cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Süni intellektin fəlsəfəsi
Bir maşın düşünə bilərmi ?
Süni intellekt fəlsəfəsində ən çox qızışan mübahisə insan əllərinin yaradılması barədə düşünmə ehtimalı barədə sual doğurur. Tədqiqatçılara insan zehnini modelləşdirmə elmini yaratmağa sövq edən “Bir maşın düşünə bilərmi?” Sualını 1950-ci ildə Alan Türinq irəli sürmüşdür. Bu mövzuda iki əsas nöqtəyə güclü və zəif süni intellektin hipotezləri deyilir.
Füzuli küçəsi (Bakı)
Küçənin tarixi
19-cu əsrin ikinci yarısında sənaye rayonunun - Qara şəhərin, sonra isə dəmir yolu xəttinin görünüşü şəhərin şərq hissəsində yeni, daha canlı sahələrin inkişafına kömək etdi. Bunlar genişlik istiqamətlərində bir küçə şəbəkəsi - Balaxanska küçəsi idi. 19-cu əsrin sonuna qədər, Balaxanskaya doğru qravitasiya edən və dəmir yolu stansiyasından təsirlənən pərakəndə satış, sənətkarlıq xətləri şimal istiqamətində sürətlə inkişaf etmişdir.
Mehman Sayadov
Mehman Sayadov (Sayadov Mehman Qəzənfər oğlu; ) — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı; Qarabağ müharibəsi şəhidi.
Füzuli küçəsi (Bakı)
Küçənin tarixi
thumb|[[XX əsrin 20-ci illərində Basin küçəsi]]
Süni intellektin fəlsəfəsi
Bir maşın düşünə bilərmi ?
"Güclü süni intellekt" termini Con Syorl tərəfindən təqdim edildi, öz söz yanaşması ilə xarakterizə olunur:
Mehman Sayadov
Həyatı
1972-ci il 21 noyabr Qərbi Azərbaycanın Vardenis rayonunun Günəşli kəndində anadan olmuşdur. Orta məktəbin yeddinci sinfini burada bitirən Mehman erməni millətçilərinin 1988-ci ildə azərbaycanlıları deportasiya etdikləri zaman ailəsi ilə Samux rayonuna köçür. 1988-ci illərdə Xalq Hərəkatının öndə gedənlərindən idi. Mehman 18 yaşı tamam olan kimi Sovet Ordusuna çağırıldı. Qarabağda baş verən hadisələr onu bərk narahat edirdi. Mehman altı ay xidmət etdikdən sonra Vətənə dönür və könüllü olaraq cəbhəyə yollanır.
Füzuli küçəsi (Bakı)
Küçənin tarixi
XX əsrin əvvəlində Balaxanska küçəsi, 1350 m uzunluğu olan, demək olar ki, tamamilə bir mərtəbəli dükanlarla inşa edilmişdir. İstisna 1911-1913-cü illərdə inşaat mühəndisi Konstantin Borisoglebskinin layihəsi üzərində qurulmuş bir neçə üç mərtəbəli ev və böyük bir kişi gimnaziyası idi. Balaxanska küçəsi yolunun qiyməti yaxşı olmadığından. Küçənin eni dəyişdi və bəzən bir neçə metrə çatdı.
Süni intellektin fəlsəfəsi
Bir maşın düşünə bilərmi ?
Üstəlik, belə bir proqram yalnız ağıl modeli olmayacaq; sözün əsl mənasında, insanın şüuru olduğu eyni mənada ağıl olacaqdır.
Əksinə, zəif Sİ tərəfdarları, proqramları yalnız insan idrak qabiliyyətlərinin tam spektrini tələb etməyən müəyyən problemləri həll etməyə imkan verən bir vasitə kimi nəzərdən keçirməyi üstün tuturlar.
Çin Otağı, Con Syorl düşüncə təcrübəsində göstərir ki, hətta Türinq testindən keçmək də maşının həqiqi düşüncə prosesinə sahib olması üçün kifayət qədər meyar ola bilməz.
Bənzər bir mövqe Rocer Penrouzun "Kralın yeni zehni" kitabında rəsmi sistemlərə söykənən bir düşüncə prosesinin əldə edilməsinin mümkünsüzlüyünü iddia edir.
Süni intellektin yaranmasının etik problemləri
Bu bölmədə süni intellekt və etika ilə bağlı suallar var.
Füzuli küçəsi (Bakı)
"Qış bulvarının yenidən qurulması və tikintisi"
2009-cu ildə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Heydər Əliyev Sarayından Füzuli meydanına qədər ərazini əhatə edən park kompleksinin inşasına əmr etdi. 2010-cu ilin fevral ayında Fuzuli küçəsində köhnə evlərin sökülməsi başladı. Xüsusən, Füzuli meydanına üz tutan tarixi memarlıq üç mərtəbəli ev yıxıldı.
Yıxılan evlərin sakinlərinə hər kvadratmetr üçün 1500 manat kompensasiya təklif olundu. Lakin, ödənişlərin həcminə görə müxalifətçilər etirazlara səbəb olan evlərin yıxılmasına müqavimət göstərdilər və sakinlər və işçilər arasında qarşıdurma oldu. 2012-ci ildə Füzuli küçəsində köhnə binaların bir çoxu yıxıldı.
2013-cü ilin əvvəlində, bir dəfə tanınmış Bakı neft sənayeçisi İsa bəy Hacınskiyə məxsus 39 saylı evin küçəsinin genişləndirilməsi ilə əlaqədar olaraq, qiymətli tarixi və memarlıq abidəsi kimi saxlanılması qərara alınmış və 10 metr məsafəyə köçmüşdür. Binanın köçürülməsi Hollandiya şirkəti Bresser Eurasia tərəfindən həyata keçirildi. Beləliklə, 2013-cü il aprelin 27-də 18 min ton ağırlığında olan binanın hərəkət prosesi başa çatdırılmışdır. Bu, Azərbaycanda ilk daşınan bina idi.
Mayın 10-da Bakıda Fizuli və Mirzə Ağa Əliyev küçəsi arasında inşa olunan "Qış bulvarı" nın açılışı olub. Açılış mərasimində Prezident İlham Əliyev, həyat yoldaşı Mehriban Əliyeva və ailəsinin üzvləri iştirak ediblər. 7 hektar ərazini, 1 km uzunluğunda və 150  metr enində olan "Qış Bulvarı" Bakı şəhərində ən böyük park olmuşdur.
Küçədəki binalar
Qırmızı rəngli binalar itirilmişdir.
Mehman Sayadov
Döyüşlərdə iştirakı
5 noyabr 1991-ci ildə "Azərbaycan Qarabağı" adlı könüllü özünümüdafiə batalyonlarından birinə yazılan Mehman gənc olmasına baxmayaraq Şuşa cəbhəsində əfsanəvi qəhrəmanlıqlar göstərdi. Kosalarda və Nəbilər kəndlərində vuruşan Mehman döyüşçü dostları ilə 70 erməni yaraqlısını və xeyli zirehli texnikanı sıradan çıxarmışdı. Mehman 1992-ci il 9 may tarixdə Şuşanın Nəbilər kəndində öz ölümü ilə ölməzliyə qovuşdu.
Döyüş meydanında gənc Mehmanın cəsədi ətrafında onlarla erməni işğalçılarının meyiti səpələnmişdi. Bu Mehmanın əsl qəhrəmanlığından xəbər verirdi. Onun bu qəhrəmanlığı Qarabağ müharibəsi dövründə dildən-dilə, eldən elə gəzdi.
Ailəsi
Subay idi.
Milli Qəhrəman
Azərbaycan Respublikası prezidentinin 7 iyun 1992-ci il tarixli 833 saylı fərmanı ilə Sayadov Mehman Qəzənfər oğluna ölümündən sonra "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adı verilmişdir.
Bütün cəhdlərə baxmayaraq qəhrəmanımızın cəsədini döyüş meydanından çıxarmaq mümkün olmamışdır.
Bulbophyllum entomonopsis
(Bulbophyllum entomonopsis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Eupatorium squamosum
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Jizel Froynd
Jizel Froynd — alman əsilli Fransa fotoqrafı.
