cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fərat Qalxanı əməliyyatı
Öncəki vəziyyət
22 avqust 2016-ci ildə İraq Şam İslam Dövləti tərəfindən həyata keçirilməsi düşünülən Qaziantep terror aktına cavab olaraq Türkiyə Hava Qüvvələri Cerablus və Mənbic i bombardımana tutmuşdur. . Üstəlik Qarqamışa iki mərmi atılmışdır. Türkiyə Qarqamış sakinlərini şəhəri imkan daxilində boşaltmasını həyata keçirilmişdir. Qısa müddətdə şəhər boşaldılmışdır. Köçürülmə könüllülük əsasında həyata keçirilmişdir. 25 avqustda Türkiyə Silahlı Qüvvələrnini rəsmiləri ələ keçirilmiş ərazilərin ilhaq edilməyəcəyini və Azad Suriya Ordusuna təhvil veriləcəyinin açıqlamasını vermişdir.
Olimpiya talismanı
Olimpiya talismanı — Olimpiya oyunlarının simvollarından biridir.
İlk əvvəllər Olimpiya Oyunlarının simvolları gerb (beş bütöv halqa ) və Olimpiya məşəli idi. Olimpiya talismanının yaradılması ideyası isə rəsmən 1972-cü ilin yayında Almaniyada Münhen şəhərində keçirilmiş Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin 73-cü sessiyasında təsdiqlənib. Olimpiya oyunlarının ilk talismanı ilə bağlı bir neçə fikir olsa da, insanların əksəriyyəti ilk Olimpiya talismanının 1968-ci ildə Fransada Qrönobl Qış Olimpiya Oyunlarında istifadə olunduğunu qəbul edir. Ancaq ilk rəsmi Olimpiya talismanı 1972-ci il Münhen Yay Olimpiya Oyunlarındakı Taksa it cinsini simvolizə edən Valdi qəbul olunur. 1968-ci il Yay və Qış Olimpiya oyunlarının talismanları isə qeyri-rəsmi talismanlardır. Olimpiya oyunlarının talismanı Oyunları populyarlaşdırmaq və Olimpiya Hərəkatının prinsiplərini təbliğ etmək üçün nəzərdə tutulub. Talisman Olimpiya oyunlarını qəbul edən ölkənin mədəniyyət xüsusiyyətlərini əks etdirən və müasir Olimpiya Hərəkatının dəyərlərini təmsil edən insan, heyvan və ya uydurulmuş bir obraz ola bilər.
Fərat Qalxanı əməliyyatı
Əməliyyat
Muxaliflər Türkiyə sərhədində, Gaziantepin Elbeyli ilçəsinin karşısında yer alan Memili (Tel Atiya) və Hacac kəndlərini ələ keçirdi.
Hərbi məlumatlara görə Cerablusun cənubunda İŞİD cəbhəxanası və komanda məntəqəsi partladılmışdır. Havadan əldə edilən kəşviyyat məlumatlarında silah anbarında çoxlu sayda yeni partlamalar müşahidə edilmişdir
27 avqustda YPG qrupları tərəfindən Türk tanklarına raket zərbələri endirilmişdir. Nəticədə iki tank zərər görmüş, ayrıca olaraq 3 Türk əsgəri yaralanmış 1 əsgər isə şəhid olmuşdur.
29 avqust tarixinə kimi 400 km² ərazidə yerləşən 43 kənd İŞİD və PYD silahlılarından təmizlənərək Azad Suriya Ordusunun nəzararəti altına alınmışdır.
3 sentyabrda Türk tankları Süriyanın Çobanbəy bölgəsinə yeridilir.
3 sentyabr (9) - Ərəb İzzax, Əl Fursan, İdalat, Talyax Garbiyax, Əl Atxariyax, Şeyx Yaqub, Vukuf, Ayyaşa, Əl Mutminax. 4 sentyabr (19) - Tuvayran, An Naxdax, Bab Əs Sallum, Ganamiyax, Kubat Turkuman, Əs Suveydah, Mintakat Cərəblus, Hacı Vəli, Zilfə, Al Baş, Kandurax, Liyavax, Əl Kadi, Mizab, Əz Zəhra, Vardax, Taflı, Əl Vira, Boranlı. 5 sentyabr (9) - Qarabax Mamal, Heydər Başa, Al Humayrax, Umm Ət Tadaya, Al Masannax, Cub Əl Dam, Əl Mustafa Əl Kabir, Nabra, Mazrat Nabra. 6 sentyabr (6) - Vukuf, Sadvi, Əl Əyyubiyax, Şandi, Sinekli, Abubiyat yaşayış məntəqələri ASO nəzarətinə keçir. Əməliyyatın 15-ci günündə Şandi bölgəsində terrorçulara aid olan 4 hədəf müəyyən olunaraq Fırtına haubitsaları ilə 10 atəşlə tamamilə məhv edildiyi qeyd olunduğu məlumatda: " Fərat Qalxanı" əməliyyatının başladığı gündən bu günə qədər ümumilikdə 441 hədəfə 1967 atəş açılıb. Eyni zamanda, Şadır Məskun Mahalını qərbində aşkar edilən doçka silahı ilə yüklənmiş bir nəqliyyat vasitəsi, İŞİD terrorçularının qərargahı olaraq istifadə etdikləri 2 bina da daxil olmaqla 5 hədəf Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus döyüş təyyarələri tərəfindən açılan atəş nəticəsində məhv edilib. 24 noyabr tarixində Suriya Hava Qüvvələri Türk Silahlı Qüvvələrinə zərbə edirdilər. Bu addımla rus təyyarəsinin vurulması olayının il dönəminə işarə etdilər.
Əməliyyatın 136-cı gününə (6 yanvar, 2017) olan məlumata görə 2 000 km² ərazi terrorçulardan təmizlənmişdir.
Nəticə
7 ay davam edən “Fərat qalxanı” əməliyyatnda 3500 nəfər terrorçu məhv edildi, 71 nəfər TSQ hərbi qulluqçusu şəhid oldu. Türkiyə sərhədindən 30 kilometr aralıda yerləşən, 2015 kv.km əraziyə malik ərazi, Əl-Bab şəhəri və 243 yaşayış məntəqəsi fevralın 23-də İŞİD və PKK/PYD/YPG-dən tam azad edildi. “Fərat Qalxanı” əməliyyatı 2017-ci ilin martın 29-da uğurla başa çatdı. Bu əməliyyat İŞİD-i ərazidən çıxarmaqla bərabər PKK/PYD/YPG qruplaşmalarına Kobani ilə Afrini birləşdirməklə Türkiyə sərhədində bir “terror dəhlizi”nin yaradılması təhlükəsinin aradan qaldırılmasına səbəb oldu. Əməliyyatdan sonra burada yaşayan yerli əhalinin sayı 2 milyona çatdı. Fərat Qalxanı əməliyyatı başa çatandan sonra TSQ Suriya ərazilərini tərk edib idarəetməni yerli əhalinin ixtiyarına verdi.
Mais Bərxudarov
Mais Şükür oğlu Bərxudarov (bəzi yerlərdə Mayis Bərxudarov ; ) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin General-leytenantı, 2016-cı ilin Aprel döyüşləri və 2020-ci ilin Vətən müharibəsinin Komandanlarından.
Həyatı
Mais Bərxudarov 1976-cı il aprelin 20-də Qubadlı rayonunun Dəmirçilər kəndində anadan olub. Uşaq yaşlarında Əliyar Əliyevin məşqçiliyi altında idmanın güləş növü ilə məşğul olub. 1993-cü ilin avqustunda Qubadlı rayonunun Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilməsindən sonra Mais Bərxudarov Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseyə daxil oldu. 1993-cü ildə Mais Bərxudarov cəbhəyə yollanmağı qərara alsa da, general Valeh Bərşadlı onu yanına çağırır və cəbhəyə yollanmaq üçün hələ tez olduğunu bildirir.
