cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qovaq şibyəyeyəni
Yayılması
Adi növdür. Geniş yayılmışdır. Kəpənəkləri Qəbələdən, Lənkərandan, Ağdaşdan (Dəhnə Xəlil), Bakıdan toplanmışdır. Əsasən düzənlik və dağətəyi rayonlarda yayılmışdır. Zoologiya İnstitutunun kolleksiya fondunda materiallarında bu növ A.Boqaçev tərəfindən Oğuzdan və Qəbələdən, A.Piriyev tərəfindən isə İsmayıllıdan toplanmışdır. İşığa həvəslə uçur. Ağaclar üzərindəki şibyələrlə qidalanır. İldə bir nəsil verir. Tırtıl mərhələsində qışlayır.
Kodansha Box
– Yaponiyanın əsas nəşriyyatlarından biri olan Kodansha-nın nəşriyyat xətti. Hər bir buraxılan kitab gümüş üzlüklə nəşr olunur. Katsuşi Ota tərəfindən təkbaşına redaktə olunan kitablar barədə müəllif deyir: "Yeniyetmə psixologiyasının mövzularına əsaslanan əsərlər kolleksiyası. Ümid edirəm ki, bu, bir gün Yaponiya populyar mədəniyyətinin indeksinin bir növünə çevriləcək".
Kodansha Box nəşrə 2006-cı ilin noyabrında "Hər şey qutulaşdırılıb" şüarı ilə başlamışdır.
Pandora
2008-ci ilin fevralında Kodansha Box "Pandora" adlı ədəbi jurnal nəşr etməyə başlamışdır. Jurnalın şüarına görə sən heç vaxt növbəti buraxılışda nələrin olacağını bilməyəcəksən.
Echinops longifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mahruzlu (Qubadlı)
Mahruzlu və ya Mahrızlı — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Mahruzlu kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Etimologiyası
Kəndin adı mahrızlı tayfası ilə əlaqədardır.
Tarixi
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdir. 9 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Əhalisi
Kəndin əhalisi kürd mənşəli mahrızlı tayfasına mənsubdur.
Coğrafiyası
Mahruzlu kəndi Həkəri çayının sahilindədir.
Tafofobiya
thumb|Orta əsrlərdə bir çox ixtiraçı insanın diri-diri basdırılması və bundan sonra baş verən proseslər haqqında müxtəlif araşdırmalar aparmışdılar.
Tafofobiya — Şəxsin diri-diri basıdırılmaqdan və ya məzarda ayılmasından qorxması, fobiyaların bir növü. Yunancadan τάφος - taphos, "məzar, qəbir" və φόβος - phobos, "qorxu" sözlərinin tərcüməsindən formalaşaraq məzar qorxusu, qəbir qorxusu anlamına gəlməkdədir.".
Məlumat
Müasir tibb elminin formalaşmasına qədər qorxu hissi tamamilə irrasional hesab olunmurdu. Tarix ərzində insanların diri-diri basdırılmasını əks etdirən onlarla fakt mövcud olmuşdur və bu üsul əsasən qiyamçılara və əsir edilmiş düşmən əsgərlərinin cəzalandırılması zamanı ağır bir metod kimi istifadə olunmuşdur. İngilis reformçu Uliyam Teb vəfat etməmiş şəxslər üçün təşkil edilən cənazə mərasimləri ilə bağlı kiçik bir araşdırma gerçəkləşdirmişdir və əldə etdiyi nəticəyə görə 219 diri-diri basdırılma, 149 həqiqi canlı məzar və 2 nəfərin məzarda ayılması faktının baş verdiyini müəyyənləşdirmişdir.
Müstəqillik müharibələri siyahısı (milli azadlıq)
Bu müstəqillik savaşlarının siyahısı. Bu müharibələr müstəqillik məqsədinə çatmaqda uğurlu ola bilər və ya olmaya bilər.
Aişə Sultan (III Muradın qızı)
Aişə Sultan - Osmanlı padşahı III. Muradın və Hasəki Safiyə Sultanın ən böyük və ən sevimli qızlarıdır.
Həyatı
1570-ci ildə III. Murad və Safiyə Sultanın Şahzadə Mehmeddən sonrakı ilk övladı olaraq Manisa Sarayında dünyaya gəldi. 15 dekabr 1574-cü ildə atasının taxta keçməsiylə İstanbula gətirildi.
Hərəmxananın həqiqi qurucusu qəbul edilən III. Murad anasının vəfatından sonra bir müddət Köhnə Sarayda yaşadı və bu müddət ərzində Memar Sinana Topqapı Sarayı üçün yeni bir hərəmxananın tikilməsi üzrə əmr verdi. 1585-ci ilin avqust ayında III. Murad Baş Hasəkisi Safiyə Sultan, hasəkiləri Mehriban, Nazpərvər, Şahuban, Fəxriyə Sultanlar və şahzadələri ilə birlikdə yeni hərəmxanaya köçdü. Aişə Sultanın ilk nigahı 1586-cı ilin may ayında Vəzir İbrahim Paşa ilə məhz bu sarayda bağlandı. Bu evlilikdən sonra Aişə Sultan saray daxilində güc qazandı.
Aişə Sultan atasının ən sevdiyi qızı idi. Bunun iki səbəbi vardı: anasının Safiyə Sultan olması, ikincisi isə III. Muradın ilk qızı olması. 1595-ci ildə atası vəfat etdi və yerinə qardaşı III. Mehmed taxta keçdi. Aişə Sultan çox şanslı idi; çünki oğlan olmadığı üçün edam edilmədi. III. Mehmed tərəfindən çox sevilmiş və əri 1596-ci ildə ilk dəfə sədrəzəm olduqdan sonra iqtidar yolu açılmışdı, ancaq Aişə Sultan siyasətlə çox maraqlanmadı. 1601-ci ildə İbrahim Paşa vəfat etdi və Aişə 5 aprel 1602 tarixində yeni sədrəzəm Yemişçi Həsən Paşayla evləndi. Bu evlilikdən 1603'də bir oğlan uşaqları dünyaya gəldi. 1603-cü ildə Yemişçi Həsən Paşanın edamından sonra Gözəlcə Mahmud Paşa ilə evləndirildi. Gözəlcə Mahmud Paşa ilə evli ikən 15 may 1605 tarixində hələ 35 yaşında ikən vəfat etdi. Qardaşının yanına, Sultan Mehmed türbəsinə dəfn edilmişdir. Aişə Sultanın tək övladı 1603 doğumlu Sultanzadə Mehmed Paşadır.
Endi Dik
Endryü Roan "ЭEndi" Dik (d. 21 dekabr 1965-ci il, Çarlston, Cənubi Karolina, ABŞ) — amerika aktyoru, rejissor, prodyussor, ssenarist, bəstəkar.
Mehrili (Qubadlı)
Mehrili — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Yuxarı Xocamsaqlı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad olunub.
Toponimikası
Mehrili kəndi dağətəyi ərazidədir. Tam adı Əyədi Mehrilidir. Əyədi sarallı tayfasının qışlaqlarından birinin adı olmuşdur, mehrili isə orada məskunlaşmış nəslin adıdır.
Ayako Kitamoto
Ayako Kitamoto (d. 22 iyun 1983) — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 17 oyun keçirib, 4 qol vurub.
Bulbophyllum fruticicola
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Bulbophyllum yoksunense
(Bulbophyllum yoksunense) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum yoksunense növü Himalaydan Myanmaya qədər, həmçinin Qərbi Malayziya yayılmışdır.
