cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bioresurslar İnstitutu (Naxçıvan)
Elmi nəticələr
Naxçıvan MR-ın bitki örtüyü xəritəsi tərtib olunmuş, ali sporlu, çlpaqtoxumlu və örtülütoxumlu bitkilər üzrə "Qırmızı kitabı"ı II cild hazırlanılmışdır. Naxçıvan MR flora biomüxtəlifliyinə daxil olan ibtidai bitkilər öyrənilmiş, 31 fəsilə və 61 cinsə daxil olan 219 növ şibyə aşkar edilmişdir. Ərazinin alqoflorası tədqiq edilmiş, 4 cinsə aid edilən 18 yosun növü Naxçıvan MR florası üçün ilk dəfə qeyd olunmuşdur. Tədqiqatlar nəticəsində ibtidai bitkilər üzrə Azərbaycan florası üçün 5, Naxçıvan florası üçün 33 yeni papaqlı göbələk növü ilk dəfə verilmişdir. Naxçıvan MR-in flora biomüxtəlifliyinə daxil olan ali bitkilərdən çılpaqtoxumlular, soğankimilər, zanbaqkimilər, zəngçiçəyikimilər, süsənkimilər, qlobulariyakimilər, dalamazkimilər və qırxbuğumkimilər fəsilələrinə daxil olan bitkilərin növ spektri dəqiqləşdirilmiş, ərazinin ali bitkilər florasına 9 yeni növ əlavə edilmiş, nadir növlərin mühafizə yolları müəyyənləşdirilmişdir. Naxçıvan MR-in brioflorası tədqiq edilmiş, ərazidə 31 fəsilə və 70 cinsə aid 114 növ mamır aşkar edilmişdir ki, onlardan da 4 fəsilə, 15 cinsə aid olan 29 mamır növü ərazi florası üçün yenidir. Bunlardan da bir cins və 16 növ Azərbaycan florası üçün ilk dəfə olaraq qeyd edilir. Üzüm genofondu bağı salınmış, nadir sortlar müəyyənləşdirilmiş, yeni klon və formaların alınması istiqamətində tədqiqat işləri aparılmışdır. Rheum ribes L.–Qarağat rəvəndi və Gundelia tournefortii L.–Turnefor qlundelyası (çəngər) yabanı tərəvəz bitkiləri ilk dəfə olaraq toxumla çoxalmasına və mədəni florada bərpasına nail olunmuşdur.
Naxçıvan MR faunasına 3 növ onurğalı əlavə edilmiş, ərazinin zoocoğrafi xəritəsi tərtib olunmuşdur. Naxçıvan MR-in onurğalı heyvanlarının "Qırmızı Kitab"ı hazırlanılmışdır. Naxçıvan su anbarının zoobentosuna daxil olan 3 növ ali xərçəng aşkar edilmişdir.
Nəbatat şöbəsi
Nəbatat şöbəsi AMEA Naxçıvan bölməsinin Bioresurslar İnstitutunun şöbələrindən biri. Şöbənin müdiri biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Paşayev Teyyub Yunis oğludur. Əsas fəaliyyət istiqamətləri Naxçıvan MR florasının nadir və nəsli kəsilmək təhlükəsi altında olan bitkilərinin öyrənilməsi, mühafizə yollarının tədqiqi və nəbatat bağında introduksiyasıdır.
Zooloji tədqiqatlar şöbəsi
Zooloji tədqiqatlar şöbəsi AMEA Naxçıvan bölməsinin Bioresurslar İnstitutunun şöbələrindən biri.
Şöbənin müdiri biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Bayramov Akif Bayram oğludur.
Bitki sistematikasi şöbəsi
Bitki sistematikası şöbəsi AMEA Naxçıvan bölməsinin Bioresurslar İnstitutunun şöbələrindən biri. Şöbənin müdiri biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Abbasov Namiq Kamal oğludur.
Əsas fəaliyyət istiqamətləri Naxçıvan MR-in bioresurslarının öyrənilməsi, tədqiqi, səmərəli istifadə və mühafizəsinin bioloji əsaslarıdır.
Meyvə, tərəvəz və üzümçülük laboratoriyası
İnstitutun strukturuna daxil olan laboratoriyadır.
Dənli taxıl, paxlalı və texniki bitkilər laboratoriyası
İnstitutun strukturuna daxil olan laboratoriyadır.
Biokimyəvi tədqiqatlar laboratoriyası
Biokimyəvi tədqiqatlar laboratoriyası AMEA Naxçıvan bölməsinin Bioresurslar İnstitutunun laboratoriyalarından biri. Laboratoriyanın müdiri biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Ələkbərov Ramiz Ələkbər oğludur.
Torpaq ehtiyatları laboratoriyası
Əsas fəaliyyət istiqamətləri Naxçıvan Muxtar Respublikasında torpaq ehtiyatlarının tədqiqi, səmərəli istifadəsi və mühitinin qorunması məsələləridir.
Mikania allartii
Mikania allartii Mikania allartii Mikania allartii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kommersiya (film, 1992)
Məzmunu
Filmdə kommersiyanın heç də asan bir iş olmadığı göstərilir.
Phytoseius hornus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Gihon
Gihon — Tenson sülaləsindən sonra Ryukyu kralı. Hakimiyyətə gələndə 44 yaşında idi. Hakimiyyət dövrü ölkədə xəstəlik və təbii fəlakətlər yayılmışdı. 1254-cü ildə gənc əyanlardan olan Eysonu özünə köməkçi götürdü. Lakin ölkəni fəlakətdən qurtara bilməyəcəyini görüb taxtdan imtina edərək yerini Eysoya verdi. Beləliklə Tenson sülaləsinin hakimiyyəti də bitdi. Ölüm tarixi məlum deyil.
Asarum hartwegii
(Asarum hartwegii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Frank Raykard
Franklin Edmundo "Frank" Raykard ,Surinam əsilli Hollandiyalı baş məşqçi ve keçmiş futbolçu.
Şahzadə Səlim (IV Mehmedin oğlu)
Şahzadə Səlim — Osmanlı padşahı Sultan IV. Mehmedin Əmətullah Rabiyə Gülnuş Sultandan doğulan ilk şahzadəsidir. 20 yaşında ikən 1679 tarixində bir sui-qəsdə uğradı. Məzarı Aya Sofya məscidi həyətindəki Sultan İbrahim türbəsindədir.
Cənubi Şetland adaları
Cənubi Şetlend adaları — Atlantik okeanda Antarktik yarımadasıının şimalında yerləşir.
Coğrafiya
thumb|287px|right|Vilyams burnu, 19 fevral 1819 il Arxipelaq cənub-qərbdən şimal-şərqə doğru uzanır. Antarktik yarımadasından Bransfild boğazı ilə ayrılır. Cənubi Amerikadan Dreyk boğazı ilə ayrılır. Arxipelaqda çoxlu sayda xırda adalar vardır. Ümumi sahəsi 3687 km² təşkil edir.
Adaları
thumb|287px|right
Tarixi
thumb|Adalrın xəritəsi Cənubi Şetland adaları 19 fevral 1819 ildə britaniyalı dənizçi Vilyam Smit tərəfindən «Williams»  gəmisində aşkarlanır. O, Montevideodan Valparaisoya gedərkən aşkarlayır. 16 oktyabr 1819 ildə Kinq-Corc adasına enir. Bununla da Antarktika ərazisinə ilk ayaq basan insan olur. Adalar ilk dəfə 1920-ci ilin yanvar-fevral ayları Eduard Bransfild tərəfindən araşdırılır və xəritəyə salınır. Sonradan 1921-ci ilin yanvarında Faddey Bellinshauzenin rəhbərlik etdiyi I Rus Antarkrik ekspedisiyası tərəfindən araşdırılmışdır.
Arxipelaqa verilən ad Britaniyaya məxsus olan Şetland adalarının şərəfinə adlandırılmışdır. 1908-ci ildən Folklend adaları asılı ərazilərinə daxil edilir. 1962-ci ildən Böyük Britaniyanın Antarktika ərazilərinə daxil edilmişdir.
