cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azərbaycan Milli Konservatoriyası nəzdində Musiqi Kolleci
Tarixi
Göründüyü kimi, Azərbaycan da musiqi təhsili verən məktəbdə azərbaycanlı balalarının oxuması Üzeyir bəyin ən böyük arzusu idi. O, musiqi təhsili arzusunda olan azərbaycanlıların bu arzu və həvəsini həyata keçirməyə çalışırdı. Digər tərəfdən, Bakıda Sankt-Peterburq, Moskva, Tiflis, İtaliya opera-balet truppalarının, aparıcı dirijor, aktyor və ifaçı larının çıxışları, bəstəkar və ifaçıların konsertlər verməsi şəhərdə musiqi həyatını daha da canlandırır, yerli mühitdə Avropa musiqisinə və alətlərinə marağı daha da artırırdı. Bütün bunları isə yerli əhalidə və milli ziyalılarda xalqın musiqi təhsili almasının zəruriliyinə inamı və qətiyyəti daha da gücləndirirdi. O illərdə, Üzeyir Hacıbəyov musiqi təhsilinin millətin və mədəniyyətin inkişafında zəruri şərt olduğunu nəzərə alaraq, öz ziyalı və yaradıcı həmfikirləri ilə birlikdə bu məsələnin həllinə çalışırdı. Nəhayət, Üzeyir Hacıbəyov 1916-cı ildə öz ziyalı həmkarları ilə birlikdə A.N.Yermolayevanın musiqi məktəbinin dövlət orta ixtisas musiqi məktəbinə çevrilməsinə nail oldu. Məktəbin bundan sonrakı fəaliyyətində Üzeyir Hacıbəyov müstəsna rol oynadı. Bu sahədə millətin musiqi təhsili naminə görülən mütərəqqi işlər 1920-ci ildə Bakıda Xalq Konservatoriyasının yaradılması ilə nəticələndi.
Xalq konservatoriyasının əsasında 1921-ci ildə Bakıda Dövlət Konservatoriyası təsis edildi.1922-ci ildən etibarən Dövlət Konservatoriyasının azərbaycanlı müəllim və tələbələrindən ibarət olan Şərq şöbəsi konservatoriyadan ayrılaraq müstəqil təhsil müəssisəsi kimi fəaliyyətə başladı. 1922-ci il aprelin 22-dən etibarən məktəb "Şərq Konservatoriyası" adını daşıdı. Bu məktəbə Üzeyir Hacıbəyov direktor təyin edildi. Məhz onun səyi nəticəsində Azərbaycanda dövlət səviyyəsində musiqi təhsili sisteminin formalaşması üçün zəmin yarandı. Üzeyir Hacıbəyovun rəhbərliyi dövründə məktəbə milli kadrların cəlb olunmasına diqqət artırıldı. Məktəbə qəbul edilən tələbələr arasında digər millətlərin nümayəndələri ilə yanaşı, Azərbaycanlılar da böyük əksəriyyət təşkil edirdi. Üzeyir Hacıbəyov tədris prosesinin genişlənməsinə, yeni proqramların yaradılmasına milli musiqi alətləri üçün notlu tədrisin əsasının qoyulmasına, nəzəri fənlərin, xor dərslərinin keçirilməsinə, ilk muğam proqramının hazırlanmasına nail oldu. Məktəbdə Avropa musiqi alətləri və ixtisasları ilə yanaşı, Azərbaycan xalq çalğı alətləri- tar, kamança, balaban, xanəndə lik də təsis edilirdi, gələcəyin peşəkar milli musiqiçi kadrlarının hazırlanması üçün yeni imkanlar yaranırdı.
Üzeyir Hacıbəyov qabaqcıl müəllimləri, ən istedadlı məzunları pedaqoji fəaliyyətə cəlb edir, musiqi nəzəriyyəsinə mükəmməl bələd olan gənc məzunları, musiqi folklorumuza, xalq yaradıcılığına, muğam sənətinə dərindən bələd olan ustad-peşəkar musiqiçiləri məktəbə dəvət edir, onlarla birgə xalq musiqisinin əsaslarını, nəzəriyyəsini, tədris proqramını hazırlayırdı. Eyni zamanda, Avropa və rus bəstəkarlarının əsərləri, ümumi musiqi nəzəriyyəsi də şagirdlərə öyrədilirdi. Zaman keçdikcə məktəbə qəbul olanların milli tərkibi də dəyişir, musiqi təhsili almağa gələn azərbaycanlıların sayı da surətlə artırdı. Dahi bəstəkar və musiqi xadimi Üzeyir Hacıbəyov bu barədə sevinclə yazırdı: "Musiqi məktəbi dəxi qapılarını olduqca gen açıb təhsili, sənət həsrətində olanları dəstə-dəstə içərisinə qəbul etdi… Qayeyi-əməl vardır ki,o da Şərq musiqisini məktəb vasitəsilə tərəqqi etdirib Qərb musiqisinin bu gün işğal etmiş olduğu uca mərtəbələrə qədər irəlilətməkdir". 1924-ci ildə musiqi məktəbinin adı dəyişdirilərək Azərbaycan Dövlət Türk Musiqi Texnikumu adlandırıldı. 1926-cı ilə qədərki fəaliyyətdə texnikum fortepiano, skripka, tar, kamança, xanəndə, musiqi nəzəriyyəsi üzrə xeyli yaxşı ifaçı və müəllim kadrları yetişdirmişdi. Texnikumun ilk məzunları arasında Səid Rüstəmov, Asəf Zeynallı, Əfrasiyab Bədəlbəyli, Xurşid Ağayeva, Leyla Muradova, Əşrəf Həsənov, Tamara Rəhimova, Fatma Səmədova, Məmməd Nəsirbəyov, Nigar Usubova, Ələkbər Dadaşov, Qılman Salahov, Əhməd Bakıxanov və başqaları var idi. 1926-cı ildə texnikum Dövlət Konservatoriyası ilə birləşdirilir. 1932-ci ildə isə 1 nömrəli Dövlət Musiqi Texnikumu kimi yenidən müstəqil fəaliyyətə başlayır.
Keçən əsrin 30-cu illərində texnikumun fəaliyyəti bütün şöbələrin ahəngdar və sabit işləməsi, yaradıcılıq axtarışlarının davam etdirilməsi, konsert ifaçılığının genişləndirilməsi, gənc musiqiçi kadrlarının yetişdirilməsi, tələbkarlığın artması, müəllim kollektivinin gücləndirilməsi, tədrisin keyfiyyətinin daha da yüksəlməsi ilə xarakterizə olunur. Həmin illərdə folklora, xalq musiqisi ənənələrinin öyrənilməsinə, muğamımızın tədrisinə və tədqiqinə marağın artması ilə yanaşı bəstəkarlar tərəfindən yeni musiqi əsərlər də yazılır və klassik musiqiyə meyl güclənirdi. Məktəbin müxtəlif şöbələrində çalışan Cövdət Hacıyev, Əfrasiyab Bədəlbəyli, Bülbül, Səid Rüstəmov, Hüseynqulu Sarabski, Əhməd Bakıxanov, Qurban Pirimov, Seyid Şuşinski, Ağası Məşədibəyov kimi sənət fədailəri ən məhsuldar əməyi sayəsində tədris prosesi daha da təkmilləşir, ifaçılıq səviyyəsi daha da yüksəlirdi. 1940–50-ci illərdə texnikumda müəllim və tələbələrdən ibarət xalq çalğı alətləri orkestri və ansamblı, xor, kamera kollektivləri, muğam üçlüyü yaradılır. Müəllim və tələbə kontingenti kəmiyyət və keyfiyyət baxımından daha da artır. Texnikumda rus və xarici ölkələrin musiqi ədəbiyyatı, musiqi nəzəriyyəsi fənləri üzrə yeni metodik vəsaitlər hazırlanır, ixtisas dərslərini təcrübəli müəllimlərlə yanaşı, ali təhsil almış gənc müəllimlər də aparırlar. 1953-ci ilin dekabr ayında Musiqi Texnikumuna ilk peşəkar bəstəkar Asəf Zeynallının adı verilir. Sonrakı dövrlərdə bu məktəb öz məqsəd və vəzifələrini daha da böyük məsuliyyətlə və yeni uğurlarla həyata keçirir. 1999-cu ildə ADMT Azərbaycan Dövlət Musiqi Kolleci adlanmağa başladı. 2001-ci ildə isə Azərbaycan Milli Konservatoriyası nəzdində Musiqi Kolleci adlandırıldı.
