cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lüğət
Tarixçəsi
Orta əsrlərin lüğətləri dini ehkama əsaslanırdı. Maarifçilik dövründən bəri yeni ideologiyaların hakim olmasının ardınsa yeni ensiklopediyaların yaranması ənənəsi yaranmışdır. Yeni lüğət və ensiklopediyalar terminləri yeni ideologiyaya uyğun yozaraq şərh edirdi.
Sovet dövründə ədəbiyyata dair marksist nöqteyi-nəzəri əks edən ədəbi və ensiklopedik lüğətlərin hazırlanması böyük miqyas almışdı.
Lüğətlər iki cür olur:
Qazançı qalası
Qazançı qalası – Culfa rayonunun Qazançı kəndindən şimalda, Əlincəçayın hər iki sahilində e.ə. II – I minilliyin əvvəllərinə aid abidə.
Tarixi
Qalanın sol sahil hissəsində aparılan arxeoloji araşdırmalar zamanı əldə edilən gil qab parçaları burada Orta Tunc dövründən başlayaraq, Dəmir dövrünədək yaşayış olduğunu göstərir.
Qalanın yerləşdiyi ərazinin təbii cəhətdən müdafiə olunmasına baxmayaraq, bu ərazi relyefə uyğun olaraq qala divarı ilə əhatə olunmuşdur. Arxeoloji qazıntı işləri aparılmadığından divarların tikildiyi dövrü müəyyənləşdirmək çətindir. Lakin, memarlıq xüsusiyyətlərinə əsasən demək olar ki, qala divarları, başlıca olaraq, iki dövrdə inşa edilmişdir. Birinci dövrə aid tikintiləri təqribən e.ə. II minilliyin ortalarına və ikinci yarısına aid etmək olar. Bu divarlar uzunsov formalı yerli daş bloklardan inşa edilmişdir.
Divarların xarici tərəfində birtərəfli çıxıntılara rast gəlinir. Diş biçimli belə çıxıntılara Çalxanqalada da rast gəlinmişdir.
Qala divarlarının quruluşu onların dəfələrlə bərpa edildiyini göstərir. Divarların eni müxtəlif ölçülüdür. Şimal və şimal-şərqdə qala təbii cəhətdən zəif müdafiə olunduğu üçün burada divarların eni 2,6–3 metrə çatır. Divarların salamat qalan hissəsinin hündürlüyü 1–2 metrdir. Qalanın içərisində dördkünc planlı bina qalıqları vardır. Qalanın şərq tərəfi gediş-gəliş üçün əlverişli olduğundan, onun giriş qapısının da bu tərəfdə olduğu güman edilir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Qalanın solsahil və sağsahil hissəsi bir – birindən sıldırım qayalardan ibarət dərin dərə ilə ayırılır; sağsahil hissəsi hündür konusvari təpə formasındadır. Məlumatlara görə təpənin zirvəsində yarımdairəvi bürclərlə möhkəmləndirilmiş qala olmuşdur. Abidənin sol sahhili iki hissədən ibarət olub, hər tərəfdən sıldırım qayalarla əhatələnmişdir. Bu hissədə yarımdairəvi bürclərin qalıqları saxlanmışdır.
Qala çoxpilləli möhtəşəm müdafiə sistemindən ibarətdir. Sədlərdən bir – birinə keçid yolu vardır. Müdafiə divarları (eni 2 – 2,5 m) yonulmuş iri daşlardan yetkin memarlıq üslubunda inşa edilmişdir. Qazançı qalasının e.ə. II minilliyin əvvəllərində Əlincəçay vadisində yaşamış iri tayfa birliklərindən birinin mərkəzi olduğu güman edilir. Qala divarlarının tikinti texnikası Oğlanqalanı təkrar edir.
Tədqiqi
Arxeoloji qazıntılar zamanı Qazançı qalasından tapılmış boz və çəhrayı rəngli gil qab nümunələri, daşdan əmək alətləri dən daşı və sair Boyalı Qablar mədəniyyəti üçün səciyyəvidir. Qazançı qalasından toplanmış yerüstü materiallar dən daşları, boz və çəhrayı rəngli gil qab (küpə, kasa, çölmək tipli qablar və s.) nümunələrdən ibarətdir. Qaladan əldə edilmiş tapıntılar Culfa rayon tarix – diyarşünaslıq muzeyində saxlanılır.
Hisar (Çaroymaq)
Hisar — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 45 nəfər yaşayır (10 ailə).
Əsl qıjılar
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinə aid bitki dəstəsi.
Gümüşü-boz şibyəyeyən
Gümüşü-boz şibyəyeyən — buğumayaqlılar tipinin pulcuqqanadlılar dəstəsinin ayıcalar fəsiləsinə aid olan adi növ.
Xarici quruluşu
Kəpənəyi nisbətən böyükdür. Qanadları açılmış halda 26–28 mm-dir. Ön qanadları ensiz tünd-boz rəngdə olub, ön kənarı açıq-sarı, arxa qanadlar enli tünd sarımtıl rəngdədir. Baş və qarıncığın ucu sarı, bədənin qalan hissəsi boz rəngdədir.
Tırtılı qara-boz, kürək xətti qara, yan xətti isə qırmızı-sarıdır, üzərindəki tüklər və başı qaradır.
Yayılması
Payız və yaz aylarında ağaclar üzərindəki şibyələrlə qidalanır. Ehtimal ki, iki nəsil verir. Tırtıl mərhələsində qışlayır.
Echinops kotschyi
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Fyodor Maxnov
thumb|right|200px|Fyodor Maxnov Fyodor Maxnov (d. 6 iyun 1878 — ö. 28 avqust 1912) — tarixin ən uzun adamı. Onun 285 sm boyu olsa da rəsmi rekord 272 sm boyu olan Robert Uodlouya məxsusdur.
Artur Keli
Artur Keli — İngilis riyaziyyatçısıdır; qruplar nəzəriyyəsi, riyazi analiz, proyektiv həndəsə üzrə əsərlərin müəllifidir.
Bulbophyllum angusteovatum
(Bulbophyllum angusteovatum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fyodor Maxnov
Həyatı
Fyodor Maxnov 6 iyun 1878-ci ildə Rusiya imperiyasının Vitebsk quberniyasında kəndli ailəsində anadan olmuşdur. O, hələ 12 yaşındaykən boyu 2 metri keçmişdi. Buna görə uşağın atası evin tavanını söküb, yenidən qurmalı olmuşdu. Evdə Fyodorun ayrıca çarpayısı, stolu, stulu vardı.
Bulbophyllum angusteovatum
Arealı
Bulbophyllum angusteovatum növü Taylanddan Malayziyaya qədər yayılmışdır.
Fyodor Maxnov
Həyatı
16 yaşında ikən alman Otto Blinder onu ölkəsinə aparır. Otto Blinderin məqsədi Fyodor Maxnov kimi qeyri-adi insandan istifadə etməklə məhəllə sirklərində yaxşı pul qazanmaq idi. Almaniyaya gedən Maxnov müxtəlif şəhərlərdə şoular göstərir, insanları heyrətləndirməkdə Blinderə pullar qazandırırdı.
25 yaşında ikən Fyodrun boyu 2 metr 85 santimetrə çatdı. Artıq onun üçün hərəkət etmək çətin idi.
30 yaşında Almaniyadan qayıdır. Maxnov burda özündən bir metr kiçik Feodosiya Lebedevayla evlənir. Bu izdivacdan onların 5 uşağı olur. Amma heç birinin boyu 2 metri keçmir.
Fyodor çox yaşamır. 28 avqust 1912-ci ildə — 34 yaşında ikən qəfil xəstəlikdən vəfat edir.
Muğan FK
Muğan futbol klubu Salyanda yaranmışdır. İlk adı "NBC" olmuşdur. Komanda futbol üzrə Azərbaycan çempionatının elitasında iştirak edib.
