cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Şimali Makedoniya–Türkiyə münasibətləri
Türk mənşəli Şimali Makedoniya vətəndaşları
Şimali Makedoniyada 77.959 nəfər vətəndaş türk mənşəlidir, bu da ölkə əhalisinin 3.85 %-ni təmsil edir. Şimali Makedoniya türkləri iki dövlət arasında dostluq körpüsü rolunu oynayır və 2009-2011-ci illər üçün mədəni əməkdaşlıq proqramının bir hissəsi olur. Proqrama görə hər iki tərəf mədəniyyət və incəsənətin müxtəlif sahələrində əməkdaşlığı intensivləşdirməlidir. Bundan əlavə ölkələr bir-birlərinin mədəniyyətlərini təbliğ etməli və mədəni məlumat mərkəzləri açmalıdırlar. Şimali Makedoniya İstanbulda, Türkiyə isə Skopyedə bunu həyata keçirməlidir. Bu baxımdan Şimali Makedoniyanın naziri də ölkəsinin adından açıqlama verərək, Mustafa Kamal Atatürkün Debar yaxınlığındakı Kocacık kəndində yerləşən valideynlərinin evini təmir etməyə qərar verdiyini bildirir. Türk səlahiyyətlilər Şimali Makedoniyadan olan arxeoloqların, sonradan Şimali Makedoniyadakı bir muzeydə nümayiş etdiriləcək olan Sidon sarkofakının nüsxəsini çıxartmasına icazə verir.
Diplomatik nümayəndəliklər
Şimali Makedoniyanın Ankarada səfirliyi var.
Türkiyə Skopyedə səfirliyini mövcuddur.
Şandor Demyan
Şandor Demyan — Macarıstan sahibkarı, ölkənin ən varlı insanlarından idi. TriGránit şirkətinin rəhbəri olmuşdur.
Həyatı
2008-ci ildə sərvəti 300 milyard macarıstan forintində qiymətləndirilirdi. O vaxt üçün Macarıstanın ən varlı adamı idi. 2006-cı ildə onun aktivləri 80 milyard təşkil etmişdi, bununla da iki il ərzində sərvətini dörd qat artırdı. 2003-cü ildə o, Macarıstan elminin inkişafına verdiyi töhfələrə və mədəniyyət və incəsənət nailiyyətlərinə görə təqdim olunan Prima Primissima Award mükafatını təsis etdi.
2012-ci ildə xeyriyyəçilik üçün böyük bir ianə etdi.
2014-cü ildə Demyan, yaşına görə təqaüdə çıxmaq məcburiyyətində qaldığını bildirdi. Elə həmən il Macarıstanda ən nüfuzlu altıncı şəxs olaraq tanıdıldı.
26 mart 2018-ci ildə 74 yaşında vəfat etdi.
Bernhard fon Bülov
Bernhard Henrix Karl Martin fon Bülov (Bernhard Heinrich Martin Karl Fürst von Bülow; ) — alman dövlət və siyasi xadim və 1900-1909-cu illərdə Almaniya imperiyasının reyxkansleri.
Reyxkanslerliyi
Bernhard fon Bülov 1900-cu ildə Xlodviq Hohenloedən Almaniya imperiyasının reyxkansleri təyin olundu və ilk olaraq aşağıdakı islahatları həyata keçirdi.
1900-cü ildə qəbul edilən qanuna əsasən ölkə daxilində ayrı-ayrı təşkilatların koalisiyalar yaratmasına icazə verildi. Həmin ildə qəbul edilmiş digər bir qanuna əsasən istehsalatda bədbəxt hadisələrə görə xəsarət almış şəxslərə kompensasiya verilməsi nəzərdə tutulurdu. 1900-cü ildə həmçinin kənd icmalarında arbitraj məhkəmələrin yaradılması haqqında qanun qəbul edildi.
Bülovun daxili siyasətində Otto fon Bismarkla oxşarlığı onda idi ki, o da Bismark kimi ölkənin gələcəyini məhz sənayenin, ticarətin inkişafında görürdü. 1902-ci ildə Bülov reyxstaqın ölkəyə gətirilən taxıl və taxıl məhsulları üzərinə qoyduğu gömrük haqlarının artırılması ilə yeni tarifin tətbiq olunmasına nail oldu. Yeni tarif 1902-ci ildə qəbul olunsa da, 1904-cü ilin yanvar ayının 1-dən qüvvəyə mindi. Həmin tarifə görə ölkəyə gətirilən arpa, buğda, çəltik məhsulları üzərinə qoyulan gömrük rüsumu 3 dəfəyədək artırıldı. Eyni zamanda 1902-ci il tarifi əhalinin aztəminatlı təbəqələrinin və sənaye burjuaziyasının ərzaq və xammala sərf etdiyi xərcləri kifayət qədər artırmış oldu ki, bu da narazılıqların baş verməsinə səbəb oldu. 1903-cü ildə 12 yaşına çatmamış uşaqların istehsalatda çalışması qadağan edildi.
1904-cü ildə Almaniya Cənub-qərbi Afrikada hottentot və perero tayfalarının üsyanları ilə üzləşdi. Məsələnin mahiyyəti Almaniyanın burada yaşayan təqribən 200 mindən çox əhalisi olan bu tayfalara qarşı soyqırım həyata keçirməsində idi. 1904-1905-ci illər üsyanı zamanı bu tayfalarda cəmi 50-60 min əhali qalmışdı. Rezervasiyaların yaradılması, torpaqlarının əllərindən alınması, qul kimi istismar olunmaları bu tayfaları 1904-cü ildə üsyana qaldırdı. Hökumət bu üsyanı yatırmaqda çətinlik çəkdiyi üçün əlavə olaraq buraya 17 minlik alman qoşunlarının göndərilməsi haqqında məsələni reyxstaqda müzakirəyə çıxardı. 17 minlik ordu əlavə maliyyə tələbatına ehtiyac yaradırdı. Lakin bu məsələdə Katolik Mərkəz Partiyası hökumət qarşısında bir şərt qoydu. Bütün müstəmləkə sistemində adminstrasiyaların yaradılması prosesində Katolik Mərkəz Partiyası ilə katolik kilsəsi hökmən iştirak etməli idilər. Lakin onların bu şərti hökumət və kayzerin ətrafı tərəfindən qətiyyətlə rədd edildi. Belə olan halda konstitusiyadan istifadə edən bunderstaqın vasitəsi ilə reyxstaqın qovulması haqqında qərar qəbul etdi. 1906-cı ildə yeni parlament seçkiləri keçirildi. Bu seçkilər həddən artıq şovinist, millətçilik əhval-ruhiyyəsində keçirildi. 1906-cı il reyxstaq seçkilərində hökuməti təmsil edən partiyalar, hər iki liberal partiyası və Milli Liberalların sağ qanadı və hər iki mühafizəkarlar partiyası əldə etdilər. 397 deputat yerindən 220 yerə sahib oldular. Reyxstaqda Bülovun istədiyi formada bir ittifaq təşkil olundu. Bu ittifaqa Bülov bloku və yaxud Hottentot bloku da deyilir.
1904-cü ildə Kulturkampf siyasətinin qanunlarından biri olan yezuitlərin ölkədən qovulması haqqında olan qanun ləğv edildi. Lakin onların təhsil və nikah üzərində nəzarət hüquqları bərpa edilmədi. 1906-cı ildə reyxstaqın deputatlarına maaşların verilməsi haqqında qanun qəbul edildi.
1908-ci ilin aprelində Bülovun təşəbbüsü ilə “İttifaqlar və toplantılar haqqında imperiya qanunu” adlı yeni bir qanun qəbul edildi. Qanuna əsasən qadınların siyasi təşkilat və toplantılarda iştirakına icazə verildi. Eyni zamanda 18 yaşına çatmamış gənclərin bu toplantılarda iştirakı qadağan olundu. Ölkədə bütün antimilitarist meyilli partiyalar, təşkilat və toplantılar qadağan edildi.
