cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bibixanım məscidi
Memarlıq quruluşu
Məscid ansamblının ölçüləri 167 x 109 m sahəni əhatə edir. Əvvəllər bu məkanda dünyanın 4 istiqamətinə uyğun nəhəng 4 eyvanlı giriş – portallarla xarici divarlar yerləşirdi. Burada 78 x 64 m ölçüdə dördbucaqlı həyət, fəvvarə - hovuz, 400 ağ mərmər sütunlar üzərində qalereyalı tağlar sırası, geniş gümbəzli məscid zalı, künc hissələrdə 4 ədəd zərif quruluşa malik minarələr var idi. Hal – hazırda isə təkcə monumental tikili daş parçaları qalıb, hələ də zəngin dekorativ tərtibatı və binaların əsas formaları göz oxşayır. Məscidin qalıqları arasında 3/4 ölçüdə qorunub saxlanmış hündür giriş qapısı (portal), yan tərəflərdə möhtəşəm dairəvi qalalar nəzərə çarpır.
Portalın aşağı tərəfində boz mərmər friz (ornamental zolaq) üzərində ərəbcə yazı həkk olunub. Onun üstündə rəngli şirəli (qlazur) kərpiclərdən üzləmə zurulub həndəsi şəklindədir. Portalın tağını mozaikalı kəmərlər əhatə edir, nəbati ornamentlərdən və ərəb yazılarından ibarətdir.
2 yan portal – eyvanlar daha yaxşı formada qalıb. Onlar tamamilə eyni, oxşardır, hər biri hündür baraban üzərində mavi şirəli gümbəzlə örtülüb.
Divarları oyma mozaikalar və rəngli kərpiclərlə bəzədilib, böyük ərəb hərfləri mavi rəndədir, qırmızı fonda işlənmişlər. İçəridə ağ fon üzərində mavi və qızılı rənglərlə işlənmiş zəngin divar rəsimlərinin qalıqları var.
Eyvanın tağı 18 m hündürlükdədir, eyvanın isə 30 m hündürlüyü var. Eyvan 8 – künclü qalalarla əhatələnib. Daxili gümbəzin hündürlüyü nə vaxtsa 40 m, diametri – 30 m olmuşdur.
Məscidin dekorativ tərtibatı rəngarəng və zəngindir. Burada mayolika, mozaika, üzlənmiş kərpic, qızıl və parlaq divar rəsimlərinə rast gəlmək olar. Nəbati və həndəsi ornamentlər, ərəb yazıları, iri pannolar şərq xalçası kimi məscidin divarlarını və fasadını örtmüşdür.
Məscidin cənub – qərb hissəsində yarımçıq qalmış minarənin qalıqları ucalır. Minarənin üzərinə şirəli kərpicdən qurulmuş naxış spiralı örtür.
Səmərqəndin türbə - məscidi insanların vəhşiliyindən dağılmayıb, Şərqdə ən böyük məscidi tikdirmək fikrinə düşən Əmir Teymur nəzərə almamışdı ki, tikilinin həcmini getdikcə genişləndirmək lazım deyil, yerli memarlıq və yerli tikinti materiallarının xüsusiyyətləri mütləq nəzərə alınmalıdır. Sənətkarlar kərpiclərin, məhsulların keyfiyyətini nə qədər artırsalar da, özülün hörgüsünün həcmini nə qədər genişləndirsələr də hər şey əbəs yerə idi. Nəhəng gümbəz tikililər sözün əsl mənasında “havada asılmış halda idi” və ilk zəlzələ zərbəsindən onlar dağıldılar....
Sonralar şərqin bir çox şəhərlərində Bibi-Xanım məcsidinin motivləri əsasında obrazı yaradılmış məscidləri ucaldıldı. Bu böyük müsəlman məbədi xarabalıqlar şəklində qalsa da, əsrlər boyunca Mərkəzi Asiya memarlığının inkişafına zəmin yaratdı.
Həsən Əbluc
Həsən Abbasqulu oğlu Əbluc — Azərbaycan aktyoru və rejissoru, bədii qiraət ustası, pedaqoq, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1979).
Həyatı
Həsən Abbasqulu oğlu Əbluc 22 aprel 1942-ci ildə Təbrizdə anadan olub. Uşaq yaşlarında ailəsi ilə birlikdə Bakıya köçüb. Əvvəlcə Politexnik İnstitutuna qəbul olunub. Birinci kursdan sonra sənədlərini aktyorluq fakültəsinə verib. Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun aktyorluq və rejissorluq fakültəsini bitirib. Elə həmin il Dram Teatrında rumın yazıçı Sebastyanın "Adsız ulduz" tamaşasına quruluş verib. Sonralar Gənc Tamaşaçılar Teatrında fəaliyyətini davam etdirib. Kinostudiyada film dublyajlarında iştirak edib. Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində səhnə danışığından dərs deyib. Bədii qiraət ustası kimi Azərbaycanın klassik və çağdaş şairlərinin poeziya nümunələrini minlərlə tamaşaçıya və dinləyiciyə çatdırıb. Həsən Əbluc rejissorluq kursunu da bitirib. Müxtəlif dövrlərdə bir neçə teatr və televiziya tamaşasının quruluşçu rejissoru olub.
Həsən Əbluc 13 mart 1994-cü ildə vəfat edib.
Xatirəsi
Ənvər Əbluc onun haqqında "Həsən Əbluc" filmini lentə alıb.
11 may 2018-ci ildə İranın Azərbaycan səfirliyinin Mədəniyyət Mərkəzində Həsən Əblucun xatirə gecəsi keçirilmişdir.
Gymnarrhenoideae
— sırasının  fəsiləsinə aid biki yarımfəsiləsi.
Pycnanthemum tenuifolium
(Pycnanthemum tenuifolium) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
I Pedro
I Pedro - Portuqaliya krallığının VIII kralı.
Perm
Perm — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Perm diyarına daxildir
Tarixi
Hazırda Perm (əski Bürüxan) Kama çayı üzərində iri sənaye şəhəridir. Kama çayına tatarlar "Ak İdil" deyirdilər. Rus salnamələrində Kama adına 1220-ci ildə rast gəlinir. Ruslar Kamaya (bu çay Volqanın əsas qoludur) yiyələnməkdə çətinlik çəkirdi. Noqaylar, kalmıklar, başqırdlar rusların aramsız hücumlarına mətanətlə sinə gərirdilər. Lakin ruslar irəlilədikcə hərb qalaları tikir və bu hərbi məskənlər "ostorojki",eləcə də "qorodki" (bu qədim rus sözləri "hasarlanmış, yonulmuş tirlərdən çəkilmiş qala" mənasını ifadə edirdi) adlanırdı və rusların dayaq məntəqələrinə çevrilirdi.
Tatarların ulu əcdadları hələ qədimdən Bürüxan, indiki Perm vilayətinin sakinləri olmuşlar. Bəzi mülahizələrə görə Bürüxan şəhərinin adı bürü~börü "qurd"+xan=Bürüxan şəxs adından yaranmışdır. O da qeyd olunmalıdır ki, Bürüxan Sibir xalqlarında həm də "tapınma büt, sənəm, ilahi, pir" adıdır. Bu heykəllər müqəddəs ruhların obrazları idi. Adətən misdən, gümüşdən tökülürdü.
Bürüxan (Perm) tatarları öz etnik mənşələri etibarı ilə Kunqur tatarlarıdır. Onlar Kazan tatarlarının etnik qolu sayılırlar. Kunqur tatarları indiki Perm, Yekaterinburq vilayətlərinin əsl yerli sakinləri olmuşlar. Həm də Orta Volqaboyunda tatarların bir hissəsi də zorla xristianlaşmadan qaçaraq XVI əsrdən başlayaraq buraya köçməyə məcbur olmuşlar.
