığı və romantikliyi əsas və ölçü sayan sənət anlayışını ifadə edir. İçə bağlanma, dəymədüşərlilik, gözü yaşlı bir duyğululuq, gedərək xoşbəxtliyi ümidsizlik, heç nə etməmək kimi yollarda axtarır.
Lütfabad
Lütfabad — İranın Rəzəvi Xorasan ostanının Dərgəz şəhristanının Lütfabad bəxşində şəhər və onun mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,897 nəfər və 570 ailədən ibarət idi.
Sentimentalizm
Tarixi
thumbnail|left|[[Lourens Stern]] Sentiment - hissiyyat sözü ilk dəfə Lourens Stern "Sentimental səyahət" romanından götürülmüşdür. Dünya ədəbiyyatında sentimentalizimin ilk nümunəsini yaradan Samuel Riçardson olmuşdur. Ümümən bu cərəyanın ilk yaradıçıları - Ceyms Tomson, Eduard Yunq, Oliver Qoldsimit və Tomas Qrey olmuşdur. Cəryanı yaradanlar Berklinin və Yumun görüşlərini, subyektiv idealizmi əsas götürmüşlər.
Sentimentalizm XVIII əsrin 50- 60-cı illərində, feodalizmə qarşı mübarizə gücləndiyi illərdə, İngiltərədə yaranmışdır. XVIII əsrdə Avropa ölkələrini istisadi- siyasi və mədəni tərəqqinin ümumi əlamətləri birləşdirirdi. Çünki bu əsrdə İngitərədə burja inqlabı qələbə çalmış, Fransa, Almaniya, İtaliya və İspaniyada yeni sosial- iqtisadi əlaqələr yaranmışdır. İlk sentimental əsər Riçardsonun  "Ser Çarlz Qrandisonun əhvalatı" romanı hesab olunur. Cərayanın görkəmli nümayəndəsi Oliver Qoldsmit belə Riçardsonun yaradıçılığından təsirlənmişdır.
Ümumi xarakteriskası
Sentimental ədəbiyyatda allah, mənəviyyat, ailə səadəti, sevginin bəşəriliyi, təbiətin və kəndin təbiiliyi haqqında bədii-fəlsəfi düşüncələr geniş miqyas almışdır. İnsanın hiss və duyğularının təsviri təbiətin təsvirindən belə güclü yönə düşmüşdü. Sentimentalizmin ideya-estetik prinsipləri, fikri-bədii əsaslı klassisizmdən fərqlənmişdir. Klassisizmin ağıl kultunu sentimentalizmin hiss kultu əvəz etmişdir.
XVIII əsr Avropa ədəbiyyatında irihəcmli epik və dramatik əsərlərdən çox istifadə olunmuşdur. Məzmun müasir həyatdan, yaşayışın, məişətin və fərdi münasibətlərin müxtəlif sahələrindən alınmışdır. Əsərlərdə mürəkkəb konfliktlər qurulmamış, janrlara, formaya və faktlara sərbəst yanaşılmışdır. Tez- tez sentimental ruhlu məktublardan və sərgüzəştlərdən, öz- özü ilə söhbətlərdən, didaktik mükalimə və təsvirlərdən istifadə olunmuşdur.
Sentimentalistlər ədəbiyyata yeni məfkurəvi istiqamət, forma yeniliyi və müxtəlifliyi, ailə- məişət romanları, insanların fəryadını, münasibətlərini sadəlik və səmimiliyini ifadə edən komediyalar, şəxsi intim münasibətlər və elegiyalar gətirmişlər. " Mən" yüksək qiymətləndirilmiş, bədii axtarışlara, fantaziyaya, həyatı dərk və ifadə etməyin bir üsulunun digərinə qarışmasına, təbiət mənzərələrinin, kəndin özünəməxsusluğunun təsvirinə geniş yer verilir.
Təbiət və ölüm - sentimentalizmin əsas mövzusu olmuşdur. Daha çox ingilis ədəbiyyatında ölüm pafosu həmişə təbiəti təsvirlə vəhdətlənmiş, inkişaf, şəhər ziddiyətləri sənətkarları ümüdsüzləşdirmişdir. Sentimental ədəbiyyatda təbiət - əbədi və əzəli gözəllik inkişafa qarşı qoyulmuş, insanın dünyadan- kədər və fəryad dolu bir aləmdən ayrılmasında səadət axtarılmışdır.
İngilis ədəbiyyatında sentimentalizm
thumbnail|right|Tomas Qrey thumbnail|right|[[Nikolay Karamzin]] Dünya ədəbiyyatında sentimentalzmin ilk nümunəsini yaradan bir sənətkarın - Riçardonun " Ser Çarlz Qrandisonun əhvalatı", " Klarissa, və " Pamela" romanlarında hisslər, lirik-sentimental düşüncələr, psixoloji gərginlik və sarsıntılar əhvalatların, dolaşıq sevgi xətlərinin özündən yaranır. Xeyrxah bir adam- Qrandison daxilən hərəkət edir, özü öz düşüncələrindən ayrılmır. Onu sevən qızların hansına könül verəcəyini, hisslərini hansı istiqamətə yönəldəcəyini müəyyənləşdirə bilmir. "Pamela, yaxud qiymətləndirilmiş ləyaqət" əsərində Riçardson fasiləsiz alçaldılanların iztirablarını, dözüm və əxlaqi-mənəvi təmizliklərini əyanlara qarşı qoymuşdur.
Ceyms Tomsonun " İlin fəsilləri" poemasında kədər təbiətə, təbiət də kədərə hopmuş, hər fəslin obrazı yaranmışdır. Eduard Yunq pafosu hüznlə aşılanan şeirlər- "qəbiristanlıq şeirləri" yazmışdır. Onun lirik qəhrəmanı zülmətlə, qəbiristanlıqla, axirətlə qarşılaşır. Tomas Qreyin əsərlərindən birini " Kənd qəbiristanlığında yazılmış elegiyalar" adlandırmışdır. " Elegiyalar" insan, zaman, ədəbiyyat və ruh, ölüm və təbiət haqqında vahiməli bir aləmdə - qəbiristanlıqda düşüncələrdi.
Oliver Qoldsimit " Arı" jurnalında emosional, dövrün hakim sinfinin- burjuaziyasının zövqünə və marağına uyğun əsərlər çap etdirmişdir. "Səyyah", " Dağılan kənd" komediyalarının, " Vekfild" romanının, "Xeyirxah insan" və " O, qalib gəlmək üçün sakitləşir" poemalarının məzmununu kənd həyatından almış, feodal hərc- mərcliyini tənqid etmiş, kral üsuli- idarəsini və mütləqiyyəti bəyənmişdir.
Fransız ədəbiyyatında sentimentalizm
Fransada ədəbiyyatında sentimentalizmi klassik formada özünü bildirib. Jan Jak Russo " Yeni Eloiza" və "Emil" romanlarında didaktik söhbətlərdən, ricət, haşiyə, mühakimə və əhatəli təbiət təsvirlərindən istifadə etmişdir. Çünki onun niyyəti insanların hissiyatına təsir göstərmək, dünyabaxışı və mənəviyyatı formalaşdırmaq, burjua əxlaq normalarını tənqid etmək idi. 1790-cı illərdə, Böyük Fransa inqilabı mərhələsində sentimentalizm tədricən öz mövqeyini itirir və yerini daha inqılabı ruhlu klassisizmə verirı.
