cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bayram Səfərov
Bayram Əsəd oğlu Səfərov — Şuşa Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, Dağlıq Qarabağın Azərbaycanlı İcması İctimai Birliyinin keçmiş sədri
Həyatı
Bayram Səfərov 1951-ci ildə Şuşada anadan olub. İxtisasca iqtisadçıdır. Şuşa Rayon İstehlak Cəmiyyətinin sədri, Şuşa Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini vəzifələrində işləyib.
2009-cu il iyunun 5-də Azərbaycan Respublikası Dağlıq Qarabağ Bölgəsinin Azərbaycanlı İcması İctimai Birliyinin sədri seçilib.
Heyrətamiz Hörümçək-adam (teleserial, 1977)
Heyrətamiz Hörümçək-adam — Marvel Comics-in eyniadlı personajına həsr olunmuş qısa müddətli ABŞ teleserialı. Hörümçək-adam ilə əlaqəli ilk canlı-ekşn janrında olan teleserialdır və 14 sentyabr 1977-ci ildən 6 iyul 1979-cu ilə qədər yayımlanmışdır. Serialın yüksək reytinqinə baxmayaraq, daha sonra CBS serialın süjetinə daxil olan 13 seriyanı silmişdir. Serialın ssenarisinin Nyu-Yorkda yazılmasına baxmayaraq, Los-Ancelesdə lentə alınmışdır.
Kastinq və personajlar
thumb|right|Hörümçək-adam kastinqi
Hər təcəssümdə, Cey Cona Ceymson abraziv, hirsli bir şəxsiyyət kimi görünür və daha çox evunkulyar tərzdə təsvir olunur.
Madaqaskar (ada)
Madaqaskar adası (Madagasikara) — Hind okeanında yerləşən, Afrikanın ən böyük adası. Ada Afrika materikindən Mozambik boğazı ilə ayrılır. Dünyanın sahəsimnə görə dördüncü ən böyük adasıdır. İqlimi tropikdir. Cənub hissəsində az bir sahədə subtropik iqlim hakimdir. Adanın uzunluğu 1600 km, eni isə 600 km-dən çoxdur. Sahəsi 587 040 km²-dir. Ada bütünlüklə eyni adlı bir dövlətə aiddir. Madaqaskarın paytaxtı Antananarivu şəhəridir. Adanın ən hündür nöqtəsi sönmüş Marumukutru vulkanıdır. Hündürlüyü 2876 metrdir. Zirvə Saratanana silsiləsində yerləşir. Adanın şimalındadır. Ancafi platosu isə adanın mərkəzi hissəsini əıhatə edir. Ada şərqə doğru alçalır. Burada olan 5 zirvənin hündürlüyü 2600 keçir. Ada ərazisində dəmir, mis, qızıl kimi zəngin sərvətlər vardır. Düzənlikləri bataqlıqlaşmışdır. Afrikadan bir qədər aralıda yerləşməsinə baxmayaraq zəngin bitki və heyvanlar aləminə sahibdir. Dünya canlılar aləəminin 5 % adada görmək olar. Bu canlılar aləminin 80 % endemikdir. Bunlar arasında ən tanınmışları lemurlardır. Zəngin endemik növ çeşidliyinə görə Madaqaskarı kiçik materik adlandırırlar. Şimal nöqtəsi — De Ambre burnu (11 °C. e və 49° ş. u), cənub nöqtəsi — Vohimena burnu (35 °C. e və 45° ş. u), qərb nöqtəsi — Mannonka burnu (22 °C. e və 43° ş. u) və şərq nöqtəsi — İst burnu (15 °C. e və 50° ş. u).
Salvatore Tessio
Tessio həmçinin 2004-cü ildə çıxan “Xaç atası qayıdır” romanında və 2006-cı ildə “Xaç atası” videooyununda da rol alıb.
Romanda və filmdə
Tessio Peter Klemenza və Vito Korleone ilə dostluq edir və onlar Nyu-Yorkun Manhettenin Kiçik İtaliya məhəlləsində aşağı səviyyəli quldurlar kimi cinayətkar karyeralarına başlayırlar; o və Klemenza bahalı xalça oğurlayaraq Vitoya ilk cinayətini etməyə kömək edir. Vito mafiyanın yeraltı dünyasında gücə və şöhrətə yüksəldikcə Tessio və Klemenza onun etibarlı kaporlarına çevrilirlər. Bütün şəhərlə yaxşı əlaqəsi olan Tessio, Mafiya əsgərləri üçün əməliyyat bazası olan Broklin Embassi Cluba sahibdir. Əksər federal müstəntiqlər Tessionu Corleone kapolarından daha ağıllı, daha ağıllı və amansız hesab edirlər. Bununla belə, kitaba görə, o, Nyu-York Mafiya ailələri arasında on il ərzində sülhü xeyli yumşaldır. Corleone ailəsinin güclü tərəflərindən biri də odur ki, Tessionun Bruklin üzərində nəzarətini nəzərə alsaq, bəzi düşmənlər Tessio rejiminin Korleone İmperiyası daxilində fəaliyyət göstərməsindən xəbərsizdirlər və buna görə də onun hansı əlavə gücə malik olduğunu anlamırlar. Bu mənbə mətn haqqında ətraflıƏlavə tərcümə məlumatı üçün mənbə mətn tələf edilir Rəy göndər Yan panellər Vito narkobaron Virgil Sollozzonun adamları tərəfindən vurulduqda, Beş Ailə arasında müharibə alovlanır, Tessio Vito imkansız olduğu halda ailəni idarə edən Vitonun böyük oğlu Sonninin sağ əli olur. Romanda Tessio kiçik oğlu Vito və gələcək varisi Maykl üçün Klemenza və Korleone ailəsinin müşaviri Tom Hagendən daha çox hörmət bəsləyən kimi təsvir edilmişdir. Bununla belə, o, heç vaxt Maykl-a tam etibar etmir və Barzini ailəsi Bruklindəki həbsxanasını əlindən alan kimi, Maykl Donun rəqibi Emilio Barzini-dən qisas almasına mane olanda əsəbiləşir. Nəhayət, Tessio, Barzini və Filip Tattaglia ilə sülh zirvəsində onun öldürülməsini təşkil etməyə kömək edərək, Maykala xəyanət edir. Sammit Tessionun Mayklın təhlükəsiz olduğu güman edilən Bruklindəki malikanəsində baş tutacaq. Bunun müqabilində Tessio Mayklın ölümündən sonra Corleone ailəsini miras almalı idi. Romanda Tessio Vitonun ölümündən az sonra zirvəyə çatmağa kömək edir. Filmdə Tessio Mayklla Vitonun dəfnində sülh sammitinin təşkili ilə bağlı yaxınlaşır, Maykl artıq atasının xəbərdarlığı ilə sui-qəsdi əvvəlcədən görmüşdü: sülh sammiti ilə bağlı Mayklla yaxınlaşan hər kəs ailənin xaini olacaq. Tessionun xəyanəti Hageni təəccübləndirir, o, Klemenzanın Mayklı satacağını düşünüb. Michael ona deyir: "Bu, ağıllı bir hərəkətdir, Tessio həmişə daha ağıllı idi".
Bir neçə gün sonra Willy Cicci Tessioya Mayklın ayrıca səyahət etdiyini bildirdikdə, Tessio Maykl və Hageni görüş üçün Bruklinə müşayiət etməyə hazırdır. Əsəbiləşmiş Tessio deyir ki, bu, onun "inandırılmasına" mane olur. Hagen o da tərk edə bilməyəcəyini deyir və bir neçə qatil Tessionu mühasirəyə alır. Öz mövqeyini dərhal dərk edən Tessio sakitcə Hagenə deyir ki, Maykl onun xəyanətinin şəxsi deyil, sadəcə iş olduğunu söyləsin. Tessio Hagendən onu çəngəldən götürməsini xahiş edir, lakin Hagen rədd edir. Taleyini qəbul edən Tessio onu ölümə apararkən sakitcə ayrılır.