Əhalisi
thumb|right Arxipelaqda ondan çox qütb stansiyası fəaliyyət göstərir. Üstəlik Kinq-Corc adasında rusların Vellinshauzen stansiyası fəaliyyət göstərir.
Eyso
Eyso - Eyso sülaləsindən ilk Rükyu kralı. Gihonun baş naziri idi, o taxtdan əl çəkərkən yerinə gəlmişdi. Onun hakimiyyəti dövründə vergi sistemində və idarəetmədə inkişaflar başlamışdı. Kumecima, İheya kimi adalar krala vergi verməyə başlamışdı. Amami-Oşima adası da ələ keçirilmişdi. 1272-ci və 1276-cı illərdə Xubilay xanın elçilərini qəbul etmişdi.
İrina Bliznova
İrina Bliznova — Rusiyanı təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
İrina Bliznova Rusiya yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Norveç yığmasına 34:27 hesabı ilə məğlub olan Rusiya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.
İrina Bliznova Rusiya yığmasının heyətində 2016-ci ildə Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərinin ev sahibliyində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Fransa yığmasını 20:22 hesabı ilə məğlub edən Rusiya yığması, Rio-de-Janeyro Olimpiadasını 1-ci yerdə başa vurdu və qızıl medal qazandı.
Preqradnaya dili
Preqradnaya dili — Şimal Torpağı arxipelaqı ərazisinə daxildir. İnzibati cəhətdən Krasnoyarsk diyarının Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisinə yerləşir.
Yerləşməsi
Laptevlər dənizini ərazisində, Şimal Torpağı Arxipelaqının şərq hissəsində, Mikoyan körfəzinin cənub-şərqində yerləşir. Starokadomski adasının şimalında yerləşir. Starokodomski adasının qarşı tərəfində isə Zaşitnaya dili vardır.
Təsviri
Starokodomski adasının sahili boyunca uzanır. Olduqca ensiz formaya malik olaraq 7 km məsafədə uzanır. Qumdan təşkil olunmuşdur. Səthi hamardır. Bir hissəsi buzla örtülüdür. Ada ilə dil arasında qumlu say vardır. Cənubunda Yakovkin buxtası yerləşir.
İşıqlanma qurşaqları
İşıqlanma qurşaqları — Yerin kürə formasında olması, öz ətrafında və Günəş ətrafındakı hərəkəti səbəbi ilə ayrı-ayrı sahələrinin vahid zaman çərçivəsində müxtəlif dərəcədə işıqlanması və istilik alması nəticəsində yaranan coğrafi hadisədir. Günəş şüalarının düşmə bucağından, gecə və gündüzün uzunluğundan, fəsillərin yaranmasından asılı olaraq Yer üzərində beş işıqlanma qurşağı ayrılır.
Bizim üçün adi hal olan fəsillərin əmələ gəlməsi və hər il eyni vaxtda təkrarlanması dünyanın bütün ərazilərində baş vermir. Fəsillərin yaranması başlıca olaraq orta enliklərdə müşahidə olunur. Bu hadisə Günəşin üfüqdə hündürlüyünün (şüaların düşmə bucağının) dəyişməsindən və onun Yer səthini qızdırmasında olan fərqlərdən yaranır.
Şimal və Cənub tropikləri arasında tropik işıqlanma qurşağı yerləşir. Bu qurşaq Günəş üfüqdə zenitdə olduğuna görə kifayət qədər işıqlanır və istilik alır. Ona görə havanın orta illik temperaturu 20 °C-dən yuxarı olur.
Coğrafi qütblər və qütb dairələri arasında Şimal qütb və Cənub qütb işıqlanma qurşaqları ayrılır. Bu qurşaqlar daxilində yayda qütb gündüzləri olur, Günəş üfüqdə alçaqda durur. Yer səthini Günəş zəif qızdırır. Qışda uzun müddət Günəş üfüqdə görünmür və qütb gecələri müşahidə edilir. Ona görə bu enliklərdə soyuq iqlim formalaşır.
Haqqında
Şimal və Cənub tropikləri arasında isti işıqlanma qurşağı (və ya tropik qurşaq) yerləşir. Burada il ərzində Yer səthi çoxlu miqdarda istilik alır, iqlim çox istidir.
Tropiklər və qütb dairələri arasındakı ərazilərdə Şimal və Cənub mülayim işıqlanma qurşaqları ayrılır. Günəş burada zenitdə olmur. İlin dörd fəsli mülayim qurşaqlarda aydın hiss edilir. Şimaldan cənuba doğru iqlim istiləşir. İqlim isə bu qurşaqlar daxilində mülayimdir.
Şimal qütb dairəsindən yuxarıda Şimal soyuq işıqlanma qurşağı, Cənub qütb dairəsindən aşağıda Cənub soyuq işıqlanma qurşağı ayrılır. Onlara qütb qurşağı da deyilir. Bu işıqlanma qurşaqları daxilində yayda qütb gündüzləri olur. Günəş üfüqdəçox alçaqda durur. Yer səhti Günəş tərəfindən çox zəif qızdırılır. Qışda uzun müddət Günəş üfüqdə görünmür və qütb gecələri müşahidə edilir. Burada iqlim soyuqdur.
Beləliklə, Yer üzərində bir isti, iki mülayim və iki soyuq (qütb) işıqlanma qurşağı vardır.
Phytoseius horridus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Kərim Kərimov (geofizik)
Kərim Kərimov (Kərimov Kərim Məmmədxan oğlu; ) — geologiya, geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, Professor. AMEA-nın müxbir üzvü (2001).
Həyatı
Kərim Kərimov 5 iyun 1933-cü ildə Ağdam şəhərində anadan olub. 1947-ci ilə qədər Ağdam, Ağstafa, Ucar məktəblərində oxuyub, 1952-ci ildə Bakıda orta məktəbi bitirib. Həmin il indiki Neft Akademiyasına daxil olub, 1975-ci ildə oranı "Dağ mühəndisi geofizikası" ixtisası üzrə bitirib.
K.Kərimov 1961-ci ildə əyani aspiranturaya daxil olub, 1964-cü ildə elmlər namizədi dissertasiyasını uğurla müdafiə edib. 1978-ci ildə Moskvada doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək geologiya-minerologiya elmləri doktoru elmi dərəcəsi alıb. 1990-cı ildə Moskva BAK tərəfindən ona geofizika üzrə professor rütbəsi verilib. 1991-ci ildə Azərbaycan dövətinin Əməkdar Elm Xadimi adına layiq görülüb. 1992–1996-cı illərdə ARDNŞ-in nəzdindəki Geofizika Baş İdarəsinin rəisi vəzifəsində işləyib. 1996–2005-ci illər Geofizika və Mühəndis Geologiyası İB-nin baş direktoru vəzifəsində çalışıb. 2006–2008-ci illərdə Geofizika və Geologiya İdarəsində elmi işlər üzrə baş müşavir vəzifəsində çalışıb.
O, Azərbaycanda onlarla beynəlxalq əhəmiyyətli elmi konfrans, simpozium və seminarlar təşil edib. Eləcə də K.Kərimov dünyanın müxtəlif ölkələrində keçirilən beynəlxalq konfranslara qatılaraq ölkəmizi layiqincə təmsil edib.
Prof. K.Kərimov bir neçə beynəlxalq akademiyanın həqiqi üzvü və 2001-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilib. Onun rəhbərliyi altında 1993–1995-ci illərdə Azərbaycanda uzunluğu 100–120 km 6–7 strukturdan ibarət yeni bir neft qazlı tektonik zona aşkar edilib, ona ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin ölkəyə rəhbərliyə qayıtması münasibətilə "Qayıdış" adı verilib.
Elmi nailiyyətlər
Prof. K.Kərimovun elmi işləri bir neçə dəfə AMEA-nın ən yüksək nəticəsi siyahısında əksini tapıb. Onun iki ixtirası isə bəşəri əhəmiyyətli kəşf hesab olunur.
