cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aleksis de Tokvil
Aleksis de Tokvil — Fransa diplomatı, tarixçisi və politoloqu. O, ən əsas "Amerikada demokratiya" (2 cilddə, 1835 və 1840-cı il) və "Köhnə rejim və inqilab" (1856) əsərlərinə görə məşhurdur. Tokvil hər iki əsərində fərdlərin yaxşılaşdırılmış həyat standartlarını və sosial vəziyyətlərini, eləcə də onların qərb cəmiyyətlərindəki dövlət və bazarla münasibətini araşdırmışdır. Tokvilin Amerikaya səyahətlərindən sonra nəşr olunan "Amerikada demokratiya" əsəri bu gün sosiologiya və siyasi elmin ilkin əsəri hesab olunur.
Tokvil əvvəlcə İyul monarxiyası, daha sonra İkinci Respublika dövründə siyasi aktivist olmuşdur. Napoleon Bonapartın 2 dekabr 1851-ci ildə dövlət çevrilişi etməsindən sonra siyasi həyatından uzaqlaşmış, "Köhnə rejim və inqilab" əsəri üzərində işləməyə başlamışdır. O iddia edirdi ki, Fransa inqilabının əhəmiyyəti kral XIV Lüdovikin hakimiyyəti zamanı başlamış "Fransa dövlətini müasirləşdirmək və mərkəzləşdirmək" prosesini davam etdirmək idi. Onun fikrincə, inqilabın uğursuzluğu abstrakt maarifçilik ideallarına həddən artıq bağlı olan deputatların təcrübəsizliyindən irəli gəlirdi.
Erkən həyatı
Cloître sainte Constance (lycée Fabert de Metz)|thumb|left|300px|Tokvilin 1817–1823-cü illərdə təhsil aldığı Fabert məktəbi, Metz Aleksis de Tokvil 1805-ci ildə norman aristokrat ailəsində dünyaya gəlmişdir. Ailənin kökləri Hastinqs döyüşünə qədər gedib çıxır. O, Fransa inqilabının qurbanlarından olan liberal aristokrat, siyasi xadim Kretian Maleşebesin nəticəsi idi. Aleksis cılız, həddən artıq həssas uşaq idi, kəskin təşviş tutmalarından əziyyət çəkirdi. Ailəsi inqilabi çevrilişlər zamanı sarsıldı, atası və anası hər ikisi həbs olundu. Atası Burbon restavrasiyası dövründə prefekt oldu, 1827-ci ildə X Çarlz tərəfindən per tituluna layiq görüldü. Tokvil məktəbi Metzdə bitirdikdən sonra Parisdə hüquq təhsili aldı. Daha sonra Versalda polis məmuru vəzifəsinə təyin olundu, özünü bir növ siyasi həyata hazırladı, eyni zamanda, mühafizəkarlarla liberallar arasında olan qarşıdurmanı müşahidə etdi. Gələcək həyat yoldaşı ilə burada tanış olan Aleksis Qustav de Bomon adlı hüquqşünasla dostlaşdı. O, aristokratların imtiyazının azalmasının tarixi cəhətdən qaçılmaz olduğunu bəyan edən tarixçi və siyasi xadim Fransua Quidonun mühazirələrindən güclü şəkildə təsirlənmişdi.
Liberalların Burbon krallarının aristokratik rejimi altında sərgilədikləri davranışlardan sonra Tokvil siyasi inkişafın modeli kimi ingilis tarixini öyrənməyə başladı. 1830-cu il İyul inqilabından sonra Orleanlı Lui Filippin hakimiyyətə gətirilməsi Tokvil üçün dönüş nöqtəsi oldu. O daha da əmin oldu ki, Fransa sürətlə sosial bərabərliyə doğru gedir. Köhnə liberal nəsli ilə əlaqəni kəsən Tokvil Fransanı artıq ingilis konstitusiyalı monaxiyası ilə deyil, demokratik Amerika ilə müqayisə edirdi. Yeni monarxiyaya sədaqət andı içməsinə baxmayaraq, devrilmiş Burbon kralı ilə olan ailə bağı onun vəziyyətini təhlükə altında saxlayırdı. O və dostu Qustav de Bomon bu narahat vəziyyətdən yaxa qurtarmaq üçün Amerikadakı mübahisəli həbsxana islahatlarını araşdırmaq məqsədilə Amerikaya getmək üçün rəsmi icazə aldı.
Səyahətləri
Tokvil və Bomon 1831–1832-ci illər ərzində Amerikada 9 ay keçirdi. Bu, onların birgə kitabı olan "Amerikadakı həbsxana sistemi və onun Fransada tətbiqi haqqında" (1833), Bomontun Amerikadakı irqçilik məsələləri ilə bağlı olan "Mari və ya Amerikada quldarlıq" (1835) və Tokvilin "Amerikada demokratiya" (1835–1840) kitabının ilk hissəsinin yazılmasına səbəb oldu. Tokvil müşahidə apararaq, amerikalıların özləri ilə danışaraq Amerika cəmiyyətinin əsas xüsusiyyətlərini anlamağa çalışıb, öz fəlsəfəsinə uyğun gələn əsas məqam olan "şəraitlərin bərabərliyi"ni vurğulamışdı. Əsərin əsas mesajı o idi ki, demokratik quruluşlu, lazımi qaydada təşkil olunmuş cəmiyyətin azadlığını qoruyub saxlamasına ümid bəsləmək olar.
Tokvil Şimali Amerikadan əlavə İngiltərəyə də səyahət edib, "Yoxsulluq haqda memuar"ını yazdı. 1841 və 1846-cı illərdə Əlcəzairə getdi. İlk səyahəti onu "Əlcəzair haqda" əsərini yazmağa ilhamlandırdı. Kitabda assimilyasiyaya əsaslanan fransız müstəmləkəçilik modelini tənqid etmiş, bunun əvəzinə fərqli əhalilərin bir-birinə qarışmasının qarşısını alan ingilis idarəetmə modelinə üstünlük vermişdir.
Tokvil 1835-ci ildə İrlandiyaya səyahət etdi. Onun müşahidələri Böyük aclıqdan (1845–1849) əvvəl İrlandiyanın vəziyyətinin necə olduğunu təsvir edir, böyüyən katolik orta sinfi və katolik icarəçi fermerlərinin dəhşətli həyat şərtləri haqda məlumat verir. Tokvil bu əsərdə həm liberalizmə rəğbətini, həm də irlandlara olan yaxınlığını açıq şəkildə ifadə edir.
Siyasi fəaliyyəti
1848-ci il Fevral inqilabı zamanı İyul Monarxiyasının süqutundan sonra Qurucu Məclisinin üzvü seçilən Tokvil İkinci Respublikanın yeni konstitusiyasının hazırlanması tapşırılmış komissiyanın tərkibinə daxil oldu (1848–1851). O, iki palatalı parlamentin və respublika prezidentinin ümumi seçki hüququ ilə seçilməsinin tərəfdarı idi. Kənd əhalisinin Parisin işçi təbəqəsindən daha mühafizəkar olduğu düşünüldüyünə görə, ümumi seçki hüququ Paris inqilabi ruhuna qarşı bir vasitə hesab olundu.
İkinci Respublika dövründə Tokvil sosialistlərə qarşı monarxist və mühafizəkarlardan təşkil olunan "Parti de l'Ordre" adlı siyasi qrupla birlik oldu. Fevral qiyamından bir neçə gün sonra o, sosialistlər tərəfindən "Demokratik və Sosial Cümhuriyyət" uğrunda mübarizəyə təşviq olunan Paris işçi sinfi ilə aristokratiya və kənd əhalisini özündə birləşdirən mühafizəkarlar arasındakı şiddətli toqquşmanın qaçılmaz olduğunu bildirdi. Onun olacağını əvvəlcədən planladığı bu sosial gərginlik özünü 1848-ci il iyun qiyamları zamanı göstərdi.
