cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Avraam Linkoln
Vəkillik karyerası
İlinoys Ali Məhkəməsində vəkillik karyerasına başlayan Linkoln, bir çox işdə uğurlu olaraq o dövrün ən uğurlu vəkilləri arasına girməyi bacardı. Linkolnun ən mühüm işi 1858-ci ildə bir cinayət olub. Linkolnun müvəkkili Vilyam "Duff" Armstronq, Ceyms Metzkeri öldürməklə günahlandırılırdı.1858 ildə müdafiə etdiyi məşhur Vilyam "Duff" Armstronq işiylə, hüquqşunaslığını da nümayiş etdi. Fərqli və o zamanlar nadir rast gəlinən bir taktika istifadə etmək vasitəsilə, təcrübə şahidlərinin yalan söylədiyini cütçü ilə sübut etdi. Linkoln, İllionis əyalətində keçirdiyi 23 illik hüquq həyatı boyu, 5.100-dən çox işdə vəkillik edib.
Öldürülməsi
4 il davam edən vətəndaş müharibəsi 9 aprel 1865ci ildə Konfederasiyanın kapitulyasiyası ilə başa çatdı. Cənub zəncilərin ABŞ cəmiyyətinə inteqrasiyasına hazırlaşmalı idi. Müharibənin başa çatmasından 5 gün sonra-14 aprel 1865ci il tarixində Ford teatrının səhnəsində qoyulan "Mənim amerikalı kuzenim" tamaşası zamanı cənub tərəfdarı olan aktyor Con Uilks But prezident lojasına daxil olaraq onun başına tapancadan güllə açmışdı. Güllə atandan sonra Butt səhnəyə çıxaraq latınca "Sic semper tyrannis!" (tərcümədə: "Tiranların taleyi belədir"- cənub ştatı olan Vircinyanın şüarı) kəlməsini səsləndirmişdi. Səhəri gün, saat 7:22də Avraam Linkoln öldürüldü.
Buttu Vircinya ştatında 26 aprel tarixində anbarda gizlənərkən tapmışdılar. Anbara dərhal od vurulmuş Butt silahlı şəkildə oradan çıxmışdı. Anbardan çıxan zaman onu boynundan ölümcül yaralamışdılar. Con Buttun son sözləri belə olmuşdu: "Anama deyin ki, mən vətənim üçün mübarizə apararaq həlak oldum."
Maraqlı faktlar
http://wsemir.com/maraq/maraqli-melumatlar/6467-avraam-lnkoln-haqqnda.html
Edin Ceko
Edin Ceko () — İtaliyanın İnter klubunun formasını geyən Bosniyalı  futbolçu. Futbol karyerasına öz ölkəsində Jelezniçar klubunda başlamışdır. Jelezniçar forması ilə 40 oyuna 5 qol atmış və Çexiyanın Teplitse klubuna transfer olmuşdur. Bu komandada 43 oyuna 17 qol vurmuşdur. Uzun boyu və texnikası ilə diqqət çəkən Ceko 2007-ci ildə ilk dəfə əsas milliyə çağırılmış və mövsümün sonunda Almaniyanın Volfsburq klubuna transfer olunmuşdur. İlk mövsümündə 28 oyuna 18 qol qeyd etmişdir. Əsil çıxışını 2008-09 mövsümündə göstərmiş və 32 oyunda 15 qol ötürməsi ilə birlikdə 26 dəfə rəqib qapılara yol taparaq 28 qol vuran və həmin mövsüm bombardir olmuş komanda yoldaşı Qrafite ilə birlikdə Volfsbuqun çempion olmasında böyük rol oynamışdır. Həmin mövsümdə UEFA Kuboku və Almaniya kubokunun 8 oyununda 12 qol vuran Ceko mövsümü 38 qolla bitirmişdir. Almaniyanın Ştutqart klubunda oynayan Vedad İbişeviç ilə birlikdə Bosniya millisinin əsas qol silahlarından biridir.
7 yanvar 2011-ci ildə İngiltərənin Mançester Siti klubuna transfer olunmuşdur.
Hal-hazırda İtalyanın Roma kulubunun sabiq oyunçudur.
İlk illər
Edin Ceko karyerasına 2003-cü ildə yarımmüdafiəçi kimi yerli Jelezniçar klubunda başlamışdır. Ceko yarımmüdafiədə istənilən kmi çıxış etməmiş və satışa çıxarılmışdır. Ceko daha sonra Çexiyanın Teplitse klubunun baş məşqçi Jiri Plişekin istəyi ilə 25.000 € qiymətə çexiyanın 2-ci liqa komandasına keçmişdir. Burada 2 mövsüm keçirən Ceko hücumçu mövqeyində çıxış etməyə başlamışdır. 43 oyuna 16 qol atmışdır. Daha sonra eyni liqanın komansı Usti nad Labemə 2 mövsümlüyünə icarəyə verilmişdir. Burada çox oyun keçirməmiş və 16 oyunda 5 qol atmışdır.
Volfsburq
Ceko daha sonra Almaniyanın Volfsburq klubuna 2007-ci ildə 4 milyon € qarşılığında transfer olunmuşdur. İlk oyununa 1:3 uduzduqları Arminiya ilə oyuna sonradan çıxmışdır. İlk qolunu isə səfərdə 2:1 udduqları Enerjiya komandası qarşısında atmışdır. İlk mövsümdə yaxşı oynamayan Edin Ceko ilk 11-likdə çıxdığı 17 oyunda 8 qol və 7 qol ötürməsi ilə yadda qalmışdır. 2008-09 mövsümündə ilk oyununa evdə 2:2 bərabərə qaldıqları Ayntraxt Frankfurt qarşısında çıxmışdır. İlk qolunu isə səfərdə 2:2 oynadıqları Şalke-04-ə atmışdır. Kubokda 7:0 məğlub etdikləri Obernualda isə 4 qol atmışdır. Ceko evlərində 4:1 qalib gəldikləri Ştutqarta 2 qol atmış və ilk dəfə bir liqa oyununda 1-dən çox qol vurmuşdur. İlk UEFA Kuboku oyununda isə Herenvenə (5:1) də 2 qol atmışdır. Boxumu 2:0, Herta Berlini 2:1 qalib gəldikləri oyunda 2 qol atar və baş məşqçi Feliks Maqatın gözünə girməyə başlar. Bavariyanı 5:1 udduqları oyunda inanılmaz oyunu ilə yanaşı 2 qolla da yadda qalmışdır. Ceko Hoffenhaymı 4:0 məğlub etdikləri oyunda isə ilk dəfə bir liqa oyununda het-rik etmişdir. Hannover-96-nı səfərdə 5:0 udduqları oyunda da het-rik etmişdir. Mövsümün sonunda isə Volfsbuq ilə Almaniya çempionu olmuşdur. Həmin mövsüm o, liqada 32 oyunda 26 qol ataraq və 15 qol ötürməsi ilə əla performans sərgiləmiş və bombardirlik cədvəlində sadəcə komanda yoldaşı Qrafitedən geri qalmışdır. (25 oyun 28 qol). Avropa oyunlarında isə 6 oyuna 5 qol qeyd etmişdir. 2009-10 mövsümünə 2:0 qalib gəldikləri Ştutqart oyunu ilə başlamışdır. İlk qolunu isə 3:1 məğlub edilən Kölnə atmışdır. UEFA Çempionlar Liqasında ilk qolunu isə 1:2 uduzduqları Mançester Yunaytedə atmışdır. Səfərdə Beşiktaşı 3:0 məğlub etdikləri oyunda 2-ci qolunu atmışdır. Liqada Boxum, Borussiya Münxenqladbax, Hoffenhayma 2 qol atar. Ceko liqada 34 oyunda 22 qolla bombardir olmuş və Avropada 12 oyuna 5 qol vurmuşdur. Mövsümü isə 46 oyunda vurduğu 27 qolla tamamlamışdır. Həmin il "İlin bosniyalı futbolçusu" seçilmişdir. 2010-11 mövsümünün ilk dövrəsində 17 oyuna 10 qol atmış və qış fasiləsində Mançester Siti klubuna keçmişdir.