Echinops longipenicillatus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Toxumlu qıjılar
Toxumlu qıjılar —  şöbəsinə aid nəsli kəsilmiş bitki sinfi.
Şahzadə Səlim (III Mehmedin oğlu)
Şahzadə Səlim — 13-cü Osmanlı sultanı III Mehmed in ilk oğlu.
Həyatı
Şahzadə Səlim 1585-ci ildə Manisa da dünyaya gəlmişdir. Atası Osmanlı sultanı III Murad ın oğlu və o illərdə Saruhan sancaqbəyi olan Şahzadə Mehmed, anası isə Handan Sultan dır. Onunla eyni ərəfələrdə babası Sultan Murad ın da iki əkiz oğlu dünyaya gəlmiş (Şahzadə Cahangir və Şahzadə Süleyman), bu səbəblə doğumu şənliklərlə qeyd olunmuşdur. Uşaqlıq illəri Manisa da keçən Şahzadə Səlim atasının 16 yanvar 1595-ci ildə taxta çıxmasıyla paytaxt İstanbul a gətirildi və sultanın ən böyük oğlu kimi taxtın varisi olaraq görülməyə başlandı.
İstinadlar
<references group="" responsive="1">
Uilford Brimli
Həyatı
27 sentyabr 1934-cü ildə doğulub.
Vilnöv (En)
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 1383 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 891 nəfərdən (15-64 yaş) 729 nəfəri İqtisadi aktiv, 162 nəfər hərəkətsizdir (fəaliyyət göstərici 81.8%, 1999-cu ildə 75.6%). Aktiv 729 sakindən 695 nəfər (385 kişi və 310 qadın), 34 nəfəri işsizdir (7 kişi və 27 qadın). 162 hərəkətsiz 65 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 54 nəfər təqaüdçü, 43 digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Ruslana
Ruslana Stepanovna Lıjiçko (Русла́на Степа́нівна Лижи́чко, ) — 2004 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində 1-ci yeri tutan müğənni. Müsabiqədə Ukraynanı təmsil edirdi. Mahnısı - "Wild Dances".
Xaçşəkilli tikmə
thumbnail|Xaçşəkilli tikmə Xaçşəkilli tikmə — qədim bədii tikmə növüdür.
Echinops longisetus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Max (Çaroymaq)
Max — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Çaroymaq şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 292 nəfər yaşayır (49 ailə).
Qaymaqçiçəklilər
—  sinfinə aid bitki sırası.
Bulbophyllum fukuyamae
(Bulbophyllum fukuyamae) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təkdırnaqlılar
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Cütdırnaqlılardan fərqli olaraq, dırnaq əmələ gətirən barmaqlarının cüt sayda olmaması xarakterikdir. Dəstəyə ümumilikdə 17 növü əhatə edən 3 müasir fəsilə daxildir: Atlar (Equidae), Kərgədanlar (Rhinocerotidae) və Tapirlər (Tapiridae).
Bulbophyllum xylophyllum
(Bulbophyllum xylophyllum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Terston
Terston — ada bütünlüklə Buzlaqla örtülüdür. Onun şimal-qərbində Elsuorta Torpağı yerləşir.
Coğrafiyası
thumb|left thumb|left Adanın uzunluğu 215 km, eni 90 km təşkil edir və xüsusiyyətlə o Antarktidanın üçüncü ən böyük adasıdır. Ada materikə Abbot şelf buzlağı vastəsi ilə birləşir.
Tarixi
Ada ilk dəfə yarımada kimi xəritəyə salınır. 1960-cı ildə adanı materikdən ayıran boğaz aşkarlanıb.
ADA Universiteti
ADA Universiteti — Azərbaycan Respublikasının Bakı şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarix
İnformasiya Texnologiyaları Universiteti Azərbaycan Respublikasında informasiya cəmiyyəti quruculuğu istiqaməti üzrə yüksək hazırlığa malik kadr potensialının formalaşdırılmasını təmin edən ali təhsil müəssisəsi idi. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Sərəncamı ilə 1 fevral 2013-cü ildə yaradılmışdır. İnformasiya Texnologiyaları Universitetinin və Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin Diplomatik Akademiyasının əsasında, 13 yanvar 2014-cü ildə "ADA" Universiteti yaradılması ilə fəaliyyəti başa çatmışdır.
Universitetin tarixi 2006-cı ildən başlayır. Belə ki, 2006-cı ilin martında Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin nəzdində Azərbaycan Diplomatik Akademiyası adı altında ali təhsil müəssisəsi yaradılmışdır. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 13 yanvar 2014-cü il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin Diplomatik Akademiyasının və Azərbaycan Respublikasında İnformasiya Texnologiyaları Universitetinin əsasında ADA Universiteti yaradılmışdır.
Əsas məqsədi diplomatiya, ictimai münasibətlər, biznes, informasiya texnologiyaları və sistem mühəndisliyi üzrə qlobal liderlər hazırlamaqdır. Akademiyanın əsasını qoyan rektor, Azərbaycan Xarici İşlər Nazirinin müavini və Azərbaycanın ABŞ-dəki sabiq səfiri Hafiz Paşayevdir.
2012-ci ildə Bakı şəhərində "Dədə Qorqud" parkı yaxınlığında yerləşən yeni "Green and Smart" kampusuna köçmüşdür. 2009-cu ildən magistr pilləsi, 2011-ci ildən bakalavr pilləsində ali təhsil verir.
Tərkibi
Hazırda, universitetin nəzdində 4 institut fəaliyyət göstərir:
Dövlət və İctimai Münasibətlər
Dövlət və İctimai Münasibətlər — ADA universiteti tərkibindəki fakültə. Fakültəyə ilk dəfə 2013-cü ildə tələbə qəbuluna başlanmışdır. Dövlət İmtahan Mərkəzinin III qrup üzrə keçirdiyi imtahanda iştirak etməklə və ya SAT imtahanı vasitəsilə abituriyentlər bu fakültədə təhsil almaq hüququ qazana bilirlər.
Abituriyentlərin ingilis dili üzrə bilik səviyyələrindən asılı olaraq təhsil müddəti 4–5 il arasında dəyişə bilir. Fakültə tələbələrə analitik və liderlik bacarıqlarını inkişaf etdirməyə şərait yaradır. Təhsil müddəti ərzində tələbələr Mikro/Makroiqtisadiyyat, Tarix, Sosiologiya, Media & Dövlət və İctimai Münasibətlər, Hüquq və başqa dərslərdə iştirak edirlər. Bunlarla yanaşı, 3-cü ildən etibarən, tələbələrə digər fakültələrin 1 və ya 2 dərslərində iştirak etməyə də icazə verilir. Təhsil müddəti ərzində tələbələr ADA Universiteti tərəfindən təşkil olunmuş mübadilə proqramları vasitəsilə bir semestr ərzində xaricdə təhsil alma şansı qazana bilirlər. Bundan əlavə, Dövlət və İctimai Münasibətlər fakültəsi üzrə magistratura proqramı da ADA da mövcuddur və bu proqramın adı isə "İctimai Siyasətdir". İxtisaslar bunlardır:
I ixtisas qrupu
II ixtisas qrupu
Lenin bayrağı (qəzet, Vartaşen)
Lenin bayrağı — Sovet dövründə İndiki Oğuz rayonunda nəşr edilən qəzet. 1934-cü ildə "Vartaşen kolxozçusu" adı ilə nəşrə başlamışdı.
