cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Özbək Əliyev
Elmi redaktə işləri, rəyçi və məsləhətçi olduğu əsərlər
Özbək Əliyev 50-dən artıq fəlsəfə doktoru və kimya üzrə elmlər doktoru dissertasiyalarına rəy vermiş, 2 doktorluq dissertasiyası işinin   elmi məsləhətçisi olmuşdur
Dissertantlara elmi rəhbərlik və opponent
Özbək Əliyevin rəhbərliyi ilə 21 fəlsəfə doktoru, 2 elmlər doktoru hazırlanmışdır; 20 kimya üzrə fəlsəfə və elmlər doktoru dissertasiyalarına opponentlik etmişdir.
Pedaqoji fəaliyyəti
Özbək Əliyev 2000-2003-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin “Ümumi kimya və KTM” kafedrasının professoru (əvəzçiliklə) işləmişdir.
Jurinea bungei
Jurinea bungei Jurinea bungei Jurinea bungei
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Epidemiologiya
Epidemiologiya müəyyən əhali içərisində səhiyyə və xəstəlik şəraitlərinin paylanmasının (kim, nə vaxt və harada olduğu) və müəyyənləşdirilməsinin öyrənilməsi və təhlilidir. Yəni bununla bağlı tibb sahəsidir.
Bu, ictimai sağlamlığın təməl prinsipidir və profilaktik səhiyyə üçün xəstəlik və hədəflər üçün risk faktorlarını müəyyən edərək siyasət qərarlarını və sübuta əsaslanan təcrübəni formalaşdırır. Epidemiologlar tədqiqatların hazırlanması, məlumatların toplanması və statistik təhlili ilə kömək edir, nəticələrin təfsirini və yayılmasını dəyişdirir (akran nəzəriyyəsi və ardıcıl sistematik baxış daxil olmaqla). Epidemiologiya klinik tədqiqatlar, ictimai səhiyyə işləri və daha az dərəcədə bioloji elmlərdə əsas tədqiqatlarda istifadə olunan metodologiyanın inkişafına kömək etmişdir.
Epidemioloji tədqiqatın başlıca sahələri arasında xəstəlik səbəbi, ötürülməsi, epidemiya istintaqı, xəstəlik nəzarəti, məhkəmə epidemioloji, peşə epidemiologiyası, tarama, biomonitoring və klinik sınaqlarda olduğu kimi müalicə təsiri müqayisə edilir. Epidemioloqlar, biologiya kimi digər elmi fənlərə də aiddir ki, xəstəlik proseslərini, statistik məlumatların səmərəli istifadəsini və müvafiq nəticələr əldə etməyi, ictimai elmləri yaxın və distal səbəbləri daha yaxşı başa düşə bilməli və məruz qalma qiymətləndirmə üçün mühəndisliyə çatdırılmalıdır.Epidemiologiya, sözün əsl mənasında "xalqın üzərindəki işin öyrənilməsi", yunanca epi, "əhali arasında", "demokralar", "insanlar, rayon" və "loqotiplər" mənasını verən "öyrənmə, söz, söylənmə" mənasını verən sözlər, yalnız insan əhalisinə aiddir. Lakin, "epizootologiya" termini mövcuddur və bitki populyasiyalarının (botanika və ya bitki xəstəliyi epidemiologiya) tədqiqatlarında tətbiq olunmasına baxmayaraq, bu termin zooloji əhalinin (baytarlıq epidemiologiyası) tədqiqatlarında geniş yayılmışdır.
"Epidemiya" və "endemik" arasındakı fərq ilk növbədə Hippokrat tərəfindən bir populyasiyanı (endemik) "əhatə edən" əhalidən (epidemiyadan) "ziyarət edilən" xəstəlikləri ayırmaq üçün çəkilmişdir. "Epidemiologiya" termini əvvəlcə 1802-ci ildə İspaniyalı həkim Villalba tərəfindən Epidemiología Española-da epidemiya tədqiqatını təsvir etmək üçün istifadə edilmişdir. Epidemiologlar həmçinin əhalidə olan xəstəliklərin qarşılıqlı təsirini öyrənirlər.
Epidemiologiya müddəti hazırda yalnız epidemiya xəstəliyinin deyil, ümumiyyətlə xəstəliyin təsvirini və səbəbini, hətta yüksək qan təzyiqi və piylənmə kimi sağlam olmayan xəstəliklərlə bağlı bir çox xəstəlik şəraitini əhatə edir. Buna görə də,epidemiologiya elmi xəstəliyin nümunəsinin hər kəsin funksiyasında dəyişikliklərə səbəb olmasına əsaslanır. Yunan həkimi Hippokrat tibbin atası kimi tanınır.O, xəstəliyin və ətraf mühitin təsiri arasındakı əlaqələri araşdırdıqları bilinən ilk şəxsdir. Hippokrat insan orqanının xəstəliyinə dörd humorun (hava, yanğın, su və yerin "atomları") bir dəlilsizliyindən qaynaqlandığına inanırdılar. Xəstəliyin müalicəsi bədəni tarazlaşdırmaq üçün sözügedən yumoru aradan qaldırmaq və ya əlavə etmək idi. Bu inam tibbdə qan alma və diyet tətbiqinə gətirib çıxardı. O, endemik (adətən, bəzi yerlərdə olan, lakin başqalarına aid olmayan xəstəliklər üçün) və epidemiyanı (bəzi hallarda baş verən xəstəliklər üçün) əhatə edir. 16-cı əsrin ortalarında Verona adından bir həkim olan Girolamo Fracastoro xəstəliyə səbəb olan bu çox kiçik, görünməz parçacıqların canlı olduğu ilə bağlı bir nəzəriyyə təklif etdi. Onlar havaya yayılmaq, özləri ilə çoxalmaq və odla yıxılmaq üçün hesab olunurdular. Bu şəkildə Galen'in miasma nəzəriyyəsini (xəstə insanlarda zəhər qazını) təkzib etdi. 1543-cü ildə o, xəstəliyi qarşısını almaq üçün fərdi və ətraf mühitin gigiyenasını ilk dəfə tanıdıran De contagione et contagiosis morbis adlı bir kitab yazmışdır. 1675-ci ildə Antonie van Leeuwenhoek tərəfindən kifayət qədər güclü bir mikroskopun inkişafı xəstəliklərin mikrob nəzəriyyəsinə uyğun canlı hissəciklərin vizual sübutunu təmin etdi.
Wu Youke (1582-1652), bəzi xəstəliklərin liqi (pestilential faktorları) adlandıran transmissiv maddələrə səbəb olduğu anlayışını hazırladı. Onun kitabı Wenyi Lun (Acute Epidemic Febrile Hastalıkları haqqında Müqəddəs Kitab) kitabı, əsasən, Qərblilərə aid olan konsepsiyanı epidemiya xəstəliklərinin səbəbi kimi mikroblara səbəb olan əsas etioloji iş hesab edə bilər. Onun anlayışları hal-hazırda geleneksel Çin Tibb tədqiqatları ilə bağlı mövcud elmi araşdırmalarda nəzərdən keçirilir.
Digər bir pioner, Tomas Sydenham (1624-1689), sonrakı 1600-cü illərdə Londonerlərin atəşlərini ayırd edən ilk şəxs idi. Atəşlərin müalicəsi ilə bağlı nəzəriyyələri o dövrdə ənənəvi həkimlərdən çox müqavimət göstərmişdir. O, tədqiq etdiyi və müalicə etdiyi çiçək atasının ilk səbəbini tapa bilmədi. John Snow 19-cu əsrin xolera epidemiyalarının səbəbləri ilə bağlı araşdırmalar aparır və eyni zamanda (müasir) epidemiologiyanın atası kimi tanınır. O, Southwark şirkətinin təchiz etdiyi iki sahədəki ölüm dərəcələrini nəzərə alaraq başlamışdır. Soho epidemiyasının səbəbi kimi Broad Street pompasının müəyyənləşdirilməsi epidemiologiya klassik nümunəsi hesab olunur. Qar təmizləməyi və sapı çıxartmaq üçün qar xlordan istifadə etdi; bu baş vermişdi. Bu, ictimai sağlamlığı tarixində əsas hadisələr kimi qəbul edilmiş və epidemiologiya elminin qurucu hadisəsi kimi qəbul edilmiş, dünya ictimaiyyətinin sağlamlıq siyasətini formalaşdırmağa kömək etmişdir. Bununla yanaşı, Qarın gələcəkdə baş verən epidemiyaların qarşısının alınması üçün tədqiqat və profilaktik tədbirlər onun ölməsindən sonra tamamilə qəbul edilməmişdir və ya tətbiq edilməmişdir.
