cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kəlbəli xan Naxçıvanski (xanzadə)
Rus-Osmanlı (1877–1878) müharibəsi
Rus-Osmanlı (1877–1878) müharibəsi başladıqdan sonra Qafqaz Hərbi Dairəsinin 10 may 1877-ci il tarixli əmri ilə general-mayor Kəlbəli xan Naxçıvanski Qeyri-Nizami Süvari Briqadasının komandanı təyin edildi. Bu briqada İrəvan və Kurtinski qeyri-nizami dəstələrindən təşkil edilmişdi. Bu bölmə İrəvandakı rus qoşunlarının bir hissəsi idi və bu bölmənin tapşırığı sərhədi mümkün olan hücumlardan qorumaq idi. Bəyazidin Osmanlı qüvvələri tərəfindən 1877-ci ilin iyununda mühasirəyə alınmasından sonra əslində Kəlbəli xan Naxçıvanskinin dəstəsi Bəyazidlə rus komandanlığı qərərgahı arasında yerləşən yeganə xətt oldu. 5 iyunda Kəlbəli xan bir neçə yüz nəfərlik İrəvan süvarisini Bəyazid qalasındakı rus qüvvələrini gücləndirmək üçün göndərdi. Dəstəyə onun qardaşı polkovnik İsmayıl xan Naxçıvanski komandanlıq edirdi. 10 iyun 1877-ci ildə İrəvanın hərbi qubernatoru general-mayor Roslavlevə göndərdiyi teleqramda general-mayor Kəlbəli xan Naxçıvanski yazırdı: ''İndi Bəyazid şəhəri komendantının gizlicə saat 9-da göndərdiyi məktubu aldım.
Bizim bütün qoşunlarımız ayın 6-ı, saat 10:00-dan Bəyazid qalasında mühasirədədir. Türklər bombardman edirlər, vəziyyət təhlükəlidir, əsasən orada suyun olmamasına görə. İtkilərimiz çoxdur, Patseviç yaralanıb, Kovalevski öldürülüb, bütün süvari atlarımız düşmən tərəfindən ələ keçirilib, alay tərəfindən göndərilən dəstəyimiz yoxdur, mümkün olan kimi bizə kömək edin, digər halda, biz məğlub olacağıq. Çox az gilizimiz var, düşmənin hücumları hələ də dəf edilir...
Mən 4 rotadan və 150 Kazakda ibarət birləşmə ilə, silahlar olmadan, xüsuslə ilk növbədə düşmən tərəfindən ələ keçirilən şəhəri bizim geri alacağımız lazım olduğuna görə, tühlükəli hesab edirəm. Nə Aleksandropoldan, nə də İrəvandan qoşun göndərilməsi gözlənilmir.
Dəstəyə qüvvələri göndərilməsini gözləməyən Kəlbəli xan özü Bəyazidə doğru irəliləmək qərarına gəldi. Kəlbəli xanən 14 iyun 1877-ci ildə İrəvan hərbi qubernatoru general-mayor Roslavlevə göndərdiyi 54 nömrəli məruzədən: Bəyazid qarnizonunun ortaq qurtarılması üçün general-mayor İvan Yeqoroviç Loris-Məlikovun gəlməsini gözləyərkən, mən Gəncə qeyri-nizami süvari alayından 100 nəfər Çinqıl Təpə mövqelərinə yerləşdirdim. Ayın 12-i, saat 6:00-da mənə əmanət olunan Krım, Stavropol və İrəvan yerli taborundan 657 nəfər də daxil olmaqla 4 rota, polkovnik Preobrajenskinin komandanlığında İrəvan əyalətindən 71 yaraqlı, müxtəlif bölmələrdən 170 Kazak, İrəvan Qeyri-Nizami Alayından 100 nəfər, 57 nəfər İrəvan əyalətindən mehtərlər, İrəvan-Kurtinski alayından 35 nəfər və Yelizavetpol əyalətindən 2 yüz süvari və süvari komandanı polkovnik Perepelovski, alihəzrətlərin adyutantı polkovnik Tolstoy ilə birlikdə Bəyazid yüksəkliklərinə doğru yola çıxdım. Günorta saat 3-də Bəyazidin 3 verstliyinə çatmamış düşmən mənim yürüşüm barədə xəbərdar oldu və mənimlə vuruşmaq üçün üzərimə yeriməyə başladılar. Saat 20:00-da toqquşma oldu, oradan irəliləməyin və ya orada durmağın mümkünsüz olduğunu gördükdən sonra 5 verst geri çəkildim. Daşlıçay çayı yaxınlığındakı dağıdılmış Qaraca kəndində açıq ordugah qurdum. Ayın 13-cü günü, saat 7:00-da mən Bəyazid və Təpəriz cinahlarından düşmənin süvari və alaylardan ibarət böyük qüvvə ilə üzərimizə yeriməyə başladığını gördüm. Müdafiə üçün uyğun mövqe olmadığı və qarşı qüvvələrin üstünlüyünü görüb daha əlverişli yerə geri çəkilmək qərarına gəldim, lakin düşmən şiddətlə cinahlarımıza doğru hücuma keçməyə başladı...Düşmənin hədəfinə çatmasına icazə verməyərək, 14:00-a qədər ağır atəş altında mən Qarabulağ kəndini keçdim və ondan 2 verst məsafədə müdafiə üçün güclü və əlverişli mövqe tapdım...Mənə çatan məlumata görə, düşmənin itkisi ağır olmuşdur - 11 ölü və 40 yaralı, bizim tərəfdən isə 13 aşağı rütbəli, 3 Kazak və 2 yaraqlı, 7 at ölmüş, aşağı rütbəlilərdən 3 nəfər itkin düşmüşdür. ''
1877-ci ilin oktyabrında İrəvan alayının bir üzvü kimi Kəlbəli xan Muxtar paşa komandanlığındakı Osmanlı qüvvələri ilə döyüşdə iştirak etdi. Bu döyüşdə Osmanlı ordusu məğlub edildi. Buna qədər həmin ordu Ərzuruma irəliləyən rus ordusunun qarşısını Dəvəboynu keçidində almaq istəyirdi. Həmin ilin 11 dekabrında, general-mayor Kəlbəli xan Müqəddəs III dərəcəli Vladimir ordeni ilə mükafatlandırıldı. 2 iyun 1878-ci ildə Kəlbəli xan I dərəcəli Müqəddəs Stanisdlav ordeni ilə də mükafatlandırıldı. Bu mükafatlandırmalar 1877-ci ilin iyununda "İrəvan alayının üzvü kimi Osmanlılarla müharibədə göstərdiyi igidliyə və cəsarətə görə verilmişdi".
13 iyul 1878-ci ildə o, II Süvari Diviziyasının komandanı təyin edildi. 8 dekabr 1878-ci ildə isə "23 oktyabr 1877-ci ildə Dəvəboynu döyüşündə göstərdiyi cəsarətə və igidliyə görə" II Aleksandr tərəfindən üzərində brilliantla "İgidliyə görə" yazılmış süvari qılıncı ilə mükafatlandırıldı. 1879-cu ilin 24 yanvarında "1877-ci ildə osmanlılarla müxtəlif vaxtlarda göstərdiyi igidliyə görə" Müqəddəs Anna ordeni ilə mükafatlandırıldı.
Son illəri
25 iyuldan 1880-ci ilin martına qədər Kəlbəli xan I Qafqaz Süvari Diviziyasının II alayının komandanı oldu. Lakin sağlamlığına görə vəzifəsini davam etdirə bilmədi və öz istəyi ilə vəzifədən ayrıldı. Alay komandanlığı vəzifəsini təhsil verən Kəlbəli xan süvari ordusuna qeydə alınaraq, Qafqaz ordusunun baş komandanı Böyük Knyaz Mixail Nikolayeviçin əmr zabiti oldu.
Kəlbəli xan Ehsan xan oğlu Naxçıvanski 1883-cü ilin aprelində, 59 yaşında və general-mayor rütbəsində olarkən vəfat etdi.