2010-11 mövsümü
Ceko 7 yanvar 2011-ci ildə qış fasiləsində 32.5 milyon £ kimi yüksək qiymətə Mançester Sitiyə transfer olmuşdur. İlk oyununa 4:3 udduqları Vulverhəmpton Uonderersə qarşı çıxmış və Yaya Tureyə bir məhsuldar ötürmə vermişdir. İlk qolunu isə Blekbern Roverslə səfər matçında qeyd etmişdir. UEFA Avropa Liqasının 2-ci mərhələsində Aris klubuna qarşı dubl etmişdir. Ceko həmin mövsüm İngiltərə kubokunun finalında Stok Sitini 1:0 məğlub etdikləri oyunla kuboku qazanar. Mövsümün sonuncu oyununda Bolton Uonderersə vacib qol vuraraq klubunun 2:0 qalib gəlməsində rol oynamışdır. Ceko mövsümü 21 oyunda 6 qolla bağlamışdır.
2011-12 mövsümü
İngiltərə Superkubokunda Mançester Siti Mançester Yunaytedə 2:3 uduzmuş və Edin Ceko komandasının 2-ci qoluna imza atmışdır. Mövsümün ilk oyununda Suonsi Sitiyə bir qol vurmuşdur. Səfərdə Tottenhemi 5:1 darmadağın etdikləri oyunda ilk dəfə Siti forması ilə poker etmişdir. Ceko həmçinin poker edən yeganə Mançester Sitili oyunçu olaraq tarixə keçərək avqust ayının oyunçusu seçilmişdir. Mançester Yunaytedi 6:1 udduqları oyunda isə 2 qol vurmuşdur. Avropa Liqasının 1/16 finalında isə Portuya (4:0) 1 qol atmışdır. Blekbern Roversi 3:0 məğlub etdikləri oyunda gözəl qolla yaddaşlarda qalmışdır. Liqanın son oyunu — çempionluq oyununda isə KPR-ə 90-cı dəqiqəyə qədər 2:1 uduzarkən Ceko və Serxio Aquero atdığı qollarla Mançester Siti 3:2 qalib gəlmiş və çempion olmuşdur. O 2021-ci ildən bəri İnter Milan FK komandasında oynayır.
Viktor Xain
Viktor Yefimoviç Xain — geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, professor, geotektonika və regional geologiya sahəsi üzrə mütəxəssis, Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki,  AMEA-nın Fəxri xarici üzvü, Paris Universitetinin fəxri doktoru, Bolqarıstan və Fransa geologiya cəmiyyətlərinin fəxri üzvüdür.
Həyatı
Viktor Yefimoviç Xain 1914-cü il fevralın 13(26)-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1935-ci ildə Azərbaycan Neft İnstitutunun (indiki ADNSU) mədən fakültəsinin geoloji-kəşfiyyat şöbəsini bitirmişdir. 1940-cı ildə "Yuranın və təbaşirin fasiyaları və mezozoyda Cənub-Şərqi Qafqazın geotektonik inkişaf tarixi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. Böyük Vətən müharibəsi illərində (1941-1945) havadan müdafiə hərbi hissələrində qulluq etmişdir. 1945-ci ildən Geologiya İnstitutunda (indiki Geologiya və Geofizika İnstitutu) böyük elmi işçi, "Regional geologiya" şöbəsinin rəhbəri vəzifələrində işləmiş və eyni zamanda Azərbaycan Sənaye İnstitutunda müəllimlik etmişdir. 1947-ci ildə "Cənub-Şərqi Qafqazın geotektonik inkişafı" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1954-cü ildən Moskva Dövlət Universitetində işləyir. 1 iyul 1966-cı ildən Yer haqqında (geologiya, geofizika) elmlər Bölməsi üzrə müxbir üzvü, 23 dekabr 1987-ci ildən geologiya, geofizika, geokimya və mədən elmləri (qlobal seysmologiya, tektonika) Bölməsi üzrə akademikdir.
Viktor Yefimoviç Xain 2004-cü ildə AMEA-nın Fəxri xarici üzvü seçilmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Xain V.Y. Böyük tektonist-geoloqdur. Yer qabağının tektonik hərəkətlərinin və əsas struktur elementlərinin təsnifatını vermiş, geosinklinal proseslərin ümumi qanunauyğunluqlarını dəqiqləşdirmiş və yer qabığı təkamülünün əsas mərhələlərinin problemini tədqiq etmişdir. Nəzəri geotektonikanın əsas məsələlərini-geosinklinallar, platformalar, orogenlər, dərinlik yarıqları, litoloji formasiyalar, qırışıqların əmələgəlməsi haqqında nəzəriyyələr işləyib hazırlamışdır. İlk dəfə olaraq kontinentlərin və okeanların tektonik quruluşunu sistemləşdirmişdir. Neft-qaz hövzələri haqqında nəzəriyyənin banilərindəndir. Akvatoriyaların neft-qazlılığının qlobal qanunauyğunluğunu və potensial ehtiyatlarını tədqiq etmişdir. Yeni fərziyyə olan litosfer plitələrinin tektonikasının tərəfdarıdır və onun Qafqaza tətbiq edilməsi üzrə işlər aparmışdır.
Geniş diapozonda - ümumi geologiya problemləri, müqayisəli planetologiya, dərinlik geologiyası, tektonosferin təkamülü, ümumi geotektonikanın formasiyası təlimindən başlamış regional və neft geologiyası, kembriyəqədərin geologiyası, neotektonika, struktur geomorfologiya, paleocoğrafiya, geoloji biliklərin tarixi, geoloji əmələgəlmələr və s. problemləri əhatə edən 600-ə qədər elmi işi nəşr olunmuşdur. Elmin tarixi və metodologiyası sahəsində geotektonikanın tarixi və məşhur geoloqların elmi fəaliyyətləri kimi mühüm məsələlərə toxunmuşdur. "Ümumi geotektonika", "Regional tektonika", "Neft axtarışının geotektoniki əsasları" və s. kimi fundamental monoqrafiyaların müəllifidir. Asiyanın birinci beynəlxalq tektonik xəritəsinin redaktorudur. SSRİ-nin, Avropanın və dünyanın ixtisaslaşdırılmış atlas və xəritələrinin müəlliflərindəndir.
Böyük alimlər qrupu yetişdirmişdir. Rusiya Təbiiyyat Elmləri Akademiyasının fəxri üzvü, Paris Universitetinin fəxri doktoru, Avropa Akademiyasının fəxri akademiki, Avropanın bir sıra geoloji cəmiyyətlərinin fəxri üzvü seçilmişdir. 2004-cü ildə AMEA xarici üzv seçilmişdir. SSRİ və Rusiyanın Dövlət mükafatları laureatıdır. Xain V.E. Azərbaycan elmi tarixində "Vulkan püskürmələri paylanmasının məkan-zaman qanunauyğunluğu" kəşfinin ilk həmmüəlliflərindən biridir (Beynəlxalq diplom 239№li, 2003).
"Qırmızı əmək bayrağı" ordeni və medallarla təltif olunub. Geotektonika və paleocoğrafiya sahələrindəki şərəfli əməyinə görə A.P.Karpinski adına qızıl medalla təltif olunub (1991).
Ən yaxşı elmi fantastika filminə görə Saturn mükafatı
Ən Yaxşı Elmi Fantastika Filminə görə Saturn mükafatı () — Elmi Fantastika, Fentezi və Qorxulu Filmlər Akademiyası tərəfindən 1973-cü ildə təsis edilmiş, ilin ən yaxşı elmi fantastika janrında olan filminə verilən mükafatdır.
Qaliblər və nominasiyalar
Aşağıdakı siyahıda qaliblərin adı birinci və qalın hərflərlə, ardınca isə nominasiya layiq görülmüş filmlərin adı yazılmışdır. İllərin aşağısında mükafatvermə mərasiminin sıra nömrəsi yazılmışdır.
İncə boşluq
İncə boşluq – thin space ~ минимальный интервал ~ ince boşluk ~ şriftin ölçüsünün dörddə birinə (bəzən altıda birinə) bərabər olan sözlərarası boşluq; məsələn, ölçüsü 12-punkt olan şriftdə incə boşluq 3 punkt olur.
Göksu
Göksu — Türkiyədə çay. Çayın uzunluğu 260 km bərəbərdir.
Tarixdə
1190-cı ildə üçüncü Xaç yürüşü vaxtında Müqəddəs Roma imperiyasının imperatoru I Fridrix Barbarossa bu çayda batmışdı (o vaxt çay Kalikadın adlanırdı). Çayı keçəndə, imperator attan düşüb və boğulmuşdur.
Xosrov (Vedibasar)
Xosrov - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indiki Vedi (Ararat) rayonunda kənd.
