cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Perun
Ali və ibtidai mifologiya
Ənənəvi olaraq mifologiyanı iki hissəyə ali və ibtidai hissələrə bölürlər. Ali mifologiya dedikdə adətən tanrılar və qəhrəmanlar haqqında miflər nəzərdə tutulur. İbtidai mifologiya isə, müxtəlif təbiət ruhları haqqında, ilahilik statusu hüququna malik olmayan mifoloji varlıqlar haqqında mifləri əhatə edir. Bu bölgü şərti xarakter daşıyır. Çünki ilahiliyin mahiyyətinin müəyyən edilməsi sahəsində müxtəlif baxışları mövcuddur. Ali və ibtidai mifologiyaların fərqli əlamətləri kimi bəzən ali mifologiyanın şüurlu mif yaradıcılığı (kahinlər, əgər xüsusi miflər sistemləşdiririlir) və ibtidai mifologiyanın isə kortəbii surətdə yaranması göstərilir. Beləliklə, ibtidai mifologiyadan fərqli olaraq ali mifologiyanın sujet, mövzu və obrazları ciddidir, müəyyəndir, birobrazlıdır.
Ali mifologiya ibtidaidən xeyli sonra, cəmiyyətin, sosial-qeyri bərabərliyi mərhələsinə keçid dövründə yaranmış və hakim sinfin ideologiyası rolunu oynamışdır. Mifoloji personajların ali və əhəmiyyətini müəyyən etməyə imkan verir.
İbtidai mifologiyaya isə müxtəlif ruhlar aiddir. Slavyan, ali mifologiyasının tanrılar panteonunda mühüm yer tutan bütpərəst allahlarından Perun xüsusi qeyd edilməlidir.
Slavyan mifologiyası
400px|thumb|right Ümumiyyətlə, slavyan mifologiyasında kişi allahları sırasında adətən Perun, Svarojiçi daxil edirlər. Perun kosmik allah kimi ildırım, şimşək, qasırğa hadisələrinin idarə edən kimi tanınır. L.Niderlə geniş şəkildə yayılmış allah Perundan danışarkən onun təkcə rusların allahı olmadığını qeyd edir. Təsadüfü deyildir ki, Polab slavyanlarında Perun həftənin günlərinin adında əks olunmuşdur. Həftənin dördüncü günü - Perun günü adlanırdı.
Tədqiqatçıların fikrincə slavyan tanrısı Perun Litva tanrısı, Perkunas və latış tanrısı Perkonsla eynidir. Belə müqayisələrin sayını artırmaq da mümkündür. Qədim Hind eposu "Riqvedada" yağış, ildırım və şimşək allahı İndranın adlarından biri də Parjanya olmuşdur. Perun kutlu çox qədim zamanlardan məlum olsa da onun daha geniş surətdə yayılmasına alimlər VIII- IX əsrlərə aid edirlər. Perunun adını çox vaxt vahid və ali tanrı ideyası ilə əlaqələndirirlər. (Kitabların tərcüməsində slavyanlar çox vaxt yunan Zevsini və Roma Yupiterini Perun adı ilə tərcümə edirdilər). Perun sözünün etimologiyası M.Fasmerə görə "İldırım" sözünə uyğun gəlir. R. Yakobson, V.İvanov və başqa alimlərə görə bu söz hett sözü perunas - "qaya" sözü ilə eyniləşdirilir.
Bəzi faktlara görə Perun kultunun mənbəyinin tarixi hind-avropa dövrünə gedib çıxır. Perun allahının adına qədim rus salnamələrində və digər yazılı abidələrində tez-tez rast gəlmək mümkündür. "Keçmiş illərin povesti"ndə Perun adı 11 dəfə çəkilir. Yunanların çarı Leon və Aleksandr, slavyanların knyazı Oleqle sülh bağladılar. Oleqi rus qanunları üzrə and içməyə apardılar. Onlar silahlarına, allahları Peruna, mal-qara allahı Volos and içdilər və sülhü təsdiq etdilər.
Yaxud əsərin digər yerində deyilir: " Vladimir Kiyevdə təkbaşına knyazlıq etməyə başladı və sarayın arxasındakı təpədə ağacdan düzəldilmiş və başı gümüşdən, bığları qızıldan hazırlanmış Perunun, Xorsun, Dajboqun, Striboqun, Simarqlanın və Mokaşın bütlərini qoydu"
"Keçmiş illərin povesti"ndə deyilirdi: "Vladimir əmisi Dobrınyanı Novqoroda hakim təyin etdi. O, Novqorodda Volxov çayı üstündə büt ucaltı. Novqorodlular onu allah hesab etdiklərinə görə qurban gətirdilər".
Perun haqqında məlumatlara digər salnamələrdə də rast gəlmək mümkündür. Perun kultu Kiyev Rusunda geniş yayılmışdı. N.M.Karamzin "Rusiya dövlətinin tarixi" əsərinin birinci cildində yazırdı: "Rusiyada xristian dininin keçilməsinə qədər bütlər arasında birinci yeri İldırım allahı Perun tuturdu. Hələ XI əsrdə slavyanlar ona ali " Dünya hakimi" kimi itaət edirdilər. Onun bütü Kiyevdə Təpədə dururdu".
Kiyevdə knyaz dairələrinin Perun kultuna diqqəti qətiyyən şübhə doğura bilməz. "Bütpərəstlik və Qədim Rus" əsərində E.VAniçkov yazırdı ki, Perun kultu Kiyev İqor övladlarının drujina - knyaz kultu idi.
Vladimir Kiyevdə Peruna büt qoyduqdan sonra E.V.Aniçkovun  yazdığına görə, Dobrınyanı  Novqoroda göndərir ki, orada Perunun kultunu təsis etsin. E.V.Aniçkov bununla demək istəyirdi ki, Perunu Novqorodda  tanımırdılar. Deməli, Perunun Kultu cənubu və şimalı birləşdirməli idi. Aniçkov yazırdı ki, digər rəsmi din qəbul edilən kimi Perunun kultu sürətlə unuduldu.
Müqəddəs ağac
Xristianlıq qəbul ediləndən sonra belə Vladimir Peruna xüsusi hörmətlə yanaşmışdır. Perunun bütünü digər bütlər kimi nə doğradılar, nə də yandırdılar, əksinə Kiyevdəki təpədən götürüb, 12 drujinin iştirakı ilə eskortla Dneprlə adaya yola saldılar. Görünür, bu ada da slavyanların əcdadları Peruna ibadət  mərasimləri keçirirdilər. 1910-cu ildə və 1975-ci ildə Dneprdə arxeoloqlar tərəfindən bir sıra tapıntılar əldə edimişdir. Burada tapılan palıd gövdəsi ilə əlaqədar belə hesab edirdilər ki, bu palıd ritual mərasimləri keçirilməsinə xidmət edən müqəddəs ağac olmuşdur. 300px|thumb|right|Müqəddəs sayılan palıd ağacının qalıqları Nəyə görə bütpərəstlər qurban mərasimi Xortisa adasında keçirirdilər? sualını akademik B.A.Rıbakov belə izah edirdi. Burada çətin və qorxulu yoldan sonra Kiyev karvanları dayanırdılar və Peruna qurban verirdilər. Ola bilər ki, həmin mərasim Bizans imperatoru Konstantin Baqryanarodnıy tərəfindən təsvir olunmuşdur. O Dneprə səyahət etmişdir və gördüklərini təsvir etmişdir. "Dneprlə hərəkət edərək ruslar müqəddəs Qriqori adlanan adaya çay çatırlar. Bu adada onlar qurban vermə mərasimi keçirirlər. Orada nəhəng bir palıd ağacı vardır. Qurbanlıq üçün diri xoruzlar gətirirlər. Palıdın ətrafında oxlar, çörək parçaları, ət və kimin nəyi varsa adətə görə onu qoyurlar. Xoruzlara görə, onu kəsmək, yemək və ya diri buraxmaq üstündə püşk atırlar."
