cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yenovk Şagen
Ölümü
Nəticədə Şagen Ankara yaxınlığında Ayas əyalətinə deportasiya edilmişdir. Şagen və erməni ziyalılarının digər nümayəndələri keşikçinin nəzarəti altında həbs edildilər. Yekunda onu həbsxanadan çıxardılar və Ankara yaxınlığında öldürdülər.
Şiraki düzənliyi
Şiraki düzü taxıl bitkilərinin becərildiyi və qışda mal-qaranın otlandığı çöllərdən ibarətdir. Bölgədə bəzi neft yataqları və arxeoloji məkanlar mövcuddur.
Coğrafiya
Şiraki, dəniz səviyyəsindən 500 metrdən 700 metrə qədər yüksəklikdə yerləşən, 35 kilometr uzunluğunda və 15 kilometr eni olan düzənlik ərazidir. Dördüncü dövr yataqları və artezian suları ilə zəngindir. Bölgədə iqlim mülayim kontinentaldır, orta illik temperaturu 10 ° C, yanvarda -3.8 ° C, iyulda 22.8 ° C təşkil edir. İllik yağıntılar azdır və qeyri -bərabər paylanır, orta hesabla 490 mm yağıntı düşür. Şiraki düzünün florasına çöl bitkiləri daxildir. Hal -hazırda, ərazinin çox hissəsi, ilk növbədə dənli bitkilər üçün əkin sahələri kimi istifadə olunur və Gürcüstanın çörək məkanı kimi tanınır.
Şiraki düzü bəzən aşağı, dik bir silsilə ilə ayrılan şimal Böyük Şiraki (დიდი შირაქის ვაკე, didi shirak'is vake) və Cənub Kiçik Şiraki (პატარა შირაქის ვაკე, patara shirak'is vake) olaraq bölünür. Coğrafi baxımdan düzənlik Gürcüstanın ən şərqində Kaxeti bölgəsində Dedoplistsğaro bələdiyyəsinin hüdudlarına düşür və Vaşlovani Milli Parkı ilə sərhədlənir. Park Dedoplistsğaro Bələdiyyəsi tərəfindən idarə olunsa da, Şirakinin ən böyük hissəsi Şiraki düzü ilə bitişik olmayan və Kaxetinin şimalında yerləşən Akhmeta Bələdiyyəsinin nəzdindədir.
Neft yataqları
Düzənliyin 1860 -cı illərdə, Gürcüstanın Rusiya İmperatorluğunun tərkibində olduğu zamanlarda tapılan bəzi neft yataqları var. Neft mənbələri hökumətə məxsus idi. Şiraki bölgəsindəki neft hasilatı, Bakı nefti Şiraki neftini əvəz etdiyi üçün 1883 -cü ildə dayandırıldı, lakin Alman şirkəti Siemens & Halske tərəfindən alınaraq hasilatı davam etdirildi. 1930-cu illərdə Şirakidəki kiçik dərinlikdə qazılmış quyularda neft hasilatı bərpa edildi, lakin 1983-cü ildən bəri hasilatda eniş yaşandı.
Tarix
Şiraki düzündə bir neçə arxeoloji yer var. Arxeoloji və palinoloji tədqiqatlar bölgədəki iqlimin əvvəlki dövrdə daha az quraq olduğunu göstərir. Ərazi meşələrlə örtülmüşdü və eramızdan əvvəl VII əsrin sonlarına qədər ətrafdakı insanların məskunlaşması, ekoloji dəyişikliklər və köçəri basqınlar müşahidə olunmuşdur. 2014 -cü ildə, Şiraki əkin sahələrində arxeoloji qazıntılar zamanı böyük müdafiə divarları və döyüşçü türbələri olan böyük Tunc dövrünə aid bir məkan aşkar etdi.
Təxminən 1950 -ci illərdə Sovet hökuməti çöllərdə Böyük Şiraki (Rus. Большие Шираки, Bol'shiye Shiraki) adlanan hərbi hava bazası qurdu. Bu ərazi Sovet-Əfqanıstan müharibəsində iştirak edən və 1989-cu ildə Gürcüstana qayıdan 178-ci Qvardiya Döyüş Aviasiya Alayının (rusca: 168-й гвардейский истребительный авиационный Краснознамённый полк) məkanına çevrildi. Sovet İttifaqı dağılandan sonra qalan 30 Su-24 hücum təyyarələri 1992-ci ilin iyun ayına qədər Rusiyaya köçürüldü və Böyük Şiraki aerodromu 1992-ci ilin oktyabr ayına qədər müstəqil Gürcüstana köçürüldü. Hava limanı Gürcüstan ordusu tərəfindən heç vaxt sistematik şəkildə istifadə edilmədi və infrastrukturu çürüdü. 2006 -cı ilə qədər keçmiş aviabazanın ərazisi özəlləşdirildi. Rus-Gürcüstan müharibəsi zamanı, 11 Avqust 2008-ci ildə, Rusiya təyyarələri tərk edilmiş Şiraki aerodromuna bomba atdı.
Bressol (En)
Bressol  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — En. Monulyuel kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Burk-an-Bres.
INSEE kodu — 01062.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 709 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 465 nəfər (15-64 yaş) arasında 350 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 115 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 75.3%, 1999-cu ildə - 71.1%). Fəaliyyət göstərən 350 sakindən 340 nəfəri (177 kişi və 163 qadın), 10 nəfəri işsizdir (8 kişi və 2 qadın). Aktiv olmayan 115 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 52 nəfər təqaüdçü, 19 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Azərbaycan–Kolumbiya münasibətləri
Azərbaycan–Kolumbiya münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Kolumbiya Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1994-cü ilin dekabr ayının 13-də qurulmuşdur.
Hələlik iki ölkə arasında səfirlik səviyyəsində rəsmi münasibətlər yaradılmamışdır, lakin iqamətgahı başqa ölkədə olmaqla Azərbaycan Respublikasının Kolumbiya Respublikasında fövqəladə və səlahiyyətli səfiri var. Belə ki, Azərbaycan Respublikasının Meksika Birləşmiş Ştatlarındakı səfiri, həmçinin Kolumbiya Respublikasına da akkreditə olunmuşdur.
Parlamentlərarası əlaqələr
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan-Kolumbiya parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu fəaliyyət göstərir. 4 mart 2016-cı il tarixindən Əsabil Qasımov işçi qrupunun rəhbəridir.
Mədəni əlaqələr
thumb|Kolumbiyanın Azərbaycandakı səfirliyi V Bakı Beynəlxalq Kitab Sərgi-Yarmarkasında
Simona Hankin
Simona Hankin (d. 28 fevral 1973) — Avstraliyanı təmsil edən su poloçusu. Simona Hankin, Avstraliya yığmasının heyətində 2000-ci ildə baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarına qatılıb və qızıl medal qazanıb.
Karyerası
Simona Hankin, 2000-ci ildə Avstraliya yığması ilə birgə XXVII Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Yarışların həlledici, final görüşündə Birləşmiş Ştatlar yığmasını 4:3 hesabı ilə məğlub edən Avstraliya yığması, XXVII Yay Olimpiya Oyunlarının çempionu oldu.
Azərbaycan–Qayana münasibətləri
Azərbaycan–Qayana münasibətləri — Azərbaycan Respublikası ilə Qayana Kooperativ Respublikası arasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
Tarixi
Qayana Azərbaycanın müstəqilliyini 1992-ci ilin yanvarında tanımışdır.
Diplomatik əlaqələr
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr 1995-cü ilin yanvar ayının 9-da qurulmuşdur.
Barbarlıq (dilçilik)
Barbarlıq (dilçilik) — Barbarlıq bir dildə qeyri-standart bir söz, ifadə və ya tələffüzdür, xüsusən də morfologiyada səhv kimi qəbul edilir. Bu etiket əvvəlcə qədim yunan və ya latın dilini digər dillərlə qarışdırmaq üçün tətbiq edilmişdi, lakin klassik tədqiqatlarda hər hansı uyğun olmayan söz və ya ifadələrə, nəhayət, cilalanmamış və ya kobud hesab edilən istənilən dilə istinad etmək üçün genişləndirilmişdir. Termin əsasən yazılı dil üçün istifadə olunur.
