cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Budapeşt Texnologiya və İqtisadiyyat Universiteti
Budapeşt Texnologiya və İqtisadiyyat Universiteti (, və ya qısaca Műegyetem, rəsmi qısaldılması BME ), Macarıstanın ən qabaqcıl və dünyanın ən qədim texnologiya universitetidir. Universitetin əsası 1782-ci ildə qoyulub. BME-nin 110-dan çox departamenti və institutları, səkkiz fakültəsi var. Universitetdə təxminən 1100 mühazirəçi, 400 araşdırmaçı və digər dərəcəli müəllimlər, çoxlu sayda dəvət olunmuş mühazirəçilər və təcrübə keçən mütəxəssislər təhsil verir və araşdırmalar aparır. Son illərdə universitetin 25 000 tələbəsindən təxminən 1000-dən çoxu dünyanın dörd bir tərəfində yerləşən 50-dən çox xarici ölkədən gəlir. Macarıstanda mühəndislik üzrə hazırlanan mütəxəssislərin 70 faizi BME-nin payına düşür.
Tarixi
thumb|Budapeşt Texnologiya və İqtisadiyyat Universitetinin əsas kampusunun 1909-cu ildə çəkilmiş fotosu|487x487px
Strukturu
625x625px|thumb|Ali məktəbin əsas binasıBudapeşt Texnologiya və İqtisadiyyat Universiteti, mərkəzi büdcə institutu olaraq dövlət balansında fəaliyyət göstərən ictimai ali təhsil institutudur. Onun təsisat nizamnaməsi, İnsan Resursları Naziri tərəfindən verilib. Qanunlara uyğun olaraq, universitetin təşkilatıçılıq və əməliyyat şərtləri onun öz nizamnaməsində göstərilib.
Universitetin əsas qurumu, onun Senatıdır. BME, fakultələrə bölünür. Təhsil, araşdırma, innovasiya və birbaşa əlavə xidmətlər, fakultələr tərəfindən aparılır. Fakultələr arası iş bölümü, təhsil və texnolgiya sahələri üzrə bölünür. Fakultələr, dekanların idarələri və digər ofislər tərəfindən idarə edilən departamentlər, institutlar, araşdırma mərkəzlərindən ibarətdir. İdarəçilik, Rektor və Kansler idarələri tərəfindən dəstəklənir.
Universitet tərəfindən əsası qoyulan və ya Universitetin sahib olduğu digər təşkilatlar var. Həmçinin, Universitetə rifah institutları, tələbə və ya müəllim qrupları və digər təşkilatlar bağlıdır.
Rektor, Universitetin baş idarədarı və təmsilçisidir. Kansler, Universitetin fəaliyyət göstərməsini, texniki şəraitləri, idarəetməni, maliyyə idaretməni təmin edir. Rektor və Kansler, strateji qərarlarları hazırlamaq üçün müntəzəm olaraq İdarə Heyətinin görüşlərini təşkil edir. İş əlaqələri, İnsan Resursları Qaydalarının Əlavəsində tənzimlənir.
Fakültələr və tədris olunan ixitsaslar
==== Yaranma tarixlərinə uyğun olaraq Universitetin fakultələri : ==== 1. Mülki Mühəndislik Fakultəsi (ÉMK)
2. Mexaniki Mühəndislik Fakultəsi (GPK)
3. Memarlıq Fakultəsi (ÉPK)
4. Kimya Texnologiyası və Biotexnologiya Fakultəsi (VBK)
5. Elektrik Mühəndisliyi və İnformatika Fakultəsi (VIK)
6. Nəqliyyat Mühəndisliyi və Minik Vasitəsi Mühəndisliyi fakultəsi (KSK)
7. Təbii Elmlər Fakultəsi (TTK)
8. İqtisadiyyat və Sosyal Elmlər fakultəsi (GTK)
Reytinqi
thumb|Ali məktəbin auditorialarından biri|432x432pxBudapeşt Texnologiya və İqtisadiyyat Universiteti, ali təhsil qurumları arasında daima beynalxalq reytinqlərdə qabaqcıl yerlərdə olub. Bu reytinqlər universitetlər barədə tam etibarlı göstəricilər olmasa da, dünyanın ən yaxşı universitetləri ilə metodologiya və standartlar əsasında müqayisə aparmaq olar. Fərqli reytinqlər xüsusi metodlar və fərqli məlumat bazalarına malikdirlər. Məsələn, elmi tanınma Nobel mükafatlarının sayına, nəşrlərin məlumatlarına (Web of Science, Scopus citations), patentlərin sayına (WIPO, Patstat) görə ölçülür. Bu mənada həmçinin universitetlər barədə daxili məlumatlar da nəzərə alınır (fakültə, tələbələr və s.).
Times Higher Education-a əsasən BME, dünyanın 800 ən yaxşı universitetləri arasındadır. "Times Higher Education Rakings"in yazarı Phil Bathy Universitetə göndərdiyi məktubda BME-ni 601-800 yerlərə daxil edib. Araşdırmaya əsasən, BME sənayə gəlirinə və bilik transferinə görə ən yaxşı universitetlərdəndir. Bu sahədə BME 373-cü yeri tutur və 39.7 xal toplayıb. Belə ki, universitetin bu göstəricisi orta xal olan 36.9-dan yüksəkdədir.
Bu mənada, Webometrics ranking-ə görə Universitet 395-ci yerdədir. So
nuncu dəfə universitet 428-ci yerdə idi və böyük sıçrayış edib. Mərkəzi və Şərqi Avropa regionunda bu göstərici 10-cu yerə bərabərdir.
Quacquarelli Symonds ranking-ə (QS World University Rankings 2014/15) əsasən, BME, mühəndislik və texnologiya sahələrində dünyanın ən yaxşı 400 universiteti sırasındadır və 254-cü yerdə qərarlaşıb. Daha geniş araşıdırma əsasında müəyyən edilən bu beynəlxalq reytinq, universitetləri dörd əsas kriteriyalara görə müəyyənləşdirib:
AcademyRank.com-a görə, BME Macarıstanda birinci, Avropada 96-cı, dünyada isə 421-ci yerdədir.
Center For World University Rankings (CUWR) BME-ni təhsilin keyfiyyətinə görə dünyada 256-cı, fakültələırin reytinqinə görə isə 218-ci yerdə görür
Eduniversal-a görə, BME Şərqi Avropada Mühasibat uçotu və Audit sahələrində 9-cu, Korporativ Maliyyə sahəsində 15-ci, Marketinq sahəsində isə 13-cüdür. Bu reytinq 154 ölkənin 30 təhsil sahəsinə malik universitetləri arasında tərtib olunub.
«QS University Rankings: Emerging Europe and Central Asia (EECA)» reytinqinə görə görə BME regionda ən yaxşı 150 universitet arasında 32-cidir.
“Science without Borders” proqramına görə, Braziliyadan olan ən çox tələbələrin təhsil aldığı ölkələr arasında Macarıstan universitetlər arasında isə BME də var. Braziliya hökuməti tərəfindən ərsəyə gələn bu proqrama əsasən, 55 657 braziliyalı tələbə bir və ya daha çox semestr ali təhsillərini ölkə xaricində alır. Ən üst pillələrdə Macarıstan yerləşir. Ölkə, Avropada 7-ci, dünyada isə 11-cidir. Universitetlərə gəlincə, BME, dünyada ən çox braziliyalı tələbə qəbul edən 5-ci universitetdir. Macarıstan universitetləri arasında isə BME birinci yerdə qərarlaşır (538 tələbə).