1908-ci ilin oktyabr-noyabr aylarında Bülovun nüfuzuna zərbə vuran bir neçə hadisə baş verdi. 1908-ci ildə II Vilhelm İngiltərə qəzetlərindən birinə müsahibə verdi. Belə ki, belə müsahibələr götürülərkən sorğular öncədən dövlət başçılarına təqdim edilir və dövlət başçıları bu sualları cavablandırdıqdan sonra hər hansı bir düzəlişə ehtiyacın olub olmaması üçün baxış keçirilməsi məqsədi ilə öz müşavirlərinə göndərirlər. Daha sonra isə bu müsahibə qəzetdə çap edilir. II Vilhelm də qəzetdən xahişi aldıqdan sonra öz çıxışı ilə bağlı mətni hazırlatı və onu bir növ redakta olunması üçün Bülova göndərdi. Lakin Bülov II Vilhelmin çıxışına baxmır və onu birbaşa öz köməkçisinə göndərir. Köməkçisi də eynən Bülov kimi bu işə məsuliyyətsiz yanaşır. Nəticədə II Vilhelmin müsahibəsi olduğu kimi mətbuatda dərc edilir və dərc olunduğu andan etibarən böyük səs-küyə səbəb olur. Kayzer bu müsahibəsində bildirirdi ki, Almaniyada onun özündən və ətrafından ibarət kiçik bir qrupdan başqa hər bir kəs İngiltərəyə qarşı düşmən mövqedədir. Digər bir tərəfdən II Vilhelm bildirirdi ki, böyük bir dəniz donanması yaratmaqda Almaniyanın məqsədi heç də İngiltərə ilə hərbi əməliyyatlarda istifadə etmək üçün deyil, əksinə gələcəkdə baş verə biləcək hər hansı bir prosesdə birgə çıxış etməkdir. Müsahibədə bildirilirdi ki, İngilis-Bur müharibəsi zamanı Fransa və Rusiya İngiltərəyə qarşı çıxmaq istəmişlər, lakin məhz II Vilhelm buna mane olmuşdur. Müsahibə dərc edildikdən sonra Fransa və Rusiya İngiltərəyə bütün bunların uydurma olduqlarının bildirdilər, Almaniyaya nota göndərildi. Ölkənin daxilində kayzerin bu çıxışı müzakirə olundu və onun səlahiyyətlərinin məhdudlaşdırılması istiqamətində belə çıxışlar oldu. Bülov bu məsələdə öz günahını boynuna almaq əvəzinə bütün günahları kayzerdə gördü. Artıq baş verənlərdən sonra II Vilhelmə Bülovu vəzifəsindən uzaqlaşdırmaqdan ötrü bir bəhanə lazım idi. Belə bir bəhanə isə 1908-ci ildə əldə edildi.
1908-ci ildə maliyyə islahatı keçirildi və islahata əsasən donanmanın maliyyələşdirilməsi ilə bağlı məsələ də müzakirə olundu. Donanmanın maliyyələşdirilməsi əlavə olaraq 4 milyard büdcə kəsirinin yaranmasına səbəb olurdu. Büdcə kəsirini aradan qaldırmaq üçün hər il 500 milyon marka məbləğində büdcəyə gəlir daxil olmalı idi. Bununla bağlı yeni bir layihə irəli sürüldü. Mahiyyətə əsaasən 400 milyon marka dolayısı vergilərin təyin edilməsi ilə toplanmalı idi. Yerdə qalan 100 milyon isə vərəsəlik hüququ əsasında toplanmalı idi. 1909-cu ilin iyunun 24-də Bülov növbəti dəfə qanun layihəsi təqdim etdikdə parlamentdə uğursuzluğa düçar oldu. 1909-cu ilin iyulunda artıq hakimiyyətdə qalmağın mənasız olduğunu başa düşən Bülov istefa ərizəsini imperatora təqdim etdi.
Hacı Hacıyev (əsgər)
Hacı Rafiq oğlu Hacıyev — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi..
Həyatı
Hacıyev Hacı Rafiq oğlu 25.09.1999-cu ildə Qax rayonunun Çüdüllü kəndində anadan olmuşdur. 2005-ci ildə Çüdüllü kənd umumi məktəbinin birinci sinfinə daxil olub. Doqquzuncu sinfi bitirdikdən sonra təhsilini Marsan kənd tam orta məktəbində davam etdirmişdir.
Hərbi xidməti
2017-ci ildə həqiqi hərbi xidmətə çağırılmış və 2019-cu ildə hərbi xidmətini bitirmişdir.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
Vətən müharibəsində Şuşanın işğaldan azad olunması uğrunda gedən döyüşlərdə qəhrəmancasına şəhid olmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin  sərəncamı ilə ölümündən  sonra    “Vətən  uğrunda”, “Şuşanın  azad  olunmasına  görə” və ”Cəsur döyüşçü”  medalları  ilə  təltif  olunmuşdur.
Aleksander Sabo
Şandor (Aleksandr) Sabo (Szabó Sándor, Alexander Szabó; ) — macar, çexoslovak və amerika güləşçisi, Avropa çempionu.
Həyatı
1906-cı ildə Koşitsedə doğuldu, hansı ki, o vaxtı Avstriya-Macarıstana aid idi, Birinci Dünya Müharibəsindən sonra isə yeni dövlət Çexoslovakiyanın ərazisində oldu; milliyyətcə macar idi. 1925-ci ildə Çexoslovakiya çempionu oldu. 1926-cı ildə Avropa Çempionatının gümüş medalına sahibi oldu. 1927-ci ildə Avropa çempionu oldu. 1928-ci ildə Amsterdam Olimpiya Oyunlarında iştirak etməli idi, amma idman nazirliyi seçimi onun xeyirinə etmədi.
Yan Breydel stadionu
Yan Breydel stadionu- Belçikanın Brügge şəhərində stadion.Şəhərin klubları oyunlarını bu stadionda oynayır.29.042 nəfərlik tutuma malikdir.
Azərbaycan SSR tarixi
28 aprel 1920 — Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulur. Ölkədə hakimiyyət Müvəqqəti İnqilab Komitəsinə (MİK) verilir. Qanunvericilik funksiyalarını həyata keçirən MİK-ə yalnız azərbaycanlı kommunistlərin (Nəriman Nərimanov (sədr), Əliheydər Qarayev, Qəzənfər Musabəyov, Həmid Sultanov və s.) daxil edilməsi Rusiyanın işğalı pərdələmək cəhdi idi. Respublikada real hakimiyyət Moskvaya tabe olan Azərbaycan Kommunist (bolşevik) Partiyası Mərkəzi Komitəsinə (AK(b)P MK) məxsus idi.
1 may 1920 — Bakıda Xalq Cümhuriyyəti hökumətini devirən XI ordunun hissələri Şamaxı və Ağsudan müqavimətsiz keçərək Gəncəyə yaxınlaşdılar və qısa döyüşdən sonra şəhəri ələ keçirdilər.
3 may 1920 — Sovet hakimiyyəti Azərbaycanın bütün ərazisinə yayılmağa başladı. Müvəqqəti İnqilab Komitəsi yerlərdə qəza, mahal və kənd inqilab komitələrinin yaradılması barədə dekret verdi. Bolşeviklərin Bakı buxtasındakı hərbi-dəniz qüvvələri cənuba doğru hərəkət edərək Lənkərana və Astaranı ələ keçirir. Xalq Cümhuriyyətinin azsaylı ordu hissələri yalnız Qarabağda qalmışdı və erməni qüvvələri ilə döyüşürdü.
7 may 1920 — Azərbaycanın bolşevik hökuməti ordunun və donanmanın yenidən təşkil edilməsi barədə dekret verdi. Qərarın icrası milli zabit kadrlarına qarşı repressiyalarla müşayiət olunurdu. Sovetləşmiş Azərbaycanın ordu və donanması isə formal olaraq 1922-ci ilədək mövcud oldu və həmin ilin dekabrında SSRİ-nin yaranması ilə Sovet Ordusunun Qafqaz hərbi dairəsinin tərkibinə qatıldı.