Müasir dilçilikdə ümumi qəbul edilmiş texniki mənası olmayan bu termin müasir deskriptor alimləri tərəfindən az istifadə olunur.
Mənşəyi
Barbarlıq termini ilk dəfə ellinlər tərəfindən dillərinə daxil olan yad elementlər üçün istifadə edilmişdir. (“Barbarismos” sözü “barbaros” sözü ilə bağlıdır; o, ellinlərin işlətdiyi təbiətin təqlidi olan “bar-bar-bar” sözündəndir, “danışmaq” mənasını verir – buna görə də hər iki barbarın mənfi xasiyyəti. və barbarlıq.) Eynilə, digər dillərdə anglicism, ingiliscə qallicism [Məsələn, to be present at əvəzinə kömək etmək üçün feldən istifadə etmək, müq. Fransız köməkçisi] barbarlığa misal olaraq germanizm, ispanizm və s.
İngilis dili
Uyğun olmayan istifadəni təsvir etmək üçün ingilis dilində sözün ən erkən istifadəsi 16-cı əsrdə, xüsusilə klassiklərlə əlaqəli mətnlərdə digər dillərin Latın və ya Yunanca ilə qarışdırılmasına istinad etmək idi. XVII əsrə qədər barbarlıq daha ümumi və daha az dəqiq olan uyğun olmayan bir dil hissi almışdı. Məsələn, Thomas Stanley “Fəlsəfə Tarixi” əsərində qeyd edirdi: “Nitqin qüsurları arasında barbarlıq, ən yaxşı insanlar üçün istifadə olunmayan ifadə və yaltaqlıq, uyğunsuz qurulmuş nitq var” By the seventeenth century barbarism had taken on a more general, less precise sense of unsuitable language. In The History of Philosophy, for example, Thomas Stanley declared, "Among the faults of speech is Barbarisme, a phrase not in use with the best persons, and Solecisme, a speech incoherently framed" [sic]. .
Bir neçə dildən götürülmüş affiksləri və ya digər elementləri birləşdirən hibrid sözlər bəzən barbar kimi pislənir. Beləliklə, Metropolitana ensiklopediyasının müəllifləri fransızca dilçilik (“dilçilik”) sözünü “adi barbarlıqdan daha çox” kimi tənqid etmişlər, çünki burada Latın substantiv linguası bir deyil, iki yunan hissəcikləri ilə birləşmişdir”. Müasir ingilis dilində belə qarışıqlıq "təsadüfi və kütləvi"dir.
Əkrəm Zeynalov
Əkrəm Zeynalov (16.12.1941, Quba şəhəri, Azərbaycan SSR, SSRİ - ?) — Azərbaycan Tibb Universitetinin professoru (1990), əməkdar elm xadimi; Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqının üzvü.
Həyatı
Əkrəm Zeynalov 16 dekabr 1941-ci ildə Quba şəhərində anadan olmuşdur.
1960-cı ildə Quba Kənd Təsərrüfatı texnikumunu fərqlənmə diplomu ilə bitirərək, "Qızıl Quba" qəzetində korrektor, Azərbaycan LKGİ Quba rayon komitəsində təlimatçı vəzifəsində çalışmışdır.
Ə.Zeynalov 1979-cu ildə namizədlik, 1990-cı ildə Moskvada doktorluq dissertasiyasını müvəffəqiyyətlə müdafiə etmişdir. Onun doktorluq dissertasiyası Böyük Vətən müharibəsi mıvzusuna  həsr edilmişdi. Ə.Zeynalov 1990-cı ildə professor vəzifəsinə seçilmişdir. Onun Böyük Vətən müharibəsi mövzusuna həsr edilmiş 3 monoqrafiyası nəşr edilmişdir. Onların içərisində "Sınaq illəri" monoqrafiyası xüsusi ilə seçilir.
O, eyni zamanda 3 dərslik, 5 dərs vəsaiti, 300-dən çox elmi məqalə müəllifidir. Professor Azərbaycan Televiziyası ilə vətənpərvərlik ruhunda tariximizin müxtəlif problemlərinə həsr edilmiş mövzularla da çıxışları yaddaşlarda qalır.
Ə.Zeynalovun "Azərbaycan tarixi" kitabı ingilis dilində nəşr etdirilmişdir.
Ə. Zeynalov elmi kadrların yetişməsində də böyük rol oynamışdır. Onun rəhbərliyi altında 3 doktorluq, 12 namizədlik dissertisiyası yerinə yetirilmişdir.
Ə.Zeynalov, eyni zamanda Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının doktorluq və namizədlik dissertasiyaları üzrə ixtisaslaşmış Müdafiə Şurasının uzun müddət üzvü olmuşdur.
SpaceX
SpaceX — mərkəzi ABŞ-nin Kaliforniya ştatındakı Hotorn şəhərində yerləşən amerikan kosmik nəqliyyat şirkəti. SpaceX Falcon 9, Falcon Heavy, Starlink, Dragon, Starship kimi kosmos missiyalı raketlər istehsal etmişdir.
Şirkət 2002-ci ildə daha əvvəl PayPal-ın da yaradıcılarından olan, Tesla Motors şirkətinin CEO-su Elon Musk tərəfindən Marsın koloniyalaşdırılmasını təmin etmək üzrə kosmik nəqliyyatın xərcini azaltma hədəfi ilə quruldu. İndiyə kimi Falcon 1, Falcon 9 və Falcon Heavy adlı ən başdan təkrar istifadə edə bilmək üçün dizayn edilmiş olan kosmosa uçuş qurğu/raket sistemlərini və Falcon 9 tərəfindən orbitə çıxardılmış olan Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya ləvazimat/ərzaq təmin etmək üzrə Dragon (insansız) kosmik gəmisini yaratdı. Dragon kosmik gəmisini insanlı halı yaradılma mərhələsindədir.
SpaceX-in uğurları arasında bunlar vardır:
SES-8 peykinin 3 dekabr 2013-cü ildə uçuşu SpaceX-in geosinxron orbitə ilk təslimatı olmuşdur.
Keyfiyyəti və xərci yoxlanış altında tutmaq məqsədi ilə SpaceX kosmik gəmi və raketlərdə istifadə etdiyi komponentin böyük hissəsi dizaynını, sınaqlarını və istehsalını şirkət daxilində həyata keçirdir; bu komponentlər arasında Falcon uçuş sistemi və Dragon kosmik gəmisində istifadə edilən Merlin, Kestrel və Draco raket mühərrikləri vardır. Bu SpaceX-in sektordakı ən ucuz uçuş qiymətini verə bilməsinə və ənənəvi raket inkişafı/istehsalı zamanını böyük nisbətdə azalda bilməsinə imkan yaratmışdır.
2013 noyabr ayında ticari uçuşlarda bazar lideri olan fransız şirkəti Arianespace SpaceX-in yaratdığı rəqabət səbəbi ilə Ariane 5 raketiyle geostasionar orbitə daşıdığı "daha yüngül peyklər" üçün ucuz qiymətləndirməyə gedəcəyini açıqlamışdı.
2006-cı ildə NASA şirkət ile Beynəlxalq kosmik stansiyaya yük tədarük edə biləcək bir uçuş/nəqliyyat sistemini dizayn edib həyata keçirə bilməsi üçün 'Ticari Orbiti Nəqliyyat' müqaviləsini imzaladı. SpaceX 2015 iyun etibarı ilə Beynəlxalq kosmik stansiyaya yük tədarük müqaviləsi altında 5 uçuş həyata keçirmişdir. NASA SpaceX ilə həmçinin NASA-nın 'Ticari Ekipaj İnkişaf Etdirmə ' (CCDev) proqramının parçası olaraq insanlı istifadəyə uyğun Dragon kosmik gəmisinin inkişafı və uğurlu bir formada istifadəsinin göstərilməsi üçün müqavilə imzalamışdır. SpaceX ilk ekipajı Dragon/Falcon 9 uçuşunu 2016-cı ildə etdi. Şirkət o zamana qədər kosmik gəmisinə, bütün ehtiyacları qarşıladığı təsdiqlənmiş, insan istifadəsi üçün uçuş vaxtı qaçış sistemini daxil etməyə çalışmışdır. NASA müqavilələri ilə birlikdə SpaceX şəxsi sektor şirkətləri ABŞ xaricində hökumət qurumları və amerikan ordusu ilə özünün uçuş xidmətləri üçün müqavilə imzalamışdır. 2015 fevral etibarıyla SpaceX 15 ədəd Falcon 9 raketini, 14 uğurlu və bir qismi uğursuzluqla uçmuş və müştəriləri üçün ən az 30 uçuş planı planlamış vəziyyətdədir.
