cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nisrin Elsaim
Nisrin Elsaim (نسرين الصائم) — Sudanlı gənc ətraf mühit fəalı və iqlim dəyişikliyi ilə bağlı danışıqların üzvü. O, Pan Afrika İqlim Ədalət Alyansı tərəfindən namizəd göstərildikdən sonra İqlim Dəyişikliyi üzrə BMT Gənclər Məsləhət Qrupunun üzvlüyünə daxil edilir. Elsaim İqlim Dəyişikliyinə Qarşı Sudan Gənclərinin prezidentidir. 2019-cu ildə o, həmçinin Gənclər İqlim Sammitini təşkil etmişdir.
Milli təhlükəsizlik orqanları işçilərinin peşə bayramı
Milli təhlükəsizlik orqanları işçilərinin peşə bayramı — hər ilin 28 mart ayında keçirilən Milli təhlükəsizlik orqanları işçilərinin peşə bayramı günü.
Nisrin Elsaim
Elsaim Xartum Universitetində fizika və bərpa olunan enerji üzrə dərəcə almışdır. 2012-ci ildən o, iqlim dəyişikliyinə qarşı çıxış edərək gənclərin iqlim fəaliyyətində fəal iştirak edir.
Milli təhlükəsizlik orqanları işçilərinin peşə bayramı
Tarixi
1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cünhuriyyəti müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra, 1919-cu il martın 28-də Azərbaycanda ilk milli təhlükəsizlik orqanı yaradıldı. Lakin azadlıq çox çəkmədi və 1920-ci ildə sovet ordusu tərəfindən Azərbaycan yenidən işğal edildi.
Prezident Heydər Əliyevin 1997-ci il 23 mart tarixli fərmanı ilə 28 mart – Milli təhlükəsizlik orqanları işçilərinin peşə bayramı günü elan olunub.
III Səadət Gəray
III Səadət Gəray — XXVIII Krım xanı.
Krım xanı I Səlamət Gəray ın nəvəsi, kalqay Krım Gərayın (ö. 1651) oğludur. Atasının döyüş meydanında həlak olmasının ardından qardaşlarıyla birlikdə əmisi III İslam Gəray ın himayəsinə alındı. Əmisi oğlu Murad Gəray ın səltənətində nurəddin ünvanı alan Səadət Gəray, I Səlim Gəray ın vəzifədən istehfa etməsinin ardından Krım xanlığı na gətirildi (6 mart 1691). Səlim Gəray ın oğlu Dövlət i kalqay, öz qardaşı Fatehi isə nurəddin təyin etdi.
Yer Günü
220px|thumb|right| Yer gününün simvolu Beynəlxalq Yer Kürəsi Günü və ya "Ağac Günü" — keçirilmə tarixi XX  əsrin 70-ci illərinə  təsadüf edir. Senator Heylord Nelsanın təşəbbüsü ilə keçirilən bu bayramda məqsəd insanların diqqətini ətraf mühitin çirkləndirilməsi və canlı aləmin qorunub saxlanması problemlərinə cəlb etmək idi.
Yer Kürəsi Günü ilk dəfə 1970-ci il aprelin 22-də qeyd olundu. 20 milyona yaxın amerikalı müxtəlif tədbirlərdə iştirak edərək hökuməti ekoloji problemləri həll etməyə çağırdı. Həmin vaxtdan etibarən başlanan kütləvi ekoloji hərəkat təbii ehtiyatların qorunmasına və sənaye istehsalı üzərində ekoloji nəzarətə istiqamətləndi. Məhz XX əsrin 70-ci illərindən etibarən şirkətlər  ətraf aləmin mühafizəsinə nə qədər vəsait ayırmaları barədə rəsmi məlumat verməyə başladılar.
Tarixi
ABŞ-nin Nebraska ştatının sakini Corc Sterlinq Mortona ştatın yaşıllaşdırılmasına başlamaq üçün əhaliyə müraciət etmişdi. Onun özü və ailəsi ilk olaraq ağac əkməyə başlamışdı. Tezliklə bu təşəbbüs geniş əks-səda doğurmuşdu. İlk "Ağac Günü"ndə ştatın əhalisi təqribən bir milyon ağac əkmişdi.
1882-ci ildə Nebraska ştatında Mortonanın şərəfinə onun doğulduğu 22 aprel günü rəsmi olaraq ştatın bayramı elan olundu. 1970-ci ildə "Ağac Günü"nün adı dəyişdirilərək Yer Kürəsi Günü adlandırıldı.
1990-cı ildən başlayaraq Yer Kürəsi Günündə milli parkların salınması, ətraf mühitin  əvvəlki vəziyyətinə qaytarılması mövzusu gündəmə  gətirildi. Həmin vaxtdan bu bayram beynəlxalq miqyas aldı. 141 ölkəni (o cümlədən bizim ölkəni) təmsil edən 20 milyondan çox adam bu günü bayram edir. XXI əsrin  əvvəllərində Azərbaycanda da milli parkların  şəbəkəsi genişləndirildi.
Azərbaycanda Ümumdünya Yer Günü
2003-cü ildə Azərbaycan Prezidentinin sərəncamı ilə Bakı şəhərinin Qaradağ rayonu, Salyan və Neftçala rayonlarını əhatə edən Şirvan Milli Parkı, Ağcabədi və Beyləqan rayonlarını əhatə edən Ağ-göl Milli Parkı yaradılmışdır.
Pol Deyvis
Pol Çarlz Vilyam Deyvis — məşhur ingilis fiziki, yazıçısı və reproduktant. Hazırda Arizona Dövlət Universiteti nəzdində fəaliyyət göstərən BEYOND proqramının direktorudur. Eyni zamanda Kaliforniyadakı "Çapman Universiteti" Kvant Mexanizmi Tədqiqatları Mərkəzində elmi fəaliyyət göstərir. Kosmologiya, kvant nöqtəsi və astrobiologiya elmləri sahəsində tədqiqatlar aparır.
Vasili Lanovoy
Vasili Semyonoviç Lanovoy — rus aktyoru. SSRİ xalq artisti (1985). Lenin mükafatı laureatı (1980).
Çavlı ət-Toğrul
Çavlı ət-Toğrul (?-1146) — Azərbaycan atabəyi.
Kaspi (şəhər)
Kaspi — Gürcüstanda şəhər, Kaspi bələdiyyəsinin inzibati mərkəzi, Kartli tarixi-coğrafi bölgəsinin ən qədim yaşayış məskənlərindən biridir.
Çavlı ət-Toğrul
Həyatı
Atabəy Qara Sunqur hicri 535-ci ildə (1140/41) həyatını nöqtələdi. Ölümündən bir neçə gün əvvəl Sultan II Toğrulun məmlüklərindən Çavlı ət-Toğrulu öz yerinə Aran və Azərbaycanın hakimi təyin etmişdir
Kaspi (şəhər)
Coğrafiyası
Kür çayının sol sahilində, Lehura çayının Kürlə birləşdiyi yerdə yerləşir. Kaspi ərazisində Tbilisi-Samtredia xəttində dəmiryolu stansiyası var. Tbilisidən 48 km şimal-qərbdə və Cənubi Osetiya ilə sərhəddən 10 km cənubda yerləşir.
Çavlı ət-Toğrul
Həyatı
Qara Sunqurun ölümünü xəbər alan Məsud, əmir Çavlıya fəxri libaslar və ünvanlar göndərərək onunla münasibətini yaxşılaşdırmaq istədi. Sultan, Çavlını Azərbaycan və Aranın hakimi təyin etdi. Çavlı, sultanın təklifini qəbul edib, Gəncədə qiyam qaldırmış Qutluqu ortadan qaldırıb bu ölkədəki üsyançı qüvvələri darmadağın etdi. O, Tovuz ətrafında üsyançıların ordusunu məğlub etdi. Çavlı 1146-cı ilə qədər Aran və Azərbaycanın Səlcuqlu əmiri olaraq mövqeyini qorudu.
