cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Əlixan Qantəmir
Siyasi faəliyyəti
Xalq tərəfindən dəstəklənərək 23 fevral 1918-ci ildə yeni yaradılan Zaqafqaziya Seyminə millət vəkili olaraq seçilmiş, Seymdə Müsəlman fraksiyasına daxil olmuşdur. O, 1918-ci ilin martında dağlı xalqların Zaqafqaziya Seymi ilə danışıq aparmaq üçün Tiflisə göndərdiyi nümayəndə heyətinin üzvü olmuş, dağlı nümayəndə heyətinin tərkibində Trabzon və Batum konfranslarında iştirak etmişdir. 27 may 1918-ci ildə qurulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Milli Şurasına üzv seçilsə də, o Şimali Qafqazda fəaliyyət göstərmişdir.
4 may 1918-ci il tarixli Zaqafqaziya Seyminin Müsəlman fraksiyasının iclasında Əlixan Qantəmir xarici işlər nazirinin müavini vəzifəsinə təyinat aldı.
1919-cu ildə Qafqaz Konfransı qatılmış və Denikinə qarşı mövqedə dayanaraq çıxış etmişdir.
4 sentyabr 1919-cu ildə Tiflisdə əsası qoyulan Qafqaz Dağlılarının İttifaq Şurasının (mühacir Dağlı Parlamenti) ilk iclasına sədrlik etmişdir. 23 sentyabr 1919-cu ildə İttifaq Şurasının üzvü seçilmişdir. 1 noyabr tarixində
19 oktyabr 1919-cu ildə Dağlı hökuməti üzvləri və Qorxmazov tərəfindən oan üzvlərdən ibarət Dağıstan Müdafiə Şurasının sədr müavini seçilmişdir. 24 oktyabr 1919-cu il tarixli 6-cı iclasa da sədrlik etmişdir.
Diplomatik fəaliyyəti
1918-ci il mayın 11-də Şimali Qafqaz Dağlı Xalqları İttifaqı Respublikası yaradılması haqqında bəyannamə elan edildikdən sonra, Osmanlı dövləti ilə yanaşı, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti də ona hərtərəfli yardım göstərdi. Azərbaycan Hökuməti Dağlı hökuməti ilə sıx siyasi, iqtisadi və hərbi əməkdaşlıq xətti yeridir, eyni zamanda, hər iki respublika sərhədlərinin dəqiqləşdirilməsini zəruri sayırdı. Azərbaycan tərəfı bu məqsədlə müştərək komissiya yaradılmasının təklif etmişdi. Dağlı Respublikası ilə Azərbaycan arasında normal əlaqələrin qurulmasında Əlixan Qantəmir mühüm rol oynadı. 1918-ci ilin oktyabrında Dağlı Respublikası hökumətinin Azərbaycanda diplomatik nümayəndəsi təyin olunan Əlixan Qantəmir Dağlı Respublikası ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti arasında iqtisadi, maliyyə və digər sahələr üzrə müqavilə və sazişlər bağlanmasında iştirak etmişdir.
Dağlılar Respublikası 1919-cu il mayın sonunda Denikin ordusu tərəfindən işğal olunduqdan sonra da Əlixan Qantəmir öz hökumətinin nümayəndəsi kimi fəaliyyətini davam etdirmiş, Cənubi Qafqaz respublikalarının 1919-cu ilin may və iyununda maliyyə-iqtisadi, hərbi-siyasi məsələlər üzrə Tiflisdə keçirdikləri konfransda onu təmsil etmişdir.
Mühacir fəaliyyəti
1924–1927-ci illərdə İstanbulda Qafqaz Konfederasiyası Komitəsinin lideri olmuşdur. 1926-cı ildə Prometey təşkilatına üzv olmuşdur.
1941-ci ilin payızından Almaniya Şərq Nazirliyinin Şimali Qafqaz Hərbi Əsirləri İşləri üzrə Komissiyanın üzvü, 1942–1943-cü illərdə Berlində Şimali Qafqaz Milli Komitəsinin üzvü, 1943–1945-ci illərdə Şimali Qafqaz rabitə qərargahının üzvü idi.
1930-cu illərdə Almaniyada Şimali Qafqaz Milli Partiyasını təsis edərək bu partiyaya rəhbərlik etmişdir.
İkinci Dünya müharibəsi
İkinci Dünya müharibəsinin ilk illərindən hərbi əsirlər və mülki əhali də daxil olmaqla könüllü dəstələr yaradılmağa başladı. Müharibənin ilk aylarında həmin könüllülərdən, əsasən, arxa cəbhədə sürücü, atsaxlayan, mətbəx işçisi və müxtəlif sahələrdə istifadə edirdilər. Döyüş bölgələrində isə onlar patronlar daşıyır, rabitə və minatəmizləmə işlərində çalışırdılar. İlkin fəaliyyət dövründə alman hərbi hissələrindəki belə könüllüləri "xivi" (Almancanın qısaldılmış forması "Nilvswillige" — könüllü köməkçilər, daha dəqiqi – "köməyə hazır olanlar") adlandırırdılar və müharibənin sonunadək onları belə də çağırdılar. Xivilərin hüququ artdıqca onlar legionerlər olaraq qəbul edilməyə başladı.
Türk-tatar əsirlərindən milli legionlar yaratmaq fikrini iki türk generalının xüsusi rolu olmuşdu və 1941-ci ilin oktyabrında bu planın müsbət həyata keçirilməsində cəhdlər göstərmişdilər. Həmin generallardan biri tanınmış hərbçi Nuru Paşa, digəri isə general Hüsnü Əmir Ərkilət idi. Almanlar hərbi əsirlərlə iş aparmaq məqsədi ilə ayrı-ayrı xalqların mühacirətdəki liderləri ilə də əlaqələr qururdular. Bundan ötrü Şərq Nazirliyi tərkibində müvafiq komissiyalar yaradılırdı. Komissiyaların məqsədi əsirlərin siyahılarını tutmaq, onları gələcək günlər üçün işlərə hazırlamaq idi. Bununla əlaqədar, almanlar hələ ötən illərdən Almaniyada fəaliyyət göstərmiş mühacir liderlərə xüsusi önəm verirdilər. İdil-Ural türklərindən olan Əhməd Teymur xatırlayırdı:
Məsələn, İdil-Ural işini mən, (sonralar Əbdürrəhman Şəfi Almaz) yürüdürdüm, Azərbaycan işinə Mehmet bəy (Məhəmməd Əmin Rəsulzadə), Şimali Qafqaz işinə Əli xan Qantəmir və dostları baxırdı. Türküstanlı əsirlərlə ilgilənmək üzrə komisyona alınan Vəli Qəyyum xan isə Mustafa Çokay gəldikdən sonra onun müavini olaraq çalışmalarını davam etdirdi. Bundan başqa, komisyonda gürcü və erməni işlərini yürüdən üzvlər də vardı... Komisyon üzvləri arasında səmimi bir qardaşlıq və dostluq havası hökm sürürdü. Hər kəs bu savaşa millətləri qurtuluşa götürəcək böyük bir savaş olaraq baxırdı.'
1941-ci ilin avqustundan fəaliyyətə keçən komissiya düşərgələrdəki əsirlərlə görüşməyə başladı. İdil-Ural komissiyasına (buraya tatarlar, başqırdlar, çuvaşlar və fin xalqlarının nümayəndələri daxil idi) Əhməd Teymur, Türküstan komissiyasına özbək Vəli Qəyyumxan, Şimali Qafqaz komissiyasına Əli xan Qantəmir, Azərbaycan komissiyasına isə Məhəmməd Əmin Rəsulzadə daxil idi.