Tarixi
Kusqayasu çayının yanında yerləşirdi. «İrəvan əyalətinin icmal dəftəri»ndə qeyd edilmişdir.
Toponim Xosrov şəxs adı əsasında yaranmışdır. Antropotoponimdir. Quruluşca sadə toponimdir.
Əhalisi
Kənddə 1873 - cü ildə 155 nəfər, 1886-cı ildə 182 nəfər, 1897-ci ildə 269 nəfər, 1904 - cü ildə 199 nəfər, 1914 - cü ildə 388 nəfər, 1916-cı ildə 315 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
Garcinia wightii
(Garcinia wightii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xosrov (Vedibasar)
Əhalisi
1918-ci ildə kəndin sakinləri qovulmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra kəndin sağ qalan sakinləri öz kəndlərinə dönə bilmişdir. 1922-ci ildə 24 nəfər, 1926-cı ildə 34 nəfər, 1931-ci ildə 31 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır.
Kənd 1930 - cu illərin ortalarında ləğv edilmişdir. İndi xaraba kənddir.
Təbiəti
Xosrov meşəsi - İrəvan quberniyasının İrəvan qəzasında, indi Vedi (Ararat) rayonunda meşə sahəsi. Bu meşəni II Xosrov ov üçün saldırmışdır. Rayonda 1930 - cu illərə qədər fəaliyyət göstərmiş Xosrov kəndinin ərazisində yerləşir və meşənin adı eyni adlı kəndin adi əsasında yaranmışdır. İndi dövlət statuslu qoruqdur.
Mehmet Gün
Mehmet Gün — türk rəssam.
Həyatı
Mehmet Gün 1954-cü ildə Ankarada anadan olub. Vyana İncəsənət Akademiyasını başa vurmuşdur.
Rəngkarlıqla yanaşı, fotoqrafiya ilə də məşğul olan türk rəssam Almaniyada "Denis Gün" kimi tanınırdı.
Rəssamın "Galerie-Seitz" adlı qalereyası var idi.
Dubna
Dubna — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər, Moskva vilayətinə daxildir.
Əhali
Dubnanın keçmiş illərdəki demoqrafik göstəriciləri:
Dedovsk
Dedovsk — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər, Moskva vilayətinə daxildir.
Uşaq səadəti bayramı (film, 1980)
Məzmun
Kinolent Uşaqları Beynəlxalq Müdafiə günü münasibətilə mərkəzi republika stadionunda keçirilən ümumrespublika uşaq bayramına həsr olunmuşdur.
Film haqqında
Film Azərbaycan Maarif Nazirliyinin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Nəsib Məhəməliyev
Nəsib Məhəmməd oğlu Məhəməliyev — Azərbaycan Milli Məclisinin V və VI çağırış deputatı, Balakən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı (2000–2006), Nəsimi Rayon İcra Hakimiyyətinin başçsı (2006–2015).
Həyatı
Nəsib Məhəməliyev 11 fevral 1961-ci ildə Balakən rayonunda anadan olmuşdur. 1982–1987-ci illərdə Kuybşev Dəmir Yolu Nəqliyyatı Mühəndisləri İnstitutunun Dəmiryol nəqliyyatında "Daşınma prosesinin idarə olunması" ixtisası üzrə, 1991–1995-ci illərdə isə Bakı Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini "hüquqşünaslıq" ixtisası üzrə bitirib.
Siyasi fəaliyyəti
2000–2006-cı illərdə Balakən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı, 2006–2015-ci illərdə isə Bakı şəhəri Nəsimi Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrində çalışmışdır.
Partiya fəaliyyəti
Nəsib Məhəməliyev bir müddət Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının Balakən Rayon Təşkilatının sədr müavini olmuşdur, lakin o, daha sonra partiyadan istefa verərək Yeni Azərbaycan Partiyasına üzv olmuşdur.
Hindistan kərgədanı
Hindistan kərgədanı — Kərgədanlar fəsiləsinin Rhinoceros cinsinə aid növ.
Hindistan kərgədanı nəhəng heyvan olub kütləsi 2,5 tona çatır. Yetkin erkək fərdlərinin süysününün hündürlüyü 2 m-ə çatır. Dişilər bir qədər kiçik olur. Quyruq və qulaqlarında sərt tüklərdən ibarət kiçik qotaz olur. Çılpaq, boz-çəhrayı dərisi
Gözləri kiçik olur. Adətən 25 sm-ə qədrə olan yeganə buynuzunun uzunluğu bəzən 60 sm-ə çatır. Fəsiləyə daxil olan digər növlər kimi Hindistan kərgədanının da ayaqlarında 3 barmaq olur.
Xristianlıq
Bibliya və İsanın əqidələri ətrafında mərkəzləşdirilmiş, dünyada tərəfdarlarına görə (2007-ci ildə təqribən 2.1 milyard nəfər) birinci dindir. Avropada, hər iki Amerikada, cənubi Afrikada və Okeaniyada üstün inancdır.
Xristianlığın üç əsas cərəyanları Katoliklik, Pravoslavlıq və Protestantlıqdır. Demək olar ki, hər Xristian məzhəbi kilsə formada təşkil olunur. Xristianlıq Üçlü Birliyə digər adı ilə Üç üqnuma, yəni, tək Tanrının üç ilahi Şəxsiyyətdə var olmasına inanır.
Xristianlıq bizim eranın I əsrində Roma İmperiyasının tərkibində olan Fələstin torpağında, yəhudilərin arasında yaranıb. Sonradan o digər əyalətlərdə və xalqların arasında yayılmağa başladı.
Bəhaullah
Bəhaullah və ya əsl adı ilə Mirzə Hüseyn Əli Nuri — hazırda dünya dinlərindən biri olan Bəhai dininin banisidir. "Bəhaullah" ərəb dilində (بهاء الله,) "Allahın Nuru, Cəlalı, İzzəti" mənasını bildirir. Bəhaullah öz yazılarında və kütləvi çıxışlarında özünü bütün dövrlərin vəd olunmuşu, Hind soyundan sayılan dini təlimlər Hinduizm, Buddizm və Zərdüştilik, həmçinin İbrahimi dinlər olan Yəhudilik, Xristianlıq və İslamda zühuru vəd olunan şəxs olmasını iddia etmişdir və bu inanc Bəhailiyin təməlini təşkil edir. Hazırda dünyada təqribən 5 milyondan yuxarı bəhai var.
Xristianlıq
Xristianlığın məzhəbləri
Xristian dinində 3 məzhəb var:
Uinter Lamar
Uinter Lamar (d. 14 yanvar 1979) — Kanadanı təmsil edən su poloçusu.
Xristianlıq
Doktrinası
Xristianlığın əsas ehkamı odur ki, İsanın ölümü və dirilməsi vasitəsilə günahkar insanlar Ata ilə barışmış, əbədi həyatı əldə etmişlərdir. Xristianlar inanırlar ki, bəşəriyyətin nicatına görə məsh edilmiş İsa Əhd-i ətiq peyğəmbərliyini yerinə yetirmək üçün dünyaya gəlmişdir. Onlar həmçinin inanırlar ki, o şəxslənmiş Tanrıdır, həmçinin tamamilə ilahi və tamamilə insani. Bu o deməkdir ki, İsanın iki təbiəti vardır: ilahi və insani. Nicat ilahi iltifat vasitəsilə nail olunur. Esxatologiyasında adamın ölümündən sonra onun ruhu cənnətə və ya cəhənnəmə gedir (katolisizmdə həmçinin əraf var). Məhşərdən sonra ölülər dirilmiş olacaqlar.
Bəhaullah
Bəhaullah öyrədirdi ki, bütün insanlıq eyni növdən, eyni irqdəndir, "tək bir Allah var, bütün dinlər eyni bir Allahdan göndərilib və artıq zaman yetişib ki, bütün bəşəriyyət öz birliyini etiraf etsin və birləşsin". Onun İlahidən vəhy alması iddiası tezliklə İranın və Osmanlının hakim dairələrinin göstərişi ilə onun təqibi, sürgünü və həbsi ilə nəticələndi və bu, həyatının sonunadək 40 il müddətində davam etdi, hansı ki, onun Osmanlının Əkka şəhərində vəfatı ilə başa çatdı. Bəhaullahın 40 il ərzində qələmindən çoxlu sayda yazılar çıxmışdır. Onların arasında ən məşhurları Kitabi-Əqdəs (Ən Müqəddəs Kitab), Kitabi-İqan (Yəqinlik kitabı), Kəliməti-Məknunə (Gizli Kəlamlar) oldu.