Xarici işlər naziri
thumb|right|300px|Tokvil, Milli Assambleyada konstitusiyaya yenidən baxılması üçün təşkil olunan komissiya, 1851-ci il Luis Yucin Kavenyakın və "Parti de l'Ordre"nin tərəfdarı olan Tokvil 1849-cu il 3 iyun–31 oktyabr tarixlərində Odilon Barrot hökumətinin xarici işlər naziri olmaq təklifini qəbul etdi. 1849-cu ilin ixtişaşlı iyun günlərində daxili işlər naziri Jül Düforünü paytaxtdakı mühasirə vəziyyətini yenidən qurmağa çağırdı və nümayişçilərin həbs olunmasını təsdiqlədi. 1848-ci ilin fevralından etibarən siyasi azadlıqları məhdudlaşdıran qanunları dəstəkləyən Tokvil 1849-ci il iyun günlərindən dərhal sonra səsə qoyulan, klub və mətbuat azadlığını məhdudlaşdıran iki qanunu təsdiq etdi.
Onun siyasi azadlıqları məhdudlaşdıran qanunları belə fəal şəkildə dəstəkləməsi "Amerikada demokratiya" kitabında azadlıqları müdafiə etməsi ilə təzad təşkil edir. Tokvilin sözlərinə görə, o, nizam-intizamı ciddi siyasi idarəetmənin "olmazsa olmaz"ı kimi qiymətləndirirdi. O, fransız siyasi həyatına inqilabi çaxnaşmaların təsirinə məruz qalmayan, azadlığın artmasına imkan yaradan bir stabillik gətirmək istəyirdi.
1848-ci il prezident seçkilərində Tokvil Napoleon Bonaparta qarşı Kavenyakı dəstəklədi. Bonapartın 2 dekabr 1851-ci il çevrilişinə qarşı çıxan Tokvil çevrilişə qarşı çıxmaq cəhdi ilə Parisin 10-cu bölgəsinə toplaşan və konstitusiyanı pozduğuna görə Napoleonu mühakimə edən deputatlar arasında idi. Vinsensdə saxlanılan, daha sonra sərbəst buraxılan Tokvil Napoleonun İkinci imperiyasına qarşı Burbon restavrasiyasını müdafiə etdi və siyasi həyatına son verib qəsrinə çəkildi.
Bioqraf Yozef Epstayn Tokvil haqda belə nəticəyə gəldi: "Tokvil özünü qəsbkar və despot hesab etdiyi bir şəxsə xidmət etməyə heç vaxt məcbur edə bilməzdi. Ürəkdən inandığı siyasi azadlıq uğrunda əlindən gələni etdi, buna ömrünün on üç ilini sərf etdi [….]. Qalan günlərini də mübarizə apararaq keçirərdi, amma işlərini kitabxanalardan, arxivlərdən və öz masasından idarə etdi. Orada "Köhnə rejim və inqilab" əsərinin ilk cızma-qarasını yazmağa başladı. Kitabı ilk dəfə 1856-cı ildə nəşr etdirsə də, ikincisini yarımçıq qoydu."
Ölümü
Uzun müddət vərəmdən əziyyət çəkən Tokvil 16 aprel 1859-cu ildə vəfat etmiş və Normandiyadakı Tokvil məzarlığında dəfn edilmişdir.
Tokvil Roma katoliki olduğunu bəyan etmişdi. O, dinin həm bərabərliyə, həm də individualizmə uyğun olduğunu, amma siyasətdən ayrı olarsa daha güclü olacağını düşünürdü.
Amerikada demokratiya
thumb|right|200px|"Amerikada demokratiya" əsərinin orijinal əlyazmasından bir səhifə Tokvil 1835-ci ildə nəşr olunan "Amerikada demokratiya" əsərində Yeni dünya və onun çiçəklənən demokratik nizamı haqqında yazırdı. Hadisələri bitərəf bir ictimai xadim nöqteyi-nəzərindən müşahidə edən Tokvil 19-cu əsrin əvvəllərində, yəni Bazar inqilabı, Qərbə axın və Cekson demokratiyasının Amerika həyatını radikal şəkildə dəyişdirdiyi bir dövrdə ABŞ-a etdiyi səyahətlərini qeydə aldı.
Coşua Kaplanın fikrincə, "Amerikada demokratiya"nın yazılmasında qarşıya qoyulan məqsədlərdən biri yox olub gedən aristokratik nizam və yeni ortaya çıxan demokratik nizam arasında hansı mövqe tutduqlarını daha yaxşı anlamaları və çaşqınlığı aradan qaldırmaları üçün Fransa xalqına kömək etmək idi. Tokvil demokratiyanı azadlıq və bərabərliyin, eyni zamanda fərd və cəmiyyətə olan yanaşmanın tarazlaşdırıcısı kimi görürdü.
Tokvil azadlığın coşqun tərəfdarı idi. "Azadlığa, qanuna böyük sevgim, hüquqlara böyük hörmətim var" deyə yazmışdı. "Mən nə inqilabi partiyanın, nə də mühafizəkarın tərəfdarıyam. […] Mənim əsas arzum azadlıqdır". O, "Anqlo-amerikalıların sosial dövlətinin siyasi nəticələri" haqda belə yazır: "Lakin insan bəzilərinin ürəyində bərabərliyə qarşı korlanmış meylin olduğunu da görür. Bu, zəiflərdə güclüləri də öz səviyyələrinə endirmək istəyi yaradır və insanları köləlikdəki bərabərliyi azadlıqdakı bərabərsizlikdən üstün tutmağa vadar edir."
Fransızca mətnin əvvəlki tərcümələri çox vaxt yuxarıda yazılanların quldarlıqla bağlı olduğu düşüncəsini yaratsa da, bu, doğru deyil. Yuxarıdakı tərcümə ən son tərcümə olub, 2004-cü ildə Artur Qoldhammer tərəfindən edilmişdir. İnternetdə çox sayda səhv yazılmış sitatlar mövcuddur, amma onların heç birində "Amerikalıların bərabərlik vurğunu olduğu" yazılmamışdır.
Hökumətə olan yanaşması onun azadlığa inamını və fərdlərin başqalarının hüquqlarına hörmət edərkən sərbəst hərəkət edə bilməyə ehtiyac duyduqlarını özündə əks etdirir. Tokvil mərkəzləşdirilmiş dövlətin "etməyi yox, qarşısını almağı" bacardığını yazırdı.
Tokvil bərabərlik haqqında şərh etməyə davam edir: "Bundan əlavə, vətəndaşların hamısı təqribi olaraq bərabər olduqda, iqtidarın həmlələrinə qarşı müstəqilliklərini qorumaq onlar üçün çətinləşir. Onların heç biri təkbaşına mübarizə aparacaq qədər güclü olmadığından, azadlığı təmin etməyin yeganə yolu hər kəsin güclərini birləşdirməsidir. Amma belə bir birləşmə hər zaman görülmür."
Tokvil bərabərsizliyin kasıbların varlanmasına təkan verdiyini açıq şəkildə qeyd edir. O bildirir ki, bir ailədəki iki nəsil çox vaxt uğurlarını qoruyub saxlaya bilmir və kiminsə mülkü vərəsəlik qaydaları əsasında bölüşdürülür. Bu da kasıblarla varlılar arasında çalxantıya səbəb olur və beləcə, nəsillər boyunca kasıbı varlı, varlını da kasıb edir. O, Fransada bir mülkün varislər arasında bölüşdürülməsinin qarşısını almaqla sərvəti qoruyan və 1835-ci ildə Amerikada qəbul etdiyi, sərvət qarışıqlığına mane olan qoruyucu qanunlara istinad edir.
Vətəndaş cəmiyyəti və siyasi cəmiyyət haqda
Politoloq Coşua Kaplanın fikrincə, Tokvil fərdiyyətçilik konseptinin təməlini qoymadı, sadəcə onu dəyişdirdi. O, eqotizm və eqoizmi qüsur olaraq görsə də, fərdiyyətçiliyi hissi çatışmazlıq olaraq deyil, inkişaf etdirilmiş bir idrak vasitəsilə aradan qaldırıla bilən düşünmə tərzi olaraq qiymətləndirir, bu düşüncə tərzinin birlikdə işləmək istəyi kimi müsbət, təcridolma kimi mənfi nəticələri ola biləcəyini düşünürdü.