Növbəti romanlarda
Orijinal Mario Puzo romanı və filmi Tessionun ölümünü nəzərdə tuturdu, lakin Mark Winegardnerin davam romanı The Godfather Returns izah edir ki, o, onun icraçısı Nik Geraci tərəfindən çox yaxın məsafədən açılan atəşlə edam edilib. Bu romanda Geraci kapo olaraq onun yerinə seçilir, lakin orijinal romanda Al Neri Tessionun köhnə rejimini ələ keçirir.
Whatever People Say I Am, That's What I'm Not
Whatever People Say I Am, That's What I'm Not — ingilis rok qrupu Arctic Monkeys-in 23 yanvar 2006-cı ildə Domino tərəfindən buraxılan ilk albomu. Qrupun keçmiş bas ifaçısı Endi Nikolsonun yer aldığı yeganə albomudur.
Alma (meyvə)
thumb|200px|right|Qırmızı alma thumb|200px|Alma Alma bitki növünün meyvəsi olub, dünyada mədəni bitki kimi genş şəkildə becərilir. Bitki Orta Asiyada bu gün də bitən yabanı Malus sieversii növündən törəmişdir.
thumb|200px|right|Almalar
İlona Zeynalova
İlona Zeynalova (9 yanvar 2005) — Azərbaycanı təsmil edən bədii gimnast.
Həyatı
İlona Zeynalova 2005-ci il yanvarın 9-da anadan olub.
Karyerası
İlona Zeynalova 2020-ci ildə Kiyev şəhərində baş tutan Avropa Çempionatını bürünc medalla başa vurdu.
Daha sonra İlona Zeynalova 2022-ci ildə Konya şəhərində V İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu. Həmçinin İlona Zeynalova Polşa və Macarıstanda beynəlxalq turnirlərin qalibi oldu və Azərbaycan Çempionatını bürünc medalla başa vurdu.
2023-cü ildə isə İlona Zeynalova Polşada beynəlxalq turnirin qalibi oldu və Azərbaycan Çempionatını gümüş medalla başa vurdu.
Ağac
thumb|right|200px|Ağac
Ağac — qol-budağı və gövdə si oduncaqlaşmış çoxillik bitki.
Ağac, ağacların və digər bitkilərin əsas gücləndirici və qida keçirici toxuması və ən bol və çox yönlü təbii materiallardan biridir. Həm gimnospermlər, həm də angiospermlər də daxil olmaqla bir çox botanika növləri tərəfindən istehsal olunan ağac müxtəlif rənglərdə və taxıl naxışlarında mövcuddur. Ağırlığına görə güclüdür və elektrik enerjisi ni izolyasiya edir və arzu olunan akustik xüsusiyyətlərə malikdir. Bundan əlavə, o, metal və ya daş kimi rəqabət aparan materiallarda olmayan “istilik” hissi verir və nisbətən asanlıqla işlənir. Material olaraq ağac insanlar Ye r üzündə görünəndən bəri istifadə olunur. Bu gün texnoloji tərəqqiyə və metallar, plastik lər, sement və digər materiallarla rəqabətə baxmayaraq, ağac ənənəvi rollarının əksəriyyətində yerini qoruyur və onun xidmə t qabiliyyəti yeni istifadələr hesabına genişlənir. Taxta, mebel və kontrplak kimi məşhur məhsullara əlavə olaraq, ağac ağac əsaslı panellər, sellüloz və kağız və bir çox kimyəvi məhsullar üçün xammaldır. Nəhayət, odun hələ də dünyanın əksər hissəsində mühüm yanacaqdır.
Xarakteristikası
İnkişaf etmiş kök, gövdə, yarpaq, çiçək, meyvə və toxuma malik olan ağaclar ali bitkilərdir. Ağacların gövdələri hündür və odunlaşmış olur, gövdə budaqlanaraq çətir əmələ gətirir. Çinar, qoz, fıstıq, şam, vələs, palıd, armud kimi bitkilərdə gövdə inkişaf etmiş oduncağa malikdir. Orta hündürlükdə bir ağacdan təxminən 170 000 karandaş hazırlamaq olar. Müxtəlif ağacların diametri 12 sm-dən 160 sm-ə qədər dəyişir. Yetkin meşə ağaclarının yaşı 120–160 ildir. Respublikamızda yaşı 1000 ili ötən yoğungövdəli çinar, palıd, azatağac və qaraçöhrə ağacları mövcuddur. Ağaclar atmosferin çirklənməsinin qarşısını alan ən etibarlı müdafiə vasitəsidir. Onlar havanı işlənmiş qazlardan təmizləyir və şəhərlərin səs fonunu tənzimləyir. Bir ağac il ərzində atmosferə təxminən 120 kiloqram oksigen buraxır. Bu qədər oksigen üç nəfərdən ibarət bir ailənin bütün il boyu tənəffüsünə bəs edər. Ağac ona lazım olan qidanın 90 faizini atmosferdən, 10 faizini isə torpaqdan alır. Digər canlılarla müqayisədə, ağaclar planetimizin ən uzun ömürlü varlıqlarıdır.
Dendrologiyada ağaclar boylarına görə aşağıdakı təsnifata bölünür:
Nikolay Tsiskaridze
Nikolay Maksimoviç Tsiskaridze — gürcü balet artisti və müəllim, Rusiya Federasiyasının Xalq artisti (2001), Şimali Osetiyanın Xalq artisti (2013).
NGC 5179
NGC 5179, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qızbürcü istiqamətində yerləşir. S? tipli. tərəfindən ildə 46.99 sm (18.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Nikolay Tsiskaridze
Həyatı
Nikolay Tsikaridze 31 dekabr 1973-cü ildə Tbilisidə doğulub.
1992-2013-cü illərdə Bolşoy Teatrının balet üzrə solisti olub. O, 2001-ci ildə Rusiya Federasiyasının Xalq artisti adına layiq görülüb. Eyni zamanda, 2013-cü ildən Şimali Osetiyanın Xalq artistidir.
Üç dəfə “Qızıl Maska” teatr mükafatına layiq görülüb. 2011-ci ildən Rusiya Prezidentinin Mədəniyyət və İncəsənət Şurasının üzvü seçilib.
Saxta xəyanət
Saxta xəyanət, kəşfiyyat dairələrində adətən "təxribat" və ya "podstava" — kəşfiyyat agenti tərəfindən saxta iddialar əsasında edilən xəyanət. Saxta xəyanətkarlar dezinformasiya yaya və ya köstəbəklərin ifşa edilməsində kömək ola bilər. Xəyanətin saxta olması ehtimalı adətən xəyanətkarlar haqqında məlumat verən kəşfiyyat agentliklərində narahatlıq doğurur.
III Aleksandr (İmereti çarı)
Həyatı
III Aleksandr 1639-cu ildə atası III Georginin ölümündən sonra İmeretiya taxtına oturdu. Bu dövrdə Meqreliya knyazı Levan Dadiyani İmereti torpaqlarına dağıdıcı basqınlar edirdi. III Aleksandr paytaxt Kutaisi nin müdafiəsini möhkəmləndirdi və Levan Dadiyaniyə qoşulmamaları üçün bütün əsas və varlı İmeretiya zadəganlarını ailələri ilə birlikdə paytaxta yerləşdirdi.
III Aleksandr Rus çarı Aleksey Mixayloviçdən hərbi və siyasi yardım istəmək üçün öz elçilərini Moskvaya göndərdi.
Bu dövrdə III Aleksandr oğlu Baqratı anası ilə birlikdə qovdu və Kaxetiya çarı I Teymurazın nəvəsi Georgini övladlığa götürdü. Georginin ölümündən sonra III Aleksandr oğlu Baqrat ilə barışdı və onu taxtın varisi elan etdi.