Uinter Lamar
Karyerası
Uinter Lamar, Kanada yığmasının heyətində 2004-cü ildə Yunanıstanın Afina şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə apardı. Yeddinci pillə uğrunda görüşdə Qazaxıstan yığmasını 10:4 hesabı ilə məğlub edən Kanada yığması, Afina Olimpiadasını yeddinci pillədə başa vurdu.
"Miqrasiya orqanlarında qüsursuz qulluğa görə" medalı
"Miqrasiya orqanlarında qüsursuz qulluğa görə" III dərəcəli medalı — Azərbaycan Respublikasının dövlət təltifi.
Bəhaullah
Həyatının ilkin dövrləri
Bəhaullahın əsl adı Mirzə Hüseyn Əlidir. O, 1817-ci il noyabrın 12-də (hicri 1233, məhərrəm ayının 2-si) Tehranın adlı-sanlı, varlı ailələrinin birində dünyaya göz açmışdır. Onun atası şah sarayının vəzirlərindən biri olmuşdur. Bəhai tədqiqatçıların bildirdiklərinə görə, Bəhaullahın nəsil-şəcərəsi bəzi önəmli şəxslərə gedib çıxır: İbrahim peyğəmbərin 3-cü arvadı Qetura vasitəsilə İbrahim peyğəmbərə, Zərdüşt peyğəmbərə , Sasanilər İmperiyasının sonuncu hökmdarı III Yezdəgirdə , həmçinin Davud peyğəmbərin atası Yesseyə. Uşaqlıqda Hüseyn Əli var-dövlət, rahatlıq, sərvət içində böyümüşdür. Atasının ölkənin müxtəlif yerlərində zəngin mülkləri var idi. O dövrün zadəgan ailələrindən olan başqa iranlı gənclər kimi Bəhaullah İslamın əsaslarını, İran ədəbiyyatını və poeziyasını, həmçinin xəttatlığı dərindən mənimsəmək üçün hər hansı məktəb və mədrəsə təhsili görməmişdir. Bəhaullah bununla belə öz uşaqlığında geniş biliyi ilə tanınırdı.
Xristianlıq
Tarixi
thumb|left|350px|Dünya ölkələrində xristian əhalinin yerli əhaliyə faizlə nisbəti
"Miqrasiya orqanlarında qüsursuz qulluğa görə" medalı
Əsasnaməsi
"Miqrasiya orqanlarında qüsursuz qulluğa görə" 3-cü dərəcəli Azərbaycan Respublikasının medalı Azərbaycan Respublikasının 2012-ci il 2 noyabr tarixli Qanunu ilə təsdiq edilmişdir.
Bəhaullah
Həyatının ilkin dövrləri
Qeyri-adi qabiliyyəti onda hədsiz qürur yaratmırdı. Əksinə, o sadə, şən, xeyirxah və mehriban uşaq kimi böyüyürdü. Onun tələbləri çox sadə idi. O, təbiəti, quşları, ağacları, çiçəkləri, heyvanları sevir, sarayda deyil, şəhərdən kənarda, təbiətin qoynunda yaşamağa üstünlük verirdi. Valideynlərinin ona verdiyi pulları əyləncələrə deyil, yoxsullara və ehtiyacı olanlara xərcləyirdi. Dövrünün adət-ənənəsinə uyğun olaraq Hüseyn Əli çox erkən evlənmişdi. Onun ömür yoldaşı da çox varlı ailədən olmasına baxmayaraq, sadə tələblərə malik idi. Onlar bir yerdə ömür sürür və ağır həyat şəraitinə sahib insanların vəziyyətini yaxşılaşdırmaq naminə birgə çalışırdılar. Onların evlərini qapısı həmişə yeməyə, sığınacağa və köməyə ehtiyacı olanların üzünə açıq idi. Onları "yoxsulların valideyni" adlandırırdılar. Atası vəfat edəndə Bəhaullaha sarayda onun vəzifəsini tutmaq təklif edilir, lakin O bundan imtina edir.
Xristianlıq
İlk çaglar
Xristianlığın tarixi köklərinə və yaranmasına diqqət yetirdikdə, onun bir tərəfdən qədim Yəhudi Dininə, başqa bir tərəfdən isə antik dövr dünyagörüşü və fəlsəfəsi ilə sıx surətdə əlaqədar olduğu məlum olur. Bununla yanaşı başqa dini ənənələrin (məs. mitraizmin) də xristian təliminin formalaşmasında təsiri olmuşdur. Tarixdən məlum olduğu kimi, I əsrdə Yəhudi Dövləti Roma imperiyası tərəfindən işğal edilmişdi. Bundan sonra yəhudi cəmiyyəti parçalanmışdı və dərin böhran içində idi. Yəhudilər də Roma imperiyası tərəfindən işğala məruz qalmış bütün xalqlar kimi azadlığa can atırdılar. Çünki imperiyada hər addımbaşı ədalətsizlik və istibdad hökm sürməkdə idi. Nəticədə isə, imperiyadaxili çəkişmələrin sayı artır, cəmiyyətin təbəqələşməsi və parçalanması getdikcə daha da dərinləşirdi. Bütün bu proseslər yəhudi cəmiyyətində özünü daha da qabarıq şəkildə göstərirdi. Bu cür acınacaqlı vəziyyətdən çıxmaqdan ötrü imperiyada yaşayan xalq kütlələri öz ümidlərini daha çox dinlərə bağlayırdılar. Bu səbəbdən də yəhudi xalqı arasında İsraili xilas edən Məsihin gəlməsinin yaxın olduğu ideyası geniş yayılmışdı. Hətta o zamanlar bir neçə şəxs özlərini peyğəmbər elan edərək üsyan etməyə cəhd etsələr belə, sonda fəaliyyətləri məğlubiyyət ilə nəticələnmişdi.
"Miqrasiya orqanlarında qüsursuz qulluğa görə" medalı
Əsasnaməsi
Maddə 1. Təltif edilən şəxslər "Miqrasiya orqanlarında qüsursuz qulluğa görə" 3-cü dərəcəli Azərbaycan Respublikasının medalı – miqrasiya orqanlarında azı 10 il qüsursuz qulluq edən şəxslərə verilir.
Bəhaullah
Babilər hərəkatı
300px|thumb|right|Babın "Allahın zahir edəcəyi kəs"ə müraciət etdiyi yazısı 1844-cü ildə, Şirazda 25 yaşlı Seyid Əli Məhəmməd İslamın vəd olunmuş zühuru Mehdi olduğunu iddia etdi və özünə "Bab" (ərəbcə "qapı") ləqəbini götürdü. Çox qısa bir zaman kəsiyində minlərlə ardıcılı ortaya çıxdı, çünki Mehdinin o dövrdə zühur edəcəyi xəbəri Şeyxiyyə təriqətinin məşhur alimləri Şeyx Əhməd Əhsai və Seyid Kazım Rəşti tərəfindən xalqa verilmiş və şərh edilmişdi. Hərəkatın geniş vüsət alması və yeni fikirlərlə çıxış etməsi hakimiyyətin və ruhanilərin narahatlığına səbəb oldu və güclü müqavimət yarandı. Bab özü 30 yaşında Təbrizin şəhər meydanında güllələndi və 1852–53-cü ildə demək olar ki onun bütün sayılıb seçilən ardıcılları da məhv edildi.