1942-ci ilin aprelində Fridrix Vemer fon Şulenburq Fransa, İtaliya, Balkanlar, Türkiyə və İsveçrədə yaşayan mühacirləri Berlinə dəvət etdi. Həmin ilin aprelin sonu və mayın əvvəllərində Berlinin məşhur "Adlon" mehmanxanasında bir toplantı keçirildi. Toplantıda aşağıdakı şəxslər iştirak edirdi: "Azərbaycanlı — Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Xəlil Xasməmmədov və fuad Əmircan; şimali qafqasiyalı — Səid Şamil, Heydər Bammat və Əli xan Qantəmir; gürcülərdən — Spiridion və Leo Kereselidze, Daşa Vaçanadze, Zurab Avaiaşvili v b.".
Ədəbi faəliyyət
1943–1945-ci illərdə Şimali Qafqaz Komitəsinin Berlində mərkəzi orqanı olan "Şimali Qafqaz" jurnalının redaktoru olmuşdur.
Qafqaz siyasi mühacirlərinin 1951-ci ilin avqustundan 1952-ci ilin dekabrınadək Münhendə türk, ingilis və rus dillərində nəşr etdirdikləri və vahid konfederatif Qafqaz dövləti yaratmaq ideyasını təbliğ edən Qafqazya jurnalının Əlixan Qantəmirin redaktorluğu ilə çıxan 1-ci sayındakı "Dava və qayəmiz" adlı baş məqaləsində yazırdı:
1954-cü ildə Münhendə Sovet İttifaqını araşdıran İnstitutun nəşr etdiyi "Elmecele" jurnalına başçılıq etmişdir. Həmçinin bu institutda rus, ingilis, türk dillərindən dərs demişdir.
Urvə ibn Məsud
Urvə ibn Məsud — Müsəlmanların sonuncu peyğəmbəri Məhəmməd peyğəmbərin səhabələrindən biri, Taifdəki sakif tayfasının başçısı. O, öz qəbiləsindən İslamı qəbul edən ilk şəxslərdən idi. Öz məmləkətində İslamı təbliğ edərkən qəbiləsinin bir neçə başçısını öldürmüşdür.
Bioqrafiyası
Taifdə yaşayırdı. Sakif tayfasının Əxləf nəslindən olmuşdur. Anası Qureyş qəbiləsindən idi. O, Ərəbistanın görkəmli simalarından idi, Xudeybiyyədə aparılan danışıqlarda Qüreyşin maraqlarını təmsil edirdi. Məhəmmədlə görüşdükdən sonra dedi: “Ey insanlar! Bizans imperatoru Kisra, Fars şahı Kaysar və Efiopiya nəcaşisi Nəcaşını gördüm, amma and olsun Allaha, xatırlamıram ki, bu padşahların heç birinin yaxınları onlara Məhəmmədin səhabələri kimi hörmətlə yanaşsınlar. !" hədisin başqa bir variantında: “Mən səhabələrin Məhəmmədə rəftar etdiyi kimi hörmətlə rəftar edilən hökmdar görmədim. Mən ona itaət etməyən insanlar görmədim”.
Əbu Süfyanın qızı Əminə və ya Meymunə ilə evlənmişdi. Onun Davud ibn Urvə adında bir oğlu var idi, o, ana tərəfdən dayısı qızı Həbib binti Ubeydullahla evlənmişdi.
“Səhih Müslim”in məcmuəsində Məhəmməd peyğəmbərin Urvə ibn Məsudun İsa peyğəmbərə oxşadığına dair sözlərindən sitat gətirilən bir hədis vardır. Məhəmməd peyğəmbər İsanı orta boylu, qırmızımtıl dərili, qıvrım saçları ilə təsvir etmişdir.
NGC 393
NGC 393 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Andromeda bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Morava qapısı
thumb|300px|Moraviya qapısından Oder dağlarına olan mənzərə.
Morava qapısı (Moravská brána, Brama Morawska, Mährische Pforte, Moravská brána) — Çexiyada, Sudet və Karpat dağlarının qolları arasında dağ keçidi. Uzunluğu təqribən 100 kilometr, eni isə 10–20 kilometr, maksimum hündürlüyü 310 metrdir. Morava qapısından Çexiyanın daxili rayonlarını Polşanın Yuxarı Sileziya sənaye rayonu ilə birləşdirən dəmiryol və avtomobil yolları çəkilmişdir.
Moradabad
Moradabad və ya Muradabad — Hindistanda, Uttar-Pradeş ştatında şəhər. Ramqanqa çayının sağ sahilindədir. Dəmiryol qovşağı rolunu daşıyır. Kustar üsulla pambıq parça, ağac və bürüncdən bədii məmulat istehsal olunur. 1625-ci ildə salınmışdır.
2011-ci ildə əldə edilmiş məlumatlara görə, şəhərin əhalisi 889,810 nəfərdir.
Oloron-Sent-Mari (rayon)
Oloron-Sent-Mari  — Fransanın Puatu-Şaranta regionun rayonlarından biri. Departamenti — Atlantik Pireney. Suprefektura — Oloron-Sent-Mari. Rayon əhalisi 2006-cı ildə 73 692 nəfər təşkil edirdi. Əhalinin sıxlığı — 26 nəf / km². Rayon ərazisi — 2885 km².
Qutuy Xatun
Qutuy Xatun — Elxanilər dövlətinin qurucusu Hülakü xanın arvadı və 1284-cü ildən 1284-cü ilə qədər Elxanilər dövlətini idarə etmiş Əhməd Təkudar xanın anası. O, oğlunun hakimiyyəti illərində dövlət məsələlərində mühüm sözə sahib olmuşdur. Qarabağlar türbə kompleksinin bir hissəsi onun xatirəsinə ucaldılmışdır.
Həyatı
O, ata tərəfdən Konqratlar tayfasına, ana tərəfdən isə Çingiz xanın soyuna mənsubdur. Onun anası Çingiz xanın nəvəsi olmuşdur. O, dini etiqad etibarilə Nestorian xristian idi. Hülakü xan onunla Güyük Xatunun ölümündən sonra evlənmişdi. O, Hülakü xanın Monqolustanda qalan qohumlarının Elxanilər dövlətinə gəlişlərinin ikinci dalğasında onun yanına gəlmişdir. O, 1265-ci ildə əri ilə görüşməyə gedərkən Hülakü xan vəfat etmişdir. Ona bu məlumat Bədəxşanda (müasir Tacikistan) olarkən, Hülakü xanın varisi Abaqa xan tərəfindən çaldırılmışdı. O, Elxanilər dövləti ərazisinə çatdıqdan sonra Abaqa xan tərəfindən qarşılanmışdır. O, ərindən çox yaşadığına görə monqol adətlərinə uyğun olaraq Abaqa xan ilə evlənmişdir.
1282-ci ildə Abaqa xanın da vəfat etməsindən sonra iki siyasi qrup hakimiyyəti ələ keçirmək üçün mübarizə aparmağa başladı. Hər iki qrupa Hülakü xanın keçmiş arvadları rəhbərlik edirdilər və taxta öz oğlanlarını çıxarmağı hədəfləyirdilər. Bir qrupa Məngu Teymuru dəstəkləyən Ölcey Xatun, digər qrupa isə Təkudarı dəstəkləyən Qutuy Xatun rəhbərlik edirdi. Hülakü xanın ailəsinin böyük bir hissəsi Təkudarı dəstəkləməkdə idi. Mübarizənin həlledici anında Məngu Teymur vəfat etdi və bununla da, taxt uğrunda Təkudarın iddiaları daha da möhkəmləndi. 1282-ci ilin 6 may tarixində o, taxta çıxdı.