Ailəsi
O, mayor Əhməd xan İrəvanski Makinskinin qızı Xurşud xanımla ailə həyatı qurmuşdur. Onların 8 övladı olmuşdur:
Zeynəb bəyim (1851-?), Bədirnisə bəyim (1853-?), Ehsan xan (1855–1894), Cəfərqulu xan (1859–1929), Şah Cahan bəyim (1860-?), Rəhim xan (1860-?), Hüseyn xan (1863–1919) və Zərintac xanım (1866-?). Zərintac bəyim avar əsilli rus generalı və bir dövrlük İrəvan qubernatoru olmuş Maqsud Əlixanov Avarski ilə ailə həyatı qurmuşdur.
Qasımbəyli (Sabirabad)
Tarixi
Sabirabad rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Kür çayının sağ sahilində, Mil düzündədir. Kəndin keçmiş adı Mirqasımbəyli olmuşdur. Sonralar mir (“seyid” mənasında) sözü unudulmuşdur. Kənd salındığı ərazinin adı ilə keçmişdə Əyribucaq da adlanmışdır. Qeyd edək ki, Ağsu rayonunun Ərəbmehdibəy inzibati ərazi vahidində, Goranboy rayonunun Tap Qaraqoyunlu inzibati ərazi vahidində, Cəlilabad rayonunun Şiləvəngə inzibati ərazi vahidində və Bərdə rayonunun Kələntərli inzibati ərazi vahidində də bu adda toponimlər mövcuddur. Ancaq bu toponimlərin yaranma tarixləri və toponimkası müxtəlifdir.
Sabirabad rayonunun Qasımbəyli kəndinin yaranmasi barədə kitablarda və  dəqiq  mənbələrdə heç bir məlumat yoxdur, amma kənd ağsaqqallarının dilindən belə rəvayət edilir ki, 1800-1810-cu illərdə burada 7 ev (sülalə) yaşayıb. Sonradan digər bölgələrdən - əsasən Kürdəmir rayonundan gələnlərin hesabına böyüyərək yaşayış yeri kimi formalaşmışdır.
2010-cu ilin mayında Kür çayının daşması ilə yaranan təbii fəlakət nəticəsində Qasımbəyli kəndinə külli miqdarda ziyan dəymiş, demək olar ki, bütün infrastruktur dağılmışdı.
Coğrafiyası və iqlimi
Qasımbəyli kəndi Kür-Araz ovalığında, Kür çayı ilə Araz çayının qovuşduğu yerdə, Kürün cənub sahilində yerləşir. Ərazi baxımından bura Mil düzü adlanır və Şimaldan Kür çayı cənubdan Araz çayı qərbdən isə Sarısu gölü ilə sərhəddir.
Təhsil
Kənddə Hilal Ənnağıyev adına orta məktəb fəaliyyət göstərir. 2010-cu ildəki təbii fəlakət nəticəsində kənd məktəbi tamamilə yararsız vəziyyətə düşmüşdü. Lakin dövlət başçısının tapşırığına əsasən məktəbin binası qısa müddətdə müasir tələblər səviyyəsində yenidən qurulmuş və 246 şagird yeri olan bina istifadəyə verilmişdir.
Alaş Orda
1980-ci illərin sonunda, təsir dairəsi Qazaxıstan və Qırğızıstan olan eyni adlı yeni bir milliyyətçi partiya qurulmuşdur.
Söz açımı
Qazaxıstanın rəsmi açıqlamasına görə Alaş adı Qazaxların əfsanəvi babası Alaş Xandan götürülmüşdür. Alaş Xan Orda xanın digər bir adıdır, lakin Orta Asiyanın digər Türk dillərində alaşa — at mənasına gəldiyinə görə Alaş Ordanın izahının Atlı Ordusu olduğu daha məntiqli hesab olunur.
Tarixi
1905-ci ildə Mustafa Çokay tərəfindən təşkil edilib "Hamımız Alaşın oğullarıyıq!" başlığı altında Daşkənddə baş tutan Türküstan Müsəlmanları Konqresində, nəcabətli ailələrdən olan Qazax və Qırğız rəhbərləri Alaş adı altında birləşmişdi. Bu hərəkata Qazax və Qırğız ziyalıları də qatılmışdı. Bu yeni hərəkatın başlıca hədəfləri bunlar idi:
Alaş Hərəkatı Mustafa Çokay tərəfindən qurulmuş olan Türküstan Müsəlmanları Komitəsi ilə möhkəm ortaqlığa malik idi. Eləcə də, Osmanlıda qurulan Jön Türklər hərəkatı və Mirseyid Sultanqaliev tərəfindən qurulmuş olan Türk-Tatar Komitəsi ilə əməkdaşlıq edirdi.
1912-ci ildə Alaş hərəkatı Alaş Partiyasını yaratdı. Bu partiyaya Mustafa Çokayın yanında Əbdülqafar İmanov və Amangəldi İmanov qardaşları və bir Qazax törəsi (qazaxlarda bir hökmdar titulu) olan Əlixan Bukeyxanov da üzv olmuşdular. Bukeyxanov partiyanın ən sözü keçən şəxslərindən idi və partiyanın təməl ünsürləri də Bukeyxanov tərəfindən təyin olunurdu. Çünki, Bukeyxanov Rus parlamentinin üzvü və parlamentin içərisində rusların sosialist-inqilabçı qrupuna yaxın olan fraksiyaya mənsub idi.
Alaş partiyası bu dövrdə çox Türkçüydü və Rusiya İmperiyasında yaşayan Türk xalqlarını birləşərək Böyük Turanı qurmağa çağırırdı. Bir Törə olaraq Bukeyxanov özünü birbaşa Çingiz Xanın varisi olaraq görürdü. İmanov qardaşları isə qoja olaraq özlərini Məhəmməd ibn Abdullahın varisləri olaraq görürdülər.
Alaş Partiyasının əhəmiyyətli dövrü Rusiya İmperiyasının 1917-ci ildə çökməsi ilə başladı. Artıq yeni qurulan bir Rusiyanın içində avtonom bir Qazax-Qırğız milli dövləti üçün səy göstərirdilər. Bu dövlətin Rusiyanın o dövrdə Qırğız olaraq təyin olunan bütün birliklərini əhatə etməsini və Alaş Orda adını daşımasını istəyirdilər. Mustafa Çokay bu dövlətin ilk lideri olaraq seçilmişdi.
1917-ci ilin axırlarında Alaş Orda Orenburqda, Rusiyanın içərisində muxtar Qazax ölkəsinin qurulmasını müdafiə edən Qırğızların Müsəlman Konqresini reallaşdırdılar. Ayrıca muxtariyyətə qovuşmaq üçün Rusiyanın bütün Türk xalqları ilə ortaq hərəkət edilməsinin vacibliyi də vurğulanırdı, lakin Alaş Orda bu dövrdə belə bütün Türk xalqlarının birləşdiyi bir gücün içərisində Qırğızların öndər rolunda olmasının vacib olduğu fikrindəydi.
Alaş Ordanın bolşeviklərin hakimiyyətə gəlməsinə qarşı olması və Rusiyanın demokratik şəkildə idarə olunması lazım olduğunu müdafiə etmələri səbəbiylə Sovet rejimi ilə münasibətləri kəskinləşmişdi.
Rusiyada vətəndaş müharibəsi əsnasında Alaş Orda Qazaxların yaşadığı bölgələri Bolşeviklərə qarşı müdafiə üçün ayrıca bir ordu qurmuşdu. Ancaq, böyük birləşmiş bir bölgəyə nəzarət edə bilmədilər və bölgə iki yerə bölündü. Bu hissələrin arasında əlaqə problemləri olduğuna görə ötəri iki ayrı idarəetmə meydana gəldi. Qərb hissənin lideri Bukeyxanov, şərq hissənin liderləri İmanov qardaşları idi.
Mustafa Çokayev bu vəziyyəti düzəltmək üçün İmanov qardaşların razılığı ilə Qazaxıstan və Qırğızıstanı əhatə edən yeni bir dövlətin qurulduğunu elan etdi, lakin bunun heç bir mənası yox idi. Çünki kommunist Rus rejimi yalnız Bukeyxanovu Alaş Orda lideri olaraq tanıyırdı.
Bolşeviklərə qarşı güc qazanmaq üçün Alaş Orda kazaklarla əməkdaşlıq etməyə başladı. Ancaq 1919-cu ildə Alaş Orda orduları Qızıl Ordu tərəfindən məğlub edildi və liderlərinin çoxu öldürüldü.