Kaspi (şəhər)
Coğrafiyası
Şəhərin adının qədim Albaniya qəbiləsinin Kaspilərin adından irəli gəldiyinə dair bir fikir var.
Çavlı ət-Toğrul
Həyatı
Bu vaxt Sultan Məsud əleyhində Rey hakimi Abbas ilə Fars və Xuzistan hakimi Boz Apa başçılığında yeni bir qiyam ortaya çıxdı. Onlar Çavlıya bir məktub yazıb onunla dostluq qurmaq istədilər, ancaq Çavlı sultanın tərəfində yer aldı. Sultan Məsud ilə vəziri Xass Bəy ibn Bələncərinin ona qarşı sui-qəsd planı ortaya çıxınca Çavlı da qiyam edən əmirlərin tərəfinə keçdi. Sultanın hacibi Fəxrəddin Toğan Yürək də onlara qoşuldu
Əmir Çavlı əmrindəki ordu ilə Boz Apanın gəlməsini gözlərkən Həmədan yaxınlarında cümadələvvəl 541-ci ildə (oktyabr-noyabr 1146) vərəm xəstəliyindən öldü. Azərbaycan və Xalxalı iqta olaraq əlinə keçirən Fəxrəddin Toğan Yürək, Çavlının ordusuna sahib oldu və Azərbaycan ilə Aranın hakimiyyətini ələ aldı. Daha sonra Abbas ilə Boz Apanı da özünə tabe edib Sultan Məsudu öz nəzarəti altında tutdu. Ancaq qıpçaqların hücumunu fürsət bilən Sultan Məsud və vəziri Xass Bəy, Toğan Yürəkin ordusunun Şamxorda olduğundan istifadə edib onu aprel 1147-ci ildə Gəncədə öldürdülər. Qısa müddət sonra Rey hakimi Abbas da ortadan qaldırıldı. Fəxrəddin Toğan Yürəkin ölümü ilə Azərbaycan hakimiyyəti Xass Bəy Bələncərinin əlinə keçdi
Kaspi (şəhər)
Tarix
Rəvayətə görə, Kaspi Yafəsin böyük nəvəsinin sərəncamı ilə Uplos Mukhetos oğlu tərəfindən e.ə 24 əsrdə tikildi.
Şəhərin ərazisində eramızdan əvvəl V əsrə aid arxeoloji tapıntılar aşkar edilmişdir.
Kataloniya bayrağı
Kataloniya bayrağı — İspaniyanın bir muxtar regionu olan Kataloniyanın rəsmi bayrağı olaraq istifadə olunur. Beş sarı və dörd qırmızı xətdən ibarətdir. Kataloniya bayrağı, 1933-cü ildə muxtariyyət icma bayrağı kimi təsdiq olunub. 1939-cu ildə Fransisko Franko tərəfindən qadağan edilən bayraq, 1979-cu ildə yenidən Kataloniyanın rəsmi bayrağı oldu.
Kaspi (şəhər)
Tarix
1492-1762-ci illərdə Kartli Krallığının bir hissəsi idi.
Şəhər statusu 1959-cu ildə verildi.
Şəhər Gürcüstan SSR-in Kaspi bölgəsinin inzibati mərkəzi idi.
Algirdas Potsyus
Algirdas Potsyus — Müasir Litva ədəbiyyatının yaşlı nəslinə mənsub olan və geniş oxucu auditoriyasının rəğbətini qazanmış ədiblərdən biridir.
Həyatı
A. Potsyus 1930-cü ilin avqustun 28-də Litvanın Majeykyay rayonunun Ketunay kəndində dünyaya gəlib.
Seda qəsəbə orta məktəbini bitirdikdən sonra 1950–1952-ci illərdə Klaypeda müəllimlər institunun Litva dili və ədəbiyyatı şöbəsində təhsil alıb. 1952–1954-cü illərdə Klaypeda və Şyaulyay şəhər radiostansiyalarında redaktor və radio müxbiri olaraq fəaliyyət göstərib. 1955-ci ildə Vilnüsə başqa vəzifəyə keçirilmiş və Litva SSR Radioinformasiya İdarəsində ədəbi verilişlər bölməsinin redaktoru təyin olunmuşdur. 1956-cı ildən etibarən "Şvituris" ("Mayak") gənclər jurnalının bədii ədəbiyyat şöbəsində işləyib.
Kaspi (şəhər)
Görməli yerləri
Sovet İttifaqı Qəhrəmanı İlya Georgieviç Xmaladze Kartlidə dəfn edilib.
Algirdas Potsyus
Yaradıcılığı
A. Potsyus altmış ildən çoxdur ki, Litva ədəbiyyatında əsasən novella janrında yaradan gözəl sənətkar kimi tanınıbdır. Əsərlərinin bədii üslubu klassik Litva nəsrinin ən yaxşı ənənələri əsasında formalaşıbdır. Litva ədəbiyyatında böyük mövzuları, müxtəlif yönəmli vacib olayları kiçik misallarla, minimal nümunələrlə məhdudlaşdırıb ümumiləşdirən və böyük ustalıqla təqdim edən ədəbi üslubun yaradıcılarından biridir. Hekayə və povestləri rasional quruluşu, qısa təhkiyyə üsulu və təmkinli nəql manerası, aydın və sərrast cümlələrin düzümü ilə seçilir. Əsərlərinin fabulasını təşkil edən hadisə və əhvalatlar mübtəlalıqla və yaxud açıq-aydın ehtiraslarla şərh olunub təqdim edilmir, həyəcanlı hisslər və coşqun emosiyalar zahiri təfərrüatların arxasında gizlədilir.
A. Potsyus ədəbiyyat üzrə çeşidli ödüllərin sahibidir. Onun kitabları 1967, 1980, 1982 və 1985-ci illərdə Litvanın nüfuzlu ədəbi mükafatlarına layiq görülüb. 1980-cı ildə A. Potsyusa Litva SSR-nin əməkdar mədəniyyət xadimi fəxri adı verilibdir. 1982-ci ildə isə "Yuvadan uçmuşlar" kitabına görə Litva SSR Dövlət mükafatına layiq görülübdür. Əsərləri bir sıra xarici dillərdə dərc edilib.
Litva "meşə qardaşları" mövzusunun ilk müəllifi
İkinci dünya müharibəsindən sonra Litvanın SSRİ tərəfindən dübarə işğal edilməsinə qarşı bu Baltik ölkəsində getmiş mürəkkəb ictimai-siyasi proseslər, ideoloji qarşıdurmalar, müstəqillik uğrunda aparılmış silahlı mübarizə, xalq müqavimətini qırıb ölüm girdabında boğmaq məqsədilə NKVD-MQB-KQB strukturları tərəfindən həyata keçirilmiş siyasi və sosial təmizləmələr, həbslər, güllələnmələr və sürgün edilmələr, eləcə də həmin illərdə Litvada baş vermiş digər faciəli toqquşmalar və dramatik hadisələr litvalı yazıçının 1963-cü ildə Vilnüsdə çapdan çıxmış "Burulğan" adlı kitabına daxil olan hekayələrin ("On fransız sözü", "Yuodgirisin sonuncu rolu", "Burulğan", "Saçı ağarmış qardaş", "Ot daşımı" və s.), həmçinin sonralar işıq üzü görmüş digər əsərlərinin ("Xaçsız məzarlar", "Meşə adası", "Xanım Amnistiya" və b.) süjetini təşkil edir.
