cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anastasiya (cizgi filmi, 1997)
Məzmun
Rusiyanın sonuncu imperatoru II Nikolay Romanovun qızı Anastasiya Romanova Rasputinin hücumuna məruz qalır. Amma Anastasiya nənəsi ilə ondan qaça bilir. Qatara tərəf qaçan Anastasiya gözlənilmədən büdrəyərək aşağıya diyirlənir. Bu zaman onun başı yerə bərk dəyir və Anastasiya huşunu itirir. Bu hadisədən sonra 10 il keçir. Anastasiya uşaq evində böyüyür. Lakin onun uşaqlıq vaxtındakı hadisələrdən xəbəri yoxdur. Uşaqlıq vaxtlarından ona qalan yeganə yadigar əşya üzərində "Parisdə görüşənədək" yazılmış amuletdir. Anastasiya öz adını "Anya" deyə çağırır. Bütün bu hadisələri öyrənmək üçün Anastasiya Parisə getmək məcburiyyətindədir. Lakin Rasputin artıq qəbrindən oyanmışdır...
Döyüş bayrağı
thumbnail|Azərbaycan döyüş bayrağı Döyüş bayrağı — quruda olarkən bir ölkənin hərbi qüvvələri tərəfindən istifadə olunan milli bayrağın bir növü. Dəniz ekvivalenti dəniz bayrağıdır. Hazırda az sayda ölkə müvafiq müharibə bayraqlarına sahibdir və əksəriyyəti bu məqsədlə dövlət bayraqlarını və ya standart milli bayraqlarını istifadə etməyi üstün tuturlar.
Qanunlar
Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri Hərbi hissəsinin Döyüş Bayrağı əsgəri şərəf, şücaət və şöhrət rəmzidir. O, Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin hər bir hərbi qulluqçusuna Vətəninə sədaqətlə xidmət etmək, öz qanını və canmı belə əsirgəmədən onu mərdlik və bacarıqla müdafiә etmək, doğma torpağın hər qarışmı düşməndən qorumaq borcunu xatırlatmaq üçündür. Döyüş Bayrağı adı və nömrəsinin dəyişilməsindən asılı olmayaraq hərbi hissədə həmişəlik qalır. Hərbi hissənin adının və nömrəsinin dəyişilməsi Döyüş Bayrağı ilə birlikdə verilən təqdimata yazılır. Döyüş Bayrağı hər vaxt öz hissəsi ilə, döyüş meydanında isə hissənin döyüş əməliyyatları bölgəsində olmalıdır. Hərbi hissənin bütün şəxsi heyəti Döyüş Bayrağını fədakarlıq və mərdliklə qorumalı və onun düşmən tərəfindən ələ keçirilməsinə yol verməməlidir. Döyüş Bayrağı itirildikdə hərbi hissənin komandiri və bu rüsvayçılığa bilavasitə müqəssir olan hərbi qulluqçular məhkəməyə verilməli, hərbi hissə isə ləğv edilməlidir.
Yoldaş (qəzet, Dağıstan)
Qəzet 3 aprel 1917-ci ildən dərc edilir. 1922-ci ilə qədər müntəzəm dərc edilmirdi və adı tez-tez dəyişirdi: «Zaman», «Musavat», «İşçı xalqı», «Al bayraq», «Dağıstan füqərası». 1922—1931-ci illərdə «Yoldaş» adlandırılmışdır. 1930—1990-cı illərdə «Lenin yolu» adlandırılmış və Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının Dağıstan Vilayət komitəsinin orqanı olmuşdur. 1991-ci ildən indiki adını daşıyır.
Qəzet həftədə 1 dəfə 5-8 min nüxsədə 24 zolaqda dərc olunur.
1968-ci ildə "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Zaramaq SES
Zaramaq Su Elektrik Stansiyaları — Şimali Osetiyanın Alagir bölgəsindəki Ardon çayı üzərində bir-biri ilə əlaqəli iki su elektrik stansiyasından — mövcud Qolovnoy SES və tikilməkdə olan Zaramaq SES ibarət su elektrik stansiyasından ibarətdir. Kompleksin inşasına 1976-cı ildə başlanılıb, 2019-cu ildə başa çatdırılması planlaşdırılır. Layihə çətin təbii şəraitdə həyata keçirilir və Rusiya hidroenergetika sənayesinə xas bir sıra texniki həllər ilə fərqlənir — xüsusən, Zaramaq SES-1 Rusiyada ən böyük başlığa, ən güclü soba hidrolik turbinlərinə və ən uzun törəmə tunelə sahib olacaqdır. İnşaatın idarəedilməsi PAS RusHidro şirkətinin törəmə şirkəti olan Zaramaq SES-lər tərəfindən həyata keçirilir.
Ətraf mühitə təsiri
Bərpa olunan enerji mənbəyi olmaqla, Zaramaq Su Elektrik Stansiyaları işə düşəndən sonra Şimali Qafqazın yanacaq balansından təxminən 270 min ton standart yanacaq çıxarmağa imkan verəcəkdir. Bunun illik azot oksidlərinin 3,5 min ton, kükürd oksidlərinin — 8,2 min ton, külün — 3 min ton, karbon qazının 420 min ton miqdarında tullantıların qarşısını alacağı gözlənilir. Su anbarının kiçik olması səbəbindən mikroiqlimə təsiri azdır, onu yalnız sahildən 100 metr radiusda görmək mümkündür. Tədqiqatlara görə, su anbarı Tibski mineral su yatağına, eləcə də Kudzaxtanın və Nara qrupunun bulaqlarına təsir göstərməyəcəkdir. Zaramaq SES-nin inşası layihəsi Ətraf Mühitə Təsirin Qiymətləndirilməsi prosedurundan keçmişdir.
İnşası
2015-ci ildə tikinti yenidən quruldu, obyekt yenidən RusHidro investisiya proqramına daxil edildi, Zaramaq SES-1-in istifadəyə verilməsi 2018-ci ilə planlaşdırılır. 2015-ci ilin əvvəlinə stansiya hazırlığı 60% qiymətləndirilmişdir. 2015-ci il ərzində tuneldə qazıntı işləri aparıldı, şaquli şaxtanın çox hissəsinə örtük quraşdırıldı, örtük və betonlama subhorizontal su kəmərlərində davam etdirildi (bunlardan birində 5000 m-dən çox hissəsi quraşdırılmış və betonlanmışdır, ikincisində 30 m)
2016-cı ildə şaquli şaxtanın üz hissəsində quraşdırma işləri başa çatdırılmış, subhorizontal su kəmərlərində və sutkalıq tənzimləmə hövzəsinin yerində intensiv tikinti-quraşdırma işləri aparılmışdır. 2017-ci ildə Zaramaq SES-1 binasının tikintisinə, gündəlik tənzimləmə hövzəsinin qəzalı dağlıq yolunun inşasına başlanıldı.
Son Venbin
Karyerası
Sonq Venbin birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 1984-cü ildə qatıldı. O, Sarayevoda baş tutan XIV Qış Olimpiya Oyunlarında kişilər 10 km məsafəyə sprint yarışlarında iştirak etdi. Venbin 36:53.4 saniyəlik nəticəsi ilə 64 atlet arasında 53-cü yeri tutdu və medalçılar sırasına düşə bilmədi.
Amezayku
thumb|Şinri Tezuka tərəfindən hazırlanmış amezayku. – Yaponiya şəkər sənəti. Sənətçi maqqaş və qayçı kimi alətlərdən istifadə etməklə rəngli irislərdən müxtəlif şəkər heykəllər hazırlayır. Amezayku sənətçisi əsərini daha gözəgəlimli etmək üçün onu yeməli boyaqlarla rəngləyir. Əsasən heyvan və cücü formalarına üstünlük verilir. Amezayku sənəti ilə adətən küçə sənətçiləri məşğul olur. Tanınmış amezayku sənətçilərindən Kendi Miyukini göstərmək olar.
Amezayku sənəti Yaponiyaya Heyan dövründə Çindən gəlmişdir və ancaq Kioto şəhərində tanınırdı. Daha sonra Edo dövründə bu sənət bütün Yaponiyada yayılaraq küçə sənətinə çevrilmişdir. Bu dövrdə mizuame də geniş yayılmışdır. Edo dövründə amezayku sənəti indiki halını almışdır.
