cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Çanaqqala şəhidləri abidəsi
Tarixçə
Abidə məsələsi Milli Türk Tələbə Birliyinin 1952-ci ilin aprelində Çanaqqala İcra hakimiyyətinə və hökumətə müraciəti nəticəsində yenidən türk ictimaiyyətinin diqqətində oldu. Müraciət Ətraf və Şəhərsalma üzrə Nazirliyi tərəfindən qəbul edildi və beləliklə, iş başlandı. Daha əvvəl Milli Müdafiə Nazirliyi tərəfindən təşkil edilən yarışmada birinci olan layihənin həyata keçirilməsi qərarlaşdırıldı. Emin Nihat Sözərin başçılığında olan 9 nəfərdən ibarət Çanaqqala Şəhitləri Abidəsi Tikintisinə Yardım Komitəsi adlı bir komitə yaradıldı. Abidənin Hisarlıq Təpədə inşa edilməsinə, dəmir-beton olaraq inşa edilməsinə və üstünün qranitlə örtülməsinə qərar verildi. Çanaqqala Şəhidləri Abidəsi Tikintisinə Yardım Komitəsi yardım üçün müraciəti əsasında böyük bir kampaniya yarandı. Tikintinin təməli 17 aprel 1954-cü ildə qoyuldu.
Abidənin rəsmi açılışı 1960-cı il 21 avqustda Anafartalar Zəfərinin 45 illiyi ərəfəsinə təsadüf etdi. Abidənin açılışını Baş qərargah Rəisi general Cevdet Sunay etdi.
Abidənin baxım və personal işləri 1962-ci ildə Türkiyə Respublikası Milli Təhsil Nazirliyinə təhvil verildi. Gelibolu yarımadası 1973-cü ildə Milli park elan edildi.
1971-ci ildə Britaniya kraliçası II Elizabetin də iştirak etdiyi bu mərasimdə abidənin altında bir döyüş muzeyi açıldı. Burada Çanaqqla döyüşlərindən qalan qalıqlar və sənədlər sərgilənməyə başladı. Döyüş Əsərləri Muzeyi bir müddət sonra Kabatəpə Muzeyinə köçürüldü.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Abidənin hündürlüyü 41,7 metrdir. Sütunların eni isə 7,5 metrdir. Abidə 62,5 kvadratmetr ərazini əhatə edir və abidənin görünüşü uzaq məsafədən Mehmetçiyin "M" hərfi olaraq görünür. Abidənin tavan hissəsində mozaikadan Türk bayrağı təsvir olunmuşdu. Həmçinin abidənin giriş hissəsinin sol tərəfində 1992-ci ildə inşa edilən simvolik şəhidlik var. Şəhidliyin giriş qapısının sağ tərəfində Mustafa Kamal Atatürkün 1934-cü ildə xarici əsgərlərə xitabən yazdığı və o dövrün Daxili İşlər naziri Şükrü Kaya tərəfindən Anzak günündə oxunan məşhur sözləri yer alıb.
Lorenzo Ebesilyo
Lorenzo Ebesilyo  — holland futbolçu.
Həyatı
Lorenzo Ebesilyo 24 sentyabr 1991-ci ildə Hollandiyanın Horn şəhərində anadan olub. Futbolçu, peşəkar karyerasında "Ayaks"da başlayıb. Bu komandada 38 oyunda meydana çıxan və 9 qola imza atan Ebesilyo, Amsterdam klubuyla iki dəfə Hollandiya çempionu olub. Bu ilin qışında Donetsk "Metallurq"una transfer olunan Lorenzo, 6 ayda 6 oyuna çıxıb və rəqib qapısına yol tapa bilməyib. İyunun 5-dən "Qəbələ"nin oyunçusudu. Hollandiyanın U-17, U-19 və U-21-də oynayan Ebesilyo, Çempionlar Liqasında da 9 oyunda meydana çıxıb. Bir-iki əlavəni çıxmaqla, bu futbolçu haqda dolğun məlumat almaq istəyənlər, daha geniş axtarış əhatəsinə malik olmalıdılar. Elə biz də "Vikipediya"yla kifayətlənməyib, Ebesilyonu başqa mənbələrdən, daha yaxından tanımağa çalışdıq. Nələr çıxdı ortaya, nələr… "Dramatik" debüt və dayısıyla birlikdə start heyətində! Cəmi 22 yaşı olsa da, Lorenzonun çox maraqlı həyat tarixçəsi var. Futbola lap kiçik yaşlarından həvəsli olan Ebesilyonun bu oyunu sevməkdən başqa çarəsi olmayıb. Nənəsi Surinamın qadınlardan ibarət yığmasında top qovan holland futbolçunun dayısı — İbad Mahamadu — da eyni peşənin sahibi olub. O, vaxtilə "Tvente" və "Villem II"-nin şərəfini qoruyub, Belçikanın aşağı dəstəsindən tutmuş ABŞ MLS liqasına qədər xeyli yerdə çıxış edib. Ancaq hazırda 32 yaşı olan bu adamın ümumiyyətlə harda olduğu, nə işlə məşğul olduğunu heç "Google" da bilmir. Gərək imkan düşəndə Lorenzonun özündən soruşaq. Qohum məsələsi burda bitmir. Özündən kiçik iki bacısı olan Ebesilyonun, özündən cəmi bir yaş böyük olan dayısı da varmış. Özü də futbolçu. Roland Alberqi türk futbolunu yaxından izləyənlər "Elazığspor"da görə bilərdilər. Hazırda "Den Haaq"da top qovan 23 yaşlı yarımmüdafiəçi, futbola Lorenzoyla birlikdə başlayıb və davam etdirib.
2012-ci ilin martında Ebenin arzusu yerinə yetir. Üstəlik, dünya futbolu tarixində qeyri-adi bir hadisə baş verdi — meydanda eyni komandanın heyətində dayı və bacıoğlu top qovurdu. Hollandiya və Danimarkanın gənclərdən ibarət komandalarının yoldaşlıq görüşündə hər iki futbolçu sonradan meydana çıxdılar.
Ebesilyonun futbol sevgisi: "Xəstəxanada həkimlər dedilər ki, daha heç vaxt futbol oynamayım, yoxsa ölə bilərəm. Bu cümlə bir qulağımdan girib, obirisindən çıxdı. Hamı deyir ki, sağlamlıqdan vacib heç nə yoxdu. Ancaq futbol oynaya bilməyəcəmsə, yaşamaq nəyimə lazımdı? Başqa yerdə ölmək əvəzində futbol meydançasında dünyamı dəyişməyi daha üstün tuturam. Ovaxt da belə düşünürdüm, indi də eyni fikirdəyəm".
Passat cərəyanları
Passat cərəyanları — Həm şimal yarımkürəsinin, həm də cənub yarımkürəsinin tropik enliklərində hakim passat küləklərinin təsirilə əmələ gələn okeanın səth cərəyanlarıdır.
Xüsusiyyətləri
Passat cərəyanları dreyf cərəyanlarına ən yaxşı misaldır. Passat cərəyanları passat küləklərinə uyğun olaraq daima şərqdən qərbə 1–2 km/s. sürətlə hərəkət edir.
Passat cərəyanları şimal yarımkürəsində sağa, cənub yarımkürəsində sola meyil edərək, ekvatora paralel-şərqdən qərbə doğru hərəkət edirlər. Sürəti ekvatora yaxınlaşaraq, 100–150 sm/saniyəyə çatır. Su kütləsinin qalınlığı 150–300 m-dir. Cərəyanların temperaturu şərqdən qərbə doğru getdikcə artır (25–280-yə çatır). Duzluluq 33–36 promildir.
İdrisoba
İdrisoba — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun Köhnə Xudat inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
İdrisoba kəndi Qusar maili düzənliyindədir. Yaşayış məntəqəsi keçmişdə Qrız kəndindən olan İdris adlı Şəxsin obası olmuş, sonralar daimi yaşayış məntəqəsinə çevrilmışdir. Oykonim "İdrisə məxsus oba" mənasındadır.