Tarixi
1962-ci ildə Nuxa şəhərində "Nuxa fəhləsi" adlı rayon qəzetinin əvəzinə, "Lenin bayrağı" adlı yeni bir rayonlararası qəzetin nəşrinə başlanılmışdı. Həmin qəzet nəşrə başladıqdan 7-8 ay sonra, Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 4 yanvar 1963-cü il tarixli fərmanı ilə Nuxa rayonunun ərazisi, Nuxa şəhəri istisna olmaqla, Vartaşen rayonuna birləşdirildi. 2 il sonra isə Nuxa rayonu, əvvəlki hüdudlarında yenidən bərpa edildi. Bu iki il müddətində "Lenin bayrağı" qəzetinin redaksiya ofisi əvvəlki kimi yenə də Nuxa şəhərində yerləşmişdi və qəzet yalnız Nuxa mətbəəsində çap olunmuşdu. Sadəcə, həmin qəzet 175-ci sayından (17.03.1963) 457-ci sayınadək (17.01.1965) Vartaşen Kolxoz-Sovxoz İstehsalat İdarəsi Partiya Komitəsinin, Nuxa Şəhər Partiya Komitəsinin, Vartaşen Rayon və Nuxa Şəhər Sovetləri İcraiyyə Komitələrinin orqanı olmuş, o dövrlərin rayon qəzetləri kimi həftədə cəmi 3 dəfə çıxmışdı. Lakin bu qəzet 30 iyun 1965-ci il tarixli 525-ci sayından sonra bir daha çap edilmədi. Əvəzində, 2 iyil 1965-ci il tarixdə "Nuxa fəhləsi"nin nəşri bərpa edildi. Bundan sonra "Vartaşen kolxozçusu" qəzeti "Lenin bayrağı" adlandı və Sovet dövrünün sonunadək həmin ad altında nəşr olundu.
Echinops macrochaetus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Beyin qurdu
Beyin qurdu Lentşəkilli qurdlar  (Cestoidea) sinfinin əsas nümayəndələrindən biridir.
Quruluşu
Ev heyvanlarının parazitlərindən söhbət açdıqda ilk növbədə qoyunlara “firlanma” və ya 2 dəlicə” xəstəliyi törədən beyin qurdu (Multiceps multiceps) parazitini yada salmaq lazımdır. Yetkin lentvari mərhələdə beyin qurdu çoban itlərinin bağırsağında rast gəlinir. Bu qurdun senur adlanana finna mərhələsi qoyun və keçilərin, nadir hallarda insanın beynində, yetkin mərhələdə isə it, canavar, tülkü və digər yırtıcı heyvanların bağırsağında parazitlik edir. Lent halı 40-100 sm uzunluğunda olub, 200-250 buğumu vardır. Başcıq hissə xortumla və 22-23 ədəd qarmaqla təchiz olunmuşdur. Balalığında şaxələrin sayı 9-26 ədədə çatır. İt və digər yırtıcı heyvanlar bu parazitə senurlu qoyun və keçi beynini yeməklə keçirlər. Yoluxmuş yırtıcıların bağırsağında cinsi yetişkənliyə çatmış qurd yumurtalarını qoyur. Udulmuş yumurtalardan çıxan sürfələr qan və limfa vasitəsilə heyvanın beyninə gəlir və orada senur adlanan iri qovuğa çevrilir. Qovuğun divarı nazik olub, içərisi maye ilə dolu olur. Qovuğun içərisində çoxlu miqdarda başçıqlar olur. Qoyun beyin qurdu yetkin halda zərər vermir, lakin sürfə halı kənd təsərrüfat heyvanlarına böyük ziyan vurur. Sürfə mərhələsinin törətdiyi xəstəlik senuroz adlanır. Bu xəstəliyə əsasən quzular yoluxur. Yoluxmuş heyvan sürfənin hərəkəti zamanı çox narahat olur, başını yana əyərək çox qorxaq olu, çox vaxt isə bir dairə üzərində fırlanır. Ona görə də bu xəstəliyə “ gicəllənc” xəstəliyi deyilir. Xəstəliyin əlamətləriini hiss etdikdən 4-6 həftə sonra ölüm baş verir. Bu məqsədlə sahibsiz itlər və digər yırtıcı heyvanlar tələf edilməli, saxlanılan itlər müalicə olunmalı, xəstəliyə yoluxmuş heyvanın başı yandırılmalı, itlərə verilməməlidir.
Yayılması
Fransada və dağlıq ərazilərdə təsərrüfat sahələrində daha çox yayılmışdır.
Həyat tərzi
Parazit həyat tərzi keçirirlər.
Xarici keçidlər
Multiceps multiceps
Məlikəhmədli
Məlikəhmədli — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Məlikəhmədli kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
1993-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. Kənd 2020-ci ildə İkinci Qarabağ müharibəsinin sonucunda imzalanan atəşkəs bəyanatının nəticəsində işğaldan azad olunmuşdur.
Toponimikası
Məlikəhmədli kəndi Bərgüşad çayı sahilindədir. Keçmiş adı İydəli olmuşdur. Kəndi vaxtilə məlikəhmədli nəsli İydəli adlı sahədə salmışdır. Hal-hazırda kənd həmin nəslin adını daşıyır.
Əhalisi
1907-ci ildə kənddə 30 Qafqaz tatarı (Azərbaycan türkü), 1908-ci ildə də 30 türk yaşayırdı. Kənd işğala qədər 56 evdən ibarət olmuşdur.
İkiləpəlilər
İkiləpəlilər — örtülütoxumlu ikiləpəli və ya çiçəkli bitkilər sinifidir. Həmişəyaşıl kollar, ağaclar, qismən çoxillik otlar bura daxildir. Hazırda əsasən Cənub yarımkürəsində yayılmışdır. Təbaşir dövründə meydana gəlmiş, paleogenin əvvəllərində demək olar ki, Yer kürəsinin bütün bölgələrinə yayılmışdır. Çinar, söyüd, ağcaqayın ikiləpəlilər ən qədim nümayəndələridir. İkiləpəlilərdə, adətən, mil kök sistemi olur. Əsasən torvari damarlanma müşahidə edilir. Əksəriyyətində gövdə kambinin hesabına eninə böyüyür.
Manavqat çayı
Manaqvat (Manavgat Nehri) və ya Melas (Melas) — Türkiyənin Antaliya ilində çay. Mənbəyini Tavr dağlarından götürür və Aralıq dənizinə tökülür.
Ümumi məlumat
Çayın mənbəyi Qərbi Tavr dağlarının şərq yamaclarında yerləşir. Dəniz səviyyəsindən 1350 metr yüksəklikdə bir neçə yer altı su mənbəyi birləşərək Manavqat çayını formalaşdırır. Bu mənbələrdən ən bol sulu olanları Dumanl 1 və Dumalı 2 -dir. Bundan sonra Manaqvat çayı dar kanyon dərələrlə cənuba doğru axır. Çayın yatağı parçalanmış bərk süxurlardan ibarətdir. Kanyon ərazilərində çay yeraltı sularla qidalanır. Manavqat şəlaləsindən sonra çay sahil boyu düzənliklə axır və Manavqat şəhərinin 3 km-də Aralıq dənizinə tökülür.
Çayın su sərfi il boyu kəskin dəyişir. Ən aşağı su sərfi yay aylarında 36 m³/s olur. Maksimum göstərici — 500 m³/s-dir. Orta illik su sərfi 147 m³/s-dir. Çayın su toplayıcı hövzəsi 1221 km²-dir. Çayın uzunluğu isə 93 km-dir.
