cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karen Blinksen
Keniyadakı həyatı
Bliksen və əri təhsildə və xasiyyətdə olduqca fərqli idilər, Bror Bliksen isə həyat yoldaşına sadiq deyildi. 1915-ci ildə evliliyinin birinci ilinin sonuna sifilis diaqnozu qoyuldu. Onun bioqrafiyasını yazan Gudi Surmanın sözlərinə görə, xəstəlik ona yoldaşından yoluxmuşdu. 1915-ci ilin iyununda müalicəsi üçün Danimarkaya qayıtdı. Bliksenin xəstəliyi sonda müalicə olunsa da (bəzi qeyri-müəyyənlik mövcuddur), illərlə ona əziyyətlər verdi. 1919-cu ilə qədər evlilikləri artıq çətin vəziyyətə idi və ərinin 1920-ci ildə boşanmasını tələb etməsinə səbəb oldu. Onun istəklərinə qarşı olsada cütlük 1921-ci ildə ayrılıb və 1925-ci ildə rəsmi şəkildə boşandılar. Bror Bliksen, Karen Qəhvə Şirkətinin sədri Age Vestenholz tərəfindən ferma müdiri vəzifəsindən azad edildi və Karen Bliksen1921-ci ildə fermanın rəhbərliyini öz üzərinə götürdü.
thumb|left|Denis Fink Hatton, 1910–1920-ci illərdə 1918-ci ildə Karen Bliksen İngilis böyük oyun ovçusu, yüksək səviyyəli bir İngilis ordusunun zabiti Denis Fink Hatton (1887–1931) ilə qarşılaşdı. Afrika və İngiltərə arasında tez-tez gedib-gəlir, ara-sıra ona ziyarət edirdi. Həyat yoldaşından ayrıldıqdan sonra o, Fink Hatton ilə yaxın dostluq qurdu və nəticədə bu dostluq uzunmüddətli bir sevgi münasibətinə çevrildi. 1924-cü ildə qardaşı Tomasa yazdığı bir məktubda o yazırdı: "İnanıram ki, hər zaman və əbədi olaraq Denisin, gəzdiyi torpağı sevəcəm, burada olanda sözlərdən kənar xoşbəxt oluram və o ayrıldıqda ölümdən dəfələrlə çox … daha çox əziyyət çəkirəm. "Lakin onun kolleksiyalarındakı digər məktublar münasibətlərin qeyri-sabit olduğunu və Bliksenin, müstəqil olan Fink Hattondan artan asılılığı bir problem idi.
Fink Hatton 1926–1931-ci illər arasında Bliksenin ferma evini ev bazası etdi. Müştəriləri ilə birlikdə safari günü, 1931-ci ilin martında de Havilland DH.60 Moth biplanının qəzasında öldü. Eyni zamanda, qəhvə plantasiyasının uğursuzluğu, səhv idarəetmə nəticəsində, təsərrüfatın yüksəklikdə yerləşməsi, quraqlıq və qlobal iqtisadi depressiyanın yaratdığı böhran qəhvə istehsalının aşağı düşməsi, Blikseni öz əmlakından imtina etməyə məcbur etdi. Ailə korporasiyası torpaq sahəsini yaşayış qurucusuna satdı və Bliksen anası ilə birlikdə yaşamaq üçün 1931-ci ilin avqustunda Danimarkaya qayıtdı. Ömrü boyu Ranqstedlandda qaldı.
Yazıçı kimi həyatı
thumb|180px|Blikseni müşayiət edən Jurix Moskvitin (orta) və bəstəkar [[İqor Stravinski (solda), Kopenhagen şəhər meriyasında, 1959-cu il]] Keniyada olarkən Bliksen qardaşı Tomasa yazmışdı; "Mən qardaş və bacılarımızın başqa nəyə müraciət edəcəyimizi bilmədiyimiz halda etmək istədiklərimizi etməyə başladım, kitab yazmağa başladım…. Daha sərfəli olacağını düşündüyüm üçün ingiliscə yazmağa başlamışam. "Danimarkaya qayıtdıqdan sonra daha çox yazmağa davam etdi. İlk kitabı Seven Gothic Tales 1933-cü ildə tamamlansa da, bir naşir tapmaqda çətinlik çəkdi və kömək etmək üçün qardaşının Doroti Kanfield ilə əlaqələrindən istifadə etdi. Kitab 1934-cü ildə İsak Dinesen təxəllüsü ilə ABŞ-da nəşr olundu, baxmayaraq ki, naşir Bliksenə avans verməkdən imtina etdi və təxəllüsün istifadəsini qadağan etdi. ABŞ-da Ayın kitabı seçimində ayın kitabı olaraq seçildi və satışlar getdikcə artdı. Qotik üslubundan yüksək dərəcədə müəmmalı və daha metaforik olan bu ilk kitab ABŞ-da geniş şöhrət qazandı və kitabın Birləşmiş Krallıqda və Danimarkada çap olunması çətinliklə də olsa izlənildi. Razı qaldığı bir tərcüməçi tapa bilmədiyi üçün, Bliksen danimarkalı versiyalarını özü hazırlamağa başladı, tərcümələr deyil də, hekayələrin fərqli təfərrüatları olan versiyalarını hazırladı. Bliksen fərqi belə izah etdi:" Nə qədər yaxşı tərcümə olursa olsun, Danimarkada orijinal bir Danimarka kitabı olaraq nəşr olunmasını çox istəyirdi." Danimarkalı tənqidçilər kitaba həvəs göstərmirdilər və Bliksenə görə, bunun səbəbi ilk dəfə xaricdə nəşr olunduğuna görə idi. Bliksen bir daha ilk olaraq ingilis dilində kitab nəşr etdirmədi. Sonrakı bütün kitabları ya ilk olaraq danimarka dilində, ya da eyni vaxtda danimarka və ingilis dillərində nəşr edildi.
"Afrika xaricində" nin nəşrindən beş il sonra, Bliksen Qışın Nağılları (1942; Vinter-eventyr) adlı hekayələr toplusunu nəşr etdirdi. Əvvəlki Qosik əsərlərindən uzaqlaşma hiss olunurdu, yeni hekayələrdə dövrün sərtliyi, cəsarət və qürur hissi ilə dolu işğal və gələcək üçün ümidlər əks olunurdu. Hekayələr müqaviməti əks etdirmir, əksinə müqavimət göstərinrdi və qarşı tərəflərin qarşılıqlı asılılığını araşdırırdı. "Heroine" də qürura qarşı utanc hissini, "İncilər" əsərində qorxaqlıq və cəsarəti, "Yenilməz qul-sahiblər" əsərində usta və xidmətçinin, ölümə qarşı həyat və azadlığını, "Piter and Rosa" filmində azadlığı əks etdirirdi. Ən məşhur hekayəsi olan "Sorrow-acre" də, Bliksen zərər və zülmü araşdırır. Müharibə səbəbindən əlyazmanı nəşr etdirmək üçün, Stokholma getmək və həm Amerika, həm də Britaniya səfirliklərində işçilərlə görüşmək üçün yaradıcı olmalı idi. Amerikalılar şəxsi əşyaları göndərə bilmədilər, lakin Britaniya səfirliyində sənədinin ABŞ-da nəşrə göndərmək üçün razılaşdı. Münaqişə illərində Silahlı Xidmətlər Nəşrlərini((ASE), İkinci Dünya Müharibəsi əsnasında Amerika ordusunda paylanmış bədii və bədii olmayan kiçik sənədsiz kitablar idi) oxuyan Amerika əsgərlərinin hekayələrini tərifləyən yazışma alsada, Müharibə bitəndən sonra Bliksen Qış Nağılları haqqında əlavə məlumat almadı.
