cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mihrimah Sultan (Mehmed Ziyayəddin Əfəndinin qızı)
Həyatı
Mihrimah Sultan, Osmanlı səltənətinin ləğvi ndən 10 gün sonra - 11 noyabr 1922-ci ildə atasına məxsus Heydərpaşa köşkündə dünyaya gəldi və beləcə, səltənətin ləğvi ndən sonra dünyaya gələn ilk xanım sultan oldu. Atası Sultan Rəşad ın böyük oğlu Ziyayəddin Əfəndi, anası isə onun son xanımı Neşəmənd xanımdır. 3 mart 1924 tarixli TBMM qərarı ilə digər Osmanlı sülaləsi üzvləri kimi, hələ 2 yaşı tamam olmayan Mihrimah Sultan da ailəsiylə birlikdə sürgünə göndərildi. Ailə öncə Misir in İsgəndəriyyə şəhərində yaşamağa başladı. Bu müddət ərzində Mihrimah Sultan Qahirə və Paris də təhsilini tamamladı. 1934-cü ildə anası Neşəmənd xanım, 1938-ci ildə isə atası Ziyayəddin Əfəndi İsgəndəriyyədə vəfat etdi və Mihrimah Sultan, bacısı Lütfiyə Sultan və ailəsiylə birlikdə İordaniya ya köçdü.
İkinci Dünya müharibəsi davam edərkən, 30 sentyabr 1940-cı ildə Mihrimah Sultan İordaniya kralı I Abdullah ın kiçik oğlu Nayef ibn Abdullahla nigahlandı. Cütlüyün toy mərasimi isə 7 oktyabr da Lütfiyə Sultan ın köşkündə baş tutdu və ənənəyə sadiq qalaraq 7 gün boyunca davam etdi. Mərasimin ardından Amman a köçən cütlüyün ilk övladı Əli 10 avqust 1941-ci ildə, ikinci övladı Asim isə 27 aprel 1948-ci ildə məhz bu şəhərdə dünyaya gəldi. Kral ailəsinin digər xanım üzvlərindən daha azad həyat sürən Mihrimah Sultan hicaba girməmiş, sadəcə üzünü şəffaf niqabla örtmüşdür.
Ərinin 1983-cü ildə ölümündən sonra, bir müddət ABŞ və Birləşmiş Krallıq da yaşayan Mihrimah Sultan daha sonra İordaniya ya qayıtdı. Tutulduğu leykoz xəstəliyi səbəbilə, 30 mart 2000-ci ildə vəfat edən Mihrimah Sultanın cənazəsi İstanbul a gətirilərək Sultan Rəşad türbəsi nə - babasının yanına dəfn olundu.
Həsənağa Abdullazadə
Həyatı
Həsənağa Abdullazadə 1993-cü il martın 9-da Lənkəran şəhərində anadan olub.
1999–2007-ci illərdə Rövşən Bədəlov adına 9 saylı Lənkəran şəhər tam orta məktəbində, 2007–2010-cu illərdə Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseydə təhsil alıb. Ali hərbi təhsilini 2010–2014-cü illərdə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (AAHM) alıb. Ali məktəbi "leytenant" hərbi rütbəsi ilə bitirib. 2014–2015-ci illərdə Silahlı Qüvvələrin Təlim-Tədris Mərkəzində iştirak etdiyi zabit təkmilləşdirmə kursunu uğurla başa vurub.
Ailəli idi.
Hərbi xidməti
Həsənağa Abdullazadə 2015-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Gədəbəy rayonunda yerləşən "N" saylı hərbi hissəsində xidmətə başlayıb.
2017-ci ildən xidmətini "baş leytenant" hərbi rütbəsi altında davam etdirirdi.
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin baş leytenantı olan Həsənağa Abdullazadə 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ silsiləsi və Kəlbəcər rayonu istiqamətlərində gedən döyüşlərdə iştirak edib.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli sərəncamına əsasən Həsənağa Abdullazadə ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Həsənağa Abdullazadə ölümündən sonra "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
NGC 6111
NGC 6111 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. E? tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Böyük Qiyamət
Böyük Qiyamət — Knyaz Volfqanq Vilhelm fon Pfals-Noyburq tərəfindən Noyburq kilsə altarı üçün Rubensə sifariş olunmuş tablo. Tablodakı açıq-saçıqlıq kilsə tərəfindən narazılıqla qarşılandığı üçün yarı örtülmüş şəkildə altardan asılsa da, 1692-ci ildə Düsseldorf qalereyasına verilir. "Böyük Qiyamət" hal-hazırda Köhnə Pinakotek muzeyinin Rubens adlanan VII zalında 320 nömrə altında sərgilənir.
İlyas Əhmədov
Əhmədov İlyas Əhməd oğlu — Aktyor.
Həyatı
Əhmədov İlyas Əhməd oğlu 5 aprel 1978-ci ildə anadan olub.
2003-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti nin dram və kino aktyorluğu fakültəsini bitirmişdir. 2004-cü il oktyabrın 4-də Akademik Milli Dram Teatrı na, əvvəlcə müqavilə ilə, 01.11.2005-ci ildə isə ştata aktyor götürülüb. Teatrın səhnəsində aşağıdakı rolları oynayıb: Qaçay ("Rəqabət", Bəxtiyar Vahabzadə), Nağıl ("Ölüləri qəbiristanlıqda basdırın", İsmayıl Şıxlı), oğlan ("Uçqun", Tuncer Cücenoğlu), Bağır ("Dirilən adam", Mir Cəlal) və kütləvi səhnələr. 2012-ci ildə "Qatil" tamaşasının məşqləri zamanı baş verən anlaşılmazlıqlara görə öz ərizəsi ilə Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrı nı tərk etmişdir. 2016-cı ildə yenidən sevimli teatrın səhnəsinə qayıtmışdır və bir çox uğurlu rollara imza atmışdır.
Mükafatları
10 may 2022-ci ildə və 6 may 2023-cü ildə Prezident Mükafatına layiq görülmüşdür.
Tuşeti Milli Parkı
Tuşeti Milli Parkı — Gürcüstanın şərqində yerləşən milli park. Park Gürcüstan Parlamenti tərəfindən 22 aprel 2003-cü ildə təsdiq edilmiş səkkiz yeni qorunan ərazidən biridir.
Qlobal Ətraf Mühit Fondu (QƏMF) və Dünya Bankı "Gürcüstan — qorunan ərazilərin inkişafı layihəsi" çərçivəsində bu təsdiqləmə prosesinin bir hissəsi idi. Parkda qorunan bitkilər şam bağları və ağcaqayın bağlarıdır (Betula litwinowii və Betula raddeana).
Tuşeti qorunan ərazilərə Tuşeti Milli Parkı, Tuşeti Qorunan Landşaft və Tuşeti Qoruğu daxil olmaqla, ümumi qorunan ərazisi təxminən 113,660.2 ha. təşkil edir.
Parkda əsas fauna növləri Anadolu Leopard , ayı, qarapaça, şahin, berqut, toğlugötürən, vaşaq, dağ keçisi, bezoar keçisi və canavardır. Park 2011-ci ildə BudgetTravel tərəfindən zəngin bioloji müxtəlifliyə görə deyil, həm də estetik ərazisinə, yaşayış məntəqələrinə, köhnə müdafiə qüllələrinə, mətbəxinə və xalq mədəniyyətinə görə "Heç vaxt eşitmədiyiniz ən yaxşı yerlərdən biri" adlandırıldı.
Yer
Park ölkənin şimal-şərq hissəsindəki Tuşeti dağlıq bölgəsində qurulub. 205 km Tiflisdən Alvani yolu ilə 120 km uzaqdadır. 85 km Omalo-Alvani avtomobil yolu 85 km uzunluğu olan dağlıq ərazidədir və maşın sürmək çətindir. Tuşetinin parkları və qoruqlarına ziyarət mərkəzi aşağı Omaloda Qafqazın əsas su hövzəsi 85 km boyunca yerləşir. Onun ekoregionu Qafqazın qarışıq meşələridir.