Həyatı
Alman əsilli fransız fotoqraf Jizel Froynd 1908-ci ildə Berlin ətrafında yerləşən Şöneberq ərazisində, yəhudi ailəsində doğulub. 20 yaşı olanda yaxşı oxuduğuna görə atası Yulius Froynd ona "Leyka" markalı fotoaparat bağışladı. Frankfurtda universitetdə oxuduğu vaxtlarda Jizel sosialist hərəkatına qoşulur. Foto sənəti isə sosial işin bir parçası idi - fotoaparatdan küçədəki nümayişləri fotolentə almaq üçün istifadə edirdi.
1933-cü il - artıq Hitler hakimiyyətə gəldi. Jizel ölkəni tərk edib, Parisə köçdü. Burada kitab mağazasının sahibəsi Adrienna Monye ilə tanış oldu və onun köməyi ilə foto sənəti haqda dissertasiyasını kitab kimi nəşr etdirdi. Jizelin məşhur yazıçı Ceyms Coysla tanışlığı da həmin il başladı.
1935-ci ildə Jizel Froynd Parisdə mədəniyyətin mühafizəsi məqsədilə keçirilən konqresdə iştirak edir. Konqresdə xeyli mədəniyyət xadimləri ilə dostlaşan Jizel bir çox məşhur yazıçıların və rəssamların portretlərini işləyir. 1939-cu ildə özünün "Məşhur yazıçılar" adlı fotosərgisini təşkil edir. 1942-ci ildə o, Argentinaya köçür və burada məşhur yazıçılar Viktoriya Okampo və Borxeslə tanış olur. Argentina prezidenti Peronla arvadı Evitanın şəkillərini çəkir.
Jizel Froynd 2000-ci ildə Parisdə vəfat edib. Məzarı Parisdəki məşhur Monparnas qəbiristanlığındadır.
Xullar
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi. Bunların əsas xüsusiyyəti qarın üzgəclərinin yaxınlaşması və hətta sorucu disk əmələ gətirərək qovuşmasıdır. Bu suyun güclü hərəkəti zamanı balığa bir yerdə durmağa imkan verir.Birinci bel üzgəci adətən kiçik olur,şaxələnməyən şüalardan ibarətdir. Xırda balıqlardır.İri növlərin maksimal ölçüsü 300-350,kiçik növlərin ölçüsü isə 50 mm-ə çatır. Dünya okeanında aşkar edilmiş 1800 növ xulkimilər 200 cinsə aiddir. Xəzər dənizində indiyə qədər qeydə alınmış 36 növ və yarımnövdən 28-i endemik hesab edilir. Sistematik baxımdan onlar dünya okeanının az öyrənilmiş balıqları sayılır. Bu səbəbdən hər il yeni növlər aşkar edilir, ya da əksinə, əvvəllər təsvir edilmiş formalar birləşdirilir. Bu hər şeydən əvvəl həmin fəsilənin sistematikasında istifadə edilən zahiri əlamətlərin böyük dəyişkənliyi və ayırd edilməsinin çətinliyi ilə bağlıdır. Xulkimilərin müxtəlif növləri zahiri göstəricilərinə və yayılma xüsusiyyətlərinə görə başqa ümumbioloji cizgilərdən daha çox fərqlənirlər. Bu cizgilərin müqayisəli təhlili həmin balıqların ümumi xarakteristikasında verilmişdir. Xəzərin Azərbaycan sahilində və respublikanın şirin su hövzələrində 9 cinsdən olan 28 növ və yarımnöv aşkar edilmişdir
Malus ioensis
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Topalaoxşar tıs-tıs
(Acantholimon festucaceum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Cənubi Qafqaz, Cənub-Qərbi Asiyada yayılmışdır, İranın şimalından təsvir edilmişdir.
Botaniki təsviri
Sıx, yastıqvari kol, demək olar ki, çılpaqdır. Yaz yarpaqları yastı və ya xətli, bizşəkillidir. Yay yarpaqları yastı üçkünclü, seyrək, ağ nöqtəlidir. Yarpaqları 1,5-2,5 (3) sm uzunluqda olub, göyümtül-açıq, yaşıl rənglidir. Köhnə yarpaqları üfüqi yerləşib, aşağı doğru yönəlmişlər. Çiçək qrupu 10-15 sm uzunluqda olub, 3-7 çiçəkli, kövrək və yuxarı budaqların sonunda yerləşmişdir. Çiçək oxu tükcüklüdür. Kasacığın borucuğu 6-7 mm uzunluqda və aydın olmayan 10 qanadlıdır. Daxili çiçəkaltlıqları uzunsov və ya uzunsov-kürəşəkilli olub, bir-birinə bərabərdir. Xarici çiçəkaltlıqları neştərşəkilli olub, itiucludur və daxili çiçəkaltlıqları 3/4-nə bərabərdirlər. İyun-iyul ayında çiçəkləyir, iyul-avqustda toxumları yetişir.
Ekologiyası
Kserofitdir. Daşlı-çınqıllı yamaclarda, dəniz səviyyəsindən 700-1400 metr yüksəkliklərdə bitir.
Azərbaycanda yayılması
Naxçıvan MR, Ordubad rayonu Kotam və Kilid kəndlərinin ətraf ərazilərində yayılmışdır.
İstifadəsi
Yaşıllaşdırmada və sənaye əhəmiyyəti öyrənilməmişdir.
Bulbophyllum membranifolium
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum membranifolium növü Malayziyadan Filippinnə qədər yayılmışdır.
Tapajos çayı
thumb|left Таpajos — Cənubi Amerika (Braziliya) ərazisindən axan iri çaylardan biri. Amazon çayının sol qolunu təşkil edir və ona Santaren şəhəri yaxınlığında tökülür. Çay Telis-Piris və Jurunea çayının birləşməsindən əmələ gəlir. Serra-dus-Parensis yüksəklikləri arasından axaraq Braziliya öndağlığına keçərək Amazon düzənliyinə keçir. Bu hissədə çayın eni 15 kilometrə qədər artır. Uzunluğu 2200 km; sahəsinin hövzəsi 487 000 km² təşkil edir.
Çay əsasən yağış suları ilə qidalanır. Noyabr-mart ayları gursululuq dövrüdür. Bu zaman səviyyə 7–8 m artır. 15 min su sərfiyyatına malikdir. Əsas qolu Jamanşin çayıdır.
Amazonas və Para ştatları ərazisindən axır. Sahilində İtaytuba, San-Martinyo, Santaren, Aveyru şəhərləri yerləşir. San-Luis şəhərinə qədər gəmiçilik üçün yararlıdır. Ən iri limanı Santarendir.
Sahilində Amazoniya milli parkı yerləşir. Çayın sahilində Cənubi Amerikanın əlçatmazlıq qütbü yerləşir.
Avropa kitabxanası
Avropa kitabxanası (, qısa şəkildə TEL) — Avropanın 48 milli kitabxanasının və bir çox kitabxanalarının tədqiqat mərkəzlərinin resurslarına daxil olan internet portalı. Portal həm kitabxana yazılarında, həm də pulsuz rəqəm obyetlərində axtarış aparmağa imkan verir. Avropa Şurasına daxil olan kitabxanalar portal vasitəsi ilə elektron kataloqlarına, sənədlərin tam mətnlərinə, audioyazılışlara daxil olmağa şərait yaradır. Portalın aktivində 200 milyon yazı, 24 milyon sənəd, 7 milyon rəqəmsala obyekt vardır. Mətnlər 35 dildə açıqdır.
Böyük Britaniya İcmalar palatası
İcmalar Palatası — Böyük Britaniya parlamentinin aşağı palatası.
Tərkibi
İcmalar palatası 650 üzvdən ibarətdir. O, birmandatlı dairələr üzrə nisbi çoxluqlu majoritar sistem əsasında seçilir. Deputatlar indemnitetə (çıxışa görə təqsirsizlik) və yalnız sessiya dövründə, habelə sessiyaya qədər və ondan 40 gün müddətində məhdud immunitetə malikdir. Deputatlara verilən maaş dünyada ən aşağı maaşlardan biri hesab olunur. Deputatlar öz seçki dairələrində çox fəal işləyirlər, çünki hətta partiya rəhbərliyi onların namizədliyini irəli sürsə də, onların yenidən seçilməsi sonda seçicilərdən asılı olur.