1472-ci ildə Bürüxan-Perm fəth edildi, deyə Karamzin yazır. Çar İvan Qroznı bu yerləri istila etdikdən sonra varlı tacir Stroqanovlara Perm torpaqlarını bağışladı. Perm Sibirin bütövlükdə fəth edilməsi işində baza kimi xidmət edirdi. Stroqanovlar qiymətli filiz yataqlarının istismarına girişməklə Sibirin tam şəkildə istila olunmasında müstəsna rol oynamışlar. Onlar Xəzər dənizində quldurluq edən Yermakın başçılığı altında yolkəsən kazakları öz əmniyyətləri üçün muzdlu mühafizə işinə cəlb etdi. Bu bölük 1581-ci ildə Uralı keçərək İrtış vadisinə çıxdı və bu yerlərə rusların ayağını açdılar.
Kama çayı üstündə Bürüxan kəndi rusların bu yeni istila olunmuş yerlərə köçürülməsindən sonra 1568-ci ildə Bürüxanovo kimi tanınırdı.
1770-ci ildə möhkəmlənən və misəritmə zavodlarına görə sürətlə məskunlaşdırılan şəhər artıq 1780-cı ildə Perm adını alır. Perm katorqaya gedənlərin keçid qapısı idi.
Əhalisi
Hazırda Perm vilayətində 150-dən artıq tatar yaşayış məskənləri qeydə alınmışdır. 25 məscid, 95 tatar məktəbi fəaliyyət göstərmiş (1996) xalq muzeyləri, tatar dilində radio-televiziya verlişləri təşkil edilmiş, tatar xalq teatrı, pedoqoji texnikum yaradılmış, tatar dilində qəzet çıxarılmaqdadır.
Penza vilayətində də (Lukin r.) Bürüxanovka adlı kənd (Indiki adı Rodniki) olmuşdur. Türk mənşəli rus familiyaları içərisində Bürüxanov soyadı da vardır. Bütün bunlar vilayətin əski adının köklü türk mədəniyyəti ilə bağlı olduğunu göstərməkdədir.
Turdus bewsheri
(Turdus bewsheri) — fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Dzirav çölündə döyüş
Dzirav çölündə döyüş — 371-ci ildə Sasani və Roma arasında baş vermiş döyüş.
Nəticədə Albaniya Otena (Uti), Sakasena, Kambisena, Girdiman və Kolt vilayətlərini müvəqqəti olaraq itirib.
Nvarsak sülhü
Nvarsak sülhü — 485-ci ildə bağlanmış sülh.
Barat Vüsal
Barat Vüsal — Azərbaycanlı şair, publisist, ictimai xadim, əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Qazax Bölməsinin sədri. 1998-ci ildə Xəlil Rza Ulutürk, 2008-ci ildə Səməd Vurğun ədəbi mükafatlarına layiq görülüb.
Həyatı
Barat Vüsal 1951-ci ildə Qazax rayonunun Kosalar kəndində doğulub. Orta təhsilini burada almışdır. 1973-cü ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin tarix fakültəsini bitirmişdir.
Mənbə
http://ayb.az/index.php/4xeber/3967-barat-v%C3%BCsal%C4%B1n-ikicildliyi-t%C9%99qdim-edildi.html http://www.azerbaycanedebiyati.com/index.php/sayfa/detay/barat_vusal. Azerbaycan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. 2012. AZEIS
Brezen (İzer)
INSEE kodu — 38058. Kommunanın 1999-cı il üçün əhalisi 1326 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 356 ilə 407 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 450 km cənub-şərqdə, Lion dan 60 km cənubda, Qrenobldan 38 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
Lambert Vilson
Lambert Vilson (fransızca Lambert Wilson, ) — fransız aktyoru. Özünün Matriks seriyalarındakı Merovinqen rolundan sonra məşhurluq qazanıb.
Bioqrafiya
Lambert 3 avqust 1958-ci ildə Nöyn-sür-Sen kommunasında anadan olub. Atası 2010-cu ilin 3 fevralında vəfat etmiş məşhur Paris Milli Teatrının aktyoru və rejissöru Jorje Vilsondur.
Aktyorluq fəaliyyətindən əlavə Vilson həmçinin müğənni kimi də tanınır. O özünün ifası ilə bir neçə albom da buraxıb. 1997-ci ildə o Démons et merveilles 2004-cü ildə isə EMI leyblındə Musicals remeyk buraxır.
Rejissör kimi o paris teatrında «Les Caprices de Marianne» Alfreda de Müsssü pyeslərini də qoyub.
Vilson 1991-ci ildə məşhur brend Calvin Klein-in bir neçə reklam çarxında da iştirak edib. Həmin ili model Kristi Törlinqton ilə birlikdə Eternity parfümer brendininin reklamında da iştirak edib.
2006-cı ildə Lambert Vilsona Fransanın ali mükafatlarından biri İncəsənət və Ədəbiyyat üzrə zabit dərəcəsi ordeni təltif olunub.
Turdus libonyana
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Pycnanthemum virginianum
(Pycnanthemum virginianum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mutisioideae
— dəstəsinin  fəsiləsinə aid biki yarımfəsiləsi.
Afrika qaratoyuğu
—  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Pycnanthemum
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Pertyoideae
— dəstəsinin  fəsiləsinə aid biki yarımfəsiləsi.
NGC 112
NGC 112 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. Sc tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Solikamsk
Solikamsk — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Perm diyarına daxildir
İndoneziyanın vitse-prezidenti
İndoneziya Respublikasının vitse-prezidenti (Wakil Presiden Republik Indonesia) İndoneziya Respublikasının ardıcıllıq xəttində birincidir.
thumb|right|180px|İndoneziyanın ilk vitse-prezidenti [[Məhəmməd Hatta]]
İdarə üçün istismar tələbləri
1945 Konstitusiyası: Vitse-prezidentliyə namizəd İndoneziya mənşəli olmalıdır.
1945-ci ildə qəbul edilmiş Konstitusiya: Vitse-prezident namizədi doğum günündən bəri İndoneziya vətəndaşı olmalıdır, başqa bir millətin vətəndaşı olmayıb, millətə xəyanət etməmişdir və fiziki və zehni olaraq vəzifələrini icra etməyə qadirdir. Tənzimlənən Konstitusiyada ayrıca, gələcək meyarların qanunla müəyyənləşdiriləcəyini bildirir. Vitse-prezidentin siyasi partiya və ya siyasi partiyalar koalisiyası tərəfindən irəli sürülməsi tələb olunur.
Xentiy dağları
Xentiy dağları (monqolca: Хэнтийн нуруу; rom Hentiyn nuru) — Monqolustanın Töv vilayəti və Xentiy vilayətləri arasındakı dağ silsiləsidir. Xan Xentiy dağları, Qəti Mühafizə Sahəsində yerləşir və Çingiz xanın mənşəyi ilə əlaqəli olan Monqolustanın müqəddəs dağı Burxan Xaldun dağını əhatə edir.
Turdus tephronotus
—  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
İspaniya Krallığı Futbol Federasiyası
İspaniya Krallığı Futbol Federasiyası (Real Federación Española de Fútbol, RFEF) — İspaniya futbolunda nəzarəti və idarəni həyata keçirən təşkilat. Qərargahı Madriddə yerləşr. Federasiyanın 1909-cu ildə əsası qoyulmuşdur.1913-cü ildən FİFA-nın 1954-cü ildən isə UEFA-nın üzvüdür.
Belriv-sür-Alye
Belriv-sür-Alye  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Eskyurol kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vişi.
INSEE kodu — 03023.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 8579 nəfər təşkil edirdi.
Usolye
Usolye — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Perm diyarına daxildir
Zapiekanka
Zapiekanka, Polşanın ən məşhur fastfud qidasıdır.
Ber (Alye)
INSEE kodu — 03024.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 272 nəfər təşkil edirdi.
Adil Firdosipur
Adil Firdosipur — İranda Nəvəd(=doqsan) proqramının aparıcısı. Rəfsancan, Kerman ostanı (vilayəti), Şanxay Devləti, İran — iran futbol şərhçisi və teleaparıcısı, prodüsser, ictimai fəaliyyətçi və jurnalist. İranın ən məşhur və populyar futbol şərhçilərindən və teleaparıcılarından biri.