12 may 1920 — Azərbaycan Müvəqqəti İnqilab Komitəsi respublikada xalq məhkəmələrinin yaradılması haqqında dekret verdi. Əksinqilab və təxribatçılığa qarşı mübarizə üçün Fövqəladə Komissiya və Ali İnqilabi Tribunal təsis edildi, həmçinin silki və mülki rütbələrin ləğv edilməsi barədə dekret verildi.
15 may 1920 — Azərbaycan Xalq Maarif Komissarlığı respublikada vicdan azadlığının elan edilməsi, dinin dövlətdən və məktəbdən ayrılması barədə dekret verdi.
24 may 1920 — Azərbaycan Müvəqqəti İnqilab Komitəsi neft sənayesinin milliləşdirilməsi haqqında dekret verdi. Əslində isə neft Rusiyanın nəzarətinə verilmişdi. Bu məqsədlə Azərbaycan Neft Komitəsi yaradılmış və komitəyə rəhbərlik Lenin tərəfindən Bakıya göndərilən Aleksandr Serebrovskiyə tapşırılmışdı. Neft sənayesinin ardınca Xəzər ticarət donanması, ölkədə fəaliyyət göstərən banklar milliləşdirildi.
3 iyun 1920 — Zəngəzur və Qarabağda bolşevik işğalına müqavimət göstərən Nuru paşanın başçılıq etdiyi Xalq Cümhuriyyətinin ordu hissələri Şuşa şəhərini ələ keçirdilər. Onların üzərinə XI rus ordusunun əlavə birləşmələri göndərilir. Sayca qat-qat çox olan rus qoşunları Levandovskinin komandanlığı altında iyunun 15-də şəhəri yenidən işğal edirlər. Milli ordunun azsaylı hissələri Cəbrayıl qəzasına geri çəkilirlər. İyunun sonunda bu bölgə bolşeviklərin nəzarətinə keçir. Sovetləşməyə qarşı üsyanlar ilin sonunadək Şəmkir, Quba və digər bölgələrdə də baş verirdi.
6 may 1921 — I Ümumazərbaycan sovetlər qurultayı (6-19 may) işə başlayır. Qurultayda Azərbaycan SSR-in ilk Konstitusiyası qəbul olunur. Müvəqqəti İnqilab Komitəsi və yerlərdəki inqilab və yoxsul komitələri ləğv edilir, ali qanunverici orqan olaraq Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi (MİK, ilk sədri Muxtar Hacıyev) və yerli sovetlər yaradılır. Azərbaycan Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin (75 üzv və 25 namizəd) rəhbər orqanı isə respublika partiya (Azərbaycan KP) rəhbərliyinin də daxil olduğu Rəyasət Heyəti (13 nəfərdən ibarət) idi. Respublikada 30 min deputatı olan 1400 yerli kənd soveti təşkil edilir. 1921-1937-ci illərdə Ümumazərbaycan sovetlərinin 9 qurultayı keçirildi və 1938-ci ildə bu qurumu Ali Sovet əvəzlədi.
2 iyul 1921 — Azərbaycanda pedaqoji kadrlar hazırlayan ilk ali məktəb, hazırda Azərbaycan Pedaqoji Universiteti adı ilə fəaliyyət göstərən – Azərbaycan Kişi Pedaqoji İnstitutu (sonralar V.İ.Lenin adına Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutu) təsis edildi.
7 iyul 1923 — Azərbaycan SSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi respublika ərazisində Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin (DQMV) təşkil olunması barədə dekret verir. Sənəddə bu qərarın azərbaycanlı və erməni xalqları arasında "beynəlmiləl həmrəyliyin möhkəmlənməsinə" xidmət edəcəyi vurğulanırdı. Dekretə əsasən, "Dağlıq Qarabağın erməni hissəsində Azərbaycan SSR-in tərkib hissəsi kimi muxtar vilayətin yaradılması" nəzərdə tutulmuşdu. Bu barədə tövsiyə qərarı 1921-ci ildə RK(b)P-nin Qafqaz Diyar Bürosu tərəfindən qəbul olunmuşdu. Həmin qərarda muxtariyyətin mərkəzi Şuşa göstərilsə də, Azərbaycan MİK-in dekretində vilayətin mərkəzi kimi Xankəndi seçilmişdi. Tezliklə ermənilərin təşəbbüsü ilə Xankəndi Stepanakert adlandırıldı Ərazi-inzibati bölgüsündən sonra DQMV-nin ərazisi 4,4 min kv.km olaraq müəyyənləşdi.
7 avqust 1932 — Sovet hökumətinin "Dövlət müəssisələri, kolxoz və kooperativlərin əmlakının qorunması haqqında" qərarı ilə xalq təsərrüfatında sərt cəza tədbirlərinin əsası qoyuldu. Qərara görə, dövlət əmlakından hətta xırda oğurluq güllələnmə, ən yaxşı halda 10 il həbslə cəzalandırılırdı. Sovet tarixinə "Beş sünbül haqqında qanun" adı ilə düşən sənəd Azərbaycanda da kənd təsərrüfatında repressiyalara zəmin yaratdı.
24 iyun 1938 — I çağırış Azərbaycan SSR Ali Sovetinə seçkilər keçirildi. 310 nəfərlik parlamentə 107 fəhlə, 88 kolxozçu və 115 ziyalı-qulluqçu seçilmişdi. Xalq deputatlarının 72-si qadınlar idi. Kommunist Partiyasının əslində bütün dövlət funksiyalarını mənimsədiyi şəraitdə Ali Sovet formal fəaliyyət göstərirdi.
25 iyun 1987 — SovİKP MK-nın plenumu "yenidənqurma" ("perestroyka") haqqında qərar qəbul edir. Baş katib Mixail Qorbaçovun elan etdiyi yeniləşmə kursu, ilk növbədə, sosial-iqtisadi islahatları nəzərdə tutsa da, tezliklə siyasi və ideoloji sahəni də əhatə etdi. Sovet İttifaqında (o cümlədən, Azərbaycanda) söz azadlığı, aşkarlıq, milli hərəkatlar prosesi başlandı. "Yenidənqurma" siyasəti dörd il sonra SSRİ-nin süqutu ilə nəticələndi.
21 may 1988 — SSRİ rəhbərliyi Azərbaycan və Ermənistan arasında münaqişəni sahmanlamaq üçün hər iki müttəfiq respublikanın rəhbərlərini dəyişdirir. Ermənistan KP MK-nın plenumunda 1-ci katib Karen Dəmirçyan, Azərbaycan KP MK-nın plenumunda isə Kamran Bağırov vəzifələrindən kənarlaşdırıldılar. Azərbaycan KP MK-nın 1-ci katibi postuna Əbdürrəhman Vəzirov seçildi.
18 iyul 1988 — SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə həsr olunmuş geniş iclası keçirildi. M.Qorbaçovun sədrlik etdiyi iclasda Azərbaycan və Ermənistanın siyasi rəhbərliyi, hər iki respublikanın SSRİ Ali Sovetindəki deputatları iştirak edirdilər. Gərgin mübahisələrlə keçən iclasda "Dağlıq Qarabağ barəsində məsələyə dair" SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin qərarı qəbul olunur. Sənəddə Ermənistan SSR Ali Sovetinin Dağlıq Qarabağı ilhaq etmək barədə qərarının yolverilməz olduğu və onun ləğv edilməsinin zəruriliyi vurğulansa da, Ermənsitan SSR rəhbərliyi bu çağırışı cavabsız qoydu.
19 may 1990 — Ali Sovetin sessiyasında Azərbaycan Respublikasının prezidenti vəzifəsi təsis edildi. Sessiyada Azərbaycan KP MK-nın 1-ci katibi Ayaz Mütəllibov prezident seçildi. SovİKP MK-nın baş katibi M.Qorbaçovun SSRİ prezidenti seçilməsindən sonra müttəfiq respublikaların rəhbərləri də eynilə hərəkət etməyə başlamışdılar.
21 may 1990 -cı il tarixində 28 mayın "Azərbaycan dövlətçiliyinin bərpası günü" elan edilməsi barədə prezident fərmanı elan edildi.