Başqaları, o cümlədən katolik yazıçısı Daniel Şvindt Kaplanın izahı ilə razılaşmır. Onlar iddia edirdi ki, Tokvil fərdiyyətçiliyi eqotizmin başqa bir forması görürdü. O, fikrini belə əsaslandırır:
Demokratiya və tiraniyanın yeni formaları haqda
Tokvil potensiallı despotik demokratik hökuməti öz vətəndaşlarını (yəni övladlarını) ömürlük özləri ilə saxlamaq istəyən, onların iradəsini qırmayan, amma daha çox onları idarə edən və eynilə bir çobanın qorxaq heyvan sürüsünə göz qoyması kimi onlara ağalıq edən bir valideynlə müqayisə edir.
Amerika ictimai müqaviləsi haqda
Tokvil dərin araşdırma apararaq Amerikanın siyasi həyatının özünəməxsusluğunu anlamağa çalışırdı. Amerikalıları təsvir edərkən Aristotel və Monteskyö kimi mütəfəkkirlərlə razılaşır, mülkiyyət tarazlığının siyasi qüvvə tarazlığını təyin etdiyinə inanırdı. Ancaq daha sonra gəldiyi nəticələr sələflərininkindən kəskin şəkildə fərqlənirdi. Tokvil aristokratiyanın son çağlarında ABŞ-nin Avropadan niyə bu qədər fərqli olduğunu başa düşməyə çalışırdı. Aristokratiya etikasından fərqli olaraq, Birləşmiş Ştatlar əsas etikası zəhmətkeşlik və pul qazanmaq olan bir cəmiyyət idi. Burada adi insan misli görünməmiş bir ləyaqətə sahib idi. Adi insanlar heç vaxt elitaya baş əymirdi, fərdiyyətçilik və bazar iqtisadiyyatı kök salmışdı.
Tokvil iddia etdi ki, şimalda qələbə çalan və cənubda mövcud olan dəyərlər köhnə dünya etikasına və sosial tənzimləmələrə mane olmağa başlayıblar. Qanunverici orqanlar primojenasiya sistemini (mirasın böyük oğula çatmasından ibarət vərəsəlik sistemi) ləğv etdi, bu da daha böyük torpaq bölünməsinə səbəb oldu. Bu, yalnız böyük uşağın, əsasən də kişinin, böyük əmlakları ziyan dəymədən nəsildən-nəslə ötürmək səlahiyyətinin olduğu aristokratiya forması ilə ziddiyyət təşkil edirdi.
Bunun əksinə, ABŞ-də torpaq sahibi olan kübar təbəqənin sərvətlərini primojenasiya sisteminə uyğun olaraq tək bir uşağa vermə ehtimalı daha az idi. Bu o demək idi ki, vaxt keçdikcə böyük torpaq sahələri bir neçə nəsil arasında bölüşdürüldü, bu da öz növbəsində uşaqları daha bərabər səviyyəyə gətirdi. Coşua Kaplanın sözlərinə görə, Tokvil düşünürdü ki, bu, həmişə mənfi yöndə gedən bir inkişaf deyildi. Çünki böyük uşaq və bacı-qardaşlar arasında əvvəlki aristokratik quruluşa xas olan rəsmi münasibəti uşaqlar arasındakı sevgi bağları və paylaşılan təcrübələr əvəz etdi. Yeni demokratiyalarda irsi sərvəti qorumaq həddən artıq çətinləşdi və daha çox insan öz yaşayışı uğrunda mübarizə aparmağa məcbur oldu.
Tokvilin də anladığı kimi, sürətlə demokratikləşən bu cəmiyyətin əhalisi çox çalışmaqla böyük sərvət yığmaq istəyən "orta" dəyərlərə bağlı idi. Onun fikrincə, bu, ABŞ-nin Avropadan niyə bu qədər fərqləndiyini izah edirdi. O iddia etdi ki, Avropada heç kim pul qazanmağa əhəmiyyət vermir. Aşağı təbəqələr minimal gəlir qazanmaqdan daha artığına ümid bəsləmir, yuxarı siniflər isə pul kimi lazımsız bir şeyə həvəs göstərməyi axmaqlıq, bayağılıq və nalayiqlik hesab edirdi.
Çoxluğun idarəsi və mötədillik haqda
Alexis de Tocqueville|thumb|right|180px|Tokvilin şəkli Köhnə dünya aristokratiyasının məhvindən əlavə, adi amerikalılar da elitaya güzəştə getmirdi. Xüsusi istedad və zəkaya sahib elita nəticə etibarilə siyasi qüvvənin bir parçası ola bilmirdi. Həddən artıq gücə sahib olan adi amerikalılar intellektual cəhətdən özlərindən yuxarıda duran elitaya qarşı mövqelərini ictimai sferada ortaya qoydular. Tokvil bunun bərabərliyi daha açıq şəkildə ifadə etməyə kömək etdiyini, ancaq eyni zamanda, özü ilə mötədilliyi də gətirdiyini bildirdi. Belə ki, yaxşı təhsil və zəka sahibi olanların iki seçimi qalırdı. Onlar ya cəmiyyətin üzləşdiyi mühüm və mürəkkəb problemləri araşdırmaq üçün məhdud saydakı intellektual çevrələrə qoşula, ya da xüsusi istedadlarından özəl sektorda böyük sərvət toplamaq üçün istifadə edə bilərdilər. O, Amerikadan daha az düşüncə asılılığının və gerçək müzakirə azadlığının olduğu başqa bir ölkə olmadığını yazırdı.
Turan Dursun
Turan Dursun (d. 1934, Şarkışla - ö. 4 sentyabr 1990, İstanbul) — türk yazıçı, mütəfəkkir, daha əvvəlində imam və müfti. İbn əl-Ravəndinin təqibçilərindən olub, etmiş olduğu araşdırmalarında İslamı və peyğəmbəri Məhəmmədi ağır bir şəkildə tənqid etmişdir. Təktanrılı dinlər tarixi təhsili görüb ateist olmadan əvvəl müfti olaraq çalışmışdır. İslam dinini açıqca tənqid ötəri fundamentalist kəslər tərəfindən təhdidlər almışdır. 4 sentyabr 1990-cı ildə evinin qarşısında təşkil edilən sui-qəsd ilə öldürülmüşdür.
Aleksis de Tokvil
Çoxluğun idarəsi və mötədillik haqda
Tokvil susdurucu düşüncənin əsas səbəbi kimi çoxluğun idarəsinin hər şeyə qadir olmasını görürdü. "Çoxluq düşüncəni insanın gözünü qorxudan bir hasarla əhatələyib. Yazıçı bu ərazidə azaddır, amma burdan kənara çıxsa, vay halına. Ona görə yox ki, sorğu-sual olunma qorxusu var. Ona görə ki, hər gün təqib olunmağın bütün xoşagəlməzlikləri ilə üzləşməlidir. Siyasi karyera qurmağın qapaları onun üzünə bağlıdır, çünki açarları əlində tutan qüvvəni təhqir edib". Kaplanın şərhinə əsasən, Tokvil düşünürdü ki, siyasi həyatın əsas problemi insanların həddən artıq güclü olması yox, "həddən artıq zəif" olmasıdır. O, özünü gücsüz hiss edirdi, çünki insanların özlərini "idarə edə bilmədikləri şeyin içinə süpürülüb getmiş" hiss etmələri təhlükəli idi.
Turan Dursun
Həyatı
Sivasın Şarkışla mahalının Gümüştəpə kəndində 1934-ci ildə anadan olub. İmam olan atası, daha o doğulmadan "Bəsrədə və Kufədə belə görülməyəcək bir alim" etmə sevdasındaydı. İbtidai məktəbə göndərmədi, uşaqlıq həyatı şeyxlərin və din müəllimlərinin yanlarında müxtəlif təkkə və dərgahlarda keçdi. O illərdə Turan Dursunun ən böyük məqsədi atasının təyin etdiyi bu ideala sürətlə çatmaq idi. Bir neçə ildə öyrəniləcək dərsləri bir-iki ayda öyrənirdi. Sırf İslam məlumatları çox yaxşı olan kürd müəllimlərdən dərs ala bilmək üçün üç-dörd ayda çox yaxşı deyilə biləcək ölçüdə kürd dili öyrəndi. "Sərf" və "nahv" deyilən Ərəb qrammatikasını uşaq yaşda öyrəndi, həm 11. və ​​12. əsrın ərəb dilini həm də 7. və 8. əsrın ərəb dilini bilirdi. On yeddi yaşına gəldiyində icazeti almış və Zəkəriyyə əl-Qəzviniyi oxumuşdu.
