cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sifon (termin)
Sifon /yun.siphon-kiçik boru, nasos/- geomorfolo­gi­yada, yeraltı karst çaylarının kanalı­nın şaquli səthdə dirsəkvari əyil­məsi.
Bozax qoyunu
Bozax qoyunu — Qoyun cinslərindən biri.
Qərbi Azərbaycanda, qismən şərqi Gürcüstan və Ermənistanın bir sıra rayonlarında yayılan bozax qoyunu qədim, həm də yerli Azərbaycan qoyun cinslərindən biri sayılır. Vaxtilə Gəncə və Qazax qəzalarında daha çox inkişaf tapan bozax qoyun cinsi ətlik, südlük, yunluq və satış üçün bəslənmişdir. Bozax qoyununun yunu əsasən boz, nadir hallarda ağ, qəhvəyi rəngdə olur. Çox güman ki, onun rənginin bozluğu nəzərə alınaraq ona bozax qoyunu adı verilmişdir. Bu cins qoyunların diri çəkisi əsasən 50–65 kq-a qədər olur.
Airbus A400M
Airbus A400M Atlas dörd turbopərvanə motorlu, Avropalı millətlərin hərbi havadan daşıma istəklərini qarşılaya bilmək məqsədi ilə Airbus Military tərəfindən hazırlanmış bir təyyarədir. Layihə başlanğıcından daha sonrakı tarixlərdə Malayziya tərəfindən də sifariş edilmişdir.
Layihə planı
Gələcəyin Beynəlxalq Hərbi nəqliyyat təyyarəsi (Future International Military Airlifter (fima)) olaraq başladılan Layihə, C-130 Hercules və C-160 Transallın yerinə keçməsi məqsədi ilə Aerospatiale, British Aerospace, Lockheed və MBB firmaları tərəfindən 1982-ci ildə planlanmışdır. Dəyişən tələblər və beynəlxalq siyasi görüşlər səbəbi ilə yavaş bir irəliləmə təmin edildi. 1989-cu ildə Lockheed qrupdan ayrıldı və ikinci nəsil Hercules, C-130J, üzərində işə başladı.Alenia və CASA in də əlavə olunması ilə fima qrupu Euroflaga çevrildi. thumb|sol| İlk prototip A400M eniş halında. Tərəfdaş ölkələr olan Fransa, Almaniya, İtaliya, İspaniya, Birləşmiş Krallıq, Türkiyə, Belçika və Lüksemburq May 2003-də 212 ədəd təyyarə alışı üçün imza atdılar. Bu ölkələr OCCARı A400M tədarük rəhbərliyi ilə vəzifələndirdilər.
İtalyanın layihədən çəkilməsinin və tədarük sayının nəzərdən keçirilməsinin ardından ehtiyac, 180 təyyarə üçün, ilk uçuşun 2008 və ilk təhvilvermə 2009-da olacağı şəkildə dəyişdirildi. 28 Aprel 2005-də Cənubi Afrikada ortaqlıq proqramına daxil oldu.
Airbus A400M, əslən yerinə keçməsinin hazırlandığı köhnə versiya Hercules və Transallın nəqliyyat və mənzil dəyərlərinin üstün olacaq. Yük tutumunun, həm həcm, həm də ağırlıq olaraq mövcud olan təyyarələrin iki qatına çıxması gözlənilirdi və mənzil də böyük ölçü də artırılmışdı. Airbusın digər təyyarələri kimi, A400Min bütün məlumatların böyük rəngli ekranlarla görüntülənə bilməsinə icazə verən şüşə kokpit və fly-by-wire kimi yenilikləri ilə bu anda çox ölkənin istifadə etdiyi köhnə C-130 və C-160lara görə texnoloji bir üstünlük təqdim edəcək.
Airbus A400M, yük daşıma, əsgər daşıma, MEDEVAC, havadan havaya yanacaq və elektron müşahidə kimi vəzifələri də ehtiva edən bir çox sahədə çalışacaq.
Azadlıq Günü (Bolqarıstan)
Azadlıq günü — Bolqarıstan Osmanlı hökmranlığından tamamilə azad olunduqdan sonra sonra rəsmi olaraq 3 mart "Bolqarıstanın Qurtuluş Günü" olaraq qeyd olunur. Bolqarıstanın yenidən qurulmasına səbəb olan Rus-Türk müharibəsi (1877-1878) hadisələri Bolqarıstanın Qurtuluşunu bir növ car çəkirdi. 3 mart 1878-ci ildə imzalanan San Stefano Müqaviləsi, 14-cü əsrdə Bolqarıstan-Osmanlı müharibələri zamanı fəth edilən Bolqarıstan dövlətinin yenidən qurulmasını qəbul etməyi Osmanlı İmperiyasına bağlamağı nəzərdə tuturdu. Bu ilk dəfə 1980-ci il fevralın 19-da İmperator II Aleksandrının sui-qəsd və San-Stefano Barışıq Müqaviləsinin bağlandığı gün qeyd olundu. 1888-ci ildə Bolqarıstan Knyazlığı tərəfindən rəsmi olaraq 10 illik yubileydə Qurtuluş Günü olaraq təyin olundu. Yalnız 1978-ci ildə milli miqyasda qeyd olunmağa başlandı. Dövlət Şurası Sədrinin 27 fevral 1990-cı il tarixli 236 nömrəli sərəncamı ilə 5 mart tarixində qüvvəyə minən rəsmi bayram oldu.
Airbus A400M
Layihə planı
Europroun mühərriklərinin seçimi mübahisəli bir mövzu olaraq qalmışdır; son ana qədər, Pratt & Whitney Canada, texniki və qiymət mənasında qabaqda gedən mühərrik istehsalçısı idi. Bununla birlikdə, Avropa hökumətləri və sənayesindən gələn yüksək miqdarda son dəqiqə təzyiqi ilə Airbusın bu mövzudakı duruşu dəyişdi və EuroPropun təklifini qəbul etmək məcburiyyətində qaldı.
Tarixçə
thumb|200px | sağ | Hamilton-SUNDSTRAND istehsal A400M pərvanəsi Paris Aviasiya Şovunda nümayişdə. A400M proqramında yaşanan siyasi və maliyyə gecikmələr İngilis Kraliyyət Hava Qüvvələrinin (RAF), C-17yi müvəqqəti olaraq ​​strateji nəqliyyat təyyarəsi ehtiyacını qarşılayacaq təyyarə olaraq seçən Qisa Uzunmüddətli Strateji təyyarə (Term Strategic Aircraft (STSA)) proqramını, A400M istifadəyə girənə qədər başlamaq qərarı almasına səbəb olmuşdur. C-17-nin istifadəyə girdiyindən bəri təmin etdiyi təcrübəyə əsaslanaraq, RAF orijinal müqaviləni böyütdü. 21 İyul 2004də, Geoff Hoon A400M istehsala başlamağa doğru getdiyi halda, RAF-ı kontrakt sonunda dörd ədəd C-17 alacağını açıqladı. Eyni zamanda bir C-17 üçün təqib istəyi də çıxardılar, və daha çox A400M gecikmələri nəticəsində yaranan narahatlıqlar üzündən, ABŞ Hava Qüvvələrinin uzatmalı istehsal istəyinə bağlı olaraq artıqdan üç ədəd C-17 daha alınmasını planlamaqtdalar.
Azadlıq Günü (Bolqarıstan)
Bolqarıstanda hazırda ruslar və bolqarlar üçün 400-dən çox qorunan abidə mövcuddur. Hər il 3 mart tarixində Şipka abidəsinə çələnglər qoyulur və Bolqarıstanın azad edilməsi uğrunda döyüşlərdə şəhid olan bütün rus əsgərlərinin xatirəsinə hərbi ehtiramlar verilir. Ölkədəki sakinlər bolqar həmkarları ilə birlikdə şəhid düşmüş xarici qoşunların (Rus, Fin və Rumıniya) abidələrinə çiçək və qeydlər qoyurlar. Bolqar Pravoslav Kilsəsi Qurtuluş Günündə xüsusi liturgiya (ayin) və dualar mərasimi keçirir. Axşam, "Çar Qurtarıcısı" abidəsi yaxınlığındakı Milli Məclis meydanında Bolqarıstan Prezidenti tərəfindən Bolqarıstan Milli Qvardiya Birliyinin yoxlanılması və hərbi qulluqçuların milli dekorativ əşyalar ilə təltif olunması da daxil olmaqla təntənəli hərbi xidmət vardı. Günorta naməlum əsgər abidəsində bayraq qaldırma mərasimi də keçirilir.