Manavqat çayı hövzəsində çoxlu mağaralar mövcuddur. Bunların içində Altınbeşik mağarası daha məşhurdur. Mağara 1966-cı ildə geoloq, professor Temuçin Aygen tərəfindən kəşf olunub. Mağara öz adını yerləşdiyi Altınbeşik dağından götürmüş. Mağaranı 1955-ci ildə çex, 1966-1967-ci illərdə britaniya, fransız, 1986-cı ildə isə yapon mütəxəsisləri tədqiq etmişlər. Tədiqatlar müasir dövrdə də davam edir.
Çay kənarında Manavqat şəhəri və Sinanhoca qəsəbəsi yerləşir.
Çay üzərində iki bənd inşa edilmişdir. Manvqat şəlaləsindən 12 şimalda Oymapinar bəndi yerləşir. Bənd 1984-cü ildə inşa edilmişdir. Bəndin tikintisindən sonra sahəsi 500 hektar olan su anbarı formalaşmışdır. Ondan cənubda isə 1987-ci ildə inşa edilmiş Manvqat bəndi yerləşir. Manvqat su anbarının sahəsi 900 hektardır.
Manvqat şəlaləsi
Manavqat şəlaləsi Manavqat çayı üzərində, Side şəhəri yaxınlığında, Manavqat şəhərinin 3 km-də yerləşir. Hündürlüyü 4 metr, eni isə 40 metrdir. Çayın bol sulu dövründə şəlalə bəzən su altında qalır.
Birinci növ faza keçidləri
Birinci növ faza keçidləri elə keçidlərə deyilir ki, keçid nöqtəsində sistemin Gibbs termodinamik potensialı (və kimyəvi potensialı) kəsilməz, lakin bu potensialın temperatura və təzyiqə görə birinci tərtib törəmələri ilə təyin olunan fiziki kəmiyyətlər (entropiya və həcm) sıçrayışla dəyişsin.
Aqreqat halının dəyişməsi birinci növ faza keçidlərinə aiddir, lakin eyni aqreqat halı daxilində baş verən birinci növ faza keçidləri də var.
Birinci növ faza keçidlərinə misallar
-ərimə (və onun əksi olan bərkimə);
-sublimasiya (qazın maye hala çevrilmədən birbaşa bərk hala keçməsi, əks proses-desublimasiya);
Yuki Naqasato
Yuki Naqasato (d. 15 iyul 1987) — Yaponiya qadın futbolçusu.
Birinci növ faza keçidləri
Birinci növ faza keçidlərinə misallar
-bərk cismin bir kristallik modifikasiyadan digərinə (məsələn, kükürdün rombik quruluşdan monoklin quruluşa) keçməsi və s. Birinci növ faza keçidlərinin xarakterik əlamətləri bunlardır:
Yuki Naqasato
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 132 oyun keçirib, 58 qol vurub.
Dedovşina
Dedovşina — SSRİ Silahlı Qüvvələrində və bəzi post-Sovet ölkərində, o cümlədən Azərbaycanda hərbi xidmətə başlayan və gənc çağırışçılar qarşı daimi zorbalığın tətbiqi və orduda nizamnamədənkənar davranışları özündə ehtiva edilməsi.
Tarixi
2013-cü il yanvarın 12-də Bakının Fəvvarələr meydanında "Əsgər ölümlərinə SON!" aksiyası keçirilib. İştirakçıların əsas şüarları "Əsgərimiz ölməsin, ordu morqa dönməsin", "Ali Baş Komadan, bizə cavab ver", "Bəsdir yalan danışmaq!", "Əsgər ölümünə yox!" olub. Aksiya iştirakçıları Daşkəsəndə "N" saylı hərbi hissədə xidmət edən əsgər Ceyhun Qubadovun ölümünə etiraz ediblər. Aksiyanın dağıtmaq üçün polislər su şırnağı, rezin güllə və göz yaşardıcı qazlardan istifadə edilib.
Birinci növ faza keçidləri
Fazaların tarazlıq əyrisi
Müəyyən şəraitdə maddə eyni zamanda iki və daha artıq fazada ola (yanaşı yaşaya) bilər. Məsələn, normal atmosfer təzyiqində, t=0^oC (T=273K) temperaturda buz və su; maye və onun üzərindəki buxar. Molekullar bir fazadan digərinə keçdiyinə görə bu fazaların hər biri açıq sistemdir. (Zərrəciklərin sayı dəyişən sistemlərə termodinamikada açıq sistemlər deyilir.) Müəyyən şərtlər ödəndikdə bu açıq sistemlər tarazlığa gəlir. Birkomponentli (eyni molekullardan ibarət) sistemin hansı termodinamik fazada olması təkcə maddənin növündən və temperaturdan yox, həm də təzyiqdən asılıdır. Temperaturun hər bir qiymətinə uyğun elə bir təzyiq vardır ki, bu təzyiqdə maddə eyni zamanda iki fazada yanaşı yaşaya bilər. 250px|thumbnail|Fazaların tarazlıq əyrisi Maddənin eyni zamanda iki fazada tarazlıqda ola bildiyi hallar (P,T) müstəvisində bir əyri ilə ifadə olunur. Bu əyri fazaların tarazlıq əyrisi adlanır. Tarazlıq əyrisi (P,T) müstəvisini iki hissəyə bölür. Əyrinin bir tərəfindəki hallarda bir faza, digər tərəfindəki hallarda isə digər faza mümkündür. Tarazlıq əyrisi üzərindəki hallarda isə hər iki faza yanaşı yaşayır, sistemin fazaları tarazlıqdadır. Əyri boyunca hərəkət etdikdə tarazlıq pozulmur, lakin maddənin müxtəlif fazalarının nisbi miqdarı dəyişir.
Əgər təzyiqin verilmiş P0 qiymətində temperaturu artırmaqla (xaricdən istilik verməklə) sistemin halını dəyişdirsək sistem a1 halından tarazlıq əyrisi ilə kəsişənə qədər bircins olaraq maye halında qalır, əyri üzərindəki  a0 nöqtəsinə uyğun olan halda sistem təbəqələşir, yeni faza-qaz fazası yaranır. Bu nöqtəyə uyğun halda sistemə xaricdən istilik verilməsinə baxmayaraq sistemin temperaturu dəyişmir, ona görə ki, verilən istilik mayeni buxara çevirməyə sərf olunur. Mayenin hamısı buxara çevrildikdən sonra buxarın temperaturu artır və sistem a2 halına keçir.
a0 nöqtəsinə uyğun gələn T0  temperaturu mayenin qaynama temperaturu adlanır. Təzyiqin verilmiş qiymətində bu temperatur maddənin maye halında qala bildiyi maksimal temperaturdur. Göründüyü kimi qaynama temperaturu təzyiqdən asılıdır. Məsələn, normal atmosfer təzyiqində (Patm) suyun qaynama temperaturu 1000C, 0.5Patm təzyiqində 820C, 2Patm  təzyiqində isə 1210C-dir.
Tədrici gedən birinci növ faza keçidi başa çatmamış sistemə verilən (ondan alınan) istilik miqdarı sistemin temperaturunu dəyişdirmir, sistem ikili fazada olur (sistemin bir hissəsində keçid başa çatıb, digərində yox). Temperaturdan (istilik tarazlığı şərti) başqa sistemin hər iki fazasında təzyiq (mexaniki tarazlıq şərti) və kimyəvi potensial (maddi tarazlıq şərti) eyni olur.