Volqa Alman Muxtar Sovet Respublikası
Volqa Alman Muxtar Sovet Respublikası - Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikasına tərkibində muxtar respublika. Paytaxtı Volqa çayının sahilində yerləşən Engels şəhəri olmuşdur.
Tarixi
Volqa Alman MSR 1917-ci ildə Rusiyada baş vermiş inqilabdan sonra yaradılmışdır. Sovet hökuməti Volqaboyu ərazilərində yaşayan almanların imperiya daxilində daha yaxşı təmsil olunmaları üçün muxtar statuslu respublikanın yaradılması təklifi ilə çıxış etmişdilər. Volqaboyu ərazisinə almanların köçürülməsi XIX əsrin əvvəllərinə təsadüf edir. Almaniya imperiyasının kasıb əyalətlərində yaşayan alman icmaları dini və sosial səbəblərdən yaşadıqları ərazilərdən Rusiya imperiyasının Volqaboyu və Cənubi Qafqaz ərazilərinə köç etmək məcburiyyətində qalmışdılar.
Volqa Alman İşçi Kommunası tərəfindən yayımlanan müraciətdə SSRİ daxilində yaşayan almanların siyasi statusu məsələsinə baxılması xahiş olunurdu. Volqa Alman Muxtar Sovet Respublikasının yaradılması tarixi kimi 1918-ci il göstərilsə də, bölgəyə Muxtar Sovet Respublikası statusunun verilməsi 1924-cü ilin 20 fevral tarixinə təsadüf edir. Bəzi mənbələrdə bu tarix 1923-cü ilin 19 dekabrı göstərilir. 1897-ci ilin məlumatına əsasən Volqaboyunda yaşayan etnik almanların sayı 1.8 milyon nəfərə yaxın idi.
Volqa Alman MSR inzibati idarə etmə baxımından 14 kantona bölünmüşdü. 1919-cu ildə muxtariyyətdə fəaliyyət göstərən din xadimlərinin əksəriyyəti əks-sovet təbliğatı aparmaqda ittiham olunaraq Sibir bölgəsində yerləşən QULAQ düşərgələrinə göndərildi. Sonrakı bir necə ildə başqa millətlərə qarşı münasibətin dəyişdirilməsi siyasəti özünü volqa almanlarına qarşıda göstərdi. 1920-ci illərdən etibarən gerçəkləşdirilməyə başlanılan korenizatsiya siyasəti nəticəsində alman dili muxtariyyət tərkibində rəsmi dil səviyyəsinə qaldırıldı və dövlət işlərində etnik alman olan şəxslər qabağa çəkildi. thumb|right|300px|[[Volqa almanlarının məskunlaşma coğrafiyası.]] 1939-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən muxtariyyət tərkibində 366 min etnik alman vətəndaşı yaşayırdı və bu da Volqa Alman MSR-də yaşayan ümumi əhalinin 60.5% bərabər idi. Polşanın işğalından sonra Nasist Almaniyası ilə SSRİ arsında inkişaf etməkdə olan münasibətlər Molotov-Ribbentrop paktı ilə daha da möhkəmlənmişdi. Belə ki, 1939-cu il 23 avqust tarixində, tərəflər arasında bağlanış müqaviləsində ən azı 10 il müddətinə bir-birinə hücum etməmək barədə razılıq əldə olunmuşdu.
Tərəflər arasında əldə edilən razılıqlar SSRİ sərhədləri daxilində yaşayan volqa almanlarına və qafqaz almanlarına siyasi bir üstünlük verməsə də, ölkə daxilində daha uzun müddət qala bilmək və öz siyasi statusunu təyin edə bilmək şansı yaradırdı. 1941-ci ilin iyun ayında Nasist Almaniyası tərəfindən Barbarossa əməliyyatının başladılması ilə SSRİ-də yaşayan almanların vəziyyəti tamamilə dəyişdi.
1941-ci ilin 28 avqust tarixində İosif Stalin tərəfindən Volqa Alman Muxtar Sovet Respublikasının ləğvi və orada yaşayan almanların sürgün edilməsi haqqında əmr imzalandı. Volqa almanlarının Nasist Almaniyası ilə mümkün əlaqələr yarada biləcəkləri təhlükəsi əmrdə xüsusi ilə qeyd olunmuşdu. SSRİ daxilində yaşayan almanlar Sibir və Qazaxıstana sürgün edildilər. Sürgün edilən icmalar arasında qafqaz almanlarıda üstünlük təşkil edirdi. Təkcə, Azərbaycan SSR-də yaşayan 22 min etnik alman Qazaxıstana sürgün edilmişdir. Həmin sürgünlər nəticəsində almanların yeni bir diaspor qanadı qazaxıstan almanları yaranmışdır.
1953-cü ildə Stalinin vəfat etməsi ilə volqa almanları üçün vəziyyət müsbətə doğru dəyişməyə başladı. 1964-cü ildə SSRİ rəhbərliyi tərəfindən etnik almanların sosial və iqtisadi vəziyyətlərlərinin yaxşılaşdırılması istiqamətində müəyyən işlərin görülməsi ilə bağlı göstərişlər verilməkdə idi. Müharibədən sonra yaradılan Almaniya Demokratik Respublikasının mövcudluğu səbəbindən Volqa Alman Muxtar Sovet Respublikasının bərpa edilməsinə heç bir ehtiyac görülmədi. Volqa Alman MSR inzibati baxımdan bu günkü Rusiya Federasiyasının Saratov vilayətini tamamilə, Volqoqrad vilayətinin isə şimal hissəsini əhatə etməkdə idi.
Almaniya dövlətinin xaricdə yaşayan etnik almanların ölkəyə geri qayıtmasına şərait yaradan qanun layihəsini qəbul etməsindən sonra bir çox volqa almanı tarixi vətənlərinə geri qayıtmışdır. Volqa almanlarının SSRİ-ni kütləvi tərk etməklərinin bir digər səbəbi də imperiya daxilində dərinləşməkdə olan siyasi problemlər və sosial çətinliklər idi.
Obyektiv
thumb|Obyektiv Obyektiv — təsviri səthə(fotomaterial, matrisa və s.) proyeksiya edən fotoaparatla birlikdə çalışan linza və ya linzalar dəstindən ibarət olan optik qurğudur.
Obyektivlərin xarakteristikaları
Obyektiv – 1)fizikada: obyektiv (optik cihazın qabaq şüşəsi və ya şüşələri); 2)fəlsəfədə: şüurumuzdan asılı olmayan; 3)qərəzsiz, tərəfkeşlik etmədən.
Biris (Nəmin)
Biris — İranın Ərdəbil ostanının Nəmin şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Coğrafi yerləşməsi
Mərkəzi şəhristanının Nəmin bölgəsində, Ərdəbil şəhərindən 22 km şərqdədir.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 1,204 nəfər yaşayır (273 ailə).
Yenicag.az
Fəaliyyəti
"Yenicag.az" İA 2015-ci ilin sentyabr ayından Azərbaycan Mətbuat Şurasının üzvüdür və ölkədə həyata keçirilən ümummilli media layihələrində yaxından iştirak edir. Saytın rəhbəri Aqil Ələsgərovdur. İnformasiya agentliyi Azərbaycan həqiqətlərinin xarici ölkələrdə, ilk növbədə Türkiyədə tanıdılması istiqamətində ardıcıl fəaliyyət göstərir. "Yenicag.az"ın dəstəyi ilə Xocalı soyqırımının canlı şahidlərindən olan Dürdanə Ağayevanın "Erməni zindanında 8 gün" kitabı nəşr olunub.
Türkiyədəki 15 iyul çevriliş cəhdindən əvvəl bu cəhdi həyata keçirən şəbəkənin ifşasında fəaliyyət göstərən saytın rəhbəri Aqil Ələsgər həmin təşkilatın Azərbaycanda və Türkiyədə həyata keçirdiyi pozuculuq fəaliyyətinə həsr olunmuş "Terrorun Gülən üzü" və "Səssiz işğal" kitablarını çap etdirib.