Amezaykunun hazırlanması üçün lazım olan ən vacib kompanent düyü və ya kartof nişastasından hazırlanan mizuame adlı şirinləşdirici maddədir. Əridilmiş bu şirinləşdirici fen ilə lazım olan temperatura qədər qızdırılır. Ağ rəngdə olan bu maddə lazım olarsa boyaq maddələri ilə rəngləndirilir. Doğru qatılığa çatdıqdan sonra uzun, incə çubuqlarla yetərli miqdarda alınır. Forma vermək üçün alətlərdən və barmaqlardan istifadə olunur. Forma vermə prosesində sürətli davranmaq lazımdır, əks halda istənilən yumşaqlıq itiriləcəkdir.
Paketləşdirilmiş amezaykulara da rast gəlmək mümkündür.
Beynəlxalq İslam Ticarət və Maliyyə Korporasiyası
Beynəlxalq İslam Ticarət və Maliyyə Korporasiyası (BİTMK) — İslam dünyasında iqtisadi inkişafı təmin etmək və insanların həyat səviyyəsini daha da yaxınlaşdırmaq üçün İslam Əməkdaçlıq Təşkilatıına (İƏT) üzv ölkələr arasında ticarətin inkişafına yardım edir.
İslam İnkişaf Bankı (İİB) Qrupu tərkibində muxtar müəssisə kimi fəaliyyət göstərən Beynəlxalq İslam Ticarət və Maliyyə Korporasiyası İİB Qrupu çərçivəsində müxtəlif tədbirlər həyata keçirərək ticarətin maliyyələşdirilməsinə və biznesin inkişafına güclü zəmin yaratmışdır.
Fəaliyyətinin prinsipləri
Bu qurum İslam şəriətinə uyğun ticarət və maliyyə lideri olaraq, İƏT-ə üzv ölkələrin hökumətləri və biznes subyektləri üçün öz təcrübə və vəsaitlərini təqdim edir. BİTMK öz fəaliyyətində əsas diqqəti üzv ölkələr arasında ticarəti stimullaşdırmaq və daha da inkişaf etdirmək, ticarətdə İslam maliyyəsinin diversifikasiyasını aktivləşdirmək kimi məsələlərin həllinə yönəldir.
Bununla yanaşı BİTMK İslam İnkişaf Bankı Qrupunun üzvü olaraq, ticarətin inkişafında təsirli nəticələr əldə etmək üçün özəl və dövlət resurslarının səfərbərliyində bir vasitəзi kimi üzv dövlətlərin hökümətləri ilə geniş əməkdaşlıq imkanlarına malikdir. Bu da BİTMK-ya İƏT-ə daxil olan ölkələrdə biznes subyektlərinin maliyyə və ticarət əməliyyatlarına daha yaxşı daxil olmaları və qlobal bazarda uрurla rəqabət aparmaları üçün zəruri təhsil və təlim verməyə kömək edir.
BİTMK bu işləri görən zaman özünün ticarət sahəsindəki bilik və bacarıqlarını bölüşməklə tətbiqinə çalışmaq, insanları əməkdaşlığa cəlb etməklə onları yaxınlaşdırmaq, iqtisadiyyatları, cəmiyyətləri və fərdləri zənginləşdirmək kimi amallarına doğru hərəkət edir. Təşkilat həmçinin, öz fəaliyyətində beynəlxalq standartları tətbiq edərək iki əsas sektorda “maliyyə və ticarət” və “ticarət və reklam”-da İİB qrupunun inkişaf məqsədlərinə nail olmağa yardım edir. Yəni, ticarətin genişlənməsini həyat səviyyəsinin yüksəldilməsinin başlıca rəhni kimi təbliğ edir.
Phytoseius kisumuensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Kürəkayaqlılar
—  aləminin  tipinə aid heyvan sinfi.
Bosniya və Herseqovina Federasiyası
Bosniya və Herseqovina Federasiyası (bosn. və xorv. Federacija Bosne i Hercegovine) — Bosniya və Herseqovina suveren ölkəni təşkil edən iki siyasi qurumlardan biridir (ikincisi Bosniya Serb Respublikasıdı).
Qarqoyl
thumb|[[Parisdə Sant-Severin kilsəsinin kluatrına baxan qarqoyllar]] Qarqoyllar ― latın dilində olan garg (boğaz) və qədim fransız dilində olan goule (qulyabanı) sözlərinin birləşməsindən yaranmışdır. Qarqoyl memarlıq növü sayılır və yağış suyunu divardan müəyyən bir aralığa boşaltmaq məqsədilə novun bir hissəsini təşkil edir. Bu heykəl növü adətən daşdan olurdu, qrotesk, roman və qotik memarlıqlarında heyvan və insan kimi təsvir edilirdi.
Metonimiyaya görə belə fiqurlar suyu xaric edirdilər və əksər hallarda vahiməli bir heyvanı təmsil edirdilər. Buna görə də onlar yunan məbədlərində, maskaronlarda və fontanlarda təmsil olunurlar. Qarqoyllar xaric etmə funksiyasına malik olmayan və çox vaxt sadəcə pinakl və kontrforsların yanında bəzək üçün inşa edilən ximeralardan fərqlənirlər.
Başqa bir yerdə qarqoyl əfsanə səbəbi ilə yaradılmışdı. Bu əfsanə Ruan yepiskopu olan müqəddəs Romanın əjdahanı məğlub etməsi əfsanəsi idi.
Tarix
thumb|Qədim Kordelye kilsəsinin qarqoylları. Avqustin muzeyinin kluatrı. [[Tuluza]] XIII əsrin əvvəllərində yağış karnizləri damda yığılan yağış sularının boşaldılmasına kömək edirdi. Yağış suları xüsusi proyeksiyalar vasitəsilə nir müddət insanların istifadə etdikləri yollara axıdılırdı. Vəhşi heyvan fiqurları ilə bəzədilən bu yağış karnizləri tezliklə qarqoyllara çevrilirdi və su onların çənələrindən axıdılırdı. İlk qarqoyllar Lan Notr-Dam kilsəsinin üzərində inşa edilmişdir. Onların sayı 1220-ə çatırdı, fərqli və çox böyük idilər. Daha sonralar XIII əsrdə evakuasiya yollarının çarpazlaşdırılması üçün qarqoylların sayı çoxaldıldı və nisbətən incə inşa edildilər. Sonradan qarqoyllara dekorativ görünüş verildi və heykəltaraşlar qarqoyllara daha çox diqqət ayırdılar. XIII əsrin ortalarında sistemli şəkildə inşa edilməyə başlanılır. 1225-ci ildə Paris Notr-Dam kilsəsinin üst karnizlərində və 1240-cı ildə Sant-Şapelldə inşa edilmişdi. Artıq bir büst kimi inşa edilmir, dam ilə bütünlük təşkil edirdi. XIII əsrdə Sant-Urban Troye bazilikasında ilk dəfə insan formalı qarqoyllar inşa edildi. XIV–XV əsrlərdə qarqoyllara daha da bir məna verilməyə başlanıldı və onlar haqqında müəyyən fikirlər yaranmağa başladı. XVI əsrin əvvəllərində qarqoyllar əsas antik görünüşlərini saxlayaraq, müəyyən dəyişikliklərə məruz qalırdılar.
Qarqoyllara daha çox İl-de-Frans, Şampan və Luaradan aşağı bölgələrdə rast gəlinsə də, Burqon və mərkəzi Fransada çox nadir halda görülürlər. Normandiya kimi ağır materialların azlıq təşkil etdiyi bölgələrdə qarqoyllar nadir və daha kiçik olurdu.