Son illərdə Bolqarıstan Prezidenti və Rusiya Prezidentinin iştirakı ilə, eləcə də Bolqarıstan Silahlı Qüvvələri və Rusiya Silahlı Qüvvələri tərəfindən birgə tədbirlər həyata keçirilmişdir. 1978-ci ildə azad edildikdən sonra yüz illik yubileyi ilə əlaqədar Bolqarıstan Xalq Respublikasının baş katibi Todor Jivkovun rəhbərliyi ilə Sovet İttifaqındakı bir çox görkəmli şəxslərə "Bolqarıstanın Osmanlı köləliyindən qurtuluşunun 100 ili" medalının verilməsi də daxil olmaqla bir çox müxtəlif tədbirlər keçirildi.
Airbus A400M
Tarixçə
9 dekabr 2004də, Cənubi Afrika Hava Qüvvələri səkkiz ədəd A400M-i ümumi olaraq 837 milyon €-ya almağı planlaşdırdığını və altı dənə yenə almağı planlaşdırdığını açıqladı. Beləcə Cənubi Afrika Airbus Military qrupuna sənaye ortaq olaraq əlavə olunmuş oldu. Çatdırılması 2010-2014 arası olması gözlənilir.
18 İyul 2005də, Çili Hava Qüvvələri 2018 - 2022 arası təslim ediləcək olan üç ədəd təyyarə üçün bir MOU imzaladı.
Azadlıq Günü (Bolqarıstan)
Martın 3-ü rəsmi olaraq Bolqarıstandaki çalışanlar üçün qeyri-iş günüdür.
Tarixi
1396-1878-ci illərdə Bolqarıstan Osmanlı İmperiyasının tərkibində idi. 1876-cı il aprel qiyamının Türkiyə hökuməti tərəfindən qanlı basqın edilməsindən, Bosniya üsyançılarının serblərə kömək üçün müraciətindən sonra Serbiya və Çernoqoriya Osmanlıya müharibə elan etdi. Gələn döyüşlər zamanı rus ordusu və milislər Türk qoşunlarını məğlub etdilər və 3 mart 1878-ci ildə (köhnə üslubda 19 fevral) Rusiya ilə Osmanlı İmperiyası arasında San Stefano Barışıq Müqaviləsi bağlandı. Bu müqaviləyə əsasən Bolqarıstan müstəqil bir dövlət oldu; Monteneqro, Serbiya və Rumıniyanın müstəqilliyi tanınıb.
Airbus A400M
Tarixçə
Kanada 5 İyul 2006da köhnə C​​-130E və H modellərinin yerinə keçə bilməsi məqsədi ilə 17 yeni taktika nəqliyyat təyyarəsi üçün təklif hazırladı. A400M, sifariş üçün Lockheed C-130J ilə rəqabət etmək məcburiyyətində. Airbus A400Mləri Kanada Hava Qüvvələrinin orta-mənzilli nəqliyyatlara olaraq xidmət vereceklerken, hökumət uzun-mənzilli nəqliyyat təyyarəsi olaraq istifadə edəcəyi 4 ədəd Boeing C-17 üçün ayrı bir satın alma istəyi nəşr etdi. 22 Noyabr 2006 tarixi etibarı ilə Kanada Hökuməti A400M'in test uçuşlarının edilə bilmədiyini və testlərinin karşılaştırılamayacağından söz edərək rəsmi olmayan kanallardan kontraktı Lockheed-Martin 'e C-130J modelləri üçün vermiş vəziyyətdədir.
A400Min, Sentyabr 2006 tarixi ilə Airbus Military səhmdarı olan EADS İspaniyanın Sevilya fabrikində montajı başlamışdır.
Texnologiya
A400Min qanadları ümumiyyətlə karbon lif möhkəmlətməli plastik olacaq. Kokpit, yan idarələr ilə birlikdə kabelli uçuş nəzarət sistemi və uçuş zərfi qorumasına sahib olacaq. Yüksək performanslı turboprop mühərriklər vətəndaş hava nəqliyyatına nəzarət mühitində seyri mümkün edəcək.
Xüsusiyyətləri
thumb|Airbus A400M siluetləri thumb|A400M əməliyyat mənzili; {{legend|#008000|20 ton ilə}}{{legend|#800000|30 ton ilə}} Referans mərkəzi: Paris, Fransa
34 (ədəd)
Otuz dörd — say sistemində ədədlərdən biridir. Otuz üçdən sonra, otuz beşdən əvvəl gəlir.
Faiq Hüsiyev
Həyatı
Faiq Hüsiyev 7 noyabr 1970-ci ildə Sumqayıt şəhərində anadan olub. Sumqayıt şəhər 30 saylı orta məktəbi bitirib. 1988-1990-cı illərdə hərbi xidmətdə olub. 1991-1997-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində ali təhsil alıb.
1993-1995-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Televiziyasında müxbir işləyib. 1996-cı ildə Azərbaycan Dövlət Televiziyasının "Yurd" mübadilə proqramları Baş redaksiyasına redaktor vəzifəsinə təyin olunub. 1997-1998-ci illərdə Televiziyanın "Ədəbiyyat və publisistika" redaksiyasında redaktor vəzifəsində, 1998-2005-ci illərdə "Beynəlxalq proqramlar" redaksiyasında böyük redaktor vəzifəsində çalışıb.
2006-cı ildə Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri QSC-nin "Müəllif proqramları" departamentinin rəisi vəzifəsində işləyib. 2007-2009-cu illərdə Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri QSC-nin "Tv. İnformasiya proqramları" studiyasının direktoru olub.
2008-ci ildə "Azərbaycan Respublikasının əməkdar jurnalisti" fəxri adı ilə təltif edilib. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 avqust 2009-cu il tarixli sərəncamı ilə Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri QSC-nin sədr müavini vəzifəsinə təyin edilib.
2015-2021-ci illər ərzində Televiziya və Radio Akademiyasının Rektoru olmuşdur. Hal hazırda Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri QSC-nin Analitik qrupun rəhbəridir.
Filologiya üzrə fəlsəfə doktorudur. Rus və alman dillərində sərbəst, ingilis dilində orta danışır. 300-ə yaxın televiziya verilişinin, 10-a yaxın sənədli filmin müəllifidir.
Ailəlidir. Bir qızı və iki oğlu var.
İlza Kox
İlza Kox (1906–1967) — nasist cəlladı.
İlza Kox Almaniyanın Drezden şəhərində fəhlə ailəsində anadan olmuşdur. İkinci Dünya Müharibəsi zamanı öz qəddarlığı ilə tarixdə qalmışdır.
İlza Koxun cinayətləri
1941-ci ildə İlza əsir qadınlar üzərində baş nəzarətçi təyin edildi. Onun daha bir qəddarlığı burada üzə çıxdı. O eyni qəddarlıqla ağdərili qadınların öldürülməsi barədə göstəriş verir və sonra onların dərilərindən analoji qaydada evdə istifadə edirdi. İlzanın qəddarlığı barədə Almaniyanın yuxarı dairələrində oturanlar belə bilirdilər. Yuxarılar məsələ ilə bağlı narahat olduqlarını gizlətmirdilər. İş orasındadır ki, nasist rəhbərliyindən heç kim öldürülənlərin halına acımadıqlarına görə narahat olmurdular. Sadəcə olaraq, İlzanın bunu Almaniya dövləti naminə deyil, şəxsi zövqü üçün etdiyini yuxarılar bağışlaya bilmirdilər. Həm də bütün bunların özlərini ari irqin nümayəndələri kimi qələmə verən almanlar üçün xoşagəlməz imic formalaşdırmasından çəkinirdilər. Ona görə də İlzanın ağlasığmaz qəddarlıqları nasistləri özündən çıxarmışdı. Nasistlər əsirlərin öldürülməsi zamanı İlzanın bundan zövq aldığını və çox zaman da qətlləri nəşəsinə nəşə qatmaq üçün həyata keçirdiyinin fərqində idilər. Ona görə də onlar məsələ ilə ciddi məşğul olaraq, ər-arvad Koxların fəaliyyətini xüsusi nəzarət altına almışdılar. Qısa müddətdə ər və arvad Koxlar əleyhinə çoxlu sayda ifşaedici faktlar toplandı. Bu arada, daha doğrusu 1941-ci ildə Karl Kox barədə cinayət işi qaldırıldı. Onu Buhenvalddakı əsirlərə qarşı olmazın işgəncələr verməkdə günahlandırırdılar. Amma məhkəmə Karla xəbərdarlıq etməklə kifayətləndi. Bunun ardınca nasistlər Buhenvald cəlladı kimi tanınan Karlı oradan uzaqlaşdırdılar. Lakin Buhenvald cəlladı işsiz qalmadı.