Palatanın iclaslarına spiker başçılıq edir və 3 müavini vardır. Palata özünü bütün palatanın komitəsinə çevirdikdə müavinlər də sədr olur. Spiker seçildikdən sonra partiyadan çıxır. O, səs verə bilməz, palata üzvlərinin səsləri bərabərləşəndə həlledici səs hüququ vardır. O palata üzvlərinin çıxışını şərh etmək və çıxış etmək hüququna malik deyildir.
Hazırda icmalar palatasında ixtisaslaşmış komitələr və əlavə olaraq ixtisaslaşmamış komitələr var. Onların sayı azdır. ABŞ-dən fərqli olaraq, Böyük Britaniyada parlamentinin sayı aşağı palatasında ciddi partiya intizamı mövcuddur, lakin deputat seçicilərinin və aşağı partiya təşkilatlarının himayəsindən də asılıdır. Aşağı palatanın iclasi üçün kvorum ən azı 40 deputatın iştirakını nəzərdə tutur.
Əliləmbəyli
Əliləmbəyli — Azərbaycan Respublikasının Sabirabad rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Yeni Yasamal
Yeni Yasamal — Bakının Yasamal rayonu ərazisində yaşayış massivi.
Tarixi
Yeni Yasamal yaşayış massivi 1990-cı illərdə salınmışdır.
Coğrafiyası
Yaşayış massivi müxtəlif relyefli ərazidə yerləşir. Massiv Yasamal rayonunun qərbindədir. Bir tərəfi Qaradağ rayonu ilə sərhəddir.
Səhiyyə
Xiyabani küçəsi 25-də yerləşən 39 saylı şəhər poliklinikası massiv sakinlərinə xidmət göstərir.
Təhsil
thumb|Şuşa şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbi
Küçələri
Massivdə Əsəd Əhmədov və Xiyabani küçələri 2018-ci ildə əsaslı təmir edilmişdir.
Balaca Albert təcrübəsi
thumb|250px|right|Albertin şəkli. Balaca Albert təcrübəsi – 1920-ci ildə ABŞ psixoloqu Con Uotson və köməkçisi Rozali Reyner tərəfindən aparılmış təcrübə. Təcrübə 9 aylıq Albert təxəllüslü körpə üzərində aparılmışdır. Təcrübənin məqsədi qorxmanın doğuşdan olduğu, yoxsa sonradan əldə olunan refleks olduğunu müəyyənləşdirmək idi.
Arxaplan
Davranış psixologiyasının qurucusu Uotson və köməkçisi Rozali Reyner işə Con Hopkins bağçasının uşaqlarını müşahidə etməklə başladılar. Lakin təcrübələrin aparılmasını labüd hesab edirlər və onlar tədqiqat üçün icazə ala biləcək bir ailə axtarırlar. Nəticədə, 8 aylıq sağlam körpə olan Albert ilə təcrübə keçirmək qərarına gəlirlər.
Gedişat
250px|thumb|thumbtime=192|Təcrübənin qeydə alınmış videosu.|left Əvvəl balaca Albert üzərində bir neçə emosional test edilir. Balaca körpəyə ağ siçan, dovşan, kağız parçaları, parik və maska kimi ilk dəfə görəcəyi obyektləri və vəziyyətləri göstərirlər. Məqsəd Albertın bunlara qarşı qətiliklə əks reaksiya vermədiyini görməkdir. Nəticədə Albert gördüyü hər hansı bir obyektə qorxu reaksiyası göstərmir, hər şeyə gülür.
Bu testdən sonra Alberti boş bir otağa aparırlar. Otaqda Albert oturan örtük və yataqdan başqa bir şey yoxdur. Daha sonra Uotson və köməkçisi Reyner otaqdan ayrılaraq Albert üçün ağ laboratoriya siçanı verərək onu tək buraxdılar. Albert siçandan qorxmadı və əks reaksiya verərək siçanı sevir, onu tutmağa çalışır və gülür.
Daha sonra növbəti mərhələyə keçirlər. Albert hər dəfə siçana toxunduqda psixoloqlar iki dəmir çubuğu (bir çəkiclə, digəri isə polad ilə) tıqqıltı ilə narahat səslər çıxarmağa başlayırlar. Səsləri eşidən balaca Albert ağlamağa başlayır. Otaq səssizləşəndə Albert siçanla yenidən oynamağa davam edir. Yenidən siçana toxunanda psixoloqların etdiyi tıqqıltıya məruz qalır. Albert ağladığı kimi ehtiyatla yenidən cəhd edəndə siçana toxunmaqdan qorxduğunu hiss edir, çünki o, həmişə toxunmağa çalışarkən eyni səsləri eşidir. Bu təcrübə bir neçə gün davam edir və təkrarlanır.
Uotson və Reyner sınağı növbəti mərhələyə daşıyır, dovşan və digər tüklü obyektləri gətirir. Nəticədə, Albert, xüsusilə ağ, tüklü bir obyekt görəndə qorxu hiss edir, ağlamağa başlayır və qaçmaq istəyir. İndi Albert pambıq, ağ dovşan və buna bənzər əşyalar arasında dəmir çubuqların çıxardığı səs olmadığına baxmayaraq qorxmağa başlayır. Nəticələrdən razı olmayan psixoloqlar, nəhayət, ağ saqqallı quş kostyumları taxaraq otağa daxil olur. Kədərlənən Albertin üzündəki qorxu ifadəsi artıq tamamilə balaca körpənin yaddaşına yazılır.
Bu təcrübə ilə elm adamları şərti qorxunu dəstəkləyirdilər. Ancaq 8 aylıq bir körpənin vəziyyəti yenidən sınanmır və onu müalicə etmədikləri üçün böyük reaksiyaya məruz qalırlar. Albertin zehni sağlamlığını yaxşılaşdırmağa başladıqlarına baxmayaraq, keçmişin dərin və qaranlıq izlərini necə aradan qaldıracağı məlum deyildi.
Daha sonra
Təcrübədən sonra balaca Albertin taleyi barədə bir çox şayiə ortaya çıxmışdır.
Müəllif Tom Bartlettin sözlərinə görə, balaca Albertin anası Arvilla Merritt xəstəxanada süd ana idi. O dövrdə isə onun iqtisadi vəziyyəti digər işçilərdən daha aşağı idi. Maddi imkansızlıqdan ötəri körpənin eksperimentdə istifadə olunmasından imtina edə bilmədi. "Balaca Albert" kitabında deyildiyinə görə anası balaca Albert haqqında olan təcrübələri bilməmişdi. Təcrübələrdən xəbərdar olduqdan sonra körpəsini götürüb yoxa çıxdı.
Amerika Psixologiya Assosiasiyasına əsasən, Duqlas Merritt balaca Albertın əsl adıdır və 6 yaşında hidrosefaliyadan (beyinə su toplanması) həyatını itirib.
Ağa Əbülhəsən Nəqqaşbaşı Avşar
Ağa Əbülhəsən Allahverdi oğlu Nəqqaşbaşı Avşar — Azərbaycan rəssamı.
Həyatı
Əbülhəsən Allahverdi oğlu Urmiya civarında anadan olmuşdu. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Ünlü ədəbiyyatşünas və bioqraf Məhəmmədəli Tərbiyət "Danişməndani-Azərbaycan" kitabında yazır: "Onun rəssamlıq əsərləri və rəngli peyzajlarını əmisi, məşhur rəssam Əliəşrəf Avşarın qələmdan və kitab üzərində çəkdiyi miniatur və rəsmlərindən ayırd etmək mümkün deyildir. Əziz xan Sərdar onun əsərlərini töhfə kimi Tehrandakı əyanlara göndərərdi. Onun qələmdan üzərində çəkdiyi rəsmlər hələ sağlığında əlli tümənə satılırdı. Əbülhəsən hicri qəməri 1306 (1888)-cı ildə vəfat etmişdir. ("Əl-məsair vəl-asar"-"Hünərlər və əsərlər")
Xətt taktikası
Cərgə taktikası ya Xətt taktikası - XVII - IX əsrlərdə döyüş aparmaq üçün mövcud olmuş seçilən  nəzəri və praktik taktika. Bu zaman sərəncamda olan ordunun ya donanmanın tərkibindəki hərbi qüvvə: canlı qüvvə və hərbi gəmilər bərabər qaydada nizamla cərgələrə sıra ilə düzülür.