Xristianlıq
İlk çaglar
Bu cür gərgin ictimai-siyasi vəziyyətdə, yəhudilər arasında İsa adlı bir adam peyğəmbərlik edərək, bir sıra yeni dini və etik prinsipləri ifadə etmişdir. O, qədim yəhudi dininin bəzi müddəalarına yeni baxışlarla çıxış etmişdir. Rəvayətlərə görə İsa özünü bir Məsih kimi təqdim etmişdi. Xristianlığın Müqəddəs Kitabı olan İncil adlı Kitab, İlahi olaraq qəbul edilmişdir. Bugün mövcud olan müxtəlif İncil adlı kitablar var, bunların əsasən ilk 4-ü ivrit dilində, digər hissələri isə (məktubları) yunan dilində yazılıması heç də sirr deyildir. İsanın yunan dilində danışadığı ilə bağlı məlumat yoxdur. İsanın fəaliyyətindən narazı olan yəhudi kahinləri çox çəkmədi ki, İsanı öldürmək fikrinə düşdülər və bu işi həyata keçirmək üçün Roma imperiyasının Fələstində olan canişininə müraciət etdilər. Məqsəd isə İsanın İsraili xilas edən Məsih olmadığını sübut etmək idi. Onlar inanırdılar ki, məğlub olan adam Məsih ola bilməzdi. Məsih yalnız xalqı xilas edən adam olmalı idi. Onların inancına görə Məsih yenidən görkəmli İsrail Dövləti qurmalı idi amma İsa bunu etmədikdə onların İsanın Məsih olmasına inancıda qalmamışdı. Bu məqsədlərinə nail olmaqdan ötrü böyük qəzəblə Ponti Pilata müraciət etdilər. Bunun ardından onlar, İsanın tutularaq edam olunmasına nail oldular. Belə bir hadisənin baş verdiyinin, hətta şahidlərinin belə olduqları barədə məlumatlar Xristian ənənəsində də öz təsdiqini tapdı. İsanın ardıcılları arasında onun ölümü, və ya qeybə çəkilməsi haqqında vahid fikir yox idi. Daha sonralar İsanı artıq peyğəmbər kimi qəbul etmiş bəzi yəhudilər, öz əqidələrini Roma imperiyasının müxtəlif yerlərində yaymağa başladılar. Belə ki, çoxlu sayda dini dəvətçilər bu işi həyata keçirməyə başladı. Nəticədə isə, dərin mənəvi böhran keçirən Roma imperiyasının müxtəlif sosial təbəqələri arasında yeniləşmiş yəhudi dininə meyillər günü-gündən artmağa başlamışdı. Ənənəyə görə Xristianlığı yaymağa həvarilər Pyotr və Pavel başlamışdılar. Roma imperiyasının müxtəlif bölgələrində İsanın ilk ardıcılları yığıncaqlarını keçirirdilər və özləri bütpərəstliyə qarşı etiraz səslərini ucaldırdılar. İsanı onlar Xristos adlandırırdılar. Bu söz isə yəhudilərin "Maşiax" (Məsih) sözünün yunancaya tərcüməsidir. Roma imperiyasında Xristianlıq əvvəlcə qullar, miskinlər arasında yayılırdı. Dözülməz şəraitdə yaşayan bu adamlar Xristianlıqda nicat yolunu tapırdı, bu ideya onlara mənəvi qida verirdi. Lakin sonra Xristianlığı tədricən varlı zümrələrin nümayəndələri də qəbul etməyə başladılar. Məsələ bundadır ki, Roma imperiyasında ənənəvi yayılmış bütpərəst inanclar artıq cəmiyyətdə təsir gücünü itirmişdi. Onlar artıq Roma imperiyasında hökm sürən ədalətsizliyin və istibdadın rəmzinə çevrilmişdi. Buna görə də imperiyada müxtəlif qeyri-ənənəvi dinlər yayılmışdı. Onların arasında Misir tanrıları İzida və Osiris, İran tanrısı Mitranın kultlarını xüsusilə qeyd etmək lazımdır. Belə ki, bir vaxtlar onlar Xristianlıqla ciddi rəqabət aparır, hətta bəzi tədqiqatçılara görə, məsələn mitraizmin bəzi inancları sonralar Xristianlığa daxil olmuşdur. Belə ki, məsələn, ölən və dirilən tanrı ideyası mitraizmin əsaslarınlan biri idi. Lakin sonda Xristianlıq bu rəqabətdən qalib çıxa bildi.
"Miqrasiya orqanlarında qüsursuz qulluğa görə" medalı
Əsasnaməsi
Maddə 2. Təltif edən orqan
Bəhaullah
Babilər hərəkatı
Bab özü müstəqil vəhyə iddia etsə də o bildirirdi ki, onun özündən dərhal sonra Allah başqa bir şəxsi də göndərəcək, hansı ki, bu şəxsin zühuru bütün dövrlərdə, bütün Allah Elçiləri tərəfindən vəd olunub. Bab onu "Allahın zahir edəcəyi kəs" adlandırırdı. Bab öz ardıcıllarına təkidlə bildirirdi ki, bu şəxs zühur edəndə bütün qəlbləri ilə onu qəbul etsinlər və onun təliminə uyğun yaşasınlar. Bab özünü "Allahın zahir edəcəyi kəs"in müjdəçisi sayırdı.
Xristianlıq
İlk çaglar
Romada geniş xalq kütlələri tərəfindən Xristianlığın qəbul edilməsi prosesi kilsənin və keşiş zümrəsi olan klerosun (yepiskoplar, arxiyepiskoplar və s.) yaranması ilə nəticələndi. Getdikcə bu dində təşkilatlanma prosesi gücləndi və onun strukturları imperiyanın ictimai-siyasi həyatında aparıcı rol oynamağa başladı. İmperator Konstantinusun (Constantinus) (306–337) hakimiyyəti zamanı isə, kilsələrin dövlət maraqlarına qulluq etməsi məqsədi ilə, Xristianlıq rəsmi dövlət dini elan edildi. Bundan sonra bütün bütpərəst məbədlərinin bağlaması prosesi başlandı. Nəhayət 451-ci ildə Kalkedon Ümumdünya Kilsə Yığıncağı son olaraq Romanın həm Qərbində, həm də Şərqində Xristianlığı rəsmi dövlət dini kimi təsdiq etdi. Cənubi Qafqazda yeni din yaranandan yayilmağa başlamışdır. Albaniyalı həvari Yelisey, Yerusəlimin birinci patriarxı həvari Yaqub tərəfindən Qafqaz Albaniyası patriarxı təyin olunmuşdu. 313-cü ildə çar Urnayr Xristianlığı Qafqaz Albaniyasında dövlət dini elan etdi. Qeyd etmək lazımdır ki, Xristianlıqla bütpərəstliyin mübarizəsi təkcə ideoloji mübarizə müstəvisində aparılmırdı. Məsələn, imperatorlardan Nero (54–68), Domitianus (81–96), Trayan (98–117), Markus Aurelius (161–180), Septimi Sever (193–211), Maksimus (235–238), Valerian (253–260), Dialektian (284–305) öz hakimiyyətləri zamanı Xristianlara qarşı təqiblər və zorakılıqlar həyata keçirməklə yadda qalmışdırlar. Bunun əsas səbəbi isə, Xristianların imperatorları Tanrı kimi tanınmamaları idi. Öz növbəsində Xristianlıq da qalib gələndən sonra bütpərəstliyə qarşı hücuma keçdi. Belə ki, bütpərəstlərin məbədləri məhv edilir, kahinləri öldürülür, ədəbiyyatları isə yandırılırdı. Məsələn, II Teodosiusun və III Valentinusun əmri ilə 448-ci ildə Porfirinin məşhur "Xristianların Əleyhinə" kitabı tonqallarda yandırılmışdı. 30 il ondan qabaq isə Misirin İsgəndəriyyə şəhərində Hipatiya adlı tanınmış riyaziyyatçı alim qadın Xristian yepiskopu Kirilin (Cyril) iştirakı ilə təəssübkeş kütlə tərəfindən vəhşicəsinə öldürülmüşdür. Bu hadisələrdən sonra Avropada azadfikirlilik qadağan olunmuş və hamı Xristianlığı qəbul etmək məcburiyyətində qalmışdı.
Xristianlığın parçalanması
thumb|250px|Dünyanın məşhur xristianları 858-ci ildə Konstantinopolis kilsəsinin patriarxı vəzifəsinə Fotius (Photius) adlı dünyəvi bir adam təyin olunmuşdu. Patriarx olması üçün onu, altı günün ərzində qiraətçidən yepiskopa qədər bütün kilsə rütbələrindən keçirmişdilər. Ondan öncəki patriarx İqnatius (Ignatius) isə, imperator III Mixaellə birlikdə imperiyanı idarə edən, dayısı Varda ilə olan ixtilafdan sonra vəzifəsindən getmişdi. Lakin onun tərəfdarları buna qarşı etiraz edərək, Fotiusu qəsbkar elan etmişdilər. Bundan sonra kilsədə parçalanma baş vermişdi. 859-cu ildə Konstantinopolisdə (İstanbulda) yığılan Kilsə Məclisi İqnatiusun tərəfdarlarını pisləmişdir. Lakin, onlar Roma papasına müraciət edərək, 861-cı ildə daha bir Kilsə Məclisinin yığılmasına nail oldular. Bu dəfə də onların mövqeyi pislənmişdi. Lakin Roma papası Nikolas 863-cü ildə hər iki Kilsə Məclislərinin qərarlarını etibarsız elan etdi. Bundan sonra Qərb və Şərq Kilsələri arasında ilk dəfə olaraq, və sonda kilsənin parçalanmasına gətirən, bir ixtilaf baş vermiş oldu. Papas Nikolas bu addımı Bolqarıstan Kilsəsinin üzərində hakimiyyəti əldə etmək və bu Kilsəni Bizans patriarxlarının hakimiyyətindən almaq üçün atmışdı. Əslində isə, Xristian Kilsəsinin bölünməsi artıq bir zərurətə çevrilmişdi. Məsələ bundadır ki, həm Roma papaları, həm də Konstantinopolis patriarxları bütün Xristian dünyası üzərində başçılıq etmək istəyirdilər və onların arasındakı rəqabət getdikcə dərinləşirdi.