Qustinskinin salnaməsində deyilir ki, Perunun bütxanəsində əbədi od saxlanılırdı. Eyni zamanda müqəddəs ocağa ancaq palıddan olan odunlar atılırdı. Əgər, hər hansı bir kahinin günahı ucbatından od sönürdüsə, həmin kahin mütləq öldürürdü.
Lakin qeyd etmək lazımdır ki, Qustınski salnaməsi sonrakı dövrlərdə yazıldığından ona ehtiyatla yanaşmaq lazımdır. Slavyanların əcdadları tərəfindən Kiyev ətrafındakı təpələrdən birində yaradılmış Perun səcdəgahına bənzəri arxeoloqlar tərəfindən Novqorod yaxınlığında da aşkar edilmişdir.
Perunlarla əlaqədar keçirilən ritualların səciyyəvi cəhəti  onların palıdla, palıd kolları ilə və Perunun bütxanəsini düzəltdikləri təpələrlə əlaqəsidir.
Perunun adlanması
Slavyanların yayılıb yaşadığı yerlərdə Perunun adı ilə bağlı təpə və dağ adları kifayət qədərdir. Bununla bərabər Slavyanlar arasında Perun haqqında miflər də geniş yayılmışdı. Perun haqqında mif tədricən belarus və digər slavyan xalqlarının ənənələrinə uyğun olaraq bərpa edilir. Burada ildırımsaçan Perunla birləşir. (belarusca Pyerun- şimşək deməkdir). Perun əvvəlcə at üstündə oturmuş kimi, yaxud da cəng arabasında öz silahı ilə ilan görünüşlü düşməni vurur. Nağıldakı 3miulan, 3mey Qorınıç və s. bu qəbildəndir. Həmin düşmən Perundan gizlənir. Gizləndiyi yer isə ağac, heyvan, insan, daş və sudur. Mifin sonrakı transformasiyalarından Perun adı və onun rəqiblərinin adı dəyişə bilər lakin əsas sujet isə dəyişilməz qalır. Perun düşmən üzərindən qələbə çaldıqdan sonra sahələrə həyat rütubəti gətirən su azad edilir. Əlbəttə bu mif şimşəyin, tufanın mənşəyini izah edən etimoloji mif kimi də şərh oluna bilər.
Mifin qədimliyini sübut edən faktlardan biri orada baş verənlərin qədim hind eposu "Riqveda"  ilə müqayisə edilməsidir. "Riqveda"da İndra iblislərlə mübarizə aparır. Özünün şimşəyi ilə əjdaha Vritranı öldürür. Vritra suyu dağlarda gizlətməklə torpağı məhsuldarlığın əsas amili olan sudan məhrum etmişdir.
Perunala əlaqədar olan mifik təsəvvürlərin öyrənilməsi "İqor polku" dastanındakı bəzi fraqmentləri başa düşməyə kömək edir. Orada düşmən qoşunların yaxınlaşması buludlarla müqayisə olunur.
O biri gün isə sökülən dan, Al şəfəq verəndə xəbər işıqdan Dənizdən sürünür qara buludlar- Hey!Hey! Dörd günəşi udmaq qəsdi var, Mavi şimşək çaxır qara buluddan, Şimşək yox, gərəkdir gurlasın tufan! Donda, Kayalada ıldırım çaxsın, Qoy yağan yağış da ox ilə yağsın. Hind-Avropa ənənələrində tufan tanrısı hərbi funksiya ilə əlaqələndirilirdi. Elə buna müvafiq olaraq o hərbi drujinanın və kişi kimi təsəvvür edirdilər. Qədim rus salnaməsinin təsvirinə görə onun ağac bütünün başı gümüşdən (ağarmış şəkildə), bığları isə qızıldan idi. Digər hind-avropa ənənələrinə görə şimşk allahının saqqalı mühüm əhəmiyyətə malik idi. Bu isə xüsusilə ikili etiqad dövründə Perunu əvəz edən "İlyanın saqqalı" ilə bağlı rus folkloru formulalarına dolayısı ilə aiddir. Perunun əsas silahı daşlar, baltalar və oxlardır.
XIX əsrə qədər belaruslar arasında geniş yayılmış bir əfsanəyə görə Perun sol əlində ox qabı, sağ əli ilə atdığı oxlardan düşməni məhv edir və yanğın törədir. Belarus kəndliləri inanırlar ki, ildırım nəticəsində yaranan yanğın yerində möcüzəvi oxu yerin olduqca dəriyinliyinə gedir və yaxud 7 ildən sonra qara və yaxud qara-boz daş kimi üzə çıxır. Həmin daşlar, şimşəyə və yanğına qarşı vasitə kimi verilir.
Rus əfsanələrində Perun əmudla (toppuzla ) əlaqələndirilir. Təsadüfi deyildir ki, rus salnamələrində bu barədə geniş məlumata rast gəlmək mümkündür. Xristianlığı qəbul etdikdən sonra arxiyepiskop Yakim əmr edir ki, Perunun müqəddəs yerini dağıtsınlar və onun bütünü Volxova atsınlar. Bu zaman bir novqorudlu görür ki, Perunun müqəddəs yerinin dağıtsınlar və onun bütünü  dalğa sahilə sıxışdırır. Novqorodlu ağacla onu itələyərək deyir: "Ey Perunçik doyunca yedin, içdin, indi isə uzaqlara üz".
Perun da digər bütpərəst allahlar kimi iblislər cərgəsinə salınmış, onlara aid olan müqəddəs yerlərdə pravoslav məbədləri tikilmişdir. Lakin Perun xalqın yaddaşında XVII əsrə qədər yaşamışdır. Əcnəbi səyahətçi 1654-cü ildə Rusiyada olmuş Adam Oleri yazırdı: Novqorodlular Perun adlı bütü olan bütpərəstlər idi. O, od tanrısı idi. Ruslar onu "Perun" adlandırırdılar Onun bütü olan yerdə monastr tikilmişdi və Perun monastrı adlanırdı. Tanrı insan surətində əlində ildırım oxu (şimşəyi), yaxud da şüası tutmuş kimi idi. Bu tanrıya etiqad əlaməti kimi palıd meşəsindən düzəldilən nə gecə, nə gündüz sönməyən oda saxlanılırdı. Əgər monastr xidmətçisi səhlənkarlıq ucbatından odu sönməyə imkan versəydi, öldürülürdü".
Zaman keçdikçə ildırım tanrısı Perunun funksiyaları xalq mədəniyyətində İlya peyğəmbərə verilmişdir. Əslinə qalanda İlya peyğəmbər Perunun xristian müavini olmuşdur. Hələ XX əsrdə Şərqi slavyanlarda belə bir inam mövcud idi ki, şimşəyi çaxmasının səbəbi İlya peyğənbərin səmada odlu arabada hərəkət etməsidir.
Perundan- peyğəmbər İlyadan belə bir maraqlı mifoloji motiv miras qalmışdır: İldırım çaxan zaman İlya (bəzi yerlərdə hesab edilir ki, bu tanrının özüdür) öz oxları ilə şər qüvvələri öldürür, onlar isə öz növbəsində qorxularından ağac altında atın qarnı altında, insanların paltarı altında gizlənirlər. Belaruslar indiyənə qədər deyirlər ki, Perun vurursa bu İlyadır şər qüvvələri əzir. Xalq nağıllarının birində belə nəql edilir: İlya şeytanla mübahisə edir. İlya deyir: - Mən səni öldürəcəm. Şeytan isə soruşur. Məni sən necə öldürəcən? Mən insanın altında gizlənəcəyəm.
Perun haqqında qədim etiqadları bərpa etməyə cəhd edən bəzi tətqiqatçılar belə bir nəticəyə gəldilər ki, İlyanın(yaxud allahın) şeytanla nağılavari mübahisəsi ildırım tanrısı Perunun hansısa qüdrətli rəqibi ilə mübarizəsi haqqında qədim slavyan mifinin yenidən dirçəlməsidir. Onlar belə hesab edirlər ki, bu sujet slavyan bütpərəstliyinin mərkəzi olmuşdur.