Jyul Romen tərəfindən yazılan Yaxşı iradə adamları üslubunda iri həcmli, bir neçə cilddə bir-birinə toxunan hekayələr yazmağa ümid edərək, Bliksen uzun illər Albondokani adlı bir roman üzərində çalışdı. Baş qəhrəman Harun ər-Rəşid Min Bir Gecədən götürülmüşdü. Bir anda bir neçə kolleksiya çalışmış, mövzularına görə əsasən pul qazanmaq və ya ədəbiyyata meyl istəklərinə uyğun kateqoriyalara bölmüşdür. Albondokani üçün hekayələr toplusunun üzərində çalışarkən Taleyin Lətifələri nə, Yeni Qotik Nağılları və Yeni Qış Nağılları na hekayələr yazmağa atladı. 1940–1950-ci illərdəki Bliksen demək olar ki, bütün nağıllarında şəxsiyyət, əxlaq və fəlsəfi araşdırma vasitəsi olaraq mif və cadu ilə inkest və qətl kimi Qotik mövzularına toxunaraq ənənəvi hekayə tərzində yazırdı. Əksər hadisələr XIX əsrin və ya daha əvvəlki dövrlərin fonunda baş verirdi. Qəsdən köhnə tərzi ilə əlaqədar olaraq, Bliksen bir neçə reportajda müasir dövrdə mövcud olmayan bir ruhu ifadə etmək istədiyini, bunu etmək istəyən biri olduğunu söylədi. Onun povestləri məharətlə hazırlanmış illüziya və romantizm arasında idi və oxucuların zövqlərini oxşaya bilirdi. Bliksen İngilis nağıllarını daha birbaşa tərzdə tərtib etmiş və onlara daha çox müraciət ediləcəyini düşünərək Danimarka nağıllarını XIX əsr yazı üslubunda hazırlamışdır. Bu dövrdə yazılmış əsərlər ilk yazıldıqlarından təqribən on il sonra nəşr olunmadı, çünki o, eyni vaxtda müxtəlif kolleksiyalar üzərində işləyirdi.
II Dünya Müharibəsi dövründə, Danimarka Almanlar tərəfindən işğal edildikdə, Bliksen, yalnız Pierre Andrezel təxəllüsü ilə The Angelic Avengers introspektiv nağılına başladı. Danimarka dilində yazılsa da, bunun müharibələr arasında yazılmış bir fransız əsərinin tərcüməsi olduğunu iddia etdi və müəllifi olduğunu inkar etdi. Kitab 1944-cü ildə nəşr olundu və Kitab ayı Klub seçiminə 3-cü dəfə namizəd oldu. Bliksen əvvəlcə kitabın namizəd olmasını istəməsədə, lakin nəticədə qəbul etməli oldu. Gənc qəhrəmanların yaşadıqları dəhşətlər, Nasizmin uydurması kimi şərh edildi, Bliksen də bu təfsiri rədd etdi, əvəzində romanın müharibə tərəfindən həbsdə olmaq hissindən yaxa qurtarmağa kömək edən bir yayındırma olduğunu iddia etdi. 1956-cı ildə "Paris araşdırması" na verdiyi müsahibədə nəhayət romanın müəllifi olduğunu etiraf edərək bunun "qanunsuz uşağı" olduğunu söylədi. Doroti Kanfield, Book-of-the-Month Club News icmalında "Mələk Avengerləri" ni "olduqca gözəl ədəbi keyfiyyətli", incə üslubda fərqlənən yazılı əsər olaraq xarakterizə etdi.
Hekayələr toplusu, Son Nağıllar (Sidste fortællinger) 1957-ci ildə nəşr edildi, 1958-ci ildə Taleyin lətifələri (Skæbne-Anekdoter) kolleksiyası tərəfindən izlənildi. "Son Nağıllar", Bliksenin Albondokaninin hissəsi olmağı düşündüyü yeddi hekayəni əhatə etdi. Buraya Yeni Qotik Nağılları və Yeni Qış Nağılları deyilən hissələr də daxil idi. Bliksenin hekayə sənəti anlayışı bəlkə də Son nağıllarda "Boş səhifə" və "Kardinalın ilk nağılı" hekayələrində ən çox birbaşa ifadə olunur. Bu nağıllarda Bliksenin oxucunu hekayənin yaranmasında iştirak etməsinə məcbur etmək üçün istifadə etdiyi çox sayda canlı var. Açıq müşahidə ilə qaranlıq istinadları qarışdırdı. Onun yazısı yalnız nağılların təkrarlanması deyildi; bu oxucunu Bliksenin niyyətini üzə çıxarmağa və nəticə çıxarmağa məcbur edən ipuçları və ikiqat mürəkkəb bir quruluş idi. Bliksen üçün hekayəni ifadə etmək vacib idi:bu eyni zamanda mümkün olanı görmə qabiliyyəti idi.
Bliksen, "Taleyin lətifələrini" 1953-cü ildə "Son nağıllar"ın son hissəsi olmağı planlaşdırdı, lakin bütün hekayələri hazırladığından lətifələri ayrıca bir cild şəklində nəşr etmək qərarına gəldi. Hər iki kitabın eyni vaxtda görünməsini istədi, ancaq nəşr mövzularına görə "Lətifələr" bir il təxirə salındı. Lətifələrdə ən məşhur nağıl son möhtəşəm qurmə yeməyi hazırlamaq üçün bütün 10.000 franklıq lotereya mükafatını xərcləyən bir aşpaz haqqında olan "Babettin Bayramı"dır. Hekayə, münasibətləri qiymətləndirir və bacıların başçılıq etdiyi sərt, lakin xeyirxah həyatın ideala və ev sahibinin qəlbindən gələn ehtiraslı hədiyyədən daha az imana sadiq uyğun olub olmadığını araşdırır. Hekayə Qabriel Akselin rejissorluğu ilə yazdığı bir filmdə əks olundu, 1987-ci ildə yayımlanaraq,1988-ci ildə Ən Yaxşı Beynəlxaq Film Akademiyası Mükafatını qazandı. thumb|right|180px|Bliksen, 1957-ci ildə [[Kopenhagen|Kopenhagendəki Kastrap hava limanında SAS reysinə minərkən.]]
Bliksen ABŞ-a yeganə səfərini 1959-cu ildə etdi. Bu yanvar ayından aprel ayına qədər uzanan bir səyahət idi və məqsəd Forda Fondu və Britannika Ensiklopediyası üçün bir sıra təhsil filmləri və müzakirələri başa çatdırmaq idi, Bliksenin bu səyahəti ona xoş təəsüratlar bəxş etdi. 19 yanvar 1959-cu il tarixində Life (jurnal)da məqaləsinin nəşr olundu, xüsusiyyəti idi, iki Broadvey teatr açılışında iştirak etdi. Nyu York cəmiyyətinə Bliksen, sosialistlər Beybi Paley və Qloriya Vanderbilt ilə nahar etməyə dəvət edildi. Riçard Avedon və Sesil Briton tərəfindən fotoşəkili çəkildi; şərəfinə Con Steynbek və Mariya Kallas tərəfindən kokteyl qonaqlğı verildi. Nobel mükafatı laureatlarının siyahısında olan Perl Bak və şairlər Eduard Esten Kumminss və Mariana Mur də onu görmək üçün gəlmişdi. Bliksen Merilin Monroilə görüşmək istədiyini bildirəndə müəllif Karson MakKallers Monro və əri, dramaturq Artur Miller ilə görüşü təşkil etdi. Səfər boyu Bliksen özünün hazırladığı personajı özünə məxsus bir aristokrat və kənar adam kimi oynayırdı, eyni zamanda yalnız stridiya və üzüm yeyən və yalnız şampan içən ekssentrik bir adam idi. Xəstə olduğu aydın idi, onun "zəif" olduğu bildirildi və "63 kilo ağırlığında" idi və o, vaxtının bir hissəsini "venadaxili infuziyalar" almağa sərf edirdi.
Danimarkaya qayıtdıqdan sonra Bliksen, ağır xəstəliyə baxmayaraq, 1960-cı ildə Ot üzərində kölgələr adlı işinə davam etdi. Həyatı boyunca nəşr olunan əsərlərinin sonuncusu, ABŞ-da Ayın kitabı seçimində 5-ci dəfə ayın kitabı olaraq seçildi. Afrika xatirələrini əks etdirən Kölgələr də Avropalıların və Afrikalıların stereotiplərini və etiketlərini araşdırır, "xurafatlar dərk ediləndən daha çox qavrayıcı haqqında daha çox məlumat verir" qənaətinə gəlindi. Kitab dörd nağıldan ibarətdir: Somali qulluqçusu Fərəhə həsr olunmuş "Çəmənliyə kölgələr"; Simvolizmin əhəmiyyətini ifadə edən "İnam aşkar edildi"; Cəmiyyətindəki tibbi problemləri təsvir edən "Böyük jest"; Afrikadan ayrıldıqdan sonra onun təkliyini və Afrikadakı köhnə evindəki xatirələrini, yorğunluğunu əks etdirən "Dağlardan gələn nağıllar".
