cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vəziristan
Ümumi məlumat
Şimali Vəziristan və Cənubi Vəziristan olaraq ikiyə ayrılar. Rəsmi olaraq adı Federal idarə qəbilə sahələri olan bölgəyə daxildir. Bu bölgənin adından bölgənin durumu haqqında ip ucu əldə edilə bilər.
Ölkə iki hissədən ibarətdir: Şimali və Cənubi Vəziristan. Şimali Vəziristanda vəzir və davar qəbilələri, Cənubi Vəziristanda isə Mashud və Vəzir qəbilələri yaşayır. Əhali islam dininin sünni qoluna etiqad edir.
Kivano
Kivano — meyvə növü.
Kivano meyvəsi Avropa, Şimali Amerika, Mərkəzi və Cənubi Afrikada geniş yayılıb.
Bu meyvə qeyri-adi görünüşə malikdir. Belə ki, onun səthi qorxulu tikanlarla örtülüb. İçərisində isə yaşıl maye yığılıb.
Dadı banan, kivi və limonun qarışığına bənzəsə də, meyvədən yemiş ətri gəlir.
Kürənquyruq kiçik sufərəsi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Inula salicina
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Aleksandr adaları
Yerləşməsi
Adalar arxipelaqın şimalında, Cekson adasının şimalında yerləşir. 5 km cənubda isə Pontremoli adaları qərarlaşır.
Xüsusiyyətləri
Arxipelaqa daxil olan ən iri adanın hündürlüyü 46 metrdir. Diametri isə 900 metr. Digərlərinin uzunluğu 100 metri keçmir. Digərlərində yüksəklik yoxdur. Onlar buzdan azaddır.
Adalar Avstriya-Macarıstan imperator və hərb naziri, 1872–1874-cü illər ekspedisiyasını maliyyələşdirən Aleksandr fon Krobatininin şərəfinə adlandırılmışdır. Adaların ayrılıqda adı yoxdur.
Şəkərli (Ağstafa)
Şəkərli — Azərbaycan Respublikasının Ağstafa rayonunun inzibati ərazi vahidində qəsəbə.
Typhlodromus xiufui
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Sevinc Tofiqqızı
Sevinc Tofiqqızı – Azərbaycan bəstəkarı, musiqişünası və aktrisası.
Həyatı
Sevinc Tofiqqızı 1969-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. Bakıda 82 saylı orta məktəbdə ibtidai təhsil alıb. Moskva Dövlət Universitetinin musiqişünaslıq fakültəsini, Bakıda musiqi üzrə fortepiono şöbəsini bitirib. İki övladı var.
Yaradıcılığı
Bir sıra müğənnilərə (Aslan Hüseynov, Flora Kərimova, Nadir Qafarzadə, Vüqar Muradov və s.) mahnılar bəstələyib. Eyni zamanda bir neçə seriala çəkilib. Region TV-də yayımlanan "Babayevlər ailəsi" serialında rol alıb. Hazırda "Sindrom" adlı seriala çəkilir. Bu serialın həm bəstəkarı, həm də baş rolun ifaçısıdır. Həmçinin türk rejissoru Naci Çelik Berksoyun Bakıda çəkdiyi "Həyat varsa kəlmeyi şəhadət…" serialında da rol alıb. "Oğurlanan usaq", "Ultionis" və s. seriallarda da həm aktrisa kimi rol alıb, həm də bəstəkar olub.
Kompazisiyaları
Kompozisiyalar "Ulu Öndərim- xatirələr kompazisiya və klipi, Heydər Əliyevin əziz xatirəsinə həsr olunub. "İlhamlı Azərbaycanım" ( Prezident İlham Əliyevin ad gününə həsr olunub) kompazisiya. "Gözlərə nur verən mələk" kompazisiya və klip ( Zərifə Əliyevaya həsr olunub)
İlk işıq üzü görən I albomu kompazisyalardan ibarət olub və bu albom "bir mələyin ürək səsi" adlanıb. Alboma 12 mahnı daxildir. 2-ci və 3-cü albomu bu yaxınlarda işıq üzü görəcək. "Xocalı fəryadı" ( Xocalı soyqırımına həsr olunur) (Bu klipin təqdimatı Şuşa rayon İcra hakimiyyəti tərəfindən həya keçirilib) "Ümid körpüləri"- Kompazisiyası 20 Yanvar şəhidlərinə həs olunub. "Həsrətindəyəm" ( Mus: Sevinc Tofiqqızı, klipin rejissoru Rauf Sahiboğlu) "Kalbim Türkiyəm" (Mus: Sevinc Tofiqqızı, klip TRT AVAZ və TRT kanalı ilə yayımlanıb) "22-Nisan bütün dünya uşaqlarına həsr olunmuş "Mənim mələklərim" kompazisiya və klipi. Bütün TRT kanallarında yayımlanıb. " Ərdoğanlı Türkiyəm" — kompazisiya və klip. ( Rəcəb Taib Ərdoğona həsr olunub) Vətənpərvər mahnı "İgidlər yurdusan ey Azərbaycan" 2016-cı il( Mus: S. Tofiqqızı, söz :Asif Fərmanov, ifa: Leyla Nur) "Çağır məni" (Mus-Sevinc Tofiqqızi, soz- Xanım Ismayılqızı, ifa -Aslan Hüseynov ) Millət vəkili Qənirə paşayevanın 12 şeirinə bəstələnmiş mahnılar: 1. Səni Gözləyəcəm ( İfa6 F. Kərimova. klipin rejissoru N. Naiboğlu) 2. Söylə sənmisən? ( ifa: Manana Çaparidze) 3. Sənin olum- ( İfa: Nadir Qafarzadə) 4. Qayıt (İfa :Əkbər Əliyev) 5. Söylə ( ifa: Aysel Əlizadə) 6. Səni uzaqlardan sevməkdə xoşdur ( İfa : Səməd Səmədov) 7. Aradım ( İfa: Şəbnəm Qəhrəmanova) 8. Sənsizlik (İfa : Rəşad İlyasov) 9. Deyilsən- ( ifa: Nuriyyə Hüseynova) 10 Turan eli — ( ifa: Aslan Hüseynov) 11. Görmürsən məni- ( ifa : Fidan Hacıyeva) 12. Hardasan -( İfa: niyam Salami)
Yeni kompazisyası " Həyat Gözəldir" Futbol himni söz Baba Veziroğlu, mus:Sevinc Tofiqqızı, ifa :Aslan Huseynov Sözləri : xalq şairi Zəlimxan Yaqub, Mus:Sevinc Tofiqqizi "MƏKKƏDƏ" adlı mahnı ( Heydər Əliyevin ən sevimli şeiri olub) "Xəyalların qanadında" — kompazisiya-klip Ən son mahnısı- "Ya tak xoçu, s toboy poqavarit" mahnısı sözləri :Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva, musiqisi: Sevinc Tofiqqızı, ifa: Ceyhun Bakinskiy.
Kürən vaşaq
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xarici görünüşü
Kürən vaşaq xarici görünüşcə tipik vaşaqdır, ancaq ölçüsü adi vaşaqdan iki dəfə kiçikdir. Ayaqları o qədər də uzun, pəncələri isə enli deyil. Quyruğu qısa olur. Bədəninin uzunluğu 60-80 sm, süysününün hündürlüyü 30-35 sm, kütləsi isə 6-11 kq olur.
On dörd məsum
On dörd Məsum şiələrin inancına görə Məhəmməd peyğəmbər, Əmisioğlu Əli, qızı Fatimə onların 2 oğlu Həsən, Hüseyn və Hüseyn in 9 nəvəsinə deyilir. Şiələr onları məsum, yəni günahsız olaraq tanıyırlar .Bəzi rəvayətlərdə on dörd məsum Əhli-Beyt kimi də tanınır.
Qüdrət Əbdülsəlimzadə
Qüdrət Əbdülsəlimzadə — alim, professor.
