cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ani Lorak
Ümumi
Əslində müğənni 2005-ci ildə Kiyevdə keçirilən müsabiqədə öz ölkəsini təmsil edə bilərdi. Seçim turlarında əsas favorit sayılsa da o vaxt Ukraynada baş verən "Narıncı inqilab" müğənninin planlarını pozdu. Belə ki, inqilabdan sonra hakimiyyətə gələn baş nazir Vitali Tomenkonun təşəbbüsü ilə inqilabı fəal dəstəkləyən rok-qrup kimi tanınan "Qrincolı" qrupu seçim mərhələlərində iştirak etmədən dərhal milli final mərhələsinə qatıldı və burada gözlənilmədən sms səsvermədə favorit Ani Lorakı arxada qoyaraq, Ukraynanı müsabiqədə təmsil etmək hüququ əldə etdilər. Buna baxmayaraq, onlar müsabiqədə uğursuzluğa düçar oldular. Xalq qəhrəmanı 25 may 2008-ci ildə Ukraynanın baş naziri Yuliya Timoşenko Ani Lorakı Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki qələbə münasibətilə təbrik etdi (əslində, 2008-ci ildə rusiyalı Dima Bilan müsabiqənin qalibi olmuşdu): "Səni ürəkdən Avroviziya Mahnı Müsabiqəsindəki qələbə münasibətilə təbrik edirəm. Bəli, məhz qələbə. Mən bilirəm ki, sən birinci idin, sadəcə Avropa barışa bilməzdi ki, Ukrayna 4 il ərzində müsabiqəni 2 dəfə keçirsin." 2-ci yeri qazanmış Ani Loraka və mahnının müəllifi Filipp Kirkorova Ukrayna prezidenti Viktor Yuşşenko tərəfindən "xalq artisti" adı verilmişdir.
Sinxron Tərcüməçilərinin Beynəlxalq Assosiasiyası
Sinxron Tərcüməçilərinin Beynəlxalq Assosiasiyası və ya AIIC (AIIC – ) — 1953-cü ildə təsis edilmişdir. Assosiasiya 100-dən çox ölkədən olan 3000-dən çox üzvü təmsil edir.
AIIC sinxron tərcüməçilərinin yeganə qlobal birliyidir. Assosiasiya yüksək keyfiyyətli tərcümə və peşəkarlığı təmin etmək məqsədi daşıyan, həmyaşıdların nəzərdən keçirilməsi sisteminə əsaslanan ciddi qəbul proseduruna malikdir. Namizədlər ən azı beş il AIIC üzvü olan tərcüməçilər tərəfindən maliyyələşdirilməlidir. AIIC üzvlərindən assosiasiyanın etik kodeksinə və onun peşəkar standartlarına riayət etmək tələb olunur.
Tərəfdaşlıqlar
AIIC bir sıra beynəlxalq təşkilatlarla (məsələn, Aİ və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ) əlaqə qurur və qeyri-üzvlər də daxil olmaqla, onların bütün tərcüməçiləri üçün iş şəraiti ilə bağlı danışıqlar aparır. AIIC-in məqsədləri tərcüməçilər üçün məqbul iş şəraitini təmin etmək, peşəkar tərcüməni təmin etmək və tərcüməçi peşəsi haqqında ictimaiyyətin məlumatlılığını artırmaqdır.
AIIC Əfqanıstan qoşunlarında xidmət etmiş tərcüməçilərin uzunmüddətli təhlükəsizliyini təmin etmək üçün hökumətə təzyiq göstərmək məqsədilə Beynəlxalq Tərcüməçilər Federasiyası kimi qüvvələrlə birləşmişdir.
Drosera scorpioides
(Drosera scorpioides) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hədiyyə
Hədiyyə — mal-mülkü kiməsə bağışlamaq. Hədiyyə adətən doğum günlərində, bayramlarda və yeni ildə verilir. Hədiyyə vermənin səbələri müxtəlif ola bilər. Bunlardan ən geniş yayılanı aşağıdakılardır:
Amrita Arora
Amrita Arora (31 yanvar 1981) - Bollivud aktrisası.
Karyerası
Arora Bollivuddakı debütünü 2002-ci ildə Fərdin Xanla birlikdə çəkildiyi Kitne Door Kitne Paas (Nə qədər uzaq, nə qədər yaxın) filmində reallaşdırır. Ancaq bu film o qədər də uğurlu olmur. Onun ilk uğurlu rolu komediya janrında oynadığı Awara Paagal Deewana (Avara, Dəlisov, Çılğın) filmi olmuşdur. Amritanın iştirak etdiyi Girlfriend (Rəfiqə) filmi mübahisəli bir film olmuşdur.Səbəb kimi çəkilişlər zamanı aktrisalar arasında lezbiyan əlaqələrinin olması göstərilir. 2007-ci ildə Arora bacısı və qayını Arbaz Xanla birlikdə Fərəh Xanın filmi olan  Om Şanti Om filminin "Deewangi Deewangi" musiqisinin çəkilişləri üçün dəvət olunur.
İlhan Səlcuq
İlhan Səlcuq — Türkiyə jurnalisti.
1925-ci ildə doğulan İlhan Səlcuq 1950-ci ildə İstanbul Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. 50 il köşə yazarlığı edən İlhan Səlcuq 2001-ci ildən "Cümhuriyyət"in baş redaktoru idi. Son zamanlar qəzetdə "Pəncərə" adlı rubrikada köşə yazıları ilə çıxış edirdi.
Məşhur jurnalist 1971-ci ildə hərbi çevrilişindən sonra həbsdə yatıb. 2008-ci il martın 21-də "Ergenekon" işinə görə tutulmuş, iki gün sonra sərbəst buraxılmışdı.
21 iyun 2010-cu ildə İstanbul xəstəxanalarının birində vəfat edib.
Mirzə Yəhyaəli xan Amani
Mirzə Yəhyaəli xan ibn Cəlaləddin Mirzə Heydər xan Baranlı (23 sentyabr, 1748 - 21 sentyabr, 1797) — Aud nəvvabı.
Həyatı
Mirzə Yəhyaəli xan 23 sentyabr, 1748-ci ildə Feyzabad şəhərində anadan olmuşdu.
Mirzə Yəhyaəli xan 21 sentyabr 1797-ci ildə vəfat edib.
Ailəsi
Mirzə Yəhyaəli xanın Vəzirəli xan adlı oğlu vardı.
Murad Qasımzadə
Qasımzadə Murad Salman оğlu (1915-2010) — azərbaycanlı pоlkоvnik-mühəndis, texnika elmləri dоktоru (1971), prоfessоr (1973).
Həyatı
Murad Salman оğlu 15 mart 1915-ci ildə Qaryagin qəzasının Dədəli оbasında anadan оlmuşdu. Оrta məktəbi bitirəndən sоnra ali məktəbə qəbul оlmuşdu. İnfоrmasiya-ölçmə texnikası sahəsində tanınmış alimdir. Pоlkоvnik-mühəndis, texnika elmləri dоktоru (1971), prоfessоrdur (1973).
M. Qasımzadə S. M. Kirоv adına Xəzər Ali Hərbi Dəniz məktəbində kafedra rəisi (1955-1961) işləmişdi.
1961-ci ildən ömrünün sоnunadək İ.Q.Yesman adına Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Energetika İnstitutunda infоrmasiya-ölçü sistemləri labоrоtоriyasının rəhbəri vəzifəsində çalışmışdı.
Keçmiş SSRİ-də elektrоkinetik çeviricilər sahəsində ilk tədqiqatları M.Qasımzadə aparmışdır.
Avtоmatik idarəetmə üzrə Beynəlxalq Federasiyasının 6-cı kоnqresində (Bоstоn, 1975) və Ümumdünya Elektrоtexnika kоnqresində (Mоskva, 1977) iştirak etmişdir.