Bəhaullah
Babın ardıcılına çevrilməsi
Bab öz missiyasını bəyan edəndən 3 ay sonra, yəni 1844-cü ilin yayında Molla Hüseyn Büşruyi (Babın ilk ardıcılı) Tehrana Babın müraciətindən ibarət yazı gətirir və nəzarət edir ki, bu bağlama Bəhaullahın əlinə keçsin. Bəhaullah müraciəti oxuyub Baba iman gətirir (Onun yeni dövrün Elçisi olmasına) və Onun ən fəal ardıcılı olur. O vaxt onun 27 yaşı vardı. Bəhaullah Bab ilə heç vaxt şəxsən görüşməmişdi, lakin Onunla daim məktubla əlaqə saxlayır, təlimini bütün qəlbi ilə müdafiə edir və onu yaymağa çalışırdı. Nəticədə o, maraqları mənsub olduğu zümrənin maraqlarına zidd gələn və hələ az tanınmış hərəkatın sıralarına qoşulur. İlk olaraq o öz doğma yurdu Nur əyalətində Babiliyi təbliğ etməyə başlayır və yüzlərlə insanı bu yeni təlimə cəlb edir. Bu ərəfədə Bəhaullahın şöhrəti Babın ardıcılları arasında artmağa başlayır.
"Miqrasiya orqanlarında qüsursuz qulluğa görə" medalı
Əsasnaməsi
Maddə 3. Taxılma qaydası
Xristianlıq
Xristianlığın parçalanması
Papa Nikolasın hərəkətinə cavab olaraq, patriarx Fotiusun tərəfdarları 867-ci ildə Konstantinopolisdə daha bir Kilsə Məclisi çağırdılar. Orada papaz Nikolasın vəzifəsindən azad olunması haqqında qərar qəbul edildi. Lakin bundan sonra, Bizansda saray çevrilişi baş verdi və bunun nəticəsində Fotiusun özü vəzifəsindən devrildi. Bundan sonra 869–870-ci illərdə Romanın təkidi ilə Konstantinopolisdə daha bir Kilsə Məclisi yığılmışdı. Bu məclisi Qərb (katolik) kilsəsi VIII Ümumdünya Kilsə Məclisi kimi tanıyır. Şərq (ortodoks, və ya pravoslav) kilsəsi isə, onu Ümumdünya Kilsə Məclisi kimi tanımır. Məclisin qərarı ilə, Fotius kəskin surətdə pislənib, vəzifəsindən azad edilmişdi. Onun yerinə Konstantinopolis patriarxı vəzifəsinə İqnatius bərpa edildi. Buna baxmayaraq, Fotius Konstantinopolisdə böyük nüfuza malik idi. 877-ci ildə, İqnatiusun ölümündən sonra, o yenidən patriarx oldu. Bundan sonra, 879–880-ci illərdə daha bir Kilsə Məclisi yığıldı. Bu məclisdə papa Nikolasın nümayəndələri, onun taxtdan salınmasına görə Fotiusdan üzr istəməsini tələb etdilər. Lakin Fotius üzr istəmədi. Bu Məclisdə Şərq kilsəsinin nümayəndələri Qərbdə yayılmış bəzi inancları və ayinləri də pisləmişdirlər. "Filioque" adlanan inanc xüsusilə pislənmişdi. Məsələ bundadır ki, Şərqdə və Qərbdə Kilsə ənənələri, bəzi ayinlər, bir-birindən fərqlənirdi. Bu amil də Kilsənin parçalanmasında müəyyən rol oynamışdı. Bu Kilsə Məclisi Qərbdə əvvəlcə Ümumdünya Kilsə Məclisi elan olunmuşdur. Lakin sonra, bu keyfiyyətdə, Fotiusun əvəzinə İqnatiusu patriarx kimi yenidən tanıyan, 869–870-ci illərdə keçirilən, Məclis tanınmışdı.
Eyni zamanda, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, Xristianlığın ehkamları və inanclarının əsasları da Qərb və Şərq Kilsələrinin mübahisə obyektinə çevrilmişdir. Məlum olduğu kimi, Xristianlar Tanrının üç sifətdən ibarət olduğunu iddia edirlər. Bu sifətlərin üçüncüsü olan Müqəddəs Ruh, həyatverici keyfiyyətlərinə malik olan sifətdir. Onun Atadan və ya Oğuldan çıxması haqqında gərgin mübahisələr, Kilsənin əqidə nöqteyi-nəzərindən parçalanmasına gətirib çıxarmışdı. Qərbdə Ambrosius, Hiyeronimus, Avqustinus kimi kilsə ataları, Müqəddəs Ruhun təkcə Atadan deyil, həm də Oğuldan çıxmasını (filioque) iddia edirdilər. VII əsrdə İspaniyanın Toledo şəhərində keçirilən Kilsə Məclisində filioque Xristian əqidəsinin əsaslarına (simvoluna) daxil edilmişdir. Buna dəlil olaraq İsanın sözləri gətirilirdi: "'Bunu dediyi zaman, onlara üfürdü və: 'Müqəddəs Ruhu qəbul edin', – dedi." Lakin şərq Kilsəsi filioqueni qəbul etməmişdi. Onların fikrincə Müqəddəs Ruh yalnız Atadan çıxır, Oğuldan çıxmaz. Qərb atalarının filioque haqqında dediklərini isə, Kilsənin deyil, onların şəxsi fikirləri olduğunu deyirdilər.
"Miqrasiya orqanlarında qüsursuz qulluğa görə" medalı
Təsviri
'''Maddə 1. Medalın ümumi təsviri'''
Bəhaullah
Babın ardıcılına çevrilməsi
Bab həbs edildikdən sonra Bəhaullah Onun təqib olunan tərəfdarlarına hər cür köməklik göstərirdi. O özü iki dəfə həbs edilir, hətta bir dəfə həmfikirlərini zərbə altından çıxarmaqdan ötrü fanatik kütlənin qəzəbini öz üzərinə yönəldir. Dəfələrlə döyülməsinə və daşlanmasına baxmayaq, Bəhaullah qorxmadan, yorulmadan babiləri müdafiə edir, yeri gələndə onlara yardım göstərir və məsləhətlər verirdi. 1848-ci ildə Babın ən seçkin 81 ardıcılı Xorasanda, Bədəşt kəndində toplaşır və uzun müzakirələrdən sonra bu qənaətə gəlirlər ki, Babın gətirdiyi təlim müstəqil dindir və onlar artıq bu yeni dinin qayda-qanunlarına uyğun yaşamalıdırlar. Məhz bu görüşdə Babın görüş iştirakçılarına məktubu oxunur, Bab onların hər birinə müxtəlif ləqəblər verir və ilk dəfə bu görüşdə Mirzə Hüseyn Əli "Bəha" adı ilə çağırılır. Bu görüşdən xəbər tutan Qacar hökuməti bir müddətdən sonra ordu göndərir və sayları 313 nəfər olan babilər "Şeyx Təbərsi" qalasında müdafiə olunur və hökumət qüvvələri ilə döyüşürlər. Qeyd olunmalıdır ki, Bab öz təlimində "cihad"ı qadağan etmirdi, lakin sonradan Bəhaullahın dövründə bu qanun ləğv edilir və heç bir halda müharibəyə icazə verilməməyə başlanılır.
