cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
M4
5.56 mm-lik M4A1 avtomatı
Ağırlığı: 2.91 kq (Boş olarkən); 3.4 kq (Dolu olarkən)
Lülənin uzunluğu: 370 mm
Giliz: 5,56×45 mm NATO
Atış tipi: Qaz dövriyyəsi
Nişangah məsafəsi – 600 metr
Təsirli atəş məsafəsi – 360 metr
Güllənin zədələyici təsir məsafəsi – 600 metr
Güllənin maksimal uçuş məsafəsi – 800 metr
Güllənin başlanğıc sürəti – 880 metr/saniyə
Atəş tezliyi – 700–950 atəş/dəqiqədə
Atəş rejimi – üçlü atəş, avtomatik və tək-tək
Daraqın tutumu – 30 ədəd
Nişangah – Dioptrik
Üzərinə qoşula bilən qumbaraatan – M203
M4A1 və AK-74M əslində bu iki silah bir-birinə zidd döyüş sistemləri üzərinə hazırlanmışlar. M4A1 avtomatı AK-74M kimi dayanıqlı bir silahdır, lakin AK-74M-dən daha çox baxım tələb edir və bahalıdır. Bununla yanaşı 5.56 mm-lik mərmilər işlədir. Bu mərmilərdə hədəfi öldürmək yerinə ağır və yüngül yaralayır. AK-74M isə 5.45 mm-lik mərmilər istifadə edir ki, bu atrıq ölüm deməkdir. AK seriyası silahların M seriyası silahlar üzərində daha bir üstünlüyü xərc tələb etməməsi, ucuz olması və quma, palçığa, suya girdikdən sonra belə işləməsidir.
Nyakisi Adero
Nyakisi Adero (2 iyul 1986) — Uqandalı marafonçu. Nyakisi Adero Uqandanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Nyakisi Adero birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında marafon yarışlarında qüvvəsini sınadı və məsafəni 2 saat 42 dəqiqə 39 saniyəyə qət edərək 157 marafonçu sırasında 68-ci yeri tutdu.
Şoranlıq toppuzlusu
—  cinsinə aid bitki növü.
Atriplex hymenelytra
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Nürəy (Şaran)
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Azərbaycan Milli Məclisinin VI çağırış deputatları
Azərbaycan Milli Məclisin VI çağırış deputatları — 2020-ci il fevralı 9-da baş tutan seçkilər əsasında formalaşdırıldı.
Milli Məclisin 125 deputatından 70 nəfəri Yeni Azərbaycan Partiyası üzvü idi. VI çağırış Milli Məclisdə Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası 3 nəfərlə, Ana Vətən Partiyası, Demokratik İslahatlar Partiyası, Azərbaycan Demokratik Maarifçilik Partiyası, Böyük Quruluş Partiyası, Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası, Vəhdət Partiyası və Vətəndaş Birliyi Partiyası isə 1 nəfərlə təmsil olundu. 41 nəfər bitərəf idi.
2020-ci il martın 10-da VI çağırış Milli Məclisin birinci iclası baş tutdu. Milli Məclisin VI çağırış deputatlarının səlahiyyət müddəti 2025-ci il martın 10-da başa çatacaq.
VI çağırış Milli Məclisin sədri YAP üzvü Sahibə Qafarova, sədrin birinci müavini bitərəf Adil Əliyev, sədrin müavinləri isə VHP üzvü Fəzail İbrahimli və YAP üzvü Əli Hüseynli idi. Sahibə Qafarova, Azərbaycan Milli Məclisinin birinci qadın sədri oldu.
Milli Məclisin VI çağırış deputatları sırasında ən yaşlısı 1938-ci il təvəllüdlü Fəttah Heydərov, ən gənci isə 1993-cü il təvəllüdlü Səbinə Xasayeva idi.
Kassiodor
Flávius Mágnus Avrélius Kassiodór (latınca - Flavius Magnus Aurelius Cassiodorus; ) - tanınmış yazıçı, alim, xristian ilahiyyatçısı və filosofu, dövlət xadimi.
Həyatı və fəaliyyəti
Flavius Kassiodor Boesiusla birlikdə Ostqot kralı Teodorikusun sarayında nazir vəzifəsində çalışırdı. Öz zəmanəsinin ən istedadlı siyasi xadimlərindən biri olmuşdur. Boetsiusdan fərqli olaraq, Flavius daha ehtiyatlı siyasətçi olmuşdu. O təqiblərdən yaxa qurtara bilmiş və Teodorikusun varislərinin çarlığı zamanı da nüfuzunu qoruyub saxlaya bilmişdir.
540-cı ildə bizanslıların hucumlarından sonra Flavius İtalyanın cənubundakı malikanəsində «Vivarium» adlanan monasterion təsis etmişdir. Burada əlyazmaları yığaraq, Qərbdə ən zəngin kitab-xananın əsasını qoymuş-dur.
Flaviusun ən tanınmış əsərindən biri «Institutiones divinarumet saecularium litterarum» (İlahiyyat və dünyəvi elmlərdə nəsihətlər) adlanır. Bu kitabı gələcəkdə rahiblər və savadlı xristianlar öz elmi fəaliyyətlərinin nizamnaməsi kimi qəbul etmişdilər. Kitabın birinci hissəsi rahiblərin yol verilən zehni əməklə məşğul olmalarına aid olan nəsihətlərə həsr olunmuşdur. Burada tərcü-mə, köçürmə, şərh vermə işinə böyük əhəmiyyət verilmişdir. Keçmiş irsin qorunub saxlanmasının vacibliyi fikri vurğulanır. Ümumiyyətlə Flavius Kassiodor qədim əlyazmaların köçürülmə işini savablı bir iş adlandırmışdır və bu işi monasterion həyatının tərkib hissəsinə çevirmişdir. Gələcəkdə bu işlə orta əsrlərdə yaşayan rahiblər məşğul olmuşdular. Flavius əlyazmalarının köçürülməsinin vacibliyini bir dini prinsip kimi elan etməsəydi, bəlkə də, qədim irsin bir çox nümunələri məhv olub bizim zəmanəmizə qədər çatmazdı. Eyni zamanda Flavius, dünyavi elmlərə və fəlsəfəyə də böyük əhəmiyyət verirdi. O hesab edirdi ki, bu elmlərin öyrənilməsi Bibliyanın daha da yaxşı anlaşılmasına köməklik edir. Bubarədə o, kitabın ikinci hissəsində yazırdı.
Ədəbiyyat
S.J. Barnish, Roman Responses to an Unstable World: Cassiodorus' Variae in Context in: Vivarium in Context 7-22 (Centre Leonard Boyle: Vicenza 2008). ISBN 978-88-902035-2-7.
Mahmud Mirzə Qacar
Mahmud Mirzə Qacar — Qacar sülaləsinin şahzadəsi, sülalənin rəisi və Məhəmmədəli şah Qacarın oğlu. O, əmisi oğlu Həmid Mirzə Qacarın 1988-ci il may ayının 5-də ölümündən sonra ölümünə qədər (2 iyul 1988) Qacar sülaləsinin rəisi olmuşdur.
Ailəsi
Mahmud Mirzə Qacar İffət Aştiani ilə evlənmişdir. Bu evlilikdən bir oğulları və bir qızları olmuşdur.
Fərəculla bəy Uğurlubəyov
Fərəculla bəy Uğurlu bəy oğlu Uğurlubəyov — Qarabağ bəylərindən, Mehdiqulu xanın əyanı, hərbi xadim,çar ordusunun polkovniki.