Hərbi xidməti
Baş leytenant Mais Bərxudarov Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin 24 iyun 1998-ci il tarixli 735 nömrəli Sərəncamına əsasən "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Polkovnik Mais Bərxudarov Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25 iyun 2012-ci il tarixli 2305 nömrəli Sərəncamına əsasən "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Aleksandropol qəzası
Kəndləri
Алиханское, Илли-Караклисское, Капанакское Большое,
Perqalı Apolloni
thumbnail
Perqalı Apolloni (E.ə. 260 – E.ə. 170) — qədim yunan riyaziyyatçısı və astronomu; "Konik kəsiklər" əsərində konik kəsiklərin tam şərhini vermişdir; Planetlərin görünən hərəkətlərini izah edən nəzəriyyənin müəllifidir.
Mais Bərxudarov
Lələtəpə döyüşü
2016-cı il, aprelin 1–5-i Qarabağda gedən döyüşlər zamanı korpus komandiri olan polkovnik Mais Bərxudarov döyüşlər başlayan kimi, özü də əsgərlərə qoşularaq, birbaşa döyüşlərdə iştirak etmiş, Lələtəpə yüksəkliyini və on kilometrlərlə ərazini azadetmə əməliyyatında şəxsən iştrak etmiş, erməni silahlı qüvvələrinin çoxsaylı qüvvələrini çox məhdud sayda əsgər və zabitləri ilə məhv edib sıradan çıxarmışdır. Hadisə şahidlərinin verdiyi məlumata görə, Mais Bərxudarov şəxsən tankın üzərində əyləşərək, özü öndə olmaqla bütün əsgərlərini döyüşə çağırıb. Mənbə bildirir ki, Bərxudarovun tankı ən öndə getdiyindən, bütün ordu xüsusi fəallıq və qəhrəmanlıqla döyüşməyə başlayıb.
General-mayor rütbəsi alması
Mais Bərxudarova Lələtəpənin alınmasında göstərdiyi şücaətə və hərbi bacarığa görə general-mayor rütbəsinin verilməsini ilk dəfə deputat Sahib Alıyev öz şəxsi facebook səhifəsində elan etmişdir: Məhz döyüşdə, məhz əsgərin önündə, məhz qələbə çalmaqla öz sərkərdəliyini təsdiqləmiş yeni generalımız. Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyev, əmrini peşəkarlıqla və ləyaqətlə yerinə yetirərək Lələtəpə yüksəkliyinin azad olunması uğurunda gedən döyüşlərdə düşmənə qan udduran Mais Bərxudarova dünən general-mayor rütbəsi verdi.
General-leytenant rütbəsi alması
4 noyabr 2022-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə “general-leytenant” ali hərbi rütbəsi verilib.
Didi Sative
Didi Sative — Gürcüstanın Xaşuri bələdiyyəsinin inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə kəndin əhalisi 374 nəfər idi. 2014-cü ildə 293 nəfər yaşayırdı.
Ədəbiyyat
gse: 3 538
Mahonia oiwakensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pikard dili
Pikard dili - Fransız dilinə sıx bağlı dil.Fransanın Nord-Pas-de-Calais və Pikardiya bölgələrində və Belçikanın Valloniya regionunun bir qismində, Turnai nahiyəsində və Mons nahiyəsinin bir qismində danışılır.
Meşəkənarı
Meşəkənarı — Azərbaycan Respublikasının Masallı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 502 nəfərdir.
Toponimiyası
Böyük Vətən müharibəsindən sonrakı illərdə yaranmış qəsəbə öz coğrafi mövqeyinə görə, yəni meşənin kənarında yerləşdiyi üçün belə adlandırılmışdır.
Din
Kənddə Meşəkənarı kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Cəngəllik
thumbnail|Hindistanda meşə
Cəngəllik sözü hind dilləri qrupuna daxil olan sanskrit dilində "canqal" sözündən götürülmüşdür və mənası da keçilməz kolluq anlamını daşıyır.
Yağıntının miqdarının çox olması cəngəlliyin flora və faunasının zəngin olmasına səbəb olur.
Yer kürəsinidəki heyvan və bitki növlərinin 2/3-si cəngəlliklərin payına düşür.
right|300px|thumb|Avstraliyada Deyntri Milli Parkı
Tutduğu ərazilər
right|300px|thumb|Yer kürəsindəki cəngəlliklər Ən böyük cəngəllik Amazon çayının hövzəsindədir.
Ümumi xarakteristikası
Cəngəllik üçün aşağıdakılar xarakterikdir:
Cəngəllik müxtəlif filora və faunaya özünəməxsus xüsusiyyətə malik 4 səviyyəyə bölünmüşdür.
Ariabhata
Ariabhata (476 – 550) — hind astronomu və riyaziyyatçısı; astronomiyaya aid "Ariabxatiam" traktatının müəllifi.
Senecio gramineus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İlməzli
İlməzli — Qərbi Azərbaycanda (indiki Ermənistanda) kənd.
Mədəniyyəti
1988-ci ilə qədər İlməzli kəndinin tarixi təqribən 250 il civarında olmuşdur. Hələ car rusiyası dövründə molokanların Privolnuya köçürülməsinin 100 (yüz) illiyi qeyd olunarkən molokanlar çıxışlarında qeyd edirdilər ki, biz buralara köç edəndə bu ərazilərdə üç türk kəndi var idi İlməzli,Cücəkənd və Qaraisəli. İlməzli kəndi rayonda ən böyük kəndlərdən biri olmuşdur. İlməzlidə ilk orta məktəb 1929-cu ildən fəaliyyətə başlamışdır. İlməzli orta məktəbi o dövr üçün demək olar ki, Kalinino və Dmanisi rayonlarında yeganə orta məktəb idi.
Ağamməd Abdullayev
Ağamməd Səməd oğlu Abdullayev — ADPİ-də rektor (1966-1970)
Həyatı
Ağamməd Abdullayev 1908-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Bakı Pedaqoji Texnikumunu bitirıniş (1926)Abdullayev Ağamməd Səməd oğlu 1976-cı ildə vəfat etmişdir.
Zaqes
Zaqes (  ზაჰესი, Zaqsi) — Gürcüstan, Tbilisi şəhərinin inzibati tabeliyindəki şəhər tipli qəsəbə. Qəsəbə Tbilisi bələdiyyəsinin (bölgəsinin) şimalında, Kür çayının sahilində yerləşir.
1967-ci ildən bəri şəhər tipli qəsəbənin statusuna malikdir. 2008-ci ilə qədər Mtsxeta-Mtianeti bölgəsinin Mtsxeta bələdiyyəsinin bir hissəsi idi. 2008-ci ildə Tiflis bölgəsinə daxil edildi. Mövcud statistikada qəsəbə Tbilisi şəhərinin daxilində hesaba alınır.
Kənd Zemo-Avçal Su Elektrik Stansiyasında və ya ZASES-də (rusca ZAQES) yaradıldı.
Suraxanı neft mədənlərində yanğın (film, 1922)
Suraxanı neft mədənlərində yanğın — 1922-ci ildə Azərbaycanda çəkilmiş sənədli film.
Məzmun
Filmdə Suraxanı neft mədənlərində baş verən yanğından, onun söndürülməsində neftçilərin və yanğınsöndürənlərin fədakarlığından danışılır.
Film haqqında
Film saxlanılmayıb.
Apricot Stone
Apricot Stone (Azərbaycanca:Qaysı çəyirdəyi) - Ermənistanın 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil edilən mahnı. Mahnını Eva Rivas ifa etdi.
Zeya su anbarı
Zeya su anbarı — Rusiyanın Amur vilayəti ərazisində Zeya çayı üzərində yerləşən su anbarı. Su anbarı 1974-1980-ci illərdə inşa edilən bənd sayəsində yaradılmışdır.
Ümumi xüsusiyyətləri
Su anbarı Zeya çayının yuxarı axarlarında qərarlaşır. 40 kilometrlik enə malik hissəsindən digər hissələrdə su anbarı ensizdir. Bəzi hissələrdə isə hətta körfəzlər əmələ gətirir. Baykal-Amur magidtralı su anbarının şimalından keçir.
Zeya su anbarının uzunluğu 227 km, nisbətən enli hissəsi 24 km, sahəsi 2420 km², həcmi 68,4 km³, dərinliyi 4 - 30 metr arasında dəyişir. Su anbarı həcminə görə Rusiya ərazisində Brat (169,3 km³) və Krasnoyarsk (73,3 km³) su anbarlarından sonra üçündür. Qış ayları su anbarının səthində 120 - 150 sm buz formalaşır. Su anbarının dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 307 metrdir. Su anbarı su tutumunun 87 % yayın ikinci yarısında qəbul edir.