5 fevral 1991 — Azərbaycan dövləti – Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası Azərbaycan Respublikası adlandırılmışdır.
27 iyun 1991 — Ali Sovet Azərbaycanın "Suveren Dövlətlər İttifaqı haqqında" müqavilədə iştirak etməsi barədə qərar qəbul etdi. Yeni ittifaq müqaviləsinin imzalanması Moskvadakı "Avqust qiyamı" nəticəsində baş tutmadı.
30 avqust 1991 — Ali Sovetin növbədənkənar sessiyasında gərgin müzakirələrdən sonra "Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında" Bəyannamə qəbul olundu. Sənəddə Azərbaycan Respublikasının 1918-1920-ci illərdə mövcud olmuş Xalq Cümhuriyyətinin varisi olduğu vurğulanırdı. Bununla yanaşı, parlament Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin konstitusion əsaslarını yaratmaq üçün ayrıca qanunun – Konstitusiya Aktının hazırlanması barədə qərar qəbul etdi.
8 sentyabr 1991 — Azərbaycanda ilk prezident seçkiləri keçirildi. Ölkədəki əksər siyasi qüvvələrin, o cümlədən Xalq Cəbhəsinin boykot etdiyi və alternativsizlik şəraitində keçirilən seçkilərdə Azərbaycan KP MK-nın 1-ci katibi Ayaz Mütəllibov prezident seçildi.
Şahab məscidi
Şahab məscidi — Naxçıvan şəhərində, Şahab məhəlləsində, Şəhid Milli qəhrəman İbrahim Məmmədov küçəsində tarixi-memarlıq abidəsi.
Tarixi
“Şahab” sözünün mənşəyi leysan yağmuru ilə əlaqələndirilir. XVIII əsrdə güclü yağmurlar zamanı göydən düşmüş səma cisminin – meteoritin (“Süddü nənə” adlanıb) tapılması nəticəsində yaranıb. Əvvəllər şəhərdə şöhrət tapmış Şahab məhəllə məscidindən yalnız təkcə uçuq divar və qarşısında şam yandırmaq üçün qoyulan köşk qalıb. Məscid şəhərdəki Yusif Küseyir oğlu məqbərəsinin iki yüz metr şimal-şərqindədir.
Məhəllənin yaşlı adamlarının dediklərindən aydın olur ki, Şahab məhəllə məscidinin həyət sahəsi iki hektardan artıq olub, ətrafında Kəngərlilər nəslindən olanların bir neçə məzarları qalıb. Sonrakı illərdə (1930-cu ildə) məscid binası söküldüyündən ətraf sahələrdə yaşayış evləri tikilib. Şahab məhəllə məscidinin şərq və qərb tərəfə açılan taxta qapıları olub. Bina dörd künc formada uzunluğu 30, eni isə 20 metrdir. Divarları içəridən gəclə suvanmış, eşikdən isə bişmiş kərpiclə üzləmə aparılıb. Məsciddə eyni vaxtda 80 nəfər ibadət edə bilərdi. Digər məhəllə məscidləri kimi bunun da tək minarəsi olub. Binanın hündürlüyü 6 metrdir. Məscidin mehrabla minbəri cənuba baxan divarda tikilmiş otağın (zalın) ortasından qara rəngli pərdə-arakəsmə asılıb.
Şahab məhəllə məscidi şəhərdə Kələntərli məscidi kimi tanınıb. Səbəbi bu idi ki, qonşuluqda yaşayan Məmmədkərim Kələntərli adlı xeyriyyəçi tərəfindən məscidə maddi himayədarlıq göstərilirdi.
Çəmbərəkənd məhəlləsi
Çəmbərəkənd məhəlləsi — Bakı şəhərində coğrafi ərazi və keçmiş yaşayış sahəsi. Bakı məhəllərindən biri. Dağlı məhəlləsi ilə həmsərhəd olub.
Samedik (film, 2017)
Samedik filmi rejissor Sahil Nəzərov tərəfindən 2017-ci ildə ekranlaşdırılmışdır. Film Arı Productionda istehsal edilmişdir. Bütün hadisələr mafiya dəstəsinin iki ağıldan kəm üzvünün oğurladıqları hard diski yoldan təsadüfən keçən Samedik adlı uşağın önünə atmaqla başladı. Əsas rolları Səməd Səfiyarov, Səbinə Əliyeva, Elsəvər Mehdizadə, Elşən Hacıbabayev, Nizami Həsənli, Ataş Hüseyn, Sayqa Cahid və Pərvanə Talıbzadə ifa edirlər.
Çəmbərəkənd məhəlləsi
Çəmbərəkənd məhəlləsində 2 məhəllə məscidi mövcud olub Adı dəyişdirilərək Lermontov qoyulmuşdur.
Adı
Çəmbərə (dairə, əyri, qovs, halqa) və kənd (yaşayış məntəqəsi termini) komponentlərindən düzəlib, "dairəvari, qovsvari kənd" mənasındadır. Kənd həqiqətən də ətrafa nisbətən bir qədər yüksəklikdə, dairəvi sahədə yerləşmişdir.
NGC 6611
NGC 6611, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. II3mn tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Samedik (film, 2017)
Filmin üzərində işləyənlər
Rejissor: Sahil Nəzərov Ssenari müəllifi: Ramiz Hüseynzadə Operator: Əhməd Barasov Prodüser: Ramiz Hüseynzadə Rəssam:	Ziya Dolxanov, Valeh Davudov Bəstəkar: Tural Məmmədli
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2017-ci ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Hominina
Hominina və ya Australopithecina və ya australopithecines, müasir dövrdə yaşayan hər hansı digər antropomorfidlərə nisbətən insanlarla ( Homo ) daha yaxından qohum olan ikiayaqlı hominidləri təsvir etmək üçün istifadə edilən homininlərin alt sinfidir. "Hominid" və ya "hominin" terminləri ümumiyyətlə avstralopiteklərə aid edilir. Australopithecinlərin iki ayaq üstə dayanma qabiliyyəti və kəllə quruluşuna görə Homo növlərinə ( insanlara) bənzəyir. Onların beyinləri Homo növləri ilə müqayisədə (650-1600 sm³) olduqca kiçikdir – 400-500 sm³ aralığında. Qrupa əsasən Australopithecus cinsinə aid olan növlər daxildir. Bununla belə, bəzi müəlliflər bu qrupa Sahelanthropus, Orrorin və Ardipithecus cinslərini də daxil edirlər.
Normal olaraq bu qrupa birbaşa aid edilən qrupların heç biri sağ qalmasa da, Kenyanthropus, Paranthropus və Homo cinsləri, ehtimal ki, A. africanus və/və ya Australopithecus sediba kimi müasir Australopithecus növünün paralel taksonu olaraq ortaya çıxdıqları üçün australopitesinler nəsli tükənmiş olaraq qiymətləndirilmir.
Alvis Hermanis
Alvis Hermanis (Alvis Hermanis; ) — Latviya əsilli teatr rejisoru, Yeni Riqa Teatrının bədii rəhbəri.
Bioqrafiya
On beş yaşına qədər səhhətinə görə tərk etməli olduğu "Dinamo Riqa" xokkey klubunun idman məktəbində oxuyub.
Robert Liqersin rəhbərliyi altında "Rigas Pantomime" VEF Mədəniyyət Sarayının özfəaliyyət ansamblının studiyasında iştirak etmişdir (1981–1982). Riqa kinostudiyasında Xalq kino aktyoru studiyasını bitirib (1985, müəllimlər Arnold Lininş və Aina Matisa). 1984–1988-ci illərdə Yazep Vitola adına Latviya Dövlət Konservatoriyasının teatr fakültəsində təhsil alıb (müəllimlər M. Kimele, E. Freibergs, I. Adermanis, M. Tenisons).
Kinoda aktyorluq işi
1987 — Qadın və çöl donuzu ilə foto (rejissor A. Krievs, Riqa Kinostudiyası) — Karlis Valders.