Bu kəşflər öz mahiyyətinə görə elmin ən böyük nailiyyətlərindən hesab edilə bilər. Prof. K.Kərimov həm də istedadlı rəssamdır. 1956-cı ildən minlərlə karikaturanın müəllifidir. Bu əsərlərin başlıca mövzusunu Ermənistanın Azərbaycana qarşı apardığı savaş və onun acı nəticələri təşkil edir. K.Kərimov öz əsərlərində terrorizmi, narkomaniyanı, irqçiliyi, ədalətsizliyi, erməni zülmünü ustalıqla ifşa edir.
Onun "Soyqırım", "Azərbaycan və onun düşmənləri", "Terrorizm və qanlı ləpirlər", "Terrorizmə yox!", "Hiddət və nifrət" və başqa kitab-kataloqları işıq üzü görüb. İndiyədək rəssamın dünyanın müxtəlif ölkələrində 18 fərdi sərgisi keçirilib.
Prof. K.Kərimovun bir oğlu, bir qızı var.
Benkalis adası
Benkalis adası — İndoneziya ərazisinə daxil olan ada. Ada inzibati baxımından Riau vilayətinin Benkalis dairəsinə daxildir.
Coğrafiya
Adanın sahəsi 938,4 km²-dir. Adanın ölçüləri — 68×19 km.
İqtisadiyyat
Adanın limanları vastəsi ilə meşə materialları, tütün, kauçuk və rezin bazarlara çıxarılır.
Sumatra ilə Benkalis arasında dəniz əlaqəsi mövcuddur Turistiki maşrutlar da vardı.
Xəlil Musayev
Musayev Xəlil İsrafil oğlu — avar əsilli Dağıstan boyakarı, karikaturaçı, mənzərə rəssamı.
Haqqında
Musayev Xəlil İsrafil oğlu 1896-cı ildə Dağıstanın Çox aulunda anadan olmuşdur. Avarların Manijal nəslinə mənsub atası İsrafil bəy Musayev çarın şəxsi qvardiyasında xidmət etmiş, sonra isə mahal naibi olmuşdu. X.Musayev Tiflis Qafqaz İncəsənəti Təşviq Cəmiyyətinin nəzdindəki Boyakarlıq və Heykəltəraşlıq Məktəbində, Münhen Rəssamlıq Akademiyasında təhsil almışdır.
1913-cü ildən Tiflisdə "Molla Nəsrəddin" jurnalında rəssamın "Xəlil Mussayev", "Mussayev Çoxski", "X.M." imzaları ilə (müəllif öz rəsmlərini həm kiril, həm də ərəb hərfləri ilə imzalayırdı) 20-yə yaxın karikaturası ("Molla Nəsrəddin"in dostları və düşmənləri","Müsəlman ziyalısı", "Rus və müsəlman qadını teatrda", "Culfada əvvəlinci parlamanın üzvü", "Tiryəkxanada" ("Maarifin mərkəzi olan Tiflis şəhərində müsəlmanların gecə-gündüz məşğuliyyəti"), "Rəşt şəriətmədarı və rus konsulu", "Qəribə tərəzi", "Bizim əyləncəmiz", "Şamaxıda məktəb barəsində şura", "Qoymaram oğlumu məktəbə aparasan" və s.) çap olunmuşdur. Onun karikaturaları "Molla Nəsrəddin"lə yanaşı Bakıdakı "Kəlniyyət" (naşir Seyid Hüseyn, redaktor H.İ.Qasımov) və rusdilli "Baraban" (naşir İ.Aşurbəyli və B.Şahtaxtinski, redaktor Ə.Əzimzadə) satirik məcmuələrində də çap olunmuşdu. Bu karikaturalar yalnız mövzunun aktuallığı ilə deyil, həm də rəsm texnikasının yetkinliyi və koloritliliyi ilə seçilirdi.
Milliyyətcə avardır. 1916-cı ildə xaricə, Avropaya mühacirət etmişdir. Münhendən qayıtdıqdan sonra Temirxanşurada (indiki Buynaksk) yaşayan Xəlil Musayev tədricən yaradıcılığında portret janrına daha böyük üstünlük verməyə başlamışdı. Siyasi təmayülündən asılı olmayaraq 1917–1920-ci illərdə Şimali Qafqaz və Dağıstan tarixində həlledici simalara çevrilən Nəcməddin Qotsinski, Ullubiy Buynakski, Səid Qabiyev, Əlibəy Taxo-Qodi, Uzun Hacı və b. tanınmış həmvətənlərinin portretlərini işləmişdi. 1917-ci ildə Andi aulunda toplanan dağlı xalqlarının qurultayı da Xəlil Musayevin rəsmləri ilə günümüzə görümlü şəkildə çatdırılmışdır. İlk Dağıstan ədəbi-bədii jurnalı sayılan "Tanq Çolpan" (1919) məcmuəsinin yüksək səviyyəli tərtibatında da onun mühüm xidmətləri vardı. 1919-cu ildə Vladiqafqazda rəssamın ana vətənindəki ilk və son sərgisi açılmışdı. Dövrün bütün gərginlik və qarma-qarışıqlığına baxmayaraq sərgi böyük maraq doğurmuş, haqqında rusdilli mətbuatda bir sıra müsbət rəylər çıxmışdı. Xəlil Musayevin bioqrafiyası, xüsusən də həyatının yeniyetməlik və ilk gənclik dövrü ilə bağlı bir sıra məlumatlar onun 1936-cı ildə Münhendə çap olunmuş "Sonuncu cəngavərlər ölkəsi" kitabında toplanmışdır. Avtobioqrafik səciyyəli bu əsər alman qadın yazıçısı Luiza Laporta ilə birlikdə yazılmışdı. Belə ki, süjet və epizodlar Xəlil Musayevə, mətnin ədəbi cəhətdən işlənməsi isə Luiza Laportaya məxsus idi. İllüstrasiyaları Xəlil bəy özü çəkmişdi. Müəllif qarşısına bütünlükdə doğma yurdunun obrazını yaratmaq vəzifəsi qoyduğundan burada etnoqrafik çalarlara, xalq adət və ənənələrinin, bayram və mərasimlərin təsvirinə də geniş yer verilmişdi. İstər nəşr edildiyi dövrdə, istərsə də sonralar böyük maraq doğuran kitab 1990-cı ildə Sürəyya Ülkərin türkcəyə tərcüməsində "Sonuncu bahadırlar ölkəsi" adı ilə İstanbulda, 1999-cu ildə isə qumuq yazıçısı Sayalı Hacıyevanın rus dilinə tərcüməsində Mahaçqalada nəşr olunmuşdur.
1925–1947-ci illərdə rəssamın Cenevrə, Münhen, Berlin, Roma, Florensiya, İstanbul, Madrid, Tehran, Nyu-York kimi şəhərlərdə böyük maraq doğuran sərgiləri açılmışdı. Onun "1001 gecə" nağıllarının müharibə öncəsi alman nəşrlərinin birinə son dərəcə gözəl illüstrasiyalar çəkməsi haqqında məlumat yayılsa da, hələlik həmin əsərləri üzə çıxarmaq mümkün olmamışdır. Xəlil Musayev 1938-ci ildə Berlində əsilzadə ailəsindən olan alman qadını, baronessa Melani Oliviya Yuliya fon Nagel ilə ailə qurmuşdu. İstedadlı şair və tərcüməçi kimi tanınan, rəssamın ilham pərisinə və bir sıra portretlərinin qəhrəmanına çevrilən bu qadın 2006-cı ildə, 96 yaşında vəfat etmişdi. Həyatının son yarım əsrini Jerome ana adı altında rahibə kimi ABŞ-nın Konnektikut ştatındakı monastırda keçirmişdi. Xəlil bəyin bir sıra şəxsi əşyalarını və 100-dən çox tablosunu qoruyub saxlamış və SSRİ-nin süqutundan sonra rəssamın son iradəsini yerinə yetirərək onları Dağıstana göndərmişdi. Hazırda həmin əsərlər Xəlil Musayev muzeyinin əsas ekspozisiyasını təşkil edir.