Cərgə taktikası Avropada XVI əsrin sonlarında XVII əvvəllərində Niderland piyada qoşununda formalaşmışdır. Bu zaman dördbucaqlı sıraları xətti cərgələr əvəzləmişdir. Bu taktiki düzülüşü ilk dəfə olaraq holland Morits van Oranye və onun əmisi oğlanları Vilhelm Lüdviq (Nassau-Dillenburq), VII Yohann (Nassau-Ziegen) orduda tətbiq etmişdir. Bununla Morits van Oranye nizam intizamı saxlamaq, zabit hazırlığının keyfiyyətini artırmaq məqsədi güdürdü. Cərgə taktikası İsveçdə II Qustav Adolfun ordusunda 1618—1648 ci illərdə Otuzillik müharibədə tam olaraq tətbiq olunduqdan sonra bütün Avropa ölkələrində tətbiq olunmağa başlanılmışdır. Bu zaman piyadalar bəzən cəbhə boyu bir və iki sıralı cərgədə bir düz xətt boyunca düzülmüş olurlar. Hərbir xətti cərgələr arasında müvafq miqdarda məsafələr saxlanılırdı ki, top mərmilərinə kütləvi şəkildə tuş gəlməsinlər. Hər cərgədə iki sıranın olması isə muşket atıcılığından irəli gəlirdi ki, Bu zaman öndəki muşket atıcıları atəş açdıqdan sonra silahı doldurmaq üçün və ikinci sıranın atəş açmalarına imkan yaratmaq üçün onları önə buraxırdılar. Beləliklə cərgə sıraların növbəli atəşi ilə irəliləyirdi. Bu taktika muşket atıcılığını və artileriyanın təkmilləşdirilməsinə gətirib çıxarır. Xətt taktikası düzən və aşıq relyefli ərazilərdə artileriya itkilərinin sayını azaltmağa, muşketlərin uzaq məsafəni nişana almağına imkan verirdisə, çətin relyefli ərazilərdə cinah zəifliyi, çətin manevretmə qabiliyyəti onun çatışmayan cəhətlərindən idi. Bu zaman piyada qoşununun bu funksiyasını atlı suvarilər yerinə yetirməli olurdular. Cərgə taktikası XVIII əsrdə Prussiya ordusunda I Fridrix-Vilhelm, sonralar II Fridrix tərəfindən atəş sürətinisürətini dəqiqədə 4-5 yaylıma çatdirmaqla klassik formasını almış olur. Cərgə taktikasının çatmamazlıqlarını aradan qaldirmaq üçün II Fridrix batalyonları 3 sıralı cərgələrdə düzərək, hərəkətli döyüş toplarını bu batalyonlar ( sözündən — döyüş, savaş) - taburlar  arasındakı intervallarda, suvari cərgələrinin arxasında yerləşdirmişdir. II Fridrixin bu yeniliyi klassik forma adını alaraq şablon kimi qəbul olunur.
Yelkənli donamada cərgə taktikası
Yelkənli donamada cərgə taktikası gəmilərin top göyərtələrinin üzü rəqibə qarşı çevrilərək bir xətt boyunca cərgədə düzülməsi ilə həyata keçirilir. Bu zaman gəmilər döyüş hazırlığı alaraq köndələn duraraq (top göyərtələrinin üzü rəqibə qarşı çevrilərək) düz xətt üzrə müvafiq məsafə saxlamaqla lövbər salaraq düzülürlər. Əgər (çox gümanki,) rəqib tərəf də eyni taktikanı seçmiş olarsa, onda iki cərgə paralel olaraq qarşı-qarşıya durmuş olurlar. Əgər rəqib donama boylama istiqamətdə bir birilərinin ardınca düzülmüş qalarsa onda tərəflər “T” şəklində qarşılaşmış olurlar. Bu döyüş halı dəniz leksikonunda “T” hərfinin üst cizgisini qoymaq adlanır.
Bakı haqqında mahnıların siyahısı
Bu məqalədə Bakı haqqında mahnıların siyahısı qeyd olunub. İnstrumental parçalar "(İ)" ilə qeyd olunmuşdur.
Siyahıya daxildir:
A
• 4
B
• 4
C
• 4
İ
• 4
K
• 4
Q
• 4
M
• 4
N
• 4
P
• 4
R
• 4
S
• 4
Papa
Roma Papası — Roma Baş yepiskopu, Roma Katolik Kilsəsinin başçısı, Katolik xristianların dini lideridir. Katoliklərə görə Həvari Pyotrun xələfidir.
İlk zamanlar bütün yepiskoplara verilən papa ünvanı, sonralar yalnız Roma Yepiskopu üçün istifadə edilməyə başlandı. Katolik kilsəsi, kilsə çərçivəsində Pyotr və xələflərinin təmsil etdiyi ən uca vəzifə olan papalığın ilahi bir qurum olduğunu iddia edir: İsa, papalıq vəzifəsini Pyotra təhvil vermiş və Pyotr da bu vəzifəni faktiki görmüşdür. Kilsədə yerləşmiş bir ənənəyə görə Pyotr, Romada din qurbanı olaraq ölmüşdür, bu səbəblə də ən təbii varisləri Romalı yepiskoplardır.
Tarix
Papalıq tarixi bir çox baxımdan kilsə tarixi ilə birləşir; bununla birlikdə bu tarixin bəzi dövrləri Papalıq qurumunun inkişafı baxımından ayrı bir xüsusiyyət daşıyır. İlk üç əsr ərzində papalar, daha çox Roma kilsəsinə əhəmiyyət vermişlər; amma qısa bir müddət sonra müxtəlif ölçülərdə başqa kilsələrə də qarışmağa başladılar: məsələn Papa I. Klementin Korintoslulara Məktubu (I əsrin sonu); Papa Viktorun Pasxa tarixi mövzusunda çıxan müzakirələrə müdaxiləsi (II əsrin sonu) və s. böyük kilsələrarası qurultay dövründə (IV və V əsr) papanın öndərlik təsiri daha da açıq şəkildə meydana çıxdı; 451'dəki Kadıköy məclisi, "Pyotrun Papa Leonun ağzında iradəsini bildirdiyini" irəli sürdü.
= Həmçinin bax =
Eupatorium steetzii
Eupatorium steetzii Eupatorium steetzii Eupatorium steetzii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Malus komarovii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Leni Rifenştal
Leni Rifenştal (Leni Riefenstahl, tam adı Helena Berta Amaliya Rifenştal, Helene Berta Amalie Riefenstahl; ) — rəqqasə, aktrisa, peşəkar rejissor, peşəkar fotoqraf və peşəkar üzgüçü.
Həyatı
Tarixdə Hitlerin sevimli rejissoru kimi qalan rəqqasə, aktrisa, peşəkar rejissor, peşəkar fotoqraf və peşəkar üzgüçü Berta Helena Amaliya Rifenştal 1902-ci ildə Berlində anadan olub. Onun atası Alfred Rifenştal varlı tacir idi. Amma Lenidə incəsənətə olan ehtiras ona incə zövqlü anası Berta İdadan keçmişdi. Taleyin bir təsadüfü olmasaydı, Leni tarixdə ən uğurlu rəqqasələrdən biri kimi qalacaqdı. Ancaq iyirmi yaşına çatana qədər Almaniya və Praqanın bir neçə şəhərində uğurla çıxış edən Leninin damarları partladı. Gələcək rəqqasənin karyerasına son qoyuldu.