Digər pionerlər arasında 1849-cu ildə İslandiyanın Vestmanna adalarında neonatal tetanoz epidemiyasının qarşısının alınması işi ilə bağlı olan Danimarka həkimi Peter Anton Schleisner daxildir. 1847-ci ildə Vyana xəstəxanasında uşaq ölümünü dezinfeksiya prosedurunu tətbiq edərək gətirən Macarıstan həkimi Ignaz Semmelweis, digər mühüm pioner idi. Onun tapıntıları 1850-ci ildə nəşr olundu, amma işi proseduru dayandırdı edən həmkarları tərəfindən pis qəbul edildi. İngilis cərrah Jozef Lister 1865-ci ildə Lui Pasterin işi ilə "antiseptikləri" aşkar etməyənə qədər dezinfeksiya geniş tətbiq olunmadı.
20-ci əsrin əvvəllərində Ronald Ross, Janet Lane-Claypon, Anderson Gray McKendrick və başqaları tərəfindən riyazi metodlar epidemioloji tətbiq edilmişdir. Digər bir irəliləyiş 1954-cü ildə, Richard Doll və Austin Bradford Hill başçılıq edən İngilis Həkimləri Araşdırması nəticələrinin tütün siqareti və ağciyər xərçəngi arasındakı əlaqəyə çox güclü statistik dəstək verməsi ilə nəticələndi.
Ən molekulyar epidemioloji tədqiqatlar hələ də şərti xəstəlik diaqnozu və təsnifat sistemlərini istifadə edərkən, xəstəliyin inkişafı şəxsdən fərdlərə fərqli heterojen prosesləri təmsil edir. Konseptual olaraq, hər bir insanın hər hansı bir fərddən fərqli bir unikal xəstəlik prosesi var ("unikal xəstəlik prinsipi"),, ekspozmanın yeganəliyini (endogen və ekzogen ətraf mühitə məruz qalan bütünlük) və hər birində molekulyar patoloji prosesi. 2000-ci illərdə xəstəliyin pozulması və molekulyar patoloji əlaməti (xüsusilə xərçəng) arasında əlaqəni araşdıran tədqiqatlar getdikcə yayılmışdır. Lakin, epidemiologiya sahəsində molekulyar patologiyanın istifadəsi tədqiqat qaydalarının olmaması və standartlaşdırılan statistika metodologiyasının olmaması, həmçinin disiplinlərarası ekspertlərin və təlim proqramlarının kifayət qədər olmamasıdır. Bundan əlavə, xəstəlik heterojenliyi anlayışı epidemiologiyada uzun müddətli bir təməllə qarşı-qarşıya qalır ki, eyni xəstəlik adı olan şəxslər oxşar etioloji və xəstəlik proseslərinə malikdirlər. Molekulyar həssaslıq dövründə bu məsələləri və əhalinin səhiyyə elmini inkişaf etdirmək üçün "molekulyar patoloji" və "epidemiologiya" yeni molekulyar patoloji epidemioloji (MPE) yeni disiplinlərarası sahə yaratmaq üçün inteqrasiya olunmuşdur "molekulyar patologiyanın epidemiologiyası və xəstəliyin heterojenliyi" kimi. MPE-də tədqiqatçılar arasındakı əlaqələri təhlil edir; (A) ekoloji, pəhriz, həyat tərzi və genetik faktorlar; (B) hüceyrə və ya hüceyrə hüceyrələrinin molekullarında dəyişikliklər; və (C) xəstəliyin inkişafı və inkişafı. Xəstəliyin patogenezinin heterojenliyini daha yaxşı başa düşmək xəstəliyin etiyologiyasını aydınlaşdırmağa kömək edəcəkdir. MPE-ə yanaşma təkcə neoplastik xəstəliklərə deyil, qeyri-neoplastik xəstəliklərə də tətbiq edilə bilər. MPE konsepsiyası və paradiqması 2010-cu ildə geniş yayılmışdır. Epidemioloqlar müşahidədən eksperimental bir sıra tədqiqat dizaynlarını tətbiq edirlər və ümumiyyətlə təsviri, analitik (bilinən birliyin və ya hipotezli əlaqələri daha da araşdırmağı hədəfləyən) və eksperimental (tez-tez müalicə və digər müdaxilələrin klinik və icma sınaqlarına bərabər olan bir müddət) təsnif edilirlər. Epidemioloqlar eksperimental tədqiqatlarda müəyyən bir vəziyyət araşdırmasına daxil olan bütün amillərin nəzarətindədirlər. Epidemiologiya işləri alkoqol və ya smoking, bioloji maddələr, stress və ya kimyəvi maddələrin ölüm və ya morbidliyə məruz qalması ilə əlaqədar pozitiv münasibətlərin aşkar olunmasında mümkündür. Bu epidemioloji əhəmiyyətli bir aspektdən olan bu məruzələr və nəticələr arasında səbəbli münasibətlərin müəyyən edilməsi müasir epidemiologlar üçün bir vasitədir.
Müşahidə işlərinin təsviri və analitik iki komponenti vardır. Təsviri müşahidələr "sağlamlıqla bağlı dövlətin kimə, hansı, nə vaxt, nə vaxt və nə vaxt olduğu" ilə bağlıdır. Lakin analitik müşahidələr səhiyyə ilə bağlı hadisə ilə necə daha çox məşğul olurlar. Eksperimental epidemiologiya üç növdən ibarətdir: təsadüfi nəzarətli sınaqlar (tez-tez yeni dərman preparatları və ya narkotik sınaqları üçün istifadə olunur), sahə sınaqları (bir xəstəliyin bağlanması riski yüksək olanlar üzərində aparılır) və icma sınaqları (sosial mənşəli xəstəliklər üzrə tədqiqatlar). "Epidemioloji triad" termini ana, agent və ətraf mühitin bir epidemiyanı təhlilində təsvir etmək üçün istifadə olunur.
Köhnə tədqiqat növü tamamilə təsviri və bu xəstəliyi olan xəstələrin ümumi əhali ilə bağlı dəyişikliklər etmək üçün istifadə edilə bilməz. Zərif bir klinisyenin bir xəstəliyin qeyri-adi xüsusiyyətini və ya xəstənin tarixini müəyyənləşdirdiyi bu tip tədqiqatlar yeni bir fərziyyənin formalaşmasına səbəb ola bilər. Seriyadan olan məlumatları istifadə edərək, mümkün səbəb faktörlerini araşdırmaq üçün analitik işlər edilə bilər. Bunlara iddiada nəzarət işləri və ya prospektiv işlər daxildir. Bir iddiaya nəzarət işi xəstəliyə uyğun olmayan müqayisəli nəzarətləri serialdakı hallara uyğunlaşdırdı. Prospektiv bir araşdırma, xəstəliyin təbii tarixini qiymətləndirmək üçün zaman keçdikcə hadisələr sırasını izləyəcəkdir.
Daha sonrakı formada özünü nəzarət edən xarakterli seriya işləri kimi təsvir edilən, fərdi xəstə təqib müddətini açıq və gözlənilməz dövrlərə bölünür və müəyyən bir nəticənin ortaya çıxan və gözlənilməyən dövrlər arasındakı nisbətini müqayisə etmək üçün Poisson reqressiya proseslərini istifadə edir. Bu üsul peyvənd üçün mənfi reaksiyaların öyrənilməsində geniş istifadə edilmişdir və bəzi hallarda kohort tədqiqatlarında mövcud olan müqayisə edilən statistika gücünü göstərmək üçün göstərilmişdir. Epidemiologiya bəzən sağlamlıq nəticələrinə məruz qalma dərnəklərini aydınlaşdırmaq üçün istifadə edilən statistik vasitələrin toplusu kimi baxılsa da, bu elmi daha dərindən başa düşmək nedensel münasibətləri aşkar etməkdir.
