cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Çili milli futbol komandası
Tarix
1978 FİFA Dünya Çempionatının seçmələrində müvafiq yeri tuta bilməyən Çili, 1982 FİFA Dünya Çempionatına qatılmağı bacardı. Avstriya, Qərbi Almaniya və Əlcəzairə də məğlub olaraq qrupda qaldı. 1986, 1990 və 1994-cü illərdə keçirilən çempionatlara qatıla bilmədi. 1998 Dünya Çempionatı seçmələrində Perunu çətinliklə məğlub edən Çili, çempionata qatılma haqqını əldə etdi. Çili, ilk matçda İtaliya ilə 2-2 bərabərə qaldı. İkinci oyunda Avstrya, üçüncüdə isə Kamerunla yenə heç-heçə oynadı. Çili, topladığı 3 xalla ikinci yerin sahibi kimi növbəti mərhələyə yüksəldi. Braziliya qarşısında 4-1 hesabı ilə məğlub oldular. 2000 Sidney Olimpiya Oyunlarında İvan Zamoranonun qol bombardir olduğu turnirdə bürünc medal qazanaraq olimpiadalardakı ən əhəmiyyətli müvəffəqiyyətini əldə etdi. 2002 FIFA Dünya Çempionatı seçmələrində qrup sonuncusu olan Çili, 2006 Dünya Çempionatı seçmələrində də 6-cı yeri tutmaqla turnirin final mərhələsinə gedə bilmədi. 2007-ci ildə Venezuelada keçirilən Copa Amerikada ən yaxşı üçüncülərdən biri olaraq dörddəbir finala çıxdılar. Çili, tarixindəki ən böyük rüsvayçılıqdan birini Braziliyaya 6-1 məğlub məğlub olaraq aldı. Cənubi Amerika qrupunu 2-ci bitirərək qatıldığı 2010 FIFA Dünya Çempionatında İspaniya, İsveçrə və Honduras ilə H qrupunda mübarizə aparan Çili, Honduras və İsveçrəni 1-0 məğlub etdikdən sonra son matçda İspaniyaya 2-1 məğlub olsa da turnirdə mübarizəni davam etdirdi. 1/8 finalda Brzailiyaya 3-0 məğlub olaraq mübarizəni dayandırdılar. 2014 FIFA Dünya Çempionatı seçmələrində 3-cü olaraq Braziliyada keçirilən turnirə vəsiqə qazandı. 18 İyun 2014 tarixində İspaniya ilə qarşılaşdığı matçı 2-0 qazanaraq İspaniyanı 2014 FIFA Dünya Kubokundan uzaqlaşdırmışdır.
Kopa Amerika 2016 final
Çilinin 5 dəfə finala yüksəldiyi Copa Amerikada 2 çempionluğu vardır. İlk çempionluğa 2015-ci ildə Argentina millisini penaltilərdə 4-1 məğlub edərək çatmışdır. İkinci Copa Amerika çempionlauğunu da eyni ssenari ilə qazanmışdır. Kopa Amerikanın növbədənkənar 100 illik yubileyi şərəfinə ABŞ-də keçirilən turnidə də Çilinin üzü güldü. Belə ki, eyni qrupda Argentinaya 2-1 hesabı ilə məğlub olsada mərhələləri keçərək finalda yenidən Argentina ilə qarşılaşmalı oldu. 26 iyun tarixində (yerli tarixlər 27 iyun) keçirilən final oyununun əsas vaxtında hesab açılmadı. Əlavə vaxtda da eyni nəticənin davam etdiyi üçün sonda penalti zərbələri ilə qalib müəyyənləşdi. Penalti zərbələrində 4-2 hesabı ilə Argentinanı məğlub edən Çili seçməsi tarixində 5-ci dəfə oynadığı final qarşılaşmasında 2-ci dəfə çempion olmadğı bacardı.
Ən çox oyun keçirən futbolçular
200px|thumb|Klaudio Bravo 95 oyunla Çili millisinin ən çox oyun keçirən futbolçusudur
Toxunulmaz ehtiyat
Toxunulmaz ehtiyat  — fövqəladə hallarda istifadə edilməsi üçün saxlanan ərzaq, yanacaq və s.ehtiyat mallar. Toxunulmaz ehtiyat həm dövlət,həm şəxsi səviyyədə yaradıla bilər. TE silahlı qüvvələrdə, uzunmüddətli ekspedisiyalarda mütləq yaradılır.
Adi hallarda toxunulmaz ehtiyat istifadə edilmir. Ancaq TE -ni yenisi ilə əvəzləmək lazım gəldikdə köhnə TE istifadə edilir.
Şəxsi TE kimi avtomobillərdəki yanacağı və təkərləri, evlərdə pul vəsaitini göstərmək olar.
Farer adaları milli futbol komandası
Farer adaları milli futbol komandası (Føroyska fótbóltsmanslandsliðið; Færøernes fodboldlandshold) — Farer adalarını futbol üzrə beynəlxalq yarışlarda təmsil edən komanda. Komanda Farer Adaları Futbol Federasiyası tərəfindən idarə olunur.
14 iyun 2019-cu ilə olan məlumata görə Farer adaları millisi FİFA reytinqində 107-ci, 11 oktyabr 2017-ci il məlumatına görə isə UEFA reytinqində 46-cı yerdədir.
Tarixi
thumb|Farer adaları milli futbol komandası thumb|Komandanın baş məşqçisi Lars Olsen thumb|Farer adaları — İtaliya oyunu (Farer adaları oyunçuları arxa plandadır)
1990-cı illər
Farer adaları millisi ilk oyununu 1930-cu ildə keçirmişdir. Amma komandanın 1988-ci ildən başlayaraq keçirdiyi oyunlar rəsmi oyunlar hesab edilir. Həmin il Farer Adaları Futbol Federasiyası FİFA-ya üzv qəbul olunmuşdur (UEFA-ya isə federasiya 1990-cı ildə üzv qəbul edilmişdir). Farer adalarının faktiki müstəqil dövlət statusuna malik olmamasına baxmayaraq (Danimarkanın tərkibində geniş muxtariyyata malikdir), milli yığmaya beynəlxalq yarışlarda iştirak etməyə icazə verilir. Farer adaları millisinin nailiyyətləri arasında 1989 və 1991-ci illərdə keçirilən Ada Oyunları turnirində iki qələbə var. Bu turnirdə böyük dövlətlərin ada hissələrini təmsil edən millilər çıxış edirlər (məsələn, Cəbəllütariq, Rodos, Şetland adaları).
Amma komandanın triumfu UEFA Avro 1992-nin seçmə mərhələsi çərçivəsində 12 sentyabr 1990-cı ildə oynadığı debüt oyununda Avstriya millisinə 1:0 hesabı ilə qalib gəlməsi hesab olunur. Bu tarixi oyun neytral meydanda — İsveçin Landskruna şəhərinin stadionunda oynanılmışdır. Oyunda yeganə qolu "SUyf Sandavavur" klubunun yarımmüdafiəçisi, əsas işi odun satıcılığı olan Torkil Nilsen vurmuşdur.
FİFA Dünya Kuboku 2002
Farer adaları millisi FİFA Dünya Kuboku 2002-nin seçmə mərhələsində də müəyyən uğurlar qazanmışdır. Seçmə mərhələnin Sloveniya millisinə qarşı keçirdiyi ilk oyununda komanda final fitinə bir neçə dəqiqə qalmış 0:2 uduzmasına baxmayaraq hesabı bərabərləşdirə bilmişdir. Baş məşqçi Allan Simonsen oyunçuların sona qədər mübarizə apardıqlarını və təslim olmadıqlarını bəyan etmişdir. Komanda bu seçmə mərhələnin öz doğma meydanında keçirdiyi digər bir oyununda, bərbad hava şəraitinə baxmayaraq Lüksemburq millisinə qalib gələrək hesabına 3 xal yazdırmışdır. Səfərdə Rusiya millisinə qarşı oynadığı oyunda isə komanda minimal hesabla — 0:1 məğlub olmuşdur. Bu oyunda Rusiya millisinin oyunçularınin vurduqları toplar dörd dəfə qapı dirəyinə dəymişdir.