Həyatı
O, Qərb və Bakı Biznes universitetlərində iqtisadiyyatdan dərs demişdir. Qüdrət Əbdülsəlimzadə 2016-cı ilin 13 oktyabr tarixində Bakı Biznes Universitetində dərs zamanı auditoriyada vəfat etmişdir.
Siyasi fəaliyyəti
Qüdrət Əbdülsəlimzadə 1990-cı ildə 20 Yanvar şəhidlərinin dəfn komissiyasının sədri olmuşdur. 1992 -1995-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Əmlak Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır.
O, Bakı Metropolitenində də rəhbər vəzifədə çalışmış və daha sonra pedoqoji fəaliyyətə keçmişdir.
Yohan Kroyf Arena
Yohan Kroyf Arena — Hollandiyanın Amsterdam şəhərində yerləşən stadion. Ayaks AFK futbol klubu ilı Avropa-Amerikan Futbolu Liqası (NFL) təmsilçisi "Amsterdam Admirals" bu stadiondan istifadə etməkdədir.
Tarixi
Bu stadionun tikilməsi ilk dəfə 1992-ci ildə Amsterdamın Yay Olimpiya Oyunlarına namizəd olduğu zaman gündəmə çıxmışdı. Amma bu haqqı Barselona şəhəri qazandıqdan sonra bu layihə unudulmuşdur. Daha sonra bu layihə yenə gündəmə gəlmiş və 1993-cü ildə stadionun təməli atılmışdır. Kraliça Beatriks stadionun açılışını 14 avqust 1996-cu ildə etmişdir.
Haqqında
thumbnail|left|Stadionun loqosu Stadionda futbol və Amerikan futbolu müsabiqələri, konsertlər də keçirilir. İçində həmçinin restoranlar, konfrans otaqları və azarkeşlərin tələblərini ödəyən digər müəssəsələr vardır. Ən əhəmiyyətli xüsusiyyəti damının açılıb-bağlana bilməsidir. Tikilməsinə 96 milyon avro xərclənmişdir. Hazırkı dəyəri isə 140 milyon avro-dur. 2000-ci ildə futbol üzrə Avropa çempionatına ev sahibliyi etmişdir. Stadionun ot örtüyü fırtına, yağış, qar kimi hadisələrə davamlıdır, amma damın bağlı olması üzündən gün işığı görməyən otlar hər ay dəyişdirilməlidir. 8 dəqiqə ərzində boşaldıla bilən stadionda siqaret çəkmək qadağandır. UEFA-nın 5 ulduzlu stadionudur. Maykl Cekson, Tina Torner, Devid Boui, Eminem, Robbi Vilyams, Selin Dion ve Madonna kimi müğənnilər burada konsert vermişdirlər. 1998-ci ildə UEFA Çempionlar Liqasının finalı bu stadionda oynanmışdır. 2005-ci ildə məşhur futbol adamı Rinu Mişelsin ölümündən sonra ölümündən sonra Ayaks azarkeşləri bu stadionun Rinu Mişels stadionu olmasını istəmişdilər.
Sarı çiçək (film, 1983)
Məzmun
Film Azərbaycanın dərman bitkiləri haqqındadır.
Astragalus casei
(Astragalus casei) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Asif Ata
Əfəndiyev Asif Qasım oğlu (Asif Ata - İnam Ata; ) — filosof, Mütləqə İnam dünyabaxışının, təliminin yaradıcısı, ruhaniyyatçı.
Həyatı
Mətbuatda ilk dəfə 1952-ci ildə "Azərbaycan pioneri" jurnalında dərc olunan "Məktəb xatirələri" şeiri ilə çıxış etmişdir. 1952-1957-ci illərdə Moskvadakı M.Qorki adına Dünya Ədəbiyyatı İnstitutunda oxuyub. Təhsil illərində müstəqil olaraq dünya tarixini, ədəbiyyatını, fəlsəfəsini, dinlərini, musiqisini, incəsənət tarixini – bir sözlə, özünəcən insanlığın yaradıb ortaya qoyduğu bütün dəyərli bilikləri mənimsəyib. M.F.Axundov adına Rus dili və Ədəbiyyatı İnstitutunda, Dillər Universitetində, Bakı Musiqi Akademiyasında, Bakı Dövlət Universitetində Qərb ədəbiyyatı, rus ədəbiyyatı, estetika, fəlsəfə, incəsənət tarixi fənlərindən mühazirələr oxuyub. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fəlsəfə və Hüquq İnstitutunda baş elmi işçi vəzifəsində işləmişdir (1969-1975.
1975-ci ildə Azərbaycan (indiki Bakı) Dövlət Universitetində “Etik və Estetik Tərbiyə Klubu”nu yaradıb və iki ildən artıq fəaliyyət göstərən klubun toplantılarında minlərlə insana Azərbaycan və onun mahiyyəti, ruhani dəyərləri, oçağkı və gələcək taleyi ilə bağlı uca sözlər deyib. Klub tez bir zamanda Azərbaycanın hər yerində səs-soraq salıb, onun toplantılarına bölgələrdən də qatılanlar çoxalıb. Bundan qorxan universitet rəhbərliyi klubun fəaliyyətini yasaqlayır. Ata məcbur olub toplantılarını “Bilik” cəmiyyətində davam etdirir.
1978-ci ilin noyabrından klub Ocağa çevrilir, onun sədri Asif Əfəndiyev isə ardıcılları tərəfindən Asif Ata adlanır. Ocaq tarixi isə 1979-cu il mart ayının 1-dən hesablanır. 1982-ci ildə İnam Atanın Mütləqə İnam Ocağı dəhşətli basqılara uğrayır və qapadılır. Ata özü işdən və məcburən üzv olduğu Kommunist Partiyasından çıxarılır, ailəsi dağıdılır, yörəsindəkilərin çoxu pərən salınır. Həmin ildən başlayaraq Ocaq bir neçə il gizli fəaliyyət göstərir. İnam Ata ən dəhşətli təqib illərində kitablarını yazır, yaratdığı Mütləqə İnam Dünyabaxışını sistemləşdirir, xalq içərisində olur, saysız görüşlər keçirirdi. Onun yalnız dünyabaxışını əhatə edən əsərləri 44 kitabdan ibarətdir ki, Mütləqə İnam Ocağı indi onu “On Kutsal Bitiq”də bir araya gətirib.
Asif Ata 1997-ci ildə aramızdan gedib. Sonevi Ağstafadadır.
Hafis Nəsiroğlu
Hafis Nəsiroğlu — Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının və Azərbaycan Karikaturaçı Rəssamlar Birliyinin üzvü.
1950-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1968-ci ildə Texniki peşə məktəbinin tərtibçi-rəssam şöbəsini bitirib. Uzun illər mətbuatda karikaturaçı rəssam kimi fəaliyyət göstərib. 1983-cü ildən "Kirpi" satira-yumor jurnalında rəssam kimi çalışıb. 1992-ci ildən Kirpi jurnalı nın baş rəssamı kimi fəaliyyət göstərir. Dəfələrlə beynəlxalq karikatura müsabiqələrində iştirak edib, bir çox mükafatlara layiq görülüb.
1997-ci ildən Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının üzvüdür. 2008-ci ildən Azərbaycan Karikaturaçı Rəssamlar Birliyinin üzvüdür.
Martik Qaraxanyan
Martik Qaraxanyan — İran ermənilərindən olan və ABŞ-də yaşayan İran estrada müğənnisi və gitara ifaçısı. 17 iyuld 1949-cu ildə Abadanda dünyaya gəlmiş və hal-hazırda Los-Ancelesdə yaşayır.
Inula schischkinii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mixail Arxangel kilsəsi
Mixail Arxangel kilsəsi —Bakı yeparxiyası tabeliyində olan pravoslav kilsəsi. Kilsənin protoyereyi Mefodi Əfəndiyevdir, 3 keşiş və 1 dyakon var.