Məşhur məzunları və əməkdaşları
thumb|Binanın əsas "K" kampusunun gecə görünüşü|417x417px
Kampusu
381x381px|thumb|right|Ali məktəbin kitabxanasının damı Universitet, Szabadság (Azadlıq) və Petőfi körpüləri arasında Rákóczi körpüsü istiqamətdə Dunay çayının sağ tərəfində yerləşir. Bu isə universitet kampusunu daha uzun və dar edir: universitetin bir hissəsindən o biri hissəsinə gediş 20 dəqiqə vaxt aparır. Budapeştin İçəri şəhəri (Peşt) çay boyuncadır, körpülərdən oraya 10 dəqiqəlik piyada yol var.
Tələbə həyatı
Universitetin “Műegyetemi AFC” idman klubu var. 1901-ci ildə komanda Macarıstan Liqasında çıxış edib. Univesitet 2008-ci ilin oktyabrında Dünya Universitetləri arası Oyunları qəbul edib.
BME-nin CrySyS Lab komandası dünyanın ən böyük və davamlı təhsil haker yarışması olan "International Capture The Flag"də qalib gəlib. Yarışda dünyanın müxtəlif ölkələrinin 88 komandası iştirak etmişdi. BME, Kriptoqrafiya və Sistem Qorunması Laboratoriyasının «!SpamAndHex» komandası ilə təmsil olunurdu. Laboratoriya, Şəbəkələşmiş Sistemlər və Xidmətlər departamentinə aiddir.
BME-nin Telekommunikasiya və Mediya İnformatikası departmentinin araşdırmaçılar komandası "Hər şeyin nəzəriyyəsi" filminin dublyajında iştirak edib. Macar film şirkəti «Mafilm» dünyanın ən məşhur fiziklərindən olan Stiven Hokinqsin həyatına aid olan filmdə alimin cihazının ərsəyə gətirdiyi qırxa yaxın cümlənin ingilis dilindən macar dilinə tərcüməsində iştirak etmək üçün BME mütəxəssislərini dəvət edib.
Mərkəzi Avropada ilk dəfə olaraq BME-nin tələbələri «Solar Decathlon Europe 2012» yarışında "Odoo" adlı uğurlu tenderi təqdim ediblər. Bu isə onların yarışmanın bütün şərtlərini həyata keçirməsi deməkdir. Hal-hazırda komandada 50 tələbə üzvü var, onlar təkcə Memarlıq Fakultəsindən deyil, həmçinin Mexaniki Mühəndislik Fakultəsi və digər mühəndislik fakultələrindən də tələbələr var. Onların məqsədi innovativ günəş binası yaratmaqla orada özlərinin memarlıq və texniki inkişaflarını tətbiq etmək idi.
BME-də nəşr olunuan «Express Polymer Letters» (EPL) jurnalı, Macarıstanda təsiredici gücə malik jurnallar arasında birincidir. Bu kateqoriya üzrə EPL 35 macar jurnalların arasında yarışmanın qalibi olub. Bu göstəricinin özəlliyi ondadır ki, EPL-dan sonra gələn səkkiz jurnal «Kluwer-Akadémiai Kiadó» və ya «Springer» kimi aparıcı publisist şirkətlərə aiddir.
BME-nin «RescueBot» Yarış komandası, «Boeing»-in maliyyə dəstəyi ilə keçirilən «ARLISS» yarışında iştirak edən bir qrup tələbələrdən ibarətdir. Beynəlxalq tələbə komandasının bir hissəsi olaraq onlar öz-özünə ona göstərilən hədəfə tərəf hərəkət edə bilən robot cihazının inkişaf etdirirlər. BME «RescueBot» komandası mexanika mühəndisliyi sahəsində mekatronika ixtisası üzrə təhsil alan 5 tələbədən ibarətdir. Onlar ABŞ-nin Corciya Texnologiya Universitetinin və Cənubi Koreyanın Kumoh Texnologiya Milli İnstitutunun tələbələri ilə sıx əməkdaşlıq edirlər. Tələbələr BME-nin Tətbiqi Mexanika departamentinin nəzarəti altında fəaliyyət göstərirlər.
12 fevral 2012-ci ildə BME-nin tələbələri Macarıstanın ilk yerli peykini hazırladılar. «MaSat-1» adlanan peyk orbitaya buraxılan və Macarstanı bu mənada 47-ci ölkə edən peyk oldu. 9-10 yanvar 2015-ci il tarixlərində peyk atmosferaya daxil oldu, belə də onun missiyası tamamlandı.
Əbdülkərim Əlizadə
Əbdülkərim Əlizadə (11 yanvar 1906 – 3 dekabr 1979) — Azərbaycan tarixçisi, şərqşünas, akademik, 1944–1950-ci illərdə Tarix İnstitutunun direktoru, tarix elmləri doktoru, Azərbaycan SSR EA-nın akademiki (1955), 1956-cı ildə Azərbaycan EA İctimai Elmlər Bölməsinin akademik-katibi, 1958-ci ildə isə Şərqşünaslıq İnstitutunun direktoru, SSRİ Dövlət mükafatı laureatı (1980).
Həyatı
Əbdülkərim Əli oğlu Əlizadə 11 yanvar 1906-cı ildə Bakı yaxınlığındakı Bilgəh kəndində anadan olmuşdur.
Əbdülkərim Əlizadə 1930-cu ildə Leninqrad Şərq İnstitutunu bitirmişdir. 1935-ci ildə SSRİ EA Şərqşünaslıq İnstitutunda, 1936–1938 illərdə Leninqrad Şərq İnstitutunda, 1938–1939 illərdə Leninqrad Dövlət Universitetində işləmişdir.
Əbdülkərim Əlizadə 1941–1963 illərdə SSRİ EA Azərbaycan filialının Tarix İnstitutunda baş elmi işçi, direktor, Tarix və Fəlsəfə İnstitutunun qədim və orta əsrlər yarixi şöbəsinin rəhbəri, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası) İctima elmlər bölməsinin akademik katibi vəzifələrində çalışmışdır. O, 1958–1963 illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası) Şərqşünaslıq İnstitutunun ilk direktoru olmuşdur. 1963-cü ildən ömrünün sonuna kimi Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası) Şərqşünaslıq İnstitutunun Mətnşünaslıq və məxəzləri çapahazırlama şöbəsinə rəhbərlik etmişdir.
Əbdülkərim Əlizadə 1954-cü ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmiş, 1955-ci ildə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının (indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası) akademiki seçilmişdir.
Ona 1960-cı ildə Azərbaycanın əməkdar elm xadimi fəxri adı verilmişdir. O, SSRİ və Azərbaycan SSR Dövlət Mükafatına Laureatı adlarına layiq görülmüşdür.
Əbdülkərim Əlizadə Varşavada, Münxendə, Moskvada, Ankarada, Tehranda keçirilmiş beynəlxalq konqreslərdə məruzə ilə çıxış etmişdir.
O, "Qırmızı Əmək Bayrağı", "Şərəf nişanı" ordenləri və medallarla təltif olunmuşdur.
Əbdülkərim Əlizadə 3 dekabr 1979-cu ildə Bakıda vəfat etmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Əbdülkərim Əlizadənin əsasən Azərbaycanın və qonşu Yaxın Şərq ölkələrinin Səlcuqilər və monqollar dövrü tarixinin tədqiqatçısı idi.