FİFA Dünya Kuboku 2010
FİFA Dünya Kuboku 2010-un seçmə mərhələsində Farer adaları komandası rəqiblərinə xeyli problem yarada bilmişdir. Nəticədə qrupda 6-cı yer tutmasına və toplamda qapısından 20 top buraxmasına baxmayaraq, komanda Litva millisini 2:1 hesabı ilə məğlub etmiş, Avstriya millisi ilə 1:1 oynamışdır. Hər iki rəqibin Farer adaları ilə oyunda itirdikləri bu xallar onların növbəti mərhələyə çıxma imkanlarını əllərindən almışdır. Məğlub olduğu 8 oyundan 6-da Farer adaları komandası ən çox 2 top buraxmışdır.
UEFA Avro 2012
Farer adaları millisinin UEFA Avro 2012-nin seçmə mərhələsindəki iştirakını da birmənalı qiymətləndirmək mümkün deyil: komanda bir tərəfdən böyük hesablı, amma həm də artıq vərdiş etdiyi məğlubiyyətlərə uğramışdır (İtaliya millisinə 0:5, Sloveniya millisinə 1:5, Serbiya millisinə 0:3 uduzmuşdur). Digər tərəfdən komanda Şimali İrlandiya millisi ilə 1:1 oynayaraq hesabına 1 xal yazdıra bilmişdir. Estoniya millisi ilə Tallində keçirilən oyunda isə Farer adaları millisi 28-ci dəqiqədə hesabı açaraq son dəqiqələrə qədər hesabda irəlidə olsa da, əlavə olunmuş vaxtda Keymar Saaqın vurduğu iki qol estonlara qələbə qazandırmışdır. Amma cavab oyununda Farer adaları millisi 2:0 hesablı qələbə qazanmaqla Tallindəki oyunun revanşını almışlar.
UEFA Avro 2016
UEFA Avro 2016-nın seçmə mərhələsində Farer adaları millisi iki dəfə Yunanıstan millisini məğlub etməklə sensasiyaya imza atmışdır. 14 noyabr 2014-cü ildə Yunanıstanda keçirilən oyunu Farer adaları millisi Yohan Edmundssonun vurduğu qolla 1:0 qazanmışdır. . Nəticə doğrudan da tarixi bir nəticə idi: FİFA reytinqində millilər arasındakı yer fərqi 169 idi, bununla belə yunanlar hər iki oyunu uduzmuşdular. 13 iyun 2015-ci ildə keçirilən oyunda Farer adaları millisi 2:1 hesablı qələbə qazanmış, nəticədə qrupda 5-ci yeri tutmuşdur.
FİFA Dünya Kuboku 2018
Farer adaları yığmasının keçirdiyi ən uğurlu FİFA dünya kuboku seçmə mərhələsi 2018-in seçmə mərhələsi olmuşdur. Bu mərhələdə komanda Latviya və Andorra millilərini qabaqlayıb Portuqaliya, İsveçrə və Macarıstan millilərini özündən önə buraxmaqla ilk dəfə çıxış etdiyi qrupda dördüncü yer tutmuşdur.
Komandanın hazırkı heyəti
Aşağıdakı oyunçular baş məşqçi Lars Olsen tərəfindən 5 sentyabr 2019-cu ildə UEFA Avro 2020 seçmə mərhələsinin F qrupunda İsveç millisinə və 8 sentyabr 2019-cu ildə İspaniya millisinə qarşı keçirilən oyunda komandanın heyətinə daxil edilən oyunçulardır.
Holidays in the Sun
Holidays in the Sun — Yui albomu.
Xorvatiya milli futbol komandası
Xorvatiya milli futbol komandası — Xorvatiyanı beynəlxalq futbol turnirlərində təmsil edən milli futbol komandası.
Kitap əl idrak li lisan əl ətrak
Kitabü'l-idrak li-lisani'l-Ətrak (Türklərin dilini anlama kitabı) — 1312-ci ildə Əsirüddin Əbu Hayyan tərəfindən ərəblərə türkcə öyrətmək üçün yazılmış Qıpçaqca qramər kitabı və lüğət.
Abdurahmane Barri
Abdurahmane Barri — müdafiəçi mövqeyində çıxış edən peşəkar Fransa futbolçusu.
Liferinq
Barri Pari Sen-Jermen akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. O, 2018-ci ilin iyul ayında Red Bull Zalsburq klubu ilə 2023-cü ilin may ayına kimi müqavilə imzalamışdır. Barri öz peşəkar karyerasında debütünü 27 iyul 2018-ci ildə Horn klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 90 dəqiqə meydanda mübarizə aparmışdır. Həmin görüşdə Liferinq liqa görüşündə rəqibinə 2–1 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 Avstriya Superkuboku görüşləri daxildir.
Küveyt (şəhər)
Küveyt (həmçinin Əl- Küveyt — الكويت) — Küveyt dövlətinin paytaxtı.
Tarixi
Küveyt körfəzi sahilində yerləşmiş şəhərin bünövrəsi 1680-ci ildə qoyulmuşdur.
Əhalisi
Şəhərin əhalisi — 151.060 (2008), şəhərətrafı qəsəbələrlə birlikdə — 2,380,000 nəfərdən çoxdur.
Coğrafiyası
Şəhər Küveyt körfəzinin sahilində yerləşir. Şəhər üç zonaya bölünür: sənaye zonası (Şüveyx şəhərətrafı qəsəbəsində), təhsil zonası (orada universitet, məktəblər və elmi-tədqiqat müəssisələri yerləşir) və istirahət zonası (sahilboyu Əl-Cahar şəhərinə qədər uzanır.
Nəqliyyat
Küveyt mühüm dəniz limanı, ölkənin böyük nəqliyyat qovşağıdır. Şəhərdə Beynəlxalq Küveyt aeroportu yerləşir.
İctimai və mədəni həyat
Küveytdə universitet, milli muzey fəaliyyət göstərir. Paytaxtda onlarca qəzet, jurnal nəşr edilir. Milli televiziya və radio mərkəzi, KUNA adlanan hökumət informasiya agentliyi fəaliyyət göstərir.
How Crazy Your Love
How Crazy Your Love — Yui albomu.
Bulbophyllum coniferum
Arealı
Bulbophyllum coniferum növü Malayziya üçün endemik növdür.
Koci Tanaka
(d. 2 noyabr 1955) — keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 20 oyun keçirib, 3 qol vurub.
Lex Kaçinski
Lex Aleksandr Kaçinski — 2005–2010-cu illərdə Polşanın prezidenti, 2002–2005-ci illərdə Varşava şəhərinin rəhbəri (bələdiyyə başçısı), "Haqq və Ədalət" partiyasının rəhbərlərindən biri.
Həyatı
Lex Kaçinski 18 iyun 1949-cu ildə Varşavada anadan olub. Varşava Universitetini bitirib. Bundan sonra Qdansk Universitetində namizədlik və doktorluq dissertasiyaları müdafiə edib, professor adı alıb. 1977-ci ildən Fəhlələri Müdafiə Komitəsi, 1978-ci ildən Qdansk Azad Həmkarlar İttifaqlarının Təsis Komitəsi ilə əməkdaşlıq edib. 1980-ci ilin avqustundan Qdansk Zavodlararası Tətil Komitəsinin müşaviri kimi fəaliyyət göstərən Lex Kaçinski 1981-ci ildə "Həmrəylik" Müstəqil Həmkarlar İttifaqlarının 1-ci Ümumpolşa qurultayına nümayəndə seçilib.
Siyasi fəaliyyəti
Polşada hərbi vəziyyət elan olunduqdan sonra Lex Kaçinski həbs edilir. Lex Valensa ilə sıx əməkdaşlıq edən L. Kaçinski "Həmrəylik" hərəkatının gizli Müvəqqəti Koordinasiya Komissiyasının katibi vəzifəsini icra edirdi. O, 1988-ci ildən Lex Valensa yanında Mülki Komitənin, 1989-cu ildən isə "Həmrəylik" hərəkatının Ümumpolşa İcraiyyə Komitəsinin Rəyasət Heyətinin üzvü idi. 1989-cu ildə senator, iki il sonra isə Polşa Seyminin deputatı seçilib.