Rəmzlər
Komandanın bayrağı müasirliyi ifadə edən tünd qırmızı, saflıq və paklıq rəmzi sayılan ağ rənglərdən ibarətdir. Qırmızı eyni zamanda rənglər arasında ən çox nəzərə çarpan, daima göz önündə olan güc, qüdrət, aktivlik və enerji rəngidir. Komandanın loqosunda həmçinin eyni rəngləri müşahidə etmək olar. Loqoda simvolik olaraq maral təsvirləri əks olunmuşdur. Maral cəldliyin çevikliyin, sürətin və cürətin rəmzidir.
Hiroko Sano
Hiroko Sano (d. 5 fevral 1983) — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.
İsa Sultan Şahtaxtinski
İsa Sultan Nəcəfqulu oğlu Şahtaxtinski 5 may 1851-ci ildə Azərbaycanın İrəvan şəhərində ziyalı ailəsində dоğulmuş, Tiflisdə realnı gimnaziyanı, Peterburqda Əkinçilik İnstitutunu bitirmişdir. Paris, Lоndоn və Sürix Institutlarının azad dinləyicisi оlmuşdur. Ərəb, fars, qədim türk, rus, alman, fransız dillərini mükəmməl bilmişdir. 1875-ci ildən Tiflisdə jurnalistlik fəaliyyətinə başlamış, "Tiflisski vestnik" qəzetində şöbə müdiri, "Kavkazski almanax" ın təsisçisi, naşiri və redaktоru, Türkiyədə "Qars" qəzetinin (rusca) əməkdaşı оlmuşdur. Bir sıra yazının müəllifidir.
İsa Sultan 1865-ci ildə təhsilini təkmilləşdirmək üçün gürcü maarifçi David Kapiani məktəbinə, 1867-ci ildə isə Tiflis realnı gimnaziyasına daxil olur. 1871-ci ildə İsa Sultan ikinci təhsil olaraq Sankt-Peterburq Əkinçilik İnstitutuna daxil olur. O fransız, alman, yunan, latın və ingilis dillərində mükəmməl bilirdi. Təhsilini bitirdikdən sonra İsa siyasi-iqtisadi müzakirələri dinləmək üçün London və Parisə yollanır.
Təhsilini bitirdikdən sonra 1876-cı ildə Tiflisə qayıdaraq, "Tiflisski vestnik" qəzetində çalışmağa başlayır. İsa Sultan türk dilini mükəmməl bildiyi üçün 1877-ci ildə türk-rus müharibəsinin başlanması ilə əlaqədar Qars şəhərinə yollanılır. 1 yanvar 1878-ci ildə Qars bölgəsinə nəzarət üçün rəsmi və xüsusi nümayəndə seçilir. 1878-ci ildə o, köhnə Osmanlı hakimiyyəti altında mülkiyyət hüquqlarının və əhalinin öhdəliklərin müəyyənləşdirilmə Komissiyasının sədri təyin edildi. İsa Sultan 1878-ci ilin oktyabr ayında Qars bələdiyyə başçısı oldu.
O, 1880-1882-ci illərdə mübahisəli məsələləri həll etmək üçün Ərzuruma səfərə göndərilirdi, həmin illərin ən məşhur məsləhətçisi idi. İsa Sultan 1883-cü ildən ömrünün sonuna qədər Qars Rayon Hərbi valisi Aparatının rəhbəri təyin edilib və bu vəzifədə ömrünün sonuna qədər fəaliyyət göstərir.
İsa Sultan 1885-ci ildə general Allahyar Ağalarovun qızı Səkinə xanımla ailə qurur, bu evlilikdən altı qız övladı olur.
İsa Sultan Şaxtantinski 1894-cü ildə Tiflisdə vəfat etmişdir. Tiflisdə "Botanika bağı"nın yaxınlığında yerləşən müsəlman qəbirstanlığında dəfn edilmişdir.
Asif Həsənov
Həsənov Asif Pənah oğlu — texnika elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Həsənov Asif Pənah oğlu 1934-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Qasım İsmayılov rayonunun Ağamalıoğlu kəndində anadan olmuşdur. 1956-cı ildə "Neftvı qaz yataqlarının işlənilməsi və istismarı" ixtisası üzrə AzSİ-nun neft-mədən fakültəsini bitirərək, 1972-ci ilə qədər "Əzizbəyovneft" NQÇİ-də neft və qaz hasilatı üzrə operatordan istehsalat-texniki şöbənin rəisinə qədər müxtəlif vəzifələrdə işləmişdir. 1966-cı ildə "Dərinlik nasosunun sürtünmədən yeyilməsi ilə neft yataqları məhsulunun tərkibi arasındakı əlaqənin öyrənilməsi" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1972-ci ildən bu günə qədər Həsənov A.P. AzİNM AŞ-da "Təmir üçün quyu texnikası" şöbəsinin rəhbəri vəzifəsində işləyir. 1993-cü ildə "Quyu-təmiri texnikasının neft sənayesində işlənilməsi və tətbiqi" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Həsənov A.P. neft və qaz yataqlarının işlənilməsi və istismarı sahəsində tanınmış alimdir.
Elmi tədqiqatların sahəsi: quyu təmiri texnikasının yaradılması və təkmilləşdirilməsi sahəsində elmi-tətbiqi məsələlərin həlli və bu bazada prinsipial cəhətdən yeni elmi-texniki yanaşmaların işlənilməsi; neft və qaz quyularının təmirinin əsas proseslərinin laboratoriya şəraitində fiziki modelləşdirilməsi ilə nəzəri və təcrübi tədqiqatları kompleksi üçün metodologiya; quyu metalkəsici qurğusunun gövdəsində temperaturun həcmi paylanması prosesinin tədqiqi.
Həsənov A.P. 150-dən artıq elmi məqalənin, 9 monoqrafiyanın müəllifidir. İxtiralara görə 24 müəlliflik şahədatnaməsi alıb. 7 elmlər namizədi hazırlayıb.
Bulbophyllum fraudulentum
(Bulbophyllum fraudulentum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Amper çayı
Amper — Almaniyanın Bavariya bölgəsindən axan çay.
Xanxanım (Çaroymaq)
Xanxanım — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 79 nəfər yaşayır (13 ailə).
Teksel
Teksel və ya Tessel — Niderlandın Şimali Hollandiya vilayəti ərazisində yerləşən şəhər. Qərbi-Friz adaları arasında əhali baxımından ən iri adasıdır. Adada eyni adlı ərazi inzibati vahidliyi fəaliyyət göstərir. Hələ 1415-ci ildə adada yerləşən yaşayış məntəqəsi müstəqil şəhər statusu almışdır. . Bölgənin sahəsi 585,96 km² təşkil etsə də, onun 416,14 km² ada ərazisinə daxildir. Teksel şəhəri adadan kənar sahəsi ilə birlikdə Niderlandın sahəsi ən böyük şəhəridir.
Coğrafi məlumat
thumb|250px|Adada yerləşən əsas yaşayış məntəqələri Adanın sahəsi 169,82 km² təşkil edir. Onun ərazisində 13,711 nəfər (2008) yaşayır. Adada 7 şəhərcik vardır: Adada onlarla kiçik qəsəbə yerləşir. Ada Şimal dənizi ilə Vadden dənizi (körfəz) arasında təbii sədd rolunu oynayır. Ada quşların əsas miqrasiya yerlərindəndir. Əsasən qazların miqrasiyası yolu ada üzərində yerləşir.
Cəbrayıl Rzaquliyev
Rzaquliyev Cəbrayıl Manaf оğlu (Ağacəbrayıl Rzaquluzadə, 1910–1974) — Azərbaycan jurnalisti, publisist, ensiklоpedist-lüğətşünas, tərcüməçi, maarifpərvər.