Təkudar müsəlman idi və buna görə də, taxta çıxdıqdan sonra Əhməd adını aldı. O, özünü İslamın qoruyucusu elan edərək Misir Məmlük Sultanlığının hökmdarı Kalavunun legitimliyini aşındırmağa çalışdı. Kalavun bu zaman Levant bölgəsini ələ keçirməyə çalışan monqollarla sülhə nail olmağa çalışırdı. Təkudar dövlət işləri ilə o qədər də maraqlanmırdı və buna görə də, dövlət işlərinin çoxu ilə onun anası Qutuy Xatun və onun ordasının əmiri Asiq maraqlanırdı. Qutuy Xatun bu zaman xarici diplomatları qəbul edir və Məmlük Sultanlığına yönəlmiş strategiyaların müəyyənləşdirilməsində iştirak edirdi. Əhməd Təkudar dövlət işləri ilə bağlı son qərarı verməmişdən əvvəl anası ilə məsləhətləşər və son sözü yalnız bundan sonra deyərdi.
Lakin, Təkudar tədricən köhnə monqol qrupu adlandırılan nestorian xristian və buddist monqol elit təbəqəsi arasında öz populyarlığını itirdi. İndi artıq Abaqa xanın oğlu və Təkudarın qardaşı oğlu Arqun daha çox sevilməyə başlanırdı. Onlar özünün dövltə işlərinə müdaxilə edəcəyi ilə hədələyən ali monqol xaqanı Xubilaya Təkudarı şikayət etmişdilər və buna görə onlara qəzəblənən Təkudar nestorian Şərq Kilsəsini ittiham etdi, onun patriarxı III Yahballahanı həbsə atdırdı. III Yahballahanın həyatı nestorian olan Qutuy Xatun tərəfindən xilas edildi. Arqun əvvəllər Təkudarı dəstəkləmiş Qonqurtayın da dəstəyini qazanmaqla taxt uğrunda mühüm irəliləyiş əldə etdi. Qonqurtay əvvəllər Məngu Teymuru və anası Ölcey Xatunu dəstəkləyən qruplaşmaya mənsub olmuşdu. Buna cavab olaraq, Təkudar Qonqurtayı ALinaqla əvəz etdi və həm Qonqurtayın, həm də Arqunun həbs edilməsi əmrini verdi. Arqunun ordusu 4 may 1284-cü ildə Qəzvin yaxınlığında Ağxoca adlanan yerdə məğlub edildi və o, təslim oldu. Təkudar Arqunun taleyinə qərar vermək üçün anasının fikrini öyrənməyə vaxt sərf edərkən Arqun Alinaq tərəfindən həbsdə saxlanılırdı. Lakin hərbi məsələlərdən qızışan səbəblər nəticəsində saray çevrilişi baş verdi və Arqun 4 iyulda sərbəst qaldı. Təkudar öz ordusu tərəfindən 10 avqustda qətlə yetirildi. Arqun növbəti gün taxta çıxdı.
Qutuy Xatun bundan sonra Arquna qarşı mübarzə təşkil etməyə çalışsa da, Qaraunas Arqunun əmri ilə onun ordasına hücum edib onları qarət etdi.
NGC 2984
NGC 2984, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Şir bürcü istiqamətində yerləşir. S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Qardaş Köməyi Təşkilatı
"Qardaş köməyi" təşkilatı — ictimai təşkilat.
Məqsədi
Birinci dünya müharibəsi (1914-1918) illərində Azərbaycanın bir sıra yaşayış məntəqələrində fəaliyyət göstərmişdir. Təşkilatın əsas məqsədi müharibədə əsir düşmüş türk əsgərlərinə, kimsəsizlərə yardım etmək, müalicə olunmalarına kömək göstərmək, onları ərzaqla, geyimlə təmin edib vətənlərinə yola salmaq idi. Cəbhə bölgələrində sahibsiz qalmış türk uşaqlarını toplayıb uşaq evlərinə göndərirdi.
Fəaliyyəti
Təşkilatın Bakı şöbəsi Nargin adasında saxlanılan türk əsirlərinin azad olunmasında böyük şücaət göstərmişdir. Belə ki, gecələr kiçik qayıqlarda Nargin adasına yan alan azərbaycanlılar yüzlərlə əsiri azad edib Türkiyəyə yola salmağa nail olmuşdular. Əsirlərin bəziləri vətənlərinə qayıtmaqdan imtina edərək, Azərbaycanı özlərinə vətən seçmişdilər. O cümlədən, iki türk əsiri azad olunduqdan sonra Mərdəkanda qalmış, ailə qurmuş və XX əsrin sonlarınadək yaşamışlar. Onların törəmələri Mərdəkanda böyük bir nəsil halında yaşamaqdadır.
Nağı Şeyxzamanlının verdiyi məlumata görə, təşkilat "Qardaş köməyi" adlı jurnal da nəşr etdirmişdir. Jurnalın bir nüsxəsi İstanbulda mühafizə olunur.
Edvard Dayvers
Edvard Dayvers – Britaniya kimyaçısı. O, Yaponiyada qeyri-üzvi kimyanın qurucularından biri hesab olunur.
Həyatı
Edvard Dayvers 1837-ci ildə London şəhərində doğulmuşdur. O, Müqəddəs Varfolomeya xəstəxanasında təhsil almış və Kral Həkimlər Kollecinin diplomunu almışdır. 1854-cü ildə Dublin şəhərinin Kvins kollecinin köməkçi professoru olmuşdur. 1866-cı ildə İngiltərəyə qayıtmışdır. O, 1871-ci ildə H 2 N 2 O 2 turşusunu kəşf etsə də, Londonun elm dünyasını təsirləndirə bilməmişdir.
Dayvers 1873-cü ildə Yaponiyaya gələrək İmperiya Mühəndislik Kollecinin müəllimi olmuşdur və 1886-cı ilə qədər burada dərs demişdir. Daha sonra Elm Kollecinə transfer olmuş və Sakuray Coci, eləcə də, onun tələbələri ilə kimyəvi tədqiqatlar aparmışdır. Onun əsas tədqiqat sahəsi qeyri-üzvi kimya olmuş, xüsusilə, azot və kükürd tərkibli birləşmələrlə maraqlanmışdır. Onun yapon tələbələri arasında Takamine Cokiçi, Nakamura Sadakiçi və Kavakita Notatsu kimi kimyaçılar olmuşdur.
Təltifləri
Datvers 1899-cu ildə İngiltərəyə qayıtmağa qərar verəndə Yaponiya hökuməti onu "Doğan günəş" və "Müqəddəs xəzinə" ordenləri ilə təltif etmiş, eləcə də, ona professor-emerit titulu vermişdir. Londona qayıtdıqdan sonra Kral Cəmiyyətinin üzvü olmuşdur.
Cavid Osmanov
Həyatı
Osmanov Cavid Həmid oğlu 6 fevral 1975-ci ildə Ağdaş şəhərində anadan olub. 1982-ci ildə Ağdaş şəhəri M. Qorki adına orta məktəbin birinci sinfinə daxil olub, 1992-ci ildə həmin məktəbin onuncu sinfini bitirib. 1997-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasına daxil olub, 2000-ci ildə həmin Akademiyanı bitirərək dövlət və bələdiyyə idarəetməsi ixtisasına yiyələnmişdir. Evlidir. İki övladı var.
2001-ci ilin aprel ayından 2002-ci ilin iyul ayınadək Ağdaş rayon Gənclər, İdman və Turizm idarəsində baş inspektor, 2002-ci ilin iyul ayından 2005-ci ilin iyul ayınadək həmin idarənin rəisi vəzifəsində çalışmışdır.