Lex Kaçinskinin 1990-cı ildə əkiz qardaşı Yaroslavla birlikdə yaratdığı Mərkəzçi Qüvvələr Partiyasının əsas məqsədi azad seçkilər keçirilməsinə və Lex Valensanın prezident seçilməsinə nail olmaqdan ibarət idi. 1991-ci ildə L. Kaçinski nazir statusu ilə prezident Valensanın Dəftərxanasında Milli Təhlükəsizlik İdarəsinə rəhbərlik edirdi. O, 1992–1995-ci illərdə Ali Nəzarət Palatasının sədri, 2000-ci ildə Yeji Buzek hökumətində ədliyyə naziri olub. left|200px|thumb|Lex Kaçinski və [[İlham Əliyev, 2008 il.]] 2001-ci ildə "Hüquq və ədalət" partiyasına rəhbərlik edən Kaçinski yenidən Seymin deputatı seçilir. Prinsipial, işgüzar, ədalətli siyasi xadim kimi şöhrət qazanmış Kaçinski 2002-ci ildə Varşavanın prezidenti (meri) seçilib və dövlət başçısı kimi and içənə qədər bu vəzifədə çalışıb.
2005-ci ilin martında Lex Kaçinski Polşa Prezidenti vəzifəsinə öz namizədliyini sürəcəyini rəsmən elan edib. Həmin vaxt çoxları bu fikirdə idi ki, "Hüquq və ədalət" partiyasının seçkilərdə qalib gələcəyi təqdirdə Lex Kaçinskinin qardaşı Yaroslav baş nazir vəzifəsini tutacaq. 2006-cı ildə bu fikir gerçəkləşdi.
2005-ci il oktyabrın 9-da Lex Kaçinski və Donald Tusk prezident seçkilərində daha çox səs toplayaraq ikinci tura qatıldılar. Oktyabrın 23-də keçirilən ikinci turda Lex Kaçinski səslərin 54,04 faizini toplayaraq Polşa Prezidenti seçildi.
Vəfatı
Polşa prezidenti Lex Kaçinskinin təyyarəsi 10 aprel 2010-cu ildə Rusiyanın Smolensk vilayətində hərbi aerodromda eniş edərkən qəzaya uğrayıb. Hadisə nəticəsində o da vəfat edib.
Mükafatları
thumbnail|Lex Kaçinskinin [["Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif olunması]]
İqlimin meliorasiyası
İqlimin meliorasiyası – iqlimin yaxşılaşdırılması, torpaq səthi havada insan üçün əlverişli istiqamətdə yerli iqlimin dəyişdirilməsi üzrə tədbirlər, məsələn, suvarma, bataqlıqların qurudulması, meşə zolalarının salınması və s.
Kira Kosarin
Kira Nikol Kosarin amerikalı aktrisa və musiqiçi. Ən məşhur rolu Nickelodeon kanalında gedən İldırımadamlar teleserialında Fibi olmuşdur. 10 Aprel, 2019 tarixində, "Markasız" (ing Off Brand) adlı ilk albomunu çıxardı.
Erkən həyatı
Kosarin gənc yaşlarında rəqs və gimnastika ilə məşğul olurdu. O, Boka Ballet Teatrında ballet dərsəri ilə məşğul olur, orta məktəb təhsilini isə Floridada yerləşən Payn Krest Məktəbində alırdı. Anası aktrisa, atası isə bəstəkar, dirijor olaraq çalışırdı ki, bu da Kosarini aktrisa olmağa ruhlandırdı. Aktrisalıq dərslərinə yazıldıqdan sonra, 2011-ci ildə öz karyerasını davam etdirmək üçün Kaliforniya ştatına köçür və orada Disneydən "Silkələ" teleserialı üçün dəvət alır.
Bavi
Həyatı
Bavinin ilkin həyatı haqda məlumat yoxdur. Bacısı I Qubadla evləndiyi üçün onun adına rast gəlinir. I Anastasiusa qarşı müharibələrdə və sülh danışıqlarında iştirak etmişdi. 530-cu ildə Sasani ordusunun başında olmuş, Martiropolisi mühasirəyə almışdı. Lakin Qubadın qəfil ölümü ilə geri çəkilməyə məcbur olmuşdu. Taxta qardaşıoğlu Xosrovun çıxmasını bəyənməmiş, bir neçə əyanla birlikdə onu devirib yerinə qardaşı Camaspı gətirmək istəmişsə də planı ifşa olmuşdu. 531-ci ildə edam edilmişdir.
Kira Kosarin
Aktrisalıq
Kosarin ilk aktrisalıq addımına Disney kanalında gedən "Silkələ" teleserialında oynamaqla başlayır. Məşhurluğu artdıqdan sonra, 2013-cü ildə Nickelodeon kanalından "İldırımadamlar" teleserialı üçün dəvət alır və bu teleserialda daha da məşhurlaşır. 2015-ci ildə, Nickelodeon kanalında keçirilən Kids' Choice Award Mükafatlandırımasında "Ən sevimli aktyor" mükafatına namizəd göstərilir lakin sonradan mükafat Laura Maranoya gedir. 2016-cı ildə yenidən Kids' Choice Award Mükafatlandırılmasında namizəd olur amma yenə də mükafatı ala bilmir. Lakin sonradan oynadığı "İldırımadamlar" teleserialının sevimli teleserial seçilməsi səbəbilə, o və komandası mükafata layiq görülür.
Bavi
Ailəsi
Xosrov Ənuşirəvanın dayısıdır. Onun Şapur adlı bir oğlu da olmuşdur. Bavinin Şapurdan olan qız nəvəsi IV Hörmüzlə evlənmiş, bu evlilikdən II Xosrov doğulmuşdur. Vistəhm və Vinduyih adlı nəvələri də sərkərdə olmuş, Bəhram Çubini devirməkdə köməkçi olmuşlar.
Kira Kosarin
Aktrisalıq
Aprel, 2019-cü ildə, Hulu şirkəti tərəfindən çəkilən qorxu dram teleserialı olan "Bir tük qədər xəfif"in ikinci sezonunda, Nadiya rolunda oynadığını elan edir.
Musiqidə
Kosarinin musiqilərini paylaşdığı YouTube kanalı var. 24 Fevral, 2018-ci ildə, Kosarin ilk single olan "Cəsus" (ing Spy) musiqisini elan edir və mart ayının 16-da öz YouTube kanalında yayımlayır. 11 Yanvar, 2019-cu ildə, Kosarin növbəti single olan "Vinil" (ing Vinyl) adlı musiqisini yayımlayır.
Musiqiləri yüksək məşhurluq topladıqdan sonra, professional şirkət ilə çalışmağa davam edir.
My Short Stories
How Crazy Your Love — Yui mügənninin ilk b-tərəf yığma albomu.
Larisa
Larisa — Qadın adı.
Gülüstan qalası (Şamaxı)
right|477x477px|Kornelis de Bruynun əsərində Gülüstan qalasının qalıqları|thumb Gülüstan qalası – Azərbaycanın Şamaxı rayonu ərazisində yerləşən IX–XII əsrlərə aid qala. Qaladan əldə edilmiş arxeoloji tapıntıların ən qədimi IX yüzilə aid olsa da, Gülüstan qalası XII yüzildə – XIII yüzilin başlanğıcında köklü şəkildə yenidən qurulmuş və möhkəmləndirilmişdir.
Tarixçəsi
El əfsanələrindən birində bu qalanın Şamaxı hakiminin öz qızı üçün tikdirdiyi yaylaq imarətinin yerində yarandığı söylənilir. Adətən çox səfalı, gül-çiçəkli yerləri gülüstan adlandırırlar. Yəqin ki, qala tikilməmişdən öncə yaylaq yeri olan dağ Gülüstan adını daşıyırmış və sonra da bu ad onun üstündə tikilən qalaya keçmişdir. Şamaxılı şair Xaqani Şirvaninin "Şamaxı Gülüstanın ətəyindədir" və Arif Ərdəbilinin "Şamaxı Gülüstanında bir qala var" deyimləri də bu fikri təsdiqləyir.
Gülüstan qalasında tikinti mədəniyyətinin yüksəkliyi onun böyük dövlət əhəmiyyəti ilə bağlı olmuşdur. Müdafiə tikilisində yarı və yaxşı yonulmuş daşlar işlədilməklə yanaşı, başqa daş plastikası örnəklərinin olması qalanın sahiblərinin yüksək mövqeyini bildirməliydi. Arif Ərdəbili Gülüstan qalasını öyərkən onu da bildirir ki, "gözəllikdə onun tayı yoxdur. Divarın yüksək yerlərində daşdan heykəllər düzəldilmişdir." Söz yox ki, bu qalanın tikintisində Şirvanşahların ən bəlli saray memarları, bənna və daşyonanları çalışmışlar.