Tikilmə tarixi
Tikintisi 1974-cü ildə Zeya çayının qarşısının kəsilməsi nəticəsində yaranmışdır. Çayın Tukurinqa və Soxtaxan silsilələrini kəsdiyi yerdə bəndin tikilməsi nəticəsində formalaşmışdır. Tikintisi başa çatdıqdan sonra anbarın su ilə doldurulması nəticəsində 3,9 min ha ərazi suyun altında qalmışdır. Burada 14 yaşayış məntəqəsi mövcud olmuşdur. Bu məntəqlələrdə ümumilikdə 4 460 nəfər yaşayırdı. Bu anbar həmdə çayın nizamlanmasımı təmin edir
Balıqçılıq
Su anbarının tikintisindən sonra balıqların növ tərkibində azalma baş vermişdir. Çayda mövcud oıan 34 növdən cəmi 12 növü hazırda anbarda yaşayır.
Bəndin atılması ilə bir çox növlər miqrasiyası mümkunsuzləşir. Bu səbəbdən sayları azalaraq yoxa çıxmışdır. Yeni su basmış ərazilər balıqların yeni məskənlərinə çevrilmişdir. Bəzi balıqların isə bu şərait yeni imkanlar açdığından təbii olaraq saylarında çoxalma müşahidə edilir.
Su anbarında balıqçılığın sənaye istehsalı 1981-ci ildən başlanılır. Balıq hasilatı olduqca az olmuşdur. Səbəb isə mərkəzlərdən uzaq olması olmuşdur.
Balıqçılıq sənayesində əsasən uzunluğu 25 m, hündürlüyü 1,75 m olan torlardan istifadə edilir.
Ticarət müqaviləsi (1782)
Ticarət müqaviləsi (1782) — Quba xanlığı ilə Rusiya arasında bağlanmış müqavilə.
XVII əsrin II yarısinda Quba xanlığı ilə Rusiya arasında münasibətlər
II Yekaterina Qmelinin ölümündən sonra general-poruçik de Medemə usmini cəzalandırmaq haqqında reskript verdi. De-Medemin ekspediyası Fətəli xanın da mövqeyini gücləndirməsinə imkan verdi. XVIII əsrin 70–80-ci illərində Rusiya Şərq ölkələri, о cümlədən Quba xanlığı ilə ticarətə xüsusi fikir verirdi. Bu məqsədlə 1781-ci ilin iyulunda Voynoviçin başçılığı ilə Astrabada ekspedisiya göndərildi. Ekspedisiya Astrabad körfəzi sahillərində rus ticarət məskəni salmalı idi. Burada yerli əhali ilə ticarət münasibətləri yaradıldı. Rus ekspedisiyası 1782-ci il mayın sonunda Həştərxana hərəkət edərkən Bakıya gəldi. 26 avqust 1782-ci ildə Bakıda Quba xanlığı ilə Rusiya arasında ticarət müqaviləsi, yaxud Quba xanlığının Rusiya qarşısında ticarət müqaviləsi imzalandı.
Ticarət müqaviləsinin şərtləri
Ticarət müqaviləsi 5 maddədən ibarət idi.
Sarı süsən
(Iris pseudacorus L.)  cinsinə aid bitki növüdür.
IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və status / National IUCN Status: “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir –VU B1ab(iii) + 2ab(iii). Azərbaycanın nadir növüdür.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik ot bitkisidir. Kökümsovu çox yoğun, uzun, çox budaqlanmışdır. Gövdəsi 80—100 sm hündürlükdə, yarpaqları boz—yaşıl, enli- xətvari və ya xətvari –lansetvari, 1-2(2,5) sm enindədir, aşağı yarpaqları gövdədən uzundur. Çiçək qrupu 4-8 çiçəklidir. Təpə yarpaqları yaşıl, kənarları və təpə hissəsi pərdəlidir. Çiçəkyanlığı 7 sm uzunluğunda, sarı rənglidir. Sütuncuq uzunsov, 3 sm uzunluöunda, tozcuq krem rəngli və ya narıncıdır. Qutucuq 4—5 sm uzunluğunda, küt, üçtillidir.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləmə və meyvə əmələgətirmə dövrü may-iyun aylarına təsadüf edir. Kökümsov və toxum vasitəsilə çoxalır. Kriptofit (hidrofit) bitkidir, aranda yayılmışdır. Durğun sular, bulaqlar, arxlar, suvarma kanallarının kənarları, bataqlıq yerlər və çəmənliklərdə Berula erecta, Mentha aquatica, Veronica anagallis-aquatica, Nasturtium officinale bitkilərindən təşkil olunmuş senozlarda komponent kimi iştrirak edir. Boyaq, dekorativ və dərman bitkisidir.
Sayı və tendensiyası
Populyasiyalarının sayı azalır.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Antropogen amillər (növün bəzək bitkisi kimi yığılması, otarılma, tapdalanma) və iqlimin dəyişilməsi (quraqlıqların nəticəsində su hövzələrinin quruması).
Mühafizə tədbirləri
Xüsusi mühafizə tədbirləri aparılmalıdır. Süni göl və gölməçələrin yaradılması, yayılma yerlərində antropogen təsirləri azaltmaq məqsədilə yasaqlıqların təşkili, populyasiya səviyyəsində genetik tədqqi, soğanaq və toxumlarının toxum bankında saxlanılması təklif olunur.
Yeni Bəyazid qəzası
Qəza inzibati cəhətdən 4 nahiyəyə bölünürdü: I.Dərəçiçək II.Göyçə III.Gözəldərə IV.Məzrə. Ümumilikdə, Yeni Bəyazid qəzasının 4 nahiyəsinə 16 kənd icması, bu kənd icmalarına da 127 kənd daxil idi.
Həsən Paşa (Məmlük sülaləsi)
Bağdad da Həsən Paşa (1704–1723) (gürcü: ჰასან ფაშა), Qustəntiniyyə dən göndərilən Osmanlı valisi,(Gürcü mənşəli olduqları düşünülən) Məmlük sülaləsi ndən, o və oğlu Əhməd Paşa (1723-47) ilə vilayətə rəhbərlik etdilər.
Yeni Bəyazid qəzası
,
Həsən Paşa (Məmlük sülaləsi)
Həyatı
1638-ci ildə IV Murad Bağdad ı ələ keçirdi və Dəclə və Fərat çayları arasındaki bölgəyə nəzarət etdi. 17-ci əsrdə Səfəv iylə döyüşlər, Osmanlı İmperiyası nın İraq dakı qüvvələrini zəiflətdi. İraq da mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi, qəbilələrin çatışmasınn artmasına səbəb oldu və sünnilər lə şiələr arasında düşmənçiliyin güclənməsiylə nəticələndi. Bu vəziyyət Ərəbistan da Bədəvi tayfalarının istila edilməsindən sonra dahada pisləşdi. Bədəvilərin İraq a basqınları əyalət iqtisadiyyatını ciddi şəkildə məhv etdi. Baban sülaləsi nin başçılıq etdiyi kürdlər üsyan qaldırdı və Osmanlı qüvvələrinə qarşı silahlı əməliyyatlara başladılar, qısa müddətdə bütün İraq Kürdüstanını nəzarətə götürdülər. 1625-1668 və 1694-1701 arasında Siyab qəbiləsi ndən olan yerli şeyxlər Bəsrə ni müstəqil hökmdar kimi idarə etdilər və Osmanlı Paşanın Bağdaddakı gücünü rəsmiyətə tanımadılar.
17-ci əsrin sonuna qədər bütün İraq ın cənubu davamlı üsyanlara şahid oldu. Bəsrən in hakimiyyəti ələ keçirməyə çalışan bədəvi tayfalarından, Muntəfik və Qubaidlər vardı. Bağdad Paşalığı başçılığıyla Osmanlı ordusu 1701-ci ildə Bəsrə ni ələ keçirdi və İraq ın cənubuna sibat gətirdi.