Həyatı
Bakının Pirşağı kəndində ruhani və maarifpərvər ailəsində dоğulmuş, dini təhsilini atasından və kəndindəki mоllaxana-mədrəsədə almış, оrta məktəbi Bakıda bitirmişdir. Azərbaycan Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq və Tibb İnstitutunun əczaçılıq fakültələrinin məzunudur. Əmək fəaliyyətinə, əsasən, 20-30-cu illərdə prоvizоr, aptek müdiri kimi başlamış, sоnrakı illərdə mətbuat və nəşriyyat sahələrinə keçmişdir. 1930-cu illərdən 1974-cü ilədək "Gənc işçi", "Azərbaycan piоneri", "Bakinski rabоçi" qəzetlərində, "Göyərçin" jurnalında, Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında, "Uşaqgəncnəşr"də, Tədris-Pedaqоji Ədəbiyyatı Nəşriyyatında (indiki "Maarif"), sabiq marksizm-leninizm institutunun redaksiya-nəşriyyatında, Azərbaycan Infоrmasiya Bürоsunda müxtəlif vəzifələrdə – texniki redaktоr, tərcüməçi, redaktоr, direktоr müavini, baş redaktоr və direktоr işləmişdir. 1966-cı ildən ömrünün sоnlarınadək Azərbaycan Sоvet Ensiklоpediyasının Baş redaksiyasında şöbə və redaksiya müdiri, məsul katib vəzifələrində çalışmış, 10 cildlik "Azərbaycan Sоvet Ensiklоpediyası"nın sözlüklərinin hazırlanması, məqalələrinin yazılışı və nəşri sahəsində əvəzsiz xidmətlər göstərmişdir. Azərbaycanda mətbuat, nəşriyyat, pоliqrafiya, ensiklоpediya və lüğət nəşri sahələri üçün çоxlu sayda kadr hazırlamışdır.
Xəzər Universiteti
Xəzər Universiteti — Azərbaycanda rəsmi fəaliyyətə başlamış ilk özəl ali məktəbdir. Xəzər Universiteti Fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor Hamlet İsaxanlı tərəfindən təsis olunmuşdur.
Cəbrayıl Rzaquliyev
Həyatı
Bir çоx tərcümənin, elmi-bədii və publisistik əsərin müəllifidir.
Xəzər Universiteti
Tarix
Keçmiş SSRİ-də ilk ingilisdilli özəl ali məktəb olan Xəzər Universiteti 1991-ci il martın 18-də Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 41 saylı qərarı ilə, Azərbaycanda beynəlxalq standartlara uyğun kadrlara, eləcə də ingilisdilli mütəxəssislərə olan kəskin ehtiyacı ödəmək məqsədilə yaradılmışdır "Xəzər"in Sorağında. Bir qədər əvvəl – 1990-cı il dekabrın 20-də Nazirlər Sovetinin 286 saylı sərəncamına əsasən bu ali məktəbin yaradılması üçün hazırlıq işləri aparılmışdı. Bundan sonra Xəzər Universiteti bir neçə dəfə yenidən akkreditasiya edilmiş və fəaliyyətinə lisenziya verilmişdir:
Maddi-texniki baza
Xəzər Universiteti Bakı, Sumqayıt və Gəncə şəhərlərində ümumilikdə 8 kampus və 13 binada fəaliyət göstərir.
Universitet geniş maddi-texniki bazaya malikdir. Burada nəşriyyat, mətbəə, elmi-tədris laboratoriyaları və muzeylər mövcuddur, üç dildə elmi-kütləvi jurnal və bir sıra elmi jurnallar nəşr olunur. Tələbələrə və tədqiqatçılara ən müasir xidmət göstərın zəngin kitabxanada Azərbaycan, rus, ingilis, fransız, alman, fars, türk, ərəb, yapon, ispan, italyan, çin və digər dillərdə 200 mindən çox kitab, minlərlə elmi jurnallara çıxışı təmin edən elektron məlumat bazası mövcuddur.
Himn
<div class="NavFrame" style="border-style: none; text-align: left; border: #3232CD solid 2px; -moz-border-radius: 10px; padding: 5px; font-size: 85%;"> <font face="arial" color="#6B00A8" size="+1">Xəzər Universitetinin himni
Xəzərimin sahilində əzəmətli Bakımda Dünyamıza şəfəq saçar Xəzər Universitəm. Şer, sənət, insaniyyət dərslərindən pay verər, Kainatın sirrin açar Xəzər Universitəm. Həyat dolu qucağıdır, Könlümün saf bucağıdır, Xoş niyyətlər ocağıdır Xəzər Universitəm.
Adı elə bəlli oldu, ölkə-ölkə arandı, Qucağında pıçıldandı neçə-neçə yar andı. Məna doldu həyatıma, zirvələrə can atdım, İlhamımın gur bulağı Xəzərimdən yarandı. Həyat dolu qucağıdır, Könlümün saf bucağıdır, Xoş niyyətlər ocağıdır Xəzər Universitəm. Gəncliyimin qaynar çağı, Dəryaları, uca dağı, Gül-çiçəkli sevgi bağı Xəzər Universitəm.
<div class="NavFrame" style="border-style: none; text-align: left; border: #3232CD solid 2px; -moz-border-radius: 10px; padding: 5px; font-size: 85%;"> <font face="arial" color="#6B00A8" size="+1">Xəzər Universitəsi Tələbə Valsı
Xəzər Universitəsi Tələbə Valsı
Pak əmələ vurulmuşam, Könül, demə yorulmuşam, Damla‐damla durulmuşam "Xəzər"imin sorağında.
Təbiət eşqə düçarmış, Xəyallar qanad açarmış, Ulduzlar şölə saçarmış
Kitabxana İnformasiya Mərkəzi
Xəzər Universiteti Kitabxana İnformasiya Mərkəzi universitet tədris binalarının hər birində yer tutur və fəaliyyət göstərir. Əsas tədris binasının (Məhsəti küçəsi 11) 5-ci və 6-cı mərtəbəsi bütövlükdə kitabxana-informasiya mərkəzinə məxsusdur. Dünyаnın bir çох ölkələrindən аlınıb gətirilmiş, elmin müхtəlif sаhələrinə аid ən müasir dərslik və mоnоqrаfiyаlаrlа zəngin kitаbхаnа təlim-tədris və tədqiqat prosesində, treyninqlərin keçirilməsində mühüm rol oynayır.
Kitаbхаnа infоrmаsiyа mərkəzi, Science Direct, Cambridge University Press, Oxford University Press, Bio One, AGORA, Ingenta və s. kimi zəngin verilənlər bаzаlаrınа çıxışı (əlçatanlığı) təmin edir. Universitenin tələbələrinin dünyаnın müхtəlif yerlərində nəşr оlunаn 5000-dən artıq аkаdemik və 3600-dən çox biznes jurnаllаrınа çıхışı vаr. Universitədə mövcud olan 200.000-dən çox nüsxə kitabın böyük qismi yeni nəşrlərdir.
Elm və Sənət məclisi
Xəzər Universitetində alim və ziyalıların elm, mədəniyyət və incəsənətin mühüm məsələləri haqqında mütəmadi olaraq keçirilən konfrans və ya seminarlar, onların müzakirə olunduğu məclisdir. Elm və Sənət Məclisi 2006-cı ildə Professor Hamlet İsaxanlı tərəfindən təsis edilmişdir. Bu məclis son illərdə Azərbaycanda elm və sənət adamlarının, ziyalıların məmnuniyyətlə gəldikləri bir yerdir. Adətən ayda bir və ya iki dəfə keçirilən "Elm və Sənət Məclisi"nin materialları çap olunur.
Elm və Sənət Məclisinin ilk toplantısı 2006-cı il oktyabrın 10-da keçirilib. İndiyə qədər Azərbaycandan olan tanınmış alimlərlə yanaşı, dünyanın bir sıra ölkələrindən, o cümlədən, ABŞ, Türkiyə, İngiltərə, Şotlandiya, İtaliya, Rusiya, Misir, Hollandiya, İran, Gürcüstan və s. ölkələrdən dəvət olunmuş, öz sahələrində böyük söz və nüfuz sahibi olan alimlər Elm və Sənət Məclisində müxtəlif mövzularda maraqlı mühazirələr oxumuşlar. Hazırda məclisin materiallarından ibarət 2 toplu kitab şəklində çap olunmuş, digəriləri çapolunma ərəfəsindədir.
