cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mir Fəseh Bağırov
Kurort şəhəri Şuşa
Mir Fəseh Bağırovun sayəsində Şuşa şəhəri ümumittifaq əhəmiyyətli kurort şəhəri kimi inkişaf etməyə başladı. Şəhərin ətrafında karbon turşulu-hidrokarbonatlı-natriumlu "Narzan" tipli çoxsaylı mineral su mənbələri aşkar edilmişdi. Bu müalicəvi sudan Şuşanın sanatoriyalarında həm süfrə suyu kimi, həm də vanna qəbulu zamanı müvəffəqiyyətlə istifadə olunurdu. Bu sular nəfəs yolu xəstəlikləri, həzm, sinir sisteminin pozulması, qanazlığı kimi xəstəliklərin müalicəsi zamanı çox xeyirli idi. Şəhərdə gözəl mineral su qalereyası inşa olundu. Buraya su şəhərdən 30 km kənarda yerləşən mənbədən boru vasitəsi ilə çəkilmişdi. Həmçinin, mineral su doldurulması zavodu da fəaliyyət göstərirdi.
Mir Fəseh Bağırov XX əsrin 70-ci illərdə Şuşada məşhur Su qalereyasını inşa etdirmişdi.
Mir Fəseh Bağırov Qarabağın tarixiylə bağlı bir çox araşdırmaların müəllifidir.
Mir Fəseh Bağırov cəbhədə bir neçə orden və medala layiq görülmüşdü. Su təsərrüfatının inkişafında səmərəli fəaliyyəti daim yüksək qiymətləndirilmiş, fəxri fərmanlarla təltif edilmişdi.
Mir Fəseh Bağırov 1981-ci ildə vəfat edib.
Sent-Andre-syur-Vyo-Jon
INSEE kodu — 01336.
Coğrafiyası
thumb|200px|left|Kommunanın xəritəsi Kommuna Paris şəhərinin 410 km cənub-şərqində, Lion şəhərindən 65 km şərqdə və Burk-an-Bres şəhərindən 45 km cənub-şərqdə yerləşir.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 697 nəfər (15-64 yaş arasında) 547 nəfər iqtisadi cəhətdən, 150 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 78.5%, 1999-cu ildə 71.9%). Aktiv 547 sakindən 496 nəfər (254 kişi və 242 qadın) işləyir, 51 nəfər işsizdir (23 kişi və 28 qadın). Fəal olmayan 150 nəfər arasında 52 nəfər şagird və ya tələbə, 72 nəfər təqaüdçü, 26 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Mişel İdalqo
Mişel İdalqo (Michel Hidalgo; ) — Fransa futbolçusu və məşqçi. O, 1976-cı ildən 1984-cü ilə qədər Fransa milli futbol komandasının baş məqşçisi olmuşdur və onunla doğma ölkədə keçirilən UEFA Avro 1984-ün qalibi olmuş və həmçinin 1982 FİFA Dünya Kubokunun yarımfinalına qədər irəlliyə bilmişdir. İdalqo 26 mart 2020-ci ildə 87 yaşında Marseldə vəfat etdi.
Kamiltəpə yaşayış yeri
Kamiltəpə — Azərbaycanın Ağcabədi rayonunun Yeni Qaradolaq kəndindən cənubda yerləşən eneolit dövrünə aid yaşayış yeri.
Hüda Şəravi
Hüda Şə’ravi — Misirli feminist və aktivist.
Mişel İdalqo
Milli komanda karyerası
Beynəxalq səviyyədə o, Fransa millisini bir dəfə, 1962-ci ildə İtaliya komandasına qarşı yoldaşlıq oyununda təmsil etmişdir.
Məşqçi karyerası
İdalqo 1967-ci ildə Monakonun ikinci komandasını çalışdırmağa başlamış və 1968–1969-cu illərdə "Menton" klubunda oyunçu-məşqçi olmuşdur.
Kamiltəpə yaşayış yeri
2009-cu ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası ilə Almaniya Arxeologiya İnstitutunun birgə əməkdaşlığı nəticəsində aparılan arxeoloji tədqiqatlardan məlum olub ki, yaşayış məskəni 7500 il əvvələ aiddi.
Köhnə Şərəli (Bakalı)
Köhnə Şərəli — Başqırdıstan Respublikası nın Bakalı rayonu nda yerləşən kənd. Kənd Köhnə Şərəli kənd şurası nın tərkibindədir.
Mişel İdalqo
Məşqçi karyerası
27 mart 1976-cı ildə, Fransanın böyük turnirlərdə çətinlik çəkdiyi bir vaxtda o, köməkçisi olduğu Ştefan Kovaçın yerinə Fransa millisinin baş məşqçisi təyin edildi. Onun əlində pleymeyker mövqeyində oynayan və kapitan olan Mişel Platini var idi, hansınla ki o, Fransa futbol tarixində yeni bir səhifə açmağa və qələbə yoluna qayıtmağa nail olmuşdur. 1978 FİFA Dünya Kubokunun birinci raundunda məğlub olduqdan sonra o, komanda ilə 1982 FİFA Dünya Kubokunda yarımfinala qədər gələ bilsə də bu mərhələdə penalti seriyasından (əlavə vaxtdan sonra hesab 3–3 olmuşdur) sonra Qərbi Almaniya komandasına uduzdu; sonda Fransa turniri 4-cü yerdə başa vurdu. 1984-cü ildə o, doğma ölkəsində keçirilən UEFA Avro 1984-də zəfər qazandı, komanda Parisdəki finalda 2–0 hesabı ilə İspaniyaya qalib gəldi; bu, Fransanın ilk böyük beynəlxalq titulu idi. Bu dövrdə Fransa millisinin göstərdiyi maraq doğuran hücum tərzi mətbuatda "şampan futbolu" kimi tanınırdı. İdalqo həmçinin Fransanın "carré magique" (sehrli kvadrat) ləqəbli dörd (Mişel Platini, Alan Jiress, Jan Tiqana və Luis Fernandes) yaradıcı və istedadlı futbolçulardan ibarət yarımmüdafiə xəttinin banisi hesab olunur.
Kamiltəpə yaşayış yeri
Tədqiqatlar
1955-1956-cı illərdə A.A.İyessen və Ömər İsmizadənin başçılıq etdikləri tədqiqatlar zamanı abidədən saxsı məmulatı, obsidiandan əmək alətləri və çiy kərpicdən tikili qalıqları tapılmışdır. 2008-ci ildə Mil-Qarabağ arxeoloji ekspedisiyası Qalatəpə qədim və ilk orta əsr şəhər yerində axrarışlar edərkən Kamiltəpə yaşayış məskənində kiçik şurf qoymuş və nəticədə çiy kərpicdən hörülmüş tikili qalıqları, obsidian və çay daşlarından hazırlanmış əmək alətləri və saxsı nümunələri aşkara edilmişdir.
Köhnə Şərəli (Bakalı)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Mişel İdalqo
Məşqçi karyerası
Qələbədən sonra vəzifəni köməkçisi Anri Mişelə təhvil verdi və millinin texniki direktor vəzifəsinə işə başladı və burada 1986-cı ilə qədər qaldı, sonra "Marsel"də məşqçi təyin olundu.
Kamiltəpə yaşayış yeri
Tədqiqatlar
2012-ci ildə aparılan tədqiqatlar zamanı Kamiltəpə-4 abidəsində e.ə. VI minilliyin sonlarına aid kərpic arakəsmələrlə bir-birindən ayrılan yeraltı kanallar, yüzlərlə muncuq, dəniz balıqlarının sümükləri, Kamiltəpə-1 abidəsində VI minilliyin ortalarına aid çiy kərpicdən tikilmiş platforma tapılmışdır. Yaşayış məskənində balıq sümüklərinin aşkar edilməsi Mil-Qarabağ düzünün 7 min il əvvəl dənizə yaxın olduğunu sübut edir.
Mişel İdalqo
Vəfatı
O, 26 mart 2020-ci ildə, bir xəstəliklə uzun sürən mübarizədən sonra, 87 yaşında, Marseldə vəfat etdi.
Köhnə Şərəli (Bakalı)
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə ruslar (39 %) və kryaşenlər (39%) üstünlük təşkil edir.