Mükafatları
M. Qasımzadə iki оrden və medallarla təltif edilmişdi.
Aykido
Aykido - yapon döyüş sənəti, dini-fəlsəfi baxışlarla döyüş metodlarının sintezi kimi Morihey Ueşiba tərəfindən yaradılmışdır. Burada əsas məqsəd insanın hücum çəkənə zərər yetirmədən özünü müdafiə etmək bacarığıdır.
Bu heroqliflərin uyğunlaşdırılması adətən bu cür tərcümə olunur: "energetik harmoniyanın yolu".
Aykidonun əsas məqsədi ram etmək və ya qələbə çalmaq deyil. Burada ruhun və mənəvi aləmin möhkəmləndirilməsi, fəlsəfi düşüncənin inkişafı nəzərdə tutulur. Eləcə də, Aykido döyüş sənəti rəqibin enerjisinin onun özünə qarşı istifadə olunmasını, bədən hissələri vasitəsilə rəqibin kənara atılmasını və bu zaman minimal hərəkətlər tələb edən, optimal fəndlərin istifadə olunmasını nəzərdə tutur.
Aykidonun əsası Morihey Ueşiba (植芝 盛平, 14 dekabr 1883 – 26 aprel 1969) tərəfindən qoyulmuşdur. O həm də Ciu-Citsu (Kito–ryu, Dayto-ryu) və Kencyutsu döyüş sənətlərinə də yiyələnmiş, alınan bilik və təcrübə nəticəsində Aykidonun fəndlər sistemini formalaşdırmışdır. Bu proses 1920-1930-cu illərdə cərəyan etmişdir.
Qeyd etmək lazımdır ki, Aykidoya dini cərəyan olan Oomoto-kö çox böyük təsir göstərmişdir.
Kirmanşah sülh müqaviləsi
Kirmanşah müqaviləsi — Səfəvilər və Osmanlı dövləti arasında bağlanmış sülh müqaviləsi.
Kirmanşah müqaviləsinin bağlandığı tarixi şərait
XVIII əsrin 30-cu illərində Azərbaycanda siyasi vəziyyət kəskin şəkildə dəyişmişdir. Ölkə ərazisi Osmanlı və Səfəvi imperiyaları arasında gedən qanlı mübarizə meydanına çevrilmişdir. Ərazisinin bir hissəsi əfqan tayfaları, digər bir hissəsi (Xəzəryanı vilayətlər) Rusiya tərəfindən işğal edilmiş Səfəvi dövlətinin qərb hissəsini Osmanlılar zəbt etdikdən sonra onun bir dövlət kimi varlığı üçün ciddi bir təhlükə yaranmışdır.
Şah II Təhmasib (1722-1732) və yerli feodallar dövlətin taleyi haqqında düşünməli oldular. Düşmənlərə qarşı mübarizədə yeganə çıxış yolu qüvvvələrin birləşdirilməsi idi. Bu mühüm vəzifəni Əfşar tayfasından olan Nadir xan öz üzərinə götürmüşdür. 1730-cu ildə o, əfqanları ölkədən qovaraq Heratı ələ keçirdi. Bu qələbə Nadirin nüfuzunu xeyli artırdı.
Osmanlı imperiyası ilə müharibə
Nadir xan 1730-cu ildə Osmanlı imperiyasına qarşı müharibəyə başladı. O zaman Osmanlılarla düşmən münasibətdə olan Rusiya bu müharibədə Səfəvilərin qalib gəlməsində maraqlı idi. Belə bir əlverişli şəraitdə II Təhmasib Osmanlılardan işğal edilmiş Səfəvi torpaqlarının geri qaytarılmasını tələb etdi. Lakin Osmanlıların rədd cavabı bu iki dövlət arasında müharibəyə səbəb oldu. Azərbaycan ərazisi yenidən müharibə meydanına çevrildi. Nadir xan Osmanlı qoşunu üzərində ilk böyük qələbəsini Marağada qazandı. 1730-cu ilin sentyabrında Ərdəbili, daha sonra Təbrizi Osmanlılardan azad etdi. 1730-cu ilin sentyabrında Osmanlı imperiyasında baş vermiş Patron Xəlilin üsyanı nəticəsində I Mahmud (1730-1754) hakimiyyətə gəldi. Osmanlı hakim dairələrinin başlarının ölkənin daxili işlərinə qarışmasından məharətlə istifadə edən Nadir xan Azərbaycanın digər ərazilərində olan türklərdən bu yerləri tərk etmələrini tələb etdi. Lakin İrəvana qarşı yürüşə hazırlaşarkən Xorasanda üsyanın baş verməsi xəbəri onu təcili qayıtmağa məcbur etdi. II Təhmasib öz nüfuzunu qaldırmaq məqsədilə Nadir xanın qayıtmasını gözləmədən 1731-ci ildə Naxçıvanı və İrəvanı Osmanlılardan geri almaq üçün hərbi əməliyyatlara başladı. Onun qoşunu Üçkilsə (Üçmüədzin) yaxınlığında müvəffəqiyyət qazansa da, İrəvan istiqamətində ağır məğlubiyyətə uğradı. Bu məğlubiyyətdən sonra II Təhmasibin qoşunu xeyli zəiflədi. Osmanlı komandanlığı yaranmış fürsətdən istifadə edərək, itirilmiş əraziləri qaytarmaq qərarına gəldi. 1731-ci ilin aprelində Qazıqumuqlu Surxay xan da Şirvandan öz dəstəsilə Təbrizə tərəf yeridi və Gəncədən göndərilən Osmanlı qoşunu ilə birləşdi. Osmanlılar əvvəlcə Urmiyanı, oktyabrın ortalarında Təbrizi, daha sonra Ərdəbili ələ keçirdilər. Həmədan yaxınlığındakı döyüşdən sonra Osmanlı qoşunları üçün İsfahana yol açılmış oldu. Lakin Səfəvi imperiyasının paytaxtını ələ keçirmək üçün kifayət qədər qüvvə olmadığından Osmanlılar tutduqları ərazilərlə kifayətləndilər.
Drosera slackii
(Drosera slackii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Polluks
Əkizlər bürcünün β ulduzu, narıncı rəngli nəhəng ulduz kimi inkişaf etmişdir, təxminən. Günəşdən 34 i.i məsafədə Əkizlər bürcünün şimalındadır. Günəşə ən yaxın nəhəng ulduzdur.
Tipik "Qırmızı Nəhəngdir". Parlaqlığına görə 17-ci olub narıncı rəngi ilə seçilir. Parlaqlığına görə Kastordan daha parlaq olsa da Bayer sistematikasında nədənsə β adlandırılmışdır. Bu ulduz Günəşdən 2 Günəş kütləsi dəfə və 9 Günəş radiusu dəfə böyükdür. Bir dəfə baş ardıcıllıq ulduzu olub, sonra isə Polluksun nüvəsindəki hidrogen tükənir və K0 III spektral sinifli nəhəng ulduz kimi inkişaf edir. Ulduzun xarici təbəqəsində effektiv temperatur 4666K-dir. Polluks 2.8 km/s fırlanma sürətinə malikdir.
Pollux (β Gem, β Geminorum, Beta Geminorum) ulduzunun görünən ulduz ölçüsü +1,15-dir. Pollux, qonşusu Kastor (Alfa Geminorum) dan daha parlaqdır. 2006-cı ildə, Pollux'un orbitində bir planetin varlığı təsdiqləndi.
Xüsusiyyətləri
Parallaks ölçmələri nəticəsində, Hipparcos astrofotometri peykləri vasitəsilə Polluks Günəşdən təxminən 33.78 işıq ilı (10.36 parsek) məsafədə yerləşir.