A. Potsyus bu əsərlərini XX əsrin 50-ci illərinin axırı — 60-cı illərinin əvvəllərində SSRİ-də siyasi və ictimai-mədəni həyat sahələrində "Xruşşov mülayimliyi" adı altında həyata keçirilmiş islahatlar dövründə yaranmış nadir fürsətlərdən istifadə edərək yaza bilmişdir. Bununla bərabər, müəllif sözügedən dramatik və faciəvi olayları sakit epik tonda və pərdəli şəkildə təqdim edir, onlar haqqında çox ehtiyatla və həssaslıqla danışır, ədəbi qəhrəmanların ən kiçik mükamilələrinə və hisslərinin rəngarəngliyinə diqqəti cəlb etmək yolu ilə onların daxili aləminin alt qatlarına nüfuz edir. Xüsusilə vurğulamaq lazımdır ki, yazıçı "meşə qardaşları" mövzusundakı hekayələrdə ideoloji aksentləri və əsil qayəni nəzərə çarpmayan şəkildə — "səs-səmir çıxarmadan" yerbəyer edir və həmişə müəllif təhkiyəsi ilə qəhrəmanların hərəkət və danışıqları arasında təhlükəsiz məsafə saxlayır.
Onun Litva "meşə qardaşları" mövzusunda yazdığı əsərlər sosialist realizmi nəsrinin kamil nümunələri sayılsa da, eyni zamanda 60–70-ci illər Litva sovet ədəbiyyatının bədii kəşfləri kimi dəyərləndirilir. Sovet senzurası şəraitində yaradılmış həmin əsərlər sözügedən dramatik olayları aktuallaşdırmaq, onları Litva tarixinin və ictimai-siyasi fikrinin vacib tərkib hissələri kimi təqdim etmək, yaranmış siyasi və ideoloji ziddiyyətlərin əsil səbəblərini örtülü şəkildə və çeşidli dil vasitələrilə qabartmaq, milli-mənəvi dəyərlərin həyatiliyini, işıqlı sabaha inamın və dövlətçilik ənənələrinin yaşarlığını, xalq azadlıq ideyalarının ölməzliyini və müstəqillik səylərinin davamlılığını cəmiyyətin geniş dairələrinə çatdırmaq, tarixi yaddaşı hifz etmək və hürriyyətə ümidi yaşatmaq baxımından son dərəcə mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Odur ki, A. Potsyusun "meşə qardaşları" mövzusunda yaratdığı hekayələr Litva sovet ədəbiyyatının xrestomatik əsərləri, həmin dövrdə bu yönümdə inkişaf etmiş söz sənətinin orijinal xüsusiyyətlərini ehtiva edən səciyyəvi ədəbi mətnlər və klassik nəsr nümunələri kimi qəbul olunubdur.
A. Potsyusun Litva "meşə qardaşları" mövzusunda yaratdığı əsərlərdən bir neçəsi — "Saçı ağarmış qardaş", "On fransız sözü" və b. hekayələri litvaşünas tədqiqatçılar Vaqif Arzumanlı və Mahir Həmzəyev tərəfindən Azərbaycan dilinə tərcümə olunaraq 1982–2013-cü illərdə Bakıda nəşr edilibdir
Mənbələr
1. "Litva hekayələri". Bakı, "Yazıçı", 1982-ci il, 276 səh. Tərcümə edəni Vaqif Arzumanov.
Tehran ostanı
300px|thumb|Tehran İyaləti
Tehran ostanı - İranın mərkəzində ostan. Mərkəzi Tehran şəhəridir.
2006-cı ildə aparılmış siyahıya almanın rəsmi yekunlarına əsasən ərazisi 18.637 km², əhalisi 13.422.366 nəfərdir.
Əhalisi
Əhalisi əsasən farslar dan (40%-i), Azərbaycan türkləri ndən (əhalinin 30%-i) , mazandaranlılar dan (əhalinin 18%-i) ,az sayda giləklər dən, kürdlər dən, lurlar dan , bəxtiyarilər dən, ləklər dən, ərəblər dən və az sayda digər millətlərin nümayəndələrindən ibarətdir.
Tehran ostanının inzibati bölgüsü
center|400px
VII David (Gürcüstan çarı)
VII David Ulu — Baqrationilər sülaləsinə mənsub olan Gürcüstan çarı. 1247–1270 illərdə hakimiyyətdə olmuşdur. Gürcüstan çarlığının ikiyə bölünməsindən sonra, Tiflis şəhərinin yerləşdiyi şərq hissəsində Monqol İmperiyasının tabeçiliyi altında hökm sürmüşdür. VII David "Ulu" ləqəbi ilə də tanınır.
Əsirlik dövrü
VII David Gürcüstan çarı IV Georginin oğludur. Onun dövründə hakimiyyətdə olan çariça Rusudan öz oğlu VI David Narini hakimiyyətə gətirmək istəyirdi. Bu səbəbdən o, VII David Ulunu Rum sultanlığına əsir kimi göndərdi. VII David Ulu 7 il II Qiyasəddin Keyxosrovun sarayında əsir olaraq qaldı. 1242-ci ildə Monqol imperiyasının Rum sultanlığını Kösədağ döyüşündə məğlub etməsindən sonra VII David Ulu sərbəst buraxıldı.
Qaraqorum səfəri
VII David Ulu 1246-cı ildə Gürcüstana qayıtdı. Həmin dövrdə çariça Rusudan vəfat etmiş və oğlu VI David Narin isə hökmdar olaraq təsdiq edilməsi üçün Monqol imperiyasına səfər etmişdi. VII David Ulu gürcü əyanları tərəfindən hökmdar elan edilsə də, o da hakimiyyətini təsdiqlətmək üçün monqol hökmdarı Güyük xanın hüzuruna getdi. VII David Ulu Monqol imperiyasının paytaxtı Qaraqorumda VI David Narin ilə qarşılaşdı. Güyüm xan onların hər ikisinin də hökmdar kimi taxta çıxmasına qərar verdi. Onlar 1259-cu ilə qədər birlikdə hökm sürdülər.
Hakimiyyət dövrü
VII David Ulu 1256-cı ildə Monqol ordusu ilə birlikdə Ələmut qalasının ələ keçirilməsində iştirak etmişdir. Bundan əlavə, 1258-ci ildə Bağdad yürüşündə də iştirak etmişdir. 1259-cu ildə VI David Narin Monqol hökmranlığına qarşı üsyan qaldırsa da, məğlub edildi və Kutaisiyə doğru geri çəkildi. VI David Narin Qərbi Gürcüstandaki coğrafi vəziyyətdən də istifadə edərək İmeretidə müstəqil hakimiyyət sürməyə başladı. 1260-cı ildə Hülakü xan VII David Uludan Məmlüklərə qarşı yürüşdə ona dəstək olmasını istədi, lakin VII David Ulu bu təklifi rədd etdi. Bundan sonra Monqol-Elxani ordusu gürcü torpaqlarına hücuma keçdi və gürcüləri Samtsxedə məğlub etdi. Lakin VII David Ulu 1262-ci ildə Elxanilər ilə sülh bağladı və paytaxt Tiflisə geri qayıtdı.
Ölümü
VII David Ulu 1270-ci ildə 55 yaşında vəfat etdi və Msxetada dəfn edildi. Ondan sonra hakimiyyətə oğlu II Demetre keçdi. .