Həmin dövrdən sonra Alaş Ordanın az sayda qalan Türkçü qanadını meydana gətirən üzvləri Türküstanın cənubuna gedib Basmaçı hərəkatına qoşulmuşdular. Partiyanın islahatçı qanadı Türküstan Kommunist Partiyasına üzv oldu. Alaş Orda Partiyası üzdə hələ Qazax partiyası olaraq varlığını davam etdirirdi, lakin artıq nəzarət altında idi. Hərəkatın Qırğız qanadı isə 1919-cu ildə tamamilə dağılmışdı.
Bukeyxanov Moskvaya köçdü və tərcüməçi olaraq fəaliyyətini davam etdirdi. Siyasət ilə artıq heç bir əlaqəsi qalmamışdı. Bukeyxanov həmin dövrdə bir çox Türk dillərində yazılan qəzetlər üçün yazıçılıq etdi və bir neçə kitab yazdı. 1921-ci ildə Bukeyxanov bir sıra şəxslərlə birgə Jas Alaş və yalnızca özü Qazaq Tili (Qazax dili) adlı qəzetləri yaratdı.
Crataegus rivularis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Brok Lesnar
Super ağır çəkili idmançılar arasında dəfələrlə WWE qalib gələn Brock özünü UFC yarışlarındada sınamışdır.Lesnar Vebsterdə, ABŞ-də Cənubi Dekota ştatında, Stefaninin Lesnarın ailəsində doğuldu O süd fermasında böyüdü və O Vebster Orta Məktəbində təhsil aldı.17 yaşında Milli Qvardiyaya qoşuldu.Daha sonra O, Minnesotasının Universiteti tələbəsi oldu.
Silahlı Qüvvələr
Silahlı qüvvələr — dövlətin hərbi təşkilatı. Dövlətin suverenliyini və ərazi bütövlüyünü hücumlardan və müharibədən daima qorumaq üçün mövcud olan zəruri dövlət təsisatı. Dövlətin dayaq sütunlarından biri sayılır. Müxtəlif qoşun növlərinə aid olaraq həqiqi və ehtiyat hərbi hissələrdən ibarət olur.
Crataegus saligna
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Debeyki maşası
thumb|Debeyki maşası Debeyki maşası — Manipulyasiya zamanı toxuma zədələnməsinin qarşısını almaq üçün damar əməliyyatlarında istifadə olunan atravmatik toxuma maşası növü. Onlar adətən böyük olurlar (bəzi nümunələrinin uzunluğu 36 sm-ə qədər çata bilir) və bir çox digər toxuma maşalarındakı incə tutucu hissədən fərqli olaraq, bu maşalarda həmin hissə daha qabarıq olur.
Kau səhrası
left|thumb|Kau səhrası Kau səhrası — Havay adasının cənub-şərqində, Kilauza vulkanının ətrafında yerləçən səjhra. Eynio adlı rayonun ərazisinə daxildir. Vulkanik çöküntülərlə örtülən səhrada tez-tez turşu yağışı yağır.
iqlimi
Kau tioik vulkanik səhradır. Tipik səhralardan (hansı ki, yağıntının miqdarı 200 mm keçmir və buxarlanma iillik yağıntını üstələyir) aşağıdakı xüsusiyyətlərinə görə fərqlənir:
Milli park
Kau səhrasından Havay Vulkanik Milli parka yol gedir. Səhradan № 11 şose keçir. Bu yol Hilo və Kailua-Kona yaşayış məntəqələrini birləşdirir.
Səhra ərazisindən Kilauea vulkanının qırılma xətti keçir.
Son illər passatların təsiri ilə Halemaumau kraterindən gələn tüstü ərazini bürüyür və bui səbəbdən əraziyə turistlər.
Püskürmə tarixi
thumb|[[Kilauea vulkanın 1790-cı il püskürməsinə aid suxurlar.]] 1790-cı ildə güçlü püskürmə baş vermişdir. Nəticədə böyük miqdarda vulkan külü səmaya yayılaraq bulud əmələ gətirmişdir.
Vulkanik q1az və kül I Kameameanın düşmənləıri olan ordunu məhv etmişdir. Bu isə onun hakimiyyətə gəlməsini asanlaşdırmışdır. Burada ən azı 80 döyüşçü həlak olmuşdur.
Eupatorium obtusissmum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Əhmədiyyə Cəbrayılov
Əhmədiyyə Mikayıl oğlu Cəbrayılov — İkinci dünya müharibəsinin iştirakçısı, partizan, Fransa Müqavimət Hərəkatının görkəmli nümayəndələrindən biri, Qarabağ müharibəsi şəhidi — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Mikayıl Cəbrayılovun atası.
Həyatı
Əhmədiyyə Cəbrayılov 22 sentyabr, 1920-ci ildə Şəki rayonunun Oxud kəndində anadan olmuşdur. İkinci dünya müharibəsi illərində Fransa Müqavimət hərəkatının iştirakçısı, "Armed Mişel", "Ryus Armed", "Хаrqo" və başqa adlarla Fransanın azadlığı uğrunda döyüşlərdə iştirak etmişdir. Fransanın orden və medalları ilə, o cümlədən "Hərbi medal"lar ilə təltif olunmuşdur.
1935-ci ildə Şəkidə Kənd təsərrüfatı texnikumunun Zootexnika və aqronomiya fakültəsinə daxil olur. 1938-ci ildə buranı Aqronomiya ixtisası üzrə bitirir və növbəti illərdə Quba-Xaçmaz zonası rayonlarında əmək fəaliyyətinə başlayır. 1940-cı ildə Kommunist partiyasına üzv olur.
Müharibədə iştirakı
150px|thumb|left|Əhmədiyyə Cəbrayılov sovet ordusunda Böyük Vətən Müharibəsinin başlaması ilə könüllü olaraq cəbhəyə yollanır. Orconikidze diyarının Nevinnomıssk şəhərindəki aviasiya məktəbində hazırlıq keçir. Bir neçə ay davam edən kurslardan sonra kiçik leytenant rütbəsi alaraq Moskva yaxınlığında yerləşən 35-ci divizionun 350-ci bombardmançı eskadriliyasına, texniki xidmət sahəsinə təyin olunur.
Əsirlik
1942-ci ilin aprel və ya may ayında onun təyyarəsi Kursk ətrafında vurulur. Həmin dövrdə 350-ci polk Şimali Donets çayının sahilində, İzyum çayının yaxınlığında ağır yaralanır və almanlara əsir düşür, Barvinka və Lvov yaxınlığındakı həbs düşərgələrinə göndərilir. Bir düşərgədən başqa düşərgəyə keçid 3 ay davam edir. Hər gün piyada təxminən 60 km yol qət olunurdu.
thumbnail|Əhmədiyyə Cəbrayılovun Fransada [[:fr:Valleroy (Meurthe-et-Moselle)|Valleroy kəndində əsir olduğu məkan]] 1943-cü ildə Daxau həbs düşərgəsinə göndərilir və birinci dəfə qaçmağa cəhd edir. Bıçaqla silahlanaraq özünü sərxoşluğa vurur, gecənin qaranlığından istifadə edərək gözətçiyə yaxınlaşır və boğazını kəsmək istəyir. Cəhd baş tutmur və nəticədə almanlar tərəfindən Fransanın cənubunda, Tuluza şəhəri yaxınlığındakı Montoban həbs düşərgəsinə göndərilir. Burada o, 4167 nömrəli əsir idi. Bu həbsxanada o vərəm xəstəliyinə tutulur.
