cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycan 2018 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarında
Boks
Nicat Həsənov 1/4 final mərhələsində Amerika Samoası nümayəndəsi Falaniho Tauta ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Nicat Həsənov rəqibi üzərində təmiz qələbə qazandı və turnirin yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Mərakeş nümayəndəsi Yassin Eluarz oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə rəqibinə 1:4 hesabı ilə məğlub olan Nicat Həsənov, mübarizəni bürünc medal uğrunda görüşdə davam elədi. Bürünc medal uğrunda görüşdə onun rəqibi Özbəkistan nümayəndəsi Cahongir Rəhmonov oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Nicat Həsənov rəqibinə 5:5 hesabı ilə məğlub oldu və Buenos-Ayres Olimpiadasını dördüncü pillədə başa vurdu.
Mirzə Qulam Əhməd Qadiyani
Etiqadı
Qadiyanilər Mirzə Qulamın "peyğəmbərliyini" rədd edən müsəlmanları xristian və yəhudilər kimi "kitab əhli" hesab edirlər. Onların qadınları müsəlman kişilərə ərə gedə bilməzlər, lakin kişiləri müsəlman qadınlarla evlənə bilərlər. Onlar Məkkəni ziyarət etmək əvəzinə, Mirzə Qulamın yurdu olan Qadiyan kəndində yığışıb toplantı və ayinlər icra etməyi "Həcc mərasimi" sayırlar. Bütün bu məqamlar ənənəvi İslam dini ilə ziddiyət təşkil edir. Buna görə də müsəlman alimləri bu təlimə qarşı çıxaraq, onun tərəfdarlarını İslamdan dönmüş elan etmişlər. Mirzə Qulam və onun ardıcılları da cavab olaraq, bunu iddia edənləri "kafir" adlandırırlar.
Azərbaycan 2018 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarında
Cüdo
Qızların turnirində mübarizə aparan Vüsalə Kərimova 1/8 final mərhələsində Bolqarıstan nümayəndəsi Alexa Georgiyeva ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Vüsalə Kərimova rəqibinə ipponla qalib gəldi və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Xorvatiya nümayəndəsi Ana Victoria Puljiz oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Vüsalə Kərimova rəqibinə məğlub oldu və mübarizəni təsəlliverici qrupda davam elədi. Təsəlliverici qrupun birinci görüşündə Vüsalə Kərimova Butan nümayəndəsi Yanqçen Vanqmoya ipponla qalib gəldi və növbəti mərhələyə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Kosovo nümayəndəsi Erza Muminoviq oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Vüsalə Kərimova rəqibinə məğlub oldu və turniri yeddinci pillədə başa vurdu.
Mirzə Qulam Əhməd Qadiyani
Etiqadı
Mirzə Qulam 1908-ci ildə vərəm xəstəliyindən vəfat etmişdir. Ölümündən öncə o, ardıcıllarına aralarından "xəlifə"nin seçilməsini vəsiyyət etmişdir.
Azərbaycan 2018 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarında
Cüdo
Oğlanların turnirində mübarizə aparan Vüqar Talıbov isə 1/8 final mərhələsində Yəmən cüdoçusu Əhəd Al-Saqer ilə üz-üzə gəldi. Həmin görüşdə Vüqar Talıbov rəqibinə ipponla qalib gəldi və turnirin 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə onun rəqibi Tacikistan cüdoçusu Cəmşid Süleymani oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Vüqar Talıbov rəqibinə qalib gəldi və yarım-final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə Vüqar Talıbov Dominikan Respublikası cüdoçusu Antonio Tornala da qalib gəldi və final mərhələsinə adladı. Həlledici görüşdə onun rəqibi Rusiya cüdoçusu Abreh Naquçev oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Vüqar Talıbov rəqibinə ipponla qalib gəldi və Yeniyetmələrin III Yay Olimpiya Oyunlarının qalibi oldu. Vüqar Talıbov həmdə Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarında qızıl medala sahib olan birinci Azərbaycan cüdoçusu oldu.
Mirzə Qulam Əhməd Qadiyani
Etiqadı
2 evliliyindən 12 uşağı olmuş, onlardan beşi körpə yaşlarında vəfat etmişdir.
Azərbaycan 2018 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarında
Güləş
thumb|384x384px|alt=|[[2018 Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunları|Buenos-Ayres Olimpiadasının finalı uğrunda görüşdə Azərbaycan nümayəndəsi Turan Bayramov (qırmızı geyimdə) Pakistan nümayəndəsi İnayat Ullah (göy geyimdə) ilə görüşən zaman]] Yeniyetmələrin III Yay Olimpiya Oyunlarında güləş idman növü üzrə turnirlərdə Azərbaycanı 2 idmançı təmsil elədi: Turan Bayramov və Şahanə Nəzərova. 2018-ci ilin mayında KYRM-da baş tutan gənclər arasında Avropa Çempionatının nəticələrinə əsasən Turan Bayramov və Şahanə Nəzərova Buenos-Ayres Olimpiadasına vəsiqə qazandı.
Qızların turnirində çıxış edən Şahanə Nəzərova "B" qrupunda mübarizə apardı. Birinci görüşdə onun rəqibi Braziliya nümayəndəsi Heloisa Martinez oldu. Həmin görüşdə Şahanə Nəzərova rəqibinə 11:0 hesabı ilə qalib gəldi. Növbəti görüşdə onun rəqibi Nigeriya nümayəndəsi Kristiana Oqunsanya oldu. Bu görüşdə də Şahanə Nəzərova rəqibinə qalib gəldi — 6:0. Üçüncü görüşdə Şahanə Nəzərova Birləşmiş Ştatlar nümayəndəsi Emili Şilson ilə üz-üzə gəldi və rəqibinə 2:12 hesabı ilə məğlub oldu. Qrup mərhələsinin sonuncu görüşündə isə Şahanə Nəzərova Fransa nümayəndəsi Castin Viqurux ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Şahanə Nəzərova rəqibinə 1:0 hesabı ilə qalib gəldi. Bu nəticələrə əsasən Şahanə Nəzərova qrup mərhələsini 2-ci pillədə başa vurdu və bürünc medal uğrunda görüşə vəsiqə qazandı. Bu görüşdə onun rəqibi Monqolustan nümayəndəsi Enxluz Batbaatar oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Şahanə Nəzərova rəqibinə 7:6 hesabı ilə qalib gəldi və Buenos-Ayres Olimpiadasının bürünc medalına sahib oldu.
İdman gimnastikası
thumb|300x300px|alt=|[[Səməd Məmmədli Azərbaycanın idman tarixinə Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarında mübarizə aparan birinci idman gimnastı olaraq düşdü]]
Yeniyetmələrin III Yay Olimpiya Oyunlarında idman gimnastlarının turnirlərində Azərbaycanı bir idmançı təmsil elədi: Səməd Məmmədli. 2018-ci ilin iyununda Azərbaycanda baş tutan Dünya Olimpiya Təsnifat Turnirinin nəticələrinə əsasən Səməd Məmmədli Buenos-Ayres Olimpiadasına vəsiqə qazandı.
Turnirin növbəti günündə halqalar və dayanqla tullanma turniri baş tutdu. Halqalar turnirii 9.933 balla 34-cü pillədə başa vuran Səməd Məmmədli, dayaqla tullanma turnirində 12.766 balla 28-ci pillənin sahibi oldu. Günün sonunda Səməd Məmmədli 34-cü pillədə qərarlaşdı.
Turnirin sonuncu günündə parallel qollar və turniк turniri baş tutdu. Səməd Məmmədli parallel qollar turnirində 13.066 balla 14-cü pillədə, turniк turnirində isə 12.266 balla 16-cı pillədə qərarlaşdı. Ümumi nəticədə Səməd Məmmədli təsnifat mərhələsini 72.331 balla 25-ci pillədə başa vurdu və final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi. Ayrı-ayrı alətlərdə də Səməd Məmmədli final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi.