İkinci Dünya müharibəsi illərində rəssam və onun xanımı faşist həbs düşərgələrindəki müsəlman, ilk növbədə isə Dağıstan əsilli məhbusların taleyi ilə yaxından maraqlanmışdılar. Xəlil Musayev Türkiyə Qızıl Aypara Cəmiyyətinin təmsilçisi kimi Almaniyanın müxtəlif düşərgələrində olmuş, imkan daxilində həmvətənlərinə ərzaq və siqaret yardımı göstərməyə çalışmışdı. Rəssam çap olunmamış "Münhen gündəlikləri" adlı qeydlərində əsirlərlə görüşlərindən birini ürək ağrısı ilə təsvir edərək yazırdı: "Əsirlərin yanına gedirik. Yolda cır-cındır içərisində olan minlərlə ac-yalavac adam gördük. Düşərgənin hər yerindən fəryad səsləri ucalırdı. Onların arasında çoxlu dağıstanlı və çeçen var. Qafqazlılar bizimkilərin kütləvi şəkildə məhv edildiklərini deyirdilər. Müsibət içərisində olan adamların danışdıqlarının hamısını yaza bilmirəm. Bu insanlıq üçün bir üz qarasıdır. Əgər belə əməllər zəfər çalacaqsa, mən ölümü daha üstün tuturam".
Həmvətənlərinə imkanı daxilində kömək etməsinə, müharibədən sonra isə amerikan zonasında qalmış dağıstanlı hərbi əsirlərin Türkiyəyə göndərilməsinə yardım göstərməsinə baxmayaraq Xəlil Musayev heç vaxt siyasi proseslərə qoşulmamışdı. Həmin dövrdə Almaniyada fəaliyyət göstərən Şimali Qafqaz siyasi mühacirləri ilə əlaqələri yalnız dara düşmüş insanlara maddi-mənəvi yardım göstərmək işi ilə məhdudlaşmışdı. O, tarixi vətəni ilə əlaqələrini daha çox öz sənətində, əsərlərində gerçəkləşdirməyə çalışırdı. Bütünlükdə Dağıstan tarixi və təbiəti, ilk növbədə isə milli koloriti, saflığı, məsumluğu ilə seçilən dağlı qadınların silsilə portretləri rəssamın yaradıcılığında əsas yer tuturdu. Bir sıra müasirləri Xəlil Musayevin müasir boyakarlığa "Dağıstan madonnasının" obrazını gətirdiyini əsaslandırmağa çalışırlar.
İkinci Dünya müharibəsi başa çatandan sonra – 1947-ci ildə Xəlil Musayev ABŞ-yə mühacirət etmişdi. Artıq həmin dövrdə o, ağır xəstə idi. Yeni vətəndə yalnız iki il yaşaya bilmişdi. Rəssamın məzarı Nyu-Yorkun təxminən yüz kilometrliyində yerləşən kiçik Betlehem şəhərindədir.
Ayaz Quliyev
Ayaz Quliyev (tam adı: Ayaz Bəxtiyar oğlu Quliyev, ; ) — Azərbaycan və talış əsilli Rusiya futbolçusu, hazırda "Ximki" futbol klubu və vaxtilə Rusiyanın gənclərdən ibarət yığmasında çıxış edən yarımmüdafiəçi.
Həyatı
Azərbaycan əsilli futbolçu Ayaz Bəxtiyar oğlu Quliyev 27 noyabr 1996-cı ildə Rusiyanın Moskva şəhərində anadan olmuşdur. Əslən Masallı rayonunun Boradigah qəsəbəsindən olan Ayaz hal-hazırda "Rostov" FK və Rusiyanın gənclərdən ibarət yığmasında yarımmüdafiəçi kimi çıxış edir. Ayaz ailənin ilk övladıdır. Onun futbola marağı uşaq yaşlarından özünü göstərməyə başlamışdı. O, 5 yaşında Moskvada "Spartak-2" idman məktəbinə daxil olur. 2002-ci ildə Ayaz "Spartak"ın altıyaşlı futbolçularından ibarət qrupa keçir. 2011-ci ildə Quliyev Rusiyanın yeniyetmələrədən ibarət milli komandasına daxil edilir.
Orta təhsilini Moskvada bitirən Ayaz ali təhsilini də Moskvada almışdır. 2013-cü ildə Moskva Dövlət Bədən tərbiyəsi Akademiyasına daxil olmuş və 2017-ci ildə Akademiyanı bitirmişdir.
Karyerası
2013-cü ildə İngiltərə və Rusiya komandaları arasında keçirilən oyunda Ayaz mükəmməl oyun nümayiş etdirmişdi. O, bu qarşılaşmanın ilk qolunu vurmuş və bu qol həftənin ən gözəl qolu seçilmişdi. Ayaz 2016-cı ilin noyabr ayında Rusiya ilə İsveçrə milli komandaları arasında keçirilən oyunda meydana fasilədən sonra çıxır və oyunun son həll edici qolunu vuraraq oyunun nəticəsini heç-heçə edir.(2:2) Moskva Spartakının yetirməsi 2017-ci ilin əvvəllərində Mahaçqalanın "Anji" futbol klubuna transfer olmuşdu. Rusiya PL-da keçirilən "Zenit-Anji" futbol klublarının oyununda Quliyev oyunun ən yaxşı oyunçularından biri idi. 2018-ci ildən Ayaz Rusiyanın "Rostov" futbol klubuna daxil olub. Bu yaxınlarda Rusiya PL-nın 4-cü turunun görüşləri zaman "Rostov" futbol klubu "Yeniseyi" qarşılayıb. "Rostov" bu oyunda 4:0 hesabı ilə qələbə qazanıb. Bu oyunda Ayaz 90 dəqiqə meydanda olub. Ayaz vurulan qollardan birinin ötürməsini edib və özü oyunun son və həlledici qolunu vurub. Quliyev bu oyunun da ən yaxşı oyunçusu seçilib. Quliyev 2019-cu ilin yanvarında 3 milyon avro müqabilində "Spartak"Moskva klubuna transfer oldu.
Asarum lemmonii
(Asarum lemmonii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hesabat
Hesabat – verilmiş mövzu üzrə informasiyanın, adətən, müəyyən çap blankı, yaxud forması şəklində verilməsi. Uyğun proqramın köməyilə hazırlanmış hesabatlarda mətn, qrafika və diaqram ola bilər. Verilənlər bazalarının idarəolunması proqramlarında hesabat formaları yaratmaq və onları generasiya etmək üçün xüsusi proqramlar ola bilir.
Doqquz naməlum
İlk məlumatlar
"Doqquz naməlum" cəmiyyəti haqqında ilk məlumatlar eradan əvvəl III əsrə aiddir və hind çarı Aşokanın hakimiyyəti dövrünə təsadüf edir. Çar Çandraquptanın nəvəsi olan çar Aşokanın Hindistanın tarixində çox böyük və əhəmiyyətli rolu var. Aşoka da babası kimi Hindistanın birləşdirilməsi siyasətini davam etdirir və Cənubi Asiyanın əhəmiyyətli bir hissəsini Hindistana birləşdirir. Hakimiyyətə gəldikdən səkkiz il sonra Aşoka daha bir qonşu dövlətə, Kəlküttə və Mədrəs arasında yerləşən Kalinqaya müharibə elan edir və bu müharibə Hindistanın tarixinə ən qanlı müharibələrdən biri kimi düşür. Müharibə zamanı 150 min nəfər insan əsir düşür, 100 mindən çox insan isə həlak olur. Kalinqanın Hindistana birləşdirilməsi həm ticari-iqtisadi baxımdan, həm də imperiyanın güclənməsi nöqteyi-nəzərindən çox strateji əhəmiyyət daşıyırdı. Lakin müharibənin belə qanlı və dəhşətli sonluğu Aşokanın özünü də çox məyus edir və o qərara gəlir ki, bundan sonra torpaqların birləşdirilməsi qılınc gücünə yox, insanların qəlblərini fəth etməklə baş tutmalıdır. Bu müharibə Aşokanın buddizmi qəbul etməsinə və ölkədə yayılıb möhkəmlənməsinə səbəb oldu. Buddizmdə inancı daha da kamilləşən Aşokanı sanki dəyişirlər. Onun nəzərində Budda istəyir ki, insanlar təhlükəsiz və sülh şəraitində xoşbəxt yaşasınlar və öz iradələrinə uyğun davransınlar. Aşoka həm də qurban vermə mərasimini, məcburi əməyi də ləğv edir. Qorunan heyvanların siyahısı tutulur, meşələrin yandırılması, ovçuluq qadağan olunur. Sadə insanlarla davamlı görüşən və hədiyyələr verən Aşokanın əmri ilə sosial təyinatlı obyektlər - universitetlər, pulsuz mehmanxanalar, su kanalları və s. tikilir. Eyni zamanda bütün Hindistan boyunca yollar yenilənir. Bir sözlə, hökmdarın bütün əxlaqi-mənəvi xüsusiyyətləri, düşüncələri, dünyagörüşü tamamilə dəyişir. O düşünür ki, nə qədər güclü hökmdar olsa da, kütləyə qadağalarla nəzarət etmək və onu yönləndirmək olmaz. Bunun üçün elə bir cəmiyyət, qurum yaradılmalıdır ki, bəşəriyyəti elə insanların özündən qorusun. Beləliklə də, əsrar dolu "Doqquz naməlum" gizli təşkilatı yaradıldı.