Epidemioloqlar vurğulayırlar ki, "bir səbəb - bir təsir" anlayışı basit bir yanlış inandırıcıdır. Çox nəticələr, xəstəlik və ya ölüm olmasa, bir çox komponentli səbəblərdən ibarət olan bir zəncir və ya şəbəkədir. Nəticələr lazımi, kifayət qədər və ehtimal olunan şərait kimi seçilə bilər. Zəruri bir vəziyyət müəyyən oluna və nəzarət edilərsə (məsələn, bir xəstəlik agentinə qarşı bir antikor, bir zədədə enerji) zərərli nəticədən qaçınmaq olar. Bu günə qədər bir neçə universitet lisenziya səviyyəsində təhsil kursu kimi epidemiologiya təklif edir. Bir görkəmli bakalavr proqramı, Johns Hopkins Universitetində, ictimai səhiyyə sahəsində böyük olan tələbələrin epidemiologiya, o cümlədən Bloomberq İctimai Səhiyyə Məktəbində yüksək səviyyəli kursları ala biləcəyi yerdədir.
İctimai sağlamlıq ,sağlamlıq praktikləri kimi, epidemioloqlar bir sıra müxtəlif parametrlərdə işləyirlər. Bəzi epidemioloqlar 'sahəsində fəaliyyət göstərir'; yəni ictimaiyyətdə, ümumiyyətlə bir ictimai səhiyyə sağlamlıq xidmətindədir və xəstəliklərin baş verdiyi sahələrdə araşdırma və mübarizə aparmaq üçün tez-tez rast gəlinir. Digərləri qeyri-kommersiya təşkilatları, universitetlər, xəstəxanalar və dövlət və yerli səhiyyə şöbələri, müxtəlif Səhiyyə Nazirlikləri, Sərhədsiz Həkimlər, Xəstəliklərin İdarə Olunması və Müalicəsi Mərkəzləri (CDC), Sağlamlıq Qoruma Agentliyi, Dünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) və ya Kanada İctimai Səhiyyə Təşkilatı. Epidemioloqlar həmçinin bazar tədqiqatları və ya klinik inkişaf kimi qruplarda dərman və tibbi cihaz şirkətləri kimi qeyri-kommersiya təşkilatlarında işləyə bilər.
Niyazi Səmədov
Niyazi Həmid oğlu Səmədov — AMEA-nın müxbir üzvü, tanınmış entomoloq, Hindistan Beynəlxalq Zoologiya Akademiyasının həqiqi üzvü, ASE və qırmızı kitabın müəlliflərindən biri.
Həyatı
1916-cı il dekabrın 31-də Şəki şəhərində anadan olmuşdur. 1932-ci ildə Şəki Kənd Təsərrüfatı texnikumunun ipəkçilik bölməsini bitirmişdir. 1933-1935-ci illərdə Qəbələ və Ağdaş barama – toxumu müəssisələrində ipəkçi-texnoloq vəzifəsində işləmişdir. 1941-ci ildə Daşkənd Kənd Təsərrüfatı institutunun ipəkçilik fakultəsini bitirmişdi. 1941-1946-cı illərdə keçmiş sovet ordusu sıralarında xidmət etmiş və 1946-cı ildə baş leytenant rütbəsində ordu sıralarından tərxis olunmuşdur. 1947-ci ildə Azərbaycan EA-nın Zoologiya institutuna gəlmişdir. O, əvvəlcə kiçik elmi işçi, 1954-cü ildə isə baş elmi işçi vəzifəsinə seçilmişdir.
N.Səmədov 1951-ci ildə «Azərbaycanda Labrus cinsindən olan taxıl böcəkləri və onlara qarşı mübarizə tədbirləri» mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1955-ci ildə elmi hissə üzrə direktor müavini vəzifəsinə irəli çəkilmiş və 1961-ci ilə kimi bu vəzifədə fəaliyyət göstərmişdir. N.Səmədov 1957-ci ildən ömrünün sonuna kimi Entomologiya laboratoriyasının müdiri vəzifəsində işləmişdir. 1964-cü ildə «Azərbaycanda kənd təsərrüfatı bitkilərinə ziyan verən böcəklərin fauna və biologiyası» mövzusunda doktoruq dissertasiyası müdafiə etmiş, 1971-ci ildə professor elmi adına layiq görülmüşdür.
Professor N.Səmədov 1972-ci ildə Hindistan Beynəlxalq Zoologiya Akademiyasının həqiqi üzvü, 1979-cu ildə Ümumittifaq Entomologiya Cəmiyyətinin fəxri üzvü və Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqı dağ komitəsinin sədr müavini, zoologiya və entomologiya elminin inkişafındakı nailiyy1ətlərinə və xidmətlərinə görə 1980-ci ildə AMEA-nın müxbir üzvü seçilmişdir. O, həm də əməkdar elm xadimi kimi yüksək ada layiq görülmüşdür. N.Səmədovun apardığı elmi-tədqiqat işləri, əsasən, böcəklər dəstəsinin öyrənilməsinə, başlıca növlərin bioloji xüsusiyyətlərinin tədqiqinə və ciddi zərər verən növlərə qarşı mübarizə tədbirlərinin elmi əsaslarının hazırlanması və tədbiqi məsələlərinə həsr olunmuşdur. Niyazi müəllim müharibə və əmək veteranı idi. O, «II dərəcəli vətən müharibəsi» ordeni və 8 medalla təltif edilmişdir. N.Səmədov tərəfindən Azərbaycanda 26 fəsiləyə mənsub 2900 böcək növü aşkar edilmişdir ki, onların 16 növü elm üçün, 43 -ü keçmiş SSRİ faunası, 89 - u Qafqaz faunası, 760 növü isə Azərbaycanın faunası üçün yeni olmuşdur. O, ilk dəfə olaraq 430 növün kənd təsərrüfatı bitkilərinə zərər verməsini müəyyən etmişdir. N.Səmədov «İnsan və biosfera» proqramı əsasında Azərbaycanda entomologiya, torpaq zoologiyası, biosenologiya və bitki mühafizəsinə dair aparılan elmi-tədqiqat işlərinin təşkili və inkişafı, həmçinin də elmi kadrların hazırlanmasında böyük xidməti olmuşdur. Onun rəhbərliyi altında 6 doktorluq və 40-a yaxın namizədlik dissertasiyası hazırlanmış və müdafiə olunmuşdur.
Professor N.Səmədov 200-dən çox elmi məqalənin, 5 monoqrafiyanın, 6 elmi-kütləvi kitabçanın və 3 ixtiranın müəllifidir. O, 15-ə yaxın monoqrafiya, elmi kitabça və məcmuələrin redaktoru olmuşdur. Onun 8 əsəri Avstriya, İngiltərə, Fransa və Çexoslovakiyada çap olunmuşdur. O, ASE və qırmızı kitabın müəlliflərindən biridir. Onun hazırladığı taxıl, meşə və bəzək bitkilərinin başlıca zərərvericilərinə qarşı mübarizə tədbirləri respublikanın xalq təsərrüfatında tədbiq olunmuşdur. O, dəfələrlə keçmiş SSRİ-nin müxtəlif şəhərlərində (Bakı, Kiyev, Moskva, Voronej, Sankt-Peterburq və s.), Fransa, Polşa və Çexoslovakiyada entomologiya və torpaq zoologiyası üzrə keçrilmiş Beynəlxalq konqreslərdə, qurultay, konfrans və sinpoziumlarda dəyərli məruzələr etmişdir.