Stolüstü tennis
Oğlanların turnirində çıxış edən Yu Xinhan "G" qrupunda mübarizə apardı. Birinci görüşündə onun rəqibi Misir nümayəndəsi Yusif Abdeləziz oldu. Həmin görüşdə Yu Xinhan rəqibinə 1:4 hesabı ilə məğlub oldu. Qrup mərhələsinin növbəti görüşündə onun rəqibi Yeni Zelandiya nümayəndəsi Natan Xu oldu. Həmin görüşdə Yu Xinhan rəqibinə 4:1 hesabı ilə qalib gəldi və növbəti mərhələyə vəsiqə qazanmaq şanslarını son görüşə saxladı. Üçüncü görüşdə onun rəqibi Rumıniya nümayəndəsi Kristian Pletea oldu. Həmin görüşdə Yu Xinhan rəqibinə 1:4 hesabı ilə məğlub oldu və qrup mərhələsini üçüncü pillədə başa vurdu. Bu nəticəyə əsasən Yu Xinhan pley-off mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi.
Qızların turnirində çıxış edən Nin Cin isə "C" qrupunda mübarizə apardı. Birinci görüşündə onun rəqibi Çin Taybeyi nümayəndəsi Su Pe-Li oldu. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Nin Cin rəqibinə 3:4 hesabı ilə məğlub oldu. Qrup mərhələsinin növbəti görüşündə onun rəqibi Nigeriya nümayəndəsi Ester Oribamise oldu. Həmin görüşdə Nin Cin rəqibinə 4:0 hesabı ilə qalib gəldi və növbəti mərhələyə vəsiqə qazanmaq şanslarını son görüşə saxladı. Üçüncü görüşdə onun rəqibi Rumıniya nümayəndəsi Andrea Draqoman oldu. Həmin görüşdə Nin Cin rəqibinə 4:2 hesabı ilə qalib gəldi və qrup mərhələsini 2-ci pillədə başa vurdu. Bu nəticəyə əsasən Nin Cin pley-off mərhələsinə vəsiqə qazana bildi. Turnirin 1/8 final mərhələsində Nin Cin Puerto-Riko nümayəndəsi Adriana Diaza 4:1 hesabı ilə qalib gəlsə də, 1/4 final mərhələsində Hindistan nümayəndəsi Arçana Kamata gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşün nəticəsində 3:4 hesabı ilə məğlub oldu və Yeniyetmələrin III Yay Olimpiya Oyunlarını beşinci pillədə başa vurdu.
Qarışıq qrup turnirində çıxış Yu Xinhan və Nin Cin "F" qrupunda mübarizə apardı. Birinci görüşdə onların rəqibi Hindistan nümayəndələri Manav Tahhar və Arçana Kamat oldu. Həmin görüşdə Yu Xinhan və Nin Cin rəqibinə 3:0 hesabı ilə qalib gəldi. Qrup mərhələsinin növbəti görüşündə onların rəqibi Argentina nümayəndəsi Santiaqo Lorenzo və San-Marino nümayəndəsi Kiarra Maorri oldu. Həmin görüşdə də Yu Xinhan və Nin Cin rəqibinə 3:0 hesabı ilə qalib gəldi və növbəti mərhələyə vəsiqəni təmin elədi. Üçüncü görüşdə onları rəqibi Fransa nümayəndələri Bastien Rembert və Lusie Qutiyer oldu. Həmin görüşdə də Yu Xinhan və Nin Cin rəqibinə 3:0 hesabı ilə qalib gəldi və qrup mərhələsini birinci pillədə başa vurdu. Turnirin 1/8 final mərhələsində Yu Xinhan və Nin Cin Birləşmiş Ştatlar nümayəndələri Kana Ya və Ami Vana 2:1 hesabı ilə qalib gəlsə də, 1/4 final mərhələsində Yaponiya nümayəndələri Tomohazu Harimoto və Miu Hiranoya 0:2 hesabı ilə məğlub oldu və Yeniyetmələrin III Yay Olimpiya Oyunlarını beşinci pillədə başa vurdu.
Taekvondo
Yeniyetmələrin III Yay Olimpiya Oyunlarında bu idman növü üzrə turnirlərdə Azərbaycanı 2 idmançı təmsil elədi: Cavad Ağayev və Minayə Əkbərova. 2018-ci ilin aprelində Tunisdə baş tutan gənclər arasında Dünya Çempionatının nəticələrinə əsasən Cavad Ağayev və Minayə Əkbərova Buenos-Ayres Olimpiadasına vəsiqə qazandı.
Oğlanların turnirində mübarizə aparan Cavad Ağayev isə 1/8 final mərhələsində Cənubi Sudan nümayəndəsi Stefen Kol Atemdən mübarizəsiz üstün oldu və 1/4 final mərhələsinə adladı. Bu mərhələdə İran nümayəndəsi Həmid Əsgəri Mahiabadiyə 9:8 hesabı ilə qalib gələn Cavad Ağayev, yarım-final mərhələsində Cənubi Koreya nümayəndəsi Ço Von-Hi ilə üz-üzə gəldi. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan görüşdə Cavad Ağayev rəqibinə 14:15 hesabı ilə məğlub oldu və Yeniyetmələrin III Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu.
Üzgüçülük
Yeniyetmələrin III Yay Olimpiya Oyunlarında üzgüçülərin turnirlərində Azərbaycanı bir idmançı təmsil elədi: Alsu Bayramova. 2018-ci ilin martında baş tutan beynəlxalq turnirin nəticələrinə əsasən Alsu Bayramova Buenos-Ayres Olimpiadasına vəsiqə qazandı. Amma Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi tərəfindən turnirdə Alsu Bayramovanın əvəzinə Fatimə Alkərəmovanın mübarizə aparması qərara alındı.
200 metr məsafəyə sərbəst üsulla üzmə turnirin təsnifat mərhələsində mübarizə aparan Fatimə Alkərəmova 2:08.99 dəqiqə nəticə göstərdi. Bu nəticəyə əsasən Fatimə Alkərəmova final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi.
Yüngül atletika
thumb|250x250px|alt=|[[Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunlarını doqquzuncu pillədə başa vuran Rüstəm Məmmədov]]
Yeniyetmələrin III Yay Olimpiya Oyunlarında yüngül atletlərin turnirlərində Azərbaycanı 2 idmançı təmsil elədi: Rüstəm Məmmədov və Fəxriyyə Tağızadə.
Qızların 100 metr məsafəyə qaçış turnirində mübarizə aparan Fəxriyyə Tağızadə 1-ci mərhələdə 12.50 saniyə nəticə göstərdi. Üç gün sonra baş tutan 2-ci mərhələdə isə Fəxriyyə Tağızadə 12.08 saniyə nəticə göstərdi. Bununla da ümumi nəticədə Fəxriyyə Tağızadə 24.58 saniyə nəticə göstərdi və Buenos-Ayres Olimpiadasını 42 atlet sırasında 18-ci pillədə başa vurdu.
Dielektriklərin polyarlaşması
Dielektriklərin polyarlaşması — elektrik sahəsinin təsiri altında dielektrikin əlaqəli elektrik yüklərinin sahə istiqamətində kiçik məsafələrə yerdəyişmə etməsidir.