Xəstəliyi və ölümü
thumb|[[Danimarkanın Runqstedlund şəhərindəki Karen Bliksenin məzarı]] Bliksenə sifilis diaqnozu qoyulanda, civə həbləri ilə müalicə olundu. Bəzi məlumatlara görə demək olar ki, bir il ərzində gündə təxminən 1 qram civə götürdü, başqa məlumatlatr isə bunu yalnız bir neçə ay ərzində etdiyini göstərir. Daha sonra müalicə üçün Danimarkada vaxt keçirdi və ona arsenik verildi, davam edən ağrısının səbəb olduğunu düşündüyü sifilis üçün müalicə olaraq damla şəklində almağa davam etdi. Bliksen hələ Keniyada olarkən 1921-ci ildə şiddətli qarın ağrısından əziyyət çəkdiyini bildirirdi. Bir neçə tanınmış həkim və həm daxili tibb, həm də nevrologiyanın mütəxəssisləriona üçüncü mərhələli xroniki sifilis diaqnozu qoymuşdular. Bliksenin nevroloqu olan Moqens Foq, qan və onurğa mayesi testlərinin mənfi olmasına baxmayaraq, mədə problemlərinin sifilisə aid olduğunu düşünürdü. Afrikadan ayrılan zaman Bliksen anemiyadan əziyyət çəkirdi, sarılıq keçirdi və arsenik həddindən artıq çox idi. Saçları tökülməyə başlayan kimi,papaq və çalma taxmağa başladı.
Sifilisin Bliksenin bütün həyatı boyunca davam etdirdiyinə çox inanılırdısa da, 1925-ci ildən sonra sistematik şəkildə geniş testlər sifilis xəstəliyinə dair dəlil aşkar edə bilmədi. Yazıçı şücaəti, yaradıcılığı sifilisin gec mərhələlərində zehni degenerasiyasından əziyyət çəkmədiyini göstərir. Arsenik əsaslı anti-sifilis əleyhinə dərman sayılsada istifadəsi ayaqlarında yüngül davamlı ağrılara səbəb oldu. Mədə ağrısı tez-tez "tropik dizenteriya" adlanırdı, baxmayaraq ki, tibbi qeydlərində heç bir tabure analizi bildirilməmişdi. Kilo almaqdan narahat olan Bliksen, "bütün yetkin həyatı boyu" güclü laksatiflər qəbul etmişdi, bu da illərlə sui-istifadədən sonra həzm sisteminə təsir göstərmişdi. O, eyni zamanda minimal qida qəbulu ilə birlikdə peptik xoranın inkişafına səbəb olan siqaret aludəçisi idi.
1946 və 1955-ci illərdə neyrocərrah Eduard Baş Bliksenin onurğa beyni nahiyəsində simpatikektomiyasını müakicə etsədə, ancaq ağrıları geri döndü. 1956-cı ildə mədə xorası diaqnozu qoyulduğunda professor Torben Knudtzon Kopenhagen Universiteti Xəstəxanasında onu əməliyyat etdi, ancaq o vaxta qədər yetmiş yaşında idi və artıq sağlamlığı çox zəif idi. Sonrakı bir neçə il ərzində o, susuzluqdan və qidalanma çatışmazlığından əziyyət çəkməyə davam etdi, bu onu zəiflətdi, Hilleroddaki Mərkəzi Xəstəxanada dörd əlavə şöbəsinə qaldırılmasına səbəb oldu. Müalicəsinin sonunda o, nəhayət həkimlərə laksatif istifadə etdiyini etiraf etdi. Qarındakı problemlərin mənbəyi naməlum olaraq qalır. Danimarkalı həkim Kaare Veiyzmann tərəfindən 1995-ci ildə yayımlanan bir hesabatda, xroniki ağrı və xəstəliyin səbəbinin ağır metal zəhərlənməsi olduğu qənaətinə gəlindi. Danimarka Tibb Tarixi Jurnalında Soqaardın 2002-ci il tarixli bir hesabatı (Dansk Medicinhistorisk Årbog), onun səhv diaqnozununun Bliksenin və həkimlər ilə ünsiyyətdə olmaması ilə əlaqələndirdi. Laksatifdən çox istifadəsi barədə onlara demədiyi üçün və həkimlərin müalicə illərində AİDS epidemiyasına yaxın olan sifilislə mübarizə apardıqlarına inandıqları üçün hər biri effektiv müalicə üçün fürsəti əldən verdi.
Bliksenin panik atakdan əziyyət çəkdiyi də bilinir, çünki onları "Afrika ferması" kitabında bunu təsvir etmişdir. Bliksenin xəstəlikləri ilə bağlı tibbi tarixini təhlil edərkən Donelson, Bliksenin ağrısının psixosomatik olub olmadığını düşündüyünü və Bliksenin dövründə xəstəliklərinin uydurma olduğunu söylədi. Naşir, Bliksenin sifilisinin özəl bir mif olduğunu, ancaq açıq şəkildə ifadə edirdi, Bliksen xroniki sağlamlıq problemlərinə görə sifilisini günahlandırdı. Donelson belə nəticəyə gəldi: "Xəstəliyi ilə bağlı nəyi olursa olsun, xəstəlik öz fərdi əfsanəsini yaratmaq üçün sənətçinin dizaynına uyğun gəldi."
Yeyə bilməyən Bliksen 1962-ci ildə ailəsinin əmlakı olan Ranqstedlənddə 77 yaşında vəfat etdi. Digərləri onun arıqlamasını və nəticədə ölümünü anoreksiya sinirozu ilə əlaqələndirirlər.
Ölümündən sonrakı əsərləri
Bliksenin ölümündən sonra nəşr olunan əsərləri arasında: Ehrengard (1962), Karnaval: Əyləncələr və ölümdən sonrakı nağıllar (1977), Daguerreotayps və digər esseler (1979) və Afrikadan gələn məktublar 1914–31 də(1981) vardır. 1960-cı illərin sonlarında Orson Velles, Dinesenin yayımlamağı planlaşdırdığı filmlərinin:"Qəhrəman", "Norderneydəki daşqın", "Bir ölkə nağılı" və "Dolu ay" ın antologiyasını planlaşdırdı. Budapeştdə "Heroine" filmi çəkiləndən bir gündən sonra, filmin maliyyəçisi iflas etdiyi üçün layihə ləğv edildi. Ölümsüz Hekayə 1968-ci ildə Velles tərəfindən filmə uyğunlaşdırıldı və eyni zamanda Fransa televiziya və teatrlarına buraxıldı. Daha sonra Velles "Xəyalpərəstlər" filmini çəkməyə cəhd etdi, lakin yalnız bir neçə səhnə tamamlandı. 1982-ci ildə Emidio Qreko, Bliksenin eyni adlı əsəri əsasında hazırlanan, Ehrengard adlı bir italyan filmini çəkdi.
Mükafatları və təltifləri
Bliksenin keçmiş katibi və ev meneceri Klara Svendsen, 1974-cü ildə Afrikaya köçən gənc qadının mükəmməl yazıçıya çevrilməsindən bəhs edən Karen Bliksen (Notater om Karen Blixen) haqqında bir kitab yazdı. Bliksenin həyatı ilə bağlı fərdi lətifələr verən Svindsen, ictimai imicinin arxasındakı xüsusi qadına diqqəti yönəltdi. Bliksenin böyük bacısı oğlu Anders Vestenholz, özü və onun haqqında iki kitab yazdı: Kraftenz buynuzu: Karte Blixens liv (1982) (İngilis dilinə tərcümə olunmuşdur: Qoç Gücü olaraq: Karen Bliksenin həyatındakı mif və reallıq haqqında olan əsər 1987-ci ildə yenidən nəşr olundu)və Den Glemte abe: mand og kvinde hos Karen Blixen (1985) (Unudulmuş meymun: Karen Blixendəki kişi və qadın).
Karen Blixenin portreti Danimarkanın 50 kralı əskinasın ön hissəsində 1997-ci il seriyasında, 7 may 1999-cu ildən 25 avqust 2005-ci ilədək olan seriyalarında eksini tapmışdı.
