cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ağstafa rayonu
Tarixi
230px|thumb|left|Rayon ərazisindəki [[Şomutəpə yaşayış yerindən aşkarlanmış Eneolit dövrünə aid dişlü sümük oraq. Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi]] Tədqiqatçıların fikrincə Azərbaycanın təbii-coğrafi mühiti, relyefi, ən azı üç milyon il bundan əvvəl formalaşıb və ən qədim insanın yaranması, formalaşması üçün əlverişli şərait olubdur. Ərazidən tapılan qədim paleolit abidələri bu bölgənin insanın əmələ gəlməsi regionlarından olmasını təsdiqləyir. Töyrətəpə, Şomutəpə, Qarğalartəpəsi və s. bu kimi qədim yaşayış məskənlərində aparılmış arxeoloji araşdırmalar e.ə. VI–V minilliyi əhatə edən bir dövrdə əkinçiliyin, maldarlığın inkişaf etməsini, oturaq həyat tərzinin formalaşmasını və misdən soyuq döymə üsulla müxtəlif əşya və bəzəklərin düzəldiyini aşkar etmişdir. Hazırda rayonun Aşağı Göycəli kəndi ərazisində neolit-tunc dövrünü əhatə edən Töyrətəpə yaşayış yeri, Dağ Kəsəmən kəndi ərazisində tunc-ilk dəmir dövrünə aid olan qədim yaşayış yeri və qəbiristanlıq (Çoban daşı) kimi dünya əhəmiyyətli abidələr mövcuddur. Rayon ərazisində çoxlu sayda qədim məscidlər var. Bundan başqa Qafqaz Albaniyası kilsəsi kimi tikilmiş Keşiş dağ məbədi də Ağstafada yerləşir. 200px|thumb|right|Ağstafa rayonu [[Qırılı kəndi ərazisində yerləşən Eneolit dövrünə aid Qarğalartəpəsi yaşayış yerindən aşkarlanmış gil qadın bütü. Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi. ]] Ağstafa rayonu inzibati rayon kimi 1939-cu ilin 24 yanvarda təşkil olunmuş, 1959-cu il 4 dekabrda ləğv edilib Qazax rayonuna birləşdirilmişdir. 1990-cı ilin aprelindən Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin qərarı ilə Qazax rayonundan ayrılaraq yenidən rayon statusu almışdır. Ağstafa rayonu bir şəhər, doqquz qəsəbə və iyirmi doqquz kənddən ibarətdir. 1990-cı ildə Ağstafa rayonu inzibati vahid kimi Qazax rayonunun tərkibindən ayrıldıqdan sonra yaşayış məntəqələrinin bir neçəsinin adı dəyişdirilmişdir. Uzun illər Sovet dövrünün partiya xadimlərinin adını daşıyan və Sovet hakimiyyətini tərənnüm edən yaşayış məntəqələrinin adları yeni adlarla əvəz olunmuşdur. Belə ki, Kalininkənd, Yenikənd, Marsovka, Oraq-Çəkic, V.İ.Lenin adına qəsəbə kimi yer adları dəyişdirilərək, xalqın inkişaf tarixinə və mədəniyyətinə uyğun adlarla əvəz olunmuşdur:
Flora
Rayonun tuqay meşələri bir neçə zonadan ibarətdir. Kür çayının sahilləri boyunca söyüd, yulğun, böyürtkan, çaytikanı və adi zirinc kollardan ibarət pöhrəliklərə təsadüf edilir. Onlardan sonrakı sıranı ağyarpaq qovaq, titrək və qara qovaq, ağ tut və müxtəlif söyüd növlərindən ibarət olan tuqay meşələri tutur. Ağacları ağəmsə, hüyəmə, mərəvcə, meşəüzümü kimi sarmaşan bitkilərlə sarınmışdır. Böyürtkan, adi birgöz, yulğun, adi nar keçilməz meşəaltı yaradır. Bəzi əraxilərdə meşə çoxyaruslu struktura malikdir. Birinci yarus hündürlüyü 20–25 metrə çatan qovaq ağaclarından ibarət olur. İkinci yarusda 12–15 metr hündürlüyə malik söyüd və tut ağacları yerləşir. Üçüncü yarus hündürlüyü 7–8 metr olan tut, iydə, yemişan və qarağacdan ibarətdir.