Tarixi
1891-ci ildə hərbi idarənin protosviterinin razılığı ilə kilsə binasının bərpası başlandı və 1892-ci ilin noyabr ayında təmir işləri yekunlaşdı. Təmir-bərpa işi Müqəddəs Sinodun vəsaiti hesabına aparılmışdı və 22 min. rubla başa gəlmişdi. Kilsədə yeni çar qapıları və gurbangah quraşdırılmışdır, həmçinin məbədin digər yerləri də dəyişdirilmişdir. Bütün nəqqaşlıq işləri rəssam Ems tərəfindən görülmüşdü.
1 noyabr 1892-ci ildə yenicə bərpa edilmiş məbəddə Nikolay Baş kilsəsinin protoiyereyi və baş keşişi Aleksandr Vasilyeviç Yuniskiy tərəfindən ruhanilər məclisi ilə birgə Müqəddəs Arxistriq Mixailin şərəfinə müqəddəsləşdirilmə mərasimini həyata keçirilmişdi. Kilsədə bir çox ikonalar var idi, amma onların arasında daha çox Müqəddəs Mitropolit Moskovskiy Aleksiy və Yaşaran İlahi Ana ikonaları seçilirdi. Bu ikonalar Salyan polkuna Afonsk Panteleymey monastırından hədiyyə kimi göndərilmişdi. Kilsədə Müqəddəs Mixail adına yalnız bir prestol (xristian məbədində bəzi dini mərasimlərin həyata keçirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş kiçik masa) vardı.
8 noyabr 1899-cu ildə kilsəyə Müqəddəs Arxistriq Mixail adına ikona bağışlandı. Bu ikona Salyan polkunun himayəçisi sayılırdı. 1918-ci ildən 1923-cü ilə kimi Mixail-Arxangel kilsəsinin baş keşişi protoiyerey Sergey Qorodsov olmuşdu. Sonradan o, Novosibirsk şəhərinin mitropoliti olmuş və sibir əhalisi arasında müqəddəs insan kimi tanınmışdı. 1936-cı ildə sözü gedən məbəd Sovet hakimiyyəti tərəfindən bağlanıldı və yataqxanaya çevrildi. Faşizm üzərində qələbədən sonra, 1946-cı ildə kilsənin binası yenidən Rus Pravoslav Kilsəsinə qaytarıldı.
Hazırda
Hal-hazırda Bakı yeparxiyasının arxiyepiskopu Aleksandr İşeinin təşəbbüsü ilə məbədin aşağı mərtəbəsində müqəddəs həvari Varfolomey adına prixod (aşağı kilsə təşkilatına mənsub üzvlərinin yaşadığı yer) tikilir. 25 may 2001-ci ildə Moskva və Ümumrusiya Patriarxı II Aleksi Mixail-Arxangel kilsəsinə baş çəkmiş və burada dua mərasimini həyata keçirmişdi.
Bulud Qasımov
Bulud Əliş oğlu Qasımov (d. 1 iyul 1947, Nərimankənd, Gədəbəy rayonu, Azərbaycan SSR, SSRİ) — yazıçı, karikaturaçı rəssam, Azərbaycan Karikaturaçı Rəssamlar Birliyinin üzvü (2006)
Milovzorov rifi
Milovzorov rifi — Frans-İosif Torpağı arxipelaqına daxil olan 5 rifdən ibarət adalar qrupu. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir. Rif 1953-cü ildə qütb gəmisinin kapitanı Pavel Milovzorovun şərəfinə adlandırılmışdır.
Bulud Qasımov
Həyatı
Bulud Qasımov 1 iyul 1947-ci ildə Gədəbəy rayonunun Nərimankənd kəndində anadan olub. 1966-cı ildə Nərimankənd orta məktəbini, 1968-ci ildə isə Texniki Rəssamlıq Məktəbini saxsı qablar üzrə rəssam ixtisası üzrə bitirmişdir. 1968–1970-ci illərdə Qara dəniz sahilindəki Gəlincik şəhərində sovet ordusu sıralarında rəssam kimi xidmət etmişdir.
Milovzorov rifi
Yerləşməsi
Adalar arxipelaqın şimalında, Payer adasının şimal-şərqində yerləşən Ostrıy Nos burnu rayonunda yerləşir.
Bulud Qasımov
Həyatı
1972–1977-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakultəsində ali təhsil almışdır. 1978-ci ildən "Sovet kəndi" qəzetində çalışmağa başlamışdır.
Milovzorov rifi
Təsviri
Arxipelqın qərbi ilə şərqi arasında məsafə 2,5 km-dir. Mərkəzdə yerləşən ən iri rifin uzunluğu 1 km-dir. Rifdə hündürlük yoxdur.
Bulud Qasımov
Həyatı
1980-ci ildən karikaturaçı rəssam kimi respublika mətbuatında fəal çalışmağa başlayıb. 1981-ci ildən "Kirpi" satirik jurnalı ilə əməkdaşlıq etmişdir.
Bulud Qasımov 1987-ci ildən 2012-ci ilə qədər Bakı şəhəri Zakir Yusifov adına 194 saylı tam orta məktəbində təsviri-incəsənət müəllimi işləmişdir.
2005-ci ildən "Mozalan" satirik jurnalının bədii redaktoru və baş rəssamı işləmişdir. "Molla Nəsrəddin XXI əsrdə" jurnalında rəssam işləyir.
Bulud Qasımov Azərbaycan dövrü mətbuatında o cümlədən "Sovet kəndi", "Kommunist", "Ədəbəyyat və incəsənət", "Mədəniyyət", "Dan ulduzu", "Bütöv Azərbaycan", "Kaspi", "Kredo", "Savalan", "Güzgü" qəzetlərində "Kirpi", "Mozalan", "Günəş", "Bahar", "Molla Nəsrəddin XXI əsrdə" jurnallarında çalışmışdır.
2006-cı ildən Azərbaycan "Karikaturaçı Rəssamlar Birliyi"nin üzvüdür. Həmçinin FECO (Beynəlxalq Karikaturaçılar Təşkilatları Federasiyası) Azərbaycan qrupunun üzvüdür.
Bir çox respublika, Beynəlxalq sərgilərində və müsabiqələrində iştirak edib.
Bulud Qasımov Türkiyədə keçirilən "Aydın Doğan Uluslararası Karikatür Yarışması"nda hər il iştirak edir və əsərləri orada sərgilənir.
Ailəsi
Bulud Qasımovun atasının adı Əliş, anasının adı Qızxanımdır. 3 oğlu, 2 qızı var.
Haqqında deyilənlər
Portretin əsas xarakterik cizgisini tapmaq rəssam Buludun məharətidir. Tofiq Mahmud, şair
Vəli Mahmud Paşa
Vəli Mahmud Paşa — II. Mehmed səltənətində 1455-1466 və 1472-1474-ci illər arasında sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamıdır. Osmanlı tarixində sədrəzəmliyə gətirilmiş ilk yeniçəri yetişdirməsidir.