1988 — Payız, Chertanovo … (rejissor İ. Talankin, Mosfilm) — Svyatoslav Navarzin, alim, Məryəmin əri.
1988 — Latviyalılar? (rejissor Q. Zemel, Riqa Kinostudiyası) — Tarasik-avqust.
1991 — Həvvanın Cənnət bağı (rejissor A. Krievs, Riqa Kinostudiyası) — Tomas.
1992 — Fironun ixtiraçısı (rejissor. Q. Zemel, Qazaxıstan).
? — Morfinistlər (rejissor İ. Holşteyn, televiziya filmi).
Səhnələşdirdiyi tamaşalar
2002 — Nikolay Qoqol tərəfindən Baş Müfəttiş (Yeni Riqa Teatrı, "Baltik Evi" festivalının L. Popov adına Mətbuat Mükafatı 2002).
2003 — "Uzun ömür" (Yeni Riqa Teatrı, "Baltik Evi" festivalının tamaşaçılarının mükafatı 2006).
2004 — Latviya hekayələri (Yeni Riqa Teatrı).
2008 — F. M. Dostoyevskinin "İdiot". Şauspilhaus (Sürix).
2006 — Tatyana Tolstaya tərəfindən "Sonya" (Yeni Riqa Teatrı, "Baltik Evi" festivalının Tamaşaçı Mükafatı 2008).
2007 — Sükutun Səsi (Berliner Festspiele və Yeni Riqa Teatrı).
2008 — "Şukşinin hekayələri" (Dövlət Xalq Teatrı).
2009 — Treysi Lettsin "Avqust, Oseyc" pyesi əsasında "Ailə". Burqteater (Vyana).
2012 — Bernd Alois Zimmermannın "Əsgərlər" operası. Salzburg festivalı.
2013 — Harrison Byörtuistlanın Qevein operası. Salzburg festivalı.
2014 — Cüzeppe Verdinin "Turbaçı" operası. Salzburg festivalı.
2015 — "Yenufa" Leos Yancek. Bolonyadakı Komunale Teatrı.
2015 — Brodski/Barışnikov. Yeni Riqa Teatrı.
2015 — "Faustun məhkum edilməsi" Hektor Berlioz. Paris Milli Operası.
2016 — Cüzeppe Verdi tərəfindən "İki Foskari". La Skala.
2016 — "Danaye sevgisi" Riçard Strauss. Salzburg festivalı.
2016 — Cakomo Puccininin "Madam Butterflay". La Skala
2020 — Qorbaçov. Millətlər Teatrı.
Təltifləri
Avropanın ən yüksək teatr mükafatı – "Yeni teatr reallığı" nominasiyası üzrə "Avropadan teatra" mükafatı laureatı.
"Qızıl maska" mükafatı (2010, "Şukşinin hekayələri" tamaşasının yaradıcı heyətinin tərkibində).
Ən yaxşı tamaşaya görə Kristal Turandot Mükafatı (2021) (Qorbaçov, Millətlər Teatrı)
Tuluza (rayon)
Tuluza  — Fransanın Cənub-Pireney regionun rayonlarından biri. Departamenti — Yuxarı Qaronna. Suprefektura — Tuluza. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 924 618 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 365 nəf / km². Rayon sahəsi — 2531 km².
Tümən (Azərbaycan Milli Hökuməti)
Azərbaycan Milli Hökuməti tüməni — 1946-cı ildə Azərbaycan Milli Hökumətinin pul vahidi. 1 Tümənn = 10 kran bərabər idi.
Tarixi
1945-ci ilin dekabrında sovet qoşunları tərəfindən idarə olunan İran Azərbaycanında Azərbaycan Demokratik Respublikası elan edilir. Milli hökumət yarandıqdan sonra İran hakimiyyətinin Təbriz bankından külli miqdarda pul çıxardığı məlum olur. "Pul aclığını" aradan qaldırmaq üçün öz emisiyasına müraciət etmək qərara alınır.
1932-ci ildə İranda pul islahatı aparıldı, fars tüməninin əvəzinə rial tətbiq olunur. Ancaq İran hökuməti köhnə sistemə görə öz banknotlarını buraxır: Tümən = 10 kran. Yeni əskinaslar Təbrizdə, filiqran nişanları olmayan kağız üzərində çap edilir. Yazılar ənənəvi şriftdə, ancaq Azərbaycan dilində hazırlanır.
1946-cı ilin yazında Sovet qoşunları İrandan çıxarılır. 11 dekabr 1946-cı ildə İran qoşunları Güney Azərbaycanı ərazisini işğal edir, muxtariyyət mövcud ləğv olunur. Milli hökumətin əskinasları dövriyyədən çıxarılır və məhv edilir.
Bankomatlar
5 kran, 1, 2, 5, 10, 50 tümən əskinaslar buraxılır.
Uşi müqaviləsi
thumb|Uşi müqaviləsi imzalanarkən [[İtalyanlar|italyan və Osmanlı nümayəndələri. Soldan sağa: Pietro Bertolini, Mehmet Nəbi bəy, Guido Fusinato, Rumbəyoglu Fəxrəddin, Giuseppe Volpi.]] Uşi müqaviləsi, (italyanca: Trattato di Losanna) (18 oktyabr, 1912), İtaliya krallığı ilə Osmanlı imperiyası arasında Trablis müharibəsinin sonunda imzalanan müqavilədir. Bu müqavilə İtalyan tarixində Trattato di Losanna- Lozanna müqaviləsi olaraq keçir. "Ouchy" Lozannanın bir bölgəsidir. Türkiyə tarixində 23 iyul, 1923-cü il Lozanna müqaviləsi ilə qarışmasının qarşısını almaq üçün Uşi (Ouchy) müqaviləsi olaraq qeyd edilir. Trablis müharibəsi gedərkən Balkan müharibəsinin çıxmasından sonra, Osmanlı imperiyası İtaliya krallığından sülh istəməyə məcbur qaldı. Sülh müqaviləsi İsveçrənin Lozanna şəhərinin Leman gölü sahilində olan Uşi bölgəsində imzalandı. Bu müqaviləyə görə Trablis və Benqaziyə tam muxtariyyət verildi. Osmanlı imperiyası buradakı hərbiçilərini geri çağırdı. Bu İtaliyaya Trablis və Benqazini sərbəst işğal etməsinə şərait yaradırdı. Buna qarşılıq olaraq İtaliya əlində olan Rodos və ətrafındakı 12 adanı bir müddət sonra Osmanlı imperiyasına geri verməli idi. Ancaq adaların Osmanlı imperiyasına təslimi heç bir zaman reallaşmadı. II Dünya Müharibəsindən sonra bu adalar Yunanıstana verildi. left|thumb|Uşi müqaviləsindən sonra [[Osmanlı İmperiyası|Osmanlı dövlətinin sərhədləri]]
İnsanın seksual fəaliyyəti
thumb|269x269px thumb|269x269px İnsanın seksual fəaliyyəti — insanların seksuallığı yaşaması və ifadə etməsi. İnsanlar müxtəlif səbəblərdən müxtəlif seksual hərəkətlərdə iştirak edirlər. Bu hərəkətlər müxtəlif bir tezliklərdə tək başına edilən fəaliyyətlərdən (məsələn, masturbasiya) başqa bir şəxslə edilən fəaliyyətlərə (məsələn, cinsi əlaqə, oral seks və s.) qədər fərqlənir. Seksual fəaliyyət adətən iştirakçı şəxsdə seksual oyanıqlıq və fizioloji dəyişikliklərlə nəticələnir, bəziləri qabarıq görünür, digərləri isə daha incədir. Seksual fəaliyyətə başqasının seksual marağını oyandırmaq və ya başqasının seksual həyatının səviyyəsini artırmaq məqsədi daşıyan davranış və fəaliyyətlər də aid ola bilər. Seksual fəaliyyət seksual oyanıqlıqdan sonra baş verə bilər.
9 nömrəli oyunçu (film, 2007)
9 nömrəli oyunçu filmi rejissor Elnur Canıyev tərəfindən 2007-ci ildə çəkilmişdir. Film Azərbaycan televiziyasında istehsal edilmişdir. Film Azərbaycanın əfsanəvi futbolçusu, 9 nömrə altında çıxış edən Anatoli Banişevski haqqındadır.