Həyatı
Fərəculla bəy Uğurlu bəy oğlu 1801-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Mədrəsə təhsili almışdı. Bir müddət Mеhdiqulu xanın baş cəlladı olmuşdu. Xanla birgə Qacar imperiyasına qaçmaq istəyərkən yaxalanmışdı. Həbsdə yatdıqdan sonra atasının xahişi ilə dustaqlıqdan azad olunmuşdu. Ailəsi Şuşa şəhərindən olan əsilzadə ailələrdən biri olmuşdur. Fərəculla bəyin atası Uğurlu bəy Qarabağ xanı Mehdiqulu xanın yanında xidmət edən sərkərdələrdən biri olmuşdur. Fərəculla bəyin qardaşı Rəhim bəy mayor, İbrahim bəy və Həsən bəy praporşik kimi Çar ordusunda xidmət etmişdirlər. Fərəculla bəy hərbi xidmətə Birinci Süvari Müsəlman Alayında başlamışdır. Azərbaycanlılardan ibarət olan bu alay Rus-Osmanlı (1828-1829) müharibəsi zamanı təşkil edilmişdi. Ümumilikdə, bu müharibə zamanı Qafqazdakı rus komandanı geenral-adyutant Qraf Paskeviç-İrəvanski azərbaycanlılardan ibarət 4 süvari alay və Kəngərli süvariləri dəstələrini yaratmışdı. 1-ci müsəlman süvari alayı digər üç müsəlman süvari alayı və Nijni Novqorod Draqun alayı ilə birlikdə N. N. Raevskinin birləşmiş süvari briqadasının tərkibinə daxil oldu. Briqadanın tərkibində azərbaycanlı əsgərləri mühüm döyüş tapşırıqlarını (Xertvisi qalasının alınması, Soğanlıq döyüşü) uğurla yerinə yetirmişdilər. Toqquşmalar zamanı bir çox azərbaycanlı döyüşçü orden və medallara layiq görülmüşdü. Bunlardan biri də Qarsın mühasirəsi zamanı göstərdiyi igidliyə görə 4-cü dərəcəli "Müqəddəs Anna" ordeni ilə mükafatlandırılan 1-ci müsəlman süvari alayının kapitanı Fərəculla bəy idi. Döyüşlər zamanı Qafqaza gələn məşhur rus şairi Puşkin dostu olan hərbçi Raevskinin alayında xidmət edən Fərəculla bəylə görüşmüş və bundan Ərzuruma səyahəti əsərində bəhs etmişdir. 1829-cu ilin avqustunda Paskeviç imperator I Nikolaya göndərdiyi məruzəsində Osmanlı ordusunun Lazıstanda məğlub edildiyini, 4 döyüş bayrağının ələ keçirildiyini bildirirdi. Məruzədə Qarabağ sultanlarından biri olan Fərəculla bəyin döyüşlərdə xüsusilə fərqləndiyi bildirilirdi. Bununla general döyüşlərdəki rollarını yüksək qiymətləndirdiyi müsəlman alayını imperatora təqdim etmək istəyirdi. Puşkinin Raevskinin alayında qaldığı günlərdən bəhs edən və həmin dövrdə çəkilmiş rəsmlərin toplandığı qalereyasında azərbaycanlı zabitlər olan mayor Abbalqulu ağa Bakıxanovun, poruçik Fərəculla bəyin və Fərhad bəyin də çəkilləri vardır. Hətta Puşkin Hafizdən adlı yazdığı şeiri Fərhad bəyə həsr etmişdir. Moqilovski tərəfindən bildirilənə görə, Qərvənd kəndi vaxtilə Fərəculla bəyin atasında Mehdiqulu xan tərəfindən verilmişdi və hələ də bu ailəyə mənsub idi.
Ailəsi
Fərəculla bəy dayısı Hacı Ağalar xanın qızı Aftab bəyimlə ailə qurmuşdu. Uğurlu bəy, Şükür bəy adlı oğulları, Pəri xanım adlı qızı vardı.
Nikola Anelka
Nikola Sebastyan Anelka — Fransa peşəkar futbol məşqçisi və forvard mövqeyində oynamış keçmiş futbolçu.
Pentacalia rufohirsuta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Əkbər Xanmətov
Əkbər Xanmətov (tam adı: Əkbər Əkbər oğlu Xanmətov; ) — kimya elmləri doktoru, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun 30 saylı "Polimerləşmə katalizi" laboratoriyasının baş elmi işçisi.
Həyatı
Əkbər Əkbər oğlu Xanmətov 25 oktyabr 1938-ci ildə Qusar rayonunun Sudur kəndində anadan olmuşdur. O, 1957-ci ildə Xaçmaz rayonunun Maksim Qorki adına kənd orta məktəbini bitirmişdir. 1958–1961-ci illərdə Sovet Ordu sıralarında xidmət etmişdir. 1962-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) kimya fakültəsinə daxil olmuş və orada 1965-ci ilə kimi təhsil almışdır. 1965-ci ildən təhsilini M. V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetində davam etdirmiş və 1968-ci ildə həmin universiteti kimyaçı ixtisası üzrə bitirmişdir. O, 1969–1972-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Y. H. Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun aspiranturasında təhsil almış və 1972–1976-cı illərdə həmin institutda kiçik elmi işçi vəzifəsində işləmişdir. O, 1977–1995-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Y. H. Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutuda böyük elmi işçi vəzifəsində, 1996–2001-ci illərdə elmi tədqiqat "Olefinlər" institutunda və 2002 – 2012-ci illərdə AMEA – nın Neft-Kimya Prosesləri İnstitutuda aparıcı elmi işçi, 2014-cü ildən Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun 30 saylı "Polimerləşmə katalizi" laboratoriyasının baş elmi işçisi vəzifəsində çalışır. 2012-ci ildən Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun Kiçik Elmi Şurasının üzvüdür.
Əkbər Xanmətov 26 dekabr 2020-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Ə. Xanmətov 1975-ci ildə "Neft-kimyası" ixtisası üzrə "Nikel tərkibli kompleks katalitik sistemlərin iştirakında butadien və izoprenin etilen və stirol ilə sooliqomerləşmə reaksiyasının tədqiqi" mövzusunda dissertasiyanı müdafiə edərək kimya elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır. 2011-ci ildə "Neft kimyası" ixtisası üzrə kimya elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün "Etilenin sirkoniunm tərkibli homogen və heterogenləşdirilmiş kompleks katalitik sistemlərin iştirakında selektiv oliqomerləşməsi" mövzusunda müvəffəqiyyətlə dissertasiyanı müdafiə edərək kimya elmləri doktoru adına layiq görülmüşdür.
Əsas elmi nailiyyətləri
Əkbər Xanmətovun apardığı elmi-tədqiqat işləri əsasən aşağı molekul kütləli olefinlərin metalkompleks katalizatorlar və ion mayelərin iştirakında oliqomerləşmə və polimerləşmə proseslərinin tədqiqinə həsr olunmuşdur. Bu tədqiqatlar sənaye əhəmiyyətli aşağı sıxlığa və yüksək istismar xassələrə malik polietilenin, müxtəlif təyinatlı səthi aktiv maddələrin, aşağı donma temperaturuna və yüksək özlülük indeksinə malik sintetik polietilen yağların, ali spirtlərin və karbon turşularının, alkilaminlərin, n-alkilfenolların, deemulqatorların, korroziyaya qarşı ingibitorların, plastifikatorların və s. alınmasında geniş istifadə olunan xətti alfa olefinlərin dar fraksiyalarının etilenin oliqomerləşmə yolu ilə selektiv sintezini təmin edən homogen və heterogenləşdirilmiş metalkompleks katalizatorlarının işlənib hazırlanması və onların iştirakında etilenin xətti α- olefinlərin dar fraksiyalarına selektiv oliqomerləşməsi proseslərinin yaradılmasına həsr olunmuşdur. Əkbər Xanmətov etilenin xətti α-olefinlərin dar fraksiyalarına selektiv oliqomerləşməsi üçün sirkonium birləşmələri əsasında homogen və heterogenləşdirilmiş kompleks katalizatərlarının işlənib hazırlanmasının elmi əsaslarını yaratmışdır. Etilenin xətti alfa olefinlərin dar fraksiyalara selektiv oliqomerləşməsi üçün yeni katalizatorların məqsədyönlü axtarışının əsası ola biləcək, oliqomer məhsulun molekul-kütlə paylanmasının xarakterinin "marşrutlu tənzimləmə" mexanizmini irəli sürmüşdür. Əkbər Xanmətov tərəfindən işlənib hazırlanmış sirkonium tərkibli kompleks katalitik sistemlər "Plastpolimer" EİB-nin (Rusiya) Qroznı filialında və SABJC firmasının (Səudiyyə Ərəbistanı) elmi-tədqiqat mərkəzində xətti alfa olefinlərin dar fraksiyalarının selektiv alınma proseslərində müvəffəqiyyətlə təcrübi-sənaye sınaqları keçmiş və sənayedə tətbiq üçün tövsiyə olunmuşdur.