1941-ci ilin sentyabrında Karl Kox Maydanelk ölüm düşərgəsinin komendantı təyin edildi. Əslində Maydanek də Buhenvaldın əkiz qardaşı idi. "Buhenvald cadugəri" adı verilən İlza isə əvvəlki kimi Buhenvald ölüm düşərgəsində qadınlar üzərində baş nəzarətçi kimi işləməkdə davam etdi. Lakin o artıq nəzarət altında olduğunu hiss edərək, mümkün qədər əsirlərlə yumşaq davranmağa çalışırdı. Üstəlik, o əvvəlki kimi ərinin yardımını ala bilmirdi. Bir arada Karl Kox Buhenvalda dönərək bir müddət burada qaldı. Ancaq o, Maydanekə də gedib-gəlməkdə davam edirdi. Buhenvald cəlladı Maydanekdə də öz çirkin işlərini və qəddarlığını davam etdirməkdən çəkinmədi. O, əsirlərin ağzındakı qızıl dişlərini çıxardır, buna imkan tapmayanda isə onları qaz kameralarına göndərdirdi. Eyni zamanda əsirlərdən müsadirə etdiyi müxtəlif qiymətli əşyaları mənimsəyirdi. Bu isə Koxun fəaliyyətini nəzarət altında saxlayan nasistlərin diqqətindən qaçmamışdı. 1942-ci ilin iyul ayında Karl Kox rüşvət almaqda, korrupsiyada və vəzifəsindən sui-istifadə etməkdə günahlandırılaraq, Maydanek ölüm düşərgəsinin komendantlığından kənarlaşdırıldı. 1943-cü ildə isə ər-arvad Koxlar əsirləri olmazın qəddarlıqla öldürmələri ilə bağlı həbs edildilər. 1945-ci ildə Karl Kox etdiyi cinayətlərə görə edam edildi. Amma İlzanı həbsdən buraxdılar. Guya onun günahını sübut edəcək kifayət qədər fakt yox idi. Əslində İlzanın azad edilməsində onun vaxtilə yuxarı vəzifələrdə çalışanların məşuqəsi rolunu oynaması önəmli rol oynamışdı. Onlar keçmiş sevgililərinin azad edilməsi üçün məhkəməyə təzyiq göstərdilər. Bundan sonra İlza Lüdviqsberq yaxınlığında yaşayan qohumlarının yanına köçərək orada yaşamağa başladı.
Müttəfiq orduları Buhenvaldı ələ keçirəndə orada gördüklərindən dəhşətə gəlmişdilər. Sağ qalanlardan dərhal ifadə alınmağa başlandı. Əsirlər, təbii ki, İlzanı unutmamışdılar və onun vəhşilikləri barədə məhkəmədə dəhşətli faktlar verdilər. İlzanın əleyhinə kifayət qədər faktlar toplanandan sonra onun izinə düşdülər. 1947-ci ildə o, həbs edildi.
Ömürlük həbs
İlzanın ilk məhkəməsi Daxauda oldu. O, 50 mindən artıq əsirin qəddarlıqla öldürülməsində və onların dərilərindən bəzək əşyaları kimi istifadə edilməsində günahlandırılırdı. Lakin bu arada məhkəmənin uzanmasından istifadə edən İlza mühafizəçi əsgərlərdən biri ilə yaxınlıq edərək ondan hamilə qaldı. O bununla da məhkəmənin ona verəcəyi cəzanı yüngülləşdirəcəyinə ümid edirdi. Amma "Buhenvald cadugəri"ni ömürlük həbs cəzasına məhkum etdilər.
Lakin iki il sonra Almaniyanın işğal edilmiş zonasına təyin edilən yeni komendant general Lyutsius Kley İlzanın günahının sübut edilmədiyini iddia edərək, onu azadlığa buraxdırdı. Generalın "Buhenvald cadugəri"ni həbsdən azad etməsi dünyada böyük səs-küyə səbəb oldu. Məhkəmə prosesində yaxından iştirak edən vəkillərdən biri: "Bu, ən sadist qadınlardan biri və insanları həzz almaq üçün öldürdən cəlladdır. Siz hər hansı bir yerdə insan iniltisi eşitsəniz, bilin ki, o, bu qadın tərəfindən dəhşətli işgəncələrə məruz qalan məsum insan olacaq. Buna əmin ola bilərsiniz", - demişdi.
Beynəlxalq ictimaiyyətin İlzanın həbsdən azad edilməsinə sərt münasibət göstərməsi nəticəsində onu 1951-ci ildə yenidən həbs etdilər. Məhkəmə zamanı 250 nəfər keçmiş Buhenvald əsiri onun əleyhinə ifadə verdi. Bunu görən İlza: "Mən, sadəcə olaraq, şeytan uşağıydım", - demişdi. Bu dəfə dünyanın ən dəhşətli qadın cəlladını ömürlük həbs cəzasına məhkum etdilər.
İlza 1967-ci il, sentyabr ayının 1-də həbsxanadakı otağında yataq ağlarını bir-birinə bağlayaraq lampa asılan yerdən özünü asdı. "Buhenvald cadugəri" özünü öldürməsinin səbəbini oğluna belə yazmışdı: "Mənim üçün yaşamağın artıq mənası qalmadı, başqa çıxış yolum da yoxdur. Ölüm yeganə xilas yolumdur".
Inula heterolepis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Typhlodromus salviae
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Rahatdır, əlverişlidir, etibarlıdır (film, 1949)
Məzmun
Elmi-kütləvi filmdir. Kinolent əmanət kassalarının fəaliyyətindən bəhs edir.
Şəhriyar Şirvani
Məşədi Mirzə Qəni Məhəmmədsadıq oğlu Şəhriyar Şirvani (1852-?) — XIX əsr Azərbaycan şairi.
Həyatı
Məşədi Mirzə Qəni Məhəmmədsadıq oğlu Şəhriyar Şirvani 1852-ci ildə Şamaxıda anadan olmuşdur. Köhnə üsul ilə mükəmməl təhsil almışdır. Cavan vaxtlarında altı il Teymurxanşurada yaşamış, sonra İrana getmiş, Raşt, Qum, Qəzvin şəhərlərinə səyahət etdikdən sonra Tehrana qayıdaraq orada tibb elmini öyrənmişdir. Mirzə Qəni on səkkiz il İranda qalmışdır. Vətəninə qayıtdıqda Şamaxıya getməyib, əvvəl Gəncədə, sonra isə Ağdaş va Göyçayda "Hacı Həkim" ləqəbilə təbiblik etmişdir. 1915-ci ildə Göyçayda vəfat etmiş, vaxtilə Göyçay- Ucar yolunun üstündə olan şəhər qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur. Ağdaş ədəbi dərnəyinin iştirakçılarındandır. Bəzi cünglərdə bir neçə şeiri qalmışdır.
Şəmkir Dövlət Təbiət Yasaqlığı
Şəmkir Dövlət Təbiət Yasaqlığı – 1964-cü ilin fevrvalında Şəmkir rayonunun ərazisində yaradılmışdır. Yasaqlığın yaradılmasında məqsəd buradakı quşları və məməli heyvan növlərini, xüsusilə də çöl donuzu,  kəklik, turac, qırqovul və ördəkləri qorumaqdır. Ərazisi 10 000 hektardır. Yasaqlıqda tuqay və yarımsəhra bitki formasiyaları yayılmışdır. Tuqay meşə və kolluqları Kür çayı yatağının ətrafında yerləşir, onlar söyüd, ağyarpaq qovaq, qaratikan, böyürtkən, yulğun və s. ibarətdir. Ərazinin təbii landşaft sahələri müxtəlif olub, heyvanların məskunlaşması üçün əlverişli mövqeyə malikdir. Burada məməlilərdən çöl donuzu, canavar, dovşan, meşə pişiyi, çaqqal, tülkü, turac, qırqovul, kəklik, turac və müxtəlif su quşları vardır.
