cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sahibkarlığın İnkişafı Fondu (Azərbaycan)
Tarixi
27 avqust 2002-ci ildə dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına verilən güzəştli kreditlərin istifadəsində yaranmış problemlərin aradan qaldırılması, Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun fəaliyyətinin Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafının prioritetləri və mərhələlər üzrə həlli tələb olunan vəzifələrlə uzlaşdırılması, sahibkarlığa dövlət dəstəyinin gücləndirilməsi və bu fəaliyyətin genişləndirilməsinin təmin edilməsi məqsədilə Ümummilli lider Heydər Əliyevin 779 nömrəli Fərmanı ilə "Azərbaycan Respublikasının Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu haqqında Əsasnamə"nin və ’’Azərbaycan Respublikası Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun vəsaitinin istifadəsi Qaydaları’nın təsdiq edilməsi ilə Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun fəaliyyəti və sahibkarlıq subyektlərinin investisiya layihələrinin güzəştli şərtlərlə maliyyələşdirilməsi mexanizmi yenidən qurulmuş və bununla da, Fond daha aktiv fəaliyyət fazasına daxil olmuşdur.
31 iyul 2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu ləğv edilmiş və Azərbaycan Respublikası İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyində Azərbaycan Respublikasının Sahibkarlığın İnkişafı Fondu publik hüquqi şəxs təsis edilmişdir.
Əsas vəzifələri
Fond Azərbaycan Respublikası Sahibkarlığın İnkişafı Fondunun Nizamnaməsi ilə müəyyən edilmiş bir sıra vəzifələri həyata keçirir:
Fəaliyyət istiqamətləri
Azərbaycan Respublikası Sahibkarlığın İnkişafı Fondunun Nizamnaməsi ilə Fondun aşağıdakı fəaliyyət istiqamətləri müəyyən edilmişdir:
Dəstək mexanizmləri
Maliyyə dəstəyi mexanizmləri
Avadanlıq krediti mexanizmi — Avadanlıqların girov qoyulması yolu ilə mövcud avadanlıqlarını yeniləmək və ya yeni avadanlıqlar əldə etmək istəyən sahibkarlıq subyektlərinə verilir. Kreditin məbləği 5 min manatdan 3 milyon manatadək, faiz dərəcəsi illik 9%-dək, kreditin müddəti 5 ilədək, güzəşt müddəti avadanlığın quraşdırılması üçün tələb olunan vaxt nəzərə alınmaqla, 12 ayadək müddəti təşkil edir.
Dövlət zəmanəti və subsidiya mexanizmi — Dövlət zəmanəti pandemiyadan (COVİD-19) zərər çəkmiş sahələrin iqtisadi fəaliyyət növləri üzrə fəaliyyət göstərən sahibkarlıq subyektlərinin müvəkkil kredit təşkilatlarından almaq istədikləri kreditlərə verilir. Zəmanət verilən kreditlərə faiz subsidiyaları da ödənilir. Dövlət zəmanəti ilə kredit mexanizmi məbləği 3 milyon manatadək, illik faiz dərəcəsi 15%-dək, müddəti 3 ilədək olan kreditlərə şamil edilir. Kreditlər üzrə 12 ayadək güzəşt müddəti tətbiq edilir. Bu mexanizmə əsasən, kreditlərin 60%-dək hissəsinə dövlət zəmanəti verilir, həmçinin həmin kreditlərin illik faiz dərəcəsinin 50%-i dövlət tərəfindən subsidiyalaşdırılır. Bu mexanizm üzrə maliyyə dəstəyi 2021-ci ildə başa çatıb. Hazırda zəmanət verilmiş kreditlƏr üzrə subsidiya ödənişi davam edir.
Mövcud kredit portfeli üzrə subsidiya mexanizmi — Faiz subsidiyası pandemiyadan zərər çəkmiş sahələrdə fəaliyyət göstərən və 2020-ci il 10 mart tarixinə aktiv kredit borcu olan sahibkarların kredit təşkilatlarından manatla aldıqları kreditlərə verilir. Faiz subsidiyası kreditlərin illik faiz dərəcəsinin 10% bəndi həcmində və 2020-ci ilin mart ayından başlayaraq 12 aydan çox olmayan müddətdə ödənilir.
Sahibkarlara Xidmət Mərkəzi - müasir informasiya-kommunikasiya imkanlarından istifadə etməklə sahibkarların müraciətlərinin operativ şəkildə cavablandırılması məqsədilə yaradılıb. Mərkəz tərəfindən sahibkarlara məlumat, maarifləndirmə, məsləhət və digər xidmətlərdən istifadə imkanları təqdim olunur.
Elektron Kredit Platforması (e-edf.gov.az)
"Elektron kredit platforması" vasitəsilə dövlət zəmanətli kreditlərin verilməsi və kredit faizlərinin subsidiyalaşdırılması həyata keçirilir və bu məqsədilə sahibkarların müraciəti onlayn qaydada qeydə alınır. Elektron Kredit Platforması vasitəsilə sahibkarlar müvəkkil kredit təşkilatına getmədən onlayn rejimdə biznes kreditləri üçün müraciət etmək, müraciətlərin statusunu real vaxt rejimində izləmək və eyni anda 3 müvəkkil kredit təşkilatına müraciət etmək imkanı əldə edirlər. 2021-ci ildə dövlət zəmanəti və subsidiya mexanizmi başa çatdığından hazırda Platformanın fəaliyyəti müvəqqəti olaraq dayandırılıb.
Zabit
Zabit (Offizier) — əsasən hərbçi məmurlara verilən bir vəzifə növü. Polis və başqa xidmət orqanlarında da istifadə olunur. Zabit vəzifəsi rütbələrinə görə iki yerə bölünür: Kiçik zabit heyəti və Ali zabit heyəti.
Taxılçılıq
Taxılçılıq — taxılların becərilməsindən, taxılın daha qısa müddətdə daha çox səmərə verməsini təmin etməyə istiqamətli, əhəmiyyətli bir fəaliyyət növüdür.
Azərbaycanda Eneolit dövrü təxminən e.ə. VI-IV minillikləri əhatə edir. Bu dövrdə ilk dəfə olaraq misdən istifadə edilsə də, əkinçilikdə yenə də daş alətlər əsas mövqeyə malik olmuşlar. Əkinçilik və heyvandarlıq aparıcı sahə olmaqla yerli əhalinin başlıca məşğuliyyəti sayılmış və onun iqtisadi həyatının əsasını təşkil etmişdir. Bu dövrdə taxılın əkilib-becərilməsi, döyülüb yığılmasında ağac, daş və qismən də sümük alətlərdən istifadə edilmişdir.
Azərbaycanın dağ və dağətəyi ərazisində dəmyə əkinçiliyin təşəkkül tapması və inkişafı üçün hər cür münasib coğrafi şərait olmuşdur.
Taxılçılıq təsərrüfatında yerli taxıl növləri və ənənəvi əkinçilik üsulları üstünlük təşkil edirdi. Azərbaycanda sarıbuğda, gurgəni, qaraqılçıq, xırdabuğda, gülüsər, kərə, Qarabağ buğdası, ağ buğda, səkiləbuğda, qaragiləbuğda topbaşbuğda, ağ arpa, qara arpa, şeşəri arpa, qılıcı arpa növləri əkilib becərilirdi. Səpilmə və yetişmə vaxtına görə buğda və arpa payızlıq və yazlıq olurdu. Payızlıq buğda və arpa əkinləri Azərbaycanın taxılçılıq təsərrüfatında daha üstün yer tutmuşdur.
Taxılçılıqda qoşqu qüvvəsi ilə istifadəsi mümkün olan bir sıra şum alətləri mövcud olmuşdur. Azərbaycanda bir-birini tamamlayan xış, ulamalı xış və qara kotan kimi şum alətləri daha geniş yayılmışdır.
Jozef Nisefor Nyeps
Jozef Nisefor Nyeps (d. 7 mart, 1765 - ö. 5 iyul, 1833) - Fransız ixtiraçı.
Həyatı
7 mart 1765-ci ildə fransız ixtiraçı, dünyada ilk fotonun müəllifi Jozef Nisefor Nyeps (Joseph Nicephore Niepce) doğulmuşdur.
