cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I Təhmasibin Kartli və Kaxetiyə yürüşləri
İkinci yürüş (1547)
Əlqas Mirzə ilk tabelik nişanələri göstərdiyi zamandan etibarən qızılbaşların əsas ordusu Təbriz şəhərində idi və döyüş üçün tam hazır vəziyyətdə idi. Əlqas tabe olacağını bildirdikdən və vergi, qoşun göndərəcəyinə and içdikdən sonra Təbrizdə hazır vəziyyətdə olan ordu ilə Kaxetiya üzərinə hücuma keçilməsi barədə qərar qəbul edildi. Lakin Şah Təhmasib öz xatirələrində Əlqas Mirzənin yenidən üsyan qaldırdığı xəbərini alan zaman artıq Gürcüstana Ləvəntin ardıyca getdiyini yazmaqdadır. Beləliklə, şah Gürcüstan üzərinə yürüş etmə qərarını hər bir halda Əlqasın bağışlanması ilə yenidən üsyan qaldırması arasında etdiyi ortaya çıxır. Şah Təhmasib qoşunları ilə 1547-ci ilin qışında Ağşəhərə çatdı. Gürcü qoşunlarının məğlubiyyəti və bölgənin viran qalması ilə nəticələnən şiddətli döyüş baş verdi. Sonra qoşun Ağşəhərdən Təbdiyə yola düşdü, Levənd-bək və onun rəqibi Baş Açıq öz sədaqətlərini ifadə edərək şahın düşərgəsinə çatdılar. Şah onları yaxşı qarşıladı və onlara fəxri paltarlar verdi. Tezliklə onlar öz mülklərinə qayıtdılar. Bu zaman ordu Gəncəyə doğru yürüş edərək Bulaq yaxınlığında müvəqqəti düşərgə saldı.
Üçüncü yürüş (1551)
1551-ci ilin payızında qızılbaş komandanları Luarsabımn əsas ordusunu məhv etmək üçün Kaxetiyanın içlərinə doğru daha bir yürüş həyata keçirdilər. Lakin bu dəfə də kiçik, lakin yaxşı təşkil edilmiş Luarsabın ordusuna qarşı mütləq qələbə əldə etmək mümkün olmadı, çünki Luarsab yenə də həlledici döyüşdən yayındı. Lakin qızılbaşlar xeyli qənimət və əsir əldə edərək, Barat Ali də daxil olmaqla ətraf bölgələri yağmaladılar. Qışın gəlişi ilə Səfəvi ordusu Qarabağa çəkildi. Səfəvi mənbələri bu basqınlar zamanı bölgənin tam xarabalığa çevrildiyini və yerli əhalinin böyük bir hissəsinin qırğına məruz qaldığını açıq şəkildə bildirir və xüsusilə bu kampaniyanın son dərəcə amansız aparıldığına heç bir şübhə yeri qoymurlar. Həsən bəy Rumlu da toqquşmaları ətraflı təsvir edən məlumatlar vermişdir. Siyasi baxımdan Səfəvilər bir neçə mühüm məqsədə nail oldular. Bu yürüşlə Şah Təhmasib Keyxosrov kimi yeni vassal hökmdar əldə etdi. Həmçinin Keyxosrov Şah Təhmasibə Tumak qalasının, Ağşəhəri və ətrafındakı əraziləri ələ keçirməyə yardım etdi. Tanınmış gürcü əsilzadələrindən olan Vaxuş Gürcü və onun Keyxosrovun torpaqlarını tutmuş müttəfiqi Şarmazanoğlu ələ keçirilib edam edildilər. Onların torpaqları isə paylaşdırıldı. Lakin əsas rəqib gürcü ordusunun komandanı olan Luarsabı ələ keçirmək mümkün olmadı. Elə buna görə də, yerli əhaliyə qarşı qızılbaş ordusu tərəfindən cəzalandırma tədbirləri həyata keçirildi.
Dördüncü yürüş (1554–1557)
Sultan Süleymanın hakimiyyəti dövründə sonuncu Osmanlı hücumu olan və 1553–1554-cü illəri əhatə edən yürüşdən dərhal sonra qızılbaş ordusu Kartli üzərinə yeni yürüşə çıxdı. Bundan əvvəlki Osmanlı hücumlarının hər biri kimi bu Osmanlı yürüşü də hər iki tərəfə xeyli ziyan vurması ilə birlikdə, onlara heç bir üstünlük qazandırmamışdı. Elə buna görə də, yürüşün sonlanmasından dərhal sonra sülh danışıqları başladıldı və 1555-ci ildə Amasiya sülhü ilə nəticələndi. Bu hadisələri 70 il sonra yazan və onları retrospektiv şəkildə qiymətləndirmək imkanı əldə edən İsgəndər bəy Münşi Gürcü çarlıqlarının Osmanlılar tərəfindən Səfəvilər arasında bölünməsini Amasiya müqaviləsinin tərkib hissəsi hesab edirdi. Onun sözlərinə görə, hər iki tərəf Samtsxe, Kartli və Kaxeti ərazilərinin Səfəvilərin yurisdiksiyasında qalmasına, osmanlıların isə Başı Açıq, Dadian və Kuriyana (İmeretiya, Meqreliya və Quriya) nəzarət etməsinə razılaşdılar.
Bu arada Kartli kralı I Luarsab Səfəvi-Osmanlı qarşıdurmasından yenidən daha böyük muxtariyyət iddiası üçün istifadə etdi. Osmanlı təhlükəsindən qurtulan Şah Təhmasib buna cavab olaraq etibarlı sərkərdəsi Şahverdi Sultan Ziyadoğlu Qacarın köməyi ilə Luarsabın ərazisini işğal etdi. Luarsab Şah Təhmasibin Osmanlı ordusuna qarşı istifadə etdiyi döyüş taktikasını onun özünə qarşı istifadə etdi və onunla həlledici döyüş meydanına çıxmaqdan yayındı. Lakin daha yaxşı ərbi strategiya hazırlayan qızılbaş ordusu onu məğlub etməyi və tədricən paytaxtına yaxınlaşmağı bacardılar. Nəticədə 1554-cü ildə Qori şəhərini ələ keçirdilər. Döyüşlər zamanı Məzrut, Parsatan və Aydın qalaları ələ keçirilsə də, o zamanlar padşah Luarsabın anasının iqamətgahı olan Aydın qalası inadkar müqavimət göstərdi. Bu yürüşün ən amansız döyüşü bu qalanın mühasirəsi zamanı baş verdi, burada Luarsab döyüşçülərinin çoxu qızılbaşların hücumlarını dəf etmək üçün inadkar müqavimət göstərdilər. Sonda qala divarında yarmalar açıldı və müdafiəçilərin müqaviməti yatırıldı. Səfəvi qoşunları çoxlarını qılıncdan keçirdilər və çoxlu adamları, o cümlədən Luarsabın anasını əsir götürdülər. Sonrakı bir neçə həftə ərzində onlar böyük qənimətə, mal-qaraya və yeni əsirlərə sahib olaraq bölgədəki digər müqavimət ocaqlarını əzdilər. Səfəvi mənbələri padşahın anasının sonrakı taleyi haqqında heç nə demir. Səfəvi salnamələri yekdilliklə bildirirlər ki, məhz bu yürüş zamanı Səfəvi qoşunları 30 mindən çox gürcü əsir götürərək Səfəvi ərazisinə köçürüblər. Qazi Əhmədin dediyinə görə, qızılbaş ordusu qışı Qori yaxınlığında keçirib, yanvarda Qarabağa gedib. Fevralda şahın sarayı və ordusu cənuba doğru hərəkət edərək Gəncəyə tərxis və burada onun valisi Şahverdi Sultan Ziyadoğlu Qacar ​​uğurlu yürüşün şərəfinə şah sarayına ziyafət və səkkiz günlük şənliklər verdi. Bundan sonra şahın qoşunu Bərdə əyalətinə getdi.