Üçqat nöqtə
Xüsusi şəraitdə maddənin üç aqreqat halı eyni zamanda tarazlıqda ola bilər. Bunun üçün hər üç fazanın temperaturu təzyiqi və kimyəvi potensialı eyni olmalıdır. Bu, təzyiq və temperaturun yalnız bir qiymətində mümkündür. (P,T) müstəvisində həmin nöqtə üçqat nöqtə adlanır (Şəkil 2-də O nöqtəsi). Buz, su və su buxarı üçün üçqat nöqtənin koordinatları: P0 = 0,006 atm,  T0 = 273K [1].
250px|thumbnail|Faza diaqramı Üçqat nöqtədən kənar hallarda sistem yalnız bir fazada (bərk, maye və qaz) və ya iki fazanın tarazlığı halında olur. Cüt-cüt fazaların tarazlıq əyriləri olan AO (bərk-qaz), BO (bərk-maye) və KO (maye-qaz) əyriləri üçqat nöqtədə kəsişirlər.
Maye-qaz tarazlıq əyrisi (P,T) K nöqtəsində qurtarır. Bu nöqtəyə kritik (böhran) nöqtə deyilir. Kritik nöqtəyə uyğun kritik halda maye ilə onun buxarı arasında fərq yox olur.
Bərk-qaz və bərk-maye tarazlıq əyriləri üzərində isə kritik nöqtə müşahidə olunmur. Üçqat nöqtədən başlayan bərk-qaz tarazlıq əyrisi koordinat başlanğıcında qurtarır, bərk-maye tarazlıq əyrisi isə sonsuzluğa qədər uzanır.
Təzyiqin P< P0 qiymətlərində temperaturu artırdıqda bərk faza mayeyə çevrilmədən birbaşa qaz fazasına keçir. Bu hadisə sublimasiya, əks proses isə desublimasiya adlanır.
Maddənin bərk və maye fazalarınn eyni zamanda yaşaya bildiyi tempertur ərimə temperaturu adlanır. Kristal cisimlərin ərimə temperaturu maddənin növündən başqa, təzyiqdən də asılıdır. Verilmiş təzyiqdə ərimə temperaturundan kiçik temperaturlarda məddə yalnız bərk, bundan böyük temperaturlada isə yalnız maye halında ola bilər.
Təzyiqin P0< P< PK  intervalında temperatur artarkən sistem ardıcıl olaraq hər üç fazadan keçir: bərk→maye→qaz.
Təzyiqin P> PK qiymətlərində temperaturu artırdıqda sistem OB əyrisini kəsərək bərk fazadan maye fazaya keçir, temperaturun T> TK qiymətlərində isə sistem OK əyrisini kəsmir-K nöqtəsindən yuxarıdan keçir (bu halda maye və qaz eyni zamanda mövcud olmur).
Klapeyron-Klauzius tənliyi
Birinci növ faza keçidində kimyəvi potensialın kəsilməzliyi tənliyi (maddi tarazlıq şərti): μ1(P,T)= μ2(P,T). Bu tənlikdən fazaların tarazlıq əyrisinin tənliyi P=P(T) alınır.
Fazaların tarazlıq əyrisinin dP/dT meylini, məxsusi keçid istiliyini (bir zərrciyə düşən enerjini - λ) və məxsusi həcmin dəyişməsini (∆υ= υ2- υ1, υ1 və υ2 , uyğun olaraq, birinci və ikinci fazalarda bir zərrəciyə düşən həcmdir) əlaqələndirən tənlik Klapeyron-Klauzius tənliyi adlanır [1]: dP/∂T=λ/(T(υ2- υ1)).
Bu tənlik faza keçidi temperaturunun(məsələn, ərimə və qaynama temperaturunun) təzyiqdən asılığını təyin edir.
Tarazlıq əyrisinin meylini və maddənin fazalardakı sıxlıqlarını təyin edərək Klapeyron-Klauzius tənliyi vasitəsi ilə buxarlanma, ərimə və ya modifikasiyaların dəyişmə istiliyini hesablamaq olar. λ, υ2 və υ1 məlum olduqda faza keçid temperaturunun (məsələn, ərimə, qaynama temperaturlarının) təzyiqdən asılılığını tapmaq olar: dT/∂P=T(υ2- υ1)/λ.
Buxarlanma
Sadələşdirilmiş halda (λ=Const) qaynama temperaturunun təzyiqdən asılılığını tapaq. Temperaturun kritik temperaturdan kiçik oblastında maye fazada məxsusi həcm buxar halına nisbətən nəzərə alınmaya bilər(υ2≫ υ1). Bundan əlavə, buxara ideal qaz kimi baxa bilərik və Mendeleyev-Klapeyron tənliyindən (PV=k0NT, k0 –Bolsman sabitidir) υ2=V2/N= k0T/P alarıq. Bunu Klapeyron-Klauzius tənliyində yerinə yazıb tənliyi həll etsək təzyiqin temperaturdan asılılığını taparıq: P(T)= P∞∙exp(-λ/ k0T). Burada P∞ formal olaraq təzyiqin T→∞ halına uyğun qiymətidir (bu həll yalnız T<Tk oblastında doğrudur ). Buradan göründüyü kimi təzyiq artdıqca qaynama temperaturu da artır: T=( λ/ k0)∙ln(P/ P∞).
Ərimə
Bərk cisim-maye keçidi zamanı iki hal mümükündür: 1.Maye fazada maddənin məxsusi həcmi bərk fazadan çoxdur (υ2> υ1), yəni mayenin sıxlığı bərk hala nisbətən azdır (əksər maddələr üçün bu hal ödənir). Bu halda da (λ>0 olduğu üçün), yuxarıdakı düsturdan göründüyü kimi, dT/∂P>0, yəni təzyiq artdıqca ərimə temperaturu da artır. 2.Maye fazada maddənin məxsusi həcmi bərk fazadan azdır (υ2< υ1) (bu hal çox az maddə üçün ödənir; misal olaraq buzu, çuqunu, germaniumu və talliumu göstərmək olar). Bu halda dT/∂P<0, yəni təzyiq artdıqca ərimə temperaturu azalır.
Normal şəraitdə, yəni bir atmosfer təzyiq altında buz 273K-də əriyir. Təzyiq nə qədər olmalıdır ki, buzun ərimə temperaturu 1K azalsın? Klapeyron-Klauzius tənliyinə əsasən bunu hesablamaq olar. 273K-də buzun məxsusi həcmi υ1=1091kq/ m³, suyun υ2=1000kq/ m³, buzun ərimə istiliyi λ=335000 C/kq. Bunları nəzərə alsaq Klapeyron-Klauzius tənliyindən dP/∂T=-135∙〖10〗^5   Pa/K=-133atm/K  alarıq. Deməli, buzun ərimə temperaturunu 1K aşağı salmaq üçün təzyiqi 1atm-dən 133atm-ə qədər (!) artırmaq lazımdır.
Murad Ağalarov
Murad Ağalarov (Tam adı:Murad Sultan oğlu Ağalarov ; d.1918; Rusiya, Volqoqrad vilayəti, Savinka k. - ö.1985) — geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Murad Ağalarov Rusiyanın Volqoqrad vilayətinin Savinka kəndində anadan olub. 1941-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin kimya fakültəsini bitirərək kimya ixtisasına yiyələnib. 1954-cü ildə namizədlik, 1962-ci ildə doktorluq dissertasiyaları müdafiə edib. Azərbaycan Neft Sənayesi Elmi-Tədqiqat Layihə institutunda neft-mədən kimyası laboratoriyasının müdiri işləmişdir.