Leni Arnold Fankın "Dağın taleyi" filminə baxır. Film ona elə təsir edir ki… axırda dağlara yollanır. Rejissorun özü ilə tanış olur. Rejissor isə gənc Lenidə elə bir istedad görür ki, məhz onun üçün "Müqəddəs dağ" filminin ssenarisini yazır. Leni bu arada nişanlısından ayrılır və özünü kino aləminə atır. Filmlərində ön plana qəhrəmanları deyil, dağları çəkən rejissor Fankın tələblərinə cavab vermək üçün alpinizmi, xizək sürməyi öyrənir. Keçmiş rəqqasə məşhur aktrisaya çevirilir. Leni 10-dan çox filmə çəkilir.
1932-ci ildə Leni ilk filmini çəkir. "Mavi işıq" filmi tənqidçilərin xoşuna gəlməsə də, tamaşaçı rəğbəti qazanır. Elə həmin il də Leni ilk dəfə Hitlerin nitqini eşidir. Bir ildən sonra o, Hitlerlə şəxsən tanış olur. Eyni zamanda təbliğat naziri Gebbels və onun arvadı ilə də tanış olan Leni ömrü boyu iddia edirdi ki, Gebbelslə onun gərgin münasibətləri və antipatiyasının təməli elə ilk görüşdəcə qoyulmuşdu. Həmin il Hitler Leniyə təklif edir ki, millətçi sosialistlərin qurultayı barədə film çəksin. Gebbelsə isə filmi maliyyələşdirməyi əmr edir. Leni filmə ən məşhur operatorları dəvət edir, montajla şəxsən özü məşğul olur.
Amma filmin premyerasından sonra onu yığışdırırlar. Əvvəla, "İnamın qələbəsi" adlı film sənədli kinodan daha çox, reportaja oxşayırdı. İkincisi isə burada hücum dəstələrinin rəhbəri Ernst Ryoma ən azı elə Hitlerə ayrılan qədər yer ayrılmışdı. Buna baxmayaraq, Hitlerlə Leninin münasibətləri korlanmır. Hitler bilirdi ki, Leni də, millətçi sosialistlər də öz üzərlərində hələ çox işləməlidirlər.
1934-cü ildə Hitler Leniyə bir film də tapşırır. "İnadın zəfəri" adlanan film üçün 36 operator, 170 nəfərlik çəkiliş heyəti, 30 kamera cəlb olunur. İkinci film uğur qazanır və həm yerli, həm əcnəbi sərgilərdə mükafatlara layiq görülür.
Sonra Leni Olimpiya oyunlarının təşkilatçılarından olimpiya haqda film çəkmək təklifi alır. Bu silsilədən üç film çəkən Leni böyük uğur qazanır. Film bir neçə ölkədə məşhurlaşır. Amma Leninin əsas hədəfi Amerika olur. O bilir ki, film ştatlarda daha çox gəlir gətirə bilər. Leni yanılmamışdı. 1938-ci ildə o, ən məşhur kino şirkətlərindən biri olan "Metro-Goldwyn-Mayer"dən təklif alır. Amerikaya yollanan Leni orada Henri Ford və Volt Disney kimi dünyaca məşhur adlarla tanış olsa da, ümumilikdə səfəri uğursuzluqla nəticələnir. Belə ki, Rifenştalın Amerikaya gəlişi Almaniyada yəhudilərin genosidi ilə üst-üstə düşür. Dünya, həmçinin Amerika yəhudilərinin müdafiəsinə qalxır. Təbii ki, belə bir vaxtda Hitlerin sevimlisi orada qala və filmini göstərə bilməzdi. Buna görə də, Leni kor-peşman geri dönməli olur.
1939-cu ildə Leni fotojurnalist kimi Polşaya yollanır. Bu illərdə gördüklərindən və çəkdiklərindən elə dəhşətə gəlir ki, Gebbelsin ona sifariş verdiyi növbəti təbliğat filmindən imtina edir. Və faşistlər daha heç vaxt ona film tapşırmırlar. İtirən isə hər iki tərəf olur. Çünki bu vaxta qədər faşistlər Lenini parlaq istedadından, Leni isə faşistlərin pulundan və nüfuzundan istifadə edirdi.
Hitlerlə dostluq rejissor kimi onun axırına çıxdı. Hitlerin təsiri altına düşməyi onun yaradıcı ruhunu məhv elədi. Faşistlərlə dostluq isə onların süqutundan sonra Leninin üzünə bütün qapıları bağladı. 1944-cü ildə Hitlerlə sonuncu dəfə görüşən Leni sonradan deyirdi: "Mən Hitlerin təsiri altına düşdüyümü, bir şəxsiyyət kimi ondan təsirləndiyimi etiraf edirəm. Mənim günahım ondadır ki, Hitlerin iblis sifətini çox gec gördüm".
Bəli, Leni daha film çəkə bilmədi. 1940-1944-cü illərdə çəkdiyi "Vadi" filmində meksikalı aktyorların əvəzinə yaxınlıqdakı faşist düşərgəsində cəza çəkən qaraçıları istifadə etdiyinə görə məhkəməyə verildi, faşistlərlə, Hitlerlə bağlı keçmişi onu ləkələdi.
52 yaşlı rejissor fotoqraflığa girişdi. Əlinə fotoaparat götürüb, Afrikaya yollandı. Afrikadan çəkdiyi fotolar dünya mətbuatının çox nüfuzlu jurnallarında çap edildi. Leni öz dövrünün ən istedadlı, maraqlı və cəsarətli fotoqraflarından hesab olunurdu. Məhz o nubiyalıların yaşadığı yerlərə gedib, onların həyatlarını fotolentə alaraq, antropoloqların, jurnalistlərin, tarixçilərin diqqətini bu tayfalara yönəltmişdi. Onun hər fotoreportajı hadisəyə çevrilirdi.
Amma Leni bununla kifayətlənmədi. 72 yaşında Leni ilk dəfə suyun altına endi. Sualtı üzgüçülüyü öyrənən Leni düz 30 ildən çox bununla məşğul oldu və üst-üstə 1000 dəfədən çox suyun altına endi. Təbii ki, suyun altından bir-birindən maraqlı fotoreportajlar çəkdi. 1975-ci ildə onun albomları "foto sahəsində ən yaxşı işlər" elan olundu. Leni Rifenştal 101 yaşında vəfat etdi.
Nəcməddin Hacıyev
Nəcməddin Hacıyev (Dilbazi) — professor, Sovet Kosmik Tərabətinə öz töhfəsini vermiş ilk Azərbaycanlı, SSRİ idman ustası. SSRİ Alpinizm Federasiyasının ömürlük flaq-təbibi, bütün iri sovet alpinizm ekspedisiyalarının flaq-təbibi, Səbail və Nərimanov rayon sovetlərinin deputatı, Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Həkim Nəzarəti və Müalicəvi Bədən Tərbiyəsi Cəmiyyətinin və Azərbaycan Alpinizm Federasiyasının sədri.
Haqqında
Professor Nəcməddin Hacıyev praktik tibbi fəaliyyəti ilə yanaşı tədrislə də məşğul idi. Tibb İnstitutunda tələbələrə rus və Azərbaycan dillərində eyni müvəffəqiyyətlə praktik mühazirələr oxuyurdu. Öz sahəsində bir tibb elmləri namizədi hazırlamışdı. Moskva, Tallin, Kiyev, Sverdlovsk, Vyana, Roma, Sofiya, Pekin şəhərlərində beynəlxalq konqreslərdə və simpoziumlarda Azərbaycanın cərrah-həkimlərini təmsil etmişdi. Rus dilini kamillik dərəcəsində bilməklə yanaşı, ingilis dilində tibbi materiallarla lüğətin köməyi ilə tanış ola bilirdi. Elmi məqalələri "Xirurqiya", "Azərbaycan Tibb Jurnalı", Romada beynəlxalq tibb məcmuəsində dərc edilmişdi. Fəal ictimaiyyətçi idi: 26 Bakı Komissarları (indiki Səbail) və Nərimanov rayon sovetlərinin deputatı seçilmişdi. Tələbəlik illərində institut komsomol təşkilatının katibi, 1965–66-cı illərdə ATİ həmkarlar təşkilatının sədri, 1966–71-ci illərdə institut partiya təşkilatının katibi, elmi işlər üzrə prorektor olmuşdu. İki peşəkarlar federasiyasının təşkilatçısı və sədri idi — 1961-ci ildən ömrünün sonunadək Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Həkim Nəzarəti və Müalicəvi Bədən Tərbiyəsi Cəmiyyətinə və Azərbaycan Alpinizm Federasiyasına başçılıq etmişdi.