Algirdas Potsyus
Mənbələr
3. Mahir Həmzəyev. A. Potsyusun "Xruşşov mülayimliyi" dövründə yazdığı əsərlər barədə və onun yaradıcılığında "Litva meşə qardaşları" mövzusunun işlənməsinə aid ədəbi məqalə. Bakı, "525-ci qəzet", 17 dekabr 2013-cü il, № 231 (4007), səh. 7.
4. Algirdas Potsyus. "On fransız sözü". Hekayə (tam variantı). Bakı, "525-ci qəzet", 17 dekabr 2013-cü il, № 231 (4007), səh. 7–8. Litva dilindən Mahir Həmzəyev tərcümə edib.
Balkanlaşdırma
280px|thumb|right|1796-2008-ci illərdə Mərkəzi Avropa və Balkanların tarixi Balkanlaşdlrma — çoxmillətli bir dövlətin daha kiçik etnik homogen varlıqlara bölünməsi. Bu termin eyni zamanda çoxmillətli dövlətlər arasındakı etnik qarşıdurmaya da aiddir. Birinci Dünya Müharibəsinin sonunda, xüsusilə Balkanlarda Osmanlı İmperatorluğunun dağılmasından sonra meydana gələn etnik və siyasi parçalanmanı təsvir etmək üçün hazırlanmışdır. (Balkanlaşma termini bu gün bəzi çoxmillətli dövlətlərin parçalanmasını və onların diktaturaya, etnik təmizləməyə və vətəndaş müharibəsinə çevrilməsini izah etmək üçün istifadə olunur.).
Digər ölkərdə balkanlaşma
Kanada sabit bir ölkədir, lakin separatçı hərəkatlara malikdir, bunlardan ən güclüsü Kanadanın Fransız-Kanada əhalisinin əksəriyyətini əhatə edən Kvebekdə bir dövlət qurmağa çalışan Kvebek suverenliyi hərəkatıdır. Sualı həll etmək üçün iki referendum keçirildi: biri 1980-ci ildə, biri 1995-ci ildə. Hər ikisi separatçılar tərəfindən, ikincisi isə kiçik bir fərqlə itirildi.
2007-ci ilin yanvar ayında Şotlandiya müstəqilliyinə artan dəstək Birləşmiş Krallığın Maliyyə Kansleri və daha sonra Baş nazir Qordon Braunun "İngiltərənin Balkanlaşması" haqqında danışmasına səbəb oldu. İngiltərədə müstəqillik hərəkatları İngiltərə, Uels, Kornaval və Şimali İngiltərə (özləri İngiltərənin bir hissəsi) və Şimali İrlandiyada da mövcuddur.
Afrikada
Zambiya, Zimbabve, Malavi, Uqanda və Tanzaniya Böyük Güclərin postkolonial dövrünün sonuna yaxın müstəqillik əldə etdilər. Bu dövrdə Rodeziya və Nyasaland Federasiyasının və Şərqi Afrika Yüksək Komissiyasının da parçalanması oldu. İndiki millətlərə parçalanmaq qapalı iqtisadiyyata doğru gedən hərəkətin nəticəsi idi. Ölkələr ticarət əleyhinə və bazar əleyhinə siyasət yürüdürdülər. Tarif dərəcələri 1970–1980-ci illərdə OECD ölkələrinə nisbətən 15% daha yüksək idi. Bundan əlavə, ölkələr öz yerli sənayelərini subsidiyalaşdırmaq üçün yanaşmalar apardılar, lakin daxili bazarlar kiçik idi. Nəqliyyat şəbəkələri parçalanmışdı; əmək və kapital axını ilə bağlı qaydalar artırıldı; qiymət nəzarəti tətbiq edildi. 1960–1990-cı illərdə balkanizasiya fəlakətli nəticələrə səbəb oldu. Bu bölgələrin ÜDM -i OECD ölkələrinin onda biri idi. Balkanlaşma, Van de Valle'nin Afrikada "adətən çox yüksək mübadilə məzənnələri" ilə nəticələndi. Balkanlaşma, Bates, Coatsworth və Williamsonun Afrikada itirilmiş on il olduğunu iddia etdiklərinə kömək etdi.
Bates, Coatsworth & Williamson, Balkanlaşmanın Qərbi Afrikada, sonra İngiltərənin Şərqi Afrikasında çox müşahidə edildiyini irəli sürdü. 1960-cı illərdə, Communauté Financialière Africaine ölkələri post -koloniya dövründə "Fransız icması daxilində muxtariyyət" seçməyə başladılar. CFA frank zonasındakı ölkələrə tariflər tətbiq etməyə, ticarətini tənzimləməyə və nəqliyyat xidmətlərini idarə etməyə icazə verildi.
Livanda
1980-ci illərdə Livanlı akademik və yazıçı Georges Corm, İsrail tərəfdarlarının İsrailin suverenliyini qorumaq üçün Levantdakı etnik mənşəyə əsaslanan tampon dövlətlər yaratmaq cəhdlərini təsvir etmək üçün balkanizasiya termini istifadə etdi .Bates, Coatsworth & Williamson, Balkanlaşmanın Qərbi Afrikada, sonra İngiltərənin Şərqi Afrikasında çox müşahidə edildiyini irəli sürdü. 1960-cı illərdə, Communauté Financialière Africaine ölkələri post -koloniya dövründə "Fransız icması daxilində muxtariyyət" seçməyə başladılar. CFA frank zonasındakı ölkələrə tariflər tətbiq etməyə, ticarətini tənzimləməyə və nəqliyyat xidmətlərini idarə etməyə icazə verildi.
Elmi ad
Elmi ad – pedaqoji və ya elmi-tədqiqat fəaliyyətindən asılı olaraq, yüksəkixtisaslı elmi işçilərə verilən ad.
Haqqında
Azərbaycan Respublikasında assistent, dosent, kiçik elmi işçi, baş elmi işçi, aparıcı elmi işçi, professor elmi adları, habelə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, həqiqi üzvü adları qəbul edilib. Bəzi elmi adlar (dosent, baş elmi işçi, professor) Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən təsdiq edilir. Bir sıra xarici ölkələrdə professor elmi adı, bir qayda olaraq, kafedra müdiri vəzifəsində işləyənlərə verilir.
Şəfibəylilər
Şəfibəylilər — Azərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri. Soyun ulu babası Şəfi bəydir. O, Qəbələ sultanlığı nın Aydınqışlaq kəndində anadan olub. Molla yanında təhsil alıb. Bəzi mənbələrə görə mahal naibi olub. Öz mülkünü idarə etməklə yaşayıb.
Nəslin nümayəndələri
Şəfibəylilər soyunun əsasını qoyan Şəfi bəydir. O, Qəbələ sultanlığı nın Aydınqışlaq kəndində anadan olub, molla yanında təhsil alıb. Bəzi mənbələrə görə mahal naibi olub. Cəfər bəy və Baxış bəy adlı oğulları olub.
Cəfər bəy Şəfi bəy oğlu 1815-ci ildə Aydınqışlaq kəndində anadan olub. Molla yanında təhsil aldıqdan sonra rus ordusunda xidmət edib. Praporşik rütbəsini daşıyıb. Onun Hacı bəy, Şükür bəy və Rüstəm bəy adlı oğulları olub.
Hacı bəy 1834-cü ildə, Şükür bəy 1836-cı ildə, Rüstəm bəy isə 1838-ci ildə Aydınqışlaq kəndində anadan olublar. Hər üçü molla yanında təhsil alıblar və öz mülklərini idarə etməklə yaşayıblar.
Rüstəm bəyin nəslindən olanlar Rüstəmbəyli soyadını daşıyırdılar. Onun Ağa bəy və Mustafa bəy adlı oğulları olub.