Fəaliyyəti
1822-ci ildə o, ilk dəfə "Açılmış stol" (Table ready) adlı foto təsviri yaratmışdır. 1826-cı ildə ilk fotonu çəkmiş və beləliklə dünyada ilk çəkilən fotonun müəllifi kimi tanınmışdır.
thumb|250px|left|Yozef Nisefor Niyepsi tərəfindən çəkilmiş ən qədim foto "Pəncərədən görünüş", 1826
Zümrüd Qurbanov
Zümrüd Qurbanov — Gürcüstan ictimai-siyasi və dövlət xadimi. "Qeyrət" Xalq Hərakatının liderlərindən biri, 1995-1999-cu illərdə Gürcüstan Parlamentinin deputatı. Gürcüstan Vətəndaşlar İttifaqının önəmli funksionerlərindən biri.
Diridoğan kərtənkələlər
Diridoğan kərtənkələlər — Əsl kərtənkələlər fəsiləsinə və eyni adlı cinsə aid növ. Bəzən bu növün daxil olduğu cinsi Meşə kərtənkələləri (Zootoca) adlandırılır. Əvvəllər isə bu növ Yaşıl kərtənkələlər cinsinə daxil edilirdi.
Zümrüd Qurbanov
Həyatı
1963-cü ildə Gürcüstan Respublikasının Marneuli rayonu, Qızılhacılı kəndində anadan olmuşdur.
Diridoğan kərtənkələlər
Yayılması
Demək olar ki, bütün Şimali Avropa boyunca, Mərkəzi və Şərqi Avropada və Şimali Asiya ərazilərində yayılmışlar. Onlar soyuq temperatura davamlığı ilı seçilirlər. Bu səbəbdən arealları Şimal Buzlu okean sahillərinə qədər uzanır.
Görünüşü
Diridoğan kərtənkələlər 15–18 sm uzunluğa malik olsalarda onun 10–11 sm quyruğu təşkil edir. Belinin ortası qəhvəyi olur və tünd xətlərə malik olurlar. Aşağı nahiyəsi açıq rənglərdə olur. Erkəklərdə yaşıl vəya sarı, dişilərdə isə kərniç-qırmızı olur. Bəzən büstütün qara (Melanizm) rəngdə olan fərdlərədə rast gəlinir.
İnesu Emiko Takeoka
İnesu Emiko Takeoka — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.
122 (ədəd)
Yüz iyirmi iki — say sistemində ədədlardən biridir. Yüz iyirmi birdən sonra, yüz iyirmi üçdən əvvəl gəlir.
Zümrüd Qurbanov
Vəfatı
13 noyabr 2020-ci ildə 57 yaşında qəfildən dünyasını dəyişmişdir.
Mədətkənd
Mədətkənd — Azərbaycan Respublikasının Xocalı rayonunun Qarabulaq kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Ermənilər tərəfindən Madataşen adlandırılır.
1992-ci ildən 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olub. 2005-ci ildə Dağlıq Qarabağda keçirilən əhalinin siyahıyaalmasına əsasən Mədətkənd kəndinin əhalisinin faktiki sayı 90 nəfər, qeydiyyatdakı əhalinin sayı 94 nəfər təşkil edirdi. 2020-ci il noyabr ayının 9-u Azərbaycan Silahlı qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Soliqorsk
Soliqorsk (Салігорск) — Belarusda şəhər. Əhalisinin sayına görə Minsk vilayətində ikinci (Borisov şəhərindən sonra) ən böyük yaşayış məntəqəsidir. Şəhər 6 yanvar 1965-ci ildən etibarən Soliqorsk rayonunun inzibati mərkəzidir.
Diridoğan kərtənkələlər
Qidalanması
Əsasən kiçik Cücülərlə, yağış qurdları və molyusklarla qidalanır. Onlar öz şikarlarını kiçik dişləri ilə saxlayırlar. Şikarlarını dişləri ilə doğraya bilmirlər və onları diri udurlar.
Onlar yaxşı üzə bilirlər. Düşmənlərdən qaçarkən suya girərək üzür və ya daşların arasında gizlənirlər. Bəzən isə torpağın altına qazaraq girirlər. Qışı isə 30–40 sm dərinlikdə yerləşən yuvalarda keçirirlər.
Çoxalması
Diridoğan kərtənkələ 3 yaşına catarkən yetkinləşir. Aprel-may ayları çütləşmə baş verir. Diri doğması ilə seçilir. İyulun ortası-avqustun əvvələri 8–12 olmaq bala doğur. Balalar 34–40 mm uzunluğa malik olur.
Arealın cənub-qərbində Kantabriy dağları bölgəsində bu növün nümayəndələri yumurta qoymaqla çoxalır.
Qalacıq (Cəbrayıl)
Qalacıq — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Tarixi
1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib.
9 Noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Qalacıq Cəbrayıl rayonunun Hovuslu inzibati ərazi vahidində kənddir. Çaxmaq çayının (Arazın qolu) sahilində, Qarabag silsiləsinin ətəyindədir. Keçmis adl Əhmədli olmuşdur. Yasayış məntəqəsi orta əsrlərə aid qədim qala xarabalığının yaxlnlığında salindığı üçün belə adlandırılmışdır.
İqtisadiyyatı
Əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.
İnesu Emiko Takeoka
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 3 oyun keçirib, 3 qol vurub.
Hüma Şah Sultan
Hüma Şah Sultan — 18-ci Osmanlı sultanı Sultan İbrahim in nikahlı xanımı, Hasəki sultan. Sultan İbrahim lə nikahlanmış və toy mərasimində başından asdığı tellər səbəbilə, Telli Hasəki olaraq anılmağa başlanmışdır.
Həyatı
Həyatının ilk illəri və saraya necə alındığı bilinməsə də, Sultan İbrahim səltənətinin son illərində hərəm ə alındığı ehtimal olunur. Sultan İbrahim in ən sevimli qadını olan Hümaşah Sultanla 1647-ci ildə rəsmi nikahla evləndiyi məlumdur. Tarixçi Mustafa Naimanın qeydlərinə görə, nikah əsnasında gəlin vəkili olaraq Darüssəadə ağası, sultanın vəkili olaraq isə sədrəzəm Həzərparə Əhməd Paşa iştirak etmişdir. Nigahın ardından bütün divan vəzirləri və digər saray xidmətçiləri saçlarından gümüş və qızıl tellər asılan gəlini alayla birlikdə Topqapı sarayı na gətirdilər. Mehir məbləği olaraq o ilki Misir xəzinəsi Hümaşah Sultana hədiyyə edildi.
Sultan İbrahim in psixoloji zəifliyindən istifadə edərək üzərində nüfuz qazanan Hümaşah Sultan gün keçdikcə sərvətini artırırdı. Ancaq onun bu qədər qısa zamanda yüksəlməsi başda Validə Mahpeykər Kösəm Sultan olmaqla, qızları Fatma, Gövhər və Atikə Sultan ların da narazılığına səbəb olmuşdu. Bu sürtüşmədə xanımı Hümüşah Sultanın tərəfini tutan Sultan İbrahim isə bacılarını Hümaşah Sultana xidmət etdirmiş, bu hadisənin ardından isə mallarını müsadirə etdirərək Ədirnə sarayı na sürgün etmişdir.