1657-ci Levan Dadiyanin ölümündən sonra onun əvəzinə Meqreliya taxtına qardaşı Liparit Dadiyani çıxmışdır. Bu dövrdə III Aleksandr böyük bir ordu toplayaraq Meqreliyanı işğal etdi. Liparit Dadiyaninin yerinə taxta çıxan yeni knyaz Vamik Dadiyani III Aleksandrdən vassal asılılığını qəbul etmək məcburiyyətində qaldı. Liparit Dadiyani Axalsıxa qaçdı və Samtsxe atabəyi Rostom paşa və Kartli çarı I Rostom dan hərbi yardım istədi. Onlar Liparit Dadiyanini ordu ilə təmin etdilər. Həmçinin bu dövrdə Quriya knyazı Keyxosrov Quriyeli və müttəfiqləri də Liparit Dadiyaniyə qoşuldular. 1658-ci ildə Bandzadakı döyüşdə III Aleksandr rəqibləri üzərində tam bir qələbə qazandı. Liparit Dadiyani və Keyxosrov Quriyeli İstanbula qaçdılar. Bu dövrdə III Aleksandr Vamik Dadiyaniyi Meqraliya hakimi, Demeter Quriyelini isə Quriya hakimi olaraq təsdiqlədi. İstanbula qaçmış gürcü knyazlarından Liparit Dadiyani orada vəfat etdi. Keyxosrov Quriyeli isə Samstxeyə geri döndü. Osmanlı sultanı Samtsxe atabəyinə Keyxosrova kömək etməsi üçün əmr etdi. Hərb dəstək alan Keyxosrov Quriya ərazilərinə daxil oldu. Quriya knyazı Demeter Quriyeli isə III Aleksandra sığındı. III Aleksandr qısa müddət sonra Keyxosrovu öldürtdürdü və Demeter Quriyeli yenidən Quriya taxtına çıxdı.
Lavrov buxtası
Lavrov buxtası — Berinq dənizinə daxil olan Olyutorski körfəzinin şimal-qərbində yerləşir. İnzibati baxımından Kamçatka diyarının Olyutorki rayonu ərazisinə daxildir. Qoven yarımadası ərazisində yerləşir. Lavrov buxtası Koryak qoruğunun üç əsas bölgəsindən biridir.
III Aleksandr (İmereti çarı)
Həyatı
Çar III Aleksandrın 1660-cı ildə ölümündən sonra hakimiyyətə böyük oğlu V Baqrat keçdi.
Lavrov buxtası
Təsviri
Jujnaya qlubokaya buxtasından 16 km çimal-qərbdə yerləşir. Koryak öndağlığı, Pılqinski silsiləsi ətrafından keçir. Bu bazımından bir fiorddur. Buxtanın uzunluğu 11 km-dir. Ən enli hissəsdə eni 6,5 km, yuxarılarda isə 1 km qədər azalır. Yuxarı hissədə qumlu dillər iki kiçik buxta əmmələ gətir:Vestovuya və Ostobuya.
Piano
Piano iki formada mövcuddur:
Lavrov buxtası
Təsviri
Buxtaya dövrü olaraq balina və Osalar gəlir. Bəzi hallarda səyahət edən gəmilərin buxtyaya girməsi belə olur. Koryak qoruğu rəhbərliyi turistlərin qısa müddətə də olsa bura girməsinə icazə verir. Sahildən bir qədər aralıda İlır-Qıtxın və Potat-Qıtxın gölləri vardır. bu göllər təbiıət abidəsi elan edilmişdir.
Piano
Royalda tellər, titrəyidicilər və dayaqlar döşəməyə nisbətən paralel yerləşir. Pianoda isə onlar şaquli istiqamətdə olurlar. Buna baxmayaraq, onların təşkilediciləri eynidir.
Quruluşu
thumb|243x243px|[[Ferens List fortepiano arxasında (1886).]] Piano aşağıdakı komponentlərdən ibarətdir: pianinonun 7 ağ dili var
[[Fayl:Fortepian - schemat.svg|thumb|center|400px| 1 Metal çərçivə
Lavrov buxtası
İstifadəsi
1960-cı ildə komsomol gənclər buxta sahilində Dyujnı qəsəbəsini salmışlar. 1975-coi ildə bu balıqların ovuna qoyulan qadağadan sonra qəssəbə tərk edilmişdir.
Gəmi qəzaları
Buxta sahilləri qayalıdır. Ərazisində su altı daşlar vardır. Bu səbəbdən gəmilər buxtada onların üzərinə otururdu. 19 oktyabr 1957-ci ildə buxtada СРТ-626 gəmisi qayalartın üzərinə oturmuşdur. Gəmini burada da qomalı olmuşdular. 1960-cı ildə isə yelkən-motorlu «Ustrisa» şunu dayazlığa oturmuşdur. 26 oktyabr 1965-ciu ildə «Sentavr» qayalrın arasında qalmışdır. Onu qayalardan çəkərək çıxara bilsələr də, 2 km darrtmadan sonra gəmi batmışdır. 1978-ci ildə isə «Kreçet» gəmisi daşların üzərinə oturmuşdur. Bu gəmi bu günda buxtadadır və turistlərin marağıına səbəb olur.
İncəsənətdə
Lavrov buxtasına kamçatkalı jurnalist, yazıçı və şair Q.Srunaçyova-Otroka Бухте «Lavrov buxtasına» adlı Şeir yazmışdır.
Piano
Quruluşu
2 Qabaq qapaq
3 Kapodaster və ya təzyiq çubuğu
4 Dempfer
6 Dempfer qolu
7 Peal hissəi (titrəyən ağac lövhə)
8 Pedal hissəi (İtələyici)
9 Pedal hissəsi
10 Pedal qolu
11 Pedal
12 Körpü
13 Tel asılqanı
14 Metal gövdə
15 Titrəyidici
16 Tellər ]]
[[Fayl:Fortepian - mechanizm angielski.svg|thumb|center|400px| 1 Dəstək
2 Ötürüc
3 Aparıcı qol
4 İşə salma başlığı
5 İtələyici dil
6 Çəkic kapsulası
7 Vint
8 Çəkic dəstəyi
9 Qol
10 Çəkic başlığı
11 Tutqac
12 Dempfer qolu
13 Qaldırıcı
14 Qaşıq
16 Tellər
17 Metal lövhə
18 Aqraffe
19 Səs burulğanı
20 Səsboğucu ]]
Müqəddimə
thumb| Vilyam Bleykin "Milton" poemasının müqəddiməsi. Müqəddimə — əsərin müəllifi tərəfindən yazılmış, kitabın və ya başqa ədəbi əsərə giriş. Əsərin əvvəlində fərqli şəxs tərəfindən yazılmış mətn ön söz adlanır, müqəddimədən əvvəl yazılır. Müqəddimə tez-tez ədəbi işin ərsəyə gətirilməsində kömək edənlərə minnətdarlığın ifadəsi ilə tamamlanır.
"Müqəddimə" sözü Azərbaycan dilinə ərəb dilindən keçmişdir. "Qabaq, ön" mənaları ilə bağlı bu söz qədəm, təqdim, əqdəm sözləri ilə qohumdur.
Stiven Kainat
Stiven Kainat — Rebekka Şuqar tərəfindən Cartoon Network üçün yaradılmış amerikan cizgi-serialı. Yadplanetlilərlə birlikdə yaşayan gənc oğlan Stiven Kainatın yetkinlik hekayəsindən bəhs edir. Özlərini Kristal Daşlar adlandıran komanda dünyanı müxtəlif təhlükələrdən qoruyur. Pilot epizodu ilk dəfə 2013-cü ilin may ayında nümayiş etdirildi və serial 2013-cü ilin noyabrından 2019-cu ilin yanvarına qədər beş mövsüm davam etdi. Steven Kainat: Film 2019-cu ilin sentyabrında çıxdı və məhdud epiloq seriyası olan Stiven Kainat: Gələcək 2019-cu ilin dekabrından, 2020-ci ilin martına qədər davam etdi.