Mənbə
AMEA-nın Zoologiya institutunun rəsmi saytı/İnstitutun görkəmli alimləri/Tanınmış entomoloqlar
Artember
thumb|350px|''[[II Kir|Kir Artemberin oğlunu cəzalandırarkən, Vermontun çəkdiyi və "Magnin de Dijon" muzeyində saxlanan rəsm əsəri]] Artember – Midiya zadəganlarından biri olmuşdur, hansı ki, oğlu on yaşlı Kir tərəfindən təhqir edilmişdi. Dəməşqli Nikolayın verdiyi məlumata görə, daha sonra o, Kiri məhkəməyə köməkçi kimi işə götürmüşdü. Herodot yazır:
''"Oğlan (Kir) on yaşında olanda, onun özünü tanımasında və qavramasında təsirli olmuş təsadüfi bir hadisə baş verir. O, bir gün yaşadğı kənddə, ətrafındakı ceyranlarla oynayırdı və eyni zamanda orada onunla həmyaşıd uşaqlar da vardı. Digər uşaqlar gələcəkdə hökmdar olacağı söylənən, vilayət rəhbərinin oğlundan seçilirdi. O, oğlanlara əmrlər verməyə başladı ki, bəzisi onun evinə qulluq etsin, bəzisi onu və evini qorusun, digərləri isə katibliklə məşğul olsun. Oğlanların arasında Kirin ona etməyi əmr etdiyi işləri rədd edən Artemberin oğlu da vardı. Kir digər oğlanlara tapşırdı ki, onu tutub bağlasınlar və nə qədər ki, onun əmrlərinə tabe olmayıb şiddətli şəkildə qamçılasınlar. Artemberin oğlu azad olunduqdan sonra yavaş-yavaş öz taxtına qalxaraq təcil şəhərə gedir və Kirin ona etdiklərini təcili atasına danışır. O Kirin kim olduğunu bilmir və onu hökmdarın çobanının oğlu hesab edirdi. Artember oğlunu da yanına alaraq, Astiaqın yanına gəldi və oğluna yetirilən zədələrdən şikayət etdi. Oğlunun çiyinlərini göstərərək, o dedi, " Hökmdar, sənin nökərin, çobanının oğlu bizi tamamilə təhqir etdi."''
''" Beləliklə, sən kimsən ki, mənim hakimiyyətimə tabe olan ərazidə, özünü bu qədər kobud apararaq, ölkənin ən hörmətli zadəganlarından birinin oğlunu təhqir etmisən." "Mənim hökmdarım" deyə oğlan cavab verir, "Mən ona layiq olduğu cəzanı vermişəm. Mən kəndin oğlanlarıyla oynayarkən onlar tərəfindən hökmdar seçilmişəm. O da məni seçənlərdən biri olmuşdur. Bütün digər uşaqlar mənim əmrlərimə tabe oldular, lakin o, qarşı çıxdaraq onları saymadı, bundan sonra da layiq olduğu cəzanı aldı. Əgər buna görə mənə hansısa cəza veriləcəksə, mən həmin cəzanı elə burdaca çəkməyə hazıram"''
Mikroprosessor
right|thumb|250px|Mikroprosessor
Mikroprosessor (CPU) (Central Processing Unit) — fərdi kompüterlərin düşünən beyni olub ana plata üzərində yerləşir, ədədlər üzərində hesab-məntiq əməllərini və idarəni həyata keçirir. Mikroprosessor hesab-məntiq və idarə qurğusunu özündə birləşdirir.Ayrıca qurğu şəklində düzəldilən mərkəzi prosessor. Ölçüləri təqribən 2.52.5 sm olan çağdaş mikroprosessorun inteqral sxemində 1 milyondan artıq tranzistor olur. Mikroprosessor fərdi kompüterlərin hamısının əsasıdır, çünki yaddaş və qida mənbəyi əlavə etməklə praktiki olaraq hazır kompüter almaq olar (əlbəttə, periferiya qurğularını çıxmaqla). Bu günə olan ən geniş yayılmış mikroprosessorlar bunlardır: Apple Macintosh kompüterlərinin əsasında olan Motorola firmasının 680x0 mikroprosessorları və bütün IBM PS/2 və PC-uyumlu kompüterlərin əsasında olan Intel firmasının 80x86 ailəsi
Mikroprosessorları əsasən Intel, AMD və Cyrix firmaları istehsal edir. Intel firması öz mikroprosessorlarını əsasən Pentium markası ilə istehsal edir. Bu cür mikrosxem özündə təqribən 3,1 milyon tranzistoru birləşdirir. Pentium tipli mikroprosessorun arxitekturası özündə iki hesab-məntiq qurğusunu birləşdirir. Bu da bir taktda iki əmrin yerinə yetirilməsinə imkan verir. 75 Mhs tezlikli Pentium prosessorunun hesablama məhzuldarlığı saniyədə 112 milyon əməliyyatdır. Pentium tipli mikroprosessorlar işləmə (takt) tezliyinə görə aşağıdakı siniflərə bölünür.
Intel firmasının mikroprosessorları aşağıdakılardır: Bu mikroprosessorlar onların işləmə imkanına uyğun artım sırası boyunca düzülmüşdür. Bu mikroprosessorların iş imkanları arasındak fərq çox böyükdür. Belə ki, ən yeni Pentium Pro mikroprosessorru ilə IVM RS və IBM RS XT kompyuterlərinin əsasını təşkil etmiş Intel- 8088 mikroprosessoru arasındakı fərq bir neçə min dəfədir.
Hazırda istehsal olunan kompyuterlərin çoxu Pentium mikroprosessorlarına əsaslanır, ən güclü kompyuterlər isə Pentium Pro mikroprosessorları ilə təchiz olunur. DOS əməliyyat sisteminin proqramları, Intel-80386 və hətta Intel-80286 mikroprosessorlu kompyuterlərdə kifayət qədər sürətlə işləyir. Windows 3.1 və ya Windows for Work Groups əməliyyat sistemlərindən istifadə edərkən, Intel-80386 əsaslı kompyuterlər aşağı sürətlə işləyir, lazımi sürəti isə Intel - 80486 DX2 və ya DX4 mikroprosessorlu kompyuterlər təmin edir. Müasir Windows 95, Windows NT, OS/2 Warp və s. əməliyyat sistemlərində iş üçün Intel-80486 DX2 və ya DX4 əsaslı kompyuterlərin sürəti kifayət olmur, bu sistemlərdə iş üçün lazımi sürəti Pentium mikroprosessor əsaslı kompyuterlərdə almaq olur.
Kompyüterdə, həddindən çox sayda riyazi hesablamalar aparmaq lazım olduqda (mühəndis hesablamalarında, riyazi məsələlərdə və s.) həqiqi ədədlər üzərindəki riyazi əməllərin bilavasitə mikroprosessorun köməyi ilə aparılması tələb olunur. Lakin Intel-8088, 80286, 80386 və 80486 SX mikroprosessorları bu əməlləri təkbaşına yerinə yetirmək iqtidarında deyillər. Buna görə də həqiqi ədədlər üzərində riyazi əməllər aparmaqda kömək üçün mikroprosessorlara uyğun olaraq Intel-8087, 80287, 80387 və 80487 SX riyazi soprosessorları qoşulur. Intel firmasının ən yeni mikroprosessorları (80486DX, Pentium Pro) və digər firmaların onlara uyğun mikroprosessorları həqiqi ədədlər üzərində riyazi əməlləri sərbəst yerinə yetirə bilir və onlara soprosessorun qoşulmasına ehtiyac yoxdur.
Müasir fərdi kompyuterlərin hesablama məhzuladarlığı saniyədə milyard əməliyyata (Gflops) bərabərdir.
Ağzıböyük silsiləsi
Ağzıböyük silsiləsi (, – «Ermənistan silsiləsi», ) — Gürcüstanda və Ermənistanda dağ silsiləsi. 350px|thumb|right|Ağzıböyük silsiləsinin keçmiş Koğos (indiki [[:hy:Կարմիր Աղեկ|Karmir Ağek/Կարմիր Աղեկ) kəndindən görünüşü]]
I Pirbudaq xan Pörnək-Türkman
I Pirbudaq хan Pörnək-Türkman (?-1617) — Təbrizin bəylərbəyi.