Siyasi fəaliyyəti
2005-ci ilin dekabr ayından 2006-cı ilin iyul ayına kimi Ağdaş rayon İcra Hakimiyyəti başçısının Ağdaş şəhəri üzrə nümayəndəsi, 2006-cı ilin iyul ayından 2016-cı ilin iyul ayına kimi Ağdaş rayon İcra Hakimiyyəti başçısının birinci müavini vəzifələrində işləmişdir.
18 iyun 2016-cı il tarixdə 90 saylı Ağdaş Seçki Dairəsi üzrə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə keçirilən təkrar seçkilərdə namizədliyi Yeni Azərbaycan Partiyası tərəfindən irəli sürülmüş və deputat seçilmişdir. Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin 5 iyul 2016-cı il tarixli qərarına əsasən Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinə deputat seçilməsi təsdiqlənmişdir. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Regional məsələlər komitəsinin, Gürcüstan, Ukrayna, Belçika, Çin, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Avstraliya Parlamentlərarası dostluq qruplarının üzvüdür. Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüdür. 2007-ci ilin mart ayından 2022-ci ilin yanvar ayının 28-dək Yeni Azərbaycan Partiyası Ağdaş rayon təşkilatının sədri olmuşdur. 7 iyul 2013-cü ildə keçirilən Yeni Azərbaycan Partiyasının V Qurultayında Mərkəzi Nəzarət Təftiş Komissiyasının üzvü seçilib. Yeni Azərbaycan Partiyasının VII qurultayında (5 mart 2021-ci il) YAP İdarə Heyətinin üzvü seçilib.
Qışlaq-i Hacıdövlətbadar (Pərsabad)
Qışlaq-i Hacıdövlətbadar — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 19 nəfər yaşayır (4 ailə).
İqor Qrabar
İqor Emmanuiloviç Qrabar  — rus postimpressionist rəssam, sənətşünas, maarifçi, incəsənət tarixçisi. SSRİ xalq rəssamı (1956).
Həyatı
İqor Qrabar 25 mart 1871-ci ildə Avstriya-Macarıstan İmperiyasının sərhədləri içində olan Macarıstan Krallığının paytaxtı Budapeştdə doğulmuşdur. Ailəsi Slavyan qurtuluş hərəkatının aktiv iştirakçıları arasında idi. Dövlət tərəfindən təzyiq gördüklərindən atası 1876-cı ildə Rusiyaya qaçmaq məcburiyyətində qaldı, 1880-ci ildə həyat yoldaşı və uşaqları da Rusiyaya qaçdılar.
İqor Qrabar Moskva kollecinde oxudu. Rəsim təhsilinə burada başladı. 1889-cu ildə girdiyi Sankt-Peterburq Universitetində Hüquq və Filoloji təhsillərini tamamlayaraq 1894-cü ildə məzun oldu. Üniversitet illərində müxtəlif jurnallarda yumoristik qısa hekayələr yazaraq şəkillər çəkdi. Universitetdən məzun olduqdan sonra, Sankt-Peterburq İncəsənət Akademiyasına girdi. 1895-ci ilin yazında Berlin, Paris, Venesiya, Florensiya, Roma və Neapola səfər etdi. Bu gəzintisində intibah, impressionists və postimpressionist əsərləri araşdırdı.
Qrabar xaricə getməyə qərar verdi. 1896–1901 illərini Münhendə yaşadı. Onun ikinci peşəsi memarlıq idi. 1901-ci ildə Qrabar Münhen politexnikumunun da memar təhsili aldı, lakin son imtahanlarını verə bilmədi. Bu dövrdəki əsərlərini Parisə gedərək, müasir Parisli sənətçilərin əsərlərini araşdırdı. "Fortepiano və Qadın", "İtli Lady" (1899) bu dövrə aid əsərlərindəndir.
1901-ci ildə Rusiyaya dönən Qrabar peyzaj əsərlər üzərində çalışmağa başladı. Çox vaxt şəkillərini açıq havada boyamışdır. September Snow (1903), Winter, Rook nests (1904), February Day (1904), Chrisanthemums (1905) kimi məşhur əsərlərini çəkdi.
1921-ci ildə Qrabar Moskva Dövlət Universitetinin İncəsənət Əşyalarının Bərpasının ilk professoru oldu. 1924-cü ildə o, rəsmə geri döndü. Bu dəfə, əsasən portretlər çəkməyə başladı. 1924–1950-ci illərdə ən çox bilinən rəsimlərindən Anasının Portreti (1924), Svetlana (1933), Qızının Portreti (1934), Oğlunun Portreti (1935), Öz portretləri (1934) kimi əsərlər çəkdi.
Qrabar 16 may 1960-cı ildə Moskvada vəfat etmişdir.
Demokratik Sol Partiya (Türkiyə)
}} Demokratik Sol Partisi (Demokratik Sol Partiyası), DSP Türkiyə Respublikasındakı siyasi partiyalardan biridir. Hal-hazırda Önder Aksakal partiyanın başındadır. Partiya Türkiyənin keçmiş baş nazirlerinden Bülent Ecevitin həyat yoldaşı Rahşan Ecevit tərəfindən 14 noyabr 1985 tarixində qurulub. Partiyanın ideolojisi demoktratik soldur.
Qaragöysu
Qaragöysu (Къара къойсу) — Rusiyadakı çay (Dağıstan), Avar Göysu çayının sağ qolu. Çaroda, Qunib və Gergebil rayonlarının ərazisindən axır.
Coğrafiya
Qaragöysu çayı Xalaxurkas keçidindən 0.9 km şimal-qərbdə Dyultı-Dağ silsiləsinin yamaclarından başlayır. Şimal-şərq istiqamətində axır və Avar Qöysu çayına sağ sahildən mənsəbə 37 km qalmış birləşir.
Yuxarı axarda Ritlyab kəndinə qədər Oysor, aşağıda isə Risor çayının birləşdiyi yerə qədər Tleiseruxun adlanır.
Çayın uzunluğu 93 km, ümumi düşmə hündürlüyü 2530 m, su tutma sahəsi 3720 km², orta hündürlüyü 2260 m. Çay hövzəsinin çox hissəsi (80%) 1500 m-dən yuxarıda yerləşir.
Çayın yuxarı hissəsində Dağıstanın təbii abidəsi - Çırxalyu şəlaləsi var.
Toponim
"Göysu" adı türkcə (qumuq dili) "göy su" və "Qara" - qara rəng deməkdir. 20-ci əsrin ortalarına qədər Sulak çayı "Göysu" adını daşıyırdı.
II Georgi (Abxaziya çarı)
II Georgi — 923-957-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Abxaziya çarı. II Georgi Ançabadze sülaləsi ndən III Konstantin in oğlu və varisidir. Onun hakimiyyəti dövrü Abxaziya krallığının siyasi və mədəni cəhətdən çiçəklənmənin zirvə dövrü kimi qəbul edilir.
Qaragöysu
Hidrologiya
Çay əsasən qar və yağış suyu ilə qidalanır. Çay rejiminin əsas mərhələləri yaz-yay daşqınları və qışın az sulu dövrləridir.
Qızılqaya (dağ, Laçın)
Qızılqaya — Laçın rayonu ərazisində dağ. Mıxtökən silsiləsinin cənub yamacında, Şəlvəçay və Qozluçay çaylarının suayrıcında yerləşir. Hündürlüyü 2440 m. Dağın süxurları qızılı (qırmızı) rəngə çalan qaya parçalarından ibarət olduğuna görə belə adlandırılmışdır. Eyniadlı dağ Ermənistanın İcevan və Gürcüstanın Marneuli rayonlarında da mövcuddur.