Professor Nəcməddin Hacıyev Bərdə-Yevlax yolunda avtomobil qəzasında ölmüşdür. Bakıda Dağüstü qəbiristanlıqda yaxın qohumlarından Mirvarid Dilbazi və Yaqut Dilbazi bacıları ilə yanaşı dəfn edilmişdir.
Nəcməddin Hacıyev Adilə Abbas qızı (1936) ilə evlənmişdir. Adilə xanım da ixtisasca həkimdir. Övladları: Mirvari, Ələddin, Aygün.
Mükafatları
SSRİ idman ustası və SSRİ Alpinizm Federasiyasının ömürlük flaq-təbibi, bütün iri sovet alpinizm ekspedisiyalarının flaq-təbibi olmuşdu. Alpinizm onun sevimli məşğuliyyəti idi. 50–60-cı illərdə alpinistqruplarının tərkibində Pamir, Alp dağları, Tyan-Şan, Böyük və Kiçik Qafqaz zirvələrinə qalxmışdı. Nalçik Dövlət Universitetinin tibb fakültəsinin təşkilində və qurulmasında göstərdiyi xidmətlərinə görə, Kabarda-Balkar Muxtar Respublikası AS fəxri fərmanına (1960) və Azərbaycan Ali Sovetinin fəxri fərmanına layiq görülmüşdü.
Üçbarmaqlılar
(Tridactyloidea) Qısabığcıqlı düzqanadlılar (Caelifera) yarımdəstəsinə aid fəsiləüstü.
Ümumi məlumat
Bu fəsiləüstünə uzunluğu 4–9 mm-dən artıq olmayan və kiçik danadişiləri xatırladan xırda düzqanadlılar aiddir. Bu oxşarlıq bədənin eynitipli konfiqurasiyası və qazma üçün uyğunlaşmış ön ayaqların quruluşu ilə ifadə olunmuşdur. Bığcıqlar qısa olub cəmi 10 buğumdan ibarətdir. Bədəni bir qədər yastılanmışdır. Qanadüstüləri qısa, buynuz maddədən qismən atrofiya olunmuş damarlıdır. Qanadlar qanadüstündən uzun və ya qısa olur. Ayaqları qısa, ancaq tullanandır. Yırtıcı həyat tərzi keçirərək xırda cücülər və yağış qurdları ilə qidalanırlar.
Midel-şpanqout
200px|thumb|Midel-şpanqout səthi (yaşıl rəngdə verilmişdir). 200px|thumb|Midel-şpanqout səthi (qırmızı xətlə verilmişdir).
Midel-şpanqout — gəmiqayırmaya ya gəmiçiliyə aid bir termin.
Gəmi lahiyəsində əsas nöqtələrdən biri olub, iki paralelin tən ortasından keçən peripendikulyar kəsik.
Müəlliflik hüququ
thumb|200px|Müəlliflik hüququnun rəmzi
Müəllif hüququ (copyright – ingiliscə hərfi mənası köçürmə hüququ deməkdir) – insanların elm, ədəbiyyat və incəsənət sahələrində əldə etdikləri yaradıcılıq nəticələrinin istifadəsinin hüquqi münasibətlərini tənzimləyən qaydadır. Obyektiv mənada müəlliflik hüququ əsərlərin yaradılması və istifadəsi üzrə münasibətləri tənzimləyən hüquqi normaların məcmusudur və qorunma aləti kimi çıxış edir, subyektiv mənada isə öz-özlüyündə əsərlərin yaradıcılarına məxsus olan şəxsi (qeyri-əmlak) və əmlak (iqtisadi) hüquqlarıdır və bu hüquqlar müstəsna xarakter daşıyır.
Müəlliflik hüquqlarının pozulması
Müəllif hüquqlarının pozulması müəllif hüququ təsdiqlənmiş hər hansı bir mülkiyyətdən hüquq sahibinin icazəsi olmadan müəllif hüququ təsdiqlənmiş mülkiyyətin və ya işin təkrar istehsal, dəyişiklik edilmə kimi xüsusi haqlarını pozmaqla istifadəsini nəzərdə tutur.
Elektronik və audiovizual məhsulların icazəsiz təkrar istehsalı və yayılmasının ümumi adı piratlıq olaraq qəbul olunmuşdur (bu ifadənin tarixi ilk dəfə Daniel Defoenin 1703-cü ildə True-born Englishman əsərində "Bu Piratlar tərəfindən təkrarən çap olunurdu" cümləsini işlətməsilə başlanmışdır). Bu mənada qayda pozuntularınının "piratlıq" olaraq adlandırılması müəllif hüququnun yaranmasından bir qədər daha əvvəl baş vermişdir. Belə ki,1709-cu ildə yaranan və müəllif hüququyla bağlı ilk sayılan "Statue of Anne" fərmanına qədər 1557-ci ildə Stationer’s Company of London şirkətinin Kral Lisenziyası alması nəşriyyat sahəsində bu şirkətə inhisar imkani yaratmışdı. 1603 –cü ildə bu lisenziyadan kənardakı bütün fəaliyyətlər piratlıq olaraq tanınırdı.
Bu anlayışın istifadəsinin hüquqi bazasının yaranma tarixi elə həmin dövrlərə dayanır və günümüzə qədər daimi olaraq istifadə olunmaqdadır. Bir çox tənqidçilər bu tərz fəaliyyətlərin "piratlıq" adlandırılmasının aşağılayıcı oldugunu və haqsız olaraq onun bir çox daha ağır və pis əməllərlə bir tutulmasına qarşı olsalar da məhkəmələrdə müəllif hüquqlarının pozulması və "piratlıq" bir birini əvəz edə biləcək terminlər kimi işlədilir.
Nümunələr
Müəllif hüquqlu məhsulların qeyri-qanuni yüklənməsi və MP3 formasında İnternetdə paylaşılması MP3 faylların kəşfi və İnternetin yaranmasından sonra hətta NAPSTER şirkətinin dağılması və RIAA (Amerika Audio-Visual Məhsullar Sənayesi Assosasiyası) tərəfindən qaldırılan bir çox məhkəmə işlərinə baxmayaraq günümüzdə ən gözəçarpan nümunə olaraq qalmaqdadır. Film studiyaları tərəfindən film ekranlaşdırılmadan əvvəl kino təndiqçiləri, müxtəlif film mükafatları üzrə münsiflər heyəti üzvləri,kino sənayesi mütəxəssisləri və s. üçün yayımlanan tanıdıcı DVD-lər(Promotional Screener DVDs) icazəsiz film surətlərinin çoxaldılmasının əsas mənbəyi olduğundan MPAA(Amerika Film Assosasiyası) bir neçə dəfə bu DVD-lərin istifadəsini məhdudlaşdırmağa cəhd göstərmişdir.Filmlərin surəti həmçinin kinoteatra gizli formada  kameranın gətirilib filmin lentə alınması ilə də çoxaldıla bilinir. Lakin bu halda filmin keyfiyyəti olduqca aşağı olur.
Bir çox hallarda müəllif hüququ sahibləri qayda pozuntularına cavab olaraq satılan DVD-lərin üzərində xəbərdarlıq qeydlərindən istifadə etsələr də, bu bir çox hallarda alıcının qanuni haqlarına uyğun gəlmir. Belə ki ki,ABŞ-də alınan bir DVD-nin dəyişdirilməsi, satılması və ya başqasına verilməsi qanuni sayılır.
