cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La-Feryer (İzer)
INSEE kodu — 38163. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 231 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 812 ilə 2928 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 490 km cənub-şərqdə, Lion dan 110 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 32 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
IV Vilhelm (Böyük Britaniya kralı)
IV Vilhelm və ya IV Uillyam (21 avqust 1761–20 iyun 1837) — 1830–1837-ci illərdə Britaniya və Hannover kralı. III Georqun oğlu, IV Georqun qardaşıdır.
İlk illəri
IV Vilhelm III Georq və Şarlottanın Georq-kiçik və Fredirikdən sonra dünyaya gələn 3-cü övladları idi. Qaydalara əsasən də Vilhelm ən kiçik olduğuna görə vəliəhd ola bilməyəcəkdi. Uşaqlığını Riçmondda keçirən Vilhelm Krallıq Donanmasına miçman olaraq qəbul olur. Şahzadə bu zaman digər miçmanlardan fərqləndirilmir və eyni dərəcədə iş görürdü.
Amerikanın Istiqlal müharibəsi davam edən dövrdə Vilhelm Nyu-Yorkda idi. Hətta Inqilabçılar bir müddət onu əsir almaq planlarını qururdular. Lakin bu hazırlıqdan xəbər tutan ingilislər Vilhelmin ələ keçirilməsinin qarşısını ala bilirlər.
Vilhelm 1785-ci ildə leytinant rütbəsi ilə "Peqasus",1788-ci ildə "Andromeda" freqatlarının (hərbi dəniz gəmisi) kapitanı təyin edilir. Kontr-admiral rütbəsini aldıqdan sonra isə "Valiant" yelkənli xətt gəmisinin komandiri təyin edilir.
Vilhelm qardaşları kimi hersoq olmaq istəyirdi. Hersoq kimi o Lordlar palatasına daxil ola bilərdi. Bu istəyi atası tərəfindən yaxşı qarşılanmır. Beləki III Georq onun parlamentdə müxalifəti dəstəkləyə biləcəyindən çəkinirdi. Belə olacağı təqdirdə Vilhelm Icmalar palatasına seçiləcəyini bildirir. Icmalar palatası lordlar palatasından daha böyük səlahiyyətlərə malik idi. Bu palatada çoxluq qazanan partiya iqtidara gəlirdi. Nəhayət III Georq məcbur qalıb Vilhelmi 1789-cu ilin 16 mayında Klarens və Sent Endryus və erl-Munster hersoqu titulunu verir. III Georqun gözlədiyi kimi Vilhelm parlamentdə kralın dəstəklədiyi Viqlər partiyasını deyil,müxalifət qüvvələrini dəstəkləyir. 1890-cı ildə Vilhelm donanmadan ayrılır. 3 il sonra başlayan Britaniya-Fransa müharibəsi başlayanda isə Vilhelm yenidən hərbiyə qayıtmaq istəsədə bunun qarşısı hər cəhdlə alınır və ona gəmi verilmir. Bu hal hətta 1798-ci ildə onun admiral (demək olar formal xarakterli) rütbəsi almasına baxmayaraq davam edir. Yalnız 1813-cü ildə Vilhelm müharibənin gedişini canlı izləmə fürsətini qazanır.
Hakimiyyəti
III Georq 51 il (davamiyyətinə görə monarxlar arasında 3-cü) Britaniya taxtında əyləşir. Lakin artıq 1789-cu ildə onda porifiriya xəstəliyi yaranır. Vaxt getdikcə kralın vəziyyəti ağırlaşır. Ölkənin bir çox işlərini böyük oğul Georq görür. Georq-kiçik 1811-ci ildə şahzadə-reqent təyin edilir. 1820-ci ildə isə III Georqun ölümündən sonra kral taxt-tacına sahib olur. Ortancıl uşaq Frederik vəliəhd seçilir. Lakin onun 1827-ci ildə ölümündən sonra bu titul Vilhelmə keçdi. Daha 3 il sonra IV Georq vəfat etdi. Bununla da 65 yaşlı Vilhelm hakimiyyətə gəldi.
NGC 4230
NGC 4230, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Sentavr bürcü istiqamətində yerləşir. IV2p tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
IV Vilhelm (Böyük Britaniya kralı)
Hakimiyyəti
IV Vilhelmin 7 illik hakimiyyəti dövründə bütün Britaniya kolonyalarında quldarlıq ləğv edildi, uşaq əməyi məhdudlaşdırıldı, bundan sonra parlamentə deputatlar yalnız böyük sənaye şəhərlərindən seçilə bilərdi.Yüklərin və sərnişinlərin rahat hərəkəti üçün böyük dəmiryolu sistemləri yaradıldı.
IV Vilhelmin övladı olmadığında (hər iki qızı vəfat etmişdi) ölümündən sonra hakimiyyətə 1820-ci ildə vəfat etmiş kiçik qardaşı Eduardın qızı Viktoriya gəldi. Onun ölümü ilə Britaniya və Hannoverin birliyi dağıldı. Hannoverin yeni kralı III Georqun digər bir oğlu Ernst Avqust oldu.
İlli Qarakilsə
Tarixi
«Şirak dağlarının şimal tərəfində Elli dərə adlanan dərədə yerləşir». Erməni mənbələrində və rəsmi sənədlərdə İlli Qarakilsə, Qarakilsə İlli kimi yazılır.
Toponim - li şəkilçisi qəbul etmiş «bəyə tabe olan el, ərazi» mənasında işlənən il sözü ilə Qarakilsə toponiminin birləşməsindən əmələ gəlib «Qarakilsə kəndində yaşayan el» mənasını ifadə edir. İl sözü qədim türk dilində el sözünün sinonimi kimi işlənmişdir.
Ümumiyyətlə, bu toponim üç komponentdən ibarətdir: il (el) +qara+kilsə. Quruluşca mürəkkəb toponimdir.
1920-ci illərdə kənd İlli adlandırılmış və Ermənistan SSR AS RH-nin 25.01.1978-ci il tarixli fərmanı ilə yenidən kəndin adı dəyişdirilib Hoğmik qoyulmuşdur.
Əhalisi
Kənddə XIX əsrin 30 - cu illərinə qədər azərbaycanlılar yaşamışdır. 1828-30 - cu illərdə azərbaycanlılar qırğınlarla qovulmuş və İrandan, Türkiyədən köçürülən ermənilər burada yerləşdirilmişdir.
Sri Aurobindo
Sri Aurobindo — filosof.
Kunninqamiya
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Əhməd Yener
Əhməd Yener — Türkiyə hüquqşünası. Türkiyə Yüksək Seçki Komissiyasının sədri (26 yanvar 2023 – h.h).
Həyatı və karyerası
13 aprel 1966-cı ildə Beypazarında doğuldu. Ankara İmam Xətib Liseyi və İstanbul Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirdi. Ankara hakim namizədi kimi karyerasına başladı. Sırası ilə Baykan, Yığılca, Sivrihisar, Osmaniye ve Kırıkkale hakimi vəzifələrində çalışdı.
22 dekabr 2011-ci ildə Ali Məhkəmənin üzvlüyünə seçildi. O, Ali Məhkəmənin 21-ci Mülki Kollegiyasının üzvüdür. 16 yanvar 2020-ci ildə Yüksək Seçki Komissiyasına üzv seçildi və 24 yanvarda fəaliyyətə başladı. 26 yanvar 2023-cü ildə qurumun sədri seçildi.
Şəxsi həyatı
Evli və 3 uşaq atasıdır. Əmək hüququ sahəsində 4 kitabı yayımlanmışdır.
La-Flaşer
La-Flaşer  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Riv kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Qrenobl.
INSEE kodu — 38166. Kommunanın 2012-ci il üçün əhalisi 453 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 405 ilə 700 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion dan 70 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 29 km şimal-qərbdə yerləşir.