İxtisaslar
Kollecdə aşağıdakı ixtisaslar üzrə mütəxəssislər hazırlanır:
Mustafa Şərifov
Mustafa İsmayıl oğlu Şərifov — ilk azərbaycanlı sanitar-həkim.
Həyatı
Mustafa İsmayıl oğlu 1875-ci ildə Şəki şəhərində anadan olmuşdu. 1899-cu ildə Xarkov universitetinin tibb fakültəsini bitirmişdi. 1901-ci ildə Cavanşir qəzasında həkim işləmişdi. İlk azərbaycanlı sanitar-həkim hesab olunur. Sonralar Bakıda rayon sanitar - epidemioloji stansiyasına müdir təyin olunmuşdur. 1918-1920-ci illərdə isə Bakı şəhəri tibb-sanitar hissəsinin müdiri işləmişdir.
M.İ. Şərifov Bakı Şəhər Səhiyyə şöbəsinin müdir müavini, Əmək Gigiyenası və Peşə Xəstəlikləri İnstitutu statistika şöbəsinin müdiri, "Azneft"in tibb-sanitar idarəsində müdir müavini vəzifələrində işləmişdir. Azərbaycanda səhiyyənin təşkilində yüksək xidmətlərinə görə Mustafa İsmayıl oğlu Şərifova 1932-ci ildə "Azərbaycan SSR Əmək Qəhrəmanı" fəxri adı verilmişdir.
Mustafa Şərifov 1938-ci ildə vəfat edib.
Parlaq әtirşah
thumb|Geranium lucidum
Parlaq әtirşah — ətirşahkimilər fəsiləsinə mənsub birillik ot bitkisi. Hündürlüyü 15-35 sm, gövdəsi düz və yaxud əyilib qalxandır, yarpaqlar parlaq, çılpaq, qonurtəhər, daha sonra qızarandır.
Yarpaq
Kökətrafı yarpaqları uzun saplaq üzərindədir, aşağı gövdə yarpaqları görünüşünə görə böyrəkşəkillidir, hissələri əksinəyumurtaşəkillidir, yuxarı hissədə dəyirmiləşmiş və dayaz dairəvi dişlərə kəsilmişdir; yarpaq ayası üst tərəfdən və kənarlardan basıq tüklüdür, daha sonra qızarandır. Yalançı zoğları neştərvaridir, sivriləşmişdir.
Çiçək
İkiçiçəkli çiçək saplağının uzunluğu 2-4 sm-dir, meyvə vermə dövründə əyilmiş şəkildə olur. Ləçəkləri çəhrayı rənglidir, əksinəyumurtaşəkilli-uzunsovdur, təpə hissədə dəyirmiləşmişdir.
Meyvə
Meyvəsinin tayları arxa tərəfdə torvari qırışlıdır. Toxumları hamardır.
Meyvə verməsi
İyun-Avqust
Azərbaycanda yayılması
BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, Kür düz (qərb), KQ şimal, KQ mərkəzi, KQ cənub, Lənk. dağ. Orta dağ qurşağına qədər.
I Kültəpə yaşayış yeri (Babək)
Ümumi məlumat
Naxçıvan şəhərindən 8 km aralıda yerləşən I Kültəpə yaşayış yeri 1,5 hektara yaxın bir ərazini əhatə etməklə 22,2 metr qalınlığında mədəni təbəqəsi olan yüksək bir təpədən ibarətdir. Təpə bütövlükdə aşağıdan yuxarıyadək kül, xırda daş, təsərrüfat və məişət qalıqları ilə örtülmüşdür. Buradan üzə çıxarılan dörd mədəni təbəqənin aşağıdan birinci "1a" təbəqəsi Neolit dövrünə, "1b" təbəqəsi isə Eneolit dövrünə aiddir. Qalınlığı 3,2 m olan "1a" təbəqəsi abidənin üzərindən 19–22,2 m, "1b" təbəqəsi isə 19–12,8 m dərinlikdə yerləşir. Bu təbəqələrdən tikinti qalıqları, təsərrüfat quyuları, ocaq və kürələr, müxtəlif heyvan sümükləri, daş, sümük və gildən hazırlanmış əşyalar, buğda qalıqları və qəbirlər tapılmışdır. Həmin arxeoloji materiallar Kültəpə sakinlərinin oturaq həyat sürdüklərini sübut edir. E.ə. VII–I minilliklərə aiddir.
Kültəpədəki arxeoloji tapıntılar
1951-ci ildə Azərbaycan ЕА Tarix İnstitutunun arxеoloji ekspedisiyası Osman Həbibullayevin rəhbərliyi ilə I Kültəpədə sistemli tədqiqat işlərinə başlanmışdır. 1951–1964-cü illərdə aparılan tədqiqatlar zamanı müxtəlif dövrlərə aid dörd mədəni təbəqə aşkar edilmişdir. Nеоlit təbəqəsində aparılan tədqiqatlar zamanı 5 tikinti qatı aşkar olunmuşdur. Üçüncü tikinti qatınta aaşkar olunan evlər dördkünc formalıdır. Eneolit dövründə tikintilər əsasən dairəvi formada, çay daşları və möhrə ilə inşa edilmişdir. Evlərin qızdırılması üçün otağın mərkəzində yerləşdirilmiş ocaqdan, yаxud gil manqallardan istifadə edilmişdir. Diametri orta hesabla 7 metrə çatan, 35–55 sm qalınlığında divarları olan belə evlər çox hallarda arakəsmələrlə ayrı-ayrı hissələrə bölünmüşdür. I Kültəpənin Eneolit dövrü materialları içərisində daş alətlər çoxluq təşkil edir. Alətlərin çoxu dəvəgözü daşından (obsidian) hazırlanmışdır. Onların nukleusları da tapılmışdır. Alətlər bu nukleuslardan qəlpələmə üsulu ilə hazırlanmışdır. Kültəpədən çaxmaq daşından hazırlanmış alətlər, ox ucluqları,300-dən çox oraq dişi əldə edilmişdir. Bazalt daşlardan isə əsasən baltalar, pazlar, gürzlər, çəkiclər, toppuzlar və s. hazırlanmışdır. Kültəpənin sümük məmulatı içərisində qaramal sümüyündən hazırlanmış qaşovlar, pardaxlayıcı alətlər çoxluq təşkil edir.
Misdən hazırlanmış alətlər isə sancaqlardan, muncuqlardan, tiyələrdən, nizə ucluqlarından və s. ibarətdir. Bu əşyalar təmiz misdən hazırlanmışdır. Bu əşyaların bəzisinin tərkibində cüzi miqdarada mərgümüş qatışığı da var. Kültəpənin Eneolit dövrünün gil qablarıının əksəriyyəti enli ağızlı və yastı oturacaqlıdır. I Kültəpədən həmçinin yüksək texnoloji üsulla hazırlanmış, dövrünün gözəl sənət nümunəsi sayılan boyalı qablar da əldə edilmişdir. I Kültəpənin Neolit və Eneolit dövrü təbəqəsində 85 qəbir açılmışdır. Buradan çıxan skletlər ölülərin bükülü vəziyyətdə və ya böyrü, yaxud da arxası üstə, özü də müxtəlif istiqamətdə dəfn edildiyini göstərir. Bəzi skeletlərin üstünə qırmızı oxra səpilmişdir. İki qəbirdən it skleti, bir qisim qəbirlərdən isə gil qablar, cürbəcür muncuqlar və dəvəgözü daşından hazırlanmış əşyalar tapılmışdır. Belə qəbir Babadərviş və digər abidələrdə də aşkar edilmişdir.