2016-cı ilin dekabrından "Yenicag.az"ın türk və rus dili versiyaları fəaliyyətə başlayıb. Bu gün "Yeni Çağ Azərbaycan" Media Qrupuna "Yenicag.az" (Azərbaycan), "Yenicag.ru" (rus) və "Yenicag.info" (türk) domenləri daxildir.
"Yenicag.az" İA Azərbaycanın ictimai, siyasi, sosial və mədəni həyatında olan yeniliklərlə yanaşı, dünyada baş verən xəbərləri də oxuculara çatdırır. Ölkənin ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi və mədəni həyatını geniş işıqlandıran "Yeniçag.az"da müxtəlif sahələrdən bəhs edən müsahibələr, təhlillər, reportajlar, müəllif yazıları işıq üzü görür.
Öz fəaliyyətində tərəfsizliyi və obyektivliyi üstün tutan "Yenicag.az" mövcud siyasi və sosial qrupların heç birinə qarşı ayrı-seçkilik etmir, tam obyektiv və müstəqil informasiya siyasətini həyata keçirir.
Eucalyptus amygdalina
(Eucalyptus amygdalina) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lefter Küçükandonyadis
Lefter Küçükandonyadis — Yunan əsilli Türk futbolçu və məşqçi. Doğum adı Yunancada azad mənasını verən Elefterios olan futbolçu qısaca olaraq Lefter kimi tanınır. Həmçinin ordinaryüs ləqəbi ilə də tanınır.
Həyatı
22 dekabr 1925-ci ildə Büyükadadaki Hamam küçəsində doğulmuşdur. Onun atası balıqçı Hristo, anası isə Argiro idi. Küçükandonyadisin ailəsi, 20-ci əsrin əvvəllərində Albaniyadan Böyükayaya köçən Yunan mənşəli bir ailə idi.
Karyerası
Futbola Böyükadada başladı. Taksim İdman Klubunda yetişdi. Taksim Klubunun idarəçiləri 1941-ci ildə lisenziya vermək üçün məhkəmə qərarı ilə yaşını artırdılar. Beləliklə komandada oynaya bildi. O Taksimdə 2 il çıxış etdi. 1943-cü ildə orduya getdi, 4 illik hərbi xidmətdən sonra 1947-ci ildə İstanbula döndü və Fənərbaxçaya keçdi. Buradakı oyunu ilə diqqət çəkən Lefter, 3 Oktyabr 1951-ci ildə 17.500 lirə transfer haqqı ilə İtaliyanın ACF Fiorentina komandasına transfer oldu. Lefter, Fransanın OGC Nice klubunda 1 il oynadı və 1953-1954 mövsümündən etibarən yenidən Fənərbaxçada çıxış etdi. Eyni mövsümdə, İstanbul Liqasında ən çox qol vuran Lefter, 1964-cü ilə qədər Fənərbaxçanın forması ilə 400-dən çox qol vuraraq rekorda imza atdı. Bu dövrdə Türk futbolunun əfsanəvi fiqurlarından biri kimi tanındı.
Futbol həyatı boyunca 50 dəfə Milli Komandada çıxış edib.
Arenas Qeço FK
Arenas Qeço — İspaniyanın Baskoniya bölgəsində yerləşən Qeço qəsəbəsini təmsil edən futbol klubu.
UEFA Çempionlar Kuboku 1956/1957
UEFA Çempionlar Kuboku 1956/1957 — Avropanın əsas futbol klub yarışı UEFA Çempionlar Kubokunun 2-ci mövsümü. Turnirin qalibi sayca 2-ci dəfə "Real Madrid" klubu olmuşdur. Çempion, 30 may 1957-ci ildə Madrid şəhərindəki Santyaqo Bernabeu stadionunda keçirilən və 2–0 hesabı ilə bitən finalda "Fiorentina" klubunu məğlub etmişdir.
Birinci mövsüm uğurla keçdiyi üçün yarışa daha 6 ölkənin təmsilçiləri qatıldılar: Bolqarıstan, Çexoslovakiya, İngiltərə, Lüksemburq, Rumıniya və Türkiyə. İngiltərə Futbol Assosiasiyası ("FA") 1955-ci ildə "Çelsi" klubuna yarışda iştirak etməyə icazə vermədi və Çempionlar Kubokunu "diqqəti yayındıran" hesab etməyi davam etdirdi. Bununla birlikdə, FA-nın istəyinə zidd olaraq, "Mançester Yunayted" İngiltərə çempionu qismində yarışa qatıldı və beləcə Avropada oynamış ilk ingilis klubu oldu. Saarın Qərbi Almaniya ilə birləşməsindən sonra boş qalan yer əlavə olaraq son çempion "Real Madrid"ə verildi. Beləliklə İspaniya, Avropanın əsas yarışında iki klub ilə təmsil olunan ilk assosiasiya oldu.
İlkin mərhələ
29 iyun 1956-cı ildə UEFA-nın Parisdəki mənzil-qərargahında ilkin mərhələnin püşkü atıldı. Klubları coğrafi cəhətdən üç səbətə ayırd etmişdilər.
Təqvimi iştirakçı klublar təyin etdilər və bütün matçlar 1 oktyabr tarixindədək keçirildi.
Birinci raund
1 İkinci oyun Brüsselin Kral Boduen stadionunda keçirilmişdir
Bombardirlər
Çempionlar Kuboku 1956/1957 (ilkin mərhələ daxil olmaqla) bombardirlər siyahısı aşağıdaki kimidir:
Aşıq İslam Rza oğlu
Aşıq İslam Rza oğlu — Şirvan aşıq sənətinin tanınmış simalarından biri.
Həyatı
Aşıq İslam 1977-ci ildə Şirvanın məşhur aşıqlarından olan Aşıq Rza Qobustanlının ailəsində dünyaya göz açmışdı. Uşaq yaşlarından — 10-12 yaşlarından saz çalmağa başlamış və aşıq kimi tanınan İslam bir çox müsabiqələrin qalibi olmuşdu.
Kao Hao-Ven
Kao Hao-Ven (17 mart 1995) — Çin Taybeyini təmsil edən oxatan. Kao Hao-Ven Çin Taybeyini 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Aşıq İslam Rza oğlu
Həyatı
Aşıq İslam Konservatoriyada təhsil almış, məşhur xanəndə Arif Babayevin muğam sinifində təhsil almışdır.
Kao Hao-Ven
Karyerası
Kao Hao-Ven birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında fərdi yarışlarda, 1/32 final mərhələsində İspaniyanın nümayəndəsi Antonio Fernandez ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Kao Hao-Ven rəqibinə 0:6 hesabı ilə uduzdu.
Aşıq İslam Rza oğlu
Vəfatı
Şirvan aşıq sənətinin tanınmış simalarından olan Aşıq İslam Rzaoğlu 30 yanvar 2013-cü ildə avtomobil qəzasında həyatını itirib. Gecə saat 03:00 radələrində Bakıda keçirilən məclislərin birindən çıxan Aşıq İslam yaşadığı Qobustan qəsəbəsinə gedərkən Sədərək Ticarət Mərkəzinin yaxınlığında idarəetməni itirib və şəxsi "Mersedes" avtomobili yol kənarındakı dəmir dirəkləri qıraraq yolun kənarına aşıb. Hadisə baş verən vaxt Aşıq İslamın avtomobildə tək olduğu bildirilir. İlkin ehtimala görə, qəzaya səbəb Aşıq İslamın yorğun olması və sükan arxasında yatması olub.
Senecio odonellii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Vantavon
Vantavon (, Ventavon) — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. Laran-Monteqlen kantonuna daxildir.
INSEE kodu — 05178.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 517 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 326 nəfər (15-64 yaş) arasında 236 nəfər iqtisadi fəal, 90 nəfər fəaliyyətsiz (fəaliyyət göstərici 72.4%, 1999-cu ildə 70.3%) idi. Fəal 236 nəfərdən 215 nəfəri (123 kişi və 92 qadın), 21 nəfəri işsiz (9 kişi və 12 qadın) idi. 90 hərəkətsiz 32 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 34 nəfər təqaüdçü, 24 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Eucalyptus angophoroides
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pua Kumbu
thumb|upright|right|[[Saravak xalqı tərəfindən kilisəyə bağışlanmış Pua Kumbu.]] Pua Kumbu, Saravak ( Malayziya) İban xalqı tərəfindən mərasimdə istifadə edilən ənənəvi naxışlı rəngli pambıq parça.