Məzmun
Anatoli Banişevski 1946-cı il fevralın 23-də Bakıda kökü Polşaya gedib-çıxan ukraynalı ailəsində anadan olub. O, peşəkar karyerası ərzində — 1963-cü ildən 1978-ci ilədək yalnız "Neftçi" klubunda çıxış edib. "Neftçi"nin 1966-cı ildə futbol üzrə SSRİ ççempionatının bürünc medalını qazanmasında onun böyük əməyi olub. 1966-cı ildə "Neftyanik" bürünc medal qazanandan sonra Heydər Əliyev ona ev vermişdi. Ümumiyyətlə, Anatoli Banişevski SSRİ çempionatının güclülər dəstəsində 212 matçda (81 qol), birinci liqada isə 76 qarşılaşmada (40 qol) forma geyinib.
Filmdə futbolçunun keçmiş həyat yoldaşı, tanışları və dostları onun haqqında öz xatirələrini bölüşürlər.
Filmin üzərində işləyənlər
Müəllif: Fikrət Adıgözəlli Rejissor: Elnur Canıyev Operator: Səfər Səfərov, Ramiz Rzayev
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2007-ci ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Akademik Heydər Hüseynov (film, 2005)
Akademik Heydər Hüseynov qısametrajlı sənədli televiziya filmi rejissor Şərif Qurbanəliyev tərəfindən 2005-ci ildə çəkilmişdir. Azərbaycan Televiziyasında istehsal edilmişdir. Film görkəmli alim, istedadlı filosof, akademik Heydər Hüseynova həsr olunmuşdur.
Buzov
Danaların bir qisminin iribuynuzlu mal-qaraya çevrilməsi gözlənildiyi halda, bəziləri kəsilir, ətindən və dərisindən istifadə edilir.
Akademik Heydər Hüseynov (film, 2005)
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenari müəllifi: Şərif Qurbanəliyev Rejissor: Şərif Qurbanəliyev Operator: Adil Abbasov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2005-ci ilin Azərbaycan filmləri 2000-ci illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Pərviz Fərhadov
Pərviz Alastan oğlu Fərhadov — Azərbaycanlı musiqiçi, kamança ifaçısı, Respublika və Beynəlxalq müsabiqələr qalibi, Azərbaycan Milli Konservatoriyasının müəllimi.
Həyatı
Fərhadov Pərviz Alastan oğlu 1989-cu il iyunun 19-da Füzuli rayonu Bala-Bəhmənli kəndində fəhlə ailəsində anadan olmuşdur. 1996-cı ildə N. Nərimanov rayonu 45 saylı orta məktəbin I sinfinə daxil olmuş və 2007-ci ildə həmin məktəbi bitirmişdir. 1998–2004-cü illərdə Bakı şəhəri N. Nərimanov rayonu Q. Qarayev adına 8 saylı uşaq musiqi məktəbini bitirmişdir. Qara Qarayev adına 8 saylı musiqi məktəbində oxuyarkən ilk müəlliməsi Muradova Şahnaz xanım olmuş və alətin ilk dəfə olaraq sirrlərini ondan öyrənmişdir. 2003-cü ildə Hacı Məmmədov adına VI Bakı uşaq musiqi müsabiqəsinin diplomantı olmuşdur. Sonralar musiqi təhsilini davam etdirmək üçün 2004–2007-ci ildə Bakı şəhər G. Şaroyev adına 35 saylı 11-illik musiqi məktəbini bitirmişdir. 2005-ci il 26-sı mayda N. Nərimanov rayonu Uşaq yaradıcılıq mərkəzi tərəfindən diplomla tətif olunmuşdur. 2007–2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası xalq artisti, professor Siyavuş Kəriminin rəhbərlik etdiyi Milli Konservatoriyanı əla qiymətlərlə başa vurmuşdur. Azərbaycan Milli Konservatoriyasında Bakalavr təhsili alarkən İxtisas dərslərini Respublikanın Əməkdar müəllimi Afət Kazımovadan, Muğam dərslərini isə Respublikanın Əməkdar Artisti Elnur Əhmədovdan almışdır. Heydər Əliyev Fondu, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi, AMK-nın dəstəyi ilə 2009-cu il dekabrin 4-dən bu günə kimi keçirilən "Gəncləşən muğam" 1,2,3.4,5 layihələrində iştirak etmişdir. 2011-ci ildən Azərbaycan Milli Konservatoriyasında müəllim kimi fəaliyyət göstərir. Ailəlidir, 2 övladı var
Bəzəkli qalası
Bəzəkli qalası, Naxçıvan Muxtar Respublikası Kəngərli rayonunda arxeoloji abidə.
Pərviz Fərhadov
Fəaliyyəti
2011-ci ildə Milli Konservatoriya, Təhsil Nazirliyi, Azərbaycan Dostları Mədəniyyəti Fondu, Heydər Əliyev Fondunun və Bəstəkarlar İttifaqının birgə keçirdiyi (S. Kəriminin rəhbərliyi ilə) 2011-ci ildə II Respublika Muğam müsabiqəsinin qalibi olmuş və II Beynəlxalq muğam müsabiqəsinə vəsiqə qazanaraq Azərbaycanı təmsil etmişdir. Xanəndə Aytən Məhərrəmova və tarda Ədalət Behbudovla birgə 2011-ci ilin may ayının 6-da Füzuli rayon İcra Hakimiyyəti və Rayon Mədəniyyət və Turizm şöbəsinin təşkilatçılığı ilə Horadiz Muğam Mərkəzində Heydər Əliyevin anadan olmasının 88-ci ildönümünə həsr olunmuş "Xilaskar" adlı konsert proqramı ilə çıxış etmişdir. 2011-ci ilin may ayının 29-da Ümum Rusiya Azərbaycan Konqresinin təşkil etdiyi II Solo konsertimiz Bakı kinoteatrında Moskvada Respublika günü ilə əlaqədar olub.
Bəzəkli qalası
Bəzəkli qalası I
Qalanın mərkəzində narınqala yerləşir. Qala üçbucaq formalı quruluşa malikdir. O bir tərəfdən iri qaya parçalarından hörülmüş divarla əhatə olunmuşdur. Divar qalıqları bəzi yerlərdə 1 m hündürlükdə qalmışdır. Divarlar yanlarda iri daşlardan tikilmiş, onların arası isə kiçik həcmli qaya parçalan ilə doldurulmuşdur. Qala cənub tərəfdən iki qat divarla əhatə olunmuşdur. Sahəsi 1125 m2-dir. Sahəsi kiçik olduğu üçün onun gözətçi məntəqəsi kimi istifadə olunduğunu söyləmək olar. Qala kənd yerinə gedən yolun üzərində strateji cəhətdən əlverişli mövqedə yerləşdirilmişdir. Abidənin quruluşu və tikinti texnikası Erkən Dəmir dövrü abidələri üçün xarakterikdir. Tikinti texnikasını nəzərə alaraq abidəni (e .ə. 1)-ci minilliyə aid etmək olar.
Pərviz Fərhadov
Fəaliyyəti
2012-ci ildə Buryatiya Respublikasının Ulan Ude şəhərində UNESCO(IOV) keçirtdiyi "Sounds of Eurosia" Beynəlxalq Festivalının, 2014-cü ilde Rusiyanın Çita şəhərində keçirilən Budaşkin adına Beynəlxalq Festivalının qalibi olmuşdur. Respublikamızda və onun hüdudlarından kənarda keçirilən Dövlət tədbirlərində və Beynəlxalq Festivallarda "Aypara Muğam Qrupu" adı altında Azərbaycanı təmsil edir.