Nizami Gəncəvinin "İsgəndərnamə" əsərinin "Şərəfnamə" hissəsinin elmi-tənqidi mətnlərini hazırladığı üçün 1948-ci ildə ona SSRİ Dövlət mükafatı verilmişdir. Əbdülkərim Əlizadə Nizaminin "Sirlər xəzinəsi"ni, Rəşidəddinin "Cami ət-təvarix", Məhəmməd ibn Hinduşah Naxçıvaninin "Dəstur əl-katib fi təyin əl-məratib" əsərlərinin elmi-tənqidi mətnlərini hazırlamışdır. O, A. A. Bakıxanovun"Gülüstan-i-İrəm" əsərinin elmi-tənqidi mətninin hazırlanmasında iştirak etmiş və redaktoru olmuşdur.
Əsərləri türk, ərəb, fars, ingilis, alman və başqa dillərdə çap olunmuşdur.
"XIII-XIV əsrlərdə Azərbaycanın ictimai-iqtisadi və siyasi tarixi" əsəri
Akademik Ə. Ə. Əlizadənin uzun illər boyu çəkdiyi gərgin zəhmətin, apardığı dərin araşdırmaların nəticəsi kimi meydana gələn"XIII-XIV əsrlərdə Azərbaycanın ictimai-iqtisadi və siyasi tarixi" adlı monumental monoqrafiyası bir tərəfdən müəllifin yaradıcılığının ilk dövrünü yekunlaşdırdısa, digər tərəfdən Azərbaycanın XIII–XIV əsrlər tarixinin tədqiqində zəmanəsinin son sözünü demiş oldu. 7 fəsildən ibarət əsərin hər bir bölməsində Azərbaycanın həmin dövrdəki ictimai-iqtisadi və siyasi tarixinin bu və ya digər cəhətləri araşdırılır. Dövrün mənbələrini kifayət qədər şərh edən alim Azərbaycanın təbii sərvətləri və oturaq əhalisinin məşğuliyyəti haqqında ətraflı məlumat verir. Burada Azərbaycanın XII əsrin sonu-XIII əsrin əvvəllərində ictimai quruluşu və siyasi vəziyyəti araşdırılır, feodal torpaq mülkiyyəti formaları, feodal sinifləri, kəndlilər və onların vəziyyəti və s. tədqiq olunur. Daha sonra müəllif Azərbaycanın monqol yürüşləri ərəfəsindəki vəziyyəti, monqolların ilk həmlələri, Cəlaləddin Xarəzmşahın Azərbaycanı tutması, nəhayət. Monqolların bu diyarı istila etmələri və Ali monqol xaqanlığının Azərbaycanda hökmranlığını tarixi faktlarla şərh edir. Monqol istilasının və köçəri feodal əyanlarının yerli istehsal qüvvələrinə təsiri əsərdə xüsusi yer tutur. Monoqrafiyada XIII–XIV əsrlərin aqrar sistemi və feodal istismarı növləri, monqol xanlarının torpaq siyasəti, incu, divan və iqta torpaqları və bu ərazilərdə yaşayan kəndlilərin vəziyyəti, XIV əsrin əvvələrində torpaq siyasətində baş vermiş dəyişikliklər, xüsusilə, torpaq mülkiyyətində oturaq feodallara məxsus hissənin artması və səbəbləri kimi aktual problemlər tədqiq olunur. Əsərdə təhkimli kəndlilərin vəziyyətinə, vergi və mükəlləfiyyətlərə və sinfi mübarizəyə də geniş yer verilmişdir. Dövrün siyasi tarixinə həsr olunmuş fəsildə müəllif Elxanilər dövlətinin təsisi, dövlət quruluşu, maliyyə sistemi və ölkənin siyasi həyatı barədə məlumat verir. Qızıl Orda xanları ilə Hülakilər arasında Azərbaycan ərazisi uğrunda gedən müharibələri, daha sonra Azərbaycanın Çobanilər və Cəlairilər dövründəki vəziyyətini və Şirvanın öz müstəqilliyi uğrunda mübarizəsini şərh edir. Ə. Ə. Əlizadənin monoqrafiyası mövzu dairəsi və elmi dəyəri baxımından Azərbaycan tarixşünaslığının şah əsərlərindən olmaqla yanaşı sonrakı tədqiqatların əsasında durdu və istiqamətverici mövqe tutdu.
Ə. Ə. Əlizadə yaradıcılığında "Dəstur əl-katib fi təyin əl-məratib" əsəri
Akademik Ə. Ə. Əlizadənin böyük xidmətlərindən biri də onun görkəmli dövlət və din xadimi, dilşünas alim, tarixçi, şair Məhəmməd ibn Hinduşah Naxçıvaninin elmi irsinin araşdırılması və alimin şah əsəri "Dəstur əl-katib fi təyin əl-məratib"in elmi-tənqidi mətninin hazırılanmasıdır. Müəllif əsərin elmə məlum olan bütün 6 yazma nüsxələrini dünyanın müxtəlif kitabxanalarından – İstanbul, Leyden. Vyana, Paris (2) kitabxanalarından və Britaniya muzeyində toplamış və onları tutuşdurmaqla dəqiq mətn tərtib edə bilmişdir. Əsər ilk dəfə olaraq, yazılmsından 600 il sonra, Moskvada 2 cilddə (3 kitabda), 1964, 1971, 1976,-cı illərdə çap olunmuşdur. Ə. Ə. Əlizadə əsərin çapı ilə əlaqədar ürək sözlərini farsca yazdığı şeir parçasında belə ifadə etmişdir:
Ötüşüb altı yüz il "Dəstur"un inşasından,
Dövrünün alimi Şəms-Münşinin imlasından,
Elədim mətnini tərtib, çap üçün amadə (hazır),
Əsəri ilk dəfə mən nəşr elədim dünyada.
Ə. Ə. Əlizadə və A. A. Bakıxanovun "Gülüstani-İrəm" əsəri
Keçən əsrin 60-cı illərində akademik Ə. Ə. Əlizadənin rəhbərliyi və yaxından iştirakı ilə A. A. Bakıxanovun "Gülüstani-İrəm" əsərinin elmi-tənqidi mətni hazırlanır və 1970-ci ildə Bakıda nəşr olunur. M. Sultanov, M. Azəri, Ə. Ələsgərzadə və F. Babayevin iştirakı ilə Azərbaycan MEA Əlyazmalar institutunda mühafizə olunan 5 əlyazması əsasında hazırlanmış elmi-tənqidi mətnin əsas ağırlığı Ə. Ə. Əlizadənin üzərinə düşür və o, əsərin tənqidi mətninin hazırlanmasında iştirak etməklə yanaşı, mətni redaktə edir, ona 4 dildə (azərbaycan, fars, rus və ingilis dillərində) sanballı müqəddimə yazır, əsərin elmi əhəmiyyətini və tarixşünaslıqdakı yerini müəyyənləşdirir. Müəllif A. A. Bakıxanovun istinad etdiyi antik və orta əsr mənbələrini müəyyənləşdirir və eyni zamanda həmin əsərlər arasında Rəşidəddin, Vəssaf, Naxçıvani və b.k. tarixçilərin əsərlərinin olmamasına təəssüflənir. A. A. Bakıxanovun əsərində alban, gürcü, erməni, skif, massaget, amazon, sarmat, hun və s. tayfalar barədə məlumatın verilməsi və tarixi faktlarla əsaslandırılması naşirin diqqətini cəlb edir. Ə. Ə. Əlizadə bildirir ki, A. A. Bakıxanov Şirvan və Dağıstan tarixini yazarkən məxəzlər əsasən şəhər və kəndlərin tarixi, yaşayış yerlərinin adları, onların etimologiyası, hətta bu adların hansı qədim qəbilə və xalqların adı ilə əlaqədar olması barədə məlumat verir, həmin ərazilərdə yaşayan tayfa və xalqların adət-ənənələri, dini təsəvvürləri, qarşılıqlı əlaqələri, tarixdə oynadıqları rol və s. şərh edir. Naşir həmçinin əsərin qüsurlu və nöqsanlı cəhətlərini göstərir və elmi-tənqidi mətnin tərtibinə onların nəzərə alındığını bildirir.