Kanada və bəzi Avropa ölkələrində isə surəti çıxarılmış audio faylların paylaşılması qanuni sayılır. Bootleg rəsmi olaraq sənətçinin özü və ya onun bağlı olduğu şirkət tərəfindən hələ tanıdılmamış  audio vizual məhsulların əldə edilməsini nəzərdə tutan bir termindir. Buraya demolar və ya canlı konsertlərdən qeyri-qanuni çəkilişlər daxil edilə bilər. Musiqi həvəskarları bu termini satışa artiq çıxarılmış materialların surətinin çıxarılması olan piratlıqdan ayirmaga çalışmaq üçün istifadə etsələr də bu tərz materialların da yayımlanması hələ də qanuna ziddir.
Sample Troll
"Sample Troll" az istifadə olunan bir neologizmdir. Hal-hazırda bir çox firmalar köhnə mahnıların müəllif hüquqlarını alaraq onlardan ibarət portfel yaradır. Hər hansı bir ifaçı bu mahnıları ifa etmək istədikdə isə dərhal haqq iddiasına başlayan bu şirkətlət bir qədər aşağılayıcı bir ifadə olan "Sample Troll"şəklində adlandırılmışdır.
Müəllif hüquqlarının pozulmasına qarşı dünya ölkələrinin əməkdaşlığı
Serverlərin imkan verdiyi İnternet zəminli müəllif hüquqları pozuntuları bu barədə daha aşağı sərtlikdə qaydaları olan ölkələr üçün daha geniş yayılmış bir təcrübədir. BPİ (Britanya Audio Vizual Məhsullar Sənayesi) nümayəndəsi Matt Philipsin sözlərinə görə Şərqi Avropa və post Sovet ölkələrindəki bu barədəki zəif qanunlar bu tərz qayda pozuntularının qarşısını almağa ciddi əngəl təşkil edir. Müəllif hüququ sahibləri hökumət lobbiləri və başqa şəkillərdə bu növ fəaliyyətlərlə mübarizə aparmağa çalışırlar.
Qanunlar
Müəllif hüquqları pozuntularına dair ən mühüm beynəlxalq razılaşma 1886-ci ildəki Bern Konvensiyasıdır. ABŞ 1988-ci ildə razılaşmanın ilkin halının Parisdə qəbul olunmasından 100 il sonra Bern Konvensiyasi İcra Aktıyla birlikdə bu razılaşmanı imzalayan 80-ci ölkə oldu. ABŞ bu razılaşmanı bir vacib istisna xaricində qəbul etdi: Bern Konvensiyasının 6-ci maddəsi olan mənəvi haqlarının tanınması maddəsi. Mənəvi hüquqlar müəllif hüququ sahibinə onun reputasiyası və ya şərəfinə zərər verə biləcək sözu gedən işlə bağlı hər hansı bir təhrifə,dəyişikliyə və hər hansı digər dəyəri azaldıcı hərəkətə etiraz etmə haqqını verirdi.ABŞ İcra Aktında xüsusilə Konvensiyanın qəbulunun başqa heç bir hüquqa təsir etməyəcəyini vurğulamışdır.Nəticə olaraq ABŞ digər Bern Konvensiyasi ölkələrilə müqayisədə mənəvi haqqlarının pozulmasına qarşı ən az müdafiəni təmin edən ölkə oldu
Britaniya qanunları
2002-ci ildə Copyright and Trade Marks(Müəllif hüquqları və Əmtəə Nişanları) olaraq dəyişdirilən The Copyright,Designs and Patents(Müəllif hüquqları,Layihələr və Patentlər)(1988) qanunu hal-hazırda müəllif hüquqlarını müdafiə edən başlıca qanundur. Müəllif hüquqlu məhsulların icazəsiz yüklənməsi və yayımlanması üzrə şəxslər görüləcək sivil tədbirlərlə üzləşməlidirlər. ABŞ-də olduğu kimi istifadəçinin IP adresini təyin etmək və ISP(Internet Service Provider) vasitəsilə internet hesabının sahibini aşkar etmək mümkündür. 2006-cı ildə Milli İstehlakçı Şurasının apardığı tədqiqata əsasən Britaniya yeniyetmələrinin yarıdan çoxu musiqi faylların qeyri-qanuni yükləməklə müəllif hüquqlarını pozur və onların 59%-i şəxsi istifadə üçün faylların yüklənməsini qeyri-qanuni hesab etmir. Bununla bele MP3 faylların yüklənməsi hal hazırda ölkədə qeyri-qanunidir. 2008-ci ilin yanvarında hökumət müəllif hüquqları qanununa şəxsi istifadə üçün surət çıxarmanı qanuniləşdirən dəyişiklik etməyi təklif etdi.
Britaniya müəllif hüquqları qanunu istehlakçı müdafiəsi qrupları tərəfindən lazımsız dərəcədə sərt və müasir olmamaqla ittiham edilmişdir.
Birləşmiş Krallıqda cinayət xarakterli fəaliyyətlərə daxildir:
Yuxarıda adı çəkilən hallara görə cəza tədbirləri cinayət halının ağırlıq dərəcəsindən asılı olaraq dəyişə bilir. Bəzi hallarda cəza 6 ay həbs olduğu halda bəzən bu rəqəm 10 ilə qədər yüksələ bilir.
Oğurluqla müqayisə
Bir çox hallarda Elektronik Oğurluğa Yox Aktında (1997) olduğu kimi müəllif hüququ pozuntusu oğurluqla eyniləşdirilir lakin müəyyən mənada onlar fərqlidir. İstər oğurluq istərsə də müəllif hüququ pozuntusu müəyyən maddi ziyana səbəb olsa da burada əsas fərq 2-ci halda əsl sahibin istifadə hüququnu itirməməsi və hələ də obyektdən istifadə edə bilməsidir.
Britaniya Hökumətinin hesabatlarında onlayn piratlıq oğurluğun bir forması kimi tanınır: "Hər hansı bir yolla aparılan yükləmələr oğurluğun sivil formasıdır"
Əks-inqilab
thumb|[[Vandeya üsyanı, kral tərəfdarları tərəfindən təşkil edilmiş bir üsyan olmuş və 1796-cı ildə respublika tərəfdarları tərəfindən yatırılmışdır.]] Əks inqilab, bir inqilabı yıxmaq və nəticələrini yox etmək üçün nəzərdə tutulan əks hərəkətdir. Bu hərəkəti reallaşdıranlara əks inqilabçı deyilir.
Bir əks inqilabın nəticələri mövcud inqilabın xeyirli və ya ziyanlı olmasına görə təsirli və ya təsirsiz ola bilər. Nümunə olaraq Böyük Fransa inqilabı dövründə Yakobinlər Vandeya üsyanını rəsmi olaraq təsirsiz olaraq qiymətləndirmişdirlər.