Sultan İbrahim in dəlilikləri və dövlət işlərindən uzaqlaşaraq eyş-işrətə dalması nəticəsində, 8 avqust 1648-ci ildə ayaqlanan üləma və ordu mənsubları, Validə Mahpeykər Kösəm Sultan ın rəhbərlik etdiyi saray çevrilişi ilə Sultan İbrahim i taxtdan endirdi və yerinə 7 yaşlı oğlu Şahzadə Mehmed i taxta çıxardılar. Ancaq yeni sultan hələ 7 yaşında idi və Validə sultan olan Turhan Sultan taxt naibəsi olmaq üçün çox təcrübəsiz idi. Bu səbəblə dövlət adamları və saray əyanları yeni sultanın nənəsi Mahpeykər Kösəm Sultan ın taxt naibəliyinə gətirilməsini istədilər. "Valide-yi kəbir" ünvanıyla hakimiyyəti yenidən ələ alan Mahpeykər Kösəm Sultan ın istəyilə, Sultan İbrahim in bütün hərəmi Köhnə saray a göndərilsə də, Şahzadə Süleyman ın anası Dilaşub Sultan və Şahzadə Əhməd in anası Müəzzəz Sultan Topqapı sarayı nda övladlarıyla birlikdə qaldılar. O əsnada hamilə olan Hümaşah Sultan da Köhnə saray a sürgün edilənlər arasında idi. Saray çevrilişindən 2 ay sonra 1648-ci ilin oktyabrında yeganbə övladı olan Şahzadə Orxanı dünyaya gətirən Hümaşah Sultan bir müddət sonra övladından ayrıldı və körpə şahzadə Topqapı sarayı na alınaraq burada Mahpeykər Kösəm Sultan ın himayəsi altına alındı. Ancaq 1650-ci ilin yanvarında körpə yaşlarında vəfat etdi və Sultan İbrahim türbəsi nə - atasının yanına dəfn olundu.
Robert Brum
Robert Brum — Cənubi Afrikalı həkim və paleontoloq.
Hərbi sualtı gəmi
Hərbi sualtı gəmi — əsasən dənizlər ilə və okeanlar ilə əlaqəsi olan ölkələrin su fövzələrini qorumaq üçün və ya hərbi kəşfiyyat aparmaq üçün istifadə etdiyi, suyun alt hissəsində hərəkət edən qurğu.
Bir ovuc torpaq (roman)
Bir ovuc torpaq — Varis Yolçiyevin romanı.
Haqqında
"Bir оvuc tоrpaq" Varisin oxuculara təqdim etdiyi ikinci kitabıdır. "Bir оvuc tоrpaq" rоmanı da, əsasən, real hadisələr əsasında qələmə alınıb, burada sevgi və vətənpərvərliк mоtivləri, cinayətкar aləmin yaşantıları önə çəкilib. Rоman geniş охucu кütləsi üçün nəzərdə tutulub.
İthaf
2009-cu ilin 30 aprelində Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında terror hadisəsi qurbanı olmuş gənclərin əziz xatirəsinə ithaf edilir.
Xarici keçidlər
[http://masalli.cls.az/front/files/libraries/2206/books/418879484.pdf Varis. Bir ovuc torpaq: roman /Varis ; red. Ə. Paşayeva; üz qabığının tərt. ed. A. Hüseynov; sponsor ANT GROUP Bakı: Vektor, 2009.318 s.]
Nikolay Zateyev
thumbnail|right
Nikolay Vladimiroviç Zateyev - Rusiyalı Hərbi sualtı gəmisinin kapitanı,Nobel mükafatı laureantı.
Həyatı
28 Avqust 1998-ci ildə Moskva şəhərində 72 yaşında vəfat etmişdir.
Molla Həsənli (Cəbrayıl)
Molla Həsənli — Azərbaycan Respublikasının Cəbrayıl rayonunun Sirik kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Cəbrayıl rayonunun Molla Həsənli kəndi Sirik kənd Sovetinin tərkibində rayonun yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmişdir. 1993-cü ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal olunmuşdur. 9 noyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Yerli məlumata görə, yaşayış məntəqəsini vaxtilə Qarabağdan gəlmiş Molla Həsən adlı şəxs saldığına görə onun adı ilə aldandırılmışdır. Həmçinin bu adda Masallı və Daşkəsən rayonlarında kənd mövcuddur.
İqtisadiyyatı
Kənd əhalisinin əsas məşğuliyyətini heyvandarlıq təşkil edib.
Kösəm Sultan
Mahpeykər Kösəm Sultan — Osmanlı dövlət idarəsində önəmli rol oynamış Hasəki Sultan və Validə Sultan. Nəvəsinin səltənəti dövründə belə hərəmi və bütün imperiyanı idarə etmişdir. Sultan I Əhmədin hasəkisi, Sultan IV. Murad və I. İbrahimin validəsi, Sultan IV. Mehmedin Validə-i Müəzzəmidir (nənəsi). Osmanlı tarixinin 1603–1651 dövrlərində, təxminən 50 il müddətində saray içində mükəmməl gücə sahib olmuşdur. Osmanlı tarixinin öldürülən ilk Validə Sultanıdır.
Saray tarixindəki ilk adı Mahpeykər olsa da, ləqəb olaraq işlətdiyi Kösəm adı sonradan əsl adı kimi işlədilmişdir. Kösəm sözü "yol göstərən, hər şeyi bilən" deməkdir. Mahpeykər Kösəm Sultanın saray daxilində və saray xaricindəki duruşu bir-birilə ziddiyyət təşkil edirdi. Saray daxilində ciddi və qəddar olaraq tanınsa da, xalq içində çox sevilmiş, hətta vəfatından sonra İstanbulda təqribən 14.000 nəfər ac qalmış, bütün şəhər əhalisi ölümündən sonra 40 gün yas tutmuşdur.
İlk illəri
Kölə olaraq Topqapı Sarayının hərəminə girmədən əvvəlki həyatı bilinmir. 1590 tarixində Yunanıstanın Tinos adasında Anastasiya adı ilə dünyaya gəlməsi, atasının vəfatından sonra Bosniya bəylərbəyi tərəfindən seçilərək İstanbuldakı Osmanlı sarayının qızlar ağasına göndərilməsi rəvayət edilir.
Uzun boyu və qumral saçları ilə dönəmin Validə sultanı Safiyə Sultanın diqqətini çəkmiş, adını Mahpeykər olaraq dəyişərək himayəsinə almışdır. Kösəm Sultan kiçik yaşda hərəmdəki təhsilinə başlamış, bu dönəmlərdə III. Mehmedin vəfatı ilə taxta oturan I Əhmədə nənəsi Safiyə Sultanın hədiyyəsi olaraq təqdim edilmişdir.
Hasəkilik dönəmi
Dindarlığı və dövlət idarəsindəki qabiliyəti ilə sərt bir xarakterə sahib olan I Əhmədi özünə heyran edən Kösəm Sultan 15 yaşındaykən artıq I Əhmədin hasəkisi olmuş və saraydakı rəqiblərini ötüb keçmişdir.
Saraya gəldiyi dövrlərdə sarayın ən güclü qadınları I Əhmədin nənəsi Safiyə Sultan, anası Handan Validə Sultan və şahzadə Osmanın anası Mahfiruz Xədicə Sultan idi. Ancaq Safiyə Sultanın köhnə saraya göndərilməsi və Handan Sultanın 1605 tarixindəki vəfatı ilə iki hasəkinin saray rəqabəti başladı. Bu rəqabət 1607 tarixində baş verən hadisə ilə daha da qızışdı. Venesiya elçisi Simoni Contarini və Cəlal Təmruqoğlunun xatirələrində bu hadisə belə təsvir olunur;
Bir mərasim zamanı Kösəm Baş Hasəki Mahfiruzun yerinə oturmuş və bu da onun qəzəbinə səbəb olmuşdur. Hərəmxanada bir-birləri ilə dalaşan qadınların məsələsi I Əhmədin qulağına çatmış və gənc Sultan iki hərəmini də dannamışdır.
Daha sonra bu rəqabətə I Əhmədin üçüncü qadını olan Fatma Sultan da daxil omuşdur. Ancaq bütün bunlara baxmayaraq Sultan I Əhməd qadınları arasından yalnız Kösəm Sultanla nikah bağlamışdır.