Azərbaycan ədəbiyyatında sentimentalizm
Azərbaycanda da sentimentalizm formalaşa, dövrün ədəbi prosesini əhatə edə bilməmişdir. Ancaq Şərq ədəbiyyatında şəxsi həyatın, intim hisslərin, həyəcan, sərgüzəşt, təəssürat, mənəviyyat, inilti və sızıltının təsviri sentimentalzmdən çox-cox əvvəl olmuşdur. " Xəmsə" müəllifləri sadəəmək adamlarının obrazını yaratmış, lirik- psixoloji səhnələrdə ah və fəğanı mütərəqqi ziyalıların kədəri kimi ümumiləşdirimişlər. Məhəmməd Füzulinin qəzəllərində məşuqənin gözəllik və nəcibliyindən daha çox aşiqin nisgilli etirafları, həsrət, kədər və göz yaşı qələmə alınmışdır. "Leyli və Məcnun" da faciə Leyninin həyatını və mənəviyyatını bürüyür. Dövran onu məzara salır, bilmir kim satır, kim alır. Yanan şamla özünün daxili aləmi arasında bir yaxınlıq tapır.
Abbasqulu ağa Bakıxanovun "Kitabi- Əskəriyyə"sində - iki gəncin sərgüzəştində, İsmayıl bəy Qutqaşınlının "Rəşid bəy və Səadət xanım"ında, Abdulla bəy Divanbəyoğlu "Can yanğısında", Cəfər Cabbarlının ilk hekayə və pyeslərində sentimental təsvirlər dərinləşmiş, hisslər yeni mövqelərindən qiymətləndirilmişdir.
Manhetten hücumu (2017)
Manhetten hücumu - 2017-ci ilin 3 oktyabr tarixində yerli vaxtla saat 15:15 radələrində Amerika Birləşmiş Ştatlarının Nyu-York ştatının eyni adlı şəhərində yerləşən Manhetten səmtində yük maşını ilə gercəkləşdirilmiş hücum faktı. İlkin məlumata əsasən naməlum sürücü Manhetten səmtinin West Side Highway yolu üzərində yerləşən velosiped və piyadalar üçün nəzərdə tutulmuş yola daxil olaraq yük maşınını insanların üzərinə sürmüşdür. Hadisə nəticəsində azı 6 nəfərin həlak olduğu 15 nəfərə yaxın şəxsin isə yaralandığı bildirilir.
Castin Trüdo
Castin (Jüsten) Pyer Ceyms Trüdo — Kanadalı siyasətçi, Kanadanın 23-cü və indiki baş naziri, Liberallar Partiyasının rəhbəri. O, Co Klarkdan sonra Kanadanın ikinci ən gənc baş naziri və eyni zamanda köhnə Baş nazir Piyer Trüdonun da ən böyük oğludur.
Həyatı
Castin Trüdo 25 dekabr 1971-ci ildə Kanadanın Ottava şəhərində dünyaya gəlmişdir. Təhsilinə 1976-cı ildə Roklif Park dövlət məktəbində başlamış, orta təhsilini isə Kolej Jon de Bğeböf fransız liseyində almışdır. Trüdo 1994-cü ildə Makgill Universitetini, 1988-ci ildə isə Britaniya Kolumbiyası Univeristetini bitirmişdir. Günümüzdə Montreal Universitetində təhsilini davam etdirməkdədir.
Siyasi fəaliyyəti
Atasının ölümündən sonra Trüdo siyasi həyata qoşulmuşdur. 2008-ci ildə Kanadada federal seçkilərdə müvəffəqiyyət qazanaraq məclisə daxil oldu. 2009-cu ildə gənclik və multikulturalizm məsələləri üzrə Liberallar partiyasının tənqidçisi seçildi. 2010-cu ildə vətəndaşlıq və miqrant məsələri üzrə, 2011-ci ildə isə təhsil, gənclik və qeyri-peşəkar idman məsələləri üzrə tənqidçi vəzifələrini icra etmişdir. 14 aprel 2013-cü ildə Trüdo partiyanın rəhbəri seçildi.
Baş nazirlik dövrü
Kanada Federal Parlamentində 2015-ci il seçkilərinə qədər artıq 9 ilidi ki, mühafizəkarlar qalib gəlirdi, lakin 2015-ci il seçkilərində 180-dən çox yer qazanan Liberallar Partiyası qalib gəldi və Castin Trüdo Baş nazir seçildi. Trüdonun rəhbərliyində Liberallar Partiyası 2011-ci ilə nisbətən məclisdə 150 yer artıq qazana bilmişdi. Trüdo seçkilərdən sonrakı çıxışında "Bütün Kanadalıların Baş naziri olacağam" deyə müsahibəsində bildirdi.
Onun kabinetində 30 nazirliyin 15-nə qadınlar təyin edildi. 2015-ci ildə keçirdiyi seçki kompaniyalarında cinsi bərabərlik yönündə addımlar atacağını bildirən Trüdo, Kanadanın himnində yer alan "oğullarının rəhbərliyində" ifadəsini "hamımızın rəhbərliyində" olaraq dəyişdirdi.
Trüdo başqa bir müsahibəsində LGBT yürüyüşlərində iştirak edəcəyini bildirdi. Onun Baş nazirliyində Kanada 25 min suriyalı miqrantı qəbul etdi.
Bu müddət ərzində Trüdo Time jurnalının dünyanın ən nüfuzlu 100 adamının siyahısına çıxdı və Ottavadakı bir çıxışında, marixuanın ölkədə qanuni olacağını açıqladı.
Mayduquri
Mayduquri və ya yerli xalq tərəfindən çağırılan adı ilə Yerva – Nigeriyanın Borno əyalətinin ən böyük şəhəri və paytaxtı. Ləqəbi "Sülh evi"dir. Şəhər Çad gölü ətrafındakı ərazilərdə Firki bataqlığı içində itən mövsümi Nqadda çayı üzərində yerləşir.
Tarixi
Mayduquri ingilislər tərəfindən hərbi düşərgə kimi 1907-ci ildə qurulmuşdur. O zamandan bəri sürətlə böyüyən şəhər 2007-ci ildən etibarən 1 milyondan çox əhaliyə malikdir.
Vladimir Voronin
Vladimir Voronin — Moldova Respublikasının 3-cü prezidenti.
Həyatı
Corjova şəhərində anadan olmuşdur.
Bulbophyllum dalatense
(Bulbophyllum dalatense) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mariya Kaçinska
Mariya Kaçinska, Maria Helena Kaczyńska — Polşanın birinci xanımı.
Bulbophyllum dalatense
Arealı
Bulbophyllum dalatense növü Vyetnam üçün endemik növdür.
Mariya Kaçinska
Həyatı
Mariya Kaçinska 1943-cü il avqustun 21-də faşist Almaniyasının işğalı altında olan Lüblin dairəsinin Maxuv kəndində doğulub. Qızlıq soyadı Matskeviçdir. Atası Çeslav və anası Lidiya Litva polyaklarındandır. Əmilərindən biri Xatın faciəsində qurban gedib.
Uşaq vaxtı valideynləri ilə birgə Polşanın Rabka-Zdruy şəhərinə köçüb, orta məktəbi orada bitirib.
Son illər ictimai fəaliyyətlə məşğul olan Mariya Kaçinskya ingilis və fransız dillərində sərbəst danışır, ispan və rus dillərini də orta səviyyədə bilirdi.
Vəfatı
Polşa prezidenti Lex Kaçinskinin təyyarəsi 10 aprel 2010-cu ildə Rusiyanın Smolensk vilayətində hərbi aerodromda eniş edərkən qəzaya uğrayıb. Hadisə nəticəsində o da vəfat edib.
Sen-Sovör (İzer)
Sen-Sovyor  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Syud-Qrezivodan kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38454. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 2040 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 470 km cənub-şərqdə, Lion dan 80 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 31 km qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Mikelancelonun Pyeta heykəlinin replikaları
300px|thumbnail|right|Konkord, MA 300px|thumbnail|right|Sumaya muzeyi, detal 300px|thumbnail|right|Brazil, Braziliya Aşağıdakı siyahıda Mikelancelonun "Pyeta" heykələrinin replikalarının siyahısı verilmişdir.
Ageratina nesomii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Elmlər Akademiyası
Elmlər Akademiyası — elmin müxtəlif sahələri ilə peşəkar şəkildə məşğul olan insanları birləşdirən dövlət və ya ictimai qeyri-kommersiya təşkilatı. Onun üzvləri akademik adlanırlar.