Müqavimət hərəkatı
1943-cü ildə həbsxana komendantının qulluqçusu madam Jannanın köməyi ilə fransız vətənpərvərləri almanların diqqətini yayındırmaq üçün tabutda gizlənmiş Əhmədiyyəni xilas edərək Jannanın evindəki zirzəmiyə gətirirlər. Sağaldıqdan sonra Əhmədiyyə faşistlərdən qisas almaq üçün qəti qərara gəlir və özünü buna hazır hesab edir. Fransız dilini öyrənir, madam Jannanın sayəsində onun vətənpərvər dostları və partizan hərəkatları ilə əlaqəyə girir, müqavimət hərəkatının kapitan Delplankın (ləqəbi "Düma") rəhbərlik etdiyi Tarn və Qaron departamentlərindəki 4-cü eskadronun üzvü olur. Əhmədiyyə Cəbrayılovun gizli fəaliyyət ləqəbləri "Xarqo", "Fraji", "Qoçaq", "Ryus Armed" və s. olmuşdur. İşğalçı alman hakimiyyət orqanları onun başına 10 min alman markası mükafat təyin etmişdilər.
thumbnail|left|Əhmədiyyə Cəbrayılov (solda) Müqavimət hərəkatı zamanı 1944-cü il 22 mayda Əhmədiyyəni əvvəlcə Kaberta partizan dəstəsinə, sonra isə kapitan Delplankın komandanlıq etdiyi Düma Gizli Ordusuna keçirirlər, Əhmədiyyə bu dəstənin Tarn və Qaronun azad edilməsi uğrunda apardığı bütün döyüşlərdə iştirak edir. 1944-cü il 19 avqustda Montobanın azad edilməsi və buna qədərki digər əməliyyatlara qatılır.
20 avqustda azad edilmiş Parisdə general Şarl de Qoll Əhmədiyyə Cəbrayılov ilə görüşür. Bu görüşü fotoşəkil təsdiq edir, həmin dövrdə Fransa müvəqqəti hökumətinin prezidenti olan Şarl de Qollun iştirak etdiyi banketdə Əhmədiyyəni görmək olar. 28 avqustda Əhmədiyyə Montobanda yaradılan 3-cü briqadaya daxil olaraq Vozj və Elzasdakı döyüşlərdə iştirak edir.
1945-ci il 1 martda o, 3-cü briqadanın 4-cü eskadronuna daxil olur. Bir sıra tapşırıqlarla yanaşı, Əhmədiyyə Cəbrayılov dəmir yol xətlərini partladaraq düşmənin minlərlə fransızı Almaniyadakı həbs düşərgələrində apararaq işlətmələrinə mane olmuşdur. Həbs düşərgəsinə aparılan 500-ə yaxın fransız uşağı xilas edən zaman, yaralanmış və alman zabiti formasında olduğu üçün bir müddət alman hərbi qospitalında müalicə almışdır. Müalicəsi bitdikdən sonra, Albi şəhərinə hərbi komendant təyin olunmuşdur. Bir müddət alman zabiti kimliyində partizanlara çox əhəmiyyətli məlumatlar ötürmüşdür. Daha sonra bütün komendatura zabitlərini əsir götürərək partizanlara təhvil vermişdir. O, körpüləri sıradan çıxarır, alman anbarlarını və faşist zabitlərinin yaşadıqları evləri yandırır. Onun başçılığı altında Lion şəhərinin mərkəzində düşmən tankları yandırılır. Müvəffəqiyyətlə aparılan təhlükəli əməliyyatların müqabilində Fransa Kommunist Partiyasının baş katibi Moris Torez ona tapança bağışlayır.
thumb|Əhmədiyyə Cəbrayılov (solda oturub) Fransada bir qrup partizanlarla birgə 16 martda o, 3-cü briqadadan tərxis olunur. 1945-ci ilin mayında Birinci Fransız Ordusunun tərkibində yenidən Vozj və Elzasdakı döyüşlərə qatılır.
1946-cı ildə Əhmədiyyə qəti qərara gəlir ki, vətəninə qayıtsın. Fransa onun hərbi şücaətlərini layiqincə qiymətləndirir və o, ölkənin medal və ordenlərlə təltif olunur, o cümlədən şəxsi igidliyə görə "hərbi medal"la ilə (bu medal sıravi əsgərə hərbi paradda generaldan irəlidə addımlamaq hüququ verir).
Müharibədən sonra
thumbnail|left|160px|[[Şarl de Qollun Moskvaya gəlişi ilə bağlı Cəbrayılovun adına 1966-cı ildə göndərilən dəvətnamə]] 25 noyabr 1946-cı ildə Şarl de Qollun köməyi ilə Əhmədiyyə SSRİ-yə qayıdır. Burada o, vətən xaini kimi qəbul olunur və Moskvadakı yoxlamaların birində onun mükafatlarının bir hissəsi əlindən alınır. 1947-ci ildə Sürəyya xanımla ailə qurur, 1948–1962-ci illərdə bu nikahdan 7 uşaq dünyaya gəlir. 1964-cü ildə Kirovabad Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda yarımçıq qalmış təhsilini davam etdirir.
1972, 1975, 1982-ci illərdə döyüşlərdə iştirak etdiyi yerləri gəzməyə icazə verilir. O, Montoban, Rodez, Tuluza, Albi şəhərlərinə gedir, həmçinin Paris, Bordo, Strazburq, Lion, Dijon və Marseldə olur, keçmiş döyüş yoldaşları ilə görüşür. 1975-ci ildəki səfəri zamanı o, Fransa Senatında senator Jak Düklo tərəfindən qəbul edilir və ona bu görüşdən xatirə medalı təqdim edilir.
1976-cı ildə müharibədəki iştirakına görə ""Oktyabr inqilabı" ordeni" ilə təltif olunur. 1977-ci ildə Tarn və Qaronda Fransa partizan hərəkatında birgə iştirak etdiyi Rene Şambar SSRİ-yə gəlir və Əhmədiyyə Cəbrayılovla görüşür.
Fransa mükafatları
thumbnail|Əhmədiyyə Cəbrayılovun ev-muzeyində saxlanılan Fransa mükafatları Əhmədiyyə Cəbrayılov Fransanın 8 hərbi mükafatı ilə təltil olunmuşdur :
SSRİ mükafatları
thumbnail|Əhmədiyyə Cəbrayılovun ev-muzeyində saxlanılan SSRİ və Rusiya mükafatları
Vəfatı
1994-cü il 10 oktyabrda Əhmədiyyə Cəbrayılov Şəkidə yol qəzası zamanı həlak olur. Yük maşını telefon mağazasına çırpılır, həmin an Əhmədiyyə mağazanın içində olur. O, Oxud kənd qəbristanlığında dəfn edilir.
Xatirəsi
Onun ölümündən xəbərsiz olan Fransa hökuməti 1995-ci ildə faşizm üzərində qələbənin 50 illiyi münasibətilə ona fəxri təqaüd və xatirə medalları göndərir.
1995-ci ilin oktyabrında, ölüm ildönümündə onun qəbri üzərində bürünc heykəli qoyulur.
1998-ci il 15 oktyabrda Fransa Müqavimət hərəkatının könüllü döyüşçüsü Əhmədiyyə Cəbrayılova ölümündən sonra Fransanın azadlığı uğrunda döyüşlərdə iştirakına görə Minnətdarlıq Diplomu verilir. Həmin il Əhmədiyyə Cəbrayılovun döyüş yoldaşı Rene Şambar Şəkidə onun ailəsinə baş çəkir.
11 avqust 2020-ci ildə Azərbaycan prezidenti Əhmədiyyə Cəbrayılovun 100 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında sərəncam imzalamışdır.
Qərb cəbhəsində sakitlikdir (film, 1930)
Qərb cəbhəsində sakitlikdir — 1930-cu ildə istehsal olunmuş müharibə filmidir. Filmin rejissoru Lyuis Maylstoundur. Film ilk dəfə 21 aprel 1930-cu ildə Şimali Amerikada təqdim olunub. Film iki nominasiyada Oskar mükafatı qazanıb: Ən yaxşı filmə görə və ən yaxşı rejissor işinə görə. Film Qərb cəbhəsində yenilik yoxdur romanının əsasında çəkilmişdir.
Crataegus scabrida
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kiss (albom)
Kiss — L'Arc~en~Ciel qrupunun albomudur.
Suriya coğrafiyası
Suriya coğrafiyası — Suriya Ərəb Respublikası coğrafiyası.
Bulbophyllum mahakamense
(Bulbophyllum mahakamense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Suriya coğrafiyası
Sahəsi və sərhədləri
Ölkənin coğrafi və hərbi-strateji mövqeyi çox əlverişlidir. Qərbi Asiyanı Afrika və Aralıq dənizi ölkələri ilə birləşdirən mühüm hava, avtomobil yollarının bəziləri Suriya ərazisindən keçir. Digər tərəfdən Aralıq dənizinə birbaşa çıxışı olmayan İraq və Ürdün Suriya torpaqlarından keçməklə Avropa və Şimali Afrika ölkələri ilə əlaqə saxlayır.