2009 ildə Âdel Ferdousipur amerikanın məşhur Newsweek jurnalı tərəfindən İranın ən məşhur 20 nəfərindən biri qəbul edilmiş və bu siyahıda 19-cu yeri tutmuşdur.
Həyatı
2 oktyabr 1974-cü ildə Rəfsəncan şəhərində, İranın mərkəzi hissəsinin Kerman ostanında (vilayəti) anadan olmuşdur. Tehrandakı Şərif adına Texnoloji Universiteti bitirmişdir. Həmçinin Tehran Universitetində media—menedjment dərsləri almışdır. 1990-cı illərdən İran televiziyasında fəaliyyətə başlamışdır.
Âdel Ferdousipur İran televiziyasının IRIB TV3 populyar telekanalında futbola həsr edilmiş ən məşhur və populyar televerlişlərindən biri Navad (fars dilindən tərcuməsi Doxsan olan) verlişinin müəllifi və aparıcısı kimi məşhurdur.
Ferdousipurun hər həftə efirə çıxan Navad televerilişini İran və onun kənarlarında orta hesabla 30–40 milyon insan seyr edir. 1999-cu ildən bu günədək fəaliyyətdə olan bu televerilişin 20 sezon ərzində 500-dən artıq nümayişi aparılmışdır. Veriliş əsasən İran futboluna həsr edilib, yalnız xarici futbol matçları da işıqlandırılır. Veriliş hər bazar ertəsi axşam saatlarında transləsiya edilir.
Digitaria sanguinalis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Akademik İ. P. Pavlov adına Birinci Sankt-Peterburq Dövlət Tibb Universiteti
'''Akademik İ. P. Pavlov adına Birinci Sankt-Peterburq Dövlət Tibb Universiteti''' — Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Akademik İ. P. Pavlov adına Birinci Sankt-Peterburq Dövlət Tibb Universiteti Sankt-Peterburq şəhərində öz strukturunda poliklinikaya malik olan yeganə ali məktəbdir.
Stonvol Cekson
Stonvol Cekson — Amerika Konfederativ Ştatlarıının generalı.
Turdus hortulorum
(Turdus hortulorum) — fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Rotheca serrata
(Rotheca serrata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Larisa Karlova
Larisa Karlova (d. 7 avqust 1958; Kiyev, Ukrayna) — Sovet İttifaqını təmsil edən Ukraynalı sabiq həndbolçu. Larisa Karlova, Sovet İttifaqının yığması ilə birgə 1976 Monreal Olimpiadasında və 1980 Moskva Olimpiadasında qızıl medal, 1988 Seul Olimpiadasında isə bürünc medal qazanıb. Larisa Karlova, həmdə Dünya Çempionatlarında 2 qızıl, və 1 gümüşmedala sahib olub.
Karyerası
Larisa Karlova, 1976-cı ildə Sovet İttifaqının yığması ilə birgə Kanadanın Monreal şəhərində baş tutan XXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların son turunda Sovet İttifaqının yığması, Şərqi Almaniya yığmasını 14:11 hesabı ilə məğlub etdi və XXI Yay Olimpiya Oyunlarının çempionu oldu.
Larisa Karlova növbəti dəfə Olimpiya Oyunlarına, 1980-ci ildə elə Sovet İttifaqının Moskva şəhərində baş tutan XXII Yay Olimpiya Oyunlarında qatıldı. Bu səfər, yarışların son turunda Sovet İttifaqının yığması, yenə Şərqi Almaniya yığmasını 18:13 hesabı ilə məğlub etdi və XXII Yay Olimpiya Oyunlarının çempionu oldu.
Dimetoka
Dimetoka (Yunanca: Διδυμότειχο / Didymóteicho; 1974-ci ilə qədər Katharevousa Yunancası ilə: Διδυμότειχον, Didymóteichon; Bolqar dili: Димотика)- Yunanıstanda, Qərbi Trakyada, Evros ilinin sərhədləri içində yerləşən bir mahaldır.
Coğrafiyası
Evros ilinin sərhədləri içindən keçən Qızılçayın ərazisindən keçdiyi bir mahaldır. Türkiyə sərhədindən 12 kilometr məsafədə, Sofulunun 20, Dedeağaçın 90 kilometr şimalındadır. 2001-ci il hesablamlarına görə mahal mərkəzinin azalma meyli göstərən əhalisi 8.000, ümumilikdə mahalın əhalisi isə 19.300-dür.
Tarixi
Əvvəlcə Plotinopolis olaraq adlandırılan Dimetoka Bizans İmperiyası dövründən etibarən bölgəsində əhəmiyyət qazanmış, imperiyanın son xanədanı Bizans imperatorlarına arvadının vasitəçiliyi ilə qohum olmaqla xanədana bir mənada çöldən girən rəqib imperator VI. Yannis Kantakuzenos 26 Oktyabr 1341-ci ildə tərəftarları ilə birlikdə burada imperator elan edildi və uzun bir vətəndaş müharibəsi müddətindən sonra 16 May 1346-cı ildə burada tac qoydu. 1343-cü ildə Kantakuzenosun arvadı Yerenenin burada bolqarlar tərəfindən mühasirəyə alınmasına görə köməyə çağırılan Aydınoğlu Qazi Umur bəy 380 gəmi və 29,000 əsgərlə bölgəyə gələrək bolqarları Dimetokadan uzaqlaşdırmağı bacardı. 1345-ci ildə yenə Aydınoğlu Qazi Umur bəy yanında Sarıxanoğulları bəyliyi xanədanından Saruhanoğlu Süleyman Bəy olduğu halda 20,000 süvari ilə Orxan Qazinin əvvəlcə buraya göndərdiyi birliklərə qatılmış və üç bəyliyin müştərək qüvvəsi Dimetoka bölgəsini suverenliyi uğrunda başlayan Bolqar şakı Momçilonu 7 İyun 1345-ci ildə məğlub etməyi bacarmışlar.
1361-ci ildə Osmanlı imperiyası torpaqlarına daxil edilməsinin ardından Dimetoka dövründə Balkanların əhəmiyyətli mərkəzlərindən oldu. Osmanlı padşahı I Murad Ədirnədə Köhnə Saray inşa edilərkən 5 il burada qalmış, oğlu İldırım Bəyazid burada doğulmuşdur. Əhəmiyyətli bir Osmanlı memarlıq əsəri olan (hələ də xaraba vəziyyətdə) I Mehmed Məscidi ( Dimetoka Bəyazid Məscidi  də deyilir) bu dövrdə tikilmişdir. Kara Timurtaş Paşa oğlu Oruc Paşanın 1398, Firidun Əhməd bəyin 1571-ci il tarixli hamamları da burada yerləşir.
Bu mənada Dimetokanın qısa bir müddət üçün Osmanlı imperiyasına (Bursada daxil olmaqla Ədirnəyə qədər) paytaxtlıq etdiyi deyilə bilər.
18-ci əsrdə isə Rusiyaya qarşı mübarizə apardığı Poltava döyüşünü itirərək Osmanlı imperiyasına sığınan İsveç kralı Dəmirbaş Karl 1713 - 1714-cü illərdə burada məskunlaşmışdır.