Əhalisi
Əhalinin dinamikası (INSEE) :
NGC 456
NGC 456 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktik dumanlıq. Göy üzündə Tukan bürcü istiqamətində yerləşir. EN+OCL tipli. tərəfindən ildə 22.86 sm (9 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Rəşad Nadirov (kiçik çavuş)
Rəşad Nadim oğlu Nadirov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin kiçik çavuşu, Vətən müharibəsinin şəhidi.
Hərbi xidməti
2018-ci ilin aprel ayında qardaşı Elşad ilə birlikdə Bərdə rayonu hərbi komissarlığından hərbi xidmətə yollanıb. 27 sentyabr 2020-ci il tarixindən etibarən Vətən müharibəsində qardaşı ilə birlikdə iştirak etmişdir. Füzuli rayonu uğrunda gedən döyüşlərdə böyük şücayət göstəriblər. 29 oktyabr 2020-ci il tarixində, Füzuli rayonunun Gecəgözlü kəndi istiqamətində gedən döyüş zamanı, yanında partlayan mərmi nəticəsində həlak olmuşdur. Qardaşı isə yaralanıb. Bərdə Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rəşad Nadirov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Rəşad Nadirov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Mycteria ibis
Sarı leylək (Mycteria ibis) leyləkkimilər fəsiləsinin (Ciconiidae) iri quşudur.Onlar Afrika, Sahara səhrasında və Madaqaskarda yaşayırlar. Onlar orta ölçülü leyləklərdir. Ölçüsü təxminən 97 sm, kişilərin çəkisi təxminən 2,3 kq və dişilərin çəkisi 1,9 kq-dır. Tükü adətən çəhrayı-ağ, qanadları və quyruğu qara olur; dimdiyi sarıdır. Yetişməmiş quşların boz-qəhvəyi, solğun boz-qəhvəyi dimdiyi, solğun narıncı üzü və qəhvəyi ayaqları olur.
Qaracalal-Qızılboğaz tirəsi
Qaracalal-Qızılboğaz tirəsi — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonu ərazisində alçaqdağlıq tirə. Naxçıvan çökəkliyinin şimal-şərq sərhədində, Naxçıvançayla Nəhəcirçay arasında 17 km məsafəyə uzanır və Üst Oliqosen-Alt Miosenin vulkanogen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuşdur. Sirabçay və Qahabçayın vadiləri və qobuları ilə eninə kəsilərək bir-birindən təcrid edilmiş Qızılboğaz (1179,7 m), Misdağ (1270,6 m), Toydaş (1312,7 m), Qurddağ (1319,0 m), Qaracalar (1477,6 m), Nəhəcir (1807,3 m) və b. yüksəkliklərdən ibarətdir. Qaracalar və Nəhəcir zirvələri Alt Miosen yaşlı ekstruziv günbəzlərə uyğun gəlir. Tektonik cəhətdən Naxçıvan qoyulma çökəkliyinin şimal-şərq kənarında yerləşir.
Fatma Girik
Fatma Girik — türk aktrisası, siyasətçi, rejissor, ssenarist. Yeşilçamın önəmli simalarından biri. Əsasən filimlərdə yaratdığı güclü qadın obrazları ilə tanınıb. O, 1989–1994-cü illərdə Sosial Demokrat Xalq Partiyasından Şişli Bələdiyyə Başçısı olub.
Həyatı
Fatma Girik 1942-ci ildə İstanbulda balıqçı Hayri Girik və fabrik işçisi Münnəvər Girikin ailəsində dünyaya gəlib anadan olmuşdur. Fatmaya uşaq ikən cəsur xasiyyətinə görə "Oğlan Fatma" (erkek Fatma) deyirdilər. 1955-ci ildə, 13 yaşında, "Günahkar Baba" filmində kiçik bir rol oynayaraq, ilk filminə çəkilib.
1957-ci ildə "Ləkə" filmində baş rolu oynamışdır. Bundan sonra o, müntəzəm olaraq filmlərə çəkilməyə başladı. 1960-cı ildə Memdüh Ünanın "Ölüm arxamızda" filmində oynadığı bu rol Giriki məşhurlaşdırdı. O, "Ezo Gelin", "Boş Beşik" kimi filmlərdə də rol alıb. Fatma Girikin şöhrətinin zirvəsi 1960–70-ci illərə təsadüf edir. Əvvəlcə zəif qızları canlandırsa da, getdikcə ona şöhrət gətirən güclü, məqsədyönlü qadın rollarını oynamağa başladı. Girik filmlərlə yanaşı, seriallarda da rol alıb. Fatma Girik 180-dən artıq bədii filmə çəkilmişdir. 90-cı illərdə o, bir müddət televiziya aparıcılığı da etmişdir.
1965-ci ildə Fatma Girik "Keşanlı Əli dastanı" filmindəki roluna görə Antalya Qızıl Portağal kinofestivalında ilk mükafatını alıb. Girik aktyorluq karyerası ilə yanaşı siyasətlə də məşğul olub. 1989-cu ildə Sosial Demokrat Xalq Partiyasından Şişli Bələdiyyə Başçısı seçilib.
Girik Memdüh Ünün rejissorluğu ilə bir çox filmlərdə rol almışdır. Onunla təkcə peşəkar deyil, həm də sevgi münasibətləri var idi, lakin onlar bir-birləri ilə heç vaxt rəsmi nikahda olmayıblar.
Girik 24 yanvar 2022-ci ildə müalicə aldığı özəl xəstəxanada COVID-19 səbəbiylə ağır orqan çatışmazlığından 79 yaşında vəfat etmişdir.
Alen Simonyan
Alen Roberti Simonyan — erməni siyasətçi. O, Ermənistan prezidentinin səlahiyyətlərini icra edən, Ermənistan Respublikasının Milli Məclisinin sədri, İrəvan Şəhər Şurasının keçmiş üzvüdür.
Həyatı
Alen Simonyan 5 yanvar 1980-ci ildə İrəvan şəhərində doğulub. İrəvan Dövlət Universitetini bitirib. Vətəndaş Müqaviləsi Partiyasının üzvüdür.
La-Fortres
INSEE kodu — 38171. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 235 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 503 ilə 773 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 460 km cənub-şərqdə, Lion dan 70 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 28 km şimal-qərbdə yerləşir.
Qaradağ (dağ)
Qaradağ –  Şahbuz rayonu ərazisində dağ (hünd. 1756,0 m). Zəngəzur silsiləsi nin suayırıcısındakı Aracı yüksəkliyindən (3071,6 m) cənub-qərbə ayrılan Dibəkli qolunun eyni istiqamətli Qırxlardağ şaxəsindən qərbə uzanan Qarabaş ayrılmasının şimal yamacında zirvə. Külüs kəndindən 800 m cənubdadır. Orta Eosen in Barton mərtəbəsinə aid Orta Paradaş yarımlay dəstəsinin terrigen-çökmə süxurlarından təşkil olunmuş şimal yamacı sıldırımlı yüksəklikdir. Yamac larında lay dəstəsinin alt hissəsinə aid çöküntülər açılır. Düzəlmə səthi fraqmentidir. Tektonik cəhətdən Ordubad qarılma zonasının Şahbuz seqment inin cənub-qərb cinahına aid Külüs sinklinalının nüvə hissəsində yerləşir. Cənub-qərb yamacından qırışığın qanadını mürəkkəbləşdirən şimal-qərb istiqamətli fay qırılması keçir.
Bernar Kaye
Bernar Kaye (20 İyun 1927, Marsel, Fransa – 10 İyul 2008, Evian-le-Ben, Fransa) — Fransız Formula-1 fotojurnalisti.