Violle le-Dükün "Dictionnaire raisonné de l'architecture française du xie au xvie siècle" adlı əsəri üçün yaratdığı qarqoyl illüstrasiyaları:
Tipologiya
Qarqoyllar öz aralarında böyük fərqlər olması ilə xarakterizə edilirlər. Buna görə də Viollet le-Dük Fransada heç bir qarqoylun digərinə bənzəmədiyini bildirir. Belə olan halda onların təfsiri heç də düşünüldüyü kimi asan deyildir. Yerləşmə mövqeləri və memarlıq funksiyalarına görə daha tez zədələnirlər, günümüzə qədər gəlib çatan qarqoyllar isə XIX əsr restavrasiyası nəticəsində dağılmayıblar. Bununla birlikdə bir neçə yaxşı qorunmuş və qəliblənmiş dəstlər sayəsində qarqoylları bir neçə növə ayıra bilərik:
Şərhlər
thumb|Şirə hökmranlıq edən insan. Samson və şir hekayəsi.Epin Notr-Dam bazilikası. XV əsrin sonları thumb|Əyyaş, Epin Notr-Dam bazilikasının qarqoylı. XV əsrin sonları|left Qarqoyllar, ifadə şəkllərinə görə çox maraqlıdırlar. Lakin, onların mənaları haqqında kifayət qədər məlumat olmadığı üçün, onlar haqqında fərqli fikirlər bildirilir. XIX əsrdə onlardan bir çoxu artıq köhnəlmişdilər. Şarl-Avqust Oberə görə onlar vəhşi şeytanlar idi, lakin Joris Karl Quismana görə onlar pislikləri kilsənin xaricinə atmaq üçün yaradılmışdılar. Emil Mala görə onlar sadəcə heykəltaraşlarından fantaziyaları və məşhur mədəniyyətin yansımaları idi.
Günümüzdə onların sadəcə simvolik məna daşıdıqları fikri qəbul edilir. Onlar apotropekdirlər, bir növ kilsənin gözətçiləridirlər, şeytanları və günahkarları kilsədən uzaq tutmaq vəzifələri daşıyırlar. Bu dşüncənin qəbu ledilməsinin əsas səbəbləri başda Etyen de Burbonun hekayəsi olmaqla bir neçə orta əsr hekayələridir. Etyen de Burbonun hekayəsinə görə xristianlıqda qəbul olunmayan sələm işləri ilə məşğul olan bir şəxs başına qarqoyl düşməsi nəticəsində vəfat edir. Şir, əjdəha və it kimi vahiməli heyvan formalarında olan qarqoylların say çoxluğu, qarqoylların gözətçi funksiyası yerinə yetirdiyini göstərir.
Cinsiyyətləri fərqli şəkillərdə göstərilən heyvan və insan formalı qarqoylların da binanı qorumaq üçün inşa edildiyi düşünülür. Qədim dövrlərdə cinsi fiqurların şeytanları qovduğuna inanılırdı, buna görə də orta əsr qarqoyllarının inşasında cinfi fiqurların təsvir olunmasının bu inancla ilə bağlı olduğu düşünülür.
Qarqoyllar üçün müasir maraq
XIX əsrdə kilsələrin qarqoylları və ximearalarına yeni maraq yarandı. Bu marağın əsas səbəbi Viktor Hüqo La Bande Noire haqqında yazdığı yazı olduğu düşünülür. Viktor Hüqo 1831-ci ildə dərc edilən "Paris Notr-Dam kilsəsi" romanında qarqoyllar haqqında məlumat verir. Beləki, Kvasimodonun eybəcərliyi qrotesk qarqoyllarda öz əksini tapırdı. Notr-Dam kilsəsinin qarqoyllarının bir neçəsi keçmiş dövrün dəbi olduğu və zəmanənin neoklassik dəbinə uyğun gəlməməsi bəhanəsi ilə 1792-ci ildə dağıdıldı. Yevgeni Violle le-Dük və Jan-Batist Antuan-Lassu tədricən dağılmaqda olan qarqoylları restavrasiya zamanı yeniləyirlər, dağıdılan qarqoylları yeniləri ilə əvəz edirlər və bunlardan əlavə 56 ximera da restavrasiya zamanı əlavə olunur. Ximeralar Viktor-Jozef Pyanenin komandası tərəfindən inşa edilir. Bu uğurlar Violle le-Dükün "Müqayisəli Heykəltaraşlıq Muzeyi" indiki "Memarlıq və Miras Şəhəri" üçün başlatdığı restavrasiya kompaniyası əsasında ərsəyə gəlmişdi. Laon Notr-Dam kilsəsi və Sant-Urban de Troyedəki qarqoyllar Viktor Hüqonun təsvirləri əsasında yaradılmışdılar.
Viktor Hüqonun romanındakı qarqoyllar təsvirlərindən "Notr-Dam kilsəsinin qozbeli" cizgi filmində istifadə edilmişdir.
Feynman nöqtəsi
thumb|right|250px|\pi ədədinin 1000 rəqəmi. İki dəfə təkrarlanan rəqəm sarı rənglə, üç dəfə — yaşıl, altı dəfə — qırmızı rənglə işarələnmişdir Feynman nöqtəsi — pi ədədinin 762-ci rəqəm sırasındakı altı dəfə təkrarlanan doqquz rəqəmi. Amerika fiziki Riçard Feynman (d. 1918 — ö. 1988) adını daşıyır. O, pinin bu mövqedəki rəqəmlərini yadda saxlamaq istəyirdi. Mühazisəsini bitirdikdə isə "doqquz, doqquz, doqquz, doqquz, doqquz, doqquz və sair" deyirdi. Hər halda güman edirdi ki, pi ədədi rasionaldır. .
Onluq təsəvvür
Feynmanın nöqtəsinə qədər pi ədədinin rəqəmləri (Feynman nöqtəsi də daxil olmaqla) :
1939
Doğumlar
thumb|157x157px|[[Xudu İbrahimoğlu]]
Məryəmnoxudu
—  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Azərbaycanın dərman bitkiləri
[[SS 2 (*
Vitold Zqlenitski
Vitold Zqlenitski (Witold Zglenicki; ) — Azərbaycan polyaklarından olan məşhur mesenat.
Həyatı
Vitold Zqlenitski təhsil sahəsinə də böyük önəm vermişdir. O, elmi kitabxananın büdcəsinə 1000 rubl pul vəsaiti köçürmüşdür. Vitold Zqlenitski 1904-cü ildə şəkərli diabet xəstəliyindən vəfat etmişdir. Zqlenitski, öz var-dövlətinin elmin və maarifin inkişafına sərf olunmasını vəsiyyət etmişdir. Bakı şəhərində tərəfindən görülən işləri yüksək qiymətləndirilmiş, mesenat fəaliyyətinə görə Polşalı Nobel adını almışdır.
Mikania lancifolia
Mikania lancifolia Mikania lancifolia Mikania lancifolia
Molla Nəfəs
Həyatı
Molla Nəfəs 1810-cu ildə Türkmənistanın( horasanin)Serahs ilcesinde (Saragt ilcesinde) dunyaya geliyor... Bu uşaq ilk təhsilini dövrünün ziyalı sənətkarlarından olan atası Qədirverdinin evində açdığı məktəbdə alır. Sonra Mәrvdә məşhur pedaqoq kimi tanınan Molla Məmmədsalihin yanında təhsilini davam etdirir..
Oranı bitirdikdə isə atası onu o dövrün məşhur təhsil ocaqlarından olan Buxara və Xivə mədrəsələrində oxumağa göndərir. Gələcəyin şairi bu şəhərlərdəki mədrəsələrdə tanınmış alimlərdən dərs alır, Türk, ərəb və fars dillərini öyrənməklə yanaşı həmin dövrdə tədris olunan elmləri, o cümlədən ilahiyyat, riyaziyyat, hesab, həndəsə, nücum, kimya, dil, ədəbiyyat, tarix, coğrafiya fənlərinin də sahəsində dərin bilik əldə edir. .
Ədəbiyyata xüsusi maraq duyan gənc şair Buxarada və Xivədə klassik Şərq poeziyasının Xoca Əhməd Yəsəvi, Füzuli, Nəsimi, Nəvai, Nizami, Sədi, Hafiz, Cami kimi nümayəndələrinin əsərlərini, habelə şifahi xalq ədəbiyyatını, dastan və nağılları diqqətlə öyrənir. Ədəbiyyat nəzəriyyəsi, bədii ifadə vasitələri, ədəbi janrlar, bir sözlə, Şərq poetik sistemi haqqında dərin bilik qazanır. Mәrvdәn Tanrıverdi kimi gedən uşaq illər sonra vətəninə mükəmməl təhsil görmüş ziyalı və heca vəznində şeirlər yazan şair Molla Nəfəs kimi qayıdır.