Qornı ulusu
Qornı ulusu — Rusiya Federasiyası, Saxa Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi Berdiqestyax kəndi, respublikanın paytaxtı Yakutsk şəhərindən quru yolu ilə 184 km, hava ilə 150 km məsafədə yerləşir.
Suriya coğrafiyası
Suriyanın relyefi
Suriyanın ərazisi iki: dağlıq qərb və düzənlik şərq hissəyə ayrılır. Ərazinin çox hissəsi şimal-qərbdən cənub-şərqə Mesopotamiya ovalığı ilə İran körfəzinə tərəf meylli olan, hündürlüyü 700–200 metr arasında dəyişən yüksəklikdir. Qərb hissə sahilboyu düzənliklərdən, dağ sistemlərindən və tektonik mənşəli dərələrdən ibarətdir.
Qornı ulusu
Coğrafiyası
Mərkəzi Yakutiyada yerləşir. Sahəsi 45,6 min km²-dir. Ulusun çox hissəsi Prilenski yaylasında yerləşir. Şimalda Mərkəzi Yakut ovalığı yerləşir. Bölgənin əsas çayları: Sinya, Sitte, Tyuqyuene (Lena çayının sol qolları). Respublikanın 6 ulus ilə sərhəddir:Yuxarı Vilyoy, Olekminski, Vilyoy, Kobyayski, Nam, Xanqalas və Yakutsk şəhər dairəsi. Ulusda vəhşi heyvanların və onların yaşayış yerlərini qorumaq, çoxaltmaq və bərpa etmək üçün Sinyaya Milli Təbiət Parkı və ehtiyat qoruqları qurulmuşdur. Xüsusi mühafizə olunan ərazilər ulusun ümumi ərazisinin 35,7% -ni tutur. Ulus güclü turistik və rekreasiya potensialına malikdir. Sinaya Milli Təbiət Parkının və ov obyektlərinin bazasında hər il ovçuluq və ekoloji turizm təşkil edilir.
Suriya coğrafiyası
Suriyanın relyefi
Ölkənin qərbində yerləşmiş düzənlik təqribən 200 km məsafədə ensiz (10– 30 km) zolaq şəklində Aralıq dənizi sahili boyunca uzanır. Şərqə getdikcə düzənlik tədricən dağlıq bölgəyə birləşir.
Qornı ulusu
Tarixi
Rayon 25 iyun 1931-ci ildə qurulmuşdur.
Suriya coğrafiyası
Suriyanın relyefi
Suriya sözünə ilk dəfə klassik antik ədəbiyyatında Esxil və Herodotun əsərlərində rast gəlinir və belə güman edilir ki, bu yunan mənşəli söz olub, Assuriya sözünün təhrif olunmuş şəklidir. Ərəb tarixçiləri və səyyahları Suriya ərazisini həmişə əş-Şam adlandırmışlar. Ulu şairimiz Nizami Gəncəvinin "Sirlər xəzinəsi" əsərindəki "Kərpickəsən kişinin bir cavanla hekayəti" şerində Şam (ölkə paytaxtı Dəməşqin əvvəlki adı) şəhərində baş vermiş hadisələrdən danışılır.
Qornı ulusu
Əhalisi
Əhalinin əsas hissəsi saxalılar təşkil edir. Üstəlik burada ruslar, evenlər, evenklər və digər millətlərin nümayənələri yaşayır.
Suriya coğrafiyası
Suriyanın relyefi
Suriyalıların Bəhr adlandırdıqları Aralıq dənizi sahilboyu düzənliyi, eləcə də bütün ölkənin təbii incisidir. Aralıq dənizinin bu hissəsində su təmiz, şəffaf və istidir. Yanvar-mart ayları istisna olmaqla burada ilboyu çimmək olar. Çimərliklər bəzi yerlərdə çınqıl adlanan xırda daşlarla, bəzi yerlərdə açıq sarı qumlarla örtülüdür.
Qornı ulusu
Əhalisi
2002-ci il siyahıyaalmasına görə ulusun etnik tərkibi: saxalar - 10 854 nəfər (95.03%), ruslar - 209 nəfər (1.83%), evenklər - 112 nəfər (0.98%), evenlər - 57 nəfər (0, 50%), digər millətlər - 190 nəfər (1.66%). Əhalinin orta yaşı 28-dir.
Suriya coğrafiyası
Suriyanın relyefi
Laziqiyyə (Latagiya) limanı istisna olmaqla Suriyada əlverişli təbii liman yoxdur. Vaxtilə sovet mütəxəssislərinin köməyilə Laziqiyyədə müasir dəniz limanı salınmışdır. Sahildə yerləşmiş kiçik buxtalardan ancaq yerli əhəmiyyətli gəmiçilikdə istifadə olunur.
Qornı ulusu
Yerli özünü idarəetmə
Qornı ulusu ərazisinə 9 kənd inzibati vahidliyinə ümumilikdə 16 yaşayış məntəqəsi daxildir.
Suriya coğrafiyası
Suriyanın relyefi
Ölkənin Livan və Türkiyə ilə sərhədləri dağlıq bölgələrdən keçir. Suriyanın ən hündür yeri Livan sərhədindəki Əş-Şeyx dağlarındadır (2814 m). Ölkənin cənub-şərqini Suriya səhrası tutur. Bu səhra İordaniya, İraq və Səudiyyə Ərəbistanı ərazilərinə də daxil olur. Əslində bu səhra quru çay dərələri ilə kəsilmiş yayladır. Yaylanın şimal hissəsində Tədmür Avropa ədəbiyyatında (Palmira) vahəsi yerləşir.
Qornı ulusu
Ulus başçıları
2002—2007 - Nikolay İvanoviç Andreyev
2008—2013 - Pyotr Nikolaeviç Alekseyev
2013-cü ildən - Nikita Viktoroviç Andreyev.
Suriya coğrafiyası
Suriyanın relyefi
Uzunluğu 200, eni 15–30 km olan Aralıq dənizi sahilindəki düzənlikdən şərqə qırışıq dağlar uzanır. Əl-Ğab adlanan tektonik mənşəli dərə bu dağları bir-birindən ayırır. Eni 15–20 km olan Əl-Ğab dərəsi ilə Əl-Asi (Avropa ədəbiyyatında Oront) çayı axır. Əl-Ğabdan cənubda yerləşən dağlar Ənsariyyə adlanır. Bu dağların ətəklərindən Hələb-Laziqiyyə və Həmat-Baniyas istiqamətində müasir tələbatlara cavab verən şosseyolu çəkilmişdir.
Qornı ulusu
İqtisadiyyat
Ulus iqtisadiyyatının əsasını kənd təsərrüfatı təşkil edir. Onun əsas sahəsi heyvandarlıqdır (ətlik və südlük maldarlıq, at yetişdirilməsi). Kənd təsərrüfatı torpaqları 54,9 min ha təşkil edir.
Suriya coğrafiyası
Təbii ehtiyatları
Son vaxtlar aparılan geoloji kəşfiyyat işləri nəticəsində ölkədə əhəmiyyətli faydalı qazıntı sərvətləri aşkar edilmişdir. Sənaye əhəmiyyətli ehtiyatı təqribən 300 mln. t. olan neft əsas etibarilə ölkənin şimal-şərqində (Suadiyyə, Rumelan, Qaraçuk, Deyrik, Xirvə yataqları) yerləşmişdir. Tərkibində kükürdün faizi çox olan Suriya neftinin nəql olunması və emalı bir qədər çətindir. Tədmür vahəsi ətrafında fosforit çıxarılır. Laziqiyyə və Hələb şəhərləri ətrafında aşkar edilmiş mərmər, təbii asfalt, şüşə istehsalında istifadə olunan kvars qumları, daşduz yataqlarının iqtisadi əhəmiyyəti böyükdür.
Ölkədə aşkar edilmiş dəmir filizinin tərkibində dəmirin faizi aşağı (30–32) olduğundan ondan geniş istifadə olunmur.
Qornı ulusu
Tanınmış şəxsləri
Sofron Petroviç Danilov (1923-1993) - Yakut yazıçısı.