Gülüstan qalası adi müdafiə tikilisi deyildi. Şirvanşahlar sülaləsinin uzun müddət yaylıq yeri – yay iqamətgahı, dövlət əhəmiyyətli güclü qalası kimi ikili yüksək status daşıması onun bitkin quruluşunda və yüksək səviyyəli memarlığında öz əksini tapmışdır. Səlcuqlar dövründə gərgin tarixi hadisələrlə bağlı bu qalanın möhkəmləndirilməsinə böyük diqqət ayırmışlar. Tarixçi və şairlərin əsərlərindən bilinir ki, XI əsrin sonları ilə XII əsrin başlarında hakimiyyət sürmüş Şirvanşah II Mənuçöhrün bacısı Şahbanu Xatun "Gülüstan qalasını yenidən tikdirmiş", Şirvanşah I Axsitan isə XII yüzilin sonlarında onu yenidən möhkəmləndirmişdir.
Qalanın dayanıqlığı və ağır mühasirələrə dözümü o çağın əsərlərində də öyülmüşdür. Dahi Azərbaycan şairi Xaqani Şirvaninin aşağıdakı misralarından da Şamaxının müdafiəsində Gülüstan qalasının oynadığı böyük rol hiss olunur:
Bizim Gülüstan qalamız Büqbeys dağına bənzəyir Kəbə Büqbeysin ətəyində olduğu kimi, Şamaxı da Gülüstanın ətəyindədir.
Dəfələrlə Şirvanşahların son sığınacağı olan bu əfsanəvi qala orta əsrlərdə Şirvan uğrunda gedən saysız tarixi savaşların bir növ foks nöqtəsi olmuşdur. Onun divar və bürcləri müxtəlif çağlarda xəzər, ərəb, səlcuq, monqol, səfəvi, osmanlı yürüşlərinin gücünü görüb hiss etmişdir. Taleyi Azərbaycanın Mənuçöhr, Axsitan, Xəlilullah, Şah İsmayıl, Şah Təhmasib kimi görkəmli şəxsiyyətləri ilə bağlı olduğundan Gülüstan qalasının tarixi dəyəri çox böyükdür. Tarixçilərin bildirdiklərinə görə, Gülüstan qalasına son böyük zərbəni XVI əsrin ortalarında I Şah Təhmasib vurmuşdur. Səfəvi-Osmanlı savaşlarının məngənəsində A. Cenkinsonun təbirincə "dünyanın ən qədim qalalarından sayılan" Gülüstan qalası dağıdılmışdır.
Mövqeyi
Gülüstan qalası Şamaxı şəhərinə çox yaxın (3 km) olub, keçmişdə onun panoramını zənginləşdirmişdir. Şamaxı yüzillərcə həm fiziki olaraq, həm də təhlükəsizlik anlamında bu dağ qalasına söykənmişdir. Gülüstan qalası Şamaxının başı üzərində qaldırdığı qalxana bənzəmişdir.
Qala şimal-qərbdən cənub-şərqə doğru genişlənən və enişlənən dağın belində tikilmiş və onun mürəkkəb konfiqurasiyasına uyğun biçim almışdır. Qalanın şimal-qərb qurtaracağında içqalası yerləşir. Dağın çay yatağına yönələn yanı sıldırım qayalıqdır. Qalan yerlərdə də dağ belini qayalar və sərt enişli yamaclar dövrələyir. Yalnız dağın şəhərə baxan cənub yamacı nisbətən az enişlidir. Qalaya qalxan dolama tək cığır bu yamacdadır. Beləliklə Gülüstan qalası üçün seçilən dağ təbii müdafiə üstünlükləri ilə yanaşı, şəhərlə əlaqə baxımından da çox əlverişlidir.
Memarlıq xüsusiyyətləri
Dağın dərəyə baxan alt terrasında da divar uçuqları var. Bütün bu divar və bürc qalıqları vaxtilə dağ belinə qurşaq kimi dolanan möhkəm qala divarları içərisində olmuşdur. Yaxın keçmişdə isə Gülüstan qalasının daha çox tikintisi gözə dəyir və onun memarlığı haqqında daha dolğun təsəvvür yaradırdı.
Ötən yüzildə səyyah Hacı Çələbinin təsvirinə görə Şamaxı Gülüstan qalasında "saray və köşklər tikilmiş və onlar çox möhtəşəm divarlar və möhtəşəm bürclərlə üzlənmişdir. Şahın yonulmuş daşdan tikilən birinci sarayı şərq tərəfdə, qalanın qırağında dayanır. Olduqca gözəl sarayın önündə keçilməz dərələri, mağaraları, sıldırımları və qayaları olan dərin uçurumlar var...Birinci saraydan yuxarıda yaşayış evlərinin uçuqlarını görürük ki, çox möhkəm ikiqat divarla dövrələnmişdir. Bundan bir az da yuxarıda kiçik təpədə, yaxşı yonulan daşdan tikilmiş və artıq uçuq olan, eləcə də divar və bürclərlə dövrələnib möhkəmləndirilən köşk görünür. Otaqlar altında hamısı tağbəndlə örtülü yüzlərlə zirzəmi izləri indi də görünməkdədir. İşqaladan qərbdə geniş və dərin hovuz tikilib ki, onun da yaxınlığında gəzint yeri var. Müxtəlif tikililər qalanın daxilini üç yerə bölür: alt, orta, üst (içqala)..."  Bu dolğun təsviri qala ərazisində aparılmış arxeoloji qazıntılar da təsdiq edib.
Qala içində olan tikinti qalıqlarından ən dəyərlisi indi içqalanın cənub-şərq bucağında olan saray kompleksidir. Bu kompleksdən indi ancaq alt qatının çılpaq divarları və arxeoloqların yer altından qazıb çıxardıqları otaqlardan, dəhlizlərdən ibarətdir böyük bir xarabalıq qalmışdır. Alimlərin müşahidəsinə görə saray kompleksini dövrələyən içqalanın yeddi bürcü varmış və saray iki mərtəbəli imiş.
Qala divarları və bürclər kimi saray otaqlar da yarı yonulmuş daşlardan tikilmişdir. Ancaq saray kompleksinin üst qatında yaxşı yonulmuş üzlük daşları işlədilmişdir. Otaqların örtükləri qalmasa da, onların əvvəllər Şirvan-Abşeron memarlığı üçün səciyyəvi olan daş günbəz və tağlarla (Şirvanşahlar sarayında olduğu kimi) örtüldüyü güman edilir.
Gülüstan qalasının maraqlı tikililərindən biri yeraltı yoldur. Araşdırmaçıların fikrincə bu yeraltı yol gizli ehtiyat yoludur. Mühasirə zamanı isə əsas su kəməri kəsiləndə qala qoruqçuları onun pilləli yuneli ilə dərəyə enib Zoğalavay çayından su gətirə bilərdilər. Qalanın su kəməri onun qərbində ucalan Meysəri dağından saxsı tünglərlə çəkilmişdir. XIV yüzildə şair Arif Ərdəbilinin "qalaya saxsı tünglərlə su aparılmışdır" məlumatını arxeoloji qazıntılar da sübut etmişdir. Bundan başqa qalanın şərq terrasında böyük su tutarı – hovuz quraşdırılmışdır.
Ərazi
Ərazí — Hər hansı bir sərhəd cərçivəsi ilə əhatə edilmiş səth. Ərazi kvadratmetrlə (m2) ölçülür, bundan əlavə digər ölçü vahidləri də istifadə oluna bilər:
Ageratina harlingii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Vecihi Hürquş
Vecihi Hürquş (6 yanvar 1896 - 16 iyul 1969) — türk pilot və mühəndis. Türk aviasiya tarixinin ən önəmli şəxslərindən biridir.
Həyatı
Bu bölükdə vəzifəli ikən bir qırıcı təyyarə layihəsini çəkən Vecihi bəyin bu proyekti Mudros müqaviləsinin imzalanması ilə yarımçıq qalmışdır. Qurtuluş Savaşına qatılan Vecihi bəy, xüsusilə İnönü və Sakarya savaşı müddətində çox bacarıqlı kəşfiyyat və dəstək uçuşları keçirməkdən əlavə bir yunan təyyarəsini də vurmuşdur. Qurtuluş Savaşının ilk və son uçuşunu edən pilotdur. İzmirin (Qaziəmir - Seydiköy) hava məkanına ilk girən və nəzarətə alan şəxs olmuşdur.