Tarixi
thumb|SpaceX işçiləri Dragon kapsulu ilə SpaceX Baş ofisində; Hotorn, Kaliforniya, fevral 2015.
Təsisi və inkişaf tarixi
SpaceX 2002-ci ilin İyun ayında, PayPal ve Tesla Motors şirkətlərinin ortaq qurucularından olan Elon Musk tərəfindən yaradılmışdır, çünki Elon Musk sərvəti ilə təqaüdə çıxmaq ya da xeyriyyə işləri görməkdən daha üstün bir iş görmək niyyətində idi, həmçinin kosmosda ucuz və etibarlı səyahət ABŞ-də qulağa xoş gələn və qazanca çevrilə biləcək bir sahə idi. Onun məqsədi özəl havayolu təyyarələrinə bənzər, kosmosa bir çox dəfə göndəriləbiləcək asan və ucuz başa gələn raketlər istehsal etmək idi. 2006-cı ilin mart ayında Musk artıq öz sərvətindən şirkətə 100 milyon $ vəsait ayırmışdı. 4 Aqust 2008 tarixində sponsor firması olan Founders Fund şirkəti SpaceX -ə əlavə olaraq 20 milyon $ vəsait ayırmışdır.
2012-ci ilin əvvəllərində şirkətin qurrucusu şirkətin haradasa 3-də 2-inə sahib idi. Şirkətin 70 milyon ədəd hissəsinin o zaman üçün özəl sektor bazarındakı qiymətinin 875 milyon $ olduğu təxmin edilir, bu da SpaceX şirkətinin 2012-ci ilin fervral ayı ərəfəsində dəyərinin təxmini 1.3 milyar $ ətrafında olduğunu göstərir. 2012-ci ilin may ayındakı COTS 2+ uçuşundan sonra, şirkətin özəl sərmayesi haradasa iki qatına — 2.4 milyar $ dəyərinə yüksəlmişdir.
2012-ci ildə şirkətin xalqın istifadəsinə verilməsinin 2013-cü ilin sonlarında mümkün olacağı söylənirdi , ancaq daha sonra Musk, 2013-cü ilin İyun ayında verdiyi açıqlamasında bunun "Mars Koloniya Daşıyıcı Sisteminin nizamlı şəkildə uçuşlar həyata keçirməsinə qədər gözləyəcəyini bildirdi," bu açıqlama 2015-ci ildə dəyişdirilərək SpaceX-in xalqın xidətinə açıq bir şirkətə çevrilməsi üçün həlkə uzun illər lazım olduğu bildirildi.
Şirkət 2002-ci ildə yaradıldığından bəri sürətlə böyümüş, 2005-ci ilin oktyabr ayında 160 nəfər olan işçi sayı 2008-ci ilin iyul ayında 500-ü, 2010-cu ildə isə 1100-ü, 2012-ci ilin əvvəllərində 1800-ü və 2013-cü ilin əvvəllərində isə 3000-i keçmişdir. 2013-cü ilin sentyabr ayında şirkətin bütün işçilərinin sayı 3800 oldu.
Qara Məşədiyev
Qara Məşədiyev — tanınmış dilçi alim, filologiya elmləri doktoru, professor.
SpaceX
Təsisi və inkişaf tarixi
2005-ci ilin yanvar ayında, SpaceX Surrey Satellite Technology Ltd. şirketinin % 10 hissəsini satın almışdır.
Qara Məşədiyev
Həyatı
Məşədiyev Qara İbrahim oğlu 1939-cu il may ayının 15-də Azərbaycan Respublikasının Gədəbəy rayonunun Göyəmli kəndində anadan olmuşdur.
SpaceX
Təsisi və inkişaf tarixi
16 iyun 2009 tarxində SpaceX Astronavt Təhlükəsizliyi və Missiya Təminatı bölməsini açmışdır. Keçmiş NASA astronavtı Ken Bowersox böləminin fəaliyyətlərini davam etdirmək üçün şirkətin başçı köməkçisi olaraq işə götürülmüşdür. Lakin, keçmiş astronavtın 2011-ci ilin sonlarına yaxın SpaceX şirkətindən ayrıldığı bildirilmişdir. Ayrılması üçün heç bir səbəb bildirilməmiş və yerinə də hər hansı başqa bir şəxs götürülməmişdir.
Qara Məşədiyev
Həyatı
1946-cı ildə Zamanlı kənd 7 illik məktəbinin 1-ci sinfinə daxil olub, 1956-cı ildə Çayrəsullu kənd orta məktəbini bitirib, 1958–1959-cu illərdə hərbi xidmətdə olub. 1959–1961-ci illərdə Bakı şəhərində 40 №-li evlər idarəsində işləyib. 1961–1966-cı illərdə Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutunda təhsil alıb. Təyinatla üç il 1966–1968-ci illərdə Gədəbəy rayonunun Maarif kənd səkkizillik məktəbində müəllim işləyib.
SpaceX
Təsisi və inkişaf tarixi
Hal-hazırda Elon Musk idarə heyətinin sədri (CEO), Gwynne Shotwell isə şirkət başçısı və şirkət idarə meneceri (COO) olaraq işləməkdədir.
Qara Məşədiyev
Həyatı
Qara Məşədiyev 1968-ci ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunda çalışır. 1968-ci ildən 1989-cu ilədək Müasir Azərbaycan dili şöbəsində işləyib. 1968–1974-cü illərdə kiçik elmi işçi, 1974–1979-cu illərdə elmi işçi, 1979–1989-cu illərdə isə böyük elmi işçi vəzifəsində çalışıb.
SpaceX
Maliyyələşmə
SpaceX özəl sektor tərəfindən maliyyələşdirilən bir kosmik səyahət şirkətidir. Birinci orbitə atılma vəsitəsi — Falcon 1 və üç raket matorunu—Merlin, Kestrel və Draco— tamamiylə özəl maliyə ehtiyatı ilə həyata keçirmişdir. SpaceX Merlin raket matorunun dəyişdirilimiş bir formasını istifadə edən Falcon 9 orbitə atılma vasitəsinin maliyyəsinin bir qismi üçün ABŞ hökuməti ilə müqavilə imzalamışdır. SpaceX, Metan yanacaqlı Raptor raket motorlu, Falcon Heavy ağır orbitə atılma vasitəsi və bir sıra yenidən istifadə ediləbilən orbitə atılma vasitələrinin texnologiyasını öz özəl maliyyəsi hesabına həyata keçirməkdədir.
2012-ci ilin may ayından etibarən SpaceX quruluşundan sonraki ilk 10 ildə cəmi 1 milyard $ maliyyə ilə işləmişdir. Bunun içərisindəki 200 Milyon $ dəyərində özəl maliyyənin yarısını Musk-un buraya qoyduğu 100 Milyon $ dəyərindəki maliyyədən ve digər sərmayəçilərin verdiyi 100 Milyon $ -dan ibarətdir. (Founders Fund, Draper Fisher Jurvetson, və s). Maliyyənin qalan hissəsi uzun müddətli atılma və inkişaf etdirmə sazişlərindəki "inkişaf müddəti" ara ödənişlərindən gəlmişdir. SpaceX 40 dan çox missiyanı həyata keçirmək məqsədilə öz özəl müştəriləri və NASA ilə 4 milyon $-lıq müqavilə imzalamış, lakin bəzi özəl müştərilər maliyyəni aşağı salmışdır, 2012-ci ilin aprel ayına qədər NASA -nın fondları SpaceX-i 400–500 Milyon $ maliyyə ilə təmin etmişdir. 2012 may etibarıyla, SpaceX 40 ədət uçuş missiyası üçün müqavilələr imzalamışdı və uzun müddətli müqavilələr üçün Amerika Mühasibat qaydalarının görə müqavilə imzaladıqdan dərhal sonra nağd ödəniş təşkil veriləli idi. Bundan əlavə çox uçuş tarixindən əvvəl bitən uçuş vasitəsi kompenetləri üçün ara ödənişlər alırdı.