1557-ci ildə Luarsab Qorini geri aldıqdan və 1557-ci ildə təsirli ordu topladıqdan sonra Səfəvi qarnizonunu bölgədən qovdu. Bundan xəbər tutan Qarabağ bəylərbəyi Şahverdi Sultan Ziyadoğlu Luarsabın cəhdlərinə birdəfəlik son qoymaq üçün yürüşə çıxdı. Lakin onun süvariləri yolda ikən tələyə salındı. Qızılbaş ordusu ağır itkilər verərək geri çəkilməyə məcbur olarkən Şahverdi xanın dəstələrindən birinə komandanlıq edən Məhəmməd bəy Çepni Luarsabın dəstəsinin sıralarını yarıb keçməyi bacardı və onun dəsətsindən bir döyüşçü Luarsabla döyüşə girərək onu öldürdü. Yaranmış xaosdan istifadə edən Məhəmməd bəy Çepni Luarsabın atının yüyənini tutaraq oradan uzaqlaşmağı bacardı. Luarsabı öldürməyi bacaran qızılbaş döyüşçüsü isə Luarsabın döyüşçüləri tərəfindən qətlə yetirildi. Luarsabın yerinə oğlu I Simon hakimiyyətə keçdi və qıılbaşlara qarşı mübarizəni davam etdirdi.
Beş il sonra Simon Kaxetiya çarı Levan ilə hərbi müqavilə bağladı və bu müqavilə Levanın qızı Nestan Darejanla evlənməsi ilə möhkəmləndi. Simonun məqsədi böyük bir ordu toplamaq və Tiflisi Səfəvilərdən geri almaq idi. Koalisiyaya Levanın oğlu Georgi ilə birlikdə, bir çox digər nüfuzlu əyalət zadəganları da qoşulmuşdu. Müasir bir salnaməçinin dediyinə görə, "qısa müddətdə o qədər döyüşçü toplandı ki, qədim səmaların baxışları o səltənətdə əsrlər boyu belə bir şey görməmişdi".
Beşinci yürüş (1561)
Şah Təhmasib Qarabağ bəylərbəyi olan Şahverdi Sultan Ziyadoğluna yenidən gürcülər üzərinə hücum edib üsyanlarını yatırmağı əmr etdi. O, Qarabağ döyüşçüləri ilə birlikdə Gəncədən çıxaraq onların üzərinə yeridi və iki ordu 1 may 1561-ci ildə üz-üzə gəldi. Gürcü ordusu yüngül silahlarla silahlanmış qızılbaş süvariləri qədər sürətli deyildi. Tezliklə gürcülər məğlub oldular və döyüş meydanından qaçdılar. Kartlinin məğlub olan qoşunları şimala, Qori şəhərinə çəkildi. Levanın oğlu Qurgin min döyüşçüsü ilə birlikdə amansızcasına qılıncdan keçirildi. Kartlinin saray xronikalarından birində bu hadisənin nəticələri belə qeyd edilmişdir:
Levan oğlunun ölümü xəbərini eşitdiyi zaman ürəyindəki odun alovları göylərə ucaldı və gözlərindən çıxan qan ətrafı basdı. Bütün gürcülər qara yas paltarı geyindilər.
Bu döyüşdəki məğlubiyyətin uzunmüddətli nəticələri oldu. Kaxetiyanın ümumi bayrağı altında siyasi və hərbi birliyə nail olmaq ümidlərə son qoyuldu. Üstəlik, bu, nəinki kaxetiyalıların müstəqillik arzularını sarsıtdı, həm də Kartlinin kral ailəsinə dərin ruhdansalıcı təsir göstərdi. Simon Səfəvi hökmranlığını inadla rədd etməkdə davam edərkən, qardaşı XI David Kartlidə davam edən vətəndaş qarşıdurmasından və qeyri-sabit siyasi vəziyyətdən qorxaraq ona xəyanət etdi və Səfəvi tərəfinə keçdi. O, 1561-ci ildə tərəfdarlarının müşayiəti ilə Qəzvindəki saraya gəldi və Şah Təhmasibə beyət etdi. İslamı qəbul etdi və sonra Davud xan kimi tanındı. Şah Təhmasib onu Tiflisin hakimi kimi tanıdı və məhdud hakimiyyətlə mükafatlandırdı. İsgəndər bəy münşinin bildirdiyinə görə o, Səfəvi şahının hakimiyyəti altında hakimlik edə bilirdi və "bu zamandan etibarən qızılbaş əmirlərindən biri Tiflis qalasının komendantı kimi xidmət edir və Davud xanın məsləhətçisi və mentoru kimi çalışırdı".
Altıncı yürüş (1566)
1566-cı ildə Simon Tiflisi ələ keçirmək üçün yürüşə çıxdı və demək olar ki, buna nail də olurdu. O, İbrahim Xəlifə Qaramanlının komandanlığı altındakı azsaylı qızılbaş ordusunu məğlub etməyi bacardı. Belə nəticənin ortaya çıxmasında görünür ki, Tiflisdəki gürcü döyüşçülərinin Davud xanın qızılbaşlara yardım etmə əmrinə itaət etməməsi mühüm rol oynamışdır. Lakin Simon Tiflis qalasını ələ keçirə bilmədi və bir neçə günlük mühasirədən sonra geri çəkilməyə oldu. Bu kiçik məğlubiyyət Simonun artan qüdrəti ilə Səfəvi sarayını təşvişə saldı. Növbəti il Şah Təhmasib Davud xana öz üsyankar qardaşının yaratdığı problemləri birdəfəlik həll etməyi əmr edir. Bu məqsədlə ona hərbi yardım göndərilir. Bu hərbi yardıma qızılbaş komandanlarından Şamxal bəy Çərkəzin, İbrahim bəy Alpoutun və Əliqulu bəy Qacarın komandanlığı altında göndərilmişdi. Bu ordu Simonu döyüş meydanında əsir edərək Qəzvindəki şah sarayına gətirməyi bacardı. Şah Təhmasib Simonu məşhur Qəhqəhə qalasında həbsdə saxlanılmasını əmr etdi. 1578-ci ilə qədər bu qalada əsirlikdə qalan Simon bu ildə həbsdən azad edilib, lazimi şeylərlə təchiz edildikdən sonra hücuma keçən Osmanlılarla döyüşmək üçün göndərildi.
Nəticə
Kartli və Kaxeti çarlıqlarına olan yürüşlər uzun müddət davam etmişdir. Amasya sülh müqaviləsi ilə də bu ərazilərin Səfəvi imperiyasının nüfuz dairəsində olması Osmanlı imperiyası tərəfindən tanınmışdır. Bölgəyə durmadan yürüşlər edən qızılbaş tayfaları gürcü çarlıqlarındakı çarları öz adamları ilə əvəz etmiş, bir çarı taxtdan salıb yerinə başqasını taxta çıxartmış və vaxtaşırı əsirlər aparmışdır. Həmçinin, Gürcüstan ərazisinin çətin keçilən meşə və dağlarla örtülü olması bölgədəki müqavimət ocaqlarının tamamilə ortadan qaldırılmasına əngəl olmuşdur.
Herbert Knaup
Herbert Knaup — alman aktyor.
Xudadad xan Dünbili
Xudadad xan Nəcəfqulu хаn oğlu Dünbili (1785-1787) — Təbriz hakimi.
Ailəsi
Xudadad xanın Nəcəfqulu xan adlı oğlu vardı.
Uruqvay çayı
Uruqvay — Cənubi Amerika ərazisindəndə yerləşən çay.
Çay Braziliya ərazisində 1800 metrdən başlayır, Pelotas və Kanoas çaylarının birləşməsindən əmələ gəlir. Şimaldan cənuba doğru axır və Braziliya və Uruqvay arasında sərhədi təşkil edir. Çay Parana çayının əmələ gətirdiyi estuariyə tökülür (La-Plata estuarisi adlanır).