Mişel İdalqo
Oyunçu kimi
Reyms
Monako
Məşqçi kimi
Fransa
NGC 6286
NGC 6286, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Əjdaha bürcü istiqamətində yerləşir. Sb/P tipli. tərəfindən ildə  ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Rusiyanın Suriyaya hərbi müdaxiləsi
Rusiyanın Suriyaya hərbi müdaxiləsi və ya Rusiyanın Suriyadakı hərbi əməliyyatı, rəsmi olaraq Suriya Ərəb Respublikası ərazisində xüsusi tapşırıqlar — Rusiya Federasiyası Silahlı Qüvvələrinin 30 sentyabr 2015-ci ildən bu günə qədər Suriyada vətəndaş müharibəsinə hökumət qüvvələrinin və hökumətyönlü milislərin tərəfində müdaxiləsi, həmçinin "Əl-Qaidə", "İslam Dövləti" və "Nusra Cəbhəsi" qruplaşmalarına qarşı döyüş əməliyyatlarında iştirakı. Bu müddət ərzində Rusiya üç dəfə Suriyadakı hərbi əməliyyatın və onun kontingentinin ixtisar edildiyini açıqlamış, lakin bundan sonra da hərbi əməliyyatlarda iştirakını davam etdirmişdir.
Suriyadakı hərbi əməliyyat Rusiya hərbçilərinin postsovet məkanı hüdudlarından kənarda keçirdikləri ilk hərbi əməliyyat idi. Suriya Rusiya ordusu tərəfindən yeni döyüş platformaları və silah sistemləri üçün sınaq meydançası kimi istifadə edilmişdir. Tez-tez icra olunan rotasiyalar sayəsində Suriyadakı hərbi əməliyyat şəxsi heyətin təcrübəsinin artırılmasına böyük təsir göstərmişdir.
Heybət Hörmət
Heybət Hörmət(Hörmət Heybət Qüdrət oğlu.) — Azərbaycanın tanınmış teatr və kino aktyoru, rejissoru. Şair-tənqidçi, "Qızıl qələm" mükafatı laureatı, "Ümid press" qəzetinin baş redaktoru.
Həyatı
Heybət Hörmət 1946-cı il dekabr ayının 20-də Şamaxı şəhərində doğulub. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetini bitirib. 20 il M. Davudova adına Mingəçevir Dövlət Dram Teatrının aparıcı aktyorlarından olub. Mingəçevir Teatrında işləyə-işləyə 1974-cü ildə Ə. B. Haqverdiyev adına Ağdam Dövlət Dram Teatrına dəvət alıb. Bu teatrda bir neçə obrazlar yaratdıqdan sonra yenidən Mingəçevir teatrına, öz doğma səhnəsinə qayıdıb. (1974-cü ilin sonu). Daha sonra Mədəniyyət Nazirliyinin təyinatı ilə H. Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram Teatrına göndərilib. (1989–1995). Bu müddət ərzində, Heybət Hörmət Teatrda aktyor və truppasının müdiri çalışıb. Aktyor kimi də yaddaqalan obrazlar yaradıb. Teatrlarda işlədiyi müddət ərzində 200-dən artıq irili-xırdalı rollar oynayıb. Dəfələrlə xarici ölkələrdə qastrol səfərlərində olub. "Azərbaycanfilmin"istehsal etdiyi bir sıra bədii filmlərində çəkilib. Sonuncu çəkildiyi :Fəryad" filmində Levon və "Qəzəlxan" filmində Neftçi rolları olub.1974-cü ilin ən yaxşı gənc aktyoru kimi mükafata layiq görülüb. H. Hörmət M. Davudova adına Mingəçevir Dövlət Dram Teatrında aktyor işləməklə yanaşı, öz təşəbbüsü ilə "İşıqçılar" Gənclik Teatrı yaratmış və ona rəhbərlik etməklə bir sıra maraqlı tamaşalara rejissor quruluşu verərək teatr bilicilərinin diqqətini cəlb etmiş və tamaşaçı alqışları qazanmışdır. Bununla yanaşı o neçə-neçə gənc aktyorlar yetişdirmişdir. İlk şeiri 1956-cı ildə Şamaxıda çıxan "Yeni Şirvan" qəzetində çap olunub. Şamaxıda fəaliyyət göstərən "Gənc Sabirçilər" ədəbi məclisinin üzvü olub. 1968–1971-ci illər Qocaman rejissor Ümid İsrafilovun rəbərlik etdiyi Şamaxı Gənclik teatrının ən istedadlı aktyorlarından biri kimi tamaşaçıların rəğbətini qazanıb. 1971-ci- ildən 1989-cu ilə qədər Mingəçevir şəhər "Kür"Ədəbi birliyinin üzvü kimi poeziya yaradıcılığını davam etdirmişdir. Heybət Hörmətin şeir və poemaları respublika mətbuatının demək olar ki, əksəriyyətində çap olunub. Əsərləri müntəzəm olaraq radioda, televiziyada səsləndirilib. Şeir və poemalarına görə bir sıra fəxri-fərmanlara, diplomlara və pul mükafatlarına layiq görülüb. Teatrla yanaşı bir sıra qəzetlərdə müxbir, şöbə müdiri, baş redaktorun birinci müavini işləyib. Hal-hazırda Ümid press və Şapalaq qəzetlərinin təsisçisi və baş redaktorudur. Azərbaycan Teatr Xadimləri İttifaqının, İti qələm Respublika Ədəbi Birliyinin üzvüdür. Eləcə də AYB-nin Şamaxı bölməsinin orqanı olan "Beytüs-Səfa" ədəbi məclisinin üzvüdür. "Qızıl Qələm" Media mükafatı laureatıdır. Heybət Hörmət Bakıda və Şamaxıda yaşayır. Jurnalist kimi Qarabağda döyüş bölgələrindən vaxtaşırı reportajlar hazırlayıb, "Qarabağ" qəzetində və başqa qəzetlərdə çap etdirib. Şairin ortancıl oğlu Araz Hörmət də şairdir. "Şapalaq" adlı satrik şeirlərdən ibarət kitabın müəllifidir. Heybət Hörmətin sayca 45 kitabı var. Şeirlər və poemalar, Romanlar, povestlər, hekayələr, novellalar, pyeslər, mənzum dramlar, oçerklər, felyetonlar, teatr və aktyorlar haqqında resenziyalar, şairlər və onların şeirləri haqqında Poetik düşüncələr, publisistik kitabları.
Cahangirabad (Xoy)
Cahangirabad və ya Görükkəndi - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Xoy şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 23 nəfər. yaşayır (5 ailə).
Minoru Honda
– Yaponiya astronomu. O, kometa ovçusu kimi tanınmış və 1940–68-ci illərdə 12 kometa kəşf etmişdir.
Həyatı və karyerası
Minoru Honda 1913-cü ildə Yaponiyanın Tottori prefekturasında doğulmuşdur. İbtidai məktəbi bitirdikdən və 2 illik uzadılmış təhsil aldıqdan sonra valideynləri ilə birlikdə fermer kimi işləməyə başlamışdır. Lakin məktəb illərindən etibarən astronomiyaya maraq göstərən Honda 1927-ci ildə 28 millimetrlik linzalarla ilk teleskopunu düzəltmişdir. Honda 17 yaşına çatanda Şiqeru Kandanın kometalar haqqında kitablarını oxumuş və hələ də Yaponiyada kometa kəşf olunmadığını öyrənmişdir. O, dərhal kometa kəşf etməyə qərar vermiş və ulduz xəritəsi olmadan müşahidələrə başlamışdır.
1941-ci ilin iyulunda Honda Yaponiya ordusunun əsgəri kimi müharibəyə cəlb olunmuş və Çinin şimal-şərqinə, daha sonra isə Sinqapura göndərilmişdir. Honda hərbi xidməti zamanı da özü ilə monokulyar gəzdirmiş və ulduzları müşahidə etmişdir. Sinqapurda əldə etdiyi 8 santimetrlik linza ilə teleskop düzəltmişdir.