Qara Məşədiyev
Həyatı
1989–1992-ci illərdə Onomastika şöbəsinin, 1992–1998-ci illərdə Tətbiqi Dilçilik və Onomastika şöbəsinin müdiri işləyib. 1998-ci ildən yenidən Onomastika şöbəsinə rəhbərlik edirdi.
SpaceX
Maliyyələşmə
2012 avqust ayında SpaceX NASA ilə "CCiCap — Yeni nəsil Amerikalı insanlı kosmik uçuş" təklif edəcək ekipajlı kosmik kapsulun dizaynı və inkişafı üçün böyük müqavilə imzaladı. Bu müqavilə ilə NASA 2017-ci ilə qədər təkrar Amerika torpaqlarından kosmosa astronavt göndərə bilməyi planladı. Başqa iki şirkət Boeing və Sierra Nevada Corporation, NASA ilə eyni istehsal müqavilələri imzalamışdırlar. NASA-nın bu üç şirkətlə imzaladığı Kosmik Hüquq Müqaviləsi əhatəsində, bu üç şirkətin, NASA-nın "Kommersiya Ekipajlı Kosmik Uçuş İmkanları" üzərindən etdikləri irəliləmələr və uğurları ilə həm ictimaiyyətə, həm də hökumətə münasib qiymətlərlə kommersiya insan kosmos uçuşunu təqdim etmək üçün nəzərdə tutulub. Bu müqavilənin hissəsi olaraq, SpaceX 2012 və 2014 may arasında edəcəyi çatdırılmalar üçün 440 milyon dəyərində müqavilə imzalamışdır.
Qara Məşədiyev
Həyatı
1974-cü ildə "Müasir Azərbaycan ədəbi dilində adlıq cümlə" mövzusunda namizədlik dissertasiyası, 1991-ci ildə "Qafqazın ərazi və tayfalarının təsviri materialları məcmuəsində (SMOMRK) qeydə alınmış onomastik vahidlərin tarixi-etimoloji təhlili" adlı doktorluq dissertasiyası müdafiə edib, 1998-ci ildə professor elmi dərəcəsi alıb.
SpaceX
Maliyyələşmə
2012-ci ilin sonunda SpaceX-in iş siyahısında ümumilikdə 4 milyard $ dəyərində, ABŞ hökuməti və şəxsi sektor müştəriləri ilə olan müqavilələrin nəticəsini təmsil edən 40-dan çox uçuş var idi. Bu müqavilələrin çoxunda çoxdan SpaceX-ə ara ödənişlər edilməyə başlanmışdı. 2013 dekabr ayı etibarıyla SpaceX 50 ədət irəli tarixli uçuşu müqavilələrlə əlaqələndirmişdir. Bunların 3-də 2-si kommersiya müştəriləri üçün idi. 2013-cü ilin sonlarına yaxın kosmos sənayesi mediyasında SpaceX-in rəqiblərinə (Ariane 5 və Proton) görə qiymət qırdığına dair şərhlər edilməyə başlanmışdı. Bu tarixlərdə SpaceX ən az 10 ədət daha jeostatik orbit uçuşu planlamışdı.
Qara Məşədiyev
Həyatı
Bu illər ərzində onun bir çox (12) monoqrafiyası və 120-dən çox elmi əsəri çap olunmuşdur.
SpaceX
Maliyyələşmə
2015-ci ilin yanvar ayında SpaceX Google-dan ve Fidelity investisiya şirkətindən, şirkətin 8,333%-lik hissəsinə müvafiq cəmi 1 Milyar $ maliyyə aldı, beləliklə şirkətin dəyəri təxminən 12 milyar $ dəyərinə yüksəlmişdir. Əvvəllər bu investisiyanın SpaceX-in peyk istehsalı ve qlobal peyk internet xidməti işlərinə başlaması üçün olduğu düşünülsədə Gwynne Shotwell 2015-ci ilin mart ayında verdiyi müsahibədə investisiyanın qlobal peyk internet xidməti ilə əlaqədar olmadığını bildirdi. Əslində Google O3b və OneWeb ilə yollarını ayırdığından bəri peyk internet ortağı axtarmaqdaydı.
Qara Məşədiyev
Həyatı
7 dekabr 2021 ildə koronavirusdan vəfat edib.
SpaceX
Hədəflər
İlon Mask digər kosmik uçuş şirkətlərinin baha qiymətlərinin səbəbini lazımsız bürokratiyadan irəli gəldiyini deyir. Daha əvvəl məqsədlərindən birinin kosmosa çatmağın maliyyə tədbirini və təhlükəsizliyini önəmli miqdarda artırmaq olduğunu bildirmişdir. 2010 dekabr ayında SpaceX Dragon kosmik kapsulu iki istiqamətli uçuşdan qayıtdıqdan sonra uğurlu şəkildə kosmik gəmini uçuran və geri qaytaran ilk özəl şirkət olmuşdur. Kosmos Vəqfi SpaceX-ə Dragon gəmisinin uğurlu uçuşu və dünyaya uğurlu şəkildə geri qayıtması səbəbi ilə 2011-ci ilin Kosmos Uğur Mükafatını vermişdir.
Qara Məşədiyev
Elmi fəaliyyəti
Qara Məşədiyev Respublikamızda elmi konfranslarda, eləcə də, Türkiyə (Elazik); Özbəkistan (Karçi); (Mahaçkala) Rusiyada keçirilmiş konfrans və simpoziumlarda maraqlı məruzələrlə çıxış etmişdir. 2007-ci ildə Azərbaycanda keçirilən Türkdilli ölkələrin dil qurultayında nümayəndə kimi gözəl məruzə etmişdir. Məruzə hərarətlə qarşılanmışdır.
SpaceX
Hədəflər
Müxtəlif konfranslarda, SpaceX gələcəyin motor və uçuş gəmilərinə aid dizayn şəkillərini ortaya qoymuşdur. Bu dizaynların həyata keçirilməsi məhsuldarlığın artırılmasına aid tələblərlə əlaqəli olaraq ediləcəyi bildirilmişdir. Şirkətin 2004-cü ildəki planlarında "müştəri tələbi olması vəziyyətində ağır və super-ağır uçuş sistemlərinin ediləcəyi" bildirilmişdir. Ağırlıqdakı hər səviyyə artımı orbitə çıxış maliyyəsini aşağı salacaqdır. CEO İlon Mask bu açıqlamnı etmişdir: "İnanıram ki, funt başına 500 $(1,100$/kq) və ya daha azı eilə bilər."
Qara Məşədiyev
Elmi fəaliyyəti
Q. İ. Məşədiyev İnstitutun ictimai həyatında da iştirak etmişdir o, uzun müddət İnstitutun ilk partiya təşkilat katibi, həmkarlar təşkilatının sədr vəzifəsində çalışmış, kollektivin hörmətini qazanmışdır. Q. Məşədiyev İnstitutumuzda fəaliyyət göstərən Dissertasiya Şurasının (1992-ci ildən indiyə kimi) elmi katibi olmuşdur. 31 nəfərə aspirant və dissertanta rəhbərlik etmişdir: 25 namizədlik, 6 nəfər doktorluq.