Azərbaycan
Azərbaycan Respublikasında akademiyalar ancaq dövlət akademiyası ola bilər. Sahə akademiyası kimi Azərbaycan Mühəndislik Akademiyası fəaliyyət göstərir.
Rusiya
Rusiya Federasiyasında yeddi dövlət, on səkkiz ictimai akademiya fəaliyyət göstərir.
Snayper tüfəngi
Silah saytlarının və ekspertlərinin qiymətləndirmələrinə görə, bu gün çoxlu sayda şirkət tərəfindən müxtəlif modeldə iriçaplı güllələrdən atəş açan snayper tüfəngləri yaradılıb və müxtəlif ölkələrin ordularında silahlanmaya qəbul edilib. Amma keyfiyyət və tətbiqatı baxımından "ən yaxşı" iriçaplı snayper tüfəngləri barmaqla sayılası qədərdir. Maraqlısı odur ki, bu silahlar arasında Azərbaycanın 2009-cu ilin əvvəlində dünya bazarına çıxardığı İST 14,5 Antimaterial Rifle "İstiqlal" tüfəngi də var.
İriçaplı snayperlər arasında "ən yaxşı" tüfəng seçilənlər isə aşağıdakılardır:
Mechem NTW-20 (Denel NTW-20)
CAR-ın "Denel" firması tərəfindən istehsal olunan bu snayper əsasən yüngül zirehli texnikalara, bu texnikalarda daşınan şəxsi heyətə, təyyarə və helikopterlərə qarşı tətbiq olunur. Darağı 3 güllə tutan NTW-20-nin doldurulması əllə həyata keçirilir. Seriya ilə istehsalına 1998-ci ildən başlanmış bu tüfəngin NTW-20 və NTW-14,5 modifikasiyaları mövcuddur. Dünyanın ən böyük çaplı snayper tüfəngləri sayılan bu silahlardan NTW- 20-nin kütləsi 26 kq, uzunluğu 1795 mm-dir. Bu tüfəng 20×83,5 və 20×110 mm çaplı güllələrdən atəş açır.
NTW-14,5-in isə kütləsi 29 kq, uzunluğu 2015 mm-dir. Bu modifikasiya isə 14,5×114 mm çaplı güllələrdən atəş açır. Güllənin başlanğıc sürəti 720 m/s (NTW-20) və 1080 m/s-dir (NTW-14,5). NTW-20-nin hədəf uzaqlığı 1400 m, NTW-14,5-ki isə 2300 metrdir.
"İstiqlal" İST-14,5 Anti-Material Rifle
İstiqlal Azərbaycanın istehsal etdiyi ilk milli atıcı silahdır. Uzaq məsafədən hədəfi dəqiqliklə vurma qabiliyyətinə malikdir. "İstiqlal" snayper tüfəngi Azərbaycan Müdafiə Sənayesi Nazirliyi (MSN) tərəfindən İstanbulda keçirilən IX Beynəlxalq Müdafiə Sərgisində (İDEF) nümayiş etdirilib. "Telemexanika" zavodu tərəfindən istehsal edilmiş silahın ağırlığı 20 kq, uzunluğu 2015 mm-dir. Hədəfi məhv etmə məsafəsi 3 min metr olan "İstiqlal" -50 və + 50 °S temperaturlarda belə rahat istifadə oluna bilir. Yağmur, palçıq, qar və toz təsirinə davamlı snayper tüfəngini iki hissəyə ayırmaqla çantada daşımaq mümkündür. Tüfəng hazırda Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən istifadə olunur. Türkiyə, Pakistan və Bolqarıstanın müdafiə nazirlikləri də silaha maraqlarını ifadə ediblər.
Gepard
Macarıstan istehsalı olan bu iri çaplı snayper tüfəngin 12,7×108 mm çaplı güllələrdən atəş açan M1 (kütləsi 21 kq) modifikasiyası dünyanın ən dəqiq snayperlərindən sayılır. Cəmi 25 ədəd istehsal olunmuş bu silah vasitəsi ilə 1300 metr məsafədə 25 sm radiuslu dairənin tam mərkəzinə atəş açmaq mümkün olub. "Gepard"ın M2 (əllə doldurulan), M2A2 (hava desant və xüsusi təyinatlılar üçün variantı), M3 (14,5 mm çaplı modifikasiyası, kütləsi 21 kq), M4 və M5 variantları (12,7×108 mm və 12,7×99 mm) modifikasiyaları mövcuddur. "Gepard" snayperlərini üstünlüklərinə görə, Macarıstanın özündən savayı ABŞ, Türkiyə, Xorvatiya və Rusiya da silahlanmaya qəbul edib. Bu snayperlər 3-12X50 Schmidt & Bender optik nişangahları ilə təchiz edilib.
AMR-2
Çin Xalq Respublikasının "China South Industries Group" şirkətinin istehsalı olan AMR-2 1990-cı illərdə silahlanmaya qəbul edilib. Snayper tüfəngi 12,7×108 mm çaplı güllələrdən atəş açır və açılıb-yığıla bilir. Çəkisi 11 kq, uzunluğu 1450 mm, o cümlədən lüləsinin uzunluğu 850 mm-dir. Barıt qazının təsiri ilə hərəkətə gətirilən atış mexanizmi mövcuddur. Darağı 5 güllə tutur.
AR-50
ABŞ-nin "Armalite" şirkəti tərəfindən 1997-1999-cu illərdə hazırlanaraq silahlanmaya daxil edilib. Kütləsi 15,5 kq olan tüfəngin uzunluğu 1511 mm, o cümlədən lüləsinin uzunluğu 787 mm-dir. 12,7×99 mm çaplı güllələrdən atəş açan AR-50 tüfənglərinin effektiv atəş uzaqlığı 1800 metrdir. Patron lüləyə tək-tək ötürülür.
Accuracy International AS50
Accutacy International AW-50. "Accuracy International Ltd." şirkəti tərəfindən istehsal edilib. 12,7×99 mm (.50 Brauninq) çaplı güllələrdən atəş açır. Optik nişangahla təchiz olunur. İngiltərə, Avstraliya, Almaniya, İrlandiya, Tailand və Portuqaliya ordularının inventarına daxildir. Kütləsi 15 kq (boş şəkildə), uzunluğu 1420 mm, lüləsinin uzunluğu isə 686 mm-dir. Mexanizmlər barıt qazı ilə hərəkətə gətirilir. Fiksasiya olunmuş 10X, 3-12X və ya 4-16X nişangahları ilə təchiz olunur.
Barrett M99
ABŞ-nin məşhur "Barrett Firearms" şirkəti tərəfindən istehsal edilib. 12,7×99 mm (.50 BMG) çaplı güllələrdən atəş açır. Bəzi modellərində güllə lülə qutusuna tək-tək, əllə, bəzi modellərində isə avtomatik ötürülür. Kütləsi 11,34 kq (lüləsi 813 mm olanlarda), 10,43 kq (737 mm lüləli), 9,07 kq (635 mm lüləli) olan M99 snayperləri müxtəlif optik nişangahlarla təchiz oluna bilir.
"Barrett Firearms" şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş özünüdolduran irikalibrli snayper tüfəngidir. 12,7×99 mm (.50 BMG) çaplı güllələrdən atəş açır. Kütləsi 11,8 kq, uzunluğu 1168 mm olan tüfəngin maksimum atəş uzaqlığı 6800 metr, öldürmə məsafəsi isə 1850 metrdən başlayır.
M90
"Barrett Firearms" şirkəti tərəfindən istehsal edilmiş snayper modeli. Əllə doldurulur. 1995-ci ildə silahlanmaya qəbul edilmiş bu snayperin M95 modeli də var. Kütləsi boş şəkildə 9,98 kq və 10,7 kq (M95), uzunluğu 1143 mm, güllə çapı 12,7×99 mm (.50 BMG)-dir. Güllənin başlanğıc sürəti 854 m/san, maksimal uzaqlığı 1800 metrdir.