Honda 1965-ci ildə Kuraşikidə iki bağçanın direktoru olmuş və növbəti illərdə işıq çirkliliyi səbəbilə astronomik müşahidələrinə son vermişdir. 1981-ci ildə Kuraşikinin 30 kilometr şimalında kiçik rəsədxana tikdirmiş və ölənə qədər rəsədxanı 1451 dəfə ziyarət etmişdir.
Kəşfləri
Honda 1940-cı ilin oktyabrında şərti adı C/1940 S1 olan kometa kəşf etmişdir. Bu kometa 3 gün əvvəl Okayama prefekturasında yerləşən Kuraşiki rəsədxanasında Okabayaşi tərəfindən müşahidə olunduğu üçün ona Okabayaşi–Honda adı verilmişdir. 1941-ci ilin yanvarında isə şərti adı C/1941 B1 (Frend–Riiz–Honda) olan kometa aşkar etmişdir. Sinqapurda düzəltdiyi teleskop vasitəsilə 1947-ci ilin mayında kometa kəşf etmişdir. Lakin kəşf etdiyi kometanın əslində daha əvvəl kəşf olunmuş Qriqq–Skellerup kometası olduğu məlum olmuşdur. Buna baxmayaraq, Hondanın kəşfi Yaponiya qəzetlərində yayımlanmışdır.
Honda 1946-cı ilin mayında Kuraşiki rəsədxanasına qayıtmış və 1947-ci ilin noyabrında şərti adı C/1947 V1 (Honda) olan kometa kəşf etmişdir. Həmin dövrdə Yaponiya ABŞ işğalı altında olduğu üçün yaponlar xarici ölkələrlə ancaq poçtla əlaqə saxlaya bilirdilər. Tokio Astronomiya Rəsədxanasının direktorunun xahişindən sonra Hondanın kəşfi barədə Beynəlxalq Astronomiya İttifaqına məlumat verilmişdir.
Honda müharibədən sonra bir çox kometa kəşf etməyə davam etmişdir: C/1948 L1 (Honda–Bernaskoni), 45P/Honda–Mrkos–Paydusakova, C/1953 G1 (Mrkos–Honda), C/1955 O1 (Honda), C/1962 H1 (Honda), C/1964 L1 (Tomita–Qerber–Honda), C/1968 H1 (Tago–Honda–Yamamoto), C/1968 N1 (Honda) və C/1968 Q2 (Honda). Hondanın kəşfləri Yaponiyada bir çox şəxsin kometa axtarması üçün ilham mənbəyi olmuşdur. Kaoru İkeya və Tsutomu Seki onunla məsləhələşdikdən sonra kometalar kəşf etmişdirlər.
Honda 1960-cı ilin fevralında novaların fotoqrafik müşahidələrinə başlamışdır. İlk uğurlu kəşfini 1970-ci ilin fevralında, sonuncusunu isə 1987-ci ilin yanvarında gerçəkləşdirmişdir. Onlardan birini 1975-ci ilin avqustunda çılpaq gözlə kəşf etmişdir.
Mariya Stüart (1631-1660)
Mariya Stüart (d. 4 noyabr 1631 – ö. 24 dekabr 1660) — İngiltərə şahzadəsi. Stüart ailəsinə mənsub idi və evlilik yoluyla həm Oranj şahzadəsi, həm də Nassau qrafinası oldu. Ərinin vəfatının ardından yerinə keçən oğlu üçün taxt naibəsi oldu. "İngiltərə şahzadəsi" adını alan ilk xanım idi.
1650-ci ildə ərinin vəfatından 2 gün öncə Mariya yeganə övladı olan və gələcəkdə evlənəcəyi dayısı qızı Mariya ilə birlikdə İngiltərəni idarə edəcək Vilhelmi dünyaya gətirdi. Ərinin vəfatının ardından Oranj şahzadəsi elan edilən oğluna taxt naibəsi olaraq 9 il boyunca bu torpaqları idarə etdi. Ancaq İngiltərə tərəfdarı olması və qaynanasının ona qarşı siyasi müxalifəti səbəbilə burada sevilmədi.
İngiltərədə monarxiyanın bərpa edilməsinin ardından 1660-cı ildə İngiltərəyə qayıtdı. Ancaq qayıtdıqdan qısa müddət sonra çiçək epidemiyasına tutuldu və burada vəfat etdi.
Valeri Lobanovski
Valeri Lobanovski (d. 6 yanvar 1939-cu il, Ukrayna SSR, SSRİ - v. 13 may 2002-ci il, Ukrayna) — ukraynalı futbol mütəxəssisi; keçmiş Ukrayna futbolçusu, əməkdar məşqçi. Futbolçu kimi hücumçu mövqeyində oynamışdır.
Karyerası
Futbolçu karyerasını bitirdikdən sonra, baş məşqçi olaraq, Dinamo Kiyev FK komandası ilə 2 dəfə UEFA Kubok Qaliblərinin Kubokunu, 1 dəfə UEFA Super Kubokunu qazanmışdır. SSRİ milli yığma komandası ilə 1988-cii ldə Avropa Çempionatında ikinci olmuşdur.
Monometalizm
Monometalizm (yunan dilindən μόνος – bir və latın dilindən metallum – metal) — pul sistemi. Bu sistemdə müəyyən bir metal ümumi ekvivalent rolu oynayır və pul tədavülünün əsasını təşkil edir. Hansı metalın bu rolu oynamasından asılı omayaraq mis, gümüş və qızıl monometalizmi ola bilər. Monometalist sistemdə tədavülün əsasını təşkil edən qızıl və gümüş sikkələrlə yanaşı, digər metal sikkələr də tədavüldə olur. Kapitalizmin inkişafı ilə onun tələbatına daha uyğun pul sistemi qızıl monometal olmuşdur.
Utrext əyaləti
Utrext   — Niderlandın mərkəzi ərazisində yaşayışa görə ən kiçik əyalət.
Bələdiyyələr
Utrext əyaləti 26 bələdiyyədən ibarətdir.
İstinadlar
Əyalətin xəritələri:
İctimai nəqliyyat:
Sent-Andre-le-Buşu
INSEE kodu — 01335.
Əhalisi
2010-cu ildə əhalinin sayı 316 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2010-cu ildə əmək qabiliyyətli 203 nəfər (15–64 yaş arasında) arasında 168 nəfər iqtisadi fəal, 35 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici — 82,8%, 1999-cu ildə 79,0%). Aktiv 168 sakindən 163 nəfər (81 kişi və 82 qadın), 5 nəfər işsiz (1 kişi və 4 qadın) idi. 35 hərəkətsiz 12 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 16 nəfər təqaüdçü, 7 nəfər digər səbəblərə görə fəaliyyətsizdir.
Ölüm və Həyat
Ölüm və Həyat əsəri 1908-1911-ci ildə avstriyalı simvolist rəssam Qustav Klimt tərəfindən çəkilib
«Həyat və ölüm» əsərində Klimt yaradıcılığının aparıcı mövzularından biri öz əksini tapmışdır. Həyat və ölüm bu əsərdə dəqiq surətdə bir-birinə qarşı qoyulmuşdur - şəklin sol hissəsində əlində kəllə tutmuş cansız bir vücud var - Ölüm və körpədən tutmuş qoca qarıyadək hələ canının istisi keçməmiş canlı vücudlar bir-birinin üstünə qalaqlanıb, bunlar yuxulu bir vəziyyətdədirlər, ölümün yaxınlaşması onların heç xəyalına da gəlmir.
Xlorasetonitril
Xlorasetonitril — kimyəvi formulu: C2H2ClN olan rəngsiz, kəskin iyli maddədir.