Dielektriklər elektrik sahəsində
Dielektriklərə elektrik sahəsi ilə təsir etdikdə ,onlarda baş verən əsas fiziki proses dilektrlərin polyarlaşmasıdır.Polyarlaşma ilə əlaqədar yüklərin kiçik məsafələrə yerdəyişmə etməsi, yaxud da dipol molekulların sahə istiqamətində oriyentasiya olunmasıdır. Dielektriklərin polyarlaşması ilə əlaqədər proseslər barədə dielektrik nüfuzluğunun qiymətinə görə fikir söyləmək olar və əgər dilektriklərin polyarlaşması dielektrikin qızmasına səbəb olan enerji itkiləri ilə müşayət olunarsa, dielektrik itki bucağının qiymətinə görə fikir söyləmək olar. Texniki dielktriklərdə sərbəst yüklərin olmasına görə elektrik gərginliyi ilə təsir etdikdə onlarda çox kiçik qiymətə malik, dielektrik qlınlığından və onun səthindən keçən keçiricilik cərəyanı yaranır. Bu hadisə ilə əlaqədər olaraq dielktrik xüsusi həcmi keçiricilik və xüsusi səthi keçi-riciliklə xarakterizə olunur. Xüsusi həcmi və səthi müqavimətinin xüsusi həcmi səthi tərs qiymətinə uyğundur. İstənilən dielktrikin onun üçün xarakterik olan müəyyən şəraitdə işçi gərginliyinin məhdud qiyməti vardır.Bu gərginlikdən yüksək gərginliklərdə dielektrikin deşilmə hadisəsi baş verir,bu zaman izolzasiya xassələri təmamilə  itir.
Dielektriklərin polyarizasiyası
Elektrik sahəsinin təsiri altında dielektrikin əlaqəli elektrik yükləri sahə istiqamətində kiçik məsafələrə yerdəyişmə edir. Müsbət yüklər sahə istiqamətində, mənfi yüklər isə sahəyə əks istiqamətdə yerdəyişmə edirlər. Elektrik sahəsi götürüldükdən sonra yüklər öz əvvəliki halına qayıdırlar. Dielektrikin əlaqəli elektrik yükləri dipollar olarsa, onda dielektrə elektrik sahəsi ilə təsir etdikdə dipollar sahə istiqamətində oriyentasiya olunurlar.sahə olmadıqda dipollar istilik hərəkəti nəticəsində nizamsız yerləşirlər Polyarızasiya nəticəsində dielektrikin səthində müxtəlif işarəli yüklər ya-ranır. Dielektrin səthində müxtəlif işarəli yüklər yaranır. Dielektrikin müsbət elektroda tərəf olan səthində mənfi yüklər,m ənfi elektroda tərəf olan səthində isə müsbət yüklər salınır.Üzərinə elektrodlar çəkilmiş istənilən dielktrikə elektrik sahəsinə qoşulduqda müəyyən tutuma malik kondesator kimi baxmaq olar
Dielektrinin polyarizasiyanın növləri.
Dielektrikin aqreqat halından və quruluşundan asılı olaraq iki əsas növü var:
Polyarizasiyanın birinci növü elektrik sahəsinin təsiri altında dielektrikdə ani olaraq, elastiki enerji səpələnməsi daha doğrusu istilik ayrılmadan baş verən polyarizasiya aiddir.Bu növ polyarizasiya elastiki polyarizasiya adlanır.
Polyarizasiyanın ikinci növü isə ani olaraq baş vermir, yavaş-yavaş yaranır.dielektrikdə enerji səpələnmələri, yəni onun qızması ilə müşaiət olunur.Bu növ polyarizasiya realksasiya polyarizsiyası adlanır.
Elastiki polyarizasiya ani bir müddətdə t (saniyə),tətbiq olunmuş gərginliyin yarım-perioddan çox kiçik  bir müddətdə baş verir.Ona görə də belə polyarizasiya dielekt-rikdə ancaq reaktiv cərəyan yaradir.Belə polyarizasiyaya elektron  və elastiki ion polyarizasiyaları aiddir. Yerdə qalan mexanizmlər relaksasiya polyarizsiyalarına aiddir.
Qeyr-elastiki (relaksasiya)polyarizasiya tətbiq olunmuş gərginliyin yerımperiodu ilə ölçülən bir müddətdə baş verir. Dielektrikdən hazırlanmış kondensatorun tutumunun qiyməti və onda topla-nan,elektrik yükü polyarizasiyanın müxtəlif mexanizmlərinin cəmi ilə müəyyən olunur. Onlar müxtəlif dielektriklərdə müşahidə oluna bilər, eyni bir materialda bir neçə mexanizm ola bilər Hissəciyin polyarlaşması teperaturdan asılı deyil, lakin temperatur yüksəldikcə dielektrikin istidən genişlənməsi və vahid həcmdəki hisəciklərin sayının azalması səbəbindən maddənin elektron polyarizasiyası zəifləyir.Elektron polyarizasiyasına malik dielektrikin ancaq onun sıxlığının dəyişməsi ilə əlaqədardır. Qeyd etdiyimiz ki-mi elektron polyarizasiyası bütün dielektriklərdə müşahidə olunur və enerji itkiləri ilə müşayət olunur. Qeyd etmək lazımdır ki, təmiz elektron polyarizasiyalı maddələr dielektrik nüfuzlu-ğunun qiyməti ədədi qiymətcə işığı sndırma əmsalının kvadratına bərabərdir. Ancaq elektrik polyarizsiyasına malik dielektriklər qeyri-polyar dielektriklər adlanbır. Qeyri-polyar dielektrikləri müsbət və mənfi yüklərin ağırlıq mərkəzləri üst-üstə düşür. Ona görə də belə molekullar qeyri-polyardır. Qeyri-polyar dielektriklərə misal olaraq qazlar-helium, hidrogen, azot, metan; mayelər-benzol, tetra form, bərk dielektriklər-almaz, polietilen, parafin və s. misal göstərmək olar.
İon polyarizasiyası
İon quruluşu bərk dielektriklər üçün xarakterikdir və elastiki bağlı ionlar yerdəyişməsi ilə əlaqədardır.Bu növ polyarizasiya əsasən baş müsbət və mənfi ion-lardan ibarət kristal dielektriklərdə hallanan qələvi kristallada, slyudada, keramikada baş verir. Elektrik sahəsində belə dielektriklər hər bir ionda elektron buludunun yerdəyişməsi elektrik polyarizasiyası baş verir. Yəni elastiki ion polyarizasiya yaranır. Bu yerdəyişmə nəticəsində elektrik momenti m0 yaranır. Teperatur yüksəldikcə istidən genişlənmə zamanı ionlar arasındaki məsafə böyüdüyünə görə ionlar arasındaki elastiki qüvvə zəifləyir.nəticədə elektrik sahəsində elastiki bağlı ionlarrın yerdəyişməsi güclənir və bu da dielektrik nüfuzluğunun artmasına səbəb olur. Beləliklə, temperatur yüksəldikcə ion kristalların dielektrik nüfuzluğu artır.
Dipol-relaksasiya polyarizasiyası
Elektron və ion polyarizasiyalarından fərqlənir ki bu polyarizasiya hissəciklərin isti-lik hərəkəti ilə əlaqədardır.Dipol molekulları xaotik istilik hərəkətində olur-lar,sahənin təsiri altında qismən oriyentasiya olunurlar və beləliklə polyarizasiya prosesi baş verir. Polyar dielektriklər müsbət mənfi yüklərin ağırlıq mərkəzləri üst-üstə düşməyən polyar molekullardan təşkil olunmuşdur. Elektrik sahəsində bütöv molekulun yönəlməsi özülün böyük olmayan polyar qaz və maye halında olan dielktriklərdə müşahidə olunur.Dipol-relaksasiya polyarizasi-yası o vaxt mümkün olur ki, molekulyar qüvvələr dipollara sahə istiqamətində yönəlməyə mane olmur Temperatur yüksəldikcə molekulyar qüvvələr zəifləyir,bu da öz növbəsində dipol-relaksasiya polyarizasiyasını gücləndirməlidir; lakin eyni zamanda molekulun istilik hərəkətinin enerjisi artır ki, bu da sahənin oriyentasiya edici təsirini azal-dır.Bununhlqa əlaqədar olaraq temperatur yüksəldikcə əvvəlcə molekulyar qüvvələrin zəifləməsi xaotik istilik hərəkətinin artmasına nəzərən güçlü olur.Ona görə də tempratur yüksəldikcə dipol-relaksasiya polyarizasiyasının qiyməti əvvəlcə artır.Sonra xaotik istilik hərəkəti daha intensiv olur və temperatur artıqca dipol-relakssasiya polyarizasiyasının qiyməti aşağı düşür.