Qafqaz Tədqiqat Resurs Mərkəzi
Xəzər Universiteti nəzdində fəaliyyət göstərən və Bəşir Səfəroğlu 122 ünvanda yerləşən Qafqaz Tədqiqat Resurs Mərkəzinin (QTRM) əsas məqsədi yüksək səviyyəli tədqiqat resurslarından istifadə etmək imkanlarının artırılmasına, sosial tədqiqatlarla və praktiki fəaliyyətlə məşğul olan alimlərin, mütəxəssislərin potensialının gücləndirilməsinə, dialoq və əməkdaşlığın genişləndirilməsinə yardım göstərir.
Təhsil Siyasəti İnstitutu
Təhsil Siyasəti İnstitutu tədrisin təkmilləşdirilməsi, təhsildə idarəetmə metodlarının inkişaf etdirilməsi məqsədi ilə tədqiqatlar aparır və treyninqlərin təşkili ilə məşğul olur.
Avrasiya Hasilat Sənayesi Bilik Mərkəzi
Avrasiya Hasilat Sənayesi Bilik Mərkəzi 2010-cu ilin sentyabrında Xəzər Universitəsi ilə ABŞ-nin Gəlirlərə Nəzarət İnstitutu (Revenue Watch Institute) arasında imzalanmış Anlaşma Memorandumuna əsasən yaranmışdır. Mərkəz Bakı şəhərində, Xəzər Universitetində yerləşir. Mərkəzin əsas fəaliyyəti Avrasiya məkanında (əsasən əski Sovet Respublikaları) hasilat sənayesində (neft, qaz və dağ-mədən sənayesi) fəaliyyət göstərən qeyri hökumət təşkilatları, habelə media mənsublarının bu sahədə bilik və bacarığının artırılmasına yönəlib. Mərkəz dövrü olaraq təlimlər təşkil edir, beynəlxalq, regional və yerli səviyyədə tanınmış təlimçiləri dəvət edir, və ehtiyacı olan QHT və media işçilərini konkurs əsasında seçim edərək təlim kurslarına dinləyici kimi cəlb edir. Təlimin əsas mövzuları, neft-qaz, habelə dağ-mədən sənayesində sazişlər, Mədən Sənayesində Şəffaflıq Təşəbbüsü (EITI), müstəqil rifah fondları və büdcə işidir.
Echinops kurdicus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Xəzər Universiteti
Avrasiya Hasilat Sənayesi Bilik Mərkəzi
Təlimlərin iştirakçşıları Qazaxıstan, Qırğızıstan, Monqolustan və Azərbaycandan, habelə regionun digər ölkələri Bolqarıstan, Rumıniya, Albaniya,Ukrayna və Əfqanıstandan dəvət edilir. Avrasiya Bilik Mərkəzi Gəlirlərə Nəzarət İnstitunun bu sahədə uzunmüddətli perspektiv strategiyasının tərkib hissəsidir, digər oxşar regional bilik mərkəzlər ilə birgə (Afrika-Qana, Cənubi Amerika-Peru) əməkdaşlıq edərək gələcəkdə Avrasiya regionun mühüm təlim mərkəzinə çevrilmək niyyətindədir.
Səməni
250px|thumb|right Səməni — hər il mart ayında Novruz Bayramı ərəfəsində Şərq ölkələrində və Azərbaycanda taxıl buğdasından qablarda göyərdilən etnoqrafik element. Almanlar səmənini pasxa bayramına cücərdir, adına isə "Ostergras" deyirlər. Həyat və bolluq rəmzi, baharın ilk müjdəçilərindən hesab olunur. Səməni ilk çərşənbə axşamına yaxın vaxtda göyərdilir və Novruz bayramından sonra da evlərdə, iş yerlərində və ictimai yerlərdə görünən yerlərə qoyulur. Selscc
Xəzər Universiteti
Avrasiya Hasilat Sənayesi Bilik Mərkəzi
Avrasiya Hasilat Sənayesi Bilik Mərkəzinin təşkil etdiyi ilk təlim 2011-ci il, fevralın 15-də başlamış və 22-də sona çatmışdır.Təlimdə Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Monqolustandan olan 15 nəfər vətəndaş cəmiyyəti üzvləri iştirak etmişdir. Xəzər Universiteti və ABŞ-nin Gəlirlərə Nəzarət İnstitutunun (Revenue Watch Institute) dəstəyi ilə təşkil olunan təlimdə iştirakçılara xarici ölkələrdən dəvət olunan təlimçilər və yerli təlimçilər, hasilat sənayesinin müxtəlif sahələrini əhatə edən təlimlər keçiblər. Təlim ərzində iştirakçılara resursların hasil olunub, olunmaması, kontraktların analiz olunması, hesabatların, gəlirlərin şəffaflığı, idarə olunması və yatırımların qiymətləndirilməsi barədə dərin biliklər verilib.
Səməni
Tərif və məna
Səməni əsasən toxumluq buğdadan qoyulmalıdır. Sini qablarda göyərdilən səməni həm də yazda səpiləcək toxumun keyfiyyətini yoxlamağa imkan verir. Əgər səməni yaxşı cücərib boy atsa, bu həmin toxumdan bol məhsul alınacağından xəbər verir. Bəzən suda isladılmış başqa toxumlardan da səməni qoyurlar. Bayram süfrəsi nemətləri arasında səməni mütləq olmalıdır. Səməni yalnız evdə hazırlanmalıdır. Son dövrlərdə satış üçün də səməni hazırlanır və hər bir evdə səməni olmasına yaxşı imkan yaradır.
Xəzər Universiteti
Regionşünaslıq mərkəzləri
Avropa Birliyi (AB) Araşdırmaları Mərkəzi, İranşünaslıq, Koreyaşünaslıq və Çinşünaslıq mərkəzləri Neftçilər kampusunda yerləşir və bu sahələr üzrə yüksək təhsil və tədqiqat aşılayır. Hal-hazırda Universitetdə İslam Dünyası Araşdırmalar Mərkəzinin yaradılması prosesi gedir. AB Araşdırmaları Mərkəzi Avropa İttifaqının TEMPUS layihəsi çərçivəsində yaradılıb. Bu mərkəz tələbə və alimlərin AB Araşdırmaları sahəsində tədqiqatlar aparması üçün nəzərdə tutulub. Aparıcı Avropa Universitetlərilə tərəfdaşlıq və tətbiqçi və alimlər ilə yeni ideyaların davamlı mübadiləsi mərkəzə öz tədqiqat məqsədləri gücləndirməyə və bütün əsas Aİ siyasəti bağlı konseptual və praktiki təcrübənın əlaqəsini yüksək səviyyədə təmin etməyə imkan yaradır. İranşünaslıq Mərkəzi tələbə və tədqiqatçıların İran və Fars dünyası haqqında öz biliklərini gücləndirməsinə kömək edir. Bu mərkəz dil dərsləri, mədəni və tarixi məsələlər haqqında yığıncaqlar təşkil edir.
Səməni
Etimologiya
Səməni fars sözü olub "toxum" deməkdir. Toxum sözü digər hind- avropa dillərində də eyni mənanı verir: Farsca "Sem/Som" kökündən törəmişdir. Doluluk, saflıq bildirir. Sümen/Suma sözcüyü qədim altayca və monqolcada "şaman" mənası daşıyır. Halha ləhcəsində sum, buryatçada hum, dagur dilində sum sözləri işlədilir. Mongur dilində isə söz semen şəklindədir. Monqolcada "sem" gizlilik, sirr mənaları daşıyır. Som/Soma sözü türk dilində özündə qürur, şərəf və iz, işarə kimi mənalar da ehtiva edir. Bu məna tunquzcada "sama" sözü ilə qarşılanır. Monqolca "sem", tunquzca "sümen" kökü "gizlətmək" mənasını da verir.
Xəzər Universiteti
Konfutsi İnstitutu
Xəzər Universiteti Konfutsi İnstitutu Bakı Dövlət Universitetinin nəzdində olan Konfutsi İnstitutunun filialıdır.