Ot örtüyü sıx olub, əsasən, topal, ətirşah, dalamaz, gicitkan, dilqanadan və yabanı kök növlərindən təşkil olunmuşdur. Qovaq və söyüd ağaclarından yuxarıdakı zona uzunsaplaq palıd, saqqızağac, ağ tutdan ibarətdir. Meşəaltı zona müxtəlif növ yemişan, adi zirinc, zoğal, əzgil, qaratikan kollarından ibarətdir. Buradakı qarağacların orta ömrü 60–70 il, palıd ağaclarının isə 90 ildir. Burada hündürlüyü 35–40 metrə, gövdəsinin diametri 2.5 metrə çatan nəhəng ağaclar az deyil.
Çeyrançöl ərazisində yarımsəhra bitkiləri geniş yayılmışdır. Buranın yovşanlıqları zəngin flora müxtəlifliyinə (190 cinsə aid olan 300-ə yaxın borulu bitki növü) malikdir.
Çeyrançöl yovşanlıqlarında rast gəlinən 4 növ Azərbaycan endemləridir. Bunlar qınlı xaşa, lebedur məsməsi, eyxler tülpanı və karyagin yemliyi növləridir. Burada, həmçinin 13 Qafqaz endemi vardır.
Fauna
Kür çayı balıqlarla zəngindir. Bunlar, əsasən, Kür xramulyası, çəki, naxa, qalınalın, durnabalıq, mursa, qızılxallı, kür şirbiti, qıjovçu və gümüşcə növləridir. Ərazidə qaban, boz dovşan, çölsiçanı və başqa heyvan növlərinə rast gəlinir. Yırtıcılardan ayı, canavar, adi tülkü, porsuq, meşə pişiyi və çaqqala daha çox rast gəlinir.
Quşlardan qırqovul, turac, boz kəklik, göyərçin, qızılı qızlarquşu, susüpürən, murad-quşu, adi alaçöhrə, almabaş qaraördək, kiçik ağvağ və digərlərinə daha çox rast gəlinir. Qarayazı Dövlət Təbiət Qoruğu Ağstafa rayonu ərazisindədir.
Abidələri
Rayon ərazisində çoxsaylı arxeoloji və tarixi abidələr var. Onların arasında [Aşağı Kəsəmən] kəndindəki Töyrətəpə adlı, tunc dövrünə aid insan məskəni və Dağ Kəsəmən kəndində tunc dövrünün sonu – dəmir dövrünün əvvəlinə aid Çobandaşlı adlı məskən dünya əhəmiyyətli abidələr sırasına daxil edilmişdir.
Bu cür abidələrlə rayonun başqa yerlərində da rast gəlmək olar. Köçəsgər kəndinin yaxınlığında Molla Nağı təpəsi (daş dövrü), tunc və dəmir dövrlərinə aid Durnatəpə, Böyüktəpə, Şiş Quzeyi Piri və orta əsrlərə aid Haca Dağ Piri adlı abidələr, Ağstafa şəhərinin yaxınlığında tunc və dəmir dövrlərinə aid Cantəpə, Yastıtpə qədim yaşayış yerləri. Aşağı Kəsəmən, Tatlı, Yuxarı Göycəli, Həsənsu kəndlərini də qeyd etməliyik. Arxeoloji qazıntılar zamanı bu ərazidə tapılmış küpələr, boyunbağılar, kasalar, vazalar, müxtəlif məişət əşyaları yerli diyarşünaslıq muzeyində saxlanır. Memarlıq abidələri xüsusi maraq doğurur: XVII əsrə aid qüllə, Qıraq Kəsəmən kəndində XIX əsrə aid məscidlər, Kolxəlfəli, Qarahəsən, Dağ Kəsəmən və başqa kəndlərdə XIX əsrdə tikilmiş məscidlər və s.