Suriya coğrafiyası
İqlimi və hidroqrafiyası
Suriyada Aralıq dənizi tipli subtropik iqlim hakimdir. Ölkənin qərb bölgəsində yumşaq dəniz iqlimi mövcud olduğu halda daxili bölgələrdə və şərqdə kontinentallıq artır. Suriyanın Aralıq dənizi bölgəsinin ürəkaçan təbiəti, xüsusilə səfalı iqlimi ölkənin digər yerlərinin təbiəti və iqlimi ilə təzad təşkil edir. Aralıq dənizi sahilində ən isti ay olan iyunun orta temperaturu müsbət 25–26 °C, Suriya səhrasında isə 45–50 °C dərəcədir. Dəniz sahili bölgəyə 800–900, ölkənin qərbində yerləşmiş Ənsariyyə dağlarının yamaclarına 1500, səhra və yarımsəhralara isə 50–80 mm yağıntı düşür.
Qornı ulusu
Tanınmış şəxsləri
Afanasi Nikolayeviç Osipov (1928) - Sovet, Yakut və Rus rəssamı.
Suriya coğrafiyası
İqlimi və hidroqrafiyası
Ölkənin ən böyük çayı Fəratdır. Suriya ərazisində bu çay Bəlix, Xabur, Deyr əz-Zövr qollarını qəbul edir. Ümumi uzunluğu 2300 km olan Fərat 675 km məsafədə Suriya ərazisindən axaraq İraqa daxil olur. Fəratda səviyyənin tənzimlənməsi, ucuz elektrik enerjisi əldə olunması və suvarma problemini qismən həll etmək üçün tərkibində azərbaycanlı mütəxəssislərin də olduğu sabiq SSRİ-nin iqtisadi və texniki köməkliyilə hidroenerji kompleksi tikilib istifadəyə verilmişdir. Fərat kimi Türkiyədən başlayan Dəclə cəmi 50 km məsafədə Suriya ərazisindən axır. Dəclə istisna olmaqla Suriya çaylarının su ehtiyatı 50 mlrd. kub metrdir, bunun 25 mlrd. kub metri Fəratın payına düşür.
Qornı ulusu
Tanınmış şəxsləri
Avqustina Nikolaevna Filippova - Moda dizayneri, Yakutiyanın əməkdar mədəniyyət işçisi, Rusiya Rəssamlar İttifaqının üzvü.
Suriya coğrafiyası
İqlimi və hidroqrafiyası
Fərat çayı dərəsi qədim xalqların və sivilizasiyaların beşiklərindən biri hesab olunur. İran körfəzinə tökülənə qədər Fərat Dəclə ilə birləşir. İki çayarası və ya Mesopotamiya adlanan hövzədə hələ 5 min əvvəl şumerlərin mədəniyyəti yüksək inkişaf səviyyəsinə çata bilmişdir. Suriya ərazisində Fərat çayının dərinliyi 4–7 metr arasında tərəddüd edir. Fərat çoxlilli çaydır. Hesablanmışdır ki, o, ildə təqribən 15 mln. ton lil axıdır. Bu lilin əksəriyyəti onun dərəsinə və deltasına çökür. Belə lilli torpaqlarda isə pambıq, şəkər qamışı, çəltik və meyvə-tərəvəz yetişdirmək çox əlverişlidir.
Suriyanın çaylarından biri də Asi çaydır (Oront).
Torpaq, bitki örtüyü
Suriyanın fauna və flora aləmi o qədər də zəngin deyil. Aralıq dənizi sahili bölgəsində vahələrin və çay dərələrinin məhsuldar torpaqlarında istiliksevən Aralıq dənizi bitkiləri bitir. Hümsdən məhrum olmuş səhra torpaqlarında isə ancaq istiyə və quraqlığa davamlı alçaqboylu ağaclara və kolluqlara rast gəlmək olar. Dağların ətəyində tala şəklində meşələr də qalmışdır.
Suriya hökuməti təbiətinə biganə qalan dövlət deyil. Ölkədə ekoloji tarazlığı qorumaq üçün milli parklar, qoruqlar və yasaqlıqlar salınmışdır, amma bu işlər lazımlı səviyyədə inkişaf edə bilməmişdir.
Suriya təbiəti
Suriya təbiəti üçün səciyyəvi olan hallardan biri də vahələrin, yəni suvarılan əkinçilik sahələrinin olmasıdır. Ürəksıxıcı təbiəti olan səhralar içərisində adda-budda görünən yaşıl vahələr sözün tam mənasında cənnəti xatırladır. Belə vahələr içərisində Dəməşq Qutəsi çox məşhurdur. Ümumiyyətlə, Suriya dağlarının ətəklərində yerləşmiş bütün vahələr Qutə (الغوطة) adlanır. Dəməşq Qutəsinin sahəsi 300 kv. km-ə bərabərdir. Qədim zamanlardan bizim günlərə qədər Dəməşqin hər hansı bir tərifi ilk növbədə Qutənin təsviri ilə başlayır.
Eupatorium omeiense
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Suriya coğrafiyası
Suriya təbiəti
Ərəb müəllifləri onu "Şərqin incisi", "Allah vergisi" və s. gözəl adlarla adlandırırlar. Müsəlman rəvayətlərinin birində deyildiyi kimi, gəncliyində Məkkədən Dəməşqə karvan aparıb gətirən Məhəmməd peyğəmbər (S) bir dəfə gül-çiçəyə bürünmüş Dəməşq Qutəsini gördükdən sonra oraya daxil olmaq istəməyib. Ondan yolunu nə üçün başqa yerdən saldığını soruşduqda cavab verir ki, mən cənnət barədə fikirlərimin alt-üst olmasına razı ola bilmərəm. Dəməşq Qutəsində badam, qoz, alma, əncir, ərik, sitrus meyvələri və s. yetişdirilir. Suriyanın ikinci məşhur Qutəsi Tədmürdür. Bu vadi Suriya səhrasının şimalında Əl-Asi və Fərat çayları arasında yerləşmişdir. Burada əsasən xurma və zeytun yetişdirməklə məşğul olurlar.
Rey Məmmədbəyli
Rey Məmmədbəyli — Azərbaycanlı futbolçu. Belçika futbol çempionatının super liqasında çıxış edən "Sent-Trüyden" futbol klubunun oyunçusu.
Rey Məmmədbəyli 6 yaşından İslam Kərimovun rəhbərliyi altında futbol oynamağa başlamış, sonralar Vaqif Paşayevin nəzarətində məşq etmişdir. Valideynlərinin işi ilə əlaqədar Belçikaya köçməli olmuşdur. Oradakı futbol məktəblərindən birinə yazılmışdır.
Əvvəlcə "Herent"in sıralarına qoşulmuş, sonradan "Löven"ə keçmişdir. 2008/2009 mövsümündə isə "Sent-Trüden"lə müqavilə bağlamışdır. "Sent-Trüden"in heyətində Belçika çempionatının ikinci dəstəsində son 3 turda oynamaq şansı qazanmış və 2 qol vurmuşdur.
Atası Elgiz Məmmədov da peşəkar futbolçu olmuş, Kəpəz, Qarabağ, Neftçi klublarında çıxış etmişdir.
Uğurları
Belçika çempionatının ikinci dəstəsində çıxış etdiyi 36 oyunda 32 qol vurmuşdur.
Millidəki karyerası
2009-cu ilin noyabr ayında 19 yaşlılardan ibarət milli komandaya baxışa dəvət olunub. Yanvar ayında Sankt-Peterburqda keçirilən "Qranatkin turniri"nə aparılmış və 2 oyunda meydana çıxmışdır. Qol vurmamasina baxmayaraq baş məşqçi Bernhard Lippert Reyin oyunundan razılığını ifadə etmişdir. .
Crataegus scabrifolia
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
III Boris
III Boris (Борѝс III ; Boris Treti; ) — Bolqarıstanın çarı (30 yanvar, 1918–28 avqust, 1943).
Fəaliyyəti
Ferdinand I-ın oğlu 1918-ci ildə atasının devrilməsindən sonra(Bolqarıstanın I Dünya müharibəsində məğlubiyyətindən sonra) hakimiyyətə gəlmiş və 1943-cü ilə qədər hakimiyyətdə olmuşdur. Bu dövr Bolqarıstanın siyasi və iqtisadi stabillik dövrünə təsadüf edirdi. Bolqar hökuməti yeni ərazi əldə etmək cəhdləri edir və Bolqarıstan hər vəchlə öz qonşularına təsir göstərməyə çalışırdı. Boris bu yolda əlindən gələni etməyə çalışırdı.