İnstitut 2013-cü il aprelin 17-də Çin Xalq Respublikasının Azərbaycandakı səfirinin dəstəyi ilə yaradılmışdır.
eiLink Tədqiqat və İnkişaf Mərkəzi
eiLink (Education Industry Link) Tədqiqat və İnkişaf Mərkəzi, Neft Mühəndisləri Cəmiyyətinin Azərbaycan bölməsi (NMC) dəstəyi ilə 2015-ci ilin dekabr ayında Xəzər Universitetində yaradılmışdır.
Tədqiqat mərkəzinin əsas məqsədi bir çox sahələr üzrə tədqiqatda qabaqcıl mövqeni almaq və yüksək keyfiyyətli təhsil verməkdir.
eiLink T&İ mərkəzi NMC də sənaye mütəxəssislərinin təlimatları ilə və onların keyfiyyətə nəzarəti altında Geoloji Kəşfiyyat, Lay Mühəndisliyi, Kompüter və İnformasiya Elmləri üzrə tədqiqatların aparılmasına başlayıb.
Keyfiyyətin Təminatı Mərkəzi
Xəzər Universiteti Keyfiyyətin Təminatı Mərkəzi 1999-cu ildə Nottinqem Trent Universiteti (Böyük Britaniya) və Haarlem Universitetinin (Hollandiya) birgə əməkdaşlığı ilə həyata keçirilən TEMPUS proqramının "Xəzər Universitetində Keyfiyyətin Təminatı Mərkəzinin inkişafı" layihəsi (1999–2001) çərçivəsində yaradılmışdır.
2008-ci ildə TEMPUS proqramının "Azərbaycan universitetlərində təhsildə keyfiyyətin təminatı sistemlərinin yaradılması" layihəsi çərçivəsində Bakı Dövlət Universiteti və Azərbaycan Dillər Universitetində Keyfiyyətin Təminatı mərkəzləri yaradılmaqla Xəzər Universitetində Keyfiyyətin Təminatı Mərkəzinin fəaliyyəti genişləndi. Vinçester Universiteti (Böyük Britaniya), III Karlos Universiteti (İspaniya) və Varşava Universiteti (Polşa) ilə sıx əməkdaşlıq keyfiyyətin təminatında təlim, nəzarət və mütəxəssis dəstəyi ilə nəticələndi. Digər ali məktəblər (Harvard Universiteti, Kaliforniya / Los Ancels Universiteti, Princeton Universiteti, və s) və Xəzərin professor-müəllim heyəti arasında bu sahədə əməkdaşlıqlar, məsləhətləşmələr davam edir.
İnformasiya Texnologiyaları Şöbəsi
İnformasiya Texnologiyaları departamentinin fəaliyyəti bu sahədə bir neçə əsas istiqamətdə ayrılır:
Departament öz növbəsində İT parkına aid olan bütün avandanlıqların düzgün qaydada çalışmasını, vaxtı vaxtında yenilənməsini, yarana biləcək problemlərin öncədən qarşısın alınmasını və istifadəçilərin rahat və problemsiz İT avadanlıqları ilə işləməsini təmin edir. Departament informasiya məxfiliyinin, habelə oğurlanmasının infrasturuktura dəyə biləcək ziyanı internet və lokal istiqamətdə analiz edir və qarşısını alır. Ziyan verici proqram təminatları, viruslar və internet üzərindən gələn hücumların qarşısını alır və mütəmadi olaraq təhlükəsizliyini artırır.
İnternet Təhsil Mərkəzi
İnternet Təhsil Mərkəzi Xəzər Universitetində tələbə məlumat mərkəzi yaratmaq, sayta nəzarət etmək, web layihələr reallaşdırmaq məqsədi ilə 1 oktyabr 2010-cu il tarixində Xəzər Universitetinin Direktor və Qəyyumlar şurasının sədri Hamlet İsaxanlının əmri ilə yaradılmışdır.
İnternet Təhsil Mərkəzi Xəzər Universitetinin Neftçilər kampusunda yerləşir (406-cı otaq).
Multimedia Mərkəzi
Multimedia Mərkəzi 1994-cü ildə Xəzər Universitetində yaradılmışdır.
Mərkəzin əsas fəaliyyəti aşağıdakılardan ibarətdir:
İnkişaf ofisi
Xəzər Universiteti İnkişaf ofisi universitetin fəaliyyətinə və uğurlarına yaxından dəstək olmaq məqsədi ilə yaradılmışdır. Ofis universitetin rektoru və təsisçisinin birbaşa tabeliyindədir və təsdiq edilmiş inkişaf proqramını idarə edir, universitetin inkişafını nəzarətdə saxlayır, şura üzvləri, donorlar, məzunlar və administrasiya ilə məhsuldar əlaqələrin qurulmasını təmin edir.
Təşkilati və korporativ əlaqələr İnkişaf ofisi fandreyzinq ilə bağlı olan bütün işləri, tədbirləri hazırlayır, həyata keçirir və idarə edir. Ofisin heyəti donorlarla əlaqələrin qurulub inkişaf etdirilməsi sahəsində bütün fəaliyyət və strategiyaları idarə edirlər. Eləcə də ofisi fondlar və korporasiyalar üçün qrant təkliflərini inkişaf etdirmək, illik fandreyzinq proqramlarını inkişaf etdirmək və həyata keçirmək, hərtərəfli təşviqat proqramını inkişaf etdirmək missiyası daşıyır.
Peşə Mərkəzi
Xəzər Universiteti Peşə-Məşğulluq Mərkəzi ABŞ Avrasiya Fondunun dəstəyi ilə yaradılmışdır. Mərkəzin əsas məqsədi yuxarı kurs tələbələri və məzunlara uğurlu karyeralarının qurulmasında yardımçı olmaqdır.
Mərkəz müxtəlif beynəlxalq və yerli təşkilat və şirkətlərlə əlaqə saxlayır, mövcud iş yerləri ilə bağlı məlumatlar toplayır. Mərkəzin təşkil etdiyi iş yarmarkalarında tələbə və məzunlar işəgötürənlərlə birbaşa ünsiyyətdə olurlar.
Atropatan qaraşəngi
Qısa morfoloji təsviri
İkiillik ot bitkisidir. Gövdəsi 6-30sm hündürlükdədir. Gövdə yarpaqları yumurtavari və ya uzunsov-yumurtavari, 3-5 sm uzunluğunda, 1,5-3 sm enindədir. Çiçək qrupu uzunsov, dar, gövdənin ortasından, bəzən əsasından başlayandır. Çiçəklər budaqlarda oturaqdır. Kasacığın hissəcikləri uzunsov, dilimli, kənardan ağ pərdəli, 2 mm uzunluqdadır. Tac tünd-qırmızı, qonur rənglidir. Staminodi yumurtavari və ya uzunsovdur. Qutucuq 3,5-4 sm uzunluğunda, dairəvi, iti çıxıntılı və dərin uzunsov şırımlı, ikiqatlıdır.
Xəzər Universiteti
Peşə Mərkəzi
Mərkəzdə tələbə və məzunlara müxtəlif beynəlxalq proqramlar, o cümlədən tələbə mübadiləsi, beynəlxalq təqaüd və maliyyə mənbələri haqqında məlumatlar da verilir. Bu proqramlarda iştirak etmək üçün zəruri olan sənədləşmələrin düzgün yazılması ilə bağlı məsləhətlər verilməsi də mərkəzin fəaliyyət dairəsinə daxildir. Mərkəzin əməkdaşları müxtəlif yerli və beynəlxalq treyninqlərdə iştirak edirlər.
Atropatan qaraşəngi
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləmə may-iyun, meyvə əmələgətirmə iyun aylarına təsadüf edir. Kserofit bitkidir. Aşağı dağ qurşağından orta dağ qurşağına kimi daşlı-çınqıllı yerlərdə və çağıl daşlarının üstündə rast gəlinir.