Şair kimin formalaşması
Şairin şeirlərindən anlaşılır ki, o, gəncliyində Durduxal adlı bir qıza aşiq olur. Lakin sevdiyi qıza qovuşa bilmir. Bundan təsirlənən şair ilk sevdasını unuda bilmir və ömrü boyu onu xatırlayaraq şeirlər yazır. Beləcə Durduxal şairin ilham pərisinə çevrilir. Şair onu xatırlayaraq deyir:
Nəfəs deyər, yara belim bağlaram,
Gecə-gündüz dərya kimi çağlaram,
Ta ölüncə Durduxal der ağlaram,
Gözlərimdən axar iki çay indi.
Təvriz diyarında olmuşam səyyad,
Həzirbaycan şəhrin gəzdim adbaad.
Bu günün özündə də türküstanın bəzi bölgələrində Azərbaycana Həzirbaycan deyilir. Türkmən şairi Molla Nəfəs Azərbaycan . şəhərlərini adbaad gəzdiyindən söz açır. Buradan aydın olur ki, şairi Azərbaycanla bağlayan sıx tellər varmış. Bunu onun şeirlərinin ruhundan aydın seçmək olur.
Molla Nəfəs, hər şeydən əvvəl, lirik şairdir. Onun məhəbbət şeirləri saf və göz yaşı kimi dumduru bir çeşməni andırır. Bu əsərlər sadə, incə, həzin və səmimidir, mayasını və qidasını xalq yaradıcılığından, doğma türkmən folklorundan alır. Şərq poeziyasına xas olan epitet və bənzətmələr, məcazlar sistemi ümumən onlara hakim olsa da, şairin deyim tərzi bir çox hallarda olduqca original və yenidir. Xüsusilə onun gəraylı, qoşma və müxəmməsləri öz lirizmi ilə insanı heyrətləndirir. Məsələn:
Yandım ki fərağından.
Mən təşnəni yandırma,
Busə ver dodağından.
Tiği-peykanından bağrım dəlindi,
Razıyam, öldürüb canım al indi,
Qara zülfün üzdə yüz-yüz bölündü,
Hər zülfün üzündə yüz para könlüm.
Şairin qismən irihəcmli məhəbbət şeirləri də həm məzmununa, həm də formasına görə fərqlənir. Onun “Bu məkana gəlmişəm” adlı poeması isə öz orijinallığına görə dünya poeziyasında misli-bərabəri olmayan bir şedevrdir. Bütün peyğəmbərlərin, hətta Allahın da surəti yaradılan bu əsərdə eşq ən yüksək poetik səviyyədə ülviləşdirilmiş, hətta ilahiləşdirilmişdir. Bunu başqa heç bir şairin yaradıcılığında görə bilmirik. Sözlərimizin haqlı olduğunu anlamaq üçün əsərin son parçasına diqqət yetirmək kifayətdir .:
Çəkdi sünbül saçların nazlı dilbər üzündən,
Gün tutulub, bu aləm şölə aldı gözündən,
Mövlam taqət gətirməz, getdi şol dəm özündən,
Dedi yarım: «Həqq aşiq dönə bilməz sözündən,
Vətənin müdafiəsinə qalxmış şair
Molla Nəfəsin vətəndaşlıq, vətənpərvərlik şeirləri də öz milli ruhuna görə seçilir. 19-cu yüzildə Türkistanı işğal etmək istəyən çar Rusiyasına bölgəyə ardı-arxası kəsilmədən əsgəri qüvvələr göndərirdi. Nizami və dövrünə görə çox yaxşı silahlanmış Rus əskəri birlikləri qarşısında pərakəndə dəstələr şəklində döyüşən və silah təchizatı olmayan türkmən, özbək, qazax, qırğız, qaraqalpaq, tacik vətənpərvərləri duruş gətirə bilmirdilər. Rus hərbçiləri xalqın gözünü qorxutmaq üçün işğal etdikləri şəhər və kəndlərdə ağlasığmaz qəddarlıqlarla insanları məhv edirdilər. Qacarlar xanәdanı da bölgədə nüfuzlarını itirmək istəmirdilər. Bir sözlə Türküstan döyüş meydanına çevrilmişdi. Molla Nəfəsin vətəninin cəsur övladlarını yalnız şeirlərilə ruhlandırmırdı, özü də döyüşlərdə fəal iştirak edirdi. Yaşı 50-i keçsədə vətəninin müdafiəsinə qatılan şair döyüşlərin birində ağır yaralanır və aldığı yaradan 52 yaşında dünyasını dəyişir. O, şəhid olsa da vətəni qoruyan türkmən sərkərdələrinin, xanlarının, bəylərinin rəşadətini tərənnüm etmiş, döyüşçüləri qələbəyə ruhlandıran şeirləri yaşayır. Şairin Qaraoğlan, Qacarbay, Övəzmurad xan, Mir Məmməd xan və digər adlı-sanlı el qəhrəmanlarının şəninə həsr etdiyi 20-dən artıq şeir, milləti birliyə səsləyən qoşmalar qadağa və təqiblərə baxmayaraq günümüzədək dillər əzbəri olaraq yaşamışdı. .
Represiya olan Soyu və yaradıcılığı
Çox təəssüf ki, Molla Nəfəsin şeirlərinin böyük əksəriyyəti bizə gəlib çatmamışdı. Xüsusilə ötən əsrin 20-30-cu illərində keçmiş Sovet İttifaqında Türk xalqlarının ziyalılarına qarşı yürüdülən qanlı repressiyalar, Türk tarixinə, mədəni irsə vurulan ağır yaralar bir sıra sənətkarlarımız kimi Molla Nəfəsin də sovet-bolşevik ideologoyası ilə ziddiyyət təşkil edən əsərlərinin toplanmasına, oxunmasına, nəşr edilməməsinə icazə verməmişdi.
Elə bu səbəbə görə də Molla Nəfəsin ictimai-siyasi lirikasının, dini, milli azadlıq və vətənpərvərlik mövzusunda yazdığı əsərlərinin üstündən sovet dövründə sükutla keçilmişdi. Molla Nəfəsin zəngin irsində “Zöhrə-Tahir” dastanı xüsusi yer tutur. Türk xalqları, xüsusən oğuz qrupu türklər arasında geniş yayılmış bu əsər Molla Nəfəs tərəfindən tamamilə yenidən işlənmişdir. Şair “Zöhrə-Tahir” poemasını türkmən həyatının, ruhunun, mədəniyyətinin və etnoqrafiyasının ensiklopediyası səviyyəsinə çatdırılmışdı. Şairin Molla Rəsul və Molla Rəhim adlı iki oğlu olsa da Sovet dövründəki repressiyalar şairin nəslinin kəsilməsinə gətirib çıxarmışdır. .
Türkmənistan Prezidentinin 6 noyabr 2009-cu ildə imzalanmış xüsusi fərmanı ilə 2009-cu ildə Türkmənistanın «Miras» Milli Mədəniyyət Mərkəzi şairin “Zöhrə-Tahir” dastanını nəfis şəkildə nəşr etmiş və 2010-cu ildə isə ölkədə Molla Nəfəsin anadan olmasının 200 illiyini böyük təntənə ilə qeyd etmişdirlər.
Volkswagen AG
Volkswagen, avtomobil istehsalı və əlaqəli xidmətlər istehsalı ilə məşğul olan 342 şirkətdən ibarətdir. 2011-ci ilin sentyabr ayına olan məlumata görə, Porsche Automobil Holding SE (həmçinin Porsche SE kimi də tanınır) Volkswagen AG-nin səsvermə səhmlərinin 50,73% -nə sahibdir. Öz növbəsində, Volkswagen AG aralıq holdinq şirkəti Porsche Zwischenholding GmbH-nin 49,9% -i (qalan 50,1% birbaşa Porsche SE-yə məxsusdur), Porsche Zwischenholding GmbH isə nüfuzlu avtomobillər istehsalçısı Porsche AG-nin 100% səhmlərinə sahibdir.