Osmanlı İmperiyası 1683-1699-cu illər, Polşa-Türk müharibəsində məğlub olaraq Avropa dakı torpaqlarının böyük qismini əldən verdi və onlardan vergi gəlirlərini itirdi. O əsnada Səfəvilər in savaşa girmə və hərbi işğalı təhlükəsi də vardı. Yaranmış şəraiti görən Həsən Paşa, Osmanlı hakimiyyətini Bağdad, Mosul və Şahrizor əyalətlərinin birləşməsi və öz hakimiyəti altına keçməsinə məcbur etdi. Osmanlı hakimiyyəti onun istəklərinə tabe olmağa məcbur qaldı. .
Həsən Paşa özünə inzibati sistem yaratdı, o cümlədən Daxili İşlər İdarəsi, Xəzinədarlıq və İdarə etmə işləri. Onun əmriylə, əsasən gürcülər və çərkəzlər oğlanlarının təhsil alınması üçün xüsusi bir məktəb açıldı. Bu islahatlar hakimin gücünü artırdı və əyalətin müdafiə sistemini sahmanlaşdırdı. 1723-1727-ci illərdə Səfəvilər lə müharibədə İraq ordusu demək olar ki, müstəqil olaraq hərbi əməliyyatlar apardı. Həsən Paşa 1723-cü ildə vəfat etdi, onun yerinə atasının siyasətini davam etdirən oğlu Əhməd Paşa gəldi.
Senecio aureus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Eddi Redmeyn
Edvard Con Devid "Eddi" Redmeyn — britaniyalı aktyor, model və müğənni. O, "Hər şeyin nəzəriyyəsi" filmin məşhur fizik-nəzəriyyətçi Stiven Hokinqin rolunda çəkilərkən dünya şöhrətini qazanıb və kino tənqidçilərin tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir.
Ən yaxşı kişi roluna görə "Oskar" mükafatın laureatı Britaniya kino akademiyasının və "Qızıl qlobus" mükafatların sahibi, həmçinin "Toni" teatr və Lourens Olivye mükafatların laureatı. 2015-ci ildə aktyor dram janrın inkişafında görkəmli xidmətlərinə görə Britaniya İmperiyasının Ordenin zabiti təyin olunmuşdur.
Sardiniya dili
Sardiniya dili İtaliyanın Sardiniya adasının əksər yerlərində danışılan və yazılan Roman dillərindəndir.
1997-ci ildən Sardiniya dili adada danışılan başqa dilləri ilə birlikdə, Sardiniyanın rəsmi dili olmuşdur.
Əlmürabilər
Əlmürabilər, əl-Mürabilər (1090-1147; əl-Murabitun, yaxud "yaşmananlar" - ləmtuna) — 150 ilə yaxın zaman ərzində Məğribin və İspaniyanın böyük hissəsinə hökmranlıq etmiş sülalə. Sonralar Əlmüvəhhidilər tərəfindən sıxışdılımışlar. Abdulla ibn Yasinin başçılığı ilə bərbər tayfalarının hərəkatı nəticəsində yaranmışdı.
Əlmürabilər Mərakeşdə
1060-cı ildə cənubdan şimala hərəkət edərək Atlas dağlarından keçib Məğribdə 1070-ci ildə Mərakeşin əsasını qoyan bərbər tayfaları. Söhbət bərbərlərdən - müasir Mavritaniyada və Rio-de-Oro rayonlarında yaşayan köçəri maldarlardan gedir. Onların hərəkatın mərkəzi indiki Mavritaniya ərazisi idi. Burada Abdulla ibn Yasinin ribatı (xanəgahı) yerləşmişdir. Onun ardıcılları əlmürabitun ("ribatda yaşayanlar") adlanırdı. Onlar gəzərgi həyat tərzi keçirməli və din düşmənləri ilə mübarizə üçün hərb sənətini öyrənməli idilər. Hərbi rəhbərlik Ləmtun tayfası əmirlərinin (Əlmürabilərin ikinci adı - Ləmtun da buradandır) əlində idi. 11 əsrin ortalarına yaxın Əlmürabilər Cənubi Mərakeşi özünə tabe etdilər. Sonrakı işğal dövründə Əlmürabilər "kafir" və "dönükləri" məhv edir, ədalətsiz hakimlərə və "qanunsuz vergilərə" qarşı mübarizə aparırdılar. 1090 ildə Əlmürabilər özlərinə müsəlman İspaniyasını tabe ediblər. Dövlətin tərkibinə Mərakeş, Qərbi Əlcəzair, müsəlman İspaniyası və Balear adaları daxil idi. Əlmürabilər Mərakeşdə sonrakı işğalları üçün baza yaratdılar. Burada ərəblərlə Əlmürabilərin hərəkətlərində fərqlər də maraqlıdır: əgər birincilər burada heç bir şəhər yaratmadılarsa, və hətta Kayravanda bəzən dağıntılar da törədirdilər, ikincilər - bərbərlər - burada daimi baza yaratmaq ehtiyacı duyurdular. Bu baza Mərakeş oldu. Sonralar XII əsrdə Əlmürabi dövləti yarananda Mərakeş böyük şəhərə çevrildi. Əlmürabi Yusuf İbn Təşvin iki əvvəllər düşmənçilik edən şəhəri birləşdirərək Fes şəhərini yaratdı. Bu şəhər Əlmürabilərin Pireney yarımadasına yürüşlərinin bazası oldu. Şərqdə onlar Əlcəzairə qədər nüfuzlarını yaydılar. Lakin onların fəaliyyətlərinin mühüm hissəsi həm də Ərəb İspaniyası ilə bağlıdır.
Əlmürabilər İspaniyada
left|thumb|200px|Xristianların zərbələri İspaniya müsəlmanları Kastiliya kralı VI Alfons tərəfindən sıxışdırılırdılar və onlar Əlmürabilərdən kömək istədilər. Əlmürabilər, həmişə belə hallarda olduğu kimi, müsəlman həmrəyliyində və neofit təəsübkeşliyində bulunurdular. Yusuf unutmurdu ki, Əlmürabilər Mərakeşə, dinin müdafiəsi bayrağı altında gəlmişdilər.
Sxneti
Sxneti — Gürcüstanda, Tbilisi şəhər bələdiyyəsinin inzibati tabeliyindəki şəhər tipli qəsəbə. Qəsəbə Tbilisi dəmiryol stansiyasından 12 km məsafədə yerləşir.
Əlmürabilər
Əlmürabilər İspaniyada
Hər halda Əlcəzair ərazisini tutandan sonra, onlar Rekonkistaçıların əl-ayağını yığmaq üçün İspaniyaya yollandılar(1086). Onların əvvəldən İspaniyada qalmağa düşünürdülər, yoxsa onları hadisələrin gedişi aparırdı? Dürüst ancaq o məlumdur ki, ispan xristian krallıqları bir-biri ilə düşmənçilik edirdilər və düşmən qarşısında birləşə bilməməkləri onları asan şikara çevirirdi. Uzun sözün qısası Badaxos ərazisindəki Zəlləq döyüşündən 10 il sonra Yusuf, ancaq müstəqilliyini saxladığı Saraqosadan başqa, bütün İspaniyanın hakimi oldu.
Mədəniyyət və elm
X-cu əsrdə Qərbi Böyük Səhranın bəzi şəhərlərində və cənubdan Böyük Səhraya bitişik Sahil sahəsində islam möhkəmlənir, burada "dini məktəblər" yaranmağa başlayır. Əl-Bəkrinin yazdığına görə, Böyük Səhranın qərbində, belə şəhər-vahələrdən biri də, bərbər müsəlmanların məskunlaşdığı, Audaqost olur. Bütün çoxsaylı məsçidlərdə "Quranı təbliğ edənlər vardı". Şimali Afrikanın ən böyük islam mədəniyyəti mərkəzinə, öz kəlam alimləri və qanunvericiləri ilə məşhur Kayravan(Kayruan)şəhəri çevrilir. Alimlər Malkusa şəhərində də yaşayırdılar. Qoddala qəbilələrinin başçısı Yəhya ibn Yasin burada, gələcək Əlmürabilər hərəkatının başçısı Abdullah ibn Yasini tapır. O, Cənubi Mərakeşdə, islam təbliğatını aparmaq üçün, qoddala bərbərləri arasında məskunlaşır. 1039-cu ildə Böyük Səhraya gəlməsindən, bir az sonra Abdullahın artıq 60 şagirdi olur.[2]
Süqutu
12 əsrin əvvəllərindən Əlmürabilər dövləti tədricən tənəzzülə uğrayır. Dözülməz dini məhdudiyyətlər, ağır vergilər, ordunun və hakimlərin özbaşınalığına qarşı genişlənən narazılıq dövləti zəiflətdi və nəticədə Əlmürabilər Əlmüvəhhidilərə müqavimət göstərə bilmədi. Bununla da 1146-cı ildə Əlmürabilər dövləti süqut etdi.