Həyatı
Səsi aləmə  çavlanan  Pörnək oymağı oğullarından  biri  Pirbudaq  хan  olub. I Şah Abbas Səfəvi 1602-ci  ildə  Təbrizi  Osmanlılardan  azad  edib  Pirbudaq  хanı Güney Azərbaycana  bəylərbəyi  təyin  etdi. O, bir  sürə  Azərbaycanın  başçısı  oldu. Təbriz azad edildikdən sonra h.1012 (1603)-ci ildə Türkman tayfasından olan Pirbudaq xan Pornak Təbriz bəylərbəyi və ya Təbriz hakimi olur. Lakin o, 1616-cı ildə Osmanlı ordusu ilə savaşda qətlə yetirilir və yerinə oğlu Şahbəndə xan Təbriz bəylərbəyi təyin edilir. Pirbudaq хanın Şahbəndə хan, Rüstəm  хan  və  Əliqulu  хan  adlı  oğulları  vardı.
Dolabda skelet
thumb|right|Fransa kralı [[XVI Lüdoviki tənqid edən karikaturada dolabda skelet idomundan istifadə edilmişdir. (1492)]]
Dolabda skelet - Şəxs haqda gün üzünə çıxması problemlər yarada biləcək faktları ifadə edən idiom. Məsələn, evdə gizli saxladığınız cəsəd o qədər müddət çürüməyə məruz qalıb ki artıq dolabı açdıqda onun sadəcə sümükləri ilə qarşılaşırsınız. Dolabda skelet ifadəsi ilk dəfə 1816-cı ildə aylıq olaraq nəşr edilən the eclectic review jurnalında işlədilmişdir.
Sataplia qoruğu
Sataplia qoruğu — Gürcüstanın Çxaltub bələdiyyəsinə bağlı qoruğ. Qafqazın cənub-şərq silsiləsində, Stapli dağında yerləşir.
Makedoniya və Frakiya
Makedoniya və Frakiya  — Yunanıstan ın 7 desentralizasiya idarələri ndən biri.
Sataplia qoruğu
Qoruğun əsası 1935-cildə qoyulub, indiki sərhədlərnən—1957-ci ildə. Qoruğ həmişə yaşıl meşələrin Kolxid növünün və geologiya, arxeologiya abidələrinin qorunması məqsədi ilə qurulub. Qoruğun sahəsi 354 hektardır, 348 hektarı meşə sahəsidi.
Makedoniya və Frakiya
2011-ci ildə Kallikratis proqramı çərçivəsində təsis edilmiş, regional hökumət orqanı və inzibati bölmənin bir hissəsidir.
Sataplia qoruğu
Qoruğun relyefi dağlıqdır, iqlimi isə subtropikə yaxındır. Qoruqda nadir meşə ağacları yetişir, onlardan: tis, kolxidi samşiti, kolxidi padubu, meşə fıstlğı və s. 20 növ ağac endemik sayılır. Qoruğda dovşan, tülkü, çaqqal və barsuk vardır.
Makedoniya və Frakiya
Tərkibinə 2 periferiya daxildir: Şərqi Makedoniya və Frakiya və Mərkəzi Makedoniya.
Sataplia qoruğu
Qoruğun ərazisində sönmüş vulkanın krateri, daş dövrünə aid ilk insan məskənləri, dinazavorların daşlaşmım ayaq izləridə vardır. Qoruğda bir neçə karst mağaraları vardır. Staplinin ən böyük mağarası 1925-ci ildə açılıb uzunluğu 900 metrdir.
Makedoniya və Frakiya
İnzibati mərkəzi — Komotini. İdarəetmə rəhbərini (koordinator) yunan hökuməti tərəfindən təyin olunur. Hal-hazırdaki koordinator — İoanis Savas
İnzibati bölgüsü
Desentralizasiya idarəsi Makedoniya və Frakiya 2 periferiyaya bölünür və 13 periferiya vahidi daxildir :
Jurinea cadmea
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Bulbophyllum gracile
(Bulbophyllum gracile) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
2009-cu ildə Slovakiya 11 illik fasilədən sonra Avroviziyaya geri dönmüşdür. San-Marino maliyyə çətinlikləri səbəbindən müsabiqədə iştirakdan imtina etmişdir. Latviya və Gürcüstan da ilkin olaraq Moskvada keçirilən müsabiqədə iştirak etməyəcəklərini açıqlasalar da, Avropa Yayım Birliyi daha sonra hər iki ölkənin Avroviziya 2009-da iştirak edəcəyini bildirmişdir. Lakin, Gürcüstanın müsabiqə üçün nəzərdə tutduğu mahnı müsabiqənin qaydalarına zidd olduğu üçün ölkənin müsabiqədə iştirakı baş tutmamışdır. Ümumilikdə 42 ölkənin iştirak etdiyi müsabiqədə Norveç təmsilçisi olan "Aleksandr Rıbak" ifa etdiyi "Fairytale" adlı mahnı ilə 387 xal toplayaraq qalib gəlmişdir. İkinci yerdə 218 xalla İslandiya, üçüncü yerdə isə 207 xalla Azərbaycan qərarlaşmışdır. Bu sonuncu dəfə 1995-ci ildə "Nocturne" qrupunun təmsilində müsabiqədə qələbə qazanan Norveçin Avroviziyada ümumilikdə üçüncü qalibiyyəti idi.
2009-cu ildə müsabiqəni televiziya vasitəsi ilə 122 milyon tamaşaçı izləmişdir.
Aparıcılar
2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin mayın 12-si və mayın 14-ü keçirilən yarımfinallara Andrey Malaxov və Natalya Vodyanova aparıcılıq etmişdir. Alsu Abramova və İvan Urqant isə 16 mayda keçirilən final mərhələsinin aparıcılığını etmişdirlər. Müsabiqədə ümumilikdə dörd aparıcının olması Avroviziya tarixində bir ilk idi.
Səhnə
Səhnə layihəsi Con Keysi tərəfindən hazırlanmışdır. Keysi daha əvvəl 1997-ci ildə Dublində təşkil olunan 1997 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin səhnəsini də layihələndirmiş və 1994 – 1995–ci illərdə də səhnə layihəsi işinin içində yer almışdı. Səhnə, demək olar ki, bütünlüklə LED ekranlarının fərqli növlərindən təşkil olunmuşdur. Müsabiqə üçün bir teatr proyekti də olub. Həmçinin, səhnənin böyük hissəsindək LED ekranlar hər tərəfdə hərəkət edir və hər bir mahnı üçün fərqli hiss etdirmək üçün düzəldilən dairəvi orta bölümü də daxil olmaqla bir çox dəyişiklik gözə dəyir.
Biletlər
2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin biletlərinin qiyməti 300 rubldan 30 min rubla qədər idi. Ən ucuz biletlər (300-1800 rubl) müsabiqə çərçivəsində keçirilən səhər və axşam konsertləri üçün olan biletlər idi. Yarımfinalı izləmək istəyənlər 800-20 min arası pul ödəmişdirlər. Final üçün ən ucuz bilet 1000 rubl, ən bahalısı isə 30 min rubl idi. Təşkilatçıların sözlərinə görə, hələ fevral ayında internetdə müsabiqəyə ilk biletlərin satışa çıxarılması barədə məlumatlar yayılsa da, bu biletlər saxta olub. Əsl biletlər bir neçə qoruyucu qatdan ibarət idi. Onlarda xüsusi holoqram və məlumatlar olan ştrix kod əks etdirilmişdir. Biletlər konsertə giriş zamanı xüsusi elektron cihazla yoxlanılmışdır. Biletlər Moskvadakı Olimpiya İdman Kompleksinin kassasında satılmışdır.
Açılış
Şounu Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin ilk qalibi, İsveçrəli müğənni Liz Assia açmışdır. Müğənni 1956 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində ona qələbə qazandırmış "Refrain" mahnısını ifa etmişdir. Bundan başqa açılış mərasimində müxtəlif illərdə keçirilmiş Avroviziya Mahnı Müsabiqələrinin qalibləri – 1979-cu ildə Almaniyanı təmsil edən Dschinghis Khan qrupu, 2004-ci ildə Ukraynaya müsabiqədə qalibiyyət gətirən müğənni Ruslana, 2007 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin qalibi Serbiyalı Mariya Şerifoviç və ötən ilin qalibi Dima Bilan da iştirak etmişdir.