O, 1980 və 1996-cı illərdə onun şəkli buraxılmış Danimarka poçt markaları buraxılmışdır.
Asteroid 3318 Bliksen 100 yaşında şərəfinə adlandırıldı.
17 aprel 2010-cu ildə, Google onun 125 yaşını bir Google Doodle da qeyd etdi.
Runqstedlund Muzeyi
thumb|[[Danimarkada, Runqstendlunddakı Karen Bliksen muzeyi]] Bliksen ömrünün çox hissəsini 1879-cu ildə atası tərəfindən alınan Rungstedlund ailə mülklərində yaşadı. Mülk, Danimarkanın paytaxtı Kopenhagendən 24 km (15 mil) şimalda, Runqsteddə yerləşir. Əmlakın ən qədim hissələri 1680-ci ilə aiddir və həm mehmanxana, həm də təsərrüfat kimi fəaliyyət göstərmişdir. Bliksenin yazı işlərinin çoxunu, müəllif Yohannes Evaldın adını daşıyan Evval otağında etmişdi.
1940-cı illərdə Bliksen əmlakın satış xərcləri səbəbindən satılmasını düşünür, lakin ev bir qrup gənc ziyalı Sorkild Bjornviq, Frank Ceqr, Örlinq Skhroedər üçün sığınacaq oldu. Əmlakı 1991-ci ilə qədər sənətçilər tərəfindən istifadə edilməyə davam edən bir ədəbi salon olaraq istifadə etməyə başladılar. Heretika jurnalını redaktə edən Bjørnviq, Bliksen ilə də yaxın dostluq münasibətini inkişaf etdirirdi. Ev 1958–1960-cı illər arasında təmir edilərək bərpa edilərək, əmlakın bir hissəsi quş ziyarətgahı kimi ayrıldı. Bərpa edildikdən sonra əmlak Danimarka Ədəbiyyat Akademiyasına verildi və Bliksen və bacı-qardaşları tərəfindən qurulan Runqstedlund Fondu tərəfindən idarə edildi. 1991-ci ildə bir muzey olaraq xalqa açıldı. 2013-cü ildə Karen Bliksen Muzeyi Nordik muzey portalına qoşuldu.
Karen Bliksen Muzeyi, Nairobi
1931-ci ildə Bliksen Danimarkaya qayıdarkən, 20 hektarlıq (8.1 ha) əmlakını, buranı daha da inkişaf etdiricək Remi Martinə satdı. Blixksenin qəhvə istehsal etdiyi Nairobi ərazisinin ətraf yani sahələri indi Karen adlanır. Bliksen özü sonrakı yazılarında "Karen yaşayış massivi" nin "məndən sonra adlandırıldığını" bəyan etmişdi. Bliksenin fermasına sahib olan ailə korporasiyası "Karen Qəhvə Şirkəti" olaraq birləşdirildi və yaşadığı evi idarə heyətinin sədri, dayısı Age Vestenholz tikdirmişdi. Vestenholz qəhvə şirkətini Bliksen deyil, öz qızı Karenin adı ilə adlandırsada, şəhərətrafı ərazinin inkişaf etdiricisi, şirkətin deyil, rayonunun adının məşhur müəllif / fermerin adı ilə adlandırdı.
Bir neçə əl dəyişdirərək, Bliksen tərəfindən tutulmuş orijinal təsərrüfat evi Danimarka hökuməti tərəfindən satın alındı və 1964-cü ildə müstəqillik hədiyyəsi olaraq Keniya hökumətinə verildi. Hökumət burada qidalanma kolleci qurdu və 1985-ci ildə Afrika xaricində film çəkildikdə, kollec Keniya Milli Muzeyləri tərəfindən tutuldu. Bir il sonra Karen Bliksen Muzeyi açıldı və Leydi MakMillandan geri Bliksenin özünə aid bir çox əşyalar geri alındı. MakMillan, Bliksen Afrikadan çıxarkən onları satın almışdı. Muzey evi yalnız Bliksenə görə deyil, ümumiyyətlə əhəmiyyətli bir mədəni məkan kimi, Keniyanın Avropa yaşayış məskəninin mədəniyyət nümayəndəsi və XIX əsrin sonlarına aid bunqalo kimi əhəmiyyətli bir memarlıq üslubu kimi də qiymətləndirildi.
Əsərləri
Kopenhagen Kral Kitabxanasındakı Karen Bliksen arxivinin xeyli hissəsi Karen Dinesenin evlənmədən və Afrikaya getməmişdən əvvəl çap olumamış şeir, pyes və qısa hekayələrindən ibarətdir. Gənc yaşlarında, xüsusilə 20-li yaşlarında çox vaxt boş vaxtlarını yazı sənətinə sərf etmişdi. Yalnız 22 yaşında olanda Oskeola təxəllüsünü götürərək bəzi qısa hekayələrini ədəbi jurnallarda dərc etmək qərarına gəldi. Onun bu əsərlərindən bəziləri ölümündən sonra müxtəlif dövrlər üçün yazdığı esselər və əvvəlki kolleksiyalardan çıxarılan nağıllar da daxil olmaqla nəşr olundu:
Keyp Kod yarımadası
Keyp Kod yarımadası ( — «Treska burnu») — Amerika Birləşmiş Ştatlarının şimal-şərqində, Bostondan 120 km aralıda, Massaçusets ştatının ucqar şərq nöqtəsini təşkil edən yarımada. Keyp Kod yarımadası eyni adlı körfəzi Atlantik okeanından ayırır.
İlk əvvəllər yarımada materikə birləşik olmuşdur. 1914-cü ildə Keyp-Kod kanalının inşası ilə böyük bir adaya çevrilmişdir.
Coğrafiyası
left|thumb|Keyp Kod çimərliyi. Yarımada 4 hissəyə bölünür:
Yarımadanın cənubunda yerləşən Nantaket Saund boğazı onu Marthas Vineyard, Nantaket və bir neçə kiçik adadan ayırır. Eyni adlı kanal isə Keyp Kod və Bazzards Bey körfəzlərini birləşdirir.
Ən hündür nöqtəsi Payn Hill təpəsidir. Hündürtlüyü 93 metrdir. Yarımada barnsteybl dairəsinion böyük hissəsini əhatə edir.
Geologiya
thumb|Dyunlar 16-20 min il öncə yarımada ərazisi buzlaq mənşəlli moren olmuşdur.
23 min il öncə buzlaq dövrü özünün pik dönəminə qədəm qoyur. Buundan sonra isə Şimali Amerikada buzlaqlar geri çəkilir. Təqribi 18 min il öncə buzlaq Keyp Koda çatır.
Buzlaqların əriməsi ilə buzlaqların çəkildiyi ərazilər dəniz altında qalır. 6 min il öncə isə Keyp Kod yarımadasına çatır. Eroziya prosesi bu gündə davam edir. Alimlər yaxın gələcəkdə yarımadanın su altında qalmasını ehtimal edirlər ).
İqlim
Yarımadanın iqlimi mülayimdir. Burada iqlim daha mülayimdir nəyin ki, materikin daxili hissələrində.
Atlantik okean yayda temperaturu bir neçə dərəcə aşağı salır. Qışda isə əksinə temperaturu qaldırır. Qolfstrim cərəyanı yarımadaya çatmır. Burada iqlimə daha çox Labrador cərəyanı təsir edir. Şimal və cənub sahillərdə suyun temperaturu arasında 4-6°С fərq edir. Havada isə bu hiss edilmir.
Hindu əhalisi
Uzun əsrlər boyu yarımada Vampanoaqların yurdu olmuşdur. Onlar hətta 1620-ci ildə bura gəlmiş kolonistlərin sağ qalmasına köməklik etmişlər. Bir müddət sonra isə Britaniya kolonistləri onların bütün torpaqlarına hakim olmuşlar.
1975 və 1990-cı illərdə federal hökumətə Maşpi Vampanoaqların müstəqil qəbilə kimi tanınması barədə müraciət olunsada bu yalnız 2007-ci ildə qəbul olunmuşdur. Bundan sonra hindulartaroixi torpaqların onlara qaytarılmasını tələb etmişlər.