Dimetoka əsasən 2-ci Balkan müharibəsində Ənvər Paşa tərəfindən Ədirnə ilə birlikdə geri alınan bölgənin içərisində idi. 1913-cü ilin avqustunda Buxarest sülh müqaviləsi ilə Bolqarıstan sərhədləri içində qalan Qərbi Trakiya dəmiryolu xəttinin 50 km-lik bir qismi Meriçin qərb sahil xəttini təqib edərək buradan keçməkdə idi. Bu da Bolqarıstanın daxili bölgələri ilə Qərbi Trakiya limanları arasındakı nəqliyyatın qismən Türkiyə ərazisindən keçməsini təmin edirdi. 1915-ci ilin payızında Çanaqqala müharibəsinin kritik dövrlərini keçdikdən sonra yeni hücumlara qarşı Almaniyadan aparılacaq vəsaitin Türkiyəyə çata bilməsi üçün Bolqarıstanın Almaniya - Avstriya - Osmanlı imperiyası ittifaqı içində döyüşə girməsi çox əhəmiyyətli idi. Döyüşün hər iki ittifaq qrupunun da uzun bir müddət lobbiçilik etdiyi Bolqarıstan bu kritik bölgəni (döyüşün sonunu gözləmədən) dərhal tərk etməyi qəbul edən İttihad və Tərəqqi Partiyasının siyasəti ilə cəlb edildi. Beləcə Dimetoka bölgəsi 1915-ci ildə Bolqarıstana verilərək bu ölkənin İttifaq Dövlətləri tərəfində döyüşə girişinin rüşvəti oldu.
Birinci Dünya Müharibəsinin sonra Lozanna müqaviləsi (1923) ilə Yunanıstana verilmişdir. ) but a European union project has been initiated to restore them.
Əhali
250px|thumb|Dimetoka kilsəsi
Qudiaşvili meydanı
Qudiaşvili meydanı  — Tbilisi şəhərinin tarixi rayonu Sololaki də yerləşən meydan. Meydan Lermontov, Beqlar Axospireli və Cibladze küçələri ilə kəsişir.
Tarixi
Şahzadə Vaksuşti (1735) tərəfindən Tiflisin ön hissəsində göstərilmişdir, burada "Bezhan bağı" yerləşirdi. Müqəddəs Corc olan Muqninskaya Kilsəsinin yaxınlığında yerləşirdi. 1827-ci ildə Abbas-Abad fars qülləsinin başçısı İ.F. Paşkeviçin ələ keçirilməsi şərəfinə, meydan Abbas-Abad adlandırıldı.
Sovet dövründə (1923-cü ildən) Rusiyanın inqilabi Stepan Alaverdov şərəfinə Alaverdskaya meydanı adlandırmışdır.
Müasir ad 1988-ci ildə qəbul edilmiş, Lado Qudiaşvili (1886-1980) — məşhur gürcü rəssamı — adlandırılmışdır.
2015-ci ilin mart ayında Qudiaşvili Meydanının tarixi binalarının qorunması planının işlənməsinə başlanmışdır.
Maraqlı faktlar
Qudiaşvili meydanı, eyni zamanda, sənətkar Niko Pirosmani sevdiyi Fransız aktrisa Marqarita de Sevrinin şərəfinə çiçəklərlə doldurduğu meydan olmuşdur. Alla Puqaçovanın "Milyon Roza" mahnısının mətninin əsasını təşkil edən bir əfsanədir.
Ədəbiyyat
ენციკლოპედია «თბილისი». 2002
Xarici keçidlər
Qudiaşvili meydanı
Wunderlichioideae
— sırasının  fəsiləsinə aid biki yarımfəsiləsi.
Eviyarvi
Eviyarvi — Finlandiyanın Cənubi Ostrobotniya bölgəsində yerləşən bələdiyyə. Sahəsi 390 71 km²-dir və əhalisi 31 yanvar 2019-cu il tarixində siyahıyalınmasına əsasən 2477 nəfər təşkil edir.
Turdus unicolor
(Turdus unicolor) — fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Maraşlı Xəlil Paşa
Maraşlı Xəlil Paşa — I Əhməd, I Mustafa, II Osman və IV Murad səltənətlərində 2 dəfə — ümumilikdə 3 il 7 ay 7 gün müddətində sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.
İlk illəri
Qəhrəmanmaraşın Süleymanlı qəsəbəsində yaşayan erməni əsilli bir ailədə dünyaya gəlmişdir. Böyük qardaşı III Muradın yavəri Bəylərbəyi Mehmed Paşa idi. Əndərunda təhsil almış, əvvəlcə şahinçibaşı, daha sonra isə çarkaçıbaşı olaraq sarayda xidmət göstərdi.
1607-ci ilin iyul ayında Maryol Hüseyn Paşanın yerinə yeniçəri ağası seçildi və saraydan ayrıldı. Bu vəzifədə ikən Cəlali üsyanlarının yatırılmasında Quyucu Murad Paşaya dəstək vermişdir. Həmin illərdə kaptan-ı dərya olan Hafiz Əhməd Paşa ilə aralarında olan münaqişə səbəbilə Quyucu Murad Paşa bu vəzifədə özünə sadiq bir dövlət adamı axtarırdı. Nəhayət 6 fevral 1609 tarixində Xəlil Paşa Əlcəzair bəylərbəyliyi və kaptan-ı dərya seçildi.
Kaptan-ı dərya olduğu ilk ildə müsəlman gəmilərinə hücum edən maltalı və florensiyalı dəniz quldurlarına qarşı mübarizə apardı. Avropalıların "qırmızı kalyon", türklərin isə "qara cəhənnəm" olaraq adlandırdığı maltalı dəniz qulduru dəstəsinə qarşı başlatdığı 2 günlük dəniz döyüşündə qalib gəldi və 500 əsir, 2000 tüfəng, 160 top ələ keçirdi. Hətta Əlcəzairli dənizçi olan Cəfər ağa İspaniyanın Siciliya hakiminin oğlunu əsir aldı və bu uşaq daha sonralar Əndəruna gətirilərək dəvşirildi. Qazandığı bu müvəffəqiyyyətlərə görə Xəlil Paşaya vəzirlik rütbəsi verildi. Daha sonra 1610 və 1611 tarixlərində Aralıq dənizinə səfərə çıxdı və nəticədə 50-dən çox düşmən gəmisini ələ keçirdi.
Ancaq Xəlil Paşanın hamisi olan Quyucu Murad Paşa 1611-ci ildə vəfat etdi və yerinə Nasuh Paşa sədarətə gətirildi. Bu əsnada müvəffəqiyyətlə fəaliyyət göstərən Öküz Mehmed Paşa paytaxta çağırıldı və I Əhmədin uşaq yaşlarındakı qızı Gövhər Sultanla evləndirilərək saraya kürəkən olaraq alındı. Sədrəzəm Nasuh Paşa isə özünə rəqib saydığı Öküz Mehmed Paşanı paytaxtdan uzaqlaşdırmaq məqsədilə 1612-ci ildə kaptan-ı dərya təyin etdi və Xəlil Paşa vəzirlik rütbəsilə fəaliyyətinə davam etdi.
Ancaq bu çox çəkmədi. 1613-cü ildə Öküz Mehmed Paşanın yerinə ikinci dəfə kaptan-ı dərya seçildi. 1614-cü ilin may ayında 45 parçalıq donanma ilə səfərə çıxdı. Malta adasına əsgər çıxardıb, bir neçə dəfə qala hücumları etdi. Burdan sonra Trablusqərbə keçib mərkəzi hakimiyyətə tabe olmayan Səfər Dayini ələ keçirdib edam etdirdi və İstanbula geri döndü.
İlk sədarəti
1617-ci ildə Xəlil Paşa ilk dəfə sədarətə gətirildi. Bu əsnada davam edən Səfəvilərlə müharibə cəbhəsinə sərdar-ı əkrəm olaraq yollandı və onun yerinə paytaxtda sədarət naibi olaraq Sofu Mehmed Paşa seçildi.
Bu əsnada İstanbulda çox önəmli hadisələr baş versə də, sədrəzəm olaraq Xəlil Paşa bütün bu hadisələrin heç birinə təsir göstərə bilmədi. I Əhməd anidən xəstələnib, 22 noyabr 1617 tarixində vəfat etdi. Sofu Mehmed Paşa, Kösəm Sultan və digər dövlət adamlarının dəstəyilə dövlət qanunu dəyişdirildi və taxt sultanın oğluna yox, qardaşı I Mustafaya qaldı. I Mustafa 3 aylıq qısa səltənətinin ardından devrildi və 26 fevral 1618 tarixində I Əhmədin 15 yaşındakı oğlu II Osman taxta çıxdı. Həmin ilin iyul ayında sədarət naibi olan Sofu Mehmed Paşa vəzifədən alındı və yerinə Öküz Mehmed Paşa gətirildi.