Tarixi və memarlıq abidələrinin siyahısı
Daş dövrünə aid olan abidələr:
Tunc dövrünə aid olan abidələr:
Orta əsrlərə aid olan abidələr:
Əhalisi
Ağstafa rayonunun əhalisi 01.01.2013-cü il tarixə 82702 min nəfər təşkil edir. Rayon əhalisinin 20435-i şəhərdə, 62267-i kənddə yaşayır. Rayon əhalisinin 40711-ni kişilər, 41991-ni qadınlar təşkil edir. Rayon əhalisinin milli tərkibində azərbaycanlılarla yanaşı rus, gürcü, kürd türk və digər millətlərin nümayəndələri də vardır. Hazırda məşğul əhalinin sayı 38953 nəfərdir, o cümlədən kənd təsərrüfatı sahəsində 16809 nəfər, sənayedə çalışanların sayı 170 nəfər, tikintidə 218 nəfər, təhsil, mədəniyyətdə 3718 nəfər, səhiyyə, sosial təminatda 1105 nəfər, nəqliyyat-rabitədə 632 nəfər, ticarət və ictimai-iaşədə 927 nəfər, kreditləşmə, maliyyə və sığorta sahəsində 22 nəfər, idarəetmə orqanlarının aparatında 324 nəfər, digər təşkilatlarda 14971 nəfərdir. Məşğul əhalinin 5890 nəfəri dövlət, 33063 nəfəri qeyri dövlət sahələrində çalışanlardır. Ağstafa rayonunda Dağlıq Qarabağ və digər işğal olunmuş ərazilərdən 94 ailə(302 nəfər) müvəqqəti məskunlaşmışdır. Rayon ərazisində məskunlaşmış qaçqınların ümumi sayı 465 ailə, 1706 nəfərdir.
Bələdiyyələr
Ağstafa rayonunda bələdiyyələr ilk dəfə 1999-cu ildə yaranmışdır. Rayonun 39 yaşayış məntəqəsində 29 bələdiyyə fəaliyyət göstərir. 1 şəhər, 4 qəsəbə, 24 kənd bələdiyyələri yerli özünüidarəetmə orqanı kimi şəhər, qəsəbə və kəndlərin idarə olunmasında iştirak edir. Onlar Ağstafa (şəhər), Ağgöl, Aşağı Göycəli, Aşağı Kəsəmən, Böyük Kəsik, Dağ Kəsəmən, Düzqışlaq, Eynallı, Göycəli, Həsənsu, Kolxəlfəli, Köhnəqışlaq, Köçvəlli, Köçəsgər, Muğanlı, Pirili, Poylu, Poylu (qəsəbə), Qarahəsənli, Qarayazı (qəsəbə), Qıraq Kəsəmən, Qırılı, Sadıqlı, Saloğlu (qəsəbə), Tatlı, Vurğun (qəsəbə), Xılxına, Xətai və Zəlimxan bələdiyyələridir.
Mədəniyyət, təhsil və səhiyyə müəssisələri
Hazırda rayonda 39 kitabxana, 13 mədəniyyət evi, 1 musiqi məktəbi, 3 muzey, 1 rəsm qalereyası, 25 klub vardır. Rayon əhalisinə Mərkəzi xəstəxana, 1 kənd xəstəxanası, 18 kənd həkim məntəqəsi, 15 kənd tibb məntəqəsi səhiyyə xidməti göstərir. Rayon Təhsil Şöbəsində gənc nəslin təlim tərbiyəsi ilə 1745 müəllim məşğul olur. Rayonda 39 ümumtəhsil məktəbi, 4 məktəbdənkənar tədris müəssisəsi, 34 uşaq bağçası fəaliyyət göstərir. Ağstafa şəhərində möhtəşəm Heydər Əliyev adına mədəniyyət və istirahət pakı, müasir tələblərə cavab verən Səməd Vurğun, Mehdi Mustafayev, Gənclər parkları yerli sakinlərin, eləcə də rayonumuza gələn qonaqların ən sevimli istirahət güşələridir. Ağstafa şəhərində fəaliyyət göstərən möhtəşəm Heydər Əliyev Mərkəzi, Heydər Əliyev adına mədəniyyət və istirahət parkında fəaliyyət göstərən Gənclər Mərkəzi, Yay kinoteatrı, Səməd Vurğun adına parkda fəaliyyət göstərən "Yazıçılar Evi" müxtəlif tədbirlərin yüksək səviyyədə keçirilməsi üçün ən müasir standartlara cavab verən avadanlıqlarla təhciz edilmişdir. Əhalini fasiləsiz olaraq elektrik enerjisi ilə təmin etmək üçün rayon ərazisində 9 yarımstansiya, 366 KTM və TM fəaliyyət göstərir. 8 TM və KTM –də ÖİN kabelləşmə işləri aparılmışdır 2 ədəd yeni TM quraşdırılmışdır.