Çökükquyruqlar
—  aləminin  tipinə aid heyvan sinfi.
Phytoseius kishii
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Hepatit B
Hepatit B virusunun əmələ gətidiyi, ilk olaraq qaraciyərdə iltihab və qaraciyər hüceyrələrinin məhviylə müşahidə edilən bir xəstəlikdir. Hepatit B virusu qaraciyərdə yaşayan, yalnız insanlarda xəstəlik törədən DNT tərkibli virusdur. Viruslar xaricində metabolik xəstəliklər, toksik və qaraciyərdə qidlanmanı pozan, dərmanlar, bəzi bakteriyalar, parazitlər və bəzi digər viruslarla inkişaf edən xəstəlik ya da infeksiyalar əsnasında da kəskin virual hepatit inkişaf edə bilər.
Serb Respublikası
Serb Respublikası — Bosniya və Herseqovina suveren ölkəni təşkil edən iki siyasi qurumlardan biridir (ikincisi Bosniya və Herseqovina Federasiyasıdı).
Hepatit B
Təhlükəsi
Hepatit B infeksiyası bütün dünyada olduqca çox yayılmışdır. Dünyada hər il 50 milyon adam Hepatit B ilə yoluxmaqda və bu günki ədədlərlə dünya əhalisinin 2/5-si (2 milyard) bu virusla yoluxmuş vəziyyətdədir. Hər il Hepatit B -yə bağlı səbəblərlə 1–2 milyon insan ölür və dünyada 350 milyon insan bu virusun daşıyıcısına çevrilir. thumb|left
Risk daşıyan qruplar
Hepatit B infeksiyası üçün hər kəs bərabər dərəcədə risk daşımır. Bəzi insanlarda infeksiya daha sıx təsadüf edilər. Hepatit B infeksiyası üçün risk daşıyan qruplar bunlardır:
Hepatit B-nin yoluxması
Hepatit B infeksiyasına 4 yolla yoluxma mümkündür.
Hepatit B infeksiyasının inkubasiyon dövrü alınan virus miqdarına və insanın immun sisteminin müqavimətindən asılı olaraq 45–180 gün (orta rəqəm 60–90 gün) arasında dəyişər.
Hepatit B infeksiyasının əlamətləri
Virusla yoluxmuş şəxslərin təxminən 50–65% -də heç bir xəstəlik əlaməti inkişaf etmir yalnız infeksiyası keçir. Virusla yoluxmuş olanların təxminən 30–50%-də əzginlik, yorğunluq, yüngül temperatur, ürək bulanması, qarın ağrısı, oynaq və əzələ ağrıları kimi şikayətlər olur.
Korun mahnısı (film, 1961)
Məzmun
Televiziya kinorolikində müğənni və aktyor Məmmədəli Əliyev Hüseyn Cavidin "Şeyx Sənan" tamaşasından Kor ərəbin mahnısını İçəri şəhərin fonunda ifa edir.
Hepatit B
Hepatit B infeksiyasının əlamətləri
Uşaqların 10%-indən azında, yeniyetmələrin 30–50% -də sarılıq görülə bilər. Virusla yoluxanların 1% -dən daha azında infeksiya kəskin qaraciyər çatışmazlığı ilə irəliləyici və şiddətli bir gediş göstərə bilər. Kəskin infeksiyanın təxminən 1–6 həftəlik kliniki seyri vardır. Bu sırada xəstələrdə dəyişən dərəcələrdə qaraciyər fermentləri və qan hüceyrələrinin dağıtma məhsulunda yüksəlmə müşahidə olunur.
Korun mahnısı (film, 1961)
Film haqqında
Bu kinoçarx Azərbaycan klipinin ilkin variantıdır.
Samtredia FK
Tarixi
Klub 1936-cı ildə Samtredia şəhərində təsis edilmişdir. Klub əvvəllər Sovet İkinci Liqasında mübarizə aparmışdır. Klubun adı müxtəlif illərdə və mövsümlərdə Lokomotivi Samtredia, Sanavardo Samtredia, Cuba Samtredia və İberiya Samtredia kimi dəyişdirilmişdir.
Hepatit B
Hepatit B və hamiləlik
Hepatit B-yə qarşı vaksinasiya aparılmadıqda, perinatal dövrdə hepatit B virusunun hepatit B-yə yoluxmuş anadan yenidoğulmuşa ötürülməsi riski 5–90% təşkil edir. Bu risk həm də ananın qanında virusun aktiv bölünmə və yayılma statusundan (HBeAg ilə təyin edilir) asılıdır. Belə ki, qandan aparılmış laborator analizdə HBeAg pozitiv olan analardan hepatit B infeksiyasının yenidoğulmuşa keçməsi riski 70–90%-dırsa, HBeAg-neqativ olan analardan virusun yenidoğulmuşa ötürülməsi riski 10%-dən azdır. Hepatit B infeksiyasına yoluxmuş analardan doğulmuş uşaqların həm hepatit B vaksini, həm də hepatit B immunqlobulini ilə immunprofilaktikasının aparılması hepatit B virusun həmin yenidoğulmuşlara ötürülməsi riskini 70–90%-dən 5–15%-dək azaltmaq mümknüdür. Qeyd olunmalıdır ki, yenidoğulmuşlara həm hepatit B-yə qarşı vaksin, həm də hepatit B immunqlobulini verilməlidir.
Samtredia FK
Tarixi
2016-cı ildə Samtredia ölkə çempionatının qalibi olmuşdur. Onlar Çixura Saçxere klubuna qarşı pley-off oyununda qalib gələrək tarixlərində ilk dəfə çempionluq tituluna yiyələnmişlər.
Hepatit B
Hepatit B daşıyıcısı kimlərdir
Kəskin infeksiyadan sonra 6 ay içində virusa qarşı immunitet inkişaf etdirməyən, virusu və ya virus zülallarını qanlarında daşıyan kəslərə virus daşıyıcı deyilir. Əvvəlcə, bu kəslər virusun sağlam fərdlərə yoluxmasında mənbədirlər. Ayrıca bu kəslərdə xroniki aktiv hepatit, sirroz və qaraciyər xərçəngi kimi xroniki qaraciyər xəstəliklərinin inkişaf riski yüksəkdir. Xroniki Hepatit B ilə qaraciyər xərçəngi (primer hepatosellular karsinoma) inkişafı arasında möhkəm bir əlaqə vardır. Xroniki virus daşıyıcılarında primer hepatosellular karsinoma inkişaf riski daşıyıcı olmayanlara görə 200 dəfə çoxdur. Xroniki Hepatit B daşıyıcıları ilə virusun yoluxma yollarından biri ilə təmas edənlərə yalnız peyvənd etmək kafi qoruyuculuğu təmin edər.
Samtredia FK
İndiki heyət
12 iyul 2017-ci il məlumatlarına əsasən.
Hepatit B
Hepatit B infeksiyasından qorunma yolları
İnfeksiyadan qorunmanın ən əmin və etibarlı yolu hepatit B peyvəndi etdirməkdir. Hepatit B peyvəndi gen texnologiyası ilə maya ya da məməlilərin hüceyrələrində yetişdirildikdən sonra son dərəcə etibarlıdır və bu cür infeksiyaların yoluxmasına səbəb olmaz. Hepatit B peyvəndinin (vaksininin) xərçəng əmələ gətirməsi söz-söhbəti səhvdir. Tam tərsinə peyvənd ilə Hepatit B infeksiyasından qorunulmazsa, Hepatit B yoluxması ilə belə bir riskə girmək söz mövzusudur. Hepatit B peyvəndi virusla qarşılaşmadan əvvəl ya da qarşılaşdıqdan sonra istifadə edilə bilər. Hər iki vəziyyətdə də qoruyucudur.