Mangistau yarımadası
thumb|300px|Manqışlaq Mangistau yarımadası (Manqışlaq, ) — Xəzər dənizinin şərq sahilində Qazaxıstana aid yarımada. Eyni adlı platosu, Üstyurt platosundan şərqdə yerləşir. Şimalda yerləşən Bozaşı yarımadası yerləşir. Onun sahillərini Kaydak körfəzi və Qazax körfəzinin suları ilə yuyur.
SSRİ dönəmində bu region Manqışlaq adını daşıyırdı. Qazaxıstan müstəqillik əldə etdikdən sonra, 1990-cı ildən Mangistau adlandırılır.
Van Allen Qurşaqları
thumb|440x440px Van Allen qurşaqları — adlanan və Yerin maqnit sahəsindən qaynaqlanan bu təbəqə planetimizə gələn zərərli şüalara qarşı qalxan funksiyası yerinə yetirir. Günəş dən və digər ulduzlardan mütəmadi olaraq yayılan bu şüalar insanlar üçün çox təhlükəlidir. Bu təbəqə yer üzünü radiasiya bombardmanından qoruyur. Əgər bu qoruyucu təbəqə olmasaydı, Yerdə həyat qeyri-mümkün olardı” Maqnit sahəsi həyatımız üçün çox böyük əhəmiyyətə malikdir. Yer kürəsi kosmos dan gələn təhlükələrdən qorunmuş olur. Günəşdən gələn öldürücü kosmik şüalar Yer kürəsi ətrafındakı bu qoruyucu qalxandan keçə bilmir. 70 000 km uzaqlıqda maqnit halqaları çəkən Van Allen Qurşaqları dünyanı bu öldürücü şüalardan qoruyur. Bu olmasaydı bəlkə də Yer də həyat mövcud olmazdı. Göy üzündə bizim üçün yaradılmış qoruyucu qalxan var.
Van Allen radiasiya qurşağı, enerjili yüklü hissəciklərin bir bölgəsi olub, bunların əksəriyyəti, planetin maqnit sahəsi tərəfindən bir planetin tutduğu və ətrafında tutulduğu günəş küləyindən qaynaqlanmaqdadır. Dünyanın iki əsas qayışı, bölgə radiasiya səviyyəsinin dəyişdiyi səthin təxminən 500 ilə 58.000 kilometr yüksəkliyindən yuxarı uzanır. qurşaqlar meydana gətirən hissəciklərin çoxunun günəş küləyindən və digər zərrəciklərdən kosmik şüalardan gəldiyi düşünülməkdədir. Günəş küləyini tutaraq, maqnetik sahə bu enerjili hissəciklər dünyanın atmosferini dağıtmadan qoruyur.
Kəşfi
Kristian Birkeland, Carl Størmer və Nicholas Christofilos Space Age'dan əvvəl tələyə düşən parçacıqların ehtimalını araşdırdı. Explorer 1 və Explorer 3, 1958-ci ilin əvvəlində Iowa Universitetində James Van Allen rəhbərliyi altında kəmərin mövcudluğunu təsdiqlədi. Sıxılmış radiasiya əvvəlcə Explorer 4, Pioneer 3 və Luna 1 tərəfindən eşitdirilmişdir.
Van Allen kəmərləri keçid, xüsusilə Yer ətrafını əhatə edən radiasiya kəmərlərini təmsil edir; Buna baxmayaraq, oxşar planetar nəsillər digər planetlərin ətrafında aşkar edilmişdir. Sabit, qlobal dipol sahəsinə malik olmadığı üçün günəş uzun müddətli radiasiya qayışlarını dəstəkləmir. Dünya atmosferi kəmərlərin parçacıqlarını 200-1000 km-dən çox zonalara, (124-620 mil), bantlar isə Yerin radiusunu 8-dən keçirməmişdir. Qurşaqlar göy ekvatorunun hər tərəfində təxminən 65 ° həcmdə məhdudlaşdırılmışdı.
Araşdırma
NASA Van Allen probe missiyası, kosmosda müşahidəçi elektronlarının və ionlarının populyasiyalarının günəş fəaliyyəti və günəş küləyindəki dəyişmələrə reaksiya olaraq necə meydana gəldiyini və ya nə şəkildə dəyişdiyini (əvvəldən təxmin edilə bilər nöqtəyə qədər) anlamağı məqsəd qoyur. Advanced Concepts tərəfindən maliyyəyə edilən NASA İnstitutu tərəfindən maliyyələşdirilən işlər, Van Allen kəmərləri içərisində təbii olaraq olan antimadde maddələri toplamaq üçün maqnetik paddles təklif etmiş olsa da, bütün qayışda yalnız təxminən 10 mikrogram anti -proton var olduğu təxmin edilməkdədir. thumb|304x304px Van Allen Sondalar 30 Avqust 2012-ci ildə missiyanı müvəffəqiyyətlə başlatdı. Gözlənilən istehlak mallarının son dörd olması ilə iki il davam edəcək. NASA-nın Goddard Kosmos Uçuş Mərkəzi, Günəş dinamikası Rəsədxana (SDO) ilə birlikdə Van Allen Probları'nın bir layihəsi olan Living With a Star proqramını idarə edir. Van Allen Proqnozları üçün tətbiqi və alətlərin idarə edilməsi üçün Tətbiqi Fizika Laboratoriyası məsuldur.
Baykal suitisi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Böyük Qafqaz quşarmudu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ümumi yayılması
Quba rayonu yuxarı dağ meşə qurşağında rast gəlinir.
Bitdiyi yer
Yuxarı və orta dağ qurşaqlarında və ya seyrək meşələrdə, quru daşlı əhəngli işıqli yamaclarda təsadüf edilir.
Təbii ehtiyatı
Azərbaycanda arealı geniş deyildir.
Çoxalması
Təbiətdə generativ və vegetativ yolla çoxalır.
Pırtlaşıq mahmızçiçək
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Böyük Qafqaz quşarmudu
Becərilməsi
Mədəni halda Nəbatat bağlarında becərilir.
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
Qəbul edilmiş qorunma tədbiri yoxdur.
Müdrisə
Müdürsə — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Böyük Qafqaz quşarmudu
Zəruri qoruma tədbirləri
Azərbaycanın "Qırmızı Kitab"ına daxil edilməsi tövsiyə olunur.
Müdrisə
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Lahıc turizm zonasında, Müdürsə çayının sağ sahilində yerləşir. Kəndin əhalisi 138 nəfərdir ki onunda 59 nəfəri kişi, 79 nəfəri qadındır.. Kənd əhalisi maldarlıqla və bostançılıqla məşğul olur. Kənd elektrik enerjisi ilə təmin edilir. Kənddə yeməkxana və çayxana yoxdur. Kəndə yay mövsümündə avtomobillə, qış mövsümündə isə Lahıc qəsəbəsindən sonra 7 km yolu piyada və ya atla eləcə də Namazgah kəndindən Müdürsə çayı boyunca 6 km yolu atla və ya piyada getmək olar.Turizm və yay istirahəti üçün əlverişlidir.Elecədə unikal coğrafi mövqeyi, buz kimi şirin su ehtiyatı, kurort turizm relyefli sıx meşələri regiondakı digər yaşayış məntəqələrindən xüsusilə fərqlənir.
Miconia seticaulis
(Miconia seticaulis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şirin Rzayev
Şirin Həsən oğlu Rzayev — dirijor, pedaqoq; Azərbaycan SSR Əməkdar mədəniyyət işçisi (1985), Fikrət Əmirov adına Gəncə Dövlət Filarmoniyası nın direktoru, Kamera orkestri nin bədii rəhbəri.