Vecihi bəyə qırmızı lentli İstiqlal medalı verilmişdir. Həmçinin TBMM tərəfindən üç dəfə təqdirnamə almışdır. Üç təqdirnamə verilən tək şəxsdir.
1930-cu ildə Kadıköydə bir dülgər dükanını icarəyə götürərək 3 ay müddətində orada ilk türk mülki təyyarəsini, əslində isə ikinci təyyarəsi olan Vecihi XIV-ü inşa etdi. İlk uçuşunu 27 sentyabr 1930-cu ildə Kadıköy Fikirtəpədə böyük bir kütlə və mətbuat qarşısında keçirmişdir. Bu uçuşdan sonra Vecihi XIV ilə əvvəlcə Yaşılköyə, sonra Ankaraya uçmuşdur. Uçuş sertifikatı üçün İqtisad Nazirliyinə müraciət etmiş, 14 oktyabr 1930-cu ildə “Təyyarənin texniki vasitələrini təyin edəcək kimsə olmadığından lazımi vəsiqə verilməmişdir” cavabını almışdı. Hürquş bundan sonra nazirliyin tələb etdiyi texniki baxış haqqında vəsiqəni almaq üçün təyyarəni sökərək icarəyə götürdüyü vaqonla Çexoslovakiyaya göndərilməsi üçün icazə almışdır. Hürquş 6 dekabr 1930-cu ildə Praqaya çatdığı zaman hələki təyyarəsi gəlməmişdi. Təyyarəyə aid texniki hesabat kimi rəsmi sənədi öncə çex dilinə tərcümə etmişdir. Təyyarə gəldikdən sonra təyyarəni təkrar yığaraq detallarını və hər cür texniki yoxlamaları keçirildikdən sonra uçuşu üçün icazəsi istənilmişdir. Hər cür uçuş üçün təyyarənin yoxlamaları tamamlanmışdır.
Vecihi Hürquş 1931-ci ildə TTaC yarananda Türkiyə turu keçirmişdir.
İkinci tur (9 noyabr 1931): Ankara, Gölbaşı, Bağla, Şərəfliqoçhisar, Ağsaray, Konya, Bəyşəhər, Seydişəhər, Alanya, Manavqat, Antalya, Fəthiyə, Köycəğiz, Muğla, Göytəpə, Qala, Tavas, Qaracasu, Babadağ, Dənizli, Çal, Çivril, Qarahallı, Ulubəy, Uşak, Kütahya, Əskişəhər, Çuxurhisar, İnönü, Bozüyük, Qaraköy, Söyüd, Geyvə, Adabazarı, İzmit, İstanbul.
Bulbophyllum connatum
Arealı
Bulbophyllum connatum növü Sumatra üçün endemik növdür.
Vecihi Hürquş
Həyatı
1932-ci ildə Vecihi Mülki Təyyarə məktəbi adlı ilk Türk Mülki Aviasiya məktəbini açmışdır. Məktəbdə ilk türk qadın pilot Bədriyə Göymən ilə birlikdə 12 pilot hazırlamışdır. Vecihi Hürquş Qalamış-Kadıköydə ilk mülki təyyarə Vecihi XIV, ilk təlim və idman təyyarəsi Vecihi XV, 160 at güclü Mersedes təyyarə mühərrikli və dəniz xizəyi olan Vecihi SK-X-i hazırlamışdır. Nuru Dəmirağ bir təyyarə istehsalı üçün 5000 TL vermiş, beləliklə 1933-cü ildə Vecihi Hürquş tərəfindən Nuru bəy adı verilən Vecihi XVI təyyarəsi hazırlanmışdır. Vecihi bəy çətin şəraitdə dərs keçərkən bəzi qurumların, misalçün TEKEL idarəsinin və İş bankının reklamlarını təşkil etmiş, bəzi vətənsevər quruluşların da köməklərini almışdır.
1954-cü ildə ilk mülkü hava yolu şirkəti olan Hürquş Hava yollarını qurmuşdur.
Türk aviasiya tarixinin ən böyük şəxsiyyəti olan Vecihi Hürquş, Ankarada 16 iyul 1969-cu ildə Gülhanə Hərbi Tibb Akademiyasında vəfat etmişdir.
Aniva çimərliyi
Aniva çimərliyi — Saxalin vilayətinin cənubunda, Aniva rayonu, Aniva şəhəri sahilində yerləşən çimərlik.
Qumlu sahil zolağı Aniva körfəzindən Losos buxtasına, Susya çayı mənsəbindən Baçimskaya daşlarına qədər 33 km məsafədə uzanır. Cənubi Saxalin şəhərindən 40 km aralıdadır. Çimərlik Saxalində və bütün Oxot dənizi sahillərində ən məşhur çimərlikdir. Çimərliyin önündə dayanacaq vardır. Burada biotualetlər, uzanmaq üçün taxtçalar, geyinib-soyunma yerləri vardır. kafe belə fəaliyyət göstərir. Bura avtovağzaldan gəlmək olar. Burada çimmək olduqca təhlükəsizdir. Belə ki, güçlü dalğalar və axınlar nadir halda müşahidə edilir. Digər yerlərə nisbətdə suyu təmiz və istidir. Bura iki çay tökülür: Susuya və Lyutoqa. Çimərlik mövsümü iki ay davam edir. Suyunun temperaturu +16° +18°С təşkil erdir. Bura vilayətin hər yerindən sakinlər gəlir.
Kazuaki Naqasava
— keçmiş Yaponiya futbolçusu.
Milli komanda karyerası
Yaponiya milli komandasının heyətində 9 oyun keçirib.
Başqırdıstan teatrı
thumb|[[Başqırdıstan Dram Teatrı]] Başqırdıstan teatrı — Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikasında olan sənət növlərindən biri.
Tarixi
Başqırdıstan ərazisindəki ilk teatr binası 1861-ci ildə Ufada, şəhər əhalisinin ianəsi hesabına tikilmişdir.
1885-ci ildə "Artistlərin və teatr sənətini sevənlərin Ufa yoldaşlıq cəmiyyəti" təsis edilmişdir.
İlk peşəkar teatr
İlk peşəkar teatr 1919-cu ildə Sterlitamakda 1-ci Başqırdıstan Dövlət Teatrı kimi yaradılmışdır. Teatrın truppasına aktyor, rejissor, dramaturq və teatr xadimi V. Q. Murtazin-İmanski rəhbərlik edirdi. 1922-ci ildə həmin teatr Ufa şəhərinə köçürülmüş və Başqırdıstan Dram Teatrı adlandırılmış; 1971-ci ildən isə başqırd mütəfəkkiri Məjit Qafurinin adını daşıyır.
Digər teatrlar
thumb|[[Başqırdıstan Opera və Balet Teatrı]] 1919-cu ildə Ufada Başqırdıstan Rus Dram Teatrı, 1932-ci ildə Kukla Teatrı, 1989-cu ildə Milli Gənclər Teatrı, 1991-ci ildə "Nur" tatar teatrı, 1938-ci ildə F. Qaskarov adına Dövlət Xalq Rəqs Ansamblı, 1992-ci ildə "Miras" xalq rəqs ansamblı; 1931-ci ildə Sibayda A. Mübarəkov adına Başqırdıstan Dram Teatrı, 1993-cü ildə "Sulpan" uşaq dram teatrı; 1946-cı ildə Sterlitamakda Rus Dram Teatrı, 1990-cı ildə Başqırdıstan Dram Teatrı, 1991-ci ildə Rəqs teatrı; 1933-cü ildə Salavat şəhərində dram teatrı, 1990-cı ildə Tuymazıda tatar dram teatrı fəaliyyət göstərir.
Festivallar
Sterlitamakda, Salavatda "Teatr baharı" festivalı, Ufada türkdilli teatrların beynəlxalq "Tuqanlıq" festivalı, həmçinin 1991-ci ildən F. Qaskarovun xatirəsinə rəqs kollektivlərinin, 1993-cü ildən R. Nureyevin xatirəsinə balet sənətinin respublika festivalları, baletmeysterlərin və xalq rəqs ansambllarının respublika baxış-müsabiqəsi keçirilir.