Dalbergia orientalis
(Dalbergia orientalis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ağ Xəlili
Ağ Xəlili ən tezyetişən süfrə üzümlərinə aiddir. Türkmənistanda seçmə ilə yığma iyul ayının əvvəllərində, Azərbaycanda iyulun ortalarında aparılır. Gəncədə üzüm bazarını bu sort açır. Məhsuldarlığı ortadır. Təzə halda yeyilmək üçün yararlıdır.
35 (ədəd)
Otuz beş — say sistemində ədədlərdən biridir. Otuz dörddən sonra, otuz altıdan əvvəl gəlir.
Caspian Marine Services Limited
Caspian Marine Service Limited — özəl dənizçilik şirkəti.
Xəzər dənizində neft-qaz hasilatı ilə bağlı əməliyyatların təmin edilməsi və neft-qaz platformalarına işçilərin daşınması üçün dəniz nəqliyyatı xidmətləri göstərir.
Təvəkkül Şükürbəyli
Təvəkkül Hadı oğlu Şükürbəyli — rus dili üzrə mütəxəssis, leksikoloq, leksikoqraf, filologiya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Təvəkkül Hadı oğlu Şükürbəyli 1943-cü il iyunun 1-də Azərbaycan Respublikasının Ağdam rayonunda anadan olmuşdur. 1960-cı ildə Boyəhmədli kənd orta məktəbini bitirmişdir. 1960–1963-cü illərdə Nuxa (Şəki) tibb məktəbində oxumuşdur. 1964–1967-ci illərdə hərbi xidmətdə olmuş və "20 лет победы в Великой Отечественной войне 1941–1945 гг." medalı ilə təltif edilmişdir. 1968–1973-cü illərdə Azərbaycan Pedaqoji Dillər İnstitutunun rus dili və ədəbiyyatı fakültəsində təhsilini davam etdirmiş, tədris əlaçısı olmuş, institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Lenin təqaüdçüsü olmuşdur. İnstitutu bitirdikdən sonra Ağdamın kənd məktəblərində rus dili və ədəbiyyatı müəllimi işləmişdir. 1975–1978-ci illərdə Azərbaycan Pedaqoji Rus dili və Ədəbiyyatı İnstitutunun (indiki Bakı Slavyan Universiteti) aspiranturasına daxil olmuşdur. Professor M. T. Tağıyevin rəhbərliyi ilə tədqiqat işi aparmışdır. 1980 ildə Tibilisi Dövlət Pedaqoji İnstitutunda "Лекикографическая разработка глаголов непродуктивных классов русского языка" movzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Aspiranturadan sonra leksikologiya kafedrasında müəllim, baş müəllim dosent vəzifələrində çalışmışdır. Rus dilinin fonetikasından, ifadəli oxudan, mətnin linqvistik təhlilindən, rus dilinin ümumi kursundan məşğələlər aparmış, müasir rus dilinin leksikologiyasından mühazirələr oxumuşdur.
Təvəkkül Şükürbəyli eyni zamanda tədqiqat işini davam etdirmiş və 1995 ildə Bakı Dövlət Universitetində "Лексико-грамматические особенности глаголов русского языка и принципы их описания в двуязычном словаре" adlı doktorluq dissertasiyasını uğurla müdafiə etmişdir. Dissertasiyada müasir rus dilinin 40 minə qədər feili tədqiqat obyektinə çevrilmişdir.
Təvəkkül Şükürbəyli hazırda Bakı Slavyan Universiteti Rus dili kafedrasının professorudur, regionşünaslıq və tərcümə fakültələrində müasir rus dilinin nəzəri kursundan dərs deyir. 2005 ildən "Lüğət mərkəzi" elmi-tədqiqat laboratoriyasına rəhbərlik edir.
Elmi fəaliyyəti
Professor Təvəkkül Şükürbəyli 100-dən çox elmi işin, o cümlədən: "Словоизменение русских глаголов" (Баку, 1993), "Русская и двуязычная лексикография" (Баку, 1996), "Глагольное словоизменение современного русского языка" (Баку, 2005) kitablarının müəllifidir. Bundan əlavə Təvəkkül Şükürbəyli bir sıra lüğətlərin müəllifi və redaktorudur. Bunlardan "Azərbaycanca-rusca lüğəti", "Rusca-azərbaycanca tədris lüğətini", "Rus dilinin tədris lüğətini", "Ukraynaca-azərbaycanca tədris lüğətini" və başqalarını göstərmək olar.
Professor Təvəkkül Şükürbəyli rəhbərliyi ilə Bakı Slavyan Universitetinin "Lüğət mərkəzi" elmi-tədqiqat laboratoriyasında "Yeni çoxcildli Rusca-azərbaycanca lüğət"in tərtibi həyata keçirilir.
Professor Təvəkkül Şükürbəyli Bakı Slavyan Universitetinin Elmi Şurasının və bu universitetin nəzdində fəaliyyət göstərən müdafiə şurasının üzvüdür.
Azərbaycan kürdləri
280px|thumb|right|Kürd süvarilər Qafqaz dağlarının aşırımlarında. 24 yanvar 1915 Azərbaycan kürdləri — postsovet məkanındakı kürd əhalinin bir hissəsi. Kürdlər X–XI əsrlərdə Şəddadilər sülaləsinin qurulması ilə Qafqazda ortaya çıxdılar. XVI əsrin sonlarında Qarabağda bəzi kürd tayfaları qeydə alınmışdır. Halbuki, Azərbaycandakı demək olar ki, bütün müasir kürd əhalisi XIX əsrin Qacar İranından gələn mühacirlərdir.
Erkən tarix
Rus və sonrakı sovet etnoqrafı Qriqori Çursinin fikrincə, müasir Azərbaycanın qərb bölgələrində başqa bir kürd köçü dalğası 1589-cu ildə, Səfəvi-Osmanlı müharibəsi zamanı, "qalib Səfəvi əsgərlərinin" ələ keçirilmiş ərazilərdə qalmağı seçdiyi zaman baş vermiş ola bilər. Səfəvilər Qarabağ və Zəngəzurun tarixi bölgələrinin sərhədlərində şiə kürdlərini məskunlaşdırdılar. XVIII əsrdə bir çox kürd tayfası Qarabağ ovalığında azərbaycanlılarla tayfa birlikləri qurmuşdu. XIX əsr rus tarixçisi Peter Budkov 1728-ci ildə Muğan düzündə yarı köçəri heyvandarlıqla məşğul olan kürd və şahsevən qruplarının Rusiya vətəndaşlığı almaq üçün müraciət etdiklərini qeyd etdi.
1807-ci ildə, Cənubi Qafqaz uğrunda Rusiya-İran müharibəsi dövründə Mehmed Sefi Sultan adlı bir tayfa başçısı İrandan Qarabağ xanlığına köçdü və ardınca 600 kürd ailəsi gəldi. XIX əsrin ikinci yarısına qədər Zəngəzur, Cavanşir və Cəbrayıl qəzalarında çoxlu sayda kürd mövcud idi. 1886-cı ildə onlar Yelizavetpol quberniyasının əhalisinin 4,68%-ni təşkil edirdi. Naxçıvan, Şərur-Dərələyəz və Ərəş qəzalarında da az miqdarda kürd yaşamışdır. Kürdlərin İrandan və az sayda Osmanlı imperiyasından indiki Azərbaycanın dağlıq bölgələrinə kütləvi köçü Azərbaycanın Sovet İttifaqının tərkibində olduğu 1920-ci ilə qədər, XIX əsrdə və XX əsrin əvvəllərində davam etdi. Cənubi Qafqazın kürd əhalisi daxili mühacirətə meylli idi. 1920-ci illərdə Azərbaycandan olan bir sıra kürdlər Ermənistana, əsasən azərbaycanlıların yaşadığı bölgələrə köçdülər. Bu Azərbaycanın kürd əhalisinin sayının xeyli azalmasına səbəb oldu.
Ortaq din (kürdlərin əksəriyyətindən fərqli olaraq, azərbaycan kürdləri əksər azərbaycanlılar kimi şiə müsəlmanlarıdır) və ortaq mədəniyyət elementləri, XIX əsrin sonlarında Azərbaycanın kürd əhalisinin sürətlə assimilyasiyasına səbəb oldu. 1886-cı ilin statistik məlumatları göstərir ki, Cəbrayıl, Ərəş və qismən Cavanşir kürdləri ana dili olaraq azərbaycan dilində danışırdılar. 1926-cı ilin ilk Sovet siyahıyaalınmasına görə, Azərbaycanın kürd əhalisindən (37.200 nəfər) yalnız 3100 nəfər (8.3%-i) kürd dilində danışırdı.