II Georgi (Abxaziya çarı)
II Georgi xələflərinin ölkə ərazisini genişləndirmə siyasətini davam etdirirdi. Onun əsas məqsədlərindən biri də Gürcüstanı birləşdirmək idi. Ögey qardaşı Baqratın üsyan qaldırması səbəbindən bütün ölkə ərazisində hakimiyyətini tam bərqərar etməsi bir müddət gecikdi.
Qışlaq-i Hacıhəsən (Pərsabad)
Qışlaq-i Hacıhəsən — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 94 nəfər yaşayır (21 ailə).
II Georgi (Abxaziya çarı)
Həyatı
left|thumb|II Georginin taxta çıxmasından əvvəlki dövrdə Abxaziya krallığının xəritəsi II Georgi 923-cü ildə atası III Konstantinin vəfatından sonra taxta çıxdı. Bu dövrdə Georginin kiçik qardaşı Baqrat qardaşının hakimiyyətini qəbul etmədi və üsyan qaldırdı. Baqrat əyanlardan bir hissəsinin dəstəyini alaraq qardaşını hakimiyyətdən uzaqlaşdırmağı planlaşdırırdı. Baqratın üsyanına qayınatası II Qurqen tərəfindən dəstək verilirdi. Qarşıdurma təxminən yeddi il davam etdi və 930-cu ildə Baqratın qəfil ölümü ilə sona çatdı. II Georgi taxtın mühafizəsini təmin etmək məqəsdilə oğlu Konstantini 923-cü ildə Kartli hersoqu təyin etdi, lakin oğlu 926-cı ildə II Georgiyə qarşı üsyan qaldırdı. II Georgi Kartliyə daxil oldu və Uplissixe şəhərini mühasirəyə aldı. Konstantin ələ keçirilərək kor və xədim edildi. Elə həmin il digər oğlu Leonu (gələcəkdə III Leon) yeni Kartli hersoqu olaraq təyin etdi.
930-cu ildə II Georgi yepiskop-şahzadə II Kvirikeyə qarşı yürüş etdi və onun tabeliyindəki əraziləri ələ keçirdi. II Georgi Kartlidəki mövqeyini gücləndirmək üçün Baqrationilər sülaləsi ilə müttəfiq oldu və nikah diplomatiyası ilə bu müttəfiqliyi gücləndirdi. İntiqam almaq üçün hərəkətə keçən II Kvirikenin qarşısını almaq üçün II Georgi oğlu Leonun rəhbərliyi altında Kvirikeyə qarşı böyük bir ordu göndərdi. Lakin II Georgi yürüş zamanı vəfat etdi. Leon atasının ölümündən sonra Kvirike ilə sülh müqaviləsi bağlamağa məcbur oldu və yürüş heç bir nəticə vermədi.
Qaragöysu
Hidrologiya
Bir il ərzində axının paylanması son dərəcə qeyri-bərabərdir. İllik axıntı həcminin təxminən 50-60% -i yaz-payız dövründə, təxminən 5-6%-i qışda olur. Maksimum su axıntısı ən çox iyun-avqust aylarında güçlü yağışlarla meydana gəlir.
Çayda fəlakətli daşqınlar şəklində təhlükəli hidroloji hadisələr müşahidə olunur.
Orta illik su axını çay mənsənində 31.6 m³/san, maksimum 220, minimum 1.30 m³/san təşkil edir. Çayda özü ilə xeyli miqdarda çöküntü daşıyır. Daşqın dövründə su çox palçıqlıdır (buna görə Qara adını alır). Çöküntülərin orta uzunmüddətli axını 850 min tondur.
Qolları
Ən böyük qolları bunlardır: Risor (uzunluğu 38 km), Qaralazurqer (uzunluğu 32 km), Samtiçay (uzunluğu 28 km), Betsor (uzunluğu 29 km), Saltıçay (uzunluğu 24 km), Qaziqumuq Göysu (uzunluğu 81 km). Çay şəbəkəsinin sıxlığı 0,86 km/km²-dir.
Su qeydiyyatı məlumatları
Rusiyanın dövlət su reyestrinin məlumatlarına görə, Qərbi Xəzər hövzəsi rayonuna, Sulak çayının su idarəetmə hissəsinə aiddir.
Sera Kadıgil
Salihə Sera Kadıgil — Türkiyə Böyük Millət Məclisi 27-ci və 28-ci çağırış millət vəkili. Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27-ci və 28-ci çağırış İstanbul millət vəkili
Həyatı
Sera Kadıgil 29 noyabr 1984-cü il tarixində İstanbulda anadan olub. 2003-cü ildə Vəfa liseyini bitirmiş, 2007-ci ildə isə İstanbul Universitetinin Hüquq fakültəsindən məzun olmuşdur. 2010-cu ildə həmin universitetdə özəl hüquq ixtisası üzrə magistratura pilləsini bitirib. Sera Kadıgil London Kraliça Meri Universitetində apardığı tədqiqatlar nəticəsində kino əsərləri üzrə magistrlik dissertasiyasını tamamlayıb. Hal-hazırda Sera Kadıgil İstanbul Universitetində doktorantura təhsilini davam etdirir.
Evlidir. İngilis dilini bilir.
İctimai-siyasi fəaliyyəti
2018-ci il Türkiyə Parlament seçkilərində Türkiyə Böyük Millət Məclisinin 27-ci çağırışına İstanbul 1-ci seçki dairəsi üzrə millət vəkili seçilmişdir. Parlamentdə o, Qadın və Kişilər üçün Bərabər İmkanlar Komitəsinin üzvüdür.
Partiya fəaliyyəti
25 iyun 2021-ci il tarixində Sera Kadıgil Cümhuriyyət Xalq Partiyasından istefa verərək Türkiyə İşçi Partiyasına üzv oldu. O, partiyanın sözçüsü və Qanunvericilik Bürosunun katibi kimi fəaliyyət göstərir.
Sulfanilamid (dərman)
Tarixi
Sulfanilamid ilk dəfə 1908-ci ildə sintez olunub və boyalar istehsalında aralıq birləşmə kimi istafadə olunub. Onun antibakterial aktivliyi 1935-ci ildə müəyyən edilib. Streptosidi almaq üçün anilinin amin qrupunu oksidləşmədən qorumaq üçün əvvəlcə asetilləşdirilir, alınan asetanilid xlorsulfon turşusu ilə (HSO3Cl) sulfiləşdirilir. Məhsulda xlor atomunu amin qrupu (streptosidin alınması) və ya RNH-qrupu ilə (sulfanilamid törəmələri) əvəz etməklə məhsullar alınır. thumb|Sulfanilamidler
Bütün sulfanilamidlərin tərkibində mütləq sulfamid (sulfoamid) qrupu (–SO2NH2) vardır. Bu qrupun karboksoamid (–CONH2) və ya nitril (–CN) qrupları ilə əvəzlənməsi antibakterial aktivliyin itirilməsinə səbəb olur. Müəyyən olunmuşdur ki, para- vəziyyətdə olan amin qrupu həmişə əvəz olunmamış qalmalıdır və benzol həlqəsində əlavə əvəzedicilər olmalı deyildir. Əks halda, birləşmənin antibakterial aktivliyi azalır. Orto- və meta- aminosulfobenzoy turşuları antibakterial aktivliyə malik deyillər. Effektiv antibakterial xassəli maddələrin axtarışı məqsədilə sulfanilamidlərin 5000-dən çox törəməsi sintez edilmişdir. Lakin bunların bəzilərinin praktiki əhəmiyyəti vardır. Radikalı (R) heterotsiklik təbiəti olan törəmələrin aktivliyi yüksəkdir. Sulfaniz, sulfadimetoksin, sulfapiridazin, etazol, norsulfazol və s. antibiotiklərindən geniş istifadə olunur. Sulfanilamidlərin antibakterial təsir ona əsaslanır ki, onlar p-aminobenzoy turşusunun antimetabolitləridir. Sulfanil turşusunun amidi ilə p-aminobenzoy turşusu oxşar quruluşa malikdirlər. Fol turşusunun insan orqanizmində sintez olunmaması bu tip antibiotiklərin seçici antibakterial təsirini izah edir. Beləliklə, sulfanilamidlər müəyyən bakteriyalarda (pnevmokoklar, steptokoklar və s.) metabolik reaksiyaların qarşısını alır, eyni zamanda insan orqanizminə təsir etmir.