Xüsusiyyətləri
Nadir təhlükə altında olan bezoar keçisi (Capra aegagrus) üçün park yeganə toxunulmaz yaşayış yeridir. Bu növü brakonyerlikdən qorumaq və ziyarətçilər tərəfindən parkda görüntüləməsini təmin etmək üçün, IUCN üzvü olan Bioloji Müxtəlifliyin Qorunması və Tədqiqatı Mərkəzi (NACRES), "qorunma üçün risk və faydaları" izləyərək "potensialı görmək" adlı pilot layihə həyata keçirmiş və vəhşi həyatı seyr edən cığırların qurulması və istismarı xərclərini qarşılamışdır." Bu araşdırma ilə əlaqəli yerli tərəfdaşlar Tuşeti Bələdçisi və Tuşetinin Qorunan Sahələrinin Dostları idi. Bezoar keçisi izləmə sxemi quruldu, bezoar keçisinin qorunmasını təmin etmək üçün yerli bələdçilər, park mühafizəçiləri və yerli qruplar öyrədildi. Daha çox ziyarətçi keçini görə biləcəyi üçün layihə uğurlu oldu və Bioloji Müxtəlifliyin Qorunması və Tədqiqatı Mərkəzi dəstəyini davam etdirir.
Fauna
Tuşeti Milli Parkında Gürcüstan Qırmızı siyahısında olan yeddi məməli, on quş və bir balıq var. Məməlilər samur, qonur ayı, bezoar keçisi, Dağıstan dağ keçisi, maral və Avropa enliqulağı ilə təmsil olunur. Parkda quşlar, o cümlədən bəzi nadir növlər çox yayılmışdır. Bunlara məzar qartalı, böyük xallı qartal, səhra qızılquşu, adi çivdimdik, çöl qartalı, qara çalağan, quşçuluq, Montaqunun tükü, Qafqaz tetrası və Qafqaz uları daxildir. Alabalıq siyahıdakı yeganə balıq növüdür.
Firdovsi Paşayev
Firdovsi Paşayev (tam adı: Firdovsi Afiq oğlu Paşayev; 14 noyabr 2000, Gədəbəy rayonu Kəlaman kəndi – 14 oktyabr 2020, Füzuli rayonu — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Paşayev Firdovsi Afiq oğlu 14 noyabr 2000-ci ildə Gədəbəy rayonunun Kəlaman kəndində anadan olmuşdur.
2007–2018-ci ildə E. İsgəndərov adına Hacılar kənd tam orta məktəbində təhsil alıb. 2019-cu ildə Gədəbəy rayon Peşə litseyini bitirib.
Hərbi xidməti
6 may 2020-ci ildə həqiqi hərbi xidmətə getmişdir. Vətən müharibəsinin ilk günlərindən ön cəbhəyə yollanmışdır. Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda döyüşmüşdür. 14 oktyabr 2020-ci ildə yaralanmış komandirini və döyüş yoldaşlarını döyüş bölgəsindən çıxardaraq özü yenidən döyüşə qayıtmış, bu zamam düşmənin atdığı minamyot qəlpəsindən yaralanaraq həlak olmuşdur.
NGC 7048
NGC 7048, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış planetar dumanlıqdır. Göy üzündə Ququşu bürcü istiqamətində yerləşir. PN tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Rüfət Nəzərov
Rüfət Nəzərov — aktyorz
Həyatı
R.Nəzərov Azərbaycan Dövlət İncəsənət Universitetinin rejissorluq fakültəsində oxuyub. 2000-ci ildən S.Vurğun ad. Rus Dram teatrında aktyor vəzifəsində işləyir. Teatrda işlədiyi müddətdə bir çox uşaq tamaşalarında çıxış edib. Onların arasında: Zmey Qorınıç (Y.Kim "Na zmeinom bolote"), Soldat (Q.Kalau "Kot v sapoqax"), Leşiy (Y.Çernyak "Vasilisa Prekrasnaya") kimi rolları qeyd etmək olar. Böyüklər üçün tamaşalardan: Boris (A.Qalin "Konkurs"), Rikardo (L.de Veqa "Uçitel tansev"), Qersoq Burqundski (U.Şekspir "Kral Lir") kimi rolların öhdəsindən gəlib.
O, 20 iyun 2011-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv qəbul edilmişdir.
M60 (pulemyot)
M-60 ABŞ istehsalı pulemyot. İkinci dünya müharibəsi dövründə almanlar tərəfindən Üçüncü Reyxin ordusu sayılan Vermaxt üçün hazırlanmış MG 42 pulemyotunun əsasında hazırlanmışdır. 7.62x51 mm ölçülü NATO gülləsindən istifadə edir. Bu silah seriyalı istehsal edilən, dəqiq, lakin bahalı bir silahdır. Atəş zamanı gülləsinin uçuş mənzili təxmini olaraq 2000 metrə kimi və atışın effektivlik məsafəsi isə 1100 metrə qədərdir.
Matszu
Matszu  — Daoizm inancında dəniz ilahəsi, dənizçilərin və balıqçıların himayədarı və qoruyucusudur. Matsuya ibadət sonq sülaləsinin dövründə başlanıb. Matsuya Şərqi və Cənub-Şərqi Asiyada daosizmin yayıldığı yerlərdə daha çox sahil ətrafı bölgələrdə ibadət edilir.
M60 (pulemyot)
Qaz və açıq bolt texnikası ilə işləyir. Silah, Hərbi dəniz qüvvələrindən tutmuş vertolyotlara qədər bir çox hərbi vasitələrdə istifadə edilir.
Roman Qolovçenko
Roman Aleksandroviç Golovçenko — 4 iyun 2020-ci ildən etibarən Belarus Baş naziri vəzifəsində çalışan Belarus siyasətçisi.
Həyatı
10 avqust 1973-cü ildə ailənin tək övladı olaraq Jodinoda anadan olub. Atası Alexander Nikolayeviç Qolovçenko Belarus Politexnik İnstitutunu bitirib və Minsk Traktor Zavodunun dizayn bürosunda mühəndis vəzifəsində çalışıb. 10 yaşına qədər Jodinoda valideynləri ilə birlikdə Minskə köçdüyü və orta məktəbi bitirənə qədər yaşadı. Qolovçenko 1996-cı ildə Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunu bitirib. 2003-cü ildə Dövlət İdarəçilik Akademiyasını da bitirib.
İlk evliliyindən bir oğlu, ikincisindən isə iki qızı var. Oğlu Georgi Yatskovski Bauman adına Moskva Dövlət Texniki Universitetinin məzunudur. İngilis, ərəb, alman və polyak dillərini mükəmməl bilir.
Fəaliyyəti
left|thumb|Golovçenko [[Aleksandr Lukaşenko və Mixail Mişustin ilə]]
2009-cu ildə Baş nazirin birinci müavini təyin edildi. 2013-cü ildə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində səfir oldu. 2018-ci ildə Qətər, Küveyt və Səudiyyə Ərəbistanına səfir təyin edildi. Hazırkı vəzifəsinə 2020-ci ildə Belarusda keçirilən prezident seçkilərindən iki ay əvvəl Prezident Aleksadr Lukaşenko tərəfindən təyin olunmuşdu. Təyinatından əvvəl Dövlət Hərbi-Sənaye Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışıb. 17 avqust 2020-də 2020 Belarus etirazları zamanı Baş nazir vəzifəsindən istefa etdi. Lakin istefa dərhal qüvvəyə minmədi, çünki bir gün sonra istefasını açıqladığı eyni mətbuatda hələ də "baş nazir" kimi xarakterizə olunmuşdur. Daha sonra yeni hökumətə baş naziri təyin edildi.