Əmir Mahmud Xandəmir
Əmir Mahmud Xandəmir — Əmir Mahmud ibn-Xandəmir XVI əsrin əvvəllərində, yəni teymurilər dövrünün sonlarında Heratda dünyaya gəlmişdir. Əcdadları elm və hikmət sahibləri olduqları kimi, o da elm və təhsilə böyük maraq göstərmiş, Qiyasəddin Xandəmir kimi məşhur atanın və nəslinin tarix və başqa elm sahələrində şöhrət tapmış digər nümayəndələrinin təlim-tərbiyəsi altında yetişmişdir. Əmir Mahmud Xandəmir Təkəli tayfa başçılarından olan səfəvilərin Herat hakimi Məhəmməd xan Şərəfəddinoğlunun dəstəyi ilə 953-cü (1546/1547) ildə Zeyli-tarixi-"Həbibüs-siyər" ("Şah İsmayıl və Şah Təhmasibin tarixi")əsərini yazmağa başlamış, dörd ildən sonra, yəni 957-ci (1550/1551) ildə əsəri sona çatdırmışdır. Bu tarixi əsər h. VIII əsrin sonlarından (XV əsrin sonları) h. X əsrin (XVI əsr) ikinci yarısının əvvəllərinə qədər Azərbaycan Səfəvi dövlətində, xüsusilə bu dövlətin strateji vilayətlərindən biri olan Xorasanın şərqində baş vermiş hadisələrdən bəhs edir. Müəllif əsərində Şah İsmayılın hakimiyyəti dövründə baş verən hadisələrdən bəhs edən və Şah Təhmasib Səfəvinin hakimiyyətinin 957-ci (1550/1551) ilinə qədər davam edən bir dövrü əhatə edən bu əsərdə, həmçinin səfəvi sülaləsinin, xüsusilə Şeyx Səfiəddinin tərcümeyi-halı və kəramətləri haqqında məlumat verilmişdir. Əsərin müəllifi teymurilərin süqutundan sonra səfəvilərin hakimiyyətə gəldiyi ilk dövrlərdən başlayaraq əsasən Xorasan və onun mərkəzi Herat darüssəltənəsəində baş verən hadisələri təsvir etməyə çalışmışdır. Digər tərəfdən Əmir Mahmudun əsəri X (XVI) əsrin əvvəllərində, Azərbaycan Səfəvi dövlətinin yarandığı dövrdə baş verən mühüm hadisələri əks etdirir, səfəvi dövləti ilə Mavərənnəhrin teymuri və türkmən şahzədələri arasındakı siyasi problemlərdən bəhs edir. Kitabda həm də Şah İsmayılın Herat darüssəltənəsini tutması və bundan sonra səfəvilərin Xorasan ərazisindəki daxili və xarici siyasəti ilə bağlı mövzulara xüsusi yer ayrıllmışdır. Bu təsvirlərdə Səfəvi dövləti ilə bölgənin özbək hücumları qarşısında dayanmış əyanları arasındakı qarşılıqlı münasibətlər özünün hərtərəfli əksini tapır.
Bulbophyllum menghaiense
(Bulbophyllum menghaiense) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Xorasan tatları
Xorasan tatları — İranın Şimali Xorasan və Rəzəvi Xorasan ostanlarında yaşayan tatlar. Xorasan tatlarının dilləri ehtimalən tacik, kurmanc (kürd) və Xorasan-türk dillərinin qarışıqından əmələ gələn dildir.
Uriah Heep
Uriah Heep, proqressiv rok, art rok, caz-rok və hard-rok elementlərindən ibarət öz orijinal hard-rok üslubunu yaratdı. Qrupun qızıl illərdə əsas göstəricisi mürəkkəb çoxnəsəli harmonik effektli bek-vokal partiyaları və Bayronun dramatik vokalı idi. Uriah Heep-in stilistik eksperimentlərinin rok-musiqinin inkişafına əhəmiyyətli təsiri var idi. Qrup xüsusilə çox şeydə Queen'in analoji eksperimentlərini üstələyirdi.
Qrupun on iki albomu UK Albums Chart'a düşdü. Bunlardan ən böyük müvəffəqiyyət qazananı "Return to Fantasy" oldu (7-ci yer, 1975). Qrupun on beş albomu isə Billboard 200 siyahısına adını yazdırdı. Bu albomların içərisində ən müvəffəqiyyətlisi isə "Demons and Wizards" oldu (23-cü yer, 1972). Bundan əlavə, qrupun 4 sinqılı Billboard Hot 100 siyahısına düşdü. Qrupun ən əhəmiyyətli müvəffəqiyyəti isə 1970-ci illərin ortalarında Almaniyada yazdığı "Lady in Black" sinqılının hitə çevrilməsi oldu. Qrup bir tək 1970-ci illərin ortalarında 30 milyondan çox albom satışı əldə etdi. Uriah Heep heyətinin dəfələrlə dəyişməsinə baxmayaraq, qrupun «klassik beşlisi» hesab edilirdi: Mik Boks, Devid Bayron, Ken Xensli, Geri Teyn və Li Kersleyk.
Azərbaycan teatrlarının siyahısı
Azərbaycanda teatr sənəti — Azərbaycan ədəbiyyatı ilə sıx bağlı olan sənət növlərindən biridir.
Azərbaycanda teatr sənətinin kökləri xalqın fəaliyyəti, məişəti, şənlik və toy ənənələri, həmçinin dünyagörüşü ilə bağlıdır. Mərasim, ayin və oyunlardakı tamaşa elementləri müstəqil xalq teatrının yaranmasında mühüm rol oynamışdır. Azərbaycan xalq teatrı realist özəllik daşımış və əməkçi təbəqələrlə bağlı olmuşdur. Xalq teatrının repertuarını müəyyən etik məzmunlu kiçik tamaşalar (farslar) təşkil etmişdir. Azərbaycan peşəkar teatrının təşəkkülündə xalq teatrı əhəmiyyətli rol oynamışdır.
İran xalçası
Pers xalçası, İran xalçası ( farsh, hərfi anlamda "yaymaq" kimi tərcümə olunur) və ya İran xalısı ( qālī) — utilitar və simvolik məqsədlər üçün İranda hazırlanan, evdə istifadə, yerli və xarici bazarlarda satış üçün nəzərdə tutulmuş ağır tekstil məmulatlar. Xalçaçılıq Fars mədəniyyəti və İran incəsənətinin ayrılmaz hissəsidir. "Xalça kəməri" adlanan və ənənəvi xalçaçılıq ölkələrini birləşdirən silsilə ölkələr tərəfindən istehsal edilən, Qərbdə daha çox "Şərq xalçaları" və ya "İslam xalçaları" adı ilə tanınan xalçaçılıq məhsulları arasında İran xalçaları müxtəlif çeşidliyi və çoxsaylı dizaynları ilə seçilir.
Kirman, Məşhəd, Kaşan, İsfahan, Nain, Qum və Təbriz (bir çox tədqiqatçılar tərəfindən Azərbaycan xalçaçılıq məktəbinə də aid edilir ) kimi regional mərkəzlərdə toxunan xalçalar spesifik toxuma texnologiyaları, istifadə edilən rəng, naxış və materiallara görə bir-birindən fərqlənirlər. Tarixən baş vermiş tənəzzül dövründən sonra Təbriz kimi toxuculuq mərkəzləri ənənələrin bərpası və dirçəldilməsində mühüm rol oynamışlar. Kəndlərdə və müxtəlif tayfalar tərəfindən inşa edilmiş xalçalar yüksək keyfiyyətli yun materialı, parlaq və mürəkkəb rəngləri və xüsusi ənənəvi naxışları ilə fərqlənirlər. Əvvəldən planlaşdırılmış və dizayn edilmiş müəllif xalçalarından fərqli olaraq, köçəri və kiçik kənd toxucuları tərəfindən inşa edilmiş xalçalar daha cəsarətli və bəzən kobud naxışları ilə seçilir, buna görə də İranın ən autentik və ənənəvi xalçaları hesab edilirlər. Gəbbə və ya gəvə adlandırılan xalçalar bu ənənənin ən məşhur nümunələridir.
Xalçaçılıq sənəti siyasi böhranlar və tələbin azalması mühitində tənəzzül dövrünü keçirmişdir. XIX əsrin ikinci yarısından sintetik boyaların istifadə edilməyə başlanılması da sənətin tənəzzülünə təkan vermişdir. Buna baxmayaraq, xalçaçılıq hələ də müasir İranın iqtisadiyyatında mühüm rol oynayır. Yeni istehsal, təbii boyalardan istifadənin dirçəlməsi, köhnə tayfa naxışlarının yeni təfsirdə təqdim edilməsi və əsrlər ərzində formalaşmış köhnə toxuculuq ənənələrinin istifadəsinə əsaslanır. Qədim Yunan mənbələrində qeyd edildikləri ilk vaxtlardan bu günə kimi əllə toxunmuş İran xalçaları yüksək bədii dəyər və prestij göstəricisi hesab edilməkdədir.
"İran xalçası" termininin daha çox xovlu xalı məmulatlarına aid edilməsinə baxmayaraq, Kilim, Sumax və Suzani kimi xovsuz xalçaçılıq məmulatları da zəngin toxuma ənənəsinin daşıyıcılarıdır.
2010-cu ildə "Fars və Kaşanda xalça toxuma ənənələri" UNESCO-nun Qeyri-maddi Mədəni İrs siyahıısına salınmışdır.