Kösəm Sultan Mehmed, Murad, Qasım və İbrahim adlı şahzadələrdən başqa Ayşə, Fatma, Gövhərhan vəXanzadəların da anasıdır. Tarixçilərin yazdıqlarına görə Kösəm Sultan ilk illərində sakit və durğun həyat sürmüş, dinə bağlı olan əri I Əhmədlə birlikdə tez-tez dərgahlara gedərək xeyriyyə işləri ilə məşğul olmuşdur. Qüvvətlli xarakteri ilə atası III. Mehmeddən fərqlənən I Əhməd öz hərəmini dövlət işlərindən uzaq tutmuş və bu səbəbdən də Kösəm Sultan hasəkilik dövründə siyasətlə yaxından məşğul olmamışdır. Ancaq hasəkilik dönəmində gələcəyi üçün özünü sığortalamış, qızlarını dövrün ən güclü paşaları ilə evləndirərək divanda nüfuz sahibi olmuşdur. Onun saraydakı gücünü artıran ən önəmli hadisə isə böyük qızı Ayşə Sultanın evliliyi olmuşdur. Belə ki, hələ 6 yaşında olan qızı Ayşə Sultanı 1612 tarixində Sədrəzəm Nasuh Paşa ilə evləndirmiş, saray adətlərinə görə həddi buluğa çatdıqdan sonra Paşanın sarayına gəlin köçürmüşdür. Ancaq Nasuh Paşanın sədarət dövrü uzun çəkmədi. 18 oktyabr 1614 tarixində sarayına göndərilən cəlladlar sədrəzəmi, 9 yaşlı Ayşə Sultanın gözünün önündə boğaraq edam etmişdir. Bundan sonra sədarətə digər qızı Gövhər Sultanın əri Öküz Mehmed Paşa gətirildi. 1616 tarxində I Əhməd böyük oğlu şahzadə Osmanın təhlükəsizliyi üçün Kösəm Sultanın oğluna yaxınlaşmasını qadağan etmişdir. Çünki Kösəm Sultan əri I Əhməddən sonra taxta oğlu Şahzadə Mehmedin gəlməsini istəyirdi. Ancaq şahzadə Osmanı aradan qaldırmadan 1617-ci il 22 noyabra keçən gecə əri I Əhmədin ölümü ilə 27 yaşında dul qalmışdır.
Sürgün illəri
Əri öldükdən sonra taxta qaynı I. Mustafanın keçməsində önəmli rol oynamışdır. Taxta keçdiyi ilk gündən bəri dövlət məsələləri ilə məşğul olmayan I. Mustafa dövlət nəznində layiqincə padşah ola bilmədi və beləliklə, taxta çıxdıqdan 96 gün sonra – 26 fevral 1618-ci ildə baş verən saray çevrilişi ilə taxtdan endirildi. Yerinə əri I Əhmədin digər qadından olan böyük oğlu II. Osman taxta keçdi.
Ancaq II. Osman əslində validəsi Mahfiruz Sultan və lələsi Ömər Əfəndinin əlində oyuncağa çevrilmişdi. Lələ Ömər Əfəndinin sultanın ağlına saldığı islahat fikirləri Kösəm Sultanı sevindirirdi. Çünki Yeniçəri Ocağının ləğvi, qızlar ağası ilə birlikdə zənci hərəm ağalarının saraydan qovulması kimi ağlasığmaz islahat fikirləri həm xalq, həm ordu, həm də saray içində yaxşı qarşılanmayacaqdı. Gələcəkdə baş verə biləcək fırtınanı qabaqcadan hiss edən Kösəm Sultan vəliəhd oğlu Şahzadə Mehmedi taxt üçün hazırlamağa başladı.
Ancaq Kösəm Sultanın saraydakı gücündən çəkinən II. Osman anasının təkidi ilə köhnə saraya sürgün edildi. Buna baxmayaraq hələ şahzadəlik dönəmindən Kösəm Sultanla yaxşı münasibət quran II. Osman sürgün illərində onu 3 dəfə ziyarət etmişdir. Mahfiruz Xədicə Sultanın 1620 tarixindəki ölümündən sonra sarayda siyasi boşluq yaranmışdı. Bu qarışıqlıqdan qorxan II. Osman 1621 tarixindəki Lehistan Səfərinə çıxmadan öncə taxt namizədi və Kösəm Sultanın böyük oğlu 16 yaşlı Şahzadə Mehmedi boğduraraq edam etdirdi. Bu hadisədən sonra II. Osmana qarşı nifrət hissi artan Kösəm Sultan II. Osmanı devirmək və digər oğlu şahzadə Muradı taxta oturtmaq üçün fəaliyyətə başladı.
Xalq arasında yaratdığı qarışıqlıq və sarayda başlatdığı üsyanla II. Osmanı devirən Kösəm Sultanın planları düz işləmədi və bu səbəbdən oğlu şahzadə Muradın yerinə məhbus sultan I. Mustafa taxta oturdu. I. Mustafanın anası Həlimə Sultan və kürəkəni Sədrəzəm Qara Davud Paşa tərəfindən II. Osmanın faciəvi şəkildə edamı xalq arasında qarışıqlığa səbəb olmuşdur. Kösəm Sultan da bu qarışıqlıqda istifadə edərək sipahi dəstələrinə külli miqdarda rüşvət payladı və Sultan Osmanın qatili Davud Paşanın kəlləsini istəmə bəhanəsilə üsyançıları Topqapı Sarayına topladı. Qara Davud Paşanı qoruya bilməyən Validə Həlimə Sultan kürəkənini üsyançılara təslim etsə də, üsyanlar dayanmadı. İstanbulda baş verən qarışıqlıqlar və Anadoluda alovlanan üsyanlar Osmanlı taxtına dövlət işləri ilə daha yaxından məşğul olan bir sultanın gəlməsini zəruri etdi.
Beləliklə, Sədrəzəm Kəmankeş Əli Paşanın və Kösəm Sultanın dəstəyi, dövrün şeyxülislamı Yəhya Əfəndinin də razılığı ilə I. Mustafa 10 sentyabr 1623 tarixində yenidən devrildi. Nəhayət, Kösəm Sultan illərdir apardığı taxt mübarizəsində qalib gəldi və 11 yaşlı oğlu IV. Muradı taxta oturtdu. Oğlunun yaşının az olması səbəbi ilə Səltənət naibəsi olaraq 10 il Osmanlı dövlətini şəxsən özü idarə etmişdir.
Sultan Murad dövrü
Kösəm Sultan Anadoludakı üsyanları yatırmaq üçün güclü siyasət aparsa da, nəticə əldə edə bilmirdi. Təqribən 10 illik hakimiyyəti dövründə 8 sədrəzəm, 9 dəftərdar dəyişdirmiş, hər zaman xalqın yanında olmuşdur. Xeyriyyə cəmiyyətləri qurmuş, borca görə məhbus olan insanların borclarını ödəyərək onları azad etmiş, kasıblar üçün aşxanalar açdırmışdır.
Keçən 10 il ərzində IV. Murad təlim-tərbiyə dərslərini başa çatdırmış və dövlət işləri ilə maraqlanmağa başlamışdı. Rəvayətə görə, günlərin bir günü bütün yeniçəriləri mərasim bəhanəsi ilə Sultan Əhməd Meydanına yığan Sultan IV. Murad, yeniçərilərdən birinin onun yaşına lağ etməsindən əsəbləşib qılıncı ilə həm yeniçərini, həm də atını ikiyə bölmüşdür. Bu hadisədən sonra öncə bacısı Ayşə Sultanın əri Hafiz Əhməd Paşanı, daha sonra digər bacısı Gövhərxan Sultanın əri Topal Rəcəb Paşanı edam etdirmiş, anası Kösəm Sultanı da köhnə saraya göndərərək əsl səltənət dönəmini başlatmışdır.
Buna baxmayaraq Kösəm Sultanın oğlu üzərindəki gücü hələ də azalmamışdı. Belə ki, Mahfiruz Sultanın ölümündən sonra xalaları Şahincan Xatunun himayəsində böyüyən şahzadə Süleyman və şahzadə Bəyazid, xalasının sürgünə yollanması ilə Kösəm Sultanın insafına qalmışdılar. Kösəm Sultanın da təkidi ilə İrəvan səfərinə hazırlaşan IV. Murad 2 qardaşını da boğduraraq edam etmişdir. Beləliklə, Osmanlı xanədanı Kösəm Sultanın övladları ilə davam edəcəkdi. Buna baxmayaraq öz oğlu Şahzadə Qasımın edamının qarşısını ala bilmədi.