Planeti
1993-cü ildən etibarən alimlər radal sürət rəqslərinin ölçmələrindən extrasolar planet
2006-cı ilin iyun anında Polluksun kütləsinin Yupiterdən 2.3 dəfə böyük olması hesablandı. Planet Polluksu təxminən 590 gün dövr edir
പുണര്‍തം (നക്ഷത്രം)
Drosera sessilifolia
(Drosera sessilifolia) –  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
BIOS
thumb|Ana platada BIOS yerləşmiş ROM-un mikrosxemi
BIOS (Basic Input/Output System – giriş /çıxış baza sistemi) — əməliyyat sistemindən asılı olmayan, proqramlaşdırılan daimi yaddaş qurğusuna (və ya fleş-yaddaşa) yazılan, eləcə də ekran, klaviatura və s. periferiya qurğuları ilə əməliyyatları nizamlayan proqram. Kompüter qoşularkən BİOS ilkin testləri yerinə yetirir və çox böyük inteqral sxemləri inisiallaşdırır və ya başqa cür desək proqram olub sabit yaddaş qurğusunda saxlanılır və fərdi kompüterin resurslarının diaqnostikasını təmin edərək, fərdi kompüteri işə saldıqda əməliyyat sisteminin yüklənən hissəsini əməli yaddaşa çağırır.
Fərdi kompüterin daimi yaddaşında kompüter avadanlıqlarının işini yoxlayan (məlumatı ekrana çıxarmaqla), əməliyyat sisteminin yüklənməsini təmin edən proqramlar toplusu yerləşir. Həmin proqramlar toplusunun çox hissəsi müəyyən dərəcədə kompüterdə daxiletmə-xaricetmə əməliyyatlarını yerinə yetirir. Belə proqramları BIOS adlandırırlar. BIOS ayrıca mikrosxem şəklində düzəldilir.
Funksiyası
Sistem bloku üzərində yerləşən qurğuları ana plataya qoşmaq üçün interfeyslərdən istifadə edirlər. İnterfeys əlaqə kanallarının proqram, elektrik və mexaniki xarakteristikalarını özündə birləşdirir. Bu tip interfeyslərə misal olaraq ATA (İDE), Serial ATA, SCSI göstərmək olar. Xarici qurğuları qoşmaq üçün isə paralel (LPT), ardıcıl (RS-232, USB) interfeyslərdən istifadə olunur.
BİOS proqram təminatı ana lövhədəki qeyri-dəyişkən ROM çipində saxlanılır. O, xüsusilə hər bir kompüter modelində işləmək üçün dizayn olunur və müxtəlif qurğularla birləşərək sistemin tamamlayıcı mikrosxemini təşkil edir. Müasir kompüter sistemlərində BİOS-un hissələri fləş yaddaş çipində saxlanılır və beləliklə onun hissələri çipi ana lövhədən çıxarmadan belə yenidən oxuna bilir. Bu BİOS proqram təminatına yeni keyfiyyətlərin əlavə olunmasını və ya viruslardan təmizlənmə yollarını asanlıqla təkmilləşdirməyə imkan verir, lakin bu kompüterin BİOS rutkitlərinə qarşı həssaslığını artırır.
Tarixi
1980-ci ildən 1990-cı illərin ortalarına qədər ən vacib əməliyyat sistemi olan MS-DOS(PC-DOS) disk, klaviatura və mətnlərin ekran funksiyaları üçün BİOS-un xidmətlərindən yararlanırdı. MS Windows NT, Linux və digər qoruma rejimiinə malik əməliyyat sistemləri ümumiyyətlə sistem yükləndikdən sonra ondan istifadə etmirlər. BİOS texnologiyası 2010-cu ildən bəri UEFİ texnologiyasına keçid dövründədir.
Çili hərbi çevrilişi (1973)
1973 Çili hərbi çevrilişi (Golpe de Estado en Chile de 1973) — 1973-cü il 11 sentyabr tarixində Çilidə baş vermiş hərbi çevriliş. Çevriliş nəticəsində Salvador Alyende hakimiyyətdən salınmış və Auqusto Pinoçetin rəhbərliyi altında hərbi xunta yaradılmışdır. Amerika Birləşmiş Ştatlarının icazəsi və dəstəyi ilə həyata keçirilmiş hərbi çevriliş nəticəsində, dünyada seçim yolu ilə hakimiyyətə gəlmiş ilk sosialist hökumət devrilmiş və əvəzində 17 il davam edəcək diktator hakimiyyəti qurulmuşdur.
Çilidə Alyende dönəmi
thumb|right|250px|[[1973-cü il 11 sentyabr, səhər saatları: Çevrilişçilər tərəfindən Çili Prezident Binası La Monedanın bombalanması.]] Salvador Alyende, 1970-ci ildə keçirilən prezident seçkiləri zamanı səslərin 36,3% toplayaraq prezident seçildi. Alyende prezident seçildikdən sonra genişmiqyaslı reform layihələrinin icrasına başladı. Keçirilməsi nəzərdə tutulan reformlardan ən önəmlisi sənayenin (xüsusən mis sənayesinin) üzərində dövlət nəzarətinin tətbiq edilməsi və torpağların yenidən bölüşdürlüməsi idi. Alyende tərəfindən həyata keçirilən reformlar, ilk illərdən etibarən çox uğurlu alındı və Çili iqtisadiyyatı 8.6% genişəndi. Ancaq bu uğurlu nəticələr növbəti cari ildə təkrarlanmadı və 1972-ci ildəki, 140% infilyasiya ölkə iqtisadiyyatını yararsız hala saldı. Ölkədə ərzaq qıtlığı yaşanmağa başladı və qara bazar şəbəkəsi sürətlə genişləndi. 1971 və 1972-ci illərdə dünya bazarında mis qiymətlərinin aşağı düşmsəi, ixracatının hardasa tamamilə ilə misdən ibarət olan Çili iqtisadiyyatına ağır zərbə vurdu.
1971-ci ildə Kuba dövlət başçısı Fidel Kastro, Çiliyə rəsmi səfər etdi. Dörd həftə davam etmiş səfər zamanı, Amerika Birləşmiş Ştatları başda olmaqla bir çox kapitalist ölkələr Çilinin Kuba kimi sosialist bir ölkə olmasından ehtiyat edirdilər. Ölkə iqtisadiyyatının ağır bir durumda olmasına baxmayaraq 1973-cü ildə keçirilən seçkilər zamanı Salvador Alyende səslərin 43% əldə etdi. Bu nəticə Alyendenin rəqiblərini razı salmadı və mühafizəkarlar, miliyyətçilər və Xristian demokratlar birləşərək Alyendeyə qarşı Demokrat koalisiyası adlı bir birlik yaratdılar. 1973-cü ildə ölkədə müxalifət və iqtidar arasında ki, problemlər daha da dərinləşdi, Çilidə bir çox siyasi krizlər yaşanmağa başladı.
1973-cü ilin 22 avqust tarixində Xristian demokratlar və Mühafizakarların nəzarətlərində olan Çili parlamentində Çili demokratiyasının məhv edilmə təhlükəsi adlı qanun layihəsi qəbul edildi. Parlament tərəfindən qəbul olunan qərarda, göstərilirdi ki, Salvador Alyende konstitusiyadan sui-istifadə edir və ölkədə diktatorluq yaratmaq niyyətindədir.
Mövcud problemi həll etmək və Çilidə yenidən demokratik bir hakimiyyət formalaşdırmaq üçün, ordunun məsələyə müdaxilə etməsi parlament tərəfindən tələb olunurdu. Salvador Alyende ölkə parlamentində qəbul edilən bu qanun layihəsinə 2 gündən sonra münasibət bildirdi. Alyende qəbul edilən bu qanunun Ölkənin xaricdəki nüfuzunu zədələmək və ölkə daxilidə ixtilaf yaratmağa hesablandığını bəyan etdi.
Çevriliş
1973-cü ilin 11 sentyabr tarixində, səhər saatlarından etibarən Çilinin paytaxtı Santyaqo şəhərində general Avqusto Pinoçet rəhbərliyində hərbi çevriliş başladı. Ölkədə silahlı qüvvələr qiyamçı birliklərə tabe edildi. Çili hava qüvvələri Prezident sarayı La Monedanı bombalamağa başladı və daha sonra əsgərlər prezident sarayına daxil oldular. Hərbi çevriliş zamanı Salvador Alyende intihar etdi. Çevrilişdən sonra Çili ordusunun rəhbəri elan edilən Avqusto Pinoçet hakimiyyətə gəldi. Bununlada Avqusto Pinoçetin 1990-cı ilə qədər davam edəcək, 17 illik diktatorluq dönəmi başladı.