Serialın mövzuları arasında sevgi, ailə və sağlam şəxsiyyətlərarası münasibətlərin əhəmiyyəti yer alır. Serial geniş bir pərəstişkar kütləsi yaratdı və dizaynı, musiqisi, səsləndirməsi, xarakteristikası, LGBTQ mövzularının önə çıxması və elmi fantastik dünya quruculuğuna görə müsbət rəylər qazandı.
Herbert Henri Askvit
Herbert Henri Askvit — 1908–1916 illərdə Baş Nazir olmuş dövlət xadimi. Birinci Dünya Müharibəsinin ilk iki ilində ölkəni idarə etdi və 1911-ci ildə Lordlar Palatasının səlahiyyətlərini məhdudlaşdıran Parlament Qanununun qəbul edilməsinə səbəb oldu.
Həyatı
Herbert Henry Asquith 12 sentyabr 1852-ci ildə Böyük Britaniyada anadan olub. Təhsilini Oksforddaki universitetlərdən birində alıb. Universiteti bitirdikdən sonra vəkil olub. Asquith daha sonra ailə həyatı qurub, onun bir oğlu və üç qızı olub, lakin qızlardan sadəcə biri uşaq vaxtı sağ qalıb.
Karyerası
Asquith 1908-ci ildə Henry Campbell-Bannermanın vəzifədən istehfa etməsindən sonra Baş Nazir oldu. Asquith, Almaniyanın qələbəsinin İngiltərə üçün bir fəlakət olacağını bildiyi halda Birinci Dünya Müharibəsinə qatılmaqda tərəddüd edirdi. Almaniyanın Belçikayı işğal etməsindən sonra qərarını dəyişdirdi. 1916-cı ilin yanvarında Çanaqqala hərəkatının uğursuzluqla nəticələnməsi, Qərb cəbhəsində hər hansı bir irəlləyişin olmaması və aprel ayında İrlandiyada başlayan etirazlar siyasi vəziyyəti pisləşdirdi. Ölkədəki ümümi narazılıq və mətbuatın əleyhine başlattığı sərt kompaniya nəticəsində 1916-cı ilin dekabrında istehfa etti.
Xəstəxana
Xəstəxana - İnsanların müxtəlif xəstəliklərdən müayinə və müalicə eyni zamanda qulluq edilməsi üçün nəzərdə tutulmuş bir yer və ya müəssisə. Bu müəssisələr indiki tipik quruluş və funksiyalarına qədər uzun bir yol keçmişdir. Qədimdən təbabət dinlə sıx əlaqəli olmuşdur. Hələ qədim MIsir məbədlərinin kahinləri xəstələrin müalicəsilə məşqul olmuşlar. İlk xəstəxana tipli müayinə və müalicəxanalar Şri Lankada sonra isə Hindistanda ilk tədris xəstəxansı isə İranda mövcud olmuşdur.
Aydın Hüseynov (şahmatçı)
Aydın Hüseynov (31 avqust 1957, Batumi - 30 oktyabr 2003, Bakı) — Azərbaycan şahmatçısı, qrosmeyster (1998).
Həyatı
Aydın «Burevestnik» klubda Vladimir Bağırovun qrupunda şahmatla məşğul olmağa başlayıb. Daha sonra Vladimir Makoqonovun qrupunda məşğul olub. Bütün şahmat karyerası boyunca Aydının məşqiçisi olmayıb. 1978-ci ildə idman ustası, 1995-ci ildə beynəlxalq usta, 1998-ci ildə isə beynəlxalq qrosmeyster titulunu qazanıb (Azərbaycan tarixində üçüncü qrosmeyster). 1991-1996-cı illər arasında Qatar Şahmat Federasiyasında məşqiçi kimi çalışıb. 2003-cü ilin 30 oktyabrında Bakı şəhərində vəfat edib.
Ailəsi
Həyat yoldaşı- Elmira Əliyeva 13 dəfə Azərbaycan çempionu, beynəlxalq usta, idman ustası titulunu qazanan ilk azərbaycanlı qadın
Oğlu- Elmir Hüseynov beynəlxalq usta, Gənlər arasında Azərbaycan çempionu, 2007-ci ildə Şahmat üzrə Azərbaycan Çempionu
Naliyyətləti
Zaqafqaziya Çempionatı
1984- Zaqafqaziya Çempionatı (Tbilisi), üçüncü yer
1983- «Urojay» Cəmiyylərin Çempionatı, birinci yer
1987- SSRİ Çempionatı (Tümen), ikinci yer
1988-SSRİ Çempionatı (Ujqorod), ikinci yer
1990-SSRİ Çempionatı (Herson), ikinci yer
1996- Azərbaycan Çempinatı (Bakı), birinci yer
1983– Beynəlxalq turnir (Bakı), ikinci yer
1984– Beynəlxalq turnir (Çexiya), birinci yer
1994– Beynəlxalq turnir (Özbəkistan), ikinci yer
1997– Beynəlxalq turnir (Azərbaycan, Zuğulba), birinci-ikinci yer
1998– Beynəlxalq turnir (Türkiyə, Ankara), birinci-ikinci yer
1999– Beynəlxalq turnir (Yunanıstan, Afina), ikinci-dördüncü yer
Aydın Hüseynov komanda turnirlərində Azərbaycanı demək olarki, 30 il təmsil edib:
1974 – SSRİ Spartakiada (məktəblər arası), birnci yer, birinci lövhə (7 oyundan 5.5 xal), Harri Kasparov ikinci lövhədə, komanda ikinci yer tutub
1990 – SSRİ Spartakiada, birinci yer ikinci lövhədə (9 oyundan 8 xal)
Aydın 1979 və 1983-cü ildə SSRİ Spartakiadasında Azərbaycanı təmsil edib. Həmçinin 1998-ci ildə Elistada keçirilən 33-cü Şahmat Olimpiadasında və 1997-ci ildə Xorvatiyanın Pula şəhərində keçirilən Avropa Şahmat Çempionatında iştirak edib.
Alimə Abdenanova
Alimə Seitosmanovna Abdenanova (Alime Seitosman qızı Abdenanova; 4 January 1924 — 5 April 1944) İkinci Dünya müharibəsi zamanı Qızıl Ordunun Krım tatar əsilli kəşfiyyatçısı olub. 1943-cü ildə Krımın Almaniya tərəfindən işğalı başlayandan sonra başçılıq etdiyi kəşfiyyat qrupu ilə Kerç yarımadasının inzibati ərazisi boyunca alman və rumın qoşunlarının mövqeləri haqqında kəşfiyyat məlumatlarının toplanmasını istiqamətində fəaliyyət göstərib və buna görə "Qırmızı bayraq" ordeni ilə təltif edilib. Qrup fevral ayında almanlar tərəfindən həbs edildikdən sonra Abdenanova bir aydan çox işgəncələrə məruz qalsa da, qarşı tərəfə hər hansısa məlumat verməkdən imtina edib. 5 aprel 1944-cü ildə, iyirmi yaşında Simferopol şəhəri yaxınlığında edam edilib. 1 sentyabr 2014-cü ildə Vladimir Putinin fərmanı ilə ölümündən sonra Rusiya Federasiyasının Qəhrəmanı elan edilib. Alimə Abdenanova bu mükafata layiq görülən sayca 16-cı qadın, eləcə də ilk Krım tatarı hesab edilir.
Həyatı
Yeddi illik orta məktəbi fərqlənmə ilə bitirdikdən sonra Lenin rayonunun Uzun-Ayakski kənd Sovetində katib vəzifəsinə işə düzəlir. 1940-cı ildə SSRİ-də yeganə siyasi gənclər təşkilatı olan Komsomola üzv olur. 1941-ci ilin iyununda Almaniyanın Sovet İttifaqına qarşı hücumu başladıqdan sonra bir neçə dəfə Qızıl Orduya qoşulmaq üçün müraciət edir, lakin hər dəfə Lenin Rayon İcraiyyə Komitəsinin üzvü olduğu əsas gətirilərək ona rədd cavabı verilir. 16 noyabr 1941-ci ildə komitə Kerçə, daha sonra isə Temryuk rayonuna köçürülür. Bundan sonra sonra tibb kurslarına yazılmağa nail olur və ardınca Krasnodardakı xəstəxanaya təyin edilir.