Yaxşı inteqrasiya olunmuş olan kürdlər 1918–1920-ci illərdə qısa müddətdə müstəqil olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hökumətində təmsil olunmuşdular. Onların arasında təhsil və dini işlər naziri olmuş Nurməmməd bəy Şahsuvarov və hərbiyyə naziri, Qarabağ və Zəngəzur general-qubernatoru Xosrov bəy Sultanov var.
Qızıl Kürdüstan
Azərbaycanda Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra, Azərbaycan SSR Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi 1923-cü ildə Laçın, Qubadlı və Zəngilan rayonlarının ərazisində Qırmızı Kürdüstan kimi tanınan bir inzibati vahid yaratdı. Paytaxtı Laçın şəhəri seçildi. 1926-cı il siyahıyaalınmasına əsasən, əhalinin 73%-i kürd, 26%-i isə azərbaycanlı idi. İnzibati vahid 1930-cu ildə ləğv edildi və qalan kürdlərin əksəriyyəti azərbaycanlı olaraq siyahıya alındı. 1930-cu illərdə Ağcakənddə ənənəvi Kürd Kukla Teatrı "kilim arasi" və Laçında Kürd Pedaqoji Kolleci hələ də fəaliyyət göstərirdi. Sovet hakimiyyəti 1937-ci ildə Azərbaycandakı və Ermənistandakı kürdlərin böyük hissəsini Qazaxıstana, 1944-cü ildə isə Gürcüstan kürdlərini deportasiya etdi. 1961-ci ildən başlayaraq, Bakıda yaşayan Mehmet Babayevin başçılıq etdiyi deportasiya olunanların hüquqlarının bərpası üçün bir sıra cəhdlər var idi. Kürdlər qonşu azərbaycanlıların dominant mədəniyyətinə assimilyasiya olmağa davam etdilər. Tarixən qarışıq olan azərbaycanlı-kürd evlilikləri adi hal idi; lakin belə evliliklərlə dünyaya gələn uşaqlara kürd dili nadir hallarda ötürülürdü.
Birinci Qarabağ müharibəsi
Ermənistanla Azərbaycan arasındakı Birinci Dağlıq Qarabağ müharibəsi, Dağlıq Qarabağ bölgəsi boyunca hər iki ölkədəki kürdlərin məskunlaşdığı ərazilərdə baş verdi. Müharibə başlayan ilk günlərdən kürdlər də azərbaycanlılarla yanaşı döyüşmüşdür. 1980-ci illərin sonlarında Ermənistandan Azərbaycana 18000 kürd getdi. 1992–1993-cü illərdə erməni qoşunları Kəlbəcərə, Laçına, Qubadlıya və Zəngilana doğru irəliləyərək qeyri-erməni dinc əhalini köçməyə məcbur etdi. Həmin bölgələrin kürd əhalisinin 80%-i Ağcabədidəki məcburi köçkün düşərgələrində məskunlaşdı.
2006-cı ildə Qazaxda 180 kürd ailəsi yaşayırdı. Onların çoxusu 1920-ci ildə Ermənistandan köç etmişdir. Kürdlər yaşayan ərazi şəhərdə "Kürdlər məhəlləsi" adı ilə tanınır.
Inula conyza
Inula conyza Inula conyza Inula conyza
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kahhir 313
Kahhir 313, İranın istehsal etmiş olduğu yerli döyüş təyyarəsidir. 2012-ci ildən təyyarənin üzərində işlərə başlanılmışdır. 2 fevral 2013-cü ildə, milli və beynəlxalq mediaya və ictimaiyyətə təqdim edilmişdir.
Təyyarənin haqqında kifayət qədər məlumat yoxdur. Təyyarənin milli hərbi hava qüvvələrinə yardım etməsi üçün yaradıldığı bildirilmişdir. Bundan əlavə yerli imkanlar və mütəxəssislərin səyi ilə yaradılmış olan bu təyyarənin, yüksək texnoloji qabiliyyətlərə sahib olduğu bildirilir. Təyyarənin başqa bir güclü tərəfi isə yüksək hücum qabiliyyətinə sahib olmasıdır. İran müdafiə naziri Əhməd Vahidi, “qısa məsafəli uçuş-enmə zolağı da daxil olmaq şərti ilə asanlıqla enmə və qalxma edə bildiklərini” bildirmişdir..
Açılış mərasimində çıxış etmiş olan keçmiş İran prezidenti Mahmud Əhmədinejad, “İranın müdafiə qüdrəti, başqa bir ölkəyə hücum üçün deyil, cəzalandırmaq üçündür” demişdir. Təyyarə ilə bağlı olan texniki məlumatlar.
Ader burnu
thumb|Adel burnu və [[Viktoriya Torpağı bölgəsi]]
Ader burnu — Şərqi Antarktidada, Viktoriya Torpağının şimal-şərqindəki yarımada və burun.
Ümumi məlumat
Ader burnu Ross dənizinin Cənub okeanından ayıran bir ərazidir. Yarımadanın daxilinə doğru irəllədikcə Admiralti dağları yüksəlir. Ader Antaraktidanın ilk təqiqatı zamanı əlverişli və vacıb eniş sahəsi hesab olunurdu. Bir çox əsas düşərgələr bu ərazidə qurulmuşdur. Sahildən şimal-şərqə doğru Ader sualtı dağları uzanır.
Tarixi
Ader burnu ilk dəfə 1841-ci ilin yanvarında kapitan Ceyms Ross tərəfindən kəşf edilmiş və dostu Adarın şərəfinə belə adlandırmışdır. Adar adı İrlandiyanın Ader şəhərindən götürülüb.
1895-ci ildə norveç tədqiqatçıları Henrik Bull və Karsten Borxqrevnik Antarktik gəmisi ilə Ader burnuna yan aldılar. Bu hadisə həm də, Antarktida torpağına ilk rəsmi ayaq basma kimi tarixə düşdü. Ərazidə geoloji araşdırma apardıqdan sonra Borxqrevnik Ader burnuna gəlmiş və 1899-cu ildə ərazidə iki daxma inşa etmiş və bu Antarktidada ilk insan tikilisi hesab olunur. Ekspedisiya üzvüləri bu tikilidə 1900-cü ilin yanvarına qədər qalmış və onlar Antararkida materikində ilk qışı keçirən ekspedisiya kimi tarixə düşmüşlər. Bir tək zooloq Nikolay Xenson vəfat etmiş və onu Ader burnunda dəfn etmişlər.
Ader burnuna ən yaxın elmi-tədqiqat stansiyası Hallett stansiyasıdır. Məhz 1957–1973-cü illərdə ABŞ və Yeni Zellandiya bu stansiyadan birgə istifadə etmişdir.
Tarixi əraziləri və abidələri
Borxqrevnikin tikdiyi ilk daxma norveç şirkəti olan Strømmen Trævarefabrikkin istehsal etdiyi şam ağaclarından inşa olunub. Bu daxma indi də durur və mühafizə olunan tarixi abidələr siyahısına daxil edilib (HSM 22). Robert Skottun Terra Nova ekspediyasının şimal bölməsinin üzvüləri 1911 və 1912-ci illərdə Ader burnunda yeni bir daxma tikmişlər. Hal-hazırda bu daxma dağılmışdır. Bütün bu tikililər və Nikolay Xensonun qəbri Antarktika haqqında konvensiyası zamanı qorunan abidilər siyahısına daxil edilib
Ader pinqvinləri
Ader burnu dünyada Adeli pinqvinlərinin yaşayış bölgəsi kimi tanınır. Adel pinqvinlərinin ilk araşdırmaçısı Corc Levik olmuşdur. Corc 1910–13-cü illərdə Skottun antarktika ekspedisiyasının tərkibində olmuş və pinqvinlərin 1911-ci ildəki çoxalma dövrünü müşahidə etmişdir.
II Leopold
II Leopold — Belçikanın 2-ci kralı.
1865–1909-cu illərdə Belçika da hökmranlıq etmişdir. II Leopold 1884–1908-ci illər də Konqo imperatoru kimi də tanınmışdır. Atası I Leopoldun yerinə hakimiyyətə gəlmişdır.