SpaceX
Hədəflər
SpaceX özünə aid ekipajlı ilk kosmik gəmi olan "Dragon" kosmik gəmisinin 2017-ci ilə qədər test uçuşunu etməyi planlayırdı. İlon Mask şəxsi hədəfinin Marsda insan araşdırılması və yerləşdirilməsi olduğunu bildirmişdir. 2011-ci ildə etdiyi görüşdə Marsın səthinə 10–20 il arası bir müddətdə insanları aparmağı düşündüyünü bildirmişdir. 2013 iyun ayında Mask özəl sərmayəli olaraq dizayn ediləcək və Marsa gedəcək sonra Yerə geri qayıdacaq olan kosmik gəmi, mühərrik, kosmik kapsul, kosmik uçuş sistemlərinin hamısını təşkil edən Mars Koloniya Daşıyıcısı terminini istifadə etmişdir və həmçinin SpaceX-in Texas Boca Chica-dakı uçuş bazasında Mars mövzulu adları daşınmaz əmlak paketləri üçün istifadə edir. 2014 mart ayında COO Quinni Şotuell Falcon Heavy və Dragon v2 ekipajlı versiyasının uçuşa hazır olanda şirkətin mühəndislik komandasının Mars tapşırıqlarındakı nəqliyyat infrastrukturu üzərində daha çox işləyəcəklərini demişdir. 2015 yanvar ayında Mask 2015-ci ilin sonlarına yaxın Mars Nəqliyyat Sistemi üçün "tamamilə yeni memarlığ"ın detallarını açıqlamağı düşündüyünü bildirmişdir.
Qara Məşədiyev
Elmi fəaliyyəti
1.	Dəfələrlə Rəyasət Heyəti tərəfindən təşəkkürlər almış. 2.	Əmək veteranı medalı ilə təltif olunmuş. 3.	Центральный комитет КПСС Совет Министров СССР ВЦСПС и ЦК Влксм Почетная грамота за достижение наивысших результатов во всесоюзном сосиалистическом соревновании в честь 70-летия Великой Октябрской социалистической революции награждается Мешадиев Кара Ибрагим оглы. 4.	Milli Məclisin toponimika Komissiyasının daimi üzvüdür. 5.	İnstitutda keçirilən elmi konfransın təşkili və keçirilməsində fəal iştirakına "Onomastika məsələləri" bölməsinə rəhbərliyinə görə Onomastika şöbəsinin müdiri filologiya elmlər doktoru, professor Qara. İbrahim oğlu Məşədiyevə Fəxri fərman təqdim edilmişdir.
SpaceX
Hədəflər
2015 yanvar ayında SpaceX peyk istehsalı və sferik peyk internet təminediciliyi işinə girəcəyini açıqlamışdır. Peyk istehsal təsisinin Vaşinqton ştatının Sietl şəhərində olacağını bildirmişdir. İnternet xidmətinin 1100 km-lik orbitlərə sahib 4000 ədət peykdən ibarət olan bir peyk şəbəkəsi üzərindən işləyəcəyini və 2020-ci ildə xidmət verməyə başlayacağını bildirmişdir. Bu işin hədəfinin gəlirini və pul axınını artıraraq SpaceX-in Mars koloniyası qurmağına imkan yaratmışdır.
Qara Məşədiyev
Elmi fəaliyyəti
Rəhbərlik etdiyi elmi kadrlardan 20 nəfər namizədlik diplomu, 4 nəfər doktorluq diplomu almışlar. Hal-hazırda 5 elmlər doktoru iddiaçılarına və 3 nəfər, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün onların dissertasiya işlərinə elmi rəhbərlik edir. İndiyə kimi 20 nəfərin opponenti olmuşdur. 50 nəfərdən çox iddiaçıların, başqa yazarların elmi, publisist əsərlərinin rəyçisi olmuşdur. O daimi elmi axtarışdadır. Elmin müxtəlif sahələrinə aid tədqiqat aparan, yorulmaq bilməyən, zəhmətkeş bir alimdir.
SpaceX
Hədəflər
İnkişaf mərhələsində olan gələcəyin məhsulları içərisində Falcon Heavy uçuş sistemi Falcon 9 və Falcon Heavy gəmiləri üçün təkrar istifadə edilə bilən uçuş gəmiləri və yeni Maye Metanla işləyən Raptor raket mühərriki vardır. Falcon Heavy raketi Falcon 9 texnologiyası əsasında dizayn edilmişdir və bitdiyində Apollon dövründəki Saturn V raketindən bəri dünyadakı ən güclü raket olmuşdur. Falcon Heavy Apollon 8 uçuşlarında olduğu kimi orbitinə ekipajlı Dragon gəmisi göndərməkdə istifadə edilə bilən və ya dəyişdirilmiş insansız Dragon gəmisinin Marsa enməkdə istifadə edilə bilər. Mask şirkətin məqsədinin Marsda qalıcı insan həyatının yaradılmasına kömək etmək olduğunu açıqlamışdır.
Təsislər
thumb|Falcon 9 v1.1 raketi nüvələrin istehsalı mərhələsində, SpaceX Hotorn təsisi, 2014 noyabr
Baş ofis və raket istehsal bazası
SpaceX-in baş ofisi Los-Ancelesin şəhərətrafı olan Hotorn ərazisində 1 Roket Yolu ("1 Rocket Road") ünvanında yerləşir. Daha əvvəllər Boeing 747 təyyarələrinin gövələrinin istehsal edildiyi bu böyük təsis SpaceX-in ofis sahəsi, tapşırıq idarəsi və gəmi fabriki hissələrini təşkil edir. Ərazi Amerikadakı kosmik şirkətlərin baş ofisləri, təsisləri və/və ya subpodratçıları baxışından ən çox sıxlığa sahib olan ərazidir. Bunlara böyük kosmik şirkət mühəndisləri və kollecdən yeni məzun olan mühəndislər hovuzu yaradan Boeing/MakDonnel Douqlas əsas peyk istehsal kampusu, Raytheon, NASA-nın Reaktiv Mühərrik Laboratoriyaları, Lockheed Martin, BAE, Northrop Grumman və AECOM və sairə təsisləri daxildir.
SpaceX raketlərinin və raket mühərriklərinin istehsalında yüksək miqdarda şaquli inteqrasiya istifadə edir. Kosmos və Aviasiya sənayesində bənzəri olmamış şəkilfə SpaceX şəxsi raket mühərikklərini, uçuş gəmilərini, komik gəmilərini, əsas avionik komponentlərini və bütün proqramlarını Hotorn təsislərində şirkət içində istehsal edir. Yenə də SpaceX-in 3000-dən çox təchizatçısı vardır və bunlardan 1100-ə qədəri SpaceX-ə həftəlik ləvazimat təslimatı edir.
Peyk istehsal bazası
SpaceX 2015 yanvar ayında etdiyi açıqlamada Redmond, Vaşinqtonda peyk istehsal mərkəzinin qurulacağını bildirmişdir. Təsisdə başlanğıcda 60 olan mühəndis sayının bir neçə ildə 1000-i keçəcəyini bildirmişdir.
Regional ofislər
SpaceX-in Hyuston, Texas; Çantilli, Virciniya; və Vaşinqton, D.C. ərazilərində regional ofisləri vardır. 2014-cü ildə Sitl ərazisində açıdığı ofisdə sıx şəkildə mühəndis və proqramçıları işə alır.
Uçuş təchizatı
SpaceX hazırda iki geniş sinif raket mühərriki çıxarır: kerosin yanacaqlı Merlin mühərrikləri və hiperbolik yanacaqlı Draco / SuperDraco verici Bağlanma. Merlin iki ana sahəyə launch vasitəsinə güc verdi: iyun 2010-dakı orbitində uçan böyük Falcon 9 və ilk uçuşunu etməsi planlaşdırılan Falcon Heavy super ağır sinfi SpaceX eyni zamanda, aşağı-Dünya orbitinə kargoyu daşımaq üçün bir Falcon 9 boosters üzərinə atılan təzyiqli bir orbit kosmos vasitəsi olan Dragon'u və hal-hazırda insan dərəcəli olma mərhələsində olan Dragon 2 kosmos vasitəsini istehsal edir. 2014-cü ildə başlayan müxtəlif uçuş dizayn araşdırmaları və uçuş testləri vasitəsilə hazıfrlanır.
Raket mühərrikləri
SpaceX'in 2002-ci ildə qurulmasından bu yana şirkət, atma vasitəsi təhriki üçün Merlin və KESTREL olmaqla üç raket mühərriki ailəsi inkişaf etdirdi və Draco nəzarət Kenetlenme. SpaceX bu anda iki dənə daha raket mühərriki inkişaf etdirir: SuperDraco və Raptor.