ABŞ-nin rolu
thumb|right|200px|[[11 sentyabr tarixində səhər saatlarında çəkilmiş şəkil. Şəkildə Salvador Alyende La Monedan binasından çıxır. Bu şəkil Alyendenin öldürülməsindən bir neçə saat əvvəl çəkilib və Alyendenin son şəkilidir.]] Rəsmi Vaşinqton sosialist Salvador Alyendenin hakimiyyətə gəlməsindən narazı idi. Alyendenin ABŞ şirkətlərinin nəzarətində olan mis sənayesinin üzərində dövlət nəzarətinin bərpa edilməsi barədə cəhtləri, Amerikanın narazılığını daha da artırırdı. ABŞ prezidenti Riçard Niksonun dövlət katibi Henri Kissincer tərəfindən 1970-ci ilin 5 noyabr tarixində hazırlanan sənəddə Alyendenin hakimiyyətə gəlməsi Cənub yarım kürəsində rastlaşdığımız ən böyük problemlərdən biri kimi qiymətləndirilib. Bu səbəbdən ABŞ Salvador Alyendenin hakimiyyətdən salınması yolunda məxfi planlar hazırlamağa başladı.
1970-ci illər boyunca Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi Salvador Alyendenin siyasi rəqiblərini maliyyə yardımı edərək dəstəkləmişdir. Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin qarşısında dayanan əsas məsələlərdən biridə, Alyendenin prezident seçilməsinin qarşısını almaqdan ibarət olmuşdur. Bu plan baş tutmadıqda, Alyendenin hərbi çevriliş yolu ilə hakimiyyətdən salıması ilə bağlı gizli işlər aparılmışdır. 1970-ci ilin 16 noyabr tarixində Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinə Çilidə hakimiyyətin devilməsi üçün plan hazırlamaq göstərişi verilmişdir.
Amerika Birləşmiş Ştatları, 1964-1970-ci illər arasında Çili dövlətinə təxminən 1 milyard dollar həcmində maliyyə yardımı göstərmişdir. 1970-ci ildə Alyendenin hakimiyyətə gəlməsindən sonra bu maliyyə yardımları dayandırılmışdır. 1972 - 1973-cü illərdə dünya üzrə mis məmulatının qiymətinin düşməsi və ABŞ-nin göstərdiyi maliyyə yardımlarının dayandırlması kimi mühüm problemlər üst-üstə gəlincə Çili iqtisadiyyatı iflic vəziyyətinə düşmüşdür.
Neverland
Neverland Valley Ranch Santa-Barbara Qraflığında, Kaliforniyanın inkişaf etmiş mülkiyyətdir, Amerikan pop musiqiçisi Maykl Ceksona aiddir. 1988-ci ildə açılmışdır. Neverlanddə yeri gəlmişkən, zoopark və istirahət parkı, İcmal çarxıi, karusel, bənd, hörümçək, dəniz əjdahası, dalğa nəhəngi, super eniş (slayd), əjdaha furqonu uşağı örtmə üçün rolik qurğusu və bamper avtomobilləri var. Bu Neverlandın, Piter Qazanın hekayəsində fantastik ada adını dayışır, harada ki uşaqlar heç vaxt böyümür.
Kembric
Kembric — Böyük Britaniyada universitet şəhəri.
Kembric şəhəri Londondan 80 km şimalda yerləşir. Kembric bütün dünyada öz universitet və kollecləri ilə, eləcə də, bənzərsiz memarlığına görə məşhurdur. Şəhərdə tarixi özündə əks etdirən abidələr vardır. Ən böyük və məşhur universiteti isə Kembric Universitetidir. Buraya bir çox ölkələrdən tələbələr gəlir. Bu baxımdan şəhər İngilis dili öyrənmək üçün ideal bir yerdir. Kembrici əhatə edən yaşıllıqlar, bağlar, çaylar, körpülər bura gələnləri heyran edir.
İstanbul reysi (film, 2010)
İstanbul reysi — rejissor Eldar Quliyevin filmi.
Məzmun
Film bir çox mənəvi dəyərlərin aşınmaya məruz qaldığı cəmiyyətimizin ayrı-ayrı qütblərində təklənən 2 nəfərdən – kişi və qadından bəhs edir. Onların biri imkanlı, biri imkansız olsa da, öz yalnızlıqlarını bir-biri ilə unutmağa çalışırlar və ...
Film haqqında
Film Müslüm Maqomayevin kinoda son işidir.
Filmin təqdimatı 10 iyun 2010-cu ildə olmuşdur.
Rollarda
Qeyd: Obrazların adları titrlərdə göstərilməyib.
Drosera solaris
(Drosera solaris) –  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Hinaldağ
Hinaldağ — Azərbaycan Respublikası Daşkəsən rayonu ərazisində yerləşən dağ, Tanrıyoxuş aşırımından qərbdə, Levçay, Şəmkir və Gəncə çaylarının mənbə hissəsindədir. Kiçik Qafqazın şərq hissəsində keçən Şahdağ silsiləsinin baş zirvəsidi. Hündürlüyü 3367 metrdir. Alp və subalp çəmənləri var.
Damar adası
Damar — Banda dənizində yerələn İndoneziyaya məxsus olan ada.
Coğrafiya
thumb|left|Damar adası Adanın sahəsi 197,7 km²-dir. Damar adaları qrupunun ən iri adasıdır.
Əhalisi
Ən iri şəhər-limanı Bulurdur ki, burada 1497 nəfər yaşayır.
İqtisadiyyat
Moluk adalarının cənubunda yeganə yerdir ki, burada saqo istehsal edilir. Əhali banan, kakos, pomidor və s. bitkiləri satmaqla dolanırlar.
Bahadur Zeynalov
Bahadur Qasım oğlu Zeynalov — kimyaçı, AEA-nın həqiqi üzvi, əməkdar elm xadimi.
Həyatı
Bahadur Zeynalov 1917-ci ildə Qaryagin qəzasının Qoçəhmədli kəndində dünyaya gəlmişdi. Orta məktəbi bitirəndən sonra 1930-cu ildə Ağdam Kənd təsərrüfatı Texnikumuna daxil olmuşdu. 1933-cü ildə texnikumu tamamlayıb MTS-də aqrotexnik vəzifəsində işə başlamışdı. 1934-cü ildə API-yə qəbul olmuşdu. 1938-ci ildə institutu tamamlayıb, EA-nın aspiranturasına girmişdi. 1939-cu ildə əskəri xidmətə çağırılmışdı. Səmərqənd şəhərindəki 1592-ci süvari alayında hərbi qulluğa başlamışdı. 1940-cı ilədək burda xidmət etmişdi. 1940-cı ildən 1941-ci ilədək Leninabad şəhərində 9-cu minamyot bölməsinin kursantı olmuşdu. 1941-ci ildən 1945-ci ilədək II Dünya Müharibəsində iştirak etmişdi. Vzvod komandirindən polk komandirinə qədər şanlı savaş yolu keçmişdi. 1944-cü ildən 1946-cı ilədək Almaniyada Desau-Koxştad şəhərinin komendantı vəzifəsində qulluq etmişdi. 1946-cı ildə ordudan tərxis olunmuşdu. Elə həmin ildə də AEA-sı Kimya İnstitutunda aspiranturaya bərpa edilmişdi. 1949-cu ildə "neftin emalı əsasında alınmış məhsullarda sadə qamma-brom efirlərinin sintezi və tədqiqi" mövzusunda disertassiya müdafiə etmişdi.