Aleksis de Tokvil
Köləlik, qaradərililər və yerli əhali haqda
Tokvil "Amerikada demokratiya" kitabında Amerika mədəniyyəti və dəyərlərinin mahiyyətini açmağa çalışdı. Kolonializmin tərəfdarı olsa da, Amerika Birləşmiş Ştatlarında qaradərili insanların və yerli əhalinin məruz qaldıqları pislikləri dərk edə bilərdi. Tokvil "Amerika demokratiya"nın birinci cildinin son fəslini bu məsələyə həsr etdi, səyahət yoldaşı Qustav de Bomon isə "Mari və ya Amerikada quldarlıq" kitabında bütün diqqətini tamamilə Amerikadakı quldarlığa yönəltdi. Tokvil amerikan irqləri haqda belə yazır:
Turan Dursun
Həyatı
Diyanət İşləri Başçılığında müfti ola bilmək üçün ibtidai məktəbi çöldən bitirib. İlk olaraq kənd imamlığı etdi. İstanbul-Çarşambada Üçbaş və İsmailağa mədrəsələrində müəllimlik etdi. 1958-1965-ci illər arasında Tekirdağ, Gemerek, Türkili, Altındağ və Sivasda müftülük etdi və şəriətin qatı qaydalarına tərs davranışları səbəbiylə İslamçı ətraflarda yadırgandı. Müftiliyi əsnasında bu səbəblərlə sürgünləri oldu. 60-cı illərdə aydın müfti olaraq ictimaiyyətdə əks-sədalar gətirdi. Öz deyişiylə İslama olan inancını itirdikdən sonra 1965-ci ildə müftiliyi buraxdı.
Aleksis de Tokvil
Köləlik, qaradərililər və yerli əhali haqda
Tokvil Virciniya sakinlərini Yeni İngiltərəni quran, orta təbəqəyə aid olan dindar puritanlarla qarşılaşdırır və quldarlığın alçaldıcı təsirini analiz edir:
Turan Dursun
Həyatı
Turan Dursunu, az qala ömrünü həsr etdiyi İslamdan uzaqlaşdıran baş səbəb, ağlının imanına üstün gəlməsidir. Ömrünü İslamla içi içə keçirən bir insanın bunu bacarmasının nə qədər çətin olduğunu təxmin etmək çətin deyildir. Onu beləsinə böyük edən bəlkə də ən əhəmiyyətli şey budur.
Aleksis de Tokvil
Köləlik, qaradərililər və yerli əhali haqda
Tokvil belə nəticəyə gəldi ki, "Amerikada demokratiya" kitabında da yazdığı kimi, zəncilərin Afrikaya geri qayıtması problemi həll edə bilməzdi:
Turan Dursun
Həyatı
Turan Dursunu İslamdan kopartan başlıca təcrübələri isə belə sıralana:
Aleksis de Tokvil
Köləlik, qaradərililər və yerli əhali haqda
Tokvil Maria Ueston Çapmenin "Azadlıq zəngi: köləlik əleyhinə ifadə"sində nəşr etdiyi aşağıdakı mətni 1855-ci ildə yazdı:
Turan Dursun
Həyatı
Turan Dursun, Diyanət İşləri Başçılığındakı vəzifəsindən ayrıldıqdan sonra 1966-ci ildə Türkiyə Radio Televiziya Qurumunda (TRT) dini məzmunlu proqramlarda vəzifəsi aldı. On il bu vəzifəsinə davam etdikdən sonra yenə TRTdə prodüser olaraq "Başlanğıcından Bu Yana İnsanlıq", "Vergi Proqramı", "Axşama Doğru" kimi proqramlar etdi.
TRT-dən təqaüdçü olduqdan sonra "Quran Ensiklopediyası"nı 1987-ci ildə bitirib. 1989-ci ildə həftəlik 2000-ə Doğru jurnalında yazı yazmağa başladı. Bu saytda yer alan bir çox yazısını da bu jurnalda yazdı, bu yazıları səbəbiylə İslami ətraflardan çox böyük reaksiya aldı. Süleyman Atəş, Yaşar Nuri Öztürk kimi bir çox ilahiyyatçıya qələmiylə cavab verdi. Heç biri o həyatda ikən qarşısına çıxa bilmədilər.
Aleksis de Tokvil
Assimilyasiya siyasəti haqda
Buna baxmayaraq, assimilyasiya yerli amerikalılar üçün ən yaxşı çıxış yolu idi. Çünki onlar həddən artıq qürurlu davranıb assimilyasiya etməsəydilər, nəsillərinin tükənməsi qaçılmaz olacaqdı. Yerdəyişmə Amerikanın hindu siyasətinin başqa bir hissəsi idi. Hər iki xalq "qeyri-demokratik" və ya lazımi keyfiyyətlərdən yoxsun idi, demokratiyada isə intellektuallar və başqaları yaşamalı idi. Tokvil özünün və sorakı dövrlərin mənimsənilməsi və bölünməsi ilə bağlı bir çox fikir söylədi, lakin "İnsan irqlərinin bərabərsizliyi"ndəki (1853–1855) Artur de Qobino nəzəriyyələrinə qarşı çıxdı.
Turan Dursun
Həyatı
Beləsinə əhatə edilmiş bir vəziyyətdə onun ətrafında çox az sayda dəstəkçisi var idi: İlhan Arsel və kitablarını yayımlamağı qəbul edən Doğu Pərinçək kimi (Turan Dursun yazdığı yazıları kitab halına gətirmək üçün bir çox yayınevini gəzdiyini, yayınevlerinin belə bir kitab nəşr cəsarət edə bilmədikləri üçün təklifini qəbul etmədiklərini söyləmişdir).
Aleksis de Tokvil
Birləşmiş Ştatlar və Rusiyanın gələcək qlobal güc olması haqda
Tokvil "Amerikada demokratiya" kitabında iki əsas qlobal güc kimi üstünlüyün həm ABŞ-də, həm də Rusiyada olacağının proqnozunu verir. Kitabda belə qeyd edir: "Dünyada başlanğıcını fərqli nöqtələrdən götürən, amma eyni hədəfə doğru irəliləyən iki böyük millət var: ruslar və anqlo-amerikalılar. […] Sanki hər biri bir gün dünyanın yarısının taleyini öz əlində tutmaq üçün ilahi qüvvə tərəfindən gizlincə çağırılıb".
Sivil jüri xidməti haqda
Tokvil Amerikadakı jüri sisteminin vətəndaşların özünüidarəetmə və qanunun aliliyi mövzusunda məlumatlandırılmasında xüsusilə vacib rol oynadığına inanırdı. O, sivil jüri sisteminin demokratiyanın ən effektiv göstəricilərindən biri olduğunu tez-tez dilə gətirirdi, çünki bu, vətəndaşlar və ədliyyə sisteminin əsl ruhunu bir-biri ilə əlaqələndirirdi. Tokvil 1835-ci ildə "Amerikada demokratiya" kitabında belə izah verir: "Jüri, xüsusi də sivil jüri hakimlərin ruhu ilə bütün vətəndaşların şüuru arasında əlaqə qurmağa xidmət edir; vərdişləriylə birgə, bu ruh azad qurumların yaranması üçün ən yaxşı hazırlıq növüdür. […] Bu, hər bir vətəndaşa müəyyən hakimiyyət verir, onların hamısını cəmiyyət qarşısında icra edəcəkləri vəzifələri və hökumətdə tutduqları yeri anlamağa vadar edir".
Tokvil düşünürdü ki, jürinin xidməti bütün cəmiyyətə fayda verməkdən əlavə, jürinin vətəndaşa xas keyfiyyətlərini də artırırdı. Jüri sisteminə görə "onlar qanunun aliliyi haqqında daha yaxşı məlumatlandırıldılar və dövlətlə daha yaxından əlaqə qurdular. Buna görə də, mübahisələrin həllinə verdikləri töhfələrdən asılı olmayaraq, jüridə iştirakın jüri üzvlərinin özünə də faydalı təsirləri var idi".
Turan Dursun
Həyatı
Turan Dursunun kitabları, onun ölümündən sonra nəşr oluna bildi. İlk kitabı, ölümündən iki ay sonra nəşr olunan "Din Bu-1" adlı kitabı idi.