Quarani dilindən tərcümədə mənası "rəngli quşların çayı" anlamında işlənir.
Uzunluğu təxmini 1600 km (Pelotas çayı ilə birlikdə 2200 km), hövzəsi 365,000 km² təşkil edir. Mənsəbdə eni 12 km çatır.
Əsas qolları — İbikui və Rio-Neqro çayıdır.
Salto şəhərindən yuxarı axarlarda çayda astanalara rast gəlinir və yatağı qayalıqlarla zəngindir. Şəhərdən aşağı axarlarda isə çay gəmiçilik üçün əlverişlidir. Əsas limanları: Konkordiya (Argentina), Salto, Paysandu və Fray-Ventos (Uruqvay). Bu çay sistemləri həm ölkələrin su təhcizatında həm də hidroeneji alınmasında istifadə edilir. Ən iri hidroelektrostansiya Argentina-Uruqvay SES "Salto-Qrande" adlanır. Rio-Neqroda çayı üzərində — Rinkon-del-Bonete və Rinkon-del-Bayqorriya stansiyaları vardır.
Noclip
Noclip - Denni O'Duyer tərəfindən yaradılmış media şirkəti.
Tarixçə
Noclip-ə başlamazdan əvvəl O'Duyer, GameSpot video oyunu saytında aparıcı və prodüser kimi işi ilə tanındı, burada o, Escape from Mount Stupid, Random Encounter, The Point və The Lobby daxil olmaqla şoulara ev sahibliyi etdi. O, The Game Awards 2016 - da İlin Trend Oyunçusu seçildi
5 sentyabr 2016 - cı ildə O'Duyer 12 sentyabr 2016-cı ildə treyler buraxaraq Noclip üçün Youtubeda kanal yaratdı. Orada deyir ki, "oyunçular bizim ehtiraslarımızı əks etdirən mediaya, hekayələr danışmaq üçün öz çıxışından istifadə edən mətbuata layiqdirlər. oyunların necə qurulduğu, onları oynayan insanlar və onların həyatımıza təsir etmə yolları haqqında - oyunçu olmaqdan qürur duyduğumuz hekayələr." Şirkətin adı oyunçulara divarların arasından keçməyə imkan verən video oyun hiyləsi olan " Noclip mode " dən gəlir. O'Duyer dedi: "Noclip ilə biz oyun divarlarından keçib digər tərəfə nəzər salacağıq."
O'Duyer, kliklərə diqqətin oyun jurnalistikasının keyfiyyətinə təsir etdiyinə inandığından, əksər video oyun saytlarının ənənəvi reklam modeli əvəzinə izdihamlı maliyyələşdirmədən istifadə etməkdən ilham aldı. 2016 - cı ilin dekabr ayında bir videoda o, "Mən istəyirəm ki, oyunların əhatə dairəsi ilə bağlı vacib olan yeganə şey videoların keyfiyyəti, işin keyfiyyəti olsun." Noclip Patreon kampaniyası vasitəsilə işə salınıb və yalnız crowdfunding vasitəsilə dəstəklənir; 2019-cu ildə 5,000-dən çox havadar ayda 23,000 ABŞ dollarından çox ianə etdi.
O'Duyer 2023-cü ildə San-Fransiskoda yerləşən bir media şirkəti tərəfindən şirkətin sahib olduğu, lakin onları atmaq üzrə olan bir sıra video lentlər haqqında əlaqə saxladı. O'Duyer qutuları bərpa edərək, onların içərisində 1990-cı illərin sonundan 2010-cu ilə qədər E3 konfransları, oyun treylerləri və əvvəllər YouTube və ya digər video saytlarında mövcud olmayan ilk oyun buraxılışlarının görüntüləri kimi çoxsaylı video oyun mediası olduğunu aşkar etdi. O'Duyer və NoClip ilə başqaları lentləri rəqəmsalolaraq çəkmək üçün bir layihəyə başladılar və onları NoClip-in YouTube kanalı və İnternet Arxivi vasitəsilə əlçatan etdi.
Sənədli film
Sənədli filmlər çəkərkən Noclip tələb edir ki, subyektlərin yekun sənədli film üzərində heç bir nəzarəti yoxdur, bu da yaradıcılara subyektin təsirindən azad sənədli film yaratmaq imkanı verir. O'Duyer subyektlərlə müsahibə apararkən, onları rahat olmağa və müzakirə mövzusu haqqında açıq olmağa təşviq edərək, arxayın yanaşır. Noclip sənədli filmlərində reklam yayımlanmır, kraudfanding yeganə gəlir mənbəyidir.
Noclip-in ilk layihəsi tamaşaçılara Rocket League haqqında məlumat verdi - oyun böyük AAA studiyaları və indie oyunları arasında düşünülmüş orta nöqtə kimi seçildi. İkinci layihə Doom tarixini əhatə edirdi, Doom 4 -dən əvvəllər yayımlanmamış bəzi kadrları üzə çıxarırdı. Digər sənədli filmlərə Final Fantasy XIV, Horizon Zero Daun , GOG.com , The Witcher 3: Wild Hunt , Astroneer və Bethesda Game Studios , Arkane Studios oyunları daxildir.
NGC 3561B
NGC 3561B, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Böyük Ayı bürcü istiqamətində yerləşir. S0-a tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
İordaniya Kralı II Abdullah
II Abdullah — İordaniyanın 4-cü Kralı.
Ermənistan 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında
Ermənistan 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında 2 idman növü üzrə 3 idmançı ilə təmsil olunacaqdır. Müstəqillik qazandıq1dan sonra bütün yarışmalarda iştirak etmişdir.
30px Dağ xizəyi idmanı
Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən yarışmada iştirak edirlər. Bu yarışmada top-500 daxil olan və təsnifat xalını toplaya bilən idmançılar iştirak edə bilirlər. Top-500 daxil olmayan ölkələrin idmançıları «B» kateqoriyasında iştirak edirlər. Nəticələrə əsasən Ermənistan «B» kateqoriyası üzrə 1 idmançı ilə təmsil olunacaqdır.
30px Xizək yürüşü
Təsnifat mərhələsində idmançı Beynəlxalq Xizək İdmanı Federasiyasının 21 yanvar 2018-ci il reytinqinə əsasən iştirak edə bilər. «A» kateqoriyası üzrə lisenziya qazanmaq üçün idmançı reytinq üzrə 100 xal qazanmalıdır. Bununla belə MOK-ləri «B» kteqoriyasını ödəyə biləcək 1 qadın və 1 kişi olmaqla iştirakçı ilə təmsil oluna bilər. Təsnifata əasən Ermənistan kişilərdə «A» kateqoriyası qadınlarda isə «B» kateqoriyası üzrə 2 idmançı ilə təmsil olunmaq hüququ əldə etmişdir».
Vladimir Kryuçkov
Vladimir Aleksandroviç Kryuçkov Sovet dövlət xadimi. SSRİ DTK-nın sədri (1988–1991 illərdə) Yuri Andropovun ən yaxın silahdaşlarından biri.
Rüstəm Əhmədov
Həyatı
Rüstəm Əhmədov 1983-cü ildə Mingəçevir şəhərində anadan olub.
Hərbi xidməti
Kiçik çavuş Rüstəm Əhmədov 2016-cı ilin aprelin 14-ü Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində ermənilərin atəşkəs rejimini pozması nəticəsində şəhid oldu. Aprelin 15-i isə Rüstəm Əhmədov doğulduğu Mingəçevir şəhərində, Şəhidlər Xiyabanında son mənzilə yola salındı. Dəfn mərasiminə minlərlə şəhər sakini ilə yanaşı, şəhidin qulluq etdiyi hərbi hissənin əsgərləri və zabitləri də qatıldı. Dəfn mərasiminin sonunda yaylım atəşi açıldı və kiçik çavuş Əhmədov uğrunda şəhid olduğu torpağa tapşırıldı.
Rüstəm Əhmədov ölümündən sonra göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə "Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə" III dərəcəli medalı ilə təltif edildi.