"Barrett Firearms" şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş M82 hazırda müxtəlif ölkələrin ordularının arsenalına daxildir. Silah amerikalı keçmiş zabit Ronni Barrett tərəfindən hazırlanıb. Layihə müxtəlif silah fabriklərinə təqdim olunsa da ilk vaxtlar onu istehsal etmək istəyən olmayıb. Lakin sonradan Barrettin öz fabrikində istehsal edilmiş snayperin M82A1, M82A2, M82A3, M107 modelləri mövcuddur. Kütləsi 14 kq olan snayperin uzunluğu 1450 mm, lüləsinin uzunluğu 737-mm təşkil edir. Tüfəng 12,7×99 mm çaplı güllələrdən atəş açır. Güllənin sürəti 853 m/san, hədəf uzaqlığı 1850 metrdir.
"Falcon"
Çexiyanın ZVI firması tərəfindən istehsal edilir. 12,7x108 (M99B-I, M06) və ya 12,7x99 / .50BMG (M99B-II) çaplı güllələrdən atəş açır. Mauzer tipli çaxmaqğa malikdir. Darağı 2 güllə tutur. Snayperin OP96, OP99 modelləri var. Kütləsi 13,4 kq (OP96), 12,9 kq (OP99), uzunluğu 1380 mm (OP96), 1260 mm (OP 99) təşkil edir. OP96 snayperləri 12,7x99 mm, OP99 snayperləri isə 12,7x108 mm çaplı güllələrdən atəş açır.
M-93 "Black Arrow" ("Çernaya strela")
Serbiyanın istehsalı olan bu snayper tüfəngi 12,7×99 mm, ixrac variantları isə 12,7×108 mm çaplı güllələrdən atəş açma imkanına malikdir. Darağı 5 patron tutur. 1990-cı illərdə Zastava zavodu tərəfindən istehsal edilən bu snayper tüfəngi daha çox Ermənistan ordusunun xüsusi təyinatlı birləşmələrinin arsenalına daxildir. M93 həmçinin Montoneqro, Konqo Demokratik Respublikası, Makedoniyanın ordularında da istifadə olunur. Kütləsi 16 və 14 kq təşkil edən bu snayperlərin iki variantı (12,7×108 mm və 12,7×99 mm çaplı) mövcuddur. M93-ün güllələrinin başlanğıc sürəti 820 və 888 metr/saniyədir və 1600 metr məsafədə hədəfləri vurma imkanı var.
M500
ABŞ istehsalı olan bu irikalibrli snayper tüfəngi 12,7×99 mm (.50 BMG) güllələrdən atəş açır. M600, AMAC-5100, M650, AMAC-1500 modifikasiyaları mövcuddur. Snayper tüfəngi Fars körfəzindəki əməliyyatlarda tətbiq olunub. Silahın kütləsi 10,4 kq-dan başlayır.
M99B/M06
Çin istehsalı olan M99 tüfəngi 12,7×108 mm (M99B-I, M06) və ya 12,7×99 mm (M99B-II) kalibrli güllələrdən atəş açır. Kütləsi təxminən 12 kq olan snayperin uzunluğu 1250 mm-dir.
"McMillan TAC-50". ABŞ-nin "McMillan Brothers Rifle Co." şirkəti tərəfindən hazırlanmış bu silahın kalibri 12,7×99 mm-dir. Müxtəlif optik nişangahlarla təchiz oluna bilir. 2000-ci ildən istehsalına başlanan bu silah hazırda ABŞ və Kanada ordusunun xüsusi təyinatlıları tərəfindən istifadə olunur. Əfqanıstanda keçirilən əməliyyatlarda tətbiq edilib. Tüfəngin kütləsi 11,8 kq, uzunluğu 1448 mm, güllənin başlanğıc sürəti 823 m/san-dir.
PGM UR Hecate II
Fransanın "PGM Precision" şirkətinin istehsalı olan tüfəng silahlanmaya 1993-cü ildə qəbul edilib. 2001-ci ildə Əfqanıstan müharibəsində tətbiq edilib. Ümumilikdə bu günə qədər qeyd olunan modeldən 250 ədəd tüfəng istehsal olunub. Nişangahsız kütləsi 13,8 kq olan tüfəngin uzunluğu 1380–1140 mm təşkil edir və tüfəng 12,7x99 mm çaplı güllələrdən atəş açır. Güllənin başlanğıc sürəti 825 m/san, maksimum atəş uzaqlığı 2000 metrdir.
Robar RC-50
ABŞ-nin "Robar Companies Inc." şirkəti tərəfindən istehsal edilən snayperin "RC-50 Standard" baza konfiqurasiyalı və "RC-50F" qundağı qatlanan modifikasiyaları var. Hazırda silah Avstaraliya, Malaziya, Yeni Zelandiya, Səudiyyə Ərəbistanı və ABŞ ordusunun silahlanmasına daxildir. Bu silah özünü Əfqanıstan və İraq müharibələrində doğruldub. Tüfəngin kütləsi 11,34 kq, uzunluğu 1118 mm, gülləsinin çapı 12,7×99 mm-dir.
Steyr HS .50.
Avstriyanın məşhur "Steyr Mannlicher Gmbh & Co KG." şirkəti tərəfindən istehsal edilir. 12,7×99 mm (.50 Brauninq) və 11,7 mm çaplı (HS .460) güllələrdən atəş açır. Silah 2004-cü ildən istehsal edilir kütləsi 12,4 kq, uzunluğu 1370 mm-dir.
OM 50 Nemesis
İsveçrənin istehsalı olan OM50 tüfənglərinin çapı12,7×99 mm-dir. Silahın Mk I, Mk II i Mk III modifikasiyaları mövcuddur. 2001-ci ildə AMSD şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş snayper tüfənginin çəkisi nişangahsız və patronsuz 10—15 kq, uzunluğu 1029–1562 mm təşkil edir. Silah Azərbaycan Sərhəd Qoşunlarının xüsusi təyinatlı birlikləri tərəfindən istifadə edilir.
Windrunner XM107
ABŞ-nin "EDM Arms" şirkəti tərəfindən istehsal edilmiş bu snayper tüfəngin lüləsi anoloqlarından fərqli olaraq dəyişdirilə bilir. ABŞ və Kanada ordusunun silahlanmasına daxil olan snayper tüfəngi 12,7×99 mm çaplı güllələrdən atəş açır. Gülləsinin başlanğıc sürəti təxminən 853 metr olan bu silah 1800 m məsafədə hədəfi məhv edə bilir.
WKW Wilk
"Volk" yəni "Canavar" adlanan snayper tüfənginin istehsalçısı Polşanın "Zakłady Mechaniczne TARNÓW S.A." şirkətidir. 2005-ci ildən bu yana zavod adıçıkilən tüfəngdən 6 min ədəd buraxıb. Tüfəngin kütləsi 16,1 kq, uzunluğu 1350 mm, güllə çapı 12,7×99 mm (.50 BMG), gülləsinin başlanğıc sürəti 882 metr/san, maksimal hədəf uzaqlığı 3 min metrdir. Snayper tüfəngi Schmidt & Bender X3−12 P/MII optik nişangahı ilə təchiz olunur.
Fərman Qasımov
Fərman Hüseyn oğlu Qasımov — iqtisad elmləri doktoru, professor, Ukrayna Tex­no­lo­ji Elmlər Akademiya­sı­nın akade­miki
Snayper tüfəngi
VR1
Fərman Qasımov
Həyatı
Fərman Qasımov 20 oktyabr 1938 ildə Bakıda anadan olmuşdur. O, 1946-1956 illərdə 7 saylı dəmir yol məktəbində oxumuş, 1957-1962 illərdə Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) İstehsal proseslərinin avtomatlaşdırılması fakültəsində ali təhsil almışdır.