Aleksis de Tokvil
Əlcəzairin fəthi haqda 1841-ci il diskussiyası
Müstəmləkəçilik haqda yazan fransız tarixçisi Olivie Likö Qrandmeyson Tokvilin (eləcə də Jül Mişelin) Qərbi Amerika Birləşmiş Ştatlarının müstəmləkəçiliyini və hinduların zorla çıxarılması dövründə baş verənləri təsvir etmək üçün "soyqırım" ifadəsindən necə istifadə etdiyini vurğuladı. Tokvil 1841-ci ildə Əlcəzairin fəthi ilə bağlı fikirlərini belə ifadə etdi:
Turan Dursun
Cinayəti və davası
thumb|Turan Dursun'un Mezarı, Cebeci Asri Mezarlığı. Turan Dursun, 4 sentyabr 1990 tarixində İstanbul-Koşuyolundaki evinin yaxınlığında terrorçular tərəfindən tapançayla vurularaq öldürüldü. Halbuki onun qələmi və kitabları xaricində heç bir silahı yox idi. Öldürüldüyü günün ertesinde İran radiolarından sevinc qışqırıqları yüksəldi. Türkiyədəki islamçılar da rahat bir nəfəs aldı.
Aleksis de Tokvil
Əlcəzairin fəthi haqda 1841-ci il diskussiyası
Tokvil Əlcəzairin fəthinin iki səbəbdən ötrü vacib olduğunu düşünürdü: birincisi, onun beynəlxalq vəziyyəti və Fransanın dünyadakı mövqeyini başa düşməsinə görə; ikincisi, Fransa cəmiyyətindəki dəyişikliklərə görə.
Turan Dursun
Cinayəti və davası
Öldürüldüyündə yetkin üç uşaq atası idi. Cinayət sonrasında Turan Dursunun evində kitabxanasının rəflərində duran çox şeyin itdiyi aydın oldu. Yatağının üzərinə isə "Müqəddəs Terror Hizbullah" kitabı buraxılmışdı. Yaxınları kitabın Dursuna aid olmadığını, evə girən kəslər tərəfindən bir "mesaj" olaraq buraxıldığını söylədi. İstanbul Təhlükəsizlik Müdirliyi, evdə polislərin axtarış etdiyini təsdiqlədi ancaq axtarış tutanağında kitabxanada alınanlar iştirak etmədi.
Cinayətlə əlaqədar əməliyyatda tutulub həbs Dövlət Təhlükəsizlik Məhkəməsinə (DTM) çıxardılan 15 şübhəli ilk iclasda azad edildi. Ardından cinayətlə əlaqədar İstanbul DTM-yə iki ayrı iddia görülməyə başladı.
Aleksis de Tokvil
Əlcəzairin fəthi haqda 1841-ci il diskussiyası
General Büijunun metodlarını alqışlayan Tokvil daha da irəli etdi və bunları iddia etdi: "Afrikadakı müharibə bir elmdir. Hər kəs onun qaydaları ilə tanışdır və demək olar hər kəs bu qaydaları uğurla tətbiq edə bilər. Marşal Büjunun ölkəsinə göstərdiyi ən böyük xidmətlərdən biri bu elmi yayması, mükəmməlləşdirməsi və hər kəsi bu yeni elmdən xəbərdar olmağa vadar etməsidir".
Turan Dursun
Cinayəti və davası
Davalardan birində təşkilatın üst səviyyə idarəçiləri Kudbettin Göy, Mehmet Ali Şəkər, Mehmet Zeki Yıldırım, Əkrəm Baytapın da aralarında olduğu 25 şübhəli yargılanıyordu. Bu iddia sürərkən 1996-ci ilin mart ayında İslami Hərəkət Təşkilatı lideri İrfan Çağırıcı tutuldu. Çağırıcı və 12 yoldaşı da DTM-yə məhkəmə araşdırması başladı.
Aleksis de Tokvil
Kabiliyanın işğalı haqda fikirləri
Tocqueville by Daumier|thumb|right|170px|Tokvilin 1849-cu ildə Onore Domie tərəfindən çəkilmiş karikaturası Olivie Likö Qrandmeysona qarşı çıxan Jan Lui Büno dedi ki, Əlcəzairin müstəmləkə halına salınması dövrdə irqi ayrı-seçkiliyin baş alıb getməsini nəzərə alsaq, Tokvil bu fikrin coşqun tərəfdarlarından deyildi və onun Büijunun dəstəklədiyini demək yanlış idi. Belə görünür ki, 1846-cı ildə Əlcəzairə etdiyi ikinci ziyarətdən sonra Tokvil fikirlərini dəyişmişdi, çünki Büijunun 1847-ci ildə assambleyada söylədiyi nitqdə Büijunun Kabiliyaya hücum etmək istəyini tənqid etdi.
Turan Dursun
Cinayəti və davası
23 iyul 2000-ci ildə İstanbul 3 nömrəli DTM-yə Turan Dursun və Çətin Emeç iddialarından mühakimə olunan İrfan Çağırıcı əvvəl 7.5 ilə daha sonra isə "Konstitusiya nizamı silah çətini ilə dəyişdirməyə cəhd" ittihamı ilə edam cəzasına məhkum edildi.
Aleksis de Tokvil
Kabiliyanın işğalı haqda fikirləri
Tokvil fransızların nəzarəti altına keçən ərəblər üçün ayrıca qanunun, idarəçilərin, məktəblərin və s. olmasının tərəfdarı idisə də, eyni zamanda Kabiliya tayfalarını "vəhşi" adlandıraraq onları tənqid etmiş, bütün bunlara uyğun olmadıqlarını demişdi.
Turan Dursun
Cinayəti və davası
Sanıklardan Əkrəm Baytap, Tamer Aslan, Məmməd Əli Şəkər və Cengiz Sarıkaya haqqında eyni cinayətə görə ömürlük həbs cəzası verildi. İrfan Çağırıcının qardaşı Rıdvan Çağırıcı və vəkil Hüsnü Yazganın da aralarında olduğu 12 şübhəli təşkilat üzvü günahından 3 il 9 ay ilə 12 il 6 ay arasında dəyişən həbs cəzalarına məhkum.
Aleksis de Tokvil
Kabiliyanın işğalı haqda fikirləri
Tokvilin bu mövzu haqda fikirləri mübahisəli idi. O, Əlcəzairdəki 1941-ci il bəyənatında Büujinin Əmir Əbdülqadirin müqavimətini qırmasını alqışlasa da, sonralar Əlcəzair haqda yazdığı məktubunda fransızların Kabiliyanın dincliyini pozmadan oranı tərk etməsi fikrini müdafiə etmiş, yazılarında və çıxışlarında Kabiliyanın işğalına qarşı çıxmışdır.
1846-cı ildə fondla bağlı keçirilən danışıqda Tokvil Büijunun hərbi əməliyyatlarına qarşı çıxmış və Assambleyanın onun hərbi dəstəsinə maddi yardım göstərməməsinə nail olmuşdur. Assambleyanın əksinə, o, Büijunun Kabiliyanı işğal etmək planını özündə dövlətin qorxaqlığını əks etdirən təhrikedici bir hərəkət hesab edirdi.
1847-ci il "Əlcəzair bəyənatı"
1847-ci il "Əlcəzair bəyənatı"nda bildirdi ki, qanlı sonluğun olmaması üçün Avropa Amerikanı müstəmləkəsinə çevirən zaman etdiyi səhvləri yenidən etməməlidir. O, xüsusən də öz ölkəsinin vətəndaşlarına xəbərdarlıq etdi ki, əgər Əlcəzair xalqına qarşı istifadə edilən üsullar dəyişməsə müstəmləkəçilik qan gölünə səbəb olacaq. Tokvil hesabatda həmçinin bildirdi ki, onların əsgərlərinin və maddi vəziyyətlərinin taleyi Fransa hökumətinin Əlcəzairin əhalisinə (müxtəlif ərəb tayfaları, Atlas dağlarında yaşayan müstəqil kabillər və güclü siyasi lider Əmir Əbdülqadir daxil olmaqla) necə münasibət göstərməsindən asılıdır. O, Əlcəzairlə əlaqəli müxtəlif məktub və esselərində bir Avropa ölkəsinin imperializmə olan yanaşmasının necə ziddiyyətli ola biləcəyini müzakirə edir, "üstünlük" adlandırdığı şeylə "müstəmləkəçilik" arasındakı fərqə diqqət çəkirdi.