Xanım Abbasova
Xanım Məhəmməd qızı Abbasova – Sosialist Əməyi Qəhrəmanı (1950).
Həyatı
Xanım Abbasova 1906-cı ildə Azərbaycanın Füzuli rayonunun Qacar kəndində anadan olmuşdur. 1966-cı ilin oktyabr ayının 2-də Ağdamda vəfat etmişdir.
Fəaliyyəti
Xanım Abbasova 1949-cu ildə üzümçülük sahəsində yüksək nailiyyətlər əldə etmişdir.
İltizam
İltizam (ərəbcə التزام) —  Osmanlı imperiyasında XV əsrdə tətbiq edilən vergilərin toplanması forması.
Haqqında
Ərəbcə lüzum sözünün kökündən törəyən iltizam sözü lüğətdə "öhdəsinə götürmə, lazımlı sayma, bir tərəfi tutma" kimi mənaları verir. Termin kimi "xüsusi bir şəxsin dövlətə aid hər hansı bir vergi gəlirini toplamağı müəyyən illik ödəniş qarşılığında öhdəsinə götürməsi" deməkdir. Bu vergini toplamaq öhdəliyi olan şəxsə "mültəzim" deyilirdi. İltizamla eyni mənanı verən təəhhüd, ihalə, füruxt terminləri də istifadə edilmişdir. Bugünkü sözlərlə ifadə edilərsə, vergi toplanmasının özəlləşdirilməsi formasında olan iltizam sistemi XX əsrin əvvəllərinə qədər dünyanın bir çox ölkəsində istifadə edilmiş vergi toplanması formasıdır. Bu sistem Osmanlı imperiyasında illik olarraq əyalətlərdə tətbiq olunurdu. XVI əsrin sonlarından başlayaraq uzun müddət davam edən müharibələr və ticarət yollarının dəyişməsi Osmanlı imperatorluğunun iqtisadiyyatını pozaraq xəzinədə nağd pul çatışmamazlığına səbəb oldu. Bu səbəbdən də timar sisteminin tətbiq olunduğu əyalətlərdə də iltizam sistemində vergi daha çox məhsul olaraq toplanılırdı. Fateh Sultan Mehmed dövründən başlayaraq tətbiq olunan iltizam sistemi 1840-cı ildə vergi toplanması tamamilə qaydaya salan tənzimat islahatları ilə toplanan pullar birbaşa xəzinəyə təhvil verilməsi ilə ləğv edildi. Lakin tam ləğvi 17 fevral 1925-ci ildə reallaşdı.
Həmçinin bax
Tanzimat islahatları
Xarici keçidlər
[https://cdn2.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/22/C22007308.pdf İltizam. TDV İslâm Ansiklopedisi. İstanbul, 2000, c. 22, s. 154-158]
Mexaniki və üzvi həmrəylik
Sosiologiya da " mexaniki həmrəylik " və " orqanik həmrəylik " [ 1] Émile Durkheim tərəfindən inkişaf etdirilən həmrəylik anlayışlarıdır. Durkheim, "The Division of Labour in Society" (1893)  kitabinda cəmiyyətlərin inkişaf nəzəriyyəsinin bir hissəsi kimi "mexaniki" və "üzvi həmrəylik" ifadələrini təqdim etmişdir. Durkheimin sözlərinə görə, ictimai həmrəyliyin növləri mexaniki və üzvi cəmiyyətlər olan cəmiyyət növləri ilə əlaqəlidir.
Mexaniki birliyini nümayiş etdirən bir cəmiyyətdə, onun birləşməsi və inteqrasiyası, eyni iş, təhsil və dini təlim və həyat tərzi ilə əlaqəli olan fərdlərin - homojenliyindən gəlir. Mexanika həmrəyliyi normal olaraq "ənənəvi" və kiçik miqyaslı cəmiyyətlərdə fəaliyyət göstərir. [2] Sadə cəmiyyətlərdə (məsələn, qəbilə ), həmrəylik adətən ailə şəbəkələrinin qohumluq əlaqələrinə əsaslanır.
Üzvi həmrəylik, işin ixtisaslaşmasından və insanlar arasındakı tamamlayıcılıqlardan yaranan bir-birinə olan bağlılığından gəlir - müasir və sənaye cəmiyyətləri ndə baş verən inkişaf. [ 2] Bu, daha inkişaf etmiş cəmiyyətlərdə bir-birinə olan asılılıqlara əsaslanan sosial birlikdir. Fərqli vəzifələri yerinə yetirərkən və müxtəlif dəyərlər və maraqlara sahib olsa da, cəmiyyətin sırası və çox həmrəyliyi insanlarin müəyyən vəzifələrini yerinə yetirmək üçün bir-birlərinə güvənməsindən asılıdır. Beləliklə, ictimai həmrəylik daha kompleks cəmiyyətlərdə onun tərkib hissələrinin bir-birindən asılı olması yolu ilə saxlanılır (məsələn, fermerlər fermerin ərzaq istehsal etməyə imkan verən traktoru istehsal edən zavod işçilərini qidalandırmaq üçün ərzaq istehsal edir).
İstinadlar
<span title="ctx_ver = Z39.88-2004 & rft_val_fmt = info% 3Aofi% 2Ffmt% 3Akev% 3Amtx% 3Abook & rft.genre = book & rft.btitle = Durkheim + ve + law + rft.pages = 1 & rft.date = 2013 & rft_id = info% 3Aoclcnum% 2F857109661 & rft.isbn = 9781137031815 & rft.aulast = Steven% 2C & rft.aufirst = Lukes% 2C & rft.au = 1946-% 2C + Scull% 2C + Andrew% 2C & rft_id = https% 3A% 2F% 2Fwww.worldcat.org% 2Foclc% 2F857109661 & rfr_id = info% 3Asid% 2Fen .wikipedia.org 3% mexanika + və + üzvi + həmrəylik" class="Z3988">
Hans Lox
Hans Lox  — Almaniya Liberal Demokrat Partiyasının sədri və ADR-in maliyyə naziri.
Həyatı
Hans Lox çilingər oğludur. 1917-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra hərbi xidmətə çağırılır. 1918-1923-cü illərdə Köln və Bonn universitetlərində hüquq təhsili alıb. 1923-cü ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etdi, sonra vergi sindikatı kimi təhsil aldı. 1936-cı ildə Hollandiyaya mühacirət edib 1938-ci ildə Almaniyaya qayıdıb və 1939-1945-ci illərdə Vermaxtda hərbi xidmətdə olub. Müharibədən sonra Lox əvvəlcə kənd təsərrüfatında çalışdı, sonra Türingiya əyalətinin hüquq xidmətinə girdi. 1945-ci ildə Qota vilayətində LDPG-nin qurucularından biri, 1947-ci ildə partiyanın mərkəzi idarəsi yanında bələdiyyə siyasət komitəsinin sədri seçilib, 1949-cu ildə partiya sədrinin müavini, 1951-ci ilin iyulunda o, Karl Hamannla birlikdə partiyanın həmsədri oldu, həbs olunduqdan sonra isə təkcə 1952-ci ilin sonundan partiyaya rəhbərlik etdi. 1946-1948-ci illərdə Lox Qota şəhərinin meri olub, sonra 1949-cu ildə Türingiyanın ədliyyə naziri təyin edilib. 1949-cu il oktyabrın 12-də maliyyə naziri kimi ADR-in ilk hökumətinə daxil olmuş və 1955-ci il noyabrın 24-dək bu vəzifədə qalmışdır. 1949-cu ildə Lox müvəqqəti Xalq Palatasına seçildi, 1950-ci ildən ADR Nazirlər Soveti sədrinin müavini, 1954-cü ildə isə ADR Milli Cəbhəsi Milli Şurasının Rəyasət Heyətinin üzvü oldu. 1954-cü ilin yanvarından Nazirlər Şurası tərəfindən yaradılmış Alman Birliyi Komitəsinə rəhbərlik etmişdir.