Tarixi
thumb|Qədim yel dəyirmanı Yarımadanın koloniyalaşma tarixi vikinqlərin 985—1025-ci illər bura gəlişindən başlayır. Qiovanni da Verrassano 1524-cü ildə burada olur. Bir il sonra Esteban Qomes yarımadanı aşkarlayır və onu Müqəddəs İakov burnu adlıandırır. 1602-ci ildə isə Bartolome Qosnold yarımadanın bu günkü adını ona verir. 11 noyabr 1620-ci ildə Meyflauer gəmisi sahilə yan alır və ilk kolonistlər yarımadaya ayaq basır. Onlar ilk dəfə yerli əhali ilə tanış olurlar.
1901-ci ilin dekabrında Qulyelmo Markoni dünya tarixində ilk dəfə transatlantik radio əlaqəsi qurmuşdur.
Kanal
thumb|Kanal üzərindəki körpü. Massaçusets körfəzini Bazzards Beylə birləşdirən kanal hələ 1717-ci il xəritələrində göstərilirdi. Müasir kanal isə 1870 - 1914-cü il aralığında inşa edilmişdir.
1985-ci ildə Amerika Mülki Mühəndislər Assosasiyası kanalı ABŞ mili tarixi yerlər reysterinə daxil etmişdir.
Naziklifli lepiota
Naziklifli lepiota (Elmi adı - Lepiota tomentella) — IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssas olanlar"kateqoriyasına aiddir – VU D2. Nadir növdür.
Ardıc
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Naziklifli lepiota
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Humus və döşənək saprotrofudur. Quercus cə Carpinus növlərindən ibarət qarışıq enliyarpaq meşədə aşkar edilmişdir.
Ardıc
Təbabətdə
XVII əsr müəllifi Məhəmməd Möminə görə, ardıc həlimi sidikqovucu təsirə malikdir, ələş xəstəliyində və bağırsaqda bəzi qurd növlərinə qarşı kömək еdir. Ovxalanmış ardıcın iynəyarpağından hazırlanmış komprеs xoralarda, bədənin kеyiməsində, uyuzda xеyirlidir. Ovxalanmış mеyvələrinin sirkə ilə mərhəmi saç töküldükdə xеyirlidir. Ardıc mеyvələri və əncirdən hazırlanmış məlhəm bədən donmasında tətbiq еdilir. Təngənəfəslikdə 30 q ardıq mеyvələrinin, 15 q kərə yağı və 60 q balın qarışığı məsləhət görülür. Həddindən artıq qəbul еdildikdə, ardıc qaraciyərə ziyandır. Bu zaman quluncan köməyə gəlir. Ardıc mədəyə ziyan vеrməsin dеyə onu bal ilə qarışdırmaq lazımdır. Onu sərv mеyvələri və ya Sеylon darçını ilə əvəz еdilirlər. Dozası – 10 q qədərdir. Bunları "Töhfətül-möminin" (1669-cu il) əsərinin müəllifi yazır.
Naziklifli lepiota
Yayılması
Xaçmaz rayonu, Yalama meşəsi ərazisidir.
Sayı və tendensiyası
Populyasiyasıyanın vəziyətinin və təbii bərpanın ətraf mühitin dəyişilməsindən asılılığı müşahidə olunur.
Ardıc
Təbabətdə
İbn Sina (980–1037) qеyd еdir ki, ardıc mеyvəsinin tozu və baldan ibarət olan qarışıq xoralarda kömək еdir. Tibеt həkimləri ardıcı bеl ağrıları və böyrək iltihabının müalicəsində istifadə olunan "Nar–8" qarışığının tərkibinə saldılar.
Naziklifli lepiota
Məhdudlaşdırıcı amillər
Zəngin tərkibli torpaqlara tələbkarlıqdır.
Lombrozo Kriminal Antropoloji Muzeyi
Lombrozo Kriminal Antropoloji Muzeyi — İtaliyanın Turin şəhərində yerləşən muzey.
Naziklifli lepiota
Mühafizə tədbirləri
Populyasiyanın vəziyyəti nəzarət altında saxlanılmalıdır. Yeni bitmə yerləri aşkar edilməli və kultura kolekksiyasında saxlanılmalıdır. Göbələyin biologiyası və ekologiyasının ətraflı öyrənilməsi məqsədəuyğundur.
Ardıc
Təbabətdə
Müasir tibb elmində adi ardıcın mеyvələri sidikqovucu vasitə kimi istifadə еdilir. Aparılmış еkspеrimеntlər zamanı müəyyən еdilib ki, bu mеyvələr antibaktеrial kеyfiyyətə malikdirlər. Ardıcın iynəyarpağından alınmış еfir yağının spirtli məhlulunu və ya məlhəmini sürtmək rеvmatizmdə və nеvralgiyada ağrıkəsici təsir göstərir. Ardıc qətranı "Vişnеvski" yarasağaldan məlhəmin tərkibinə daxildir. Еfir yağı zəif hipotеnziv еffеk göstərir, yəni qan təzyiqini aşağı salır. Mеyvələrinin şirəsi M.N. Zdrеnkonun tərtib еtdiyi miksturanın tərkibinə daxildir.
Lombrozo Kriminal Antropoloji Muzeyi
Tarixi
Muzeyin əsası 1876-cı ildə qoyulmuşdur.
Eksponatları
thumb|left|Həkim [[Çezare Lombrozo]] Bu muzeyin əsas eksponatları insanın kəllə sümükləridir.
Erigeron lachnocephalus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Lombrozo Kriminal Antropoloji Muzeyi
Eksponatları
Muzeydə 400-dən çox insanın kəllə sümüyü var.
Şiraslan Gursəsli
Şiraslan Gursəsli — "Planet Parni iz Baku" KVN teatrının aktyoru Tahir İmanovun ifa etdiyi personaj
Lombrozo Kriminal Antropoloji Muzeyi
Eksponatları
Həkim Çezare Lombrozonun da kəlləsi buradadır. Belə ki, həmin həkim qatillərin, əsgərlərin və ruhi xəstələrin beyinləri üzərində uzun müddət araşdırmalar aparıb. Onun araşdırmalarının nəticələri 1898-ci ildən bu günə kimi həmin muzeydə saxlanılır.
Şiraslan Gursəsli
Təqdimatı
"Şiraslan Gursəsli" personajı ilk dəfə "Planet Parni iz Baku" KVN teatrının 2004-cü ildə Heydər Əliyev Sarayında keçirilmiş konsertində tamaşaçılara "Qızıl Diş" qrupunun solisti və onun bədii rəhbəri kimi təqdim olunmuşdur.
Diskləri "Səbiş Rekords" studiyasında yazılır.
Adi kirpi
Avropa, Kiçik Asiya, Qərbi Sibir, Qazaxıstanın şimal-qərbi, Amur vilayəti, Çinin şimalı və şimal şərqində geniş yayılmışdır.
Xarici görünüşü
Adi kirpinin bədəninin uzunluğu 20–30 sm, quyruğu isə 3 sm-ə qədər, kütləsi isə 700–800 q-dır.
Brassinosteroidlər
250px|thumb|right|İlk izolyasiya edilmiş Brassinosteroidlərdən biri Brassinosteroidlər — (Brassica napus) bitkilərin böyümə və inkişafını tənzimləyən steroid hormonlardır. Onlar güclü artım stimullaşdırıcı fəaliyyətə malik olan stress adaptogenləridir. Brassinosteroidlər
hər bir bitki toxumasında çox az miqdarda mövcutdur. Brassinosteroidlər əsasən əlverişsiz şəraitdə bitkilərin immun sisteminin normal fəaliyyət göstərməsini dəstəkliyir.
Alınma üsulu
İlk dəfə şalğam-turp (Brassica napus) tozcuqlarının yağda həllolan fraksiyasından ayrılmış və onun latın adından "Brassinosteroid" termin i yaranmışdır.
Digər növləri
60-dan çox Brassenosteroidlər, o cümlədən epibrassinolid, kastasteron ( şabalıd dan), tifasterol ( suqamışı ndan), teasteron ( çaydan), kastasteron ( katarantus dan) məlumdur.