Sxneti
Tarixi
Sxnetidə vərəmin müalicəsində ixtisaslaşmış sanatoriyalar olan iqlim kurortu var və qəsəbəyə gedən yolda ixtisaslaşmış ingilis dili məktəbi var.
Əhali
Gürcü müğənnisi Mariam Kaxelişvili burada doğulmuşdur.
Didi Plevi
Əhali
2002 siyahıyaalmaya görə kəndin əhalisi 530 nəfər idi. 2014-cü ildə 390 nəfər yaşayırdı.
Tereza Fyodorovna Ris
Tereza Fyodorovna Ris (, d. 1874, Moskva, Rusiya imperiyası —  ö. 1950, Luqano, İsveçrə) — Rus və Yəhudi əsilli Avstriya heykəltaraşı və rəssamı.
Bioqrafiyası
Tereza 1874-cü ildə, Rusiya imperiyasında yəhudi əsilli bir ailədə anadan olmuşdur. Moskva Boyakarlıq, Heykəltaraşlıq və Memarlıq Məktəbində təhsil almağa başladı. Çox gənc yaşlarında Moskvada evləndi və uşaq saldı. Professoruna dərs vaxtı etdiyi hörmətsizliyə görə məktəbdən atıldı. 21 yaşında Vyanaya köçdü. Vyana Rəssam Evi-də ilk sərgisini açdı. Bu sərgidə, ayaq dırnaqlarını kəsən çılpaq bir qadın təsvir olunan məşhur "Cadı" adlı heykəli də var idi. Bu əsəri ilə İmperator I Frans İosifin diqqətini çəkdi və qısa bir müddətdə Vyanada tanınan bir rəssam halına gəldi. Eyni sərgiyə qatılan, Vyana Sesession Rəssam Evi-nin üzvü məşhur rəssam Qustav Klimt, Riyesə özləriylə birlikdə iş təklifi etdi. Riyes isə, Edmund von Hellmerdən təhsil almaq istəmiş və onun müəllimi olmasını istəmişdir. Hellmer əvvəllər "Evli bir qadına təhsil vermək lazımsız bir işdir" deyərək onun bu tələbini rədd etdiysədə, bir az da satışlardan əldə edəcəyi komissiyası düşünərək, Riyesə açdığı sərgilərdə kömək etməyi qəbul etdi.
1900 Paris Dünya Sərgisində və 1911 Turin Dünya Sərgisində, həm Avstriyanın həm də Rusiyanın çağırışı ilə sərgilər açmışdır. Şahzadə Aloys, rəssama öz yanında bir otaq təklif edərək, studiyada işləməyi təklif etmişdir.
Tənqidçi Karl Krausa görə, rəssamın açdığı sərgilər böyük maraq görmüş və bir çox adamın marağını çəkirmiş. 1928-ci ildə Die Sprache des Steines adı ilə bir xatirə kitabını nəşr etdi. Avstriyanın izlədiyi faşist siyasətlər nəticəsində, 1938-ci ildə qalereyasını və studiyasını boşaltmaq məcburiyyətində qaldı. 1942-ci ilə qədər Vyanada qalmışdır, amma daha sonra Luqanoya köçməli oldu.
Didi Plevi
Ədəbiyyat
gse: 3 540
Planimetriya
Planimetriya (latın dilində planum — «müstəvi», yunanca μετρεω — «ölçürəm») — Evklid həndəsəsinin ikiölçülü fiqurları (bir müstəvi üzərində yerləşən fiqurları) öyrənən bölməsidir.bütün həndəsi fiqurları əmələ gətirən ilk həndəsi fiqurlar nöqtələr və düz xətlərdir.
Azərbaycan Respublikası yol nişanları
Azərbaycan Respublikası yol nişanları — nəqliyyat vasitələrinin təhlükəsiz və nizamlı hərəkətini təmin etmək, həmçinin yol hərəkəti iştirakçılarını məlumatlandırmaq üçün qurulmuş qrafiki nişanlardır. Bu nişanlar Azərbaycan Respublikası Yol hərəkəti haqqında qanununa və "Yol hərəkəti və siqnallar" haqqında Vyana konvensiyasına əsasən nizamlanır.
Yol nişanları
Yol nişanları 7 nişan qrupundan ibarətdir: xəbərdarlıq, üstünlük, məlumatlar.
Xəbərdarlıq nişanları hərəkət zamanı şəraitə uyğun tədbirlər görülməsi tələb edilən yolun təhlükəli sahəsinə yaxınlaşma və təhlükənin xarakteri barədə yol hərəkəti iştirakçılarına məlumat verir.
Xəbərdarlıq nişanlarının əsas fərqləndirici əlamətləri (1.3, 1.4 və 1.31 qrupları istisna olmaqla) onların ağ fonlu üçbucaqlı və qırmızı haşiyəli formasıdır. Onlar heç bir məhdudiyyət nəzərdə tutmurlar. Lakin belə nişanları görən sürücü diqqətini artırmalı və şəraitə uyğun təhlükəsizlik tədbirləri görməyə hazır olmalıdır.
Xəbərdarlıq nişanlarını hərəkətin icazə verilmiş sürətindən, görünmə şəraitindən və onların yerləşdirilməsi imkanından asılı olaraq yaşayış məntəqələrindən kənarda, təhlükəli sahələrin başlanğıcından 150-300 metr, yaşayış məntəqələrində isə 50-100 metr aralıda quraşdırırlar. Zərurət olduqda bu nişanlar başqa məsafədə də quraşdırıla bilər. Bu halda təhlükəli sahəyə qədər yolayrıcı varsa, bu yolayrıcından sonra təkrar nişan 7.1.1 lövhəciyi ilə quraşdırılır. Bundan başqa kəsişən (və ya birləşən) yolda yolayrıcından 50 metr məsafədə 7.1.3 və ya 7.1.4 lövhəciklərindən biri ilə birlikdə belə xəbərdarlıq nişanı quraşdırıla bilər.
Üstünlük nişanları
Üstünlük nişanları yolayrıclarını, yolun hərəkət hissəsinin kəsişmələrini, habelə əks istiqamətlərdə hərəkət edən iki nəqliyyat vasitəsinin eyni zamanda keçməsinə imkan verməyən dar sahələrini keçmək növbəliliyini göstərir.Üstünlük nişanları başqa qruplardan toplandığına görə vahid forma və rəng fonuna malik deyildirlər.
Senecio grandiflorus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Senecio grandiflorus
Mahonia trifoliolata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ellen Dedceneres şou
Ellen Dedceneres şou ; qısaca Ellen) — ABŞ aktrisası Ellen Dedceneresin aparıcısı olduğu tok-şou. Şou 8 sentyabr 2003-cü il tarixində NBSUniversal tərəfindən yayımlanmağa başlanmışdır, Syndication və Telepictures tərəfindən istehsal olunur. İlk beş mövsümdə Burbank, Kaliforniyada NBC studiyalarında 11 mövsüm çəkilmişdir. Daha sonra Warner Bros tərəfindən başqa bir səhnəyə köçürüldü. Altıncı mövsümün əvvəlindən bu yana, Ellen yüksək dəqiqlikli yayım etməkdədir. Tamaşa 2011-ci ildə 32 Daytime Emmy Mükafatı qazandı. Şounun 10-cu mövsümü 10 sentyabr 2012-ci il tarixində başladı. 14 mövsüm boyu davam etməsi gözlənilən şou, 2017-ci ilə qədər davam edəcəyi 11 Mart 2013-cü il tarixində açıqlanıb.