Həmçinin bax: Mədəniyyət müəssisələrinin siyahısı Təhsil müəssisələrinin siyahısı Körpələr evi-uşaq bağçalarının siyahısı Səhiyyə müəssisələrinin siyahısı
İnfrastruktur
Rayonun 18 yaşayış məntəqəsində 10857 abonent qazla təmin olunmuşdur. 2012-ci il ərzində 458 abonentin mənzilinə qaz sayğacları quraşdırılaraq təbii qazla təmin edilmişdir.Rayonun müxtəlif istiqamətlərində 6985 p/m müxtəlif diametrli qaz xətləri çəkilmişdir.
Rayonun ərazisində 599,2 km yol şəbəkəsi vardır ki, onlardan 130,6 km-i mərkəzi, 468,6 km-i isə yerli daxili yollardır. Rayon ərazisindən Bakı-Tbilisi dəmiryolu xətti keçir ki, onun da 60,0 km-i rayon ərazisinə düşür. Bakı-Tbilisi baş yolu üzərində Ağstafa-Qazax mənzilinin 8,0 km-i rayon ərazisinə düşür.
2012-ci ilin iyul ayının 1-nə olan məlumata görə Ağstafa TKQ-ı üzrə EATS –in ümumi tutumu 7344 ədəd əhalinin istifadəsində olan nömrələrin sayı 6277 ədədə çatmışdır. Bütün EATs-də ümumi tutumu 1136 port olan genişzolaqlı internet xidməti (ADSL) quraşdırılaraq rayon üzrə ADSL istifadəçilərinin sayı 704 nəfərə çatmışdır. Bu istiqamətdə işlər davam etdirilir. Poylu-Düzqışlaq-Kolayır avtomobil yolunun tikintisi üçün layihə-smeta sənədləri hazırlanır və yaxın müddətdə tikintisinə başlanılması planlaşdırılmışdır. Hazırda Ağstafa şəhərində Azərbaycanın tarixi və müasir memarlıq abidələri parkının və Həsənsu kəndi yaxınlığında Pein bal mərkəzinin tikintisi işləri aparılır.
Qəsəbələr/Kəndlər
Əhalisinin 25%-i şəhər əhalisi, 75%-ni isə kənd əhalisi təşkil edir. Ağstafa rayonu 1 şəhər, 9 qəsəbə, 29 kənd olmaqla 39 yaşayış məntəqəsindən ibarətdir. Qəsəbələri: Vurğun, Şəkərli, Poylu, Ceyrançöl, Saloğlu, Qarayazı, Soyuqbulaq, Soyuqbulaqlar, Həzi Aslanov. Kəndləri: Poylu, Qıraq Kəsəmən, Zəlimxan, Aşağı Kəsəmən (Yenikənd), Dağ Kəsəmən, Köçəsgər, Tatlı, Göycəli, Köhnəqışlaq, Yaradullu, Düzqışlaq, Qarahəsənli, Mollacəfərli, Xılxına, Kolayır, Pirili, Kolxəlfəli, Muğanlı, Sadıqlı, Köçvəlli, Həsənsu, Xətai, Yenigün, Aşağı Göycəli, Qaçaq Kərəm, Eynallı, Göycəli, Qırılı, Böyük Kəsik, Ağgöl, M.Mikayılov adına Qoyunçuluq sovxozudur.