Otto Dils
Otto Dils (23 yanvar 1876, Hamburq — 7 mart 1954, Kil) — alman kimyaçısı, Kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı (1950).
Pua Kumbu
İban toxuculuğunun mənşəyi haqqında əfsanələr
Pua Kumbunun mənşəyi haqqında bir çox əfsanə var. Hər şey Menqin ve Dara Tinçin fiqurları ətrafında cərəyan edir. Hekayə, gözəl bir quşu üfləmə borusu ilə vuran İban ovçusu Menqin ilə başlayır. Ovuna tərəf qaçdığı zaman, quş yerinə toxunma bir ətək tapdı. O əvvəllər görmədiyi kimi toxunan ətəyi götürdü. Ancaq, ətəyin Petarın ən böyük qızı Sinqalanq Buronq olaraq bilinən Dara Tinçin Temaqa aid olduğunu bilmirdi. Dara Tinçin hər yerdə ətəyini axtarırdı. Menqin ilə qarşılaşdığı zaman ətəyi özünə qaytarıldı. Bunun əvəzində, Dara evli olmasına baxmayaraq Menqin ilə evləndi. Onu evinə, başqa bir dünyaya, tanrıların ölkəsinə apardı. Onların Sera Hantinq adında bir oğullarıda var idi. Bir il sonra Daranın ilk əri evə qayıtdı.Dara, Menqin və Seradan İban dünyasına geri dönmələrini və səyahətləri zamanı baju buronq olaraq bilinən jaketini və onun ətəyini aparmağı tapşırdı. O gündən etibarən, jaket və ətək bir çox İban qadını tərəfindən geyilməyə başladı və onlar eyni naxışları toxuyaraq tanrılara yaxın olduqlarını düşünürdülər. Beləliklə Pua Kumbu toxumağa başladılar.
Otto Dils
Həyatı
Otto Dils 1876-cı ilin yanvarın 23-də Almaniyanın Hamburq şəhərində anadan olmuşdur. 1899-cu ildə Berlin universitetini bitirmiş və 1916-cı ilə qədər həmin universitetdə işləmişdir. 1916-cı ildən Kil universitetinin professoru olmuşdir.
Əsas elmi istiqaməti struktur üzvi kimyası olmuşdur. 1906-cı ildə C3O2 sintez etmişdir. Xolesterin və xol turşusunun quruluşunu müəyyən etmək üçün tədqiqat işləri aparmışdır ki, bu da “Dils turşusu”, “Dils karbohidrogeni”, “selen ilə Dilsə görə dehidrogenləşmə” adlarında öz əksini tapmışdır. 1911-ci ildə Alder ilə birlikdə azodikarbon efirini öyrənmişdir. Bu işlər Birinci Dünya Müharibəsinin başlanması ilə dayandırılmış və yalnız 1920-ci ildə yenidən bərpa olunmuşdur. Bu işlər Dils və Alder tərəfindən müasir üzvi kimyanın ən əhəmiyyətli reaksiyalardan biri olan reaksiyanın 1928-ci ildə kəşfi üçün başlanğıc mənbə kimi rol oynadı. Dils və Alderin kəşf etdiyi bu reaksiya aktivləşmiş ikiqat əlaqəli molekulun (dienofil) gərilmiş dienlərə 1,4- birləşərək tsiklik struktur əmələ gətirməsi reaksiyasıdır (dien sintezi).
Arakel
Arakel — erməni kişi adı.
Otto Dils
Həyatı
1930-cu ildə Dils selen ilə temperatur şəraitində təsir etməklə tsikloheksanın və ya polisiklik birləşmələrin molekulunda olan tsikloheksan həlqəsini katalitik dehidrogenləşmə reaksiyasını kəşf etdi. Bu reaksiya aromatik birləşmələrin alınmasına gətirib çıxarır.
Dils 1950-ci ildə “dien sintezini kəşf və tədqiq etdiyinə görə” kimya üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür (Kurt Alder ilə birlikdə).
Üzvi kimya üçün çox böyük əhəmiyyət kəsb edən həmin reaksiya Dils-Alder reaksiyası adlanır.
Otto Dils 1954-cü ilin martın 7-də vəfat etmişdir.
Rozenkreyserlər ordeni
Rozenkreyserlər ordeni (Qızılgül və xaç ordeni) — Xristian Rozenkreys tərəfindən yaradıldığı güman edilən teoloji və gizli mistik cəmiyyət.
Fərziyyələrə görə, Xristian Rozenkreys Hindistana səfərindən sonra metalları necə qızıla çevirməyi, ruhlarla danışmağın sirlərini öyrənmişdir. Rozenkreyserlər ordeninin simvolu kimi qızılgül və xaç göstərilir. Alimlərin fikrincə, qızılgül gizliliyin və sirliliyin rəmzidir. Antik dövrlərdə qızılgül həm də erotik simvol kimi tanınırdı. İnanışa görə o Veneranın Kupidon tərəfindən oxla vurulmasından sonra, Veneranın qanından yaranmışdı.
Rozenkreyserlərə imperator II Fridrix-Vilhelm, Marşal Ney, alman yazıçısı Höte aid olmuşlar. Ordenin əsas fəaliyyəti çox gizli saxlanırdı, yalnız o məlum idi ki, rozenkreyserlər xəstələri pulsuz müalicə edirdilər. Ordenin tərəfdaşları orta əsrlərdə 7 pilləyə bölünürdülər, XVII-XIX əsrlərdə isə ordenin tərəfdaşları 9 pilləyə bölünürdülər.
Direktiv bant (film, 1932)
Direktiv bant — 1932-ci ildə çəkilmiş səssiz Azərbaycan filmi.
Məzmun
Filmdə keçmişin qalıqları, yeni həyat quruculuğuna mane olan mənfi hallar kəskin satira atəşinə tutulur.
Film haqqında
Film İlf və Petrovun əsəri əsasında ekranlaşdırılmışdır.
Cibuti frankı
Cibuti frankı (ISO 4217 : DJF) — Cibutidə istifadə edilən rəsmî pul vahididir. Cibuti Mərkəzi Bankı tərəfindən dövriyyəyə buraxılır. 1 Cibuti frankı 100 sentimoya bərabərdir.
10 sentyabr 2016 tarixinə aid məzənnəyə görə, 1 Cibuti frankı = 0.00567730 ABŞ dolları.
On dörd (rəqs)
On dörd — mahnı ilə müşayiət olunan çox geniş yayılmış rəqs.
İlxıçı Həsən Əfəndi
İlxıçı Həsən Əfəndi — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun Niyazoba kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
İlxıçı kəndi Samur-Dəvəçi ovalığındadır. Kəndin keçmiş adı İlxıçı Həsən Əfəndi olmuşdur. Quba xanları tərəfindən xanlığın qazısı Həsən Əfəndiyə bağışlanmış və vergilərdən azad edilmiş ilxıçı tayfasının məskunlaşdığı kənd olmuşdur. Sonralar oykonimin tərkibindəki Həsən Əfəndi komponenti atılmışdır;
Sanciv Kumar
Sanciv Kumar (સંજીવ કુમાર), əsl adı Haribhay Carivala (હરિભાઈ જરીવાલા; d.9 iyul, 1938 Surat, Qucarat – ö.6 noyabr, 1985,  Bombey,  Maharaştra, Hindistan) — hind aktyoru.
Həyatı
Sanciv Kumar 9 iyul 1938-ci ildə Qucarat ştatının Surat şəhərində anadan olmuşdu.
Sanciv Kumar 6 noyabr 1985-ci ildə Maharaştra ştatının Bombey şəhərində vəfat edib.