IV. Murad ölüm döşəyində ikən qəfəs həyatı yaşayan doğma qardaşı şahzadə İbrahimin də öldürülməsi barədə əmr versə də, şahzadə İbrahimin ailənin tək oğlan övladı olması səbəbi ilə Kösəm Sultanın da razılığı alınaraq IV. Muradın əmri icra olunmamış və ondan sonra taxta şahzadə İbrahim oturmuşdur. IV. Muradın bu əmri vermə səbəbi isə qardaşı İbrahimin zəif xarakterli olması və əgər taxta keçərsə, ölkənin böyük bir uçuruma doğru getməsinə inanması idi.
Sultan İbrahim dövrü
I. İbrahim şahzadəlik dönəmində hər an öldürüləcəyi qorxusu ilə yaşamış, bu səbəbdən psixoloji cəhətdən zəif xarakteri vardı. Bundan istifadə edən Kösəm Sultan bu oğlunun da səltənətində söz sahibi oldu. İbrahim taxta çıxanda Osmanlı xanədanı pis vəziyyətdə idi. Sultan İbrahim xanədanın tək kişi varisi idi və hələ də şahzadəsi yox idi. Bu səbəbdən Topqapı Sarayına dünyanın dörd tərəfindən cariyələr, cadugərlər gəlməyə başlamışdı. Gələn cadugərlər arasında ən məşhuru Cinci Xoca ləqəbi ilə tanınan Safranbolulu Qarabaşzadə Hüseyn Əfəndidir. Nəhayət, taxta çıxdıqdan 2 il sonra Sultan İbrahimin 3 oğlu : şahzadə Mehmed, şahzadə Süleyman və şahzadə Əhməd dünyaya gəldi. Bunun qarşılığında Kösəm Sultan Cinci Xocaya Safranboluda imarət tikdirmişdir.
Sultan İbrahimin ilk hasəkisi olan, əslən ukraynalı olan Turhan Xədicə Sultanın 2 yanvar 1642 tarixində ilk oğlan uşağını dünyaya gətirməsi sarayda böyük bir şənliyə səbəb oldu. Şahzadə Mehmedin təlim-tərbiyəsi ilə Kösəm Sultanın qızı Atiyə Sultan şəxsən özü maraqlanmışdır. I. İbrahimin 1647 tarixində evləndiyi səkkizinci hasəkisi Hüma Şah Sultanın saraya gəlişi ilə Kösəm Sultan gözdən düşdü. Hətta, I. İbrahim bacıları Ayşə Sultan, Fatma Sultan, Xanzadə Sultanın və qardaşı qızı Əsməhan Qaya Sultanın bütün mülklərini əllərindən alaraq Hüma Şah Sultana hədiyyə etmişdir. Bundan sonra oğlunun təkbaşına hakimiyyətə can atmasını hiss edən Kösəm Sultan gözünü belə qırpmadan öz doğma oğlundan imtina etmiş və dövlət adamları ilə görüşərək oğlu I. İbrahimi devirmişdir.
Sultan Mehmed dövrü
Sultan İbrahimin taxtdan endirilərək yerinə uşaq yaşdakı şahzadə Mehmedin sultan olması, Kösəm Sultanı gücləndirmişdi. Çünki IV. Mehmed hələ 6 yaşında idi və 21 yaşlı anası Turhan Xədicə Sultan dövlət işlərində hələ çox şeyləri bilmirdi. Nəvəsinin səltənəti dönəmində "Validə-i Müəzzəm" olaraq anılan Kösəm Sultan Yeniçəri Ocağını öz tərəfinə çəkmişdi.
Əsnafla yeniçərilər arasındakı mübarizədə yeniçərilərin tərəfini tutan Kösəm Sultan saraydakı gücünün yavaş-yavaş azaldığını hiss edirdi. Turhan Xədicə Sultanın hərəm ağalarının dəstəyini alması ilə dövlət işlərinə qarışması Kösəm Sultanı narahat etməyə başladı. Belə ki, Kösəm Sultanın nəvəsi Əsməxan Sultanın əri Sədrəzəm Mələk Əhməd Paşanın sədarətdən qovulması və Turhan Sultan tərəfdarı olan Siyavuş Paşanın sədrəzəm təyin olunması Kösəm Sultanın səbrini daşırdı. Belə ki, artıq yeni bir saray çevrilişinin vaxtı gəlib çatmışdı. Kösəm Sultanın hazırladığı plana görə Halvaçıbaşı Üveys Əfəndi IV. Mehmedə zəhərli şərbət içirtməli və yerinə I. İbrahimin digər oğlu şahzadə Süleyman gətirilməli idi. Çünki onun anası Saliha Dilaşub Sultan daha mülayim və Kösəm Sultan tərəfdarı idi. Ancaq Kösəm Sultanın Mələk Xatun adlı xidmətçisinin bu xəbəri Turhan Sultana çatdırması bütün planları pozdu. IV. Mehmedi öldürə bilməyən Kösəm Sultan yeni bir plan hazırladı. Plana görə 2 sentyabr 1651 tarixində iftardan sonra Süleymaniyyə Məscidinə toplanan yeniçərilər gizli yolla Topqapı Sarayına buraxılmalı və IV. Mehmedlə tərəfdarlarını qətlə yetirməli idi. Ancaq bu dəfə də planı pozulan Kösəm Sultan Lələ Süleyman ağanın rəhbərlik etdiyi hərəm ağalarından ibarət bir qrup tərəfindən gizləndiyi xüsusi bölmədən çıxarılaraq otağında qətlə yetirilmişdir. Bu edam o qədər faciəvi olmuşdur ki, otağın hər tərəfi qana bulanmışdı. Ömrü boyu yenilikçi hərəkətləri ilə tanınan Kösəm Sultan ölümü ilə də yenilik etdi. Belə ki, Kösəm Sultan Osmanlı tarixinin şəhid edilən ilk validə sultanıdır.
Xeyriyyə işləri
Ətrafındakı bütün kasıb və yardıma möhtac insanlara kömək etmişdir. Hər il Rəcəb ayında şəhər həbsxanalarına gedərək, borca görə həbsə düşən insanların borcunu ödəyərək azadlığa buraxmışdır. Ancaq bu adətini qatil insanlara tədbiq etməmişdir. 1640 tarixində tikilən Üsküdar Çinili məscid külliyəsi, Anadolu Qavağı, Validə mədrəsəsi məscidini fəaliyyətə açmışdır. Bundan başqa Məkkə və Mədinəyə də maddi yardım göstərmişdir.
İbi
İbi — İspaniyada yerləşən şəhər və bələdiyyə. Bələdiyyə Oyya-de-Kastalya ərazisinin 62,52 km² hissəsini əhatə edir.
2010-cu ildə hesablamalara görə əhali 23861 nəfərə çatmışdır.
Əyalət paytaxt şəhərindən 30 km uzaqlıqda yerləşir.
Euronews
EuroNews — çoxdilli xəbər kanalı.
Kanal yayıma 1 yanvar 1993-cü il tarixində Lionda başlamışdır. Xəbərləri Avropa perspektivindən dünyaya baxışlı xəbərlər çoxluğu təşkil edir və doqquz dildə yayımlanır. Euronews dünya səviyyəsində 151 ölkədə 330 milyon evə informasiya çatdırır. Tamaşaçı sayı baxımından Euronews, Avropa qitəsinin ən yüksək tamaşaçı nisbətinə sahib xəbər kanalıdır. Kanalda Avropa və dünyadan xəbərlər 30 dəqiqəlik aralarla efirə gedir.
Kanalda AB ilə əlaqədar yayımlanan xəbərlər Avropa Komissiyası başda olmaqla milli yayım təşkilatları ilə əməkdaşlıq içərisindədir. Kanal Avropa Birliyindən hər il 5.000.000 € fond alır. 4 iyun 2008-ci il tarixində Euronews rəsmi internet saytını, emblemini və kanal qrafiklərini yeniləmişdir. Qurulduğu gündən bu yana isə dörd fərqli loqo istifadə etmişdir.
Kanal ingilis, fransız, alman, italyan, portuqal, ispan, rus, ərəb, türk və fars dillərində yayımlanmaqdadır.