Həyatı
Əslinin nə olduğu haqqında tarixçilər arasında böyük müzakirələr ortaya çıxmışdır. Zamanında hazırlanmış olan Ecthesis Chronica və Historia Patriarchia adlı salnamələrə görə Serb əsillidir və bir çox müasir tarixçi də bunu qəbul edirlər. Aşıq Çələbi "Təzkirə" si və Daşkörpülüzadə tarixinə görə əsli xorvatdır və buna qatılan müasir xarici tarixçilər də var. 1420'də Balkanların orta kəsimində, bu gün Kosovanın qərbində yerləşən Nobırda adlı bir qəsəbədə anadan olmuşdur.1427'də Osmanlıların Serbiya Despotluğu nu ələ keçirdikləri ildə gənc olaraq Osmanlılara əsir düşmüş və dəvşirmə yazılaraq Ədirnəyə göndərilmişdir. Dövrün yunan tarixçisi Laonikos Halkokondiles onun anası ilə Nobırdadan Səməndərəyə qaçmaqda ikən II. Muradın əsgərləri tərəfindən əsir alındığını qeyd edir. Dəvşirmə olaraq Ədirnədəki saray əndərun məktəbində təhsil almışdır. Təhsil həyatı bitdikdən sonra yeniçəri zabiti olaraq hərbiyə ilə məşğul olmuşdur. 1453 İstanbulun fəthi əsnasında yeniçəri ağası olaraq hərbi uğurlar göstərmişdir. 1454'də Rumeli Bəylərbəyi olmuşdur. Vəli Mahmud Paşa bu vəzifəni birinci sədrəzəm olduqdan sonra da yerinə yetirməyə davam etmişdir. Birinci dəfə sədrəzəmlikdən ayrılana qədər sədrəzəmliklə Rumeli Bəylərbəyi vəzifələrini birlikdə üzərinə götürmüşdür.
Birinci sədrəzəmliyi
Vəli Mahmud Paşanın nə zaman ilk dəfə sədrəzəm təyin edildiyi haqqında tam məlumatımız yoxdur.
Lakin çox önəmli tarixçilər bunu qəbul etmirlər. 1453-cü ildə Çandarlı Xəlil Paşanın edamından sonra Zağanos Paşanın sədrəzəmliyə gətirildiyini və onun 1456-ci ildə Belqrad müharibəsindəki müvəffəqiyyətsizliyi səbəbindən vəzifədən azad edilməsi ilə 1456'da ikinci vəzir olan Vəli Mahmud Paşanın sədrəzəm olduğunu bildirirlər.
1456'da Zağanos Paşa macarlara qarşı Belqrad səfərindəki uğursuzluğundan sonra Mahmud Paşa əvvəl Serbiya münaqişəsi ilə məşğul olmaq məcburiyyətində qaldı. 1458'də Serb despotu Brankoviçin ölməsi ilə Osmanlı Dövləti ilə Macarıstan Krallığı arasında mübarizə yenidən canlandı. Serb Despotluğu daxilində, bir qrup Macarıstan tərəfini və digər bir qrup Osmanlı tərəfini tutmuşdu. Mahmud Paşa 1459'da Serbiya Səfərinə çıxdı. Reşav, Kuruca, Ostçovica və Durnik qalalarını işğal etdi və despotluq beləcə bütövlükdə işğal edilərək Osmanlı Dövlətinə ilhaq edildi.
1458'də Mora Despotluğu daxilində taxt davası çıxdı. Despotluq namizədlərindən Thomas Osmanlı Dövləti himayəsini istədi və rəqibi Demetrios venesiyalıların dəstəyini almışdı. Əvvəlcə 1458'də Fateh Mora səfərinə çıxdı. 1460'da isə Mahmud Paşa Fatehlə birlikdə İkinci Mora Səfərinə çıxaraq, despotluğun paytaxtı Mistora'nın fəthini reallaşdırdı. Lakin venesiyalılar Nauplia, Koron, Modon və s qalaları ələ keçirdilər.
Sonra Anadoluda olan keçmiş Bizans və İtalyan Genuya dəniz müstəmləkə qalıqlarına qarşı səfərlərə başladı. Mahmud Paşa Fateh ilə birlikdə çıxdığı səfərlərdə Amasra 1459'da, Sinop və Trabzon 1461-ci ildə Osmanlı Dövləti əlinə keçirilməsini təmin etdi. Beləcə 1204'dən etibarən hökm sürən Trabzon-Yunan Dövləti də ortadan qaldırıldı.
1462'də Əflaq Voyvodası, "Drakula" olaraq da tanınan, III. Vladın göndərilən Osmanlı elçisi Həmzə Paşanı dirəyə asdırıb edam etdirməsi səbəbi ilə Mahmud Paşa bir Əflaq səfərinə çıxdı. Targoviste gecə basqınından əvvəl II. Mehmed tərəfindən göndərildiyi səfərdə III. Vlad tərəfindən məğlubiyyətə uğradılır.
1463'də Mahmud Paşa Bosniya Səfərinə keçdi. Son Bosniya Kralı olan Stjepan Tomasevic paytaxtı Bobavec'dən, Yayce'yə və sonra da Kluj'a qaçdı isə də orada tutulub May sonunda edam edildi. Bosniya krallıq xanədanı paylandı, Bosniya bir Osmanlı Bəylərbəyliyi olaraq ilhaq edildi. Herseqovinada da hökmdarlıq iddia edən xanədan mənsubları dağıdıldı.
Bosniya və Herseqovinada bu hadisələrə görə Macarıstan Krallığı ilə ciddi bir döyüş vəziyyəti ortaya çıxdı. Macarıstan, Venesiya və Albaniyada müstəqil olan İskəndər bəy bir ittifaqa girdilər. Bu ittifaqı Papa II. Pius bir Səlib yürüşü halına gətirməyə çalışmaqda idi. Digər tərəfdən bu Səlib ittifaqı Şərqi Anadoluda hakim olan Ağqoyunluların hakimi Uzun Həsən ilə elçilər göndərərək razılaşmağa çalışdı.
Macar Kralı Matthias Corvinusun dekabr 1463'də Bosniyada yeni tikilməkdə olan Yaycı qapısına hücumu üzərinə, 1464 də Mahmud Paşa Bosniya və Macarıstan üzərinə səfərə çıxdı. Osmanlı ordusunun Bosniyaya gəlməsiylə Macarlar qaçdı. Bir çox qənimət və əsirin ələ keçməsini təmin etdi.
İlk sədrəzəmliyi Yunan Mehmed Paşanın, Vəli Mahmud Paşanı Fateh Sultan Mehmedə pisləməsi səbəbindən sonlanmışdır. Bu pisləmə Qaramanlılar torpaqlarından gələn Türk mühacirlərin 1466 əvvəllərində İstanbula yerləşdirilmələri əsnasında Vəli Mahmud Paşanın aldığı rüşvət və özünü zəngin etmək üçün girişdiyi icraatlardan ötrü olduğu bildirilməkdədir. Vəzifədən alındıqdan bir müddət sonra Kaptan-ı Dərya olaraq donanmanın başına gətirildi.
Kaptan-ı Dərya
Kaptan-i Dəryalığı əsnasında Əyriboğaz səfəri üçün donanmanı təşkil etməklə vəzifələndirildi. Əyriboğaz adası və qalasının mühasirəsində donanma ilə və öz birlikləri ilə böyük faydalılıqlar göstərib, padşahla birlikdə qalanın mühasirəsində və mühasirənin davam etdirilməsində təkid etdi. Venesiya donanmasının mühasirəni aşıb qalaya kömək etməsinə mane oldu və nəticədə qala düşdü. Bu müvəffəqiyyətləri və digər xidmətləri nəticəsində İshaq Paşanın ardından, ikinci dəfə sədrəzəmliyə gətirildi.
İkinci sədrəzəmliyi
1472-ci ildə 2. dəfə sədrəzəmliyə gətirilən Vəli Mahmud Paşa padşahla birlikdə Uzun Həsənə qarşı səfərə çıxmış və bu səfərdə xüsusilə strateji baxımdan pis bir mövqedə başlayan Osmanlı qüvvələrinin buna baxmayaraq silah üstünlüyü və müvəffəqiyyətli taktikalarla Otluqbeli Müharibəsini qazanmasında böyük rol oynayanlardan biri olmuşdur.
İkirəng təqibçi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Kalimantan pişiyi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yaşam tərzi
Kalimantan pişiyi tropik meşələrdə və qayalıq yerlərdə yaşayır.Qidalanması haqda dəqiq məlumat yoxdur.Gecə aktiv olduğu kiçik məməlilər,gəmiricilər,meymun və quş ovladığı təxmin edilir.