Bitkilərin inkişafında rolu
Bitki toxuma larında onların miqdarı aşağıdır; məs., 10 kq raps tozcuğundan 4 mq brassinosteroid alınır. Brassinosteroidlərin suda həllolan nəqli formaları brassinosteroid  asiltörəməlri, brassinosteroid sulfatları və qlikozidlər aşkarlanmışdır. Brassinosteroid auksinlər inin və hibberellinlər in iştirakı ilə hüceyrə lərin uzanmasını gücləndirir, yarpağın mezofillinin diferensiasiya sının və tozcuq borusunun böyüməsində, xlorofil sintez inin tənzimlənməsində və bitki nin işığa reaksiya larında iştirak edir. Ehtimal ki, uzanma effekti hüceyrə divarı hemisellülozunu yumşaldan ferment lərin (ksiloqlükan-endotransqlikozilaz) biosintez i haqqında məlumat daşıyan gen lərin  fəallaşması  ilə şərtlənir. Bitkidə brassinosteroidlərin kifayət qədər əmələ gəlməməsi cırtdanboyluluğa, erkək orqanların sterilliyinə, ksilema və mezofill qatlarının diferensiasiyasının pozulmasına, ləpə paycıqlarının vaxtından əvvəl açılmasına gətirib çıxarır. Böyük dozalarda brassinosteroidlər bitkinin böyüməsini dayandırır və əlverişsiz xarici mühit amillərinə (çox qızmaya, şaxtaya, quraqlığa, infeksiya ya) davamlılığı artırır. Tərkibində epibrassinolid brassinosteroidləri olan “epin” preparatı daha möhkəm və sağlam bitki yetişdirməyə kömək edir.
Füzuli küçəsi 27 ünvanında ev
Füzuli küçəsi 27 ünvavında ev — Bakının Nəsimi rayonunda ev. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin tarixi və mədəni abidələr haqqında fərmanına əsasən, yerli əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət memarlıq abidəsi olmuşdur.
Evin tarixi və arxitekturası
Ağa Rəhim bəy Məlikovun üç mərtəbəli yaşayış binası 1905-ci ildə tikilmişdir. Evin orijinal dizaynı modern üslubunda hazırlanmış və sonra İntibah dövrü elementləri istifadə edilmişdir. Bu bina küçədə heç bir fasilə sistemi olmayan bir neçə binadan biri idi. Binanın memarlıq detalları mərkəzi rizalitlərin və pəncərələrin yerlərinin harmoniyası ilə müəyyən edilmişdir. Binanın fasadında daş üzərində bəzək əşyaları, ornamentlər və sahibinin monoqramları ilə çox sayda ətraflı var idi. Uzaqgörələrlə qurulma binanın strukturunda yumşaq bir təbəqədən çıxır.
2009-cu ildə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Heydər Əliyev Sarayından Füzuli meydanına qədər ərazini əhatə edən park kompleksinin inşasına əmr etdi. Xüsusilə, bu tarixi memarlıq - üç mərtəbəli ev yıxıldı.
2013 10 mayda Bakıda Füzuli və Mirzə ağa Əliyev küçələri arasında inşa olunan "Qış bulvarı" nın açılışı olub. Açılış mərasimində Prezident İlham Əliyev, həyat yoldaşı Mehriban Əliyeva və ailəsinin üzvləri iştirak ediblər.
Qapı venası
Qapı venası ya qaraciyərin qapı venası - vena portae qarin boşluğunda olan tək üzvlərdən (kiçik çanaq üzvlərindən başqa) venoz qanı qaraciyərə daşıyır; bu damarı təşkil edən başlıca köklər üçdür: yuxarı çöz (müsariqə) venası - v. mesenterica superior, aşağı çöz (müsariqə) venası - v. mesenterica inferior və dalaq venası - v. lienalis. Qapı venası yolda ıdlük venasını və mədə venalarını qəbul etdikdən sonra - art. hepatica propria ilə bərabər qaraciyərə daxil olur; əvvəlcə qaraciyər qapısında iki (sağ və sol) şaxəyə - rami dexter et sinister bölünür. Sağ şaxəsi qaraciyərin sağ payına və sol şaxəsi kvadrat və quyruqlu paya şaxəciklər verdikdən sonra sol paya daxil olur. Qaraciyər-onikibarmaq bağırsaq bağını keçərkən qaraciyər arteriyası ilə ümumi öd axacağı arasında və onların dalında yerləşir, belə ki sağdan sola doğru əvvəlcə ümumi öd axacağına, ondan bir az sola və dala qapı venasına və ən solda qaraciyər arteriyasına rast gəlinir. Qapı venasının sağ və sol şaxələri qaraciyər parenximasına daxil olaraq, onda paycıqarası venalar - vv. interlobulares adlanan şaxələrə bölünürlər. bunlar paycıqların arası ilə gedərək onlara daxil olurlar və kapillyar toruna keçirlər. Bu kapillyar torda qapı venası və qaraciyər arteriyası ilə gələn qan qarışır.
Paycıqların mərkəzində kapillyarlar toplaşaraq mərkəzi venaları - vv. centrales s. intralobulares təşkil edirlər, bunlar da bir yerdə toplaşaraq 3-4 qaraciyər venasını - vv. hepaticae əmələ gətirirlər. beləliklə qapı venası vasitəsilə qarın boşluğunun tək üzvlərindən (mədədən, dalaqdan, Mədəaltı vəzidən, bağırsaqlardan və ödlükdən) gələn venoz qan qaraciyərdə kapillyar sisteminə keçdikdən sonra (şəkərin artığı qlikogen halında qaraciyər hüceyrələrində qaldıqdan sonra) qaraciyər venalarına toplanır və onların vasitəsilə aşağı boş venaya axır.
İspan görüşü (şahmat)
İspan görüşü — Şahmatda '''1. e2-e4 e7-e5 2. Ag1-f3 Ab8-c6 3. Ff1-b5'''. gedişləri ilə başlayan debüt.
İlk dəfə olaraq ispaniyalı şahmatçılar Lüsyenin (XV əsr) və Lopesin (XVI əsr) əsərlərində göstərilir.
Cərcis Peyğəmbər ziyarətgahı
"Cərcis Peyğəmbər" ziyarətgahı, həmçinin "Sarı peyğəmbər" ziyarətgahı və ya "Zəncir" piri — Azərbaycanın Beyləqan rayonunda, Beyləqan şəhərindən mərkəzindən 3–4 km şimal-şərqdə, Şəfəq qəsəbəsi ərazisində yerləşən ziyarətgah kompleksi. Bura Şəfəq qəbiristanlığı, "Cərcis Peyğəmbər" məscidi və məscidin içərisində Müqəddəs Georgiyə aid olunduğuna inanılan məzar mövcuddur.
İslam mənbələrində peyğəmbər kimi təsvir edilən və "Cərcis" adlanan Müqəddəs Georgi Mosulda bütpərəst padşaha qarşı çıxmış və bu səbəbdən işğəncəyə məruz qalaraq öldürülmüşdür. Bu hekayə sonradan təbliğatçılar vasitəsilə Azərbaycana gətirilmiş, Qafqaz Albaniyası dövründə burada Müqəddəs Georgiyə ziyarətgah yaradılmışdır. Bu ziyarətgah təbii fəlakətlər, yadellilərin Azərbaycana hücumu zamanı dağıdılmış, sonradan XVII–XVIII əsrlərdə yenidən tikilmişdir.
Ziyarətgah XX əsrin əvvəllərində restavrasiya edilmişdir. Restavrasiya işindən məsul olan iranlı memar Həsən Təbrizi 1905-ci ildə işini yarımçıq qoyaraq abidənin mərkəzində zəncir buraxıb getmiş, sonradan yerlilər tərəfindən bu zəncir müqəddəsləşdirilmişdir. Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra burada yenə restavrasiya işləri aparılmış, 2010-cu ildə məscid tikilmişdir. Ziyarətgah tarixi abidə kimi Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin, dini abidə olaraq Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin, icma olaraq isə Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin tabeçiliyindədir.
Yeri
Ziyarətgah Beyləqan rayonunda, şəhərin mərkəzindən 3–4 km şimal-şərqdə, Şəfəq qəsəbəsi ərazisində, Şəfəq qəbiristanlığının içərisində yerləşir. Qəbiristanlıq sonradan onun ətrafında salınmışdır.