1618-ci ildə sədrəzəm və sərdar-ı əkrəm olan Xəlil Paşa Şah Abbasın tərk etdiyi Təbriz şəhərini ələ keçirdi və Ərdəbilə doğru irəlilədi. Ancaq Pul-i Şikəstə bölgəsində Səfəvilərin tərtib etdiyi tələyə düşən Osmanlı ordusu böyük itkilər verdi və Xəlil Paşa Səfəvilərlə Sərab sülhü bağlamağa məcbur oldu. Bütün bu hadisələrin nəticəsində II Osman 18 yanvar 1619 tarixində Xəlil Paşanı vəzifəsindən azad etdi və İstanbula çağırıldı. İstanbula gəldikdən sonra bir müddət Üsküdardakı Əziz Mahmud Hüdayinin dərgahına çəkildi.
1620-ci ildə Xəlil Paşa üçüncü dəfə kaptan-ı dərya seçildi. Bu əsnada II Osmanın qarmaşıq səltənəti və öldürülməsi nəticəsində I Mustafa yenidən taxta çıxdı. I Mustafanın anası Həlimə Sultan Xəlil Paşaya 3 dəfə sədarət təklif etsə də, Xəlil Paşa bu qarmaşıq dövrdə sədrəzəm olmağı qəbul etmədi və həmin ilin sonlarına doğru kaptan-ı dəryalıqdan yenidən alındı. 6 ay sonra 1621-ci ildə dördüncü dəfə kaptan-ı dərya oldu. 1623-cü ildə bu vəzifədən azad edilərək Malkaraya sürgün edildi və yerinə Topal Rəcəb Paşa kaptan-ı dərya seçildi.
İkinci sədarəti
8 fevral 1626 tarixində yeni bir sədrəzəm seçilməsi məqsədilə sədarət naibi Topal Rəcəb Paşanın köşkündə məşvərət məclisi çağırıldı. Məclisin sonunda Hafiz Əhməd Paşanın sədarətdən alınması, yerinə Xəlil Paşanın seçilməsi qərarı qəbul edildi və bu təklif IV Murada təqdim olundu. Sultanın qərarı qəbul etməsilə Xəlil Paşa ikinci dəfə sədarətə gətirildi.
Xəlil Paşa qışın soyuq keçməsinə baxmayaraq böyük bir ordu topladı və Üsküdara gedərək Səfəvilər üzərinə səfərə hazırlaşdı. Yolda olarkən Ərzurum hakimi Abaza Mehmed Paşanın üsyan etməsi xəbərini aldı. Bu səbəbdən ilk öncə Ərzuruma gedən Xəlil Paşa şəhəri mühasirəyə aldı. 70 günlük mühasirənin sonunda qələbə qazanılmadı və qışın gəlişi ilə Osmanlı ordusu Tokatdakı ordugaha çəkildi. Bu səbəbdən IV Murad dövlət işlərindəki ilk fəaliyyəti olaraq 6 aprel 1628 tarixində Xəlil Paşanı sədarətdən azad etdi.
Bundan sonra Xəlil Paşaya aylıq maaş bağlandı və İstanbulda yaşamağa icazə verildi. 1629-cu ildə vəfat edən Xəlil Paşa Əziz Mahmud Hüdayi dərgahı yaxınlığındakı türbəsinə dəfn olundu.
Rotheca myricoides
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Gelati monastırı
Gelati monastırı — Gürcüstan da ən mühüm orta əsr monastır ı. Kilsənin mərkəzi və mədəni həyat, Katolikosun iqamətgahı XVI əsr in ikinci yarısından 1814-cü ilinə aiddir. YUNESKO-nun Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir (1994).
Tarixi
Monastır 1106-cı ildə IV Kral David tərəfindən təsis edilib və məzarı olmuşdur. Monastır 1125-ci ilə qədər inşa edilib və beş il ərzində bu, Zaqafqaziyada ən yaxşı olan mozaika ilə bəzədilmişdir. Həmin dövrdə monastır Yunanıstan ın qədim yunan fəlsəfəsinə maraq göstərən Gelati Akademiyasının kreslosu idi.
13-cü əsrdə müqəddəs Nikolay və müqəddəs Georgiya kilsələrinə eyni zamanda üç qatlı zəng daxil edildi. Divaryazısı 12–18-ci əsrlərdən etibarən Gürcüstan tarixinin müxtəlif dövrlərinə aiddir; Xüsusilə təpə başlarının portretləri diqqətəlayiqdir. Əvvəllər monastırda bir çox qiymətli nişan və tətbiqi sənət əşyası yerləşirdi; Sovet dövründə onları ələ keçirmiş və muzeylərə paylanmışdı.
NGC 1046
NGC 1046, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Aaronsohnia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Təbiətdə Şimali Afrikanın səhralarında və qumsuz çöllərində rast gəlinir. Cinsin adı 1927-ci ildə botaniklər Otto Varburq (1859—1938) və Aleksandr Eyq (1894—1938) tərəfindən aqronom Aaron Aaronsonun şərəfinə adlandırılmışdır.
O'G3NE
O'G3NE — Liza, Emi və Şelli Vol bacılarından ibarət Niderlandlı musiqi triosu. Onlar "Adem in, Adem uit" mahnısı ilə Niderlandı 2017 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdirlər. 2014-cü ildə trio Niderlandın The Voice səs yarışmasında qələbə qazanmışdır və həmin qələbədən sonra O'G3NE Britaniyanın EMI Records albom şirkəti ilə anlaşma imzalamışdır.
O'G3NE "Lights and Shadows" mahnısı ilə Niderlandı 2017 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmişdir.
Yaranma tarixçəsi
Liza Vol 21 iyun 1994-cü ildə, Emi və Şelli əkizləri isə 18 oktyabr 1995-ci ildə Niderlandın Dordrext şəhərində anadan olmuşdur. Qızlar daha sonra ölkənin Fixnaart şəhərinə köçmüş və orada böyümüşdürlər.
2007-2011: 300% və Sweet 16 albomları
Liza, Emi və Şelli "Adem in, Adem uit" mahnısı ilə 2007-ci ildə Niderlandın Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsi üçün təşkil etdiyi Junior Songfestival milli seçim turunda iştirak etmiş və nəticədə seçim turunda qalib gəlmişdirlər. Beləliklə bacılar Niderlandın Rotterdam şəhərində keçirilən 2007 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində ölkələrini "Adem in, Adem uit" mahnısı ilə təmsil etmiş və 17 ölkə təmsilçisinin mübarizə apardığı müsabiqədə Niderlanda 11-ci yeri qazandırmışdırlar. 2008-ci ildə onların 300% adlı debüt albomu işıq üzü görmüşdür. Daha sonra isə 2011-ci ildə qrupun Sweet 16 adlı ikinci studiya albomu təqdim edilmişdir.
2014-2016: The Voice nailiyyəti və We Got This
2011-ci ildə ikinci studiya albomunun təqdimatından sonra Liza, Emi və Şelli bir müddət fasiləyə ayrılmışdır. Daha sonra bacılar yeni səhnə adı "O'G3NE" ilə 2014-cü ildə Niderlandın The Voice səs yarışmasının dinləmələrinə qatılmışdırlar. Onlar dinləmələrdə Bee Gees qrupunun "Emotion" mahnısını ifa etmişdirlər. Nəticədə qızlar münsiflərdən Marko Borsatonun komandasına qoşularaq, yarışmanın növbəti mərhələsinə yüksələ bilmişdirlər. Yarışmada göstərdikləri yüksək səviyyəli ifalar sayəsində O'G3NE yarışmanın finalına yüksəlməyə nail olmuşdur. 2014-cü ilin dekabr ayında baş tutan finalda qrup ən çox səs toplayaraq, yarışmada qələbə qazanmışdır. Yarışmadakı qələbədən sonra O'G3NE Britaniyanın EMI Records albom şirkəti ilə anlaşma imzalamışdır.