Yarımfinallara bölünmə səbətləri
Yanvarın 30-u 2009-cu ildə Avroviziya 2009-da iştirak edəcək ölkələrin yarımfinallara bölünməsi mərasimi keçirilmişdir. Tədbirin aparıcısı Yana Çurikova idi. Tədbirdən əvvəl də məlum idi ki, iştirakçı ölkələrdən beşi; Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa, İspaniya və ev sahibi Rusiya birbaşa finalda iştirak edəcək. Müsabiqənin səsvermə üzrə rəsmi sponsoru olan Digame-nin apardığı hesablamalar nəticəsində 2009-cu ilə kimi bir-birinə çox səs verən ölkələrin fərqli yarımfinallarda iştirak etməsi üçün ölkələr altı səbətə ayrılmışdır. Hər bir səbətdə fərqli səsvermə qruplaşmaları yer almışdır (Balkan ölkələri bir səbətdə, Keçmiş Sovet ölkələri bir səbətdə, Skandinaviya ölkələri bir səbətdə və s.). Həmin bu üsul yarımfinal püşkatması zamanı eyni səbətdə yer alan altı və ya yeddi ölkənin eyni yarımfinalda iştirak etməməsinə şərait yaradırdı.
Gürcüstan: We Don't Wanna Put In
Gürcüstan 2008-ci ilin avqustunda baş vermiş müharibə səbəbi ilə müsabiqədə iştirak etməyəcəyini bildirmişdir. Lakin 2008 Avroviziya Uşaq Mahnı Müsabiqəsində Rusiyanın Gürcüstana 12 xal verərək qalib olmasında kömək etdiyi üçün iştirak etmək qərarına gəlmişdir. Gürcüstanı təmsil etməli olan Stefane və 3G qrupunun ifa etməli olduğu "We Don't Wanna Put In" mahnısında Rusiya prezidenti Vladimir Putini tənqid xarakterli sözlərdən istifadə edilmişdir. İngilis dilində səslənən mahnının adının digər tərcüməsi "Biz Putini İstəmirik" idi. Mahnı Rusiya mətbuatı tərəfindən narazılıqla qarşılanmışdır. Avroviziyanın qaydalarına əsasən özündə hər hansısa bir siyasi xarakter daşıyan mahnının müsabiqədə iştirakına icazə verilmirdi və Avropa Yayım Birliyi Gürcüstan televiziyasından ya mahnını tamamən dəyişmək, ya da sözlərində düzəlişlər aparmağı tələb etmişdir. Lakin Gürcüstan nəticə olaraq Moskvada keçirilən müsabiqədə iştirakdan imtina etmək qərarına gəlmişdir.
Erməni təxribatı
Ermənistan ilkin olaraq Avroviziya 2009-da qondarma erməni soyqırımına aid mahnı ilə təmsil olunmaq istəyirdi. Mahnını System of a Down adlı erməni qrupu ifa edəcəkdi. Hətta mahnının klipi də çəkilmişdi. Lakin bu mahnıda Atatürkü və Türk millətini təhqir edən sözlər olduğu üçün Türkiyənin etirazlarını nəzərə alaraq Avropa Yayım İttifaqı Ermənistanın bu mahnı ilə təmsil olunmasına icazə verməmişdir.
Ermənistanın müsabiqədə səsləndiriyi "Jan Jan" mahnısı isə Azərbaycan ictimaiyyətində etirazla qarşılanmışdır. Belə ki, ermənilərin müsabiqədə təqdim etdikləri mahnının musiqisi görkəmli Azərbaycan bəstəkarı Tofiq Quliyevin bəstələdiyi "Naxçivani" rəqsinin musiqisi idi. Buna baxmayaraq, Ermənistan həmin mahnı ilə müsabiqədə təmsil olunmuş və müsabiqədə 10-cu yerdə qərarlaşmışdır.
Dağlıq Qarabağda yerləşən Biz və bizim dağlar abidəsinin müsabiqədə Ermənistan üçün hazırlanmış reklam çarxında yer alması Azərbaycan XİN-in etirazına səbəb olmuşdur. Bununla bağlı Avropa Yayım Birliyinə daxil olan şikayətdən sonra final mərhələsində Azərbaycan ərazisindəki abidənin təsviri Ermənistanın reklam çarxından çıxarılmışdır. Lakin müsabiqənin final səsverməsinin gedişatında Ermənistanın səsləri açıqlanan zaman arxa fondakı monitorda və eyni zamanda səsləri açıqlayan müğənni Siruşonun əlində tutduğu kartın arxasında həmin abidə təsvir olunmuşdur.
Moskvada LGBT iğtişaşları
Rusiyanın LGBT hüquqları üzrə fəalı Nikolay Alekseyev Avroviziyanın Rusiyada keçirilməsindən istifadə edərək, Avropaya Rusiyada LGBT hüquqlarının hansı səviyyədə olduğunu çatdırmaq üçün və Moskvanın meri Yuri Lujkovun homoseksuallığın şeytan əməli olması ilə bağlı açıqlamasına etiraz olaraq, Avroviziyanın final günündə, 16 mayda "gey parad" keçiriləcəyini bəyan etmişdir. Avropadakı bütün slavyan xalqalarını parada cəlb etmək üçün parad "Slavyan paradı" adlandırılmışdır. Lakin nəzərdə tutulan parad "bu cür hərəkətlər cəmiyyətə əxlaqsızlıq yayır" düşüncəsi əsasında Moskva rəsmiləri tərəfindən etiraza səbəb olmuşdur. Rəsmilər parada qoşulan hər bir kəsə sərt davranılacağını xəbərdar etmişdir.
Parad Nikolay Alekseyev və Britaniyanın insan hüquqları üzrə fəalı Piter Tetçel də daxil olmaqla, 20 nəfərin Moskva polisi tərəfindən həbsi ilə nəticələnmişdir. Baş verən hadisə müsabiqədə iştirak edən müğənnilər başda olmaqla bir çox insanların narazıçılığına səbəb olmuşdur. İsveç təmsilçisi Malena Ernman paradda iştirak edən insanlara öz dəstəyini bildirərək, Moskva rəsmilərinin etdiyi hərəkəti "Sevgiyə qarşı cinayət" adlandıraraq, çox kədərli olduğunu bildirmişdir. Müsabiqənin qalibi Aleksandr Rıbak da hadisəyə etirazını bildirərək, Avroviziya kimi böyük bir müsabiqəyə ev sahibliyi edən ölkənin bu vəziyyətdə olmasının acınacaqlı olduğunu bildirmiş və müsabiqənin özünün əsl "gey parad" olduğunu vurğulamışdır. Eyni zamanda Yunanıstan, Macarıstan, İsrail, Danimarka və Niderland təmsilçiləri də Rusiyanın hərəkətini qınamışdırlar.
İştirak edən ölkələr
42 ölkənin iştirak etdiyi Avroviziya 2009 otuz yeddi ölkənin final uğrunda mübarizə apardığı iki yarımfinal mərhələsindən (birinci yarımfinalda 18 ölkə, ikinci yarımfinalda 19 ölkə) və iyirmi beş ölkənin qalibiyyət uğrunda mübarizə apardığı final mərhələsindən təşkil olunmuşdur. "Böyük dördlük" ölkələri (Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa və İspaniya) və ev sahibi Rusiya müsabiqənin finalında birbaşa iştirak etmək hüququ qazanmışdırlar.
1-ci yarımfinal
12 may tarixində baş tutan yarımfinal mərhələsində 18 ölkə iştirak etmişdir. Bu yarımfinalda iştirak edən bütün ölkələr və eyni zamanda Almaniya və Böyük Britaniya səsvermədə iştirak etmişdir. Ən çox səs toplayan 9 ölkə müsabiqənin finalına vəsiqə qazandığı halda 10-cu finalçı isə peşəkar münsif heyətinin qərarı ilə seçilmişdir.