Thelesperma
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
NGC 4159
NGC 4159 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Thelesperma
Növləri
[[SS 2 (*
Batken rayonu
Batken rayonu — Qırğızıstan Respublikasının Batken vilayətinin üç rayonundan biridir. Rayonun inzibati mərkəzi Batken şəhəridir.
Coğrafiya
Batken rayonu Qırğızıstan Respublikasının Batken vilayətinin mərkəzi hissəsində yerləşir. Bölgənin şimal hissəsi Fərqanə vadisinin cənub hissəsində, qalan hissəsi Alay silsiləsinin dağətəyi və dağlıq hissələrindədir. Rayonun ən yüksək nöqtəsi 5621 metrdir.
Qərbdə Leylek, şərqinddə Qırğızıstanın Batkən vilayətinin Kadamjay rayonu, şimalda Özbəkistan, cənubda isə Tacikistanla həmsərhəddir.
Rayon daxilində Özbəkistanın Fərqanə vilayətinin Sox rayonuna aid 2 və Tacikistana məxsus Vorux eksklavı var.
Batken rayonunun əsas çayları Sok (qolları Kojo-Aşkan, Arça-Başı və Akterek) və İsfara (orta axınında — Karavşin və Kşemış). Rayon ərazisində buzlaq dağ formasiyaları mövcuddur.
Tarixi
Batken rayonunun əsası mərkəzi Batken şəhəri olmaqla 1934-cü ilin aprelində qoyulmuşdur. 1999-cu ildə separatçıların bir sıra hücumlarından sonra idarəetmənin səmərəliliyini yüksəltmək məqsədilə Oş vilayətinin 3 qərb rayonundan ibarət Batken inzibati mərkəz olmaqla Batken vilayəti təşkil olunur. Bununla əlaqədar əhalisi 10987 nəfər (2000) olan Batkenə 2000-ci ildə şəhər statusu verildi. 2001-ci ildə şəhərətrafı 3 kənd də şəhərin inzibati idarəçiliyinin tabeliyinə verildi. Batken şəhəri 2009-cu ildən vilayət tabeli şəhər statusu almışdır.
Əhali
Qırğızıstanda aparılan 2009-cu il siyahıyaalınmasına görə, qırğızlar rayonun 69.591 sakinindən 69.325 nəfərini (ya da 99,6%), taciklər 142 nəfərni və ya 0,2%-ni, digərləri 124 nəfər və ya 0,2%-ni təşkil edir.
İnzibati bölgü
Batken bölgəsinə 9 aul daisəsi və 42 aul daxildir :
Ak-Say aul dairəsi — Ak-Say kəndi (mərkəz);
Ak-Tatır aul dairəsi — Ak-Tatır kəndi (mərkəz);
Dari aul dairəsi — Çek (mərkəz), Korqon-Taş kəndləri;
Kara-Bak aul dairəsi rayonu — Kara-Bak kəndi (mərkəz);
Kara-Bulak aul dairəsi — Bujum kəndi (mərkəz);
Kıştut aul dairəsi dairəsi — Kıştut kəndi (mərkəz);
Səmərqənd aul dairəsi — Səmərqənd kənd (mərkəz);
Suv-Başın aul dairəsi — Boz-Adır kəndi (mərkəz);
Tert-Qyul aul dairəsi — Çon-Talaa kəndi (mərkəz).
Görməli yerləri
Batken rayonu ərazisində paleolit dövrünə aid abidələr vardır. Selunkur mağaraları (Xaydarkan yaxınlığında) və Obişir 1–5 (Fərqanə vadisində) dünyaca məşhur abidələrdir. 1980-ci illərdə Selunkur mağarasında bir arxantropun çənə sümütü və dişləri aşkar edilmişdir.
Vilhelm adası
Vilhelm adası — Şpitsbergen arxipelaqına daxil olan adalardan biri. Barens dənizi suları ilə əhatələnir. Şimal-Şərq Torpağından cənubda yerləşir və bütünlüklə buzla örtülüdür. Adanı V Olav buzlağı örtür. Onun sahəsi 120 km² təşkil edir. Ada 1871-ci ildə ingilis Lees Smit tərəfindən kəşf edilmişdir. Adada buzlağın qalınlığı 555 metrdir.
Türkiyə geologiyası
250px|thumb|right|Türkiyədəki zəlzələlərin xəritəsi 1900-2023-cü illər Türkiyə geologiyası — milyonlarla il ərzində Kiçik Asiya yarımadasını formalaşdıran və hələ də formalaşmaqda olan müxtəlif tektonik prosesləri əhatə edir, bunun bariz nümunəsi tez-tez baş verən zəlzələlər və vulkan püskürmələridir.
Relyef
Ölkə ərazisinin demək olar ki, 85%-i 450 metrdən artıq yüksəklikdə yerləşir. Ölkə üzrə orta hündürlük 1128 metr səviyyəsində dəyişir. Türkiyənin Asiya hissəsində düzənliklərə nadir hallarda rast gəlinir. Onlar da əsasən Qızılirmaq çayının deltası, Antalya və Adana sahil düzənlikləri, Gediz və Böyük-Menderes çaylarının vadiləri və bəzi çökəkliklərlə (Tuz gölü) məhdudlaşır.
Türkiyənin yer səthinin 80%-dən çoxunun qeyri-bərabər, dağlıq relyefə malik olması kənd təsərrüfatının inkişafını məhdudlaşdırır. Ən çox dağlıq relyef ölkənin şərq hissəsində, Ermənistan, Azərbaycan və İranda ən yüksək hündürlüyə çatan iki böyük dağ silsiləsinin (Pont dağları və Tavr dağları) birləşdiyi Kiçik Asiya yüksək dağlarının sərhədində müşahidə olunur. Türkiyənin ən hündür zirvəsi Ağrı dağı (5165 m) bu dörd ölkənin sərhəd qovşağının yaxınlığında yerləşir.
Geoloji tarix
Türkiyənin geoloji tarixinin başlanğıcı zəif tədqiq edilib. Çünki qismən bölgə tektogenez dövrünün daha gənc vaxtlarında inkişaf edib. Türkiyəyə müxtəlif kontinental plitələrin və okean süxurlarının qalıqlarının toplusu kimi baxmaq olar. Buna da Alp qırışıqlığının tektonik prosesləri ilə birləşmiş, maqmatik (plutonik və vulkanik) və çökmə süxurlarının yığılması daxildir.
Plitələrin tektonikliyi
250px|thumb|right|alt=Türkiyənin tektonik xəritəsi. Anadolu, Afrika, Ərəbistan və Avrasiya plitələri arasındakı çatlar görsənir. Ərəbistan plitəsinin bir hissəsi olan Suriya ilə sərhəd boyu ərazisinin nisbətən kiçik bir hissəsi istisna olmaqla, Türkiyə geoloji cəhətdən Atlantik okeanından Himalayaya qədər uzanan böyük Alp dağ qurşağının bir hissəsidir. Bu qurşaq kaynozoy erasında (66-1,6 milyon il əvvəl) Ərəbistan, Afrika və Hindistan kontinental plitələrinin Avrasiya plitəsi ilə toqquşmağa başladığı zaman yaranıb. Bu proses bu gün də davam edir və Qara dəniz sahili boyunca uzanan Şimali Anadolu fay xəttinin və cənub-şərqdə Ərəbistan sərhədi boyunca uzanan Şərqi Anadolu fay xəttini meydana gətirir. Nəticədə Türkiyə seysmik cəhətdən ən aktiv bölgələrdən biridir.