Qazanılmış immun sistemi
Qazanılmış immun sistemi təkamül prosesində sonrakı mərhələlərdə fərmalaşdığından onurğasız heyvanlarda ona demək olar ki, rastlanmır. Qazanılmış immun sisteminin əsasını limfositlər təşkil edir. İmmunolji reaksiyaların spesifikliyə və immunoloji yaddaşa malik olmaları bu hüceyrələrin fəaliyyəti ilə əlaqədardır.Qazanılmış immun sisteminin işləmə prinsipiini izah etmək üçün klonal seleksiya nəzəriyyəsi irəli sürülmüşdür.Bu nəzəriyyəyə görə limfositlər inkişafları zamanı antigenlə qarşılaşmadan asılı olmayaraq çoxlu miqdarda klonları əmələ gətirirlər.Klon daxilindəki hüceyrələr identikdirlər.(eynidirlər).Müxtəlif klonların hüceyrələri isə bir birilərindən səthlərindəki antigen tanıyan zülal reseptorlarına görə fərqlənirlər.Beləliklə orqanizmdəki milyardlarla limfositlər milyonlarla klonlarda paylanırlar.Ona görə də ,orqanizmə düşmüş hər hansı bir antigen (yad cisim) spesifik olaraq ona komplementar olan klonların hüceyrələrinin reseptorları ilə tutulurlar.Antigen eseptor qarşılıqlı əlaqəsi yalnız bu klonların hüceyrələrini activləşdirir.Onlar bölünüb çoxalır (yəni klonun ekspansiyası baş verir) differensiasiyaya uğrayaraq həmin antigenə qarşı immunoloji cavab reaksiyası yaradan effektor hüceyrələrinə və antigenlə qaşılaşmanı yaddaşında saxlayan yaddaş hüceyrələrinə çevrilirlər.Yəni yaradılan cavab reaksiyası antigenin özü tərəfindən induksiya edilir və ona qarşı spesifik olur.Antigenlə qarşılaşma zamanı yaradılan immunoloji cavaba birincili immunoloji cavab reaksiyası deyilir ki, onu yaradan effektor hüceyrələri 3–4 gün yaşayır və öz funksiyalarını yerinə yetirdikdən sonra apoptoza məruz qalaraq məhv olurlar.Yaddaş hüceyrələri isə aylar, illər bəzən isə ömür boyu orqanizmdə qalırlar.İmmun sistemi həmin antigenlə yenidən qarşılaşarsa bu dəfə o yaddaş hüceyrələri tərəfindən tutulur.Antigen onu aktivləşdirir ,onlar bölünüb çoxalır ,differensiasiyaya uğrayıb birincili immunoloji reaksiyalardan daha tez yaranan və daha da davamiyyətli olan ikincili immunoloji cavab reaksiyalarını yaradırlar.Beləliklə, müxtəlif xəstəliklərə (çiçək,qızılca ,tetanus və s ) qarşı immunitetin yaradılması yaddaş hüceyrələrinin fəaliyyəti ilə bağlıdır.
Tikehau
thumb|200px|left|Atollun kosmosdan təsviri. thumb|200px|left Tikehau (Tikehau) — Tuamotu arxipelaqına daxil olan atoll (Fransa Polineziyası). Yerli dildən tərcümədə «Dünyanın dayanacağı» mənasını verir. Taitidən 300 km cənub-şərqdə, Ranqiroadan 10 km qərbdə yerləşir.
Coğrafiya
Dairə formasına malikdir və diametri 26 km-dir. Atolun eni 300 – 1000 m arasında dəyişir. Atollun sahəsi 20 km²-dir. Daxilində laqun vardır. Laqun okean suları ilə əlaqələnir. Burada çoxlu sayda balıq növü yaşayır.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Ranqiroa kommunasına daxildir.
Blokçeyn
Blokçeyn — məlumatların saxlanması vasitəsi və yaxud tranzaksiyaların, müqavilələrin, sövdələşmələrin rəqəmsal reyestridir.
Blokchain texnologiyasının tarixi 2009-cu ildə ilk kriptovalyuta olan Bitcoin-in yaranması ilə başlayır.
Blokçeyndə verilmiş kreditlər, əmlak hüququ, yol hərəkəti qaydalarının pozulması, nigahla bağlı məlumatlar saxlamaq mümkündür. Daha doğrusu, demək olar ki, hər şey haqqında. Onun əsas və danılmaz üstünlüyü bu reyestrin əlavə bir yerdə saxlanmamasıdır. O bütün dünya üzrə bir neçə yüz, hətta min kompüter arasında bölüşdürülüb. Bu şəbəkənin istənilən İstifadəçisi reyestrin aktual versiyasına sərbəst girişə malikdir ki, bu da onu bütün iştirakçılar üçün tamamilə şəffaf edir.
Blokçeyn – sistemdə nə vaxtsa həyata keçirilmiş bütün tranzaksiyaların ictimai bazasıdır. Blokçeyn terminindən daha çox istifadə olunur (ingilis dilində Blockchain – block-blok, chain-zəncir). İlk dəfə bu termin Bitcoin kriptovalyutası ilə həyata keçirilmiş paylanmış məlumat bazasının adı olaraq peyda olub.
Rəqəmsal qeydlər "bloklar"-da birləşir, bu bloklar isə daha sonradan çətin riyazi alqoritmlərin köməkliyi ilə kriptoqrafik və xronoloji "zəncir"-də birləşir. Hər blok özündən əvvəlki blok ilə əlaqəlidir və özündə bir sıra qeydə sahibdir. Yeni bloklar nizamlı şəkildə zəncirin sonuna əlavə olunur.
Şifrləmə prosesi eyni şəbəkədə işləyən çox sayda müxtəlif kompüterlər vasitəsilə yerinə yetirilir. Onların hesablaması nəticəsində hər biri eyni nəticəni əldə etdikdə bloka unikal rəqəmsal imza atılır. Reyestr yeniləndikdən və onda yeni blok təşkil edildikdən sonra, o dəyişdirilə bilməz. Bununla da onu saxtalaşdırmaq mümkün deyil. Ona sadəcə yeni qeydlər əlavə etmək olar. Bir detalı nəzərə almaq mütləqdir ki, reyestr bütün kompüterlərdə eyni anda yenilənir.
Məlumatlar bazası bölünərək, öz kompüterinə xüsusi proqramı quraşdırmış milyonlarla kompüterdə yerləşir. Blokçeyn bu halı ilə qlobal bir kompüter rolunu oynayır və həmin məlumatlar daim kopyalanaraq daha çox kompüterin yaddaşında saxlanılır. Torrent — in necə işlədiyini bilirsinizsə, burada da eyni mövzudur, sadəcə musiqi, kino əvəzinə, aparılmış əməliyyatların tarixçəsi qalır yaddaşlarda.
Məlumat bazasının paylanmış formada olması Blokçeyni xakerlər tərəfindən demək olar ki, qırılmaz edir. Çünki xakerlər öz məqsədlərinə çatmaq üçün şəbəkədə olan bütün kompüterlərdəki mılumat bazası nüsxələrinə eyni anda giriş əldə etməlidirlər. Texnologiya həmçinin şəxsi məlumatların təhlükəsizliyini təmin etməyə imkan verir, belə ki, şifrlənmə prosesi geri dönülməzdir. Hətta orijinal sənəd və yaxud tranzaksiya gələcəkdə dəyişilsə də, nəticədə digər rəqəmsal imza əldə edəcək ki, bu da sistemdə uyğunsuzluq olduğunu bildirir.
Blokçeyn bu gün sadəcə bank sektorunda deyil, seçkilərdə səsin hesablanmasında, vergilərin yığılmasında, elektron hökumətin təşkilində, musiqidə və s. tətbiq edilir. Bu texnologiya həmçinin mülkiyyət hüquqlarını, əvvəlcədən verilmiş istiqrazları, yol hərəkəti qaydalarını və nigahların bağlanmasına qədər bütün məlumatları özündə saxlama gücünə sahibdir. Blokçeyn kağıza yazıla biləcək hər şeyi yazır, fərq təkcə ondadır ki, bu məlumatları dəyişmək, kopyalamaq və ya saxtasını yaratmaq mümkün olmur.