Snayper tüfəngi
ABŞ-nin "Vigilance Rifle" şirkəti tərəfindən istehsal edilən bu silah .338 Lapua Magnum (8,7×69 mm), .408 Chey-tac (10,3×77 mm), .505 Gibbs (12,7×80 mm) çaplı güllələrdən atəş açır. Kütləsi 7,7 kq (optik nişangahsız), uzunluğu isə 1320 mm-dir. Silah 1500 m məsafədəki hədəflərə qarşı tətbiq edilə bilir.
Ağıllı lövhə
400px|right Ağıllı lövhə — informasiyanın eşidilmə və göstərilmə cəhətindən daha yaxşı başa düşülməsi üçün hazırlanmış interaktiv ağ lövhələrdir.
Snayper tüfəngi
Truvelo .50.
"Vıxlop"
Dünyada yeganə səssiz iri kalibrli snayper tüfəngidir və hazırda yalnız Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin Xüsusi Əməliyyatlar Mərkəzinin əməkdaşları tərəfindən istifadə olunur. İlk dəfə "İnterpolitex-2005" sərgisində nümayiş etdirilmiş bu silah 12,7 mm çaplı xüsusi hazırlanmış STS-130 güllələrindən atəş açır. 200 metr məsafədən 16 mm qalınlığında polad lövhələri, 100 metr məsafədən isə beşinci sinif mühafizə xüsusiyyətlərinə malik zirehli köynəkləri keçir. Silahın kütləsi 7 kq, uzunluğu 795 mm, gülləsinin başlanğıc sürəti 290—295 metr/saniyədir.
OSV-96
Rusiya istehsalı olan bu silah yüngül zirehli texnikalara qarşı tətbiq olunur. Rusiya xüsusi təyinatlı qüvvələri, polis və Müdafiə Nazirliyinin, həmçinin çeçen yaraqlılarının arsenalında rast gəlinir. Snayper tüfəngi 90-cı illərin əvvəllərində yaradılıb. Silahın boş halda kütləsi 11,7 kq, uzunluğu 1746 mm, çapı 12,7×108 mm-dir. Dəqiqədə 15-20 güllə atma imkanına malikdir. Gülləsinin başlanğıc sürəti 900 m/san-dir.
OTS-44
Rusiya istehsalı olan bu silahın çəkisi 14 kq, çapı 12,7×108 mm-dir. Gülləsinin başlanğıc sürəti 800 m/san olan OTS-44 1200 metr məsafədə hədəfi məhv etmə imkanına malikdir.
V-94
Rusiyanın Tula şəhərində yerləşən "Cihazqayırma" zavodunda istehsal edilir. Tüfəng 2000 m məsafədə hədəflərə qarşı tətbiq olunur. 12,7x108 mm çaplı güllələrdən atəş açan snayperin uzunluğu 1700 mm, çəkisi 11,7 kq-dır.
Fərman Qasımov
Həyatı
Fərman Qasımov Sumqayıt şəhərində "Neftkimyaavtomatlaşdırma" Elmi-Tədqiqat İnstitutunda mühəndis,  böyük mühəndis (1962-1966),  Dövlət Plan Komitəsi yanında Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Elmi-Texniki İnformasiya və Texniki-İqtisadi Tədqiqatlar İnstitutunda şöbə müdiri(1966-1973), elmi işlər üzrə direktor müavini (1973-1994) vəzifələrində işləmişdir.
Fərman Qasımov 1994 ildə Dövlət Elm və Texnika Komitəsi nəzdində yaradılan Elmi-Tədqiqat, Təcrübi-Konstruktor İşlərinin və Müdafiə Olunmuş Dissertasiyaların Dövlət Qeydiyyatı Mərkəzinə (DQM) direktor təyin olunmuşdur. 2003 ildə DQM Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Rəyasət Heyətinin tabeçiliyinə verilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 22 avqust 2008-ci il 197 saylı qərarı ilə DQM-in adı dəyişdirilərək AMEA Elmi İnnovasiyalar Mərkəzi (EİM) adlandırılmışdır. O, 2014 ilə kimi Elmi İnnovasiyalar Mərkəzinin direktoru vəzifəsində çalışmış, 2014-2015 illərdə baş direktorun məsləhətçisi işləmişdir.
Fərman Qasımov 1971 ildə Moskvada SSRİ Elmlər Akademiyasının Mərkəzi İqtisadiyyat-Riyaziyyat İnstitutunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmiş, 1984-cü ildə Tallin şəhərində Estoniya SSR Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunun nəzdində fəaliyyət göstərən Regional İxtisaslaşmış Elmi Şurada doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək, iqtisad elmləri doktoru dərəcəsinə layiq görülmüşdür. Ona 1994 ildə AAK-nın qərarı ilə professor rütbəsi verilmişdir.
Fərman Qasımov 27 mart 2016 ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Fərman Qasımovun elmi fəaliyyətini «informasiya proseslərinin avtomatlaşdırılması» ilə başlayaraq iqtisadi informasiyanın tədqiqi, araşdırılması və idarəetmə sistemlərində informasiya təminatını təkmilləşdirən «Avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemlərini» müəssisə, region və respublika miqyasında hazırlayıb, tətbiqi ilə məşğul olmuşdur. O, 150-dək elmi əsərin, o cümlədən bir neçə monoqrafiya və dərsliyin müəllifidir. Onun birbaşa rəhbərliyi və səyi nəticəsində DQM respublikada milli innovasiya sisteminin formalaşması və inkişafı məsələləri ilə sıx məşğul olur, respublikada innovasiya proseslərinin vəziyyətini öyrənir, dövlətlərarası innovasiya şəbəkəsinin işində sıx iştirak edir, onların təcrübəsini Azərbaycanda tətbiq etmək üçün «Azərbaycan Respublikası Milli İnnovasiya Sisteminin konsepsiyası», «Azərbaycan Respublikasının Milli İnnovasiya sisteminin formalaşması və inkişafı proqramı»nın layihələrinin hazırlanmasında yaxından iştirak edir. DQM fəaliyyət sahəsini genişləndirmiş və dövlətlərarası informasiya məkanına çıxmışdır. O, MDB dövlətlərinin uyğun qurumları ilə elmi-texniki informasiya mübadiləsi üzrə müqavilələr bağlamış və son nəticədə 2008-ci ilin may ayında Beynəlxalq Elmi-Texniki İnformasiya Mərkəzinə (BETİM) üzv seçilmişdir.
Həmçinin bax
AMEA-nın Elmi İnnovasiyalar Mərkəzi http://www.innovasiya.az/
Fassa vadisi
thumb|303x303px|Fasso vadisinin Trento əyaləti daxilində yerləşməsi Fassa vadisi— İtaliyanın şimalında Trento əyalətində Dolomitdə vadi. İnzibati baxımdan vadi Trentonun bələdiyyədir (Italyan dilində: Comunità di valle, alman dilində: Talgemeinschaft), "Region Comun General de Fascia" adlanır.
Fassa vadisi Trentoda əhalinin əsas hissəsini təşkil edən Ladin bələdiyyəsinin vətənidir.
Həmçinin bax
Trento
Axlatian
Əxlətyan, Əhlətyan, Axlatyan — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, indi Sisyan rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 12 km cənubda, Bazarçayın sağ tərəfində yerləşir. 1590-cı il tarixli «İrəvan əyalətinin müfəssəl dəftəri»ndə, Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir.
Erməni mənbələrində Axlatyan formasında yazılır. Toponim ehtimal ki, «qardaşlar» mənasında işlənən əxi sözü ilə bağlıdır.
S.P.Zelinski yazır ki, Zəngəzur qəzasında Axlatian, Prnakot və Şinətaq adlı cəmi üç erməni kəndi yerlidir, qalan erməni kəndləri 1826-28-ci illərdən sonra gəlmədir
Solanum regularifolium
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Siquan adası
Siquan adası (, Саӷуугамаҳ )) — Aleut adaları qrupuna, Andreyanov adalarına daxil olan ada. 2000-ci ilə qədər adada 1 nəfər yaşayırdı.