Ailəsi
3 övladı, 4 nəvəsi var.
Əsas elmi əsərlərinin adları
Ümumilikdə 150 — dən çox elmi əsərin, o cümlədən 23 ixtiranın, 39 məqalə və 40-dan çox Beynəlxalq və Respublika Elmi konfranslarında məruzələrin tezislərin müəllifidir. Onun ixtiralarına Ümumdünya, Avropa və Rusiya Federasiyasının patentləri alınmışdır.
Dirrik ispanağı
(Spinacia oleracea) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Atriplex joaquiniana
(Atriplex joaquiniana) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Köhnə Yakşıy (Baltas)
Köhnə Yakşıy — Başqırdıstan Respublikasının Baltas rayonunda yerləşən kənd. Kənd, Starobaltas kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kəndidə başqırdlar (82 %) üstünlük təşkil edir.
Hüseyn bəy Köçərlinski
Köçərlinski Hüseyn bəy Əhməd bəy oğlu (1808-?) — Qarabağ bəylərindən, Qarabağ atlı alayının zabiti, praporşik.
Həyatı
1920-ci ilin 5 iyununda növbəti (və son) dindirilməsində Firidun bəy Köçərli belə yazırdı: "Məni müsavatçı kimi həbs etmişlər. Mənim tərəfimdən xalqa qarşı heç bir təzyiq olmamışdır. Mən daim öz peşəmlə məşğul olmuşam və Xan Xoyski ilə heç bir münasibətim yoxdur. Mən Xan Xoyskinin səlahiyyətli nümayəndəsi olmamışam. Mən bir müəllim və 35 il fasiləsiz tədrislə məşğul olmuş bir şəxs kimi hər hansı burjua məqsədləri daşıya bilməzdim.
Mənim atamın 60 desyatindən artıq olmayan torpaq sahəsi vardı ki, onun vəfatından sonra əmimə qaldı, əmim rəhmətə getdikdən sonra isə onun övladlarının mülkiyyətinə keçdi. Artıq 3 ildir ki, mən həmin torpaqları təmənnasız olaraq kəndlilərin istifadəsinə vermişəm. Bu malikanə Cavanşir qəzasının Əyricə kəndindədir. O malikanədən mənim heç vaxt bir qəpik də gəlirim olmayıb.
Ailəsi
Hüseyn bəyin Əhməd bəy, Firudin bəy, Mehdi bəy, Qulu bəy və İskəndər bəy adlı oğulları vardı.
İoşima
İoşima — vulkan məşəlli ada. Kazan adalarına qrupuna daxildir. Bəzən Bonin adalarına daxil edirlər. Tokiodan 1200 km cənubda yerləşir. Ada şimaldan cənuba 8 km, şərqdən qərbə 4 km məsafədə uzanır. Sahil xəttinin uzunluğu 22 km-dir. Ən hündür nöqtəsi Suribati dağıdır (169 m). Dağ sönmüş vulkandır. Adada daimi əhali yoxdur ancaq burada Yaponiyaya məxsus olan dəniz müdafiə qüvvələri yerləşir.
Ada İvoşima döyüşü ayəsində dünyada məşhurdur. Döyüş Yponiya ilə ABŞ arasında 1945-ci ilin fevral-mart aylarında baş vermişdir.
Adanın adı
İoşima adası əvvəllər İvo olaraq adlanırdı. 1946-cı il islahatlarına qədər ada İvoşima olaraq xəritələrdə göstərilirdi Adada müdafiəni təşkil etməyə gəlmiş yapon zabitləri adanı səhvən "İvoşima" adlandırırlar. Bununlada bu ad İkinci Dünya müharibəsi sonrası bu ad rəsmiləşir. Ancaq bu adla bağlı adanın keçmiş sakitləri dövlətə öz etirazlarını bildirir. Məsələ Yaponiya Coğrafiya İnstutu tərəfindən müşafirə edilir. 8 iyun 2007-ci ildə adanın adı rəsmi olaraq Iōtō. .
Coğrafiya
Adanın koordinatları 24.78333°N, 141.31667°W. Adanın sahəsi təqribi olaraq 21 km²-dir. Ən hündür nöqtəsi Surubati dağıdır. Zirvə adanın cənub qutaracağında yerləşir. Hündürlüyü 169 metrdir. İoşima vulkanik ada üçün olduqca hamardır. İoşima Bonin adaları qrupuna daxildir. Adadan cənubda Marian adaları yerləşir.
Tarixi
Ada 1945-ci ilə qədər Tokio prefekturafına daxil idi. 1943-cü ilin iyun ayında aparılan siyahırya alınmaya görə adada 1018 nəfər (533 kiçi və 485 qadın) yaşayır. Əhali 6 yaşayış məntəqəsində, 192 təsərrüfatda yaşayırdı. Adanın əsas gəliri kükürd, şəkər qamışı yetişdirilməsi və balıqçılıqdan əldə olunurdu.İkinci Dünya müharibəsinin əvvəllərində adanın cənubuna yapon qüvvələri yerləşdirilir. 1944-cü ildə adada ABŞ qüvvələrindən müdafiə məqsədi ilə tədbirlər görülməyə başlanılmışdır. Həmin ilin iyulunda adanın mülki əhalisi köçürülmüşdür. Bundan sonra heç vaxt daimi əhaliyə malik olmamışdır. ABŞ qüvvələri adanı ələ keçirkəm məqsədi ilə 1945-ci ilin 19 fevralından 26 marta qədər adada əməliyyat keçirmişdir.
Hərbi baza
Adada Yaponiya özünü müdafiə qüvvələrinə məxsus olan aerodrom vardır. Uçuş-eniş zolağı 2650 metr uzunluğa və 60 metr enə malikdir. Bu hava limanı vastəsi ilə təyyarələr burada eniş edir, yanacaq doldurur və ya təmirə dayanır. Adadan Yaponiya hərbi dəniz qüvvələri hərbi baza kimi istifadə edir. Adada 400 nəfərlik yapon əsgəri yerləşdirilmişdir. İki uçuş-eniş zolağı isə istifadəsizdir. Onlar adanın cənubunda yerləşir. Mülki şəxslərin adaya girişi qadağandır. Adada rəsmi olaraq yerli əhali yoxdur.
İsgəndər Xəlilov
İsgəndər Xəlilov — sahibkar, "Tərəqqi" medalı laureatı, Azərbaycan diasporunun nümayəndəsi.
Həyatı və fəaliyyəti
1955-ci il dekabrın 9-da Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1979-cu ildə Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutu, 1984-cü ildə isə Moskva Hüquq Akademiyasını bitirmişdir. Bir müddət Bakı şəhərinin müəssisələrində ixtisası üzrə işləmişdir. 1988-ci ildən 1991-ci ilə qədər "LUKoyl" şirkəti prezidentinin məsləhətçisi olmuşdur.1991-ci ildə "LUKoyl" - Azərbaycan" Neft Şirkətinin direktorlar şurasının sədri seçilmişdir. 1996-cı ildən 2000-ci ilə qədər "LUKoyl"- Türkiyə" nümayəndəliyi İdarə Heyətinin rəhbəri olmuşdur.2000-ci ildə "Slavneft"in Neft-qaz şirkətində fəaliyyətə başlamışdır. "Slavneft"in İdarə Heyətinin uzvu, xarici iqtisadi fəaliyyət və inkişaf üzrə vitse-prezidenti olmuşdur.2003-cü ilin fevralından "LUKoyl" Oversiz Holdinq LTD"-nin beynəlxalq fəaliyyət üzrə vitse-prezidenti işləmişdir.Geologiya mineralogiyaelmləri doktorudur. Rusiya, MDB olkələri və uzaq xarici olkələrdəki neft biznesi ilə bağlı olan, peşəkar dairələrlə geniş işguzar əlaqələri var. 2006-cı il martın 13-də Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi sahəsində fəaliyyətinə gorə "Tərəqqi" medalı ilə təltif edilmişdir.