I Kültəpə qəbirlərinin bəzisində mərhumun başının altına daş qoyulması adətinə rastlanmışdır. Dəfn zamanı mərhumun başının altına daş qoyulması adətinə Ön Asiyanın bir sıra abidələrində rastlanmışdır. Arxeoloji araşdırmalar bu adətin Azərbaycanda uzun müddət davam etdiyini göstərir. Belə hesab edirik ki, mərhumun başının altına daş qoyulması adəti türk xalqları içərisində geniş yayılan daşa sitayişlə bağlı olmuşdur. İnanca görə, insan dünyasını dəyişərkən, onun ruhu daşa keçir. Azərbaycan türklərinin folklorunda ruhun daşa keçməsi, insanların daşa dönməsi, daşın balalaması ilə bağlı xeyli inanclar vardır. Daşla niyyət etmə adəti Azərbaycan xalqı arasında indi də qalmaqda davam edir. I Kültəpə tapıntısı göstərir ki, Azərbaycan türkləri arasında yayılan daşa və dağa sitayişin tarixi kökləri olduqca qədimdir.
I Kültəpənin II təbəqəsi İlk Tunc dövrünə aiddir. Bu təbəqənin qalınlığı 9,5m olub, abidənin üzərindən 3,5–4, 5–12, 3–13m dərinlikdə yerləşir. Bu təbəqədən Kür-Аrаz mədəniyyətinə aid müxtəlif maddi-mədəniyyət nümunələri aşkar edilmişdir. Qazıntı zamanı ikinci təbəqədə 14 tikinti qatı öyrənilmişdir. Binalar əsasən dairəvi formada, bəzən isə düzbucaqlı tikilmişdir. Onlar daş özül üzərində möhrədən və ya çiy kərpicdən inşa edilmişdir. Osman Həbibullayevin tədqiqatları zamanı müəyyən olmuşdur ki, dairəvi binalar konusvari, dördkünc binalar isə yastı örtüklə tamamlanmışdır. İkinci təbəqədə aşkar olunmuş maddi-mədəniyyət qalıqlarının bir qismi obsidian (dəvəgözü) və çaxmaq daşından hazırlanmış oraq dişləri, qaşov və s. alətlərdən ibarətdir. Kür-Аrаz mədəniyyəti üçün хarakterik olan tapıntıların əksəriyyəti gil məmulatından ibarətdir.
I Kültəpənin III təbəqəsi isə Orta Tunc dövrünə aiddir. Burada çiy kərpicdən hörülmüş dördkünc formalı evlərə məxsus divar qalıqları, monoxrom və ploixrom gil qablar, daş alətlər və yalnız bir ədəd tunc əşya tapılmışdır. Evlərin döşəməsi əvvəlki dövrlərdən fərqli olaraq daşdan olub, bir-birinə ağ rəngli gəcə oxşar maddə ilə bərkidilmişdir. Bu təbəqənin daş alətləri dəvəgözü, tuf, bazalt tipli daşlardan yüksək zövqlə hazırlanmışdır. Bunlar əsasən iti ağızlı, bıçaq şəkilli lövhələrdən, dən daşlarından, sürtkəclərdən və s. ibarətdir.
I Kültəpədən Orta Tunc və Son Tunc dövrünə aid iki qrup gil qablar əldə edilmişdir. Bunlar boyalı və sadə gil qablardır. Qablar çeşidlərinə görə də iki qismə-mətbəx və süfrə qablarına bölünür. Dördüncü təbəqə abidənin üzərindən 1,5–2,5m dərinliyədək davam edir. Bu təbəqə Erkən Dəmir dövrünə aid edilmişdir. Bu təbəqədən aşkar edilmiş tapıntılar əsasən gil məmulatından ibarət olub, çəhrayı və boz rəngdə bişirilmişdir. Bu dövrə həmçinin Osman Həbibullayevin dördüncü tipə aid etdiyi boyalı qablar da aiddir.
Bilqeys
thumb|250px|[[Efiopiya (Həbəşistan) və Yəmən]] 250px|thumb|Səba mələkəsi Bəlqisin limandan ayrılışı, Klavd Lorrain thumb|250px|Bəlqisin fantastika şəkili
Bilqeys Zişərh qızi, Səba məlikəsi və ya Makida – hazırkı Efiopiya və ya Yəmənin ərazisində mövcud olduğu guman edilən tarixi Səba Krallığının (İbricə Sh'va və ya Səba שבא, Ərəbcə Səba və ya Səba سبأ, Amhar dilində: ሳባ) hökmdarıdır. Müasir arxeologiyaya görə bu krallığın mövcudluğu mübahisəlidir. Kitabı Müqəddəsdə kraliça haqqında söhbət açılmır.
İslama görə
Nəml surəsində 22-44-cü ayələrində Səba məlikəsi haqında söhbət gedir. Quranda məlikənin adı çəkilməsə də ərəb mənbələrində o, "Bilqeys" olaraq adlandırılır.
Bilqeys haqqında Quran və Əhdi-Ətiq rəvayətləri bir-birinə çox bənzəyir.
Nizami Rəmzi
Nizami Rəmzi meyxananı televiziya ekranlarına çıxaran ilk şəxs olmuşdur. O, 1990-cı illərdə televiziyada meyxananı ilk dəfə "Dalğa" verilişində səsləndirib. O, həm də meyxana janrında ilk video klip çəkdirmiş, ilk dəfə qadın müğənnilərlə musiqisi və sözləri özünə aid olan duetləri ifa etmişdir.
Meyxananın caz ilə sintezini də Nizami Rəmzi Rəşid Behbudov adına Dövlət Mahnı Teatrı ansamblının müşayiəti ilə lentə almış, Azərbaycanın xalq artisti Bilal Əliyev Nizami Rəmzi ilə birgə "Torpaqdan pay olmaz" adlı caz-meyxana oxumuş və bununla da caz-meyxana janrının təməlini qoymuşdu.
Erkən illəri
Nizami Rəmzi 1947-ci il dekabrın 20-də Bakının Yasamal rayonunun Sovetski məhəlləsindən anadan olub. Ailədə dörd qardaş, bir bacı olublar.
1967-ci ildə Ticarət texnikumunu birirmişdir.
Yaradıcılığı
thumb|left|Nizami Rəmzi konsert zamanı
Nizami Rəmzinin yaradıcılığında əsasən Azərbaycan ədəbiyyatı, Bakı, Qarabağ müharibəsi, sevgi və siyasi-ictimai məsələlərə toxunmuşdur. Onun yaradıcılığına Əliağa Vahid, Cəfər Cabbarlı, Hüseyn Cavid, Mikayıl Müşfiq və Süleyman Rüstəmin yaradıcılığı təsir etmişdir.
O, 1988-ci ildə "Meyxana" folklor ansamblını yaratmışdır. 1989-cu ildə ilk dəfə Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında və Heydər Əliyev Sarayında meyxana janrını geniş auditoriya qarşısında nümayiş etdirib.
Nizami Rəmzi meyxananı televiziya ekranlarına çıxaran ilk şəxs olmuşdur. O, 1990-cı illərdə televiziyada meyxananı ilk dəfə "Dalğa" verilişində səsləndirib. O, həm də meyxana janrında ilk video klip çəkdirmiş, ilk dəfə də qadın müğənnilərlə musiqisi və sözləri özünə aid olan duetləri ifa etmişdir.
Meyxananın caz ilə sintezini də Nizami Rəmzi Rəşid Behbudov adına Dövlət Mahnı Teatrı ansamblının müşayiəti ilə lentə almış, Azərbaycanın xalq artisti Bilal Əliyev Nizami Rəmzi ilə birgə "Torpaqdan pay olmaz" adlı caz-meyxana oxumuş və bununla da caz-meyxana janrının təməlini qoymuşdu.
1996-cı ilin Yeni il gecəsi televiziyada efirə gedən verilişdə, Nizami Rəmzinin ansamblı ilə çıxışından sonra Azərbaycanda bəzi KİV-lər Nizami Rəmzini siyasi meyxana dediyinə görə tənqid edirdi.
Ölümü
O, 1997-ci ilin yanvarın 19-da məclisə gedərkən dostu və meyxanaçı Kəbir Azəri ilə birgə yol qəzasında həlak olub. Ekspertizaya görə, içkili olan Nizami Rəmzi maşını sürərkən şəhərdən çıxan İkarusla toqquşaraq həlak olmuşdu.
Şəxsi həyatı
O, üç dəfə ailə qurmuşdur. 1972-ci ildə Leyla adlı qadın ilə ailə qurmuşdur və bu cütlükdən iki qızı olmuşdur. Onun həyat yoldaşı Nizami ilə ayrılıb, digər bir şəxslə ailə qurmuşdu.