Vanda Metropolitano
Wanda Metropolitano (UEFA-nın turnirində La Peineta və Estadio Metropolitano kimi tanınan) İspaniyanın Madrid şəhərindəki bir stadiondur. 2017-18 mövsümünün əvvəlində "Atletiko Madrid" Visente Kalderon stadionundan məhz yeni arenaya köçdü. Atletiko Madrid bütün turnirlərdə ev oyunlarını bu stadiona keçirir. Stadion, San Blas-Canillejas sahəsində Rosas rayonunda yerləşir.
Ad
Stadion əvvəllər "Estadio de la Comunidad de Madrid" (Madrid Community Stadium), Estadio Olímpico de Madrid (Madrid Olimpiya Stadionu) və daha çox Estadio de La Peineta (The Comb Stadium) ləqəbi ilə tanınırdı. Adlandırma hüquqlarını Çin şirkəti olan "Wanda Qrup" əldə etmişdir. UEFA sponsorluq qaydalarına görə stadion UEFA turnirlərində Estadio Metropolitano kimi tanınır.
Keçmişi
1990-cı illərin əvvəllərində Madrid Cəmiyyətinin İdman Şurası şəhərin 1997-ci ildə Dünya Atletizm Çempionatına ev sahibliyi etməsini təklif etdi və Madridin şərqindəki Olimpiya stadionuna M-40 avtomobil yolunun yanında inşa etməyə başladı. Yeni stadionun tikintisi 1990-cı ildə başlamış və Kruz Ortiz tərəfindən təklif olunan bir dizayn əsasında qurulmuşdur. 1993-cü ildə tamamlanmış və açılış mərasimi 1994-cü ilin sentyabr ayında baş tutmuşdur. 20.000 nəfərlik oturacaqlı tək mərtəbəli oval formada tikilmişdir.
Atletika üzrə 1997 Dünya Çempionatı nəticədə Afinaya verildi və Peineta, mövcudluğun ilk on ilində kiçik idman və mədəni hadisələr üçün istifadə edildi. 2004-cü ildə isə stadion tamam boş qaldı.
Yeni stadion
2004-cü ildə stadion, 2016 Yay Olimpiya Oyunları[[ üçün Madridin təklifinin irəli sürüləcəyi üçün bağlanıldı. [[2009-cu ildə Madridin təklifinin məğlubiyyətindən sonra stadionun gələcəkdə istifadəsi üçün bir çox təkliflər edilmişdir. Nəhayət, 11 sentyabr 2013-cü ildə Atletiko Madrid, La Peinetanın yerində bir stadion qurma planlarını açıqladı. Beləliklə, mülkiyyət rəsmi olaraq klubun balansına köçürüldü.
2017-18 mövsümündən etibarən Atletiko Madrid Visente Kalderon stadionunu Metropolitano ilə əvəz etdi. 9 dekabr 2016-cı ildə klub yenilənmiş stadionun rəsmi adını təqdim etdmişdir.
7000 VİP, 79 VIP suite daxil olmaqla, stadion ümumilikdə 67.703 tamaşaçı tutumuna malikdir. 4 min yerlik avtomobil dayanacağı inşa edilib. Stadionun binasında 1,000, bina xaricində isə 3000 yerlik maşın dayanacağı nəzərdə tutulub.
17 sentyabr 2017-ci ildə Vanda Metropolitanonun açılış mərasimi Atletiko Madrid və Malaqa FK arasında İspaniya La Liqasının açılış matçına təsadüf etdi. 27 sentyabr 2017-ci ildə Vanda Metropolitano UEFA Çempionlar Liqasında ilk oyuna ev sahibliyi etdi. Atletiko Madrid] evdə Çelsi ilə qarşılaşdı və oyun qonaqların 1-2 qələbəsi ilə başa çatdı.
Nəqliyyat və giriş
thumb|"Stadion Metropolitano" Metro stansiyası
Madrid Şəhər Şurası, Nəqliyyat Nazirliyi və Atletiko Madrid klubu arasında stadiona çıxış və nəqliyyatdan rahat istifadə üçün müqavilə imzalandı.
Bunun üçün Madrid metrosundan stadiona yeni xətt ayrıldı ki, azarkeşlər stadiona birbaşa keçid edə bilsinlər. Bu kluba 30 milyon avroya başa gəldi.
Yenidənqurma prossesi
Şəkillər Vanda Metropolitano stadionunun tikinti prossesi və hazır vəziyyətini əks etdirir.
Monardella breweri
(Monardella breweri) –  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Şeyban
Şeyban— İranın Xuzistan ostanının Bavi şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 23,211 nəfər və 4,063 ailədən ibarət idi.
Recco Kalabriya
Recco Kalabriya (Kalabriya ləhcəsi: Rìggiu; Kalabriya yunancası: Righi; yunanca: Ῥήγιον) — İtaliyanın Kalabriya regionunda eyni adı daşıyan Recco Kalabriya vilayətinin mərkəzidir. Regionda olan ən böyük və ən qədim şəhər və İtaliyada ikinci köhnə şəhər olduğu qəbul edilir. Appenin yarımadasının cənubunun üçüncü böyük iqtisadi mərkəzi olması ilə yanaşı, həm də liman və universitet şəhəridir.
Əsənboğa Beynəlxalq Hava Limanı
Əsənboğa Havalimanı (IATA: ESB, ICAO: LTAC) — 1955-ci ildə Ankara yaxınlığında Çubuq Ovasında qurulmuşdur. Ankara ili hüdudları daxilində olan Əsənboğa Beynəlxalq Hava Limanı Ankara şəhər mərkəzinə 28 km uzaqlıqdadır.
Türkiyənin daxili və xarici hava nəqliyyatını birlikdə cəmləşdirən ilk hava limanı olan Əsənboğa, sərnişin daşınması göstəricisinə əsasən ölkənin ən büyük dördüncü hava limanıdır.
Hortenziyakimilər
(Hydrangeaceae) — sinfinin  sırasına aid bitki fəsiləsi.
Emiliya Nilsson
Emiliya Qarip Nilsson ( 21 aprel 2003) — İsveçli suya tullanan. Emiliya Nilsson İsveçi 2019-cu ildə XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Emiliya Nilsson birinci dəfə Dünya Çempionatına 2019-cu ildə qatıldı. O, Kvanjuda baş tutan XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında qadınlar 1 m tramplin yarışlarında təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 231.50 xal toplayaraq 14-cü yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Rhodanthe spicata
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Seydun
Seydun— İranın Xuzistan ostanının Bağ Məlik şəhristanının Seydun bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 5,439 nəfər və 962 ailədən ibarət idi.
Monardella candicans
(Monardella candicans) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qran-Koran
INSEE kodu — 01177.
Əhalisi
2010-ci ildə əhalinin sayı 161 nəfər təşkil edirdi.
İmamzadə türbəsi (Şamaxı)
İmamzadə türbəsi — Şamaxı şəhəri ərazisində yerləşən məscid. Məscid Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən ölkə əhəmiyyətli tarix-mədəniyyət abidəsi kimi qeydiyyata alınmışdır.