Hal-hazırda bazarda həm qapalı, həm açıq, həm də hibrid blockchainlər mövcuddur.
BlockNotary
BlockNotary — Blokçeynin bir maraqlı xüsusiyyəti onun zaman möhürü xüsusiyyətidir. BlockNotary bu xüsusiyyətdən istifadə edərək, şəbəkə əsasən müəyyən bir zamanda xüsusi məlumatların vəziyyətini təsdiqləyir. BlockNotary mərkəzləşdirilməmiş şəkildə mahiyyətcə nəyinsə mövcudluğunu müəyyən bir zamanda təsdiqləyir. Bu günə qədər yalnız mərkəzləşdirilmiş notariat xidmətləri bu məqsədə xidmət edə bilərdi.
Təsəvvür edək, əlimizdə bir sənəd var. Əvvəlcə onun rəqəmsal formasını hazırlayın sonra bu sənədin heş dəyərini hesablayın və blokçeynə daxil edin. Sizin əməliyyatınız bütün şəbəkədə paylaşılır. Daha sonra əməliyyat təsdiqlənir və bloka daxil olunur. Blokçeynin zaman möhürü xüsusiyyəti sənədin sizə aid olduğu təsdiqləyir. Daha sonra əgər sənədin mövcudluğunu sübut etmək üçün heş dəyər və təsdiq tarixindən istifadə oluna bilər.
Blokçeynə əsaslanan notariat platformasının əsas məqsədi rəqəmsal sənədlərin mövcudluğunu, məzmununu və iştirakçı şəxslərin kimliyini sübut etməkdir. BlockNotary-nin əsas üstünlükləri anonimlik, məxfilik və heç kim tərəfindən (üçüncü şəxslər və ya hökumətlər) silinən və dəyişdirilə bilməyən bir mərkəzsizləşdirilməmiş sübutun olmasıdır.
Blokçeynə əsaslanan notariat platforması notariat prosesini sürətləndirir və yüksək təhlükəsizlik standartı və şəffaflığı təmin edir. Bu platforma "müştəri-müştəri", "biznes-biznes", "dövlət-müştəri", "dövlət-biznes" arasında olan müqavilələrin, sertifikatların, təhsil sənədlərinin, məhkəmə sənədlərinin və bunun kimi bir çox sənədin təsdiqlənməsinə və mövcudluğunun sübut olunmasına şərait yaradır.
İstinadlar
Blockchain texnologiyası və onun inkişaf prespektivləri
Sürünən mahoniya
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Botaniki təsviri
Sərilmiş budaqlara malik, hündürlüyü 0,25-0,5 m-ə qədər olan koldur. Yarpaqları 3-7 ədəd enli yumurtavari, 3-6 sm uzunluğunda, tutqun göyümsov yaşıl, dərivari, kənarları iti dişli yarpaqcıqdan ibarətdir. Çiçək saplaqları 2-3 sm uzunluğundadır. Çiçək salxımları uclarda yerləşib, 3-7 sm uzunluqdadır. Meyvələri qara, zəif tüklüdür, avqustun ortaları yetişir. Mahoniya toxumlarla, yarım-oduncaqlaşmış qələmlərlə, yarpaq tumurcuğu və kök zoğları ilə çoxalır.
Azərbaycanda yayılması
Cənub bölgəsində rast gəlinir.
İstifadəsi
Yaşıl fonda özünəməxsus gözəl görünüşü vardır. Daşlıq ərazilərdə, dağlarda və bordürlərdə torpaqqoruyucu bitki kimi yaxşıdır. Mahoniyanın bu növünü kölgəli yerlərdə qazon əvəzinə istifadə etmək olar. Həmişəyaşıl bordürlərdə salmaq üçün yararlıdır.
Yusif Axundzadə
Axundzadə Yusif Yevgeniyeviç (, 1946, Bakı) — Azərbaycanın Xalq artisti (1998). Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyi Şəxsi Həyət Baş İdarəsi Hərbi Orkestr xidmətinin rəisi. Professor. General-mayor.
Həyatı
thumb 1946-ci il fevralın 6-da Bakı şəhərində anadan olub. 1969-ci ildə fleyta sinfi üzrə Bakı Musiqi Akademiyasını bitirir. Moskvada Qızıl meydanda hərbi paradlarda iştirak edib və Moskvada 1971 və 1983-cü illərdə 1989-ci ildən BMA-nın nəfəsli və zərb alətləri kafedrasında müəllimlik edib. 2008-ci ildə Bakı Musiqi Akademiyası nəfəs və zərb alətləri kafedrasının müdiridir. General-mayor Yusif Axundzadə 23 ildir Azərbaycan himnini şərəflə canlandıran hərbi orkestrin dirijorurdu.
Müəllif olduğu kitablar
Hazırlanmasında və nəşrində redaktor qismində iştirak edib:
1996-cı il
1998-ci il
2000-ci il
thumb|left|Azərbaycanın eks-prezidenti ulu öndər Heydər Əliyev və Yusif Axundzadə ilə görüşündə
Azərbaycana səyahət (film, 1924)
Azərbaycana səyahət filmi rejissor Abbas Mirzə Şərifzadə tərəfindən 1924-cü ildə çəkilmişdir. AFKİdə istehsal edilmişdir. Film tamaşaçıları respublikanın mənzərəli təbiəti, onun zəngin yeraltı sərvətləri və mədəni iqtisadi həyatı ilə tanış edir.
Məzmun
Film tamaşaçıları respublikanın mənzərəli təbiəti, onun zəngin yeraltı sərvətləri və mədəni iqtisadi həyatı ilə tanış edir.
Film haqqında
Film rejissor Abbas Mirzə Şərifzadənin rejissor kimi kinoda ilk işidir.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1924-cü ilin Azərbaycan filmləri 1920-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Huronlar
thumb|right|230x230px|Huron-Plume qrupu – Spencerwood, Quebec City, 1880 Huronlar — Şimali Amerikada yaşayan yerli hindu tayfası. Saylarının təqribən 30 min nəfərdir.
Huronlar bugünkü Ontario sərhədində balıqçılıq, ovçuluq və xüsusilə ticarətlə məşğul olaraq yaşamlarını keçirirdilər. XVII əsrdə müstəmləkə inkişaf etdikcə samur kürklərinə olan tələbin artması, bu kürklərin ticarətini aparan Huronlar ilə İroquoilar arasında qanlı bir savaş çıxmasına yol açdı. Kürk ehtiyatı tükəndikcə savaş şiddətləndi. Bu savaşdan sağ qurtula bilən Huronlar Kvebekə çəkildilər.
Mahonia × media
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Traxoma
Traxoma (, τραχύς sözündən) – konyuktivanın xroniki dənəvarı, infeksion xəstəliyidir. Traxoma yunanca trachus sözündən olub nahamar deməkdir. Bu zaman konyuktiva nahamarlaşdığı üçün traxoma adını almışdır.
Simptomları
Traxomanın kliniki gedişində 4 dövr ayırd edilir.
Müalicəsi
Müalicəsində müxtəlif antibiotiklərdən, kimyəvi preparatlardan və s. istifadə olunur.
Profilaktikası
Profilaktikasında xəstənin yaşayış şəraitinin, maddi və mənəvi səvyyəsinin böyük əhəmiyyəti vardır. Profilaktika məqsədilə, ilk növbədə əhalini müayinə edərək traxomalı xəstələri siyahiya almaq, sonra isə xəstələrin müalicəsini müntəzəm şəkildə aparmaq lazımdır.
Senecio auritifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Rəngotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Mustafa Kapı
Mustafa Kapı — türk futbolçudur. Super Liqada "Qalatasaray" da oynayır.
Didi Keleti
Didi Keleti — Gürcüstanın Xaşuri bələdiyyəsinin inzibati ərazi vahidində kənd.
Hyu Hefner
Həyatı
Hyu Hefner 1926-cı il aprelin 9-da Çikaqo şəhərində anadan olub. Atası alman və ingilis, anası isə isveç əsillidir. Hərbi xidmətdən sonra o, Urbana-Şampeyn İllinoys Universitetinin psixologiya fakültəsinə daxil olub.