Həyatı
Şirin Rzayev 1942-ci il aprel ayının 25-də Gəncə şəhərində anadan olub.
14 fevral 2020-ci ildə vəfat etmişdir.
Təhsili
1968-ci ildə Ü.Hacıbəyov adına Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının (indiki Musiqi Akademiyası) xor—dirijorluğu fakültəsini əla diplomla bitirmişdir.
Fəaliyyəti
1968—1969-cu illərdə Konservatoriyada müəllim, 1969-1974-cü illərdə isə Gəncə orta ixtisas Musiqi məktəbinin direktoru və xor-dirijoru müəllimi kimi fəaliyyət göstərmişdir.
1969-cu ildə Şirin Rzayev Gəncədə ilk dəfə Simfonik Orkestr yaratmış və onun baş dirijoru kimi 1980-ci illərin sonunadək fəaliyyət göstərmişdir.
Till Lindemann
Till Lindemann yaxud Didrix Lindemann — 4 yanvar 1963-cü ildə Almaniyanın Leypsiq şəhərində anadan olmuşdur. Rammstein rok qrupun vokalisti və yaradıcılarından biridir. Bu vaxta kimi 8 filmdə çəkilmişdir. Eyni zamanda "New Rock" dəbli ayaqqabı istehsalı firmasının sahibidir.
Şirin Rzayev
Fəaliyyəti
Görkəmli bəstəkarlarımız Q.Qarayev, F.Əmirov, C.Cahangirov və böyük dirijorumuz Niyazi bu simfonik orkestrin fəaliyyətinə yüksək qiymət vermişlər.
Till Lindemann
Xarakteri
thumb|left|Lindemann 2012-ci ildə [[Rammstein ilə Londonda səhnədə]] Lindemannın səhnə performansı olduqca maraqlıdır. Ən məşhur hərəkəti azacıq əyilərək, ifa edilən musiqinin ritminə uyğun əlini öz dizinə vurmasıdır. Digər bir xarakteristik xüsusiyyəti isə "R" hərfini xüsusi vurğu ilə deməsidir. Buna əsas səbəb Şərqi Almaniya dialektidir. Həmçinin, Lindemann səhnədə olduğu zaman alovla oynamağı da çox sevir. Bu sevgisi səbəbindən özü və digər üzvləri təhlükəli anlar yaşamışdır. Özü dəfələrlə demişdir ki, izlyiciləri və konsertdə iştirak edən digər şəxsləri təhlükə altına alacaq heç bir şey etməz, amma məlumdur ki, öz bədənində birinci dərəcədən yanıq izləri mövcuddur.
Lindemann; Chris Isaak, Marilyn Manson, Jan Mişel Jarr, Tangerine Dream, Mike Oldfield, Ministry, Nine Inch Nails, Type O Negative, Limp Bizkit, Black Sabbath, Deep Purple, KMFDM qruplarını və bazar günləri parkda caz musiqisi dinləməyi çox sevdiyini və ona görə ilk Alman qrupunun da Kraftwerk olduğunu söyləmişdir. Lindemann sol qulağının iki yerindən dəlik açdırmışdır, lakin uzun müddət pirsinq və ya sırğa taxmamışdır. Bu dəliklər bir çox şəkildə və video klipdə aydın seçilir. Åkerlund rəhbərliyindəki Ich Tu Dir Weh klipi çəkilişlərində Till-in ağzından işıq saçır və bunu yanağından dəlik açdıraraq bir kabelin ağızındakı işıq qaynağına bağlanmasıyla etmişdir.
Şirin Rzayev
Fəaliyyəti
Ümummilli lider Heydər Əliyev Gəncədə olarkən Gəncə Musiqi evi Simfonik orkestrinin (1971-ci il) və “ Şərəfxanlı ” El nəğmələri teatrı folklor xorunun (1980-ci il) konsertlərində şəxsən iştirak etmişdir və tövsiyyələrini vermişdir.
Till Lindemann
Xarakteri
İncəsənətlə yaxından əlaqədardır. Ən sevdiyi rejissor Lars von Trier'dir. Lindemann alkoqola olduqca düşkündür; ən sevdiyi içki tekiladır. Həm də siqaret bağımlısıdır. Bildiyi dillər: Alman, İspan və İngilis dili. Musiqi ilə məşğul olmazdan əvvəl Almaniyada yaxşı bir üzgüçü kimi tanınmışdır, lakin çiynindən zədələndiyinə görə bu idmanı buraxmışdır və musiqi ilə məşğul olmağa başlamışdır. Ayrıca zərb alətində və harmonikada da ifa edə bilir.
Şirin Rzayev
Fəaliyyəti
1985-ci ildə zəhmətkeşlərin estetik tərbiyəsində göstərdiyi xidmətlərinə görə Şirin Rzayevə Azərbaycan SSR əməkdar mədəniyyət işçisi fəxri adı verilmişdir.
Till Lindemann
Xarakteri
Till və qrupun nazi, faşist bir qrup olaraq düşünülməsi isə "Links 2 3 4" mahnısındakı səhnə nümayişləri və "Reise, Reise" albomundakı qapaq şəkilləri ilə bağlıdır. Bununla yanaşı Till-in Şərq Almanı olması və istifadə etdiyi dil və üslubu bu istiqamətdəki şübhələri daha da artırmışdır. Qrup üzvləri isə belə bir şeyin olmadığını dəfələrlə vurğulamışlar. Ayrıca qrup üzvlərinin din haqqında da bir fikirləri yoxdur. Qrupa yönəldilən bir başqa tənqid də qrupun homoseksual olması ilə əlaqədardır, Ancaq bu da doğru deyil. Qrupun bütün üzvlərinin başından bir evlilik keçmişdir. "Bück Dich" mahnısının canlı performansında edilən hadisə də dildo alətinin içinə pernoid maye və su qarışdırılaraq göstərilən bir şoudan ibarətdir, Ancaq yenə də mübahisəli şoular arasında əhəmiyyətli bir yerə malikdir. Till həm də davakar xarakterə malikdir. Hətta bir çox adama görə Lindemann dəli dərəcəsində maraqlı biridir. Till-in bir digər xüsusiyyəti də hər konsertin ardından, həmin ölkənin diliylə təşəkkür etməsidir.
Keçmişi və ailəsi
Lindemann, Leypsiqdə anadan olmuşdur. Valideynləri və özündən altı yaş kiçik olan bacısıyla yaşamış və uşaqlığını burada keçirmişdir. Şair olan atası Verner Lindemanla arası heç də yaxşı olmayıb. Köhnə bir (təqaüdçü oldu) jurnalist olan anası Brigitte "Gitta" Lindemann ilə atası 1975-ci ildə, Lindemann 12 yaşındaykən boşanmışdır. Atası, W Verner Lindeman, özünü içkiyə verdiyi üçün 1992-ci ildə noyabrda içki komasına girərək həyatını itirmiş, Wendisch-Rambow yaxınlığında bir yerə basdırılmışdır. Lindemann da nə cənazəsi üçün, nə də ziyarət məqsədli olaraq heç atasının məzarına getməmişdir. Hər fürsətdə da atasını heç sevmədiyini ifadə edir.
Şirin Rzayev
Fəaliyyəti
1990—1997-ci illərdə Şirin Rzayev Gəncə Dövlət Filarmoniyasının direktoru və bədii şurasının sədri kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1993-cü ilin may ayında onun rəhbərliyi ilə Filarmoniyanın “Göy-göl” Dövlət Mahnı və Rəqs ansamblı Naxçıvanda Heydər Əliyevin 70 illik yubileyi münasibətilə konsertlər vermişdir. Ulu öndər Şirin Rzayevi və kollektivin bir neçə üzvünü qəbul edərək öz təşəkkürünü bildirmişdir.