Müqəddəs Georgi
İslam mənbələrində adı "Cərcis" kimi qeyd olunan Müqəddəs Georgi İsadan sonra, təxminən III–IV əsrlərdə yaşamışdır. O, Müqəddəs Georgi islam mənbələrində peyğəmbər kimi təsvir edilmiş, müsəlman ölkələrində bəzən Xızır və İlyas ilə də eyniləşdirilmişdir. Əbu İshaq Əhməd ibn Məhəmməd Sələbinin yazılarına görə əslən Fələstindən olan Müqəddəs Georgi islam mənbələrində İsanın son həvariləri ilə birbaşa əlaqədə olan bir qrup mömin arasında yaşadığı bildirilmişdir. O, bütlərə inanan padşah Dadənin hakimiyyət sürdüyü Mosulda əhalini bütlərdən döndərib xristianlığa doğru çağırmağa başlamış, Apollon heykəlini ucaltmasına qarşı çıxmış varlı tacir kimi təsvir edilmişdir. Padşah buna görə Georgini həbs etmiş, onu öldürmək üçün onu ən ağır işgəncələrə məruz qoymuşdur, lakin Georgiyə mələklər yardım göstərmişdir. Nəhayət, o, bütlərin şeytan tərəfindən qorunduğunu ifşa etmiş və şəhid olmuşdur, bundan sonra isə tanrı şəhəri od yağışı ilə yerlə-yeksan etmişdir. Onun nəşinin İsrailin Lod şəhərində yerləşən Müqəddəs Georgi məbədində dəfn olunduğuna inanılır.
Suriyadan təbliğat səfərinə çıxaraq Mil düzünə gəlmiş, yerli mənbələrə görə, Müqəddəs Georgi qədim dövrlərdə Paytarakan olaraq tanınan Beyləqanda 15–20 il yaşamışdır. Burada xristianlığı yaymağa cəhdlərinə görə zərdüşti kahinlərin təqibinə məruz qalan Müqəddəs Georgiyə ziyarətgahın yerləşdiyi yerdə hücum edilmişdir. Ona atılan oxlardan və zərbələrdən Müqəddəs Georgiyə xətər dəyməmiş, o, bir quyuya düşmüşdür. Zərdüştilər bu quyunun üstünü torpaqlamış və beləcə, bu ziyarətgahın yerində bir təpə yaranmışdır.
Başqa bir versiyaya görə, onun Müqəddəs Georginin indiki Beyləqan ərazisində padşah olmuş, əmisinin yanına gələndə, o, taxtdan devrilmiş və yerinə Dərziyana adlı şah gəlmişdir. Şah Müqəddəs Georginin buraya gəlişini görükdən sonra elə hesab edibmiş ki, ondan qisas almaq üçün gəlib. Ona görə də Müqəddəs Georgiyə qarşı bir sıra təqiblər olmuş, lakin hər biri nəticəsiz qalmışdır. Əvəzində xristianlığı qəbul edənlərin sayı bəzi mənbələrə görə qısa müddətdə 33 min nəfərə çatmışdır. Dərziyanə şah Müqəddəs Georgini həbs edib doğratdırmış və bir quyuya tökdürmüşdür. Buna baxmayaraq, o, tanrı tərəfindən yenidən dirildirilərək quyudan çıxmışdır və bu hadisə üç dəfə təkrarlanmışdır. Nəhayət, dördüncü dəfə doğranılıb quyuya tökülmüş Müqəddəs Georgi tanrıdan onu bir daha həyata qaytarmamağı xahiş etmiş, bundan sonra quyu torpaqla doldurmuşdur. Bu hadisədən sonra Müqəddəs Georgini dəstəkləmiş olan insanlar həmin ərazini ziyarət üçün hasara almışdır.
Ziyarətgah
Ziyarətgahın əsası Qafqaz Albaniyasında xristianlığın yayıldığı dövrdə qoyulmuşdur. Tarixən ziyarətgahın günbəzində Haramı düzündə hərəkət edən karvanlara uzaqdan istiqamət vermək üçün böyük güzgülər olmuşdur. Müqəddəs Georginin xarici görünüşü səbəbilə yerli əhali tərəfindən "sarı peyğəmbər" adlandırıldığından ziyarətgahın binası əvvəllər sarı rəngdə olmuş, tikili özü də "Sarı peyğəmbər" adlandırılmışdır. Sonradan təmir-bərpa zamanı digər rənglərlə boyanmışdır. Təbii fəlakətlər, yadellilərin Azərbaycana hücumu zamanı ziyarətgah dağıdılmış, sonradan XVII–XVIII əsrlərdə yenidən tikilmişdir.
1899–1905-ci illərdə Aşıqlı kəndindən Hacı Qurban Hacı Nəbi oğlu ziyarətgahın restavrasiyası işini öz öhdəsinə götürmüşdür. O, bunun üçün Qacar İranından memar Həsən Təbrizini buraya gətirmişdir. Təmir işləri başlayanda Hacı Qurban vəfat etmiş və bu işləri oğlu Hacıqulu davam etdirmişdir. 1989-cu ildən ziyarətgah təmir edilməyə başlamış, Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra, 1997-ci ildə burada yenidən təmir işləri davam etdirilmişdir. Bu işlər ziyarətgaha daxil olan nəzir-niyaz hesabına həyata keçirilmişdir. 2008–2010-cu illərdə ziyarətgahın ərazisində Hindarxlı Hacı Adil Qardaşxan oğlu tərəfindən öz vəsaiti hesabına "Həzrəti Cərcis peyğəmbər" məscidi inşa edilmişdir. İndiki dövrdə Bakı və Azərbaycanın digər bölgələri ilə yanaşı, Gürcüstandan və Dağıstandan, yaxın müsəlman ölkələrindən də ziyarətgaha çoxsaylı gələnlər var. Ziyarətgah tarixi abidə kimi Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin, dini abidə olaraq Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin, icma olaraq isə Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin tabeçiliyindədir.
Təsviri
250px|thumb|left|Məscidin interyeri. Abidə fasad tərəfdən dairəvi formalı olub, divarları bişmiş kərpiclə işlənmişdir. Divarların qalınlığı 1,20 metrdir. Giriş qapısı taxtadan olub (1x2m), düzbucaqlı formadadır. Ziyarətgahın hündürlüyü 7 metrdir. Abidənin yuxarı hissəsi günbəz şəklindədir. Günbəz də bişmiş kərpiclə işlənmişdir. Günbəzdə dörd gözlük (0,20x0,40m) vardır və onlar tağvari formadadır. Bundan əlavə, abidənin aşağı qatında daha iki pəncərə (1x1,40m) qoyulmuşdur. Ziyarətgahın mərkəzi hissəsində qəbir vardır. Qəbir ağ mərmərlə üzlənmiş və baş daşında kiril, latın və ərəb qrafikaları ilə "Həzrət Cərcis Peyğəmbər" sözləri həkk olunmuşdur. Ziyarətgahın daxili divarları dövrələmə səkkiz guşədən ibarətdir. Əsas giriş qapısından içəridə dəhliz yerləşmişdir. Dəhlizin sahəsi 3x4 metr olub, hündürlüyü 6 metrdir. Dəhlizin sağ və sol tərəflərindən damın üstünə çıxmaq üçün iki daş pilləkən qoyulmuşdur. İki minarəli abidənin daxilində günbəzin tən ortasından asılmış uzun zəncir mövcuddur. Abidənin interyeri dekorativ naxışlarla bəzədilmişdir. Abidə daxilində eyni vaxtda 100 nəfər ibadət edə bilir. İnsanların abidəyə rahat gediş-gəlişini təmin etmək üçün oraya asfalt yol da çəkilmişdir.
Abidənin ətrafında yerləşən məzarlar üzərindəki təsvirlərə həyatı təcəssüm etdirən çərxifələk simvolu, ayı, günəşi təsvir edən müxtəlif simvollar, at və atlı təsvirləri və altıguşəli ulduzdan ibarət idi. Buradakı altıguşəli ulduz təsvirləri olan abidələr Çar Rusiyası dövrünə aiddir və üzərlərində ərəb qrafikası ilə yazılar mövcuddur.
İnanclar
Ziyarətgahda Müqəddəs Georgiyə aid olduğuna inanılan məzar mövcuddur. Bundan Buna əlavə oalraq, rayonunun Qaxingiloy kəndi ərazisində 1888-ci ildə Müqəddəs Georginin şərəfinə tikilmiş kilsə də mövcuddur.