Anadolu plitəsi təxminən 20 mm/il nisbətində sürətlə hərəkət edir. Bu hərəkətin intensivliyi Türkiyənin cənubundakı Ellin çökəkliyi yaxınlığında artır və 5 mm/il sürətlə hərəkət edən Avrasiya və Afrika plitələri ilə toqquşma sahəsində azalır. Bu, Mərkəzi və Şərqi Anadolu, Yunanıstanın cənub-qərbi, Kiçik Qafqaz və Mərkəzi İran da daxil olmaqla bir sıra ərazilərdə daxili deformasiyalarla nəticələnir.Yaxın Şərqdə deformasiya prosesi Afrika plitəsinin Ellin çökəkliyinin altına girməsidir. Afrika-Avrasiya zonası boyu deformasiyalar Afrika plitənin Aralıq dənizinin şərqinə doğru hərəkəti ilə əlaqədardır. Bu proses Ərəbistan plitəsinin Avrasiyanın altına girdiyi Oman körfəzindəki Makran çökəyinə doğru hərəkətləri ilə müşayiət olunur. Dəyişikliklərin səbəbi Qırmızı dənizdə və Ərəbistanı Afrikadan ayıran Ədən körfəzində çatlamadır.
Süxurlar
250px|thumb|right|[[Kappadokiya mənzərəsi]] Kiçik Asiyanın dağ süxurlarının xeyli hissəsi çox köhnədir. Onların yaşı 540 milyon ildən çoxdur. Mezozoy erasında (təxminən 250-66 milyon il əvvəl) böyük Tetis okeanı iki super qitəni, cənubda Qondvana və şimalda Lavrasiyanı bir-birindən ayırırdı.
Tədricən, okean qabığı yaxınlaşan qitələrin altında batdı, dəniz dibinin çöküntü süxurları kristallar ilə qarışaraq, serpantinitlərin, bazaltların, doleritlərın və silisli şistlərin heterojen qarışığını meydana gətirdi. Kaynozoyda (66-1,6 milyon il əvvəl) Avrasiya və Ərəbistan tektonik plitələrinin toqquşması vulkanik fəaliyyət və maqmatik süxurların intruziyası ilə müşayiət olunan əlavə bükülmələrə səbəb olub.
Zəlzələlər
Türkiyədə XX əsrin ən güclü zəlzələsi 1939-cu il dekabrın 27-nə keçən gecə Ərzincanda baş verib. Şəhərin çox hissəsini dağıdıb və 30.000-dən çox insanın həyatına son qoyub. Zəlzələ orta intensivlikdə olub. Tez-tez bir neçə gün ərzində tək-tək təkrar təkanlar olub.
1999-cu il avqustun 17-də İstanbuldan 90 kilometr cənubda, İzmit şəhəri yaxınlığında güclü zəlzələ baş verdi. Rəsmi məlumatlara görə, qurbanların sayı 17.217, digərlərinə görə isə 40.000-ə yaxındır.
Daha bir güclü zəlzələ 2023-cü il fevralın 6-da Qaziantepin Şəhitkamil rayonunda baş verib. Ardınca mindən çox afterşok qeydə alınıb. Ən güclüsü 9 saatdan sonra Qəhrəmanmaraşın Ekinözü ilçəsində 7,5 MV gücündə baş verib. Hadisə 49 mindən çox insanın həyatına son qoyub. Zəlzələ qonşu Suriya ərazisinə də ciddi ziyan vurub.
NGC 4935
NGC 4935, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Veronikanın Saçları bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 40.64 sm (16 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Ələkbər Talıbov
Ələkbər Talıbov (tam adı: Talıbov Ələkbər Hacı Məmmədəli oğlu; d. 7.08.1953, Neftçala rayonu, Bankə qəsəbəsi - ö. 8 mart,  2020, Neftçala rayonu, Bankə qəsəbəsi) - "Azadlıq uğrunda mübariz" fəxri adına layiq görülmüş 20 yanvar qazisi, Qarabağ müharibəsi iştirakçısı, 2 dəfə (2000 və 2011-ci illər) Prezident təqaüdçüsü, Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Xəzər hövzəsi Qəza Xilasetmə Xidməti idarəsində gəmi kapitanı.
Həyatı
Azərbaycanın bütövlüyü uğrunda mübarizə ruhunda tərbiyə görən Ələkbər Talıbov gənclik illərində cavanlar arasında mövcud olan, Azərbaycanın müstəqilliyi amalı ətrafında birləşən gizli qruplarda fəaliyyət göstərib. Heç vaxt kommunist partiyasının üzvü olmayıb. Ümumiyyətlə ailə mənsubları əsla Kommunist Partiyası sıralarına qoşulmayıb. Ələkbər Talıbov demokratik ruhda böyüyərək bu Azərbaycanın bütövlüyü uğrunda çalışıb. 1990-cı ildə 20 yanvar hadisələri zamanı təcavüzkar sovet ordusunun hərbçiləri tərəfindən yaralanmışdır.
Dinc əhaliyə divan tutmaq üçün Bakıya yeridilmiş qoşun hissələri bir neçə gün sonra cənub istiqamətinə - Neftçala, Cəlilabad və Lənkərana doğru səmt götürdü. Yanvarın 25-i və 26-da sovet qoşunları həmin bölgələrdə yerli əhali ilə müxtəlif bəhanələr altında qarşıdurmalara gedir, günahsız insanları həbs edir və güllələyirdilər. Hadisə Yanvarın 25-i saat 18:32 radələrində başladı. Hadisələr baş verənə qədər Neftçalada Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin Neftçala şöbəsində Milli Azadlıq Hərəkatı fəalları hərbçilərin hər hansı qırğın ehtimalını, qarşıdurma yaratmasını önləmək üçün danışıqlar aparırdı. Lakin, Neftçalada təxribat planını həyata keçirən sovet hərbçiləri etiraz dalğasının önündə gedənləri danışıqlar aparmaq adı altında Qarabağı Müdafiə Komitəsinin binasına toplayaraq hədə-qorxu gəlməyə, hansısa silahları təhvil verməyi tələb etməyə başlamışdılar. Adamlar binanın içərisinə toplandıqdan sonra çöldə partlayış səsləri eşidilməyə başladı. Binadan çölə qaçanlar da atəşə tutuldular. Ələ keçən fəallar qolları bağlı vəziyyətdə Bankə qəsəbəsinə aparıldı. Onlara olmazın işgəncələr verildi. Xıllı qəsəbəsində isə tank və PDM-ləri şübhələndikləri adamların qapısına sürür, həyətlərdəki ot tayalarını yandırırdılar. İbrahim Nurlu "Neftçalada yanvar qırğını" adlı kitabında yazır ki, əsarətin son günləri şəhərin küçələrində tanklar gəzir, sovet əsgərləri vəziyyətə nəzarət edirdilər. Neftçala rayon hərbi komendantı O.Şeluxinin imzası ilə yayılan riyakar məlumatda göstərilirdi ki, xüsusi qoşun hissələri Neftçalaya daxil olan zaman rayon müdafiə şurasının üzvləri silah işlətmiş və xüsusi qoşun hissələri buna cavab olaraq atəş açmışlar. Leytenant Aksyonov ölmüş, bir əsgər yaralanmışdır. Eyni zamanda şəhər sakinlərindən bir nəfər ölmüş, üç nəfər xəstəxanaya düşmüşdür. Guya əhalidə pulemyot, avtomat, tapança və qumbara var və axtarış davam edir.
1990-cı il 25-26 yanvar faciəsi vaxtı gedən döyüşlərdə Neftçalada 10 nəfər - Ramiz Cəfər oğlu Hüseynov, Novruz Allahverdi oğlu Dadaşov, Ələkbər Məmmədəli oğlu Talıbov, Bəxtiyar Ağahüseyn oğlu Ağayev, Məhəmməd Təzəxan oğlu Fərziyev, Fərman Kamran oğlu Hüseynov, Oqtay Əbilhəsən oğlu Orucov, Əliheydər Xanəhəd oğlu Məmmədov, Abdulla Xanalı oğlu Ağayev, İmamverdi Ağaməhəmməd oğlu Zeynalov yaralanıb, bütövlükdə isə 30 nəfər zərər görüb.