Bu təşkilat qədim və müdrik elmləri, bilikləri qoruyan anonim şəxslərin toplaşdığı təşkilat idi. Mütərəqqi biliklərin, kəşflərin naşı, axmaq və yüksək ambisiyalı ziyankar adamların əlinə düşməməsi bu birliyin əsas vəzifəsi idi.
Aşokanın əmri ilə bəşəriyyətə ziyan verəcək olan elmlərin çoxu məxfi saxlanırdı. Hind hökmdar öz ətrafına alimləri, kahinləri, astroloq və filosofları toplayır. O zaman alimlərin çoxu bu gizli təşkilata daxil oldular. Onlar öz tədqiqatlarını və kəşflərini davam etdirirdilər, lakin onlar haqqında məlumat vermirdilər. Lakin bununla belə, Aşokanın əsas məqsədi haqqında özündən başqa sadəcə səkkiz nəfər bilirdi. Təşkilatın qalan üzvləri planın ancaq az bir hissəsi ilə tanış idilər. Hökmdar gizli təşkilatın emissarlarını tacir qiyafəsi ilə ölkələrin alimləri ilə tanış olmaq, onların elmlərini öyrənmək məqsədi ilə Tibet, Çin, Yaponiya və Ərəbistana göndərirdi. Əldə olunan bütün elmi biliklər toplanaraq təhlil edilir və bunun üçün xüsusi hazırlanmış hücrələrdə toplanırdılar. Biliklərin arxivi eyni zamanda gizli yerlərdə çox ciddi qorunurdu. Gizli təşkilatın üzvləri qəsdən şayiə yayırdılar ki, guya gizli laboratoriyaları dəhşətli varlıq qoruyur. Bütün bunlar ona görə idi ki, macəra axtaranlar lazım olmayan yerlərə müdaxilə etməsinlər. Əsrlər keçdikcə də davamlı olaraq seçilmiş doqquz nəfər mütərəqqi elmi bilikləri və texnologiyaları insanlardan gizli saxlayırdılar. Səbəb isə bəşəriyyətin bu yeniliklərə hazır olmaları, kəşflərdən və yeni texnologiyalardan düzgün və yerində istifadə etmələri üçün zamanın yetişməsi idi. Təşkilatda birləşən "qoruyucular" istəyirdilər ki, insanlar bu nailiyyətlərdən ancaq xeyirli niyyətlər üçün istifadə etsinlər. Bununla belə "Doqquz naməlum" dünyanı müharibələrdən, insanların qəddarlığından, kütləvi qırğınlardan, epidemiyalardan qoruya bilmədi.
Doqquzlar kimdir?
Gizli təşkilatın tərkibi hər zaman müəmma olaraq qalıb. Məlum olan odur ki, doqquzlardan biri öldükdə onun yerinə onun qədər istedadlı və sirr saxlamağı bacaran biri gəlirdi.
Əkbər Şah dinə böyük maraq göstərirdi. Xristianlıq haqqında ona katolik missionerləri Klaudio Akvaviva, Antoni de Monserrat və digərləri geniş məlumat verirdilər. Öz təbəələrinə eyni xoş münasibətlə yanaşan Şah, bütün dinlərin geniş yayılması üçün dini etiqad azadlığını təmin edirdi.
1582-ci ildən etibarən ölkədə yeni dini inanc bərqərar etməyə çalışan Əkbər Şah Vəzir Əbul-Fəzllə birgə hazırladığı və İnduizm, Zərdüştilik, İslam və Xristianlığın bir sıra elementlərini özündə ehtiva edən "dini-ilahi" adlı yeni din yaratmışdı. Əkbər Şah deyirdi:
"Yalnız o din həqiqidir ki, onu ağıl da təsdiq edir. Bəzi axmaqlar, ənənələrin pərəstişkarları əcdadlarının adətlərini ağılın göstərişi kimi qəbul edir və bununla da özlərini əbədi olaraq rüsvayçılığa məhkum edirlər".
Onun ölümündən sonra arxivinin böyük hissəsinin yoxa çıxdığı barədə məlumatlar var.
Ehtimallar
"Doqquz naməlum"da Leonardo da Vinçi, Rocer Bekon və Paraselsin də adı çəkilir. Lakin bunu təsdiq edəcək hər hansı bir sənədə rast gəlinmir.
XIII əsrdə Rocer Bekonun teleskop, təyyarə, avtomobil, telefonla bağlı fikirləri, XV əsrdə Leonardo da Vinçinin vertolyot, sualtı qayıq, tırtıllı hərəkət və sair ideyaları meydana çıxmışdır.
1636-cı ildə Şventer adlı alim özünün "Fizika-riyaziyyat əyləncəsi" əsərində elektrik teleqrafının iş prinsipi və iki şəxs arasında "maqnit şüaları" vasitəsilə rabitə imkanları haqqında yazıb.
Monternberqli adı məlum olmayan başqa bir müəllif isə 1729-cu ildə ağ-qara və rəngli fotoşəkillərin hazırlanması prosesini təsvir edib. Onun əsərindən məlum olur ki, o, aydınlaşdırıcı preparatın və bərkidicinin kimyəvi tərkibini və fəaliyyətinin fiziki prinsiplərini bilmədən əldə etdiyi hazır "resept"dən istifadə edərək fotoşəkil əldə edib. Onun bu resepti hardan əldə etdiyi isə müəmmalıdır. Conatan Svift "Qulliver" əsərində Marsın iki peyki haqqında (kəşf olunmasından 156 il əvvəl), "İlahi komediya"da Dante Cənub Qütbündəki Xaç bürcünü (avropalılara 200 il sonra məlum olub) ətraflı təsvir ediblər. Bu məlumatları onlar hardan almışdılar? Böyük ehtimalla "Doqquzlar"ın qoruduğu gizlinlər hansı yollarlasa sızıb.
"Doqquz naməlum" haqqında açıq şəkildə ilk məlumat
XIX əsrdə "Doqquz naməlum" haqqında açıq şəkildə ilk məlumatı Lui Jakolio verdi. III Napoleon dövründə Kəlküttədə Fransanın konsulu olan Jakalionun çoxlu məxfi sənədlərə əli çatırdı. Buna görə də özündən sonra kitabxanasında bəşəriyyətin böyük sirlərinə həsr olunmuş xeyli kitab qaldı. Özünün yazdığı kitabların birində Jakalio birbaşa qeyd edir ki, "Doqquz naməlum" birliyi olub və indi də var.