Xarici keçidlər
http://diaspora.gov.az/index.php?options=content&id=550
Püsyan (Şərur)
Püsyan — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunda kənd. Rayon mərkəzi Şərur şəhərindən 23 km cənub-şərqdə yerləşir.
Tarix
Püsyan və ya Pesyan Araz çayının yuxarı axarında (əsasən Türkiyə ərazisində) eraməzdan əvvəl türkdilli pasianların yaşadığı əraziyə verilən qədim addır. 1833-cü ilə aid sənədlərdə püsyanların Naxçıvan ərazisində doqquz tayfa icmasından birini təşkil etmələri haqqında məlumat verilir.
Əhali
Əhalisi 4142 nəfərdir.(2009 - cu il) Püsyan kəndi sırf türk kəndidir və bu kənddə bir neçə kürd ailəsi də yaşayır.
Qalina Koltunova
Koltunova Qalina Borisovna (d.5.10.1918, Bakı-v.1994, Bakı) — Azərbaycan SSR xalq artisti (1981).
Filmoqrafiya:
Nəsib Quliyev
Həyatı
Nəsib Quliyev 1951-ci ildə Göyçə mahalı Basarkeçər rayonu Aşağı Şorca kəndində anadan olub.1965-ci ildə kənd 8 illik məktəbini,1967-ci ildə isə qızıl medalla Daşkənd kəndi orta məktəbini bitirib. 1973-cü ildə Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun Pediatriya fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, əvvəlcə həkim-ordinator, kiçik elmi işçi vəzifəsində işləmişdir.1977-ci ildə aspiranturaya daxil olaraq 1981-ci ildə Moskvada namizədlik və 1991-ci ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə edib. 1992-ci ildən professor və ATU Uşaq Xəstəlikləri kafedrasının müdiri seçilib. 1994-cü ildən hal-hazıra qədər Səhiyyə Nazirliyi K.Fəracova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutunun direktor vəzifəsində işləyir. Səhiyyə Nazirliyinin Pediatriya üzrə baş mütəxəssisidir. 2000-ci ildən əməkdar elm xadimidir. 2007-ci ildə Türk Dünyası Pediatriya Birliyinin prezidenti seçilib.
Qalina Koltunova
Şərikli çörək (film, 1969) - rol: həkim
Həyatı
Bakı Teatr Texnikumunu bitirmişdir (1944). 1941 ildən Azərb. Dövlət Rus Dram Teatrında (1949-52 illərdə fasilələrlə) çıxış etmişdir. Rolları: Qlafira ("Qurdlar və qoyunlar", A.Ostrovski), Nataşa ("Üç bacı", A.Çexov), Liza ("Canlı meyit", L.Tolstoy), Nazlı ("Şərqin səhəri", Ə.Məmmədxanlı), Bənövşə ("Kəndçi qızı", M.İbrahimov), Nadejda ("Mənim ümidlərim", M.Şatrov) və b.
Azərb. SSR Ali Sovetinin (10 və 11-ci çağırış) deputatı, Ali Sovetin Mədəniyyət komissiyasının üzvü olmuşdur. "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
Nəsib Quliyev
Həyatı
Nəsib Quliyev 500-dən artıq elmi əsərin müəllifidir. Onun rəhbərliyi ilə 5 nəfər elmlər namizədi və 1 nəfər elmlər doktoru müdafiə etmişdir.
Ailəlidir, 3 övladı var.
Farqo (teleserial, 2014)
Farqo — Noa Hoyli tərəfindən yaradılmış və yazılmış, qara faciəvi komediya janrında olan ABŞ antologiya teleserialı. Serial 1996-cı ildə Koen qardaşları tərəfindən çəkilmiş eyniadlı filmdən ilhamlanıb. Koen qardaşları həmçinin, bu serialın icraçı prodüserləridir. Serial ilk dəfə 15 aprel 2014-cü il tarixində «FX» telekanalında yayımlanmışdır. Serialın hər mövsümü başqa dövrlərdə cərəyan edir, fərqli məzmuna və əsasən yeni aktyor heyətinə malikdir. Serialın hər mövüsümündə Koen qardaşlarının çəkdikləri filmlərə çoxsaylı istinadlar olur.
Serialın birinci mövsümünün hadisələri 2006-cı ildə cərəyan edir, baş rollarında Billi Bob Tornton, Ellison Tolman, Kolin Henks və Martin Frimen var. Birinci mövsüm tənqidçilərdən müsbət rəylər almışdır. Birinci mövsüm Görkəmli miniserial, Görkəmli rejissura və Görkəmli kastinq kateqoriyalarında Praym-taym «Emmi» mükafatına layiq görülmüş, o cümlədən Görkəmli ssenari, Görkəmli rejissura və bütün baş rollar üçün aktyorluq kateqoriyaları daxil olmaqla əlavə 15 nominasiya əldə etmişdir. Birinci mövsümün baş rollarından birini canlandıran Tornton Ən yaxşı miniserial və ya televiziya filmi və Ən yaxşı aktyor – miniserial və ya televiziya filmi kateqoriyalarında «Qızıl qlobus» mükafatını qazanmışdır.
Serialın ikinci mövsümünün hadisələri 1979-cu ildə cərəyan edir, baş rollarında Kirsten Danst, Patrik Vilson, Cessi Plemons, Cin Smart və Ted Denson var. İkinci mövsüm də tənqidçilərdən müsbət rəylər almışdır. İkinci mövsüm iki «Qızıl qlobus» mükafatı nominasiyası, eləcə də Görkəmli miniserial və Danst, Plemons, Smart və Bukem Vudbayn üçün aktyorluq kateqoriyaları kimi bir neçə «Emmi» nominasiyasına layiq görülmüşdür.
Serialın üçüncü mövsümünün hadisələri 2010-cu ildə cərəyan edir, baş rollarında Evan Makqreqor, Kerri Kun, Meri Elizabet Uinsted, Qoran Boqdan və Devid Tülis var. Üçüncü mövsüm də tənqidçilərdən müsbət rəylər almışdır. Üçüncü mövsüm Görkəmli miniserial, Makqreqor, Kun və Tülis üçün aktyorluq nominasiyalarına layiq görülmüşdr. Üçüncü mövsüm «Qızıl qlobus» mükafatı nominasiyasına layiq görülmüşdür. Makqreqor və Tülis aktyorluq kateqoriyaları üzrə nominasiya əldə etmiş, Makqreqor isə öz kateqoriyasında mükafata layiq görülmüşdür.
Serialın dördüncü mövsümü hal-hazırda istehsal proresindədir. Çəkilişlərə 2019-cu ilin axırlarında start verilib və Kris Rok baş rolu canlandıracaq. Üçüncü mövsümün hadisələri 1950-ci ildə, Missuri ştatının Kanzas-Siti şəhərində cərəyan edəcək..
I mövsüm
2006-cı ildə Lorn Malvo (Billi Bob Tornton) Minnesota ştatının Bemici şəhərindən keçir və öz hirsi, zorakılığı və yalanları ilə oradakı icmaya təsir göstərir. Malvonun təsir göstərdikləri arasında xor baxılan sığorta satıcısı Lester Nayqaard (Martin Frimen) da var. Bu arada, polis müavini Molli Solverson (Ellison Tolman) və Dulut polis zabiti Qas Qrimli (Kolin Henks) əl-ələ verib Mavlo və Nayqaard ilə bağlı olan qətllər ardıcıllığının sirrini açmağa çalışırlar.