Bioqrafiya
Bernar Kaye 1927-ci ildə Marseldə hərbçi ailəsində anadan olmuşdur. 17 yaşında İkinci Dünya Müharibəsində Bretan uğrunda döyüşlərdə iştirak etmişdir. Daha sonra o, general Filipp Leklerkin 2-ci zirehli tank diviziyasında Qərbi Fransa və Cənubi Almaniyanın azad edilməsində iştirak etmiş, bundan sonra daha bir il Kamerunda fransız koloniyasında olmuşdur. Müharibədən sonra Kaye Kaliforniya Los-Anceles Universitetində təhsilini davam etdirir. Burada o, gələcək həyat yoldaşı olacaq Coan Aldayk ilə tanış olur. Həmçinin, Kaye ABŞ-də Avropa maşınlarının ən böyük salonlarından biri olan Roger Barlow's International Motors-da işə başlayır. Burada o, F1-in gələcək ulduzları Fil Hill və Riçi Ginterlə tanış olur. Bernar, həmçinin, Barlounun verdiyi MG-də yarışlarda da iştirak edir. Bununla yanaşı, Bernar avtoidman barədə də yazmaq qərarına gəlir.
300px|thumbnail|1967-ci ildə Tarqa Florioda istifadə olunmuş Porsche 911 S avtomobili
1952-ci ildə Kaye Parisə gəlir. Bernar Kaye 1952-ci ilin payızında F1-də fotoqraflıq karyerasına başlayır, onun ilk lentə aldığı yarışı Montsada keçirilən İtaliya Qran-prisi olur. Bundan sonra Bernara L'Action Automobile üçün F1 haqqında yazmaq tapşırılır. Kaye Fil Hill və Den Herninin Formula-1-ə gəlişinin səbəbkarı olmuşdur. Daha sonra Kaye Goodyear-in ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə konsultantı olur. Bununla bərabər Bernar yarışlarda iştirak etməyi davam etdirir. Bunlar arasında Mille Miglia, 12 saat Sebrinq və Targa Florio yarışları yer almışdır. Kaye 1967-ci ildə keçirilmiş GT sinfi üzrə Targa Florio yarışında Porsche 911 fransız dağ xizəkçisi Jan-Klod Killi ilə birlikdə qalib gəlir.
1966-cı Bernar Con Frankenhaymerin Qran-pri filminin çəkilişlərində məsləhətçilərindən biri olmuşdur. Bernar bu filmdə həyat yoldaşı və qızı ilə birlikdə rolda olmuşdur. Kaye 1968-ci ildə IRPA-nın (Beynəlxalq yarış mətbuatı assosiasiyası - ) əsasını qoymuşdur. Kaye 1985-ci ilədək IRPA-nın prezidenti olmuşdur. Bu postda Kaye jurnalistlərin aktiv müdafiəçisi olmuşdur, bəzən bu Balestr və Ekklstounla konfliktlərin yaranmasına gətirib çıxarmışdır.
1980-ci illərin əvvəllərində Goodyear-la müqavilənin uzadılmaması və iş şəraitinin pisləşməsi nəticəsində Bernar Kaye Formula-1-dən uzaqlaşır. Bundan sonra, o, estafeti oğlu Pol-Anri Kayeyə ötürür.
Portuqaliya mətbəxi
Portuqaliya mətbəxi — ənənəvi Portuqaliya mətbəxi, ölkədə və bütün dünyada çox məşhurdur. Daha çox milli yeməkləri ilə tanınır. Portuqaliyanın müxtəlif regionlarında müxtəlif növ yemək hazırlanır. Qeyd etmək olar ki, Portuqaliya mətbəxi regionlara görə fərqlənir, dadların cürbəcürlüyü ilə boldur və dünyanın ən populyar mətbəxlərindən biri kimi sayılır. Portuqaliya mətbəxi dünyanın qədim, zəngin və dadlı mətbəxlərindən biridir. Portuqaliya mətbəxi insanlar arasında dəniz yeməkləri mətbəxi adı ilə məşhurdur.
Vusal Hüseynov
Vusal Yəhya oğlu Hüseynov (10 iyun 2001; Velədi, Lənkəran rayonu, Azərbaycan — 8 noyabr 2020; Zəngilan rayonu, Azərbaycan) — Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sərhəd Qoşunlarının əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Vusal Hüseynov 10 iyun 2001-ci ildə Lənkəran rayonunun Velədi kəndində anadan olmuşdur. 2007–2016-cı illərdə Lənkəran şəhərinin 8 nömrəli orta məktəbində oxumuşdur. 2016–2018-ci illərdə Lənkəran Texniki Kollecini sürücü-mexanik ixtisası üzrə təhsil almışdır.
Hərbi xidməti
Vusal Hüseynov 2019-cu ilin oktyabr ayından Sərhəd Qoşunlarının müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçusu idi.
Azərbaycan Ordusunun Sərhəd Qoşunlarının əsgəri olan Vusal Hüseynov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsində iştirak etmişdir. Cəbrayılın və Zəngilanın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. Vusal Hüseynov 8 noyabr 2020-ci ildə Zəngilan rayonunda yerləşən 811.0 yüksəkliyi istiqamətində döyüş tapşırığının yerinə yetirilməsi və əks-hücumun dəf edilməsi zamanı həlak olmuşdur.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vusal Hüseynov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirərkən şəxsi mərdlik və igidlik göstərdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vusal Hüseynov ölümündən sonra "İgidliyə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Zəngilan rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vusal Hüseynov ölümündən sonra "Zəngilanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 05.11.2022-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Vusal Hüseynov ölümündən sonra "Cəbrayılın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edilmişdir.
Məsmə Aslanqızı
Məsməxanım Aslan qızı Ağaverdiyeva (Məsmə Aslanqızı; ) — Azərbaycan teatr və kino aktrisası, 1996-cı ildən Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının aktrisası, Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti, prezident mükafatçısı.
Həyatı
Məsmə Aslanqızı 1978-ci ildə Bakıda dünyaya gəlib. Atası 20 yanvar şəhidi Aslan Ağaverdiyevdir. 1995-ci ildə M. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun "Dram və kino aktyoru" fakültəsinə daxil olub. Kurs rəhbəri, rejissor Azər Paşa Nemət Akademik Milli Dram Teatrında Elçinin "Ah, Paris!…Paris!.." satirik komediyasını tamaşaya hazırlayarkən onu Nurbəniz roluna dəvət edib.
1996-cı ildən Akademik Milli Dram Teatrının truppasında aktrisa vəzifəsində çalışır.
Bir sıra telekanallarda əyləncəli və musiqili-şou verilişlərin aparıcısı olub. 2008-ci ilin mayında "Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti" fəxri adına, 26 aprel 2012-ci ildə Teatr nominasiyasında "Boy çiçəyi" tamaşasında uğurlu roluna görə "Humay" mükafatına, 9 may 2012-ci ildə, 30 aprel 2014-cü ildə 6 may 2015-ci ildə, 6 may 2016-cı ildə , 1 may 2017-ci ildə , 9 may 2018-ci ildə , 7 may 2020-ci ildə , 7 may 2021-ci ildə və 10 may 2022-ci ildə Prezident Mükafatına, 2017-ci ildə Cəfər Cabbarlı mükafatına layiq görülmüşdür.
Neyrobiologiya
right|thumb|250px|[[Santyaqo Ramon-i-Kahal (1899) tərəfindən göyərçin serebellumunda bir neyronun təsviri]] Neyrobiologiya — sinir sisteminin quruluşunu, işini, inkişafını, genetikasını, biokimyasını, fiziologiyasını və patologiyasını araşdıran bir elm. Davranışın öyrənilməsi eyni zamanda nevrologiyanın bir qoludur.