II Leopold 9 aprel 1835-ci ildə Brüsseldə anadan olmuşdur. Belçikada monarx ailəsində anadan olan kral, atası I Leopold və onun ikinci həyat yoldaşı Fransa kralı Luizin 2-ci övladıdır.
1853-cü ildə 18 yaşı olarkən Avstriya kralı I Franz Josefin yaxın qohumu Marie Henriyette ile evləndi. Bu evlilikdən 3 qız və 1 oğlan uşağı dünyaya gəldi. Oğlan uşağının adı da Leopold qoyuldu. II Leopold əsasən Konqolulara etdiyi insanlıqdan kənar əziyyətlər və soyqırımlarla tanınır. Onun hakimiyyəti illərində Belçika Konqo Respublikasını öz müstəmləkəsinə çevirdi və bütün təbii ehtiyatlarını öz xeyrinə istifadə etdi. Kongodan gələn gəlirlər ilə Belçika da tarixi binalar tikildi, Belçika varlanmağa başladı. Həmən dövrdə böyük tələbat olan "Rezin" bitkisini (Ficus Elastica) Kongolulara güç tətbiq edilərək becərməyə məcbur etdilər. Bu müddət ərzində Kongolular xalq olaraq istismar edildi, kasıblaşdı və kütləvi halda soyqırımlara məruz qaldı. II Leopold düşünürdü ki, Belçika da digər avropa ölkələri kimi müstəmləkələr əldə etməlidir. 1860-cı ildəki bir çıxışında belə demişdir:
"Artıq torpaqlarımızı genişləndirməyimizin zamanıdır, vaxt itirmədən yerdə qalan gözəl torpaqları digər ölkələrdən daha tez əldə etməliyik"
1861-ci ildəki çıxışı zamanı Belçika xalqına bu aşağıdakı məsləhətləri verdi :
"Qonşularınızdan ehtiyatlı olun. İmkan olan kimi dənizləri, okeanları aşın. Orda məhsullarınız üçün bazarlar, ticarət üçün qida və böyük Avropa üçün daha yaxşı mövqe tapacaqsınız"
1905-ci ildə Belçika parlamenti Konqoda baş verən soyqırımlar haqqında araşdırmalara başladı və cinayət işi açıldı. Araşdırmaların nəticələrinə görə II Leopoldun Konqodakı katibi günahkar hesab edildi. Katib bir müddət sora boğazını kəsərək intihar etdi. 1908-ci ildə Belçika Parlamenti II Leopoldun Konqo üzərində olan bütün səlahiyyətlərini ləğv etdi. Konqo Belçika parlamentinin tabeçiliyinə daxil oldu. II Leopoldun hökümranlığı dövründə Konqo əhalisinin sayl 20–30 milyondan 9 milyona kimi azalmışdır.
17 dekabr 1909-cu ildə II Leopold Laeken şəhərində vəfat edib.
Xarici keçidlər
http://www.moreorless.net.au/killers/leopold.html
Typhlodromus samliensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Rkasiteli
Rkasiteli( < რქა წითელი, qırmızı buynuz) — Üzüm növü.
Gürcüstanın çoxəsrlik yerli sortudur. Gürcüstan üzümlüklərinin 20-30%-ni təşkil edir. Keçmiş SSRİ üzümlüklərində 1-ci yer tuturdu. Azərbaycan üzümlüklərinin yaxın keçmişdə 60%-i, hazırda 30%-ə qədərini təşkil edir.
Bərdə Dövlət Təbiət Yasaqlığı
Bərdə Dövlət Təbiət Yasaqlığı — 1966-cı ilin mayında Bərdə və Ağdam rayonlarının ərazisində yaradılmışdır. Yaradılmasının əsas məqsədi Kürətrafı tuqay meşələrini və onların faunasını qoruyub zənginləşdirməkdir. Yasaqlığın ümumi sahəsi 7500 hektardır. Təbii bitki örtüyü əsasən qovaqdan ibarət olan kompleksdən, qovaq, söyüd, tut və s. ibarət cavan meşəlikdən, yulğunun üstünlük təşkil etdiyi kolluqlardan, palıdın üstünlük təşkil etdiyi meşəlikdən ibarətdir.
Yasaqlıqda məməlilərdən çöl donuzu, çaqqal, tülkü, meşə pişiyi, qamış pişiyi, porsuq, meşə dələsi, dovşan və s., quşlardan qırqovul, turac, fitçi cürə, qırmızıbaş ördək, meşə cüllütü, alabaxta, kiçik və böyük qarabattaq və s. məskunlaşmışdır.
36 (ədəd)
Otuz altı — say sistemində ədədlərdən biridir. Otuz beşdən sonra, otuz yeddidən əvvəl gəlir.
Deysəm ibn İbrahim
Əbu Səlim Deysəm ibn İbrahim əl-Kürdi — Saci sərkərdəsi, Azərbaycan hakimi. O, Yusif ibn Divdadın sərkərdələrindən biri idi.
Ləşkərinin hücumu
935-ci ildə Müflih əl-Saci ni devirmiş, 938-ci ildə bütün Cənubi Azərbaycan da hakimiyyətini bərqərar etmişdi. Lakin tezliklə Ziyarilər in sərkərdəsi (o, öz ağasından qaçmışdı) Ləşkəri ibn Mərdinin hücumuna məruz qaldı. Ləşkərinin ordusu Deysəmi məğlub edərək onu Azərbaycandan qısa bir müddətə qovdu lakin, təkcə Ərdəbil xalqının müdafiəsinə qalib gələ bilmədi. Taktikanı dəyişib gecə vaxtı Ərdəbilə hücum edən Ləşkəri qala divarlarını açaraq şəhəri ələ keçirdi. Ləşkəri səhəri gün şəhəri tərk edib düşərgəsinə qayıdanda xalq Deysəmi Ərdəbilə yenidən çağırdı, Ləşkəri Muğan a qaçdı. Öz oğlu və qardaşını çağıraraq yenidən ordu quran Ləşkəri bir daha Deysəmə hücum edərək məğlub etdi. Deysəm Rəss çayının o tayına keçərək keçidləri bağlayaraq müdafiə olunmağa başladı. Ləşkəri və əsgərli Gilan lı olduqları üçün üzməyi yaxşı bilirdilər. Çayı asanlıqla keçən Ləşkəri üçüncü dəfə Deysəmi qaçmağa məcbur etdi.
Yenidən hakimiyyəti
Hakimiyyətə qayıdan Deysəm artıq öz adamlarına güvənmirdi, buna görə də Məhəmməd ibn Müsafir in oğullarından biri olan Suluk ibn Məhəmməd, Bəckəm in keçmiş sərkərdələrindən olan Əli ibn əl-Fəzl və Əsvar ibn Siyaquli kimi şəxsləri öz ətrafına toplamışdı. Onun vəzirlərindən biri olan Əbül Qasim ibn Cəfər isə Salarilər i hakimiyyətə gətirməyi düşünürdü. 941-ci ildə Mərzbanın hücumuna məruz qaldı və əsgərlərinin ona xəyanətindən sonra Vaspurakan a qaçmalı oldu. Lakin Əbül Qasim Mərzbana da xəyanət edərək Deysəmi geri gətirməyə çalışdı. Deysəm kürdlər dən ibarət ordusu ilə Təbriz də möhkəmləndi. Mərzban isə deyləmlilər dən ibarət ordusu ilə Ərdəbil də idi. Mərzban Ərdəbildən çıxıb Təbrizi mühasirəyə alanda, Deysəm şəhərdən gizlincə qaçaraq yenidən Ərdəbilə getdi. Əbül Qasim Deysəmə yenidən xəyanət edərək Mərzbanın tərəfinə keçdiyi üçün bu dəfə özünə Əbu Abdullah Məhəmməd ibn Əhməd Nuaymi adlı birini vəzir təyin etdi. Nuaymi ona Mərzbana təslim olmağı təklif etmişdi. Mərzban Deysəmlə barışdı və ona Tarım qalası ilə 30.000 dinar illik maaş bağladı.
Sonrakı dövrlər
Mərzban 948-ci ildə həbs olunandan sonra Vəhsudan Deysəmə ordu verərək Azərbaycanı Büveyhi işğalından azad etmək üçün göndərmişdi. Mərzban həbsdən qurtulan kimi Deysəmə hücum etmiş, Azərbaycanı geri almışdı. Əvvəlcə Bağdad a, sonra isə Həmdanilərə qaçan Deysəm, sonuncuların köməyi ilə 956-cı ildə Salması ələ keçirmişdi. Deysəm yenə Vaspurakana qaçdısa da həbs edilərək Mərzbana göndərildi və onun tərəfindən edam olundu.