II mövsüm
1979-cu ildə Minnesota ştatının Luvern şəhərindən olan kosmetoloq Peqqi Blumkvist (Kirsten Danst) və onun əri qəssab Ed Blumkvist (Cessi Plemons) Ray Gerhardtın (Kiran Kalkin) avtomobil ilə vurulması və daha sonra öldürülməsini gizlətməyə çalışırlar. Ray Şimali Dakota ştatının Farqo şəhərində əsaslanmış Gerhardt cinayət ailəsinin matriarxı Floyd Gerhardtın (Cin Smart) oğlu idi. Eyni zamanda, ştat polisi Lu Solverson (Patrik Vilson) və onun qayınatası Henk Larsson (Ted Denson) şəhər kənarında yerləşən bir kafedə Ray ilə əlaqədar olan, üç insanın öldürüldüyü qətl hadisəsini araşdırır.
La-Sols
La-Sols (, La Sauça) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. Tallar kantonuna daxildir.
INSEE kodu — 05162.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 1274 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 719 nəfər (15-64 yaş) arasında 547 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 172 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstərici 76.1%, 1999-cu ildə 72.9%). Fəal 547 nəfərdən 482 nəfəri (273 kişi və 209 qadın), 65 nəfəri işsiz (25 kişi və 40 qadın) idi. 172 hərəkətsiz 50 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 62 nəfər təqaüdçü, 60 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Sərxanlı
Sərxanlı (əvvəlki adı: Sarxanlı) — Azərbaycan Respublikası Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunda kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1 mart 2003-cü il tarixli, 423-IIQ saylı Qərarı ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Qarxun kənd inzibati ərazi dairəsi tərkibindəki Sarxanlı kəndi Sərxanlı kəndi adlandırılmışdır.
Əhalisi
Əhalisi 567 nəfərdir.(2009 - cu il)
Farqo (teleserial, 2014)
IV mövsüm
Dördüncü mövsümün baş rolunu – Cim Krou qanunlarından qaçmağa çalışan və Kanzas-Siti mafiası ilə mübahisəli münasibətləri olan qaradərili immiqrantlardan təşkil olunmuş cinayət sindikatının rəhbərini Kris Rok canlandıracaq. Hadisələr 1950-ci illərdə, Missuri ştatının Kanzas-Siti şəhərində cərəyan edəcək. Çəkilişlərə 2019-cu ilin axırlarında, İllinoys ştatının Çikaqo şəhərində start veriləcək.
Tofiq Nağıyev
Nağıyev Tofiq Murtuza oğlu — Kimya elmləri doktoru, akademik, AMEA-nın vitse-prezidenti, "Azərbaycan Milli Ensiklopediysı" Elmi Mərkəzinin direktoru və Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Redaksiya Heyətinin məsul katibi.
Həyatı
Nağıyev Tofiq Murtuza oğlu 4 mart 1941-ci ildə Bakıda anadan olmuşdur. Görkəmli kimyaçı alim, neft kimyaçısı, kimyaçı texnoloq, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı akademik Murtuza Fətulla oğlu Nağıyevin oğludur. 1959–1964-cü illərdə T.Nağıyev Azərbaycan Dövlət Universitetinin (BDU) kimya fakültəsində təhsil almışdır. Kimya üzrə fəlsəfə doktoru (1967) və elmlər doktoru (1974) və professordur (1976). 1969-cu ildən Azərbaycan SSR EA Kimya Texnologiyasının Nəzəri Problemləri İnstitutunda laboratoriya müdiri işləmiş, M.F.Nağıyev adına Kataliz və Qeyri-üzvi Kimya İnstitutunda "Koherent sinxronlaşdırılmış oksidləşmə reaksiyaları" şöbəsinin müdiridir. AMEA-nın akademiki (2001), RH-nin üzvü (2007) və vitse-prezidenti (2013), AAK RH-nin üzvüdür (2001). 2004-cü ildə Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Redaksiya Heyətinin məsul katibi və "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzinin direktorudur.
AMEA-nın Rəyasət Heyəti yanında Terminologiya Komissiyası bürosunun, Redaksiya-Nəsriyyat Şurasının üzvü, həmçinin "Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Məruzələri", "Химические проблемы" jurnallarının (2003), "Azərbaycan kimya jurnalı"nın (2013) və "Elm"– "Наука" qəzetinin redaksiya heyətlərinin, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondu Himayədarlar Şurasının üzvüdür (2013). Rusiya Elmlər Akademiyası Sibir Bölməsinin Rəyasət Heyətinin qərarı ilə REA SB-nin "Химия в интересах устойчивого развития" beynəlxalq elmi jurnalının redaksiya heyətinin üzvü seçılmişdir (2017). Beynəlxalq Bioqrafiya Mərkəzinin (B.Britaniya) "İntellektuallardan kim kimdir" məlumat kitabının 12-ci nəşrində (1996) və "Elm və texnologiyada kim kimdir" Beynəlxalq sorğu kitabında bioqrafiyası dərc olunmuşdur (2006). "Большая Российская Энциклопедия"da akademik M.F.Nağıyev və akademik T.M. Nağıyev haqqında "Nağıyevlər" adlı məqalə dərc edilmişdir (2013).
Əsas elmi nailiyyətləri
Elmi fəaliyyətinin əsas istiqaməti hidrogen-peroksidlə koherent sinxronlaşdırılmış oksidləşmə reaksiyaları nəzəriyyəsi kimi formulə edilmiş müxtəlif karbohidrogenlərin dehidrogenləşməsi reaksiyalarının öyrənilməsi və onların fundamental qaydalarının işlənib hazırlanması ilə bağlıdır. O, koherent-sinxronlaşdırılmış kimyəvi və biokimyəvi reaksiyaların makrokinetik nəzəriyyəsini işləyib hazırlamış, bununla da fiziki kimyanın mühüm bölməsini – kimyəvi kinetikanı inkişaf etdirmiş və mürəkkəb reaksiyaların yeni kinetik təhlili üsulunu təklif etmişdir. Hidrogen-peroksidlə üzvi birləşmələrin sərbəst-radikal mexanizmi üzrə oksidləşməsi reaksiyaları sahəsində o, ilk dəfə olaraq koherent-sinxronlaşdırılmış dehidrogenləşmə, hidroksilləşmə, atmosfer azotunun fiksasiyası və təbii qazın oksidləşməsi reaksiyalarını tədqiq etmişdir.
T.Nağıyev həmçinin mühüm nəzəri və praktiki əhəmiyyəti olan və HO·2-radikalının iştirakı ilə gedən elementar reaksiyaları müvafiq kinetik parametrlərlə səciyyələndirmişdir. Monooksigenaz, peroksidaz və katalaz reaksiyaları sahəsində yeni – biomimetik kataliz elmi istiqamətin əsasını qoymuş və bu istiqamətin biotexnologiyada tətbiqi nəticəsində biomimetik sensorlar işləyib hazırlamışdır. Molekulyar azotun hidrogen-peroksidlə fiksasiyası reaksiyasının mexanizmi üzrə xaricdə aparılmış kvant-kimyəvi tədqiqatları nəticəsində azot 1-oksidin alınması və dayanıqlı HOO-N=N-OOH intermediatının mövcudluğu nəzəri cəhətdən əsaslandırılmış və "Kimyəvi struktur jurnalı"nda ("Журнал структурной химии") dərc olunmuş məqalənin müəllifləri bu prosesi "Nağıyev effekti" adlandırmışdır (2013). Beynəlxalq "Research Features" jurnalında elmi fəaliyyətinə və tədqiqatlarına həsr olunmuş geniş elmi məqalə dərc olunmuşdur (Böyük Britaniya, 2017).