Tokvil ticari gəlir vəd edən torpaqların və keçidlərin əldə edilməsini və qorunmasını vurğulayırdı. O, Əlcəzair limanı və Cəbəllütariq boğazı üzərində nəzarətin əhəmiyyətli olduğunu hesab etsə də, bütün Əlcəzairin siyasi proseslərinə birbaşa nəzarət olunması haqda eyni fikirdə deyildi. Beləliklə, müəllif sadəcə kommersiya baxımından əhəmiyyətli olan sahələrin müstəmləkə halına salınması fikrini müdafiə edirdi.
Köhnə rejim və inqilab
Tokvil 1856-cı ildə "Köhnə rejim və inqilab" adlı kitabını nəşr etdirdi. Kitab Fransa inqilabından əvvəlki Fransa cəmiyyətini təhlil edir və inqilaba səbəb olan qüvvələri araşdırır.
Populyar ədəbiyyatdakı istinadlar
Tobi Yanq "Dostları necə itirməli və insanları necə uzaqlaşdırmalı" adlı xatirələrinin bir neçə fəslində Tokvildən sitatlar gətirərək, Harvard Universitetində keçirdiyi vaxt ərzində intellektual elitalar arasında müşahidə etdiyi geniş yayılmış düşüncə eyniliyini izah edir. Tokvil Avstraliya yazıçısı Piter Kerinin 2009-cu ildə nəşr olunmuş "Amerikada tutuquşu və Olivier" romanının ilham mənbəyi olmuşdur.
Lvov tarixi
Lvov — əsrlər boyu bölgənin elmi, mədəni və milli mərkəzi olmaqla Qərbi Ukraynanın ən böyük şəhəri. Qədim dövrlərdə Qalisiya-Volın dövlətinin paytaxtı, daha sonra isə Rusiya voyevodasının, Qalisiya və Lodomeriya krallığının inzibati mərkəzi olmuşdur. 1918-ci ildə Qərbi Ukrayna xalq respublikasının paytaxtı olmuşdur. Şəhər Polşa Respublikasının tərkibinə daxil olduqdan sonra, Lvov eyniadlı vilayətin mərkəzinə çevrildi. İkinci Dünya müharibəsində ilk növbədə sovet ordusu tərəfindən, sonra isə alman ordusu tərəfindən ələ keçirildi. Müharibədən sonrakı dövrdə Sovet İttifaqının tərkibinə qatıldı. 1991-ci ildən - müstəqil Ukraynanın Lvov vilayətinin inzibati mərkəzidir.
Lvovun inkişaf tarixinin bütün mərhələlərini nəzərə alaraq, şəhərin inkişafında öz ruhunu formalaşdıra Lvov memarlığında ən azı dörd növü görə bilərik: şəhərin əsas tonlarını müəyyən edən Rus memarlığı, böyük ticarət yolu şəhəri olan Renessans Lvovu, Sessesiya ( — tərk etmə; — tərk edirəm sözündən) — üç şəhərin (ukrayn, polyak və yəhudi) milli dirçəlişi və eləcə də Ukrayna və Polşanın milli müqavimətinin şəhəri.
Lviv multikultural irsi olan şəhəridir. Polyak,alman, yəhudi, erməni, avstriyalı, sonra rus və sovet təbəqələri, onun Bizans üslubu üzərində üstünlük təşkil etmiş,katolisizm, protestantlıq, əks-islahatçılıq, hasidizm, frankizm, sionizm məhz Avropa meylləri olan Lvov vasitəsilə Ukraynaya gəlib.
Şəhərin əsasının qoyulması
Arxeoloji qazıntıların məlumatlarına əsasən, müasir Lvov və onun ən yaxın ətraflarının yerləşdiyi ərazilər qədim tayfalar tərəfindən hələ mezolit dövründə məskun edilmişdir. Lvov şəhərinin şimal-qərbində yerləşən şəhər tipli Brüxoviçi (pol. Brzuchowice) adlı qəsəbədə aşkar edilmiş bir neçə qədim yaşayış məntəqəsinin və mağaraların qalıqları, həmçinin Vorontsev-Starunya mədəniyyətinə aid olan çoxsaylı daş məmulatları (e.ə. VI-IV minilliklər) buna şahidlik edir. Qəsr dağında, eləcə də Lısovka, Jupanı və Vinniki şəhərinin yaxınlığında yerləşən Çertova skala yüksəkliklərində arxeoloqlar tərəfindən aşkar edilmiş əkinçi və maldar tayfalarının qəsəbələrinin arxeoloji izləri mis dövrünün sonlarına aid edilir (mis dövrünün yaşayış məskənlərində aşkar edilmiş artefaktları alimlər "çalavari qədəhlər" mədəniyyətinə aid edirlər). Hazırkı İvan Franko adına şəhər parkının ərazisində erkən tunc dövründə yaradılmış qədim kurqanın qalıqları saxlanılmaqdadır. thumb|[[Daniil Qalitski]] Müasir Lvovun ərazisində ən qədim daimi slavyan qəsəbələri Poltva çay vadisi və Znesenye təpələri arasında mövcud idi. Müasir Znesenye regional landşaft parkının ərazisində, daha doğrusu İlan dağının zirvəsində, VII—X əsrlər arasında Svyatovit tanrısının bütpərəst məbədi mövcud olmuşdur (xalq arasında bu cür məbədlər kápişşe (ukr. Капище) adlandırılırdı), onun ətrafında isə böyük şəhərin əsası qoyulmuşdur (günümüzdə həmin yer "Svyatovit sahəsi" olaraq tanınır). Qonşuluqdakı Baba dağında ("Doğuş dağı" olaraq da tanınır) da təxminən həmin dövrə aid edilən daha bir kapişşe və yaşayış məskəninin qalıqları aşkar edilmişdir. Arxeoloqlar tərəfindən təyin edilmişdir ki, X əsrdə həmin yaşayış məskəni öz yerini Qəsr dağının qərb yamacına doğru dəyişmiş, köhnə qəsəbənin çox hissəsi isə dağıdılmışdır. Bundan sonra həmin yaşayış məntəqəsi Znesenye (ukr. Знесіння) adlanmağa başlamışdır və bu ad, slavyan mənşəli ən qədim Lvov toponimlərinən biri hesab edilir.
1992-ci ildə müasir "Dobrobut" adlı bazarın yerləşdiyi ərazidə (keçmiş Krakovskoye adlı şəhər kənarı, hazırda isə - knyaz Yaroslav Osmomısl meydanı) aparılan qazıntı işləri zamanı Frakiya-Hallştatt (e.ə. I minilliyin ortaları), Çernyaxov (IV əsr), Praqa (VI əsr) və Luka-Raykovets (VIII-IX əsrlər) mədəniyyətlərinin izləri tapılmışdır. Hallştatt mədəniyətinə aid edilən daha bir qədim yaşayış məntəqəsinin qalıqları isə, 1986-cı ildə Teatralna küçəsində və 1987-ci ildə İvan Podkova meydanında aşkar edilmişdir.
Şəhərin əsası XIII əsrin ortalarında Rusiya çarı Daniil Romanoviç Qalitski tərəfindən qurulmuşdur. Ən geniş yayılmış versiyalardan birinə görə, şəhərin adını Daniel Qalitskinin oğlu Levin şərəfinə Lvov adlandırmışdır.