Səməndər
Səməndər - Xəzərlərin ilk paytaxtıdır. Ənuşirvan tərəfindən tikilmişdir. Sonralar paytaxt ərəblərin tələbi ilə Volqa çayının mənsəbinə yaxın - İtilə köçürülmüşdür İndiki Mahaçqala şəhərinin yerində olamsı ehtimal edilən şəhər.
Tarixi
M.İ.Artamonov yazır ki, xəzərlərin əzəmətli paytaxtı Varaçan – Bələncər, yaxıd Bulker-Bolqar kimi əraziləri əhatə edirdi və onun əhalisinin  əksəriyyəti barsil-bersullardan ibarət idi. Varaçan şəhəri  dağıldıqdan sonra paytaxt hunlar ölkəsinin digər hissəsinə – Səməndər şəhərinə köçürüldü.
Xəzər xaqanlığının paytaxtı 723-cü ilə kimi Səməndər şəhəri olmuşdu. İslam və erməni müəllifləri Xəzər xaqanlığının paytaxtı Səməndər şəhərinin olduğunu qeyd edirlər.Svetlana Pletnyova Səməndərin Farsсa "ən uzaq qapı" anlamına geldiyini və dolayısıyla şəhərin VI yüzildə İranlılar tərəfindən qurulduğunu yazmıdtır. Halbuki dünyanın bütün nüfuzlu xəzərşünasları bu şəhərin türklər tərəfindən salındığını qeyd edirlər.
Səməndər şəhəri Xəzər-ərəb müharibələrinə səhnə olmuşdu. 732-733-cü illərdə Qazaxda dislokasiya olunan ərəb ordusu  xəzərlərə qarşı iki tərəfdən – Dəryal dərəsindən və  Dərbənddən hücuma keçdi. Xəzər xaqanı sülh imzalamağı təklif etdi. Bununla kifayətlənməyən ərəb sərkərdəsi Mərvan o dövrlər misli görünməmiş bir ordu yığaraq Xəzəristan üzərinə yenidən hücuma keçdi və hücum zamanı  nəinki Xəzər xaqanlığının ürəyi olan Varaçar və  Səməndəri tutdu, həmçinin Xəzəristanın yeni paytaxtına (İdilə) qədər irəliliyə bildi. Bu gərgin vəziyyəti görən Xəzər xaqanı paytaxtı qoyub İdil çayı boyunca bu dövrdə onun tabeliyində olan burtasların ərazisinə qaçdı. Mərvan öz süvariləri ilə birgə İdilin sağ sahili ilə irəliləyərək burtaslar ölkəsini darmadağın etdi və 20 mindən artıq ailəni əsir götürdü.
Muxtar Dadaşov
Muxtar Baba oğlu Dadaşov — Azərbaycan rejissoru, kinooperator, ssenarist, Azərbaycan SSR xalq artisti (1976), Azərbaycan SSR Dövlət mükafatı laureatı (1980).
Həyatı
Muxtar Baba oğlu Dadaşov 11 sentyabr 1913-cü ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1933-cü ildə ali operator təhsili almaq məqsədilə Moskvaya gedir. Orada da bir sıra filmlərin çəklişində iştirak edir.
7 may 1998-ci ildə vəfat etmişdir.
Fəaliyyəti
Hələ erkən yaşlarından tale onun yolunu böyük sənət məbədindən salır. 1924-cü ildə ilk dəfə Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrının səhnəsinə çıxmış, dörd il sonra C. Cabbarlının "Sevil" pyesinin ilk tamaşasında Gündüzü oynamışdır. 1929-cu ildə Gənc Tamaşaçılar Teatrında rejissor assistenti kimi fəaliyyətə başlayır. Eyni zamanda tamaşalarda kiçik rollar oynayır.
1931-ci ildə kinostudiyada operator assistenti vəzifəsinə düzəlir. Bir sıra sənədli və bədii filmlərin lentə alınmasında iştirak edir.
Moskvada təhsilini başa vurduqdan sonra böyük ümidlərlə vətənə dönür, kinostudiyada operator işinə qayıdır.
Muxtar Dadaşovun sənədli filmləri Azərbaycan kinosu tarixində əhəmiyyətli yer tutur. Əksər filmlərində həm də ssenari müəllifi kimi çıxış etmişdir. Müharibə dövrünün kinoxronikasının yaradılmasında xüsusi xidmətləri olan Muxtar Dadaşov 1943-cü ildə hitlerçilərin cinayətlərini tədqiq edən komissiyanın sərəncamına göndərilir. Burada köməkçisi İsmayıl Əfəndiyev ilə birgə faşistlərin vəhşiliklərini əks etdirən faktları lentə almışdır. Sonralar həmin kadrlar Nürnberq məhkəməsi prosesində sübut kimi nümayiş etdirilmişdir.
Quruluşçu rejissor kimi isə debütü "Qanun naminə" bədii filmi olur. Xalq yazıçısı Süleyman Rəhimovun "Mehman" povesti əsasında çəkdiyi filmin ssenarisini də özü yazır.
Muxtar Dadaşovun "Bakıda küləklər əsir" filmi müharibə mövzusunda çəkilən dəyərli ekran əsərlərindəndir. O, müharibə mövzusunda hələ 1943-cü ildə "Bakı döyüşür" adlı sənədli film çəkmişdi.
O həm də araşdırıcı rejissor olub. Çəkdiyi tarixi filmlər üçün zəngin material toplayar, sonra onları lentə alardı. "Nəriman Nərimanov" sənədli filminin (1966) çəkilişi zamanı da belə olub. N. Nərimanovun Genuya konfransındakı çıxışını əks etdirən kadrları Moskva arxivlərinin birindən tapır. Sonra həmin kadrları filmdə canlandırır.
Muxtar Dadaşov 50 ildən çox kinoya xidmət etmişdir.
Muxtar Dadaşov 1977–1983-cü illərdə Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında Sənədli Filmlər Birliyinin bədii rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır.
Filmoqrafiya
Operator kimi
Rejissor kimi
Ssenari müəllifi kimi
İkinci operator kimi
Haqqında çəkilən film
Mathematica
Mathematica - hesablama proqram təminatı olub, elmi, mühəndislik və riyaziyyat sahələrində hesablamalar etmək üçün istifadə olunur. Proqram Wolfram Research tərəfindən yaradılıb.
Senecio pseuderucoides
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Hakmar (Xaybulla)
Hakmar kəndi (Һаҡмар) - Rusiyanın Başqırdıstan Respublikası Xaybulla rayonu Samar kənd sovetliyinə daxil olan kənd.
Əhali
2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası Hakmar kəndinin milli tərkibi: ruslar (54 %), başqırdlar (44 %)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr: Tanalık çayının sahilində yerləşir.
Arnica sororia
(Arnica sororia) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Var (Yuxarı Alplar)
Var  — Fransada kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Brianson. Qiyestr kantonuna daxildir.
Ağ evkalipt
(Eucalyptus albens) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Keymərəz
Keymərəz — Azərbaycan Respublikasının Xaçmaz rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Ağ evkalipt
Təbii yayılması
Təbii arealı Tasmaniyadır. Avstraliyanın şərq və cənub-şərqini, Yeni Cənubi Uels mərkəzinin qərb yamacları, şərq düzənliklərini, şimaldan Kvinslendə qədər, Viktoriya ştatının cənubundan şimalına doğru və Cippslendin yuxarı rayonlarını əhatə edir.
Var (Yuxarı Alplar)
INSEE kodu — 05177.
Ağ evkalipt
Ekologiyası
Dəniz səviyyəsindən 4–6 m hündürlükdə, qumsal, nəmişli torpaqlarda bitir. İstiyə, kölgəyə davamlıdır. Cənub rayonların 400 m hündürlüyündə olan yamaclarında, Nyu-İnqlend zirvəsinin dəniz səviyyəsindən 600 m yüksəkliklərində xeyli miqdarda sıx meşəliklər əmələ gətirir.
Var (Yuxarı Alplar)
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 606 nəfər təşkil edirdi.
Ağ evkalipt
Azərbaycanda yayılması
Abşeronda yaşıllaşdırmada istifadə olunur.