Coğrafiya
26 km uzunluğa, 10,9 km enə malikdir. Sahəsi 207,3 km²-dir. Adanın maksimal hündürlüyü 1154 metrdir. Siquan adasında bir neçə vulkan fəaliyyət göstərir. XVIII əsrdən indiyənə kimi 10 dəfə püskürmə baş vermişdir. Son püskürmə 1993-ci ildə qeydə alınmışdır.
Tarixi
Ada 1759-cu ildə «M. Vladimir» gəmisində rus dənizçiləri tərəfindən kəşf edilmişdir. 1867-ci ildə Alyaskanın satın alınması zamanı Alyaska ilə birlikdə ABŞ-yə satılmışdır.
Şiniçi Morişita
(d. 28 dekabr 1960) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 28 oyun keçirib.
Rafiq Babayev
Rafiq Fərzi oğlu Babayev, Rafiq Fərun oğlu Babayev (31 mart 1936 – 19 mart 1994) — Azərbaycan bəstəkarı, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (1993). 19 mart 1994-cü ildə Bakı metropolitenində Ermənistan xüsusi xidmət orqanları tərəfindən təşkil edilmiş terror hadisəsi zamanı həlak olub.
Həyatı
Rafiq Babayev 1936-ci il martın 31-də Bakı şəhərində partiya orqanlarında işləmiş Fərzi Babayevin ailəsində anadan olmuşdur. 1937-ci ildə XDİK (Xalq Daxili İşlər Komissarlığı) həbsxanasına salınmış Fərzi Babayev güllələnmə cəzasına məhkum edilmişdir (1956-cı ildə o, bəraət qazanaraq azadlığa buraxılır). Rafiqin anası Şahbəyim xanım 6 övladını – Mərziyə, Vəsilə, Emilya, Oqtay, Rafiq, Armanusa-nı hədsiz çətin şəraitdə tərbiyə etməyə məcbur olur. Sonradan bu uşaqların hamısı peşəkar musiqiçi kimi tanınmışdır.
1943-cü ildə 160 nömrəli musiqi məktəbinə daxil olan Rafiq ilk caz kvartetini də məhz bu məktəbdə yaradır. 1950-ci ildə həmin məktəbi bitərək, A.Zeynallı adına musiqi məktəbinin fortepiano sinfinə daxil olur, R.S.Levinanın sinfində təhsil alır. Bu məktəbdə təhsil almaqla yanaşı, Xalq Çalğı Alətləri Ansamblının musiqi rəhbəri vəzifəsində işləyir. O, caz musiqisi ilə də maraqlanır və improvizasiya ustalığını təkmilləşdirirdi.
1954-cü ildə buraxılış imtahanında onun ifa etdiyi proqrama klassik əsərlərlə yanaşı, amerikalı caz pianoçusu Bill Evensin kompozisiyası da daxil edilmişdi. Sonradan özünü bütünlüklə caz musiqisinə həsr edən Rafiq Babayev 1959-cu ildə Bakı Konservatoriyasını bitirdikdən sonra həmin qrupun musiqi rəhbəri kimi, Sovet İttifaqının müxtəlif şəhərlərinə uzunmüddətli qastrol səfərlərinə çıxır. Rafiq Babayev Bakıya qayıdandan sonra görkəmli müğənni Rəşid Behbudovla tanış olur.
1967-ci ildə Rəşid Behbudov Mahnı Teatrını yaradanda Rafiq Babayev bu teatrın musiqi rəhbəri vəzifəsinə dəvət edilir. R.Babayev və R.Behbudov teatrlaşdırılmış böyük konsert proqramı hazırlamağa başlayırlar. Rafiq bu tamaşanın səhnəyə qoyulması üçün çox böyük işlər görmüşdür. Bütün bu illər ərzində Rafiq caz musiqisi sahəsində yaradıcı işini də davam etdirir, bu işlə fasiləsiz məşğul olur, caz festivallarında iştirak edir. 1967-ci ildə Tallin şəhərində keçirilən Beynəlxalq Caz Festifalında Rafiq Babayevin ansamblı laureat olur. Onun "Bayatı-kürd" ladında ifa edilmiş kompozisiyası xüsusi qeyd edilir. Müxtəlif illərdə bu kollektivin heyətində Gennadi Stepanişşev (fleyta, saksofon), Rauf Sultanov (bas-gitara), Ələsgər Abbasov (gitara), Səyavuş Kərimi (ud, klavişli alətlər), Cəmil Əmirov (klavişli alətlər), Tofiq Cabbarov (zərb alətləri), Firuz İsmayılov (sintezator), Ramin Sultanov (zərb alətləri), Emil Həsənov (bas-gitara), Vaqif Əliyev (zərb alətləri), Emil K.Həsənov (bas-gitara) və başqa peşəkar musiqiçilər fəaliyyət göstərirdilər.
Həmin illərdə Rafiq Babayev ictimai işlərlə də məşğul olur, müxtəlif musabiqələr, baxış və festivallar təşkil edir. Onun bütün yaradıcılıq fəaliyyəti gənc instrumental musiqiçi və vokalçılarla pedaqoji işlə həmişə bağlı olmuşdur.
1991-ci ildə Rafiq Babayev "Cəngi" folklor-caz kollektivini təşkil edir və musiqi layihələrinin həyata keçirilməsinə kömək edən Səsyazma Studiyası yaradır. O, folklor çalğı alətlərindən istifadə etməklə, onları qeyri-adi harmoniya ilə zənginləşdirərək, dünyanın ilk baxışda bir-birinə zidd cəhətlərinə – Qərbə və Şərqə xas olan musiqini melodik tərzdə birləşdirərək gözəl kompozisiyalar yaradırdı.
1993-cü ildə Rafiq Babayevə Azərbaycan Respublikasının xalq artisti adı verilmişdir.
1994-cü il martın 19-da onlarca sakin, o cümlədən qadınlar, uşaqlar və qocalar erməni ekstremistlərinin təşkil etdiyi qanlı terrorun qurbanı oldu. Belələrindən biri də Rafiq Babayev idi. Metro stansiyasında baş vermiş partlayış nəticəsində Rafiq Babayev həyatla vidalaşdı.
Pomak dili
Pomak dili — Hind-Avropa dil ailəsinin slavyan dili qrupunun cənub slavyan yarımqrupuna daxil olan pomakların dili. Bolqar dilinə çox yaxındır.
Mişa Kollins
Mişa Kollins — Amerikalı aktyor.
Həyatı
2002-ci ildə hələ litseydə oxuyarkən sevdiyi qız yazıçı Viltoriya Vantok ilə evlənib və hazırda 2 uşağı var.
Bu gündə davam etməkdə olan Fövqəltəbii serialında Kastiel rolunu canlandırır. Serialdakı tərəf müqavilləri olan Censen Ekls və Cared Padaleki ilə yaxın dostdur.
Tsukubay
240px|thumbnail|Ryoan-ci məbədində yerləşən tsukubay, [[Kyoto]] Tsukubay (tsukubay) - ayin təyinatına malik ənənəvi kiçik yapon hovuzu. Sözün özü "çömbəlib oturmaq" mənasını verən qədim "tsukubau " feilindən yaranmışdır. Tsukubay yonulmamış bütöv daşdan hazırlanır və dini xarakter daşıyır. Tsukubay müəyyən formaya malik olmaqla xüsusi məna kəsb edir. Hovuzun daş qabları heroqliflər və dini simvollarla bəzədilir. Su tsukubaya bambuk borusu (kakey) vasitəsilə dolur. Bəzən kakey dövri olaraq taqqıltı səsi çıxarmaqla sadə bambuk mexanizmi ilə dolur.