Rüstəm bəyin oğlu Mustafa bəy 1864-cü ildə Aydınqışlaq kəndində anadan olub. Azərbaycan Cümhuriyyəti dövründə Azərbaycan ordusunun təminatını yaxşılaşdırmaq üçün orduya 20.000 cüt çəkmə bağışlayıb. 1920-ci ildə Aprel işğalından sonra oğlu Hacı bəylə birlikdə güllələnib. Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin yazdığı "Azərbaycan Cümhuriyyəti" kitabında işğaldan sonra bolşeviklər tərəfindən öldürülmüş şəxslər siyahısında adı qeyd olunub. Hazırda Mustafa bəyin Qəbələ nin Kiçik Pirəlli kəndindəki evi qalıb. Onun Cəfər bəy, Şəfi bəy, Hacı bəy və Baxış bəy adlı oğulları olub. Cəfər bəy Rüstəmbəyli 1890-cı ildə Ərəş qəzası nın Məmmədli kəndində anadan olub. 1909-cu ildə Kiyev Universiteti nin tibb fakültəsinə daxil olub, oranı bitirdikdən sonra hərbi həkim kimi səfərbər edilib. Əvvəlcə 58-ci piyada alayında, 1917-ci ildən isə Krım da həkim işləyib. F.X.Xoyski nin 1919-cu ilin aprelin 3-də imzaladığı əmrlə Cəfər bəy Rüstəmbəyli martın 19-dan etibarən Azərbaycanın Kuban bölgəsində və Krımda diplomatik nümayəndəsi, eyni zamanda Ticarət müvəkkili təyin edilmişdi. Sovet işağlı ndan sonra güllələnib.
Şəfi bəy Rüstəmbəyli 1893-cü ildə Aydınqışlaq kəndində anadan olub. Orta təhsilini Gəncə də klassik gimnaziyada başa çatdırdıqdan sonra 1911-ci ildə Kiyev Universitetinin hüquq fakültəsinə daxil olub. Universitetdə yaradılmış Azərbaycan Həmyerlilər Təşkilatının başçılarından və fəal üzvlərindən biri olub. 1916-cı ildə ali hüquqşünas diplomunu alaraq Gəncəyə qayıdaraq bir müddət dairə məhkəməsində işləyib. 1918-ci ildə formalaşan Zaqafqaziya Seymi nə üzv seçilib, Azərbaycan İstiqlal Bəyannaməsi ni imzalayan 8 nəfərdən biridir. Azərbaycan Cümhuriyyəti dövründə parlamentin üzvü, Daxili İşlər nazirinin müavini (1920-ci ilin martından), “Azərbaycan” qəzetinin (rus dilində) redaktoru, Qaçqınlara Yardım Heyətinin rəisi vəzifələrində çalışıb. 1920-ci ildə Azərbaycanı bolşeviklər işğal etdikdən sonra o, Gürcüstan a, 1921-ci ildə Gürcüstan işğal edildikdən sonra isə Trabzon a, həmin ilin avqust ayında İstanbul a gedib. Burada ömrünün sonuna qədər siyasi fəaliyyətini davam etdirib. 1953-cü ildə dünyadan köçüb. Məzarı İstanbuldakı Feriköy qəbiristanlığı ndadır.
Ərəb dilinin bədəvi dialektləri
Termin qeyri-müəyyən ola bilər, çünki o, köçəri bədəvilərin dialektlərinə, bədəvi mənşəli əhalinin dialektlərinə və ya bədəvi dialektlərinin təsirinə məruz qalmış oturaq dialektlərə aid ola bilər. Odur ki, bədəvi dialektləri arasındakı oxşarlıqlar dil müxtəlifliyini tez bir zamanda ortadan qaldıran sürətli əhali hərəkətləri səbəbindən yaranmış bir-birləri ilə tarixi təmasları ilə bağlıdır.
Çahvarz bəxşi
Çahvarz bəxşi — İranda, Fars ostanının Lamerd şəhristanında inzibati-farsi vahidi. Bəxş inzibati cəhətdən Çahvarz şəhərini, Çavarz və şeyx amer dehestanlarını əhatə edir.
NGC 1380B
NGC 1380B - Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış təkrarlanmış NGC cismi. Göy üzündə Soba bürcü istiqamətində yerləşir. E/SB0 tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Şahin Həsənov
Şahin Hümmət oğlu Həsənov — Texniki elmləri doktoru, professor.
Həyatı
Şahin Hümmət oğlu Həsənov 30 sentyabr 1962-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Laçın kəndində anadan olmuşdur.1969-cu ildə Laçın kənd ibtidai məktəbinin birinci sinfinə qəbul  edilmişdir.1979-cu ildə Zülfüqarlı kənd orta  məktəbinin onuncu sinfini bitirmişdir.Həmin ildə  Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri  İnstitutunun “ Avtomobil yolları üzrə mühəndis-inşaatçı” fakültəsinə qəbul olmuşdur və müvəffəqiyyətlə bitirmişdir. YAP-nın üzvüdür.
Fəaliyyətləri
1984—1985–ci illərdə Azərbaycan Respublikası Meşə Təsərrüfatı Nazirliyi sistemində məsul vəzifədə işləmişdir.
1985—1993-cü illərdə Avtomobil Yollarının Tikintisi və İstismarı Nazirliyində texniki idarənin  eksperti, Yol hərəkətinin təşkili və təhlükəsizlik texnikası şöbəsinin böyük mühəndisi, Nəzarət-Təftiş İdarəsində  mühasib-təftişçisi, aparıcı mütəxəsis, rəis müavini, rəis və digər rəhbər vəzifələrdə işləmişdir.
1993—2003-cü illərdə ”Azəravtoyol” Dövlət Şirkətinin birinci vitse-prezidenti vəzifəsində çalışmışdır.
Avtomobil Yollarının Tikintisi və İstismarı Nazirliyində və "Azəravtoyol" Dövlət Şirkətində işlədiyi illərdə Texniki Şuranın, Tender Komissiyasının, Avtomobil yollarının və körpülərin mühafizəsi və istismarı zamanı fövqəladə hallar üzrə komissiyanın sədri, uzun müddət (12 il ərzində) Kollegiya üzvü,Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin üzvü kimi, Baş nazirin yanında yol hərəkətinin təhlükəsizliyi üzrə komissiyasının üzvü olmuşdur.
1994—1996-cı illərdə Azərbaycan İnşaat Mühəndisləri İnistitutunda Dövlət İmtahan Komissiyasının sədri olmuşdur.
1996-cı ildə "Avtomobil yollarında çatların inkisafının kostruktiv dayandırılması mexanikası məsələləri" mövzusunda namizədlik disertasiyasını müdafiə etmişdir. Rusiya,Finlandiya,Almaniya və Yaponiyada Ali inşaat tədris kursları keçirmişdir.
2010-cu ildə "Yol örtüyünün gərgin deformasiya vəziyyətinin və dağılmasının modernləşməsi" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.Ali Attestasiya komissiyasının Rəyasət Heyətinin 04.02.2011-ci il tarixli qərarı ilə təsdiqi alınmışdır. Texniki elmlər doktorudur.
AzVirt Almaniya Azərbaycan şirkətində Beynəlxalq layihələr üzrə məsləhətçi və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) İnsan Haqqları İnstitutunun Azərbaycan üzrə koordinatorudur.
TACİS VƏ TRASECA proqramlarının Azərbaycanda ilk koordinatoru olmuşdur.