Nehrə
Nehrə — qatıqdan çalxalamaq yolu ilə yağ (çıxarmaq) hasil etmək üçün işlədilən qab.
thumb|200px
Digər üsul Aran rayonlarında, əsasən meşə zəif olan yerlərdə gildən küpəyə oxşar şəkildə hazırlayırlar.
Typhlodromus xinjiangensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Inula schmalhausenii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İkinci Həsən məscidi
İkinci Həsən məscidi (مسجد الحسن الثاني) — Kasablankanın ən böyük, dünyanın isə 7-ci ən böyük məscidi.
Məscid 1993-cü ildə hizmete açılmıştır. Fransız memar Mişel Pense tərəfindən inşa edilmişdir.
Məscidin 210 metrlik minarəsi dünyanın ən hündür minarəsi sayılır.
Bu məscid daha çox turizm məkanı kimi məşhurdur.
Asiya qızılı pişiyi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Astragalus cavanillesii
(Astragalus cavanillesii) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bonazi qarabağırı
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Riser-Larsen dənizi
İqlimi
İlin böyük qismi buzla örtülü olur. Qısa yay mövsümü ərzində hərəkət edən buzlar və iri aysberlərlə dolur. Buzlar əsasən dəniz daxilində hərəkət edir. Burada güçlü küləklər əsir. İl boyu temperatur 0 °C yuxarı qalxmır. O hissələrdə ki, dəniz buzdan azad olur (şimalda) orada temperatur 0 °C yüksək ola bilir.
Canlılar aləmi
Dəniz sahilin genişliyi canlılar özünə cəlb edir. Burada çoxlu sayda quş dəstələri məskən salır. Onlar əsasən Avstraliya, Cənubi Amerika və Afrikadan gələn quşlar təşkil edir. Bunlara misal kimi Albatrosları və sahil göyərcinlərini miisal göstərmək olar. Sularında bir sıra balıq növlərinə rast gəlmək olar. Məməlilərdən dəniz bəbiri, dəniz fili və yengəcyeyən suitilərinə rast gəlinir. Bəzən burada Balina ailəsidə görünür.
Yadulla Məftun Amini
Yadullah Məftun Amini — azərbaycanlı şair.
Həyatı
Yadulla Amini 1926-cı ildə Qərbi Azərbaycan ostanının Şahindej şəhərində anadan olmuşdur. İbtidai və orta təhsilini Təbriz şəhərində almışdır. Ali təhsilini almaq üçün Tehrana yollanmış və burada Tehran Universitetində hüquq təhsili almışdır.
Ədəbi fəaliyyəti
Məftun ləqəbi ilə şeirlər yazan Yadulla Amini ilk dövrlərdə farsca klassib üslubda şeirlər yazmışdır. 1980-ci illərdən etibarən Yadulla Amini ritmik olmayan və müasir üslublu şerlər yazmışdır. Fars dili ilə yanaşı azərbaycanca da şeirlər yazan Yadulla Amininin bu dildə ilk şeirlər toplusu Aşıqlı karvan adlanır.
Şalvar-kamiz
Şalvar-qamiz — qadınlar tərəfindən geyilən və bəzi bölgələrdə, Cənubi Asiyada, eləcə də Orta Asiyada kişilər tərəfindən geyilən ənənəvi birləşmə paltarıdır.
Şalvarlar, beldə atipik olaraq geniş, lakin əyri bir dibə qədər dar olan şalvarlardır. Belləri və ya elastik bir kəmərlə tutulur, bu da onların bel ətrafında ləkələnməsinə səbəb olur. Şalvar geniş və çantalı ola bilər, ya da qərəzdə olduqca dar ola bilər. Şalvarlar ənənəvi olaraq Şərqi Avropa, Qərbi Asiya, Orta Asiya və Cənubi Asiyanı əhatə edən geniş bir bölgədə geyindilər. Kameez uzun bir köynək və ya tunikdir. Yan tikişlər bel xəttinin altında açıq qalmışdır. Kameez ümumiyyətlə düz və düz kəsilir; yaşlı kameez ənənəvi kəsiklərdən istifadə edir; müasir kameezlərin Avropadan ilhamlanmış dəstləri daha çoxdur. Kameez Avropa tərzində yaxası, Mandarin yaxası ola bilər və ya yaxası ola bilməz; ikinci vəziyyətdə, qadın paltarı kimi dizaynı bir kurta bənzəyir. Qarışıq geyim bəzən salwar kurta, salwar kostyum və ya Punjabi kostyumu adlanır.
Şalvar və kameez 13-cü əsrdə şimalda müsəlmanların gəlişindən sonra Cənubi Asiyaya daxil oldu: əvvəlcə müsəlman qadınlar tərəfindən geyilən, istifadəsi tədricən yayılaraq bölgə tərzinə çevrildi, xüsusən də tarixi Pəncab bölgəsində. Salwar- kameez Pakistanın geniş geyilən və milli geyimidir. Bundan əlavə, Əfqanıstandakı kişilər və qadınlar və bəzi kişilər, Hindistanın Pəncab bölgəsində, bütün Hindistanda və ümumiyyətlə Cənubi Asiyada qadınlar tərəfindən qəbul edilmişdir.
Bəzi bölgələrdə qadınlar şalvar-kamiz taxdıqda, ümumiyyətlə baş və ya boyun ətrafında dupatta adlanan uzun bir eşarp və ya şal taxırlar. Cənubi Asiyada dupatta təvazökarlıq göstərmək üçün istifadə olunur: Müsəlman qadınlar üçün dupatta daha az sərtdir çador və ya burqa alternativi (hicab və purdah); Sikh və Hindu qadınları üçün dupatta, bir məbəddə və ya ağsaqqalların yanında olduğu kimi baş örtüldükdə faydalıdır. Cənubi Asiyanın hər yerində müasir geyim variantları inkişaf etmişdir, şalvarlar beldən aşağı aşağı geyilmiş, kamees qısa uzunluğundadır, daha yüksək hissələrə, aşağı boyun və arxa xətlərə, kəsilmiş qolları və ya qolları olmadan.
Katopuma
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Sürəyya Ağaoğlu
Sürəyya Əhməd bəy qızı Ağaoğlu (1903–1989) — Türk dünyasının ilk qadın vəkili, qadın hüquqları müdafiəçilərindəndir.
Həyatı
Atası böyük fikir adamı, ideoloq, hüquq professoru Əhməd bəy Ağaoğlu ilə birlikdə 1910-cu ildə Türkiyəyə mühacirət etmişdir. Uşaqlıq və gənclik illəri Türkiyə milliyyətçi ocaqları və Mustafa Kamal Paşa Atatürkün yaxın dostları arasında keçmişdir. Bir neçə dəfə atası Əhməd bəy Ağaoğlu ilə birlikdə Mustafa Kamal Atatürklə şəxsən görüşmüşdür. Türkiyənin ilk qadın vəkili, Beynəlxalq Qadın Hüquqşünaslar Cəmiyyətinin ilk prezidenti olan Sürəyya Ağaoğlu İstanbul Universiteti Hüquq Fakültəsini bitirdiktən sonra ömrünün sonuna qədər vəkilliklə məşğul olmuşdur. 1950-ci ildə Alman hüquqşünas Werner Taschenbreker ilə ailə qurmuşdur. Lakin bu izdivacdan onların övladı olmamışdır.
Beynəlxalq Qadın Hüquqşünaslar Cəmiyyətinin ilk prezidenti olan Sürəyya Ağaoğlu, Azad Fikirləri Yayma Dərnəyi və Türk-Amerikan Universitetlər Dərnəyinin həmtəsisçilərindəndir.
Fəaliyyəti
İstanbul Qız Liseyində təhsil aldığı illərdən vəkil olmaq arzusu ilə yaşayan Sürayyə Ağaoğlu 1920-ci ildə həmin Liseyi bitirir. 1921-ci ildə İstanbul Universitetinin hüquq fakültəsinə sənədlərini təqdim etmək üçün müraciət etdikdə problemlə qarşılaşır. Həmin dönəmdə hüquq fakültəsində qadın tələbə olmadığı üçün İstanbul Universiteti rektoru Haldun Taner ona kömək edə bilməyincə, o, rektorun atası Səlahəttin bəyə müraciət etmək qərarına gəlir.