İnsan beyninin öyrənilməsi fənlərarası bir elmdir və molekulyardan hüceyrə səviyyəsinə (fərdi neyronlar), nisbətən kiçik neyron birləşmələri səviyyəsindən beyin qabığı və ya böyük sistemlər səviyyəsinə qədər bir çox tədqiqat səviyyəsini əhatə edir. beyincik və ən yüksək səviyyədə - bütövlükdə sinir sisteminin səviyyəsi.
İnsanlar tez-tez nevrologları psixoloqlarla qarışdırırlar. Neyrobiologiya, eyni zamanda, insan beynindəki fizioloji proseslərin gedişatının xüsusiyyətlərini və daha yüksək sinir fəaliyyətində yaratdığı dəyişiklikləri araşdıran neyrofiziologiya ilə əlaqələndirilir.
Tarixi
O vaxt beyinə "kəllə dolması" deyilirdi. Misirdə, yaxın Misir Krallığından başlayaraq, mumiyalaşdırma üçün hazırlıq məqsədi ilə beyin mütəmadi olaraq çıxarıldı. O zaman ürəyin kəşfiyyatın yerləşdiyi yerə inanıldı. Herodotun dediyinə görə, mumiyalaşmanın ilk addımı "əyri bir dəmir parçası götürmək və onunla birlikdə beyni burun deliklərindən çıxarmaq və bununla da hissəsindən qurtulmaq idi. Kəllə də qalan hissələrdən təmizlənmişdi" müxtəlif tentürlərlə yaxalamaqla. "
Ürəyin şüur ​​mənbəyi olduğu düşüncəsi həkim Hippokratın gəlişinə qədər meydan bilinmədi. O, beynin yaxınlığında başda yerləşən ixtisaslaşmış orqanların (məsələn, gözlər, qulaqlar, dil) əksəriyyəti kimi hisslə əlaqəli deyil, həm də zəkanın yerləşdiyi yer olduğuna inanırdı. Platon eyni zamanda beynin ruhun rasional hissəsinin oturacağı olduğunu irəli sürdü. Aristotel isə yerin zəkanın mərkəzi olduğuna və beynin ürəkdən yayılan istilik miqdarını tənzimlədiyinə inanırdı. Hippokratın davamçısı və qladiatorların həkimi olan həkim Qalen, xəstələrinin beyinlərini zədələdikləri zaman zehni qabiliyyətlərini itirdiyini görənə qədər bu fikrin doğru olduğuna inanılırdı. Orta əsr müsəlman dünyasında fəal olan Əbülqasım əz-Zəhravi, İbn Rüşd, İbn Sina, Əbu Mərvan ibn Zühr və Maymonid beyinlə əlaqəli bir sıra tibbi problemləri təsvir etdilər. Avropada renessans dövründə Andreas Vezaliy (1514-1564), Rene Dekart (1596-1650) və Tomas Uillis (1621-1675) da neyrobiologiyanın inkişafına kömək etdilər.
Mikloş Barabaş
Mikloş Barabaş – Macarıstan rəssamı. Əsasən çəkdiyi portretlərlə tanınır. Ən məşhur əsərləri 1847-ci ildə Ferens Rakoçini və 1853-cü ildə İmperator I Frans Yosefi rəsm etdiyiportretləridir.
Həyatı
Mikloş Barabaş 10 fevral 1810-cu ildə Kezdimarkoşfalvada anadan olmuşdur. İlk təhsilini Nadyenyeddə protestant məktəbində almışdır. 1829-cu ildə Vyana da Enderin tələbəsi olmuş, 1830-cu ildə isə Qabor Barradan Litoqrafiya dərsi almışdır. 1834-1835-ci illərdə Mikloş İtaliyaya səyahət edir. Onun bu səyahətinin əsas məqsədi Uilyam Leyton Leyçdən akvarel ilə rəsm çəkməyi öyrənmək idi. Mikloş Barabaş 6 il İtaliyada qalır. Onlar ustası ilə həm də yaxın dost olurlar. Mikloşun gələcəkdə bir rəssam kimi yetişməsində Leyçin rolu böyük olmuşdur. 1855-ci ildə o, Budapeştdə məskunlaşır.
V Bohemond (Antioxiya knyazı)
V Bohemond  — 7-ci Antioxiya knyazı və 8-ci Tripoli qrafı.
O, Antioxiya knyazı IV Bohemondun ilk evliliyindən doğulan oğlu idi. Atasının vəfatının ardından 1233-cü ildə həm Tripoli qraflığı, həm də Antioxiya knyazlığını ələ keçirdi. Atasının apardığı siyasəti davam etdirən V Bohemond Tampliyerlərin dəstəyilə qonşu Erməni Kilikiya çarlığı ilə mübarizə apardı. Ancaq Fransa kralı IX Lüdovikin vasitəçiliyi ilə tərəflər arasında sülh təmin edildi.
V Bohemond hələ taxta çıxmadan əvvəl 1225-ci ildə atasının apardığı evlilik siyasətinin bir nəticəsi olaraq, dul Kipr kraliçası Şampaniyalı Alisa ilə evlənmişdi. Məqsəd doğulacaq yeni bir övladla Kipr krallığında taxt iddiası irəli sürmək idi. Ancaq cütlüyün övladı olmadı və 5 iyul 1227-ci ildə boşandılar. Onun ikinci evliliyi isə 1235-ci ildə Roma papası III İnnokentin qohumu olan Senili Lusiya ilə baş tutdu və cütlüyün bu nigahdan 2 övladı dünyaya gəldi.
V Bohemond 1252-ci ilin yanvarında vəfat etdi. Hələ 15 yaşında olan oğlu VI Bohemond anası Lusiyanın naibəliyi altında hakimiyyətə gətirildi.
NGC 1345
NGC 1345, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Eridan bürcü istiqamətində yerləşir. SBc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Heydər Biqiçev
Heydər Biqiçev  — müğənni (dramatik tenor), Musa Cəlil adına Tatar Opera və Balet Teatrının solisti, Tatar ASSR-nin xalq artisti (1980), RSFSR-nin əməkdar artisti (1986), Qabdulla Tukay adına Tatar ASSR Dövlət Mükafatı laureatı (1984).
Heydər Biqiçev 16 iyun 1949-cu ildə Nijeqorod vilayətinin Krasnooktyabrski rayonunun Çembiley kəndində böyük bir ailədə anadan olub. Ata kombaynçı, anası kolxozda işləyirdi.
Sovet Ordusu sıralarında xidmət etdikdən sonra X. Biqiçev Moskvaya yola düşür, fabrikdə işləyir. Dostunun məsləhəti ilə laureat olduğu "Salam, biz istedadları axtarırıq!" Ümumittifaq televiziya müsabiqəsində iştirak etdi. Müsabiqənin münsiflər heyətinin sədri bəstəkar M.Tariverdiev gənc ifaçının istedadını yüksək qiymətləndirdi və ona musiqi ilə peşəkar şəkildə təhsil almasını tövsiyə etdi.
1971-ci ildə məşhur tatar müğənnisi RSFSR Xalq artisti Fəxri Nasretdinovun istəyi ilə Kazan Dövlət Konservatoriyasının rektoru N.Q.Jiqanov qəbul imtahanları bitdikdən sonra nəticələrinə görə H.Biçiçev üçün bir dinləmə təşkil etdi.
1977-1998-ci illərdə Musa Cəlil adına Kazan Dövlət Opera və Balet Teatrının aparıcı solisti olmuşdur.
Müğənni 13 noyabr 1998-ci ildə vəfat etdi.
Tural Abbaslı
Tural Feyruz oğlu Abbaslı — Azərbaycan siyasətçisi; jurnalist; Müsavat Partiyasının üzvü və funskionerlərindən biri (2000–2016); Ağ Partiyasının sədri (2016-cı ildən).