Hal-hazırda Azərbaycan Texniki Universitetində “Avtomobil daşımaları və yol hərəkətinin təhlükəsizli yi” kafedrasında professor vəzifəsində işləyir.
Ümumdünya Gülüş Günü
Tarixi
1 apreldə bir-birini aldatmaq adətinin meydana gəlməsi haqda müxtəlif versiyalar var. Ən çox yayılmış versiyanın kökü gedib qədim Romaya çıxır. Romada təxminən 2000 il əvvəl hazırkı gülüş gününə oxşar bayramlar təşkil edilirmiş və bu bayramı ağılsızların günü adlandırırlarmış. Hər şey isə qapı qulluqçularından birinin imperator Konstantinə zarafatla gülüşün dövlətə onun özündən çox fayda verə biləcəyini deyəcək qədər ürəklənməsindən başlayıb. Konstantin ona söylədiklərini həyata keçirmək imkanı verib və xüsusi qərar çıxarıb ki, ilin bir günü Romanı zarafatcıl şəxs idarə etsin. Həmin tarixdə ölkənin hər yerində insanlar gülür və müxtəlif zarafatlar edirmişlər. Daha geniş yayılmış versiyalardan biri isə Roma papası Qriqori tərəfindən hazırlanmış 1582-ci ilin Qriqoryan təqvimi ilə əlaqədardır. Həmin vaxtadək yeni il həftəsi martın 25-dən başlayar, aprelin 1-də başa çatırdı. Təqvimin dəyişməsinə baxmayaraq, insanların bəzisi yeni ili köhnə qaydalarla qarşılamağa üstünlük verirdilər.
Əvvəllər Fransada yeni il bayramı məhz aprelin 1-də qeyd olunardı. Həmin gün insanlar bir-birlərini təbrik edər və hədiyyə olaraq təzə balıq göndərərdilər. Lakin XVI əsrdən etibarən kralın fərmanı ilə yeni il dekabrın 31-i - yanvarın 1-i günlərində bayram edilməyə başlamışdı. Lakin "Aprel balığı günü" də unudulmamışdı. Həmin gün fransızların gülüş gününə çevrilmişdi.
Qədim zamanlarda bir çox ölkələrdə ildə bir dəfə - məhz aprelin 1-də "İtaətsizlik bayramı" keçirilirdi. Həmin gün adamlar cəzasız olaraq öz hökmdarlarını lağa qoya, gündəlik davranış qaydalarını poza bilər, öz mənfi emosiyalarını "söndürə bilərdilər". Eyni zamanda Səfehlər kralı və ya Zarafatlar kralı təyin edər, şənlənər, lətifələr söyləyərdilər. "Səfehlər Günü"ndə maska geyinmək qayda idi. Çünki belə etdikdə daha təhlükəsiz halda "xuliqanlıq etmək" mümkün idi.
Rusiyada isə gülüş gününün tarixi I Pyotrun hakimiyyəti zamanına təsadüf edir. Həmin vaxt aprelin 1-də səhər Peterburqda əvvəllər yanğın təhlükəsindən xəbər verən həyəcan siqnalı çalınıb. Hamının yerindən dik atılmasına baxmayaraq, bu, zarafatyana tədbir idi.
Tezliklə bu ənənə bütün dünyada o cümlədən Azərbaycanda yayıldı.Düzdür bu gun hamı çalışır aldanmasın ,amma yenede aldannanlar da olur.Ama çox az adam nail olur.
Qışlaq-i Fərəcullahnimaz (Pərsabad)
Qışlaq-i Fərəcullahnimaz — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Ümumdünya Gülüş Günü
Mətbuatda edilən məşhur zarafatlar
Mətbuat da 1 apreldə zarafatsız keçinmir. Bəzi zarafat-xəbərlər güldürsə də, kimlərsə zarafat xəbərlərə xeyli təpki göstərir. 1957-ci ildə BBC-nin ən ilginc xəbər proqramı olan “Panorama” havaların isti keçməsi səbəbi ilə ağaclarda spagetti yetişməyə başladığını deyib. Tezliklə televiziyaya çoxsaylı telefon zəngləri daxil olmağa başlayıb. Telefonu açan BBC yetkililəri də zəng edənlərə tam ciddi şəkildə “bir qutu tomat, sosiskalı spaget əkin və tutması üçün dua edin” məsləhəti veriblər. Sonda bunun bir zarafat olduğu məlum olub.
Qışlaq-i Fərəcullahnimaz (Pərsabad)
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 22 nəfər yaşayır (4 ailə).
Ümumdünya Gülüş Günü
Mətbuatda edilən məşhur zarafatlar
1962-ci ildə isə İsveçin yeganə ağ-qara yayımlanan telekanalının 1 aprel proqramına çıxan bir texnoloq televizorun ekranına bir qadın neylon corabı keçirməklə tamaşaçıların rəngli televizorlara baxa biləcəkləri müjdəsini verib.
1998-ci ildə “Burger King” “USA Today” qəzetinə verdiyi elanda solaxaylar üçün xüsusi hamburger hazırlandığını bildirib. Elanda deyilib ki, ölkədəki 32 milyon solaxay üçün hazırlanmış həmin hamburgeri rahat yemək üçün o, 180 dərəcə fırlanır. Sonradan bunun 1 aprel zarafatı olduğu deyilsə də, günlərlə xeyli sayda müştəri həmin hamburgerin dadına baxmaq üçün “Burger King”ə axışıb.
1977-ci ildə ingilis “The Guardian” qəzeti Hind okeanında uydurma San Şeriff respublikasının 10-cu ildönümünü qeyd etmək üçün 7 səhifəlik xüsusi buraxılışla çıxıb. 1992-ci ildə sol təmayüllü NPR radiosu 1 aprel sayında Riçard Niksonun “Pis bir iş görmədim və bir daha pis bir iş görməyəcəm” şüarı ilə prezident seçkilərində namizəd olduğunu açıqlayıb.
1995-ci ildə “Diskover” dərgisi 1 aprel sayında “Aprille Pazzo” adlı bir bioloqun Antarktidada kəlləsi yastı sümüklərdən ibarət və pinqivinləri yaxalamaq üçün buzu böyük bir sürətlə əridən yeni bir heyvan nəsli kəşf etdiyini xəbər verib. Almaniyanın Schlesvig-Holstein əyalətindəki bir radio sürücülərdən Rader körpüsünü keçərkən 5 avro hazırlamalarını istəyib.
İsveçrəli bir şirkətin bu körpünü satın aldığını və bayram günləri körpüdən keçid haqqı alınacağı xəbərini yayan radio əyalətin rəhbəri Heide Simonis, çox sayda siyasətçi, polis məmurları və ADAC avtomobil klubundan da dəstək alaraq onların açıqlamalarına yer verib. Lakin bu da bir zarafat olub.
Filippin xalqları
thumb|260px|Filippin xalqları Filippin çoxmillətli dövlətdir, ölkədə yüzə yaxın xalq, etnik və subetnik qruplar yaşamaqdadır, onlar ölkədə yerləşəm yeddi min adadan 800-də yaşamaqdaırlar. Xalqların bir çoxu qohum, özlərindən daha çox olan xalqın içində qəbilə birliyi kimi yaşamaqdadır. Aetalardan və bəzi gəlmə qruplardan (çinlilər, avropalılar, hindistanlılar, ərəblər və başqaları) başqa ölkənin demək olar ki bütün yerli xalqları cənubi monqol irqinə mənsubdur və Avstroneziya dil ailəsinin Malayziya-Polineziya yarımailəsinin indoneziya dəstəsinin şimal qrupunda danışırlar.
Erkin Məmmədov
Erkin Şamxal oğlu Məmmədov — Azərbaycan alimi, kimya elmləri doktoru, professor.