Tarixi və yaranması
Daha sonralar isə kanalın yayım şəbəkəsini genişləndirmək məqsədilə bu kanallarla müqavilələr bağlanmışdır:
Kanalın ən böyük hissədarları bunlardır: France Televisions (25.37%), RAI (22.84%), RTR (16.94%) və TRT (15.70%)
Ağquyruq qumluqca
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Euronews
Təqdimat
Euronews xəbərlərində qeyri-adi bir təqdimat tərzi istifadə edir. Kanalda müxbir və ya server istifadə edilmədən xəbərlər izləyənlərə təqdim edilməkdədir. Bu xəbər tərzi 2004-ci ildə Gallup Europe tərəfindən "yavaş", "monoton" və "darıxdırıcı" olaraq xarakterizə edilmişdir. Son zamanlarda isə xüsusilə canlı verilişlərdə server və müxbir istifadə edilməkdədir.
Mehdibəyli
Mehdibəyli (əvvəlki adı: Mehdişen) — Azərbaycan Respublikasının Xocalı rayonunun Ballıca kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Xocalı rayonunun Mehdişen kəndi Mehdibəyli kəndi adlandırılmışdır. 1992-ci ildən 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olub. İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələrinə əsasən imzalanmış 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Mehdibəyli kəndi Rusiya Sülhməramlı qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.
Euronews
Təqdimat
Kanalın əsas xəbər qaynaqları Avropa Yayım Birliyinə bağlı APTN və Reutersdir. Eyni zamanda fransız AFP, italyan ANSA, portuqaliyalı LUSA, alman DPA, türk AA, ispan EFE və rus İTAR TASS agentlikləri də kanalın xəbər qaynaqlarındandır.
Mehdibəyli
Toponimikası
XIX əsrdə İrandan gəlmə ermənilər burada yerləşdirildikdən sonra yaşayış məntəqəsi Mehdişen adlandırılmışdı. Oykonim "Mehdibəyin kəndi, Mehdibəyə məxsus kənd" mənasındadır. Kənd ermənilər tərəfindən Lusadzor adlandırılır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Qarabağ silsiləsinin ətəyində yerləşir.
Əhalisi
2005-ci ildə Dağlıq Qarabağda keçirilən əhalinin siyahıyaalmasına əsasən Mehdibəyli kəndinin əhalisinin faktiki sayı 174 nəfər, qeydiyyatdakı əhalinin sayı 177 nəfər təşkil edirdi.
Lənkəran dovşankələmi
Sedum lenkoranicum Grossh.
Qısa morfoloji təsviri
Çoxillik, çılpaq, ot bitkisidir. Gövdələr 6-15 sm hündürlükdədir. Yarpaqlar növbəli, qısa silindirvari, küt 3-6 mm uzunluğunda, 1-1,5 mm enindədir. Çiçək qrupu çətirvari-qalxan, 2-3 aralanan budaqlıdır. Çiçəklər oturaqdır. Kasacıqlar uzunsov –lansetvari, 2-3 dəfə tacdan qısadır. Ləçəklər 5-6 mm uzunluğunda, ağ və ya çəhrayı, lansetvari, ortada al qırmızı damarlıdır. Erkəkciklər 10, ləçəklərdən qısadır, ağ saplaqlı və qara-qırmızı tozcuqludur. Meyvəciklər 5 mm uzunluğunda, ağımtıl, lansetvari, 1mm uzunluğunda olan nazik buruncuqludur.
Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri
Çiçəkləmə -meyvə əmləgətirmə dövrü iyun-iyul aylarına təsadüf edir. Kserofit bitkidir. Orta dağ qurşağında meşələrdə və qayalıqlarda rast gəlinir.
Yayılması
Diabar və Lənkəranın dağlıq hissəsi.
Sayı və tendensiyası
Populyasiyanın təbii bərpası azalır, yeganə lokalitetində mənfi iqlimə və antropogen təsirlərə həssaslıq müşahidə olunur.
Məhdudlaşdırıcı amillər
Yayılma sahəsinin məhdud olmas və əhali tərəfindən mal-qara ilə otarılması.
Mühafizə tədbirləri
Mühafizəsi üçün xüsusi tədbirlər aparılmır, yayılma yerlərində antropogen təsiri azaltmaq məqsədi ilə yasaqlıqların təşkili, populyasiya səviyyəsində genetik tədqiqi, həmçinin toxum bankında saxlanılması, bərpasının təmin edilməsi, yeni yayılma yerlərinin axtarılması təklif olunur.
AM2 soketi
thumbnail|AM2 soketi AM2 soketi (Cyrix M II prosessoru ilə qarışdırmamaq üçün adı dəyişdirilən, əvvəllər M2 soketi adlanan) – yüksək məhsuldarlı stolüstü prosessorlar üçün AMD şirkətinin hazırladığı prosessor dəliyidir. O, soket 754 və soket 939 üçün əvəzləyici kimi 23 may 2006-cı ildə buraxılmışdır. Onun 940 birləşməsi olsa da, soket 939 ilə uyğunlaşa bilmir, daha köhnə soket 939 ikikanallı DDR2 əməli yaddaşı saxlamır. Əvvəlki soket 939-u saxlayan DDR yaddaşına nisbətən DDR2 az enerji istifadə etməklə daha yüksək tezliklərdə işləyir.
Zənci
Zənci (negro «qara (rəng)», — neqroid irqinə aid olan insanların ümumi adı. ədəbiyyatda bəzən kapoid irqinin nümayəndələri olan  — buşmenlərvə qottentotları da aid edirlər. Bəzən mulatlar da zənci adlanır. Ancaq zənci və mulatların kompakt yaşadığı  Latın Amerikası və Cənubi Afrika Respublikasında onlar bir-birindən ayrılırlar.
Bonni Tayler
Bonnie Tayler — Uelsli müğənni. Yaradıcılığının ən aktiv dövrü XX əsrin 70–80-ci illəri olub.
AM2 soketi
AM2 soketi dəstəkləyən ilk prosessorlar birnüvəli Orleans (Athlon 64) və Manila (Sempron), həmçinin ikinüvəli Windsor (Athlon 64 X2 və Athlon 64 FX) və Brisbane (Athlon 64 X2 və Athlon X2) prosessorları olub. AM2 soketi üçün köhnə prosessorlar SSE3 təlimat komplektini dəstəkləyirlər və 90 nm texnoloji prosesinə əsaslanıblar, yeniləri ilə (Brisbane nüvəsi) 65 nm texnoloji prosesinə əsaslanıblar.
Görünüşünə görə soket AM2 ilə tam oxşardır, fərqi yalnız Agena, Toliman, Kuma nüvələrində prosessorları dəstəkləməsindədir. Soket AM2+ prosessorları K10 nəslinə aiddir, soket AM2 sökülmələri ilə təchiz olunmuş mövcud anakartlarla uyğunlaşır, istifadəçi yalnız HyperTransport 3.0 şininin köməyindən məhrum olur, bu zaman tezlik HyperTransport 2.0 səviyyəsinə qədər aşağı düşəcək (bəzi hallarda HyperTransport 1.0 səviyyəsinə qədər).
AM3
Soket AM3 (soket 941) – yüksək məhsuldarlıqlı, seqmentli PK üçün AMD şirkətinin hazırladığı prosessor dəliyidir. Soket AM2-nin sonrakı inkişaf mərhələsi sayılır; fərqi HyperTransport daha yüksək sürətli şininin işində və DDR3 yaddaşını dəstəkləməsindədir. Verilmiş sökülmələrdən istifadə edən ilk prosessorlar – AMD Phenom II X4 910, 810, 805 və AMD Phenom II X3 720 və 710 10 fevral 2009-cu ildə buraxılmışdır.
AM3+
Soket AM3+ (soket 942) – soket AM3-ün modifikasiyasıdır, "Zambezi" şifrəli adla prosessorlar üçün hazırlanmışdır.
AM3+ soketli prosessorlardan istifadə etməklə AM3 soketli bəzi anakartlarda BİOS-u yeniləmək olar. Lakin AM3+ anakartlı AM3+ prosessorlarından istifadə zamanı, ola bilsin, prosessorda temperatur vericisindən məlumatları almaq mümkün olmayacaq. Həmçinin, AM3 soketində nüvə gərginliyinin tez çevrilməsi müdafiəsi olmadığından enerji saxlama rejimi də işləməyə bilər.