Kimyəvi və fiziki xassələri
Yanma temperaturu, alovlanma temperaturu — 56 °C Yanan maddə olduğuna görə istilik, qığılcımlanan və alov mənbələrindən uzaq olmalıdır. Sıx qapalı qabda, sərin, quru, yaxşı havalandırılan yerdə saxlanılmalıdır. Suda həll olmur. Sabitdir, su, nəm, güclü oksidləşdirici maddələr, turşular ilə reaksiya vermir. Qızdırıldıqda parçalanır. Bu, hidrogen siyanidi də daxil olmaqla zəhərli və tez alışan qazlar buraxır. Güclü oksidləşdiricilər, reduksiya edənlər, turşular, əsaslar və buxarla reaksiya verir. Xlorasetonitril çox zəhərli və yanan qazlar buraxır. N-oksifenil törəmələrinin sintezində Xlorasetonitrildən istifadə edilir. Aromatik fraqmentdə OH və ya OCH3 qruplarının olmasına baxmayaraq, qələvi iştirakı ilə xloroasetonitrillə reaksiyalarda benzoksazin-1,4 əmələ gəlir, lakin metoksi qruplarının quruluşu anilin 4-mövqeyində olduqda, asetonitril və butil yodid ilə bu reaksiyalar sulfamid azotunun N-alkilləşməsinə səbəb olur. Sintez edilmiş birləşmələrin strukturundan asılı olaraq yüksək bioksid və funqisid fəaliyyət xassələrinin olması müəyyən edilmişdir.
Tətbiq sahəsi
Xloroasetik turşu əldə etmək üçün istifadə olunur; sinir sisteminə, qaraciyərə, böyrəklərə, qanyaradıcı sistemə təsir edir, tənəffüs yollarının və gözlərin dəri və selikli qişalarını qıcıqlandırır, dəriyə nüfuz edir Məşhur kimyaçı Braun xlorasetonitrilin alkilləşməsi üçün yeni əsas müəyyən etmişdir, lakin həyata keçirə bilməmişdir.
Abrophyllum
— fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Ukrayna Beynəlxalq Hava Yolları
“Ukrayna Beynəlxalq Hava Yolları” QSC və ya qısaca UIA — Ukraynanın ən böyük aviaşirkəti və Ukrayna Respublikasının milli hava daşıyıcısıdır. UİA-nın qərargahı Kiyev şəhərində yerləşir. thumb|337x337px|alt=UİA|Ukrayna Havayollarına məxsus təyyarə
Pyer Rişar
Pyer Rişar (, tam adı Moris Şarl Leopold Defey Pyer Rişar, (fransızca Pierre Richard Maurice Charles Léopold Defays); 16 avqust 1934, Valansyen, Nor) — fransız kinoaktyor, komik, rejissor.
Şato-Qontye (rayon)
Şato-Qontye  — Fransanın Luara torpağı regionun rayonlarından biri. Departamenti — Mayen (departament). Suprefektura — Şato-Qontye. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 61 335 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 48 nəf / km². Rayon sahəsi — 1270 km².
Pyer Rişar
Həyatı
Valansyen, Nor-da anadan olmuşdur.
Yeni Şərəli (Bakalı)
Yeni Şərəli — Başqırdıstan Respublikasının Bakalı rayonunda yerləşən kənd. Kənd Köhnə Şərəli kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə ruslar (95 %) üstünlük təşkil edir.
Leonid Kuravlyov
Leonid Vyaçeslavoviç Kuravlyov — aktyor.
Həyatı
Leonid Kuravlyov 8 oktyabr 1936-cı ildə Moskvada təyyarə zavodunun çilingəri Vyaçeslav Yakovleviç Kuravlyovun (1909–1979) ailəsində anadan olmuşdur. 1941-ci ildə kiçik Leonidi anası gözəllik salonu işçisi Valentina Dmitriyevna Kuravlyova (1916–1993) ilə birlikdə yanlış ittihama görə şimala, Murmansk vilayətindəki Zaşeyek qəsəbəsinə sürgün etdilər. Beləliklə, Leonidlə anası İmandra gölünün sahilində bir neçə il yaşadılar. Sonradan Leonid sürgündə keçirdiyi illər həyatının "xoşbəxt illəri" adlandırmışdı.
Orta məktəbdə L.Kuravlyov dəqiq elmləri öyrənməkdə çətinlik çəkirdi. Buna görə əmisi qızı ona Ümumittifaq Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutuna daxil olmağı məsləhət gördü, çünki burada texniki elmlər tələb olunmurdu. L.Kuravlyov ilk cəhddən olmasa da, orta məktəbi bitirdikdən iki il sonra bura daxil ola bildi. Əvvəlcə o digər tələbələrdən fərqlənmirdi, hətta dərsləri yaxşı oxuya bilmədiyi üçün oradan qovulmaq təhlükəsi də yaranmışdı. Lakin tədrisin sonuna yaxın o digər tələbələrdən parlaq yaradıcılıq bacarığı ilə seçilməyə başladı. Çoxları Kuravlyovu yalnız komediya rolları ilə əlaqələndirir, lakin onun karyerasında böyük sırf dramatik, ciddi rollar da var idi.
Aktyor cəmi bir dəfə evlənib, onun həyat yoldaşı ixtisasca müəllimə olan Nina idi. Birgə nikahdan onların üç övladı olub. Onların evliliyi təxminən 50 il, 2012-ci ildə Ninanın vəfatına qədər davam edib. Yoldaşının ölümündən qısa müddət sonra Kuravlyovun özü də filmlərdə çəkilməyi və ictimaiyyətə görünməyi dayandıraraq tənha bir həyat sürməyə başladı. 2022-ci ilin yanvarın 30-da Leonid Kuravlyov Moskvada vəfat edib.
Artabasd (imperator)
Artabasd  — Bizans imperatoru.
Həyatı
Ancaq qaynatası III Leonun ölümündən sonra (18 iyun 741) taxta çıxan qaynı V Konstantin həm yaşca, həm də təcrübə etibarilə ondan kiçik idi. Üstəlik atası kimi ikonomaxiya cərəyanını dəstəkləyən V Konstantin paytaxt əhalisi və kilsə tərəfindən sevilmirdi. Bundan istifadə edən Artabasd imperatorun ərəblər üzərinə çıxdığı səfər əsnasında əmrindəki birliklərlə arxadan hücum edərək onu məğlub etdi. Ardından paytaxta daxil olaraq Konstantinopol patriarxının da təsdiqiylə özünü imperator elan etdi.
İlk iş olaraq kilsənin dəstəyini qazanmaq məqsədilə bütün ikonomaxiya tərəfdarlarını vəzifədən uzaqlaşdırdı və sürgün etdi. Bu səbəblə Roma papası tərəfindən də imperator olaraq tanındı. Onun Konstantinopoldakı qısa səltənəti ərzində şəhərin bütün kilsə və monastırları gümüş və qızıl ikonalarla yenidən bəzədildi. III Leonun qızı olan xanımı Anna üçün təmtəraqlı bir tacqoyma mərasimi keçirən Artabasd bu mərasimlə böyük oğlu Nikeforu ortaq imperator elan etdi. Kiçik oğlu Niketanı isə vaxtilə vəzifə yeri olan əyalətin idarəsinə təyin etdi.
Məğlubiyyətin ardından Anadoluya çəkilən V Konstantin isə əyalət birliklərini ətrafında topladı və Sardisdə (indiki Manisa yaxınlığında) 743-cü ilin may ayında qələbə qazandı. Ardından bacısı oğlu Niketanı da məğlub edən V Konstantin paytaxt Konstantinopola yürüdü və 2 oktyabrda şəhərə daxil olaraq hakimiyyəti yenidən ələ aldı. Ələ keçirilən Artabasd və 2 oğlunun əhalinin qarşısında gözlərinə mil çəkildi və bir çox dəstəkçiləri edam olundu. Paytaxtda baş verən bütün bu hadisələrə göz yuman və hətta dəstəkləyən patriarx isə vəzifəsində saxlanılsa da, xalqın önündə qamçılandı və təhqiramiz şəkildə cəzalandırıldı. Kor edilən Artabasd və oğulları qalan ömrünü Xilaskar Hora kilsəsində (indiki Kariyə məscidi) keçirdi. Ölüm tarixi bilinmir.
Mənsur
Mənsur — Azərbaycan kişi adı.
Okean Küləyi
Okean Küləyi Hindistan Hərbi Donanmasının aerobatika eskadronudur. 2003-cü ildə qurulmuşdur. Qoa ştatında bazalaşıb. Uçuşlar üçün HAL HJT-16 Kiran təyyarələr istifadə olunur. Mavi Mələklərdən sonra, hər hansı ölkənin Hərbi Dəniz Donammasının sahib olduğu aerobatika komandasıdır.