Daha sonra "Esquire" jurnalının reklam şöbəsində işləməyə başlayıb. Pornoqrafiya jurnalı təsis etmək ideyası da məhz bu zaman yaranıb.
Hefner ilk dəfə "Playboy" jurnalını öz mətbəxində hazırlayıb. 1953-cü ildən etibarən nəşr olunmağa başlayan jurnalın birinci nəşrində Merilin Monronun çılpaq şəkilləri əks edilmiş və jurnal Hefnerin şəxsi pulu hesabına 50 000 tirajla buraxılmışdı.
Az sonra o dünyanın ən çox satılan kişi jurnalına çevrilib. Statistikaya görə, jurnalın ay ərzində 7 milyon nüsxəsi satılır.
Hyu Hefner 27 sentyabr 2017-ci ildə 91 yaşında vəfat edib.
Süleysin
— Glis cinsinə aid heyvan növüdür.
Xarici görünüşü
Xarici görünüşcə sincaba oxşayır. Lakin qulaqlarının kənarları sincabın qulaqlarından fərqli olaraq dəyirmi şəkildə olub, uclarında uzun tüklərdən ibarət qotazlar olmur. Bədənin uzunluğu 186 mm, quyruğun uzunluğu 161 mm, qulağın uzunluğu 23 mm, pəncənin uzunluğu isə 32 mm-ə qədərdir. Çəkisi 174 q-dır. Əmcəklərinin sayı 10 ədəddir. Bel hissəsinin tük örtüyü bozumtul-qonur, qarın hissəsininki isə ağ rəngdədir. Quyruğu uzun və tüklüdür. Bu tüklər sanki hər tərəfdə yana daranmışdır.
Yayılması
Süleysinin arealı Avropanın əksər hissəsini, Kiçik Asiyanı və Şimalı İranı və Qafqazı əhatə edir. Zaqafqaziya miqyasında Azərbaycanda və Gürcüstanda geniş yayılmışdır. Azərbaycan ərazisində əsas etibari ilə Talışın, Böyük və Kiçik Qafqazın aran və dağ meşələrində yayılmışdır. Bununla yanaşı süleysinlərə həmçinin Kür, Qabırrıçay, Alazan və Araz çaylarının tuqay meşələrində və eləcə də aran rayonlarının meyvə bağlarında təsadüf etmək olar. Azərbaycanda bu növün iki yarımnövü G.G. orientalis Nehring (1902), G.g.caspicus Satunin (1905) yaylmışdır. Birinci yarımnöv Böyük və Kiçik Qafqazda, ikinci yarımnöv isə Talış meşələrində yaşayır.
Sayı
Əsas yemlərinin məhsuldarlğından asılı olaraq süleysinin sayı dəyişkən olub əlverişli yerlərdə hər hektarda 30 - 35 fərdi keçə bilər.
Həyat tərzi
Süleysin ağaclarda yaşayır. Əsas etibarilə fıstıq, palıd, qoz, fındıq, alma, armud və başqa meyvələr bitən meşə və bağlarda yayılmışdır. Əsas yemini qeyd olunan ağacların meyvələri təşkil edir. Bundan başqa, süleysin ağacların cavan budaqları və cücülərlə də qidalanır. Yuvalarını ağacların koğuş və yarıqlarında, eləcə də meşə və bağlara yaxın olan tikintilərin daşları arasında qurur. Süleysinin qış yuxusu çox uzun müddət davam edir. Azərbaycanda onun qış yuxusu təxminən 7 – 8 ay çəkir. Qış yuxusu sentyabrın axırlarında və yaxud oktyabrın əvvəllərində başlayır, may-iyun aylarına isə qurtarır. Yaxşı mühafizə edilən koğuşlarda tək-tək və ya 4-6 fərddən ibarət qruplarla qışlayır. İldə iki dəfə çoxalır. Balavermə iyun-iyul və avqust aylarında müşahidə olunur. Hər dəfə dişi fərd 5-8 bala verir. Boğazlıq dövrü 20-25 gün davam edir. Süleysin qoz və fındıq bağlarına, meyvəçiliyə və bəzi yerlərdə üzümçülüyə olduqca ziyan vurur.
Toğrul Bağırov
Həyatı
Bağırov Toğrul Adil oğlu 1954-cü il mayın 6-da Bakıda anadan olub. 1976-cı ildə SSRİ Xarici İşlər Nazirliyinin Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunun beynəlxalq münasibətlər fakültəsini bitirib. 1976-1990-cı illərdə SSRİ Xarici İşlər Nazirliyində, SSRİ-nin ABŞ-dəki səfirliyində, SSRİ-nin BMT Avropa bölməsi (Cenevrə) nəzdindəki nümayəndəliyində işləyib. 1991-1992-ci illərdə Rusiya xarici siyasət fondunda Rusiya özəl biznesinə dəstək intellektual mərkəzinin proqramları üzrə vitse-prezident vəzifəsində çalışıb.
1993-1996-cı illərdə energetika sahəsində “Resursların istismarı” beynəlxalq konsaltinq kompaniyasının prezidenti olub. 1994-cü ildən Rusiya Federasiyasının yanacaq və energetika nazirinin xüsusi müşaviri, bir sıra nəhəng neft-qaz kompaniyalarının (“Qazprom”, “LUKoyl”, “Transneft”, “Zarubejneft”, “Tatneft”) məsləhətçisi, ixtisaslaşmış beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatları olan Rusiya-Amerika, 1996-cı ildən Moskva beynəlxalq neft-qaz klubunun icraçı vitse-prezidentidir. 1996-cı ildən Rusiya Federasiyası hökumətinin nəzdində neft-qaz sahəsində beynəlxalq layihələr üzrə ictimai konsultativ mərkəzin rəhbəri, Rusiya Federasiyası hökuməti sədrinin ştatdankənar məsləhətçisidir.
T.Bağırov 1997-ci ildə Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının müxbir üzvü seçilib. O, “Moskva neft klubu” fondunun icraçı vitse-prezidenti, Davos və Zaltsburq Ümumdünya İqtisadi Forumunun, Rusiya-OPEC dialoqunun iştirakçısı, 1998-ci ildən Amerika-Rusiya İşgüzar Şurasının (ARİŞ) daimi üzvüdür. 2000-ci ildə T.Bağırov ARİŞ-in Rusiya analoqu olan Rusiya-Amerika işgüzar əməkdaşlıq şurasının Qəyyumluq Şurası sədrinin müavini seçilib. O, “İncəsənət aləmi” beynəlxalq humanitar təşkilatının, Sankt-Peterburqun Mariinsk opera və balet teatrının müşahidə şuralarının üzvü, Rusiya Beynəlxalq Nobellər irsi fondunun təsisçisidir.
2004-cü ildə “1990-cı illərdə Rusiya-Amerika münasibətləri kontekstində Rusiyanın neft-qaz sektorunda islahatların beynəlxalq əhəmiyyəti” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib.
O, “Mejdunarodnaya jizn”, “Amerika”, “Neft Rossii” jurnallarının daimi müəllifidir. “Böyük səkkizlik” ölkələrinin energetika nazirlərinin birinci görüşü barədə külliyyatın 1988-ci il nəşri üzrə proqram komitəsinin koordinatorudur. Rusiya Dövlət Duması və ABŞ Konqresi arasında dialoqa dəstək ictimai qrupunun üzvü, energetika üzrə Duma-Konqres böyük qrupunun yaradılmasının təşəbbüskarıdır.
T.Bağırovun dərc olunmuş işləri arasında “Rusiya və OPEC ölkələri - əməkdaşlığın perspektivləri”, “Rusiyanın xarici siyasətində neft və qaz”, “1990-cı illərdə Rusiyanın neft-qaz sektorunda iqtisadi dəyişikliklərin beynəlxalq əhəmiyyəti” mövzusunda monoqrafiya və s. yer alır.
Əsəd bəy Axundov
Axundov Əsəd bəy Nəsir bəy oğlu — Azərnəşrin direktoru.
Delphinium bicolor
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Boyaq rəngotu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.