Bahadur Zeynalov 1949-cu ildən 1950-ci ilədək Kimya İnstitutunda kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışmışdı. 1950-ci ildən 1953-cü ilədək həmin institutda böyük elmi işçi vəzifəsində işləmişdi. 1953-cü ildən 1957-ci ilədək AEA-nın Kimya institutunun "Neft karbohidrogenlərinin maye fazada oksidləşməsi" laboratoriyasının müdiri vəzifəsində çalışmışdı.
Alim 1963-cü ildə elmi fəaliyyəti ilə bərabər pedaqoji fəaliyyətini də davam etdirmişdir. O, Azərbaycan Dövlət Universitetinin kimya fakultəsində, Azərbaycan Politexnik İnstitutunun texnoloji fakultəsində dərs aparmış, Azərbaycan Neft və Kimya İnstitutunda "Oksigenli üzvi birləşmələrin sintezi və alınma texnologiyası haqqında" xüsusi ixtisaslardan mühazirələr oxumuşdur.
1957-ci ildən 1958-ci ilədək AEA-nın partiya komitəsinin katibi vəzifəsində işləmişdi. 1959-cu ildən AEA-nın NKPI-nin "Plastifikatorların kimiyası və texnologiyası" laboratoriyasının müdiri vəzifəsində çalışmışdı. 1961-ci ildə kimya elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almaq üçün "Parafin distilləsinin oksidləşməsi məhsullarının praktiki istifadəsinin yolları" mövzusunda disertassiya müdafiə etmişdi. 1963-cü ilədən 1971-ci ilədək ADU-nun və Azərbaycan Politexnik İnstitutunun müəllimi işləmişdi.
1959–1995-ci illərdə Azərbaycan SSR EA-nın Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun (NKPİ) "Plastifikatorların kimyası və texnolo-giyası" laboratoriyasına rəhbərlik etmiş, 1986-cı ildə NKPİ-nin "Əsas üzvi sintez" şöbəsinin müdiri təyin edilmişdi.
B. Q. Zeynalov 1961-ci ildə "Parafin distillatının oksidləşməsi və alınan məhsulların təcrübədə işlənmə yolları" adlı dissertasiyasını müdafiə etmiş və kimya elmləri doktoru alimlik dərəcəsinə layiq görülmüşdür. B. Q. Zeynalov 1962-ci ilin mart ayından professor, 1976-cı ildən Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü, 1989-cu ildən isə Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının akademiki olmuşdur.
Elmi fəaliyyəti
B. Q. Zeynalov 1950-ci ildə neft karbohidrogenlərinin maye fazada oksidləşdirilməsinin tədqiqi sahəsində yeni elmi istiqamət üzrə işləməyə başlamışdır. Bu sahədə aparılan işlər neft karbohidrogenlərinin oksidləşdirilməsi nəzəriyyəsində müəyyən elmi əhəmiyyət kəsb etmiş, həmçinin oksidləşmə məhsullarının istifadə edilməsinə dair bir sıra praktiki sualların həllinə imkan yaratmışdır. B. Q. Zeynalovun rəhbərliyi və bilavasitə iştirakı ilə maye fazada karbohidrogenlərin oksidləşməsi sahəsində neft məhsullarının emalı elmi əsaslandırılmış, sintetik yağ-, naften-, naften-aromatik-, oksiturşuların alınması texnologiyasının xalq təsərrüfatında işlənmə prosesləri hazırlanmışdır. Bu işlər əsasında fasiləli və fasiləsiz 3 qurğu işə salınmışdır. Naften karbohidrogenlərinin oksidləşməsi nəticəsində sintetik naften turşularının (SNT) alınması prosesi ilk dəfə böyük alim Bahadur Zeynalovun rəhbərliyi ilə işlənib hazırlanmışdır.
SSRİ Neft Kimya Sənayesi Nazirliyi, Azərbaycan SSR Neft Emalı Nazirliyi və Ümumittifaq Səthi Aktiv Maddələr Layihə İnstitutu ilə birlikdə neftin orta fraksiyasından alınan naften konsentratın katalitik oksidləşməsi nəticəsində ildə 25000 ton SNT-nin alınması prosesinin işlənib hazırlanmasına göstəriş verilmişdir. Bundan başqa, dizel yanacaqlarının müəyyən hissəsini oksidləşdirməklə neft turşularının yeni texnologiyası üçün reqlament hazırlanmış, neft karbohidrogen-lərinin oksidləşməsindən alınan məhsulların xalq təsərrüfatının müxtəlif sahələrində tətbiq olunmasının kompleks metodları işlənmişdir. Sintetik naften turşusu və onun duzları hal-hazırda sikkativ, lak, emulqator, kanifol, oksisintez üçün katalizator-ların hazırlanmasında, korroziya inhibitorlarının alınmasında, filizlərin çıxarılmasında və s. sahələrdə tətbiq edilir.
Bundan başqa, doymamış karbohidrogenlər əsasında ilk dəfə olaraq oksosintez metodu ilə fərdi naften turşuları alınmışdır. Qazma texnikasında rezin tıxac üçün tətbiq olunan Plastiazan-1(şərti adla gedən plastifikatorlar) bir sıra nümayəndələrin alınma üsulları işlənib hazırlanmış, onlardan yeni tətbiq sahələrində istifadə olunmuşdur.
Avtomaşın hissələrinin hazırlanmasında "Plastiazan-60" tətbiq olunmuşdur. Plastiazan-1, 85/1 və 37 markalı plastifikatorlar polivinilxloridə, EPST tipli stabilizatorlar elektron sənayesində elektrik və istilik keçiricilik xassəsinə malik olan metalları əvəz edən qiymətli yapışqan, kompaund resepturasına plastifikator-stabilizator olaraq daxil edilmişdir. Müəyyən edilmişdir ki, "Plastiazanlar" öz dəyərini texnoloji sadəliyinə və effektli təsirinə görə hal-hazırda sənayedə tətbiq olunan və çox çətinliklə əldə edilən plastifikatorları əvəz edə bilər.
İlk dəfə olaraq ötürücü, cilalayacı polimer kompozisiyaların alınma prosesləri yaradılmışdır. Yapon firmasının buraxdığı "Toşibo" analoq əvəzedicisi Bakı Məişət Kondisonerləri Zavodunda (BMKZ) tətbiq edilmişdir.
B. Q. Zeynalovun böyük əhəmiyyət kəsb edən elmi fəaliyyətinin bir hissəsi də polimer modifikasiyasında plastikləşmə prosesində gedən kimyəvi reaksiyaların elmi əsaslarının yaratması olmuşdur. Onun tərəfindən yüksək keyfiyyətli plastifikatorların, plastifkator-stabilizatorların, həlledicilərin, yumşaldıcıların alınması prosesi işlənib hazırlanmışdır.
B. Q. Zeynalovun yeni tipli səthi-aktiv maddələrin istehsalında böyük elmi və texniki əhəmiyyət kəsb edən işləri vardır. Alınmış maddələr neftin istismarını yüksəltmək məqsədi ilə neft və qaz buruqlarının turşu tərkibli maddələrin əvəzedicisi kimi, sənaye tullantısı sayılan qazların uducusu, həlledicisi və s. maddələrin istehsalında istifadə olunmuş və iqtisadi gəlir milyon manat təşkil etmişdir.
Akademik B. Q. Zeynalovun keçmiş Sovet İttifaqının 30-dan artıq baş institut və müəssisələrinin alim və mütəxəsisləri, eləcə də xarici ölkələrin alimləri ilə sıx elmi və istehsalat əlaqələri olmuşdur. O, keçmiş SSRİ-nin bir sıra elmi-tədqiqat institutlarının aparıcı alimləri, o cümlədən Lenin və Dövlət mükafatları laureatı, SSRİ Elmlər Akademiyasının akademiki N. M. Emanuel ilə çox sıx elmi əlaqələri olmuşdur.