Crataegus × sinaica
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Semiçi adaları
Semiçi adaları — Aleut adaları qrupuna daxil olan adalar qrupu.
Coğrafiya
Bütün adalar vulkan mənşəllidir. Bitki örtüyü olduqca kasıbdır. Sahillərini Sakit okean və Berinq dənizinin suları yuyur. Qrupa 3 əsas: Alaid, Nizki, Simiya və 2 kiçik ada daxildir: Hammerhed və Lotus. Adalar Attu adasından cənub-şərqdə, Aqattu adasından isə şimal-şərqdə yerləşir. Qrupun maksimal hündürlüyü 204 metrdir (Alaid a.).
adalar qırmızısifət qarabatdaq və bozqanad qağayıların əsas yuvalama ərazisidir. Adi qaqa və Alyaska qazı kimi quşlar qışı adlarda keçirir. burada qara alacüllütlərə rastlamaq mümkündür.
Denni–Marfan sindromu
Sindrom 1929-cu ildə Şarl Kleyton Denni, 1936-cı ildə isə Antuan Marfan tərəfindən təsvir edilmişdir.
Azərbaycan jurnallarının siyahısı
Azərbaycanda çap olunan jurnalların siyahısı:
Aylıq çıxan jurnalların siyahısı
! width="10%" | Ad ! width="6%" | Nəşri ! width="2%" | Təsis tarixi ! width="20%" | Sahibi ! width="5%" | Dil ! width="23%" | Mövzu
Rüblük çıxan jurnalların siyahısı
! width="10%" | Ad ! width="6%" | Nəşri ! width="2%" | Təsis tarixi ! width="20%" | Sahibi ! width="5%" | Dil ! width="23%" | Mövzu
İllik çıxan jurnalların siyahısı
! width="10%" | Ad ! width="6%" | Nəşri ! width="2%" | Təsis tarixi ! width="20%" | Sahibi ! width="5%" | Dil ! width="23%" | Mövzu
Nəşrini dayandırmış jurnallar
! width="10%" | Ad ! width="6%" | Nəşri ! width="2%" | Təsis tarixi ! width="20%" | Sahibi ! width="5%" | Dil ! width="23%" | Mövzu
Eupatorium orbiculatum
Eupatorium orbiculatum Eupatorium orbiculatum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Əli Əsgərov (yazıçı)
Əli Cənnət oğlu Əsgərov — Azərbaycan yazıçısı
Həyatı
1914-cü ildə Bakının Bülbülə kəndində yoxsul bir ailədə anadan olub. 1922-33-cü illərdə ilk təhsilini həmin kənddə alıb. Bir illik kurs bitirdikdən sonra Kukla Teatrında işləyib, sonra isə 1943-cü ildə səfərbərliyə alınana qədər radio verilişləri komitəsinin uşaq şöbəsində redaktor kimi çalışıb.
Xəstəliyi ilə əlaqədar hərbi xidmət çəkə bilməyib.Sonralar gah "Kommunist" (indiki "Azərbaycan") qəzetində ədəbi işçi, gah folklor evinin müdiri, gah da radio verilişləri komitəsinin ədəbiyyat şöbəsində baş redaktor işləyib.
Ə.Əsgərov gənc nəslin həyatından bir sıra maraqlı hekayələr, şerlər, kiçik formalı pyeslər yazırdı. "Ayrılıqdan sonra", "Əzizə", "Göz yaşları", "Günəşli dərədə" və s. yazılar bu qəbildəndir. Yazıçının oçerk janrı sahəsində xüsusi fəaliyyətini qeyd etmək lazımdır. O, bu oçerklərində o vaxt aktual olan neft, pambıq və kənd təsərrüfatının başqa sahələrində çalışan sadə əmək adamlarımızın fədakar işini qələmə alıb.
Yazıçının indiyə qədər çap olunmamış xeyli yazıları var ki, onlar hazırda Ədəbiyyat və İncəsənət Arxivində saxlanılır. Bu ədəbi fəaliyyətinə baxmayaraq, Ə.Əsgərov həmişə diqqətdən kənar qalıb, öz layiqli qiymətini nə sağlığında, nə dünyasını dəyişəndən sonra ala bilib.
Şəhərin mərkəzindən azacıq kənarda Təzə bazar yaxınlığında, qoca anası,yoldaşı, 3 körpə uşağı ilə birgə 1 otaqlı kiçik bir "mənzildə" yaşayıb. 1954-cü ildə son dəfə mənzil üçün Bakı Zəhmətkeş Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin sədri olmuş Ə.Əbdülrəhimova ərizə ilə müraciət edib və ondan müsbət cavab almayıb.Bir tərəfdən uzun sürən xəstəliyi, digər tərəfdən ailəsinin ağır yaşayış tərzinə dözə bilməyib dünyasını dəyişir.
Hal hazırda anadan olduğu kənddə yaşadığı küçə onun adını daşıyır.
Bakı–Qazax magistral yolu
Azərbaycan Respublikasında Bakı şəhəri və Qazax rayonu arasında magistral yoldur.Qazaxdan sonra Gürcüstan,Qara dəniz boyu Türkiyə və Avropaya doğru uzanır.
Bulbophyllum maijenense
(Bulbophyllum maijenense) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Crataegus spathulata
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kukinin qayıdışı (cizgi filmi, 2010)
Süjet
Ondro adlı 6 yaşlı oğlanın toz və pişiklərə allergiyası var. Tozdan o boğulmağa başlayır. Buna baxmayaraq o öz oyuncaqları içərisində ən çox Qovuğu və Kukini — qırmızı rəngdə plüş ayıcığı sevir, baxmayaraq ki, məhz onlar onun səhhətinə pis təsir göstərirlər. Ancaq Qovuğu yumaq olar, Kukinin içi taxta kəpəyi ilə doludur. Sonda bundan bezən Ondrenin anası ayıcığı tullamağa gərar verir. Ondro, anasının qadağasına baxmayaraq Kukini geri qaytarmağa çalışır, ancaq səhər duraraq bütün bunların yuxu olduğunu öyrənir və yumşaq oyuncaq zibilxanaya gedir. Bununla barışmağa çalışan Ondre, "heç evinin ünvanını bilməyən və buna görə evə qayıda bilməcəyi" ayısınına orada nə olduğunu təsəvvür etməyə başlayır. O allaha yalvarır ki, o Kukini diriltsin və bu baş verir.
Zibilxanadan qaçmağa çalışan Kuki oranın nəzarətçilərini — polietilen paketlərlə qarşılaşır. Paketlər isə, zibilxanadan qaçış qanunə tabe olmamaq adı ilə onu təqib etməyə başlayırlar.
Kuki meşəyə düşür, orada onu bir gecəlik meşə nəzarətçisi Kapitan von Hergot sığınacaq verdi. O da Kukiyə başa saldı ki, meşədə yumşaq oyuncaqları — "plüşakları" sevmirlər və meşədə hər bir şeyi bojkalar kontrol edirlər. Bojkalar isə öz növbəsində o müddət təşvi içindədirlər; kötük, hansı ki uzun illər bir yerdə dururdu birdən hansısa melodiya çalmağa başladı. Hegot müəyyən etdi ki, bu sadəcə olaraq mobil telefondur və bundan sonra hamı sakitləşdi. Elə bu moment meşəyə paketlər təşrif buyurdular — onlar Kukini güclə zibilxanaya aparmaqda gərarlı idilər. Amma Kapitan bədbəxtin tərəfində duraraq onu xilas edir. O elan edir ki, əgər o istəmirsə, heç kəs güclə ona heç nəyi əmr edə bilməz.