Var (Yuxarı Alplar)
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 422 nəfərin (15-64 yaş arasında) 326 nəfəri iqtisadi cəhətdən, 96 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi 77.3%, 1999-cu ildə 80.5%). Fəal olan 326 nəfərdən 319 nəfər (171 nəfər və 148 qadın) işləyir, 7 nəfər işsizdir (3 kişi və 4 qadın). 96 hərəkətsiz 28 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 32 nəfər təqaüdçü, 36 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Ağ evkalipt
Becərilməsi
İqlim və torpaq tələbləri: Evkalipt alba isti iqlimlərə üstünlük verir. Şaxta hadisələrindən qorunmalıdır. Günəşli bir yerdə yetişdirilməlidir. Yaxşı qurudulmuş məhsuldar torpaqlara üstünlük verilir.
Qaymaqçiçəyi
Növləri
[[SS 2 (*
Ağ evkalipt
Becərilməsi
Toxum əkmək və ya fidan əkmək: Evkalipt alba yetişdirmək üçün toxum və ya şitildən istifadə edə bilərsiniz. Toxumlar əvvəlcədən uyğun toxum cücərmə mühitində hazırlanmalı və torpağın səthinə yüngülcə basdırılmalıdır. Fidanlar əkin üçün hazır olan yerə əkilməlidir.
Elli Miçiyeva
Elli Miçiyeva (d. 6 iyun 1987, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — Azərbaycanlı müğənni. 5 yaşından Almaniyada yaşayır. Müxtəlif müsabiqələrə qatılıb, Almaniyanın Popstar TV Şou-da final mərhələsinə çıxıb. 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində Azərbaycan təmsilçisinin seçilməsi üçün yarımfinalda iştirak edib.
Ağ evkalipt
Becərilməsi
Suvarma: Evkalipt alba quraqlığa davamlı ağac növüdür, lakin gənc bitkilərin müntəzəm suvarılması vacibdir. İlk böyümə mərhələsində müntəzəm olaraq suvararaq, kök sisteminin inkişafına kömək edin. Daha yetkin bitkilərin daha az suvarmağa ehtiyacı ola bilər.
Elli Miçiyeva
Karyerası
Elvira Qriqori Mişeova 1987-ci il iyunun 6-da Bakıda anadan olub. Sovet hakimiyyəti vaxtlarında ailəsi ilə birgə Almaniyaya köçüb və bu günə qədər də orada yaşayır. Beş yaşından Almaniyada yaşayan Elli müxtəlif beynəlxalq müsabiqələrdə iştirak edib. O, həmçinin Almaniyada yaradıcılıq fəaliyyəti dövründə rok, pop və başqa mahnı janrları ilə məşğul olub. Ellinin, Azərbaycanda yaradıcılıq fəaliyyətinə 2009-cu ildən başlayıb. Yalnız rəsmi olaraq 2009-cu ilin payızında Bakıya gəlib və bəstəkar İsa Məlikov ilə müqavilə imzalayıb. Onun bu yaxınlarda Almaniyada yeni musiqi albomu işıq üzü görəcək.
Ağ evkalipt
Becərilməsi
Gübrələmə: Evkalipt alba tez böyüyən ağac olduğu üçün müntəzəm gübrələmə tələb edə bilər. Üzvi gübrələrdən və ya balanslaşdırılmış yarpaq gübrələrindən istifadə edə bilərsiniz. Bununla belə, həddindən artıq gübrələməmək vacibdir, çünki həddindən artıq gübrə bitki sağlamlığına mənfi təsir göstərə bilər.
Elli Miçiyeva
Eurovision
Elli 2010-cu ildə Azərbaycanı 2010 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində təmsil etmək üçün milli seçimlərə qoşulub. Yarımfinala çıxan Elli 2 fevralda keçiriləcək yarımfinal mərhələsində "Up up" mahnısı ilə yarışıb amma finala çıxa bilməyib. Lakin finala çıxa bilməyib.
Eucalyptus angustissima
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Elli Miçiyeva
Hazırkı işi
2011-ci ildə Ellinin azərbaycanlı reper Elşad Xose ilə dueti oldu. Çıx get mahnısına Bakıda HD formatlı klip çəkildi.
Ağ evkalipt
Becərilməsi
Budama: Evkalipt alba lazım olduqda budana bilər. Budama ağacın formasına nəzarət etmək, budaqları incəltmək və ya xəstə/qidalı hissələri çıxarmaq üçün edilə bilər. Diqqətlə və müvafiq alətlərlə kəsin.
Zərərvericilərə və xəstəliklərə qarşı mübarizə: Evkalipt alba ümumiyyətlə zərərvericilərə və xəstəliklərə davamlıdır. Ancaq aphids, hörümçək gənələri və ya göbələk xəstəlikləri kimi problemlər yarana bilər. Lazım olduqda müvafiq pestisidlər və ya funqisidlərdən istifadə etməklə bu problemləri nəzarət altında saxlaya bilərsiniz.
Evkalipt alba düzgün qulluq və idarəetmə ilə sağlam böyüyə bilən ağac növüdür. Yerli iqlim və şəraiti nəzərə alaraq, mütəmadi olaraq bitkiyə nəzarət edərək və lazım gəldikdə qulluq göstərərək onu uğurla yetişdirməyi bacarın.
İstifadəsi
Tək əkinlərdə istifadəsi məqsədyönlüdür, tərkibində efir yağı vardır, bir çox xəstəliklərin müalicəsində istifadə edilir.
Faydaları
Əhəmiyyətli deyil: Eucalyptus alba və ya hər hansı bir bitkinin tibbi və ya sağlamlıq məqsədi ilə istifadəsi ilə əlaqədar olaraq hər hansı bir müalicə və ya sağlamlıq problemi üçün tibbi mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir. Bitkilərin istifadəsi ilə əlaqədar təsirləri və uyğun dozalar mövzusunda doğru məlumatlandırma almaq vacibdir.
Perigey
Perigey — Ay orbitinin yerdən ən yaxın nöqtəsinə qədər olan məsafədir. Perigeydə Yerdən Aya qədər olan məsafə 356400 km.dir. Yerlə Ay arasındakı orta məsafə isə 384400 km.dir.
Versal sülh müqaviləsi
thumb|thumbtime=5|The Signing of the Peace Treaty of Versailles Versal sülh müqaviləsi – Birinci dünya müharibəsinin rəsmən başa çatmasını təsbit edən sülh müqavilələrindən biri.
Tarixi
Versalda (Fransa) Antanta dövlətləri ilə Almaniya arasında 1919-cu il 28 iyunda imzalanmış, 1920-ci il 10 yanvarda qüvvəyə minmişdir. Almaniya məğlub dövlət olduğundan müqavilənin tərtib olunmasında iştiraka buraxılmamışdı. Müqavilə layihəsinin Paris Sülh Konfransında (1919-1920) Beşlər şurası (ABŞ, İngiltərə, İtaliya, Fransa, Yaponiya) tərəfindən tərtib olunmasına baxmayaraq, həlledici müqavilə imzalandıqdan sonra ABŞ senatı iki dəfə - 1919-cu ilin noyabrında və 1920-ci ilin martında müzakirələr keçirsə də, onu ratifikasiya etmədi. Buna səbəb isə V.Vilsonun təşəbbüsü ilə yaradılmış və ABŞ-nin dünyada aparıcı rolunu müəyyən etməli olan Millətlər Cəmiyyətində İngiltərə və Fransanın mövqeyinin üstünlüyü idi. Çin isə Şandunun Yaponiyaya verilməsinə etiraz edərək, müqaviləni imzalamadı. 1921-ci ilin avqustunda ABŞ Almaniya ilə ikitərəfli sülh müqaviləsi bağladı. Bu müqavilə Versal sülhü ilə eyni olsa da, burada Millətlər Cəmiyyəti barəsində maddələr yox idi.
80-ci maddə ilə Almaniya Avstriyanın müstəqilliyinə hörmətlə yanaşmalı idi. Yəni, onun Almaniyaya birləşdirilməsi qadağan edilirdi. Almaniya, həmçinin, Çexoslovakiya və Polşanın da müstəqilliyini tanıyır və Çindəki Versal sülh müqaviləsi (1919) 345 Vayxır körpüsü. 1997. mülklərindən və imtiyazlarından, bütün müstəmləkələrindən məhrum edilirdi.