Merlin, SpaceX tərəfindən Falcon raket ailəsinin atma vasitələrində istifadə üçün inkişaf etdirilmiş bir raket mühərrikli ailədir. Merlin mühərrikləri, bir qaz-generator güc çevriminde itələyici olaraq LOX və RP-1-i istifadə etməkdədir. Merlin mühərriki başlanğıcda dəniz qurtarma və yenidən istifadə üçün hazırlandı. Merlin'in ürəyindəki şpris, ay modulu eniş mühərriki üçün Apollo Programında ilk istifadə pint növüdür. Itələyici qazlar, təkli mil, cüt fanlı turbo nasos ilə bəslənər.
KESTREL, LOX / RP-1 təzyiq bəsləməli bir raket mühərrikdir və Falcon 1 raketinin ikinci etap ana mühərriki olaraq istifadə edilmişdir. SpaceX'in Merlin mühərrikiylə eyni pintle arxitekturası ətrafında inşa edilmiş ancaq bir turbo nasos ehtiva etmir və yalnız tank təzyiqi ilə bəslənir. Avarəsi haznede və boğazda Ablatif olaraq soyudulur, eyni zamanda radiasiyala soyudulur və yüksək möhkəmlik bir niobium alaşımdan emal edilir.
Draco, monometil hidrazin yanacağı və azot tetroksit oksidləyiciyi istifadə hiperbolik maye itələyici raket mühərrikləridir. Hər Draco itələyici 400 newton (90 lbf) itələmə qüvvəsi istehsal edir. Dragon kosmos vasitəsində reaksiya nəzarət sistemi (RCS) Kenetlenme olaraq istifadə edərlər. SuperDraco mühərrikləri, başlanğıcda versiya 2 Dragon kosmik Dragon 2-də eniş və launch qaçış sistemi mühərrikləri olaraq istifadə ediləcək Draco iticilərinin çox daha güclü bir versiyasıdır.
Raptor, irəlidə İnterplanetary Transport System'de istifadə edilmək üzrə, metan yanacaqlı, tam axın mərhələli yanma dövrü mühərriklərinin yeni bir ailəsidir. İnkişaf versiyaları test ilə atəş edildi.
Falcon Launch vasitələri thumb SpaceX, 2010-cu ildən bəri bütün missiyalarını Şahin 9'a daşıdı. Şahin Ağır'ı da fəal olaraq inkişaf etdirirlər və daha əvvəl Falcon 1 yol tapma vasitəsini inkişaf etdirdilər və uçdular.
Falcon 1, aşağı torpaq orbitinə bir neçə yüz kilo yerləşdirmə tutumuna sahib kiçik bir raket idi .Böyük Şahin 9 üçün anlayışlar və komponentlər inkişaf etdirmək üçün erkən bir test yatağı olaraq funksiya gördü. Falcon 1, 2006 və 2009-cu illər arasında beş səfər reallaşdırdı. 28 sentyabr 2008-ci ildə dördüncü sınağında Falcon 1 müvəffəqiyyətlə orbitdə uzanaraq ilk xüsusi təşəbbüs tərəfindən maye yanacaqlı raket halına gəldi.
Falcon 9, orbitdə 22.800 kiloqrama (50.265 lb) qədər tutum təmin edə bilən, EELV sinifində orta-asansörlü bir vasitədir və Delta IV və Atlas V raketlərinin yanında dünya səviyyəsindəki digər atma sağlayıcılarıyla rəqabət etməyi məqsəd qoymaqdadır. İlk mərhələdə doqquz Merlin mühərriki var. Falcon 9 v1.0 raketi, ilk cəhdində 4 iyun 2010-cu ildə müvəffəqiyyətli bir şəkildə orbitdə tapıldı. Üçüncü uçuşu olan COTS Demo Flight 2, 22 may 2012-ci ildə bazara çıxdı və Beynəlxalq Kosmosa çatmaq üçün ilk kommersiya kosmos vasitəsidir. 2013-cü ildə Falcon 9 v1.1'e və 2015-ci ildə da mövcud Falcon 9 Full Thrust versiyasına yüksəldildi. mart 2017 etibarı ilə Falcon 9 vasitələri, launch sonrasında digəri təkrarlanan bir ön odlama statik atəş üçün yanacaq edilərkən iki müvəffəqiyyətsizliklə 30 müvəffəqiyyətli missiya atdı. thumb
2011-ci ildə SpaceX şirkəti Falcon Heavy şirkətinin inkişafına başladı. Bu, ümumilikdə 27 ədəd Merlin 1D mühərrikləri və propellant crossfeed ilə üç Falcon 9 birinci mərhələli bir nüvənin bir dəstəyi ilə konfiqurasiya edilmiş ağır yükləyici raketdir. Birinci mərhələ 62 milyon Merlin 1D mühərrikləri ilə 63,957 kiloqram (141,100 lb) qaldırmaq qabiliyyətinə malikdir, bu da 22,819 kN səviyyəsində dəniz səviyyəsinə, 24,681 kN-lik kosmosdadır. SpaceX inkişafı başa çatdıqda və raket sınaqdan keçirildikdə, Falcon Heavy dünyanın ən güclü raketidir. SpaceX, 2017-ci ilin ortalarında Falcon Heavy'nin ilk nümayiş uçuşunu hədəfləyir.
Dragon kapsulları thumb SpaceX, 2005-ci ildə, on ilin sonuna qədər insan mərkəzli bir kommersiya edən proqramı izləməyi planladığını açıqladı. Dragon, yük daşıya bilən və ya yeddi hissəyə qədər orbitə uzanan ənənəvi bir küt konus ballistik kapsuludur.
NASA, 2006-cı ildə, COTS proqramı çərçivəsində ISS'ye ekipaj və yük təqdim etmə müqavilələri təqdim etmək üçün seçilən iki şirkətdən biri olduğunu açıqladı. SpaceX, Dragon'u istifadə edərək yük ikmalini və sonunda ekipaj daşıma xidmətlərini göstərdi. Dragon struktur test məqaləsinin ilk uçuşu iyun 2010-cu ildə, Falcon 9 atma vasitəsinin ilk uçuşunda Cape Canaveral Hava Qüvvələri Stansiyasında Launch Complex 40-dan reallaşdırıldı; Sınaq-up Əjdaha, aviyonik, istilik qalxanı və normal olaraq əməliyyat bir kosmos vasitəsində normal olaraq lazımlı olan digər əhəmiyyətli ünsürlərə sahib deyildi, ancaq atma vasitəsinin uçuş performansını təsdiqləmək üçün lazımlı bütün xüsusiyyətləri ehtiva edirdi. Əməliyyat bir Dragon kosmos vasitəsi, dekabr 2010-cu ildə Falcon 9un ikinci uçuşu olan COTS Demo Flight 1-də başladıldı və iki orbitdən sonra Dünyaya etibarla geri döndü və bütün missiya hədəflərini tamamladı. Dragon, 2012-ci ildə Beynəlxalq Kosmik Stansiyasına yük təmin edən ilk kommersiya kosmik oldu və o zamandan bəri ISS'ye nizamlı ərz xidmətləri təmin edir.
Musk, 2009 və 2010-cu ildə, insan tərəfindən dərəcəlendirilən Dragon ölçülü planlarının davam etdiyini və tamamlanmasına 2 ilə 3 illik zaman çizelgesi gətirdiyini müxtəlif vəsiləylə təklif etdi. Bu Kosmos Aktı Müqaviləsi, aprel 2011-ci ildə may 2012-ci ilə qədər davam edir və bir sonrakı müqavilə imzalanır. NASA, oktyabr 2011-ci ildə sistemin texniki planlarını təsdiqlədi və SpaceX, prototip təchizatın istehsalına başladı.