Xəzər Universiteti
Əlilliyi olan tələbələr üçün Mərkəz
"Əlilliyi olan tələbələr üçün Mərkəz"in fəaliyyəti əlilliyi olan tələbələrə aid məsələləri təşkil və idarə etməkdən ibarətdir. Mərkəzin əsas funksiyası əlilliyi olan tələbələrə təhsildə dəstək olmaq üçün onları məlumatlar və xidmətlərlə təmin etməkdən ibarətdir. Mərkəz əlilliyi olan tələbələri lazımi avadanlıqlarla təmin edəcək və həmçinin ehtiyac olduqda onların əlilliyinə uyğun imtahanların təşkil olunmasına yardım göstərəcəkdir.
Mərkəz aşağıdakı əlilliyi olan tələbələrə yardım və xidmət göstərəcək: tam və ya qismən görmə qabilliyətini itirmiş, fiziki məhdudiyyətli və nitq məhdudiyyəti olanlar. Mərkəzin koordinatoru bütün fakültələrə əlilliyi olan tələbələrə necə yardım və dəstək göstərmək haqqında təlimatlar təqdim edəcəkdir.
Atropatan qaraşəngi
Yayılması
Naxçıvanın dağlıq hissəsidir (Şahbuz rayonu –Qarababa və Kolanı kəndlərinin ətrafı; Ordubad rayonu – Parağa və Kotam kəndlərinin ətrafı).
Xəzər Universiteti
Beynəlxalq Əlaqələr Ofisi
Xəzər Universitetinin Beynəlxalq Əlaqələr Ofisi, Universitetin beynəlxalq əməkdaşlıq və şəbəkə quruculuğu, beynəlxalq tələbə qəbulu, qəbul və iştirak, daxil olan/məzun olan tələbələr və işçilər üçün mübadilə proqramları və s. daxil olmaqla Universitetin ümumi beynəlxalq strategiyasından məsuldur. Beynəlxalq Əlaqələr Bürosu Xəzər Universitetinin beynəlxalq tələbə və alimlərinə/qonaqlarına məsləhət xidmətlərinə də rəhbərlik edir.
Dünya Məktəbi
Dünya Məktəbi Azərbaycanda ilk özəl universitet olan Xəzər Universitetinin yaradıcısı, professor Hamlet İsaxanlı tərəfindən 1998-ci ildə XƏZƏR Universiteti nəzdində təsis edildi. Məktəb sonrakı inkişaf mərhələsində iki təsisçi – Hamlet İsaxanlı və Nailəxanım İsayeva tərəfindən yenidən quruldu.
Atropatan qaraşəngi
Sayı və tendensiyası
Populyasiyanın ehtiyatı məhduddur və azalır.
Xəzər Universiteti
Dünya Məktəbi
Dünya Məktəbi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən 2012–2013-cü tədris ilində "İlin ən yaxşı məktəbi" adına layiq görülmüşdür.
Atropatan qaraşəngi
Sayı və tendensiyası
Məhdudlaşdırıcı amillər antropogen və zoogen amillərdir.
Xəzər Universiteti
Dünya Məktəbi
Məktəbdə tədris 3 dildə – Azərbaycan, rus və ingilis dillərində aparılır. Məktəbin əməkdaşları və müəllimləri müxtəlif ölkələrdə təlim keçmiş, təhsil və tədrisdə beynəlxalq təcrübəni tətbiq edən mütəxəssislərdir. Məktəbin məzunları dünyanın tanınmış ali təhsil ocaqlarında təhsil alırlar. 2016-cı il sentyabr ayından etibarən Sumqayıt şəhərində də Dünya məktəbi fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Həm Bakı, həm də Sumqayıt Dünya məktəbində şagirdləri mümkün qədər çox öyrətmək əvəzinə, fikirləşməyi öyrətmək prinsipi əsas götürülür və tədris prosesinin təşkili bu yöndə qurulur.
Nəşriyyat
Fəaliyyətdə olduğu dövrdən Xəzər Universitetində Nəşriyyat (Khazar University Press) fəaliyyət göstərir.
Xəzər Universiteti Nəşriyyatı — universitetin kitab, jurnal və digər çap məhsullarını, eləcə də kənardan müraciətləri dəyərləndirən və nəşrə hazırlayan bir qurumdur.
Nəşriyyatın fəaliyyət dairəsinə dərslik, monoqrafiya, konfrans materialları, elmi-tədqiqat jurnalları, tərcümə layihələri (ingilis və başqa dillərdən Azərbaycan dilinə və həmçinin, Azərbaycan və rus dillərindən ingilis və başqa dillərə tərcümə olunmuş kitab və məqalələr), eləcə də bədii ədəbiyyat nəşri daxildir.
Xəzər Universiteti Nəşriyyatı öz məhsulları və fəaliyyəti ilə beynəlxalq aləmdə də tanınır, onun nəşrləri və əməkdaşları bir sıra ölkələrdə sərgi, yarmarka, treninq və digər proqram və tədbirlərdə iştirak edirlər.
Xəzər Universiteti Nəşriyyatı Azərbaycan ISBN agentliyi və Azərbaycan ISMN agentliyi — beynəlxalq kitab və musiqi əsərlərinin standartlaşdırılması Milli Agentliyi kimi də fəaliyyət göstərir.
Xəzər Humanitar və Sosial elmlər jurnalı
Bakıda, Xəzər Universitetində nəşr edilən, Humanitar və Sosial Elmlər üzrə tədqiqatların nəticələrini özündə əks etdirən, ildə 4 dəfə dərc olunan beynəlxalq elmi jurnaldır.
"Xəzər Xəbər" jurnalı
"Xəzər Xəbər" jurnalı 1995-ci ilin yanvar ayında Xəzər Universitetinin qəzeti kimi fəaliyyətə başlamış, müxtəlif səpkili xəbərləri, elmi və publisistik yazıları özündə ehtiva edən və ayda bir, bəzən iki dəfə dövriliklə meydana çıxan mətbu orqanı olmuşdur. 1997-ci ilin yanvar ayından başlayaraq Xəzər Xəbər jurnal şəklində çıxmağa başlamış və tezliklə ayda iki dəfə olmaqla sabitləşmişdir. 2000-ci ilin aprel ayından başlayaraq jurnalın hər sayı 40 səhifəlik həcmdə nəşr olunmuşdur. 2003-cü ilin aprel ayından başlayaraq jurnal mərkəzində hər sayıda dəyişən şəkillər olmaqla mavi rəngli cilldə çıxmışdır. Nəhayət, 2010-cu ilin yanvar ayından etibarən "Xəzər Xəbər" jurnalı yeni formatda nəşr olunur; ayda bir dəfə 80 səhifə həcmində və qismən rəngli olmaqla jurnal daha məzmunlu və daha gözəl şəkil aldı.
Təsisçisi Xəzər Universiteti, baş redaktor u Xəzər Universitetinin qurucusu və rektoru professor Hamlet İsaxanlı dır. Redaksiya heyətinə Azərbaycan ın görkəmli elm və mədəniyyət xadimləri daxildir.
"Xəzər Xəbər" məzmununa görə elmi-kütləvi, ədəbi-publisistik nəşr kimi fəaliyyət göstərir. Jurnalda azərbaycan, ingilis, rus dillərində və Türkiyə türkcəsində tələbə həyatı, təhsil yenilikləri, elm, incəsənət, siyasət, ədəbiyyat, mədəniyyət, turizm və idman a aid müxtəlif materiallar və maraqlı xəbərlər dərc olunur.
Xəzər Xəbər jurnalı Xəzər Universitəsi Nəşriyyatı nın məhsuludur və Xəzər Universitetinin mətbəəsində çap olunur. Jurnal abunə yolu ilə və pərakəndə satış vasitəsilə yayılır.
"Xəzərin Səsi" radiosu
Azərbaycan da ilk ali məktəb internet radiosu olan "Xəzərin səsi" (Voice of Khazar) geniş əhatə dairəsinə malikdir. 24 saat yayımlanan bu internet radioda xalq mahnıları, aşıq musiqisi, Azərbaycan və dünya klassik musiqisi, muğam, oyun havaları, bəstəkar mahnıları, Azərbaycan və xarici estrada musiqisi səsləndirilir. Xəbərlər (dünya, Azərbaycan, Xəzər Universiteti) oxunur, müxtəlif program və müsahibələr təşkil olunur. Yaradıcı heyət tələbələrdən ibarətdir. Radionun təsisçisi Xəzər Universitetinin təsisçisi və Xəzər Universiteti Direktorlar və Qəyyumlar Şurasının sədri professor Hamlet İsaxanlı, icraçı direktor Alik Əlioğlu dur.