Kəşfiyyat qrupunun lideri kimi fəaliyyətləri
Sovet qoşunları Kursk döyüşündə və "Novorossiysk-Taman" əməliyyatı nəticəsində Vermaxtın nəzarətinə keçmiş əraziləri geri aldıqdan sonra Qızıl Ordu rəhbərliyi növbəti dəfə Krım yarımadasını geri almaq üçün hücuma keçmək niyyətində idi. Bunun üçün Hərbi Dəniz Qüvvələrinin Kəşfiyyat İdarəsinin baş qərargah rəisinin müavini general-mayor Nikolay Trusov geri çəkilən Berlin-Roma-Tokio oxu qüvvələrinin arxasına kəşfiyyat dəstələrinin göndərilməsini əmr etdi. Bu məqsədlə kəşfiyyat-diversiya üzrə təlim keçmiş iki kəşfiyyatçı və altı agentdən ibarət "Bast" adlı diversiya qrupu yaradıldı və Starıy Krım şəhərinə göndərilir. Qrup fəaliyyəti ərzində Qızıl Orduya 300-dən artıq kəşfiyyat məlumatı göndərməyə nail olur. Lakin 8 nəfərlik qrup Krım yarımadasının bütün inzibati ərazisi haqqında kəşfiyyat məlumatları toplamaqda çətinlik çəkməklə yanaşı, nasistlərin nəzarətinə də düşür. Nasistlər tərəfindən qəbul edilmiş səyahət məhdudiyyətləri kimi qərarlar qrupun işini getdikcə daha da çətinləşdirir və onun fəaliyyətinin vaxtından əvvəl bitməsinə səbəb olur. Sonra Trusov yarımadaya ikinci kəşfiyyat qrupu göndərmək qərarına gəlir və A.Abdenanova tezliklə könüllü olaraq yeni qrupa qoşulur. Krasnodardakı hərbi kəşfiyyat məktəbinə daxil olduqdan dərhal sonra missiyasına hazırlaşır, təyyarədən paraşütlə tullanmağı öyrənir, həmçinin kəşfiyyat fəaliyyətləri üzrə gərgin və sürətləndirilmiş kurs keçir.
1943-cü il oktyabrın 2-nə keçən gecə Alimə Abdenanova və radio operatoru Larisa Qulyaçenko "Polikarpov Po-2" hərbi təyyarəsindən paraşüt vasitəsilə Cermay-Kaşık kəndinə tullanırlar. Hədəfdən bir qədər kənara enən Abdenanova ayağını zədələsə də, nəhayət nənəsinin evinə çatmağa nail olur. Orada Abdenanova “Sofiya” kod adı ilə işləməyə başlayır, Qulyaçenko isə “Stasya” və “Proud” adlarından istifadə edir. Qızıl Ordunun tələb etdiyi məlumatları lazımi səviyyədə toplamaq üçün əmisi Abduraki Bolatov, məktəb müəllimi Nəcibə Batalova, Sefidin və Cevat Menanov, Vaspie Acibayeva, Xairla Mambecanov və Battal Battalovdan ibarət kiçik bir casus qrupu təşkil edir. Kəşfiyyatçılara yerli dəmir yoluna daimi nəzarət etmək, düşmən qoşunlarının hərəkəti, ərazidəki qarnizonlar və düşmən bölmələrinin ərazidə yerləşdirilmə mövqeləri haqqında dəqiq məlumat toplamaq barədə tapşırıq verilmişdi. Görüşlər Battal Battalovun evində keçirilirdi, orada Aliməyə məlumatlar verdikdən sonra o, bu kəşfiyyat məlumatlarını radio qurğu vasitəsilə Şimali Qafqaz Cəbhəsinin kəşfiyyat şöbəsinə məruzə edirdi. Cermay-Kaşıkdakı əməliyyatın başlanmasından oktyabrın 19-dək qrup tərəfindən Qızıl Orduya 16 radioqram göndərilmişdi. Halbuki qrup qarşısına qoyulmuş tapşırıq həftədə iki dəfə kəşfiyyat məlumatı göndərməkdən ibarət idi. Ümumilikdə kəşfiyyat-diversiya qrupu 80-dən çox kəşfiyyat məlumatı göndərməyə nail olur, bu isə alman qoşunlarının daha çox itki verməsi ilə nəticələnir.
13 dekabr 1943-cü ildə Şimali Qafqaz Cəbhəsinin Qərargahının ikinci kəşfiyyat şöbəsinin rəisi mayor Athexovski Abdenanova və Qulyaçenkonun "Qırmızı bayraq" ordeninə namizədliyini irəli sürür. General-mayor Nikolay Trusov bu təklifə dəstək nümayiş etdirir və 5 yanvar 1944-cü ildə Primorsk ordusu şurası namizədliyi təsdiqləyir. Buna baxmayaraq, Abdenanova həmin vaxt işğal olunmuş ərazilərdə missiya icra etdiyinə görə mükafatı şəxsən ala bilmədiyindən medal 1992-ci il mayın 9-da bacısı Firuzəyə rəsmi olaraq təhvil verilən vaxta qədər Moskvada anbar binasında saxlanır. Sonradan mükafat yenidən Moskvaya göndərilir və sərgilənmək üçün Lenino muzeyinə təqdim edilir.
Həbsi və edamı
1944-cü ilin yanvar və fevral aylarında Alimə Abdenanova radio ötürücü vasitəsilə Qızıl Orduya 42 kəşfiyyat məlumatı məruzə edir. Lakin fevralın 11-də radio cihazının batareyaları bitdiyindən Aleksandr Pavlenko adlı yerli partizandan yeni batareya dəsti istəməyə məcbur olur. Batareyaları Abdenanovaya verdikdən sonra Pavlenko almanlar tərəfindən tutulur. Alimə bu hadisəni qərargaha məruzə edir və Trusov onu yaxınlıqdakı kəndə gedərək qohumlarının yanında qalmaqla təlimatlandırır. Lakin artıq almanlar kəşfiyyat dəstəsinin mövcudluğundan şübhələnməyə başlamışdılar və radio dalğa aşkarlayıcılarından istifadə etməklə Alimənin kəşfiyyat qrupunun üzvlərinin yerlərini müəyyənləşdirə bilmişdilər. Fevralın 25-nə keçən gecə nasistlər Sefidin və Cevat Menanovun evinə basqın edirlər. Bu vaxt kəşfiyyatçıların əksəriyyəti, o cümlədən Abdenanova və Qulyaçenko həbs edilərək Starı Krım həbsxanasına göndərilir. Radio ötürücü qurğu tövlənin içərisində gizlədilsə də, alman qoşunları onu sonradan qısa müddətdə ərzində tapa bilir. Hətta işgəncə altında da Abdenanovanın cəlb etdiyi agentlərdən heç biri həbsxanada almanlara heç bir hərbi sirr təşkil edən məlumat vermir və onların əksəriyyəti martın 9-da "Ağarmış dağı"nda güllələnir. Vaspie Acibayeva edamın icrasından əvvəl həbsxanada məruz qaldığı işgəncələr nəticəsində ölür. Nəcibə Batalova həbsxananın həyətində güllələnərək öldürülür. Krım partizanlarına verilən ağır işgəncələrin şahidi olan radio operatoru Larisa Qulyaçenko nasistlərlə əməkdaşlığa razılıq verir və onlara məlumat ötürmək üçün istifadə etdikləri radio ötürücünün tövlədə gizlədildiyini bildirir. Alimə Abdenanova isə nasistlərə hər hansısa məlumat verməkdən boyun qaçırdığından ağır işgəncələrə məruz qalır. Nasistlərə xidmət edən bir neçə rus Abdenanovaya qarşı işgəncələrdə, həmçinin onun dırnaqlarını qoparmaqda, qollarını və ayaqlarını sındırmaqda iştirak etmiş, sonuncunun dondurucu su ilə isladılaraq işgəncəyə məruz qalması və üzünün eybəcər hala salınması kimi işgəncələrin verilməsində şərik olmuşlar. İşgəncələrə və uzun sürən dindirmələrə baxmayaraq, Abdenanova qarşı tərəfə heç bir məlumat vermir. Martın 27-də yerlı Krım tatar partizanları Starıy Krımdakı həbsxanaya basqın edərək bir çox məhbusu azad edirlər. Amma artıq nasistlər Abdenanovanı Simferopol həbsxanasına göndərdikləri üçün onu tapa bilmirlər. Beləliklə, Abdenanova aprelin 3-də Simferopol həbsxanasına gətirilir və təkadamlıq kameraya salınır. A. Abdenanova 5 aprel 1944-cü il tarixində Gestapo tərəfindən güllələnərək edam edilir və nəşi naməlum yerdə basdırılır.