Həyatı
E.Ş.Məmmədov 1940-cı il fevralın 15-də Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. 1947–1957-ci illərdə Bakı şəhəri 6 saylı məktəbdə oxumuşdur. 1957-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) kimya fakültəsinə qəbul olunmuş, 1962-cil ildə oranı bitirmişdir. 1962–1975-ci illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Y.Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda əvvəlcə kiçik, sonra isə böyük elmi işçi vəzifələrində işləmişdir. 1976-cı ildə o, Azərbaycan EA-nın Rəyasət Heyətinin qərarı ilə Azərbaycan EA Kimya Problemləri İnstitutuna keçirilmiş və orada yeni yaradılmış Selenüzvi və biokimya laboratoriyasına müdir seçilmişdir.
1966-cı ildə "Feniletilenqlikolun alkoksimetil efirlərinin sintezi və tədqiqi" mövzusunda namizədlik, 1985-ci ildə isə "Tərkibində selen və oksigen saxlayan heterotsiklik birləşmələr" mövzusunda doktorluq dissertasiyalarını müdafiə etmişdir. 1991-ci ildə "Element üzvi birləşmələr" ixtisası üzrə professor elmi adına layiq görülmüşdür.
Elmi fəaliyyəti
Professor E.Ş.Məmmədov respublikada üzvi kimyanın nisbətən az öyrənilmiş sahələrindən biri olan selenüzvi birləşmələrin sintezi, tədqiqi və tətbiqi sahəsində yeni istiqamətin ilk tədqiqatçılarından biri olmuşdur.
Professor E.Ş.Məmmədov tərəfindən istər günəş enerjisinin çeviriciləri kimi, istərsə də üzvi fotokeçiricilərin sensibilizatorları kimi istifadə oluna bilən selendiimidlərin sırasından olan fotoaktiv üzvi birləşmələr sahəsində də elmi araşdırmalar aparılmışdır.
Elmi-təşkilatı fəaliyyəti
Erkin Məmmədov Bakı şəhəri Səbail rayon sovetinin deputatı, həmçinin Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının Ekspert Şurasının üzvü olmuşdur.
Elmi Tədqiqatları
Professor E.Ş.Məmmədovun elmi tədqiqatlarının nəticələri 190-dan artıq elmi əsərdə cəmləşmişdir ki, onlardan 53-ü müəlliflik şəhadətnaməsidir. Onun rəhbərliyi ilə 2 elmlər doktoru və 8 elmlər namizədi dissertasiya müdafiə etmişdir.
Vəfatı
E.Ş.Məmmədov 2003-cü il noyabr ayının 3-də qəflətən vəfat etmişdir.
Mənbə
Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun alimləri: bioqrafik portret, elmə və təhsilə töhfələr. "Müəllim" nəşriyyatı. Bakı 2019. s.112–113.
Elvin Məmmədov (şəhid)
Elvin Eldəniz oğlu Məmmədov (25 iyun 2001; Ağdaş, Azərbaycan — 15 oktyabr 2020; Ağdərə, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Elvin Məmmədov 2001-ci il iyunun 25-də Ağdaş şəhərində anadan olub.
Hərbi xidmətləri
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı verilmiş tapşırıqları şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Məmmədov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılmış döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 iyun 2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Məmmədov "Kəlbəcərin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilmişdir.
Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında şəhid olmuş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Elvin Məmmədov ölümündən sonra "Azərbaycan Bayrağı" ordeni ilə təltif edildi.
Yaşar Şamilov
Yaşar Cəlal oğlu Şamilov — AFFA-nın Şimal Regional Futbol Federasiyasının Prezidenti (2000–2015). Azərbaycanın Əməkdar Məşqçisi (1989).
Həyatı
Yaşar Şamilov 1945-ci il oktyabr ayının 22-də Laçın rayonunun Cicimli kəndində müəllim ailəsində anadan olub. 1963-cü ildə Laçın rayonunda orta məktəbi bitirib. 3 il hərbi xidmətdə olduqdan sonra 1965-ci ildə M. Əzizbəyov adına Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutuna daxil olub. 1981-ci ildə bitirib.
Fəaliyyəti
Uzun illər SSRİ çempionatının I dəstəsində çıxış edən Sumqayıtın "Polad" daha sonralar “Xəzər” komandasının rəisi vəzifəsində çalışıb.
1989-cu ildə Azərbaycanın Əməkdar Məşqçisi adına layiq görülüb. 2000-ci ildən bu günə kimi AFFA-nın Şimal Regional Futbol Federasiyasının Prezidenti vəzifəsində çalışır. 2009-cu ildə “Tərəqqi” medalına layiq görülüb.
Üç qız övladı var. Nəvəsi Bəybalayev Vüqar “ Bakı” futbol klubunun futbolçusudu.
Yaşar Şamilov 3 yanvar 2015-ci ildə vəfat edib.
Cavid Həsənov
Cavid Həsənov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Cavid Həsənovun atası Mikayıl Həsənov Birinci Qarabağ müharibəsi iştirakçılarından olub və döyüş zamanı aldığı yaralardan 2-ci qrup əlildir. 2014-cü ildə ali təhsilini başa vuraraq, 2014-2015-ci illərdə Gəncə şəhərində həqiqi hərbi xidmət keçib. 2015-cı ildə Xəzər Universitetində İqtisadiyyat və menecment sahəsində magistr pilləsinə qəbul olsa da, 2016-cı ildə təhsilini dayandırmışdır.
Cavid Həsənov 2011-2014-cü illərdə Digital Service Company LLC-də müştəri xidmətləri təmsilçisi vəzifəsində çalışıb. 2016-2018-cı illərdə Socar AQŞ LLC-də köməkçi işçi vəzifəsində, 2018-2019-cu illərdə “EasyDrill” LLC-də qazma mühəndisi vəzifəsində, 2019-2020-ci illərdə isə National Oilwell Varco LLC-də qazma həlləri üçün mühəndis vəzifəsində çalışan Cavid Həsənov, ingilis və rus dillərini sərbəst bilirdi.
Hərbi xidməti
Cavid Həsənov 2014-2015-ci illərdə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Gəncə şəhərində olan "N" saylı hərbi hissəsində həqiqi hərbi xidmətdə olub.
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Cavid Həsənov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib. Cavid Həsənov oktyabrın 20-də Xocavənd döyüşləri zamanı şəhid olub.
II Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.
Bolqarıstan diasporu
Bolqarıstan diasporu ― Bolqarıstandan kənarda yaşayan etnik bolqarların da daxil olduğu bolqar millətinin bir hissəsi.
Bolqarıstandan kənarda yaşayan bolqarların sayı 1989-cu ildən, Mərkəzi və Şərqi Avropada kommunist rejimlərinin süqutundan sonra kəskin şəkildə artıb. Bir milyondan çox bolqar ölkəni tərk etdi və bu, ölkənin əhalisinin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına səbəb oldu. Bir çox əcnəbi ABŞ-nin Yaşıl Kart lotereya sistemindən yararlanıb. Həmçinin, bir çox bolqarlar ixtisaslı işçiləri cəlb etmək üçün proqram çərçivəsində Kanadaya mühacirət ediblər. Digərləri Avropa Birliyinə getdilər. Yunanıstan və İspaniya kimi ölkələrdə bir çox bolqarlar, xüsusən də ölkə 2007-ci ildə Avropa Birliyinə üzv olduqdan sonra Bolqarıstanı öz yaşayış yeri olaraq saxlayaraq, yalnız fasilələrlə işləyir və yaşayır.