Azərbaycanın müstəqilliyi, torpaqlarımızın bütövlüyü uğrunda gedən döyüşlərin fəal iştirakçısı olmuş 20 yanvar qazisi Ələkbər Talıbov Milli Azadlıq Hərəkatında fəaliyyəti illərini belə xatırlayır:
alt="Azadlıq uğrunda mübariz" fəxri adı verilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 3 iyun 1993-cü il tarixli 625 №-li fərmanı.|left|thumb|371x371px|"Azadlıq uğrunda mübariz" fəxri adı verilməsi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 3 iyun 1993-cü il tarixli 625 №-li fərmanı. 1990-cı ilin yanvar hadisələri zamanı Bakı şəhərinə və respublikanın bir sıra rayonlarına keçmiş SSRİ Silahlı Qüvvələrinin təcavüzkar basqını zamanı yüksək vətəndaşlıq, mərdlik və hünər nümunələri göstərərək Azərbaycanın istiqlaliyyəti uğrunda yaralanmış bir qrup şəxsə Azərbaycan Respublikasının "Azadlıq uğrunda mübariz" fəxri adı verilib. Neftçala rayonu üzrə Ələkbər Talıbov da daxil olmaqla 12 nəfər bu ada layiq görülüb: Ələkbər Talıbov 1993-cü ildə Qarabağ müharibəsinin də iştirakçısı olmuşdur. Üzvü olduğu batalyon üzvləri əsasən Neftçaladan olanlar idi. Hərbçilərə könüllülər kimi humanitar yardımlar göstərirdi. Bu işdə onlara xüsusi şəxslər kömək edirdi. Bu könüllü batalyonunun fəaliyyət dairəsi Ağdamdan, Füzulidən, Qubadlıdan, Laçından, Ağdərədən və digər od-alovlu yerlərdən keçib. Xüsusi olaraq Ağdamın Abdal Gülablı, Quzanlı, Çəmənli, Qaradağlı, Füzulinin Aşağı və Yuxarı Veysəlli kəndlərini qeyd oluna bilər. Ələkbər Talıbov Çəmənlidə Orucov qardaşlarının tank diviziyasında da iştirak edib.
Bir müddət Azərbaycan Balıq təsərrüfatı gəmilərində kapitan, daha sonra Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Xəzər hövzəsi Qəza Xilasetmə Xidməti idarəsində gəmi kapitanı vəzifəsində işləməyə başlamışdır. Hal-hazırda həmin idarədə fəaliyyətini davam etdirir.
Ailəsi
Ailəlidir, 2 oğlu və 1 qızı vardır. Böyük oğlu Sübhan Talıblı AMEA akad. Z.M.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun aparıcı elmi işçi olub, tarix üzrə fəlsəfə doktoru və dosentdir, qızı Qönçə Talıblı Azərbaycan Tibb Universitetini bitirib, həkimdir. Kiçik oğlu Pünhan Talıblı isə kiçik bizneslə məşğul olur. Ələkbər Talıbovun 2 nəvəsi var. Oğul nəvəsi onun adını daşıyır.
Şərqi Timor himni
Şərqi Timor dövlət himni — «Pátria». Birinci dəfə 28 noyabr 1979-cu (Protuqaliyadan İstiqlal Bəyannaməsi günü) ildə ifa olunub. Ondan sonra 7 dekabr 1979-cu ildə indoneziyalı qoşunlar Şərqi Timora daxil olunmuşdular. Qoşunlar çıxandan sonra, 20 may 2002-ci ildə Şərqi Timor son olaraq azadlığın alandan sonra «Pátria» dövlət himni himni elan ifa olunmu.dur. Musiqini qoşan — Afonsu Redentor de Araju, sözlərinin müəllifi — Fransişku Borja da Koşta. Fransişku Borja da Koşta İndoneziya ilə işğal birinci günüdə öldürülmüşdür. Bugünkü vaxtda himn ancaq portuqal dilində ifa edilir, tetum dilində (ölkənin dövlət və rəsmi dili) versiyası yoxdur.
Thespis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
NGC 3143
NGC 3143, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Hidra bürcü istiqamətində yerləşir. SBb tipli. tərəfindən ildə 91.44 sm (36 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
NGC 6112
NGC 6112, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şimal Tacı bürcü istiqamətində yerləşir. E2 tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Latviya Universiteti
Latviya Universiteti (Latvijas Universitāte, abbr. LU) — Latviyanın paytaxtı olan Riqa şəhərində yerləşən, 1919-cu ildə əsası qoyulmuş universitet. O, topuniversities.com saytın hesabatına görə dünyanın ən yaxşı 750 universitetin arasında 701-ci yeri tutur.
Xarici əlaqələri
Utrext Şəbəkəsinin üzvüdür.
Askia türbəsi
Askia türbəsi — Askia Türbəsi malinin Qao bölgəsində yerləşir.Qəbir yerinin bu bölgədə olduğuna inanılan Askia Mohamməd Songhay imperatorluğunun ən məhsuldar imperatorlarından biridir. UNESCO Askia Türbəsini Qərbi Afrikada monumental kərpic bina mədəniyyətinin ən yaxşı örnəklərindən biri olaraq tanıdır.Bölgə iki ədəd piramida şəklində türbə iki ədəd məscid və bir ədəd yığıncaq salonu tərzində yeri var idi.Bölgədəki istismar əvvəli ən böyük memarlıq binası hesab olunur. Türbənin olduğu piramidanın uzunluğu 17 m uzunluğundadır.
1960-1970 illərin ortalarında bölgəyə nisbətən olan dəyişiklik məscidlərin genişləndirilməsi olmuşdur.1999 ildə məkanın ətrafına divar inşa edilmişdir.2000 illərdə havalandırma, işıqlandırma və səs sistemi təmin etmək üçün elektrik bağlantısı yaradıldı.
Askia həm məscid həmdə Qao bölgəsinə aid mədəniyyət mərkəzi olaraq istifadə olunur.Eyni zamanda tampon zonası olaraq beynəlxalq və yerli qanunlarla qorunur.
Tarixi
Askia Mohammed ilk Askia imperatoru idi və Songhai İmperiyasını çox genişləndirdi. Möhtərəm bir müsəlman olaraq, 1495-ci ildə qayıtdığı Məkkəyə həcc ziyarətini etmək məcburiyyətində qaldı. Qəbirini düzəltmək üçün materialları özü ilə birlikdə gətirdi; palçıq və odun hamısı Məkkədən gəldi. Karvanın "minlərlə dəvədən" ibarət olduğu deyilir. Bir neçə otaqdan və keçiddən ibarət bir ev kimi qurulmuşdu və Askia Məhəmməd öldükdə möhürlənmişdi.
Askia Mohammed məzarın içərisində dəfn edilən yeganə şəxsdir, ancaq bir neçə başqa Askias həyətdə basdırılır.
CAR iqtisadiyyatı
thumb|alt=|2006-cı ildə CAR-ın eksport xəritəsiSənaye-aqrar ölkəsi olan CAR Afrikanın ən inkişaf etmiş dövlətidir. Adambaşına düşən ÜDM 11500 dollardır (2013, alıcılıq qabiliyyəti pariteti üzrə). ÜDM-in strukturunda sənaye 29%, kənd təsərrüfatı 2,6%, xidmət sferası 68,4% təşkil edir. Ümumi ÜDM 317,3 milyard dollardı.