Xalça muzeyi
thumb|250x250px left|thumb|250x250px Azərbaycan qədim zamanlardan bəri dünya xalçaçılıq mərkəzlərindən biri olmuşdur. Mütəxəssislər AzərbaycandaQuba, Şirvan, Qarabağ, Təbriz, Gəncə, Qazax kimi əsas xalçaçılıq məktəblərini qeyd edirlər. Xəzər Universitetinin Xalça Müzeyi həm muzey, həm də emalatxana kimi fəaliyyət göstərir. Peşəkar sənətkarların başçılıq etdiyi muzey və emalatxanada toplanan kiçik və böyük ölçülü xalça və başqa toxunma əşyalar əsasən tələbələr tərəfindən hazırlanmışdır. Müzey və emalatxana incəsənət üzrə seçmə fənn götürərək kredit qazanmaq istəyən tələbələrin istifadəsi üçün də açıqdır.
Zərgərlik muzey-mərkəzi
Xəzər Universitəsi nəzdində zərgərlik muzeyi-təlim mərkəzi fəaliyyət göstərir. Xəzər Universiteti zərgərlik mərkəzində daha çox gümüş üzərində iş aparılır. Bu mərkəz zərgərlik fənnini seçən tələbələr üçün laboratoriya rolunu da oynayır. Burada emalatxana işlərinə peşəkar zərgər rəhbərlik edir.
Kukla muzeyi
Xəzər universitetində kukla muzeyi 2010-cu ildə yaradılmışdır. Muzey tanınmış jurnalist, xeyirxah insan Tahirə İskəndərovanın övladlarının Dünya məktəbinə bağışladığı kukla eksponatları əsasında yaradılmışdır. Muzeydə 400-dən çox kukla eksponatları var. 2010-cu il aprel ayının 21-də muzeyin rəsmi açılış mərasimi keçirildi.
İdman
Xəzər Universitetində müxtəlif idman bölmələri fəaliyyət göstərir. Tələbələr idmanın müxtəlif növləri üzrə yerli və beynəlxalq yarışlarda iştirak edir, müxtəlif yarışların, o cümlədən Avropa və dünya çempionatlarının iştirakçısı və qalibləri olmuşlar.
Müxtəlif vaxtlarda universitetdə futbol, basketbol və şahmat üzrə peşəkar idman klubları fəaliyyət göstərmişdir.
"Xəzər Universiteti" peşəkar futbol klubu 1998–2004-cü illərdə Azərbaycanın peşəkar futbol çempionatında çıxış etmiş, beynəlxalq yarışlarda, o cümlədən UEFA İntertoto Kubokunda iştirak etmişdir. Hazırda milli çempionatın aparıcı komandalarından olan Keşlə Futbol Klubu məhz "Xəzər Universiteti" klubunun bazasında yaradılmışdır.
Xəzər Universitetinin kişi və qadınlardan ibarət basketbol komandaları tək Azərbaycanda deyil, İran, Gürcüstan, Rusiya və başqa ölkələrdə keçirilmiş müxtəlif beynəlxalq yarışlarda iştirak etmiş və uğurlar qazanmışdır.
"Xəzər Universiteti" Şahmat Klubu bir çox milli və beynəlxalq yarışlara, o cümlədən peşəkar şahmatçıların (şahmat üzrə keçmiş dünya çempionu Anatoli Karpov, qadınlar arasında keçmiş dünya çempionu Nona Qaprindaşvili və s.) iştirakı ilə keçirilən görüşlərə ev sahibliyi etmişdir.
Beynəlxalq əlaqələr
Xəzər Universitetinin bir sırа müəllimləri və yuхаrı kurs tələbələri, eləcə də mаgistrаnt və dоktоrаnt lаrı müхtəlif beynəlхаlq fоndlаrın və prоqrаmlаrın (ACTRA/ACCELS Undergraduate exchange Program, British Chevening Program, German DAAD Program, Muskie Fellowship Program, IREX Contemporary Program, Freedom Support Act Program, British Council Scholarships Program, Fulbright Scholarship və s.) dəstəyi ilə məşhur хаrici universitetlərdə uzun və yа оrtаmüddətli stаj keçmiş və yа təhsil аlmış, müхtəlif ölkələrdə kоnfrаnslаrdа, seminаrlаrdа iştirаk etmişlər. Bu əməkdаşlıq prоqrаmlаrı çərçivəsində həmçinin yüzlərlə хаrici mütəхəssislər "Хəzər"də işə cəlb оlunmuşlаr.
Хəzər Universiteti bir sırа beynəlхаlq və regional universitetlər assоsiаsiyаsının və bаşqа təşkilаtların üzvüdür. Məsələn: Xəzər Universitəsi Tacis-Tempus, Erasmus, Аvrаsiyа fondu, Sоrоs (Corc Soros) fоndu, Аmerikа Hüquqşünаslаr Аssоsiаsiyаsı, İREХ, Fulbright, BP, StatoilHydro, Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti, Sasakawa Peace Foundation, Japan Foundation, Amerika Dövlət Departmenti, Dünya Bankı, Asiya İnkişaf Bankı, Norveç hökuməti, UNESCO və onlarla digər təşkilatlarla geniş əməkdаşlıq prоqrаmlаrı həyаtа keçirir.
Qafqaz Universitetlər Birliyinin üzvüdür.
Rektorlar
O, 1991-ci ildən 2010-cu il sentyabrın 6-na qədər rektor vəzifəsini də daşımışdır. 6 sentyabr 2010-cu ildən başlayaraq təsisçilikdən əlavə professor Hamlet İsaxanlı Xəzər Universiteti Direktorlar və Qəyyumlar Şurasının sədri kimi fəaliyyətə başlamışdır.
Echinops lalesarensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Əlif Piriyev
Əlif Piriyev (10.01.1922 - 20.04.1986) - Sovet İttifaqı Qəhrəmanı
Həyatı
10 yanvar, 1922-ci ildə Neftçala rayonu Z.O.Qoltuq kəndində anadan olmuşdur. Əmək fəaliyyəti dövründə neft sahəsində operator, sonralar sərnişindaşıma- nəqliyyat sahəsində işləmişdir.
1938-ci ildə 26 Bakı komissarı adına qəsəbədəki neft mədənində neftçıxarma operatorının köməkçisi kimi fəaliyyətə başlamışdır. 1941-ci ilin iyulunda cəbhəyə gedib müharibənin ilk günündən başlayaraq Şimali Qafqaz cəbhəsinin tərkibində alman-faşist işğalçılarına qarşı qəhrəmancasına döyüşmüşdür. Novorasiski yaxınlığında Kiçik torpaqda vuruşmuş, dəfələrlə kəşfiyyatda olmuş, Kerç desantının tərkibində Krım torpağına çıxarılmış bu döyüşlərdə dəfələrlə yaralansa da sağalan kimi döyüş meydanına qayıtmışdır. Krımın azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə göstərdiyi mərdlik və igidliyə, Sapundağa hücum zamanı şəxsi qorxmazlığı və qəhrəmanlığına görə Əlif Piriyev Sovet İttifaqı qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür. Müharibədən sonra uzun illər Azərbaycan SSR Avtomobil Nəqliyyatı Nazirliyinin Bakı sərnişin daşımaları istehsalat birliyi sistemində çalışmışdır. 1986-cı ildə vəfat etmişdir. Neftçala şəhər parkında büstü, şəhərdə adını daşıyan küçə vardır.