Onun fikrincə, 22 əsr ərzində bu gizli təşkilatın əhatə etdiyi ərazilərdə (bu da az qala bütün dünya idi) elmin bütün sahələri üzrə gizli tədqiqatlar aparılıb və nəticələri xüsusi kitablara yazılıb. Bu qiymətli elm xəzinəsi isə gizli birliyin fəaliyyət göstərdiyi əsas bölgədə - Orenburq çöllərində və Samara quberniyasının cənubunda yerləşir. Fransız diplomat bu haqda özünün Rusiya inqilabı öncəsi məhdud sayda çap etdirdiyi "Atəş udanlar" kitabında iddia edir. Samaralı diyarşünas O.V. Ratnik bu məlumatlarla maraqlanıb, gizli təşkilatın əsas "qərargahı"nın yerini tapmağa çalışmışdı. Lakin o, Orenburq çöllərində arxeoloqların maraqlı bir kurqan tapdıqları haqqında məlumatdan başqa heç nə əldə edə bilmədi. Kurqanın tarixi e.ə. III minilliyin sonu, II minilliyin əvvəlinə aid idi. Qəbirdə yaşlı kişi skeleti, yanında misdən xeyli sayda əşya, qılınc və xarici görünüşündən qədim hindlilərin tufan allahının silahına bənzəyən toppuz vardı. "Doqquz naməlum"un Orenburq-Samara bağlılığına tarixçi-etnoqraf Kirill Serebrenitskinin qeydlərində də rast gəlinir. O, qeyd edir ki, Orenburq çöllərində qədimdən sirli güclərə sahib olan tərki-dünya həyat sürən "sülalə" yaşayıb.
Enuma eliş
Enuma eliş (130px; akk.. enūma eliš) — dünyanın yaradılması haqqında Babil və Akkad eposu. Adı eposun ilk iki sözündən: "enūma eliš" - "nə zaman yuxarıda" götürülmüşdür. Mətn şumer dilində mixi yazısı ilə yeddi gil lövhələr üzərində yazılmışdır. Bu kitabələr Assuriya çar kitabxanasına məxsus olmuşdur. Onun yaranma tarixi e.ə. II minilliyə təsadüf edir.
Yaranması
Eposun yaranması stadial xarakter daşısa da o, tarixi şəraitlərlə əsaslandırılmışdır. Eposun məğzini paneqiriklər və ağılar təşkil edir. Türk və rus ədəbiyyatındakı leksik düzüm və üslub bu eposun üslubuna daha yaxındır. == İlk sətir ==
Oleq Babayev
Oleq Babayev — Ukraynalı politoloq, Ukrayna Ali Radasının VI çağırış xalq deputatı; Kremençuk şəhərinin meri (2010-2014), "Vorskla" (Poltava) futbol klubunun prezidenti (2005-2014); Atası azərbaycanlıdır.
Vəfatı
26 iyul 2014-cü il tarixində, yerli vaxtla səhər saat 10.00-da evindən bayıra çıxdığı zaman naməlum avtomobildən enən maskalı naməlum şəxslər onu avtomatdan atəşə tutublar. Nəticədə Oleq Babayev yerindəcə dünyasını dəyişib.
Mikania killipii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Phytoseius huaxiensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
REPL
REPL — sadə interaktiv proqramlaşdırma mühiti. Bu termin daha çox Lisp proqramlaşdırma dilinin interaktiv mühitinə aid işlədilir, ancaq Smalltalk, Python, Ruby, Haskell, Scala, JavaScript və başqa dillərin interaktiv mühitinə də aid edilə bilər. Belə mühitdə istifadəçi hər hansı ifadəni daxil edə bilər ki, mühit onu dərhal hesablayar, hesablamanın nəticəsini isə istifadəçi üçün əks etdirər. “Read-eval-print loop” adı Lisp dilinin bənzər funksiallığı gerçəkləşdirən primitivlərinin adından götürülüb: Hər hansı dil üçün REPL-mühitini gerçəkləşdirməkdən ötrü yuxarıda sadalanan üç funksiyanı gerçəkləşdirmək və onları sonsuz dövrdə birləşdirmək kifayətdir. Yeni dilin öyrənilməsi zamanı REPL-mühiti çox əlverişli olur, çünki istifadəçiyə sürətli əks əlaqə təqdim edir.
Vəfalı Səriyyə (pyes)
Vəfalı Səriyyə və ya Göz yaşları içərisində gülüş—Cəfər Cabbarlının məşhur 4 pərdəli dramı,əsər 30 dekabr 1915-ci ildə yazılmışdır. Bu əsərdə müəllif cəmiyyətdəki ədalətsizliklərdən bəhs edir.
Mövzu və Süjet
Əsərdə cəmiyyətdəki ədalətsizliklər özünü göstərirdi. Pyes XX əsrin əvvəllərində ədəbi-mədəni və mənəvi mühitin aydın şəkildə özündə əks etdirir. Vəfalı Səriyyə yaxud Göz yaşları içərisində gülüş ədəb- mədəni və mənəvi mühitin aydınlığa çıxmasında, peşəkar teatrın püxtələşməsində, yeni aktyor nəslinin yetişməsində əhəmiyyətli rol oynayır. Pyesin baş qəhrəmanları Səriyyə və Rüstəmdir.Əsərdəki qəhrəmanlasr iki hissəyə bölünür: bir tərəf müasir təhsili, savadı və tərbiyəni təmsil edir.Bunlar Səriyyə. Onun əmisi oğlu və sevgilisi Rüstəm, dayısı oğlu Məhərrəmdir. Mənfi tərəfdə isə Səriyyənin anası Çimnaz, onun dayısı Həmzə, dayısı oğlu Qurbandır.İkinci tərəf köhnə dədə-baba mühitini,təhsilsizliyi və müasir mədəniyyətdən uzaqlığı təmsil edir. Bu yaxın qohumlar arasında konfilikt sadədir: Səriyyə bir yerdə böyüdüyü əmisi oğlu student Rüstəmi sevir. Lakin qızın anası Çimnaz onu öz qohumuna-dayısı oğlu Qurbana vermək istəyir. Sonda pristav gəlib qanunsuzluğun qarşısını alır. Zorla kəbin kəsdirənləri məsluiyyətə cəlb edir. Pyesin sonluğu M.F.Axundzadənin pyeslərini xatırladır:orada da sonda çar hökumət orqanlarının işə qarışması ilə ədalətin və həqiqətin qələbə çalmasının şahidi oluruq.
Yeni Zelandiya Hava Yolları reys 901
Yeni Zelandiya Hava Yolları 901 səfər saylı uçuşu, Yeni Zelandiyanın Oklend Beynəlxalq Havalimanı ilə Antarktida arasında gediş-dönüş səfərləri edən, əsas funksiyası sərnişinlərə Antarktida gəzintisi təqdim edən sərnişin daşıma xidməti olmuşdur. Bu xidmət, McDonnell Duqlas DC-10-30 təyyarəsinin istismarı ilə fevral 1977-ci ildən başladılmışdı, 1979-cu ilədək xidmət göstərmişdir.
Qəza
28 noyabr 1979-cu ildəki uçuş əsnasında, "İdarəli uçuş zamanı yerlə toqquşma" qəzası reallaşdı və uçuş heyəti də daxil olmaqla təyyarədəki bütün sərnişinlər (ümumi 257 adam) həyatını itirdi.
Sərnişin və ekipaj üzvlərinin milliyətləri
Bu qəza baş verənə qədər Yeni Zelandiya heç bir qəzada və hadisədə sərnişinini itirməmişdi. Aşağıdakı siyahıda sərişinlərin və təyyarənin ekipaj üzvlərinin milliyəti ilə tanış ola bilərsiniz.
Şrapnel
thumb|right|
Asarum marmoratum
(Asarum marmoratum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şrapnel
Şrapnel — hazır vurucu ünsürləri — sferik güllə, çubuq, ikili pelerin (bir-biri ilə qısa trosla bağlanmış, içi qurquşunla doldurulmuş borucuqlar), oxları və s. olan artilleriya mərmisi. 1803-cü ildə bu karteç tipli mərmini təklif edən ingilis zabiti H.Şrapnelin adı ilə bağlıdır.