İqtisadiyyat
Ağstafa rayonunun ərazisi 1504 km², əhalisi 01.10.2013-cü il tarixə rəsmi qeydiyyatda 83.3 min nəfərdir. Rayonda 1 şəhər, 9 qəsəbə və 29 kənd yaşayış məntəqəsi vardır. Yaşayış məntəqələri 29 inzibati ərazi dairəsi və 29 bələdiyyə vasitəsi ilə idarə olunur. Rayon ərazisində 132 idarə, müəssisə və təşkilat, 5 bank filialı, 2 bank olmayan kredit təşkilatı, 4 mehmanxana fəaliyyət göstərir. Məşğul əhalinin əsas hissəsi kənd təsərrüfatında, rayonda fəaliyyət göstərən sənaye, tikinti, nəqliyyat, rabitə, ticarət, ictimai-iaşə xidməti sahəsində çalışır.
Hazırda məşğul əhalinin sayı 41019 nəfərdir, o cümlədən kənd təsərrüfatı sahəsində 16903 nəfər, sənayedə çalışanların sayı 170 nəfər, tikintidə 228 nəfər, təhsil, mədəniyyətdə 3718 nəfər, səhiyyə, sosial təminatda 1105 nəfər, nəqliyyat-rabitədə 723 nəfər, ticarət və ictimai-iaşədə 1018 nəfər, kreditləşmə, maliyyə və sığorta sahəsində 22 nəfər, idarəetmə orqanlarının aparatında 324 nəfər, digər təşkilatlarda 16751 nəfərdir. Məşğul əhalinin 6064 nəfəri dövlət, 34955 nəfəri qeyri dövlət sahələrində çalışanlardır.
2013-cü ilin doqquz ayı ərzində Ağstafa rayonu üzrə ümumi məhsul buraxılışının həcmi 90.9 milyon manat olmuşdur, bu ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 8.0 faiz çoxdur. Adambaşına düşən ümumi məhsul buraxılışının həcmi 6.8 faiz artmışdır. Cari ilin ötən dövrü ərzində sənaye məhsulu 2.6 milyon manat, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 3.3 faiz çox, kənd təsərrüfatı məhsullarının həcmi 35.6 milyon manat, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5.6 faiz çox, əsas kapitala yönəldilən investisiyaların həcmi 30.7 milyon manat, əvvəlki ilə nisbətən 11.3 faiz çox, tikintidə 15.0 faiz, rabitə xidmətində 14.5 faiz, ticarətdə 4.6 faiz artım olmuşdur. Keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə əhaliyə göstərilən pullu xidmətlərin həcmi 6.7 faiz, pərakəndə əmtəə dövriyyəsi 4.6 faiz artmışdır. Rayon üzrə orta aylıq nominal əmək haqqı 217.40 manata çatdırılmışdır. Ümumi məhsul buraxılışının tərkibində qeyri-dövlət sektorunun xüsusi çəkisi 66.4 faiz təşkil edir.