Üçüncü evliliyi özündən 23 yaş kiçik və "Meyxana" ansamblında qanun çalan Sevda adlı qadınla olub. Onun bu cütlükdən Seyla adlı bir qızı olub. Xızıda qastrolda olanda Nizami Rəmzi Sevdaya evlilik təklif edib. Ailəsinin bütün etirazlarına məhəl qoymayan Sevda Nizamiyə qoşularaq qaçıb.
Xeyriyyəçilik ilə məşqul olmuşdur. Qax rayonundan gətirilmiş qızılquş saxlayırdı.
Musiqi repertuarı
• 4
İrsi
2012-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrında Nizami Rəmzinin 65 illik yubileyi keçirilib.
Senecio hypsobates
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Hacı Firuztəpə
Tədqiqatın tarixi
Hacı Firuztəpə ilk olaraq 1936-cı ildə yer səthindən saxsı parçaları toplayan Sir Aurel Stein tərəfindən qeydə alınmışdır. 1958 və 1968-ci illər arasında Pensilvaniya Arxeologiya və Antropologiya Muzeyi Universiteti tərəfindən həyata keçirilən daha böyük Hasanlu Layihəsi çərçivəsində dörd qazıntı mövsümü keçirildi və abidə daha ətraflı araşdırıldı. Bu abidə, yaxın Hasanlının yaşayış ardıcıllığında təsdiq edilmiş erkən dövrləri araşdırmaq üçün seçilmişdir. Bu qazıntılara Charles Burney tərəfindən rəhbərlik edilirdi (1958, 1961), T. Cuyler Young Jr. (1961) və Robert H.Dyson və Meri M. Voigt (1968). Bu mövsümlər boyunca, qazıntı sahəsinin dörd fəqli bölümündə qazıntı işləri aparılmış və ən böyük sahəyə yaşayış yerinin şimal-şərq yamacına qədər davam etdirilmişdir.
Abidə və onun ətrafı
Hacı Firuztəpə, İranın şimal qərbindəki Qədər çayı vadisində yerləşir. Zəmindən 200x140 metr (660x460 ft) və düzənlikdən 10.3 metr (34 fut) yüksəklikdə olan təxminən oval formalı yaşayış yeridir. Hacı Firuztəpə olur olduğu ova, Zaqros dağlarının şimal-qərb hissəsində 1.300-1.350 metr (4.270-4.430 ft) amsl məsafədə yerləşir. Bölgə əhəmiyyətli bir qovşaqdır və qərbə asan bir marşrut daxil olmaqla, bütün istiqamətlərə gedən marşrutlar var və Rəvandüz və Ərbildən Zaqros dağlarını Mezopotamiya ovalarına keçən güzərgahlar vardır. The Gadar River valley falls within both the modern and ancient distribution zones of the wild grape (Vitis vinifera subsp. sylvestris) and of the terebinth.
Turan İnformasiya Agentliyi
Turan İnformasiya Agentliyi və ya qısaca TİA — 1990-cı ildən Azərbaycanda fəaliyyət göstərən informasiya agentliyi.
Haqqında
Turan İnformasiya Agentliyi 1990-cı ilin mayında bir qrup jurnalist tərəfindən SSRİ-də ilk müstəqil informasiya agentliklərindən biri kimi yaradılıb. Turan İnformasiya Agentliyinin baş direktoru Mehman Əliyevdir.
Agentlik xəbərlər, Azərbaycanla bağlı analitik məqalələr və icmallar hazırlayır. İnformasiya məhsulları siyasət, iqtisadiyyat, energetika, maliyyə, kommunikasiya, market, qanunvericilik, din, mədəniyyət, idman, fotomaterillar, məlumat və arxiv materiallarından ibarət bloklar şəklində təqdim olunur.
Çübə
Çübə - İranın Qəzvin ostanının Qəzvin şəhristanının Aşağı Tarım bəxşinin ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2016-cı ilin məlumatına görə kənddə 195 nəfər yaşayır (63 ailə).
Əjdaha
thumb|289x289px|[[Frederik Leytonun "Persey və Andromeda" (1891) əsərində əjdaha obrazı]]
Azərbaycan Texniki Universitetinin nəzdində Bakı Texniki Kolleci
Azərbaycan Texniki Universitetinin nəzdində Bakı Texniki Kolleci — Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin tabeliyində olan orta-ixtisas təhsili müəssisəsi
Əjdaha
Əjdaha ( — drakon) — mifik varlıq. Əjdaha obrazı birmənalı şəkildə bəlaların, quraqlığın, aclığın, xəstəliklərin səbəbkarı kimi təsvir edilir. O, həmişə yaşayış məntəqələrinə gələn şirin suların mənbəyində durur, su əldə etmələrinə imkan verir. Qarşısını kəsdiyi su dolub daşanda, yatağına sığmayıb özünə axmaq üçün yol tapanda, daha doğrusu, qollara ayrılanda əjdahanın çoxlu sayda başları əmələ gəlir (3, 7, 9, 40).
Azərbaycan Texniki Universitetinin nəzdində Bakı Texniki Kolleci
Tarixi
Əvvəlki adı Bakı Texniki Kolleci olmuş, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2015-ci il 17 avqust tarixli, 280 nömrəli qərarı ilə adı dəyişdirilərək Azərbaycan Texniki Universitetinin nəzdində Bakı Texniki Kolleci adlanmışdır.
Əjdaha
Azərbaycan mifologiyasında
Qanadlıdır, qorxunc bir görünüşü vardır. Bəzən nəhəng bir ilandır. Yeraltındakı mağarada yaşar və orada olan xəzinəni qoruyur. Sularda və ya meşədə yaşadığı da izah edilər. Bəzən atəşin içində sığınar. Ağzından od saçar. Quraqlığın və ölümün simvoludur. Nağıllarda suyun önünü kəsər və buraxmaq üçün qarşılığında qurban istər. Su həyat deməkdir, onu öz nəzarətinə alaraq həyata sahib olacaq. Bir başqa baxımdan baxıldığında susuz buraxdığı yer üzünə ölüm və xaos gətirir. O biri tərəfdən bunları əlində saxladığı üçün eyni zamanda bərəkət, rifah və güc simvoludur.
Azərbaycan Texniki Universitetinin nəzdində Bakı Texniki Kolleci
İxtisaslar
Kollecdə aşağıdakı ixtisaslar üzrə mütəxəssislər hazırlanır:
(ümumi orta təhsil bazası - 9 illik)
Əjdaha
Türk ve Altay mifologiyasında
"Evrən" və ya "Evrəğən" ("Ebrən və ya Ebreğən") olaraq ifadə edilər. Anadoluda "kainat, var olan hər şeyin bütünü" kimi mənalarda istifadə "evren" sözünün də etimoloji olaraq mənşəyini əjdaha fiqurudur. Türk mifologiyasında dünyanın bir və ya bir çox əjdaha tərəfindən çevirildiyi yəni "evrildiği" düşünülərdi. Bu ejderhaya da "eviren" deyilərdi.
Evrən sözü, "evrilmek" ilə əlaqəlidir. Çevirmək, döndərmək, qıvranmaq, qıvrıq kimi mənalar ehtiva edər. Evrən (kainat) əslində bir əjdahadır, eynilə əjdaha kimi kainat da böyükdür. İnsan ağlıyla bütün xüsusiyyətlərini anlamaq mümkün deyildir. Eynilə kainat kimi evrilmekte (çevrilmə keçirməkdə) və böyüyüb genişlətməkdədir. Monqolcada Ever, (köhnə monqolcada Ebher) buynuz deməkdir və əjdahaların boynuzlarının olduğu məşhur bir inancdır. Tungus dilində Üre sözcüyü ilan və ya əjdaha mənası daşıyır. Tunguzcanın Ulça ləhcəsində isə Vere sözcüyü eyni mənanı verər.
Çində əjdahaya inam
Əjdahaya pərəstiş. Bu mifik canlı çinlilər arasında çox məşhurdur. O, Çin xalqının ulu əcdadlarının totemi, Çin millətinin qədim rəmzi və onun mədəni inkişafının başlanğıcı hesab edilir. Çində əjdahaya Lu (luu) ve ya Uluğ (uluu) deyilir və bu söz bəzi Türk dillərinə də keçmişdir.