Qarşi
Sənaye
Şəhərin 40 km cənubda yerləşən qazdan maye (GTL) zavodu tikilməkdədir. Bu zavod Sasol şirkətinin GTL texnologiyasına əsaslanacaq və aşağıdakı məhsul şiferləri ilə ildə 1,4 milyon metrik ton gücündə olacaq: GTL dizel, kerosin, nafta və maye neft qazı istehsal edir. Layihənin ümumi dəyəri təxminən 4 milyard dollardır və bu, Avrasiya qitəsində ilk belə yüksək texnologiyalı zavoddur. Sasol və Özbəkistanın dövlət neft şirkəti Özbəkistanneftqazın hər birinin 44,5%, qalan 11% isə Malayziyanın Petronas şirkətinə məxsus olduğu birgə layihə GTL Uzbekistan 2009-cu ildə təsis edilib. Zavod Şurtan qaz-kimya kompleksinin bazasında tikiləcək.
İdman
Qarşi şəhəri 1986-cı ildə yaradılan "Nasaf klubununun" evidir. "Nasaf" ev oyunlarını 2006-cı ildə tikilmiş "Mərkəzi Stadion"da keçirir.
Nəqliyyat
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Stamps_of_Uzbekistan%2C_2010–13.jpg/220px-Stamps_of_Uzbekistan%2C_2010–13.jpg|right|thumb| Qarşi dəmir yolu stansiyası
Bəykəndi (Həştrud)
Bəykəndi — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 593 nəfər yaşayır (133 ailə).
Bezəcik (Həştrud)
Bezəcik — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 215 nəfər yaşayır (3 ailə).
Aygün Bəylər
Aygün Bəylər — Azərbaycan müğənnisi, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti (2002).
Həyatı
Aygün Hümmətova (Bəylər) 22 avqust 1975-ci ildə Bakıda anadan olub. İlkin musiqi təhsilini Səttar Bəhlulzadə adına mədəniyyət sarayının musiqi məktəbində nağara sinfi üzrə alıb.
1988 ildə yaradılan Azərbaycan Dövlət uşaq filarmoniyası elə həmin ildə istedadlı uşaqların müsabiqə yolu ilə fiarmoniyaya qəbulunu keçirir və 13 yaşlı Aygun filarmoniyaya qəbul edilir. Peşəkar səhnəyə ilk gəlişi də elə bu dövrə təsadüf edir.
Filarmoniyanın uşaq musiqi kollektivləri ilə böyük səhnələrdə ilk peşəkar çıxışlar, xarici ölkələrə, müxtəlif şəhər və regionlara qastrol səfərləri bu zamandan başlayır.
1995 ildə Şövkət Ələkbərova adına ilk peşəkar musiqi kollektivini yaradaraq geniş konsert fəaliyyətinə başlayır – televiziya, radio, böyük dövlət təbirləri və eləcə də, artıq ardıcıl şəkildə xaricdə Azərbaycan musiqi sənətini təmsil edir.
1998 ildə Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasının xanəndəlik fakültəsinə daxil olan Aygün H.-nın sənət taleyində yeni səhifə açılır. Görkəmli sənətkarlar — Arif Babayev, İslam Rzayev, Ağaxan Abdullayev, Elxan Müzəffərov, eləcədə Alim Qasımovdan muğamın incəliklərini öyrənir.
2002 ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin imzası ilə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti fəxri adına layiq görülür.
2005 ildə Özbəkistanın Səmərqənd şəhərində keçirilən beynəlxalq folklor festivalında folk- muğam triosunun müşaiyəti ilə çıxış edən Aygun H. Azərbaycan muğam məktəbini uğurla təmsil edərək birinci mükafata layiq görülərək festivalın qalibi olur.
Bu dövrdən başlayaraq, 2005 – 2010 illər arası Aygün H. dünyanın bir çox ölkələrində keçirilən musiqi festivallarının daimi iştirakçısı kimi solo konsertlərlə çıxışlar edir:
Fransa, İspaniya, Mərakeş, ABŞ, İngiltərə, Rusiya, Türkiyə, Yunanıstan, Hollandiya, Almaniya, Cənubi Koreya, İsveç, Danimarka və s.
Bu zaman kəsiyində bir çox ölkələrin folk musiqisiylə, eləcə də, Şərq ölkələrinin muğam sənətiylə yaxın ünsiyyət Aygünün musiqiyə baxışında müəyyən dəyişmələrə səbəb olur və müəllimi Elxan Müzəffərovla bununla bağlı fikirlərini bölüşür. Böyük muğam bilicisi olan Elxan müəllim məsləhət görür ki, əgər sən bu suallara cavab tapmaq istəyirsənsə, o zaman Niyazinin " Rast", Fikrət Əmirovun " Şur", " Kürd – Ovşarı", " Gülüstan – Bayatı- Şiraz" sifonik – muğamlarına müraciət elə, sullarına bütün cavablar orda var. Bunun nəticəsi olaraq Aygün H. "Humayun" muğamının üzərində simfonik – muğam yazmaq istəyi ilə 2010 ildə yaradıcılıq axtarışlarına başladı. Amma bu yaradıcılıq axtarışları zamanı ona aydın oldu ki, arzusuna yetmək üçün yenə də təhsil almaq lazımdır, bu dəfə artıq, bəstəkarlıq peşəsi üzrə. Ona görə də, 2012 ildə Aygün Azərbaycan dövlət musiqi Akademiyasının yeni açılan simfonik dirijorluq və bəstəkarlıq fakultəsinə daxil olur. Hal – hazırda təhsilini başa vurmaq üzrədir. Yaradıcılıq axtarışları isə davam edir, yenilik həvəsi daha bir layihənin ortaya çıxmasına vəsilə oldu. 2013 ildən etibarən ATV telekanalı ilə müştərək olaraq Aygün H. " Yenə o bağ olaydı" adlı müəllif proqramıyla efirə çıxır. Bu proqramda Aygünün amalı özünün bu günki musiqi ilə bağlı düşüncələrini, duyumunu, bu sənətin böyük dühalarının yaratdıqlarına söykənərək yeni bir dünyagörüşünü təqdim etməkdir.
NGC 6305
NGC 6305, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qurbangah bürcü istiqamətində yerləşir. E/SB0 tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Əyyub Bəşirov
Həyatı
Əyyub Bəşirov 1998-ci il noyabrın 24-də Yevlax rayonunun Ərəş kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Əyyub Bəşirov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Suqovuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etmişdir. Əyyub Bəşirov oktyabr 16-da Suqovuşan ətrafında gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş qapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Əyyub Bəşirov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Çibni (Həştrud)
Çibni — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 113 nəfər yaşayır (29 ailə).
Vitali Astaxin
Vitali Vladimiroviç Astaxin — Azərbaycan musiqiçisi, trombon ifaçısı, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti (2005).
Həyatı
Vitali Vladimiroviç Astaxin 2 fevral 1951-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1973-cü ildə Bakı Musiqi Texnikumunu bitirmişdir.
Vitali Astaxin 1969–1973 və 1978–1986-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının simfonik orkestrində, 1973–1978-ci illərdə isə Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyasında fəaliyyət göstərmişdir.
1986-cı ildən Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestrinin trombonçalanlar qrupunun konsertmeysteridir.
Federal fondların dərəcəsi
[[Şəkil:FFR treasuries.webp|thumb|375px|right|
Tənəzzüllər ]]
Federal fondların dərəcəsi (federal funds rate) — ABŞ banklarının öz izafi ehtiyatlarını qısa müddətə (adətən bir gecədə) digər banklara borc verdiyi faiz dərəcəsi.
Borc alan bank və borc verən bank kredit üzrə faiz dərəcəsini öz aralarında razılaşdırırlar; bütün bu cür əməliyyatlar üçün tariflərin orta çəkili məbləği effektiv federal fondların dərəcəsi (federal funds effective rate) adlanır.