Abbasqulu Ağa Bakıxanov 1841-ci ildə yazdığı məşhur "Gülüstani-İrəm" əsərində belə qeyd etmişdir. "Bir çox cəhətcə kənd xarabaları, aran şəhərlərində yüksək dərəcəli üç imamzadənin Şamaxı, Gəncə və Bərdə şəhərlərində olan türbələri, Bülbülə kəndindəki İmamzadə göstərir ki, bu ölkə həmişə din böyüklərinin vətəni olmuşdur»
Türbə Şamaxı şəhərinin mərkəzi hissəsindəki "İmamlı" küçəsində yerləşir. Dördüncü imam Zeynalabdinin övladlarından biri – Əlləma Seyid Məhəmməd Saleh əl-Müdərrisin məzarı üzərində tikilmişdir. Həyətində həmçinin, uzun müddət burada axundluq etmiş, tanınmış Seyid Mirmehdi ağa Seyidəli oğlu 1911-ci ildə torpağa tapşırılmışdır. Əsası 1370-ci ildə qoyulmuş, 1910-1917 illərdə Zivər bəy Əhmədbəyovun layihəsi əsasında yenidən tikilmişdir. Ümumiyyətlə isə onun beş dəfə tikildiyi ehtimal edilir. 1993-2000-ci illərdə Axund Hacı Elşən Rüstəmovun başçılığı ilə yenidən bərpa olunmuşdur, burada eyni vaxtda 400 nəfərin ibadət etməsi mümkündür.
Məscid kompleksi üç hissədən — ziyarətgah (Dördüncü İmam Zeynalabdinin övladlarından biri Seyid Məhəmməd Saleh əl-Müdərrisin və Axund Mirmehdi Seyidəli oğlu burada dəfn olunub) ibadət yeri və hüseyniyədən ibarətdir.
Hazırda məscidin Axundu Hacı Elşən Rüstəmovdur.
Debbi Rayan
Deborah Enn "Debbi" Rayan — Amerikalı aktrisa və müğənni. thumb|250px|Debbi Rayan (2011) Debbi 2007-ci ildə Barni və dostları (ing. Barney & Friends) DVD filmində Disney tərəfindən kəşf edildi. Rayanın ən məşhur rolu Disney Channel serialı olan Zak və Kodinin gəmidəki macəraları adlı serialdakı Beyli Pikket roludur. 2008-ci ildə bu serial televiziyada 6–11 yaş arası uşaqlar arasında birinci, 9–14 yaş yeniyetmələr arasında isə ikinci yerdə dururdu. O, həmçinin həmin ildə Lonqşortlarda Edit rolunu canlandırdı. 2010-cu ildə, "16 arzu" adlı filmdə baş rola çəkilmişdir və bu film Disney Channelin ən çox izlənilən filmlərindən biri olmuşdur.
2010-cu ildə o Disney Channelda onun premyerası günündə əksəriyyət insanların müşahidə etdiyi kabel proqram olan 16 arzu filmi yeni auditoriyalara Rayanı təqdim etdi. Filmin ilk nümayişi 20 avqust 2010 — da oldu. Rayan həmçinin, Disney Channel Orijinal filmi olan "Radio qiyamçısı"nda baş rola çəkildi. Burada Debbi Radio üsyançısı olan utancaq 17 yaşında qızı — Adams Taranı təsvir edirdi. Film ilk dəfə 17 fevral 2012 — də nümayiş etdirilib. Rayan hal-hazırda Disneydə Cessi serialında baş rola çəkilir.
Həyatı
Rayan Alabamada, Huntsvildə anadan olmuşdur. O, xristian kilsələrində, teatrlarda, istedad yarışlarında çıxış etmişdir. Rayanın atası hərbçi idi, buna görə də o, Avropanın müxtəlif şəhərlərində yaşamışdı. O, Almaniyada yaşadığına görə 10 yaşında artıq ingilis və alman dillərini bilirdi. Debbi yeddi yaşında ikən peşəkar teatrlarlarda çıxış etdi.
Debbi Rayan 2003-cü ildə, 10 yaşında ikən ABŞ — a qayıtmış və Texasda yaşamağa başlamışdı. O, tam fəaliyyət göstərmək arzusunda idi. Rayan məktəbin şahmat klubunun talismanı və üzvü olduğu üçün orta məktəbdə məsxərə obyektinə çevrilmişdi.
2006–2007
Rayan yeniyetmə illərinin əvvəllərində müxtəlif televiziya reklamlarında iştirak etməyə başladı. O, 2008-ci ildə iDog üçün bir neçə reklamda və müxtəlif stolüstü oyunların reklamlarında üzə çıxdı. Rayanın ən birinci rolu iDog Rəqsi reklamı idi, 2007-ci ildə isə o, qonaq obraz kimi Barni və dostlarında : Gedək Yanğın hissəsinə — epizodunda iştirak etdi. Rayan həmçinin Metro-Goldwyn-Mayer tamaşa filmində, Lonqşortlarda, Keke Zəvvarında və Buz Kubunda köməkçi rolda çəkilmişdi.
2008–2010
Rayan Zak və Kodinin gəmidəki macəraları serialında əsas obrazlardan biri olan Beyli Pikket rolunu canlandırdı. ABŞ-da Disney Channelda 26 sentyabr 2008-ci ildə bu serialın ilk nümayişi oldu və bu 5.7 milyonu cəlb etdi. Həmçinin, bu serial Kanadada da izlənildi. "Veyverli Pleysin sehrbazları Gəmidə Hanna Montana" ilə ortaqlaşmış olaraq çəkilmiş seriyadan sonra serial daha da məşhurlaşaraq digər iki serialı da qabaqladı. 2009-cu ildə, elan edildi ki, Kevin Sorbo və Kristi Suonson ilə birlikdə Rayan müstəqil tamaşa filmində baş rolda olacaq. Film 2009-cu il İyul ayında Qrand Rapids, Manistee, Miçiqanadək irəlilədi və 20 avqust 2010-cu ildə isə teatrlara buraxıldı. Film 2009-cu ilin oktyabr ayındadək nümayiş etdirildi.
2010-cu ildə, o 16 arzu gənclər üçün filmdə baş rola çəkildi. Serial özünün on altıncı ad günü münasibətilə axşam qonaqlığı planlaşdıran Ebiqeyl "Ebbi" Luiza Yensen (Rayan) haqqındadır. Onun həyata keçirmək istədiyi və siyahıda yazdığı məxfi arzuları 16-cı ad günündə həyata keçir. 16 arzu Disney Channelda onun premyerası günündə əksər müşahidə edilən kabel proqramlarından və televiziyada müşahidə edilən filmlərdən biri idi. Rayan müsahibəsində bildirdiyinə görə onun bəyan etdiyi çoxlu Gənc Yazıçılar hərdən 16 Şam filmini 16 arzuya çox oxşadırlar.
2011-ci ildə Zak və Kodinin gəmidəki macəraları serialının filmində Rayan əsas rola çəkildi. Filmin ilk nümayişi 6 may, 2011-də oldu.
2011
2011-ci ilin mart ayında elan edildi ki, Rayan sentyabrdan etibarən ilk nümayişi olmuş Disney Channelın orjinal serialı Cessi serialında baş rol olan Cessi obrazını canlandıracaq. Belə ki, Texasdan Nyu-Yorka xəyallarını gerçəkləşdirmək üçün gələn Cessi səhvən varlı bir ailədə dörd uşağa baxması üçün dayə götürülür və serial onların möhtəşəm macəraları ilə davam edir. Rayan həmçinin, bu ərəfələrdə Disney Channel orjinal filmi olan "Radio qiyamçısı" filmində baş rola çəkilir.