Türk qadınlarının çarşabda gəzdiyi bir vaxtda Sürayyə Ağaoğlunun stereotipləri dağıdaraq vəkil olmaq üçün hüquq fakültəsinə qəbul olmaq niyyəti ictimaiyyət tərəfindən qeyri-adi qarşılanır. Sürayyə xanım Səlahəttin bəyə hüquq fakültəsinə qəbul olmaq istədiyini dedikdə otaqda olan şəxslər bu təklifi qəhqəhələrlə qarşılayırlar. Lakin Sürəyyə xanımın təkidi və özü kimi 2 nəfər vəkil olmaq üçün müraciət edən xanımları (Melahat və Bedia) təqdim etdikdə onlar ayrıca fakültə açmaq məcburiyyətində qalırlar. Amma günortaya qədər kişi tələbələrə günortadan sonra isə qadın tələblərə dərs keçirdilər.
1921-ci il iyulun 18-də erməni qatil Torlakyan İstanbulun "Pera-Palas" hotelinin önündə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin daxili işlər naziri Behbud xan Cavanşiri üç güllə ilə qətlə yetirir və həbs olunur. Həmin vaxt İstanbul ingilis işğalı altında olduğundan cani cinayət hadisəsindən 20 gün sonra ingilis hərbi tribunalında mühakimə edilir.
Sürəyya Ağaoğlu hüquqşünas tələbə kimi iştirak etdiyi bu tarixi məhkəmənin yekunu barədə "Bir ömür də belə keçdi" adlı memuarında yazır: "Nəhayət, məhkəmə bitdi. Prokuror qatil üçün ölüm cəzası istədi. Bu tələb hətta bizi çaşdırdı. Lakin prokuror 24 saat içərisində Türkiyədən uzaqlaşdırıldı. Yerinə gələn prokuror isə müttəhimə bəraət istədi və qatil Torlokyan gecə ikən qaçırıldı". Məhkəmədən illər sonra Sürəyya Ağaoğlu Londonda olarkən prokuror Rickatson Hatt ilə görüşür. Görüş zamanı həmin prokuror məlum məhkəmənin sədri ilə Çində görüşdüyünü və sədrin ona türklərin bu davada haqlı olduğunu söyləyir.
O, 29 dekabr 1989-cu ildə İstanbul da beyninə qan sızması nəticəsində vəfat etmişdir.
2003-cü ildə Sürəyya Ağaoğlunun 100 illik yubileyinə həsr olunmuş gümüş xatirə sikkələri buraxılmışdır.
2023-cü ildə Sürəyya Ağaoğlunun 120 illik yubileyinə həsr edilən Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasını n və Özbəkistan Respublikasının Vəkillər Palatasının birgə təşəbbüsü ilə Bakıda 10-dan çox ölkənin vəkillərinin iştirak etdiyi “Gender bərabərliyi beynəlxalq insan hüquqlarının hissəsi kimi” mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilmişdir. Eyni zamanda Avropa Hüquqşünas Tələbələr Asossasiyasının Azərbaycan Nümayəndəliyi (ELSA Azərbaycan) tərəfindən təşkil olunan Milli Məhkəmə Müsabiqəsinin XII buraxılışı Sürəyya Ağaoğlunun 120 illik yubileyinə həsr olunmuşdur.
Həmçinin Azərbaycan Respubliksı Vəkillər Kollegiyasının Rəyasət Heyətinin qərarı ilə hər il Bakıda “Sürəyya Ağaoğlu adına Vəkillərin Beynəlxalq Formu” keçiriləcəkdir.
Inula sericeo-villosa
Inula sericeo-villosa Inula sericeo-villosa Inula sericeo-villosa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Seans (film, 1988)
Məzmun
Filmin müəllifləri həbs düşərgələrində olmazın əzablara məruz qalmış insanın yaddaşı vasitəsilə dəhşətli müharibənin zorakılığını göstərməyə çalışmışlar. Müəlliflər belə bir nəticəyə gəlirlər ki, insan gözəllik və xoşbəxtlik üçün yaranıb, müharibə isə insanlara əzab və müsibət gətirir.
Film haqqında
Quraşdırma çəkilişləri üsulunda yaradılmış filmdə əsasən bədii və sənədli kadrlardan istifadə edilmişdir.
Kim Possible (video oyun seriyası)
thumb|right|200px|"Kim Possible: Revenge of Monkey Fist" Kim Possibl (videooyunların seriyaları) - Kim Possibl animasiya serialı əsasında hazırlanmış videooyunları ehtiva edir. İlk yeddi oyun "Disney Interactive Studios" tərəfindən istehsal olunmuşdur. Bu oyunların "Kim Possible: Revenge of Monkey Fist" seriyası "Digital Eclipse Software" tərəfindən, digərləri isə "Artificial Mind and Movement" tərəfindən hazırlanmışdır.
Qaraqulaq
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Müqəddəs Məryəm Ananın Miladı kilsəsi (Bakı)
Müqəddəs Məryəm Ananın Miladı kilsəsi (Собор Рождества Пресвятой Богородицы) — Bakı yeparxiyası tabeliyində kilsə. Kilsə baş rahibi yerey Oleq Kosolapovdur, 3 rahib və 2 dyakon fəaliyyət göstərir.
Tarixi
Bazilika formasında olan kilsə 1896-cı ildə ianələr hesabına inşa edilmişdir. Kilsədə prixod məktəbi fəaliyyət göstərmişdir. Oktyabr inqilabından sonra məbəd bağlanmış və hərbi kazarmaya çevrilmişdir. 1944-cü ildə bu ibadət ocağı yenidən Rus Pravoslav Kilsəsinə qaytarılmış və ona Stavropol-Bakı yeparxiyasının Kafedral Kilsəsi statusu verilmişdir. 1946-cı ildə Azərbaycandakı pravoslav kilsələrinin blaqoçini protoyereyi Sergey Kazanskinin təşəbbüsü ilə kilsədə əlavə mehrab quraşdırılmışdır.
Hazırda
Kilsədə 1999-cu ildən 2001-ci ilə kimi Bakı və Xəzəryanı Yeparxiyanın yepiskopu Aleksandr İşeinin qayğısı ilə yenidənqurma işləri aparılmışdır. 26 may 2001-ci ildə Moskva və Ümumrusiya Patriarxı II Aleksi Müqəddəs Məryəm kilsəsinə baş çəkmiş və burada dua mərasimini həyata keçirmişdir. Kilsədə pravoslav ədəbiyyatı ilə zəngin kitabxana, uşaqlar üçün bazar günü məktəbi, həmçinin xeyrat yeməkxanası fəaliyyət göstərir.
Lesqaft rifi
Lesqaft rifi — Frans-İosif Torpağına daxil olan 7 adadan ibarət adalar qrupu. İnzibati cəhətdən Arxangelsk vilayətinin Primorski rayonu ərazisinə daxildir.
Yerləşməsi
Adalar arxipelaqın şimalında, Payer adasından 2 km şimal-qərbdə yerləşir.
Xüsusiyyətləri
Arxipelaqa daxil olan müvafiq olaraq üç rif 1,3 km, 1 km və 750 metr uzunbıuğa sahibdir. Digər dördünün isə uzunluğu 100 metri keçmir. Onlar buzdan azaddır. Adaların ayrılıqda adı yoxdur.
Adalar rus pedaqoq, anatom və həkim Pyotr Lestqafın şərəfinə adlandırılmışdır.
Qərib Mehdiyev
Qərib Mehdiyev (Qərib Qasım oğlu Mehdiyev; ) — nasir, şair, publisist, dramaturq, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1968), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1976).