2016-cı ilin sentyabr ayında O'G3NE qrupunun We Got This adlı üçüncü studiya albomu işıq üzü görmüşdür. Albom Niderland albom siyahılarında zirvəyə yüksəlmişdir.
2016-hal-hazırda: Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
thumb|right|250px|O'G3NE mətbuat konfransında 2016-cı ilin oktyabr ayında Niderlandın AVRO TROS telekanalı O'G3NE triousunun Niderlandı Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə keçirilən Avroviziya 2017-də təmsil edəcəyini açıqlamışdır. Onların Avroviziyada ifa edəcəkləri mahnı "Lights and Shadows" 2017-ci ilin mart ayında təqdim edilmişdir. Uzun məşqlərdən sonra O'G3NE 11 may tarixində baş tutan müsabiqənin ikinci yarımfinal mərhələsində 6-cı nömrə altında səhnə almışdır. Nəticədə O'G3NE 200 xalla 4-cü yeri tutaraq, Avroviziya 2017-nin finalına yüksəlməyə nail olmuşdur. Qrup finalda ümumi nəticədə 26 ölkə təmsilçisi arasında 150 xalla 11-ci yerdə qərarlaşmışdır.
Mini Ninjas
Mini Ninjas — 2009-cu ildə Danimarka şirkəti, IO Interactive tərəfindən yaradılan və PlayStation 3, Microsoft Windows, Wii, Nintendo DS, Xbox 360 platformaları üçün buraxılan macəra janrında olan oyun.
Abrotanella
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Mini Ninjas
Oyun haqda
Mini Ninjas 19 yanvar 2009-cu ildə anons edilir və elə həmin vaxt da oyun üçün rəsmi çarx buraxılır. Oyunun yaradılma səbəbi, hazırlayanların belə demək olarsa "öz uşaqları ilə oyun oynamaq" həvəsindən gəlir. Buna baxmayaraq, oyunda kooperativ rejim yoxdur.
Qiymət
Oyun tənqidçilər tərəfindən isti qəbul olunmuşdur. IGN oyuna 10 baldan 8-ni vermişdir. The Guardian isə 5 mümkün baldan 4-nü verərək qeyd etmişdir: "Mini Ninjas - uşaqlarınla birlikdə ən əyləncəli vaxt keçirmə imkanlarından birini verir. Uşaqlar üçün yaradılan videooyunlar arasında heç biri bu qədər rahatlaşdırmır və həzz vermir." The Times isə 5 baldan 5-ni vermişdir.
Oyuna aid əsas tənqid kooperativ rejimin olmamasıdır.
Burlaxatun türbəsi
Burlaxatun türbəsi — İranın Urmiya şəhərində yerləşən "Kitabi-Dədə Qorqud" dastanında adı keçən Burlaxatunun adını daşıyan türbə.. thumb|257x257px|Türbənin yerləşdiyi [[Urmiya qalası]] Burlaxatunun türbəsi Urmiya şəhərinin yaxınlığında yerləşən Urmiya qalasının içindədir. Məşhur səyyah Adam Oleari qalanın içində 30 fut (4–5 metr) hündürlüyündə başdaşı olduğunu qeyd edib. Son zamanlar azərbaycanlı ədəbiyyatşünas alimlər Məhərrəm Qasımlı və Asif Rüstəmli qala ərazisində axtarış apararaq həmin türbəni aşkara çıxarıblar. Onlar türbənin bir hissəsinin uçduğunu və 30 futluq başdaşının yalnız bir hissəsinin qaldığını qeyd ediblər. Tədqiqatçı alimlər bu məzarın tapılmasında Adam Olearinin verdiyi koordinatlardan istifadə ediblər.
Abidə tam tədqiq edilib öyrənilməsə də, onun məşhur türk dastanının gözəl qəhrəmanı Burla xatunun adını daşıması xüsusi maraq doğurur. Tədqiqatların nəticəsində qalanın İslamdan öncəki dövrə aid olduğu qeyd olunur.
İsoyoki
İsoyoki — Finlandiyanın Cənubi Ostrobotniya bölgəsində yerləşən bələdiyyə. Sahəsi 642 38 km²-dir və əhalisi 31 yanvar 2019-cu il tarixində siyahıyalınmasına əsasən 1972 nəfər təşkil edir. Əhalinin sıxlığı 3,07/km² təşkil edir. Sahə çox yüksək olmasa da, Cənubi Finlandiyanın ən yüksək təpələrindən biri burada (Lauhanvuori) yerləşir. Bu ərazidə yaşayan əksər finlandiyalılılar ABŞ-nin Minnesota və Miçiqan ştatına immiqrasiya ediblər.
Nəcip Uysal
Nəcip Uysal —Yarımmüdafiəçi mövqeyində forma geyinən Türk futbolçu. Türkiyə Super Liqası klublarından Beşiktaş PFK-da forma geyinir.
2009–2010
14 oyunda 1 məhsuldar ötürmə etmişdir.
2010–2011
41 oyunda 2 qol 1 məhsuldar ötürmə etmişdir.
Buromski adası
Buromski adası — yaşayışı olmayan, qayalıqdan ibarət olan ada. Ada Antarktidadanın Meri Berd Torpağından bir qədər aralıda yerləşir. Uzunluğu 1.2 km, eni isə 0.9 km təşkil edir. Ada Avstraliya Antarktika ekspedisiyası zamanı kəşf edilib. 1956-cı ildə adadan 3 km aralıda Mirnı qütb stansiyası istifadəyə verilmişdir. Ada məmhurluğu qəbrstanlıq olmasına görədir. Burada ilk dəfə 1956-cı ildə sovet araşdırmaçısı İvan Xmare dəfn edilmişdir. Adanın adı kapitan-leytenant Nikolay İvanoviç Buromskinin şərəfinə adlandırılmışdır. O, 1957-ci ildə vəfat etmişdir. 1974-cü ildə artıq burada 20 qəbir olmuşdur. Burada belə bir yazı vardır: "Bura gələnlər başınızı əyin!!! Onlar öz həyatlarını sərt Antarktida təbiəti ilə mübarizədə itirmişlər"
Besse-sür-Alye
Besse-sür-Alye  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Nyoyi-le-Real kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vişi.
Nəcip Uysal
2011–2012
39 oyunda 2 məhsuldar ötürmə etmişdir.
Besse-sür-Alye
INSEE kodu — 03025.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1417 nəfər təşkil edirdi.
Nəcip Uysal
2014–2015
37 oyunda 1 qol 2 məhsuldar ötürmə etmişdir.
Besse-sür-Alye
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Sen-Marten kilsəsi 2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 922 nəfərdən (15-64 yaş) 690 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 232 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 74.8%, 1999-cu ildə 74.2%). Fəal olan 690 nəfərdən 639 nəfər (331 kişi və 308 qadın), 51 nəfəri işsizdir (20 kişi və 31 qadın). 232 hərəkətsiz 74 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 88 nəfər təqaüdçü, 70 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Nəcip Uysal
2015–2016
43 oyunda 1 qol atmışdır.
2016–2017
27 oyunda 1 məhsuldar ötürmə etmişdir.
Milli Komanda
A Millidə 1 oyunda forma geyinmişdir.
IV Mustafa
IV Mustafa (Osmanlı türkçəsi: سلطان الرابع مصطفى Mustafa-i rabi; ) — 29-cu Osmanlı padşahı, 93-cü İslam xəlifəsidir.
Valter Skott
Ser Valter Skott (15 avqust 1771, Edinburq - 21 sentyabr 1832, Ebbotsford, Drayboroda dəfn edilmişdir) — şotland mənşəli vəkil, şair,  yazıçı, tarixçi, tarixi roman janrının banisi.