SpaceX, Dragon 2 kosmos vasitəsini noyabr 2017də ISS'ye ediləcək insansız bir sınaq uçuşunda atmağı planlaşdırır və daha sonra 2018-ci ildə mürettebatlı bir Dragon, kosmos mekiğinin emekliliğini bu yana ilk dəfə ABŞ-lı astronavtları ISS'ye göndərir. fevral 2017də SpaceX, iki nəfərlik kosmos turistinin, iki xüsusi astronavtın bir Dragon kapsülüne aya və aya uçduğunu görən bir vəzifə üçün "əhəmiyyətli haqqları" endirdiyini bildirib. Missiyası açıqlayan mətbuat konfransında Elon Musk, missiya xərcinin Beynəlxalq Kosmos Stansiyasına bir astronavt gönderecekle "müqayisə" olacağını söylədi; 2017də astronavt başına təxminən 70 milyon dollar. Vəzifə 2018-ci ilin sonlarına doğru ediləcək.
Saqqız sancağı
Saqqız Sancağı və ya Xios — ikinci səviyyəli Osmanlı vilayəti (sancak və ya liva). Sancağın mərkəzi Egey dənizinin şərqindəki Xios (Saqqız) adasında yerləşib. Yunan dilində ada Xios adlanır. Türklər isə adaya burda bitən məhsula, saqqız ağacına görə belə ad veriblər.
SpaceX
Uçuş təchizatı
NASA Ames Araşdırma Mərkəzi, SpaceX'in xüsusi olaraq maliyyəyə etdiyi son bir Mars vəzifəsi planlarına əlavə olaraq, Red Dragon adında bir anlayış inkişaf etdirdi: Falcon Heavy'i atma vasitəsi və trans-Mars inyeksiya vasitəsi olaraq istifadə aşağı xərcli bir Mars missiyası və Dragon Mars ' ın atmosferə girməsi üçün kapsuldur. Anlayışın başlanğıcda 2018-ci ildə bir NASA Discovery missiyası olaraq, daha sonra alternativ olaraq 2022-ci il üçün başladılması nəzərdə tutulurdu, ancaq sentyabr 2015 etibarilə hələ NASA nəzdində maliyyə üçün təqdim edilməmişdir. Vəzifənin hədəfləri, Marsdan Dünyaya nümunələri, indi 6 milyard dollar olaraq nəzərdə tutulan NASA-nın öz dönüş örnekleminin xərcinin bir qisiminə geri aparacaqdı. aprel 2016da SpaceX, 2018-ci ildə qədər dəyişdirilmiş bir Dragon Landerin Marsa atmağı planlaşdırdığını açıqlayıb. Bu layihə NASA və SpaceX arasındakı ictimai-xüsusi ortaqlığı müqaviləsinin bir hissəsi. SpaceX, 2017 başlarında vəzifəsini Falcon Heavy və Dragon 2 (Ekip əjdahası) kosmos vasitəsi kimi digər layihələrə həsr etmək üçün daha çox zamana sahib olmaq üçün 2020 başlatma pəncərəsinə itələdi. 2017-ci ilin sonunda Red Dragon'un ləğv edildiyi açıqlandı; SpaceX Marsda çox daha böyük bir gəmi enişinə konsentrə olacaq.
Saqqız sancağı
Adanın fəthi
250px|thumb|left|XVI əsrdə Saqqız adası 1346-cı ildən Genuya Respublikasının mülkiyyətində olan Saqqız adaları (və ona bitişik Psara və İnous adaları) 1566-cı ildə Kapitandərya Piyalə Paşanın komandanlığında Osmanlı donanması tərəfindən müqavimətsiz şəkildə ələ keçirildi. Bu bir il əvvəl Maltanı tuta bilməməyin əvəzini çıxmaq üçün edildi. Çünki Malta hücumu zamanı adadan Malta cəngavərlərinı kömək göndərilmişdi.
Saqqızın Osmanlı torpaqlarına qatılması ilə keçmiş Bizans imperiyasının son Genuya koloniyası da yox oldu. Piyalə Paşa Saqqız şəhərinə daxil olduqdan sonra kilsələrdən birini məscidə çevirib və Qanuni I Süleyman adına xütbə oxutdu. Adaya sancaq statusu verildi və o Arxipelaq Əyalətinin bir hissəsi oldu. Kırşəhər bəyi Qəzənfər bəyi 50.000 akça qarşılığında adaya sancaq bəyi göndərdilər.
Eyni zamanda adaya qadı, imam, hatip və müəzzin təyin edildi. Bundan başqa, Sakız adası xalqının məhkəmədəki işlərini asanlaşdırmaq məqsədi ilə tərcüməçi vəzifəsi təsis edildi. Osmanlı administrasiyası qurulandan sonra Sakız adasında qeydiyyat aparıldı. Bunun nəticələrini əks etdirən 1566-cı il tarixli iki reyestrdən birincisində adanın 8 şəhər, 31 məhəllə, 52 kənd və 58 monastırdakı mülkləri hesablanmışdı. 1567-ci ildə edilən ikinci siyahıyaalmada təsərrüfat və cizyənin miqdarı müəyyən edilmişdir. Yenə Saqqız adasının ələ keçirilməsindən bir müddət sonra Fransanın İstanbuldakı səfirinin xahişi ilə bir fərmanla adadan sürgün edilən katoliklərin geri qayıtmasına və öz kilsələrinə sahib olmasına icazə verildi. Sakız adasının katolik sakinlərinin bir hissəsi Qalatada (1453-cü ilə qədər keçmiş Genuya koloniyası) məskunlaşdı.
Sonrakı illərdə
Bu müddət ərzində Anadolu malları üçün əsas ticarət mərkəzi və əsas ixrac nöqtəsi rolunu (XVII əsrdə materik liman şəhəri Smirnanın bu funksiyanı ondan almasına qədər bu rolu yerinə yetirdi) oynayırdı. Eləcə də özünəməxsus saqqız məhlulu istehsalı (Sultanın hərəmxanasında bu məhsula böyük təlabat vardı) adanın əsas maliyyə təminatını ödəyirdi. Adanın əhalisini əsasən pravoslav yunanlar təşkil edirdi. Adada bir neçə genuya mənşəli katoliklər də var idi. Onların təsir gücü Venesiya işğalı bitəndən sonra xeyli azalmışdı. Osmanlı imperiyasının adada mövcudluğu vali və onun idarəçiləri, həmçinin təxminən 2000 əsgərdən ibarət bir qarnizonu ilə məhdudlaşırdı.
Xios 1822-ci ildə ciddi dağıntılara məruz qaldı. Belə ki, Yunan üsyanına qoşulan ada Osmanlı imperiyası idarəetməsindən çıxdı. Buna cavab olaraq Osmanlı qoşunları adaya eniş etmiş, üsyanı amansızcasına yatırmışdı. Yerli əhali arasında itkilərin olması beynəlxalq ictimaiyyətin narazılığına səbəb olmuşdu. 250px|thumb|left|1910-cu il avqust tarixli "Rəsmli Kitab" jurnalında Xios İltihad Clubu üzvləri Bununla belə, ada ən azı bir qədər əvvəlki rifahını bərpa edə bildi. Ada sancaq olaraq Yunan üsyanının bitməsindən sonra da geniş muxtariyyət statusunu saxladı. 1866-cı ildə Osmanlı inzibati islahatları onu Arxipelaq Əyalətinin daxilində bir sancağa çevirdi. Hətta 1880-1887-ci illərdə Xios adası Arxipelaq Əyalətinin paytaxtı da olub.
1912-ci ildə Saqqız sancağının tərkibinə Sakızın özünün qazı (rayon), Kilimli (Kalimnos), İlerioz (Leros) və Ahikeriya (İkariya) daxil idi. Xios adasında dinc həyat bir də İtaliya-Osmanlı müharibəsi zamanı pozuldu. 1912-cü il mayın 4-də italyanlar Rodos adasına qoşun yeritməyə başladılar. 13 gündən sonra ada da olan Osmanlı qarnizonunun sonuncu əsgərləri təslim oldu. Ümumilikdə bir ay ərzində Dodekanes arxipelaqının 12 adası italyanlar tərəfindən işğal edildi. Osmanlı donanması italyanlara heç bir müqavimət göstərə bilmədi. Dodekanes qrupunun sonuncu, ən şimal adaları 1912-ci ilin yayında italyanlar tərəfindən ələ keçirildi. Xios adasının özü 1912-ci ilin noyabrında Birinci Balkan müharibəsi zamanı yunanlar tərəfindən ilhaq edildi.