Əhali
thumb|400x400px|Yer üzərində cəmiyyətin yayılışı 2018 thumb|137x137px|tövzih Əhali — Yer kürəsində və ya dünyanın konkret hansısa hissəsində (ölkə, qitə, region, ölkələr qrupu) daima yenidən istehsal nəticəsində yenilənən və yaşayan insanların toplusu.
Bizim eranın əvvəlində Yer kürəsində təqribən 230 mln, birinci minilliyin sonunda — 275 mln, 1800-cü ildə — 1 mlrd, 1900-cü ildə — 1,6 mlrd, 1960-cı ildə — 3 mlrd, 1999-cu ildə 6 mlrd nəfər yaşayırdısa, 1 iyul 2009-cu ildə bu rəqəm 10 768 167 712 nəfər oldu. 2050-ci ilə proqnoz — 9,2 мilyard nəfər götürülür.
1970-ci ilədək əhali hiberbolik templə artırdı. Hal-hazırda Yer kürəsi əhalisinin artım tempinin azaldığı hiss edilir.
Dünyanın əhalicə ən böyük ölkələri
2016-cı ilin iyul ayına əhalisi 80 milyondan çox olan ölkələr:
Əhali göstəriciləri
thumb|360px|Dünya əhalisinin artım dinamikası (milyard nəfər), e.ə.10000-ci il — eramızın 2000-ci ili
Hayns fon Fyorster, Andrey Korotayev, Sergey Kapitsa və digərlərinin tədqiqatlarında isbat edildi ki, axırıncı 100 min ildə (XX əsrin 60–70-ci illərinə qədər), dünya əhalisinin artımı sayının kvadratı tempi ilə artırdı. Bu hiberbolik qanun adlandırıldı.
Ageratina hartii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Kito
Coğrafi şəraiti
Kito Cənubi Amerikanın şimal-qərbində, And dağları arasında Piçinça vulkanının cənub ətəyində yerləşir. Şəhər ekvatordan 24 kilometr cənubdadır, sahəsi 290 km²-dir.
Əhalisi, dil və din
2005-ci il siyahıyaalınmsına görə əhalisi 1 856 501 nəfərdir. Kito əhali sayına görə Ekvadorun ikinci şəhəridir, birinci şəhər Santyaqo-de-Quayakildir. Milli tərkibinə görə qarışıqdır. Əhalinin beşdə ikisi keçua xalqının nümayəndələri, beşdə ikisi — ispan-hindu metisləri, beşdə biri zəncilər, az bir hissəsi isə Avropa və Asiyadan gələnlərdir.
thumb|left|577px|Plaza de San Francisco, Quito
Qalereya
thumb|right|400px|[[TelefériQo]]
Mədəni həyatı
Kito Ekvadorun mədəni və elm mərkəzidir. Şəhərdə Ekvador Katolik Universiteti, Ekvador Mərkəzi Universiteti, Milli Qadın Kolleci, Qadın Pedaqoji İnstitutu, Milli Siyasi Məktəbi, Milli Musiqi Akademiyası və digər ali məktəblər vardır. Kitoda observatoriya da vardır. Ekvador Elmlər Akademiyası və Tibb Akademiyası da fəaliyyət göstərir.
UFO (musiqi qrupu)
UFO — 1969-cu ildə Londonda yaranmış ingilis rok qrupudur. Qrup, «heavy-metal» üslubunun formalaşmasında mühüm rol oynamış və bir çox klassik metal qruplarının (Iron Maiden, Metallica, Megadeth və s.) inkişafına böyük təsir göstərmişdir. UFO, VH1'in "100 Greatest Artists of Hard Rock" sıralamasında 84-cü sıradadır.
Qrup, Hocus Pocus adı altında vokalist Fil Moqq, gitarist Mik Bolton, bas gitarist Pit Vey və barabançı Endi Parker tərəfindən yaranmışdır. Tezliklə qrup, Beacon Records şirkətinin prodüsseri olan Noel Mur tərəfindən Londondakı eyni adlı klubda kəşf edildi və qrup 1969-cu ilin oktyabrında adını dəyişərək UFO qoydu.
1972-ci ildə Mik Bolton qrupu tərk etdi. UFO üzvləri qrup üçün Boltonu əvəz edə biləcək uyğun gitaristi axtarmağa başladılar. Bir müddət Larri Uollis onlarla işlədi, sonra Berni Marsden. 1973-cü ilin yayında qrupa, Scorpions'dan Rudolf Şenkerin qardaşı Mixail Şenker gəlir. UFO, "Force It" və "No Heavy Petting" albomlarının çıxışından sonra dünya səviyyəsinə tanınmağa başlayır. Qrup Böyük Britaniyada və ABŞ-da məşhur olur. 1976-cı ildə qrupa 5-ci üzv, pianist və gitarist Pol Reymond gəlir. Onunla yazılmış ikinci albom "Lights Out", tez-tez UFO yaradıcılığının zirvəsi adlandırılır.
1978-ci ildə Şenker qrupdan ayrılır. Onun yerinə Pol Çepmen gəlir, hansı ki, Çepmen UFO ilə, Böyük Britaniyada uğurlu satış əldə etmiş "The Wild", "The Willing and the Innocent" və "Mechanix"" albomlarını yazır. Ancaq 1983-cü ildə, tənqidçilər tərəfindən neqativ qarşılanmış "Making Contact"'' albomunun çıxışından sonra qrup dağılır.
İki il sonra Fil Moqq yeni üzvləri bir araya yığır və "Misdemeanor" albomunu yazır, amma 1988-ci ildə UFO yenidən dağılır. 1992-ci ildə Moqq və Uey yenidən qrupu yığmağa qərar verir və bir müddət gitarist Lorens Arçer-la və baraban ifaçısı Klayv Edvards ilə işləyir. 90-cı illərin ortalarında UFO klassik heyəti ilə (Moqq, Uey, Reymond, Şenker və Parker) müvəffəqiyyətli qastrola çıxır. 2002-ci ildə, "Sharks" albomun yazılmasından sonra, Şenker yenidən qrupu tərk edir, və gitarist Vinni Mur onu əvəz edir.
2004-cü ildə qrup, yeni daimi gitarist Vinni Mur və baraban ifaçısı Ceyson Bonem ilə "You Are Here" adlı on yeddinci studiya albomunu buraxır. UFO, 2005-ci ilin noyabr ayında yenidən yazılmış bir neçə mahnının və qrupun canlı konsert performanslarının yer aldığı Showtime adlı albomunu DVD şəklində buraxır. 2005-ci ilin noyabr ayında Endi Parker, İspaniyanın Qranada şəhərində keçiriləcək olan Piorno Rock Festivalında iştirak etmək üçün qrupa qayıdır. UFO, 2006-cı ildə "The Monkey Puzzle" adlı on səkkizinci studiya albomunu satışa çıxardır.
2007-ci ildə ayağından əməliyyat olan Endi Parker, sağaldıqdan sonra yenidən qrupa qayıdır.
UFO, 2009-cu ilin iyun ayında "The Visitor" adlı on doqquzuncu studiya albomunu buraxdı. Albom son 15 il ərzində ilk dəfədir ki, Böyük Britaniyanın Top 100 Albom siyahısına düşdü. Qrup, albomun ardından Böyük Britaniya turneyinə çıxdı. Ancaq Pit Vey sağlamlığından əziyyət çəkdiyi üçün bu turnedə iştirak edə bilmədi.
Qrup 2009-cu ilin iyulunda, 1975 və 1982-ci illər arasında verdiyi konsertlərdən və daha əvvəl yayımlanmamış olan bir çox mahnıda ibarət olan bir CD buraxdı.
Kvando
Kvando — Koreya boğazında, Koreya yarımadası sahillərində yerləşən, Cənubi Koreya aid olan ada. Adanın sahəsi 90,1 km²-dir. Maksimal hündürlüyü 644 metrdir. Adada qəzanın mərkəzi olan Vando adası yerləşir. İnzibati baxımından Çolla-Namdo vilayəti, Vando qəzasına daxildir.
Ada eyni adlı körpü ilə daldo adası ilə birləşir. Sincido körpüsü isə Sincido adasına birləşir.