Coğrafi təbəqə
Coğrafi təbəqə atmosferin aşağı, litosferin yuxarı hissəsinin, hidrosfer və biosferin qarşılıqlı təmasda olduğu, nüfuz edərək dəyişdiyi təbəqədir. Coğrafi təbəqə ən mürəkkəb təbii kompleks olub, canlılardan və cansız maddələrdən təşkil olunmuşdur. Onun formalaşması və inkişafı həm geoloji, həm də bioloji amillərdən asılıdır. Coğrafi təbəqənin inkişafı üç əsas mərhələyə bölünür: biogenə qədərki (əsasən Kriptozoy eonunu əhatə edir - biosfer yeni formalaşmağa başladığı üçün üzvi aləm digər xarici təbəqələrə fəal təsir göstərə bilmirdi), biogen (Fanerozoy eonunu əhatə edir - canlılar digər təbəqələrə fəal təsir göstərir, üzvi mənşəli çökmə süxurlar torpaq və üzvi mənşəli faydalı qazıntılar yaranır) və müasir (antropogen; bu mərhələdə insan öz fəaliyyəti ilə coğrafi təbəqəyə güclü təsir edir, coğrafi mühit yaranır). Coğrafi təbəqənin inkişafındakı fasiləsizliyi günəş enerjisi və qismən Yerin daxili enerjisi təmin edir. Coğrafi təbəqənin insanların fəaliyyəti ilə bağlı olan hissəsi coğrafi mühit adlanır.
Böyük ərikgülü
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Mikania anethifolia
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İsgəndərnamə
"İsgəndərnamə" — Nizami Gəncəvinin "Xəmsə" toplusuna daxil olan beşinci və sonuncu poemadır. Poema 1200–1203-cü illər arasında fars dilində yazılmışdır. Şairin lirik şeirlərində və digər poemalarında qaldırdığı ictimai problemlər bu əsərdə tam bədii əksini tapmışdır.
"İsgəndərnamə" poeması iki hissədən ibarətdir: birinci hissə "Şərəfnamə '', ikinci hissə "İqbalnamə" adlanır. "Şərəfnamə" Azərbaycan Atabəylərindən Nüsrətəddin Əbubəkr ibn Məhəmmədə, "İqbalnamə" isə Mosul hakimi Məlik İzzəddinə ithaf edilmişdir. "İsgəndərnamə" tarixi-romantik poema olub, epopeya da adlandırıla bilər. Əsər müəllifin başqa poemaları, xüsusilə məhəbbət dastanlarından fərqlənməklə, Nizaminin həcmcə ən böyük əsəri olub 10460 beyti əhatə edir. Əsərin 6835 beyti "Şərəfnamə"də, 3625 beyti isə "İqbalnamə"də cəmlənmişdir. Poema əruz vəzninin mütəqarebe məqsur (məhzuf) bəhrində yazılmışdır.
İsgəndərnamə özünün yüksək ideya və bədii dəyərləri ilə Yaxın Şərq xalqları ədəbiyyatına güclü təsir göstərmişdir. Əmir Xosrov Dəhləvinin "Ayineyi-İsgəndəri", Əbdürrəhman Caminin "Xirədnameyi-İsgəndəri", Əlişir Nəvainin "Səddi-İsgəndəri" və başqa əsərləri Nizami "İsgəndərnamə"sinin təsiri ilə yazılmış əsərlər sırasında göstərmək olar. Nizaminin poeması Hatifinin "Teymurnamə"si kimi İsgəndərin adı ilə bağlı olmayan əsərlərə də təsir etmişdir. Həmin təsir "Teymurnamə"yə qəhrəmanlıq motivləri, Sədinin "Bustan"ına isə didaktik cəhətdən olmuşdur. "İsgəndərnamə"də əxlaqi fikirlərin güclülüyü, Şərq ədəbiyyatında isə bu məsələyə xüsusi diqqət yetirilməsi poemanı sevdirən səbəblərdən olmuşdur.
Məzmunu
"İsgəndərnamə" poeması "Şərəfnamə" və "İqbalnamə" adlı iki hissədən ibarətdir. Əsərin hər iki hissəsinin müqəddiməsində minacat, nət, hökmdarın mədhi, kitabın yazılma səbəbi, şairin söz sənətinə münasibəti kimi parçalar vardır. Adətən hər dastanın başında saqinamə və ya müğənninamə verilir, bundan sonra isə bir qayda olaraq şairin istinad etdiyi mənbələr göstərilir. Qəhrəmanın mənşəyinə dair müxtəlif variantlı rəvayətlərin təsvirindən sonra İsgəndərin doğulması, tərbiyə illəri, hakimiyyətə keçərək ədalətli bir hakim kimi hərəkət etməsi nəql edilir. Əsər boyu qəhrəmanın sərkərdə, alim və peyğəmbərliyini əks etdirən müxtəlif hadisələr verilir. İsgəndərin sərkərdəlik fəaliyyəti ilə bağlı olan hadisələr əsərin birinci hissəsində tamamlanır, sonra isə təsirli müharibə səhnələri, hökmdarlar arasında gedən müxtəlif münaqişələr təsvir edilir. Bütün bu epizodlar içində surətlərin daxili aləminin açılması və xüsusilə qəhrəmanın təkmilləşmə prosesini əhatə edilən hadisələr verilir. Şair əsərin birbaşa süjeti ilə bağlı məsələləri təsvir edərkən yeri gəldikcə poemaya bir sıra əlavə epizodlar, lirik səhnələr, təmsillər və sair daxil edir. Bunlar hadisələrin mahiyyətinin açılmasına yardım edən əlavə hissələrdir.
Poemada məhəbbət səhnələrinin təsvirinə də geniş yer verilmişdir. "İqbalnamə"nin təqribən yarıya qədər olan hissəsində hadisələrin təsviri "Şərəfnamə"dən nisbətən fərqlənir. Bu, hər şeydən əvvəl müstəqil süjetə malik olan hekayələrin nəql edilməsidir. Xarakterik cəhət odur ki, qəhrəman özü həmin hekayələrdə fəaliyyət göstərməklə bərabər, şair sözü başqalarına verir. Hadisələr ibrətamiz hekayələrlə təsvir edilir və qəhrəman bu hekayələrdən ibrət alır. Daha sonrakı epizodlarda nəql olunan əhvalatlar filosofların fəaliyyəti ilə əlaqədar olduğu üçün elmi bir dillə deyilir. Burada sual-cavablar, mükalimələr mühüm yer tutur. Müharibə səhnələrinin təsviri öz yerini elmi məsələlərin təhlilinə verir. Ərəstun və başqa alimlərin xirədnaməsi adı ilə verilən nəsihətamiz epizodlar xüsusi bir quruluşa malikdir. Burada fəlsəfə və əxlaq məsələləri əhəmiyyətli yer tutur.
İsgəndərin peyğəmbərlik səfərinə çıxması epizodundan sonra verilmiş bütün hadisələrdə şair yenə əvvəlki təsvir üsuluna keçir, "Şərəfnamə"də toxunulmuş məsələlərin təsvirini yenidən davam etdirir, beləliklə də "İsgəndərnamə"nin hər iki hissəsi arasında məntiqi əlaqə yaradır. Əsər ideal cəmiyyət quruluşunun təsvirilə kuliminasiya nöqtəsinə çatır. Sonra qəhrəmanın xəstəliyi və ölümü ilə əlaqəli olaraq oxucuya kədərli səhnələr və təbiət səhnələri təqdim edilir. İsgəndərin ölümünü göstərən səhnələr və sonrakı final hissədə filosofların, hətta Nizaminin öz ölümü təsvir edilir.
Makedoniyalı İsgəndər
Nizami öz mütərəqqi ideyalarını söyləyə bilmək üçün bütün dünyada ad qazannmış İsgəndərin geniş yayılmış şöhrətindən geniş istifadə etmişdir. Bununla birlikdə, şair İsgəndərin tarixi obrazını yaratmamışdır. Məşhur sovet şairi N. Tixonov göstərirdi ki, Nizami azad şair kəlamı söyləyə bilmək üçün romantik qəhrəman, xalq dastanının təsvir etdiyi həyat yolu ilə getmişdir. Fransız yazıçısı Lui Araqon "Qərb Şərq Divanı zəruriyyəti haqqında" adlı məqaləsində yazır: "Şübhəsiz tarix və şifahi poeziyadan alınmış mövzuların birləşməsindən ibarət olan "İsgəndərnamə"nin qəhrəmanı məhz ona görə tarixi bir şəxsiyyət kimi götürülmüşdür ki, müasir ideyalar daha yaxşı və azad ifadə edilsin, ideal dövlətin təsviri, mövcud hökmdarları tənqid etmək üçün bir vasitə olsun."