42-44-cü maddələrə görə Reyn silahsızlaşdırılmış zonası yaradılırdı. Müqavilənin V hissəsi Almaniya üzərinə qoyulmuş hərbi məhdudiyyətləri əks etdirirdi. Almaniya daxili asayişi təmin etmək üçün könüllülük əsasında təşkil olunmuş 100 minlik qoşun saxlaya bilərdi. Ümumi icbari hərbi mükəlləfiyyət qadağan edilirdi. Almaniya ağır artilleriyaya, tanklara, hərbi aviasiyaya və sualtı qayıqlara malik ola bilməzdi. Hərbi dəniz donanması xeyli ixtisar olunurdu. Bu məhdudiyyətlərə nəzarət etmək üçün xüsusi komissiya yaradılırdı.
231-284-cü maddələrlə Almaniya üzərinə təzminat qoyulsa da, onun miqdarı müqavilədə qeyd edilməmişdi.
Versal sülhü Elba, Oder, Neman, Reyn və Dunay çaylarını beynəlxalq çaylar elan etmişdi.
116-cı maddə ilə Almaniya Rusiyanın 1914-cü il 1 avqusta olan sərhədləri daxilində ərazi bütövlüyünü tanıyırdı. İşğal etdiyi rus torpaqlarından qoşunlarını geri çəkməli və sovet Rusiyası ilə bağlanmış Brest-Litovsk müqaviləsini və digər müqavilələri ləğv etməli idi. Versal sülh müqaviləsi, ədalətsiz olaraq,müharibənin bütün günahlarını məğlub olmuş dövlətlərin üzərinə qoymaqla və həmin xalqları ağır şərtləri qəbul etməyə məcbur etməklə, bu ölkələrdə revanşizmin, şovinizmin və millətçiliyin güclənməsinə zəmin yaratdı.
30-cu illərdə Almaniyanın faşist rəhbərliyi Versal sülh müqaviləsinin şərtlərini ləğv edərək, yeni müharibəyə başlamaq qərarına gəldi. Almaniyanın sovet Rusiyası ilə imzaladığı müqavilələrin ləğv edilməsi, alman siyasətçilərinin 1918-ci ildə Qafqaz bölgəsində həyata keçirmək istədikləri antiazərbaycan planlarınada son qoydu.
Almaniya hakim dairələrinin Azərbaycan xalqının maraqlarına laqeyd münasibətinə baxmayaraq, öz milli hüquqlarının daim qətiyyətlə müdafiəsinə qalxan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin siyasi xadimləri nəinki Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunub saxlanmasına, həm də Paris sülh Konfransında müstəqil dövlət kimi iştirakına nail oldular. Versal sülhü keçmiş Rusiya imperiyasının ərazi bütövlüyünün tanınmasını nəzərdə tutsa da, xalqların öz müqəddəratlarını sərbəst müəyyən etmələri prinsipinin elan olunması və Qərb dövlətlərinin anti-bolşevik tədbirləri Azərbaycanın müstəqil dövlətçiliyini möhkəmlətmək istəyinə, müvəqqəti də olsa, şərait yaratdı.
Fravartiş
Fravartiş - Midiyada I Dara hakimiyyəti əleyhinə başlamış üsyanın rəhbəri.
I Dara hakimiyyəti Midiya maqı Qaumatanın əlindən aldıqdan sonra (e.ə. 522-ci ilin sentyabrı)  Əhəmənilər dövlətinin bir çox vilayətlərində  Daraya qarşı üsyanlar başlandı. Midiyada üsyançılara özünü Midiya hökmdarı Kiaksarın nəslindən olan Xşasrita (Kaştariti, Fraort) adlandıran Fravartiş adlı şəxs başçılıq etmişdi.
Üsyana başlamış Midiyalılar formal olaraq  Əhəmənilər dövlətinin tərkibində sayılan  Midiyanın özündən başqa, bu dövrdə onun əraziləri hesab olunan Assuriya, Ermənistan, Parfiya və Hirkaniya üzərində də nəzarət yarada bildilər. Fravartişin başçılığı ilə olan üsyan kütləvi xalq hərəkatı idi. Bisütun 130 kitabəsində bildirilir ki, bütün Midiya xalqı üsyan etdi. Dara Midiyalıların üsyanını yatırmaq üçün sərkərdəsi Vidarnunu onlara qarşı göndərdi. Midiyadakı Maruş şəhər yaxınlığında, görünür, nəticəsiz bitən savaş oldu. Belə ki, Vi Daraanın başçılıq etdiyi farslar bir neçə ay növbəti əməliyyatlardan çəkinərək Daranın əsas qüvvələrlə gəlməsini gözləyirdilər. Dara Midiyalıların Fravartişin rəhbərlik elədiyi təhlükəli üsyanının yatırılmasına özü rəhbərlik etmişdi. E.ə. 521-ci il mayın 7-də Midiyada Kunduruş adlandırılan yerdəki həlledici döyüşdə üsyançılar məğlubiyyətə uğradıldı. Bu savaşda 34.425 üsyançı həlak oldu və 18.000 üsyançı əsir götürüldü. Fravartişin özü Midiyanın şərqindəki Raqa vilayətinə qaça bildi. Amma həmin ilin iyununda tutulub Daranın yanına gətirildi. O isə onunla çox qəddar davranaraq burnunu, qulaqlarını, dilini kəsib, gözünün də birini çıxardı. Bundan sonra qandallanmış Fravartişi Ekbatanaya gətirib payaya keçirdilər. Fravartisin yaxın davamçıları da oraya gətirilmiş, dəriləri soyulub içərisinə saman doldurularaq qala divarlarından asılmışdı. Üsyan başçılarına qəddarcasına divan tutulması və həlak olan Midiyalıların sayının həddən ziyadə çoxluğu sübut edir ki, Fravartisin üsyanı Əhəməni şahı I  Dara üçün ən iri və təhlükəli üsyanlardan idi. Bir fakt da bu məsələni təsdiqləyir ki, Daranın hökmranlığının əvvəllərində bş vermiş çoxsaylı üsyanlardan Herodota yalnız  Midiya və Babilistanda baş verən üsyanlar haqqında məlumat çatmışdır.
David ulduzu
alt=|thumb|David ulduzu "Davud ulduzu" (ivr. מָגֵן דָּוִד‏, "David qalxanı", Magen David (idiş dilində Magendo`vid kimi tələffüz olunur)) iki bərabərtərəfli ulduzun bir-birinin üzərində təsvir edilməsi ilə formalaşan altıgüşəli ulduz (heksaqramma) şəklində qədim simvoldur.
Simvola David ulduzu adı veriləməsinin səbəbləri ilə bağlı müxtəlif versiyalar mövcuddur. Həmin möhürün ilk dəfə Hz. Süleyman tərəfindən işlədildiyi qəbul edilir. Bir sözlə, altıguşəli ulduzun bir "peyğəmbər işarəsi" olduğu bildirilir. Həmçinin bu simvolun Çar Davidin döyüşçülərinin qalxanlarında təsvir edilməsi ehtimal edilir. masonluğun əsas və məşhur simvollarındandır. Eyni zamanda XIX əsrdən etibarən yəhudilərin ümumi simvolu hesab olunan bu fiqur İsrail dövlətinin bayrağında da təsvir olunub.