Till Lindemann
Keçmişi və ailəsi
Lindemann, 11 yaşındaykən Rostock Sports Club adlı idman məktəbinə getmiş və 1977–1980 illəri arasında internat məktəbində oxumuşdur.1978-ci ildə Lindeman Florensiada keçirilən Avropa Yeniyetmə Üzgüçülük Çempionatında 1500 m üzrə sərbəst üzmə yarışında 11-ci yer, 400 metr sərbəst üzmədə 4'17"58 müddətində 7-ci yeri tutmuşdur. 1980 Moskva Olimpiya oyunlarına seçilmiş, amma aldığı zədəyə görə idmanı dayandırmışdır. İdman məktəbindən isə 1979-cu ildə ayrılır.
Şirin Rzayev
Fəaliyyəti
Rəhbərlik etdiyi kollektiv və şəxsən Şirin Rzayev Beynəlxalq festivalların laureatı adına layiq görülmüşlər.
Till Lindemann
Keçmişi və ailəsi
Lindemann, gənckən bir çox işdə çalışmışdır; dülgər, qalereya texniki, torf kəsən, səbət toxucusu kimi. Uşaqlığında balıqçı olmaq istədiyini söyləmişdir.
1981-ci ildə Lindemann hərbi xidmət vaxtı gəldiyində buna qarşı çıxır. Komandirlərinə qarşı gəlmiş, saysız dayaq yemiş və həbs yatmışdır.
Şirin Rzayev
Fəaliyyəti
1982—1992-ci illər ərzində Şirin Rzayev Gəncə şəhər xalq deputatları sovetinə deputat seçilmiş və 1993-cü ildən YAP Gəncə şəhər konfransına üzv seçilmişdir.
Till Lindemann
Keçmişi və ailəsi
1985-ci ildə, Lindemann 22 yaşındaykən, ilk qızı Nele doğulmuşdur. Nele doğulduqdan sonra anası ilə evlənmiş, amma daha sonra yenidən boşanmışdır və Neleyi də uzun müddət tək başına böyütmüşdür, amma sonradan qrupla birlikdə turneyə çıxdıqları üçün ilin altı ayı qədər uzun bir zaman evdə olmadığına görə anası ilə ortaq böyütməyə başlamışdır.
Berlin Divarının 9 noyabr 1989 tarixində yıxılması ilə Lindemann da bir çox Alman kimi həyatında yeni bir səhifə açır.
Şirin Rzayev
Ailəsi
Ailəlidir, 3 övladı, 4 nəvəsi var.
Till Lindemann
Keçmişi və ailəsi
Lindemann-ın, Anja Köseling adlı əvvəlki sevgilisindən bir qızı var.
Lindemann dörd uşaq atasıdır.
Karyerası
Lindemann 1986-cı ildə punk qrupu "First Arsch"-da baraban ifa edərək musiqi həyatına başlamışdır. First Arsch, Schwerin-də başlamış bir qrupdur. O vaxtlar Şərqi Almaniya-da bu cür şeylər qadağan olduğu üçün gizli davam edən bir qrup idi. Qrupun adının tərcüməsinin də çox vaxt İlk İncəsənət olduğu güman edilmişdir. Qrupun Saddle Up adlı bir albomu vardır. Lindemann, mahnı sözü yazmağa daha sonra başlamışdır.
Lindemann "Feeling B" adlı bir qrupda da yer almışdır. Lied von der unruhevollen Jugend (Canlı olan gəncliyin mahnısı) adlı mahnı "Feeling B"nin çıxardığı "Hea Hoa Hoa Hea Hea Hoa" (1990) adlı albomundadır.
1994-cü ildə Lindemann, Rixard Kruspe, Oliver Ridel və Kristof Şnayder bir mahnı yarışmasına qatılmış, bu yarışmanı qazanaraq studiyada peşəkar olaraq musiqi işinə girmə şansını qazanmışdır. Lindemann isə işin ciddiləşdiyini görüb Berlin-ə köçmüşdür. Sonradan Paul Landers və Kristian Lorenz-in də aralarına qatılması ilə Rammstein doğulmuşdur.
ATSC Sparkasse Wildcats Klaqenfurt QVK
Klagenfurt — 1979-cu ildə yaradılmış Avstriya qadın voleybol klubudur. Avstriyanın avro kuboklarda oynayan tək-tük komandalarındandır.
Heyəti
2013-14 mövsümü üçün
Neoseiulus chascomensis
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Till Lindemann
Karyerası
Till Lindemann eyni zamanda bir şairdir. noyabr 2002 tarixində nəşr etdiyi Messer (Bıçaq) adlı bir şeir kitabı vardır; 54 şeirdən ibarətdir. Bundan əlavə 2013-cü ildə "In Stillen Nachten" (Səssiz gecə) adlı ikinci şeir kitabı nəşr olunmuşdur.
Till Lindemann həmçinin 2015-ci ildə İsveçli musiqiçi Peter Tägtgren ilə "Lindemann" adlı solo proyektini başlatmışdır. Qrupun "Skills in Pills" adlı ilk albomu 2015-ci il iyun ayında yayımlanmışdır. Albom industrial metal tərzindədir. Albomun bir digər tərəfi isə Almanca yox İngiliscə mahnılar içərməsidir.
La-Pas (Boliviya)
La Pas, tam adı Nuestra Senyora de la Pas (La Paz, Nuestra Señora de La Paz, Chuqi Yapu)  — Boliviyada şəhər, ölkənin faktiki paytaxtı (1898-ci ildən), həmçinin La Pas departamentinin inzibati mərkəzi.
Şəhər əhalisi şəhərətrafı əhali ilə birlikdə 1 609 000 nəfərdir.
Boliviyanın rəsmi paytaxtı Sukre olmasına baxmayaraq La Pasda dövlət idarələrinin çoxu, o cümlədən prezident iqamətgahı yerləşir.
Consolida regalis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
La-Pas (Boliviya)
Coğrafiya
La Pas eyniadlı çayın sahilində, dəniz səviyyəsindən 3 600 metr hündürlükdə yerləşir. Şəhər bir neçə milyon il bundan əvvəl sönmüş vulkanın kraterində salınıb. Yüksəklikdə yerləşdiyinə görə iqlimi sərindir. Ən isti ayı — noyabr (+15 °C), əb soyuq ayı -iyul (+7 °C).
İqtisadiyyatı
Şəhərdə yeyinti, yüngül və tütün sənayesi müəssisələri yerləşir. Dəmiryol xətti var, beynəlxalq aeroporta malikdir.
Maraqlı faktlar
La Pas ən yüksəklikdə yerləşən milyoner şəhər və paytaxtdır. El Alto Beynəlxalq Aeroportu ən yüksəklikdə yerləşən beynəlxalq aeroportdur (dəniz səviyysindən 4050 metr yüksəklikdə).
La Pas şəhərinin mərkəzi avtobus stansiyası Eyfel qülləsinin layihəçisi Qustav Eyfel tərəfindən layihələndirilib.
Artemisia kopetdaghensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İstinadlar
Artemisia kopetdaghensis Artemisia kopetdaghensis
Ayrılan yollar (film, 1997)
Ayrılan yollar filmi rejissor Ziya Şıxlinski tərəfindən 1997-ci ildə çəkilmişdir. Film "Azanfilm" studiyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycan xalq yazıçısı, ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri namizədi, II Dünya müharibəsinin iştirakçısı, pedaqoq İsmayıl Şıxlının anadan olmasının 80 illiyinə həsr olunmuşdur.
Məzmun
Film Azərbaycan xalq yazıçısı, ədəbiyyatşünas, filologiya elmləri namizədi, II Dünya müharibəsinin iştirakçısı, pedaqoq İsmayıl Şıxlının anadan olmasının 80 illiyinə həsr olunmuşdur.
Sənədli bioqrafik film görkəmli yazıçının həyat və yaradıcılığından, ictimai fəaliyyətindən söhbət açır.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Ziya Şıxlinski Rejissor: Ziya Şıxlinski Operator: Yuri Varnovski
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1997-ci ilin Azərbaycan filmləri 1990-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Lakalm
INSEE kodu — 12117.