NGC 7335
NGC 7335 - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Peqas bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Elçin Əhmədov (professor)
Əhmədov Elçin İldırım oğlu (28 iyul 1968, Şuşa) — siyasi elmlər doktoru, professor, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının Siyasi idarəetmə fakültəsinin dekanı.
Təhsili və əmək fəaliyyəti
Azərbaycan Respublikasının  Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. 1984-cü ildə Şuşa şəhər 4 nömrəli orta məktəbi bitirmişdir. 1994-cü ildə Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinin əyani şöbəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirərək həmin il BDU-da aspiranturaya qəbul olmuş və 1999-cu ilədək Bakı Dövlət Universitetinin “Beynəlxalq münasibətlər” kafedrasında çalışmışdır.
1999-cu ildən indiyə kimi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının “Beynəlxalq münasibətlər və xarici siyasət” kafedrasında, müəllim, 2001-ci ildən baş müəllim, 2006-cı ildən dosent, 2017-ci ildən isə professor vəzifəsində işləyir. Eyni zamanda, 2001-2012-ci illərdə Dövlət İdarəçilik Akademiyasının Siyasi idarəetmə fakültəsində dekan müavini, 2017-ci ildən isə həmin fakültədə dekan vəzifəsində çalışır.
E.İ.Əhmədov 2001-ci ildə “Böyük dövlətlərin Qarabağ münaqişəsinə dair siyasəti” mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, 2015-ci ildə isə “Azərbaycan Respublikasının Avroatlantik təhlükəsizlik və əməkdaşlıq institutları ilə münasibətləri” mövzusunda dissertasiya işini müdafiə edərək siyasi elmlər üzrə elmlər doktoru elmi dərəcəsi almışdır.
Eyni zamanda, E.İ.Əhmədov 2012-ci ildən Dövlət İdarəçilik Akademiyasının nəzdində fəaliyyət göstərən Qarabağ Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri,  2015-ci ildən 2019-cu ilədək İctimai Televiziyada “Qarabağ həqiqətləri” verilişinin, 2020-ci ildən “Qarabağ  saatı” verilişinin aparıcısıdır.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət  İdarəçilik Akademiyasının nəzdindəki FD 2.30 Dissertasiya Şurasının, Böyük  Elmi  Şurasının, AMEA Qafqazşünaslıq İnstitutunun nəzdindəki “Beynəlxalq münasibətlər” üzrə Əlaqələndirmə Şurasının, Türkiyədə nəşr olunun “Tarihin Peşinde” Beynəlxalq Tarix və Sosial Araşdırmalar dərgisinin  Məsləhət Şurasının, “Dövlət idarəçiliyi: nəzəriyyə və təcrübə”, eləcə də  “Qafqazşünaslıq” elmi-nəzəri jurnallarının redaksiya heyətinin üzvüdür.
Elmi fəaliyyəti
E.İ.Əhmədov Azərbaycanın xarici siyasəti, Beynəlxalq təşlikatlar  və Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü ilə əlaqədar  ümumilikdə, 16  kitab, monoqrafiya, dərslik, dərs vəsaiti, metodik vəsait, proqram, eləcə də 100-dən çox elmi məqalənin müəllifidir. Onun Ermənistanın Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları və  hərbi təcavüzü, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinə dair beynəlxalq təşkilatlar və böyük dövlətlərin mövqeyini əks etdirən elmi məqalələri Azərbaycanda, həmçinin ölkə xaricində (Ankara, İstanbul, Sakarya, Elazığ, Kilis, Bişkek, Sofiya, Volqoqrad, Tbilisi, Kişinyov, Moskva və Mexikoda) “Web of science” məlumat bazasına və “Scopus” sisteminə daxil olan impakt faktorlu jurnallarda nəşr edilməklə yanaşı, 800-dən çox analitik məqalələri müxtəlif kütləvi informasiya vasitələrində azərbaycan, türk, rus, ingilis, fransız, ispan, alman və bolqar dillərində yayımlanmışdır.
Təltifləri
2012-ci ildə “Yaddan çıxmaz Qarabağ” mövzusunda keçirilən ümumrespublika yazı müsabiqəsinin qalibi olmuş və  I yer üçün ayrılan mükafatla,  2013-cü ilin may ayında “Dövlətin gənclər siyasətinin həyata keçirilməsində göstərdiyi dəstəyə” görə Bakı Şəhər Gənclər və İdman Baş İdarəsinin “Fəxri Fərmanı” ilə təltif edilmişdir. Həmin ilin noyabr ayında isə, onun “Ermənistanin Azərbaycana təcavüzü” adlı 3 cildlik monoqrafiyası Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu və YUNESKO üzrə Azərbaycan Respublikasının Milli Komissiyasının beynəlxalq xarakterli “Şuşa Qrantı” birgə müsabiqəsinin qalibi olmuşdur.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2019-cu il 27 may tarixli 1205 saylı Sərəncamı ilə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918-2018)” yubiley medalı ilə təltif edilmişdir.
Surxay Musayev
Həyatı
Surxay Musayev 1951-ci il fevralın 1-də Samux rayonunun (o zamanlar Xanlar rayonu) Füzuli kəndində anadan olmuşdur. 1967-ci ildə Samux rayon M. Ə. Sabir adına orta məktəbi bitirmişdir. Bir il sovxozda fəhlə işləmişdir.
1968-ci ildə N. Nərimanov adına Azərbaycan Tibb institutunun (indi universitet)pediatriya fakültəsinə daxil olmuş, 1974-cü ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
1974–1977-ci illərdə Azərbaycan Tibb Universitetinin I-uşaq xəstəlikləri kafedrasnda həkim, 1977–1985-ci illərdə assistent, 1986–1992-ci illərdə dosent vəzifəsində işləmiş, 1992-ci ildən professor vəzifəsində işləyir.
Eyni zamanda 1974–82-ci illərdə universitet komsomol təşkilatına, 1983–88-ci illərdə universitet partiya komitəsinə, 1994–2010-cu illərdə universitet həmkarlar ittifaqı komitəsinə rəhbərlik etmişdir. 1985-ci ildə namizədlik, 1992-ci ildə doktorluq disserasiyası müdafiə etmişdir.
Karavasta laqunu
Karavasta laqunu (Laguna e Karavastasë) — Albaniyada ən böyük, Adriatik dənizində isə ən böyük laqunlardan biri. Karavasta Adriatik dənizindən böyük qum zolağı ilə ayrılmışdır. Laqun Divyaka-Karavasta milli parkının bir hissəsidir. Laqun 1995-ci ilin 29 noyabrından Ramsar konvensiyasına əsasən qorunan beynəlxalq ərazilər siyahısına daxil edilmişdir.
Surxay Musayev
Həyatı
150-dən çox elmi əsırin müıəllifidir. Rəhbərliyi altında 5 elmlər namizədi hazırlanmış, 4 nəfər gənc tədqiqatşı namizədlik dissertasiyası üzərində işləyir.
Karavasta laqunu
Coğrafiya
thumb|left|241px|Karavasta laqunu [[qıvrımlələk qutanın vətəni hesab olunur]] Laqun Albaniyanın qərb hissəsində, təxminən Şkumbini və Simnan çaylarının mənbələri arasında, Lyuşnya şəhərindən 20 kilometr qərbdə yerləşmişdir. Laqun təxminən 45 m² ərazini tutur. Laqunun maksimal dərinliyi — 1,3 m, orta dərinliyi — 0,7 m-dir. Laqun Adriatik dənizindən böyük qum zolağı ilə ayrılmışdır. Bataqlıq sahilləri boyunca bir neçə qumlu ada yerləşir. Şam ağacı meşələri laqunu əhatə edir.
Surxay Musayev
Həyatı
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamları ilə 2000-ci ildə "əməkdar həkim",2010-cu ildə "Əməkdar elm xadimi"adina layiq görülmüşdür.
2010-cu ilin aprel ayından Azərbaycan Respublikası Prezidenti cənab İ. Əliyevin Sərəncamı əsasında yaradılmış Azərbaycan Tibb Universitetinin Tədris-terapevtik Klinikasının direktoru vəzifəsinə təyin olunmuşdur.