Alınması
Sulfanil turşusu, anilinsulfatı (C6H5NH2+H2SO4) −180–2000C-də qızdır- maqla alırlar. Anilini 3mol sulfat turşusu ilə 180–1900C-də 5saat müddətində qızdırmaqla reaksiya qarışığından 60% çıxımla təmiz sulfanil turşusu almaq olur. Soyuq suda sulfanil turşunun az həll olması onu sulfat turşusunun artığından və disulfoturşulardan ayrılmasını asanlaşdırır. Sulfanil turşusunun alınmasının ən yaxşı texniki üsulu monosulfat anilini 1800C-də 8saat müddətində qızdırılmasıdır. Sulfanil turşusu həmçinin anilini oleumun 2 çəki hissəsi ilə bir neçə dəqiqə qaynatdıqda əmələ gəlir, lakin bu zaman sürətlə parçalanma baş verir. Xlorsulfon turşusunun etil efirinin anilinə təsirindən sulfanil turşusu başqa birləşmələrlə birgə əmələ gəlir. Onu həmçinin etilsulfat turşusunun anilin duzunun qızdırılması yolu ilə də almaq olar.
Kimyəvi xassəsi
Sulfanil turşusu ağdan boz rəngə qədər dəyişən kristal maddədir, 280–3000C-də parçalanır. Suda məhdud həll olur (1q 100q-da 200C-də). Sulfanil turşusu- amin qrupu sulfoturşunun qalığı ilə neytrallaşdırılan daxili duzdur. Buna görə də o, mineral turşularla duzlar əmələ gətirmir, lakin onun sulfoqrupu qələvilərlə neytrallaşdırıla bilər.
Tətbiqi
Sulfanil turşusu analitik reagent kimi istifadə olunur. Boyaların sintezi üçün istifadə olunur. Laboratoriyada sulfanil turşusu nitritlərin və bəzi metalların (osmium, rutenium və s.) aşkar edilməsi üçün istifadə edilir. Tibbdə sulfanil turşusunun amidi H2N−C6H4SO2NH2, ağ streptosid adlanır, sulfanilamid və onun bəzi törəmələri (albusid, sulqin, sulfudin, sulfadimizin, sulfazol) istifadə edilir.
Elina Bıstritskaya
Elina Bıstritskaya — SSRİ-nin görkəmli teatr və kino aktrisası, pedaqoq, SSRİ xalq artisti (1978).
Həyatı
Elina Avraamovna Bıstritskaya 4 aprel 1928-ci ildə Kiyevdə anadan olub. Tibb Texnikumunda, bir müddət Pedaqoji İnstitutun filologiya fakültəsində, daha sonra Kiyev Dövlət Teatr Texnikumunda (1953) təhsil alıb. Vilnüs Rus Dram Teatrında (1953–1956), A.S.Puşkin adına Moskva Dram Teatrında (1956–1958), Malıy Teatrda (1958) çalışıb. 1979-cu ildən A.Lunaçarski adına GİTİS-də pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. 1950-ci ildən kinoya çəkilmişdir. 1980-ci ildən SSRİ Bədii Gimnastika Federasiyasının və SSRİ Teatr Xadimləri İttifaqının hərbi-vətənpərvərlik komissiyasına rəhbərlik edib. Ana və Uşağın Sağlamlığının Müdafiəsi Beynəlxalq Fondunun vitse prezidenti, "Stabil Rusiya" siyasi təşkilatının fəal üzvlərindən olmuşdur. "Mədəniyyət və İncəsənətə Dəstək" Fondunun təsisçisidir. SSRİ-nin (1978), Qazaxıstanın, Gürcüstanın və Rusiya Federasiyasının (1966) xalq artisti olmuşdur.
Fəxri kazak və kazak qoşunlarının polkovniki olmuşdur, silah daşımaq hüququna malik olmuşdur. "Ümid ulduzu altında görüşlər" kitabını yazmışdır ("Встречи под звездой надежды"). Elina Bıstritskayanın yaradıcılığına həsr edilmiş "Elina Bystritskaya. Bir baharın portreti "(1987) sənədli film çəkilib.
Elina Bıstritskaya SSRİ Xarici Ticarət Nazirliyində şöbə müdiri Nikolay Kuzminski ilə ailə həyatı qurur. Cütlüyün uşaqları olmur. Bir müddət o, kinoya da çəkilmir. Uzun fasilədən sonra aktrisa 1990-cı ildə "Moskva polisi Kaminski" filmində İvanovna rolu ilə kinoya qayıdır. Həyat yoldaşı ilə 25 illik evlilikdən sonra 90-cı illərin əvvəlində ayrılırlar.
Xəyal Məmmədov (əsgər)
Xəyal Xaliq oğlu Məmmədov — Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Xəyal Məmmədov 2001-ci il fevralın 12-də Sumqayıt şəhərində anadan olub.
Xəyal Məmmədov oktyabrın 15-də Füzuli rayonu Qarğabazar istiqamətində gedən döyüşlər zamanı şəhid olub. Füzuli rayonunda dəfn olunub.
Subay idi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Xəyal Məmmədov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xəyal Məmmədov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 18.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xəyal Məmmədov ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Xəyal Məmmədov ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Qızıltəpə (Laçın)
Qızıltəpə — Laçın rayonu ərazisində dağ. Ermənistanla sərhəddə yerləşir. Hündürlüyü 3182 m. Sönmüş vulkan mənşəli dağ, qırmızıya çalan lavanın rənginə görə belə adlandırılmışdır. Oronim qızıl və təpə sözlərindən ibarət olub, "qırmızı təpə" mənasındadır.
Zahid Əsgərov
Zahid Hümbət oğlu Əsgərov — Azərbaycanlı şəhid.
Həyatı
Əsgərov Zahid Hümbət oğlu 1973-cü ildə Gədəbəy rayonunun Qozqaralı kəndində anadan olmuşdur. 1992-ci il sentyabr ayında hərbi xidmətə getmişdir. 1993-cü ilin iyun ayında Gədəbəy rayonu ərazisində erməni təcavüzkarlarına qarşı döyüşmüşdür. Zahid İvanovka ərazisində yerləşən hərbi bölgədə xidmət etmişdir. Örükdaş, Sarıqaya uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olmuşdur.
102-ci Rusiya hərbi bazası
102-ci Rusiya hərbi bazası — Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Ermənistandakı hərbi bazası. Rusiya Müdafiə Nazirliyinin direktivi ilə 1 sentyabr 1994-cü il tarixində keçmiş SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 7-ci ordusunun 127-ci motoatıcı diviziyasının bazasında yaradılıb. Hazırda şəxsi heyətinin 4000 nəfər olduğu bildirilən hərbi bazanın döyüş heyəti İrəvan və Gümrü qarnizonundan ibarətdir. İrəvan qarnizonuna İdarəetmə Qrupu, 123-cü motoatıcı alay, 3624-cü aviasiya bazası, hospital, mənzil-təchizat hissəsi, qarnizon məhkəməsi və rabitə mərkəzi daxildir. Gümrü qarnizonuna isə 128-ci motoatıcı alay, 124-cü motoatıcı alay, 988-ci zenit raket alayı (S-300 ZRK) və 992-ci artilleriya alayı tabedir. Bazanın nəzdində əlahiddə tank, kəşfiyyat, təmir, mühəndis-istehkam, radiasiya-kimyəvi və bakteroloji mühafizə taborları, tank əleyhinə divizion, radioelektron, tibb, komendant bölükləri, prokurorluq, televiziya mərkəzi və s. fəaliyyət göstərir.