Nur Bekri
Nur Bekri (نۇر بەكرى; ) — uyğur mənşəli keçmiş Çin siyasətçisi. O, daha çox 2007-ci ilin dekabr ayından ÇKP partiya komitəsi rəhbərinin müavini və Sincan-Uyğur Muxtar Rayonunun regional hökumətinin sədri kimi tanınır.
1982-ci ilin dekabr ayından Çin Kommunist Partiyasının üzvü, 18-ci çağırış ÇKP Mərkəzi Komitəsinin üzvü (17-ci çağırışın namizədi).
Aşıq Şenlik
Aşıq Şenlik (əsl adı:Həsən; ) — Azərbaycanlı Türk aşıq
Nur Bekri
Həyatı
Milliyətcə uyğurdur.
Aşıq Şenlik
Həyatı
İrəvanda Aşıq Şenliyin bağlamalarına cavab verə bilməyən aşıqlar ona düşmən kəsilirlər. Saz-söz meydanında məğlub olmuş aşıqlar Şənliyin çayına vədəli zəhər qatırlar Aşıq Şenlik ağır vəziyyətdə İrəvandan Ağbaba mahalının Quzukənd kəndində yaşayan qızı Gülxanımın evinə gətirilir. Aşıq qızının evində vəfat edir. Vəsiyyətinə əməl olunaraq 1912-ci ildə Çıldır mahalının Suxara kəndində Təzə məzərlik deyilən yerdə dəfn olunmuşdur.
Nur Bekri
Həyatı
Kaşğər administrasiyasının 1993-cü ildən köməkçisi, 1995-96-cı illərdə isə xüsusi nümayəndəsi olmuşdur.
1996-98-ci illərdə Sincan-Uyğur Muxtar Rayonu Regional Hökumətinin katibinin müavini olmuşdur.
1998-ci ildən ÇKP şəhər komitəsi rəhbərinin müavini və vitse-meri, 1998-2000-ci illərdə Urumçi şəhrinin meri idi. 2000-ci ilin dekabr ayından partiya komitəsinin daimi komitəsinin üzvü olmuşdur, 2001-ci ilin yanvar ayından Sincan Uyğur Muxtar Respublikası partiya komitəsi rəhbərinin müavini və eyni zamanda 2001-2003-cü illərdə partiya komitəsinin siyasi və hüquq komissiyası rəhbərinin müavini olmuşdur.
2007-ci ilin dekabr ayından Sincan Uyğur Muxtar Rayonu Regional Hökumətinin Sədri olmuşdur.
O, Çin liderlərinin yüksələn altıncı nəsli arasında yer alır.
Aprelin 2-də Ali Xalq Prokurorluğu Nur Bekrini rüşvət almaqda şübhəli bilinərək həbs etmək qərarına gəldi. İyulun 25-də Lyaonin əyalətindəki Şenyan Aralıq Xalq Məhkəməsinin birinci instansiyası Nur Bekrinin məhkəməsinə başladı və ittihamçı Nur Bekrini 79.1 milyon rüşvət almaqda günahlandırdı. Dekabrın 2-də Şenyandaki Lyaonin Aralıq Xalq Məhkəməsi, Nur Bekriyə rüşvət aldığına görə ömürlük həbs cəzası verdi, onu ömürlük siyasi hüquqlarından məhrum etdi və bütün şəxsi əmlakını müsadirə etdi.
Futbol üzrə Azərbaycan SSR kubokunun qaliblərinin siyahısı
1936    Cənub İnşaatçısı (Bakı)
1937    Temp (Bakı)
1938    Temp (Bakı)
1939    Lokomotiv Bakı
1940    Dinamo Bakı
1941 - 1946 keçirilməyib
1947    Pişevik (Bakı)
1949    KKF (Bakı)
1950    Əmək ehtiyatları (Bakı)
1951    S.M.Budennoqo adına Zavod (Bakı)
1954    BODO (Bakı)
1955    S.M.Budennoqo adına Zavod (Bakı)
1957    Məhsul (Tovuz)
1958    SK BO PVO Bakı
1959    Neftyannik (Quba)
1960    AzTZ (Azərbaycan Boruprokat Zavodu, Sumqayıt)
1962    OİK Bakı
1963    OİK Bakı
1964    Vostok (Bakı)
1965    Vostok (Bakı)
1966    Vostok (Bakı)
1967    Abşeron (Xırdalan)
1968    Politexnik (Mingəçevir)
1969    OİK Bakı
1970    OİK Bakı
1971    Suraxanılı (Bakı)
1972    İzolit (Mingəçevir)
Nənələr
Nənələr — Lənkəranın Separadi kəndindən olan folklor və rəqs ansamblıdır. Bu qrup "Lənkəran Nənələri" adı ilə də tanınır. Ansambl hal-hazırda 6 üzvdən ibarətdir. Bu ansamblın əsası 1970-ci ildə qoyulub. . Qrup 1997-ci ilə kimi "Bacılar" adı ilə fəaliyyət göstərib. Qrupun ifasında Azərbaycan və Talış dillərində olan 100-ə qədər bayatı və mahnı var. Bunlara misal olaraq "Ay lolo", "Gəl, gözəlim, naz eləmə", "Mirvari gəlin", "Almanı alma, gəlin", "Yar bağa gəldi", "Bulaq başında", "Gəlin", "Kinəlim-kinəlim", "Maralı göndər bizə", "Verin bizim gəlini", "Əllərə xına çəkərlər", "Yar-yar", "Can gülüm", "Bülbüllər oxuyur" və s. mahnıların adını çəkmək olar.
Futbol üzrə Azərbaycan SSR kubokunun qaliblərinin siyahısı
1973    OİK Bakı
Nənələr
Yaranma tarixi
Qrup ilk yarandığı vaxtda 4 nəfərdən (Gülbacı, Ağabacı, Xanımbacı və Qızbəs) ibarət olub. Bu vaxtlar onlar "Bacılar" adı ilə fəaliyyət göstəriblər. Buna səbəb adıçəkilən ifaçıların əsl həyatda bir-birinə doğma bacı olmalarıdır. Maraqlı və gözəl ifa tərzi olan qrup ilk olaraq xınayaxdı, paltarkəsdi kimi gəlin məclislərinə dəvətlər alır. Belə məcslislər nəticəsində "Bacılar" ilk olaraq rayon, sonra isə Azərbaycanda məşhur olmağa başladı. Qrupun üzvləri olan Ağabacı və Gülbacının vəfat etməsindən sonra "Bacılar" adının dəyişdirilməsi lazım olub. "Nənələr" adını ilk dəfə qrupa 1997-ci ildə Lənkəranda səfərdə olan Heydər Əliyev təklif edib. İfaçılar bu gözəl təklifi dərhal qəbul ediblər. Məhz 1997-ci ildən etibarən "Nənələr" adı ilə daha çox məşhurluq qazanıblar. "Nənələr" qrupu Azərbaycanda daha çox "Ay lolo" mahnısı ilə məşhurlaşıb. Müxtəlif tədbirlərə və bayram şənliklərinə dəvət alan "Nənələr" qrupu daha çox özlərinin bir növ "vizit kartı" sayılan "Ay lolo" mahnısını ifa edirlər. Buna baxmayaraq qrupun ifasında 100-ə qədər başqa mahnılar da var. Hal-hazırda çox məşhur olan "Nənələr" qrupu Azərbaycanın bir çox bölgələrinə toy məclislərində iştirak etmək üçün dəvətlər alırlar.