Təftif və miras
1944-cü ilin aprelində Krım yenidən SSRİ-nin nəzarətinə keçdikdən sonra Qızıl Ordunun zabitləri Alimənin ailəsinə baş çəkərək sonuncunun igidliyini tərifləyir və onun xidmətlərinin unudulmayacağını bildirirlər. Buna baxmayaraq 1944-cü il 18-20 may tarixləri aralığında SSRİ tərəfindən Krım tatarlarının Mərkəzi Asiyaya deportasiyası Alimə Abdenanovanın sağ qalan ailə üzvlərindən də yan keçmir. Belə ki, kəşfiyyat dəstəsinə kömək edən nənəsi və işğalı zamanı partizan olmuş bacısı Azifə də Özbəkistana sürgün edilir. Sovet hökuməti Qızıl Orduda sədaqətlə xidmət etmiş hərbçilər də daxil olmaqla bütün Krım tatarlarını "satqın" elan etdiyindən Abdenanovanın "Sovet İttifaqı Qəhrəmanı" elan edilməsi ilə bağlı dəfələrlə müraciət edilməsinə baxmayaraq, o, heç vaxt bu ada layiq görülməmiş və təxminən SSRİ-nin süqutuna qədər, hətta adı belə cəmiyyətdən gizli saxlanılmışdır. SSRİ-nin dağılmasından sonra haqqında "Krımın Zoyası" adlı ədəbi əsər yazılmışdır və 2014-cü ildə Rusiya Federasiyasının Krımı ilhaq etməsindən sonra, həmin ilin 1 sentyabr tarixində "Rusiya Federasiyasının Qəhrəmanı" elan edilmişdir.
Azər Mirzəyev (şahmatçı)
Azər Tahir oğlu Mirzəyev — Azərbaycan şahmatçısı, qrosmeyster (2001).
Həyatı
Azər Mirzəyev 1978-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Valideynləri 7 yaşında Respublika Şahmat Məktəbinə gətiriblər və ilk məşqiçisi Bəhruz Qurbanov olub. İlk uğurunu 9 yaşında Bakı çempionu olanda qazanıb.
Naliyyətləri
1995 və 2000-ci illərdə Azərbaycan çempionu olub.
2006-ci ildə Elqoybarda keçirilən turnirdə birinci yer tutmuşdur.
İki dəfə (2008 və 2010) Azərbaycan yığmasının tərkibində Şahmat Olimpiadasında iştirak edib.
2009-cu ildə San Sebastianda keçirilən turnirdə birinci yer tutmuşdur.
2010-cu ildə Kalvidə keçirilən turnirdə birinci yer tutmuşdur.
2012-ci ildə Albacetedə keşirilən turnirdə birinci və ikinci yeri Omar Almeida Quintana ilə bölüşmüşdür.
Azər iki dəfə Stadium Casablanca turnirinin qalibi olub.
2012-ci ilin avqustunda Figueres turnirinin qalibi olmuşdur.
Elsevər Əliyev (əsgər, 1992)
Elsevər Saqib oğlu Əliyev (1 yanvar 1992; Arısu, Gədəbəy rayonu, Azərbaycan — 30 oktyabr 2020; Füzuli rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elsevər Əliyev 1 yanvar 1992-ci ildə Gədəbəy rayonunun Arısu kəndində dünyaya göz açmışdır. Orta təhsilini aldıqdan sonra həqiqi hərbi xidmət qulluqçusu olmuşdur. Hərbi xidmət müddəti bitdikdən sonra mülki şəxs olaraq fəaliyyətini davam etdirmişdir.
Azər Mirzəyev (şahmatçı)
Naliyyətləri
2014-cü ilin mayında Yeddinci Beyrut Beynəlxalq Open turnirində birinci yeri tutmuşdur.
Elsevər Əliyev (əsgər, 1992)
Hərbi xidməti
27 sentyabr 2020-ci ildə Vətən müharibəsi başlanan zaman Azərbaycanda qismən səfərbərlik elan edilir. Bu zaman Elsevər Əliyev səfərbər olunur və hərbi xidmətə çağırılır.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Elsevər Əliyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Elsevər Əliyev 30 oktyabr 2020-ci ildə Füzuli istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elsevər Əliyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elsevər Əliyev ölümündən sonra "Laçının azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Bosniya və Herseqovina konvertasiya olunan markası
Bosniya və Herseqovina markı (Bosniyaca, Xorvatca and Serbcə: , Kiril: ) — Bosniya və Herseqovinanın valyutasıdır. Valyuta 100 feninqə bölünür. Valyutanın abreviaturası KM (latınca) və ya КМ-dir (kirilcə).
200 mark əsginas yalnız bir variantda hazırlanır və bütövlüklə Bosniya və Herseqovina üçün unikaldır. 50 feninqs əsginas 31 mart 2013-cü ildə, 1 mark əsginas 31 mart 2009-cu ildə, 5 mark əsginas isə 31 mart 2010-cu ildə dövriyyədən çıxarılıb.
Sikkələr
1998-ci ilin dekabrında 10, 20 və 50 nominalında sikkələr təqdim olunub. Sonralar isə 1,2 və 5 maraka sikkələr təqdim olunub. Sikkələr Bosniyalı dizayner Kənan Zekic tərəfindən tərtib olunub və Llantrisantda Kral sikkəxanasında zərb olunub.
Əskinaslar
1998-ci ildə kağız pullar 50 feninqs, 1 mark, 5, 10, 20, 50 və 100 mark nominalında təqdim olunub. 200 mark kağız pul 2002-ci ildə buraxıldı. Halbuki, 50 feninq, 1 və 5 mark kağız əsginaslar sonra dövriyyədən çıxarılıb. Bütün bu kağız əsginaslar bütün ölkə ərazisində qüvvədədir.
Kağız əsginaslar 5 və 200 markı çıxmaq şərtilə Serbiya Respublikası və Bosniya və Herseqovina Federasiyası üçün müxtəlif dizayn ilə Bosniya və Herseqovinanın Mərkəzi Bankı tərəfindən buraxılır. Serbiya Respublikasının əsginaslarındakı yazılar kiril əlifbası, sonra isə əksinə latın yazısı ilə çap olunur. Pul əskinasları, 200 mark istisna olmaqla, Fransanın Oberthur şirkəti tərəfindən çap olunur.
Mübadilə dərəcəsi
İlk əvvəllər mark nominal dəyərinə görə Alman markına bağlı idi. 2002-ci ildə Alman markı avro ilə əvəz olundu. Bosniya markı Alman markının avro ilə əvəzlənməsindən əvvəlki mübadilə dərəcəsini istifadə edir (1 <tt>EUR</tt> = 1.95583 <tt>BAM</tt>).
Əli Sahib Ursavaş
Əli Sahib Ursavaş — Türk əsgər və siyasətçisi.