Sonradan məhz Bəhaullahın göstərişi ilə Babın cəsədinin qalıqları Təbrizdən Tehrana gətirilir və etibarlı yerdə gizlədilir və sonra uzun müddət müxtəlif yerlərdə saxlanılaraq nəhayətdə Hayfaya gətirilir və Karmel dağında basdırılır.
Siyah-Çalda məhbusluq
Bu epizod haqqında Bəhaullah həyatının son dövrlərinə aid edilən şaha ünvanlanmış məktubunda yazmışdır:
Başqa bir mənbədə isə onun təsviri belədir:
Bəhaullahı həbsxanaya salmış şəxslər onun şaha sui-qəsddə əli olduğunu sübut edən dəlillər tapa bilmirlər. Şah sarayındakı rus səfiri də öz nüfuzundan istifadə edərək Bəhaullahın azad edilməsinə çalışır və ona Rusiyada yaşamaq üçün sığınacaq təklif edir. Bir müddət tərəddüd etdikdən sonra şah Bəhaullahın həbsdən azad edilməsinə razı olur. Beləliklə, 1852-ci ilin dekabrında Bəhaullahın dəhşətli Siyah-Çal qalasındakı məhbusluğu sona yetir. Lakin o bütün var-dövlətindən məhrum edilir və bir ay ərzində ailəsi ilə birlikdə dərhal ölkəni istədiyi istiqamətə tərk etmək tapşırılır. Bəhaullah Osmanlıya, Bağdad şəhərinə getməyi seçir.
İraqda sürgündə
150px|thumb|right|Bəhaullahın passportu Bəhaullah 1853-cü il aprelin 8-də əldən düşmüş və xəstə halda Bağdada çatır. Bir çoxları onun yolun ağırlığına tab gətirəcəyinə və ya mənzil başına gəlib çatdıqdan sonra sağ qalacağına ümid etmirdilər. Lakin bir müddət sonra o özünə gəlir. Bəhaullah İraqda on il yaşayır. Tezliklə, onun nüfuzu İraqda başsız qalmış, ümidini itirmiş və düşgün düşmüş babi icmasında hiss olunmağa başlayır.
Lakin tezliklə Mirzə Yəhyanın "rəhbərliyi" mübahisələr yaradır, o özü isə babi icmasından uzaq gəzir. O qiyafət dəyişdirərək və kimliyini gizlədərək yaşamağa başlayır, çətin bir vəziyyətə düşdükdə isə inancından qətiyyətlə imtina edir. Mirzə Yəhyanın gizləndiyi bu dövrdə Bəhaullah babiləri qorumağa, onları Babın təlimində dərinləşdirməyə davam edir. Mirzə Yəhyadan fərqli olaraq Bəhaullah babilərin gözü önündə olur və daim onların yanında qalır, getdikcə babilərin gözündə həqiqi ruhani rəhbər kimi yüksəlməyə başlayır. Bu, Mirzə Yəhyanın qıcıqlanmağına və həsədinə səbəb olur, nəticədə o Bəhaullahı babilərin gözündən salmağa çalışan fəaliyyətlərinə başlayır. Onun bu hərəkətləri çoxlu sayda babinin inancını itirməsinə səbəb olur. Bəhaullah yeni ilahi dinin bütövlüyünü qorumaq naminə meydandan çəkilir və 1854-cü ilin aprelin 10-u ailəsinə belə xəbər vermədən, onları qardaşı Mirzə Musaya tapşıraraq öz ardıcıllarından biri ilə Bağdadı tərk edərək şimala hərəkət edir. Onun 2 il davam edən inziva həyatı başlayır.
Süleymaniyyə dağlarında inziva
Bəhaullah Süleymaniyə şəhərinin yaxınlığına, Kürdistan dağlarına çəkilir. Daha sonra o yazır ki, aradan çəkilməsinin səbəbi Babi icmasında fikir ayrılığına səbəb olmamaqdır.
İki il ərzində Bəhaullah bu torpaqlarda yaşayır. O zahid həyatı sürür, dərvişlər kimi geyinir və sorağı Bağdada çatmasın deyə Dərviş Məhəmməd ləqəbindən istifadə edir. Bir dəfə onun qələmindən çıxan xəttatlıq nümunəsi Süleymaniyyənin sufi təriqətlərinin əlinə keçir və onların marağına səbəb olur. Bəhaullahın yanına ziyarətlər başlayır və o elmi və müdrikliyi ilə ad çıxarmağa başlayır. Şeyx Osman, Şeyx Əbdurrəhman və Şeyx İsmayıl, müvafiq olaraq Nəqşibəndi, Qadiriyyə və Xalidiyyə təriqətlərinin liderləri olaraq onun görüşünə gəlir, ünsiyyət edir və hətta ondan məsləhət almağa başlayırlar. Bu görüşlərin ikincisində Bəhaullahın qələmindən məşhur "Dörd vadi" çıxır, həmçinin onun bir çox digər tanınmış yazıları da bu dövrə aiddir.
Bağdaddakı Babi icması isə Bəhaullahın yoxluğu və Mirzə Yəhyanın səriştəsizliyi səbəbindən sürətlə tənəzzül etməyə başlayır. Babilərin bir çoxu və Bəhaullahın ailəsi onu axtarmağa başlayır və Dərviş Məhəmmədin sorağı ətraf şəhərlərə yayıldıqda, ailəsi onun əlamətlərini tanıyır və bir qasid yollayaraq ondan geri qayıtmasını xahiş edirlər. 19 mart 1856-cı ildə o Bağdada geri dönür.
Bağdada qayıdış
Bəhaullah geri qayıdanda Babi icmasını tənəzzül etmiş və parçalanmış halda tapır. Bəhaullahın olmadığı dövrdə onlar inanclarından soyumuşdular, çünki Mirzə Yəhya öz uğursuz rəhbərliyini davam etdirməyə çalışmış və babilərə qarşı olanlara qarşı qətllə cavab verməyə davam etmişdi. Həmçinin Mirzə Yəhya Şaha növbəti sui-qəsdi törətmək cəhdi ilə ardıcıllarından birini İrana yollamış və öz rəhbərliyinə qarşı çıxan babilərin öldürülməsini təşviq etmişdi. Növbəti yeddi ili Bəhaullah, babilərin tərbiyəsinə və onlara təliminin əsaslarını öyrətməyə sərf edir. Onlara məktublar göndərir, suallarına cavab verir, bununla belə Babın zühurunu vəd etdiyi "Allahın zahir edəcəyi kəs" olduğunu onlara açıqlamır. Bu dövrdə onun qələmindən məşhur "Kitabi-İqan" (Yəqinlik kitabı) və "Kəliməti-Məknunə" (Gizli Kəlamlar" çıxır. Çoxlu sayda babi, həmçinin hökumət orqanları artıq onu babilərin rəhbəri olaraq qəbul etməyə başlayır və getdikcə daha çox insan Babi hərəkatının sıralarına qoşulmağa başlayır. Bəhaullah həmçinin dövlət məmurlarının və Sünni ruhanilərin rəğbətini qazanmağa başlayır. Bəhaullahın getdikcə artan nüfuzu tədricən İslam üləmasının və Qacar hökumətinin düşmənçiliyini artırır. Qacar hökuməti Osmanlıdan Bəhaullahın ekstradisiyasını istəyir, lakin Osmanlı hökuməti bunu qəbul etmir və Bəhaullahın İrandan uzaq məsafəyə, İstanbula köçürülməsini qərara alır.
Rizvan bağındakı bəyanat
Bəhaullahın İstanbula sürgün edilməsi xəbəri onun davamçılarını və ona rəğbət bəsləyənləri bərk həyəcanlandırdı və onlar qəmgin halda sevimli müəllimlərinin evinə tərəf axışmağa başladılar. Deyilənə görə evə və ətrafına toplaşanların sayı o qədər çox olur ki, Bəhaullah ailəsi ilə birlikdə şəhərdən kənarda yerləşən Nəcib Paşanın bağına köçməli olur və burada səfər üçün hazırlanan karvanı on iki gün gözləyirlər.