Heydər Biqiçev
Yaradıcılığı
Heydər Biqiçev nadir gözəllik və zənginliyin dramatik bir tenorunun sahibidir. Müğənninin istedadı ifa etdiyi opera hissələrində tam şəkildə ortaya çıxdı, məsələn:
Tural Abbaslı
Tural Abbaslı Ağ Partiyasını təsis edənə qədər İctimai Palata (2010), Demokratik Qüvvələrin Milli Şurası (2013), "Ağ Blok", sədr olduqdan sonra "Qarabağ Komitəsi" və "Azərbaycan Xalq Hərəkatı" kimi bir sıra müxalif siyasi təşkilat və blokların rəhbərliyində təmsil olunub. 2018-ci ildə keçirilən Prezident seçkilərində namizədliyini irəli sürsə də Mərkəzi Seçki Komissiyasının verdiyi məlumata görə prosedur nöqsanlarına yol verdiyi üçün namizədliyi qeydə alınmayıb. 2020-ci ildə VI çağırış Azərbaycan Milli Məclisinə seçkilər zamanı 21 saylı Nəsimi Birinci seçki dairəsindən namizəd olmuş, lakin Məlahət İbrahimqızına məğlub olmuşdur.
Heydər Biqiçev
Yaradıcılığı
1995-ci ildə Finlandiya dövlət radiosunda H.Biqiçev R.Yaxinin 19 mahnı və romansından ibarət kompakt disk yazdırdı.
Tural Abbaslı
Həyatı
Tural Abbaslı 13 sentyabr 1982-ci ildə Bakı şəhərində anadan olub. Atasını erkən yaşlarında itirən Abbaslı, Müsavat Partiyasının Divan üzvü olmuş anası Başxanım Abbasovanın himayəsində böyüyüb. Siyasi fəaliyyətə başlamasında da məhz anasının təsiri olub.
Heydər Biqiçev
Yaradıcılığı
H.Biqiçevin iki yüzə yaxın qeydləri respublika radiosunun fondlarında saxlanılır, müğənninin yazıları olan qeydlər və CD-lər buraxılmışdır.
Tural Abbaslı
Həyatı
1999-cu ildə 4 nömrəli Humanitar Fənlər gimnaziyasını bitirib. 1999–2003-cü illərdə Müstəqil Azərbaycan Universitetinin Jurnalistika fakültəsində təhsil alıb. 2009-cu ildə BDU-nun Jurnalistika fakültəsinin magistratura pilləsinə daxil olmuş, lakin təhsilini tamamlamamışdır.
Heydər Biqiçev
Yaradıcılığı
H.Biqiçev konsert fəaliyyətində fəal iştirak etmiş, Rusiyanın və xaricdəki bir çox şəhərlərdə səhnə əsərləri vermişdir.
Tural Abbaslı
Erkən illəri
Tural Abbaslı siyasi fəaliyyətə Müsavat Partiyasında başlamış və 2000–2016-cı illərdə burada gənclər təşkilatının sədr müavini, Səbail rayon təşkilatında sədr müavini, gənclər təşkilatının sədri, partiya divan heyətinin üzvü olmuşdur.
2011-ci ildə İctimai Palatanın Bakının mərkəzində keçirdiyi mitinqin təşkilatçısı kimi 2 il 6 ay həbs cəzasına məhkum edilib və həmin il "Amnesty International" təşkilatı tərəfindən vicdan məhbusu elan olunub.
Heydər Biqiçev
Ədəbiyyat
Хайдар Бигичев: альбом, воспоминания / сост. З. Сахабиева — Бигичева, Р. Загидуллина — Казань: Татарское книжное издательство, 2010 г. — ISBN 978-5-298-01897-5
Tural Abbaslı
Erkən illəri
2014-cü ildə Müsavat Partiyası başqanlığına namizəd olsa da seçilə bilməyib.
Ağ Partiyası
2016-cı ildən Ağ Partiyasının sədri kimi fəaliyyət göstərən Abbaslı, partiyanın 10.000-dən çox üzvü olduğunu qeyd edib. O, buna qədər İctimai Palata (2010), Demokratik Qüvvələrin Milli Şurası (2013), "Ağ Blok" kimi bir sıra müxalif siyasi qurumlarda da təmsil olunub. Həmçinin, 2018-ci ildə yaradılan "Qarabağ Komitəsi"nin və 2019-cu ildə siyasi partiyaların birliyi olan "Azərbaycan Xalq Hərəkatı" adlı qurumun təsisçilərindən biri olub.
Seçkilərdə iştirakı
Tural Abbaslı 2018-ci ildə keçirilən Prezident seçkilərində öz namizədliyini irəli sürmüş, lakin prosedur nöqsanlarına yol verdiyi üçün namizədliyi qeydə alınmamışdır. Bununla yanaşı, 2020-ci ildə VI çağırış Azərbaycan Milli Məclisinə seçkilər zamanı 21 saylı Nəsimi Birinci seçki dairəsindən namizəd olmuş, lakin Məlahət İbrahimqızına məğlub olmuşdur.
Cek London gölü
Gölə Pruqa çayı və ondan başqa bir neçə çay tökülür:Stduyonnıy, Nevedomıy və kiçik axarlar. Göl axarlarla Tanmuyuşşiy Xariusov gölü ilə birləşir. Ondan kyol-Sien çayı başlayır ki, bu çayda Kolımanın sağ qolunu təşkil edir. Göl Böyük Annaqaçak və Uazaİna dağ silsilələri arasında yerləşir. Onlarında müvafiq olaraq ən hündür nöqtələri Aborigen (2287 m) və Snejnaya dağlarıdır (2293 m).
Gölün ətrafı
thumb|Cek London gölü Gölün yerləşdiyi ərazidə «Cek London gölü» təbiət parkı təşkil edilmişdir. Sahilləri elə də hündür deyildir. Əsasən meşələrlə örtülü sahələrdən ibarətdir. Gölün sahillərində qumlu çimərliklərə rastlamaq mümkündür. Gölün sahillərindəki uzantılar Norveş fiordlarını xatırladır. İyul ayının sonlarına qədər göldə buzlar olur. Bubunla belə sahil ərazilərində suyun temperaturu +10-12 °C arasında dəyişir. Gölün ən aşağı səviyyəsi iyulun ortalarında müşahidə edilir. Göl oktyabrın ortalarında donur. Mayın sonlarına kimi buzun qalınlığı 120—150 sm, bəzi ərailərdə isə 2 metr olur.
Göl ətrafında kiçik gölməçələr vardır. Onlar arasında ən iriləri — Meçta, Anemon, Seraya Çayka, Nevidimka, Sosednee, Kudinovskie gölləri. Göl moren mənşəllidir. Burad yerləşən göllərin hamısı dağlar arasında yerləşir.
İqlimi
Gölün yerləşdiyi region olduqca kontinentaldır. Sərt iqlimə malik regiondur. yanvar ayının orta aylıq temperaturu −33 °C qədər düşə bilir. Qış ayları dağlarda güçlü qar fırtınaları müşahidəı edilir. Qışda bu əraziyə gəlmək olduqca xatalıdır. Burada qar uçqunları baş verir. Yay isə vadilərdə isti, dağlarda isə sərin keçir. İyul ayının orta temperaturu +12 °C-dir. Yayın əvvəli və sonlarında dağlara qar yağır və qırov müşahidə edilir. Bu zamanlar güçlü yağışlar və bunun nəticəsində daşqınlar adi halldır.
Adalar
Göldə dörd ada vardır. Mərkəzi ada gölü iki hissəyə bölür: Böyük Cek və Kiçik Cek. Göldə yerləşən Vera adasında meteostansiya vardır.