Yaranma tarixi
Tsukubayların geniş yayılma dövrü XVI əsrə aid edilir. Belə ki həmin dövr çay evlərində keçirilən yapon çay mərasiminin populyarlaşdırıldığı dövr idi. Buna baxmayaraq, tsukubaylar çox qədim tarixə malikdir. Əvvəllər bu daşlar monaxlar və tərki-dünya həyat sürən şəxslər tərəfindən dağ çaylarının şəlalərinin axınlarının altında qoyulurdu. Uzun müddət ərzində bu daşların ortasında iri bir dəlik açılırdı. Burdakı sudan götürüb əlləri yumaq mümkün olurdu. Bu cür tsukubaylar bahalı hesab olunurdu. Ənənəvi kvadrat formasında olan tsukubaylar X əsrdə hazırlanmağa başlanmışdır. Hovuzun daş qabları heroqlif və müxtəlif simvollarla bəzədilir. Yaponiyada olan çarhovuzlarda çox vaxt "Vare Tada Shiru Taru" yazısına rast gəlmək olar. Bu zen-buddist kəlamı belə tərcümə olunur: "Əgər sən razı olmağı öyrənmisənsə, deməli, sən ruhla zənginsən". Bu kəlam başqa cür də tərcümə olunur: "Nəyə malikəmsə, ondan razı qalmağa çalışıram".
Yapon çay mərasimində tsukubayın rolu
Bu quyu-qabda bambukdan hazırlanmış uzun qulpu olan tayqulp (tsukubay-bisyaku) olur. Hər bir qonaq mənbədən suyu götürərək növbəli şəkildə əllərini, sifətini yumalı, ağzını yaxalamalıdır. Bununla sanki o, əqli və cisminin təmizlənməsinə nail olmuş olur. Sonra yenidən tayqulpu su ilə dolduraraq tayqulpun qulpunu yuyur. Ağıza suyu birbaşa olaraq tayqulpdan almaq olmaz, suyu əvvəlcə ovuca tökmək və ordan da ağıza almaq lazımdır.
Tsukubay bağda yerləşdirilir. Tsukubay çay bağının (roci) ayrılmaz hissəsidir. Belə ki yapon çay mərasimində iştirak etməyə yollanan qonaqlar çay evinə girməmişdən əvvəl bağda olan tsukubayda yuyunurlar. Tsukubay 2 görünüşə malikdir: nakabaçi və mukaybaçi.
Daşlarından rəngindən daha çox onların ölçüsü və ümumi kəmiyyəti də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Belə ki tsukubayda daşların sayı dəqiq olmamalı, onların xarici görünüşü isə bir-birindən fərqlənməli, bir-birinə simmetrik və hamısı düzgün qaydada olmamalıdır. Assimetriya və müxtəlif formalı daşlara üstünlük verilir. Yaponlar hesab edirlər ki, təbiətin özü tərəfindən yonulmuş daşlar insan həyatının harmoniyası və tam dəyərli olması ideyasını özündə təcəssüm etdirir. Eyni sosial vəziyyətdə, eyni ərazidə yaşayan hər bir şəxs istisna təşkil edir və şəxsiyyət hesab olunur. Bu səbəbdən onların dünyagörüşü, vərdişləri və dəyərləri identik ola bilməz. Hər bir insanda onun digərlərindən fərqləndirən nəsə dəyişilməz bir özəllik vardır. Yapon bağında tsukubayda yerləşdirilən hər bir daş seyriciyə insan həyatının və insan talelərinin fərqi fikrinə sövq etməli, eyni zamanda bağın gözəlliyindən zövq almaq imkanı verməlidir.
Rəhim Əliyev
Əliyev Rəhim Nadir oğlu — tənqidçi, nasir, 1983-cü ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru (1996).
Həyatı
Rəhim Əliyev 1950-ci il noyabrın 6-da Bakı şəhərinin yaxınlığındakı Ramana qəsəbəsində anadan olmuşdur. Burada 198 saylı orta məktəbi bitirdikdən sonra ADU-nun filologiya fakültəsində təhsil almışdır (1968–1973). 1973–1975-ci illərdə Sovet ordusunda zabit rütbəsində moto-piyada hissəsində hərbi qulluqda olmuşdur.
Y. Qarayevin "Səhnəmiz və müasirlərimiz" adlı kitabına yazdığı ilk mətbu rəyi 1973-cü ildə "Azərbaycan gəncləri" qəzetində dərc edilmişdir. Bundan sonra dövri mətbuatda ədəbi-tənqidi məqalələri vaxtaşırı çıxır. Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda laborant (1975–1976), "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzeti redaksiyasında ədəbi işçi (1976–1978), tənqid və ədəbiyyatşünaslıq şöbəsinin müdiri (1978–1985), Azərbaycan EA Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu Cənubi Azərbaycan şöbəsinin böyük elmi işçisi olmuşdur (1988–1991). 2020-ci ildən həmin şöbənin müdiridir.
Azərbaycan Respublikası Prezident Aparatında məsləhətçi, Teleradio şirkətində sədr müavini işləmişdir (1990–1991), C. Cabbarlı fondunun sədri seçilmişdir (1994-cü ildən). "1970-ci illər lirikasının inkişaf meylləri" mövzusunda namizədlik (1983), "C. Cabbarlının yaradıcılıq təkamülü: metod, üslub, janr" mövzusunda doktorluq (1996) dissertasiyası müdafiə etmişdir. Azərbaycanda 90-cı illər xalq hərəkatı dövründə ictimai-siyasi hadisələrin təhlilinə həsr olunmuş məqalələrlə çıxış etmişdir. Hazırda Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunda Cənubi Azərbaycan şöbəsinin baş elmi işçisidir (1996-cı ildən).
Ədəbi tənqid, nəsr və publisistika ilə məşğul olur. 2001-ci ildən türkdilli hürufi mətnlərinin tədqiqi ilə məşğuldur. "Ədəbiyyat nəzəriyyəsi" kitabında dilin yazıdan törəmə olması barədə nəzəriyyə irəli sürmüşdür. Bu kitabda sözün semiotik işarə nəzəriyyəsi ədəbiyyat nəzəriyyəsinə də tətbiq edilir.
Aşağı Malax
Aşağı Malax — Azərbaycan Respublikasının Qax rayonunun Qaşqaçay inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
Malax çayının sahilindədir. Keçmışdə bu zonada Malax adlı üç kənd mövcud idi.
Onlar yaxınlıqlarındakı kəndlərin adları ilə Ləkit Malax, Baş Malax və Aşağı Malax adlanırdı. XI əsrə aid mənbədə Şəki zonasında Maluq qalasının adı çəkilir. Toponimikada Malax kəndinin adının Maluq qalasının adından götürülməsi ehtimalı var. Tədqiqatçıların məlumatına görə, bu kənd Dağıstanın Zeyxur kəndindən çıxmış saxurlar tərəfindən salınmışdır. Təxminən XVI əsrin ortalarında saxurlar bu zonaya köçüb gəlmiş və Malax kəndinin əsasını qoymuşlar. Ərazidəki Malaxlar adlı dağın olması bu toponimin etnotoponim olmasından xəbər verir. Qafqaz dillərində malax/malux "az, bir az, bir hissə" mənasını bildirir. Oykonim "Aşağıda yerləşən Malax kəndi" deməkdir.
Əhalisi
1872-ci ildə dərc olunmuş və 1869-cu il əhalinin kameral siyahıyaalınması nəticələrini əks etdirən Tiflis quberniyasının və Zaqatala dairəsinin hərbi icmalına əsasən Zaqatala dairəsinin İlisu naibliyinə daxil olan Aşağı Malax kəndində milli tərkibi ləzgilərdən ibarət 41 ailə yaşayırdı. Müvafiq icmalda dairəni təşkil edən yaşayış məntəqələrinin əhalisinin milli tərkibinə dair məlumatlarda etnik türklər muğallar, Dağıstanlı xalqların nümayəndələri isə ümumi adla ləzgilər olaraq göstərilmişdirlər.
1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 92 təsərrüfatda hər iki cinsdən toplam 305 nəfər əhali yaşamaqdadır.