Cədvəldə işarələnmiş ölkələr müsabiqənin final mərhələsinə vəsiqə qazanmışdırlar.
2-ci yarımfinal
14 may tarixində baş tutan yarımfinal mərhələsində 19 ölkə iştirak etmişdir. Bu yarımfinalda iştirak edən bütün ölkələr və eyni zamanda Fransa, İspaniya və ev sahibi Rusiya səsvermədə iştirak etmişdir. Ən çox səs toplayan 9 ölkə müsabiqənin finalına vəsiqə qazandığı halda 10-cu finalçı isə peşəkar münsif heyətinin qərarı ilə seçilmişdir.
Burn It Down
Burn It Down – Linkin Parkın ilk studiya albomu olan Living Thingsdan çıxan 1-ci sinqldır, 16 aprel 2012-cu il tarixində çıxmışdır.
2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
2-ci yarımfinal
Cədvəldə işarələnmiş ölkələr müsabiqənin final mərhələsinə vəsiqə qazanmışdırlar.
Final
Finalçılar:
Burn It Down
Ümumi məlumat
16 aprel qrupun rəsmi YouTube kanalinda pre-relizi keçirildi. Həmçinin mahnını «Burn It Down» qrupun rəsmi saytinda dinləmək olar.
2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
Final
16 may tarixində baş tutan yarımfinal mərhələsində 25 ölkə iştirak etmişdir. Müsabiqədə iştirak edən bütün ölkələr səsvermədə iştirak etmişdir və Norveç təmsilçisi ən çox səs toplayaraq müsabiqənin qalibi elan edilmişdir.
Burn It Down
Klipi
Klip Co Han tərəfindən prodüserlik edilib çıxarılmışdır, videonun çəkilişi, martin 27`dən 29`kimi keçirilmişdir.
Bəylik (Laçın)
Bəylik — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonu Zabux kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Laçın rayonunun Zabux kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki yaşayış məntəqəsi Bəylik kəndi adlandırılmış və rayonun yaşayış məntəqələri uçot məlumatına daxil edilmişdir. 1992-ci ildə Ermənistan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsi sonunda imzalanmış atəşkəs bəyanatına əsasən 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.
Burn It Down
Klipi
Klipin premyerası mayın 24 MTV kanalında təqdim edilmişdir, MTV First proqramminda.
2009 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
12 xal
Finalda ən çox 12 xal alan ölkələr:
Bəylik (Laçın)
Toponimikası
Bəy (titul) və -lik (mənsubiyyət bildirən şəkilçi) komponentlərindən ibarət olan bu oykonim "bəyə məxsus kənd" mənasındadır. 1933-cü ildə Kəlbəcər rayonunun Əsrik inzibati ərazi vahidində də Bəylik adlı kənd qeydə alınmışdır. Saatlı və Ağdaş rayonunun ərazisində də bu adda yaşayış məntəqələri var.
Burn It Down
Tənqid
"Burn It Down" çox peşəkar tənqidçilər arasında müsbət rəylər almışdır. Nick Catucci Rolling Stone jurnalından 5 ulduzdan mahnıya 3 ulduz vermişdir, onun dediklerine gore bu mahni qrupun ən yaxşı single biridir. Rick Florino 5 ulduzdan 5 ulduz vermişdir. Anne Erickson Loudwire jurnalından 5 ulduzdan 4 ulduz vermişdir. Andrew Unterberger Popdust jurnalindan 5 ulduzdan 3 ulduz vermişdir.
Canlı çıxışları
16 may 2012 qrup single təqdim etdi "Third Encore Rehearsal Studios", KROQ radio dən qalib edənlər üçün çıxış etmişdilər.
Sinqldakilər
Digital Download iTunes CD single • Burn It Down EP • German iTunes EP Japanese single
Cunci Nişikava
(29 iyun 1907 - ?) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 2 oyun keçirib.
Ərikli (Laçın)
Ərikli — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonu Kürdhacı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Etimologiyası
Ərikli toponiminin yaranması haqqında bir neçə variant mövcuddur. Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti kitabında yaşayış məntəqəsini qasımuşağı tayfasına mənsub ailələr keçmışdə ərik bağları olmuş Ərikli adlı yerdə saldıqları üçün belə adlandırıldığı qeyd edilmişdir. Aparılan araşdırmalardan məlum olur ki, kəndin adı Qarakilsə rayonunda olan Ərikli kəndinin, Qarakilsə rayonunu Ermənistandan ayıran silsilə Ərikli dağlarının və Ərikli çayının adından götürmüşdür. Ərikli sözünün leksik mənası ərənlər, igidlər yaşayan məkan mənasındadır.
İbrahim Bayramovun Qərbi Azərbaycanın türk mənşəli toponimləri adlı kitabında apardığı tarixi araşdırmadan məlum olur ki, Ərikli — Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında, Qarakilsə (indiki Sisyan rayonu) ərazisində kənd olmuşdur. Bu kənd Qafqazın 5 verstlik xəritəsində qeyd edilmişdir. Kənddə 1873-cü ildən başlayaraq müxtəlif illərdə aparılmış siyahıya alma zamanı kənd sakinlərinin azərbaycanlılar olduğu qeyd edilmişdir. Nəhayət, 1917-18-cı illərdə azərbaycanlılar bu kənddən qırğınlarla deportasiya edilmiş, kənd dağıdılmış və bu günə qədərdə xarabalığa çevrilmiş şəkildə qalmaqdadır.
Tarixi
Ərikli kəndinin ərazisi 1747-ci ildən Qaraçorlu mahalının, 1840-cı ildən Şuşa qəzasının Zəngəzur sahəsinin , 1867-ci ildə Zəngəzur qəzasının tərkibində mövcud olmuşdur. 28 may 1918-ci ildən 28 aprel 1920-ci ilə qədər Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Zəngəzur qəzasına daxil olmuşdur.
Cümhuriyyətin süquta uğramasından və bolşeviklərin işğalına məruz qalmasından sonra Azərbaycan SSR-nin Zəngəzur qəzasının, 1923-cü ilin iyulunda Yelizavetpol quberniyasının Cavanşir və Zəngəzur qəzalarının bir hissəsində təsis edilmiş Kürdüstan mahalının (sonradan qəza) tərkibində olmuşdur. 8 aprel 1929-cu ildə Kürdüstan qəzası ləğv edildir və yeni yaradılmış Laçın rayonunun tərkibinə daxil edilmişdir.
1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmiş və işğalçılar tərəfindən bütün yaşayış, sosial və təsərrüfat təyinatlı tikililər tamamilə yandırılmış və dağıdılmışdır. 10 noyabr 2020-ci il tarixli Azərbaycan-Rusiya-Ermənistan üçtərəfli müqaviləsinə əsasən, 1 dekabr 2020-ci ildə işğaldan azad olunub.
Coğrafiyası
Ərikli kəndi Qarabağ silsiləsinin yamacındadır.
Əhalisi
Bəzi mənbələrdə kənd əhalisinin kürd əsilli olması qeyd edilsə də aparılan dəqiq araşdırmalar nəticəsində  bu məlumatın kökündən yanlış olduğu ortaya çıxmışdır . Kənd sakinlərindən bir nəfərdə olsun kürd dilində bilmirdi. Kəndin binasını qoyan və sonralar da kənddə yaşayan əhali azərbaycan türkləri olmuşdur.
Kənddə yaşayan əhali bir neçə tayfa və tirədən ibarətdir: Heydərli tayfası (tirələri: Bağıruşağı və Alıbəyuşağı), İbrahimuşağı tayfası, Əhməduşağı tayfası.
Corc Stivenson
Corc Stivensonun Dəmir yolunu yaradan ingilis mühəndisi olmuşdur. Düzəltdiyi buxar lokomotivi ona dünya şöhrəti gətirmişdir.