Qarabağ qoyunu
Azərbaycanda şöhrət tapan, qədim və ən geniş yayılan qoyun cinslərindən biri Qarabağ qoyunudur. Qarabağ qoyun cinsi Dağlıq Qarabağ, Kəlbəcər, Gürcüstan, Ağdam, Cəbrayıl, Mil düzü və Muğan düzündə daha geniş inkişaf tapmışdır. Belə bir fikir var ki, Qarabağ qoyunu yerli qoyun cinsilə Ön Asiya quyruqlu qoyun cinsinin cütləşməsindən əmələ gəlmişdir. Bu cins yaraşıqlı görkəmi, yağlı quyruqluluğu, şirin əti və nisbətən zərif yunu ilə səciyyələnir. Bu cins doğuma da çox həssasdır. Əgər faraş və düzgün döl edilərsə, Qarabağ qoyunu ildə iki dəfə bala verə bilər. Qarabağ qoyunu dözümlülüyü, yorulmadan uzaq yol getməsi, qış şəraitinə və alafın azlığına qane olması ilə də fərqlənir. Qarabağ cinsi bozax, şirvan və başqa yerli qoyun cinslərinin təşəkkül tapmasında ana cins rolunu oynamışdır. Azərbaycanın qoyun cinsləri arasında Qarabağ qoyun cinsi diri çəkisinin çoxluğu ilə də diqqəti cəlb edir. Bu cinsdən olan qoyunların çəkisi 45-50 kq, erkəklərinki isə 60-65 kq-dan çox olur. Lakin bu cins qoyunların yunu nisbətən az olur. İldə 32 kq süd verən hər bir ana qoyundan orta hesabla 2,4 kq, erkəklərdən isə 3,5-3,7 kq yun qırxmaq olur. Şübhəsiz, Qarabağ qoyunlarının belə az yun verməsinə onların qarınaltı yununun gödək, bəzən də açıq olması və boynunun təxminən yarısına qədərinin yunsuz olmasının da təsiri vardır.
Inula hirta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ramin (film, 1988)
Məzmun
Film xüsusi rejimli respublika internat məktəbində çəkilmişdir.
Problematik film uşaqlarla bağlı cinayətkarlığa qarşı mübarizəyə həsr olunub. Filmdə Əkbər Əkbərovun direktor olduğu xüsusi rejimli internat məktəbinin işindən, Ramin adlı oğlanın taleyində və onun belə bir məktəbə necə düşməyindən söhbət gedir.
Rilets zirvəsi
Rilets zirvəsi (връх Рилец, ‘Vrah Rilets’ \'vr&h ri-'lets\) — Antarktidanın Qreyam Torpağının II Oskar sahilindən cənub-şərqdə yerləşən, 1300 m hündürlüklü qaya zirvəsidir. Aristotl dağlarının Stevrek silsiləsinə daxildir. Məppl buzlağından şimalda, Melvill buzlağından cənubda yerləşmişdir.
Zirvə Bolqarıstandakı Rila dağında yerləşən Rilets zirvəsinin adını daşıyır.
Yerləşməsi
Rilets zirvəsi -65.44111°N, -62.45861°W koordinatlarında yerləşmişdir. İşirkov qayasından 5.4 km cənub-şərqdə, Radovene burnundan 16.73 km qərbdə, Vrelo zirvəsindən 13.5 km şimal-şərqdə yerləşmişdir. Alman-Biritaniya xəritəsinə 1996-cı ildə daxil edilmişdir.
Reynlandın işğalı
Reynlandın işğalı — Almaniya İmperiyasının ordusunun 1918-ci ildə darmadağın edilməsindən sonra 1 dekabr 1918-dən 30 iyun 1930-a qədər baş verən işğal hadisəsi.
Belçika qüvvələri
thumb|Almaniyalı mülki şəxslər Ober-Kassel-Düsseldorf körpüsünə keçmədən əvvəl belçikalı əsgərlər tərəfindən odlu silah olub-olmamasına dair yoxlanılırlar.
Bu, Aaxendə qərargahı olan və Krefelddə qoşunları yerləşən 20000 əsgərdən (beş bölmə) ibarət ordu idi. Orduya Armand Hyuz komandirlik edirdi.
Reyn Britaniya Ordusu
Britaniya ordusu 3 dekabr 1918-ci ildə Almaniyanın ərazisinə girdi. Reyn Britaniya Ordusu 1919-cu ilin martında işğalçı qüvvə olaraq quruldu. Qərargahı Köln şəhərində yerləşirdi və The Cologne Post qəzetini buraxırdı.
Məhəmməd Əfəndiyev
Məhəmməd Mirzə Kərim oğlu Əfəndiyev —Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasının məzunu, pedaqoq.
Reynlandın işğalı
Reyn Fransız Ordusu
thumb|left|Fransa qoşunları İrenbraytştayn qalasında Fransanın səkkizinci və onuncu ordusu əslində işğal planına daxil olan fransız qüvvəllərini meydana gətirdi. Səkkizinci ordu general Oqustin Jerarın komandalığı altında idi və Pfalitsi işğal etmişdi. Çarles Manginin komanlığı altında olan onuncu ordunun qərargahı Mayns şəhərində idi və fransanın tabeliyində olan digər ərazilərə nəzarət edirdi.
Məhəmməd Əfəndiyev
Həyatı
XX əsrin əvvəllərində məktəb açılan kəndlərdən biri də, Qutqaşenin (indiki Qəbələ) Hacallı kənd idi. Hacallı kənd sabiq üç qəzanın (Ağdaş, Göyçay və Nuxa) kənd təsərrüfatı və iqtisadıyyatını birləşdirən kənd idi. Hacallı 15 evli balaca kənd olmasına baxmayaraq. böyük bazarı ilə yanaşı. 2 karvansarası, 3 çayçı dükam və anban var idi. 1905-ci ildə Hacallı 2 illik rus-tatar məktəbmi təşkil etmək üçün Çuxurqəbələ kəndindən Məhəmməd Əfəndiyev məktəb müdiri və müəllim təyin olunur. Məhəmməd Əfəndiyev çox bacarıqlı və təşkilatçı bir pedaqoq olmaqla bərabər, yerli məmurların qılığına girərək, məktəb üçün 5 desyatin yer ayrılmasına ona nail olur. Hacallı kəndində məktəb binası tikdirir və bağçılıq təmayülündə 2 illik 5 sinifli məktəb təşkil edir.
Reynlandın işğalı
Reyn Fransız Ordusu
21 oktyabr 1919-cu ildə onlar Reyn Fransız ordusunu yaratmaq üçün birləşdirilmişdir.
Məhəmməd Əfəndiyev
Həyatı
Məhəmmədin bağçılıq təmayülündə yaratdığı məktəb o dövrdə Gəncə qubemiyasında birinci hesab olunur və ətraf qəzaların kəndlərındən bağçılıq Sənətını öyrənmək üçün tələbələr Hacallı kəndinə gəlib təcrübə öyrənirdilər.
Dövrün görkəmlin maarifçisi Cahangir Şıxməmmədbəyov xatirələrində yazır ki, Məhəmməd Əfəndiyevin atası Mirzə Kərim kənd mirzəsi olmuş, 3 oğlan hökumət hesabına Qori Seminariyasında oxutmuşdu. Bu qardaşların böyüyü Məhəmməd Əfəndiyev idi. Ondan kiçiyi Həsən Əfəndiyev əvvəlcə Zaqatalada, sonra Ağdaşda müəllimlik etmişdir. 3-cü oğlu Paşa Əfəndiyev əvvəlcə Bumda sonra Çuxur Qəbələdə müəllimlik etmişdir. Məhəmməd Əfəndiyev 1878-ci ildə Çuxur Qəbələdə anadan olmuşdur. O, 1896-cı ildə Qori seminariyasını bitirdikdən sonra Qutqaşen (Qəbələ) rayonunun Vəndam kəndində müəllim işləmişdir. 1899-cu ilə kimi Vəndamda, 1899–1900-cü illərdə Qaryagin qəzasının (indiki Füzuli rayomu) Hadrut kəndində, 1900–1915-ci illərdə Vartaşen rayonunun (indiki Oğuz) Xaçmaz kəndində müəllimlik etmişdir. M. Əfəndiyev 1905-ci ildə yenidən Hacallı kəndinə qayıdır, 2 illik məktəb təşkil edir, 1915-ci ilə kimi orada müdir və müəllim, 1915–1918-ci illərdə Qutqaşen rayonunun Çuxurqəbələ kəndində məktəb müdiri işləyir. Maarif təşkilatçısı olan M. Əfəndiyev 1918–1920-ci illərdə Ağdaş şəhər məktəbində müəllim işləyir, 1920–1927-ci illərdə Ağdaş Şəhər İcraiyyə Komitəsi nəzdində mədəni-maarif şöbəsinə, 1927–1929-cu illərdə Göyçay Maarif Şöbəsinə, 1929–1941-ci illərdə Göyçay Maarif Şöbəsinə, 1929–1941-ci illərdə Göyçay Pedaqoji Texnikumuna rəhbərlik edir. Görkəmli maarifçi ömrünün o45 ilini xalq maarifinə sərf edərək minlərlə azərbaycanlı ziyalısı yetişdirir. O, maarif sahəsindəki xidmətlərinə görə 1934-cü ildə Əmək Qəhrəmanı fəxri adına layiq görülmüş, Lenin ordeni və bir neçə medalla mükafatlandırılmışdır. Məhəmməd Əfəndiyev 1941-ci ildə Göyçayda vəfat etmiş və orada dəfn olunmuşdur.