İon-relaksasiya polyarizasiyası
Qeyri- üzvi şüşədə və bağlı ionlara malik bəzi qeyri-üzvi ion kristallarında müşahidə olunur.
Elektron-relaksasiya polyarizasiyası
Elektron və ion polyarizsiyasından fərqlənir İstilik enerjisi ilə təsirlənən “defekt” elektronların yaxud da “deşiklərin” hesabına yaranır.
Pilot (Amerikalılar)
Pilot — Amerikalılar teleserialının 1-ci seriyasıdı. 30 yanvar 2013-cü ildə ABŞ-nin FX kanalında yayımlanmışdı. Ssenaristi Co Uayzberq, rejissoru Qavin O'Konnordur.
1981-ci ildə Flip və Elizabet Cenninqs Vaşinqtonda işləyən gizli sovet agentlərdir. Onlar 15 il əvvəl KQB-nin 1-ci Baş İdarəsi tərəfindən bura göndəriliblər. Onlar əsl şəxsiyyətlərini gizlətmək üçün uydurma səyahət agentliyi işlədən cütlük rolundan istifadə edirlər. Hətta onların qızları - Peyc və oğulları - Henri də bu sirrdən xəbərsizdilər.
Bu seriya üçün çox müsbət rəylər edilmişdir. Tənqidçilərə görə Keri Rassell, Metyu Ris və Noa Emmeriçin ifası müsbət qiymətləndirilib. Serialın premiyarası olan bu seriyanın ABŞ-də baxış sayı 3.22 milyon olmuşdur.
Süjet
Kokteyl barda fahişə geyimində əyləşən Elizabet Cenninqs (Keri Rassell) FTB bürokratı ilə söhbət edir. Ondan məlumat almaq üçün otel otağına gedən Elizabet onu yoldan çıxarır. Nəticədə Elizabetin əri - Flip Cenninqs (Metyu Ris) və Rob (Çeys Kolman) SSRİ-yə xəyanət edən KQB əməliyyatçısı Nikolay Timoşevi (Devid Vadim) izləməyə başlayırlar. Onlar bir dalanda gizlənərək Timoşevi gözləyirlər. Onlara yaxınlaşanda bunun tələ olduğunu başa düşən Timoşev qaçmağa başlayır və Flip və Rob onu izləyir. Timoşev Robu bıçaqlasa da, Flip onu tutur. Elizabet onların üçünü maşına əyləşdirərək oradan uzaqlaşırlar. Robu xəstənanın yaxınlığında maşından düşürdən Cennninqslər burada vaxt itirdikləri üçün Timoşevi Rusiyaya aparacaq gəmiyə çata bilmirlər.
Stan Biman (Noa Emmeriç) FTB-nin Vaşinqtonda yerləşən baş qərargahında yeni əks-kəşfiyyat ortağı Kris Amadorla (Maksimiliano Hernandez) tanış olur. Onların nəzarətçisi agent Mark Bartholomev (Maykl Qeston) Timoşevin gecikməsi haqqında onlara xəbər verir. Bu arada,Flip qarajdakı maşında əli-qolu bağlı olan Timoşevə baxır. Flip onu səsini çıxartmamağı üçün ölümlə təhdid edir. Daha sonra qarajı tərk edən Flip, Elizabet və məktəbə getməyə hazırlaşan iki uşağının - Peyc (Holli Teylor) və Henrinin (Keydriç Sellati) olduğu evinə gedir. Keçmişə qayıdan səhnədə gənc Elizabet məşqçisi ilə döyüş hərəkətləri edir. Timoşev onun məşqçisini qovaraq məşqi özü davam etdirir. Məşq vaxtı daha da aqresivləşən Timoşev Elizabetə təcavüz edir. Yenidən müasir dövrə qayıtdıqda maskalanmış Flip, agent Bartholomevin ofisində işləyən Marta Hansanla (Alison Rayt) görüşür. Flip ondan Timoşev haqqında məlumat almağa çalışır. Qadın ona FTB-nin Tiomoşevin qaçırıldığı maşının təsviri və qeydiyyat nömrəsi, həmçinin qaçıranların iki kişi və bir qadın olduğu haqqında məlumatı olduğunu deyir. Daha sonra Flip bütün öyrəndiklərini Elizabetə danışır.
Flip Timoşevi maşından çıxardaraq Stana apramaq istəyir. Bu vaxt Timoşev Elizabetdən onu incitdiyi üçün üzr istəyir, lakin Elizabet onu öldürmək üçün hücum çəkir. Flip bunun səbəbini soruşur. Heç birinin cavab vermədiyini görən Flip Timoşevin boynunu qıraraq onu öldürür. Flip və Elizbet cəsədin üstünə turşu tökərək tərk edilmiş bir fabrikdəki kanalizasiya su hövzəsinə atırlar. Daha sonra onlar maşında sevişirlər. Flip maskalanaraq qızı ilə ayaqqabı dükkanına gedən və onu yoldan çıxarmağa çalışan oğlanla görüşərək onu hədələyir. Ertəsi gün Elizabet general Jukovla (Oleq Krupa) görüşə gedir. Jukov ondan tapşırığın müvəffəqiyyətsizliyinin səbəbini və Flipin sadiqliyini soruşur. Daha əvvəl göndərdiyi məruzələrin əksinə olaraq Elizabet bu dəfə onun sədaqətindən əmin olduğunu deyərək bütün məsuliyyəti öz üstünə götürür. Seriyanın ən son keçmişə qayıdış səhnəsində Elizabet və Flip ABŞ-yə yeni gəlmişdilər. Flip onunla yaxınlıq etməyə çalışsa da, Elizabet onu rədd edir. Son səhnədə Stan gizlicə Cenninqslərin qarajına girərək onların maşınını yoxlayır. Şübhəli bir şey görməyən Stan qarajı tərk edir. Flip əlində silah gizləndiyi yerdən bütün bunları izləyir.
Konsepsiya
Amerikalılar keçmiş Keçmiş Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi əməkdaşı Co Uayzberq tərəfindən yaradılıb. Baxmayaraq ki, serial casusluq xarakterlidir, Uayzberq evlilik mövzusunu əsas hədəfdə saxlayıb. Hekayə əsasən Cenninqslərin şəxsi peşəkar həyatına yönəlsə də, bəzən hekayəyə real həyat hadisələri də daxil edilir. Yaradıcısı daha çox evlilik haqqında serial kimi xarakterizə edir. "Amerikalılar evliliyin tam özəyində durur. Beynəlxalq əlaqələr insan münasibətləri üçün sadəcə alleqoriyadır. Evlilikdə və uşaqlarla mübazirzə aparmaq bəzən ölüm dirim məsələsidir. Flip və Elizabet üçün bu tez-tez yaşanır." Baş rejissor Coel Filds serialı müxtəlif səviyyəli gerçəkliklərlə işləmək kimi təsvir edir : Elizabet və Flipin uydurma evliliyi və Soyuq Müharibə dövründə real həyatın personajları əhatə etməsi.
Uayzberq pilot mətnini yazarkən Qanunsuzlar Proqramından ilham almışdı. Onun tədqiqat materialları Vasili Mitroxinin Soyuq Müharibə dövrüna aid qeydləri və MKİ-dəki köhnə iş yoldaşları ilə olan söhbətləri olmuşdu. Baxmayarq ki, Qanunsuzlar Proqramı müasir dövrə aiddir və ən pik nöqtəsinə 2010-cu ildə çatmışdı, o bunun 1980-ci illərin əvvələri kimi göstərmişdi. Uayzberq bunun "müasir dünyaya tətbiqi gözəl ideya kimi görünmədiyini" deyir və əlavə edir ""Həmin dövrdə (2010-cu ildə) insanlar bundan şok olmuşdular və Rusiya ilə artıq düşmən kimi görünmədiklərini əsas gətirərək bu skandaldan imtina edirdilər. Bunun də əlacı serialı Soyuq Müharibə dövrünə geri qaytarmaq idi. İlk əvvəl mən 70-ci illərə müraciət etmək istədim, çünki o dövrün saç dəbi və musiqisini sevirdim. Amma Ronald Reyqanın şeytan imperiyası haqqında qışqırdığı 80-ci illərdən daha yaxşı bir seçim olduğunu düşünə bilərdiniz?"