Kommuna təxminən Paris dən 460  km cənubda, Tuluza şəhərindən 175  km şimal-şərqdə, Rodez dən isə 55  km şimal-şərqdə yerləşir.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 211 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə 124 yaşda olan (15-64 yaş arasında) 94 nəfər iqtisadi cəhətdən, 30 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 75,8%, 1999-cu ildə bu 67.3%). Aktiv olan 94 nəfərdən 90 nəfəri (50 kişi və 40 qadın), 4 nəfər işsiz (2 kişi və 2 qadın) idi. 30 hərəkətsiz 8 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 10 nəfər - təqaüdçü, 12 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Yer haqqında elmlər
thumb|250px|Meteor Yer haqqında elmlər (geoelmlər) - Yer planetinin quruluşunu (litosfer, hidrosfer, atmosfer), əhalisini, onun təsərüfat fəaliyyətini və Yerətrafı kosmik məkanı öyrənən elmlər qrupudur.
Yerin öyrənilməsi Yer qrupundan olan digər planetlərin öyrənilməsini asanlaşdırır. Günəş sistemini öyrənən zondlar meydana gəldikdən sonra Yer haqqında elmlərə planetologiya elmi də əlavə olundu. Bu elm Ayı, planetləri, onların peyklərini, meteor və kometləri öyrənir.
Yer haqqında elmlərə daxildir:
Yer bütün haqqında elmlər ümumi və regional sahələrə bölünürlər. Ümumi elm həmin elmin ümumi qanunauyğunluqlarını, regional elm isə həmin elmin dar bir sahəsini öyrənir.
Karaquja (Uçalı)
Karaquja — Başqırdıstan Respublikası nın Uçalı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Mindyak kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (93 %) üstünlük təşkil edir.
Varna (İsmayıllı)
Varna — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun Həftəsov kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə İsmayıllı rayonunun Həftəsov kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki Varna kəndi rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatından çıxarılmışdır.
Bədən kütləsinin göstərici
Bədən Kütləsinin göstərici (BKİ) - insan bədəninin çəkisini qiymətləndirmək üçün ölçü ədədidir. O belçikalı alim Adolf Ketle tərəfindən yaradılmışdır. Köklük bütün dünyada bir problem olduğu zamanda, bu ölçü ədədində hər şeydən oncə insanları onları gözləyən təhlükədən xəbərdar etmək və qorumaq üçün istifadə edilir.
BKI bu düsturla tapılır:
,
burada:
ölçü vahidi kimi kq/m2 alınır.
Normal çəkiyə malik adamlar üçün Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı işlədiyi qaydaya əsasən 18,50 kq/m² və 24,99 kq/m² arasında yerləşən BKİ qiyməti normal, 30 kq/m²-dan artıq qiymətə malik şəxslərin isə müalicəyə ehtiyacı olması göstərilri.
Çəki sinifləşdirilməsi aşağıdakı cədvəldə verilmişdir:
BÇİ-nin cədvəldə verilən qiymətlərini interpretasiya edən zaman şəxsin yaşı da nəzərə alınmalıdır.
Yaşdan asılı olan normal çəki:
Sultanbəy (Askın)
Sultanbəy — Başqırdıstan Respublikası nın Askın rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Sultanbəy kənd şurası nın tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə başqırdlar (98 %) üstünlük təşkil edir.
Baccharis beckii
Baccharis beckii Baccharis beckii Baccharis beckii
Neoseiulus chaudhrii
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Acianthera glumacea
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Seyid Cəmaləddin Vaiz İsfahani
Seyid Cəmaləddin Vaiz İsfahani (1862–1908) — ruhani, inqilab xadimi.
Həyatı
1862-ci ildə İranın İsfahan şəhərində doğulmuş, 1908-ci ildə Tehranda vəfat etmişdir. O, İsfahanın qədim seyid nəsli olan Sədrlər ailəsindən çıxmışdı. Sədrəlmühəqqiqin ləqəbini daşıyırdı.
Dini – dünyəvi təhsilini valideynlərindən, üləmalardan və məktəbdarlardan almış, ərəb, fars, türk dillərini müstəqil öyrənmişdir. İran inqilabının (1906–11) iştirakçısı olmuşdur.
Gənc alimlərin əsərləri (jurnal)
Jurnal haqqında məlumat
"Gənc Alimlərin Əsərləri" ("Proceedings of Young Scientists") jurnalı 2008-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Gənclər və İdman Nazirliyi, Azərbaycan Gənc Alim, Aspirant və Magistrlər Cəmiyyətinin (AGAAMC) birgə təsisçiliyi ilə təsis edilmişdir. Jurnal ildə 2 dəfə olmaqla nəşr olunur və 2017-ci ilədək jurnalın 15 sayı çapdan çıxmışdır. Jurnal 2010-cü ildən etibarən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının 2010-cu il 30 aprel tarixli qərarı ilə Azərbaycan Respublikasında dissertasiyaların əsas nəticələrinin dərc olunması tövsiyə edilən dövrü elmi nəşrlərin siyahısına daxil edilmişdir.
Yumurta döyüşdürmə
Yumurta döyüşdürmə — Azərbaycanda ən çox yazqabağı (bayramqabağı) günlərdə əsasən uşaq və gənclər arasında, geniş şəkildə oynanılan qədim oyunlarından biridir.
Gənc alimlərin əsərləri (jurnal)
Jurnal haqqında məlumat
Jurnalın məqsədi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyevin gənclərə göstərdiyi böyük diqqət və qayğının davamı kimi gənc alimlərin əsərlərinin çap olunması və yayılmasına dəstək vermək, onların Respublika daxilində və ondan kənarda çapını geniş təşkil etmək, elmi gəncliyin fəaliyyətinin stimullaşırılması, elmi biliklərin sərbəst mübadiləsi, gənc alimlərin, doktorantların və magistrlərin mütərəqqi dünya səviyyəsində hazırlığı və fəaliyyətlərinin inkişafına kömək etməkdə ibarətdir.
Redaksiya Şurası
Jurnalın ilk Baş redaktoru AMEA-nın Prezidenti mərhum akademik Mahmud Kərimov, Baş redaktorun müavini İlqar Orucov olmuşdur. Hazırda jurnalın Baş redaktoru fizika-riyaziyyat elmləri üzrə fəlsəfə doktoru İlqar Orucov, məsul katibi tarix elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Ruslan Rəhimlidir. Jurnalın beynəlxalq tərkibdə Redaksiya Şurası fəaliyyət göstərir. Redaksiya şurasına Baş redaktor rəhbərlik edir. Jurnalda məqalələr ingilis dilində, xülasələri 3 dildə - azərbaycan, rus və ingilis dillərində verilir.
Jurnalda xarici ölkələrin gənc alim və tədqiqatçılarının da elmi məqalələri çap olunur.
Göytəpə (İsmayıllı)
Göytəpə — Azərbaycan Respublikasının İsmayıllı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Əhalisi 392 nəfərdir ki onunda 199 nəfəri kişi, 193 nəfəri qadındır.
Yumurta döyüşdürmə
==Yalan məlumat Yumrta döyüşdürmə oyunu Novruz bayramının çərşənbələrindən başlamış oğlan uşaqları və cavanlar tərəfindən icra olunan oyun-əyləncələrdən biridir. Bəzi bölgələrdə hətta Böyük Çillənin gəlişi ilə bu oyun oynanılmağa başlayır.