Əsasən 1990-cı illərdən bəri bolqarlar iş və təhsillə bağlı səbəblərə görə Aİ üzv dövlətlərinə və Şimali Amerika ölkələrinə mühacirət edirlər. Əksər mühacirlərin başqa ölkələrdə yaşamaq icazəsi var. Mühacirlərin təhsil səviyyəsi və peşələri müxtəlifdir: onlar fəhlə (adətən mənzil-kommunal təsərrüfatında və ərazilərin təmizlənməsində işləyənlər), həmçinin santexnik, inşaatçı, bağban, fəhlə, qulluqçu ola bilər. Həmçinin, adətən maşınqayırma, informatika, kimya və tibb üzrə ixtisaslaşan xeyli sayda mütəxəssis və ali təhsil məzunları var.
Avropa Birliyinin qərb hissəsində bolqar diasporunun ən böyük icmaları İspaniya, Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa və İtaliyadadır.
Bolqarların adətən mühacirət etdikləri digər ölkələr Avstraliya, Yeni Zelandiya, Cənubi Amerika əyalətləri (xüsusilə Argentina və Braziliya), Cənubi Afrika və həmçinin Birləşmiş Ərəb Əmirlikləridir.
Soyuq borş
Soyuqcu (pol. Chłodnik, bolq. Халаднік), həmçinin soyuq borş (Lit. Šaltibarščiai, Latviya Aukstā zupa) — Şərqi Avropa xalqlarının mətbəxinin milli yeməyi: Belorus, Litva, Latviya, Ukrayna və Polşa. Rusiya mətbəxində bu supun adı şəkər çuğunduru adlanır.
Kvas üzərində bişmiş həmçinin ətlə bişmiş soyuq borş fərqli olur. Əsas bu yeməyi qatıqla hazırlayırlar (qatığı südlə də əvəz etmək olar). Qatıqdan əlavə borşa müxtəli tərəvəzlərdə qatılır (dilimlənmiş xiyar, soğan, şüyüd). Sonra yemeək soyudulur.
Şəkillər
thumb|Шалтибарщай (литовский холодный борщ)
Səid Dimayev
Səid Öməroviç Dimayev (СаьӀид Ума́рович Димаев; ) — Çeçen musiqiçisi, bəstəkar, dirijor, Rusiya Bəstəkarlar İttifaqının üzvü, Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikası Mədəniyyət nazirinin müavini (1986-1991), Çeçenistan Respublikası Başçısının mədəniyyət və incəsənət müşaviri (1994- 1995), Ömər Dimayevin oğlu.
Həyatı
Səid Dimayev 24 avqust 1939-cu ildə Qroznıda məşhur çeçen musiqiçisi Ömər Dimayevin ailəsində anadan olub.
1957-ci ildə Çeçen-İnquş Musiqi Məktəbinə SSRİ-nin Əməkdar İncəsənət Xadimi, dosent L.M.Şarqorodskinin sinfində bəstəkarlıq fakültəsinə daxil olmuş və 1963-cü ildə onu bəstəkar-nəzəriyyəçi kimi bitirmişdir. Elə həmin il Moskva Dövlət Musiqili-Pedaqoji İnstitutunun musiqi-nəzəri şöbəsinə daxil olub. Lakin sonra fakültəni dəyişərək, bəstəkarlıq fakültəsinə keçib. O, professor Oleq Konstantinoviç Eygesin sinfində bəstəkarlıq təhsili alıb. Sovet bəstəkarı Aram İliç Xaçaturyanın ustad dərsində iştirak etmişdir.
1968-ci ildə institutu bitirdikdən sonra iki il musiqi nəzəri fənləri müəllimi işləmiş, eyni zamanda Qroznı Musiqi Məktəbində polifoniya, harmoniya və forma təhlilindən dərs demişdir.
1970-ci ildə Səid Dimayev Dövlət Çeçen-İnquş Filarmoniyasının bədii rəhbəri oldu. Onun iştirakı ilə milli folklor və estrada qrupları - "Zama" ansamblı, "Şən saat" qrupu, "Ulduzlar" uşaq qrupu və s. yaradıldı.
O, məşhur sovet estradası və klassik musiqi ifaçılarının qastrol səfərlərinin təşkilatçılarından biri olub: Pavel Slobodkinin rəhbərliyi ilə “Şən oğlanlar” qrupu, Alla Puqaçova, məşhur violonçel ifaçısı Leonid Qraç, “Ariel” qrupu, Şimali Osetiya simfonik orkestrinin, Pavel Yadıxın və bir çox başqalarının rəhbərliyi altında orkestrlərin.
Səid Dimayev sonradan televiziya və radio yayımı üzrə Çeçen-İnquş MSSR Dövlət Komitəsinin xalq çalğı alətləri orkestrinin baş dirijoru və bədii rəhbəri oldu.
Təşkilatçılıq ilə yanaşı bəstəkarlıqla da aktiv şəkildə məşğul olurdu. S.Dimayev müxtəlif janrlarda əsərləri vardır. Müxtəlif mövzularda mahnılar, romanslar, simfonik və kamera əsərləri, orkestr süitalar onun yaradıcılığının əsas göstəriciləridir. O, həm də filmlər, teatr tamaşaları üçün musiqi bəstələyir, xalq melodiyalarını notlaşdırır, uşaq bağçasından başlayaraq musiqi məktəbi üçün bir repertuarla bitən milli əsasda musiqi təhsilini tamamilə əhatə edən əsərlər yazırdı.
S.Dimayev 1980-1983-cü illərdə Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsinin xalq çalğı alətləri orkestrinin baş dirijoru və bədii rəhbəri olub. 1983-1986-cı illərdə Çeçen-İnquş Musiqi və Pedaqoji Məktəbində müəllim kimi çalışıb. Səid Dimayev 1986-1991-ci illərdə Çeçen-İnquş Respublikası mədəniyyət nazirinin müavini, 1994-1995-ci illərdə Çeçenistan Respublikası Prezidentinin mədəniyyət və incəsənət müşaviri olub.
Rusiya Federasiyası Bəstəkarlar İttifaqının üzvü idi. Onun əsərləri Moskvada, Vladiqafqazda, Qroznıda, Tbilisidə orkestrlər tərəfindən ifa olunub. Səid Dimayevin “Uşaq albomu” Rusiya Federasiyası Bəstəkarlar İttifaqı tərəfindən musiqi mədəniyyətinin inkişafına müstəsna töhfə kimi qiymətləndirilib.
Rusiya Federasiyası Bəstəkarlar İttifaqının uşaq və gənclərin bədii və estetik tərbiyəsi bölməsinin üzvü idi. Hər il Moskvada, Rusiyanın və MDB-nin müxtəlif şəhərlərində çıxış edərək bəstəkar kimi iştirak etdiyi "Rusiya Bəstəkarlar Uşaqlar üçün" festivalına qatılırdı. “Moskva payızı” festivallarında iştirak edib, Şimali Osetiya Respublikasında, Kabardin-Balkar Respublikasında müəllif gecələri keçirilib.
Əsərləri, pianoçu, Rusiya Federasiyasının Əməkdar artisti Tatyana Rubinanın, Nikolay Nekrasovun rəhbərliyi altında Xalq Çalğı Alətləri Orkestrinin Solistlər Ansamblının, Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikası, ümumittifaq və beynəlxalq müsabiqələr laureatı, opera müğənnisi Movsar Mintsayevin və digər tanınmış Moskva solistlərinin və ansambllarının repertuarındadır.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətində fəhlə məsələsi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətində fəhlə məsələsi — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövrünün ən mürəkkəb məsələlərindən biri.