Həyatı
Qərib Mehdiyev 21 iyun 1936-cı il Qəbələ rayonunun Mirzəbəyli kəndində anadan olmuşdur. Kiçik yaşlarında ailəliklə Gəncə şəhərinə köçmüşlər. Qərib Mehdiyev burada 1955-ci ildə 3 saylı fəhlə-gənclər axşam məktəbini bitirmişdir.
Əmək fəaliyyəti
Qərib Mehdiyev 1955-1957-ci illərdə Gəncə şəhər rabitə idarəsində poçtalyon, 1957-1959-cu illərdə isə C.Cabbarlı adına Gəncə Dövlət Dram Teatrında aktyor kimi fəaliyyət göstərmişdir. O, həmçinin 1959-1965-ci illərdə Gəncə şəhər dəmir-beton məmulatı zavodunda bənna suvaqçı, betonçu, armaturçu və qaynaqçı peşələrində də çalışmışdır.
Sonra H.Zərdabi adına Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunun ibtidai təhsil pedaqogikası və metodikası fakültəsində qiyabi oxumaqla bərabər, 1965-1971-ci illərdə 16 saylı şəhər məktəbində sinif müəllimi, günü uzadılmış qrupun rəhbəri olmuşdur. O, Gəncə rayon deputatları sovetinə seçilmişdir. Qərib Mehdiyev 1971-ci ildən H.Zərdabi adına Gəncə Dövlət Pedaqoji İnstitutunda çıxan çoxtrajlı "Yüksəliş" qəzetinin redaktoru vəzifəsində işləyir.
Ədəbi fəaliyyəti
Qərib Mehdiyev yaradıcılığa 1958-ci ildən "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində dərc etdirdiyi "İşığın qəzəbi" satirik hekayəsi ilə başlamışdır. İlk hekayələrini Qərib, Qərib Mehdi təxəllüsləri ilə çapa vermişdir. O, 1983-cü ildən "Nasirin şeir boxçası" silsiləsindən şeirlər dərc etdirir. Ədibin 1989-cu ildə "Oxşarlar" pyesi Gəncə Dövlət Dram Teatrında tamaşaya qoyulmuşdur. Mehdiyevin əsərləri xarici ölkə xalqların dillərində nəşr olunmuşdur. O, 1979-cu ildən Gəncə şəhəri Alimlər Evi nəzdində olan "İlham" ədəbi birliyinə rəhbərlik edir.
Əsərləri
• 3
Sultan Rüstəm Mirzə
Rüstəm mirzə Səfəvi (İffət xan)— Səfəvi şahzadəsi.
Səfəvilər hakimiyyətində
Sultan Hüseyn mirzə Səfəvinin oğlu idi, Qəndəharda doğulmuşdu. 1578-ci ildə Məhəmməd şah Xüdabəndə tərəfindən Zəmindəvar hakimi təyin olunmuşdu, lələsi Həmzə bəy Zülqədər idi. Zəmindəvar çox kiçik mülk olduğu üçün qardaşları Səncər mirzə və Əbu Səid mirzənin və lələsinin dəstəyi ilə Sistan hakimi Məlik Mahmuda hücum etmişdi, lakin qardaşı Müzəffər Hüseyn Mirzə Məlik Mahmudun kürəkəni olduğu üçün onunla hesablaşmalı oldu. Bu döyüşləin gedişində Məlik Mahmud öldürüldü. Bir sıra döyüşlərdən sonra qardaşı və Məlik Mahmud tərəfindən məğlub edildikdən və Zəmindəvar da əlindən çıxdıqdan sonra qardaşı Səncər mirzə və oğulları ilə 1594-cü ildə Əkbər şaha tabe oldu.
Moğollar hakimiyyətində
1593–1595-ci illərdə Multan hakimi daha sonralar isə Patan hakimi olmuşdur. Sultan Cahangir dövründə, 1612-ci ildə Tatha və daha sonralar Allahabad hakimi olmuşdur. 1626-cı ildə Bihar hakimi təyin edilmiş, lakin çox qısa bir müddət sonra təqaüdə buraxılmışdı. 1641-ci ildə, 72-ci yaşında Aqrada vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Fədai təxəllüsü ilə şeirlər yazmışdır.
Ailəsi
Oğulları
Vrelo zirvəsi
Zirvə cənubi Bolqarıstanda yerləşən Vrelo şəhərinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Vrelo zirvəsi -65.51667°N, -62.68611°W koordinatlarında yerləşmişdir. Madrid buz evindən 17.35 km şimal-şərqdə, Rilets zirvəsindən 13.5 km cənub-qərbdə, Meyhyu dağından 14.12 km şimal-qərbdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.
Salidə Şərifova
Həyatı
Salidə Şərifova 12 yanvar 1971-ci ildə Tiflis şəhərində anadan olmuşdur. 1988-ci ildə A. S. Puşkin adına Tbilisi Dövlət Pedaqoji İnstitutunun rus filologiyası fakültəsinə daxil olmuş və 1993-cü ildə Nəsrəddin Tusi adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin filologiya fakültəsini bitirmişdir. 1993-cü ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun əyani aspiranturasının "Azərbaycan ədəbiyyatı" ixtisası üzrə daxil olmuş və 1996-cı ildə aspiranturanı bitirmişdir. 1998-ci ildən Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda çalışır. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun "Müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı" şöbəsinin baş elmi işçisidir.
Elmi fəaliyyəti
1993–1996-cı illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasında təhsil almışdır.
1996-cı ildə "İlk Azərbaycan romanları" mövzusunda namizədlik (10.01.03 (5716.01)- Azərbaycan ədəbiyyatı) mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən filologiya üzrə fəlsəfə doktoru adına layiq görülmüşdü.
2012-ci ildə Rusiya Elmlər Akademiyası A. M. Qorki adına Dünya Ədəbiyyatı İnstitutunda "Теоретические аспекты жанрового многообразия азербайджанского романа (Azərbaycan romanlarının janr müxtəlifliyinin nəzəri aspektləri)" mövzusunda doktorluq (10.01.08 — Ədəbiyyat nəzəriyyəsi. Mətnşünaslıq) dissertasiyası müdafiə edərək Rusiya Federasiyası Təhsil və Elm Nazirliyi tərəfindən filologiya elmləri doktoru adına layiq görülmüşdü.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən təkrar attestasiya qərarı ilə Rusiya Federasiyası Təhsil və Elm Nazirliyi tərəfindən təqdim edilmiş filologiya elmləri doktoru dərəcəsi tanınmışdır.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən Azərbaycan ədəbiyyatı ixtisası üzrə dosent elmi adına layiq görülmüşdü.
2019-cu ildə ədəbiyyatşünaslıq ixtisası üzrə AMEA-nın professoru seçilmişdir.
2022-ci ildə Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının nəzdində fəaliyyət göstərən filologiya elmləri üzrə ekspert şurasının eksperti kimi fəaliyyət göstərmişdir. (2016–2018-ci illər, Azərbaycan, Bakı);
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun nəzdində fəaliyyət göstərən ED 1.05 – Dissertasiya Şurasının üzvü kimi fəaliyyət göstərmişdir. (2019 — 2022, 2023, Azərbaycan, Bakı)
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının AMEA Nizami Gəncəvi adına Muzeyin nəzdində fəaliyyət göstərən Seminarın üzvü kimi fəaliyyət göstərmişdir. (2019–2022, Azərbaycan, Bakı)
Maraq dairəsini ilk növbədə milli ədəbiyyatda roman janrının iki mərhələli yaranma nəzəriyyəsi, "roman-hekayətin" janr konstruksiyasının xüsusiyyətləri, müharibə romanın yeni tipinin formalaşması, romanda janr qarışıqlığı nəzəriyyəsi, kreollaşmış romanların romanın xüsusi növü kimi fərqlənməsi və s. çağdaş ədəbiyyat, onun nəzəriyyəsi və praktikası əhatə edir.