Futbol üzrə Azərbaycan SSR kubokunun qaliblərinin siyahısı
1974    OİK Bakı
Nənələr
Ansamblın üzvləri
Ansamblın hal-hazırda 6 üzvü var: Xanımbacı Quliyeva,Qızbəs Əhədova, Gülbəzək Kərimova, Şərəf Məmmədova, Rübabə Kərimova, Bacıgül Rzayeva. Bədii rəhbəri Fərhad Məmmədovdur. "Nənələr"in üzvü olmuş Xanbibi Əzimova dünyasını dəyişdikdən sonra ansamblda onun yerini yaxın qohumu Bacıgül Rzayevə tutub. Ən yaşlı üzvün 86, ən cavan üzvün isə 55 yaşı var.
Futbol üzrə Azərbaycan SSR kubokunun qaliblərinin siyahısı
1975    Suraxanılı (Bakı)
1976    OİK Bakı
1977    Suraxanılı (Bakı)
1978    OİK Bakı
1979    Suraxanılı (Bakı)
1980    Energetik Əli-Bayramlı
1981    Gənclik (Bakı)
1982    Gənclik (Bakı)
1983    Viləş Masallı
1984    Konditer (Gəncə)
1985    Konditer (Gəncə)
1986    İnşaatçı Sabirabad
1987    Xəzər Lənkəran
1988    Araz (Bakı)
1990    Qarabağ
1991    İnşaatçı Bakı
Ben Sargeant
Ben Sargeant (tam adı: Benjamin Allan Sargeant) — bass gitarist
Həyatı
1975-ci ilin 22 Avqustunda İngiltərənin paytaxtı London şəhərində anadan olub. 10 yaşından bass gitarada dərslər almağa başlayıb. 12 yaşında olarkən musiqi müsabiqələrinin birində 1-ci yeri tutur. 17 yaşında olarkən isə Kolleclər arası keçirilən yeniyetmələrin rok müsabiqəsində qatıldığı qrupla birgə ən yüksək mükafata layiq görülür. 25 yaşından tam peşəkar səhnəyə qədəm qoyur. Sting ilə birgə konsertlərdə bass gitarist kimi ona eşlik edir. Daha sonra isə The Police rok qrupu ilə çalışmağa başlayır. Onlarla birgə konsertlərdə və studiyada köməkçi bass gitaristçilik edir.
Daha sonra müxtəlif səbəblərdən The Police qrupundan ayrılır. Beləliklə, o, 2008-ci ildən başlayaraq The Script rok qrupu ilə çalışmağa başlayır. Həm studiya, həm də konsertlərdə onlarla birgə yer alır. Hal hazırda da The Script ilə işləyir. Onlarla birgə 3 albomun çıxışında pay sahibidir. Ben Sargeant həm də bəstəkardır.
Aleksandr Selkirk
Aleksandr Selkirk — Şotland dənizçisi. Aleksandr Selkirk 1704-cü ildən etibarən Robinzon Kruzo adasında 4 il 4 ay yaşamışdır. 1709-cu ildə isə onu digər bir dənizçi olan Voders Rocer xilas etmişdir. Daniel Defonun məşhur Robinzon Kruzo əsərini Aleksandr Selkirkin başına gəlmiş bu hadisə əsasında yazdığı ehtimal olunur.
Maqnoliyaçiçəklilər
Maqnoliyaçiçəklilər (Magnoliales) —  kladına aid bitki sırası.
Bulbophyllum xylocarpi
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rasim Cəfərov
Rasim Valeh oğlu Cəfərov — Azərbaycan teatr və kino aktyoru, Azərbaycanın əməkdar artisti (2016).
Həyatı
Rasim Cəfərov 17 oktyabr 1978-ci ildə anadan olub. ADMİU-nun dram və kino aktyorluğu fakültəsində təhsil alıb (Əliabbas Qədirovun kursunda, 1996–2000).
1996-cı ildə Akademik Milli Dram Teatrında epizodik çapar rolunda səhnəyə çıxıb. Daha sonra 2003-cü ilə qədər Azərbaycan Dövlət Pantomim Teatrında çalışıb. İlk dəfə kinoya gəlişi Murad İbrahimbəyovun "Üç qız" filmilə olub. Hazırda Gənc Tamaşaçılar Teatrının və Azərbaycan Dövlət Yuğ Teatrının aktyorudur.
29 iyul 2016-cı ildə Azərbaycan kinematoqrafiyasının inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycanın əməkdar artisti fəxri adına layiq görülmüşdür.
Məmər
Məmər — Azərbaycan Respublikasının Qubadlı rayonunun Hal kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Tarixi
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
Toponimikası
Məmər kəndinin adı ərəb mənşəli məmər sözündən olub, “çay keçidi” və ya “dağ keçidi” mənasındadır. Adlandırmada yaşayış məntəqəsinin fiziki-coğrafi mövqeyi əsas rol oynamışdır. Yaşayış məntəqəsi vaxtilə Həkəri çayının keçid (məmər) yerində salındığı üçün belə adlandırılmışdır.
Hələb
1400-cü ildə isə şəhəri Teymurləng ələ keçirir və Məmlüklərdən alır. Şəhərin əmin amanlıq dövrü məhz Osmanlı imperiyasının bu regionda bərqərar olmasından sonra baş vermişdir. 1516-cı ildə İmperiya ərazisinə qatılan şəhərdə o zaman 50000 adam yaşayırdı. 1901-ci ildə isə şəhərdə 125000 adam yaşayırdı. Daha sonra Fransa koloniyası olan Hələb bu gün Suriya Ərəb Respublikasının ən böyük şəhəridir. Şəhər 2006-cı ildə Islamic Educational Scientific and Cultural Organization (ISESCO) tərəfindən İslam mədəniyyəti mərkəzi seçilib və YUNESKO-nun üzvüdür.
Tikililəri
İstehkam, şəhərin mərkəzi hissəsidir və buradakı tikililər 13 əsrdən 1822 ilə qədərki vaxtda inşa olunub.
Əhali
Şəhər əhalisinin 70%-i sünni müsəlmanlardır. Şəhər əhalisinin çoxunu ərəblər təşkil etsə də, şəhərdə çox sayda Suriya türkmanları və kürdlərdə yaşayır. Başqa millətlərdən adıgeylər, xristian assuriyalılar, çeçenlər, çərkəzlər, kabardinlər yaşayır. Hələbdə böyük xristian icması mövcuddur.
İdman
thumb|[[Hələb Beynəlxalq Stadionu]] Şəhərdə Hələb Beynəlxalq Stadionu yerləşir.
Norveç incəsənəti
Norveç təsviri incəsənəti —
Norveçin ilk görkəmli milli rəssamı olan boyakar və qrafik Yohan Kristian Dal çoxlu mənzərə əsərləri yaratmışdır. XIX əsrin ortalarından xalq həyatına dair mövzulara və milli mənzərəyə maraq artır. XIX əsrin sonunda milli realist rəssamlıq məktəbi formalaşmağa başlayır. Boyakarlardan K.Kroq, E.Verenşöll, G.Munte, T.Kittelsen, heykəltaraş Q.Vigelannın yaradıcılığında demokratik və vətənpərvərlik ideyaları üstün yer tutur. Məşhur boyakar Edvard Munkun yaradıcılığı da bu dövrdə formalaşır.
200px|thumbnail|right|[[Edvard Munkun əsəri: Avqust Strindberq. 1892. Parusində yağlı boya, 120 x 90 cm. Müasir İncəsənətin Muzeyi, Stokholm İsveç]]
XX əsrin birinci yarısında təsviri sənətin inkişafında monumental-dekorativ sənət xüsusi yer tuturdu. XX əsrin ikinci yarısından modernist cərəyanlarla yanaşı demokratik və realist ənənələr davam etdirilir.