Çin miologiyasına görə əjdaha – su ünsürünün hamisi – insanlara su verir, ona sadiq xidmət edənlərin tarlasını bolluca suvarır, kəndliləri saysız-hesabsız fəlakətlərdən qoruyurdu. Çin allahları iyerarxiyasında əjdaha Səma və Yerdən sonra üçüncü yerdə gəlir. Əjdaha ən əcaib şəkillərdə təsvir olunurdu. Onun gözləri dovşan gözlərinə, qulaqları isə inək qulaqlarına oxşayırdı; onun uzun bığları var, gövdəsi isə pulcuqlarla doludur, dörd şir pəncələri qartal caynaqlarına malikdir və s. Lakin hər bir halda bu mifik varlığın siması əzəmətli, zabitəli və mübariz görünür.
Senecio calcensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Dəstor
Dəstor — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Dəstor Astara rayonunun Asxanakoran inzibati ərazi vahidində kənd. Dağətəyi ərazidədir. Tədqiqatçıların ehtimalına görə, oykonim kəndin ilk sakinlərinin Zərdüşt dininə mənsubiyyəti ilə əlaqədardır və fars dilindəki dəstor (calma, əmmamə) sözündəndir. Əslində, toponim Dəstor coğrafi adının yerli tələffüz formasıdır.
Etimologiyası
Coğrafi ad talış dilində Dasthore sözündən olub «əl daşı dəyirmanı» mənasındadır.
Çin teatrı
Çin ənənəvi teatr formalarından ən mötəbəri Pekin operasıdır. Onun musiqisi, əsasən, zərb alətlərinin böyük emosional effekt yaratdığı orkestr musiqisidir. Əsas zərb alətləri qonq və barabanlardır. Həmçinin ağac və bambukdan hazırlanmış şıx-şıxlardan, simli alətdən (Pekin skripkası) də istifadə olunur.
Qabor Qubadov
Qabor Qubadov (d: 17 fevral, 1966) — Macarıstan siyasətçisi. Macarıstan Respublikasının Milli Məclisində Fides partiyasını 2006-cı ildən təmsil edir. Macarıstan Futbol Liqasında fəaliyyət göstərən məşhur Ferençvaroş klubunun prezidentidir. Emma, Marsel və Oliviya adında 3 uşağı vardır.
Çin teatrı
Çin üçün teatr sənətinin yeni forması, meydana gəlməsi 1906-cı ilə aid edilən danışıq dramıdır, hazırda bu incəsənət növü geniş yayılmışdır. 2000-ci ildən artıq tarixi olan kukla teatrı Çin tamaşaçısı tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanır.
Qabor Qubadov
Karyerası
2002-ci ildən bəri, Budapeştin XXIII rayonunda Fides partiyasının sədri vəzifəsində işləmişdir.
Qubadov, 2008-ci ildə keçirilən referendumda və 2009-cu ildə keçirilən Macar Avropa parlamenti seçimlərində fəal iştirak etmişdir. Hal hazırda Ferençvaroş klubunun prezidentidir.
Qallium arsenid
thumb|Qallium arsenidin kristal quruluşu [[(crystal structure)|zincblende.]]
Qallium arsenid — mikroelektronikada yüksək sürətli mikrosxemlərin hazırlanmasında istifadə olunan kimyəvi birləşmə. Qallium arsenid əsasında hazırlanmış mikrosxemlər onların silisiumdan olan analoqlarından sürətli işləyir, temperatur dəyişikliklərinə daha dözümlüdür, daha az enerji istifadə edir və radiasiyaya daha dayanıqlıdır. Superkompüterlərdə və hərbi məqsədlər üçün istifadə olunan kompüterlərdə də bu texnologiya əsas götürülüb.
Con Beatti
Con Cerard Beatti — Şotlandiya aktyoru.
Həyat və karyera
Beatti 9 noyabr 1926-cı ildə Şotlandiyanın Qlazqo şəhərində anadan olub. "Scotch & Wry" və "Lord C. Nesbitt" komediya janrları ilə tanınırdı. Karyerasının sonunda sağ "River City" sabun operasında Malkolm Hamiltonun xarakteri ilə ekranlara çıxdı.
Beattie, aktyor karyerasına görə 2007-ci ildə Britaniya Kral Şərəf Medalı ilə təltif edilmişdir.
Ölüm
Beattie, 9 iyul 2020-ci ildə, 93 yaşında, Şotlandiyada bir qocalar evində öldü.
Yer Kürəsi Nizamnaməsi
Yer Kürəsi Nizamnaməsi — ədalətli, davamlı və dinc qlobal dünya qurmaq üçün başlıca etik prinsipləri özundə əks etdirən, global asılılıq və universal məsuliyyət üzərində qurulmuş bəyannamədir. Bu, 21-ci əsrdə insanların üzləşdiyi kritik çətinlikləri və seçimləri müəyyən etməyə cəhd göstərir. Bunun prinsipləri "bütün fərdlərin, qurumların, biznes təşkilatlarının, hökümətlərin və beynəlxalq orqanların işinə bələdçilik eləmək və qiymətləndirmək üçün ortaq standard kimi tərtib edilmişdir." Yer Kürəsi Nizamnaməsi 1990-cı illər ərzində ortaq məqsədlər və dəyərlər uğrunda icra edilən onilliyin, dünyəvi və mədəniyyətlərarası dialoqun məhsuludur. Bu proses hər hansı bir beynəlxalq sənədin yaradılmasında göstərilə biləcək yetərincə açıq və iştirakı konsultasiyaları özündə əks etdirən etik bələdçi kimi Yer Kürəsi Nizamnaməsinin qanuniliyinin əsas mənbəyidir.
Tarix
Yer Kürəsi Nizamnaməsi ideyası 1987-ci ildə BMT-in Etraf Mühit və Inkişaf üzrə Dünya Komissiyasının ətraf mühitin qorunması və davamlı inkişaf üçün, davamlı inkişafın əsas prinsiplərini özündə formalaşdıran "yeni nizamnamənin" yaradılması teklifi esasında yarandı. Beynəlxalq səviyyədə qəbul edilən Yer Kürəsi Nizamnaməsini yaratmaq məqsədi ilə Rio de Janeyroda Dünya Sammiti təşkil edilir. Lakin hökumətlər razılığa gəlməyə müvəffəq olmayıb, nizamnamə əvəzinə Ətraf Mühit və İnkişaf üzrə Rio Bəyannaməsini qəbul edirlər. Rio Yer Sammitinin baş katibi Maurice Strongun liderliyi altında, Yer Sammiti razılaşmalarının yerinə yetirilməsini gücləndirmək və davamlı inkişaf üzrə milli şuraların formalaşmasını müdafiə etmək üçün Yer Kürəsi Şurası yaradılır. Yer Kürəsi Şurasının sədri Maurice Strong və Beynəlxalq Yaşıl Xaç Cəmiyyətinin prezidenti Mixail Qorbaçov Yer Kürəsi Nizamnamesini layihələndirmək üçün vətəndaş cəmiyyəti təşəbbüsünü başladı. Holland hökuməti ilk maliyyə dəstəyini təmin edir. Strong artıq şura ilə əlaqədar heç bir təhşkilati işlə məşgul olmur, amma məsləhət və dəstəyini hələ də əsirgəmir.
Layihə prosesi
Mətnin layihəsi 6 il davam edən (1994–2000), davamlı gələcək üçün dəyər və prinsipləri ozündə əks etdirən qlobal razilaşmanı inkişaf etdirmək məqsədi ilə Strong və Qorbaçov tərəfindən toplanmış, müstəqil Yer Kürəsi Nizamnaməsi Komissiyası tərəfindən müşahidə edilmiş konsultasiya prosesidir. Komissiyanın mətn üzərində nəzarəti səlahiyyəti davam edir. Yer Kürəsi Nizamnaməsinin son mətni 2000-ci ilin Martında Parisdə, UNESCO-nun baş qərargahında Yer Kürəsi Nizamnaməsi Komissiyası gorüşündə qəbul edildi.
Formal olaraq açılışı isə 2000-ci ilin iyun ayında Nidarlandda, Haaqa Sulh sarayında oldu. Niderland Kraliçası Beatriks mərasimə qatıldı.
Mündəricat
Təxminən 2400 sözdən ibarət olan bu sənəd Ön söz, on altı əsas prinsip, altmış bir köməkçi prinsipdən ve "İrəliyə yol" adlı sonluqdan ibarətdir.