Nurəli Xəlifə
Nurəli Xəlifə və ya Nurəli Xəlifə Rumlu — XVI əsrdə fəaliyyət göstərmiş Səfəvi dövlətinin türk sərkərdəsi, dövlət xadimi. Türkman tayfasına mənsub olmuşdur. 1511-ci ildən 155-ci ilə qədər, yəni Şah İsmayılın (1501-1524) hakimiyyəti dövründə Ərzincan canişini olmuşdur.
Həyatı
Nurəli Xəlifə Səfəvi dövlətinin erkən yaranış mərhələsində mühüm rol oynamışdır. Onun 1512-ci ildə Anadoluya etdiyi böyük həcmli yürüş Sultan Səlimin taxta çıxmasından sonra həyata keçirilmiş və 1514-cü ildə baş tutmuş Çaldıran döyüşünə aparan yolda həlledici amillərdən biri olmuşdur. Onun bu yürüşündə Anadoludakı qızılbaşlar mühüm rol oynamışdır. Nurəli Xəlifə qızılbaşlarla birlikdə Anadolunun içklərinə doğru irəliləmiş, Tokatı ələ keçirib, yağmaladıqdan sonra orada Şah İsmayılın adına xütbə oxutdurmuşdur. Bundan sonra bölgəyə gəlmiş və Sinan Paşa komandanlığındakı Osmanlı ordusu da darmadağın edilmişdir. Nurəli Xəlifəni bu yürüşündə Osmanlı taxt-tacı uğrunda mübarizədə Sultan Səlimə məğlub olmuş Osmanlı şahzadəsi Şahzadə Murad da iştirak edirdi.
Adel Blox – Bauerin portreti
Adel Blox – Bauerin portreti I 1907-ci ildə avstriyalı simvolist rəssam Qustav Klimt tərəfindən çəkilib
"Adel Blox – Bauerin portreti I" rəsmi həm də "Qızıl Adel", yaxud "Avstriyanın Mona Lizası" kimi məşhurdur. Əsər Klimtin yaradıcılığının və bütövlükdə Avstriya Yugendstilinin ən əhəmiyyətli yadigarlarından biridir. Həmin rəsm əsəri Nyu Yorkda Amerika sahibkarı Ronald Lauder tərəfindən təsis edilən Yeni qalereya üçün 2006-cı ildə çox baha qiymətə – 135 milyon dollara satın alınmışdır.
V Konstantin (imperator)
Həyatı
Bizans imperatoru III Leo nun yeganə oğludur. 720-ci ilin avqustunda atası tərəfindən ortaq imperator elan edildi. Ərəblər ə qarşı xəzərlərlə bağlanan sülhə əsasən, 733-cü ildə Xəzər xaqanı nın qızı Çiçək xatun la evləndirildi.
Atasının 741-ci ildə vəfatının ardından taxta çıxmışdır. Taxta çıxdıqdan sonra ərəblər ə qarşı səfər hazırlığına başladı. Ancaq onun paytaxtda olmamasından istifadə edən bacısının əri və o əsnada Anadolu birliklərindən birinə rəhbərlik edən Artabasd, əmrindəki birliklərlə ona hücum edib qələbə qazanmışdır. Ardından Konstantinopol a yürüyən Artabasd şəhərə daxil olaraq Konstantinopol patriarxı nın da təsdiqiylə özünü imperator elan etmişdir. Atası kimi ikonomaxiya cərəyanını dəstəkləyən Konstantinə qarşı yerli əhalinin və kilsənin nifrəti bu prosesi sürətləndirmişdir.
Bu hadisənin ardından ikonomaxiya cərəyanını dəstəkləməyə davam edən Konstantin 10 fevral 754-cü ildə topladığı kilsə məclisində bütün ikonalar lənətlənmiş, bunları təmsil edən bütün kilsələrin, eləcə də şəxslərin cəzalandırılacağı elan edilmişdir. Bu istiqamətdə bir çox monastır bağlanmış, bu monastırlara bağlı fəaliyyət göstərən rahiblər zorla evləndirilərək dini fəaliyyətləri qadağan edilmişdir. Boşalan monastır binaları anbar, hərbi baza kimi istifadə edilmiş, tabeliyindəki torpaq mülkləri isə xəzinəyə müsadirə olunmuşdur. Apardığı sərt dini siyasət səbəbilə Roma papası yla münasibətlər daha da pisləşdi.
Konstantinin taxta çıxdığı ərəfələrdə ərəb xilafəti daxili çəkişmələrlə məşğul idi. Bundan istifadə edərək Germanikanı (indiki Qəhrəmanmaraş) ələ keçirən Bizanslılar bölgədəki süryani əhalini Trakyaya köçürdü. 747-ci ildə İsgəndəriyyə dən göndərilən donanmanın məğlub edilməsiylə ərəblər üzərində qəti qələbə qazanıldı. Abbasilər in xilafətin idarəsini ələ almasından sonra 752-ci ildə yenidən şərqə yürüş təşkil edən Konstantin bu dəfə Teodosipol (indiki Ərzurum) və Meliten (indiki Malatya) şəhərlərini ələ keçirdi. Bu şəhərlər qısa zaman sonra yenidən ərəblər in əlinə keçsə də, yerli əhalinin Trakyaya köçürülməsiylə bu bölgələr boşaldılmış, beləcə ərəblər in bölgədəki iqtisadi vəziyyəti pisləşmişdir.
Ancaq şərq sərhəddindəki əhalinin Trakya və Balkanlar a köçürülməsi bulqar larla olan münasibətləri pisləşdirmişdi. Buna cavab olaraq 756-cı ildə Bizans torpaqlarına ilk bulqar axınları başladı. Nəticədə bulqarlar üzərinə 9 dəfə yürüş tərtibləyən Konstantin bölgədəki Bizans nüfuzunu artırmışdır. Bizans düşməni Telets in xan seçilməsinin ardından bu mübarizə daha da alovlandı. 763-cü ildə əldə olunan qələbənin ardından Bulqar xanlığı daxilində taxt mübarizələri başladı. 773-cü ilin yazında yenidən səfər çıxan Konstantin iki istiqamətdə hücum edərək Teleriq xan ı məğlub etmiş, aparılan sülh danışıqları qəti bir nəticə verməmişdir.
Bulqarlar üzərinə çıxdığı səfər əsnasında səhhəti pisləşən Konstantin gəmiylə Konstantinopol a aparılarkən 14 sentyabr 775-ci ildə vəfat etdi və paytaxta cənazəsi çatdı. Ölümünün ardından taxta oğlu IV Leo çıxarıldı.
Avtokataliz
Avtokataliz — kimyəvi reaksiya məhsullarından birinin həmin reaksiyanı sürətləndirməsi. Etilsirkə efirinin suda məhlulunun hidrolizi (CH3COOC2H5 + CH3OOH + C2H5OH) avtokatalizə misaldır. Burada sirkə turşusunun elektrolitik dissosassiyasından alınan H+ ionu reaksiyanı sürətləndirir. reaksiya ilk anlarda həmin məhsulun, yaxud başqa katalizatorun cüzi miqdarda iştirakı, ya da katalitik reaksiyaya paralel gedən qeyri-katalitik reaksiyasının sürəti çox cüzidirsə, 1 müddət müşahidə edilmir. Bu müddətə induksiya dövrü deyilir.
Sxemi
Avtokatalizin elementar sxemi:
А + Р → 2Р Deməli, reaksiyanın sürəti aşağıdakı kimi ifadə edilir:
Burada r – reaksiyanın sürəti, [A], [P] – konsentrasiya, k – sürət sabiti. Əgər reaksiya qapalı sistemdə baş verirsə, onda istənilən vaxt A və P konsentrasiyalarının cəmi sabitdir və ilkin konsentrasiyaların cəminə bərabərdir:[А] + [Р] = [А]о + [Р]о. Bu əlaqədən istifadə edərək kinetik tənliyi aşağıdakı kimi yazırıq:
, t — vaxtdı
Həll şərtlərə cavab verir: [P](0) = [Р]о; [P](∞) = [А]о + [Р]о. Məhlulun qrafiki katalitik reaksiyanın əlaməti olan sigmoiddir.