Musiqi karyerası
Rayan gitara, fortepiano və klaviatura daxil olmaqla bir neçə aləti çalmağı bacarır. O, həmçinin nəğməkar şair olmaqla yanaşı musiqi də bəstələyir. Musiqinin bir neçə tipində maraq göstərən Rayanın ən çox maraqlandığı musiqi janrları əsasən caz, xalq popu və alternativ rokdur. 9 iyul, 2009-da başlayan və 14 iyulda qurtaran Casmin Riçards və Savanna Outen ilə olan səfərdə Rayanın debütü oldu və bunun üçün "Heyranedici Yeniyetmə Səfərini" ləğv etdi.
thumbnail|250 px| Debbi Rayan (May, 2009)
Xeyriyyəçilik
Rayan Dünyanı dəyişdirmək üçün təşkil olunan Disneyin Dostlarına cəlb edilir. Belə ki, burada Disney Channel üzrə kommersiya nümayiş olunmuşdur. 1 milyon dollar sərmayə qoyulan bu yarışda Disney Channel ulduzları iştirak edir, Ətraf mühit üçün yaxşı hərəkətlər ilə ruhlandırılan əyləncəli bu yarışı 30 Disney Kanalı və Disney XD-i yayımlamışdı. Oyunda ulduzlar komandalara ayrılaraq hər komandada ekoloji mərhəmətin adından oynayırdı. Rayan bu yarışda Göy Komandanın kapitanı kimi iştirak edirdi.
Dəb
2012-ci il İyul ayında Debbi 2013-cü ildəki mövsümün geyim paltarları üzərində işə başladı. Debbi Rayan bu işi ilə modanı nümayiş etdirmək və bunu dünya ölkələrinə tanıtmaq istəyir.
Aslanbəyli məscidi
Aslanbəyli məscidi — Azərbaycan Respublikası Qazax rayonunun Aslanbəyli kəndində yerləşən məscid.
Haqqında
Hacı Mahmud Əfəndinin xatirəsinə ucaldılan məscid onun adını daşıyır. Məsciddə yerli dindar və möminlər ibadət edirlər. Məscid yerli əhəmiyyətli abidələr siyahısına daxildir.
Tarixi
Aslanbəyli kəndindəki məscid 1909-cu ildə kənd camaatı tərəfindən inşa edilib. Həmid Əfəndi tərəfindən tikilmişdir. Hacı Mahmud Əfəndi məscidi 1938-ci ildən 1985-ci ilədək klub kimi istifadə olunmuşdur. 1990-cı ildə yerli sakinlər tərəfindən məscidin təmir-bərpa işlərinə başlanmışdır. Qeyd etmək lazımdır ki, məscidin vaxtilə minarəsi olmuşdur. Taxtadan olan minarə sonralar sökülüb dağıdılmışdır. Məscidin yeni ucaldılan minarəsinin hündürlüyü 18 metrdir.
Sovet dövründə bir çox başqa dini məbədlər kimi bu məscidin də fəaliyyəti dayandırılmışdır. Bina kənd klubuna çevrilmişdi və bərbad hala düşmüşdür. Yalnız Azərbaycanın müstəqilliyi dövründə kənd sakinlərinin hesabına məscid bərpa olundu və ibadət yeri kimi yenidən fəaliyyətə başladı.
Memarlıq quruluşu
İç sahəsi 15x10 metrdir. Giriş qapısının ön tərəfində eyvan (sahəsi 30 m²) yerləşmişdir. Tavan taxtadan olub, düzbucaqlı formadadır. Minbər də taxtadandır və səkkizpilləlidir. Məscidin yeni ucaldılan minarəsinin hündürlüyü 18 metrdir. Binanın sağ küncündə yuxarıya doğru ensizləşən və son illərdə tikilmiş minarə vardır. Məscidin daxili hissəsi böyük ibadət zalından ibarətdir. O öz növbəsində tən ortadan sütuna söykənən qoşa tağla iki hissəyə bölünmüşdür.
Mirko Filipoviç
Mirko Filipoviç - məşhur Xorvatiyalı UFC döyüşçüsü.
1974-cü ildə Yuqaslaviya Sosialist Federativ Respublikasında dünyaya gəlmiş Mirko gənc yaşlarından idmanın kikboksing növü ilə məşğul olmuş və ilk naliyyətlərində bu idman növündə qazanmışdır. Bundan başqa taekvondo idman növündə isə qara kəmərə sahib olmuşdur. O, Xorvatiyanı UFC-də təmsil edən ən məşhur idmançıdır. Hal-hazırda Xorvatiya Xüsusi Təyinatlı Polisində çalışır. Məşqisi İvan Hippolyte olmuşdur.
Nailiyyətləri
Həvəskar boks
UFC
Səlim Müslümov
Səlim Müslümov — Azərbaycan siyasətçisi. O, 2013–2018-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri kimi xidmət etmişdir. Müslümov 2021-ci ilin fevralında barəsində olan korrupsiya faktlarına görə həbs edilmişdir.
Həyatı
Müslümov Səlim Yanvar oğlu 1961-ci il noyabrın 1-də Ağsunun Pirhəsənli kəndində anadan olmuşdur. 1983-cü ildə D. Bünyadzadə adına Azərbaycan Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun uçot-iqtisad fakultəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. 1983–1987-ci illərdə Moskva Dövlət Universitetinin məqsədli aspiranturasında təhsilini davam etdirmiş və 1987-ci ilin noyabrında namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır.
1988-ci ilin yanvarından 1995-ci ilin iyulunadək Azərbaycan Dövlət İqtisad İnstitutunda müəllim, baş müəllim, dekan müavini vəzifələrində çalışmışdır.1992-ci ilin yanvarından 1995-ci ilin iyununadək Türkiyə Cumhuriyyətinin Mərmərə Universitetində elmi ezamiyyətdə və doktoranturada olmuşdur. 1995-ci ilin iyulundan 2000-ci ilin martınadək Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyində idarə rəisi vəzifəsində çalışmışdır. 2000-ci ilin martında Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsinin Sədr müavini təyin edilmişdir. 2002-ci ilin 17 dekabr tarixində Azərbaycan Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Sədri vəzifəsinə təyin edilmişdir.
2004-cü il sentyabrın 18-də Beynəlxalq Sosial Təminat Assosiasiyasının Pekində keçirilən 28-ci Baş Assambleyası zamanı bu qurumun Büro üzvü seçilmişdir. 2006-cı ilin fevral ayında Rusiyanın Kazan şəhərində "Pensiya sığorta sistemində mühasibat uçotu, təhlil və audit islahatları" doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək İqtisad elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almışdır.
S.Y.Müslümov iqtisadi sahədə bir neçə qanunvericilik aktının hazırlanmasında yaxından iştirak etmişdir. O, 4 kitabın və 50-dən artıq elmi məqalənin müəllifidir.
17.01.2002-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə ona gömrük xidməti general-mayoru rütbəsi verilmişdir.
22 oktyabr 2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri vəzifəsinə təyin edilib.
Şəxsi həyatı
Rus və ingilis dillərində sərbəst danışır. Evlidir, 3 övladı var.
Müslümov 2021-ci ilin fevralında barəsində olan korrupsiya faktlarına görə həbs edilmişdir.
Bulbophyllum aureobrunneum
(Bulbophyllum aureobrunneum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum aureobrunneum növü Papua-Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Alla Dudayeva
Alla Fyodorovna Dudayeva  (А́лла Фёдоровна Дуда́ева; ) - 1990-cı illərdə Çeçenistanın Rusiyadan ayrılması üçün yaradılmış hərəkatın lideri Cövhər Dudayevin həyat yoldaşı.