İnkişaf
An Ordinary Spy əsərini oxuduqdan sonra Qrem Yost Uayzberqin cəsus janrında seriallar üçün də senari yazdığını öyrənir. Bu senariləri oxuduqdan sonra onun həddən artıq gözəl olduğunu kəşf edir. Bu isə ona serialı inkişaf etdirməkdə motivasiya olur. Pilot seriyanın çəkilişinə 2012-ci ilin may ayında başlanılmış, iyun ayının ortasında tamamlanmışdı. I mövsümün çəkilişlərinə 2012-ci ilin noyabr ayında Nyu York şəhərində başlanılmışdı. Filmin yaradıcı heyəti əsasən Vaşinqtona bənzər yerləri seçmişdilər. Çəkilişlərin ilk dövründə Sendi qasırğası səbəbi ilə meydana gələn daşqınlar gecikməyə səbəb olmuşdu.
Aktyorların seçimi
Felisiti serialının ulduzu olan Rassel yeni serialı haqqında qərar verməsi haqqında belə danışır :"Mən pilot mətninin çox maraqlı olduğunu düşünürəm. "Bu prosessual üsuldan çox uzaqdır. Və mən bunu istədiyimi bilmirdim. Mən heçnə etmək istəmirdim.(Gülür) Amma bunun haqqında düşünmədən dayana bilmirdim. Onu oxudum və anlamağa çalışdım, çünki bu çox aydın deyildi. Hələ də mənə aydın deyil. Amma burda bir çox səviyyələr var."
Ris, Flip rolunda onu cəlb edən məqamı belə izah edir :"Onun çox yönlü və çox istiqamətli olması onun üçün hədiyyə idi. Və siz onunla tanış olduqda o, həyatında bütün hər şeyin dəyişdiyi nöqtədə idi. Siz hər şeyi görürsünüz. Siz kunq-fu, emosional səhnələr və maskalanmağı görürsünüz. Bu bir aktyor üçün tam paketdir. Bu xəyaldır."
Noa Emeriç əvvəllər serialdakı rol haqqında tərəddütdə idi. O izah edir : "Həqiqət budur ki, mən ən əvvəldən düşünürdüm ki, silah və döş nişanı gəzdirəcəyim bir serialda oynamaq istəmirdim. Mən silah və döş nişanları ilə işimi bitirdim. Mən artıq bunu istəmirəm. İlk dəfə senarini oxuyanda fikirləşdim : "Bəli, bu çox maraqlı və yaxşıdır, lakin mən FTB agenti olmaq istəmirəm." Yaxın dostu olan ilk seriyanın rejisoru Qavin O'Konnor onu rola daha diqqətlə nəzər salması üçün razı saldı. Emeriç ailəsi və evliliyindən də cavabdeh olduğunu gördü. "Bu, həqiqətən maraqlı idi və həqiqətən ağıllı və qeyri-adi idi və tamamilə yeni idi."
Reytinq
"Pilot" Nielsen Media Research-un məlumatına görə ABŞ-də 3.22 milyon nəfər tərəfindən izlənmiş və 18-49 yaş arası 1.2 reytinq qazanmışdı.
Tənqidlər
Seriya tənqidçilərdən çox müsbət rəy almışdı. Metacritic saytında seriya 35 tənqidçinin rəyinə əsasən albomu 100 ballıq sistemlə 77 balla dəyərləndirmişdir. Bir çox tənqidçi senarini və əsas rolların aparıcılarını təqdir etmışdi. Entertainment Weekly yazıçısı Rob Brunner "cəzbedici cəsus trilleri" olaraq xarakterizə edirdi.
Marten-de-Vive
Marten-de-Vive — Fransanın Cənub və Antarktika ərazilərinə daxil olan yeganə daimi yaşayış məntəqəsi. Hind okeanının sahilində, Amsterdam adasının şimalında yerləşir. Yaşayış məntəqəsi həmdə inzibati vahidliyin mərkəzi rolunu oynayır.
Qəsəbdə daimi olaraq 20 - 40 nəfər daimi əhali yaşayır. Koordinatları: -37.8°N, 77.56667°W.
Cynometra beddomei
(Cynometra beddomei) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vaqif Sadıqov
Vaqif Sadıqov və ya Vaqif Sadıxov;
Afan
Afan — Azərbaycan Respublikasının Saatlı rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Toponimikası
Afan Saatlı rayonunda kənd, Mil düzündədir. Rayonun Novruzlu kəndindən çıxmış yeddi ailə tərəfindən Afan adlanan yerdə salınmış bu kənd əvvəllər Təzə Novruzlu, Yeddievlər, Gəlmələr də adlanırdı. Azərbaycan dilinin dialektlərində afan "zəif, gücsüz" mənasında işlənir. Toponim "gücsüz yer" mənasını ifadə edir.
Xarici keçid
https://www.youtube
Tengiz Siqua
Tengiz İppolitoviç Siqua — gürcü siyasi və dövlət xadimi, 1990—1991 və 1992—1993-cü illərdə Gürcüstan hökumətinə başçılıq edirdi.
Həyatı
1934-cü il noyabrın 9-da Gürcüstanın qərbində yerləşən Lentexi kəndində hərbçi ailəsində anadan olmuşdur. O, 1957-ci ildə metallurq mühəndisi ixtisası üzrə Gürcüstan Politexnik İnstitutunu bitirdi. Həmin ilin avqust ayında Siqua Rustavi metallurgiya zavodunda mühəndis işləyirdi, 1962-ci ildən isə baş elmi işçi,  laboratoriya müdiri və Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyasının Metallurgiya İnstitutunda  direktor müavini vəzifələrində çalışmışdır, 1989-cu ildə isə institutun direktoru təyin edildi. 1982-ci ildən Yenidənqurma ya qədər Sov.İKP üzvü idi.
Siqua Zviad Qamsaxurdiya nın hökumətində 1990-cı il noyabrın 15-dən 1991-ci il avqustun 18-dək Nazirlər Şurasının Sədri idi. Qamsaxurdiya devrildikdən sonra müvəqqəti olaraq baş nazirin vəzifələrini icra edicisi təyin edildi. Bu vəzifəsi 1992-ci il noyabrın 8-də yeni Parlament tərəfindən təsdiqləndi. 6 avqust 1993-cü ildə Parlament hökumətin təqdim etdiyi büdcəni rədd etdikdən sonra istefa vermişdi.
2011-ci ilin avqustunda RİA Novosti xəbər agentliyinə müsahibəsində bildirmişdir ki, 2008-ci ilin avqustunda Cənubi Osetiya ya qarşı müharibə ni Gürcüstan başlayıb.
Yan Somerhalder
Yan Cozef Somerhalder (d. 8 dekabr, 1978) — ABŞ–lı aktyor, model və prodüser. Lost serialındakı Boone Carlyle və The Vampir Diaries serialındakı Damon Salvatore obrazları ilə tanınmışdır.
Həyatı
Somerhalder ailənin ikinci evladıdır.İki qardaşı var Robert və Robin .O 10 yaşından 13 yaşına qədər model kimi fəaliyyət göstərib.