Adı
Uzaq Şərqin ən əsrarəngiz göllərindən hesab edilir. Bölgənin yaşlı sakinlərinin dediklərinə görə göl öz adını onu ilk kəşf edənlərdən almışdır. Onlar ilk dəfə gölü aşkar edəndə onun sahilində Cek Londonun Martin İden rofamanını aşkar etmişlər.
Ancaq digər bir fərziyyədə vardır. Kolımada qızıl aşkarlaya geoloji ekspedisiyanın rəhbəri Yuri Bilbin bir Cek London həvəskarı olmuşdur. Onlar burada olan bir coğrafi obyektə onun adını vermək niyyətində idilər. 1932-ci ildə geoloq P. Skoryankov gölə bu adı vermişdir.
Əliməmməd Atayev
Əliməmməd İbadulla oğlu Atayev — Azərbaycan teatr aktyoru, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1940).
Atabala Səfərov
Səfərov Atabala Osman oğlu — aktyor, Azərbaycanın əməkdar artisti (2012)
Əliməmməd Atayev
Həyatı
Əliməmməd (Əli Məmməd) Atayev 1899-cu ildə Bakıda anadan olmuşdur. 1934-cü ildən Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının truppasına qəbul olunmuş və burada müxtəlif rollar ifa etmişdir.
Atabala Səfərov
Həyatı
Atabala Səfərov 1949-cu ildə Şabran şəhərində anadan olub. 1971-ci ildə Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun aktyorluq fakültəsini bitirən Atabala Səfərov həmin ildə Azərbaycan Dövlət Musiqili Komediya Teatrında fəaliyyətə başlayıb. 1972–1973-cü illərdə ordu sıralarında xidmət etdikdən sonra yenidən doğma teatra qayıdıb. Burada işlədiyi müddətdə bir neçə maraqlı obraz yaratmağa nail olmuş, özünü tamaşaçılara sevdirə bilmişdir. 1990-cı ildən 1998-ci ilə qədər Azərbaycan Dövlət Gənclər teatrında direktor müavini vəzifəsində çalışmış, 1998-ci ildə yenidən Musiqili Komediya Teatrına qayıtmış və burda yaradıcılıq fəaliyyətini davam etdirmişdir. Bu müddətdə o "Subaylarınızdan görəsiniz" tamaşasında Seyfi, "Səhnədə məhəbbət"də Milyonçu, "Bir saat xəlifəlik"də Bəhlul Danəndə, "Bir günlük siğə"də Qazi, "Şeytanın yubileyi"ndə Səlim və s. kimi rollarda uğurla çıxış etmişdir. 9 may 2012-ci il tarixdə Əməkdar artist fəxri adına layiq görülmüşdür.
Əliməmməd Atayev
Həyatı
Aktyor 1963-cü ildə Bakıda vəfat etmişdir.
PlayStation World
"PlayStation World" ("PSW") — Birləşmiş Krallıq aylıq videooyun jurnalı. Jurnalda "PlayStation" markası haqqında məlumatlarda verilirdi. Burada xəbərlər, önizləmələr, resenziyalar və məktub səhifələri yer alırdı. 2000-ci ildə "Computec Media" tərəfindən nəşr olunmağa başlamışdır. Jurnal 210 min oxucu auditoriyasına sahib idi, 17,132 tirajla çap olunurdu. "Computec Media"nın Birləşmiş Krallıq filialı jurnalın mülkiyyəti ilə birlikdə 2003-cü ildə "Future Publishing" tərəfindən satın alınmışdır. Bu zaman jurnalın orta aylıq tirajı 53,349 idi. 2007-ci ilin məlumatına görə, jurnalın tirajı 17,132-yə qədər azalmışdır. 13 avqust 2009-cu ildə jurnalın fəaliyyətinin dayandırılacağı açıqlanmışdır. Buna səbəb kimi "təlabat azlığı" göstərilmişdir.
Enes İbrahim
Enes İbrahim — Makedoniya Respublikası Parlamentinin millət vəkili, türk siyasi xadimi.
Həyatı
Enes İbrahim 1984-cü ilin 8 avqust tarixində Makedoniyanın paytaxtı Skopye şəhərində türk ailəsində anadan olmuşdur. İlk təhsilini Təfəyyüz məktəbində aldıqdan sonra Yəhya Kamal Kollecində təhsil almışdır.
Ali təhsil almaq üçün Skopye şəhərində yerləşən Skopye Kiril və Metodiy Universitetinin filologiya faklütəsinə daxil olmuşdur. Tələbə olduğu müddətdə sosial aktivliyi ilə seçilən Enes İbrahim Makedoniyada yaşayan türk icmasının problem və çətinliklərini ölkə gündəminə gətirməyə çalışırdı.
Fəaliyyətləri
İctimai fəaliyyətində əsasən Makedoniya yaşayan etnik azlıqların problemlərini qabardan Enes İbrahim mövzu ilə bağlı istər ölkə daxilində, istərsə də ölkə xaricində onlarca tədbir, konfrans və platformalar təşkil etmişdir. 2012-ci ildə Türk Hərəkatı Partiyasına qoşulmuşdur və 2013-cü ildə partiyanın keçirdiyi daxili qurultayda baş katibi,2018-ci ildə səs çoxluğu ilə partiyanın sədri seçilmişdir.
2014-cü ildə Makedoniyada keçirilən erkən parlament seçkilərində iştirak edərək qalib gəlmişdir. Enes İbrahim müxalif cəbhədən təmsil olunur və Makedoniya parlamentinin tək türk və müsəlman millət vəkilidir.
Enes İbrahim "Ufuq" Dərnəyinə rəhbərlik etdiyi zamanlar Makedoniyada Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin Makedoniya cəmiyyətinə çatdırılmasında böyük fəallıq göstərib. Bu gündə Azərbaycanla bağlı fəaliyyətini davam etdirir. 2016-cı ilin sentyabr ayında Azərbaycanlı jurnalist Elnur Eltürklə Makedoniya-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyəti adlı diaspor təşkilatı yaradıblar.
Pataliputra
thumb|Pataliputra şəhəri Pataliputra — Hindistanın Patna şəhərinin əvvəlki adı, Nandlar, Maurilər, Şunqlar və Quptlar imperiyalarının paytaxtı olmuş dövrünün möhtəşəm şəhəri. Qanq çayı ilə Sonun birləşdiyi yerdə yerləşən şəhər.
Adının etimalogiyası
Pataliputra adının etmalogiyası qeyri-müəyyəndir. "Putra" sözü "oğlu", "Patali" düyü və yaxud Bignonia suaveolens adlı bitkinin növüdür. Bir ənənəvi etimalogiyaya görə şəhərin adı bitkinin adından götürülüb. Bir digər izaha görə də Pataliputra Raci Sudarşanın qızı olmuş Patalinin oğlu anlamına gəlir. Bəzi alimlərin fikrincə şəhər əvvəlcə Patali grama (Patali kəndi) kimi tanınmış daha sonra Patali şəhəri anlamı verən Patalipura sözündən Pataliputra sözünə çevrilmişdir.
Haqqında
Əhalisinin sayına və böyüklüyünə görə, Pataliputra şəhəri seçilirdi.
Bleyk Blossom
Bleyk Blossom (; ) — amerikalı pornoaktrisa.
Pataliputra
Haqqında
E.ə. I minilliyin ortalarından etibarən Hindistan şəhərləri yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuş, bir çox kəndlər böyüyüb şəhərə çevrilmişdir. Antik müəlliflərin məlumatına əsaslanıb demək olar ki, Maqadhanın sonrakı paytaxtı Pataliputranın (indiki Patna) əhalisi bir milyona çatırdı, şəhər 25– 30 km² sahədə yerləşirdi.