Qafqaz ağ şamı
—  aləminin  şöbəsinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii şəraitdə Qafqazın qərb hissəsində, Kiçik Qafqaz sıra dağlarının, əsasən, şimal istiqamətli yamaclarında, Böyük Qafqazın şimal və cənub yamaclarında, Türkiyədə yayılmışdır. Hündürlüyü 50 m, gövdəsinin diametri 2 m-ə çatan nəhəng gövdəli dekorativ ağacdır. Çətiri sıx ensiz konusvarı formadadır. Budaqları torpağa doğru sallanır, cavan ağacların çətirinin yuxarısı şiş (iti), yaşlı ağaclarınkı isə yumru olur. Gövdəsinin qabığı bozdur. İynəyarpaqları sıx, üstdən tünd-yaşıl, altdan nisbətən açıq-yaşlıdır, alt tərəfdən və kilin hər tərəfindən 8–10 ağ ağızcıq xətlidir, budaq üzərində 10 ilə kimi qalır.
Qozaları 10–20 sm uzunluğundadır, cavan qozalar yaşıldır. Mil və yan kökləri qüvvətli inkişaf edir. Yaxşı boy atması və inkişafı üçün çox rütubətli və çürüntü ilə zəngin gillicə torpaqlar əlverişlidir. Tərkibində əhəng olan torpaqlara dözmür. Havanın rütubətinə davamlıdır. Toxumların uzunluğu 8–12 mm-dir, qatranlıdır, parlaq iri qəhvəyi qanadları toxumdan 2–3 dəfə böyük olur. Toxumları oktyabr-noyabr aylarında tökülür. Olduqca uzunömürlü ağac olub 600–700 il yaşayır. Ağ şamın bu növünün oduncağı yüksək texniki keyfiyyəti ilə fərqlənir. Xüsusilə sellüloz-kağız istehsalında, musiqi alətlərinin hazırlanmasında böyük əhəmiyyət kəsb edir. Qabığında 10 % aşı maddəsi vardır.
Azərbaycanda Abşeron, Quba, Zaqatala və Gəncədə yaşıllaşdırmada istifadə edilir.
Fetişizm
Fetişizm (fétichisme) — maddi əşyalara itaətə əsaslanan dünyagörüşüdür.
Eduard Taylora görə, fetişizm animizmin bir formasıdır, fetiş isə ruhların yerləşdiyi məkandır. Birinci qənaəti dəqiqləşdirmək lazım gəlir. Çünki fetişizm əslində animizmin əşyalarla təsdiqlənməsi tələb olunan formasıdır. Müqəddəsləşdirilən bütün maddi əşyalar fetiş kimi qəbul olunurdu. Demək olar ki, dinlərin hamısında xüsusi predmetlər var ki, ona itaət və ibadət edirlər. Xristianlıqda xaç, "Bibliya" və ikona, İslamda Kəbədəki qara daş və "Quran" dindarlar tərəfindən qeyri-adilik dərəcəsinə qaldırılıb fetişləşdirilmişdir.
Fetişizm Azərbaycan mifik görüşlərində özünə xüsusi yer tutur. Türk təfəküründə fetişləşən varlıqlardan ilkini odun əldə edilməsi ilə yaranmışdır. Mağaralarda qalanan ocaqlar müqəddəsləşdirilərək nəslin davamlılığını bildirmişdir. Təsadüfi deyil ki, dilimizin məhsulu olan "ocaq" sözü arxetipik simvola çevrilərək əksər xalqlara keçmiş və eyni mənada işlənmişdir. Ümumiyyətlə, Azərbaycan xalqının nəzərində kiçik məişət əşyalarından tutmuş silahlara (ox, yay, qılınc), bulaqlara, təpələrə, qayalara kimi hamısı ilahiləşdirilib tarixin müxtəlif dönəmlərində insanların ümid yerinə çevrilmişdir. Nağıl və eposlarımızda bir silsilə sehirli əşyalar və vasitələr təsvir edilir ki, qeyri-adi işləri yerinə yetirir, möcüzələr törədir. Əvvəllər onların fetiş şəklində xalq arasında qəbul edildiyi şübhəsizdir. Talisman və amuletlər də fetişləşdirilmiş predmetlər sırasında durur. Maddi əşyalara və varlıqlara fetişizm mövqeyindən yanaşılması itaət və ibadətin daha universal dayağını – kultları meydana gətirmişdir.
Alla Dudayeva
Həyatı
Alla Dudayeva 1947-ci ildə Kolomenski rayonundakı sovet zabit ailəsində dünyaya gəlmişdir. O, Smolenskdə rəssamlıq təhsili almışdır. 1967-ci ildə o zaman SSRİ Hava Qüvvələrinin zabiti olan Cövhər Dudayevlə evlənmişdi. Alla 1996-cı ildə Birinci Çeçenistan müharibəsində ərinin ölümündən sonra Türkiyəyə qaçmağa çalışarkən Nalçikdə saxlanılmış və daha sonradan tanıya bildiyi, gənc zabit Aleksandr Litvinenko tərəfindən istintaqa cəlb edilmişdir. Eyni ilin sonlarına yaxın buraxıldıqdan sonra Çeçen İçkeriya Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyində işləyən Alla 1999-cu ildə İkinci Çeçenistan müharibəsinin başlamasıyla Azərbaycana, daha sonra Türkiyəyə və Litvaya qaçmışdır. O, 2010-dan 2012-ci ilə qədər Gürcüstanın Qafqaz TV kanalında mədəniyyət proqramlarının aparıcısı olaraq işləmişdir.
2016-cı il məlumatlarına görə, bir müddət Estoniyada da yaşan Dudayevanın hal-hazırda Stokholmda yaşayır.
Sərdəşt (Xuzistan)
Sərdəşt— İranın Xuzistan ostanının Behbahan şəhristanının Zeydun bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 4,972 nəfər və 1,074 ailədən ibarət idi.
Rhodanthe sterilescens
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Səfiabad (Xuzistan)
Səfiabad— İranın Xuzistan ostanının Dezful şəhristanının Mərkəzi bəxşində şəhər. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 8,054 nəfər və 1,893 ailədən ibarət idi.
Monardella cinerea
(Monardella cinerea) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Lyaenemaa
Lyaenemaa ( və ya Lääne maakond) — Estoniyanın qərbində vilayət. İnzibati mərkəzi - Haapsaludur. Əhalisi 27 853 min nəfər, ərazisi isə 2 383 km².
Rus Borisi
Toponimikası
Rus Borisi kəndi dağətəyi ərazidədir. Yaşayış məntəqəsini 1842-ci ildə Çar hökumətinin ucqarlara köçürdüyü Tambov və Saratov quberniyalarından olan duxobor və malakan ailələri salmışdır. Yaşayış məntəqəsi o zaman Paris adlanan kəndin yaxınlığında yerləşdiyinə görə Rus Parisi, sonralar təhrif olunaraq Rus Borisi adlandırılmışdır.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 251 nəfər əhali yaşayır. . Hal-hazırda kəndin 500 nəfərə yaxın əhalisi var, bunun 80%-ni azərbaycanlılar təşkil edir.
Crusader Kings II
Crusader Kings II — orta əsrlərə aid Strategiya janrında çoxplatformalı kompüter oyunu. Oyun Crusader Kings seriyasının ikinci nümayəndəsidir. Oyun, Microsoft Windows (14 fevral 2012), Linux (14 yanvar 2013) və Mac OS X (24 may 2012) platformaları üçün Paradox Interactive şirkəti tərəfindən hazırlanmışdır. Seriyanın davamı Crusader Kings III (1 sentyabr 2020) oyunu ilə gəlir.