IV Mustafa
İlk illəri
8 sentyabr 1779-cu ildə dünyaya gəlmişdir. Atası 27. Osmanlı sultanı I Əbdülhəmid, anası isə bolqar əsilli Aişə Səniyəpərvər Sultandır. Şahzadəlik illərində sarayda klassik təhsil almış, qardaşı Şahzadə Mahmudla birlikdə atasının şəhərdəki təftişlərində iştirak etmişdir. Atasının vəfatının ardından (7 aprel 1789) taxta çıxan əmisi Sultan Səlim övladı olmadığı üçün qardaşı uşaqlarına nəvaziş göstərmişdir. Bu dönəmdə sarayda rahat bir həyat sürmüşdür.
Valter Skott
Həyatı
Valter Skott Edinburqda imkanlı şotland hüquqşünası Valter Conun (1729-1799) və Edinburq universitetinin tibb professorunun qızı Anna Rezerfordun (1739-1819) ailəsində anadan olmuşdur. O, ailədə 9-cu uşaq idi, bu ailədə böyüyən 13 uşaqdan yalnız 6-sı salamat qalmışdır. 1772-ci ilin yanvarında uşaq iflici xəstəliyinə tutulan Valter Skotun sağ ayağı hərəkət qabiliyyətini itirmiş və o, ömrü boyu şikəst qalmışdır.
IV Mustafa
Ölümü
Bu hadisələrin ardından başlayan Ələmdar Mustafa Paşanın qısa sədarəti dönəmində həbs tutulan Sultan Mustafa yenidən taxta çıxarılması üçün gizli yazışmalar aparmışdır. Ələmdar Mustafa Paşanın 3 ay sonra sui-qəsdlə öldürülməsi və ayaqlanan yeniçərilərin saraya yönəlməsinin ardından Sultan Mustafa qardaşının əmriylə dərhal edam edildi (17 noyabr 1808). Abdullah Ramiz Əfəndi, Qazı Əbdürrəhman Paşa, Seyid Əli Əfəndi və İncə Mehmed bəy tərəfindən belindəki qurşaqla boğulan Sultan Mustafanın cənazəsi mərasimlə saraydan çıxarıldı və Sultan Əbdülhəmid türbəsinə atasının yanına dəfn edildi.
Valter Skott
Həyatı
Valter Skott 1778-ci ildə Edinburqa qayıtmışdır. 1779-cu ildən Edinburq məktəblərində təhsil alan Valter Skott 1785-ci ildə Edinburq kollecinə daxil olmuşdur. Kollecdə təhsil alarkən o, alpinizmə dərin maraq göstərmiş, fiziki cəhətdən möhkəmlənmiş, yaşıdları arasında natiqlik qabiliyyəti ilə fərqlənmişdir. Atasının istəyi ilə 1792-ci ildə Edinburq universitetinin hüquq fakültəsini bitirən Valter Skott əyalətlərin birində fəaliyyətə başlayır.
Valter Skott 1791-ci ildə öz ilk məhəbbəti ilə - Edinburq vəkilinin qızı Vilyamina Belşes ilə tanış olmuşdur. O, beş il bu qızla ailə qurmağa cəhd göstərdi, lakin Vilyamina, nəhayət, imkanlı bankirin oğlu Vilyam Forbsu ondan üstün tutdu və 1796-cı ildə Vilyam Forbsa ərə getdi. Bu uğursuz məhəbbət Valter Skott üçün ağır zərbə oldu və sonralar Vilyamina surəti yazıçının romanlarının qəhrəmanları arasında xüsusi yer tutmuşdur. Valter Skott 1797-ci ildə Şarlotta Karpenter (Şarlotta Şarpantye) (1770-1826) ilə evlənmişdir.
Valter Skott 21 sentyabr 1832-ci ildə infaktdan vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Valter Skott dünya ədəbiyyatşünaslığında tarixi roman janrının banisi və ustad sənətkarlarından biri hesab edilir. O gördüyü abidələri, ya da dinlədiyi hekayələri təsvir etdiyi əhvalatın mərkəzində yerləşdirərək onları təsiredici və inandırıcı hadisələr zənciri kimi təsvir edir. Əsərləri avtobioqrafik xüsusiyyətlər daşıyarkən belə, universallığını qoruyub saxlayır. V.Skotta yüksək qiymət verən V.Q.Belinski yazırdı: “Bu adam Avropanın ən yeni sənətinə tarixi və ictimai istiqamət vermişdir. V.Q.Belinskinin çox doğru və son dərəcə dürüst ifadəsinə görə, V.Skott öz romanlarında “tarixin yaylarını açıb göstərir”.
V.Skott tarixi mövzularda romanlar yazmamışdan əvvəl bu sahədə ətraflı tədqiqatlar aparmışdır. Belə ki, V.Skott bir neçə il ərzində Şotlandiyanın ucqar yerlərini gəzərək üç cilddən ibarət topladığı xalq nəğmələrinin “Şotlandiyanın sərhəd nəğmələri” adlı nəğmələr kitabının iki cildini 1800-cü ildə, üçüncü cildini isə 1803-cü ildə çap etdirir. Bu topluya daxil edilmiş xalq şeirinin əsl nümunələrində Şotlandiya tarixinə aid çox zəngin material vardı.
Bu nəğmələr toplusundan sonra yazıçı bir-birinin ardınca “Sonuncu menestrelin mahnısı”, “Marmion”, “Göl qızı”, “Rokbi” adlı romantik poemalarını yazır. Xüsusən, “Sonuncu menestrelin mahnısı” (1805) əsəri müəllifə, qədim Şotlandiyanı çox gözəl təsvir etdiyinə görə böyük şöhrət qazandırdı. Yazıçı “Marmion” əsərində şotlandiyalıların ingilislər əleyhinə apardıqları mübarizəni, “Göl qızı” əsərində kralın feodallarla mübarizəsini, “Rokbi”də XVII əsrdə İngiltərədə baş verən inqilabı təsvir etmişdir. Bütün bunların təsviri, poemanın şifahi xalq ədəbiyyatı ilə bağlı olması, Orta əsrlərə böyük maraq V.Skottun poemalarının gələcəkdə onun geniş lövhələri əhatə edən tarixi romanlar yazması üçün bir növ hazırlıq idi.
İlk romanı “Ueverli”ni 1814-cü ildə nəşr etdirən V.Skott 28 roman, bir neçə povest və hekayə yazmışdır. Yazıçının romanları mövzusuna görə, 3 qrupa bölünür. Bu romanların bir hissəsi doğma vətəni Şotlandiyanın tarixi keçmişinə həsr edilmişdir. “Şotlandiya romanları” ədəbi silsiləsinə daxil olan “Ueverli, yaxud altmış il əvvəl”, (1814), “Qay Mannerinq” (1815), “Antikvar” (1816), “Puritanlar” (1816), “Rob Roy” (1817) və başqalarının adlarını çəkmək olar.
V.Skottun digər romanlarında isə İngiltərənin keçmişi təsvir edilir. Bu qismə “Ayvenqo” (1819), “Monastır” (1820), “Rahib” (1820), “Kenilvort” (1820), “Vudstok” (1826) əsərlərini aid etmək olar.
V.Skottun romanlarının bir qismi də digər ölkələrin tarixinə həsr edilmişdir. Belə əsərlərə “Kventin Dorvard” və “Talisman” romanları aiddir.
Yapon qaratoyuğu
(Turdus cardis) — fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Benjamin Yudah
Benjamin Yudah — Hüquqşunas, vəkil. Yudah yəhudi olduğunu açıq şəkildə etiraf etmiş ilk senatordur. Amerika Konfederativ Ştatları elan olunandan sonra, bu dövlətdə bir sıra yüksək vəzifələrdə çalışmışdır. Benjamin Yudah XIX əsrdə ABŞ-də yaşayan və fəaliyyət göstərən ən məşhur vəkillərdən biri olmuşdur.