Kariyeradan əvvəl
Yan Somerhalder, 8 Dekabr 1978-ci ildə masaj terapisti Edna Somerhalder və podratçı Robert Somerhalderın oğlu olaraq Kovinqton, Luizianada doğulub, böyüyüb. Bob adında keçmiş peşəkar velosipedçi, qardaşı və Robin adında bir radio və televiziya jurnalisti bacısı var. Atası Fransız və İngilis mənşəlidir. Anasının isə mənşəyi İrlandiya və Choctav qəbiləsinə əsaslanır. Somerhalder soyadı onu övladlığa götürən böyük böyük babasından gəlmişdir. Somerhalderın bioloji böyük babası isə varlı bir İngilis torpaq sahibidir. Qaçqın bir işçiyə, hamilə qalan məşuqəsiylə evlənməsi və körpəyə adını verməsi üçün pul ödəmişdir. Bioloji böyük babasının soyadı Halldır.[1] [2]
Seyran Ohanyan
Seyran Muşeqi Ohanyan — Ermənistanın sabiq müdafiə naziri.
Həyatı
Seyran Ohanyan 1 iyul 1962-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olub. 1983-cü ildə Bakıdakı Ali Ümumqoşun Komandirləri Məktəbini bitirib.
Qarabağ müharibəsinin əsas simalarından biridir. Qarabağ müharibəsi zamanı Azərbaycan torpaqlarının işğalı və kütləvi qətllərdə, o cümlədən Xocalıda dinc əhaliyə divan tutulmasında fəal iştirak edib və soyqırımın rəhbərlərindən biri olub. Bu səbəblə barəsində İnterpol xətti ilə beynəlxalq axtarış elan olunub.
1999–2007-ci illərdə qondarma "DQR"in "müdafiə naziri", 2007–2008-ci illərdə Ermənistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının rəisi olub. 2008–2016-cı illərdə Ermənistanın müdafiə naziri olmuşdur.
İkinci Qarabağ Müharibəsi zamanı təkrar Azərbaycana qarşı döyüşmək üçün "Qondarma Dağlıq Qarabağ Respublikası"na gəlmişdir. 6 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusunun həmlələri nəticəsində o və oğlu ağır şəkildə yaralanmışdır.
Beynəlxalq Türk Akademiyası
Beynəlxalq Türk Akademiyası — (International Turkic Academy) 25 may 2010-cu ildə Qazaxıstanın paytaxtı Astana şəhərində qurulan beynəlxalq təşkilatdır. 23 avqust 2012-ci ildə Qırğızıstanın paytaxtı Bişkekdə keçirilən Türk Şurasının II. Zirvə toplantısında beynəlxalq təşkilat ünvanını almışdır.
Tarixi
Beynəlxalq Türk Akademiyası (TWESCO – Turkic World Educational and Scientific Cooperation Organization) 3 oktyabr 2009-cu ildə Azərbaycanın Naxçıvan şəhərində keçirilən Türkdilli Ölkələrin Dövlət Başçılarının IX Zirvə görüşündə Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayevin təklifi ilə yaradılmışdır.
BTA-nın prezidenti tarix elmləri doktoru, professor Darxan Kuandık oğlu Kıdırali, vitse-prezidenti siyasi elmlər doktoru Füzuli Zülfü oğlu Məcidlidir.
Üzv ölkələr
thumb|right|Üzv olan ölkələr|250px
Beynəlxalq əməkdaşlıq
BTA elmi inteqrasiyanın inkişaf etdirilməsi məqsədilə tanınmış beynəlxalq və elmi təşkilatlar ilə geniş əlaqələr qurub. Buraya BMT (ECOSOC), BMT Sivilizasiyalar Alyansı (UNAOC), UNESCO, ISESCO, SESRIC, ECO (SF), COMSTECH (OIC), IRCICA kimi nüfuzlu qurumlar daxildir. Bu gün BTA ilə xarici elmi təşkilatlar arasında 60-dan çox əməkdaşlıq memorandumu imzalanıb. Akademiya ISESCO yanında müşahidəçi statusu alıb və Dünya Akademiyalar Birliyinə üzv olub.
Bununla yanaşı, Azərbaycan, Qırğızıstan, Türkiyə, Türkmənistan, Yaponiya, Tatarıstan (RF), Başqırdıstan (RF), Macarıstan, Monqolustanın Milli Elmlər Akademiyaları, Rusiya Elmlər Akademiyası, Çin Sosial Elmlər Akademiyası (CASS) ABŞ-nin aparıcı universitetləri və elm mərkəzləri ilə əməkdaşlıq əlaqələri qurulub.
Azərbaycan Respublikası ilə əməkdaşlıq xeyli möhkəmlənib. Akademiya Bakı Türkoloji Konqresinin 90 illiyinə həsr olunan beynəlxalq konfrans keçirib, türk dünyasının inkişafına böyük təsir göstərən Konqresin arxiv materialları sistemləşdirilmiş və fundamental monoqrafiya şəklində dərc edilmişdir.
2015-ci ildə UNESCO-nun Parisdəki iqamətgahında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin fərmanına uyğun olaraq həyata keçirilən "Dədə Qorqud irsi və Türk Dünyası" mövzusunda Beynəlxalq simpozium təşkil olunmuşdur. Həmin il Prezident İlham Əliyevin təlimatı əsasında Altay dağlarında aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı türk xalqlarına məxsus ən qədim qopuz nümunəsi aşkarlanmışdır.
Bundan başqa, 2018-ci ilin sentyabr ayında Bişkekdə Türk Şurasına üzü dövlətlərin xarici işlər nazirləri tərəfindən Macarıstanın Akademiya yanında müşahidəçi üzv statusu alması haqqında qərar təsdiq olunmuş, həmin ilin dekabr ayında Macarıstan dövlət bayrağı rəsmi mərasimlə Akademiyada qaldırılmışdır. İndiyədək Macarıstan Milli Elmlər Akademiyası ilə çoxlu sayda birgə layihələr həyata keçirilib, bir sıra monoqrafiyalar nəşr edilmişdir.
Monqolustan BTA yanında müşahidəçi üzv statusu almaq niyyətində olduğunu rəsmi şəkildə bəyan etmişdir. Hazırda Akademiyanın fəaliyyətinə beynəlxalq maraq nəzərəçarpacaq dərəcədə artmışdır. Xüsusilə, Avropa, Rusiya, Çin, ABŞ, Yaponiya, Cənubi Koreya, Hindistan və bir sıra başqa ölkələrin alimləri və elmi təşkilatları ilə sıx münasibətlər qurulmuşdur.
2015-ci ildə BTA birgə Altay dağlarındakı Berel və Karakaba bölgələrində arxeoloji qazıntı işlərini apararaq, I Arxeoloji Ekspedisiyanı gerçəkləşdirmiş və "Altın Beşiyim Altay" Beynəlxalq Çöl Seminarı keçirmişdir. 2016-cı ilin avqust ayında Akademiya Monqolustanda "Tanrı Dağından Ötükənə: Böyük Çöl Xalqlarının Tarixi və Mədəni Dəyərləri" adlı II Beynəlxalq Tədqiqat Ekspedisiyasını təşkil etmişdir. İki il ardıcıl olaraq Ötükəndəki Şiveet-Ulaan külliyyəsində arxeoloji qazıntılar aparlmışdır. Tədqiqatlar nəticəsində, tarixi kompleksin inşasının təxminən 670–710 illərə aid olduğu müəyyən edilmişdir. Məlum olmuşdur ki, səkkizbucaqlı qala kompleksi Türk hökmdarı İltəriş xaqanın şərəfinə ucaldılmışdır. Arxeoloji qazıntılar nəticəsində yeni tarixi tapıntılar əldə olunmuş, elmi patentinin rəsmi olaraq BTA tərəfindən alınan "Bengü Daş" abidəsi elmi cəhətdən təhlil olunmuşdur. Hazırda Şiveet-Ulan kompleksində açıq muzey mərkəzinin yaradılması imkanları qiymətləndirilir.