Bəzəkli qalası
Bəzəkli qalası II
Qala təbii cəhətdən müdafiə olunan, strateji cəhətdən əlverişli mövqeyə malik dağın üzərində yerləşir. Qalanın yerləşdiyi ərazi qərb və şimal tərəfdən təbii qayalıqla əhatə olunmuşdur. Zəif müdafiə olunan şərq və cənub tərəfdə daşdan hörülmüş qalın divar inşa edilmişdir. Daş divarın yalnız qalıqları qalmışdır. Qalanın şimal qurtaracağında qayalığın üzərində yerləşən sahə Narınqala rolunu oynamışdır. Burada dördkünc formalı evlərin qalıqlarına rast gəlinir. Araşdırmalar göstərmişdir ki, qalanm içərisindəki evlər əsas müdafiə divarına birləşik halda yerləşdirilmişdir. Tədqiqat zamanı yaşayış yerindən Tunc dövrünə aid çəhrayı və boz rəngli keramika nümunələri aşkar olunmuşdur. Çəhrayı rəngli keramika parçalarının bir qismi qara rənglə naxışlanmışdır. Bu tip keramika Naxçıvanın Orta Tunc dövrü üçün xarakterikdir.Abidəni (e.ə. 3–2)-ci minilliklərə aid etmək olar.
Pərviz Fərhadov
Fəaliyyəti
2012-ci il fevral ayının 1-dən 11-nə kimi keçirilən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamına əsasən Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin Gənclər gününə təşkil etdiyi "Gəncliyin səsi" festivalında Beynəlxalq Muğam Mərkəzində keçirilən konsert proqraminda çıxış etmişəm. 2010-cu ildə Ulan-Ude Buryatiya Respublikasında keçirilən UNESCO (İOV)-nin təşkil etdiyi "Avrasiya Səsləri" V Beynəlxalq Festivalda ölkəmizi təmsil etmişdir. 2012-ci ildə Ulan-Ude Buryatiya Respublikasında 18 – 23 sentyabrda keçirilən UNESCO (İOV) Ümumdünya xalq yardıcılıq təşkilatının prezidenti Carmen D. Padilla və Buryatiya Mədəniyyət Naziri T. G. TSYBİKOV–un təşkil etdiyi VII Beynəlxalq "Sounds of Eurosia" 2012 festivalının qalibi olmuş və V Beynəxalq konqresdə də çixiş etmişdir. 2012-ci il 20-oktyabrda Azərbaycan Milli Kulinariya Assosiasiyası və UNESCO İOV-nın keçirdiyi Beynəlxalq Kulinariya Günündədə Azərbaycan Milli Kulinariya Assosiasiyasının prezidenti Tahir Əmiraslanov tərəfindən diplomla təltif olmuşdur. 2012-ci ildə keçirilən 31-ci Türkiyə İstanbul Beynəlxalq kitab sərgisində Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəstəyi ilə Beynəlxalq kitab sərgisində konsert proqramı ilə çıxış etmişdir. 2012-ci ildə Dünya Gəncləri Dostluq və Dayanışma Derneyi "Lider Türk Dünyası –Lider genclerimin buluşma noktası təşkilatının təşkil etdiyi dekabr ayının 28-i Ankarada, 29-u İzmirdə "Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik gününə həsr olunmuş konsert proqramında çıxış etmişdir. 2011-ci ildə "Xətrinə Dəymərəm" adlı musiqi albomları və 2012-ci ildə isə "Qarabağ Canım Mənim" adlı musiqi albomları işıq üzü görmüşdür. 2013-cü ildə həmkarı Ədalət Behbudovla "İnstrumental Kompazisiya" adlı ilk klipləri ve elecə də instrumental ifaları albom şəklində ərsəyə gəlmişdir. 2013-cü ildə Eurovision Contest Dünya mahnı musabiqəsi yarışması zamanı Buta Palace-da Azərbaycanın Final turunda çıxış etmişdir. 2013-cü il 13 may Çelyabinskidə Bakı Şəhər Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin xətti ilə Heydər Əliyevin 90 illik yubileyi ilə əlaqədər keçirilən festivalın qala kansertində konsert proqramı ilə çıxış etmiş, 2013-cü ildə Tacikistanda Azərbaycanın Tacikistandakı səfiri Abbasəli Həsənovun dəstəyi ilə Heydər Əliyevin 90 illik yubileyi ilə əlaqədar konsert proqramında çıxış etmişdir. 2013-cü ildə keçirilən Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi və Azərbaycan Milli Kanservatoriyasının birgə keçirtdiyi III Respublika İnstrumental muğam musabiqəsinin iştirakçısı olmuşdur. 2014-cü il mart ayının 14-də Füzuli Rayon İcra Hakimiyyətinin və Rayon Mədəniyyət və Turizm şöbəsinin dəstəyi ilə Horadiz şəhər muğam mərkəzində "Qarabağ Canım Mənim" adlı solo konsertləri olmuşdur. 2014-cü ilin mart ayının 18–19-da Azerbaycanın Özbəkistandakı səfiri Hüseyn Quliyevin dəstəyi ilə Özbəkistan Respublikasının iki şəhərində Daşkənd və Səmərqənd şəhərlərində Azərbaycan –Özbəkistan dostluğu başlığı altında Novruz bayramI ilə əlaqədar solo konsertləri olmuşdur. 2014-cü il Rusiyanın Çita şəhərində keçirilən Budaşkinin adına Beynəlxalq Milli orkestrlər və ansambıllar konkursunun qalibi olmuşdur.
2015-ci ildə Heydər Əliyev Fondunun Prezidenti, UNESCO-nun və İSESKO-nun xoşməramlı Səfiri, Azerbaycan Respublikasının I Vitse Prezidenti, Millət Vəkili Mehriban Əliyevanın və Azərbaycan Milli Konservatoriyasının dəstəyi ilə keçirilən IV Beynəlxalq muğam müsabiqəsinin birincisi olmuşdur. 2014–2016-cı ildə ADMİU-nın Magistratura Pilləsini əla qiymətlərlə bitirmişdir. (Rektor Fərəh xanım Əliyeva) 2015-ci ildə eləcədə ADMİU tərəfindən diplomla təltif olmuşdur.
2015-ci ildə Qazaxıstanda keçirilən (İCTM) Beynəlxalq festivalda TURKSOY-un Prezidenti Hüseyn müəllim tərəfindən diplomla tətif olmuşdur. 2018-ci İldə Litvada Beynəlxalq festival Skamba Kanklai-də Ölkəmizi təmsil etmişdir. Cumhuriyyətimizin 100 illiyi ilə bağlı Litvada Azərbaycan Səfirliyinin təşkilatçılığı ilə konsert vermişdir. 2017-ci ildə LAUKS-NOS Beynəlxalq Festivalda UNESCO tərəfindən diplomla təltif edilmişdir. 2018-ci İldə Tonika Group MMC tərəfindən Odlar Yurdu Milli mükafatı almışdır. ARMTN-yi tərəfindən Xan Şuşinskinin anadan olmasının 115 illiyi münasibətilə keçirilən festivalda Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən ən yaxşı müşayətçi diplomu ilə təltif edimişdir.
2019-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Litva Respublikasındakı Səfirliyi Tamerlan Qarayev tərəfindən təşkil edilmiş 28 May - Respublika Günü, eləcədə Azərbaycan Diplomatik Xidmət Orqanlarının 101 illiyi mününasibətilə Vilnüsda təşkil edilmiş rəsmi qəbul zamanı qonaqlara "Aypara Muğam Qrupu"nun ifasında kiçik konsert təşkil olunmuşdur. Aypara qrupu, həmçinin 2019-cu ildə 7 — iyun tarixində Vilnüsun ən populyar turistik məkanı hesab edilən Ujupis səmtində Ujupis Respublikasının Konstitsiyasının Azərbaycan dilinə tərcüməsi və bununla bağlı lövhənin açılış mərasimində çoxsaylı sakinlər və qonaqlar qarşısında açıq havada konsert proqramı ilə çıxış etmişdir. Bundan əlavə 8 – 9 iyun tarixlərində sözügedən qrup Ağstafa şəhəri ilə qardaşlaşmış-Litvanın turizm-kurort şəhəri Birştonasa səfər edərək şəhər günü festivalında iki günlük geniş konsert proqramı təqdim etmişdir.