Nizami qəhrəmanın həyat və fəaliyyətini bütöv təsvir etməsinə baxmayaraq, əsərin epizodlarının birində İsgəndərin bütün müsbət sifətlərini xülasə şəklində oxucuya təqdim edir. Şairin fikrincə bu sifətlər onun "düha sahibi olması, səxavətli, adamsifətli mələk, ağıllı, sakit, zehinli, zəhmətsevən, sözü öz yerində danışan, ağır təbiətli, birinə cəza verməyə tələsməyən, Allahı və xalqı özündən razı salan, hamı tərəfindən yalnız yaxşılıqda yad edilən, heç kimin qəmi müqabilində şad olmayan, Arəş kimi məharətlə ox atan, mey məclisində xəzinə paylayan, sözü əqllə ölçüb-danışan, hər şeyi hikmətlə ölçüb-biçən, yalan sözü eşitmək istəməyən, verdiyi sözə laqeyd olmayan, hər bir yerdə işə rövnəq verən, filosoflarla söhbət edən, qocaların tədbiri ilə iş görən, hər vaxt Allaha pənah aparan" olmasıdır. 250px|thumbnail|left|Həbibullah ibn Əli ibn Hüsam — İsgəndərin Nüşabənin Bərdədəki sarayında, 1563, Uolters Sənət Muzeyi, Baltimor. İsgəndər bir sərkərdə kimi çox qüdrətlidir. Əsərdə onun Əhəməni hökmdarı Dara, zənci hökmdarı Pələngər, hind hökmdarı Fur, rus sərkərdəsi Qıntal və və başqaları üzərində qələbə çalması göstərilir. İsgəndər müharibədə strategiya və taktikanı gözəl bildiyi üçün döyüş imkanlarından bacarıqla istifadə edir. O, düşmənə siyasətlə qələbə çalmağa daha çox meyl edir, bu baş tutmadıqda isə gücə əl atır. Oxucu həmişə onun sayca az qüvvə ilə çox qoşuna malik olan düşməni məğlub etməsini görür. Hətta bir sıra qələbələr İsgəndərin şəxsi fəaliyyəti nəticəsində əldə edilir.
İsgəndər bir hökmdar kimi öz qarşısına vahid dövlət yaratmaq məqsədini qoyur. Onun fikrincə, yer üzərində onu saymayaraq yaşayan başqa bir hökmdar olmamalıdır. Qəhrəman belə bir dövləti yaratmağa qadir olduğu halda yalnız ölüm onun işlərini yarımçıq qoyur. İsgəndər hər yerdə zülm və ədalətsizliyin hökm sürdüyünü görür. O, hiss edir ki, "su və torpaqdan çox" olan qəbilə və xalqlar özlərinə xilaskar axtarır, onların dərdlərinə şərik bir başçı lazımdır.
Əsərdə İsgəndərin yetkin və mənalı həyatı ardıcıllıqla təsvir edilir. O, uşaqlıqdan düzgün yola düşmüş, aldığı mükəmməl təhsil və tərbiyə gələcək qələbələrinə kömək etmişdir. Məşhur yunan filosofu Ərəstun İsgəndərin məktəb yoldaşı, gələcək vəziri, onun atası Nqumaxos isə ilk müəllimi olmuşdur. Nizami qəhrəmanın həyatının ilk dövrlərindən bəhs edərkən göstərir ki, sikkə Rumda ilk dəfə onun adına vurulmuş, o, atası Feyləqusun yerinə 20 yaşından şahlığa keçmişdir. İsgəndər hakimiyyətə gəldiyi ilk gündən xalqla ədalətlə rəftar edir. Nizami İsgəndərin doğulması, fəaliyyəti və ölümünü geniş təsvir edir. Şairə görə, İsgəndər dünyanı yaxşı yola verdiyi, onu bir ölçüdə saxladığı və işbilənlərdən öyrənməklə idarə etdiyi üçün yeddi ölkəyə sahib olmuşdur.
İsgəndər öz məqsədlərini həyata keçirərkən son dərəcə əziyyət və məşəqqətlərə rast gəlir. Onunölüm dəfələrlə hədid edirsə də, məğlubiyyət gözləyirsə də, həyat eşqi qəhrəmanı hər cür çətinliklərə tab gətirməyə vadar edir. Beləliklə, əsərdə İsgəndər real həyatda insanın nə qədər iş görmək, fəaliyyət göstərə bilmək iqtidarına malik olması timsalıdır. Burada müəyyən məqsəd uğrunda insan əməyi və iradəsi qalib gəlir. Bununla belə, şair o nəticəyə gəlir ki, hər şeyə qadir olan insan yalnız ölüm qarşısında acizdir. 200px|thumbnail|right|İsgəndər və Xızır peyğəmbər həyat bulağının yanında, XVI əsr, Uolters Sənət Muzeyi Z. Səfa qeyd edir ki, "Nizaminin "İqbalnamə"sində İsgəndərin fateh, kamran, cahangirlik hüdudunu aşıb həkim, alim və peyğəmbər bir şəxs olduğunu göstərir." Herman Eteyə görə də "İqbalnamə"də hadisələr əxlaqi və ürfani bir xarakterdə olmaqla, orada İsgəndər həkim (alim) və peyğəbər kimi göstərilərək dünyanın sonuna çatmaq üçün quru və dənizə səfərləri vəsf edilir. Prof. H. Araslıya görə, Nizami "İsgəndərnamə"nin ikinci hissəsində insan taleyi və ağlın nailiyyətlərindən bəhs etdiyi üçün bu hissəni "İqbalnamə" adlandırmışdır. "Şərəfnamə"də İsgəndər daha çox bir sərkərdədirsə, "İqbalnamə"də alim və peyğəmbərdir. O, "İqbalnamə"də insan şüuruna qılıncla deyil, elm və hikmətin gücü ilə hakim olur. Şair, qəhrəmanı birdən-birə oxucuya alim kimi təqdim etmir. O, elmin əhəmiyyətini həm alim Ərəstunun köməyi ilə, həm də öz təcrübəsində dərk edir. Prof. Y. Bertels qeyd edir ki, "İsgəndərnamə"də əsas qəhrəman insan biliyinin pillələri ilə ən yüksək nöqtəyə çatır."
Nizamiyə görə hökmdar güc deyil, öz ağlı ilə məqsədinə çatmalıdır. İsgəndərin yorulmadan elm öyrənməyə səy göstərməsi də bu məqsədlədir. İsgəndər bir alim hökmdar kimi elmin cəmiyyətin inkişafındakı rolunu yüksək qiymətləndirir, buna görə də hamı elmə böyük həvəs göstərir. İsgəndər sarayda alimlərlə sıx əlaqə saxlayır, alimlik rütbəsini hamıdan uca sayır. O, öz fikrini sərkərdəliklə əlaqəli məsələlərdən daha çox kainatın sirlərini öyrənməyə sərf edir, ömrünün xeyli hissəsini xəlvətdə alimlərlə müsahibə və sirlər axtarışında keçirir. İsgəndər bu sahədə o qədər müvəffəqiyyət qazanır ki, hətta elmi məsələlərdə müxtəlif alimlərin hansının haqlı olduunu bir-birindən seçə bilir. Elm sahəsində başqa ölkələrin əldə etdiyi nailiyyətlərdən istifadə edir və onu öz ölkəsində yayır. Onun sayəsində müxtəlif elmlərə aid ən qiymətli əsərlər Yunanıstana aparılaraq tərcümə edilir.