Həyatı
1832-ci ildə Luiziana kübar cəmiyyətinə daxil olmuşdur. Şəkər plantasiylarında və mərkəzi dəmir yolu şirkətində bir müddət fəaliyyət göstərmişdir. 1842-ci ildə Luiziana ştatının əyalət məclisinə daxil olur. Öz çıxışlarında quldarlığı daim dəstəkləmiş və Abolisionistlərə qarşı sərt tədbirlərin görülməsini təklif etmişdir. Luiziana ştatının ABŞ-dən ayrılmasından sonra ABŞ Vətəndaş müharibəsinə qatılmışdır. Müharibənin sonuna qədər Amerika Konfederativ Ştatlarında müxtəlif vəzifələrdə çalışan Benjamin Yudah Ku Kluks Klan təşkilatının maliyyələşməsində və fəaliyyət göstərməsində böyük rol oynamışdır.
II İrakli meydanı (Tbilisi)
II İrakli meydanı  — Tbilisi nin tarixi rayonu Qədim şəhər də yerləşən meydan. II İrakli, Çaxruxadze, Şavteli ilə kəsişir.
Tarixi
270px|thumb|right|Qüllə Yuxarı (Zemo) meydan kimi adlandırılırdı. Çar Rostom öz iqametgahını buraya köçürdükdən sonra (XVII əsr), meydan Çarlı deyə adlandırıldı.
1956–1957-ci illərdə arxeoloji qazıntılar zamanı burada V əsrə aid qədim mədəni təbəqə tapmışdılar.
Xarici keçidlər
ერეკლე II-ის მოედანი
Ramiz Novruz
Ramiz Novruz (Ramiz Qəvvam oğlu Novruzov; ) — Azərbaycanın teatr və kino aktyoru, Azərbaycanın Respublikasının Xalq Artisti (1998), Prezident təqaüdçüsü (2018-ci ildən), Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının aparıcı səhnə ustası.
Həyatı
Ramiz Novruzov (Ramiz Novruz) 25 may 1955-ci ildə Biləsuvar rayonunun Səmədabad kəndində doğulub. 1974-cü ildə M.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Dram və kino aktyorluğu fakültəsinə daxil olub. Rejissor Adil İsgəndərovun rəhbərlik etdiyi kursda təhsil alaraq oranı 1978-ci ildə bitirib. Təyinatla H. Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Dram Teatrına göndərilib. Burada Knyaz Zvezdiç ("Maskarad", M. Lermontov), Məsxərəçi ("Muradın kələkləri", T. Kazımov), General Şıxlinski ("Bütün Şərq bilsin", Nəriman Həsənzadə) rollarını ifa edib.
O, 1981-ci ildə Azərbaycan Akademik Milli Dram Teatrının truppasına daxil olub. Elə ilk günlərdən kollektivdə hazırlanan tamaşalarda ona irihəcimli və mürəkkəb xarakterli rollar tapşırılıb. O, Akademik Milli Dram Teatrında aşağıdakı rollarda oynayıb:
R. Novruzun yaradıcılığının bir qolunu da kino fəaliyyəti təşkil edir. O, "Nizami" filmində Dərbənd elçisi, "Sizi dünyalar qədər sevirdim" filmində general Həzi Aslanov və s. rollara çəkilib.
H. Cavidin "Topal Teymur" (Divanbəy), L. Tolstoyun "Kreyser sonatası" (Musiqi müəllimi), V. Şekspirin "Antoni və Kleopatra" (Antonio), O. Kamalın "Dodaqdan qəlbə" (Kənan bəy), "Yad qızı" (Nihad) və s. maraqlı rollar oynayıb.
Ramiz Novruz həm də bir neçə pyes yazmış və bunlardan ikisi tamaşaya qoyulmuşdur. İlk pyesi olan "At ilinin birinci ayı" adlı 20 yanvar hadisələrindən bəhs edən pyes 1992-ci ildə Gəncə teatrında B. Osmanovun rejissorluğu ilə tamaşaya qoyulmuşdur. 1992-ci ilin sonunda həmin pyes AzTV-də rejissor B. Osmanovun quruluşunda çəkilmişdir. R. Novruz öz pyesində Murad rolunda oynamışdır.
1996-cı ildə yazdığı "Hələ sevirəm deməmişdilər" pyesi B. Osmanovun rejissorluğu ilə Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında 2002-ci ildə tamaşaya qoyulmuşdur. Bundan əlavə Eduardo de Filipponun "Silindr" əsərini rus dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə etmiş və rejissor kimi tamaşaya qoymuş, həmçinin bu əsərdə Attillio rolunu ifa etmişdir.
Beynəlxalq Teatr festifallarının mükafatçısıdır.
Teatr sənətindəki xidmətlərinə görə Ramiz Novruz 1993-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti və 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti fəxri adlarına layiq görülüb. 9 may 2012-ci ildə, 30 aprel 2014-cü ildə, 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə və 1 may 2017-ci ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür. 9 may 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür. 29 oktyabr 2019-cu ildə “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu” ilə təltif edilib
Ölümü
thumb|220px|Ramiz Novruzun [[Ümumşəhər qəbiristanlığındakı məzarı]] Ramiz Novruz uzun müddət mədə xərçəngi xəstəliyindən əziyyət çəkirdi və 20 fevral 2023-cü il tarixində vəfat etmişdir. Ümumşəhər qəbiristanlığında dəfn edilib.
Besson (kommuna)
Besson  — Fransa da kommuna, Overn regionunda yerləşir. Departament — Alye. Suvinyi kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Mulen.
INSEE kodu — 03026.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 797 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
İqtisadiyyatın əsasını üzümçülük təşkil edir.
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 511 nəfər (15-64 yaş) arasında 386 nəfər iqtisadi cəhətdən, 125 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 75.5%, 1999-cu ildə 73.9%). Fəal olan 386 nəfərdən 361 nəfər (190 kişi və 171 qadın), 25 nəfər işsiz (8 kişi və 17 qadın) idi. 125 hərəkətsiz 31 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 63 nəfər təqaüdçü, 31 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Funksionalizm (etnologiya)
Funksionalizm — etnologiya sahəsində XX əsrin əvvəllərində meydana gəlmiş sosioloji məktəb.
Yaranması
Etnologiyada funksionalizm sosioloji məktəbin prinsiplərinin sonrakı inkişafının məntiqi nəticəsi idi. Əgər diffuzionizmin vətəni Almaniya, sosiologiyanın vətəni Fransa idisə, funksionalizm istiqaməti İngiltərədə yaranmışdı və nə qədər geniş yayılsa da, ingilis nəzəriyyəsi olaraq qalırdı.
Funksionalizm məktəbin tədqiqat obyektinə istənilən ictimai institutun malik olduğu və birbaşa onun saxlanılmasına xidmət edən funksiyaların öyrənilməsi daxildir. Bu məktəb XX əsrin 20–ci illərində İngiltərədə etnologiyada əsas yer tuturdu. İlk funksionalizm nəzəriyyəsini alman etnoloqu R.Turnvald 1911-ci ildə irəli sürmüşdür. Lakin funksionalizmin mövqeyi Böyük Britaniyada daha güclü oldu. Burada Malinovskinin rəhbərliyi altında XX əsrin 20-ci illərindən etibarən tezislər irəli sürülməyə başlandı. Malinovskinin ilk tezisi belə idi: mədəniyyəti onun cizgilərinə görə deyil, institutlarına görə təhlil etmək lazımdır. O bildirirdi ki, parlament idarəçiliyi mədəniyyətin mühüm elementi hesab edilir və çinlilərdə istifadə edilən çubuqlar isə yalnız qida prosesində kiçik bir elementdir.
Funksionalizmin banisi Bronislav Kaspar Malinovski (1884-1942) milliyyətcə polyak olub, Krakovda anadan olmuşdur. Funksionalizmin ikinci böyük nümayəndəsi Alfred Radklif-Braun (1881-1955) hesab olunur.