Toponimikası
Aşağı Malax oyk., mür. Qax r-nunun Qaşqaçay i.ə.v.-də kənd. Qaşqaçayın sahilindədir. Keçmişdə bu zonada Malax adlı iki kənd mövcud idi. Onlar yaxınlıqlarındakı kəndlərin adları ilə Ləkit Malax və Qacar Malax adlanırdı. XI əsrə aid mənbədə Şəki zonasında Maluq qalasının adı çəkilir. Toponimikada Malax kəndinin adının Maluq qalasının adından götürülməsi ehtimalı var. Tədqiqatçıların məlumatına görə, bu kənd Dağıstanın Zeyxur kəndindən çıxmış saxurlar tərəfindən salınmışdır. Təxminən XVI əsrin ortalarında saxurlar bu zonaya köçüb gəlmiş və Malax kəndinin əsasını qoymuşlar. Ərazidəki Malaxlar adlı dağın olması bu toponimin etnotoponim olmasından xəbər verir. Qafqaz dillərində malax/malux "az, bir az, bir hissə" mənasını bildirir. Oykonim "aşağıda yerləşən Malax kəndi" deməkdir.
Seyşel adaları
thumb|right|300px|Seyşel
Seyşellər (ing. Seychelles; fr. Seychelles; sey-kreol. Sesel) və ya rəsmi adı ilə Seyşellər Respublikası (ing. Republic of Seychelles; fr. République des Seychelles; sey-kreol. Repiblik Sesel) — Şərqi Afrikada ada-dövlət. Seyşellər Hind okeanının qərbində yerləşir və adalara ən yaxın ölkələr Komor adaları, Madaqaskar və Mavrikidir. Ölkə Seyşel, Amirant, Kosmoledo adaları olmaqla, 115 adadan ibarətdir. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Viktoriya, ümumi sahəsi 459 kvadrat kilometr, əhalisinin 98 min nəfərdən çoxdur.
Tarixi
Adalar 1505-ci ildə Portuqaliyalılar tərəfindən kəşf olunub. 1768-ci ildə Fransızlar tərəfindən işğal edildi. 1794-cü ildə Böyük Britaniya Krallığının hakimiyyəti altına keçdi. 1810-cu ildə İngilis koloniya idi. 1814-cü ildə Paris Sülh Müqaviləsi ilə tam şəkildə Birləşmiş Krallığa verildi. 1903-cü ildə Birləşmiş Krallığa aid bir koloniya oldu. 1976-ci ildə müstəqilliyini əldə etdi. Bir il sonra hərbi çevriliş edildi və France Albert Rene hakimiyyəti ələ keçirdi. 1979-cu ildə elan edilən yeni konstitusiya ilə tək partiyalı bir dövlət oldu. France Albert Rene 1989-cu il seçkilərini də qazanaraq üçüncü dəfə prezident oldu. 1977-ci ildəki çevrilişdən sonra ilk çox partiyalı seçki 23–26 iyul 1992-ci ildə keçirildi. Seçkinin məqsədi konstitusiya layihəsini hazırlamaqla vəzifəli 23 nəfərlik bir komissiyanın üzvlərini müəyyən etmək idi. Konstitusiya təklifi 15 noyabr 1992-ci ildə xalq səsverməsinə təqdim edildi, amma 60 %-lik həddi keçə bilmədiyi üçün qəbul edilmədi.
Əhalisi
Əhalinin etnik tərkibini Kreollər təşkil edir. Kreol fransız əsilli olub Luizianada və İspan əslli olub Karib Adalarında doğulmuş və buralarda yaşamış kəslər deməkdir. Bunlar əsas etibarilə Fransız, İspan, Asiyalı və Afrikalı insanların bir-birləriylə qaynayıb-qarışması nəticəsi meydana gələn mələz insanlardır. Xalqın çoxu Katolikdir. Bundan başqa bir qədər Müsəlman, Protestant və Hindust da var. İngilis və Fransız rəsmi dillərdir. Bundan başqa Fransızcanın başqa forması olan Seyşel Kreol dili var. Burada əhalinin 60 %-i oxuyub-yaza bilir.
İqtisadiyyat
Ölkə iqtisadiyyatı əsas olaraq əkinçilik və turizmə əsaslanır. Bundan başqa istehlak mallarının ixracatından da əhəmiyyətli bir gəlir əldə edilir. Ölkədə yetişən başlıca əkinçilik məhsulları: banan, şirin kartof, manyok və bunun məhsulu nişasta, kokonat və vanil. Ölkənin ən əhəmiyyətli sənayesi qida sənayesidir. Bundan başqa dəniz məhsulları əhəmiyyətli bir gəlir mənbəyidir. İşçi qüvvəsinin 19%-i əkinçilikdə, 20%-i mədənçilik və inşaatçılıkta, 14%-i dövlət sektorunda və ictimai xidmətlərdə, 11%-i də restoran və otel operatorluğunda işləyir.
İdxal və ixrac daha çox Böyük Britaniya, Fransa, Cənubi Afrika, Yəmən və Pakistan ilə edilir. Əsas ixrac məhsulları bunlardır: Qurudulmuş kokos içi, darçın, sabun və ətir yağı, vanil və balıq. Digər əhəmiyyətli gəlir gətirən qaynaqlar isə quano, tısbağa qabığı, Akula üzgəci və balıq məhsullarıdır.
Nəqliyyat sistemi kifayət qədər olub, ölkənin ən inkişaf etmiş şəhəri və limanı paytaxtı Viktoriyadır.
Ajania oresbia
Ajania oresbia Ajania oresbia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum danii
(Bulbophyllum danii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum danii növü Kot-d'İvuar üçün endemik növdür.
Sen-Sorlen-de-Vyen
Sen-Sorlen-de-Vyen  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Vyen-Syud kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38459. Kommunanın 2006-cı il üçün əhalisi 777 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion dan 34 km cənubda, Qrenobldan 70 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Fox Engine
Fox Engine — multiplatform bir oyun mühərrikidir. Kojima Productions tərəfindən qurulub. Hesab edilir ki, bu mühərrik videooyunların növbəti nəsili üçün nəzərdə tutulmuşdur. Mühərrikin inkişafı Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots tamamlanmasından sonra başlandı. Hədəf dünyada ən yaxşı mühərriki yaratmaq idi.
Dialoq qutucuğu
thumb|right|300px| Dialoq qutucuğu nümunəsi. kompüterlərdə qrafik istifadəçi interfeysinin bir elementi olan dialoq qutucuğu elə pəncərə növüdür ki, istifadəçi və kompüter arasında ünsiyyəti asanlaşdırmağa xidmət edir. O istifadəçiyə məlumat ötürə, istifadəçidən məlumat istəyə və ya eyni zamanda hər ikisini edə bilər. Adətən dialoq qutucuqları istifadəçilərə bir neçə seçimdən birini və ya bir neçəsini seçmək üçün və ya suala cavabları daxil etmək üçün verilir. Bunlar bəzən sağda şəkildə göstərilən formada bildiriş kimi peyda olurlar.
Uruqvay bayrağı
Uruqvay bayrağı — Uruqvayın Dövlət Bayrağı.
Uruqvayın dövlət bayrağı rəsmi olaraq 1830-cu ilin iyul ayının 12-də qəbul edilmişdir. Bayrağın ölçü nisbəti 7:10-dur. Uruqvayın bayrağı bir çox cəhətlərinə görə, Argentinanın bayrağına bənzəyir. Bu da əbəs deyil. Belə ki, Uruqvay müstəqillik əldə edənə qədər Argentinanın tərkibində olub. Bayrağın ilkin variantında 9 mavi və 10 ağ zolaq var idisə, 1830-cu ildə bu, 4 mavi və 5 ağ zolağa qədər endirildi. Ümumilikdə 9 zolaq Uruqvayın ilkin 9 bölgəsinin sayı ilə üst-üstə düşür. Bayraqdakı günəş şəkli azadlığı tərənnüm edir.