Hədəf federal fondların dərəcəsi, adətən ildə səkkiz dəfə, təxminən yeddi həftədə bir dəfə keçirilən Fed-in Federal Açıq Bazar Komitəsinin iclası tərəfindən müəyyən edilir. Komitə həmçinin əlavə iclaslar keçirə və normal cədvəlindən kənarda hədəf dərəcəsini dəyişə bilər.
Federal Ehtiyat ABŞ iqtisadiyyatında pul təklifini idarə etmək üçün açıq bazar əməliyyatlarından istifadə edir ki, effektiv məzənnə hədəfə uyğun olsun. Uzunmüddətli məcmu təklif və gözlənilən inflyasiya ilə müqayisədə real ÜDM artımının sabit olduğu hədəf dərəcəsi neytral federal fondlar dərəcəsi adlanır.
Mexanizmi
Qanunla maliyyə institutlarından ya FED-də ehtiyatlar, ya da kassada nağd pul kimi müəyyən bir ehtiyat səviyyəsini saxlamaları tələb olunur. Bu ehtiyatların səviyyəsi hər bir depozitar institutunun ödənilməmiş aktivləri və öhdəlikləri, habelə FED-in özü tərəfindən müəyyən edilir, lakin adətən bankın tələb hesablarının ümumi dəyərinin 10%-ni təşkil edir (ölçüsündən asılı olaraq). bank). 9,3 milyon ABŞ dolları ilə 43,9 milyon dollar arasında dəyişən əməliyyat depozitləri üçün (cari hesablar, NOW və ödənişlər etmək üçün istifadə edilə bilən digər depozitlər) 2007-08-ci illərdə ehtiyat tələbləri günün sonunda orta gündəlik məbləğin 3 faizini təşkil etmişdir. iki həftə ərzində. Eyni depozitar təşkilatında saxlanılan 43,9 milyon ABŞ dollarından artıq əməliyyat depozitləri 10 faizlik ehtiyat tələbinə tabedir.
Hədəf federal fondların dərəcəsi Federal Ehtiyatlar Şurası tərəfindən müəyyən edilir, onlar açıq bazar əməliyyatları və ehtiyat faiz dərəcəsinə düzəlişlər vasitəsilə tətbiq edirlər. Hədəf dərəcəsi demək olar ki, həmişə medianın Federal Ehtiyat Sisteminin “faiz dərəcələrində dəyişiklik” dedikdə nəzərdə tutduğu şeydir. Federal Ehtiyat açıq bazar əməliyyatları vasitəsilə dəqiq bir dəyər təyin edə bilmədiyi üçün faktiki federal fondların dərəcəsi adətən bu hədəf dərəcəsi daxilində olur.
Bankların məcburi ehtiyatlarını saxlamaq üçün borc götürə biləcəyi başqa bir üsul endirim pəncərəsində Federal Ehtiyatın özündən borc götürməkdir. Bu kreditlər FED tərəfindən yoxlamaya məruz qalır və uçot dərəcəsi adətən federal fondların dərəcəsindən yüksəkdir. Bu iki növ kredit arasındakı qarışıqlıq tez-tez federal fondların dərəcəsi ilə uçot dərəcəsi arasında qarışıqlığa səbəb olur. Fed dəqiq bir federal fond dərəcəsi təyin edə bilməsə də, xüsusi bir endirim dərəcəsi təyin edir.
Federal fondlar üçün hədəf dərəcəsi Federal Açıq Bazar Komitəsinin (FABK) iclaslarında menecerlər tərəfindən müəyyən edilir. FABK üzvləri iclasın gündəliyindən və ABŞ-dəki iqtisadi şəraitdən asılı olaraq ya dərəcəsini qaldıracaq, endirəcək, ya da dəyişməz qalacaq. Gələcək iclaslarda FABK qərarlarının bazar gözləntiləri Çikaqo Ticarət Şurasının (ÇTŞ) məlumatları ilə qiymətləndirilə bilər. Fed Funds fyuçers müqavilələri və bu ehtimallar maliyyə mediasında geniş şəkildə işıqlandırılır.
Ukraynanın yeddi möcüzəsi
Aksiya
Aksiya 2007-ci ilin may ayında Ukraynalı siyasətçi Nikolay Tomenkonun təşəbbüsü ilə başlamışdır.
Regional təşkilat komitələri müsabiqəyə müxtəlif obyektlər qoydular. Məqsədli təxminən min obyekt seçildi. Yüz min nəfərdən (mədəniyyətşünas, tarixçi, turizm mütəxəssisi) ibarət olan bu min nəfərdən ibarət ekspert məclisindən əvvəl siyahıdan 100, ondan sonra isə internetdən səsvermə üçün 21 obyektdən seçilmişdir.
Müsabiqənin yekun nəticələri 21 avqust 2007-ci il tarixində elan edilmişdir.
Səsvermə 7 iyul 2007-ci ildə başlamışdır. Nəticələri saxtalaşdırmaq cəhdləri səbəbindən səsvermə dayandı.
"Ukraynanın yeddi möcüzəsi" seçimi İnternet səsverməsi və yüzlərlə insanın ekspertlər şurasının — kültürşünaslar, tarixçilər, turizm mütəxəssisləri fikrini nəzərə alaraq həyata keçirildi. İnternetdə səsvermədə 77 min nəfər iştirak edib.
Qaliblər
Bundan əlavə, üç obyektə əlavə namizədlik verilib: bəzi abidələrə də xüsusi nominasiyalar verildi:
Matrakçı Nasuh
Nasuh bin Karagöz bin Abdullah el-Bosnavi (1480 -?) — Miniatür sənətinin mahir ustası, tarixçi və riyaziyyatçı. Əsil adı Nasuh bin Karagöz bin Abdullah el-Bosnavi olsa da, tarix mənbələrində Matrakçı Nasuh kimi göstərilmişdir. Matrakçı Nasuh 1480-ci ildə Sarayevo şəhərində anadan olmuşdur. Ölüm tarixi haqqında müxtəlif fikirlər vardır. Katib Çələbi Matrakçı Nasuhun ölüm tarixi kimi 1533-cü ili göstərsədə, sonradan bu rəqəm öz təsdiqini tapmamışdır. Nasuh əfəndinin 1564-cü ildə vəfat etməsi barədə bəzi fikirlərdə vardır, ancaq fikirlərdə rəsmən təsdiqlənməmişdir. Matrakçı Nasuhun şəxsi həyatı barədə tarix mənbələrində məlumat azdır. Babasının əslən xritan olduğu, Osmanlı əsgərləri tərəfindən zorla müsəlmanlaşdırlması barədə əsaslı iddalar vardır.
Həyatı
thumb|right|300px|Matakçı Nasuh tərəfindən çəkilmiş rəsm. Rəsmdə [[Osmanlı Donanmasının 1543-cü ildə Fransanın Tulon şəhəri yaxınlığında qışlaması təsvir olunmuşdur.]] thumb|right|300px
Matrakçı Nasuh II Bəyazidin hakimiyyəti dövründə Əndərun adlanan məktəblərin birində təhsil almışdır. Təhsilini bitirdikdən sonra riyaziyyat müəllimiliyi etmişdir. Nasuh dövrünün tanınmış şairlərindən olan Saidən elmi və fəlsəfi dərslər almışdır. Nasuh əfəndinin əsas cəhətlərindən biridə dövrünün tanınmış xəttatı olması idi. Divani yazı üslubunu tanınmış nümayəndələrindən olan Nasuh bu üsluba bəzi yeniliklər gətirmişdir. Nasuh bin Karagöz taxta qılınclarla oynanılan Matrak adlı idman növünün mahir oyuncusu olduğu üçün matrakçı adlandırılmışdır. Nasuh bin Karagöz müxtəlif növ silahlarla peşəkar şəkildə davrana bilirdi, onun hətta silahların saxlanma və istifadə qaydalarından bəhs olunan Tuhfetü'l-Guzât adlı bir kitabıda vardır. Matrakçı Nasuhun miniatür-xəritə sənətini tanınmasından böyük rolu olmuşdur. Həndəsə və riyaziyyat sahəsində geniş bilgilərə sahib olduğundan uzunluq ölçülərini göstərən çox sayda cədvəl və xəritə hazırlamışdır.