Siyasi fəaliyyəti
Bahadur Zeynalov 1950–1952-ci illərdə Bakı Şəhəri Çaparidze rayonunun, 1953-cü ildə Voroşilov rayonunun Zəhmətkeş Deputatları Sovetinin deputatı olmuşdu. 1952–1954-cü illərdə AEA-nın partiya komitəsinin katibi, 1954–1955-ci illərdə Bakı şəhəri Voroşilov rayonu partiya komitəsinin birinci katibi, 1957–1958-ci illərdə AEA-nın partiya komitəsinin katibi vəzifələrində çalışmışdır.
Drosera spatulata
(Drosera spatulata) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pardaqlama
thumb|right|150px|Müstəvi pardaqlama dəzgahı thumb|right|150px|Pardaq dairəsinin düzləndirilməsi
Pardaqlama metalların və süni materialların mexaniki emal olunmasında tətbiq olunan texnoloji əməliyyat növüdür. Bu əməliyyatı yerinə yetirmək üçün pardaqlama materiallarından istifadə olunur. Buraya dairə formasında olan pardaq dairələrini, pastaları və qranulat şəklində olan abraziv materialları misal çəkmək olar. Proses zamanı alətdə olan hər bir kiçik dənəcik materialla kontakta girərək kiçicik yonqarlar çıxarırlar. Pardaqlama pardaq dəzgahlarında yerinə yetilrir.
Tətbiq sahələri:
Zaqafqaziya (Ziazat) kəklikotu
Ümumi yayılması:
Qafqaz.
Azərbaycanda yayılması:
Azərbaycanda- Kiçik Qafqazda yayılmışdır.
Pardaqlama
Pardaqlama dəzgahları
Sənayedə tətbiq olunan aşağıdakı pardaqlama dəzgahları mövcuddur:
Zaqafqaziya (Ziazat) kəklikotu
Statusu:
Azərbaycanın nadir bitkisidir .CR B1ab (i,ii,iii).
Pardaqlama
Pardaqlama dəzgahları
Pardaq dəzgahlarının əksəriyyəti avtomatlaşdırılmış tsikl əsasında işləyirlər. Burada emal olunan səthin keyfiyyətinə nəzarət sistemləri geniş yayılmışdır.
Zaqafqaziya (Ziazat) kəklikotu
Bitdiyi yer:
Orta və yuxarı dağ zolaqlarında quru yamaclarda bitir.
Pardaqlama
Pardaq dairələri və onların düzləndirilməsi
Pardaq dairəsi kiçik dənəciklərin bir-biri ilə birləşdirilməsi nəticəsində əldə olunan kütlədən fırlanma səthi formasında hazırlanmış alətdir. Bu alətlə böyük dövrlər sayında (300 m/s-ə yə qədər!) metal, ağac, şüşə və başqa materiallar yonqarçıxramaqla emal olunurlar. Pardaq dairələri təbii və ya sintetik birləşdirici materialların (gil, şpat) və pardaq dənəciklərinin (korund, kvars, almaz, bornitrid və s.) qarışığından hazırlanır.
Yeyilmiş pardaq dairələri düzləndirmə ilə işçi vəziyyətə gətirilirlər. Düzləndirmə dedikdə pardaq dairəsini formaya salma və itiləmə nəzərdə tutulur. Pardaq-pəstah materiallarından asılı olaraq müxtəlif düzləndirmə növləri və parametrləri mövcuddur. Prosesin əvvəlində pardaq dairəsi yonulur, ona düzgün həndəsi forma verilir. Sonra dairədə olan dənəciklərin arası xüsusi daşlarla təmizlənir. Düzləndrmə kimi almaz ucluqlardan və ya bornitrid dairələrdən istifadə edilir.
Zaqafqaziya (Ziazat) kəklikotu
Çoxalması:
Təbiətdə əsasən toxum vasitəsi ilə çoxalır
Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri:
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
Becərilməsi:
Becərilməsi haqda məlumat yoxdur.
Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri:
Qəbul edilmiş mühafizə tədbiri yoxdur.
Zəruri qoruma tədbirləri:
Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı”na daxil edil-məsi tövsiyə edilir.
Məlumat mənbələri:
Флора Азербайджана. т.7. 1957; Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Kitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasi-yaları.1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.
İstinadlar
1."Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.
2.“Azərbaycan dendraflorasi” I cild, Baki, “Elm”, 2011, 312 səh.
Hafiz Baxış
Hafiz Baxış (tam adı:Baxışov Hafiz Həbib oğlu), (1932–1989) – Azərbaycan şairi.
Həyatı
Hafiz Baxış 1932-ci il oktyabrın 15-də Zəngəzur mahalı Qafan bölgəsinin Yuxarı Girətağ kəndində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. Orta məktəbi 1950-ci ildə Qafan bölgəsinin Şəhərcik kəndində bitirmişdir.
1950–1952-ci illərdə Qovşud kəndində ibtidai sinif müəllimi işləmiş, 1952 – 1956-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutunun teatr və kino aktyorluğu fakultəsində təhsil almışdır. Tələbə ikən 1954-cü ildə Azərbaycan diviziyasında bədii özfəaliyyət dərnəyinin rəhbəri olmuşdur. 1956–1961-ci illərdə Sumqayıt şəhərində tərbiyəçi, pionerlər evinin və mədəniyyat sarayının direktoru vəzifəsində çalışmışdır.
1989-cu il sentyabrın 7-də vəfat etmişdir.
Elliott Coues
Elliot Koues (9 sentyabr 1842 – 25 dekabr 1899) — Amerika hərbi cərrahı, tarixçisi, ornitoloqu
Zaqafqaziya Seymi
Zaqafqaziya Seymi və ya Cənubi Qafqaz seymi — Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikasında (23 fevral-26 may 1918-ci il) mövcud olmuş ali qanunverici orqan.
Tarixi
thumb|[[Məhəmməd Əmin Rəsulzadə]] 1918-ci ilin əvvəllərində Cənubi Qafqazda vəziyyət son dərəcə mürəkkəb idi. Rusiyanın Almaniya ilə Brest-Litovsk sülh danışıqları boşa çıxdıqdan sonra alman-türk qoşunları hücuma keçdilər. Türk qoşunlarının irəlilədiyini görən Zaqafqaziya Komissarlığı 1918-ci il fevralın 6-da Qafqaz cəbhəsinin komandanı Vəhib paşaya teleqram göndərərək, Türkiyə ilə sülh danışıqları aparmaq istədiyini bildirdi.
14 fevral 1918 – Cənubi Qafqazdan Ümumrusiya parlamentinə Müəssislər Məclisinə seçilmiş azərbaycanlı (müsəlman), gürcü və erməni deputatlar Tiflisdə toplaşaraq Cənubi Qafqaz (Zaqafqaziya) Seymini yaradıblar. Ümumrusiya Müəssislər Məclisinə seçkilər 1917-ci ilin noyabrında, bolşevik çevrilişindən sonra keçirilmişdi. Lakin bolşeviklər bu seçkilərdə faktiki olaraq uduzduqları üçün (o cümlədən Cənubi Qafqazda) Müəssislər Məclisinin fəaliyyətə başlamasına imkan vermədilər. Bundan sonra Cənubi Qafqazdan seçilmiş deputatlar regional parlament (Seym) yaratmaq qərarına gəldilər. Seymin 44 nəfərlik müsəlman fraksiyası Zaqafqaziya müsəlman parlamenti funksiyasını (Cənubi Qafqaz üzrə 1 milyon müsəlman seçicini təmsil edirdi) yerinə yetirirdi.
23 fevral 1918-ci il tarixdə Tiflisdə Zaqafqaziya Seyminin ilk iclası keçirilib. Seymdəki üç əsas partiya – gürcü sosial-demokratlar (menşeviklər) 32, "Müsavat" partiyası 30, ermənilərin "Daşnaksütyun" partiyası 27 deputatla təmsil olunmuşdu. Bundan savayı, Seymdə gürcü və ermənilərin bir neçə kiçik partiyası, həmçinin azərbaycanlı (müsəlman) deputatların "İttihad", "Hümmət", müsəlman sosialistlər qrupları (14 nəfər) yer almışdı. Azərbaycanlı deputat fraksiyasına (44 nəfər) "Müsavat"ın lideri M.Rəsulzadə başçılıq edirdi.