Smolenskdə təyyarə qəzası (10 aprel 2010)
10 aprel 2010-cu il tarixində Smolenskdə qəzaya uğramış təyyarədə Polşa prezidenti Lex Kaçinski və xanımı, ölkənin sabiq prezidenti Rışard Kaçorovski, Milli Yaddaş İnstitutunun prezidenti Yanuş Kurtıka, general Tadeuş Ploski, Polşa ordusunun pravoslav yepiskopu və briqada generalı Miron Çodavski, Milli Bankın rəhbəri Slavomir Skşipek, sabiq müdafiə naziri və Polşa prezidentliyinə keçmiş namizəd Yeji Şmaydzinski, Prezident Katibliyinin rəhbəri Vladislav Stasyak, Baş Qərargah rəisi Frantişek Qonqor da olub.
Məlum olub ki, Polşa prezidentinin təyyarəsi qəzadan əvvəl 3-4 dəfə eniş cəhdi edib. Smolensk vilayət administrasiyasının mətbuat xidmətindən bildiriblər ki, qəzaya səbəb pis hava şəraiti olub: ''«Pis hava şəraiti üzündən təyyarə 3-4 dəfə cəhd etsə də, eniş alınmayıb. Dispetçer pilotlara 200 kilometr aralıda olan Minsk aeroportuna eniş etməyi məsləhət görsə də, təyyarənin heyəti öz qərarı ilə enişi məhz Smolenskdə etməyə çalışıb»''.
Qəzada müəmma
Təyyarə qəzası baş verdikdən sonra internetdə Youtube saytında bir video peyda olub. Bu videoda Lex Kaçinskinin olduğu güman olunan təyyarənin qalıqları arasında gəzişən üç nəfər silahlı şəxsin sağ qalan və kömək istəyən insanları güllələdiyi göstərilir. Polşanın hərbi prokuroru deyib ki, Rusiyanın Smolensk şəhəri yaxınlığında baş verən qəzadan bir neçə dəqiqə sonra mobil telefonla çəkilən və qəza yerində gəzən üç siluet, silah və gülüş səsləri, təyyarədən çölə çıxan bir adamın və nəhayət, pilotun qışqıraraq yardım istəməsi ilə bağlı yayılan görüntülər həqiqidir. Bu video hadisə yerinə çatan ilk şahid tərəfindən çəkilib və bu zaman hadisə yerində nə təcili yardım, nə də xilasedicilər olub. Ləngidilmiş kadrlarda sağ qalan bir nəfərin əlini yuxarı qaldırması görünür və bunun sağ qalan pilot olduğu ehtimal edilir. Daha sonra, videoda bir neçə dəfə atəş səsləri və həyəcan siqnalı eşidilir. Birinci atəş səsindən sonra naməlum 3 nəfərin gülüş səsləri və sonuncu atəş səslərindən sonra isə rusca deyilən aşağıdakı sözlər aydın eşidilir: "Vse nazad, uxodim". Bu naməlum üç nəfərin kim olduqları məlum deyil. Polşanı şoka salan həmin görüntüləri mobil telefonla çəkən Rusiya vətəndaşı Andrey Mendiereyin həmin görüntüləri internetdə yerləşdirməsindən sonra bel nahiyəsindən bıçaqlandığı və daha sonra xəstəxanada süni nəfəs aparatının söndürüldüyü bildirilir.
2018-ci ildə Tu-154 təyyarəsinin qalıqları xüsusi avadanlıqlarla müayinə edilmiş və bu qəzada həlak olmuş şəxslərdən birinin cəsədi üzərindən partlayıcı maddə izləri aşkar edilib.
II İbrahim bəy Qaramanoğlu
II İbrahim bəy Qaramanoğlu (d. ? - ö. 1464) — Qaramanoğulları bəyliyinin bəyi. Onun hakimiyyəti dövrü Osmanlı dövləti ilə münasibətlərin gərgin olduğu vaxta təsadüf edir.
Həyatı
Alaiyə mühasirəsi zamanı Məhəmməd bəy öldürüldü və yerinə İbrahim bəy keçdi. İbrahim bəy 1433-cü ildə Osmanlılara qarşı Macarlarla ittifaq bağladı. Osmanlılar macarları məğlub edərək İbrahim bəyə hücum etdilər. Akşehir, Beyşehir, Seydişehiri ələ keçirdikdən sonra Konyaya istiqamətləndilər. İbrahim bəy Kayseriyə qaçdı. I Murad Zülqədəroğulları bəyliyi ilə birlikdə Kayseriyi mühasirəyə aldı. İbrahim bəy 1437-ci ildə Osmanlılarla razılaşmaq qərarına gəldi. İkinci Kosova döyüşündə Osmanlılara hərbi yardım göndərdi. 1451-ci ildə Fateh Sultan Mehmedin gənc yaşda hakimiyyətə gəlməsi ilə İbrahim bəy hərəkətə keçdi. Çukurovada bəzi şəhərlərə tutmaq üçün çalışmasına baxmayraq buna müvəffəq olmadı. 1464-cü ildə Gevale qalasında öldü
Hacı Zeynalabdin Əliyev
Hacı Zeynalabdin İsmayıl oğlu Əliyev — Azərbaycan mesenatı, tacir, Dövlət Dunasının üzvü, Molla Məhəmməd Əliyevin böyük qardaşı
Həyatı
Hacı Zeynalabdin Əliyev 1858-ci ildə Şuşa qəzasının Seyidli (indiki Ağdamın Seyidli kəndi) kəndində anadan olmuşdur.
Qarabağın ictimai həyatında iştirak edən Hacı Zeynalabdin Əliyev Şuşa qəzasından Dövlət Dumasına üzv seçilmişdir. O, Azərbaycanın mütərəqqi fikirli ziyalıları ilə dostluq edərmiş. Görkəmli yazıçı, dramaturq, ictimai xadim Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev onun dostları sırasında idi.
Sovet hakimiyyətinin ilk illərində Hacı Zeynalabdin Əliyevin bütün var-dövləti əlindən alınmış, özü isə həyatının sonuna kimi yeni hökumətin təzyiqləri ilə yaşamalı olmuşdur. O, 1936-cı ildə vəfat etmiş, Seyidlinin "Qaraağacı" qəbirstanlığında torpağa tapşırılmışdır.
Türkiyə regionları
thumb|350px|Türkiyənin coğrafi bölgələri [[1941-ci ildə təsbit olundu]]
Türkiyə regionları — 6 iyun-21 iyun 1941-ci ildə Ankarada toplanan Birinci Coğrafiya Qurultayı tərəfindən təyin olunmuşdur. Qurultay ilk, orta və lisey məktəb tədris planı proqramları ilə dərs kitabları, coğrafiya terminləri və coğrafi adların yazılması, Türkiyə coğrafiyasının ana xəttləri və yerlərin adlandırılması üzərində çalışmaq məqsədiylə toplanmışdı. Bu çalışmanın nəticəsində Türkiyənin üç tərəfinin dənizlərlə çevrilmiş olması, dağların Anadolunun daxili seqmentlərini sahillərdən ayırması, iqlim, nəqliyyat və bitki örtüsü kimi ölçülər diqqətə alınaraq Türkiyənin coğrafi regionları təyin olunmuşdur.
Türkiyə Birinci Coğrafiya Qurultayında Türkiyə coğrafi 7 regiona ve 21 bölməyə ayrılmışdır.
Bu region və bölmələrin Türkiyənin idarə məsləhəti üçün zərrə bir hökmü yox lakin coğrafi elmi məna üçün əhəmmiyətli hökm edər.
Regionlar və bölmələr
Təbiət, bəşəri və ekonometrika xüsusiyyətləri baxımdan sərhədləri daxilində bənzərlik göstəriş eden geniş sahələrə region deyilir. Sərhədləri daxilində bənzərlikləri olan ancaq bölgənin digər yerlərindən fərqli olan kiçik sahələrə isə bölmə deyilir.
Vilyan
Vilyan (Viļānu novads)-Latviya nın şərqində inzibati ərazi vahididir. 3 hissədən və 1 şəhərdən ibarətdir. Varaklyan, Rezeknens və Riebinsk əyalətləri ilə sərhədlənir. Bura 1 iyul 2009-cu ildə Latviya inzibati ərazi vahidi kimi Rezeknens rayonuna daxil edilib.
Əhali
2015-ci ildə əhalinin sayı 6026 nəfər olmuşdur. 1 yanvar 2010-cu ildə isə 7168 nəfər əhali qeydə alınmışdır. Ərazisinin sahəsi- 285,1 кm²-dir.