2006–2007-ci və 2012–2013-cü illərdə Bakı Qızlar Universitetində müəllim işləmişdir.
Xarici keçidlər
Məmməd Əliyev. Klassiklər və müasirlərin yaradıcılığına yeni baxış (S. Şərifova. Klassiklər və müasirlər söz müstəvisində. Bakı, 2018) //
Salidə Şərifova "Rəsul Rza mükafatı"na layiq görülüb //
AMEA-nın Humanitar Elmlər Bölməsinin Ümumi yığıncağı keçirilib //
AMEA-nın professoru Salidə Şərifova Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib //
Filologiya elmləri doktoru Salidə Şərifova Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib //
https://science.gov.az/az/news/open/17275
https://azertag.az/xeber/Sabir_Rustemxanli_yaradiciligi_haqqinda_monoqrafik_tedqiqat-1713635
https://azertag.az/xeber/1811149
https://azertag.az/xeber/1066952
https://azertag.az/xeber/1876789
https://azertag.az/xeber/1492495
https://azertag.az/xeber/1284855
https://azertag.az/xeber/827883
https://www.qanun.az/new/196
https://525.az/news/176067-salide-serifovanin-yeni-kitabi-nesr-olunub
Inula sericophylla
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Canməmməd Rüstəmov
Həyatı
Canməmməd Rüstəmov 02 mart 1951-ci il tarixində Şamaxı rayonunun Qurbançı kəndində anadan olub. 1968-ci ildə orta məktəbi bitirərək Azərbaycan Dövlət Universitetinin (ADU), indiki Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Fizika fakültəsinə daxil olub. Fizika fakültəsinin nəzdində olan Astrofizika kafedrasında astrofizik kimi hazırlanmış və maqnit ulduzlarının spektral tədqiqinə həsr olunmuş diplom işini f.r.e.d. İ.Ə.Aslanovun  rəhbərliyi altında yerinə yetirmişdir. Astrofizika kafedrasında R.Hüseynov, T.Əfəndiyev, C.Quluzadə, İ.A.Aslanov kimi tanınmış astronomlardan dərs almışdır. 1973-cü ildə BDU-nun Fizika fakültəsini bitirdikdən sonra 4 il orta məktəbdə fizika-riyaziyyat müəllimi işləmiş, 1977-ci ildən isə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasınin (AMEA) N.Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasında (ŞAR) elmi fəaliyyətə başlamışdır.
AMEA N.Tusi adına ŞAR-da əmək fəaliyyəti:
1977-1982 –  “Ulduzların spektrofotometrik tədqiqi” laboratoriyasında kiçik elmi işçi;
1989-1993 – “Ulduz və dumanlıqlar” şöbəsində elmi işçi;
1993-2008  – “Səma cisimlərinin spektroskopiyası” şöbəsində böyük elmi işçi;
2008-2011  – “Səma cisimlərinin spektroskopiyası” şöbəsində aparıcı elmi işçi;
2011-2017  – “Səma cisimlərinin spektroskopiyası” şöbəsinin müdiri;
2017- dən  – “Ulduz atmosferləri fizikası və magnetizm” şöbəsinin müdiri.
C.N.Rüstəmov 1988-ci ildə Rusiya EA akdemiki, f.r.e.d., prof. A.M.Çerepaşukun rəhbərliyi altında Estoniya EA Astrofizika və Atmosfer Fizikası İnstitunun Elmi Şurasında “Anomal spektrli Volf-Raye tipli ulduzların spektral və fotometrik xüsusiyyətləri” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş və 30 noyabr 1988-ci ildə göstərilən elmi şuranın qərarı ilə (protokol №  39/73) fizika-riyaziyyat elmləri namizədi (01.03.02- Astrofizika) alimlik dərəcəsi almışdır.
AMEA N.Tusi adına ŞAR-da elmi fəaliyyəti:
Canməmməd Rüstəmov elmi fəaliyyətinin ilk üç ilində (1977-1980) İ.Aslanovun rəhbərliyi altında maqnit ulduzlarının 2-m teleskop da spektral müşahidələrini aparmış və alınmış spektrlərin tədqiqi ilə məşğul olmuşdur. 1980-cı ildən isə Moskva Dövlət Universiteti nin nəzdində olan Astronomiya Institunun direktoru, Rusiya EA akademiki A.M.Çerepaşukun rəbərliyi altında Volf-Raye (WR) tipli ulduzlar ın tədqiqinə başlamışdır. Bu ulduzlar müasir astronomiyanı ən ekzotik obyektləridir, təkamülün son mərhələsində neyron ulduzlar ına və ya qara dəlik lərə çevrilir. Ona görə də WR ulduzlarının tədqiqi xeyli aktualdır. C.N.Rüstərmov ilk vaxtlar akademik A.M.Çerepaşukun məsləhəti ilə spektrində oksigen in yüksək həyəcanlanma potensialına (~ 186 eV) uygun OVI ll3811, 3834 şüalanma dubleti müşahidə olunan WR ulduzlarının spektral tədqiqi ilə məşğul olmağa başlamışdır. Məlumdur ki, hələ keçən əsrin 30-cu illərində WR ulduzları iki ardıcıllığa bölünmüşdü, azot və karbon ardıcıllığına. Lakin keçən əsrin 80-cı illərində üçüncü ardıcıllığa – oksigen ardıcıllığna mənsub olan ulduzların müvcudluğu məlum oldu. Bununla əlaqədar spektrində OVI ll3811, 3834 şüalanma dubleti müşahidə olunan WR ulduzlarının tədqiqi mühüm əhəmiyyət kəsb edirdi. C.N.Rüstəmov akademik A.M.Çerepaşukun rəhbərliyi altında bu ulduzların spektral tədqiqinə başladı və ilk dəfə spektrində müxtəlif intensivlikli OVI ll3811, 3834 şüalanma dubleti müşahidə olunan WR ulduzlarının kataloqu tərtib olundu. Bu kataloqa daxil olan HD 16523 və HD 17638 ulduzlarının
2-m teleskopda spektral, 70-sm teleskopda isə fotometrik müşahidələri aparıldı. Alınan spektrlərin təhlili nəticəsində bu ulduzların spektrində ilk dəfə OVI ll3811, 3834 şüalanma dubletinin qısa müddətli spektral dəyişkənliyi aşkar edildi. Spektral əlamətlərinə görə WC(WC4-WC6) ulduzları ilə  WO(WO3-WO4) ulduzlarının aralıq halına uyğun gələn WR ulduzlarının spektral təsnifi üçün ilk dəfə yeni spektral tip (WO5 tipi) irəli sürülmüş və bu spektral tipi müəyyən edən kriteriyalar verilmişdir. Göstərilmişdir ki, ən intensiv OVI ll3811, 3834 şüalanma dubleti xətləri WC4, WC5 spektral tiplərinə mənsub olan ulduzlarda müşahidə olunur və  WC7, WC8 spektral tiplərində bu şüalanma dubletinin intensivliyi tədricən azalır və müşahidə olunmur.
1988-ci ildə Estoniya Elmlər Akademiyası nın Tartu şəhəri yaxınlığında, Tıravere qəsəbəsində yerləşən Astrofizika və Atmosfer fizikası İnstitunda, “Anomal spektrli Volf-Raye ulduzlarının spektral və fotometrik xüsusiyyətləri” mövzusunda dissertasiya müdafiə etmiş və fizika-riyaziyyat elmləri namizədi (01.03.02- Astrofizika) elmi dərəcəsi almışdır. Dissertasiya işində spektrində OVI ll3811, 3834 şüalanma dubleti müşahidə olunan HD 16523 və HD 17638 ulduzlarının həm də qarışıq spektral sinfə (WN+WC) mənsub olan WR145=AS422 ulduzunun spektral və fotometrik tədqiqinin nəticələri verilmişdir.