22 aprel 1918 – Zaqafqaziya seyminin azərbaycanlı, erməni və gürcü deputatları paytaxtı Tiflis olmaqla Zaqafqaziya Demokratik Federativ Respublikasının yarandığını elan ediblər. Seymdə azərbaycanlı deputatların (44 nəfər) fraksiyasına M.Rəsulzadə rəhbərlik edirdi. Gürcü A.Çxenkelinin başçılıq etdiyi hökumətə Azərbaycandan F.Xoyski, X.Məlik-Aslanov, N.Usubbəyov, M.H.Hacinski və M.Heydərov daxil idilər. Federasiya bir ay sonra dağıldı
26 may 1918 – Tiflisdə Zaqafqaziya Seyminin son iclası keçirilib. Gürcü heyəti Zaqafqaziyanı vahid dövlətdə birləşdirməyin qeyri-mümkün olduğunu bildirərək federasiyadan çıxdıqlarını elan ediblər. Azərbaycan heyəti buna etiraz etməyib və Seymin buraxılması, Zaqafqaziya Federativ Respublikasının ləğvi barədə qərar qəbul olunub. Zaqafqaziya Federasiyasının cəmi bir ay mövcud olmasının əsas səbəblərindən biri də erməni tərəfin həm Azərbaycana, həm də Gürcüstana ərazi iddiaları idi.
27 may 1918 – Zaqafqaziya Seyminin süqutundan sonra qurumun azərbaycanlı deputatları Tiflisdə fövqəladə iclas keçirərək Azərbaycanın müvəqqəti Milli Şurasını yaradıblar. Azərbaycanın ilk parlamenti kimi fəaliyyətə başlayan 44 nəfərlik Milli Şuranın sədri Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ("Müsavat"), müavini Həsən bəy Ağayev ("Müsavat"), katibi Mustafa Mahmudov ("Müsavat"), İcraiyyə Komitəsinin (hökumətin) sədri isə Fətəli xan Xoyski (bitərəf) seçilib.
Nəticəsi
Zaqafqaziyada vəziyyət getdikcə pisləşirdi, çünki müstəqilliyin elanından sonra Zaqafqaziya Federativ Respublikasının nə daxili, nə də xarici siyasətində ciddi bir dəyişiklik baş verməmişdi. Siyasi partiyaların nümayəndələri Zaqafqaziya seymində ümumi dil tapa bilmirdilər, onların ümumi fəaliyyət proqramı yox idi və fraksiyaların hər biri öz siyasi xəttini həyata keçirməyə çalışırdı.
1918 il mayın sonuncu ongünlüyündə Zaqafqaziya seyminin dağılacağı açıq-aydın hiss olunurdu. Azərbaycan nümayəndəliyinə məlum olmuşdu ki, Seymin gürcü fraksiyası Batumda Almaniya nümayəndəliyi ilə gizli danışıqlar aparır və Gürcüstanın müstəqilliyini elan etməyə hazırlaşır. Elə həmin günlərdə seymin sosial-demokrat fraksiyasının lideri İ.Q.Sereteli Cənubi Qafqaz xalqlarının konfederasiya halında birləşmək ideyasının özünü doğrultmadığını bildirdi. Sereteli Türkiyə ilə Batum danışıqlarında təklənmələrini bəhanə gətirərək, Gürcüstanın Seymdən çıxıb, müstəqil respublika elan olunmasını zəruri hesab etdi. Mayın 25-də Seymdə iclasa sədrlik edən F.Xoyski Cənubi Qafqaz xalqları birliyinin zəruriliyini əsaslandırmaqla yanaşı, gürcü nümayəndəliyinin arzularmın əleyhinə çıxmadı, eyni zamanda bildirdi ki, Azərbaycan türkləri də belə bir addım atmalı olacaqlar.
28 may 1918-ci il tarixində Azərbaycan və Ermənistanın müstəqilliyi elan edilmişdir.
Bakı mədəniyyəti
Bakı şəhərinin əsası V əsrdə qoyulmuşdur. Azərbaycanın paytaxtı olan bu şəhər müxtəlif dövrlərdə Şirvanşahlar dövləti, Bakı xanlığının və Rusiyanın Bakı quberniyasının mərkəzi olmuşdur.
Bakıda dövrümüzə çatmış ən qədim tikili Qız qalasının təməl hissəsi hesab edilir. Şirvanşahlar dövründə Bakıda çoxlu inşaat işləri həyata keçirilmiş və şəhər inkişaf etdirilmişdir. XII əsrdə qala divarları inşa edilmiş və şəhərin müdəfiə sistemi gücləndirilmişdir. XV əsrdə Şirvanşahların öz iqamətgahlarını Şamaxıdan Bakıya köçürməsindən sonra şəhərin “Qala” adlandırılan qədim hissəsinin həyatında “kristallaşma” dövrü başlamışdır. XIX əsrdə Abşeron yarımadasında neft sənayesinin inkişafı ilə ictimai və mədəni həyatda da canlanma baş verir. XX əsrin əvvəllərində Bakı Rusiya imperiyasının əsas sənaye şəhərlərindən birinə çevrilir. Şəhərin iqtisadi baxımdan sürətli inkişafı aralarında Emanuel Nobel, Hacı Zeynalabdin Tağıyev, Musa Nağıyev, Murtuza Muxtarov, Şəmsi Əsədullayev, Aleksandr Mantaşev və s. milyonçuların şəhərə böyük sərmayələr yatırmasına şərait yaradır, çoxsaylı yeni binalar və komplekslər inşa edilir. Azərbaycan şəhərlərində messenatların sifarişi ilə çoxsaylı ictimai binalar, məktəb, xəstəxana və yaşayış binaları inşa edilir.
1920-1930-cu illərdə Bakı şəhəri bütün türk xalqlarının mədəni həyatının mərkəzinə çevrilir. Burada Tatarıstan, Özbəkistan, türkdilli Krım, Türkiyə və s. yerlərin görkəmli ziyalıları yaşayır və fəaliyyət göstərirdilər. Onların bir çoxu Stalin repressiyasının qurbanları olmuşdur.
Memarlıq
250px|thumb|left|[[Şirvanşahlar dövlətinin keçmiş iqamətgahı Şirvanşahlar sarayının qərb tərəfi.]]
Tarixən Bakı Şərqin iri şəhərlərindən olub, Şərq və Qərb arasındakı ticarət əlaqələrində mühüm rol oynayıb. Ticarət yollarının üzərində yerləşməsi, sənətkarlığın inkişafı şəhərin çiçəklənməsinə səbəb olmuşdur.
Drosera stenopetala
(Drosera stenopetala) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Qəzənfər Ağayev (dövlət xadimi)
Qəzənfər Ağayev  (tam adı: Qəzənfər Arif oğlu Ağayev; ) — azərbaycanlı dövlət xadimi; Yardımlı rayonunun İcra Hakimiyyətinin Başçısı (2006), Masallı rayonunun İcra Hakimiyyətinin Başçısı (2006–2012), Astara rayonunun İcra Hakimiyyətinin Başçısı (2012—).
Əmək fəaliyyəti
Qəzənfər Ağayev 1984–1986-cı illərdə Naxçıvan şəhərində inşaat trestində, 1987–1990-cı illərdə isə Naxçıvan Şərab Emalı Zavodunda müxtəlif vəzifələrdə çalışmışdır.
1994–2000-ci illərdə "Xal-xal" Kommersiya Firmasının rəhbəri olan Qəzənfər Ağayev, 2000–2005-ci illərdə Vergilər Nazirliyində bir sıra rəhbər vəzifələrdə çalışmışdır.