1970–1971-ci illlərdə Fransa Neft İnstitutunda karbohidrogenlərin oksidləşdirici dehidrogenləşməsi sahəsində elmi təcrübə keçmiş, "SSRİ EA və Böyük Britaniya Kral Cəmiyyəti arasında alimlərin mübadiləsi" Proqramı çərçivəsində Böyük Britanıyada (1974–1975), ABŞ-də (1987) Virciniya Dostluq Universitetində (VDU) amerikalı alimlərlə birlikdə eksperimental tədqiqatlar aparmış, SSRİ EA ilə ABŞ MEA arasında elmi əməkdaşlıq razılaşması çərçivəsində (1990–1991) VDU-nun kimya fakültəsində "vizitinq" professor kimi kimyəvi kinetika və əlaqəli proseslərə dair, 1991-ci ildə isə Markuet Universitetində mühazirələr oxumuş, Virciniya ştatında beynəlxalq simpoziumda, Pensilvaniya, Viskonsin, Corctaun universitetlərinin kimya bölmələrində, həm də xüsusi kollokviumda məruzələrlə çıxış etmiş, İsveçdə (1989–1990) Lund Universitetinin Kimya Mərkəzində, Rusiyada "Tətbiqi kimya" Elmi Mərkəzində (Sankt-Peterburq ş., 1995) elmi ezamiyyətlərdə olmuşdur. ABŞ-də "III Biosistemlərdə yük və sahə effektləri" kitabında məqaləsi (Riçmond ş., Virciniya şt.; 1992), "Физическая химия" jurnalında redaksiya heyətinin sifarişi ilə problem-məqaləsi dərc edilmişdir (2000).
1994-cü ildə M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universiteti və Avropa dövlətlərinin alimləri ilə birlikdə INTAS və NATO proqramları üzrə elmi layihələrin iştirakçısı, EUROPE–Cat IX beynəlxalq konqresində iclasın (Salamanka ş., İspaniya, 2009), TOKAT 7-Tokio konfransında (yapon alimi Shigery Sugiyama birlikdə; Kioto ş., Yaponiya, 2014), Kimya prosesləri üzrə V beynəlxalq konfransda (Amsterdam ş., Niderland, 2015) seksiya sədri olmuşdur. Londonda Biomateriallar üzrə sayca 4-cü Beynəlxalq konfransda geniş məruzə ilə çıxış etmiş, içtirakçılara bu sahə üzrə sertifikatlar T.Nağıyevin tədqiqatlarına və təcrübəsinə əsaslanaraq onun imzası ilə təqdim olunmuşdur. O, çox sayda konfrans, simpozium, konqreslərdə və forumlarda dəfələrlə moderator olmuş, plenar məruzə ilə çıxış etmişdir.
Rəhbərliyi altında 2004–2020-ci illərdə Azərbaycan (2007) və rus dillərində "Azərbaycan" xüsusi cildi, çoxcildli universal ensiklopediyanın 10 cildi hazırlanaraq nəşr edilmişdir.
"Akademik Murtuza Nağıyev" (anadan olmasının 95 illiyi) kitabının (2003) müəlliflərindən biri, "Akademik Murtuza Nağıyev. Həyat yolu –"fəlsəfə daşı"nın axtarışında" (2008) monoqrafiyasının tərtibçi müəlliflərindən biridir. T.Nağıyevin rəhbərliyi ilə 24 fəlsəfə doktoru və 1 elmlər doktoru yetişdirilmişdir.
T.Nağıyev 550 elmi əsərin, o cümlədən 45 patent və müəlliflik şəhadətnaməsinin, 6 monoqrafiyanın müəllifidir.
Yunanıstanın inzibati bölgüsü
thumb |300px|[[Kallikratis proqramına əsasən Yunanıstan inzibati bölgüsü. Rənglər kənar sahələrdə oynayır. Qara xətlər diviziyalara bölünür. Ağ - bələdiyyələrə.]] Yunanıstanın inzibati bölgüsü — Yunanıstanın mövcud bölməsi Kallikratis proqramına əsasən formalaşır və 1 yanvar 2011-ci ildən etibarlıdır. Bu bölməyə əsasən, Yunanıstan administrasiyaya 7 mərkəzi olmayan idarə, 13 vilayət və 325 bələdiyyədən ibarətdir. Ətraf mühit və bələdiyyələr tam özünü idarə edirlər. Müqəddəs dağın muxtar monastırı dövləti bu islahatlardan azaddır və 1924-cü ildə Müqəddəs Afon dağının Nizamnaməsinə əsasən öz institutlarını saxlayır.
Yerli özünüidarə quruluşunun ən aşağı forması bələdiyyədir. Bələdiyyə başçısı və şəhər şurası ümumi səsvermə yolu ilə beş il müddətinə seçilir. Bələdiyyələr bölmələrə bölünür və öz növbəsində icmalara daxil olurlar.
İkinci səviyyəli yerli rəhbərliyin təşkilatı böyük bir coğrafi əraziyə uyğun olan ətrafdır. Periferik və şura ümumi səsvermə yolu ilə beş il müddətinə seçilir. Periferiya, bir qayda olaraq, adı ilə üst-üstə düşən bölmələrə ayrılır. Depoları öz ətrafındakı peripheriarxlarla birlikdə seçilmiş öz köməkçiləri tərəfindən idarə olunur.
Mərkəzdən kənarlaşdırılan idarələr özünü idarə edən orqanlar deyil, bir ölkənin rəhbərliyini qeyri-mərkəzləşdirmə məqsədlərinə xidmət edirlər. Bunlar 1-dən 3-ə qədər olanları əhatə edir və Yunanıstan hökuməti tərəfindən təyin olunan və bütün qərarlar qəbul edən baş katib tərəfindən idarə olunur və konsulluq rolunu oynayan bütün ətraf mühit və bələdiyyələrin nümayəndələrini əhatə edən Şura tərəfindən həyata keçirilir.
Əsma Aydəmir
Əsma Aydəmir (1 yanvar 1992) — Türkiyəli marafonçu. Əsma Aydəmir Türkiyəni 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Əsma Aydəmir birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında marafon yarışlarında qüvvəsini sınadı və məsafəni 2 saat 39 dəqiqə 59 saniyəyə qət edərək 157 marafonçu sırasında 58-ci yeri tutdu.
İşıqlar yaşayış yeri
İşıqlar yaşayış yeri — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Cəhri kəndinin şimal-şərqində orta əsrlərə aid yaşayış yeri.
Yaşayış yerinin mərkəzində "Xərtənli bulaq" adlanan çeşmə vardır. Vaxtilə Cəhriçayın sol qolu, Canıçaydan çəkilən arxın qalıqları indi də qalmaqdadır. Bu arxın suyundan son vaxtlara qədər əkinçilikdə istifadə edilmişdir. Təbii aşınma nəticəsində yaşayış yerində əmələ gəlmiş yar ğan larda mədəni təbəqənin qalınlığı aydın izlənilir. Təbəqə müxtəlif qalınlıqda qalmış dır. Abidənin bəzi yerlərində onun qalınlığı 3-5 metrdir. Burada olan yaşayış binaları tamamilə dağılmışdır. Lakin bəzi yerlərdə dörd künc formalı çalalara və divar qalıqlarına təsadüf olunur. Yaşayış yerinin böyük bir hissəsi (təqribən sahəsi 16 min m²-dir.) kül yığınları ilə örtülmüşdür. Kül yığınları içərisində gil qab qırıqlarına tez-tez təsadüf olunur. Belə kül yığınları Nəhəcir orta əsr yaşayış yerində də qeydə alınmışdır. Müşahidələrə əsasən demək olar ki, bu kül yığınları dulus kürələrinin fəaliyyəti ilə bağlı olmuşdur. Şübhəsiz ki, İşıqlar yaşayış yerində dulusçuluq sənətkarlığın əsas sahələrindən biri olmuşdur. Yaşayış yerindən aşkar edilmiş materialları iki dövrə bölmək olar. Birinci dövrə aid olan tapıntılar boz, qara, çəhrayı rəngdə bişirilmiş qab qırıqlarından ibarətdir. Onlar ilk orta əsrlərə aiddir. İkinci dövrə orta əsrlərin inkişaf etmiş mərhələsi üçün xarakterik olan maddi-mədəniyyət qalıqları aiddir. Onlar əsasən çəhrayı rəngdə bişirilmiş, həndəsi və nəbati ornamentlərlə naxışlanmışdır. Qablar naxışlandıqdan sonra şəffaf və qeyri-şəffaf şirlə örtülmüşdür. Yaşayış yerinin nekropolu ondan cənubda yerləşən kiçik təpənin üzərində olmuşdur. Təbii aşınma nəticəsində qəbirlərin əksəriyyəti dağılmışdır. Onlar torpaqda qazılmış müsəlman qəbirlərdən ibarətdir.