Oyunun qaydaları
Bilinəndə ki, döyüşdürülən yumurtalardan biri diğərininkindən bərkdir, boş olan yumurtanın sahibi, ona:
— Əy, vurum, — deyir. "Əy, vurum" yumurtanın sivri tərəfindən azca aşağı nişan qoymaq deməkdir. Uşaqların daha çox sevdiyi, bu günlərdə yaşayan həmin adət əyləncəli bir səhnəyə çevrilir: Daş, daş… Baş yumurtam, Baş, baş… Həci dayını Yandırdım. Bir səbətlik Yumurtasını sındırdım. Daş, yumurtam Daş, daş…
Kimin oyun yumurtası çox sınarsa, o da sınıqları yır-yığış eləyir, qalib qəhrəmanlar kimi sevinir. Bu oyunda hiylə və məharət qalib gəlir: "Sən tut, mən vurum", "Bunu mən tuturam, onu sən tut", "Gəl yumurtaları dəyişib, vuraq", "Gəl dadışaq", "Yox, sənin yumurtan ziyilidir" və s.
Döyüşmədə sındırılmış yumurtalarla oyun daha maraqlıdır. Döyüşmədə uduzulmuş sınıq yumurtaları sıraya düzürlər. Sonra buraya bir xoruz buraxırlar. Xoruz sıradakı hansı yumurtanı dimdikləyirsə, sahibi sıradakı bütün yumurtaları udmuş sayılır.
Bir oyun da bişmiş yumurtaları yoxuşdan üzüaşağı diyirlətməkdir. Hansı yumurta daha uzağa diyirlənirsə, sahibi qalib sayılır.
Yumurta döyüşdürmənin xüsusiyyətləri böyük Azərbaycan yazıçısı Cəlil Məmmədquluzadənin (1866–1932) bir felyetonunda da özünə yer almışdır. Felyetondakı həmin epizod belədir: "… məlumdur ki, uşaqlar yumurta döyüşdürəndə əvvəl bir dadırlar, yəni yumurtalarını dəyişdirib vururlar dişlərinə və sonra qaytarıb verirlər bir-birinə. Sonra başlayırlar oynamağa. Məsələn, Əli bunu qanır ki, yumurtası Vəlinin yumurtasından bərkdir. Əvvəl deyir: — Tut! Vəli deyir: — Sən tut! Vəli deyir: Sən tut!
Axırda Əli tutur, çünki bilir ki, tutsa da, Vəlinin yumurtası sınacaq.
Vəli də işi duyub vurmur, çünki bilir ki, yumurtası boşdur, sınacaq Əli deyir:
— Vur!
Vəli vurmur. Əli yumurtasını yan tutur və deyir.
Əli yumurtanın künəsin tutur və deyir:
Vəli vurmur, bilir ki, yumurtası sınacaq. Sonra Əli hər yerdə Vəlini görəndə yumurtasını açıq tutub Vəliyə deyir:
Çünki Əli bilir ki, Vəlinin yumurtası boşdur".
Piramida
Piramida (yunanca πυραμίς pyramis) və ya ehram — təqribən həndəsi piramida ilə oxşar quruluşa malik, yerüstü səthi üçtərəfli olub və tərəfləri təpədə bir nöqtədə birləşən üçbucaq formalı tikilidir. Ehramın bünövrəsi üçbucaq, dördbucaq və ya istənilən digər çoxbucaqlı formasında ola bilər. Belə ki, ehramın ən azı 3 yerüstü üçbucaq səthi (bünövrə ilə birlikdə isə ən azı 4 üzü) var. Dördbucaq bünövrəyə və 4 üçbucaq yerüstü səthə malik ehram forması piramidanın bizə məlum olan ən məşhur variantıdır. 350px|thumbnail|right|Dəşurdakı Qırmızı ehram Ehramların inşasında zəminə daha yaxın olan hissədə əsas kütlənin cəmlənməsi və üst hissədə piramidaının yerləşməsi onu göstərir ki, ehram üzərində nə qədər az material olarsa yuxarıdan olan təzyiq də o qədər çox olacaqdır. Materialın kütləsinin bu formada bölüşdürülməsi erkən sivilizasiyalara davamlı sanballı tikililər inşa etmək üçün əlverişli şərait yaratmışdır. Dünyanın bir çox hissələrindən olan sivilizasiyalar ehramların inşası ilə məşğul olmuşlar. Min illər boyu yer üzərində ən böyük tikililər ehramlar olmuşdur. Bunlara Misirdə Dəşur nekropolundakı Qırmızı Ehram və Dünyanın 7 qədim möcüzəsindən biri olan Böyük Küfü ehramını nümunə göstərmək olar. Küfü ehramının inşasında əsasən sal qayadan (bəzi daxili hissələrində geniş qırmızı qranit daşlardan) istifadə olunub və bu tikili gözəl memarlıq nümunəsi hesab olunur. Tikilidə təxminən hər birinin çəkisi 2,5–15 ton olan 1 300 000 iri daş parçalarından istifadə olunub və tərəfləri təqribən 230 m olan 13 məzarlığı əhatə edən dördbucaq bünövrə üzərində inşa edilmişdir. Ehramın hər 4 tərəfi 4 əsas uc nöqtəsindən keçir və hər tərəf 52 dərəcəli bucağa bərabərdir. Orijinal ehramın hündürlüyü 146,5 m olmuşdur. Müasir dövrümüzdə isə, ehram 137 m hündürlükdədir və çatışmayan 9 m Qahirədəki tikili üçün "oğurlanan" daş parçalarını örtən və üzlüyün əsasını təşkil edən yüksək keyfiyyətli ağ Tura qayasıdır. Buna baxmayaraq bu ehram hələ dən ən hündür ehram olaraq qalır. Həcminə görə ən böyük ehram isə Meksikanın Puebla ştatında yerləşən Böyük Çolula ehramıdır. 350px|thumbnail|right|Çolula ehramı
Mesopotamiya piramidaları
Mesopotamiyalılar erkən ehramvarı tikililər inşa edirdilər və bu tikililərə "ziqqurat" deyilirdi. Qədim zamanlarda ehramları parlaq rənglərə boyayırdılar. Sonralar ehramların tikintisində gün altında qurudulmuş çiy kərpiclərdən istifadə edildiyi üçün rəngli ehramlardan günümüzə qədər gəlib çıxanların sayı çox azdır. Ziqquratları şumer, babil, elamit, akkad və assur tayfaları yerli dinlərin şərəfinə inşa edirdilər. Hər ziqqurat digər tikililərlə birlikdə bir məbəd kompleksinin tərkib hissəsini təşkil edirdi. İlkin ziqquratlar b.e.ə. 4-cü minillik ərzində Übeyd mədəniyyətinə məxsus tribunlar vasitəsilə qaldırılırdı. İlk ziqquratlar Erkən Xanədanlıq dövründə tikilməyə başlayıb. Son Mesopotamiya ziqquratlarının tikilməsi isə b.e.ə. 6-cı əsrə təsadüf edir. Dördbucaqlı, oval və ya kvadrat formalı platforma üzərində alçaq qatda inşa edilmiş ziqqurat yastı təpəyə malik ehramvarı tikili idi. Günəş altında bişirilmiş kərpiclər və çöl tərəfində bişmiş kərpiclərlə birlikdə örtük ziqquratın əsas özülünü təşkil edirdi. Örtüklər adətən müxtəlif rənglərdə cilalanmış şəkildə olur və bəzən astroloji əhəmiyyətə malik idi. Bəzi dövlət başçıları öz adlarını cilalı kərpiclər üzərində oyma ilə həkk etdirirdilər. Yarusların sayı 2–7-ə qədər ola bilərdi. Fərz edilrdi ki, ən üst qatda türbələr var, lakin bu fikrin doğruluğuna dair Herodotun mətni yazılarından başqa heç bir arxeolojji sübut yoxdur. Ziqquratın bir tərəfində olan çoxpilləli və ya bünövrədən zirvəyə kimi uzanan spiral formalı ramplar vasitəsilə türbəyə daxil olmaq olardı. Mesopotamiya ziqquratları camaatla ibadət və ya mərasimlər üçün nəzərədə tutulmamışdı. Bu tikililər allahlar üçün sığınacaq rolu oynayırdı və hər şəhərin öz himayəçi allahı var idi. Yalnız keşişlər ziqqurat və zəmin qatdakı otaqlara daxil ola bilərdi və allahların qayğısına qalmaq, onların ehtiyaclarını qarşılamaq kimi işlərə görə məsuliyyət daşıyırdılar. Şumer cəmiyyətində keşişlər çox böyük nüfuza malik idilər.