Ancaq masonların bununla bağlı fərqli fikirləri vardır. Onlar altıguşəli ulduzu Süleyman peyğəmbərin möhürü kimi deyil, Qədim Misirin bütpərəst sivilizasiyasının rəmzi kimi qəbul edirlər. "Memar Sinan" dərgisində çap olunan "Ayinlərimizdəki alleqoriya və rəmzlər" adlı bir məqalədə həmin məsələ belə açıqlanır:
"Bərabərtərəfli üçbucaq üç nöqtəni eyni uzaqlıqlarda saxlayaraq, bu dəyərlərin bərabər olduğuna işarə edir. Masonluğun qəbul etdiyi və "Davudun ulduzu" kimi tanınan iç-içə keçmiş iki bərabərtərəfli üçbucaq, yəni heksoqram bu gün yəhudilərin simvolu kimi qəbul edilir və Israilin bayrağında yer alır, Amma əslində bu simvolların başlanğıcı Qədim Misirdir. Həmin emblem ilk dəfə Tampliyer cəngavərlərinin tikdirdikləri kilsələrdə xüsusi məna daşıyan divar bəzəyi kimi işlədilib. Tampliyerlərə divan tutulandan sonra bu emblem ilk dəfə sinaqoqlarda işlədildi, Amma masonluqda biz, şübhəsiz ki, onu Qədim Misirdə daşıdığı mənasında qəbul edirik. Bu mənada da iki vacib qüvvəni bir-birinə birləşdiririk. Həmin iki bərabərtərəfli üçbucağın alt və üst tabanlarını silsəniz, qarşınızda çox yaxşı tanıdığınız bir səhləb çiçəyi simvolu görərsiniz".
Yəhudi inancının ayrılmaz bir simvolu olan bu simvol İsrail xalqının dini və tarixi keçmişində oynadığı rollara görə, Sion ulduzu ya da Davudun ulduzu olaraq adlandırılmışdır. Əfsanəyə görə, "Goliat" adlı nəhəngə qarşı döyüşərkən, kiçik Davidi (Davudu) qoruyan qalxanın üzərində altıbucaqlı bir simvol vardı. Bu simvol bəlkə də şəklini David adının İvritcədə ki yazılışına borcludur. David ivrit dilində üç hərflə: "Dalet-vav — Dalet" hərfləriylə yazılır. Çox köhnə İvrit əlifbasında isə Dalet hərfi Yunan əlifbasındakı "Delta" ya bənzəyən kiçik bir üçbucaq şəklində yazılırdı. İki "Dalet" in birləşməsi, yəni iki üçbucağın altıbucaqlı bir ulduz şəklində çəkilməsi Kral Davidin adını təmsil edirdi. Bu şəklin Kral Davidin monogramı olması məntiqli bir fərziyyədir.
Altıbucaqlı ulduzun ilk dəfə "David Ulduzu" olaraq adlandırılmasına dair yazılı nümunə XIII əsrdə Kabalist Yosef Gikatillanın əsərlərində rast gəlinir. İlk İvrit kitabı Praqada 1512-ci ildə basılan "Səfər Tefirot" dur. Bu kitabın qapağında böyük "Davud Ulduzu" təsvir edilib. Magen David Yəhudilik simvolu olaraq ilk dəfə Praqa Yəhudi Camaatı tərəfindən istifadə edilmiş və bu camaatın xüsusi və rəsmi simvolu olaraq qəbul edilmişdir.
Qədim dövr
Heksoqramma —qədim beynəlxalq simvol hesab edilir. Ehtimal edilir ki, bu simvol Yaxın Şərqdən və Avropadan əvvəl Hindistanda yaranmışdır və Anaxata və ya Anaxata-Çakra adı ilə tanınışdır. İlk dövrlərlə heksoqramma yəhudi simvolu hesab edilmirdi və iudaizmə heç bir aidiyyəti yox idi. Yaxın və Orta Şərqdə bu simvol İştar ilahəsinin simvolu kimi qəbul edilirdi.
Tunc dövründən etibarən (eramızdan əvvəl dördüncü milliyin sonu — birinci minilliyin əvvəli) heksoqramma müxtəlif xalqlar tərəfindən dekorativ və cadugərlik məqsədləri ilə geniş istifadə edilirdi.
Yaxın Şərqdə ən qədim heksoqramma Yehoşua ben Asayaha məxsus e.ə. VII əsrə aid olan yəhudi yazısında aşkar edilmişdir. Sonralar bu simvolla ev əşyalarını və Sinaqoqların fasadlarını bəzəməyə başladılar. Buna misal kimi Kfar-Naxum (Kapernaume) (eramızın II–III əsri) Sinaqoqunu qeyd etmək mümkündür. Yerusəlimdə aparılan qazıntılar zamanı aşkar edilmiş roma villasının döşəməsi david ulduzu simvolu ilə bəzədilmişdir. Bu isə onu göstərir ki, qədimdə bu ulduz yalnız dekorativ məqsədlərlə istifadə edilmişdir. Həmçinin məlumdur ki, Ellinizm dövründə bu simvol yəhudilərlə assosasiya olunmurdu.
Heksoqramma yəhudi simvolu statusu almazdan əvvəl bu funksiyanı kilsə şamdanı yerinə yetirirdi. Bəzi müasir nəzəriyyələr david ulduzunun mənşəyini kilsə şamdanının forması ilə əlaqələndirirlər.
Orta əsrlər
Orta əsrlərdə heksoqramma bir simvol kimi geniş istifadə edilirdi. X–XI əsrlərdə Navarra kralları bu simvolu öz möhürlərində təsvir edirdilər. Fransız, ispan, danimarkalı və alman ilahiyyatçıları heksoqrammadan, həmçinin pentaqrammadan çap elementi kimi istifadə edirdilər. Bu ulduz erkən xristian gözmuncuqlarında, həmçinin müsəlman ornamentlərində "Süyelmanın möhürü" adı ilə təsvir edildi.
"David Qalxanı" ifadəsi ilk dəfə Babilistan qaonlarının dövrünə təsadüf edir (bu söz ilk dəfə Talmudda allahın adlarından biri kimi çəkilir).
Orta əsrlərdə də David ulduzu mistik simvol kimi gözmuncuqlarında istifadə edilirdi. Qeyd etmək lazımdır ki, orta əsrlərdə heksoqrammaya daha çox ərəb mənbələrində təsadüf edilir. Həmçinin heksoqramma Qaraman və Kandar kimi müsəlman ölkələrin bayraqlarında əks olunmuşdur.
Heksoqrammanın ilk dəfə məxsusi yəhudi simvolu kimi istifadə edilməsinə 1354-cü ildə imperator dördüncü Karl (Müqəddəs Roma imperatoru) tərəfindən Praqa yəhudilərinə öz bayraqlarına sahib olmağa icazə verməsi ilə başlanmışdır. Həmin bayraq qırmızı parça üzərində altıgüşəli ulduzun təsvirindən ibarət idi və çar Davidin bayrağı adlanırılırdı. Maqendavid həmçinin bu icmanın möhüründə də əks edilmişdi və faktiki olaraq orta əsrlər Praqasında yəhudi icmasının rəsmi simvoluna çevrilmişdir.
Yeni dövr
Nəticədə heksoqramma yəhudilərin tipoqrafik simvoluna, həmçinin ailə gerblərinin əsas hissəsinə çevrildi.
Həmin dövrdə Çexiyada heksoqrammaya sinaqoqların bəzək elementlərində, müxtəlif nəşrlərdə, həmçinin dini və gündəlik məişət əşyalarında rast gəlmək mümkün idi. Sonralar (XVII–XVIII əsrlərdə) bu simvol Avstriya, İtaliya və Niderland yəhudiləri tərəfindən geniş istifadə edilməyə başladı. Bu simvol Şərqi Avropa icmaları arasında yayıldı. XVIII əsrdə qədər "David ulduzu" və "Süleymanın möhürü" ifadələri eyni məna daşıyır və bir-birini qarşılıqlı əvəz edə bilən ifadələr kimi istifadə edilirdi. Bu dövrdə isə heksoqramma "David ulduzu", pentoqramma isə "Süleymanın möhürü" kimi adlandırılmağa başlandı.
XVIII əsrin sonların david ulduzu yəhudi baş daşlarında əks edilməyə başlandı. Təxminən bu dövrdən etibarən həmin ulduz yəhudiliyin simvolu kimi qəbul edildi. Artıq 1799-cu ildə "Maqendavid" antisemit karikaturalarda yəhudiliyin simvolu kimi təsvir ediməyə başlandı. 25 il sonra isə bu simvol Rotşild ailəsinin gerbində təsvir edildi.