I Səlimin şərəfinə Cemâlü'l-Küttâb və Kemalü'l- Hisâb adlı kitablar yazmışdır. Matrakçı Nasuh təkcə Həndəsə və riyaziyyat sahəsində fəaliyyət göstərməmişdir. Onun tarix sahəsində bir çox elmi əsəri vardır. O, Təbəri Tarixi kitabını Mecmaü't-Tevârih adı ilə türk dilinə tərcümə etmişdir. 3 cilddən ibarət olan Süleymannâme kitabında Osmanlı imperiyasında 1520–1537, 1543–1551 və 1542–1543-cü illərdə baş verən hadisələri yazmışdır. 1537–1538-ci illərdə yazdığı Fetihname-i Karabuğdan əsərində Sultan Süleyman Qanuninin İran və Azərbaycana səfərləri haqqındadır. Matrakçı Nasuh yol boyu qarşılaşdığı şəhərlərin miniatür xəritəsini çəkmişdir.
Eniş meydançası
Eniş meydançası —təyyarənin qalxması və enməsi üçün uyğun olan relyefin quru sahəsi və ya xüsusi hazırlanmış süni platforma.
Bir qayda olaraq, eniş meydançalarından 4-cü sinif təyyarələri, yerli aviaşirkətlərdə, PUA-larda, vertolyotlarda aviasiya işlərini yerinə yetirərkən istifadə olunur. Tərk edilmiş aerodromlar tez-tez eniş meydançaları kimi istifadə olunur, xüsusən də uçuş-enmə zolağı qorunub saxlanılıbsa.
Damanab (Həştrud)
Damanab — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,054 nəfər yaşayır (223 ailə).
Qaradağ Olimpiya İdman Kompleksinin stadionu
Qaradağ Olimpiya İdman Kompleksinin stadionu — Azərbaycanın Bakı şəhərinə daxil olan Binə qəsəbəsində çoxistifadəli stadion. "Qaradağ Lökbatan" FK -nın eb stadionudur. Stadion 2,500 tamaşaçı tutumuna malikdir və 2007-ci ildə açılmışdır.
Yalçın Rəhimov
Yalçın Elçin oğlu Rəhimov (25 iyul 2000; Ağsu rayonu, Azərbaycan — 7 noyabr 2020; Şuşa rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Yalçın Rəhimov 2000-ci il iyulun 25-də Ağsu rayonunun Çaparlı kəndində anadan olub. Daha sonralar ailəsi ilə birlikdə Maştağanın Lahıc kəndində məskən saldıqları üçün Yalçın təhsilini Nardaran kəndinin 295 nömrəli məktəbində davam etdirmişdir. Məktəbdə oxuduğu müddətdə əlavə olaraq güləş, kikboksinq kimi idman növləri ilə, həmçinin üzgüçülüklə məşğul olan Yalçın müxtəlif yarışlarda iştirak etmişdir.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Yalçın Rəhimov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Şuşanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Yalçın Rəhimov noyabrın 7-də Şuşa döyüşləri zamanı şəhid olub. Ağsu rayonunun Çaparlı kəndində dəfn olunub.
NGC 4352
NGC 4352, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Qız bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Aşiyan muzeyi
Aşiyan muzeyi (Aşiyan Müzesi) — İstanbulun Beşiktaş mahalının Aşiyan məhəlləsində məşhur türk şairi Tofiq Fikrətin (1867–1915) evidir. 1906-cı ildə tikilib, daha sonra 1945-ci ildə muzeyə çevrilib. Muzey İstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsinə məxsusdur.
Tikilmə tarixi
Tofiq Fikrət 1906-cı ildən 1915-ci ildə vəfat edənə qədər bu evdə yaşayıb. Bina 1940-cı ildə İstanbul valisi və bələdiyyə başqanı Lütfi Kırdarın təşəbbüsü ilə T. Fikrətin həyat yoldaşı Nazimədən bələdiyyə tərəfindən alınıb və Yeni Ədəbiyyat Muzeyi (Osmanlı türkcəsində: Edebiyat-ı Cedide Müzesi)adlı muzeyə çevrilib və 1945-ci ildə açıldı. 1961-ci ildə Eyüp qəbiristanlığında dəfn edilən Tofiq Fikrətin qalıqları Boğaza panoraması ilə çox bəyəndiyi evinin həyətinə aparıldıqdan sonra muzeyin adı dəyişdirilərək Aşiyan Muzeyi adlandırıldı. Evin memarlıq layihəsini Tofiq Fikrət özü hazırlayıb və evinə fars dilindən tərcümədə "yuva" mənasını verən "Aşiyan" adını verib. Ev bağın içində üç mərtəbəli taxta tikilidir.
Muzeyin strukturu
Birinci mərtəbə inzibati ofislərdən ibarətdir. Birinci mərtəbə "Yeni Ədəbiyyat Hərəkatı"nın şairləri Əbdülhak Hamid Tarhan (1851–1937) və qadın şair Nigar Xanım (1856–1918) üçün ayrılıb. İki ayrı otaqda hər iki şairin rəsmləri, fotoşəkilləri, kitabları və şəxsi əşyaları nümayiş etdirilir. İkinci mərtəbədə Tofiq Fikrətin iş və yataq otağı yerləşir. Burada onun şəxsi əşyaları, yazı masası, kreslosu, çəkdiyi rəsmlər sərgilənir. Yataq otağında onun ölüm maskası da nümayiş etdirilir. Bu mərtəbədəki divarda Tofiq Fikrətin "Sis" (Duman) şeirindən ilhamlanaraq yaratdığı o zamanlar Osmanlı Şahzadəsi Əbdülməcid (1868–1944) bir tablosu asılıb.
Dərbənd (Həştrud)
Dərbənd — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Həştrud şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 239 nəfər yaşayır (46 ailə).
Aləmkəndi (Mahnişan)
Aləmkəndi - İranın Zəncan ostanının Mahnişan şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 630 nəfər yaşayır (123 ailə).
Evarist Ndayişimiye
Evarist Ndayişimiye — 18 iyun 2020-ci ildən etibarən Burundi Prezidenti vəzifəsində çalışan Burundi siyasətçisi.
Həyatı
Evarist Ndayişimiye 1968-ci ildə Burundinin Giteqa vilayətinin Giheta şəhərində anadan olmuşdur. Onun məzhəbcə katolik olduğu düşünülür. Burundi Universitetində hüquq təhsili almağa başlamışdır. Burundi Vətəndaş Müharibəsi zamanı ölkədən qaçdı. Bir müddət sonra ölkəsinə geri dönən Ndayişimiye vətəndaş müharibəsi dövründə qrup sıralarına yüksələrək hərbi qruplaşmalara rəhbərlik etdi. Fəaliyyətinə görə, o, "Neva" ləqəbini qazandı.
2003-cü ildə bir sıra razılaşmalar MDMŞ — DMQ-in siyasi partiya olaraq siyasətə qoşulmasına yol açdı. Ndayişimiye Burundi Ordusu Baş qərargah başçısının müavini oldu. 2005-ci ildə MDMŞ — DMQ 1995-ci ildə Burundidən qaçmış Pyere Nkurunzizanın rəhbərliyi altında hakimiyyətə gəldi. Ndayişimiye 2006–2007-ci illərdə Hərbi və İctimai Təhlükəsizlik Naziri vəzifələrində çalışdı. O, 2014-cü ilə qədər bu vəzifəni icra etdi. Eyni zamanda, o, ofisinin yanında yerləşən Afrika Hikmət Universitetində oxudu və 2014-cü ildə dərəcə qazandı. Bu müddətdə, o, Burundi Milli Olimpiya Komitəsinə də rəhbərlik etdi.