Həyatı
Stivenson kasıb ailədə anadan olur. Onun ilk işi kömür mədənində buxar maşınına xidmət etmək olur. Burada o su nasosunu quraşdırmaqla məşğul olur. O sonra rəhbər işə götürülür və Lord Ravensvortun kömür mədədninə rəhbərlik edir.
1814-cü ildə Stiivenson dəmir yolunda hərəkət edəbiləcək buxar lokomotivini düzəldir və bu uzun müddət tətbiq oluna biləcək maşın kimi qalır. Bir müddətt o yeganə olaraq buxar lokomotivinin tatası sayılır, baxmayaraq ki, ilk buxra qatarı texnologiyası Riçard Trevitik tərəfindən artıq bir neçə il öncə işlənmişdir. Trevitikin problemi onun lokomotivini atlar üçün nəzərdə tutulmuş ağır çarxlara malik arabalara qoşmaq idi. Bu onun lokomotivi üçün sadəcə olaraq ağır idi.
Stivensonun rəhbərliyi altında 27 sentyabr 1825-ci ildə Stokton və Dərlinqton arasında dünyada ilk dəfə olaraq dəmir yolu xətti açılır. Onun qatarı 38 vaqondan ibarət idi. Yanacq kimi vaqonlara kömür yüklənir. Bundan əlavə vaqonlarda sərnişinlər üçün 600 ədəd yer nəzərdə tutulur.
Sonralar Stivenson İngiltərədə məşhur dəmir yol şəbəkələrinin tikintisi ilə məşğul olur. O həm də lokomotivlərin hazırlanması ilə də məşğul olur və öz məhsullarını Belçika, Fransa, Almaniya, İtaliya və İspaniya kimi ölkələrə göndərir.1847-1848-ci illərdə Stivenson Mühəndislik İnstitutunun (ingl. Institution of Mechanical Engineers) presidenti olur.
Corc Stivenson 12 avqust 1848-ci ildə Çersterfielddə vəfat edir.
Onun yeganə oğlu Robert Stivenson da mühəndis idi.
Dezire Klari
Bernardin Ojeni Dezire Klari (8 noyabr 1777 - 17 dekabr 1860) — Napoleon Bonapartın bir zaman nişanlısı və keçmiş fransız generalı və Bernadotlar sülaləsinın qurucusu, XIV Karlın həyat yoldaşı kimi İsveç və Norveç Kraliçası olmuş fransız qadın idi.O, rəsmi olaraq orada adını Dezideriyaya çevirdi, hansı ki, bir Latın adı idi çevirdi amma özü bu addan istifadə etmədi.
Hansel və Qretel
thumb|250px|Artur Rakman tərəfindən hazırlanmış [[illüstrasiya, 1909.]]
Hansel və Qretel - ən məşhur alman xalq nağıllarından biri. İlk dəfə Qrimm qardaşları tərəfindən yazıya köçürülmüş və 1812-ci ildə çap edilmişdi. Nağılda bacı və qardaş hannibal bir cadugər tərəfindən oğurlanaraq meşənin dərinliklərində, yalnızca şirniyyat və konfetlərdən tikilmiş evə aparılırlar.
İki uşaq şirniyyatdan, konfetlərdən doyunca yesələr də sonda cadugəri aldadaraq qaçmağı bacarırllar. Nağıl bir çox səhnə işlərinə, hekayələrə, musiqilərə uyğunlaşdırılmış və alman populyar mədəni həyatında böyük yer tutmuşdur. Nağıldakı çörək qırıntılarını izləyərək sona getmək detalı kompüter proqramlarında aktiv istifadə edilən çörək qırıntıları termininin yaranmasına səbəb olmuşdur.
Zoi Saqq
Zoi Elizabet Saqq (İngiltərə, Lakok) — britaniyalı vloqçu.
ThatcherJoe kimi bilinən, Co Saqq adlı YouTube vloqçusunun böyük bacısıdır.
Kəhriz
thumb|Su lağımı thumb
Kəhriz və ya su lağımı — arid zonalarda qrunt sularını, bəzi hallarda isə layarası suları toplamaq və öz axarı ilə yer səthinə çıxarmaq üçün yaradılmış yeraltı qurğu sistemidir.
Su lağımını peşəkar kənkanlar qazır. Maili lağım (hündürlüyü 1–14 m, eni 0,5–0,8 m) şəbəkəsindən ibarət olan bu sistem müxtəlif dərinlikli şaquli quyular vasitəsilə birləşdirilir. Su lağımları bir-biri ilə şaquli quyuların vasitəsilə birləşdirilir. Əvvəlcə baş quyu(gümana quyusu),sonra isə qalan quyular qazılır. Baş və gümana quyusu bu quyuların ən dərini, eləcə də, ilk quyuları isə ən dayazı və sonuncusudur. Su lağımı daş və ya bişmiş kərpiclə tağbəndvarı hörülür Sistemə toplanan qurunt suları son quyunu keçməklə yer səthinə çıxır. Bəzən lağımın suyunu çoxaltmaq üçün su verən baş quyudan neçə istiqamətdə lağım atılır. Lağımın suyundan su təchizatında və suvarmada istifadə olunur. Lağım suyu təmiz və durudur. Lağımlar fəsillərdən asılı olmayaraq müntəzəm su verir. Lağım Yaxın Şərq, Orta Asiya və Yuxarı Qafqaz üçün daha səciyyəvidir.
Kəhriz su mənbəyi kimi minillər boyu məişət və təsərrüfatda böyük əhəmiyyət kəsb etmişdir. Əhalini içməli su ilə təmin edən kəhrizlərdən dəyirmanları işlətmək,əkinləri,bağ və bostanları suvarmaq üçün, habelə soyuducu kimi istifadə etmiş,yay zamanı içərisində üzüm,yemiş,qarpız,ət-süd məhsulları və s. saxlamışlar.
Yaxın Şərqdə və Mərkəzi Asiyada bəzi hallarda relyef şəraiti imkan vermədikdə və suların öz axarı ilə səthə çıxarılması mümkün olmadıqda sonuncu, ən dayaz quyuya toplanan su mexaniki yolla işçi heyvanların və çarxların köməyi ilə yer səthinə çıxarılır.
Kəhriz sistemləri Peruda pakios və ya faques, Böyük Britaniyada drenaj, Səudiyyə Ərəbistanında fala, Tunisdə faqqara, Meksikada mambo və ya alkavar, Əfqanıstanda, Çində və Pakistanda karez, İordaniya və Suriyada qanat romani, Mərakeşdə kettara, İspaniyada qaleriya və ya pozeziya, Omanda və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində falaj, Belçikada kahn, Ukraynada katakom adlanır.
Hazırda 353 Kəhriz fəaliyyətdədir; 151-i Şərur, 80-i Babək, 71-i Ordubad, 28-i Culfa, 8-i Şahbuz rayonlarında, 15-i isə Naxçıvan şəhərindədir. Bu hidrotexniki qurğularda quyuların sayı 3671-ə, tunellərin ümumi uzunluğu 142362 m-ə, ümumi su sərfi isə 2003 l/san.çatır. Mövcud kəhrizlərin suyu ilə 1800 ha-dan artıq əkin sahəsini su ilə təmin etmək mümkündür.
Suvarma sistemində artezian quyularının geniş tətbiqi lağımlardan istifadəni arxa plana çəkmişdi. Lakin son dövrlərdə aparılmış araşdırmalar, lağımın suyu ilə suvarılan torpaqların verimliyinin artezaianlara nisbət daha çox olduğunu göstərib. Ona görə də artıq lağımların təmiri və onlardan istifadə olunmasına diqqət artırılmışdır.
Andre Morua
Andre Morua ( Émile Salomon Wilhelm Herzog adıyla anadan olmuş;26 İyul 1885 - 9 Oktyabr 1967)- Fransa yazıçısı.
Bioqrafiya
Andre Morua, Elbefdə dünyaya gəlibdir və Ruanın Pierr Kornell Lisesində təhsil almışdır ,ki hər ikisidə Normandiyada yerləşir. Morua Ernest Herzoq, bir yəhudi tekstil istehsalçısı və Alis (Levi-Rüeff) Herzoqun oğlu idi.