Şrapnel vintlənmiş başı olan, icində, korpusu dolduran vurucu ünsürlərdən diafraqma ilə ayrılan, tüstülü barıtdan olan itələyici ücrəti olan, polad korpusdan ibarətdir. Vurucu ünsürlərin arası aşağıdan tüstüyaradan tərkiblə (Şrapnelin partlayışının müşahidəsini asanlaşdıran tüstü buludunu yaratmaq üçün), üstdən isə kanifol yaxud kükürdlə(ünsürlərin korpusun içində yerdəyişməsinin qarşısını almaq üçün)doldurulur. Korpusun içilə itələyici PM doldurmasına qədər, içində barıt olan mərkəzi borucuq gedir. Distansion partladan şrapnelin havada, hədəfin üzərində, topdan bir qədər məsafədə partlamasını təmin edir. Şrapnel açıq yerləşən canlı qüvvəyə qarşı olduqca effektiv idi, lakin XX əsrin 40-cı illərində, yerini qəlpəli və qəlpəli-fuqas mərmilərə verərək, öz əhəmiyətini itirdi.
1960-cı illərin sonunda, canlı qüvvənin məhvi üçün oxformalı vurucu ünsürlərlə təchiz olunmuş artilleriya mərmiləri ortaya çıxdı. Məsələn amerikan ordusunda 105-mm mərminin, (uzunluğu 25 mm kütləsi 0,5q) 8000 oxformalı polad çubuqları var. Distansion partaıdanın işə düşməsi ilə, keçirgən vtulkada olan PM doldurması mərminin korpusunun başlıq hissəsini dağıdır və itələyici barıt doldurmasını alovlandırır. Oxlar mərminin içində bayıra atılır və yayılır. Oxların aerodinamik forması və onlarda pərlərin olması onların ucu irəli uçmağını təmin edir.
Baçiu (Arxangel)
Baçıu — Başqırdıstan Respublikasının Arxangel rayonunda yerləşən kənd. Kənd Bakaldı kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (38%), ruslar (33%) üstünlük təşkil edir.
Karlos Marin
Karlos Marin — ispaniyalı bariton və İl Divo qrupunun üzvü.
Həyatı
Marin Hessendə anadan olmasına baxmayaraq, İspaniyanın Madrid şəhərində böyüyüb. O musiqi karyerasına çox erkən başlayıb, o artıq səs yazmalar ilə məşğul olub və hətta səkkiz yaşında 800 tamaşaçının qarşısında çıxış edib.
12 yaşında İspaniyaya köçüb hansı ki, burada o televiziya proqramlarında bir neçə mükafat qazanıb. O uşaqlığından musiqi sahəsində olub və bir neçə baritondan da dərslər alıb.
İl Divo
2003-cü ilin dekabrında o dörd kişi müğənnidən ibarət beynəlxalq İl Divo qrupuna qoşuldu. Qrupda ondan başqa fransız pop musiqiçi Sebastien İzambard, amerikalı tenor David Miller və isveçrəli tenor Urs Büler yer alırlar.
Qrupun ilk albomu İl Divo adlanırdı . Albom 2004-cü ilin noyabrında işıq üzü gördü və bir ildən də az bir vaxtda beş milyondan çox satış həyata keçirildi. İkinci albom — Ankora 7 noyabr 2005-ci ildə Birləşmiş Krallıqda, üçüncü albom Siempre isə 21 noyabr 2006-cı ildə ABŞ-də, 27 noyabr 2006-cı ildə isə beynəlxalq satışa çıxarıldı.
Microfloppy disk
Microfloppy disk - Apple Macintosh və IBM-uyumlu kompüterlərdə istifadə olunan, diametri 3.5 düym olan və plastmas qında yerləşdirilmiş yumşaq disk. Belə disketin maqnit diski ferrooksidlə örtülmüş maylar “plyonka”dan hazırlanır. Macintosh kompüterlərinin birüzlü disketi 400 Kbayt, ikiüzlü (standart) disketi 800 Kbayt, yüksək sıxlıqlı ikiüzlü disketi isə 1.44 Mbayt informasiya saxlaya bilir. IBM-uyumlu kompüterlərdə tutumu 720 kbayt və ya 1.44 Mbayt tutan üçdüymlük disketlərdən istifadə olunur.
Lyublyana Universiteti
Lyublyana Universiteti (,, qısaca UL) — Sloveniyanın paytaxtı Lyublyana şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.
Tarixi
Lyublyana Universitetinin əsası 1919-cı ildə qoyulmuşdur.
Xarici əlaqələri
Utrext Şəbəkəsinin üzvüdür.
Phytoseius huqiuensis
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Xədicə Sultan (IV Mehmedin qızı)
Xədicə Sultan - IV Mehmed in və Əmətullah Rabiyə Gülnuş Sultanın qızıdır. II Süleyman və II Əhməd in qardaşı qızı, II Mustafa və III Əhməd in böyük bacısı və I Mahmud un bibisidir.
Həyatı
1662-ci ildə dünyaya gələn Xədicə Sultan ilk evliliyini 13 yaşında atasının müsahibi Mustafa Paşa ilə gerçəkləşdirdi. Toy mərasimi kiçik qardaşı Şahzadə Əhməd in sünnət mərasimi ilə birlikdə keçirildi. Ədirnə də 14 gün boyunca davam edən bu toy mərasimi o qədər təntənəli keçmişdi ki, Xədicə Sultanın cehizi 86 qatırla daşınmışdı. 11 il davam edən bu evlilikdən Sultanzadə Mehmed Bəy, 7 yaşında vəfat edən Həsən Bəy və kiçik yaşlarında vəfat edən digər övladları dünyaya gəldi. 1685 tarixində Mustafa Paşa nın vəfatı ilə Xədicə Sultan dul qaldı. 1691-ci ildə Kürəkən Həsən Paşa ilə evləndirildi. 23 il davam edən bu evlilikdən Xədicə Sultanın bir qızı və iki oğlu dünyaya gəldi. 17 noyabr 1703 tarixində Həsən Paşa nın sədrəzəm təyin edilməsi ilə Xədicə Sultan da gücləndi. Ancaq 28 sentyabr 1704 tarixində Həsən Paşa vəzifədən alındı və hər ikisi İzmit şəhərinə sürgün edildi. Bir müddət burda yaşayan cütlük qısa zamanda İstanbul a geri qayıtdı. Həsən Paşa nın 1713 tarixində vəfat etməsi ilə, Xədicə Sultan dul qaldı. Geridə qalan 30 illik həyatında bir daha evlənmədi. 9 may 1743 tarixində qardaşı oğlu I. Mahmud un səltənətində vəfat etdi.
Ubuntu Touch
Ubuntu Touch – (Ubuntu Phone olaraq da tanınır) Canonical Ltd.. və Ubuntu cəmiyyəti tərəfindən inkişaf etdirilən mobil əməliyyat sistemidir. Əməliyyat sistemi Ubuntunun mobil versiyasıdır. Əməliyyat sistemi sensor ekran lı telefon və planşet lər üçün nəzərdə tutulub.
Xarici keçidlər
http://www.ubuntu.com/phone
Mikania kleiniana
Mikania kleiniana Mikania kleiniana Mikania kleiniana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Asarum maximum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
İrina Poltoratskaya
İrina Poltoratskaya (d. 12 mart 1979) — Rusiyanı təmsil edən həndbolçu.
Karyerası
İrina Poltoratskaya Rusiya yığmasının heyətində 2008-ci ildə Çinin ev sahibliyində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunlarına qatıldı. Final oyununda Norveç yığmasına 34:27 hesabı ilə məğlub olan Rusiya yığması, XXIX Yay Olimpiya Oyunlarını 2-ci yerdə başa vurdu və gümüş medal qazandı.
Heçi
Heçi — Çinin Quansi-Çjuan muxtar rayonunda 4 milyona yaxın əhalisi olan şəhər.
Eldar Əzimzadə
Eldar Əzimzadə — Azərbaycan-sovet futbol hakimi, FİFA arbitri (1979). 3 dəfə SSRİ-nin ən yaxşı hakimi seçilmiş, 9 dəfə ən yaxşı 7 hakimi sırasına daxil olmuşdur. Futbol üzrə SSRİ çempionatında 148 matçda meydanda olmuşdur.