Ön söz
Yer Kürəsi tarixinin kritik bir anında, bəşəriyyətin öz gələcəyini seçməli olduğu bir dövründə yaşayırıq. Dünya getdikcə daha da qarşılıqlı asılı və həssas olduqca gələcək indidən böyük bir təhlükə ilə qarşı qarşıyadır. Mədəniyyətlərin və həyat tərzlərinin müxtəlifliklərinin əhatəsində irəliləmək üçün eyni taleyə sahib olan bir bəşər ailəsi və vahid Yer Kürəsi cəmiyyəti olduğumuzu bilmək məcburiyyətindəyik. Təbiətə, universal insan hüquqlarına, iqtisadi ədalətə və sülh mədəniyyətinə hörmət əsasında qurulmuş davamlı qlobal cəmiyyəti meydana gətirmək üçün birgə işə başlamalıyıq. Bu cəhdlə biz, Yer Kürəsi insanları olaraq bir-birimizə, daha geniş bir cəmiyyət həyatına və gələcək nəsillərə qarşı məsuliyyətimizi bəyan etməliyik.
Prinsiplər
Nizamnamə dörd bölmə və on altı prinsipdən ibarətdir:
I. Həyat birliyinə hörmət və qayğı
II. Ekoloji bütünlük
III. İctimai və iqtisadi ədalət
IV. Demokratiya, qeyri-zorakılıq və sülh
7 yanvar
1901–cari
thumb|[[Mirəli Qaşqay]]
thumb|[[Nikola Tesla]]
Üçdilim dağrazyanası
Hündürlüyü 50-150 sm, gövdəsi əsasında kökətrafı yarpaqların ölmüş qalıqlarından ibarət tünd nazik lifli qın geyinmişdir, düz, silindrik, nazik şırımlı, göyümtül rəngdədir, orta hissəsindən yuxarısı budaqlanmış çoxillik çılpaq ot bitkisidir. Kökü qalındır.
Yarpaq
Kökətrafı yarpaqları uzun saplaq üzərindədir; yarpaq ayası üçər olub, iki-üç dəfə yarıya bolünmüşdür; hissələri iridir, uzunluğu 2,5-5 sm-dir, enli yumurtaşəkillidir, qaidə hissəsi ürəkşəkillidir, bütövdür, 3 bölümlüdür, kənarları seyrək və iri dişlidir; yuxarı yarpaqları oturaq, uzun şiş qınlıdır, daha az bölünmüşdür.
Çiçək
Çətirləri uzunluğu (bar verən zaman) 8-12 sm olan (10) 15-20 ədəd uzunluğuna görə eyni olmayan şüalara malikdir. Ləçəkləri ağ rəngdədir. Qını 1-5 ədəd neştərvari tökülən yarpaqcıqlardan ibarətdir və ya yoxdur.
Meyvə
Meyvələrinin uzunluğu 7–8 mm, eni 4 mm-ə yaxındır.
Çiçəkləməsi
May-İyul
Meyvə verməsi
İyul-Avqust
Azərbaycanda yayılması
BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, KQ şimal, KQ mərkəzi, Nax.dağ. (Şahbuz r.) Orta dağ qurşağına qədər.
Yaşayış mühiti
Meşə və kolluqlarda rast gəlinir.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Meyvələrində efir yağı vardır.
References
Eldar Şükürov.İsmayıllı rayonu meşə bitkilərinin bələdçi kitabı,Bakı 2016
Asim Ərdəbili
Asim Ərdəbili, Salih Asim Kəffaş, Pərviz kimi tanınan, və şeirdə Asim təxəllüs edən Azərbaycan şairlərindəndir ki, Ərdəbil şəhərində anadan olub və Azərbaycan dilində şeirlər yazır.
Mandraqora
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi. Bitkinin kökləri insan fiqurunu xatırlatdığına görə qədim dövrlərdə ondan müxtəlif dini mərasimlərdə istifadə edirdilər. Bu səbədən bitkiyə "insan fiqurlu" adı verilib.Maraqlı qeydlərdən biri də bitkinin türkcə adının "Adamotu" olmasıdır.
Tarixi qeydlərdə
Pifaqor mandraqoranı daha "insanabənzər" bitki adlandırmışdı.Qədim Roma təsərrüfat bilicisi Lucius Columella isə onu "yarı insan" olaraq qeyd etmişdi.Böyük Plini bitkinin tünd rəngli olanının kişi,daha açıq rənglisinin isə qadın olduğunu yazmışdı.Onu qopartmaq qədimdə böyük fəlakətlərə işarə olduğundan Romada bu işi etməzdən əvvəl bitkinin ətrafında qılıncla 3 dəfə çevrə çəkib,qərbə baxıb sonra kəsərmişlər.Flavi Yozef özünün "Yəhudi müharibələri tarixi" kitabında qeyd edir ki,bu bitkini qopararkən təlim edilmiş itlərdən istifadə etmək lazımdır.Düzdür it bitkinin qopardıqdan sonra onun təsirindən öləcək,lakin daha sonra bu bitkidən və onun zəhərli təsirindən müharibələrdə istifadə ediləcək deyə bir itdən keçmək olar. Bitkinin kökü insana bənzədiyindən və ölümlə uzlaşdırıldığından orta əsrlərdə onun dar ağacında asılan insanlardan tökülən yağdan yarandığı güman edilirdi.Bu səbəbdən orta əsr təsvirlərində bitki dar ağaclarının altında rəsm edilir.
Təsiri
Tərkibində 0.3% Hiosiamin və Skopolamin alkoloidləri olduğundan zəhərli bitki hesab olunur.Bununla yanaşı ağrıkəsici,yatışdırıcı və cinsi qüvvəni artıran təsirləri mövcuddur.Bitkinin bu xüsusiyyətləri səbəbindən qədim dövrlərdə sehrli gücə malik olduğu düşüncəsi formalaşmışdır.
Ədəbiyyat
Kökündən ayrılmış mandraqoranın İnsanı sarsıdıb dəli etdiyi, Naləsitək qorxunc iniltilərdən Axı, necə dəli olmayacağam?
Emili Luazo
Emili Luazo (fransızca: Emily Loizeau) - fransalı müğənni və bəstəkar.
Senecio icaensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Qarakeçdi
Qarakeçdi (əvvəlki adı: Leninkənd) — Azərbaycan Respublikasının Laçın rayonunun Qarakeçdi kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 5 oktyabr 1999-cu il tarixli, 708-IQ saylı Qərarı ilə Laçın rayonunun Leninkənd kənd inzibati-ərazi vahidi tərkibindəki Leninkənd kəndi Qarakeçdi kəndi, Leninkənd kənd inzibati-ərazi vahidi Qarakeçdi kənd inzibati-ərazi vahidi adlandırılmışdır. 1992-ci ildə Ermənistan Respublikası Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğal edilib. 1 dekabr 2020-ci ildə Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin nəzarətindədir.
Tarixi
Kəndin məktəb binasını Amerikada yaşayan ermənilərin köməyi ilə təmir ediblər. 2014-cü il sentyabr ayının 25-də həmin məktəbin açılışı keçirilmişdir. Həmin məktəb üç kəndin – Qarakeçdi, Şeylanlı və Ağbulaq kəndlərinin ortaq məktəbi sayılır.
Əhalisi
Əhali kürdlərdən ibarətdir. Əksər hissəsi Qarabağ müharibəsindən sonra Ağcabədi rayonunda məskunlaşmışdır.
2006-cı ilin statstikasına görə kəndin əhali sayı 1750 nəfər olmuşdur.
Erməni mənbələrinin 2014-cü ilə aid olan məlumatına görə kənddə 47 ailə yaşayır.
İqtisadiyyatı
İşğaldan əvvəl kənd əhalisinin əsas təsərrüfatı heyvandarlıq idi.
Reuven Rivlin
Reuven Rivlin — İsrailin 10-cu prezidenti.
Həyatı
Reuven Rivlin 1939-cu ildə Qüdsdə anadan olub. İxtisasca hüquqşünasdı. Şimon Peres hakimiyyətinin rabitə naziri olub.