Sənayesi
thumb|right|170px|Eletromobil Optimal Energy Joulethumb|right|170px|Jeer Uri thumb|right|170px|Yük maşımı Samil 100 thumb|right|170px|Avtoçən Samil MPV thumb|right|170px|Yolmaşını Samil Safari Sənayenin aparıcı sahələrindən biri mədən çıxarma sənayesidir. Yanacaq-enerji resurslarının əsası daş kömürdür. Elektrik enerjisi başlıca olaraq İES-də istehsal olunur. CAR qızıl, platin, almaz, xromit, manqan filizi, vanadium, antimonit, həmçinin asbest hasilatına, uran konsentratlarının istehsalına görə düyada aparıcı yerlərdən birini tutur. Dəmir filizi, əlvan metal filizlərindən mis, antimonit, qalay, nikel çıxarılır. Emal sənayesi sahələrindən ən çox maşınqayırma və metal emalı inkişaf etmişdir (mədən avadanlığı, qaldırıcı kranlar, qazanlar, d.y. vaqonları və s. istehsalı; əsas mərkəz ləri – Cermiston, Sprinqs, Ferinixinq); qara (Pretoriya, Fanderbeylpark, Ferinixinq, Nyukasl) və əlvan metallurgiya (Sprinqs, Cermiston, Pretoriya, Okip), kimya (mineral gübrələr, lak və boyalar və s. istehsalı; Yohannesburq, Keyptaun, Durban rayonları), yeyinti (Keyptaun, Port-Elizabet və İst-Londonda tərəvəz, meyvə, balıq konservləri istehsal olunur), toxuculuq (Yohannesburq, Durban, Keyptaun və s.) müəssisələri fəaliyyət göstərir. Əsas sənaye rayonları ölkənin şərqində və şimal.-şərqindədir.
Kənd təsərrüfatı
Kənd təsərrüfatı məhsullarının böyük hissəsi avropalılara məxsus fermer təsərrüfatlarından daxil olur. Ölkə ərazisinin 10,8%-ini becərilən sahələr, 66,7%-ini çəmən və otlaqlar, 6,7%-ini meşələr tutur. Əsas k.t. bitkiləri: qarğıdalı, buğda, şəkər qamışı. Meyvəçilik (şaftalı, ərik, alma və s.) və üzümçülük inkişaf etmişdir. Sitrus meyvələri, həmçinin banan, ananas, tütün becərilir. Heyvandarlıq, xüsusən qoyunçuluq mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qara mal və davar yetişdirilir (Afrikada aparıcı yerlərdən birini tutur); quşçuluq inkişaf etmişdir.
Nəqliyyatı
Dəmir yollarının uzunluğu 20,2 km-dir (2008). Avtomobil yollarının uzunluğu 364,1 km-dir, 62,995 km-i bərk örtüklüdür (2002). Portları: Durban, Keyptaun, Riçards-Bey, Saldanya, Port- Elizabet, İst-London.
Aleksandr Qurilyov
Aleksandr Lvoviç Qurilyov — musiqişünas, bəstəkar və pianoçu.
Həyatı
Aleksandr Lvoviç Qurilyov öz dövrünün istedadlı bəstəkarı və pianoçusu idi. O, Varlamovun müasiri olmuş, əsasən romans və mahnılar bəstələmişdir. Qurilyov əsasən lirik idi. Elegiyaya xas xəyalpərvər lirika onun əsas yaradıcılıq yönümünü təşkil edirdi. Bu cəhətdən Qurilyovun yaradıcılığı Varlamovun yüksək emosional təsirli vokal musiqisi ilə ziddiyyət təşkil edir.
Ürəkgenişliyi, mehribanlıq, səmimilik, Qurilyov lirikasının ən gözəl cəhətləri idi.
A. L. Qurilyov 1803-cü ildə Moskvada təhkimli musiqiçi, bəstəkar və dirijor ailəsində anadan olmuşdu.Aleksandrın atası Qraf Orlovun təhkimlilərdən ibarət orkestrinə rəhbərlik edirdi. Qurilyov atasından musiqinin sirlərini öyrənmiş, sonra məşhur irland pianoçu və bəstəkar Con Filddən fortepianoda çalmağı və bəstəkar Keniştadan musiqi nəzəriyyəsinin sirlərini öyrənmişdi.
Con Fild, Qurilyovun pianoçu kimi formalaşmasına müəyyən təsir göstərmişdi. 1831-ci ildə A. Qurilyov atası ilə birlikdə təhkimlikdən azad edilmişdi. 30-cu illərdə o, Moskvada yaşamış, bəstəkarlıq və ifaçılıq fəaliyyətinə başlamışdı. Varlamovla dostuğu onun yaradıcılığına böyük təsir göstərmişdi. Daha doğrusu yaradıcılığı Qurilyov üçün örnək idi. Alyabyev, Varlamov kimi müasirlərinin yolu ilə gedən Qurilyov rus xalq yaradıcılığına yüksək qiymət verirdi. Onun mahnıları və romansları dərhal geniş şöhrət qazanmış və Moskvanın musiqi həyatına möhkəm daxil olmuşdu. Qurilyov həm pianoçu, həm də bəstəkar kimi məşhur idi, lakin ömrü boyu ehtiyac içərisində yaşamışdı. Moskva evlərində müğənnilik və fortepiano dərsləri verməklə dolanacaq vəsaiti qazanan bəstəkarın ağır həyat şəraiti nəhayət, onu ruhi xəstəliyə salmışdı. Qurilyov 1858-ci ildə Moskvada vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Qurilyovun yaradıcılığında vokal lirika əsas yer tutmuşdur. Bəstəkar vokal əsərlərinin çoxunu 40-cı illərdə yazmışdır. Onun vokal musiqisinin əsasında şəhər folklorunun xalq mahnısı aləmi dururdu. Onun əsl xalq- məişət mahnılarının işləmələri böyük bir məcmuənin yaranmasına səbəb oldu. Bu məcmuədə şəhər mahnıları ilə yanaşı, qədim kənd nəğmələri də vardı.
Varlamovun yaradıcılığında olduğu kimi Qurilyovun da vokal musiqisində " rus mahnısı" janrı geniş yer tuturdu. Onun "rus mahnılarından" olan nömrələrə "Matuşka-qolubuşka" (Mehriban anam), "Sarafançik"- (Balaca sarafan), "Ne şumi, tı roj" (Səs eləmə çovdarım) mahnılarının adlarını çəkmək olar. Müəllifin "Mehriban anam" mahnısı janr və süjet xətti etibarilə Varlamovun " Qırmızı sarafan" mahnısına uyğun gəlir. Lakin burada üslub fərqi vardır. Varlamovun əsəri aydın koloriti, melodiyanın sakit, incə xarakteri, major tonallığında səslənməsi ilə səciyyəvidirsə, Qurilyovun musiqisi minor tonallığında verilir. Musiqinin melodiyası kədərləndirici, patetik xarakter daşıyır.
Bir sıra mahnılarda bəstəkar "qadın etirazı" janrını təsirli lirizmlə ifadə edir. "Balaca sarafan", "Qrust devuşki" (Qız kədəri) mahnıları buna misal ola bilər.
Qurilyov bir sıra romans-elegiyaların müəllifidir. Belə elegiyalardan Oqaryovun sözlərinə yazılmış " Vnutrennyaya muzıka" ("Daxili musiqi"), "Opravdaniye" ("Bəraət"), Lermontovun mətninə yazılmış " İ skuçno, i qrustno" ("Darıxıram, həm də kədərliyəm") naməlum müəllifin sözlərinə yazılmış "Bam ne ponyat moey peçali" ("Dərdimi anlaya bilməzsiz"), Fetin mətninə bəstələnmiş " Ya qovoril pri rasstavanyi" ("Ayrılarkən dedim") romanslarının adlarını çəkmək olar.
Qurilyovun " И скучно, и грустно" əsərində romans-monoloqun janr xüsusiyyətləri aydın nəzərə çarpır. Bu xüsusiyyətlər melodiyanın deklamasiya quruluşu, onun kiçik "danışıq" diapazonu, ifadəli nitq vurğularıdır.