Qəhrəman Dirilik suyu ardınca gedərkən müvəffəqiyyətsizliyə uğrasa da, əbədi ömür sürmək arzusu ilə yaşaylr. Sonda İsgəndər başa düşür ki, əbədi həyat yalnız insanın mənəvi ömrüdür. Bu barədə Azərbaycan alimi M. Əlizadə yazır: "Əbədi həyat yalnız insanın mənəvi ömrüdür ki, onu da hər kəs öz yaxşı əməlləri və bəşəriyyətə faydalı xidmətləri ilə əldə edə bilərlər."
Nizaminin əsərində İsgəndər dünyada din yayır. Prof. Y. Bertels bu barədə yazır: "Bu dinin xarakterik cəhəti onun fəlsəfə və elmlə sıx surətdə qarışmasından ibarətdir. Əsər boyu biz İsgəndərin yanında heç bir rəsmi ruhani nümayəndəsi görmürk, bunun əvəzinə qəhrəmanın daim filosoflarla ünsiyyətdə olması təsvir edilir." Y. Bertelsin Nizami Gəncəvinin "İsgəndərnamə" əsərinə yazdığı müqəddimə, Prof. A. Makolevski yazır ki, "Nizami cəmiyyəti dərk etməkdə idealist olduğu üçün bəxtiyar həyatın və gözəl cəmiyyət quruluşunun açarını insanların əxlaqca təkmilləşməsində görür, onun dini də yeni əxlaq ideyalarının yaranmasına və yayılmasına doğru yönəlmişdir."
Dara
200px|thumbnail|right|İsgəndər Daranın cəsədi başında, 1517–1518, Uolters Sənət Muzeyi
Nizami "İsgəndərnamədə" Dara, Pələngər, Fur və başqalarından ibarət bir sıra mənfi tiplər təsvir etmişdir. Bunlar müxtəlif insanlar olsalar da, zülmkar, ədalətsiz olduqlarına görə Nizami tərəfindən eyni planda verilir. Onların heç biri əsərin əvvəlindən sonuna qədər İsgəndərlə mübarizə şəraitində təsvir edilmir. İsgəndər bir qəhrəman olaraq əsərdə Dara, Pələngər, Fur və adları çəkilməyən çoxlu hökmdarlarla qarşılaşır. Zülm simvolları olan bu hökmdarlar ömürlərini zülmkarlıqla keçirirlər. Nizami mənfi tipləri qələmə alarkən təkcə onların şəxsiyyətcə qüsurlu olmalarını deyil, başçılıq etdikləri dövlətlərin zəifliyini də göstərir və beləliklə də, məğlubiyyətin ictimai-siyasi amillərini üzə çıxarır. Şair, həmin qüvvələrin daxili aləmi, mənəviyyatlarını açıb göstərərkən öz dövründəki hökmdarların sifətlərini nəzərdə tutur.
Dara Əhəməni hökmdarıdır. Nizami bu surəti qələmə almaqla, Əhəməni imperiyasının dara kimi bir hkmdarın ədalətsizliyi üzündən məhv olması səbəbini göstərir. Dara öz ölkəsində baş verən bir sıra narazılıqları görə bilmir. Nizami, Daranı təsvir edərkən onun xarici və daxili siyasət sahəsində düzgün yol tutmadığını bildirir. O, xarici siyasətdə başqa ölkələrə zor işlətmək yolu ilə gedərək, həmin ölkələri özünə düşmən edir. Məsələn, o, Yunanıstandan xərac tələb etməklə oranı daima öz itaətində saxlamağa çalışır, lakin Daranın bu soyğunçu hərəkətinə dözməyən yunan hökmdarı onun bütün ümidlərini puça çıxarır.
Dara son dərəcə lovğa və qürurludur. O, heç kimi saymır, özünün Kəyanilər nəslindən olması ilə fəxr edərək, bununla qələbənin təmin olunacağına inanır. İsgəndərin əksinə olaraq, o, öz ölkəsinin elmin gücü ilə idarə etmir, əsər boyu, bir dəfə də onun elm üçün nəsə etməsi görünmür. Dara İsgəndərin 600 minlik qoşunu qarşısına 900 minlik bir qoşunla çıxsa da, bu, faydasız olur. Dara kinli, sərxoş, xəsis və qızıl düşkünüdür. Onun öz ətrafındakı adamlarla rəftarı tünd və kobuddur. O, bir sərkərdə kimi öz ordusunda lazımlı intizam yarada bilmir. Hətta ətrafında toplanan əyanlarla belə birliyi yoxdur. Dara onları daim incitməklə özünə düşmən etmişdir. Nizami Daranın öz adamları arasında hörmətinin olmadığını, çətin gündə məğlubiyyətin səbəbini də bu hörmət və birliyin olmamasında görür. Bununla əlaqədar olaraq "evinin içi öz düşmənləri illə doludur, rəiyyət zülmündən cana doymuşdur" ifadəsini işlədir.
Dara faydalı məsləhətləri dinləmədiyi üçün məclisdə hamı susur, həqiqəti deməkdən çəkinir. Nizami göstərir ki, "O, yandırmaqda od kimidir". Dünya görmüş Fəribərz onu İsgəndərlə müharibədən çəkindirir, düşməni "xoşluqla aldat" – deyə vuruşmasız keçinməyi təklif edir. Təcrübəli sərkərdə düşmənin qvvəsini Daraya başa salaraq həqiqəti söylədiyi halda, Dara tərəfindən düşmən kimi qarşılanır. Şair bu münasibətlə yazır ki, "O adam dərdinə çarə tapar ki, O, nəsihət eşitsin."
Çin xaqanı
200px|thumbnail|right|İsgəndərin Çin xaqanı ilə döyüşməsi, 1517–1518, Uolters Sənət Muzeyi Nizami "İsgəndərnamə"də Çin barədə geniş danışmışdır. Əsərdə Xaqan, vəzir, kəniz (çinli kəniz), rəssamlardan ibarət bir sıra müsbət surətləryaradılmışdır. Adları çəkilməyən həmin insanlar öz məharətləri ilə tanınırlar. Çinin adamları ilə yanaşı torpaqlarının təbii gözəllikləri də vəsf edilir. Nizami Çin dedikdə əsasən Çin Türküstanını nəzərdə tutmuşdur. Nizaminin Çindən bəhs edərkən adını çəkdiyi Yəğma, Xəllux, Xəta, Xötən, Səncab, Çaç, Kaşqar və sair yerlər Çin Türküstanındadır. Bununla yanaşı şair Çin xaqanını "Çinli türk" və "Əfrasiyab mülkünün varisi" adlandırır. Firdovsidən fərqli olaraq, Nizami Əfrasiyabı hörmətlə yad edir.
Xaqan poemada ən qüdrətli və müsbət bir hökmdar surəti kimi diqqəti cəlb edir. O, əsərdə İsgəndər və Nüşabədən sonra üçüncü müsbət hökmdar obrazıdır. Xaqan müdrik, bacarıqlı, tədbirli, təcrübəli və vətənpərvər bir hakimdir. İsgəndərin hücum təhlükəsi əleyhinə çox böyük bir ordu səfərbər edərək ölkənin müdafiəsinə hazırlaşır. İsgəndərin təslim olmaq barədə məktubuna Xaqan ehtiyatla yanaşır. İsgəndər məktubda Çinə müharibə üçün deyil, "qonaq", orada "ağ yasəmən əkmək" üçün gəldiyini bildirir. 200px|thumbnail|left|İsgəndərin Çin xaqanı ilə görüşməsi, XVII əsr, Uolters Sənət Muzeyi Buna baxmayaraq, xaqan bu məsuliyyətli iş haqqında dərin düşüncələrə dalır, müharibə edib-etməməkdən ötrü xeyli düşünür. Bir tərəfdən İsgəndərin əzəməti qarşısında qorxur, digər tərəfdən öz qüdrətinə arxalanır. Xaqan siyasət vasitəsi ilə İsgəndərə təsir etmək yolunu seçir. Xaqan İsgəndərə məktub yazaraq onun nöqsanlarını göstərir. Xaqanın fikrinə görə İsgəndər dünyanı başdan-başa gəzibsə də, hələ ürəyi müharibədən doymamışdır".