Həyatı
Əli Sahib Ursavaş 1887-ci ildə Kərkükdə doğulmuşdu. Hərbiyə məktəbini bitirmişdi. Mudros müqaviləsinin ardından Anadolunun işgali başlayınca Cəbunişərqi Anadoluda "Namık" ləqəbi ilə Milli qüvvəyə (Kuvayi Milliyəyə) qatıldı. Fransız işgali sırasında Mustafa Kamaldan aldığı əmrlə Urfa Jandarma komandiri ilə birlikdə Urfa müdafiəsi direnişini təşkil etdi. 23 aprel 1920-ci ildə açılan TBMMyə Urfa millət vəkili olaraq girdi. 1920-ci ilin dekabrında Urfa Kuvayi Milliye komandiri olaraq bölgədəki əşirət rəislərini Fransız işgaline qarşı topladı. Aktiv olaraq savaşdı. Konya İstiklal Məhkəməsi rəisi oldu. 1923-cü ildə Urfa millət vəkili seçildi. 1926-cı ildə Şərqi İstiqlal Məhkəməsi sədri oldu. 1931-ci ildə və 1935-ci ildə yeniden Urfa millət vəkili seçildi.
Əli Sahib Ursavaş 25 sentyabr 1939-cu ildə Ankarada 52 yaşında vəfat etdi. Urfa qəhrəmanı və Atatürkün yaxın silahdaşı olduğundan soyadı qanunu çıxdığında, soyadı Ursavaş olarak Atatürk tərəfindən verildi. Evli və 4 uşaq atasıydı.
Azərbaycan su elektrik stansiyalarının siyahısı
Azərbaycan su elektrik stansiyalarının siyahısı — Azərbaycanda yerləşən su elektrik stansiyalarının siyahısı.
Nurəddin Əliyev
Nurəddin (Nuriddin) Məcid oğlu Əliyev — SSRİ-nin əməkdar təyyarəçisi (1966), Lenin, Oktyabr inqilabı, Qırmızı ulduz ordenləri laureatı, polkovnik.
FATCA
thumb FATCA ( - Xarici Hesablar üzrə Vergi Əməletməsi Aktı) — xarici bank hesablarının vergiyə cəlb olunması ilə bağlı amerikan qanunudur. ABŞ Konqresi tərəfindən 18 mart 2010-cu il tarixində qəbul edilmiş və 1 yanvar 2013-cü il tarixindən qüvvəyə minmişdir. Əsas məqsəd digər ölkələrdə işləyən və yaşayan Amerika vətəndaşlarının vergidən yayınmasının qarşısını almaqdır.
Nurəddin Əliyev
Həyatı
Nurəddin Məcid oğlu Əliyev 2 aprel 1920-ci ildə Mahaçqala şəhərində anadan olmuşdur. 1937–1938-ci illərdə Bakı aeroklubunda U-2 üzrə pilotluq kursu keşmişdi. 1938-ci ildə Batay Yay pilotluq məktəbinə göndərilmişdi. 1940-cı ildə bu məktəbi uğurla bitirmişdi. O, pilot kimi İ-15, İ-16 təyyarələrində uçuşlara başlamışdı. II Dünya müharibəsində iştirak etmişdi. İl-2 təyyarəsinin sükanı arxasında Stalinqrad döyüşündə faşist təyyarələrinə qarşı vuruşmuşdu. 243-cü (78-ci) aviaalayın tərkibində uçuşlara qatılmışdı. Stalinqrad (Volqaqrad) ətrafında düşmənin 10 tankını, 2 zirehli maşınını, 5 zenit qurğusunu, 26 avtomaşınını, 190 yaxın zabit və əsgər heyətini məhv etmişdi. Hava döyüşlərində rəqibin Me-109 təyyarəsini vurmuşdu. Döyüşlərin birində yaralanmış, hospitalda müalicə olunmuşdu. Sağalandan sonra Don, Mərkəzi və Belorusiya cəbhələrində vuruşmuşdu. Sıravi pilotluqdan eskadron komandirliyinə qədər yüksəlmişdi.
Qvardiya mayoru Nurəddin Əliyev döyüşdə göstərdiyi cəsarət və qəhrəmanlığa görə Qırmızı Döyüş Bayrağı, Qırmızı Ulduz ordenləri və bir çox döyüş ordenləri ilə təltif olunmuşdu.
FATCA
Qanun ABŞ Vergi xidmətinin (İRS) qeydiyyatında olan fiziki şəxslər barədə banklardan və digər maliyyə qurumlarından məlumatların verilməsini tələb edir.
Nurəddin Əliyev
Həyatı
Nurəddin Əliyev ordudan tərxis olunduqdan sonra Azərbaycan Mülki Aviasiya idarəsinin rəisi olmuşdu. Uzun illər göstərdiyi səy və zəhmətə görə Lenin, Oktyabr inqilabı ordenləri ilə təltif olunmuşdu.
FATCA
FATCA ilə bağlı Azərbaycanda Nazirlər Kabinetinin 22 Aprel 2014-cü il 103 saylı sərəncamı var.
Persi Liza
Karlos Persi Liza Spinoza və ya qısaca Persi Liza — Perunun Sporting Cristal klubu və Peru milli komandasında hücumçu cinah müdafiəçisi kimi çıxış edən perulu peşəkar futbolçu.
Birbaşa investisiyalar
Birbaşa investisiyalar — pul yatırılan müəssisə və ya şirkətin idarə edilməsində iştirak etmək və onların fəaliyyətində iştirakdan gəlir əldə etmək üçün maddi istehsala və marketinqə vəsait qoyuluşu (investisiya) (birbaşa investisiya payın nəzarət paketinə malik olmasını təmin edir).
Xarici investisiyaların qəbul edilmiş beynəlxalq təsnifatına uyğun olaraq, birbaşa investisiyalara investisiyalar daxildir ki, bunun nəticəsində investor müəssisənin nizamnamə kapitalında ən azı 10% pay alır.
Müəssisənin kapitalında ən azı bu məbləğdə payın əldə edilməsi müəssisənin idarə edilməsində bilavasitə iştirak etməyə, xüsusən də idarə heyətində nümayəndənin olmasına imkan yaradır. Birbaşa investisiya qoyulan biznesə birbaşa təsir göstərməyə imkan verir. Müasir dünyada birbaşa investisiyaların həcminin artması və portfelin azalması tendensiyası mövcuddur.
Birbaşa sərmayələr adətən Private Equity fondları (özəl kapital fondları) vasitəsilə həyata keçirilir — "abunəçilərinin" fond müəyyən əməliyyatları təsdiqlədiyi təqdirdə əvvəlcədən razılaşdırılmış pul məbləğlərini köçürmək öhdəliyi olan ixtisaslaşmış şirkətlər. Abunəçinin marağı fondun yaradılmasından 3-5 il sonra bağlandıqdan sonra bütün sərmayə qoyulmuş şirkətləri strateji investorlara və ya digər fondlara sataraq mənfəət əldə etməkdən ibarətdir.
Birbaşa investisiyaların növləri
Birbaşa xarici investisiyalar ayrılan, yəni müəyyən ölkənin subyektləri tərəfindən xaricə qoyulan birbaşa investisiyalar və daxil olan, yəni xarici investorlar tərəfindən bu ölkəyə qoyulan birbaşa investisiyalara bölünür. Gələn və gedən investisiyaların nisbəti ölkənin beynəlxalq investisiya mövqeyini göstərir. Məsələn, ABŞ üçün məlumatlar göstərir ki, ölkə birbaşa investisiyaların xalis ixracatçısıdır, yəni ABŞ şirkətləri xarici şirkətlərin ABŞ-yə qoyduğu investisiyalardan daha çox xaricə sərmayə qoyur.
Munhwa Broadcasting Corporation
2 dekabr 1961-ci ildə qurulan MBC, 17 regional stansiyadan ibarət ümummilli şəbəkəyə sahib olan bir Koreyanın yerüstü yayım şirkətidir. MBC reklam sahəsində fəaliyyət göstərsə də, ən böyük səhmdarı Yayım Mədəniyyətinin Vəqfi olan bir ictimai təşkilat olduğu üçün bir ictimai yayım şirkətidir. Bu gün bir karasal televiziya kanalı, üç radio kanalı, beş kabel kanalı, beş peyk kanalı və dörd DMB kanalı olan bir multimedia qrupudur.