Qurilyovun yaradıcılığında fortepiano musiqisinin də böyük əhəmiyyəti olmuşdur. Yaradıcılığında iki janr- rəqs pyesi və variasiya silsiləsi böyük yer tuturdu. Kiçik həcmli fortepiano pyesləri arasında bəstəkarın valsları, mazurkaları, polkaları seçilir. Varlamovun " Na zare tı yeyo ne budi" ("Sübh çağı onu oyatma") mahnısının və Qlinkanın " İvan Susanin" operasından " Ne tomi rodimıy" ("Mənə əzab vermə, əzizim") triosunun mövzuları əsasında yazdığı variasiyalar konsert-virtuoz janrının ən gözəl nümunələrindən olub Qurilyovun iri variasiya silsilələrinə aiddir.
Əsərləri
Matuşka- qolubuşka (Mehriban anam), Sarafançik (Balaca sarafan), Ne şumi, tı roj (Səssalma, çovdarım),
Həmçinin bax
Aleksandr Yeqoroviç Varlamov
Xarici keçidlər
Александр Львович Гурилёв
Qabriel Fore
Qabriel Urben Fore — fransız bəstəkar və müəllim.
Həyatı
Qabriel Fare 12 may 1845-ci ildə Fransanın Pamye şəhərində müəllim ailəsində dünyaya gəlmişdir. 9 yaşı olanda Lui Nidermeyerin rəhbərlik etdiyi Kilsə musiqi universiteti nəzdində olan məktəbə daxil olmuşdur. Burada kilsəyə lazım olan orqan və xor ifaçılarını yetişdirirdilər.
1898-ci ildə Londona səfər etmiş və orada Moris Meterlink pyesi əsasında olan tamaşaya öz musiqisi ilə dirijorluq etmişdir.1905-ci ildə Paris konservatoriyasının direktoru olmuşdur. Ömrünün axırlarında eşitmə qabiliyyətini itirmiş və 1920-ci ildə direktor vəzifəsindən imtina etmişdir.
Yaradıcılıq
Forenin ən məşhur əsərləri "Rekviyem", "Madriqal", "Pelles və Melizanda" süitası, "Penelopa" operası, fleyta və fortepiano üçün texniki çətinliklər üzərində yaradılmış "Fantaziya"dır.
NGC 331
NGC 331 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. Sa tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Olqa Suvorova
Olqa Suvorova (14 iyun 1906) — (ölüm tarixi bilinmir) — SSRİ kimyaçı alimi, kimya elmləri doktoru (1963), professor (1970), SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1950).
Thevenotia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Olqa Suvorova
Bioqrafiyası
Olqa Suvorova 14 iyun 1906-cı ildə Voloqda anadan olmuşdur. 1933-cü ildə A.İ. Hersen adına Leninqrad Dövlət Pedaqoji İnstitutunun əsas kursunu bitirmişdir. Elə həmin universitetdə Sovet kimyaçı-metodisti Vadim Verxovskinin rəhbərliyi altında dissertasiya işini müdafiə etmişdir.
1937-dən 1969-cu ilə qədər Abay adına Qazaxıstan Pedaqoji İnstitutunun Kimya kafedrasının rəhbəri olmuşdur. Onun 30 illik rəhbərliyi altında şöbə kimya tədris və tədqiqat məsələlərində inkişafa nail olmuşdur.
Azameti idarə olunan qoruğu
Azameti idarə olunan qoruğu - Gürcüstan ın Zestafoni Bələdiyyəsi bölgəsi, Bağdati Bələdiyyəsindəki qorunan bir ərazidir. Azametinin məşhur palıdlarını və digər yerli florasını qoruyur. Ağacların bəziləri 120 ilə 200 yaş arasındadır. Qoruq yerli faunanı da qoruyur.
Olqa Suvorova
Bioqrafiyası
Olga Suvorovanın fəaliyyəti - (müəllif) "Kimyanın tədrisi ilə həmin dövrdə kimya elminin və sənayenin sosialist quruluşunda təcrübəsi və vəzifələri arasındakı əlaqə" tədris vəsaitləri (1940), "kimyaya görə iş və vəzifələr" (həmmüəllif) (1941). Bu əsərlərdə kimyəvi problemlərin həlli üsulları və metodları, qaz və digər maddələrin bir-birindən ayrılması, onların tədris prosesində istifadəsi, o zaman kimya elminin və sənayesinin naliyyətlərinin praktiki fəaliyyətinə dair laboratoriya təcrübələrinin metodologiyası və üsulu təsvir edilmişdir. Qazaxıstan Pedaqoji İnstitutunun Kimya fakultəsi Olga Suvorovanın rəhbərliyi altında İ. N. Nuqumav, A. F. Seydcanov, S. N. Musabəyov, A.Mirzabaev, B. N. Almaşev, K. A. Nurumbetov və digərləri kimi tələbələr yetişdirmişdir. Tədris və metodik tədqiqatlar arasında iki əsas sahə fərqlənirdi: disiplinlər arası əlaqələr və kimya tədrisinin didaktik əsasları.
Azameti idarə olunan qoruğu
Coğrafiya
Azameti idarə olunan qoruğu Kutaisi dən 15 km məsafədə yerləşir. İlk dəfə 1935-ci ildə yaradılıb. Qoruğun iki qorunan ərazisi var: Azameti Muxnari (3742 ha), Rioni çayı sahilində Kvirila və Xanistşali və Vartsişe arasında kütləvi (1106 ha), Hanistskalinin sol tərəfində.
Flora
Sahənin 4723 hektarı palıd meşələri, 93 hektarı - vələs meşələr və 23 hektar şərq buynuzu ilə örtülmüşdür. Vartsixe'nin meşəlik ərazisi Azameti İdarə Qoruğuna daxil edilir və nadir Üçüncü dövr dövrünə aid nadir qalıqları qorumaq üçün ilk dəfə 1946-cı ildə qurulmuşdur: İmeretiya palıd və Qafqaz qarağası
Dendroflora 60 növə malikdir. Understory ilə əhatə ilə rododendron, alman əzgili, rosa rubiginosa və birdişicikli yemişan.
Bəzi spesifikasiyalar Gürcüstan ın Qırmızı siyahısındadır: İmeretian palıd və Zelkova və ya qafqaz qarağası, eləcə də Pastuxov daşsarmaşığı , kolxida fındığı, nahamar qarağat, qanadları və s. digərləri.
Fauna
Azameti idarə olunan qoruğu məməlilər yəni cüyür, tülkü, avropa şam martens, porsuq, adadovşanı, sincablar və süleysünlər var. Meşə toyuqları da diqqətəlayiqdir.
Olqa Suvorova
Bioqrafiyası
1970-ci ildə isə professor dərəcəsi alır. Olqa Suvorova 34-dən çox elmi əsərin və 4 müəlliflik şəhadətnaməsinin müəllifidir.
Azameti idarə olunan qoruğu
Fauna
Qoruqda müşahidə olunan 60-dan çox quş növü arasında yalnız 21-i yerli palıd meşəsində yuva quran növlərdir. Bütün digər quşlar ya köçəri quşlardır, ya da qışlaqları ehtiyat yerlərdədir.
Olqa Suvorova
Bioqrafiyası
Onun həyatı haqqında 1976-cı ildən bəri məlumat yoxdur. Dəqiq ölüm tarixi və dəfn edildiyi yer bilinmir.
Azameti idarə olunan qoruğu
Fauna
Nadir və nəsli kəsilməkdə olan növlərin Gürcüstanın Qırmızı siyahısına daxildir: Qafqaz sincabı, süleysünlər, meşə süleysini və Qafqaz otter.
Mühafizə olunan ərazilərdə endemik növlər də var: şərqi Avropa kirpisi, Qafqaz mole, Gueldenstaedt gəmisi , Meheli nalburunu, adi uzunqanad yarasa, boz dovşan, adi sincab və s.
Thiseltonia
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Roberto Boninsenya
Roberto Boninsenya — İtaliyalı keçmiş futbolçu, hücumçu. İki dəfə İtaliya çempionatının bombardiri olub.