UTP
UTP <yu-ti-pi>( ekranlaşmamış sarınmış cütlük) – ekranlaşdırıcı metal hörgüsü olmayan plastik örtüyə salınmış bir neçə sarınmış cüt naqildən ibarət nazik elastik kabel növü. 10Base-T tipli lokal şəbəkələrin kabel sistemlərində istifadə olunur.
Reynlandın işğalı
Reyn Fransız Ordusu
thumb|right|Rurun işğalı zamanı Chicago Daily Tribune qəzetinin “Almaniya vətəndaşlarının fransız əsgərlər tərəfindən öldürülməsi” başlıqlı nəşri, 6 mart 1923-cü il thumb|upright|[[Almaniyanın Zayfen şəhərində amerikan əsilli əsgər]] Fransızlar 1920-ci il aprelin 6-dan mayın 17-nə kimi Frankfurtu işğal etdilər. İkinci gündə Hauptvahtanın kənarda baş verən insident zamanı 9 mülki vətəndaş mərakeşli əsgərlər tərəfindən qətlə yetirildi. Bu hadisə Fransanın müstəmləkə qoşunalrında qaradərililərin istifadəsinə qarşı irqçi kampaniyanın başlamasına gətirib çıxartdı. Bütün bunlar Almaniyanın sağçı mətbuatının "Qara utanc" (Die schwarze Schande və ya Die schwarze Schmach) adlandırdığı və alman xalqının Fransanın alçaldıcı bir forması kimi təsvir etdiyi kampaniyanın yaradılması ilə nəticələndi.
UTP
Unshielded və shielded twisted pair kabel standartları
Cat  1: Hal-hazırda  TIA(Telecommunications  Industry Association)/EIA(Electronic  Industries  Alliance) tərəfindən tanınmır. Əvvəllər telefon POTS(Plain old telephone service), ISDN və qapı zəngi kabellənməsi üçün istifadə edilirdi.
Reynlandın işğalı
Reyn Fransız Ordusu
1923-cü ildə Almaniyanın Versal müqaviləsində öhdəliyində olan məbləği ödəməməsinə cavab olaraq, Fransa və Belçika 1925-ci ilə qədər Almaniyanın Rur sənaye sahəsini işğal etdi. Mülki itaətsizlik nümayişləri zamanı bir çox alman vətəndaşı öldürüldü.
Almaniyada Amerika qüvvələri (1919-1923)
Amerika Birləşmiş Ştatları ilk növbədə ümumi işğalçı qüvvənin təxminən üçdə bir hissəsini, doqquz veteran bölməsində 240000 nəfər əsgər təmin etmişdir. Qərb Cəbhəsi üzrə Amerika Ekspedisiya Qüvvələrinin komandiri general Con Perşinq general-mayor Yosef T. Dikmanın əmri ilə ABŞ-nin Üçüncü ordusunu yaratdı.
UTP
Unshielded və shielded twisted pair kabel standartları
Cat 2: Hal-hazırda TIA/EIA tərəfindən  tanınmır. Əvvəllər 4 Mbit/s Token  Ring şəbəkələrində istifadə olunurdu.
Cat 3: Hal-hazırda TIA/EIA-568-B tərəfindən  qəbul olunur,  16  MHz sürətindəki  şəbəkələrdə istifadə olunur. 10 Mbit/s Ethernet şəbəkələrində istifadə olunması ilə populyardır.
Cat 4: Hal-hazırda TIA/EIA tərəfindən tanınmır. 20 MHz sürətində işləmə qabiliyyəti var və 16 Mbit/s Token Ring şəbəkələrində geniş istifadə olunmuşdur.
Cat 5: Hal-hazırda  TIA/EIA  tərəfindən  tanınmır. 100  MHz sürətində işləmə qabiliyyəti  var və 100  Mbit/s  Ethernet şəbəkələrində istifadə olunmuşdur. 1000BASE-T  Gigabit  Ethernet üçün uyğun deyildir.
Cat 5e: Hal-hazırda  TIA/EIA-568-B  tərəfindən  qəbul olunur. 100  MHz sürətində işləmə qabiliyyəti var. 100 Mbit/s və Gigabit Ethernet şəbəkələrində istifadə olunur.
Cat 6: Hal-hazırda  TIA/EIA-568-B  tərəfindən  qəbul olunur. 250  MHz sürətində işləmə qabiliyyəti var. 5 və 5e-dən daha güclüdür.
Cat 6a: 10 Gbit/s şəbəkələri üçün kabel standartıdır(hazırlanmaqdadır).
Cat 7:  ISO/IEC  11801 üçün  qeyri-rəsmi addır. Class F kabelləmə sinifi. Bu  standart individualdır və xüsusi hallarda istifadə olunur. 600 MHz sürətində işləmə qabiliyyəti var.
26 noyabr
1901–cari
thumb|1986-cı ildə [[Böyük Britaniyaya məxsus olan Konkordun uçuşu]]
thumb|[[Tina Törner]]
thumb|[[Bernardo Bertoluççi]]
Printer üsküyü
thumb| thumb| Üsküklü printer – thimble printer ~ принтер со шрифтовыми наконечниками ~ yüksüklü yazıcı ~ çap ucluğu üskük şəklində olan printer. Bu printerlərdə, yazı makinalarında olduğu kimi, hazır literlərdən istifadə olunduğundan, onlarda çap olunan yazılar öz yüksək keyfiyyəti ilə seçilirdi. Lazer printerlərinin qiyməti çox baha olanda üsküklü printerlər populyar idi. Hazırda isə istifadədə olan üsküklü printerlərə rast gəlmək çox çətindir.
Üskük – thimble ~ напёрсток ~ yüksük ~ hər bir simvolu ayrıca liter qoluna yerləşdirilmiş olan, qızçiçəyi çarxına (DAISY WHEEL) bənzəyən çap elementi. Qızçiçəyi çarxında olduğu kimi, bütün liter qolları mərkəzi çarx topunda birləşib, ancaq üskükdə liter qolları 90 dərəcə qatlanıb. Çap zamanı printer üsküyü elə fırladır ki, lazım olan liter çap olunacağı yerin qarşısında olsun və arxadan toxmaqcıqla liter qoluna zərbə endirərək literi kağıza vurur.
Ədəbiyyat
996 s.
Şardone
Şardone — üzüm növü.
Qədim zamanlardan mərkəzi və şimal-şərqi Fransa üzümlüklərində becərilir. Krasnodar diyarının Qara dəniz sahillərində, Ukraynada (əsasən Krım vilayəti), Gürcüstanda və Moldovada geniş yayılmışdır. Respublikamızda Ağstafada və üzüm kolleksiyalarında becərilmişdir. Bu sort tez-tez Pineo Şardone adlandırılır.
Çiçəkləri öz-özünü tozlayandır. Salxımı xırda və orta, silindrik və yaxud konusvari, az hallarda pəncəli, sıx və seyrəkdir. Gilələri orta irilikdə, az hallarda xırdadır, girdə, yaşılımtıl-ağdır. Qabığı qalın, ləti şirəli və axıcıdır. Dadı adi, çox ahəngdar və təravətlidir.