Elyaz Babayev
Elyaz Babayev (Babayev Elyaz Piri oğlu; d. 26 yanvar 1947, Qafan) — azərbaycanlı alim, Texnika elmləri doktoru, professor. “Arobella Medical, LLC” şirkətinin prezidenti və təsisçilərindən biri.
Haqqında
Elyaz Babayev 26 yanvar 1947-ci ildə Qərbi Azərbaycanın Qafan şəhərində anadan olmuşdur. 1964-cü ildə Qafan şəhərindəki 1 saylı orta məktəbi qızıl medalla başa vurmuş, elə həmin il Azərbaycan Politexnik İnstitutuna (indiki Texniki Universitetə) daxil olmuşdur. 1969-cu ildə bu ali məktəbin qaynaq istehsalının texnologiyası və avadanlığı fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. O, bu ali məktəbdə əvvəlcə assissent, baş müəllim, sonra dosent və professor vəzifələrində çalışmışdır. 1972-ci ildə Moskva N.Bauman adına Ali Texniki məktəbin aspiranturasına qəbul olunmuşdur. 1975-ci ildə "Canlı bioloji toxumaların ultrasəslə qaynağı, kəsilməsi, emalı və biotexnologiyası" mövzusunda dissertasiya müdafiə edib, texnika elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. O, 1976-cı ildən keçmiş SSRİ-nin İxtiralar və Kəşflər Komitəsi tərəfindən qeydiyyatdan keçmiş və xüsusi diploma layiq görülmüş, “İnsan və heyvanın canlı sümük toxumalarında daxili gərginliklərin mövcudluğu" adlı elmi kəşfin müəllifidir.
Professor Elyaz Babayevin bu elmi kəşfi əsasən 1970-ci illərdə ultrasəslə sümüklərə təsir göstərmək istiqamətində apardığı araşdırmalar və eksperimentlər zamanı baş vermiş mürəkkəb dəyişikliklərin öyrənilməsi vaxtı müəyyən edilmişdir. Həmin kəşfin mərkəzində insan və heyvan sümüklərində, eləcə də yaşla bağlı dəyişən sümük toxumalarında dinamik qüvvəyə malik çoxsahəli gərginliyin ilk dəfə aşkarlanması durur. Bu istiqamətdə intensiv tədqiqatlar aparan dünyanın məşhur alimlərinin fikrincə, həmin kəşfin biotexnika və ortapediya üçün çox böyük elmi əhəmiyyəti olmuşdur. Çünki bu kəşfə qədər sümüklərə, sadəcə olaraq, dayaq-istinad funksiyası daşıyan orqan kimi baxılırdı. Amma bu elmi kəşf aydınlaşdırdı ki, insan və heyvanların hər hansı bir sümüyü öz quruluş və formasından asılı olaraq müxtəlif dinamik gərginliyə malikdir və daxili gərginlik qüvvələrinin mövcudluğu bu orqana biotexniki və fizioloji baxımdan daha canlı və aktiv bir sistem kimi yanaşmağı tələb edir.
O, 1994-cü ildə ailəsi ilə birlikdə Amerikanın Minisota ştatının Minyapols şəhərinə köçmüşdür. Professor Elyaz Babayev hazırda ABŞ-də Amerika, İngiltərə, Kanada alimləri ilə birlikdə genişmiqyaslı “Molekulyar hüceyrədə mövcud olan müxtəlif enerji amillərinin öyrənilməsi” mövzusunda elmi araşdırmalar aparır. Bünövrəsi Azərbaycanda qoyulmuş bu araşdırmada əsas məqsəd ayrı-ayrı xəstəliklərin yeri və səmərəli müalicə üsullarını axtarıb tapmaqdır. Bu üsulla dağılmış hüceyrələrin bərpasını, şəkər xəstəliklərinin tez və düzgün müəyyənləşdirilməsini, eləcə də dərmanların qan dövranına ağrısız və tez ötürülməsini təmin etməkdir.Dünyanın bu sahədə çalışan görkəmli alimlərinin fikrincə həmin tədqiqatlar geniş perspekivlərə malikdir.
Əfqanıstan–Özbəkistan sərhədi
Təsviri
Sərhəd bütövlüklə Amudərya çayının talveqi üzrə keçir, qərbdəki türkmən sərhədi qovuşuğundan şərqdəki tacik qovuşuğuna qədər. Sərhəd Özbəkistan tərəfdən avtomobil və dəmir yolları ilə keçir, Özbəkistanın Termez şəhərinin şərqində isə əsas keçid məntəqəsi yerləşir.
Tarixi
Sərhəd keçmiş Sovet İttifaqı ilə Əfqanıstan arasındakı sərhəddən sonra bu şəkildə qalıb. Sərhəd mövcud formasını əsasən Böyük Oyun adı ilə tanınan 19-cu əsrdə Orta Asiyada İngiltərə-Rusiya rəqabəti dövründə almışdır. Rusiya İmperiyası Xivə xanlığı və Buxara əmirliyini fəth etdikdən sonra və Britaniya İmperiyası Britaniya Hindistanını idarə etdiyi zaman, iki dövlət Əfqanıstanı aralarında olan müstəqil bufer dövləti statusunda qalmasını qərara aldılar.
1873-cü ildə Böyük Britaniya və Rusiya sərhədin xülasəsinə dair razılığa gəldilər: Amudərya Hvaja Salar kəndindən Zorku gölünə qədər şərq sərhədi elan edildi, Vahan dəhlizi isə Əfqanıstanda qaldı. Sərhədin qərb hissəsi (yəni müasir Əfqanıstan-Türkmənistan sərhədinin çox hissəsi) sərhəd komissiyası tərəfindən daha sonra təyin olunmalı idi.
Ruslar 1880-ci illərin əvvəllərində sərhədlərini indiki Türkmənistana qədər genişləndirdikləri üçün gərginlik artdı və Əfqanıstanın iddia etdiyi ərazi Pencdede (indiki Türkmənistanın Sandıkaçi şəhərinin yaxınlığında) döyüş baş tutdu. Müzakirələr vəziyyəti yumşaltdı və bir araya gələn İngiltərə-Rusiya sərhəd komissiyası 1885–88-ci illərdə sərhədləri təyin etdilər, hansı ki müasir zamanın sərhədləri ilə eynidir. Hvaja Salar kəndi artıq müəyyən edilə bilmədiyi üçün, sərhəd Amudəryanın Əfqanıstanın Hamiab yaxınlığındakı keçdiyi əraziyə uyğun olunması qərara alındı.
Körpü 1997-ci ildən 2001-ci ilə qədər Özbəkistanın talibançıların üsyanın yaranması narahatlığına görə bağlandı, 2001-ci ildə Talibanın məğlubiyyətindən sonra yardım məqsədləri ilə yenidən açılmışdır. 2018-ci il üçün bura Özbəkistan və Əfqanıstan arasındakı yeganə sabit keçid olaraq qalır.
Dana Skott
Dana Styuart Skott — riyazi məntiq və kompüter elmləri sahəsindəki işləri ilə tanınan amerikalı riyaziyyatçı.
Şarlotta Remplinq
Şarlotta Remplinq ( d. 5 fevral 1946) — Böyük Britaniya aktrisası.
Dana Skott
Skottun araşdırması model nəzəriyyəsi, avtomatika nəzəriyyəsi, modal və intuisist məntiq, konstruktiv riyaziyyat və məntiqlə kateqoriya nəzəriyyəsi arasındakı birləşmə ilə əlaqədardır. Fəlsəfi maraqlar məntiq əsasları, riyaziyyat fəlsəfəsi və təbii dillərin semantik təhlili sahəsində işləmişdir.
Riyazi hesablama nəzəriyyəsini inkişaf etdirərək kompüter elminin inkişafına böyük töhfə vermişdir. O, tipik bir λ-hesablama modelini hazırladı, bunun üçün əvvəlcə tam lattalarda xüsusi bir topologiyanı (daha sonra onun adı ilə) təqdim etdi və sonradan qismən sifariş edilmiş dəstləri tamamlamaq üçün ümumiləşdirdi. Bu model çərçivəsində hesablama nəzəriyyəsi və modellərini inkişaf etdirdi, proqramlaşdırma dillərinin denotasion semantikası prinsiplərini inkişaf etdirdi və hesablama anlayışını dərinləşdirdi.