1253—1349: Qalisiya-Volın knyazlığı: Qızıl Orda ilə mübarizə
Lvovun şəhər qismində yazılı mənbələrdə ilk dəfə yada salınması Qalitsiya-Volın (Haliç) salnaməsində rast gəlinir; məhz həmin salnamə 1256-cı ilin payızında Xolm (daha sonralar Xelm olaraq adlandırılan) şəhərində baş vermiş böyük yanğını və bu hadisənin Lvova olan təsiri haqqında geniş izahat verir. Qalitsiya knyazı Daniil Romanoviç Lvov şəhərinin əfsanəvi banisi hesab edilir; deyilənə görə, şəhər öz müasir adını knyazın oğlu Lev Daniloviçin şərəfinə əldə etmişdir. Bununla belə, o dövrün heç bir yazılı mənbəsi belə iddia üçün ciddi əsaslar vermir. Ukraynalı tarixçi alim Leontiy Voynoviç Belarus-Litva salnamələri və XVI-XVIII əsrlərdə yaşayıb yaratmış müəlliflərin əsərləri əsasında iddia edir ki, şəhərin əsası Lev Daniloviç tərəfindən qoyulmuşdur. Şəhər Lev Daniloviçə məxsus olan Peremışl torpağının və Belz knyazlığının sərhədində yerləşirdi. Başqa bir tarixçi alim Yaroslav İsayeviç hesab edir ki, knyaz Daniil Romanoviç şəhərdə aparılan tikinti-quruculuq işlərinə rəhbərlik edir, onun oğlu Lev Daniloviç isə birbaşa işlərin aparıldığı sahəyə nəzarət edirdi. Voytoviç həmçinin qeyd edir ki, 1245-ci ildə San çayının sahilində yerləşən Yaroslav şəhərinin ətrafında baş vermiş döyüş zamanı Lev Daniloviç artıq əlahiddə bir alaya komandirlik edir və nəticə etibarı ilə şəxsi xanədanlıq mərkəzinə sahib olur və bu səbəbdən də atasının birbaşa icazəsi olmadan xanədanlığının ərazisində istənilən şəhərin əsasını qoymaq səlahiyyətinə malik olur.
Bununla belə, şəhər faktiki olaraq salnamələrdəki yadasalmalardan daha öncəki dövrlərdə də mövcud olmuşdur. 1980-ci illərin başlanğıcında şəhər arsenalının qərb divarı ətrafında həyata keçirilən restavrasiya və sanasiya işləri zamanı ehtimal ki, 1213-cü ildə hazırlanmış palıd konstruksiyalarının qalıqları üzə çıxarılmışdır. Bir çox müasir tarixşünas alimlər tərəfindən, Lvov şəhərinin, qərbi Rus torpaqlarına monqol-tatar ordusunun birinci basqınından dərhal sonra (yəni 1239-cu ildə), qarət edilmiş dövlətin təsərrüfat fəaliyyətini stimullaşdırmaq üçün və yaxud knyaz oğlu Levin macar kralı IV Belanın qızı Konstansa ilə sülalə nikahının (1247) şərəfinə yaradıldığı ehtimal edilir.
1259-cu ildə (digər məlumatlara görə — 1261-ci ildə) monqol ordusunun ali tümənbaşısı olmuş Burunday, istila təhdidi altında knyaz Daniili və oğlu Levi Qəsr (və ya Knyaz) dağının zirvəsində ucaldılmış taxta qəsri dağıtmağa məcbur edir. Knyaz qəsrinin məhz həmin dağın zirvəsində yerləşməsi haqqında olan hipotez ilk dəfə olaraq arxeoloq və tarixçi Anton Petruşeviç tərəfindən irəli sürülmüşdür. Başqa bir tarixçi alim Aleksandr Çolovskinin mülahizələrinə əsasən, "Lvov detinetsi" qonşu dağların birisində yerləşirdi, Qəsr dağında isə ancaq müşahidə qülləsi ucalırdı. Tarixçi İsidor Şaraneviçin versiyasına görə, Daniil Qalitskinin hakimiyyət dövründə mövcud olmuş Lvov şəhəri hazırkı Znesenye parkının ərazisində yerləşirdi, 1261-ci ildən sonra isə knyaz Lev tərəfindən hazırkı Starıy Rınok (Köhnə Bazar) meydanının olduğu əraziyə köçürülmüşdür. Qəsr istehkamları Knyaz dağının aşağı terraslarını əhatə edirdi və Köhnə Bazar, Müqəddəs Nikolay kilsəsi, Müqəddəs Onufriy, Cümə gününün Müqəddəs Paraskevası kilsəsi və Pidzamçe rayonu (keçmişdə həmin rayon Rozenberq adlanırdı) boyunca davam edirdi.
Bəzi mənbələrə ("Macarıstanlı Müqəddəs Kuniqundanın Həyatı", Litva salnamələri, Qərbi Avropa və erməni mənbələri) əsasən, 1270-1280-ci illər arasında Lvov Qalitsiya-Volın knyazlığının paytaxtı statusuna malik idi, buna həmçinin Lvov gerbinin ümumdövlət simvolu kimi istifadə olunması şahidlik edir. Bu dövrdə Lvov qəsri yenidən qurulmuşdur və 1288-ci ilin yanvar ayında Qızıl Orda xanı Tula-Buqanın həyata keçirdiyi mühasirə əməliyyatına davam gətirmişdir. Qızıl Orda bəylərbəyi olmuş Noğay xanın və Volın knyazı Mstislav Daniloviçin birgə rəhbərliyi altında formalaşdırılmış monqol qoşunları şəhər qəsrinə hücum etməkdən son anda imtina edir və bunun əvəzinə Lvovun ətrafında yerləşən bütün kiçik kəndləri talan edirlər. 1974-cü ildə həyata keçirilən daha bir genişmiqyaslı arxeoloji qazıntılar zamanı dairəvi qüllənin bünəvrə izləri, həmçinin üz tərəfindən daşlarla bərkidilmiş, yuxarıdan isə çəpərlənmiş divarların və torpaq səngərlərinin qalıqları aşkar edilmişdir.
XIII əsrin sonunda və XIV əsrinin birinci yarısında Lvov Qalitsiya-Volın knyazlığının ən böyük şəhərlərindən biri idi. Şəhərin müstəqil olmağı, şəhər gerbinin mövcudluğu ilə sübut edilirdi (qalxan üzərində təsvir olunmuş şir); bundan başqa, Yüksək qəsrdə knyaz xəzinəsi və arsenalı saxlanılırdı. Knyaz Lev Daniloviç və onun taxt varisi I Yuri Lvoviç indiki Dominikan kilsəsinin yerləşdiyi ərazidə bir zamanlar mövcud olmuş saray kompleksində məskunlaşmışdılar (həmin saray ilə Aşağı qəsr, daha sonralar Erməni küçəsinə çevrilmiş geniş bir yol vasitəsilə birləşdirilmişdirlər). Sarayın ətrafında Qərbi Avropa şəhərlərinin nümunələri üzrə yeni qəsəbənin əsası qoyulmuş və həmin yeni qəsəbəyə Pidzamçe rayonundan rusinlər, almanlar, ermənilər və tatarlar tədricən köçməyə başlamışdılar.
1340-cı ilin aprelində sui-qəsdçilər knyaz II Yuri Boleslavı zəhərləyirlər və bu akt Lvov sakinləri arasında ciddi təlatümlərə səbəb olur. Knyazın ölümündən bir müddət sonra Qalitsiya boyarları, ilk növbədə knyazın şəxsi dəstəyindən və təqdim olunmuş böyük imtiyazlardan istifadə edən katolik almanlara və digər xarici tacirlərə qarşı xalq qəzəbini yönəltmək qərarını alırlar. Şəhər sakinləri arasında baş vermiş kütləvi çaxnaşmadan Polşa kralı III Kazimir öz xeyrinə yararlanmağa çalışır və bu Qalitsiya-Volın mirası üzərində bir tərəfdən Polşa və Macarıstan, digər tərəfdən isə litvalılar, rusinlər və monqol-tatarlar arasında müharibənin baş verməsinə səbəb olur.
1340-cı ilin aprel ayının sonunda kral III Kazimirin ordusu macarların dəstəyi ilə Lvov şəhərini işğal edir; onlar knyaz xəzinəsini, o cümlədən hakimiyyət reqaliyalarını (tac, taxt və tacqoyma plaşı) qarət edir, şəhər istehkamlarını yandırır və təntənəli şəkildə Krakova geri qayıdırlar. 1340-cı ilin iyun ayında daha da böyük polyak ordusu Lvov şəhərinə doğru ikinci yürüş edir, ancaq Qalitsiya voyevodası Dmitri Detko (Dedko) sakinlərin müqavimət hərəkatına rəhbərlik edərək və tatarların köməyindən yararlanaraq polyak ordusunu geri çəkilməyə məcbur edir. Litva knyazı Lübart Gediminoviçin və Qızıl Orda canişinlərinin dəstəyindən istifadə edərək, Detko faktiki olaraq Lvov şəhərinin başçısı və Rus torpaqlarının yüzbaşısı vəzifələrini icra etməyə başlayır (Qalitsiya boyarları formal olaraq pravoslavlığı qəbul etmiş knyaz Lübartı dəstəkləyirdilər).