Yüksələn narazılıqlardan sonra Nkurunziza 2018-ci ildə dördüncü dəfə prezident seçkilərində iştirak etməyəcəyini açıqladı. O, Ndayişimiyenin MDMŞ — DMQ-də varisi olaraq təsdiqlədiyini və "yaxın müttəfiq" olaraq qəbul etdiyini açıqladı. Nkurunzizanın istefasından sonra Ndayişimiyeni kukla hökmdarı olaraq istifadə etməklə "ölkəni pərdə arxasından idarə etmək istədiyi" bildirilmişdi. Bundan başqa, Ndayişimiyenin adı Nkurunziza dövründə sui-istifadə hallarınında əlaqələndirilmədi və MDMŞ — DMQ içərisində ən açıq və dürüst namizəd olaraq görüldü.
Ndayişimiye 2020-ci ilin may ayında keçirilən seçkilərdə səslərin 68%-i qazanaraq prezident seçildi. Səsvermənin şəffaflığı şübhə altına alındı. Nkurunziza 8 iyun 2020-ci ildə gözlənilmədən vəfat etdi. Ndayişimiye seçkilərdə qalib gəldiyindən, Konstitusiya Məhkəməsi Prezident vəzifəsini icra etməyə başlamasını sürətləndirdi. O, vaxtından iki ay öncə, 18 iyun 2020-ci ildə Giteqada and içdi.
Prezident fəaliyyəti
Ndayişimiye prezident fəaliyyətinə 18 İiun 2020-ci ildə başladı və kabinetini 28 iyun 2020-də açıqladı. Nazirlər Kabineti nazir sayını 21 ilə 15 arasında və əsas mövqeləri tutmaq üçün əsasən keçmiş sərt rejim üzvlərini namizəd göstərdi. Ndayişimiyenin sələfi Nkurunzizadan daha az təcridçi olduğu bildirdi. Ndayişimiyenin Ekvatorial Qvineyaya beş günlük səfəri də daxil olmaqla dörd dövlət səfəri etdi.
Medinex Azerbaijan
"Medinex" – Azərbaycanda tibb və səhiyyə sahəsini əhatə edən sərgidir.
Məqsəd
Sərgi həkimlər, tibb işçiləri, səhiyyə sektorunun bütün sahələrindən təchizatçılar və mütəxəssislər üçün görüş və informasiya mübadiləsi yeridir.
Sərgi bölmələri
• 2
Tarix
1994-cü ildən etibarən BIHE adlanan sərgi 2019-cu ildən "Medinex" adı altında təşkil olunur.
Medinex 2019
"Medinex 2019" sərgisində dünyanın 12 ölkəsindən 70 şirkət iştirak etmişdir. İştirakçı ölkələr arasında — Azərbaycan, Belarus, Almaniya, Qazaxıstan, İran, İtaliya, Monqolustan, Pakistan, Rusiya, Ukrayna, Xorvatiya və Yaponiya yer almışdı.
İsrafil (arxangel)
180px|thumb|right|İsrafil İsrafil — islam inancına görə dörd böyük mələkdən biri. İsrafilin vəzifəsi Qiyamət günü sura üfürərək ölüləri diriltməkdir. Yəhudi inancına görə isə səkkiz mühakimə edən mələklərdəndir.
Yəhudilikdə
İsrafil olaraq bilinən bu mələk İbranicə Seraphiel olaraq adlandırılır, və adı apokrif və ya apokratif sayılan Yenoxun kitabında qeyd olunub. Yəhudi inancına görə səkkiz mühakimə edən mələkdən biridir. Rəvayətə görə onun boyu yeddi göy qədər, üzü mələklərin üzünə, bədəni isə qartalların bədəninə bənzəyir. O işıq kimi gözəl bir varlıqdır. Eyni zamanda o mələklərə nəzarət edən və onlara Allahı zikr edib ucaldması üçün ilahilər öyrədən bir mələk olduğu bildirilir.
İslamda
Qurani-kərimdə bu mələyin adı bir başa keçməsə də bir çox yerdə sura üfürəcək mələk olaraq məçhul formada qeyd olunur. Hədislərdə isə İsrafilin adı dör böyük mələkdən biri olaraq zikr edilir. İsrafil adı hədislərdə həm, bu adla həm də "Mələki-sur", "Sahibi-sur" və "sahibi-quran" şəkillərdə də zikr edilmişdir. Eyni zamanda İsrafilin Qiyamət günü sura iki dəfə üfürəcəyi və sura üfürərkən sağında Cəbrayıl solunda isə Mikayıl olacağı rəvayət etmişdir. Bununla yanaşı İsrafilin Bədir döyüşündə müsəlmanlara yardıma gəldiyi və Luta peyğəmbərə gəlib həlak xəbərini verən mələklərdən biri olduğu qeyd olunur.
Ya-Dranq vadisi döyüşü
Ya-Dranq vadisi döyüşü və ya Dranq çayı vadisi döyüşü — 1965-ci ildə Vyetnam müharibəsinin əvvəllərində Çu-Ponq massivinin şərq ətəyində aparılan Pleyku kampaniyası çərçivəsində ABŞ ordusu və Vyetnam Respublikası Ordusu (VRO) ilə Vyetnam Xalq Ordusu (VXO) arasında ilk böyükmiqyaslı döyüş. Ya-Dranq vadisi döyüşü iki vertolyot eniş meydançasında (EM) mərkəzləşdirilmiş iki əsas tapşırıqdan ibarət idi. Onlardan birincisi İks-Rey EM-si kimi tanınan, ardınca isə Ya-Dranq vadisindən daha şimalda yerləşən Albani EM-si idi. Bu, Vyetnam müharibəsinin ən şiddətli, qanlı və tez-tez xatırlanan döyüşlərindən biridir. Bu, ilk dəfə irimiqyaslı vertolyot ilə hava hücumu və həmçinin "Boeing B-52 Stratofortress" strateji bombardmançılarının taktiki dəstək rolunda istifadə edilməsi ilə tanınır. Bu döyüş Vyetnam müharibəsinin planını təyin etmişdi. ABŞ tərəfi hava hərəkətliliyinə, artilleriya atəşinə və yaxın hava dəstəyinə güvənirdi, VXO isə Amerika qüvvələri ilə çox yaxın məsafədən tez bir zamanda münaqişəyə girərək bu atəş gücünü zərərsizləşdirirdi.
Birinci tapşırıq 14–16 noyabr tarixlərində İks-Rey EM-sində baş tutmuşdur. Mühasirəyə alınan və sayca üstün bir qüvvənin şiddətli atəşi altında qalan Amerika qüvvələri Şimali Vyetnam qüvvələrini üç gün ərzində, əsasən, hava qüvvələrinin dəstəyi və ağır artilleriya bombardmanı sayəsində geri çəkə bilmişdi. Amerikalılar 10:1 öldürmə nisbətinə istinad edərək İks-Rey EM-sini taktiki qələbə kimi qəbul etmişdilər.
İkinci tapşırıq 17 noyabrda Albani EM-sində baş tutmuşdu. Şimali vyetnamlıların yaxından iştirakı səbəbindən hava və artilleriya dəstəyindən istifadə edə bilməyən bir Amerika batalyonu yaxın yerlərdə pusquya salınmışdı. Burada amerikalılar təxliyə olunmazdan əvvəl 50%-dən çox itki vermişdilər. Hər iki tərəf qələbə iddia etmişdir.
Müharibədə iştirak edən amerikalı jurnalist Cozef Li Qallovey daha sonra Ya-Dranq döyüşünü "Ho Şi Mini qalib gələ biləcəyinə inandıran döyüş" kimi təsvir etmişdir.
Maarif Səfərov
Maarif Mikayıl oğlu Səfərov (21 may 1997; Alar, Cəlilabad, Azərbaycan — 21 oktyabr 2020; Qubadlı, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.