Avtokatalizin ən məşhur nümunələrindən biri oksalat turşusu permanqanatın oksidləşməsidir:
Daşlıçay ilçəsi
Daşlıçay ilçəsi — Ağrı ilinin ilçəsi.
Tarix
Daşlıçay ilçəsi həmçinin Daşlıçay şəhər bələdiyyəsi 6324-6325 saylı qanun əsasında 1954-cü ildə yaradılmışdır.
Ərazi
Ərazisindən Murad çayı keçən il şərqdən Ağrı ilinin Diyadin və Doğubəyazid ilçələri, şimaldan İğdır ilinin Duzluca ilçəsi, qərbdən Ağrı ilinin Ağrı ilçəsi və Hamur ilçəsi, cənubdan isə Van ilinin Ərciş ilçəsi ilə həmsərhəddir. İlçənin sahəsi 798 km²-dir. İlçənin ən hündür nöqtəsi Aladağın zirvəsi olan Muradbaşı (və ya Qoçbaşı) zirvəsidir (hündürlüyü 3510 metr). İlçə mərkəzi olan Daşlıçay şəhəri ilin mərkəzi olan Ağrı şəhərindən 32 km məsafədə yerləşir.
İqtisadiyyat
İlçədə əhali əsasən maldarlıq, qismən isə əkinçiliklə məşğul olur. Ərazisinin çox hissəsi dağlıq olan ilçədə əkinə yararlı sahələr azdır.
Əhali
TUİK-in 2011-ci ilə verdiyi rəsmi təxminə əsasən Daşlıçay əhalisi 22 641 nəfərdir (11,543 nəfər kişi, 11,098 nəfər qadın). Bütün ilçə əhalisinin 6 191 nəfəri (3,132 nəfəri kişi, 3 059 nəfəri qadın) Daşlıçay şəhərində, qalan 16 450 nəfər (8,411 nəfər kişi, 8 039 nəfər qadın) əhali isə 36 kənddə yaşamaqdadır. Daşlıçay ilçəsində yalnız bir bələdiyyə mövcuddur: Daşlıçay şəhər bələdiyyəsi (Daşlıçay şəhərini əhatə edir).
Milli tərkib
Etiqad baxımından tamamilə müsəlman olan ilçə əhalisini əsasən kürdlər, qismən türklər (azərbaycanlılar) təşkil edirlər. Kürdlər şafi məzhəbindədirlər. İlçədəki azərbaycanlılar şiə-cəfəri və sünni-hənəfi təriqətləri olmaqla iki yerə ayrılır. İlçədə əsasən kəndlərdə yaşayan azərbaycanlıların subetnik qrupu olan qarapapaqlara aid türklər hənəfi məzhəbindədirlər. Şiə-cəfəri azərbaycanlıların əksəriyyəti isə Daşlıçay şəhərində yaşamaqdadır.
Xəlfəliçay
Xəlfəli — Xocalı və Şuşa rayonu ərazisində çay. Qarqar çayının sol qoludur. Mənbəyini Sarı Baba dağının Şimal-Şərq yamacından (2100 m. yüksəklikdən) alır. Çay öz adını ərazisindən axdığı Xəlfəli kəndinin adından almışdır.
Vixar
thumb|upright|Mahabodhi tapınağı Vixar ( vihāra, ), Sanskrit və Pali dilində Buddist rahibxanaları üçün işlənilər sözdür. Əvvəlcə "yerimək üçün tənha bir yer" anlamına gəlirdi və yağışlı mövsümlərdə dolaşarkən keşişlər tərəfindən işlənilən "sığnaq" olaraq keçirdi.
Yunis Şəkərov
Yunis Şəkərov və ya Yunis Xəzərli — Azərbaycan Cümhuriyyətinin zabiti, Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin polkovniki.
Göyçayın, Ucarın, Ağsunun, Şamaxının, Qobustanın və Bakının işğaldan azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə, Zəngəzur döyüşlərində, Aprel işağlından sonra işğala qarşı baş tutmuş Gəncə və Qarabağ üsyanlarında iştirak edib.
Türkiyə İstiqlaliyyət Müharibəsində iştirak edib. 30 il Türkiyə Silahlı Qüvvələrində xidmət edib.
Həyatı və təhsili
Yunis Şəkərov 1893-cü ildə Gəncə şəhərində anadan olub. Orta təhsilini bitirdikdən sonra Tiflisdə hərbi məktəbə daxil olub. 1917-ci ildə hərbi məktəbi bitirib.
Zaqafqaziya Komissarlığında
1917-ci ildə hərbi məktəbi bitirdikdən sonra Müsəlman Korpusunun piyada alayında taqım komandiri kimi xidmət etməyə başlayıb.
Azərbaycan Cümhuriyyətində
Müsəlman Korpusu Gəncəyə köçürüldükdən sonra 1918-ci ildə burada yaradılmış Əlahiddə Azərbaycan Korpusunda xidmətini davam etdirib. Bir müddət Qafqaz İslam Ordusunun qərargahında poçt-teleqraf məmuru kimi xidmət edib. 1918-ci il iyun ayında V Qafqaz diviziyasının 13-cü piyada alayının 1-ci bölüyünə taqım komandiri təyin olunur. Göyçayın, Ucarın, Ağsunun, Şamaxının, Qobustanın və Bakının işğaldan azad edilməsi uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib. Göstərdiyi şücaətə görə xidmət etdiyi bölüyün komandiri təyin edilir. 1920-ci ildə atıcı taborun komandiri kimi Zəngəzur döyüşlərinə qatılıb. Daha sonra Ağdam Mərkəz Komandanlığına təyin edilib.
Cümhuriyyətin işğalından sonra bolşeviklərə qarşı 1920-ci ilin may ayında baş qaldırmış Gəncə üsyanında iştirak edib. Bir neçə gün Gəncənin müdafiəsində iştirak etdikdən sonra Qarabağa gedib və burada 1920-ci ilin iyun ayında Nuru paşanın rəhbərliyi ilə baş tutmuş Qarabağ üsyanında iştirak edib. Üsyan məğlub olduqdan sonra ölkəni tərk edərək, Türkiyəyə mühacirət edib.
Türkiyədə
Sovet işğalına qarşı baş qaldırmış üsyanlar məğlub olduqdan sonra Azərbaycan Cümhuriyyətinin Ordusunun qalan hərbçilərinin bir qismi Zəngəzuru keçərək Naxçıvana, bir qismi isə Xudafərin istiqamətindən İrana keçərək Türkiyəyə getdilər. Türkiyə sərhədlərinə yaxınlaşanda Azərbaycan hərbçilərinə rəhbərlik edən Nuh bəy Sofiyev komandanlığı Səməd bəy Rəfibəyliyə təhvil verir. Səməd bəyin rəhbərliyi ilə onlar əvvəlcə Şərqi Bəyazidə, daha sonra isə iyun-iyul aylarında Həsənqala və Ərzuruma çatdılar. Bura çatan Qarabağ Atlı Alayı XII Tümənin tabeliyinə verildi. Daha sonra isə alay IX Piyada Tüməninin tərkibində Qars uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak etdi. Topçu batareya və piyadalardan ibarət dəstələr də digər tümənlərin tərkibinə qatıldı.
Yunis Şəkərov da Türkiyəyə gəldikdən sonra digər azərbaycanlı silahdaşları ilə birlikdə Türkiyə İstiqlaliyyət Savaşında iştirak edib. Qarsın azad olunması uğrunda döyüşüb. . 1200 nəfərlik Azərbaycan birliyinin tərkibində 56 nəfər zabitdən biri olub. Daha sonra Türkiyənin Gürcüstandakı səfirliyinə ezam olunub. Burada miralay Kazım Dirəkin tabeliyində kəşfiyat xidmətində çalışır. Türkiyə İstiqlaliyyət Savaşından sonra göstərdiyi xidmətlərə görə "İstiqlal" medalı ilə təltif edilib. Müharibədən sonra Qars, Ankara va Konyada hərbi xidmətdə olub. Şeyx Səid, Hazo, Haco, Dersim, Çapaqçur üsyanlarının yatırılmasında iştirak edib. 1930-cu ildə baş vermiş Ağrı üsyanının yatırılmasında II taborun VII bölüyünün komandiri kimi iştirak edib.