250px|thumb|right|Məscidin eksteryeri. Memar Həsən Təbrizi abidənin içərisində işləyərkən günbəzin ortasından 9 metrlik zəncir asmış, lakin işini yarımçıq qoyaraq Təbrizə getmiş və orada vəfat etmişdir. Yerli tərəkəmələr Müqəddəs Georginin qəbri üzərindəki zənciri inanc mənbəyi kimi qəbul etmişdir. Zəncirlə bağlı müxtəlif versiyalar mövcuddur. Birinə görə, Müqəddəs Georgi bu zəncirlə quyudan su çıxarmışdı, digər bir mənbədə türbənin tikintisi zaman tarazlığı qorumaq üçün bu zəncirdən istifadə olunduğu qeyd edilmişdir, başqasında isə zəncirin içərini işıqlandırmaq məqsədilə çırağın asılması üçün olduğu bildirilmişdir. Yerli ruhanilərə görə, bu zəncirin islamla da heç bir bağlılığı yoxdur və sadəcə Müqəddəs Georginin qəbrinin üzərində olduğundan yerli əhali ondan inanc yeri kimi istifadə edir. Zəvvarlar əvvəlcə dua edə-edə qəbrin ətrafına dolanırlar və sonra yuxarıdan asılan həmin zəncirə yaylıq atırlar. Zəncir yaylığı tutub saxlayarsa, onu atanın arzusu gerçəkləşəcəyinə inanılır. İnanclara görə, heç çəkisi olmayan bu yaylıq zəncirə doğru atılar-atılmaz, o, yerə düşmək üçün tərpənməyə başlayır; Bir-iki həmləyə düşmədisə, yaylıq zəncirin ucundakı qarmaqdan asılı qalır.
SSRİ dövründə Azərbaycanda məscidlər, mədrəsələr, ziyarətgahlar sökülür və ya anbar kimi istifadəyə verilirdi. Yerli mənbələrə görə, "Cərcis Peyğəmbər" ziyarətgahının sökülməsi üçün bura bir qrup səlahiyyətli göndərilmiş, lakin qrupun rəhbəri olan rus zabitini ilan sancıb öldürmüşdür. Bundan sonra da öz əməllərini gerçəkləşdirməkdə israrlı olan rəhbərlik dəfələrlə buranı sökmək istəmiş, amma ilanlar onlara imkan verməmişdir. Əlacsız qalan rəhbərlik insanların bura gəlişinin qarşısını almağa başlamışdır.
Voroniy Kust adası
Voroniy Kust adası- Kuybıçev su anbarında kiçik bir ada. Tatarıstan Respublikası nın Kazan şəhərinin Vaxitovsk rayonuna daxildir. Həmçinin Markiz adasının qarşısında yerləşir. Ada bütünlüklə meşə ilə örtülmüşdür. Çox hissəsi isə bataqlıq laşmışdır. Kommunikasiya şəbəkəri ölkədə qalmaqdadır. Belə ki, 2012-ci i lə qədər su anbarı doldurulana qədər ərazi qum ilə örtülü olmuşdur. Həmçinin ada quru ilə əlaqəyə malik idi.
Tarixi
XX əsrin əvvəllərində şəhərin mərkəzinə uğursuz naviqasiya kanalının çəkilməsi üçün dəmir yolu və şose yolu çəkilmişdir.
İtalyan görüşü (şahmat)
İtalyan görüşü — Şahmat termini
Bu qədim debüt gettin əlyazmalarında və XVI-XVII əsrlər italyan şahmatçılarının oyunlarında təsadüf edilir.
Azərbaycanda futbol
Yaranması
1911-ci ildə Azərbaycanda ilk futbol komandaları yaranmağa başlayıb. Həmin dövrdə ingilislərin neft yataqlarına meyl etməsi futbolun inkişafına müsbət və mənfi təsirlərini göstərib. Futbolun vətəni İngiltərə olduğundan onların Bakıya gəlməsi yerli əhali arasında da bu idman növünü populyarlaşdırdı. Elə Bakıda ilk futbol komandasının da adı "Britaniya klubu" oldu. Əvvəlcə burada oyunlar keçirən "Britaniya klubu" 1912-ci ildə Gürcüstana yola düşərək ilk beynəlxalq oyununu keçirib. Tbilisidə keçirilən qarşılaşmada, yerli "Sokol" Bakı təmsilçisinə 2:4 hesabıyla məğlub olub. Azərbaycanda sovet hökuməti qurulanadək gürcülərlə Bakı komandalarının 11 görüşü baş tutub və ümumi hesab Azərbaycan komandalarının xeyrinə olub.
1914-cü ildə Bakı Futbol İttifaqı (BFİ) yaransa da, bu təşkilatın ömrü çox sürməyib. 1917-ci ildə sovet hökuməti qurulandan sonra 20 komandanı birləşdirən BFİ süquta uğrayıb. 1920-ci ildə futbol həyatı Bakıya qayıdıb və ilk şəhər birinciliyinin qalibi "Sokol" olub. 1923-cü ilin yazında komsomolun Zaqafqaziya olimpiadası keçirilib. Tbilisidə düzənlənən yarışa meydan sahiblərilə yanaşı, Bakı, Batumi, İrəvan komandaları da iştirak edib. Bütün görüşlərdə qələbə qazanan bakılılar ilk olimpiadanın qalibi olub. 1925-ci və 1926-cı illərdə də Bakı komandası birinci yeri tutub.
1921-ci ildə Bakıda fəaliyyət göstərən komandalar arasında "Komsomolçu" və "İdman" daha uğurla çıxış edib. 1923-cü ildə "Komsomolçu"nun adı dəyişdirilib və bir çox variantlar arasından "Proqress" seçilib. Bundan sonra isə "Proqress"lə "İdman"dan vahid komanda yaratmaq zəruri hesab edilib. Yenidən ad məsələsi gündəmə çıxıb. Bu dəfə qərar daha ədalətli olub: iki komanda arasında görüş keçirərək vahid komandaya qalibin adını vermək. "Proqress" 4:2 hesablı qələbə qazanıb və adını tarixdə əbədiləşdirib. Daha çox Balaxanı sakinlərindən ibarət olan bu komanda, 1926-cı ildə Zaqafqaziya çempionatında Azərbaycanı təmsil edib. Tbilisidə keçirilən turnirin açılış oyununda qonaqlar – Bakı və İrəvan komandaları üz-üzə gəlib. Balaxanı futbolçuları ilk rəsmi oyunda 4:0 hesabıyla qələbə qazanıb. Meydan sahibləri erməniləri daha iri hesabla (7:0) məğlub edib. Son oyunda gürcüləri heç-heçə də qane edirdi. Oyunun bitməsinə 4 dəqiqə qalmış hesab 3:3 idi, lakin Qnezdovun qolu ilk çempionatın qalibi adını "Proqress"ə gətirdi.
İlk Zaqafqaziya çempionu adını bu futbolçular qazanıb: qapıçılar – Aqapov, Makoqonov; müdafiəçilər – Maraxtanov, Kosenkov; yarımmüdafiəçilər – Frolov, İvanov, Pantsev; hücumçular – Qnezdov, Yeliseyev, Kuznetsov, Makoqonov, Komarov, Semyanistı. Oyunlardakı sxemə gəlincə 2–3-5 sistemi tətbiq olunub. Növbəti mövsüm "Proqress"in Azərbaycanı təmsil etməyinin əleyhinə çıxan bir neçə komanda öz oyunçularını da ezam etməyi təklif edib. Heyətdə xeyli dəyişikliyə baxmayaraq, komanda gürcülərlə "duel"dən xalla ayrıla bilib – 1:1. Gürcülərin ermənilərlə də qarşılaşması 1:1 bitib, bakılıların ilk pilləyə şansı xeyli artıb. Komanda erməniləri 6:3 hesabı ilə məğlub edib. Bu oyunda qapıçı İkonnikov ermənilərin iki penalti zərbəsini dəf etməyə müvəffəq olub. Beləcə, ikinci Zaqafqaziya çempionatının qalibi adına yenə də Azərbaycan komandası layiq görülüb.