2018-ci ilin avqust ayında türkologiya tarixində ilk dəfə olaraq Çingiz xanın doğulduğu yerə III Arxeoloji Ekspedisiya təşkil olunmuşdur. Monqolustan Milli Muzeyi ilə birlikdə reallaşdırılan "Kerulen elmi-tədqiqat ekspedisiyası" zamanı BTA-nın tədqiqat qrupu tərəfindən Burxan Xaldun kəndinin yaxınlığından keçən Kerulen çayının vadisində ortaq türk tarixini işıq tuta biləcək yeni arxeoloji tapıntılar aşkar edilmişdir. Hazırda Akademiya Kerulen çayı vadisində, Xaya Xudar və Günbürd bölgələrində arxeoloji fəaliyyəti davam etdirir. BTA-nın birbaşa dəstəyi ilə yox olmaq təhlükəsi altındakı dillərlə bağlı bir neçə elmi tədqiqat layihələri həyata keçirilmiş, həmçinin, xüsusi ekspedisiyalar təşkil olunmuşdur. 2017-ci ildə 26 ölkədən 130 tanınmış alimin iştirakı ilə 4 cildlik "Təhlükədəki Türk dilləri" adlı ensiklopedik nəşr işıq üzü görmüşdür.
Akademiya bu istiqamətdə Özbəkistan alimləri ilə də birgə elmi-tədqiqat layihələri həyata keçirir. Cari ilin may ayında BTA-nın təşkilatçılığı ilə Özbəkistanın paytaxtı Daşkənddə "Özbək dilinin beynəlxalq türkologiyada rolu və əməkdaşlığın perspektivləri" adlı beynəlxalq konfrans keçirilib. BTA ilə Daşkənd Dövlət Özbək Dili və Ədəbiyyatı Universiteti arasında əməkdaşlıq memorandumu imzalanıb. Hazırda Özbəkistan Elmlər Akademiyası ilə əməkdaşlıq haqqında memorandum üzərində iş aparılır. Ötən il baş tutan II "Böyük Çöl" Beynəlxalq Humanitar Forumuna ilk dəfə olaraq Özbəkistandan nümayəndə heyəti qatılmışdır.
BTA Türkmənistan və Tacikistanın elmi təşkilatları və alimləri ilə əlaqələri canlandırır. Akademiya böyük türkmən şairi Mahdumqulu Fəraqinin 290 illik yubileyi çərçivəsində türkmən və qazax dillərində onun seçilmiş şeirlər toplusunu nəşr edib.
BTA Rusiya Federasiyasının elmi tədqiqat təşkilatları, o cümlədən Rusiyanın türkdilli xalqların ziyalıları ilə sıx əməkdaşlıq qurmuşdur. Rusiya Türkoloqlar Komitəsi Akademiyanın fundamental layihələrində dəstək göstərib, birgə monoqrafiyanın hazırlanmasında fəal iştirak etmişdir. Türkologiya elminin inkişafı üçün xüsusilə faydalı olan Əmir Nacibin 4 cildlik "XIV əsr Türk dillərinin müqayisəli lüğəti" əsərinin nəşri həyata keçirilmiş, həmçinin, alimlər Dmitri Nasilov, İqor Kormuşin və Anna Dıbo redaktorluğunda hazırlanan "Drevnoturkiskix lüğəti" yeni redaksiyada çap olunmuşdur..
Həmçinin, BTA-nın təşkilatçılığı ilə Qazaxıstanla Qırğızıstan arasında dialoq və inteqrasiyaya dəstək məqsədi ilə 2018-ci ildə iki dəfə Qırğız-Qazax Ziyalılarının Forumu (müvafiq olaraq, Astana və Oş şəhərlərində) keçirilmişdir. Çingiz Aytmatovun 90 illik yubileyi münasibəti ilə 2018-ci il BTA tərəfindən "Çingiz Aytamatov ili" elan edilmiş və qırğız yazıçısı ilə bağlı genişmiqyaslı beynəlxalq tədbirlər təşkil edilmişdir. Ədibə həsr olunan "İmperiyanın son yazarı" kitabı BTA tərəfindən nəşr olunmuşdur.
Ümumiyyətlə, 2016–2018-ci illərdə BTA tərəfindən ingilis, azərbaycan, qazax, qırğız, macar, monqol və türk dillərində 100-dən çox yeni kitab nəşr olunmuşdur. Qeyd etmək lazımdır ki, BTA-nın nəzdindəki Türk Kitabxanasının da kitab fondu genişlənir və kitabxanada 50 min adda kitab yer almışdır. Türk Muzeyinin eksponatlarının sayı isə 700-ü keçib.
Bundan başqa, Akademiya 4 dildə "Altayistika və Türkologiya Araşdırmaları" jurnalını yayınlayır. Avrasiya bölgəsindəki türk dövlət və xalqlarının sosial, siyasi, iqtisadi, mədəni durumları ilə bağlı təhlillərin yer aldığı elmi və analitik "GLOBAL-Turk" jurnalı nəşr olunur. Qarşıdakı ildə Akademiya onları impakt-faktor sisteminə qoşmağı planlaşdırır. Akademiyanın hazırda dörd dildə internet portalı (www.twesco.org) fəaliyyət göstərir. 2015-ci ilin noyabr ayından başlayaraq 4 dildə "Turkic Weekly" həftəlik elektron xülasəsi çıxır (indiyədək 100-dən artıq nömrə çıxmışdır).
Elmi Şura
Elmi Şura Beynəlxalq Türk Akademiyasının ali orqanıdır. Qurum hər bir üzv ölkədən bir nümayəndə, Türk Akademiyasının prezidenti və vitse-prezidentlərdən ibarət Elmi Şura tərəfindən idarə olunur.
Prezident
Prezident üzv dövlətlərin vətəndaşları arasından dörd il müddətinə seçilir və yenidən namizəd kimi irəli sürülə bilər. Beynəlxalq Türk Akademiyasının ilk prezidenti prof. Dr – Darhan Kıdıralidir. O, bu vəzifəyə 2014-cü il iyunun 4–5-də Bodrumda keçirilən Türk Şurasının 4-cü Zirvə toplantısında üzv dövlətlərin prezidentləri tərəfindən təyin edilib. Akademiyaya rəhbərlik dörd illik rotasiya ilə digər üzv dövlətlərin ingilis əlifbası adlarına uyğun olaraq Azərbaycan, Qırğızıstan və Türkiyəyə təhvil veriləcək.
Vitse-prezidentlər
Beynəlxalq Türk Akademiyasının prezidenti Qazaxıstan vətəndaşı olduğundan, digər üzv dövlətlərin (Azərbaycan, Qırğızıstan və Türkiyə) üç vitse-prezidentinin vitse-prezident vəzifəsinə namizədliyi irəli sürüləcək.
Tədqiqat mərkəzləri
Beynəlxalq Türk Akademiyasının tərkibində beş tədqiqat mərkəzi yaradılıb. Bunlar: Tarix və Etnologiya Mərkəzi, Dil, Ədəbiyyat və Terminologiya Mərkəzi, İncəsənət və Mədəniyyət Mərkəzi, Sosial-İqtisadi Araşdırmalar Mərkəzi və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzidir. Bu mərkəzlər türk dünyasının həyati əhəmiyyətli sosial problemləri, mədəniyyəti, tarixi, iqtisadiyyatı və inteqrasiyası ilə işləməyə sadiqdirlər.
Nəşrlər
Beynəlxalq Türk Akademiyasında çalışan akademiklər qurucu ölkələrdən və bütün türk dünyasındandır. Akademiya beynəlxalq layihələrdən ibarət unikal komandanı tamamladı. Dörd il ərzində 50 gərəkli kitab nəşr etdirdi. Türk tarixi, mədəniyyəti, incəsənəti və türk xalqının gələcəyi kimi geniş mövzuları əhatə edir. Akademiya həmçinin dörd dildə (qazax, rus, ingilis, türk) məqalələri özündə əks etdirən, türkologiya və altayşünaslıq üzrə elmi təhlili əks etdirən iki "Altayşünaslıq və türkologiya" və elmi-analitik "GLOBAL Türk" jurnalını nəşr etdirir. Akademiya türkcə lüğətlər də hazırlayıb. Akademiya türk tarixi, mədəniyyəti və türk dünyasının insanları üçün müxtəlif beynəlxalq konfranslar, forumlar, görüşlər və seminarlar təşkil etmişdir.