MBC'nin mərkəzi Seul, Mapo-gu, Digital Media City-də yerləşir və Ilsan'daki rəqəmsal istehsal mərkəzi Dream Center, Yongin Daejanggeum Parkında açıq və açıq dəstlər daxil olmaqla Koreyanın ən böyük yayım istehsal sahələrinə sahibdir.
NGC 1312
NGC 1312, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış ulduzdur. Göy üzündə Buğa bürcü istiqamətində yerləşir. *2 tipli. tərəfindən ildə 38.1 sm (15 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Alina Gözəlova
Alina Gözəlova (16 fevral 2006) — Azərbaycanı təsmil edən bədii gimnast.
Həyatı
Alina Gözəlova 2006-cı il fevralın 16-da anadan olub.
Karyerası
Alina Gözəlova 2020-ci ildə Kiyev şəhərində baş tutan Avropa Çempionatını bürünc medalla başa vurdu.
Daha sonra Alina Gözəlova 2022-ci ildə Konya şəhərində V İslam Həmrəyliyi Oyunlarının qızıl medalına sahib oldu. Həmçinin Alina Gözəlova Polşada beynəlxalq turniri və Azərbaycan Çempionatını bürünc medalla başa vurdu.
2023-cü ildə isə Alina Gözəlova AGF Trophy beynəlxalq turnirinin qalibi oldu və Azərbaycan Çempionatını gümüş medalla başa vurdu.
Pape Diuf
Pape Diuf — Fransanın Olimpik Marsel FK-nın sabiq prezidenti.
Həyatı
18 dekabr 1951-ci ildə Çadda doğulub.
Pape Diuf 2005-2009-cu illərdə "Marsel"ə rəhbərlik edib.
31 mart 2020-ci ildə səhhətində nasazlıq olan 68 yaşlı Pape Diuf koronavirus xəstəliyinə yoluxduğundan Seneqalın paytaxtı Dakarda vəfat edib.
Tuba Büyüküstün
İlk illər
Tuba Büyüküstün 5 iyul 1982-ci ildə İstanbulda anadan olub. Ana tərəfindən Krım mühaciri, ata tərəfindən, o, Krit mühaciridir. İstanbul Özəl Doğuş Məktəblərinin və Memar Sinan Gözəl Sənətlər Universitetinin, Səhnə Dekorları və Kostyum Dizaynı bölümlərinin bitirib. Universitetdə oxuyarkən reklamlarda iştirak edirdi. Universiteti bitirdikdən sonra rejissor Tomris Giritlioğlu sayəsində fəaliyyətə başladı.
Özəl həyatı
28 iyul 2011-ci ildə Parisdə, Fransada özü kimi aktrisa Onur Saylak ilə evləndi. 19 yanvar 2012-ci ildə əkiz qızlarını dünyaya gətirdi. Qızlarına Toprak, Maya adlarını verdilər. Evliliklər 5 iyun 2017-ci ildə başa çatdı.
BƏƏ–Türkiyə münasibətləri
BƏƏ–Türkiyə münasibətləri — BƏƏ və Türkiyə arasındakı ikitərəfli diplomatik münasibətlər.
Tarixi
Ölkələr geniş mədəni, hərbi və iqtisadi əlaqələrə malikdirlər. Lakin son illərdə münasibətlər xeyli pisləşmişdir. 2017-ci ilin may ayında BƏƏ-nin Amerika Birləşmiş Ştatlarındakı səfiri Yusif əl-Otayba, Türkiyə və onun prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanı BƏƏ və ABŞ üçün uzun müddətli təhlükə adlandırdı.
2017-ci ilin dekabr ayında BƏƏ-nin xarici işlər naziri Abdullah bin Zayed əl-Nahayyan Twitter səhifəsində Osmanlı generalının Mədinəni Osmanlı imperiyası dövründə qarət etdiyini yazdı. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan cavab olaraq Abdullah bin Zayed əl-Nahayyanı təhrikçi biri olaraq, neft gəliri ilə şıltağ olaraq yetişən insan adlandırdı. BƏƏ-nin ali çinli diplomatı Ənvər Qarqaş məzhəbçi və fanatik düşüncənin Tehran və ya Ankara rəhbərliyini qəbul etməyən ərəb dünyası üçün məqbul alternativ olmadığına dair bir bəyanat verdi.
2018-ci ilin mart ayında Ənvər Qarqaş ölkələr arasında əlaqələrin yaxşı vəziyyətdə olmadığını söylədi və Türkiyəni ərəblərin suverenliyinə hörmət etməyə, qonşuları ilə müdriklik və rasionallıqla ünsiyyətə çağırdı. 2018-ci ilin may ayında Ənvər Qarqaş ərəb ölkələrini Orta Şərqdə Türkiyə və İran nüfuzunun artması təhlükəsi qarşısında birləşməyə çağırdı.
Misir böhranı
İki ölkə arasındakı diplomatik münasibətlər Misir böhranı və onun nəticələrinə dair fərqli fikirlərə görə pisləşdi: Türkiyə Müsəlman qardaşlarını dəstəkləyirdi. BƏƏ isə prezident Əbdül Fəttah əs-Sisinin rəhbərliyindəki hökuməti dəstəkləmişdir.
Türkiyədə dövlət çevrilişinə cəhd (2016)
Türkiyə BƏƏ səlahiyyətlilərini 2016-cı ildə çevriliş cəhdini dəstəkləməkdə ittiham edir. 2017-ci ilin iyun ayında bu iddiaların doğruluğunu təsdiq edən Yusif al-Otaybadan sızan bir e-poçt dərc edilir.
2017 Qətər diplomatik böhranı
BƏƏ səlahiyyətliləri diplomatik böhran zamanı Türkiyənin Qətərə verdiyi dəstəyi tənqid etmişdilər.
Ticarət
2008-ci ildə ölkələr arasında ticarətin həcmi 7 il ərzində 80 % artaraq 9 milyard ABŞ dolları təşkil etmişdir. Türkiyə 2004-2008-ci illər arasında BƏƏ-yə ən böyük mal tədarükçülərindən biri idi və bu müddət ərzində BƏƏ-nin Türkiyəyə ixracı 6 dəfə artmışdır. 2009-cu ildə Etihad Airways, həftədə 4 dəfə İstanbula uçuşlar edirdi. Buna səbəb sərnişin axınının artması olmuşdur.
2008-ci ildə əmirliyin iş adamları özəlləşdirmə proqramı çərçivəsində Türkiyədəki daşınmaz əmlaka fəal investisiya qoymuşdular. 2010-cu ildə ölkələr ticari əlaqələrin və ortaq layihələrin inkişaf etdirilməsi, gələcək əməkdaşlığın mümkün sahələrini müəyyənləşdirmək öhdəliyini götürdülər.
Əvəz Mahmud Lələdağ
Həyatı və fəaliyyəti
Əvəz Mahmudov 1935-ci ildə Ermənistan SSR Qarakilsə rayonunun Ağdü kəndində anadan olmuşdur. İbtidai təhsilini Ağdü kənd orta məktəbində almış, 1953-cü ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Xarici Dillər İnstitutunun Alman dili fakültəsinə daxil olmuşdur. Ali məktəbdə təhsil aldığı müddətdə komsomol təşkilat katibi vəzifəsində çalışmışdır. Təhsilini başa vurduqdan sonra öz doğma kəndində əmək fəaliyyətinə başlamışdır.
Altı övladı var. Hal-hazırda SDU-də "Pedaqoji təcrübənin rəhbəri" vəzifəsində çalışır.
Bədii yaradıcılığı
thumb|Qabaqcıl Maarif Əlaçısı
Nəşr olunmuş əsərləri
thumb|Sumqayıt Dövlət Universitetinin müəllimi