Siyasi fəaliyyəti
Reuven Rivlin 2014-cü ildəki prezident seçkilərində sağ mərkəzçi partiya olan "Likud"u təmsil edib. O, 2007-ci ildə də prezidentliyə namizəd olsa da, Şimon Peresə məğlub olub.
Diqo
Etimologiyası
Coğrafi ad talış dilində di «kənd» və qo «yer» mənasındadır. Diqo Diqoov adından təhrifdir.
İqtisadiyyatı
Kəndə ilk dəfə olaraq 2020-ci ilin may ayında elektrik enerjisi verilməyə başlanıb.
Dərman mandraqorası
(Mandragora officinalis) - cinsinə aid bitki növü.
Senecio calchaquinus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Burqazada
thumb|250px|Liman Burqazada ( və ya qısa olaraq ) və ya Antiqoni — Mərmərə dənizində, İstanbul yaxınlığında yerləşən ada. Şahzadə adaları qrupuna daxildir. Əhalisi 1500 nəfər təşkil edir (2008).
Coğrafiyası
Ada Mərmərə dənizində yerləşmiş olub Şəhdazə adalarının bir hissəsidir. İstanbul şəhərinə ən yaxın adadır. Öz növbəsinsə bir təpədir ki, onunda uzunluğu 2 km təşkil edir. Sahəsi 1,5 km²-dir. Adada avtomobillərin hərəkəti qadağandır. Bİrcə polis, təcili tibbi yardım istisnadır. İstanbuldan adaya bərə ilə gəlmək mümkündür. Adada yeganə zirvə Məsih təpəsidir ki, onunda hündürlüyü 170 metrdir.
Tarixi
I Demetri Poliorket adada liman inşa edərək onuu Antiqoni adlandırır. I Antiqon onun atası və Makedoniyalı İsgəndərin sərkərdəsi olur. Hazırda isə Burqaz adlanır.
Görməli yerləri
Adada 876-cı ildə inşa edilmiş Ayya Yani kilsəsi vardır. O dəfələrlə dağılmışdır. Hazır ki, tikili isə 1896-cı ilə aiddir. Burada həmcinin Məsih monastrı, Müqəddəs Georgi qosbitalı vardır. İstanbulda ilk sanatoriya 1928-ci ildə burada inşa edilmişdir. Adada olan ilk məscid İstanbulun türklər tərəfindən fəthinin 500 illiyi münasibəti ilə qurulmuşdur.
İstanbulda ilk şəxsi zoopark burada təşkil olunmuşdur.
Ekologiya
2003-cü ildə baş vermiş yanğın zamanı adanın meşə massvinin böyük hissəsi yanmışdır.
Kermit
Kermit(protokol)-faylların ötürülməsi üçün asinxron rabitədə istifadə olunan protokol. 1981-ci ildə Kolumbiya Universitetində (ABŞ) Frank da Kruzo tərəfindən işlənib hazırlanıb. Başlıca olaraq informasiyanın mikrokompüterlər arasında ötürülməsi vasitəsi kimi nəzərdə tutulub. Kermit protokolundan telefon xətləri ilə rabitə üçün nəzərdə tutulmuş bir çox proqram paketlərində istifadə olunur. İnformasiya dəyişən uzunluqlu (adətən, 96 bayta kimi) bloklarla (paketlərlə) ötürülür və hər bir paket veriliş xətasına görə yoxlanılır. İdarəedici simvollar ASCII’nin standart çap simvollarına (32-dən 126-dək onluq kodlar) çevrilir və bu şəkildə adresat tərəfindən düzgün oxunacaq riski olmadan göndərilə bilər.
Volüntarizm
Volüntarizm və ya voliuntarizm (lat. voluntas - iradə) — təbiətin və cəmiyyətin inkişafında başlıca rolu insanın və ya ilahinin iradəsi ilə əlaqələndirən fəlsəfənin idealist istiqamətidir. Assosiativ psixologiyada yeni istiqamətdir. Banisi V.Vundtdur.
Volüntarizm, ətraf aləmi mütləqləşdirən və şəxsiyyətin rolunu heçə endirən, iradəsiz və heç nəyə təsir etməyən kimi təsvir edən panteizmə qarşı qoyulur.Qədim ənənələrə əsasən, panteizm taleyin əvvəlcədən müəyyən edilməsi fikrini əsas götürür.
Alleqorik mənada volüntarizm, bir növ şəxsiyyətin mühitlə mübarizəsidir.
Volüntarizm termini XIX əsrin sonunda sosioloq F.Tyonnis tərəfindən işlənilmişdir. Buna baxmayaraq etika və fəlsəfədə Volüntarist ideyalar daha əvvəllər A.Şopenhauer, F.Nitşe, A.Berqson tərəfindən irəli sürülmüşdür.
Digər mənaları:
Talışlı
Talışlı — Azərbaycan Respublikasının Lənkəran rayonundan 10 km şimal-qərbdə Haftoni qəsəbə inzibati ərazi vahidində yerləşən kənd.
Tarixi
Haftoni və həmçinin XX əsrin ortalarından yaşayış məntəqələrinə çevrilmiş digər qonşu ərazilər (Ləj, Haftoni, İstisu (Qamo)) Karpoviç adlı, millətcə polyak və yaxud yəhudi olan şəxsə məxsus imiş. Rusiya imperiyasında baş verən 1905-1907-ci il inqilabından sonra ölkədə olan gərginliyi nəzərə alaraq, Karpoviç 1910-cu ildə ona məxsus əraziləri Hacı İsaya satır. Səksəninci illərin axırına qədər rəsmi adının olmamasına (ərazi Haftoni qəsəbəsinə aid olub) baxmayaraq, yerli camaat arasında kəndin iki adı işlənmişdir; "Karpoviç" və "Hacıkənd".
Jambıl Kukeyev
Jambıl Kukeyev (20 sentyabr 1988) — Qazaxıstan futbolçusu.
Klub karyerası
Karyerasına Çesna klubunda başlayıb. Daha sonra müxtəlif vaxtlarda Jeleznodorojnik, Astana, Rahat, Almatı klublarında çıxış edib. 2008-ci ildən Lokomotivin şərəfini qoruyur. 2006-cı ildə Qazaxıstan çempionu olub. 2008-ci ildə isə Qazaxıstan çempionatının ən yaxşı gənc futbolçusu adını qazanıb.
Kukeyev Lokomotivi tərk etmək istəyir. Çünki gənc futbolçunun komandanın baş məşqçisi Sergey Yuranla münasibətləri istənilən səviyyədə deyil. Hətta bir müddət əvvəl açıqlama verən futbolçu bildirib ki, Yuran komandanın daxilində ona qazax dilində danışmağı qadağan edib.
Milli komanda karyerası
Kukeyev eyni zamanda Qazaxıstan milli komandasının da şərəfini qoruyub. Millidə keçirdiyi 13 görüşdə 1 qol vurub. Futbolçu millidəki yeganə qolunu Uembli stadionunda İngiltərə millisinin qapısına vurub. Bu qol həm də keçmiş postsovet ölkələrindən olan futbolçuların Uemblidə İngiltərə millisinin qapısına vurduğu ilk qol kimi tarixə düşüb.
Sosnovski baldırğanı
Hündürlüyü 1-1,5 m-ə qədər, gövdəsi dərin şırımlı, pərdəyəoxşar tükcüklərlə örtülmüş olan ikiillik və ya çoxillik hündür iri ot bitkisidir.
Yarpaq
Aşağı yarpaqları iridir, saplaq üzərində üçər bölünmüş seqmentlərlədir, nadir hallarda lələkvari bölünmüş 2 cüt seqmentlərin; yan seqmentləri yumurtaşəkillidir, kənarları qeyri-bərabərdir, 3-5 bölümlü yumurtavari iti dişli paylara kəsilmişdir, son seqmentləri dəyirmidir, 3 müstəqil yumurtavari bölümlü kəsilmiş dişli payları vardır; yuxarı yarpaqları qını genişləndiyinə görə kiçilmişdir. Yarpaqlar üst tərəfdən çılpaq, alt tərəfdən az yumşaq tükcüklərlə örtülmüşdür.
Çiçək
Çətiri çoxşüalıdır, iridir. Sarğı yarpaqları və qın xətvari-sapşəkillidir, çətircikdən qısadır. Çiçəkləri ağ rənglidir, çətirdəki kənar çiçəklər böyümüşdür.