Bleyk Blossom
Karyerası
Blossom 20 yaşından sonra porno sektoru ilə maraqlanmağa başladı. Bleyk ilk öncə 2020-ci ilin yazında dostunun vasitəsi ilə Hussie Models rezervasiya agentliyindən Ryan ilə əlaqəyə keçdi. Porno aktrisası olaraq ilk filmi 17 aprel 2020-ci ildə yayımlanan Exploited Collage Girls adlı səhnə idi. Bang Bross, Brazzers, Naughty America, SeeHimFuck, TeamSkeet, Vixen Media Group (Deeper, Blacked, Tushy) kimi şirkətlərdə masturbasiya, ənənəvi və lezbiyən seks səhnələrində çəkildi.
Pataliputra
Haqqında
Yunan səfiri Meqasfenin məlumatında isə qeyd оlunurdu ki, Pataliputranın ərazisi təxminən 25 kv. km idi, şəhərdə 570 qüllə, 60 şəhər darvazası vardı. Səfir müqayisə üçün bildirir ki, Vatsa dövlətinin paytaхtı оlan Kauşanbi şəhəri Pataliputradan 11 dəfə kiçik idi.
Bleyk Blossom
Karyerası
2020 dekabr ayında Penthouse jurnalı tərəfindən "Ayın Ulduzu" adlandırıldı.
Pataliputra
Haqqında
Qədim Pataliputradakı körpünün qazıntıları zamanı hökmdar sarayı və “yüz sütun”lu zal tapılmışdır. Aşоkanın fərmanlarının əks olunduğu sütunlar yüksək sənətkarlıqla hazırlanmış, möhtəşəm sütunlar üzərində müxtəlif tərəflərə baxan 4 şir heykəli qoyulmuşdu. Qeyd edək ki, bu təsvir indi Hindistan Respublikasının gerbində əks olunmuşdur. Həmin dövrdə əsas tikinti materialı ağac idi, ağacişləmə sənəti geniş yayılmışdı. Hətta imperator Aşоkanın sarayında uzun müddət qalması üçün xüsusi emaldan keçirilmiş ağacdan istifadə olunmuşdur. O, dövrdə binalar daşdan da tikilirdi. Aşоkanın zamanında Pataliputrada buddistlərin 3 ümumi yığıncağı keçirilmişdir.
Bleyk Blossom
Karyerası
2021 oktyabr ayında NightMoves jurnalının editorları tərəfindən "Ən Yaxşı Yeni Starlet" adı altında NightMoves Mükafatı qazandı.
IAFD veb saytına görə Bleyk, 2021-ci il oktyabr ayına qədər 100-dən çox film və səhnədə rol almışdır.
Pataliputra
Haqqında
Şəhərin tikilmə tariixi e.ə. V əsrdə çar Acaşaşatrunun adı ilə bağlıdır. Həmin vaxtı şəhərin ərazisi 16.000 km2 idi. Tezliklə şəhər bütün Şimali Hindistanınn mədəniyyət və sənətkarlıq mərkəzinə çevrildi. Pataliputra həm də məşhur təsviri incəsənət və təhsil mərkəzi idi. Maurilərin hakimiyyəti dövründə (e.ə. təx. 300-cü illərdə) əhalisi 400.000 nəfər idi.
Quptlar imperiyasının hakimiyyətinin sonuna yaxın şəhər tənəzzül etdi.
İslamey (fantaziya)
''İslamey: Şərq fantaziyası, or. 19''' — rus bəstəkarı Mili Balakirevin 1869-cu ilin avqust-sentyabr aylarında fortepiano üçün yazılmış əsəri. "İslamey" adı (Kabardian-Çerkiş İslamey, Adıge İslami) Adıge (Çərkəz) xalq rəqsi deməkdir. Adətən bu rəqs melodiyası akkordeonda, skripkada ifa olunur və pxatsk (4-5 taxta lövhədən ibarət ratchet) ilə müşayiət olunur. thumb|right|[[Mili Balakirev]]
Tarixi
Yaradıcılığında rus xalqının adət-ənənələrinin böyük təsiri olan bəstəkar M. A. Balakirev Qafqaza və buraya olan səyahətlərdən ilhamlanmış və nəticədə o, "İslamey" fortepiano fantaziyasını yazmaq qərarına gəlmişdir: "Bu tamaşa təsadüfən 60-cı illərin sonunda üç yay dalbadal getməli olduğum Qafqazda yaranmışdı. Yerli xalq musiqisi ilə maraqlandığım üçün tez-tez yanıma gələn və özünün skripkaya bənzər aləti ilə xalq melodiyalarını ifa edən şahzadə ilə tanış oldum. Onlardan biri olan “İslamey” adlanan rəqs mənim çox xoşuma gəldi. (rus musiqisinin təbliğatçısı E.Reyssə məktub, 1892)" Əsər 1869-cu ildə Sankt-Peterburqda bir ay ərzində (avqustun əvvəli - sentyabrın sonu) yazılmışdır. 1902-ci ildə Balakirev əsərə yenidən baxaraq onu 3 hissəyə bölür.
Təsviri
Əsər çoxlu sayda texniki cəhətdən mürəkkəb hissələrdən ibarətdir - bu da, onu Nikolay Rubinşteyn, Ferens List, Simon Barer, Mixail Pletnev, Boris Berezovski və başqaları kimi virtuoz pianoçular arasında populyarlaşdırmışdır. İstedadlı pianoçu hesab edilən Balakirev özü bir çox fantaziya keçidlərinin "öhdəsindən gələ bilməyəcəyini" belə iddia etmişdi.
Təsiri
"İslamey"in texniki mürəkkəbliyi fortepiano musiqisinə böyük təsir göstərmişdir. Moris Ravel “Gecə Qasparı” süitasını yazarkən qeyd edirdi ki, o, “İslamey”dən daha çətin əsər bəstələmək istəyir. Fantaziya iki dəfə: Alfredo Kasella, Balakirevin ölümündən az əvvəl və Sergey Lyapunov tərəfindən orkestrda səsləndirilib.
Səs yazıları
Balakirevin yaradıcılığının ən məşhur səs yazıları: Simon Barer (1947, APR), Vladimir Horovits (1950, Sony/BMG), Emil Qilels (1951, DOREMI), Culius Katçen (1958, Decca), Dyörd Tsifra (1957 & 1970, EMI), Boris Berezovski (1996, Teldec), Mixail Pletnev (2000, DG).
Qaradaş (dağ)
Qaradaş — Sədərək rayonu ərazisində dağ (hünd. 1213,8 m). Naxçıvan dağarası çökəkliyinin şimal-qərbində, Sədərək düzünün cənub-şərq kənarında, Araz çayının sol sahilində, Dəhnə-Vəlidağ tirəsinin şimal-qərb qurtaracağında zirvə. Sədərək kəndindən 7 km-dək cənub-şərqdədir. Orta Devonun Jivet mərtəbəsinin üst hissəsinə aid Arpaçay lay dəstəsinin karbonat-terrigen çöküntülərindən ibarət yastı təpəli günbəzvari yüksəklikdir. Tektonik cəhətdən Naxçıvan qoyulma çökəkliyinin şimal-qərb qurtaracağında Şərur-Culfa qalxım zonasının Şərur seqmentinin gömülmüş cənub-qərb cinahında cavan çöküntülər altından yer səthinə çıxan Dəhnə-Vəlidağ qalxımının mərkəzi hissəsini mürəkkəbləşdirən ikincidərəcəli Qaradaş-Bozdağ sinklinalının cənub-şərq qanadında yerləşir. Yamaclarında şimal-qərb və şimal-şərq istiqamətli fay və əks-fay qırılma pozulmaları izlənilir.
Musluqlu (Amasiya)
Musluqlu — XIX əsrin II yarısında Qars vilayətinin Qars qəzasında, indi Amasiya rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 17 km şimal-qərbdə yerləşmişdir.1919–1920-ci illərdə əhalisi qovulduqdan sonra kənd dağılmışdır.