Yaşayış yerinin adı qədim türk tayfası ilə bağlıdır. Mənbələrdə bununla bağlı geniş məlumatlar vardır. Aşkar edilmiş arxeoloji materiallara əsasən yaşayış yerini III-XVII əsrlərə aid etmək olar.
Emilia bianoensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Atriplex lentiformis
(Atriplex lentiformis) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Fuad İsmayılov (səfir)
Fuad İsmayılov — Azərbaycan diplomatı.
Həyatı
Fuad İsmayılov 1968-ci il aprelin 26-da Bakı şəhərində doğulub.
Bakı Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakültəsini bitirib. Prezident Adminstrasiyasında, Azərbaycanın xaricdəki müxtəlif diplomatik missiyalarında çalışıb. 2005-ci ildə Azərbaycanın Avstriyada fövqəladə və səlahiyyətli səfiri təyin edilib. Fuad İsmayılov həmçinin Azərbaycanın ATƏT-də, bir sıra beynəlxalq təşkilatlarda daimi nümayəndəsi, Slovakiya və Sloveniyada səfiri olub.
2011-ci ildə vəfat edib.
Ailəsi
Fuad İsmayılovun vəfatından sonra, həyat yoldaşı 2013-cü ilin martında Cavid Qurbanov ilə ailə həyatı qurub.
Atriplex leucophylla
(Atriplex leucophylla) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dərman poruğu
(Stachys officinalis) - cinsinə aid bitki növü.
İstinadlar
Stachys officinalis Stachys officinalis Stachys officinalis Stachys officinalis Stachys officinalis
Paraqvay Kolorado Partiyası
Kolorada partiyası — Paraqvayda fəaliyyət göstərən siyasi partiyalardan biri. Partiyanın əsasını konservanlar və sosial-demokratlar təşkil edir. Ölkədə stabilliyin qorunub saxlanmasında bu partiyanın böyük rolu olmuşdur.
Tarixi
Partiya 1887-ci ildə qurulmuşdur. 1887-ci ildən 1946-cı ilə qədər iqtidarı əlində saxlamışdır. Stressner diktaturası dönəmində 1947-1962 ölkədə fəaliyyətinə icazə verilən tək partiya olmuşdur. Stressner diktaturasına qarşı partiya daxilində fraksiya meydana gəlmişdir. Bu "Xalq Hərəkatı Kolorado" idi. Bu hərəkat üzvləri Kolorado partiyasından olmasına baxmayaraq, onlar qovulur və sürgün olunurlar.
Ritsu Doan
— Yaponiyalı futbolçu. Hal-hazırda Cey Liqa Diviziya 1 təmsilçilərindən olan Qamba Osaka klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edir.
Klub
Sonuncu dəyişiklik: 31 May 2017
1 Yaponiya Superkuboku və Suruqa Bank Çempionatı görüşləri daxildir.
Uğurları
Qamba Osaka
Milli komanda
Yaponiya U-19
Qualcomm
Qualcomm — Simsiz rabitə vasitələrinin hazırlanması və tədqiqi üzrə ixtisaslaşan şirkətdir.
Tarixi
1985-ci ilin iyulunda 7 sənaye veteranı Doktor İrvin Cakobsun evində (San Dieqoda) ideyanı muzakirə etmək üşün yığışdılar. Bu xəyalpərəstlər — Franklin Antonio, Adelia Kofman, Andryu Kohen, Kleyn Gilhousen, Irvin Cakobs, Andrev Viterbi və Harvey Vayt — qərara gəldilər ki, "Keyfiyyətli rabitə" qursunlar və plan telekamunikasiya sahəsində inkişaf etmiş şirkət qurmaq idi, tarix Qualcomm Incorporated ilə başladı.
1985–1989
1985 — Qualcomm yaradılır. 1985 — ci ilin iyulunda 7 insan — Franklin Antonio, Adelia Kofman, Andryu Kohen, Kleyn Gilhousen, Irvin Cakobs, Andrev Viterbi və Harvey Vayt Qualcommun əsasını qoyurlar, şirkətin ilk ofisi Kaliforniyanın La Hoiya şəhərinda açılır. 1985 — Qualcomm ilk müqaviləsini imzalayır və CDMA ilə işləməyə başlayır, təhlükəsiz rabitə üçün amerika ordusu tərəfindən istifadə olunan unikal rəqəmsal simsiz texnalogiya idi. 1988 — Qualcomm şirkəti M2M rabitəsində pionerdirlər. 1988 — ci ilin avqust ayında, Şirkət OmniTRACSı peyk əsasında məlumatların ötürülmə sistemi daşıma sahəsi üçün işə salmışdır. 1989 — Qualcomm şirkəti Schneider National Trucking Company-dən ilk boyuk sifarişini alır.
1990–1999
1991 — Qualcomm ictimai şirkət olur. 1991 — ci ilin dekabrında Qualcomm şirkəti öz İPO-sunu edir, 4 milyon səhmləri NASDAQ ilə ictimaiyyətə təqdim edir. 1993 — Qualcomm mobil internetdə özünü pioner kimi özü müəyyənləşdirir, CDMA ilə böyük uğurlar əldə edir. 1993 — cü ilin fevralında Qualcomm CDMA üzərində əsas (TCP / IP) paketlər xidməti nümayiş etdirir. 1993 — cü ilin martında Qualcomm ilk iki rejimli CDMA-AMPS mobil telefon təqdim edir. Bu CD-7000 modeli Qualcomm tərəfindən hazırlanmış ilk CDMA əsasında işləyən mobil telefondur. 1993 -cü ilin iyulunda ABŞ Telekommunikasiya Sənayesi Birliyi CDMA mobil rabitəsini standart kimi qəbul edir. Qualcomm biznes modeli yoxlayır və bu müasir rəqəmli simsiz texnologiyaların qlobal yayılmasına qapı açır. 1995 — Qualcomm infrastruktur təminatına başlayır, mikrosxem və lisenziyalaşdırma şöbəsini işə salır; CDMA Honkonqda kommersiya cəhətdən start verilir. 1995 — ci ilin martında Britaniya Kolumbiyası "BC Tel Mobility"-ni, Kanada isə Northern Telecom (Nortel)-i seçdi Qualcomm ilə əməkdaşlıqda. 1995 — ci ilin oktyabrında Qualcomm texnologiyaların transferi və strateji müttəfiqlik üçün Qualcomm Texnologiya Lisenziyalaşdırma (QTL) kimi tanınan blok biznes başladı. 1995 — ci ilin oktyabrında Honkonqun Hutchison Telefon Ltd ilə ilk kommersiya CDMA xidməti istifadəyə verdi. 1996 — CDMA qlobal texnalogiya olur. 1996 — Bell Atlantic, Primeco, SKT (Koreya S) və Telefonica (Peru) kommersiya baxımından CDMA başlayır. 1998 — İlk kommersiya xarakterli CDMA smartfonu. 1998 — ci ilin sentyabrında Qualcomm pdq CDMA telefonunu təqdim edir. Məşhur Palm əməliyyat sistemi əsasında olan bu cihaz dünyanın ilk CDMA smartfonudur. 1999 — Qualcomm fond indeksi olur, güclü məhsuldarlığı və gəlirin artımı onu S & P 500 indeksi və 1999 Fortune 500 siyahısına giriş əldə etmək üçün köməklik edir. Beynəlxalq Telekommunikasiya İttifaqı qlobal telekommunikasiya sistemləri nəzarət edən Birləşmiş Millətlər Təşkilatı — 3G simsiz standartları kimi CDMA2000 1X və WCDMA seçir. thumb|right|275px|Qualcomm Tədqiqatlar Mərkəzi San Dieqo, Kaliforniya
2000-…
2000 — GPS inteqrasiyası üçün ilk mikrosxem duzəldilir. 2000 — ci ilin avqustunda Qualcomm ilk multimedia CDMA mikrosxemi və sistem proqramı təqdim edir. 2001 — Qualcomm Brew təqdim edir. Bu ilin yanvarında Brew üçün CDMA əsaslanan simsiz cihazlar üçün açıq proqram platformasını göstərir. 2002 — Qualcomm texnalogiyası məşhurluq qazanır. SK Telecom (SKT) Cənubi Koreya Respublikasında dünyanın ilk kommersiya EV-DO mobil şəbəkəsini işə salır. 2003 — Qualcomm genişzolaqlı simsiz təkamülə başçılıq edir. 2003 — cü ilin may ayında Qualcomm WCDMA mikrosxemlərinin dördüncü nəsilini elan edir. 2005 — cu ilin noyabrında Qualcomm Scorpion prosessorunu təqdim etdi, qabaqcıl mobil mikroprosessor 1 Ghs emal sürəti və bərabər enerji səmərəliliyi verdi. 2007 — cu ilin noyabrında Qualcomm Snapdragon platformasını təqdim edir və platformanın iştirakı ilə iki mikrosxem həllinidə təqdim etmiş olur. 2009 — cu ilin fevralında Qualcomm dünyanın ilk tam çoxrejimli 3G/LTE inteqral mikrosxemini təqdim edir. 2010 — cu ilin iyulunda Qualcomm SnapdragonTM ikili mikroprosessor nümunəsini göstərir.