Misir piramidaları
350px|thumbnail|right|Coser ehramı Ən məşhur ehramlar daşdan, bəzən isə kərpicdən inşa edilmiş nəhəng Misir ehramları hesab olunur və bu ehramların bəzisi dünyanın ən böyük memarlıq abidələri içərisində yer alır. Misir ehramları günəş şüaları formasında tikilib. Ehramların əksəriyyətinin səthi cilalı, yüksək əksetdirmə qabiliyyətinə malik əhəngdaşı ilə örtülüb və bu da uzaq məsafədən baxdıqda ehramlara parlaq bir görünüş verirdi. Ehramın üst- örtük təbəqəsində əsasən qranit, qara mərmər kimi sərt və davamlı materiallardan istifadə olunurdu və örtük təbəqəsinə qızıl, gümüş və ya elektrum- ağ qızıldan üz çəkilirdi. Bu da, öz növbəsində yüksək əksetdirmə qabiliyyətinə mailk idi. B.e.ə. 2700-cü ildən etibarən b.e.ə. 1700-cü ilə kimi misirlilər ehram tikintisi ilə məşğul olmuşlar. İlk ehram isə Coserin 3-cü hakimiyyəti dövründə memar İmfotep tərəfindən 6 mastabadan ibarət pilləli ehram şəklində inşa edilib. Ən böyük Misir ehramları isə Gizadadır. "Bütün fironların atası hesab edilən Misirin Günəş allahı Ra, rəvayətə görə digər allahların hələ mövcud olmadığı bir zamanda, yerin ehram formalı təpəciyindən yaradılmışdır. Deyilənə görə, ehramın forması günəş şüalarını rəmziləşdirir."(Donald B. Redford, f.e.d. Pensilvaniya ştatı) Ehramlar özünün ən yüksək inkişaf dövrünə b.e.ə. 2575–2150-ci illərdə Gizada çatmışdır. Qədim Misir ehramları əksər hallarda Nil çayının qərb hissəsinə qədər uzanırdı. Bunu isə onunla əsasıandırmaq olar ki, ilahi fironun ruhu yerə enəndə günəşlə özünün əbədi çevrəsində dövr etmədən öncə günəş şüalarına qovuşacaqdır. 2008-ci ildə Misirdə kəşfiyyat nəticəsində 135 ehram aşkar olunmuşdur. Gizada ən böyük ehram Böyük Giza ehramıdır və bu eyni zamanda dünyanın ən böyük ehramı hesab edilir. B.e. 1311-ci ilə, Linkoln kilsəsiinin kəşfinə kimi, Giza dünyanın ən hündür binası hesab olunurdu. Ehramın bünövrəsinin həcmi isə 52 600 m²-dən çoxdur. Ehramların adı əsasən Misirlə əlaqələndirilsə də, Sudan dövlətində 220 ehram var və bu da dünyada sayca ən çox ehram olan ərazidir. 350px|thumbnail|left|Böyük Giza ehramı və Sfinks Böyük Giza ehramı dünyanın 7 qədim möcüzəsindən biridir. Bu müasir dövrümüzə kimi gəlib çıxmış yeganə ehramdır. Qədim misirlilər ehramların üz təbəqəsini tərkibində böyük miqdarda daşlaşmış balıqqulağı olan cilalanmış ağ rəngli əhəng daşı ilə də örtürdülər. Bu daş üzlüklərin əksəriyyəti ya zamanla qırılıb düşüb, ya sökülüb, ya da Qahirədə aparılan tikinti işlərində istifadə olunub.
Ehramların əksəriyyəti Qahirə şəhəri yaxınlığında yerləşir və bunlardan yalnız bir möhtəşəm ehram Qahirənin cənubunda, Abidos məbəd kompleksi yaxınlığında yerləşir. Abidosda olan ehram 18-ci sülələnin və yeni Krallığın əsasını qoyan I Ahmosun göstərişi ilə tikilmişdir. Ehramların tikintisinə firon Coserin hakimiyyətdə olduğu 3-cü sülalənin hökmranlığı dövründə başlanılıb. İlk fironlardan olan Snefrunun dövründən başlayaraq ta Misir Krallığı dövrünə kimi ehram tikintisi ilə məşğul olunurdu. Son ehram inşa edən firon Ahmos olub. Ahmos və ondan sonra gələn fironlar artıq məqbərələrini təpələrdə, Luksorun qərb sahilində Krallar vadisi kimi yerlərdə gizlədərdilər. Medinat Hbuda və ya Deyr-əl-Medinə kimi Misir kəndlərində ayrı-ayrı insanlar tərəfindən daha kiçik ehramlar tikilirdi. Bu cür kiçik ehramlar həm də sonralar Misirdə hakimiyyətdə olan nubiyalılar tərəfindən də tikilirdi və bu ehramlar dik tərəflərə malik idi.
Sudan piramidaları
350px|thumbnail|right|Sudandakı Meroe ehramı Nubiya ehramlarına (təxminən 220 ehram) Sudanın yalnız 3 hissəsində rast gəlmək olar və onlar əsasən Napata, Meroenin kral və kraliçalarının sərdabələri idilər. Nubiya ehramları kimi tanınan Kuş ehramları Misir ehramlarından daha fərqli səciyyəvi xüsusiyyətlərə malikdirlər. Nubiya ehramlarının tərəfləri Misir ehramlarından fərqli olaraq, daha dikdir. Bu ehramlar kral və kralıçaların şərəfinə tikilən memarlıq abidələri idi. Sonralar b.e. 300-cü ilinə kimi Sudanda ehramların tikintisi davam edib.
29 iyul
1601–1900
thumb|Parisdə [[Zəfər tağı (Paris)|Zəfər tağı]]
thumb|[[Aleksis de Tokvil]]
thumb|[[Robert Şuman]]
Lurdigan
Lurdigan — İranın Çahar-Mahal və Bəxtiyari ostanının şəhərlərindən və Lurdigan şəhristanının mərkəzidir. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 22,728 nəfər və 4,459 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti bəxtiyarilərdən ibarətdir, bəxtiyari dialektində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.
Artur Eş
Arthur Robert Ashe — dünyada bir nömrə olmuş Amerikalı tennisçi. Karyerasında üç Qrand Slam çempionluğu olan Eş,performansı ilə Amerikanin ən yaxşı tennisçilərindən idi.
Artur Robert Eş
Afrika -Amerikali Eş, ABŞ Davis komandasina seçilən ilk qaradərili idmançı idi. Eş Amerika Açıq və Avstraliya Açığı qazanan tək qaradərili idmançı olmuşdu. 1980'də karyerasını bitirdi. Artur Eş 1980-ci ilin əvvəlində keçirdiyi əməliyyat zamanı verilən qandan QİÇS xəstəliyinə tutuldu.1992-ci ilin aprel ayında xəstəliyini cəmiyyətə bildirən idmançı, QİÇS mövzusunda cəmiyyəti bilgiləndirməyə başladı. QİÇS'ə qalib gəlmək üçün Artur Eş dərnəyini quran idmançı 1993-cü ildə QİÇS'ə bağlı olan xəstəlik səbəbi ilə dünyasını dəyişdi.
Eş ölümündən sonraç 20 iyun 1993-cü ildə ABŞ prezidenti Bill Klinton tərəfindən Prezidentin Azadlıq Medalın'a layiq görüldü.
Karyerası
Eş 1963-cü ildə Amerika Davis komandasına seçilən ilk qaradərili oyunçu oldu. 1965-ci ildə Collegiate Athletic Association] (NCAA)çempionluğunu qazanan idmançı UCLA'nın komanda olaraq zirvədə olmasında pay sahibi oldu.