Toponimi
Toponim türk dilində "kran, kiçik turba kranı" (кран трубочка) mənasında işlənən musluk sözünə -lu şəkilçisinin qoşulması əsasında düzəlmişdir. Ağbaba mahalında "daşdan düzəldilən su qabı" mənasında "mustuq" sözü işlədilir. Mustuq musluq sözünün (Azərbaycan dilində l~t səsəvəzlənməsi qanunaıuyğun haldır) fonetik variantıdır. Relyef əsasında yaranan düzəltmə toponimdir. 1947-ci ildə kənd ermənicə Lancik adlandırılmışdır. Musluqlu toponiminin danışıqda tələffüz formasıdır. XIX əsrdə Qars əyalətinin Qars dairəsində Musluqlu dağı və kəndi, Dağıstan əyalətinin Samur dairəsində Muslyaq kəndi, Cənubi Sibirdə Abakan dağ belində Mustaq dağ adı [126] və b. toponimlərlə eynidir. Mə'nası mə'lum deyil.
Əhalisi
Erməni mənbələrində kəndin sakinlərinin qarapapaqlar olduğu göstərilir və onlar xalq kimi təqdim edilir. Qarapapaqlar əslində azərbaycanlıların etnoqrafik qrupudur və türk tayfalarından biridir. Kənddə 1886-cı ildə 150 nəfər, 1897-ci ildə 199 nəfər, 1908-ci ildə 223 nəfər, 1914-cü ildə 317 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. 1916-cı ildə kəndin sakinləri qovulmuşdur. İndiki Ermənistanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra azərbaycanlılardan sağ qalanları öz doğma kəndlərinə qayıda bilmişlər. Kənddə 1922-ci ildə 57 nəfər,~1926-cı ildə 82 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır. XX əsrin 30-cu illərində ermənilər məskunlaşmışlar. Kənd 1930-cu illərdə ləğv edilmişdir. İndi xaraba kənddir.
Şahmat üzrə dünya çempionlarının siyahısı
thumb|[[Maqnus Karlsen, 2013-cü ildən şahmat üzrə dünya çempionu]] İlk rəsmi şahmat üzrə dünya çempionu Vilhelm Steynits 1886-cı ildə olub. 1948-ci ildən dünya birinciliyi uğrunda matçların təşkili ilə Beynəlxalq şahmat federasiyası (FİDE) məşğul olmağa başlayıb
1993-cü ildə FİDE arasında ixtilaf nəticəsində Harri Kasparov Professional Şahmat Assosiasiyası (PŞA) təşkil etdi. Buna cavab olaraq FİDE onu dünya çümpionu statusunundan məhrum edir, şahmat tacını digər iddiaçılar arasında yarış keçirərək yeni çempionu təyin edir. Bölünmə nəticəsində iki dünya çempionu peyda olur: Harri Kasparov — PŞA versiyasına əsasən və Anatoli Karpov, FİDE tərəfindən keçirilən turnirin qalibi kimi.
2006-cı ildə FİDE-yə görə çempion Veselin Topalov və PŞA-ya görə çempion Vladimir Kramnik arasında birləşmə matçı keçirilir nəticədə, Kramnik mütləq çempion kimi müəyyənləşir.
Hazırkı dünya çempionu 2013-cü ildən Maqnus Karlsendir.
1886-cı ilə qədər ən güclü şahmatçılar
"Şahmat üzrə dünya çempion" statusunu ilk dəfə Vilhelm Steynits 1886-cı ildə alıb. Buna baxmaraq bundan əvvəl də Qərbdə ən güclü sayılan şahmatçılar mövcud olub. Qeyd etmək lazımdır ki, son üçündən başqa digərləri şərti olaraq ən güclüdülər buna səbəb XIX əsrin ortalarına qədər kifayət qədər çempionatlar keçirilmədiyinə görə ən yaxşı oyunçuların öz aralarında görüşməməyi bacarıqları obyektiv müqayisə edilə bilməməsini göstərir.
Qutman mağarası
Qutman mağarası — Baltikyanı ölkələrin ən geniş və ən yüksək mağarası, Latviyanın Qauya Milli Parkında Qauya çayı hövzəsinə yaxın ərazidə yerləşir. Mağara son buzlaşma dövründən sonra ərimə sularının qayaların arasındakı qumları qazıması zamanı, 10000 il əvvəl meydana gəlməyə başlamışdır. Bu Latviyada ən qədim turistik məkandır. Mağaranın divarlarında 17-ci əsrə aid yazılar vardır. Bu mağara Turayda gülü haqqında əfsanənin başladığı yer olaraq bilinir.
Təsviri
Qutman mağarası Baltikdəki ən geniş və ən yüksək mağardır. Dərinliyi 18,8 metr, eni 12 metr və hündürlüyü 10 metrdir. Mağara Qauya çayının sahilindəki qumlu daşdan əmələ gəlmişdir; onun meydana gəlməsi çay və yeraltı mənbənin min illik qarşılıqlı əlaqəsi ilə əlaqələndirilir.
Mağara Latviyanın ən qədim turistik məkanı sayılır, çünki ziyarətçilər hətta ən erkən zamanlardan mağaranın divarlarında adlarını, ziyarət tarixlərini qeyd etməklə "bəzək" qoyurdular. Mağaranın içərisində baronların gerbləri, isimləri və mülk sahiblərinin adları vardır. Bu yazıları mağara yaxınlığında alətləri ilə zəngin qonaqları gözləyəcən daş ustaları yazırdılar. Mağaranın divarlarına yazılmış kitabələr, qorunan arxeoloji və geoloji abidə olduğu üçün artıq divarlarda yazı yazmağa icazə verilmir.
Yerli xalq əfsanəsinə görə, mağaradan axan bulaq suları Rindauqun həyat yoldaşının göz yaşıdır. Hekayədə deyilir ki, lider öz vəfasız həyat yoldaşını Qauya çayının qum sahilində basdırır. Zavallı qadın günahından bezib o qədər ağladı ki, göz yaşları böyük bir mağaraya axdı. Bu günə qədər bulaq sularının müalicəvi xüsusiyyətə sahib olduğu deyilir. Başqa bir hekayədə mağaranın necə ad aldığını izah edir: uzun müddət əvvəl mağarada insanlara şəfa vermək üçün bulaq suyundan istifadə edən yaxşı bir insan yaşayırdı. Qut Mann alman dilində "yaxşı insan" deməkdir.
Qutman mağarası qədim ibadət yeridir. XIX əsrə qədər insanlar bura tanrılara qurban gətirməyə gəlirdilər. Bura bir çox əbədi əfsanə ilə də məşhurdur.
Natiq Məmmədov (gizir)
Natiq Sahib oğlu Məmmədov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin giziri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Natiq Məmmədov 29 avqust 1997-ci ildə Biləsuvar rayonunun Aşağı Cürəli kəndində anadan olmuşdur. Aşağı Cürəli kənd,tam orta məktəbində 2004-2015'ci illərdə orta təhsil almışdır. Orta təhsilini başa vurduqdan sonra hərbi xidmətə yollanmışdır. Nümunəvi xidmətinə görə gizirlik məktəbinə göndərilir. Natiq Məmmədov gizir kimi yenidən hərbi xidmətini davam etdirir.Ailəli deyildi
Hərbi xidməti
Sentyabr ayının 27-də Vətən müharibəsi başlananda Natiqin də olduğu hərbi dəstə ön xətdə idi. İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı şəhid olub. Natiq Məmmədov 30 oktyabr 2020-ci ildə Aşağı Cürəli kənd qəbiristanlığında torpağa tapşırılır.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Nətiq Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.