Anakartlarda AM3 ağ rəngdə olduğu halda, AM3+ soketi qara rəngdədir. Onu, həmçinin, "AM3b" markasına görə tanımaq olar.
AM3+ soketi ilə prosessorların çıxışaltı deşiyinin diametri AM3 soketi ilə olan prosessorların deşiyinin diametrindən böyükdür – əvvəlki 0,45mm-ə qarşı 0,51mm-dir.
Vürtsburq Universiteti
Vürtsburq Universiteti — Almaniyanın Vürtsburq şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Universitetin əsası 1402-ci ildə qoyulmuşdur.
Xarici əlaqələri
Koimbra qrupunun üzvüdür.
Varaçan
Varaçan—Xəzər xaqanlığının köhnə mərkəzi.
Tarixi
M.İ.Artamonov yazır ki, xəzərlərin əzəmətli paytaxtı Varaçan – Bələncər, yaxıd Bulker-Bolqar kimi əraziləri əhatə edirdi və onun əhalisinin  əksəriyyəti barsil-bersullardan ibarət idi. Varaçan şəhəri  dağıldıqdan sonra paytaxt hunlar ölkəsinin digər hissəsinə – Səməndər şəhərinə köçürüldü.
Total Eclipse of the Heart
Total Eclipse of the Heart - Bonnie Tylerin 1982-ci ildə Faster Than the Speed of Night albomundan çıxardığı sinql. Mahnının müəllifi Jim Steinmandır. Mahnı Tylerin ən uğurli mahnısı olmuşdur.
Lənkəran qəzası
Lənkəran qəzası — Rusiya imperiyası (Kaspi vilayəti, Şamaxı və Bakı quberniyaları tərkibində), Azərbaycan Demokratik Respublikası və Zaqafqaziya Sosialist Federativ Sovet Respublikası (Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikası tərkibində) tərkibində mövcud olmuş inzibati–ərazi vahidi. İnzibati mərkəzi Lənkəran şəhəri idi.
Tarixi
Hələ çar I Nikolayın dövründə (1825–1855) həyata keçirilmiş 1840-cı il 10 aprel qanunu ilə Talış əyalətinin əsasında yaradılmışdı. Lənkəran qəzası 1841–46 illərdə Kaspi vilayətinin tərkibinə daxil idi. 1846-cı il 14 dekabr tarixli fərmanla Şamaxı quberniyası təşkil edildikdə, onun tərkibinə qatılmışdı (1859 il Şamaxı zəlzələsindən sonra mərkəzi Bakıya köçürüldüyündən Bakı quberniyası adlandırılmışdı). Qəzanın mərkəzi Lənkəran şəhəri idi. Qəza Səbican, Lənkəran, Ərkivan məntəqələrindən və Muğan pristavlığından ibarət idi. Burada qəza idarəçi sistemi fəaliyyət göstərirdi.
Qafqaz təqviminin (1917 məlumatına görə, qəzanın ərazisi 4726,88 kv.verst idi. Lənkəran qəzasında yaşayan 185 518 nəfər əhalinin 183 583 nəfəri yerli sakinlər, 1935 nəfəri müvəqqəti yaşayanlar, 96 904 nəfəri kişi, 88 614 nəfəri qadın idi. Qəza əhalisinin 170 min nəfərə qədəri müsəlman idi. Çarizmin köçürmə siyasəti nəticəsində Lənkəran qəzasının əhalisinin tərkibində rusların sayı artmışdı. Həmin məlumata görə, qəzada 16 206 nəfər rus qeydiyyata alınmışdı (onların 6974 nəfəri pravoslav, 9232 nəfəri sektant idi). Lənkəran şəhərində ümumi olaraq 17 801 nəfər yaşayırdı. Qəzanın təsərrüfat həyatında taxılçılıq, çəltikçilik, balıqçılıq əsas yer tuturdu.
Fevral inqilabından (1917) sonra Lənkəranda sovetlər yarandı. Oktyabr çevrilişindən (1917) sonra Bakıda hakimiyyəti ələ keçirmiş Bakı Soveti quberniyaya daxil olan qəzaların, o cümlədən Lənkəran qəzasının zor gücünə sovetləşdirilməsinə çalışırdı. 1918-ci il aprelin 12-də Bakı Soveti Lənkərana 280 nəfərlik silahlı dəstə göndərdi və aprelin 14-də qəzada sovet hakimiyyətinin qurulması elan olundu, lakin 1918-ci il avqustun 4-də Lənkəran qəzasında sovet hakimiyyəti süqut etdi. Burada sağ eserlərlə "Muğan Müvəqqəti hərbi diktaturası və ya "Beşlər diktaturası" yaradıldı. "Muğan hökuməti" antiazərbaycan siyasəti yeridir, denikinçilərin Cənubi Qafqazda ağalığını təmin etməyə çalışırdı. Bolşeviklər də Lənkəranda hakimiyyəti ələ keçirməyə cidd-cəhd göstərirdilər. Rusiya Kommunist (bolşeviklər) Partiyası Qafqaz Diyar Komitəsi Lənkəranda gizli radiostansiya təşkil etmiş, sovet hakimiyyəti tərəfdarlarına hərbi və maddi kömək göstərmişdi. "Muğan hökuməti" 1919-cu il aprelin 25-də yıxıldı, Muğan Sovet Respublikası (1919-cu il 25 aprel — 27 iyul) quruldu. Muğan Sovet Respublikası Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini tanımaqdan imtina etdi. Bəzi sosialist tədbirlərinə baxmayaraq, Muğan Sovet Respublikası xalq arasında nüfuz qazana bilmədi və iyulun 27-də süquta uğradı. Lənkəran qəzasında hakimiyyət Muğan qüvvələrinin əlinə keçdi. Ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpasına xüsusi önəm verən Cümhuriyyət Hökuməti Lənkəran qəzasında öz hakimiyyətinin qurulması uğrunda fəal mübarizəyə başladı. Bu məqsədlə xüsusi dəstə təşkil olundu. Hərbi nazir Səməd bəy Mehmandarov iyulun 23-də Lənkəran qəzasının sakinlərinə müraciət imzaladı. Müraciətdə deyilirdi: "Vətəndaşlar! Azərbaycan Cümhuriyyəti hökumətinin iradəsi ilə mən Lənkəran qəzasına dəstə göndərirəm. Vətəndaş müharibəsinə birdəfəlik son qoymaq, qayda-qanun yaratmaq, sizi dinc əhaliyə əzab verən zorakı dəstələrdən və qatillərdən azad etmək işi bu dəstəyə tapşırılıb. Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi olan qəzada məskunlaşmış bütün millətlərə ədalətli münasibət bəsləyən Azərbaycan qoşunları sizin yanınıza qanunçuluğun daşıyıcısı kimi gəlirlər… Bununla bərabər, məlum edirəm ki, sovetlər, komitələr və ya "Muğan respublikası" adı altında hər hansı özbaşına təşkilatın yaradılmasına yol verilməyəcəkdir…".
Lənkəran əməliyyatı uğurla başa çatdı. Avqustun sonunda Lənkəran dəstəsi qarşıya qoyulan vəzifəni yerinə yetirdi. 1919-cu ilin avqustundan Lənkəran qəzasında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin suveren hüquqları bərpa edildi. Aprel işğalından (1920) sonra Cümhuriyyət hakimiyyətinin süqutu nəticəsində 1920-ci il mayın 3-də Lənkəran qəzasında yenidən sovet hakimiyyəti quruldu. Azərbaycanın rayonlaşdırılması ilə əlaqədar olaraq, Lənkəran qəzası 1929-cu ildə ləğv edildi.