1349—1387: Rus knyazlığı: Polşa və Macarıstan ilə mübarizə
right|thumb|200x200px|İlk Lvov ratuşası right|thumb|320x320px|Latın kafedrası 1341-ci ildə Detko Lvov uğrunda gedən çoxsaylı qırğınlar zamanı qarət edilmiş əmlakın kompensasiya edilməsi vədi olaraq şəhərdə ticarətin davam etdirilməsi çağırışı ilə Torn şəhərində məskunlaşan alman tacirlərinə müraciət edir. 1349-cu ildə kral Kazimir tatarların bitərəfliyindən istifadə edərək yenidən Lvov şəhərini ələ keçirməyə müvəffəq olur (həmin dövrdən etibarən, Qalitsiya torpaqları polyakların, Volın isə litvalıların tabeçiliyinə daxil olur. Şəhər "Rus krallığı" adlandırılan diyarın inzibati mərkəzi elan edilir; burada almanların və polyakların sırasından olan böyük qarnizon yerləşdirilir, rusin xalqının nümayəndələri olmuş boyarlar və narazı sakinlər isə şəhərdən qovulur. 1351-ci ildə litvalılar şəhərə hücum edir, bir çox tikilini talan edir və böyük sayda yerli əhalini əsarətə alırlar. 1352-ci ilin may ayında Lübartın qoşunları şəhərə yenidən yaxınlaşır, lakin daha sonra fikirlərini dəyişərək yaxınlıqdakı Haliç şəhərini işğal edirlər.
1352-ci ilin yay ayında kral III Kazimir öz priveleyi əsasında ( — xüsusi qanun; ), yerli sakinlər arasında "voyt" adlandırılan konxa Bertoldun uşaqlarına Vinniki şəhərinin yerində bir zamanlar mövcud olmuş olduqca geniş mülkiyyət torpaqlarını bəxş etmişdir (daha öncələr həmin torpaqları Bertoldun özünə knyaz Lev bağışlamışdır). Həmçinin kral Qalitsiya boyarlarını hərbi mükəlləfiyyətin yerinə yetirilməsinə məcbur etməklə, onların sahib olduqları qədim torpaq hüququnu təsdiqləmiş və onlara yeni torpaq paylarını hədiyyə etmişdir. Yeni qanuna əsasən, hərbi xidmətə voytlarla yanaşı, həmçinin soltıslar (kənd ağsaqqalı) da cəlb olunmalı idilər (Soltıs, Şulthays və ya Şultz - Almaniya krallığında (Regnum Teutonicum), kral qarşısında öz vəzifəsinin icrasına nəzarət etmək üçün bu və ya digər icmaların nümayəndələri vəzifələrinə kral tərəfindən təyin olunan şəxsdir). Lübartın həyata keçirdiyi hərbi səfər və kampaniyaların ardınca, III Kazimir artıq köhnəlmiş Yüksək qəsrin yenidən qurulmasını əmr edir. Yenidənqurma işlərinin tamamlanmasından sonra, dağın zirvəsində yeni daş divarlar, qüllələr, iki həyət, ikimərtəbəli saray, eləcə də qaldırıcı körpülər formalaşmışdır.
1356-cı ildə Maqdeburq ratuşasında imzalanan rüsxətnaməyə əsasən, Lvov şəhəri özünüidarəetmə hüququnu əldə edir. Katoliklər şəhərin imtiyazlı icması elan edilmələrinə baxmayaraq, Kazimir digər milli icmaların (ermənilərin, yəhudilərin və rusinlərin) da hüquqlarını etiraf etməyə məcbur olur. 1370-ci ilin sonunda III Kazimirin ölümündən sonra, şəhər Macarıstan tacının tabeçiliyə keçir. Əvvəlcə burada macar kralı I Lüdovikin canişini kimi knyaz Vladislav Opolçik, daha sonralar isə müxtəlif macar voyevodaları hökmranlıq edirdilər. Opolçik katolik arxiyepiskopuna Lvov gömrükxanalarının əldə etdiyi gəlirin dəsyatin hissəsini bağışlayır, həmçinin fransiskan və dominikan ordenlərindən olan monastırlara maliyyə yardımı göstərirdi. Bundan başqa, o, Lvov divarları arxasında yerləşən Müqəddəs Xaç kostyolunu və Yüksək qəsrə aparan ticarət yolunu erməni icmasına hədiyyə edir. 1381-ci ildə şəhərdə güclü yanğın baş verir; həmin yanğın nəticəsində, Rınok meydanında yerləşən taxta ratuşa binası da daxil olmaqla bir çox şəhər binaları, Aşağı qəsr, həmçinin fərman, diplom və knyaz dövrünün əlyazmalarının saxlanıldığı şəhər arxivi məhv olmuşdur.
1387—1772: Polşa krallığı və Reç Pospolitanın hakimiyyəti altında
right|thumb|200x200px|Lvov uspenski kilsəsi right|thumb|200x200px|1700-cü illərdə Lvovun planı 1386-ci ildə Macarıstan kraliçası Mariya Vladislav Opolçikin Qalitsiya torpaqları üzərində sahiblik hüququnu yenidən bərpa edir. 1387-ci ilin başlanğıcında Lüdovikin daha bir qızı və varisi olmuş Polşa kraliçası Yadviqa Lvova təntənəli şəkildə daxil olur və onu təkrarən öz krallığının tərkibinə daxil edir (yaranmış konflikt zamanı, kraliça Mariyanı ancaq Vladislav Opolçik və Haliç kovxası Benedikt dəstəkləmişdilər). Həmin ilin payızında isə Lvovun Aşağı qəsrində II Vladislav və Moskva knyazı Dmitri Donskoyun oğlu knyajiç Vasili arasında danışıqlar həyata keçirilmişdir. 1388-ci ildə isə, II Vladislav "Lvov şəhərinin heç kəsə və heç bir zaman feodal mülkiyyətinə verməyəcəyi" haqqında ətraflı bilgi verən xüsusi fərman imzalayır.
Rusinlər və yəhudilər katolisizm dinini güc yolu ilə yaymağa çalışan Polşa hakimiyyəti tərəfindən milli və dini ayrı-seçkiliyə məruz qalırdılar. Bunun əksinə olaraq, polyak və alman mühacirləri xeyli imtiyazlara sahib olur və XIV əsrin sonunda şəhərin imkanlı patrisiat təbəqəsinə çevrilirlər. II Vladislav dominikan ordeninə məxsus Tanrı Vücudu və fransiskan ordeninin Müqəddəs Xaç monastırlarına olduqca geniş torpaq sahələri və maliyyə vəsaitləri ayırmış, 1402-ci ildə isə Lvov ermənilərinə bütün Polşa ərazisində ticarətlə məşğul olmalarına imkan yaradan xüsusi bəyannamə imzalamışdır. XIV əsrin sonlarında nəşr edilmiş "Ucqarvə yaxın rus şəhərlərinin siyahısı" adlı coğrafi xarakterli əsərdə sıralanan 358 şəhər içərisindən ancaq Novqorod və Lvov "velikiy", yəni böyük və ya şanlı adlandırılmışdır.
1415-ci ildə II Vladislav Lvova geniş torpaq sahələrini bəxş edir və bu torpaqlarda daha sonralar Kulparkov, Bilohorşa və Brüxoviçi adlı kəndlər formalaşmağa başlayır. 1429-cu ildə Lutsk şəhərində düzənlənən monarxlar qurultayında iştirak etmək məqsədilə, Lvov şəhərini Polşa kralı ilə birlikdə Müqəddəs Roma imperiyasının imperatoru I Sigizmund (Jiqmond) Lüksemburqu ziyarət edir. XV əsrin 30-cı illərində Lvov almanları Moldovadan tənək tinglərini gətirərək, Yüksək qəsrin yamaclarında əkir və onları becərməyə başlayırlar (kilsə yevxaristiyası üçün Məsihin qanını təqlid edən şərabdan istifadə ediliridi və üzüm tinglərinin başlıca məqsədi də, şəhərdə şərabçılığın inkişaf etdirilməsi idi; onlar təxminən XVII əsrin ortalarına qədər istifadə olunurdular).