Bəşir Səfəroğlu (film, 1969)
Bəşir Səfəroğlu qısametrajlı bədii-sənədli televiziya filmi rejissor Rauf Kazımovski tərəfindən 1969-cu ildə ekranlaşdırılmışdır. Azərbaycan Televiziya Studiyası nda istehsal edilmişdir. Film görkəmli teatr və kino aktyoru, respublikanın xalq artisti Bəşir Səfəroğlunun həyat və yaradıcılıq fəaliyyətinə həsr olunmuşdur.
Məzmun
Film görkəmli teatr və kino aktyoru, respublikanın xalq artisti Bəşir Səfəroğlunun həyat və yaradıcılıq fəaliyyətinə həsr olunmuşdur. Burada Bəşir Səfəroğlunun iştirak etdiyi tamaşalardan və filmlərdən istifadə edilmişdir.
Bəşir Səfəroğlu ...Azərbaycan operetta teatrının inkişafında böyük zəhmət çəkmiş bu gözəl sənətkarın xatirəsi tamaşaçıların qəlbində həmişə yaşayacaqdır. Bəşir Səfəroğlunun yaratdığı surətlərdən bir çoxu filmə daxil edilmişdir.
Bəşir Səfəroğlu teatrı, həyatı, insanları sevirdi. Buna görə də televiziya filmində o, təkcə görkəmli bir aktyor kimi deyil, eyni zamanda gözəl insan, qayğıkeş ata, vəfalı dost kimi göstərilmişdir.
Film haqqında
Bu filmin çəkilişinə hələ aktyorun sağ olduğu vaxtdan başlanmışdır. Ağır xəstəlik keçirən aktyor filmdən bir müddət sonra həyata gözlərini əbədi yummuşdur.
Mənbə
“Humay”ın laureatları. [Onların arasında mərhum televiziya rejissoru Rauf Kazımovskinin də adı vardır] //Xalq.- 2002.- 3 dekabr.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 1969-cu ilin Azərbaycan filmləri 1960-cı illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Xarici keçid
Filmi izlə
Hraçiyan itburnusu
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Ümumi yayılması
Qafqazda Ermənistanın Axtı rayonu ərazilərində quru bozqır yamaclarda təbii arealı vardır.
Azərbaycanda yayılması
Talış bölgəsi ərazisində daşlı qayalı yamaclarda rast gəlinir.
Statusu
Azərbaycanın nadir bitkisidir. VU A2c+3c.
Bitdiyi yеr
Aşağı və orta dağ qurşaqlarında, quru bozqırlaşmış daşlıqayalı yamaclarda yayılmışdır.
Təbii ehtiyatı
Azərbaycanda dar bir arealı vardır.
Bioloji xüsusiyyətləri
Hündürlüyü 80-100 m-ə qədər olan bozumtul qonur budаqlаrа və qəhvəyi, yaşıl zoğlara malik xırda kollardır. Qopar tikanları xırda olub qaidə hissəsi enliləşəndir.Yarpaqları 7-11 ədəd xırda 1-2 sm uzunluğunda yarpaqcıqlardan təşkil olunmuşdur. Yаrpаqаltıqlаrı dar və çılpaqdır, yuхаrı hissəsində bir birindən аrаlаnmış pulcuqlara malikdir. Çiçəkləri tək-tək yerləşib, 40-50 sm uzunluqda, xırda qopartikancıqlаrlа örtülü çiçək saplağına malikdir. Meyvəvermə zamanı yuхаrıyа və ya arxaya qаtlаnаndır. Meyvəsi armudvаrı, çılpаq, аlqırmızıdır. Meyvə yoğun qaidəsinə doğru nazikləşən qırmızı saplağa malikdir. Маy ayından iyula qədər çiçək açır.
Çoxalması
Təbiətdə generativ və vegetativ yolla çoxalır.
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
Becərilməsi
Məlumat yoxdur.
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri
Xüsusi mühafizə tədbirləri tərtib edilməmişdir.
Zəruri qoruma tədbirləri
Azərbaycanın "Qırmızı Kitabı"na daxil edilməsi zəruridir.
İriyarpaq kövrək mürdəşər
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü. IUCN Qırmızı Siyahısna görə növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilməyə həssəs olanlar" kateqoriyasına aiddir - VU A2.c. Azərbaycanın nadir növüdür.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləməsi aprel-iyun, meyvə əmələ gətirməsi iyul-avqust aylarına təsadüf edir. Mezofitdir. Orta dağ qurşağına kimi, kölgəli meşələrdə, dağ meşələrinin dərələrində, dağ çaylarının kənarında rast gəlinir. Dekorativ və dərman bitkisidir, xalq təbabətində istifadə olunur.
Yayılması
Böyük Qafqazın Quba hissəsi (Qusar rayonu-Aşağı Qələnxur kəndinin ətrafı), Lənkəranın dağlıq hissəsi (Lənkəran rayonu –Girdəni kəndinin ətrafı; Lerik rayonu – Siov kəndinin ətrafı).
Məhdudlaşdırıcı amillər
Otarılma, tapdalanma və iqlimdir.
Mühafizə tədbirləri
Yayılma yerlərində antropogen təsiri azaltmaq məqsədi ilə yasaqlıqların təşkili, yeni yayılma yerlərinin axtarılması, bioekologiyasının öyrənilməsi aiddir.
İvan Serov
İvan Aleksandroviç Serov — sovet təhlükəsizlik və kəşfiyyat xidmətinin görkəmli lideri, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı, ordu generalı, SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin (1954-1958) və Baş Kəşfiyyat İdarəsinin (1958-1963) komandanı. O, Lavrenti Beriyanın rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərən NKVD-də komissar müavini vəzifəsində xidmət etmiş, İosif Stalinin ölümündən sonra baş verən siyasi mübarizələr zamanı əsas rol oynamışdır. Serov Mərkəzi və Şərqi Avropada gizli polis qüvvələrinin yaradılmasında və 1958-ci ildə baş verən Macar inqilabının yatırılmasında mühüm rol oynamışdır.
Serov həm siyasi kəşfiyyat idarəsi (KQB), həm də hərbi kəşfiyyat idarəsinə (QRU) rəhbərlik etmiş şəxs olaraq adını Sovet və rus tarixinə yazmışdır.
İkinci dünya müharibəsində iştirakı
Serov 1939-cu ildə NKVD-nin Ukrayna Komissarlığında fəaliyyətə başlamış və İkinci dünya müharibəsi zamanı Sovet gizli polisinin tərkibində çox vacib rol oynamış, 1941-ci ildə çeçenlərin və Baltik dövlətlərində yaşayan yerli əhalinin deportasiya olunmasında iştirak etmişdir.
O, həmçinin Baltik dövlətləri və Polşadan əhalinin deportasiya olunmasının koordinasiya məsələlərinə cavabdeh olmuş, Katın qırğını zamanı isə bu qırğında iştirak etmiş yüksək rütbəli şəxslər sırasında olmuşdur.
1941-ci ildə bütün NKVD üzrə komissar müavini vəzifəsinə təyin olunmuşdur. O, bu vəzifədə olarkən Beriyanın rəhbərliyi altında Qafqaz əhalisinin deportasiya olunması və krım tatarlarının Krım yarımadasından qovulmasında da iştirak etmişdir.
Serov 1956-cı ilə qədər Polşa İctimai Təhlükəsizlik Nazirliyində əsas Sovet məsləhətçisi kimi fəaliyyət göstərmişdir.