Bu on iki günün (1863-cü il aprelin 21-dən mayın 2-dək, yəni Babın bəyanından 19 il keçdikdən sonra) birinci günü Bəhaullah bir neçə tərəfdarlarına elan etdi ki, Babın və bütün Peyğəmbərlərin əvvəlcədən müjdələdikləri şəxs məhz Odur, yəni Allahın Seçdiyidir, Onun Elçisidir. Bu bəyanın edildiyi bağ Bəhaullahın ardıcılları arasında "Rizvan" bağı kimi şöhrətlənmişdir. Orada keçirilən on iki gün bəhailər tərəfindən hər il "Rizvan Bayramı" kimi bayram edilir. Beləliklə Bəhaullah bildirirdi ki, o, ilahi vəhyi Siyah-Çal zindanında 11 il əvvəl almasına baxmayaraq onu xalqa elan etmək üçün vaxt yalnız indi Allah tərəfindən ona əmr olunmuşdu. Rizvan bağındakı bəyanat Babi icması üçün həll edici an oldu, beləliklə onların çox böyük əksəriyyəti Bəhaullahı Babın müjdələdiyi "Allahın zahir edəcəyi kəs" olaraq qəbul etdilər.
Ədirnəyə sürgün
1–12 dekabr 1863-cü il tarixlərində Bəhaullah və onun ailəsi Ədirnəyə doğru səfər edir. Bu dəfəki səfərin təbiəti əvvəlkindən fərqli idi, bu, açıq-aşkar qovulma idi. Bəhaullahın Ədirnədə sakin olması dörd il yarım çəkdi və bu dövrdə artıq o Babi icmasının qəbul olunmuş rəhbəri olaraq tanınırdı. Bəhaullahın artan nüfuzu fonunda Mirzə Yəhyanın nifrəti artmaqda davam edir və bu Ədirnədə özünün kulminasiya nöqtəsinə çatır. 1865-ci ildə Mirzə Yəhya Bəhaullaha sui-qəsddə təqsirləndirilir. Tarixi məlumatlara görə, Mirzə Yəhya Bəhaullahın bərbərini onu öldürməyə təşviq edir. Bərbər, Məhəmməd Əli İsfahani, Bəhaullaha sadiq biri idi və o Mirzə Yəhyanın təklifini qətiyyətlə rədd edir və Babi icmasını bu niyyət barədə məlumatlandırır. Bəhaullah, ardıcıllarını "səbir, təmkin və nəzakətə dəvət edir". Oxşar niyyət bir müddətdən sonra yenidən təkrarlanır, bu dəfə Mirzə Yəhya Bəhaullahı hamamda öldürməsi üçün Ustad Məhəmməd Əli Salmanini dilə tutmağa çalışır. Sonda Mirzə Yəhya Bəhaullahı zəhərləməyə nail oldu və bu zəhərlənmənin Bəhaullahın üzərində ciddi təsiri qaldı, hətta bu onun bir əlinin ömrünün sonunadək əsməsinə səbəb oldu.
Bu hadisədən sonra Bəhaullah özünün Babın vəd etdiyi "Allahın zahir edəcəyi kəs" olduğunu ictimai şəkildə elan etdi və ilk dəfə öz ardıcıllarına "Bəha əhli" deyə müraciət etdi. Bu elandan sonra o bir müddət öz evinə qapanır və babilərdən onunla Mirzə Yəhya arasında birdəfəlik seçim etməsini istəyir. Bəhaullahın bu iddiası Mirzə Yəhyanın statusunu sual altına qoyur, belə ki, Babın özünün bildirdiyinə görə də onun nümayəndəsi (Mirzə Yəhya) ancaq "Allah zahir edəcəyi kəs"in zühuruna qədər babilərin rəhbəri təyin edilmişdi. Mirzə Yəhya isə liderliyini əldən verməməyə çalışır və özünəməxsus iddialar irəli sürərək bunu təmin etməyə çalışır, lakin qısa zamanda onun ətrafındakılar azalır və ancaq çox kiçik bir qrup onu dəstəkləməkdə davam edir.
1867-ci ildə Mirzə Yəhya güman edərək ki Bəhaullah imtina edəcək, onu Ədirnənin yerli məscidinə bəhsə dəvət etdi, o adla ki, "Allah saxtakarı üzə çıxartsın". Bəhaullah razılaşdı və təyin olunan vaxtda Səlimiyyə məscidinə getdi, lakin Mirzə Yəhya görüşə gəlmir və bununla bütün etibarını da itirmiş olur. Nəhayətdə Bəhaullah Babi icmasının böyük çoxluğu tərəfindən "Allahın zahir edəcəyi kəs" olaraq qəbul olunur və onun ardıcılları bundan sonra özlərini "bəhai" adlandırmağa başlayırlar.
Dünya liderlərinə müraciətləri
thumb|Bəhaullahın Ədirnədəki evi Bəhaullahın Ədirnədəki dövründə onun qələmindən çıxan yazılarda artım olmuşdur. Bu yazılarında ən çox rast gəlinən mövzular öz missiyası haqqında bəyanının elanı idi və Bəhaullah öz ardıcıllarından bəzilərini bu xəbəri Babi icmasına çatdırmaları üçün İran və İraqın müxtəlif əyalətlərinə göndərir, o yerlər ki, bu yeni xəbər hələ onlara çatmamışdı. Bu dövrdə o həmçinin bəhai qanun və prinsiplərini açıqlamağa başlayır. Bundan əlavə, Bəhaullah yeni din haqqında dünya hökmdarlarına yazmağa başlayır. O onları "Allahın bu yeni dinini" qəbul etməyə, öz maddi mənfəətlərindən əl çəkməyə, hökmdarları əməkdaşlıq etməyə çağırır ki, aralarındakı ixtilaf həll olunsun və onlar dünyanın yaxşılaşması və onun millətlərinin tərəqqisini yönəlsinlər. O ilk məktubunu Osmanlı Sultanı Əbduləziz və onun vəzirlərinə göndərir, hansı ki bunu "Sureyi-Müluk" (Hökmdarlar surəsi) müşayiət edir və orada o bütün hökmdarla müraciət edir. Bu surədə dünya hökmdarları "Allahın bu dövr üçün elçisi" Bəhaullahı eşitməyə, maddi mülkiyyətlərindən imtina etməyə dəvət olunur, hakimiyyətə sahib olduqları üçün ölkəni ədalətlə idarə etməyə və xalqı incitməməyə çağırılırlar. O həmçinin onları silahlanmanı azaltmağa və ixtilafları aradan qaldırmağa dəvət edir. Bundan başqa o xristian din xadimlərinə Məsihə sədaqətli qalmağı və vəd olunan "Həqiqət Ruh"u olan kəsi axtarmağı məsləhət görür. Daha sonra Bəhaullah Əkka sürgünlüyü müddətində də dünya hökmdarlarına yazmaqda davam edir. Bura daxildir:
Əkkaya sürgün
thumb|right|250px|Bəhaullahın Əkkada saxlanıldığı həbsxana Son hadisələrin nəticəsində Babi icmasından tamamilə qopan Mirzə Yəhyanın ardıcılları Bəhaullahı Osmanlı hökumətinə Sultanlığa qarşı fəaliyyətdə olan biri kimi təqdim etməyə cəhd edirlər. Bu cür fəaliyyət tədricən Osmanlı hakim dairələrində şübhələri artırır, onlar Bəhaullahın və Mirzə Yəhyanın "dini iddialarından" narahat olmağa başlayırlar və yarana biləcək "mümkün fəsad"ın qarşısını almaq üçün onların hər ikisini sürgün etmək qərarına gəlirlər. Babiləri cəzalandıran fərman 1868-ci ildə verildi, Mirzə Yəhya və tərəfdarları Kiprin Famaqusta şəhərinə, Bəhaullah və tərəfdarları isə Fələstinin Əkka şəhərinə sürgün olunur və ömürlük həbsə məhkum edilirlər.
Bəhaullah və ailəsi də daxil olmaqla bəhailər 12 avqust 1868-ci ildə Ədirnəni tərk edirlər, dənizdə və quruda hərəkət edərək Gelibolu və Misirdən keçməklə, 31 avqust tarixində Əkkaya çatdılar və əsgər barakalarında məskunlaşdırıldılar. Məhkumlar yerli əhaliyə "Allahın və dinin düşməni" kimi tanıdılmışdı və onlarla əlaqə qurmaq qəti şəkildə qadağan edilmişdi. Əkkadakı birinci il məhbuslar üçün dəhşətli sınaqlar və çətinliklərlə dolu oldu və nəticədə onlardan üçü vəfat etdi. Növbəti fəlakət Bəhaullahın 22 yaşlı oğlu Mirzə Mehdinin damda meditasiya edərək gəzişərkən ordan yıxılıb zədələnməsi və sonra da ölməsi oldu.