"Aypara Muğam Qrupu"nun Litva dilində çıxışları, Azərbaycan Milli Musiqi Alətləri tar-kamançada Litva musiqilərindən nümunələrin, həmçinin Litva dövlət himninin səsləndirilməsi xüsusi alqışlarla qarşılanmışdır. Musiqiçilərimizin bu uğurlu ifasından sonra yerli sakinlərin milli musiqi alətlərimizə olan marağını nəzərə alaraq, Birştonas şəhər meriyası şəhərin əsas parklarından birində Azərbaycan Milli Musiqi Alətlərindən ibarət guşənin yaradılması təklifi ilə çıxış etmişdir. Təklif baxılması üçün Azərbaycan Respublikası Prezident Administrasiyasına təqdim olunmuşdur. (Xanəndə Tuqay İsmayılov, Xanəndə Gülzar Fərəcova və Tarda Ədalət Behbudovla). YAP-ın, UNESCO-nun və Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Gənclər fondunun üzvdür.
Azərbaycan elm və təhsil nazirlərinin siyahısı
Azərbaycan elm və təhsil nazirlərinin siyahısı — 28 may 1918-ci ildən sonra ölkədə respublika quruluşu təyin edilmişdi, bu vaxtdan başlayaraq Azərbaycanın elm və təhsil nazirləri bu siyahıda göstərilib. Bu məqalədə Azərbaycanın elm və təhsil nazirləri (müxtəlif dövrlər və müxtəlif titullarla) sıralanmışdır.
SPAR
SPAR — Niderlandda yaranmış, pərakəndə ticarətlə məşğul olan şirkət. 1932-ci ildə Niderlandda Adrian van Vell tərəfindən təsis edilib və 2021-ci ildə 48 ölkədə 13.623 satış nöqtəsinə sahibdir.
Tarixi
O, 1932-ci ildə Adrian van Well tərəfindən "De SPAR" adlı könüllü baqqal şəbəkəsi kimi təsis edilib. Əsas məqsəd Avropada böyük pərakəndə satış şəbəkələrinin yaranmasına cavab olaraq müstəqil topdansatışçılar və pərakəndə satıcılar arasında əməkdaşlığı davam etdirmək olur. Şəbəkənin adı şüarın ilk hərflərindən yaranıb: "Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig", yəni "Biz hamımız əməkdaşlıqdan faydalanırıq" deməkdir. Holland dilində spar sözü "Şam ağacı" deməkdir, bu ağac şirkətin loqosunda təsvir edilib. SPAR konsepsiyası 1940-cı illərin sonlarında Niderlanddan kənara çıxır və Belçika "SPAR"ın fəaliyyət göstərdiyi ikinci ölkə olur. Almaniya şəbəkəyə 1952-ci ildə qoşulur. 1950-ci illərdə SPAR konsepsiyası sürətlə bütün Qərbi Avropaya yayılır. 1953-cü ildə ilk prezidenti Adrian van Vell "SPAR İnternational"l təsis edir və 1957-ci ildə ilk SPAR Beynəlxalq Konqresi Hollandiyada keçirilir. 1959-cu ilə qədər SPAR-a 9 ölkədən topdan və pərakəndə satıcılar daxil idi. Sonrakı 20 ildə şəbəkə yeni qitələrə — Afrika və Asiyaya qədər genişləndi və iştirakçıların siyahısı 14 ölkəyə qədər genişləndi. SPAR Cənubi Afrika 1963-cü ildə, SPAR Yaponiya isə 1977-ci ildə yaradılır. 1980–1999-cu illər arasında SPAR şəbəkəsi öz fəaliyyətini Avstraliya və Şərqi Avropa da daxil olmaqla daha 7 ölkəyə genişləndirir. 1999-cu ildə SPAR artıq 21 ölkədə fəaliyyət göstərirdi. 2000-ci ildən etibarən "SPAR" Rusiya və Çin kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrdə fəaliyyət göstərməyə başlayır. Şirkət Mərkəzi və Şərqi Avropa və Afrikada genişlənməyə davam edir. 2000-ci ildən 2010-cu ilə qədər 10 il ərzində şəbəkəyə Ukrayna, Xorvatiya, Portuqaliya, Zambiya, Botsvana, Namibiya və Nigeriya da qoşulur. 2010-cu ildən "SPAR"ın Hindistan və Pakistanda, Yaxın Şərq ölkələrində (BƏƏ, Qətər, Oman, Səudiyyə Ərəbistanı), yeni Afrika bazarlarında (Anqola, Malavi, Kamerun), Şərqi Avropa və Qafqazda (Albaniya, Azərbaycan, Belarus Respublikası, Gürcüstan, Kosovo), həmçinin Malta, Kipr, Seyşel adaları, Mavrikiy, Şri-Lanka, Tayland və İndoneziyada da mağazaları açılmışdır.
Fəaliyyəti
"SPAR International" öz bayrağı altında 48 ölkədə 13500-dən çox mağazanı birləşdirir. Əsas formatlar bunlardır: Spar Express (satış sahəsi 300 m²-ə qədər), Spar (satış sahəsi 300–1000 m²), EuroSpar (1000–2500 m²) və InterSpar (2500 m²-dən).
SPAR Azərbaycanda
Azərbaycan Qafqaz regionunda qlobal SPAR şəbəkəsinə qoşulan ikinci ölkədir. Azərbaycanda "Araz" SPAR Brendinin yaradılması və inkişafı üzrə tərəfdaş kimi seçilir. Azərbaycanda ilk SPAR mağazası 2015-ci ilin dekabrında paytaxt Bakıda açılıb. Hal hazırda Azərbaycanda 11 "SPAR" mağazası fəaliyyət göstərir.
Ərəbqədim (Şamaxı)
Ərəbqədim — Azərbaycan Respublikasının Şamaxı rayonuda kənd.
Əhalisi
1919-cu il tarixində ermənilər tərəfindən 358 evlik Ərəb-qədim kəndində 200 kişi, 100 qadın, 78 uşaq öldürülmüşdür.
Bəsk-i Do (Sərdəşt)
Bəsk-i Do — İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Sərdəşt şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə yaşayış yoxdur.
Ram Nath Kovind
Ram Nath Kovind — Hindistan dövlət xadimi, Hindistanın 14-cü prezidenti (25 iyul 2017-ci ildən).
Rumıniya pasportu
Rumıniya pasportu — Rumıniya vətəndaşlarına beynəlxalq səyahət üçün verilən sənəd. Rumıniyadan kənarda pasport sahibinə diplomatik nümayəndəlik, yardım tələbi və Rumıniya konsulluqları tərəfindən təmin edilən müdafiə hüququ verir. Pasport Rumıniya dövlətinə məxsusdur. Rumıniya 1 yanvar 2007-ci ildə Avropa Birliyinə qoşuldu və 31 dekabr 2008-ci ildə öz biometrik pasportunu verməyə başladı. Pasportun məlumat vərəqi rumın, ingilis və fransız dillərində çap olunur.
Rumıniya şəxsiyyət vəsiqəsi olan Carte de Identitate artıq Avropa İttifaqı daxilində səyahət etmək üçün istifadə edilə bilər.
Henley Visa Restrictions Index 2016 hesabatına əsasən, Rumıniya vətəndaşları sərhəd qapısında vizalı və ya vizasız 153 ölkəyə gedə bilərlər. Bununla da Rumıniya vətəndaşları dünyada səyahət azadlığına görə 19-cu yerdədir.
thumb|centre|550px|Rumıniya vətəndaşlarının vizasız və ya sərhəd qapısında viza alaraq səyahət edə biləcəyi ölkələr.
Dağlı məhəlləsi
Dağlı məhəlləsi - Bakının məhəllərindən biri. Yasamalda yerləşir Sovetskidən sonra Bakının ikinci böyük məhəlləsi hesab edilir Məhəllə sonradn salınmışdır. Əhalisi əsasən Xızıdan köçənlərdir.
Qılman İlkinin "Dağlı məhəlləsi" (1978) kitabı var.