Böyük Vətən müharibəsinədək (1941–45) Neftçalada neft mə‘dənlərində işləmişdir. 1942 ildə Sovet Ordusuna çağırılmışdır. Prussiyaya qədər döyüş yolu keçmişdir. Piriyev Şimali Qafqazda, "Kiçik torpaqda"kı döyüşlərdə, Kerç yarımadasında desant əməliyyatında iştirak etmişdir. 1944 il mayın 9-da Sevastopol şəhərinin azad olunması uğrunda vuruşmalarda igidlik göstərmişdir. 1945 ildə ordudan buraxıldıqdan sonra Azərbaycan Avtomobil Nəqliyyatı Nazirliyi sistemində çalışmışdır. Medallarla təltif olunmuşdur.
Böyük Vətən Muharibəsində Krım uğrunda gedən döyüşlərdə göstərdiyi igidliyə görə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1945-ci il 24 mart tarixli fərmanı ilə Sovet ittifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.
19 may 1986-ci ildə vəfat edib.
Xandaq (Çaroymaq)
Xandaq — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 20 nəfər yaşayır (5 ailə).
Relikt
Relikt ( - qalıq) - relikt bitki və heyvanlar — keçmiş geoloji dövrlərin müasir biosenozun tərkibinə daxil olan bitki və heyvan növləri, kiçik və geniş ərazini tuta bilər. Üçüncü dövr, pleystosen, postpleytosen reliktləri ayırırlar. Azərbaycan Respublikasında (əsasən Talış zonasında), yalanqoz, şabalıdyarpaq palıd, dəmirağac, ipək akasiyası, azat ağacı, bigəvər kolu, şümşad kolu üçüncü dövr reliktidir.
Relikt endemlər
Relikt endemlər (lat. relictum - qalıq) – keçmiş geoloji dövrlərdən indiyə kimi qalmış növlər. Relikt növlər olduqca məhdud sahədə qala bilər (məs., gingqo, eldar şamı, saqovnik, sekvoya və b.) həm də nisbətən məhdud ərazilərdə yayıla bilər (məs., üçüncü dövr reliktləri – azaliya, andromeda, budaqlı danaya, dəmirağac, şabalıdyarpaq palıd və s.)
Relikt fauna
Əlverişli yaşama şəraitində (refiqiumlarda) qalan keçmiş fauna.
Bulbophyllum fritillariiflorum
(Bulbophyllum fritillariiflorum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Relikt
Relikt flora
Əlverişli şəraitlərdə fraqmentlər şəklində qalan qədim flora növlərinin məcmusu.
Rubin Karter
Rubin Karter - Amerikalı boksçu.
Divanxana (Şuşa)
Divanxana meydanı və ya Bazarbaşı — Gəncə qapısından keçdikdə Şuşa qalası daxilində yerləşən ilk və ən böyük şəhər meydanıdır. Şəhərin ən böyük ticarət küçəsi olan Rasta bazar öz başlanğıcını məhz bu meydandan götürür.
Tarixi
Qarabağ xan sarayının qarşısında yerləşən Divanxana meydanı Şuşa şəhərinin tarixi qeyd edilməmiş baş planına əsasən XIX əsrin I yarısına kimi sarayı əhatə edən qala divarlarının (qəsr də adlandırılır) içində olmaqla qalanın digər hissələrindən təcrid edilmişdi. Həmin dövrdə meydan ərazisində Qarabağ xan sarayı kompleksinə aid müxtəlif köməkçi tikililər yerləşirdi.
Qarabağ xanlığının Rusiya imperiyasına birləşdirilməsindən sonra Şuşada aparılan yenidənqurma işləri zamanı Xan sarayını əhatə edən qala divarlarının bir hissəsi, o cümlədən meydan ərazisində yerləşən tikililər sökülmüş, bundan sonra Divanxana meydanı ictimayətə açılmışdır. Həmin dövrdən sonra meydan həm də "Bazarbaşı" adlandırılmağa başlayır. Dövrümüzə kimi saxlanılmış bu adın meydana gəlməsinin əsas səbəbi o zamanlar inkişaf etdirilən və ticarət sıraları yerləşdirilmiş Rasta bazar küçəsinin öz başlanğıcını məhz bu meydandan götürməsidir.
Xüsusiyyətləri
300px|thumb|left|Divanxana meydanının ərazisi Qarabağ xan sarayının qala divarları daxilində, XIX əsrin əvvəlləri XVIII əsrdən Şuşanın əsas ticarət küçəsi olan Aşağı bazar küçəsi şəhərdə aparılan yenidənqurma işlərindən sonra öz ticari əhəmiyyətini itirir. Bu zaman inşa edilən Rasta bazar küçəsi bir xətt üzrə inşa edilmiş səliqəli ticarət sıraları ilə şəhərin əsas ticarət küçəsinə çevrilir. Həmin küçə öz başlanğıcını Divanxana meydanından götürür. Meydanın şimalında qala divarları və bürcləri ilə əhatə olunmuş Qarabağ xan sarayı, şərq tərəfində isə Divanxana binası yerləşirdi. Qarabağ xanlığının Rusiya imperiyasına birləşdirilməsindən sonra şəhərə rus əsgərlərinin yerləşdirilməsi ilə əlaqəli olaraq Divanxana binasında dəyişikliklər edilərək pravoslav kilsəsi kimi istifadə edilmişdir.
Şuşa şəhərinin 1855-ci ildə hazırlanmış baş planına əsasən meydanın cənub və qərb hissələrində karvansaraylar, şərqində isə ticarət sıraları yerləşirdi. Buna görə şəhərin əsas meydanı həm də ticarət meydanı rolunu oynayırdı.
Qarabağ xan sarayı
270px|thumb|right| Qarabağ xan sarayı Divanxana meydanının şimal tərəfində yerləşir.
Qarabağ xan sarayı Qarabağ xanlığının banisi Pənahəli xanın iqamətgahı olmuş tarixi saraydır. Pənahəli xannın dövründə saray xanın iqamətgahı olmaqla yanaşı, həm də xan ailəsi ilə birlikdə bu sarayda yaşamışdır. Qarabağ xan sarayı Şuşadakı ən qədim tikililərdən biri olmaqla, Şuşa qalası ilə eyni dövrdə inşa edilmiş və qala divarları ilə əhatə olunmuşdur. Bu baxımdan, Qarabağ xan sarayı bir növ qala içində qalanı xatırladır. Bəzi mənbələrdə sarayın qəsr adlandırılması da onun ciddi müdafiə sisteminə malik olması ilə əlaqəlidir.
Divanxana meydanının şimalında yerləşən iri saray kompleksi təkcə meydanın deyil, eyni zamanda Şuşa şəhərinin (Yuxarı Gövhər ağa məscidi ilə birlikdə) əsas kompozisiya dominantlarından biridir.
Şahbulaq qəsrində olduğu kimi bu qəsrlərin də girişləri şimal istiqamətində yerləşir. Birbaşa girişdən müdafiə olunmaq üçün qapının qarşısında Г formalı keçidə malik prizmatik örtüklə tamamlanan qüllə ucaldılmışdı. Pənahəli xanın qəsrinin yuxarı hissələri saxlanmamışdır. E. Avalov ehtimal edir ki, Pənahəli xanın qəsri və Qaraböyük xanım qəsrində də Şahbulaq qəsrində olduğu kimi kvadrat formalı qüllə ikimərtəbəli olmuşdur.
İki mərtəbəli saray binasında çoxlu sayda otaqlar, o cümlədən T formalı böyük parad zalı yerləşir. Zal, binanın kompozisiya mərkəzi rolunu oynayır. Bu zal iki tərəfdən nəhəng qaldırılan şəbəkə pəncərələrə malik idi.
Bazarbaşı karvansarası
Bazarbaşı karvansarası Divanxana meydanının cənubunda yerləşməklə meydanın cənub sərhədlərini formalaşdırır. Karvansaranın inşası XIX əsrə aid edilir. Avalov 51 Karvansara cənubdan Divanxana meydanına çıxan iki paralel küçə — Rasta bazar və Saatlı küçələri arasında yerləşir. Karvansaranın cənubda inşa edilməsi Divanxana meydanının cənuba doöru uzanan ticarət küçələri ilə əlaqəni təmin edirdi.