Meyvə
Əksinəyumurtaşəkilli və yaxud ellipsvari olub, uzunluğu (7) 10–13 mm, eni 6–9 mm, arxa hissədə seyrək uzun tüklü, kənarları adətən qısa tikanabənzər tüklərlə örtülmüşdür.
Çiçəkləməsi
İyul-Avqust
Meyvə verməsi
Avqust-Sentyabr
Azərbaycanda yayılması
BQ (Quba), BQ şərq. BQ qərb. Orta və yuxarı meşə zolaqlarında.
Yaşayış mühiti
Dərələrdə, meşənin kənarlarında və talalarda rast gəlinir.
İstinadlar
Eldar Şükürov.İsmayıllı rayonu meşə bitkilərinin bələdçi kitabı,Bakı 2016
Hüseyn bəy Şamlı
Həyatı
Şamlı elindən olub, Şah İsmayılın Gilanda gizləndiyi vaxt qoruyucusu idi. I Şah İsmayılın həm ən nüfuzlu silahdaşı, həm də tərbiyəçisi olan Hüseyn bəy Şamlı 1501-ci ildə Şirvana canişin təyin olunmuşdu. Ancaq daha sonra darmadağın edilmiş Şirvanlıları təqib edərək Fərrux Yəsara çatan və şirvanşahın başını I Şah İsmayıla gətirən cilovdarı Şahgəldi ağanı öz yerinə təyin etmişdir. Eyni il Səfəvilər dövlətinin bütün ordusunun sərkərdəsi - əmir əl üməra və vəkili təyin olunmuşdur. 1507-ci ildə bir qrup kürd qarətçi tərəfindən hücuma məruz qalıb 300 əsgər itirməsi onun dövlətdəki gücünün zəifləməsinə səbəb oldu. Bundan sonra vəkillik vəzifəsindən azad olundu. Yerinə Nəcməddin Məsud Gilani gətirildi.
Sonrakı həyatı
Vəkillikdən azad edilməsinə baxmayaraq hələ də ordunun ən nüfuzlu şəxslərindən biri olaraq qalmaqda idi. 1509-cu ildə I İsmayıllın göstərişi ilə Bağdadı tutmuşdu. 1510-cu ildə əmir-əl-üməra titulunu da itirdi. Yerinə Məhəmməd bəy Ustaclı gətirildi. 1512-ci ildə Gicduvan döyüşündə vəkil Nəcmi Saniyə xəyanət edərək onun döyüşdə öldürülməsinə səbəb oldu. 1514-cü ildə Çaldıran döyüşündə öldürülmüşdür.
Intel 80486SL
thumb|right|180px|80486SL
Vəli Ağbaba
Siyasi fəaliyyəti
Vəli Ağbaba əsgərlikdən sonra 1993-cü ildə Sosial-demokrat Xalqçı Partiyasına qatıldı və 1994-cü il seçkilərində Malatya Bələdiyyə Məclis üzvü seçilərək bələdiyyələrdəki ən gənc fraksiya sədri oldu.
Vəli Ağbaba 18 fevral 1995-ci il tarixində toplanan qurultayda Cümhuriyyət Xalq Partiyası ilə Sosyaldemokrat Xalqçı Partiyasının birləşmə qurultayında qurultay sədri vəzifəsini icra etmişdir.
1998-ci ildə keçirilən şəhər konqresində Cümhuriyyət Xalq Partiyası Malatya Şəhər Təşkilatının sədri seçildiyində 30 yaşında olan Vəli Ağbaba 1999-cu il seçkilərində Cümhuriyyət Xalq Partiyasının şəhər təşkilatının sədri seçilmişdir.
Vəli Ağbaba 2002-ci il parlament seçkilərində Cümhuriyyət Xalq Partiyasından millət vəkilliyinə namizəd, 2007-ci il seçkilərində isə Malatya millət vəkilli namizədliyinə namizəd olmuşdur. 2003–2005-ci illərdə Cümhuriyyət Xalq Partiyasının Nizam-intizam Komitəsinin üzvü, 2004-cü ildə isə Cümhuriyyət Xalq Partiyasının Seçki Komitəsinin sədri olmuşdur.
Madelayn Montano
Madelayn Montano  — voleybolçu.
Həyatı və karyerası
Məktəbli vaxtlarında basketbolla maraqlansa da sonradan voleybolla məşğul olur. 1996-cı ilə qədər uşaq yığmasında oynayır. Əvvəlcə 2 il ölkəsinin çempionatında forma geyir. Daha sonra Argentinanın "San Fernando de Katamarka" klubuna transfer olur. Bir il burda oynadıqdan sonra təhsilini davam etdirmək qərarına gəlir. 17 yaşında Mayami kolleclərinin birində hərbi psixologiya üzrə təhsil alır. Kollecdə oxuduğu müddətdə həm də voleybol oynamağa davam edir. Əksər ABŞ voleybolçularının yetişdiyi "Amerika Kolleclər arası Çempionat"ın 2002-ci ildə qalibi olur. Təhsilini başa vurduqdan sonra o, Yunanıstanın "Aris Saloniki" klubundan təklif alır. 2 illik müqavilə bağlayır və oynadığı 1-ci mövsümdə liqanın 3-cüsü olur. Növbəti 2005/2006-cı il mövsümündən sonra Madelayn ana olmaq qərarına gəlir. Və 2 illik voleyboldan uzaqlaşır. 2008-ci ildə karyerasına geri qayıdan voleybolçu bu dəfə Yunanıstanın "İraklis" klubunda oynayır. 2009-cu ildə Cənubi Koreyadan təklif alır və "KT&G Daejeon" klubuna transfer olunur. Koreyada karyerasının yüksəliş dövrü başlayır. 2011-ci ildə bir oyunda 53 xal yığmaqla dünya rekorduna imza atır. Bundan sonra Kolumbiya Millisinə dəvət alır. Daha sonra öz rekordundan 1 xal artıq 54 xal toplamaqla yenidən diqqət mərkəzinə düşür (Hazırkı dünya rekordu 55 xaldır). Avropanın ən güclü çempionatlarından təklif alan Montano üstünlüyü Rabitə Bakıya verərək 2012-ci ildə 1 illik müqavilə imzalayır. 2013-cü ildə Türkiyənin Qalatasaray Daikin klubuna transfer olunur. Mövsümün ortasında hepatit virusu aşkarlanır və o bir neçə aylıq fasilə verməli olur. Mövsüm sonunda yenidən meydana qayıdan Made növbəti il üçün seçimini Fənərbaxçadan yana edir. 1 oğlu var.
Talassa (Neptunun peyki)
left|thumb|200px|Neptunnun orbitində fırlanan Talassanın [[simülasyon görünüşü.]] left|thumb|200px|Voyacer 2 tərəfindən çəkillmiş şəkil Talassa (1989 N5),[[Nayada (peyk)|Nayada (1989 N6),            Despina (1989 N3)]]
Talassa və ya Neptun IV — Neptunun daxili peyklərindən biri. Bu peykə Yunan mifalogiyasıda dəniz allahı olan Talassanın adı verilib. Talassa eyni zamanda yunanca dəniz deməkdir.
Talassa düzənsiz formalaşır və hər hansı geoloji dəyişikliklərin əlamətinin olmadığını göstərir.Çox güman ki, bu peyk, Neptunun orijinal peyklərinin hissələrinin yenidən biləşərək əmələ gətirdikləri dağıntılardan ibarət bir yığndır.Qeyri-adi nizamsız hissələri təxminən disk formasında görünür.
Talassanın radiusu Neptunun sinxron orbital radiusundan aşağıda olduğundan,o nəhəg yavaşlama ilə içəriyə doğru spiralvari dolanır və ola bilsin ki sonda Neptunun atmosferinə təsir göstərsin.Nisbətən daha tez bir vaxta ola bilsin ki,qırıntılar yayaraq Despiranın orbiti ilə toqquşsun.
Dolu (Astara)
Dolu — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Etimologiyası
Dolu Dəlov adından təhrifdir. Talış dilində dəlöv zəminin hündür yerindən su axıtmaq üçün qazılan çökək yer mənasındadır.
İqtisadiyyatı
Kəndə ilk dəfə olaraq 2020-ci ilin may ayında elektrik enerjisi verilməyə başlanıb.