Alayların təyinatı və şəxsi heyəti
128-ci motoatıcı alay: Alay 3 motoatıcı tabor (biri BMP-2, biri BTR-80, biri isə avtotexnika), zenit divizionu (silahlanmasına ZSU-23-4 «Şilka», BRDM maşının bazasında «Strela» və ZU-23-2 ), özüyeriyən artilleriya divizionu («Qvozdika»), artilleriya divizionu (D-30 haubitsalar), tank bölüyü (T-72 tankları) olmaqla 750 nəfər şəxsi heyətdən ibarətdir.
124-cü motoatıcı alay: üç motoatıcı tabor (biri BMP-1, ikinci BTR-70, üçüncüsü avtotexnika), zenit divizionu (silahlanmasına ZSU-23-4 «Şilka», BRDM maşının bazasında «Strela» və ZU-23-2 ), artilleriya divizionu (yüngül zirehli MT-LB transportyorunun yedəyində D-30 haubitsaları), tank bölüyü (T-72) olmaqla şəxsi heyəti 470 nəfərdir.
988-ci zenit-raket alayı: üç batareya «Kub» zenit-raket kompleksi, tank gövdəsi üzərində iki batareya S-300 raketi (iki buraxıcı qurğuda), olmaqla şəxsi heyəti 300 nəfərdir.
992-ci artilleriya alayı: üç batareya D-30 haubitsaları, 122 mm çaplı BM-21 Qrad sistemlərindən ibarət reaktiv divizion olmaqla şəxsi heyəti 450 nəfərdir.
Tank taboru: T-72 tanklarından ibarət üç bölük olmaqla şəxsi heyəti 250 nəfərdir. Tank əleyhinə divizion: üç batareyadan ibarətdir. Batareyalardan ikisi tank əleyhinə MT-12 (100 mm çaplı) puşkalar, üçüncü isə «Faqot» və «Konkurs» tank əleyhinə raket kompleksi ilə silahlanıb.
3624-cü aviasiya bazası: bu bazaya 18 ədəd MiQ-29 təyyarəsi daxildir. Həmçinin radiolokasiya stansiyalarına malikdir və şəxsi heyət 300 nəfərdir. Bundan başqa, 102-ci hərbi bazanın ştatında 50-dən 150-yə qədər şəxsi heyəti olan xüsusi taborlar və radiasiya, kimyəvi və bakterioloji mühafizə taboru mövcuddur. Ümumilikdə hərbi bazada bu günə 150 ədəd BMP, o qədər BTR, təxminən 100 ədəd T-72 tankı və digər texnikaların olduğu söylənilir. Eyni zamanda 2005-2007-ci illərdə Gürcüstandakı Axalkələk və Batumi hərbi bazalarından çıxarılan silah, texnika, sursat və hərbi avadanlıqların böyük hissəsi bu bazada saxlanılır. Hərbi bazanın 3 təlim mərkəzi (poliqonu) var ki, bunlardan birincisi İrəvanın 25–30 km-də yerləşən «Nubaraşen», ikincisi Gümrünün 15–17 km məsafədə yerləşən «Kamxud», üçüncüsü isə «Alagöz» poliqonudur. «Nubaraşen»də əsasən müxtəlif atıcı silahlardan, o cümlədən tanklardan, BMP, ZSU-23-4 Şilka və minaatanlardan, «Kamxud»da digər silahlardan (nadir hallarda BMP, tank və minaatanlardan), «Alagöz»də isə artilleriya, reaktiv yaylım atəş sistemləri və tanklardan atış təlimləri keçilir.
Rusiyanın 102-ci hərbi bazası Ermənistanın təhlükəsizliyinə cavabdehdir. 600px|thumb|Gümrü və ətrafının xəritəsi. Baza çəhrayı rəngdə göstərilmişdir. Gümrü şəhərinin "Vosmoy Gorodok" (8-й городок) deyə tanınan rus əsgərlərininin yaşadığı bölgə hərbi bazanın şimalındadır. (qara rəngdə göstərilmişdir)
Yaşar Gülər
Yaşar Gülər — Türkiyənin milli müdafiə naziri, Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin generalı, Türkiyə Respublikası Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının 30-cu rəisi (2018-2023).
Həyatı
Yaşar Gülər 1954-cü il yanvarın 1-də Ərdahanda anadan olub. 1972-ci ildə Türkiyə Quru Qoşunları Hərbi Məktəbində təhsil almağa başlayıb. 1974-cü ildə akademiyanı bitirərək hərbi karyerasını qurmağa yönəlib. İlk olaraq, Türkiyə Quru Qoşunlarında xidmətə daxil olub. Yaşar Gülər 10 il ərzində müxtəlif piyada və rabitə birliklərində xidmət etmiş, sonra onlardan birinin komandirliyinə yüksəlmişdir. 1986-cı ildə o, Türkiyənin Hərbi Ordu Kollecini fərqlənmə diplomu ilə bitirərək heyət zabiti rütbəsini aldı.
General rütbəsində
Yaşar Gülər 2001-ci ildə briqada generalı, 10-cu Piyada Briqadasının komandanı, həmçinin Baş Qərargahın Planlaşdırma və Koordinasiya şöbəsinin rəisi vəzifəsinə yüksəlmişdir. 2005-ci ildə diviziya generalı rütbəsinə layiq görülmüşdür. Yaşar Gülərhəmən il Baş Qərargahda xidmət etməyə başlamışdır. O, həmçinin Baş Qərargahda xidmətlə yanaşı, Ankaradakı Türk Silahlı Qüvvələrinin Rabitə və Elektron İnformasiya Sistemləri Məktəbinə də rəhbərlik etmişdir. 2009-cu ildə 2-ci ildən çox general-leytenant rütbəsi ilə xidmət etdiyi 4-cü Ordu Korpusunun komandanı təyin edildi. 2011–2013-cü illərdə silahlı qüvvələrin kəşfiyyat rəisi, daha sonra 2013-cü ildə Baş Qərargah rəisinin müavini oldu.
Hərbi çevriliş cəhdi
15 iyul 2016-cı il dövlət çevrilişinə cəhd gecəsi Baş Qərargaha daxil olan qiyamçı hərbçilər idarədə olan Baş qərargah rəisi Hulusi Akar, Quru Qoşunları komandiri Salih Zeki Çolak, Hava Qüvvələri komandiri Abidin Ünal ve Jandarma Baş komandiri Galip Mendi ilə yanaşı Yaşar Güləri də girov götürdülər. Onlar Gülərin əllərini arxasına bağlayaraq, gözlərini örtmək məqsədi ilə başına torba keçirdilər. Adyutant Mehmed Akkurt da qiyamçı əsgərlər arasında idi. Gülər, Akkurtun ona istehza ilə "Komandir, narahat olma, bu bir təlimdir" deməsini xatırlayır. Daha sonra general Yaşar Gülər vertolyotla zorla Akıncı Hava Bazasına aparılmışdı.
Şəxsi həyatı
Yaşar Gülər əslən Bayburtdandır. Demet Güler ilə evlidir və bir övladı, iki nəvəsi var. İngilis dilində sərbəst danışır.