Paketlər artıq getməyə hazırlaşan zaman, Anuşka adlı xəbis bojka — o əvvəlki nəzarətçinin (hansının ki dövründə hətta göbələklər də böyüməyə qorxurdular) oğludur — paketləri saxlayaraq onlarla uniya bağlayır: əgər onlar meşədə yaşayan bütün bojkalara Kapitanın artıq heç nəyə lazım olmadığını və meşəyə yeni nəzarətçi Kapitanın lazım olmasını təsdiq edə bilərlərsə, onlara Kuki verməyə razı olacaq. Sonradan, paketlər bu işi çevirməyi bacarırlar, Anuşka yeni nəzarətçi seçilir, paketlərsə zibilxanaya təbii materiallardan hazırlanmayan bütün canlıları aparmağa icazə ondan alırlar. Düzü Kuki paketlərin əlindən yenə xilas olar bilir, sadəcə olaraq "içalatsız qalır". Kapitanı isə yaramazlar butılkanın içərisində, başı-aşağı vəziyyətdə asırlar.
Bir neçə vaxtdan sonra, bojkalar arasında yeni başçıya narazılıq hissləri güclənməyə başlayır. Onlar şikayət edirdilər ki, paketlər onların şəxsi əşyalarını oğurlayırlar, nəzarətçi isə bununla bağlı heç bir iş görmək istəmir.
Bu zaman Kuki, öz içini lələklərlə dolduraraq Kapitanın köməyinə tələsir. Anuşkanın paketlərlə birgə Kapitanı yük maşınına şahid olan Kuki, hiyləgərcəsinə onları bağlamağa bacarır, özü isə Kapitanla ağacın yanına gedir. Ağacın qabığında qədim dildə, nəyin olduğunu və nəyin olacağı haqqda orakul üzərində məlumat vardır. Kapitan onun üzərində oxudu ki, Kuki öz evinə qayıdacaq və onu onun evinə aparır.
Bütün bunlar əslində Ondronun fantaziyasıdır (xəalının tövhəsidir). Və Kukini öz yatağı altında aşkar edən Ondro öz fantaziyasının gerçək olduğuna inanaraq, Kukinin evə özü qayıtdığına inanır. Ondrenin anası oğlunu Kuki ilə birgə gördüyündə heyran qalır və oğlunun ayısından daha bir daha ayrılmamasına gərar verir. Kukini həftədə bir gün su ilə fısqırtırlar və soyuducuya qoyurlar — bu yuma prosesini əvəz etdi. Həmçinin ona skafandr tikirlər, və buna görə Ondro artıq toz udmadan həm ayısı ilə qala və oynaya bilərdi.
Və günlərin birində Ondro küçədə evsizi görür. Üzdən o Hergota çox bənzəyirdi. Oğlan ondan Hergot olduğunu soruşdu, cavabsa birmənalı olmayan gülüş oldu. Bir az sonra Ondro həmin evsizi küçədə yıxılmış vəziyyətdə tapır. Təciliyardım maşınları gələrək evsizi aparan zaman, Ondro Kukini ona verir. O hesab edir ki, əgər evsiz adam Hergot olmasa belə və hətta əgər o ölsə və Kukini yenidən zibilxanaya göndərsələr, o orada heç zaman itməz. Amma əgər bu xəstə adam doğrudanda Hergotdursa, o Kuki ilə birlikdə meşədə hələ çox işlər görəcəklər.
Kuki
Qırmızı, yekə gözləri olan plüş ayı. Həmişə gülür. Yaxşı, hündür tullanmağı bacarır. Kukla personajlar içərisində insanlarla kontakt edən yeganə məxluqdur. Texnika haqda çox şey bilsə də, təbiət haqda heç nə bilmir. "Qaranlığa allergiyası var". O yox ki o klaustrofobdur və qaranlıqda boğulur, sadəcə olaraq gündüzə o üstünlük verir. Mədəsinin olmamasına baxmayaraq, o yeyə bilir. Xarakteri çox mülayim və yumşaqdır. Əvvəlcə onun hər şeydən qorxması, Hergotu əsəbləşdirirdi, lakin sonra qocanın görmə qabiliyyəti aşağı düşdüyündən, Kuki onun 2-ci gözlərinə çevrildi. Sonda Kuki əsl qəhrəman oldu və ətrafındakı hər kəsə kömək əlini uzatdı. Bütün film boyu o evə qayıtmaq arzusu ilə yaşayır.
Kapitan von Hergot
Qoca, özlüyündə idraklı meşə nəzarətçisi. O artıq qocalıb və bir az kordu. Təbiəti çox sevir. Avtomobili və arı xəritəsi var. Dələləri əhilləşdirib. Qarnında "Made in China" yazısı var. Ağ ciyərlərinin olmamasına baxmayaraq çox çəkir. Bütün film boyu Anuşkaya xeyirxaqlığı öyrədir, amma heç bir şeyə nail olmur.
Anuşka
Filmin mənfi qəhrəmanı. Meşənin əvvəlki nəzarətçisinin oğludur. Hergotu səfeh hesab eləyir. Onun yerinə meşənin nəzarətçisi olmağa çalışır. Meşə quşlarının yalan və şantajları ilə istədiyinə nail ola bilir. Heyvanlarla danışa bilmir. İlbiz yeməyi çox sevir. Həmçinin özü şeirlər yazır və paketlər onun şeyirlərinə valeh olurlar.
Crataegus submollis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yalan (film, 2006)
Yalan — Qarabağ müharibəsinə həsr edilmiş film.
Məzmun
Filmin əsasını oğlunun müharibədə şəhid olması xəbərini ürək xəstəsi olan arvadına deməyən və yalan söyləyən Yavərin (Vidadi Həsənov) çəkdiyi mənəvi əzab və iztirablar təşkil edir.
Quruzma
Quruzma — Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisinin sayı 2500 nəfərə qədərdir. Kənd Kür çayı ətrafında yerləşir, ərazisi təxminən 700 hektardır. Kəndin digər tərəfində Kürün keçmiş axarı olan, gölün bir növü sayılan axmaz yerləşir.
Enmə
thumb|350px|Piper Cherokee enmə əsnasında. İlk iki rəsim son yaxınlaşmanı, son rəsim toplanmağı göstərir.
Enmə — uçan canlılar ilə hava və kosmik gəmilərin uçuş sonunda yerə, suya və ya digər səthə nəzarətli bir şəkildə enməsi.
Təyyarələr əsasən asfalt, torpaq və ya otdan hazırlanmış xüsusi ərazilərə enirlər. Sabit qanadlı təyyarələr ümumiyyətlə uçuş-enmə zolaqlarına, fırlanan qanadlı aviavasitələr isə heliportlara və ya buna bənzər şəkildə hazırlanmış ərazilərə enirlər. Bəzi təyyarələr suyun üzərinə enə biləcək şəkildə hazırlanmışdır.
Lordi
Lordi — fin-rok qrupu.
Tarixi
Lordi, 1996-cı ildə Mister Lordi (Tomi Putaansuu) tərəfindən yaradılan fin-rok qrupudur. Bu qrup qorxulu kostyum və maskaları ilə tanınır.
Qrupda mister Lordidən savayı, Amen, Ox, Hella və Mana-da ifa edirlər. Qrupun ilk "Get Heavy" adlı albomu 2002-ci ildə Hellovin gecəsi günü işıq üzü görmüşdür. Alboma daxil edilən "Devil is a loser" (Şeytan yaramazdır") adlı mahnı qrupun ilk hitinə çevrilmişdir. Qrupun ilk mahnıları vampirlərə, ruhlara və qulyabanılara həsr olunmuşdur.
Belə ki, bir çoxları qrupu satanizm təriqətinə sitayiş etməkdə günahlandırdılar. Lakin Mister Lordi buna cavab olaraq "Biz satanist deyilik. Biz Şeytana ibadət edənlərdən deyilik" cavabı vermişdir. Həmçinin, bahalı pirotexnikanın müsabiqənin keçirildiyi Afinaya daşınması zamanı da Lordi maliyyə çətinlikləri ilə üzləşdi. Sponsorların köməyilə, bu məsələ də həll edildi. Bundan sonra buraxdıqları The Arockalypse adlı albom Finlandiya, İsveç və Yunanıstanda populyarlıq qazandı.
Aqakauitai
Aqakauitai adası (Agakauitai) — Qambe arxipelaqına daxil olan kiçik ada (Fransa Polineziyası). Taravai adasından bir qədər aralıda yerləşir.
Coğrafiya
Ada qayalıqdan ibarətdir. Adanın sahəsi 0,7 km²-dir. Maksimal hündürlüyü 139 metrdir.
İnzibati bölgüsü
İnzibati baxımından Qambe kommunasına daxildir.