1934-cü il iyunun 21-də Türkiyədə qəbul edilmiş Soyad qanunundan sonra özünə "Xəzərli" soyadını götürüb.
1965-ci il aprelin 5-də İstanbulda dünyasını dəyişib. Hərbi mərasimlə Əyyub Sultan məzarlığında dəfn edilib.
Ailəsi
Gəncədə yaşayan Şəkəroğulları nəslindəndir. Atası Məmməd bəy, anası isə Gövhər xanım olub.
Yunis Şəkərov 1923-cü ildə Səadət xanımla ailə qurub. Bu evlilikdən Merfua, Oral, Baykal, Ümran adlı övladları dünyaya gəlib.
Diabetik neyropatiya
Diabetik neyropatiya ( - "sinir" +  - "əzab, xəstəlik") - şəkərli diabetdə kiçik qan damarlarının zədələnməsi ilə əlaqəli sinir sisteminin pozğunluqları - yalnız iş qabiliyyətinin azalmasına deyil, həm də tez-tez baş verən ağırlaşmalardan biridir. Ağır əlillik hallarının yaranmasına və xəstələrin ölümünə səbəb olur. Patoloji proses bütün sinir liflərinə təsir göstərir. Müəyyən liflərin zədələnmə dərəcəsindən asılı olaraq müxtəlif növ diabetik neyropatiya müşahidə olunur: sensor (həssas), sensor-motor, avtonom. Eləcə də neyropatiyalar mərkəzi və periferik olaraq ayırd edilir. V. M. Prixojanın (1987) təsnifatına görə, beyin və onurğa beyninin zədələnməsi mərkəzi neyropatiya hesab olunur və müvafiq olaraq bölünür:
Beyin qan dövranının pozulması
Şəkərli diabetin gedişatı fonunda beyin işemik insultunun inkişaf riski artır. Uzunmüddətli epidemioloji tədqiqatın nəticələrinə görə, 12 illik izləmə müddətində şəkərli diabet xəstələri arasında işemik insultun baş verməsi 1000 nəfərdən 62,3-ə çatır, halbuki əhalinin digər kateqoriyaları arasında bu hal hər 1000 nəfərə 32,7 nəfərdir. Bununla belə, hemorragik insult və keçici serebrovaskulyar pozuntuların tezliyi ümumi əhalidən fərqlənmir. Müəyyən edilmişdir ki, şəkərli diabet digər risk faktorlarının ( arterial hipertenziya, hiperlipidemiya ) mövcudluğundan asılı olmayaraq serebrovaskulyar qəzaların inkişafı üçün risk faktorudur.
Bununla belə, şəkərli diabet xəstələri arasında işemik insultun gedişi şəkərli diabeti olmayan əhali arasında insultun gedişi ilə müqayisədə daha ağır, daha pis proqnoz, daha yüksək ölüm və ya əlilliklə müşahidə olunur. 1988-ci ildə Lithner və digərləri tərəfindən aparılan bir araşdırmada diabetli insanlar arasında insultdan ölüm halları 28%, diabeti olmayanlar arasında isə 15% olduğu müəyyən edilmişdir. ABŞ-da aparılan epidemioloji tədqiqatda müəyyən edilmişdir ki, şəkərli diabeti olan insanlarda ilk insultdan sonra təkrarlanan serebrovaskulyar pozğunluqların inkişaf riski, şəkərli diabeti olmayan insult keçirmiş insanlardan risk səviyyəsi 5,6 dəfə yüksəkdir. (Alter et al., 1993).
7 il ərzində 2-ci tip şəkərli diabetli 411 nəfər arasında aparılan epidemioloji araşdırmalar aşkar etdi ki, acqarına qanda qlükoza səviyyəsi ürək-damar sistemi xəstəliklərindən olan xəstələrin ölüm nisbəti ilə əlaqələndirilir və serebrovaskulyar pozuntular daxil olmaqla  makroangiopatiyanın inkişafı üçün böyük risk faktorudur.
Distal simmetrik sensorimotor polineyropatiya
Distal simmetrik sensorimotor polineyropatiya (ədəbiyyatda adətən diabetik polineyropatiya adlanır) diabetik neyropatiyanın ən çox rast gəlinən klinik təzahürüdür.
Diabetik avtonom neyropatiya
Şəkərli diabetdə avtonom sinir sisteminin zədələnməsi hallarının tezliyi 13,8-71% arasında dəyişir (orta hesabla şəkərli diabetli xəstələrin 20-40%-də müşahidə olunur). Bu, daha çox 2-ci tip şəkərli diabet olan insanlarda müşahidə olunur və tez-tez diabetik polineyropatiya ilə əlaqələndirilir. Tədqiqatlar sübut edir ki, diabetik avtonom neyropatiya diabetli insanlarda ölümün əsas proqnozlaşdırıcısıdır və xəstələrin sağ qalma nisbətini aydın şəkildə azaldır.
Şəkərli diabetdə avtonom innervasiyası olan hər hansı bir sistem və ya orqan zədələnə bilər, lakin avtonom neyropatiyanın aşağıdakı təzahürlərinə hazırda daha çox diqqət verilir :
Göz bəbəyi funksiyasının anomaliyaları
Xəstələr yaxşı işıqlandırılmış yerdən zəif işıqlandırılmış məkana keçərkən görmə qabiliyyətinin yavaş uyğunlaşmasından, alaqaranlıqda və gecə görmənin pisləşməsindən narahatdırlar və bu, simpatik sinir sisteminin disfunksiyasının nəticəsidir. Bundan əlavə, şəkərli diabetli insanlarda rodopsin istehsalında azalma müşahidə olunur ki, bu da görmə qabiliyyətinin uyğunlaşma prosesində ləngiməni gücləndirir.
Tərləmə disfunksiyası
Diabetli insanların demək olar ki, yarısında postqanglionik simpatik liflərin zədələnməsi nəticəsində tər funksiyası pozulur.
Diabetik enteropatiya
Diabetik enteropatiya (diabetik ishal) ən çox rast gəlinən bağırsaq zədələnməsidir - əksər xəstələr qəbizlikdən narahatdırlar (səbəblərdən biri: yoğun bağırsağın ekstramural innervasiyasının pozulması). Bununla belə, mədə-bağırsaq avtonom neyropatiyasının ən tipik təzahürü diabetik ishal hesab olunur, onun parlaq və xarakterik simptomları xəstələrin yalnız 1% -ində müşahidə olunur ( A. S. Efimov et al., 1985).
Diabetik kardial avtonom neyropatiya
Diabetik kardial avtonom neyropatiya (KAN) sinir sisteminin simpatik və parasimpatik hissələrinin sinir liflərinin zədələnməsi nəticəsində yaranan diabetin ağırlaşmasıdır. Toronto Diabetik Neyropatiya Tədqiqat Qrupunun KAN alt komitəsinin və Amerika Diabet Assosiasiyasının (ADA) qərarına uyğun olaraq, KAN diabetli xəstələrdə ürək-damar sisteminin vegetativ tənzimlənməsinin pozulması kimi müəyyən edilir.
Bu vəziyyət ürək-damar xəstəliklərindən ölüm hallarını təxminən 5 dəfə artırır.
Bir sıra tədqiqatlar KAN-ın gedişatı zamanı ürək-damar xəstəlikləri üçün risk faktorları olaraq hipertoniya, yüksək trigliseridlər, bədən kütləsi indeksi və siqaret çəkmək kimi vərdişlər qeyd olunur.
KAN aşağıdakı simptomlarla özünü göstərir: taxikardiya, sabit ürək ritmi və digər aritmiyalar, asemptomatik miokard işemiyası halları, o cümlədən infarktların inkişafı, fiziki tolerantlığının azalması, qan təzyiqində dalğalanmalar və ortostatik hipotenziya (şaquli vəziyyətə keçərkən təzyiqin azalması), sonuncu həm asimptomatik, həm də serebrovaskulyar çatışmazlıq əlamətləri ilə davam edə bilər: sinkopal və lipotimik vəziyyətlər, dayanıqlı vəziyyətdə zəiflik və qulaqlarda səs hissi.