Letti Ortiz
Letti Ortiz — Forsaj franşizasından Mişel Rodriqesin canlandırdığı uydurma personaj.
NGC 5945
NGC 5945, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Çoban bürcü istiqamətində yerləşir. SBab tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Roberto Boninsenya
Karyera
Roberto Boninsenya 13 noyabr 1943-cü ildə Mantovada anadan olub.
Daha sonra "Vareze" klubuna keçir. Burada bir mövsum keçirdikdən sonra,1966-cı ildə bir çox istedadlı gənc oyunçuların yığıldığı "Kalyari" klubuna keçir. Roberto burada Luici Riva ilə birlikdə hücumda çıxış edir. Bu iki futbolçunun oyunu bir yerdə mox gözəl alınır. Növbəti mövsümdə Boninsenya İtaliya millisinə çağrılır və 18 noyabr 1967-ci ildə İsveçrə ilə oyunda İtaliya milli komandasında debüt edir. Ancaq eyni ildə A Seriyasıda Roberto keçmiş klubu "Vareze" ilə oyunda etdiyi intizamsızlığa görə 11 oyunluq cəza alır. Məhz bu cəza səbəbindən oyunçunu 1968-ci ildə təşkil edilən və İtaliyalıların ilk dəfə qatıldığı Avropa çempionatından kənarda qalmasına səbəb olur. Diskvalifikasiya dövründə, 11 qol vurduğu Amerikanın "Çikaqo Mustanqs" klubuna icarəyə verilir və burada 9 oyunu keçirdir. Roberto "Kalyari"də 3 mövsum keçirdikdən sorna yetirməsi olduğu "İnter"ə keçir.
1969–1970 mövsümündə Roberto "İnter" ilə uğurlu mövsum keçirib çempionatda 2-ci yeri tutur və yalnız Robertonun keçmiş klubu "Kalyari" Milan komandasını qabaqlayır. Bu mövsumdə Roberto özü 13 qol vuraraq çempionatın bombardirləri arasında 4-cü yeri tutdu.
1970-ci ildə Roberto, İtaliya milli komandasının tərkibində Meksikadakı Dünya Kubokuna gedir və burada "Kalyari"də hücum ortağı olmuş Cici Riva ilə əla "tandem" qurur. Dünya Kubokundan sonrakı mövsümdə Roberto iki titul qazandı: "İnter"lə İtaliya çempionu oldu və milli çempionatda 24 qol ilə bombardir olur. 1976-cı ildə "İnter" 33 yaşlı Robertonu "Yuventus" klubunun oyunçusu Anastazi ilə dəyişir.
"Yuventus"un heyətində Roberto 29 avqust 1976-cı ildə "Montsa" ilə 1: 1 hesabı ilə bitən İtaliya çempionatı oyununda debüt etdi. "Qoca Sinyora" ilə Boninsenya ardıcıl iki İtaliya çempionluğu və 1977-ci ildə UEFA kubokunu qazanır. Bundan sonra Roberto, B Seriyasında yarışan "Verona" klubuna keçir və karyerasını orda bitirir.
Futbol karyerasını başa vurduqdan sonra Roberto məşqçi kimi müxtəlif klublarda çalışır.
HD 134606
Planet sistemi
HD 134606 orbitində fırlanan planet ar sistemin kəşfi 2011-ci ildə Çilidəki La Silla Rəsədxana sında aparılan 8 illik tədqiqatdan sonra elan edilib. Aşkarlama HARPS alətindən istifadə edərək radial sürət metodu ilə aparılmışdır. Məlumatlara Kepler uyğunluğunun tətbiqi orta dərəcədə eksantrik orbitlərdə üç planetin mövcudluğunu göstərir. Planetlər ulduzdan uzaqlaşdıqca ardıcıl olaraq böyüyürlər. Planet orbitlərinin heç biri digərləri ilə orta hərəkət rezonansı göstərmir.
İndoneziya himni
İndoneziya dövlət himni, "Indonesia Raya" - Mahnı 28 oktyabr 1928-ci ildə Vaqe Rudolf Supratman ilə Bataviyada (indiki Cakarta) Milli Gənclər Konfransında ifa olunmuşdur.
Kadamjay rayonu
Kadamjay rayonu (Кадамжай району) — Qırğızıstan Respublikasının Batken vilayətinin üç rayonundan biridir. Rayonun inzibati mərkəzi Batken şəhəridir (2012-ci ilə qədər inzibati mərkəz Pulqon kəndi idi).
Coğrafiya
Qərbdə Özbəkistanın Sox rayon eksklavı və Batken vilayətinin Batken rayonu, şərqində və cənubunda Qırğızıstanın Oş vilayəti, şimalında Özbəkistanın Fərqanə vilayətinin Fərqanə rayonu ilə həmsərhəddir. Bölgə Özbəkistanın Fərqanə vilayətinin Fərqanə rayonuna aid olan Şahimərdan eksklavının ərazisini də əhatə edir.
NGC 3193
NGC 3193, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. E2 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Kadamjay rayonu
Əhali
Qırğızıstanda aparılan 2009-cu il siyahıyaalınmasına görə, qırğızlar rayonun 157.597 sakinindən 116.312 nəfərini (ya da 73.8%), taciklər 19.448 nəfərni və ya 12.3%-ni, özbəklər - 19.163 nəfər və ya 12.2%, ruslar - 1239 nəfər və ya 0.8%, Türklər - 318 nəfər və ya% 0,2, tatarlar - 245 nəfər və ya% 0,2, hemşillər - 232 nəfər və ya % 0,2-ni təşkil edir. Əhali Qırğızıstanın 2009-cu il siyahıya alınmasına görə, Qırğızlar rayonun sakinindən  nəfəri (ya da %), taciklər -  nəfər və ya %,
İnzibati bölgü
Batken bölgəsinə 2 şəhər və 13 aul dairəsi daxildir : Şəhərlər: Kadamjay (tabeli kəndlər: Pulqon, Taş-Kiya, Çal-Taş);
Aul (kənd) rayonları: Absamat Masalievski aul dairəsi - Kara-Dyobyo kəndi (mərkəz);
Ak-Turpak aul dairəsi - Janı-Jer kəndi (mərkəz);
Alqa aul dairəsi - Alqa kəndi;
Birlik aul dairəsi rayonu - Ormoş kəndi (mərkəz);
Kotormin aul dairəsi - Qızıl-Bulak kəndi (mərkəz);
Maydan aul dairəsi - Kara-Cızaq kənd (mərkəz);
Mərkəz aul dairəsi - Mərkəz kəndi (mərkəz);
Orozbekov aul dairəsi - Orozbek kəndi (mərkəz).
Sovet aul dairəsi dairəsi - Sovet kəndi (mərkəz);
Üç-Korqon aul dairəsi - Üç-Korqon kənd (mərkəz);
Halmion aul dairəsi - Halmion kəndi (mərkəz);
Cauvay aul dairəsi - Cauvay kəndi (mərkəz).
Görməli yerləri
Xaydarkan kəndi yaxınlığında arxeoloji tapıntılarla məşhur olan Sel-Ünkur mağarası vardır. Sovet arxeoloqları tərəfindən 1980-ci illərdə mağarada tapılmış antropoloji materiallar (kəllə, dişlər və insanın humerusu) guya arxaik erektoid formalardan birinə aid olduğu kimi yozulurdu.
Nakaqava Seybey
– Yaponiya pivəçisi. O, Yaponiyada yerli pivə sənayesinin qabaqcılı olmuş, 1876-cı ildə "Sapporo" pivə şirkətinin əsasını qoymuşdur.
Kadamjay rayonu
Görməli yerləri
Üstəlik kompleksin 1 milyon ildən əvvələ aid olması ehtimal edilirdi. Rus tədqiqatçılar dişləri və humerusu 126 min il əvvələ aid edirlər.