ISU-152
İstehsalına 1943-cü ildən başlanılmışdır. Bu tankvuranlar ağır alman tankları olan Tiger və Panzer V tanklarına qarşı mübarizə aparmaq məqsədilə yaradılmışdı. 152 mm-lik nəhəng topunun sayəsində İkinci dünya müharibəsinin ən güclü tankvuranlarından biri olmağı bacarmışdır. O tək atışda istənilən Nasist Almaniyasının istənilən ağır tankını (Panzer V, Tiger, Tiger II) məhv etməyi bacarırdı. Məhz bu qabiliyyətinə görə Almaniya əsgərləri ona “ovçu” ləqəbi vermişdilər.
Ümumi xüsusiyyətləri
(maksimum, daxili yanacaq çənləri tam dolu vəziyyətdə)
Zireh
ISU-152, ISU-152-2
ISU-152 model 1945
Əsas silahı
(21 mərmi) (ISU-152-2)
Variantları
300px|thumb|Kubinka Tank Muzeyində nümayiş etdirilən ISU-152 tankı
Zöhrə
Zöhrə— İranın Xuzistan ostanının Hindican şəhristanının Çəm Xələf İsa bəxşində şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 1,282 nəfər və 267 ailədən ibarət idi.
Monardella crispa
(Monardella crispa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Azər Rzazadə
Azər Rzazadə, bəzən Azər Zadə kimi qeyd olunur — Azərbaycan opera müğənnisi. O, La Skala Vokal Akademiyasına qəbul olunan ilk azərbaycanlıdır.
Parma
Parma — İtaliyada Emilia-Romagna regionunda olan və eyni adı daşıyan Parma Rayonu mərkəzi olan bir şəhərdir. Parmanın Etrüsk mənşəli adı antik Romalılar tərəfindən də istifadə edilmiş və Roma ordularının istifadə etdiyi yumru qalxanlar da Parma olaraq anılmışlardır. Parma şəhərinin ortasında Parma Çayı adlı bir axar su keçir. Hal-hazırda Parma şəhəri jambonu (Prosciutto di Parma), xüsusi "Parmesan" pendiri (Parmıgiano-Reggiano), şəhərin çox gözəl və dəyişik arxitekturası və şəhərin ətrafındakı çöl sahənin gözəlliyi ilə tanınmışdır. Parmadan olan Parma Universiteti Avropanın ən köhnə universitetlərindən biridir.
Sen-Kler-dü-Ron
Sen-Kler-dyu-Ron  — Fransa da kommuna, Rona-Alplar regionunda yerləşir. Departament — İzer. Russiyon kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vyen.
INSEE kodu — 38378. Kommunanın 1999-cu il üçün əhalisi 3 605 nəfər təşkil edirdi. Kommuna dəniz səviyyəsindən 153 ilə 307 qədər metr yüksəklikdə yerləşir. Kommuna Paris dən təxminən 430 km cənub-şərqdə, Lion dan 36 km cənub-şərqdə, Qrenobldan 80 km şimal-qərbdə yerləşir.
Qaytarqoca silsiləsi
Qaytarqoca silsiləsi — Böyük Qafqazın Azərbaycan Respublikası ərazisində dağ silsiləsi. Baş Qafqaz silsiləsi ilə Yan silsilə arasındadır. Tufan dağı yaxınlığından Dübrar dağının şimal-qərbinə qədər uzanır. Yura və Tabaşirin qumdaşı, əhəngdaşı və gilli şistlərindən təşkil olunmuşdur. Bəzi zirvələrin (Qocadərəbaşı,  Kiryaqanıt və s.) hündürlüyü 3000 m-dən artıqdır. Qudyalçay, Qaraçay, Vəlvələçay və s. çayların dərəsilə kəsilmişdir. Alp və subalp çəmənləri ilə örtülüdür. Yay otlağı kimi istifadə olunur.
Fərhad Cəfərquliyev
Fərhad Cəfərquliyev (tam adı: Fərhad Cəfərqulu oğlu Cəfərquliyev) — Naxçıvan MSSR Səhiyyə naziri.
2 dekabr 1951-ci ildə anadan olan Fərhad Cəfərqulu oğlu Cəfərquliyev orta təhsilini Mərdəkan qəsəbəsindəki 183 saylı məktəbdə almışdı. 1969-1975-ci illərdə isə N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun müalicə-profilaktika fakültəsində təhsilini davam etdirmişdi. O, əvvəlcə qrup nümayəndəsi, sonra fakültə, daha sonra isə institut komsomol komitəsinin birinci katibi seçilmişdi.
1975-ci ilin avqust ayından 1976-cı ilin iyul ayınadək Bakı şəhər təcili tibbi yardım xəstəxanasında cərrahiyyə üzrə internatura keçən F.Cəfərquliyev sonrakı əmək fəaliyyətini Rusiyada davam etdirmişdi. O, 1976-cı ildən 1979-cu ilədək Voronej vilayətinin Xoxolsk rayon xəstəxanasında cərrah onkoloq işləmişdi. 1977-ci ilin avqust-dekabr aylarında M.Qorki adına Zaporojye Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda onkoloğiya üzrə kursda olmuşdu.
Rhodanthe stricta
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Daşdələnkimilər
—  aləminin  dəstəsinə aid bitki fəsiləsi.
Bulbophyllum aureum
(Bulbophyllum aureum) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum aureum növü Hindistan üçün endemik növdür.
Ərvəndkənar
Ərvəndkənar— İranın Xuzistan ostanının Abadan şəhristanının Ərvəndkənar bəxşində liman şəhər və bu bəxşin mərkəzi. 2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 9,761 nəfər və 1,897 ailədən ibarət idi. Əhalisinin əksəriyyəti ərəblərdən ibarətdir, ərəb dilində danışırlar və şiə müsəlmandırlar.
Slovakiya Prezidenti
Tarixi
Prezident seçimləri 1993-cü il yanvarın 26-da 1-ci turla, 27-də 2-ci turla, fevralın 15-də isə həlledici, 3-cü turla baş tutdu. Üç turdan ibarət olan seçimlərin nəticəsində Mixal Kovaç 5 il müddətinə Slovakiyanın Prezidenti seçildi. Onun andiçmə mərasimi martın 2-də baş tutdu. Mixal Kovaçın səlahiyyət müddəti 1998-ci il martın 2-də başa çatdı. Buna görədə 1998-ci il yanvarın 20-də Prezident seçimləri baş tutdu. Mixal Kovaç yenidən 5 il müddətinə Prezident seçilməməyi qərara aldı. Uzun müddət davam edən Prezident seçimlərinin nəticəsində bir nəfər belə 150 səsdən lazım olan 90 səsi toplaya bilmədi və dövlətdə böhran yaşandı. Martın 2-də səlahiyyət müddəti başa çatan Mixal Kovaçın səlahiyyətlərinin icra edilməsi Baş nazir Vladimir Meçiar verildi. Prezidentin seçimlərinin fonunda sentyabrın 25-də və 26-da Parlament seçimləri baş tutdu. Seçimlərin nəticərinə əsasən qurulan Milli Şura, noyabrın 1-də Miqulaş Dzurindanı Baş nazir vəzifəsinə seçdi. O, həm də parallel Prezidentində səlahiyyətlərini icra etməyə başladı. 1998-ci ilin son aylarında Milli Şura Prezidenti Parlamentin yox, vətəndaşların seçməsini məğbul hesab etdi. Mayın 15-də seçimlərin 1-ci turu, 28-də isə 2-ci turu baş tutdu. Nəticədə səslərin 57.20 faizini toplayan Rudolf Şuster 5 il müddətinə Slovakiya Prezidenti seçildi. Onun andiçmə mərasimi iyunun 15-də baş tutdu. Həmin gündən sonra, bütün Slovakiya Prezidentlərinin andiçmə mərasimnləri iyunun 15-də baş tutur.