Pənah xan Makinskinin evi
Pənah xan Makinskinin evi - İrəvan şəhərində mövcud olmuş məşhur evlərdən biri. Sovet hakimiyyəti dövründə dağıdılmış ev hal-hazırkı Nalbəndyan küçəsində yerləşirdi. Ev və ya imarət Makinskilər ailəsinə mənsub olan Pənah xan Makinski tərəfindən tikdirilmişdir.
Haqqında
Pənah xan Makinski nin evi və ya imarəti İrəvandakı Xan sarayı üslubunda tikilmişdir. İmarət İrəvan şəhər Dumasının deputatı, kollej müşaviri Süleyman xanın oğlu Pənah xana məxsus yaşayış kompleksi onun adını daşıyan meydanda, Nalbandyan küçəsi-19 (keçmiş Ter-Qukasov küçəsi) ünvanında yerləşir. Kompleksə xanın ikimərtəbəli evi, mətbəx, anbar, ayrıca həyətlərdə nökərlər üçün birmərtəbəli ev və tövlələr daxil idi. İmarət İrəvanda dövlət tərəfi ndən qorunan memarlıq abidələri siyahısına salınmış, lakin 1960-1970-ci illərdə imarətin ətrafında tikilmiş yöntəmsiz obyektlərdən sonra tanınmaz hala düşmüş və baxımsızlıqdan yox olma həddinə çatmışdır. Pənah xan Makinskinin evinin yerləşdiyi ərazi isə son vaxtlaradək Pənah xan meydanı və yaxud Pənah xan bulvarı adlanırdı.
XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq azərbaycanlı teatr həvəskarlarının İrəvan şəhərində tamaşalar üçün toplandıqları məkanlardan biri də Pənah xan Makinskinin evi olmuşdur. Həmin tamaşaların arasında Mirzə Fətəli Axundzadə nin "Müsyö Jordan və dərviş Məstəli şah" (1901, 1903, 1904, 1905, 1906), Vasaq Mədətov Nəzmi nin "Qırt-qırt" (1900, 1903), "Tamahkarılq düşmən qazanır" (1903, 1905, 1906), Nəcəf bəy Vəzirov un "Hacı Qənbər" (1904, 1908), "Ev tərbiyəsinin bir şəkli" (1905, 1906, 1908), Rüstəm xanın "Əqdi biməhəbbət" (1906), Namiq Kamal ın "Vətən" (1908), Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev in "Bəxtsiz cavan" (1909, 1910) pyesləri var idi.
Qışlaq-i Hacıqocaxan (Pərsabad)
Qışlaq-i Hacıqocaxan — İranın Ərdəbil ostanının Pərsabad şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 16 nəfər yaşayır (4 ailə).
Eterikan boğazı
Eterikan boğazı -Şimal Buzlu okeanında yerləşən Laptevlər dənizi ilə Şərqi Sibir dənizini birləşdirir. Kiçik Lyaxovski adasını (şimal-şərqdə) Böyük Lyaxovski adasından (cənub-şərqdə) ayırır. Uzunluğu 25 km, eni 13 km, ən dərin yeri 10 m təşkil edir. Sahilləri alçaq və bataqlıqdır. Boğazın cənubunda Balşoy Vankin burnu yerləşir. Əraziyə çoxlu sayda çay və arxlar tökülür. Çaylara misal: Tinkin, Uyorqaki, Bazisnıy və Vankina. Şimal hissədə Tollya buxtası və Uyorqaki laqunu vardır. Sahilində yaşayış məntəqəsi yoxdur. Ərazi inzibati cəhətdən Rusiya Federasiyasının Saxa (Yakutiya) Muxtar Respublikasının Bulunski ulusuna daxildir.
Arif Qeybiyev
Arif İsmayıl oğlu Qeybiyev — Kros qaçışı üzrə üçqat Azərbaycan Çempionu, Atletika üzrə gənclər arasında Azərbaycan çempionu, Avropa Olimpiya təsnifat yarışlarının iştirakçısı, Yeniyetmələr arasında Respublika Birinciliyinin qalibi, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin müddətdən artıq xidmət edən hərbi qulluqçusu, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Arif Qeybiyev 1997-ci il iyunun 6-da Astara rayonunun Səncərədi kəndində anadan olub. 2002-ci ildə E. Ağayev adına Səncəri kənd tam orta məktəbinə daxil olmuşdur. 2012-2016-cı illərdə Astara Pedaqoji Kollecinin idman fakültəsində orta ixtisas təhsili alıb.
Şəxsi həyatı
Ailəli idi, Gülnur adında 1 qız övladı yadigar qaldı.
Karyerası
thumbnail|left|Arif Qeybiyev məşəl yürüşündə
Arif Qeybiyev orta məktəb dövründə idmanın atletika növü ilə məşğul olub. Rayon və ölkə üzrə yarışlarda ilk üçlüyə düşüb. Bundan başqa atletika üzrə 50-dən çox diplomu var, onlardan 30-u birincilik üzrədir. 2015 Avropa Oyunlarının iştirakçısı olub. Tarixi İpək yolu üzərində yerləşən qədim Astarada alovqoruyanların müşayəti ilə keçirilən məşəl yürüşündə Arif Qeybiyev də iştirak etmişdir.
İkinci Qarabağ müharibəsində iştirakı
thumbnail|[[Mirrahil Teymurlu və Arif Qeybiyev (sağda)|250px]]
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin müddətdən artıq xidmət edən hərbi qulluqçusu, tankçı Arif Qeybiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan və Ermənistan arasında başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzuli uğrunda gedən döyüşlərdə savaşıb. Sentyabrın 27-də Füzuli döyüşlərində Arif Qeybiyevin dostu, tankçı Mirrahil Teymurlunun tankı minaya düşür və Arif öz tankından düşüb 100-200 metr aralıda olan dostunun tankına çatıb dostunu xilas etmək istəyərkən erməni snayperinin gülləsinə tuş gəlir və şəhid olur. Astara rayonunun Ərçivan qəsəbəsində dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Arif Qeybiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 25.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Arif Qeybiyev ölümündən sonra "Füzulinin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirdiyinə, düşmənin əsas qruplaşmalarının məhv edilməsi ilə qoşunların döyüş qabiliyyətinin qorunub saxlanılmasında fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Arif Qeybiyev ölümündən sonra "Cəsur döyüşçü" medalı ilə təltif edildi.
Qoruğundağ
Qoruğundağ — Laçın rayonu ərazisində dağ. Qarabağ silsiləsinin qərb yamacında zirvədir. Hündürlüyü 2398 m. Əsl adı Qoruqdağı olmuşdur. Oronimin qədim türk dillərindəki qoriqan (möhkəmlənmiş yer) sözündən olduğu da ehtimal edilir. Digər məlumata görə isə, dağ burada Qoruq adlanan otlaq sahəsi olmasına görə belə adlandırılmışdır.
NGC 7118
NGC 7118, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Durna bürcü istiqamətində yerləşir. E-S0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Adallo Əliyev
Adallo Əliyev — avar şairi, yazıçı, publisist, Şamil Basayevin İçkeriya və Dağıstan xalqları qurultayında müavinlərindən biri.
NGC 5975
NGC 5975, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə İlan bürcü istiqamətində yerləşir. Sbc tipli. tərəfindən ildə 80.01 sm (31.5 düymə) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Adallo Əliyev
Bioqrafiya
Kaxib orta məktəbini bitirdikdən sonra (1949) Dağıstan Pedaqoji İnstitutunun qiyabi şöbəsinə daxil olur. Doğulduğu kənddə ibtidai sinif müəllimi işləyir. O, ağır bədən xəsarəti yerinə yetirmək ittihamı ilə 5 il həbs cəzasına məhkum edilir. Amnistiya ilə (Stalinin ölümü ilə əlaqədar) tezliklə sərbəst buraxılır.