Qəzənfər Ağayev 2005-ci ildən 2006-cı ilə qədər Yardımlı rayonunun icra başçısının sosial-iqtisadi məsələlər üzrə müavini vəzifəsində çalışmışdır.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24 mart 2006-cı il tarixli Sərəncamı ilə Qəzənfər Ağayev Yardımlı rayonunun icra başçısı vəzifəsinə təyin edilib. O, 30 sentyabr 2006-cı il tarixli Sərəncama əsasən isə tutduğu vəzifədən azad edilib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30 sentyabr 2006-cı il tarixli Sərəncamı ilə Qəzənfər Ağayev Masallı rayonunun icra başçısı vəzifəsinə təyin edilib. O, 14 aprel 2012-ci il tarixli Sərəncama əsasən isə tutduğu vəzifədən azad edilib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 14 aprel 2012-ci il tarixli Sərəncamı ilə Qəzənfər Ağayev Astara rayonu icra hakimiyyətinin başçısı vəzifəsinə təyin edilib.
Ailəsi
Qəzənfər Ağayev ailəlidir, 2 övladı var.
Keşləmə
Keşləmə - tələb olunma ehtimalı daha çox olan informasiyaların surətlərinin çıxarılması və xususi qovluqlarda yaddaşda saxlanması deməkdir.
Tat dili
Tat dili — Qafqazda yaşayan tatların dili.
Tat dili Xəzəryanı ərazilərdə – İranda, Azərbaycanın şimal-şərq rayonlarında, Abşeron yarımadasında, Dağıstanın cənub-şərqində, Dərbənd və Mahaçqala şəhərlərində, Azərbaycanda isə İsmayıllı, Xızı, Şamaxı, Quba, Şabran və Abşeron ərazilərində danışılır. Azərbaycanda yaşayan tatların dili Azərbaycan dili ilə daimi qarşılıqlı əlaqədədir. Quba ləhcəsi tat dilinin Azərbaycanda ən geniş yayılmış ləhcəsidir.
Mənşəyi
İran alimlərinin bir qismi hesab edir ki, tat dili fars dilinə yaxın olan bir ləhcədir. Bu alimlərin bir qismi düşünür ki, Abşeron tatlarının dili gilan və mazandaran dilləri ilə Mərkəzi İran dialektləri arasında qərarlaşıb. Başqa sözlə, tat dilinin gilan, mazandaran, talış dilləri ilə yaxınlığı mövcuddur. Aleksandr Qrünberq hesab edir ki, tat dilinin tacik dilinə də genetik bağlılığı var.
Tat dilinin mənsub olduğu Hind-İran kök dili e.ə. II minillikdə Hind-Avropa dil ailəsində təcrid olunmuşdur. Həmin minilliyin sonunda isə İran və hind dil qollarına parçalanmışdır. E.ə. I minilliyin birinci yarısında qədim irandilli tayfalar İran yaylasının mərkəzində və cənubunda məskunlaşmışdırlar. Həmin dövrdə fars dilinin parçalanması nəticəsində bir sıra ləhcələr yaranmış və bəzi farsdilli etnoslar Azərbaycanın şərq və qərbinə doğru yayılmışdırlar.
Ləhcələr
Elmə iki tat dili məlumdur: məxsusi tat dili və dağ yəhudilərinin istifadə etdiyi yəhudi-tat dili. Tat dili yəhudi-tat dilinə nisbətən fars dilinə daha yaxındır və müasir fars dilində olmayan arxaik xüsusiyyətləri qorumuşdur. Tat dili ilə yəhudi-tat dili arasında bir çox fərq mövcud olduğu üçün dilin danışanları bir-birini başa düşməyə də bilir. Çünki tat dilinin fonetika, qrammatika və leksikasına Azərbaycan dilinin, yəhudi-tat dilinin fonetika, qrammatik və leksikasına ivrit dilinin böyük təsiri olmuşdur. Azərbaycan müstəqilliyini qazanana qədər tat dilinin yazısı olmamışdır. Müstəqillik dövründə tat dilinin əlifbası tərtib edilmiş, bu dildə kitab nəşrinə başlanmışdır. Yəhudi-tat dilinin də yazısı və ədəbi dili mövcuddur. Bu dildə yazılmış ədəbi əsərlər ümumdağıstan ədəbi sistemində yer almışdır.
Aleksandr Qrünberq Azərbaycanda danışılan tat ləhcələrini belə təsnif etmişdir:
Hüseyn Avni Paşa
Hüseyn Avni Paşa (d. 1819 - ö. 15 iyun 1876) — Sultan Əbdüləziz və V Murad səltənətlərinin səltənətində 1 il 2 ay 11 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.
Drosera stolonifera
(Drosera stolonifera) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pompey
Qədim Pompey — Qədim Roma şəhəri. Neapol şəhərinin yaxınlığında yerləşir.
Eramızın 79-cu ilində Vezuvinin güclü püskürməsi nəticəsində Pompey şəhəri sakinləri ilə birlikdə vulkan külünün və lavanın altında qalıb məhv olmuşdur. 1713-cü ildə təsadüfən bu şəhərin qalıqlırı aşkar edilmiş və arxeoloqlar tərəfindən şəhər, demək olar ki, qalın vulkan külündən tamamilə təmizlənmişdir. Zəhərli qaz və isti külün təsiri ilə məhv olmuş canlıların qalıqları indiyədək qalmaqdadır. Hazırda Pompey şəhəri açıq hava altında qədim dövrün muzeyinə çevrilmişdir.
Ölkənin cənub hissəsində yerləşən qədim Pompey şəhəri İtaliyanın ən çox turist qəbul edən üçüncü, dünyanın isə 48-ci şəhəridir. Buraya ildə 2,5 milyondan çox insan baş çəkir.
Nikolay Karamzin
Nikolay Mixailoviç Karamzin (, (12.12.1766-22.5.1826) — rus tarixçisi, yazıçısı, şairi.
Həyatı
Tale onu lap uşaqlıqdan tarix yazmağa hazırlayırdı. O, Simbirskdə mülkədar ailəsində doğuldu. Puqaçov üsyanının vahiməsindən ailəsi ilə birlikdə qaçıb gizlənməli oldu. Parisdə Böyük Fransa inqilabının (1789-1794) şahidi ola bildi.
1812-ci ilin təslim olunmuş Moskvasının xiffətini çəkdi və 1825-ci ilin 14 dekabrın şaxtalı meydanında xəstələndi (Bu xəstəlik onu qəbrə apardı). Hər biri nəsillər tərbiyə etməli olan bu böyük hadisələr bir ömrə sığışa bildi.
"Zavallı Liza" əsərinin müəllifi yazıçı Karamzin şeiri də, nəsri də, jurnalistikanı da bir yana qoyub tarixi araşdırmağa keçir. Aleksandr Puşkin onun fövqəladə tarixçilik istedadı barədə dedi: "Amerikanı Kolumb kəşf etdiyi kimi, Qədim Rusiya da Karamzinlə kəşf edildi".
Karamzin türk-tatar ovlağı olan qədim türk yurdu Simbir əyalətinin Karamzinka kəndində 1766-cı ilin dekabrın 1-də anadan olmuşdur. Onun soyadının kökü elə Karataev, Karakozov, Karatiqin familiyalarında olduğu kimi o qədər də çətin hiss olunmur; türk "kara" (böyük, güclü, mötəbər) sözü açıq-aşkar görünməkdədir.
Ulu babaları Kara Murza sərkərdə olub. Onun adı Kara Murza - Karamza "Karamzin" (in şəkilçi) soyadını yaratmışdır. Lakin ailədə artıq həmin qədimi babanı unutmuşdular. Karamzinlər öz nəsillərini 16-cı əsrdə yaşamış Semyon Karamzindən başlayırdılar. Onun oğlu Dmitri Semyonoviç Karamzin Vasili İuyskinin vaxtında Moskva altında, Suzdal və Kasımovda xidmət aparmışdı.
Karamzinin anası da məşhur ailədən idi. Qızlıq soyadı Pozuxina olan anası onu doğarkən ölmüşdü. Oğul anasını şeirlərində yad edirdi: "Sən mənə həyat verib, özün getdin. Həyatımın ilk çağında tale mənə dağ çəkdi".