Uğurları
Qualcomm S&P 500, FORTUNE 500® ideks üzvlərindən biridir. ABŞ Əmək nazirliyinin "Əmək Naziri İmkanı Mükafatına Layiq Görülmüşdür".
Qrızlılar
Nax-Dağıstan dil ailəsinin ləzgi dil qrupuna aid qrız dilində danışırlar. Qrızlar İslam dinin Sünni təriqətinə aiddilər.
Qrızların sayı haqqında müxtəlif məlumatlar var. N.K.Zeydlisin 1886-ci ilə aid məlumatlarına görə qrızlıların sayı 7767 nəfər olub. 1926-cu ilin siyahalınmasına görə qrızlıların sayı 2600 nəfər idi. 1959-cu ilin siyahalınması zamanı qrızlılar ayrıca bir qrup kimi qeydə alınmamışdır. "Кавказский этнографический сборник, том 3" kitabında qrızlıların sayı 9704 nəfər kimi qeyd olunmuşdur. 2005-ci ildə nəşr olunan "The Sociolinguistic Situation of the Kryz in Azerbaijan"-ın Vəli Xıdırova istinadən verdiyi məlumata görə Azərbaycanda qrızların sayı 10 000-15 000 arasında dəyişir.
Tarixi
thumb|left|Qrız kəndi Qrızların tarixi demək olar ki öyrənilməyib.Qədim yunan alimi Strabon özünün 17 cildlik "Coğrafiya" əsərində qeyd edir ki, Qafqaz Albaniyasında 26 alban tayfası yaşayır və həmin tayfaların hərəsi öz dilində danışır. Qrızlar həmin 26 alban tayfasından biridir və o zamandan öz dilində danışırlar. Q.A.Qeybullayev "Azərbaycan Toponomiyası" əsərində Hər (Qafqaz Albaniyasında tayfa) tayfasının Qrızların əcdadı olduğunu bildirmişdi. Müəllifin yazdığına görə Hər tayfası Qafqaz Albaniyasının şimal-şərqində yayılmışdır və Qrızlar indi yaşadığı torpaqlara sonradan köçmüşlər.
"Bulqakova xəbər çatmışdı ki, öz ailəsini Qrız kəndində yerləşdirən Şeyxəli xan hər gecə Çərəkə adlı kiçik çayın kənarına eyni adlı kəndə gəlir və burada öz sadiq adamları ilə məsləhətləşmələr aparır." "Bulqakov Xınalıq və Qrız kəndlərinə qasid göndərərək sakinlərdən xanın ailəsini tutub verməyi tələb etsə də heç bir nəticəyə nail olmamış və kəndləri cəzalandıraraq, 8 əmanət, 150 iri buynuzlu mal-qara və 100 qoyun almışdı." "Şeyxəli Xan Qrız kəndini özünə iqamətgah seçərək buradan xanlığı idarə etməyə başladı. A.A.Bakıxanova görə, Şeyxəli xan Qrız kəndinin yaxınığında yeni şəhər salmağa və kəndi genişləndirməyə başladı. Görünür ki, yeni yaradılacaq şəhər istehkam xarakteri daşımalı idi" "Lisaneviç 21 oktyabr 1810-cu il tarixli raportunda yazırdı ki, Qrız və Yuxarıbaş mahalları üsyançılardan təmizlənib, əyalətdə sakitlik bərpa olunub, Şeyxəli xan isə öz tərəfdarları ilə Tabasarana qaçmış, hal-hazırda Yersi kəndindədir."
1941-ci ildə kənddə kişi cinsinə mənsub bütün gənc, qoca və hətta yeniyetmələr müharibəyə göndərilir. Onların çox hissəsi bir daha Qrıza qayıtmır. Bundan bir müddət sonra Qrız səmasında Bakını bombardman etməyə uçan alman təyyarələri görünür. Əhalinin dediyinə görə, Mozdok ətrafında gedən döyüşlərdəki topların səsi Qrıza kimi gəlib çatırdı. Müharibə vaxtı Qrızda Qırmızı ordunun hissələri də yerləşdirilir. Daima təşviş içində yaşayan qadınlar, uşaqlar və qocalar sonunda Qrızdan köçməyə məcbur olmuşlar. Onlar Quba rayonunun digər kəndlərinə və əsasən də Xaçmaz şəhərinə və onu əhatə edən 24 kəndə köçmüşlər. Əhalinin böyük hissəsi kənddən köçdükdən sonra kənddə qalan əhali orda mövcud olmuş qədim evləri dağıtmış və onların yerində indi mövcud olan evləri tikmişdir..thumb|left|Xınalıq mahalı
La-Far-an-Şansor
La-Far-an-Şansor (, La Fara de Champsaur) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. Sen-Bonne-an-Şansor kantonuna daxildir.
Qrızlılar
Yəhudi tarixi
Qırızların geniş yəhudi tarixi vardır.Ərəblərin Albaniyaya yürüşü və onları mühasirədə saxlamasıyla Qırızlar İslamı qəbul etmişdir.Bu barədə çoxlu rus və ərəb mənbələrinə rast gəlmək olar.Hal-hazırda Qırızda 6-cı gün şam yandırılması adəti və bəzi yəhudi dini yazıları qorunub saxlanılır.Buna baxmayaraq Qırızın Yəhudi tarixi və Qırızların bu dili mənimsəmiş yəhudi toplumu olmasıyla bağlı heç bir genetik araşdırma aparılmamışdır.
Vadokayçin
Haqqında
"Vadokayçin" sözü sikkənin üzərində yazılan 4 kancinin transliterasiyadır. "Vado" dövr adı ilə yanaşı, "xoşbəxtlik" mənasını verir. "Kayçin" isə "valyuta" deməkdir. Bu sikkələr Çinin Tan sülaləsi tərəfindən buraxılan və ilk dəfə 621-ci ildə Çanqanda zərb olunan "Kayqentsuho" adlı sikkədən ilham alınaraq hazırlanmışdı. Vadokayçin bu Çin sikkəsi ilə eyni xüsusiyyətləri daşıyırdı: diametri 2,4 santimetr, çəkisi 3,75 qram təşkil edirdi.