Həyatı
Eldar Əzimzadə 1934-cü il mayın 25-də Şuşada anadan olub. Yeniyetmə yaşlarında İçərişəhərin məhəllələrində yaşıdları ilə top qovan Eldar komandada hücumçu kimi oynayırdı. Texnikası və qol vurmaq bacarığı ilə yoldaşlarından fərqlənirdi. Günlərin birində oyundan sonra istirahət edərkən idman ustası, "Neftçi" (Bakı) klubunun əsas müdafiəçilərindən biri olmuş Naum Naumtsev ona yaxınlaşaraq Andreyev adına zavodun futbol komandasının məşqçisi olduğunu və Eldarı öz komandasında görmək istədiyini bildirir. Gənc Eldarın futbolçu karyerası belə başlayır.
1950-ci illər
1952-ci ildə 18 yaşlı Eldar Azərbaycanın gənclərdən ibarət milli komandasının tərkibində Daşkənddə keçirilən SSRİ birinciliyində iştirak edir. 1957-ci ildə Azərbaycan Bədən Tərbiyəsi İnstitutunda təhsilini bitirdikdən sonra Əzimzadə ali məktəbdə qalaraq, futbol üzrə müəllim işləyir. O zaman kafedrada Tofiq Bəhramov, Şamil Rzayev, Boris Zayonts kimi tanınmış mütəxəssislər çalışırdılar. Eldar da təcrübəli müəllimlərin biliklərindən bəhrələnirdi. Həmin ilin sentyabrında Bakı birinciliyi uğrunda yeniyetmələrdən ibarət Dinamo və Spartak komandalarının qarşılaşmasının hakimi gəlib çıxmadığı üçün Futbol Federasiyasının məsul işçisi Boris Zayonts Eldardan oyuna hakimlik etməsini xahiş edir və beləcə onun hakimlik karyerası başlayır.
1960-cı illər
Bundan sonra E.Əzimzadə SSRİ çempionatının güclülər dəstəsinin (o zaman "A" qrupu adlanırdı) oyunlarında baş hakim kimi birinci dəfə 1967-ci il sentyabrın 25-də Moskvada Torpedo və Zarya komandaları arasındakı matçı idarə edib. Həmin oyuna nəzarət edən nüfuzlu komissiya E.Əzimzadənin hakimliyinə belə rəy vermişdi: "Oyun "yaxşı" qiymətə layiqdir. E.Əzimzadə güclülər dəstəsində növbəti görüşlərə tövsiyə edilməlidir". İlin sonunda həmyerlimiz ümumittifaq dərəcəli hakim adına layiq görüldü.
1968-ci il mövsümündə bir neçə oyunu idarə etdikdən sonra bakılı referini çempionatın ən məsul matçlarından sayılan Dinamo Kiyev – Torpedo qarşılaşması gözləyirdi. Həmin qarşılaşma haqqında təəssüratlarını Eldar Əzimzadə "Məhəbbətim mənim – futbol" adlı kitabında oxuculara belə nəql edir:
"Bu xəbəri eşidəndə qulaqlarıma inanmadım. Çünki bu, çox prinsipial oyun idi. Mən, köməkçilərim Rauf Adıgözəlov və Əliskəndər Nağıbəyov Ukrayna paytaxtına gəldik. Oyunun inspektoru Nikolay Latışev bizi gözləyirdi. 95 min tamaşaçı ilə bərabər, stadiona Ukrayna KP MK-nın birinci katibi Şelest və onun komandası da təşrif buyurmuşdu. Belə halda dizlərin necə əsməsin? Meydana çıxanda yenə də rəhmətlik anamın mənə bağışladığı Quranı öpüb cibimə qoydum. Bu həyəcanlı dəqiqələrdə onun köməyinə ümidim böyük idi. Oyun çox gərgin keçirdi. 35-ci dəqiqədə Streltsov hesabı açdı. Birinci hissə torpedoçuların xeyrinə qurtardı. Fasilədən sonra dinamoçular nəinki bu topun əvəzini çıxdılar, hətta 88-ci dəqiqədə qələbə topunu da vurdular."
1970-ci illər
1974-cü il həmyerlimiz üçün ən uğurlu illərdən biri olub. SSRİ birinciliyi oyunlarında "yaxşı" və "əla" qiymətlərlə hakimlik etdiyi üçün ilin sonunda onun adı ölkənin on ən yaxşı hakimi siyahısına daxil edildi.
Ertəsi gün "Sovetski sport" və digər mərkəzi qəzetlər məni bərk tənqid etdilər. Etiraf etməliyəm ki, bu ədalətli tənqid idi. Çünki kiyevli İ. Sabo kobud oynayırdı. Hətta bir epizodda fit çalınandan sonra özünü çox intizamsız apardı. O, topu götürüb rəqibin üzünə vurdu. Bu hərəkətinə görə Sabo meydandan qovulmalı idi. Mən isə ona sarı vərəqə göstərməklə kifayətləndim".''
Belə səhvlərə görə hakimlər də cəzalanırlar. Altı ay müddətinə hakimlikdən kənarlaşdırılandan sonra E.Əzimzadə yenidən SSRİ çempionatının birinci və güclülər dəstələrinin oyunlarını idarə etməyə başladı.
1974-cü il həmyerlimiz üçün ən uğurlu illərdən biri olub. SSRİ birinciliyi oyunlarında "yaxşı və "əla" qiymətlərlə hakimlik etdiyi üçün ilin sonunda onun adı ölkənin on ən yaxşı hakimi siyahısına daxil edildi.
1976-cı ilin fevralında Əzimzadə ilk dəfə beynəlxalq matça hakimlik etmək üçün dəvət alıb. İranda 12 ölkənin gənclərdən ibarət milli komandasının iştirakı ilə beynəlxalq turnir təşkil olunmuşdu. İran turnirindən sonra həmyerlimiz UEFA Kuboku uğrunda Rumıniyanın ACA komandası ilə Yuqoslaviyanın Srvena Zvezda klubu arasındakı matçı idarə edib. Bu oyunda ona tanınmış hakimlər – kaunaslı K. Andzyülis və riqalı M. Rubenis kömək ediblər. Gözlənildiyi kimi təcrübəli Yuqoslaviya futbolçuları böyük hesabla qalib gəlmişdilər. Həmin matçdan sonra bakılı hakim UEFA turniri çərçivəsində İstanbulun Qalatasaray və İngiltərənin Aston Villa komandalarının görüşünü idarə etmək üçün Türkiyədən dəvət alır.
1977-ci ildə Tunisdə yeniyetmələrdən ibarət milli komandalar arasında keçirilən birinci dünya çempionatında SSRİ-ni azərbaycanlı hakim Eldar Əzimzadə təmsil edib. Orada mərkəzi oyunlardan birini – Tunis-İspaniya görüşünü (1:1) idarə etdikdən sonra həmyerlimiz beynəlxalq dərəcəli hakim normasını ödəyib. Həmin il SSRİ birinciliyinin güclülər dəstəsində 100-dən artıq matça hakimlik etdiyinə görə Əzimzadə SSRİ Futbol Federasiyasının qızıl medalına layiq görülüb və o, dördüncü dəfə ölkənin on ən yaxşı hakimi siyahısına daxil olub.
Matç zamanı belə bir hadisə baş verib. Görüşün ortalarında tribunadan meydançaya daş atılıb. Əzimzadə oyunu dayandırıb, matçın komissarını meydana dəvət edərək deyib ki, qoy stadionda elan edilsin, əgər bir də meydana daş atılsa, o, görüşü dayandırıb, yerli komandaya məğlubiyyət verəcək. Bundan sonra azarkeşlər özlərini intizamlı aparıblar.
1979-cu ildə həm SSRİ çempionatının məsul görüşlərində, həm də UEFA turnirləri çərçivəsində keçirilən prinsipial matçlarda yüksək səviyyədə hakimlik etdiyi üçün E.Əzimzadəyə təkcə qalib komandaların deyil, həm də məğlub olmuş klubların rəhbərləri tərəfindən təşəkkürlər edilərək, xatirə hədiyyələri təqdim olunub. Buna misal olaraq Barselona – İpsviç və Torino- Ştutqart matçlarını göstərmək olar. Bu oyunları yüksək səviyyədə idarə etdiyinə görə FİFA 1979-cu ildə E.Əzimzadəyə beynəlxalq dərəcəli hakim adını verib.