Etnik tərkib, dil və din
1851-ci ildə Rusiyada əhali sayının araşdırılması üçün həyata keçirilmiş IX təftişə əsasən, inzibati cəhətdən Bakı, Şamaxı, Lənkəran, Nuxa və Şuşa qəzalarını əhatə edən Şamaxı quberniyasının əhalisi 319.923 nəfəri kişilər, 283.083 nəfəri qadınlar olmaqla 603.006 nəfər idi. Əhalinin ümumi sayı haqqında məlumatlar imperiyanın Maliyyə Nazirliyinin Zaqafqaziya idarəsi tərəfindən təqdim olunmuşdu. Qəzalar üzrə qadınların ayrıca sayını müəyyən etmək münkün olmamışdır. Kişilərin qəzalar üzrə sayı haqqında məlumatlar isə Tiflisdən həqiqi dövlət məsləhətçisi Aleksey Fyodoroviç Kruzenştern tərəfindən təqdim olunmuşdu. Beləliklə, həmin məlumatlara əsasən Lənkəran qəzasının bütün yaşayış yerlərində kişi cinsindən toplam 43.198 nəfər əhali yaşayırdı. 250px|thumb|right|Lənkəran qəzasının etnik xəritəsi, 1880-ci ildə tərtib edilib.
Bədii Gimnastika 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (Komanda, Lent)
Bədii Gimnastika 2015 Avropa Oyunlarında — Qadınlar (Komanda, Lent) — 17, 21 iyun tarixində Bakı nın Milli Gimnastika Arenası n da baş tutdu. Yarışlarda 13 ölkənin 75 idmançısı qüvvəsini sınadı.
Yarışlarda Təsnifat mərhələsi 17 iyun tarixində keçirildi. Final isə 21 iyun tarixində keçirildi. Yarışların qızıl medalını Rusiya Federasiyası nın idmançıları (Anastasiya Maksimova, Anastasiya Tokareva, Darya Kleşçeva, Mariya Tolkaçeva, Sofya Skomorox və Vera Biryukova) ibarət komanda qazandı. Gümüş medalı Ukrayna nın idmançıları (Anastasiya Voznyak, Oleksandra Qridasova, Olena Dmitraş, Valeriya Qudım, Viktoriya Mazur və Yevgeniya Qomon) ibarət komanda qazandı. Bürünc medalı isə İsrail idmançıları (Alona Koşevatskiy, İda Maryin, Karina Lıxvar, Yekaterina Levina və Yuval Filo) ibarət komanda qazandı.
Təsnifat mərhələsi
Təsnifat mərhələsində 13 ölkənin 75 idmançısı mübarizə apardı. Yarışlar 17 iyun tarixində baş tutdu. Yarışlarda ilk 6 yeri tutan idmançılar finala vəsiqə qazandı.
Q — Finala vəsiqə qazandı
Qaradolaq (Qax)
Qaradolaq (əvvəlki adı: Kirovkənd) — Azərbaycan Respublikasının Qax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 8 fevral 2000-ci il tarixli, 809-IQ saylı Qərarı ilə Qax rayonunun İlisu kənd inzibati ərazi vahidi tərkibindəki Kirovkənd kəndi Qaradolaq kəndi adlandırılmışdır.
Toponimikası
Sovet hakimiyyəti illərində bu yaşayış məntəqəsi sovet partiya və dövlət xadimi S.M.Kirovun şərəfinə Kirovkənd adlandırılmışdır.
Əhalisi
1 yanvar 2012-ci il tarixinə olan rəsmi məlumata əsasən kənddə 186 nəfər yaşayır. 47 təsərrüfat mövcuddur.
Samuil Aba
Samuil Aba (Aba Sámuel; 990–5 iyul 1044) — Macarıstan kralı.
Həyatı
Yohannes Kennamus qeyd edir ki, xəzər qəbiləsindən olan kəbərlərin müsəlman olması barədə Yusufun məktubunda heç nə yoxdur. Bu qəbilə Xəzəristanda müsəviliyin baş qaldırıb inkişaf etdiyi dövrdən Macarıstana getmişdir. Onların nümayəndəsi macar kralı Samuil Aba (1041–1044) özünün böyük hun imperatoru Attilanın Hobi adlı oğlunun Edümer adlı oğulları nəslindən gəldiyini və analarının xarəzmli olduğunu xatırlatmışdır.
Bevon
Bevon  — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Nuaye-syur-Jabron kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Forkalkye.
INSEE kodu — 04027.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 164 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 111 nəfərin (15-64 yaş arasında) 83 nəfəri iqtisadi cəhətdən, 28 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 74.8%, 1999-cu ildə - 67.4%). Fəal olan 83 nəfərdən 76 nəfər (43 kişi və 33 qadın) işləyir, 7 nəfər işsizdir (4 kişi və 3 qadın). 28 hərəkətsiz 9 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 10 nəfər - təqaüdçü, 9 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Pratibha Patil
Pratibha Devisinq Patil (Marathi dili: प्रतिभा पाटील,, 19 dekabr 1934) — Hindistanın 12-ci prezidenti.
Təhsili
İbtidai təhsilini Calqaonun Vidyalaya məktəbində almışdır. Calqaon rayonunun Mulji Ceta Kollecində Siyasi elmlər və iqtisadiyyat üzrə magistr dərəcəsini və Bombey (Mumbay) şəhərinin Hökumət Hüquq Kollecində Hüquq üzrə bakalavr dərəcəsini almışdır.
Siyasi fəaliyyət
1967-1972 – Maharashtra Hökuməti, Səhiyyə, Qadağan etmə, Turizm, Mənzil Tikintisi və Parlament işləri üzrə Nazir müavini; 1972-1974 – Maharashtra Hökuməti, İctimai rifah üzrə Kabinet Naziri; 1974-1975 – Maharashtra Hökuməti, Səhiyyə və ictimai rifah üzrə Kabinet Naziri; 1975-1976 – Maharashtra Hökuməti, Qadağan etmə, Reabilitasiya və Mədəniyyət işləri üzrə Kabinet Naziri; 1977-1978 – Maharashtra Hökuməti, Təhsil üzrə Kabinet Naziri; İyul 1979 - fevral 1980 – Maharaştranın Qanunvericilik Assambleyasında Müxalifət lideri; 1982-1983 – Maharashtra Hökuməti, Şəhər inkişafı və Mənzil Tikintisi üzrə Kabinet Naziri; 1983-1985 – Maharashtra Hökuməti, Mülki təminat və İctimai rifah üzrə Kabinet Naziri; 8.11.2004 – 21.06.2007 – Racastan vilayətinin qubernatoru 25 iyul 2007-ci il – Hindistan Respublikasının prezidenti vəzifəsinin icrasına başlamışdır. Bu yüksək vəzifəyə seçilmiş ilk qadındır.
Jak Loran Aqas
Jak Loran Aqas — İsveçrəli rəssam. Loran Aqas əsasən mənzərə və heyvan rəsmləri çəkməklə məşhurlaşmışdır.
Həyatı
1767-ci ilin 24 aprel tarixində Genuya şəhərində dünyaya gələn Aqas ilk rəssamlıq təhsilində bu şəhərdə almışdır. 20 yaşı olarkən təhsilini daha yüksək səviyyədə davam etdirə bilmək üçün Paris şəhərinə gedir. Atların və digər heyvanların anatomik quruluşu ilə gənclik illərindən maraqlanan İsveçrəli rəssam baytarlıq təhsili almağa başlayır. Bu müddət ərzində nəsil kökünün bağlı olduğu İsveçrəyə mütamadi gedirdi. Heyvanlara olan marağı səbəbindən bu mövzuda şəkillər çəkməyə başladı və elə qısa zamanda Avropada məşhurluq əldə etdi. Jak Loran Aqas eyni zamanda Osmanlı imperiyası ilə əlaqəli mövzularda rəsm əsərləri çəkmişdir. Rəssam 1849-cu ildə London şəhərində vəfat edib.
thumb|250px|right|[[1827-ci ildə Kavalalı Mehmed Əli Paşa tərəfindən Avropaya göndərilmiş zürafələrdən biri. Zürafə dönəminin Böyük Britaniya kralı IV Corc tərəfindən təslim alınmışdır. Şəkildə sağ tərəfdə görünən kişi heyvanxananın sahibi Edvard Qrosdur. Jak Loran Aqasın bu mövzuda oxşar rəsm əsərləridə mövcuddur.]]
Qırmızıbaş qumluqca
Qırmızıbaş qumluqca — Mələrcüllütlər fəsiləsinə aid quş növü.
Etsuko Tahara
Etsuko Tahara — keçmiş Yaponiya qadın futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 1 oyun keçirib.