Diabetik neyropatik kaxeksiya
Diabetik neyropatiyanın bir forması. Sindroma diabetik distal simmetrik sensorimotor polineyropatiya, vegetativ neyropatiya və ağır çəki itkisi (əsas göstəricinin 50-60%-ə qədəri) daxildir.
Əsas patogenetik amil (eləcə də ümumiyyətlə polineyropatiyada) uzun müddətli hiperglikemiyanın olmasıdır. Daha çox 50 yaşdan sonra uzun müddət şəkərli diabetdən əziyyət çəkən kişilərdə inkişaf edir.
Bu sindrom, xüsusilə ayaqlarda, "narahat ayaqlar" sindromu adlanaraq şiddətli ağrılarla xarakterizə olunur. Ağrılar gecə saatları daha da pisləşir. Xəstələr pis yatır, depressiyaya düşür, iştahı azalır və tədricən bədən çəkisi azalır. Dəridə və tendonlarda degenerativ dəyişikliklərlə müşayiət olunan trofik innervasiya pozğunluqları inkişaf edir. Xəstə kişilər həmçinin potensiyanın pozulmasından əziyyət çəkirlər.
Müalicə diabetik nöropatiyanın müalicəsi qaydalarına uyğun olaraq həyata keçirilir.
Proqnoz adətən yaxşı nəticələr verir - 6-18 ay ərzində xəstələrin çəkisi bərpa olunur, sensorimotor neyropatiyanın təzahürləri dayanır.
Mişel Pfayfer
Mişel Meri Pfayfer – ABŞ-lı aktrisa və prodüser. O, "Qızıl qlobus" da daxil olmaqla bir çox mükafatların sahibidir. Mişel həmçinin 3 dəfə Oskar mükafatında namizədlərdən biri olub.
Həyatı
Film karyerasının başlanğıcını 1980-ci ildə rol aldığı The Hollywood Knights ilə etdi, amma ilk dəfə "Scarface" filmindəki performansıyla diqqətləri üzərinə çəkdi. Pfayfer Dangerous Liaisons filmindəki performansıyla Ən Yaxşı Köməkçi Qadın Aktrisa Akademiya Mükafatına və The Fabulous Baker Boys (1989) və Love Field (1992) filmləriylə Ən Yaxşı Qadın Aktrisa Akademiya Mükafatına namizəd göstərildi. Ticari baxımdan böyük uğur əldə edən filmləri isə Batman Returns (1992), What Lies Beneath (2000), və Hairspray (2007) 'dir. Oynadığı digər filmlər arasında Ladyhawke (1985), The Witches of Eastwick (1987), Married to the Mob (1988), The Age of Innocence (1993), Wolf (1994), Təhlükəli düşüncələr (1995), I Am Sam (2001) kimi istehsallar vardır.
Mənbələr
Mişel Meri Kinotap.com
Konstitusiyalı Demokratiya Partiyası
Konstitusiyalı Demokratiya Partiyası (, Konstitutsionno-demokratiçeskaya partiya; K-D), həmçinin Konstitusiyalı Demokratlar və formal olaraq Xalq Azadlığı Partiyası — Rusiya imperiyasında mərkəzçi, liberal siyasi partiya. Partiya Qərbin konstitusiyalı monarxiya ideyalarını təbliğ edir və mötədil mühafizəkarlar ilə mötədil sosialistlərdən dəstək görmüşdür. Partiya üzvlərinə partiya adının K-D abbreviaturası əsasında kadetlər deyirdilər. Partiya platformasının nəzəri əsasını Konstantin Kavelin və Boris Çiçerinin yazıları təşkil edir. Tarixçi Pavel Milyukov partiyanın möcud olduğu müddətdə onun sədri idi.
Kadetlərə verilən dəstəyin əsasını ilk növbədə ziyalılar və işçilər təşkil edirdi. Partiyada universitet professorları və hüquqşünaslar xüsusilə önəmli yerə sahib idi. Bir çox kadet partiya üzvləri zemstvo veteranları idi. Konstitusiyalı Demokratiya Partiyası bir neçə liberal qrupun birləşməsi nəticəsində yaranmışdır. Bunlar Qurtuluş Birliyi, Zemstvo Konstitusiyaçılar Birliyi və Birliklər Birliyi idi. Bundan əlavə, müəllimlər, hüquqşünaslar, yazıçılar, həkimlər və mühəndislər də daxil olmaqla burjua işçiləri və ziyalılar partiyanın bir hissəsi idi.
Kadetlərin liberal iqtisadi proqramı işçilərə 8 saatlıq iş günü və tətil hüququnu dəstəkləyirdi. Kadetlər "Rusiyadakı bütün milli azlıqların tam vətəndaşlığına sadiq idilər". Partiya yəhudilərdən və Volqa almanlarından əhəmiyyətli dəstək almışdır.
Bakı şöbəsi
Konstitusiyalı Demokratiya Partiyasının Bakı şöbəsi 1905-ci ilin dekabrında Moskvada təsis qurultayından iki ay sonra fəaliyyətə başlamışdı. Şöbənin təsis iclası isə 1906 il yanvarın 7-də keçirilmişdi. İclasda B.L.Baykov Bakı şöbəsinin sədri seçildi. Şöbənin bürosuna isə M.F.Podşibyakin, Stanislav Vonsoviç, İ.Miroslavski, A.M.Feyql, Əlimərdan bəy Topçubaşov, İ.Hacınski, K.İ.Xatisov, Stepan Taqianosov, M.Q.Alibeqov, F.F.Skrepinski daxil oldular. Büroya namizədlər sırasında İ.Səfərəliyev, İ.Hacıyev, S.Şifrin, Fridlandın adları çəkilirdi.
Partiyanın Bakı şöbəsi Moskva və Peterburq kadetlərinin proqramını qəbul etmişdilər. Sosial və milli tərkibinə görə Bakı şöbəsi, demək olar ki, bütün millətlərin yuxarı və orta təbəqələrini əhatə edirdi. Rusiyalı həmkarlarından fərqli olaraq, Bakı kadetləri öz məqalələrində Qafqaz xalqlarına muxtariyyət verilməsi tələbi ilə çıxış edirdilər. Belə tələblərlə çıxış edən Stanislav Vonsoviç, M.F.Podşibyakin, Ü.Turski muxtariyyət tələbini onunla əsaslandırırdılar ki, Rusiyadan fərqli olaraq, Qafqazda özünüidarəetmə orqanları hələ də yaradılmayıb və belə bir şəraitdə yeganə çıxış yolu Qafqaz xalqlarının çoxdan arzuladığı muxtariyyət üsuli-idarəsinin tətbiq edilməsidir.
1906-cı ildə 1-ci Duma seçkiləri kampaniyasına da nüxtəlif millətlərin nümayəndələrini öz seçiciləri sırasma cəlb etmək məqsədilə Bakı kadetləri müraciətnamə yaymışdı. Müraciətnamədə kadetlərin liberal proqramına Rusiyada yaşayan çoxsaylı xalqların vəziyyətinin dəyişdirilməsi, xüsusilə onların öz doğma dillərində yazıb oxumaq və özünüidarəetmə orqanlarına malik olmaq hüquqları barədə bəndlər də salınmışdı. Bəyannamələrə baxmayaraq, Bakı şöbəsinin namizəd siyahılarına azərbaycanlılar daxil olunmamışdı və onlar seçkilərdə müstəqil namizədlər kimi iştirak edirdilər. 1906-cı il mayın 3-də onların namizədlərindən biri - S.S.Yakovlev naməlum şəxslər tərəfindən öldürüldü. Kadetlər seçki təbliğatlarının dayandırılması barədə qəzetdə elan verdilər və bu qərarın səbəbini onların toxunulmazlığına təminat olmaması ilə izah etdilər.
1912-ci ildə 4-cü Dumaya seçkilər vaxtı kadetlər həmin il Rusiyada yaradılan Tərəqqi partiyasının nümayəndələri qismində fəal seçkiqabağı kampaniyaya başladılar. Seçkilər ərəfəsində kadet partiyasının üzvləri Milyukov, Şinqaryov, Rodiçev təbliğat kampaniyası aparmaq üçün Bakıya gəlmişdilər.