Türk Kitabxanası
Türk Kitabxanası Beynəlxalq Türk Akademiyasının tərkibində fəaliyyət göstərir. Məşhur türkoloqların şəxsi kitabxanaları üzərində yaradılmış kitabxana 30 mindən çox kitabdan ibarətdir. Əbdüəli Kaidar, Abcan Kuryshcanuly və Mandoky Kunqur Istvan kimi məşhur türkoloqların şəxsi kitabxanaları da bu kitabxanaya köçürülmüşdür. Kitabxanada kitablar və əlyazmalar da var. Hər türk milləti üçün ayrıca kitab rəfləri var. Məsələn, qazax türkləri, türk türkləri, Azərbaycan türkləri, özbək türkləri, türkmən türkləri, başqırd türkləri, tatar türkləri, qaraçay türkləri, çuvaş türkləri, qaraqalpaq türkləri, noqay türkləri və s. Türk Akademiyasında elektron məlumat bazası yaradılması prosesi gedir.
Muzey
Beynəlxalq Türk Akademiyasının Muzeyində müxtəlif inkişaf dövrlərinə aid türk xalqlarının yaratdığı qiymətli əsərləri görmək mümkündür. Türk xalqlarının maddi-mənəvi irsinin toplanması və sistemləşdirilməsi istiqamətində tədqiqatlar davam etdirilir.
Bəyəhməd aşırımı
Bəyəhməd aşırımı – Culfa və Ordubad rayon larının sərhədində, Zəngəzur silsiləsi ndən cənub-qərbə ayrılan Dəmirlidağ-Göydağ  qolunun suayırıcısında aşırım (hünd. 2486,0 m). Boyəhməd kəndi ndən 2,5 km cənub-şərqdədir. Orta  Eosen in Lütet mərtəbəsi nə aid  Alt Paradaş yarımlay dəstəsinin çökmə süxurlarını yaran gəzdəkdir. Tektonik cəhətdən Ordubad qarılma zonasının Şahbuz seqmentinin cənub-şərq qurtaracağında müşahidə edilən Ərəfsə sinklinalının nüvə hissəsində yerləşir. Gəzdəyindən şimal-qərb istiqamətli Göygöl-Şahbuzçay dərinlik qırılması izlənilir. Həmçinin, gəzdəyi və cənub-şərq yamacından şimal-şərqə istiqamətlənmiş fay-yerdəyişmələri keçir.
Şiqo (personaj)
Şiqo – "Kim Possibl" serialının düşmən personajlarından biridir.
= =Xarakteristika == Dünyanı ələ keçərməyə çalışan personajlardan biridir. Həkim Drakkenin yaxın dostu olmasına baxmayaraq ondan dərrakəlidir. Zarafat etməyi çox sevir. Çox uzun və qara saçlı, yaşıl gözlüdür. Yaşıl paltar geyinir. Əlləri ilə plazma bombalari ata bilər. Onun dörd qardaşı vardır: Hiqo, Miqo, əkiz Viqo. Onlar "Team Go" adlı qrup yaradırlar. Bu qrup dünyanı xilas etməyə başlayır. Lakin sonralar Şiqo qrupu tərk edir. Əvvəldəndə super qəhrəman olduğu üçün reaktiv, təyyarə kimi nəqliyyat vasitəsilərindən istifadə etməni yaxşı bilirdi. Kim Possibl Şiqonun əsas rəqibidir. Kim Possibl Şiqo ilə döyüşərkən onu əsəbiləşdirmək üçün "şahzadə" kimi sözlərdən istifadə edər.
Typhloseiopsis neopritchardi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Con Voyt
Con Voyt – ABŞ aktyoru, rejissoru, prodüseri, bəstəkarı, ssenaristi və döyüş ustasıdır.
Venera
Venera — qadın adı.
Sonsuz düyüm
thumbnail
Sonsuz düyüm və ya daimi düyüm xüsusilə Tibet, Monqolistan, Tıva, Kalmıkiya, Buryatiya kimi Tibet Buddizminin təsirə malik olduğu ərazilərdə mühüm mədəni simvoldur.
Mikania hatschbachii
Mikania hatschbachii Mikania hatschbachii Mikania hatschbachii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Cıdır düzü
Cıdır düzündə keçirilən yarışlar və ədəbi məclislər
Cıdır düzü ("yarış meydanı") qədim Şuşanın əsas aktiv istirahət yeri idi. Xanın həyətinin ayrıca zorxanası olmasına baxmayaraq, şuşalıların əksəriyyəti, xüsusən də gənclər hava yaxşı olanda Cıdır düzündə görüşməyə üstünlük verirdilər. Meydançanın adının özü ona işarə edir ki, burada insanlar əvvəllər yarış və covqan oyunları, eləcə də qaçış oyunları keçirirdilər. Yeri gəlmişkən, yarışlar təkcə atlarda deyil, dəvələrdə də təşkil olunurdu. At həvəskarı olan İbrahimxəlil xanın hakimiyyəti dövründə yarışlar onun malikanəsində və Cıdır düzündə keçirilirdi. Qaliblərə qarşı comərdcəsinə davranış sərgiləyib, dəyərli hədiyyələr verilirdi. Gənclər at belində yarışmaya daha böyük maraq göstərirdilər. "Baharbəndi" adlı oyunu ən məşhur oyunlardan idi. Atlı, atını sürərkən calpağını, silahını, xəncərini, qılıncını, çuxasını götürüb xüsusi yerə qoyurdu. Sonra isə, ardıcıl olaraq, sürəti azaltmadan onları yığıb taxmalı idilər. "Papaq oyunu" və "Yaylıq oyunu" kimi məşhur oyunlar da Cıdır düzündə keçirilir.
Tarixi salnamələrə və yerli Şuşalıların xatirələrinə görə Cıdır düzü həm də pəhləvanların görüşdüyü və yarışdığı yer olmuşdur. Xüsusən də yerli güləşçilərin tanınmış əcnəbi pəhləvanlarla görüşlərinə çoxlu tamaşaçı toplaşırdı. Cıdır düzündə insanlar həmçinin qoç və dəvə döyüşüləri də keçirirdilər.
Bundan başqa, Cıdır düzü ədəbi-musiqili məclislərinin, musiqi şənliklərinin də keçirildiyi yer idi. Mir Möhsün Nəvvab Cıdır düzündə "Məclisi-Fəramuşan" cəmiyyətinin məclislərini keçirir, bu məqsədlə xalq arasında sonralar "Ağzıyastı kaha" adlandırılan qonşu mağaralardan birini də bir çox şeylə təchiz etmişdi.
Cıdır düzündə insanlar nəinki bayramlarda toplanır, o cümlədən xarici nümayəndə heyətlərinin nümayəndələrini də qəbul edirdilər. Burada təşkil olunan bayram şənlikləri musiqi ilə yanaşı, kəndirbazların, klounların çıxışları ilə müşayiət olunurdu. Şübhəsiz ki, Cıdır düzündən eyni zamanda hipodrom, stadion, konsert meydançası və şəhər meydanı kimi də istifadə olunurdu.
Yeri
Şuşanın qərb hissəsi 1800 metr, şərq hissəsi dəniz səviyyəsindən 1400 metr qalxır. Cıdır düzü Şuşanın cənub nisbətən düz, lakin daha yüksək hissəsindədir. Bu çəmənlik dərəyə və Daşaltı çayının 200 metr aşağıdan axan Daşaltı dərəsinə baxır. Cıdır düzünün kənarındakı cığır qırx pilləkana, Daşaltı dərəsinə və Xan mağarasına aparır. Xan mağarası 1992-ci ildə ermənilər tərəfindən dağıdılıb.
Predore
Predore — İtaliya nın Lombardiya vilayətində şəhər.