Ağstafa rayonu üzrə 2013-cü ilin doqquz ayı ərzində yerli gəlirlər üzrə proqnoz 2656 min manata qarşı 2699 min manat və ya 101.6 faiz yerinə yetirilmişdir Büdcəyə daxil olan vəsaitlər ilk növbədə əmək haqqına və ona bərabər tutulan xərclərə yönəldilmişdir. Ağstafa rayon Əhalinin Sosial Müdafiəsi Mərkəzində 4100 nəfər sosial müavinət alan qeydə alınmışdır. Sosial məişət xidməti sektorunda 276 nəfər tənha və ahıl vətəndaşlar xidmət uçotuna götürülmüşdür. Cari ilin doqquz ayı ərzində Ünvanlı Sosial Yardım almaq üçün 1259 ailəyə təyinat aparılmışdır. Təyinat aparılan ailə üzvülərinin sayı 5606 nəfər, hər ailəyə ödənilən yardımın məbləği 114 manat 65 qəpik, bir nəfərə düşən sosial yardımın məbləği 25 manat 75 qəpik təşkil edir. Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun Ağstafa rayon şöbəsi 12252 nəfər əmək pensiyaçısına xidmət edir. Cari ilin 9 ayı ərzində 367 nəfərə əmək pensiyası təyin edilmişdir, bir nəfərə düşən orta aylıq pensiyanın məbləği 157 manat 18 qəpik təşkil edir. 2013-cü ilin doqquz ayı ərzində rayon ərazisində fəaliyyət göstərən banklar və bank olmayan kredit təşkilatları vasitəsilə cəmi 14.0 milyon manat, Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun vəsaiti hesabına rayon üzrə sahibkarlıq subyektlərinə müvəkkil kredit təşkilatları tərəfindən 46 layihə üzrə 548.0 min manat güzəştli kreditlər verilmişdir. Cari ilin ötən dövrü ərzində əhalinin banklardakı əmanətləri 317.2 min manat və 185.0 min ABŞ dolları həcmində olmuşdur. "Azərbaycan Respublikası regionlarının 2009–2013-cü illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı"nın icrası Ağstafa rayonunda tədbirlər planına uyğun olaraq həyata keçirilir. Dövlət Proqramı çərçivəsində həyata keçirilmiş bir sıra tədbirlər nəticəsində 2013-cü ilin doqquz ayı ərzində 604 nəfər yeni iş yerləri ilə təmin olunmuşdur. İşlə təmin olunanların (388 nəfər) 64.2 faizi daimi işlərdə işləyənlərdir. Nəzərinizə çatdırım ki, ikinci Dövlət Proqramı çərçivəsində rayon üzrə 3065 yeni iş yerləri açılmışdır, bundan 2041 daimi iş yerləridir.
Həyata keçirilmiş bir sıra tədbirlər nəticəsində 01.10.2013-cü il tarixədək 1774 nəfər yeni iş yerləri ilə təmin olunmuşdur. Bundan 1084 nəfəri yeni yaradılmış, 690 nəfəri isə infrastrukturun yaxşılaşdırılması və abadlıq işlərində işləyənlərdir.
Əhalinin sağlam həyat şəraitinin yaxşılaşdırıllması məqsədi ilə sosial yönümlü obyektlərin tikintisinə geniş yer verilir. Ağstafa şəhərində heç bir kommunal şəraiti olamayan qəzalı binalarda yaşayan əhalinin mənzil şəraitlərinin yaxşılaşdırılması məqsədi ilə yeni müasir çoxmənzilli yaşayış binalarının, məktəb və məktəbəqədər müəssisələrin yeni binalarının tikintisi ön plana çəkilmişdir. Rayonda elə bir sahə, kənd və ya küçə yoxdur ki, orada yenilik olmasın, Ağstafa sanki böyük bir tikinti meydançasını xatırladır. Kommunal şəraiti olmayan binalarda yaşayan sakinlərin mənzil şəraitlərinin yaxşılaşdırılması məqsədi ilə Ağstafa şəhərində 1 ədəd 16 mənzilli və 2 ədəd 40 və 48 mənzilli yaşayış binalarında son tamamlama işləri aparılır. Rayonun Soyuqbulaq qəsəbəsində 220, Göycəli kəndində 360 şagird yerlik məktəb binası, Köçəsgər kənd 1 saylı orta məktəbinin qəzalı korpusun əvəzində yenisi tikilib istifadəyə verilmiş, mövcud korpusda bərpa güçləndirmə və əsaslı təmir işləri aparılmışdır. Ağstafa şəhərində 115 yerlik uşaq bağçası-körpələr evinin tikintisi başa çatdırılmış, 4 saylı uşaq bağçası körpələr evinin dam örtüyü dəyişdirilmiş və təmir işləri aparılmış, 48 mənzilli 5 mərtəbəli yaşayış binasının birinci mərtəbəsində 3 saylı uşaq bağçası-körpələr evinin köçürülməsi üçün yeni uşaq bağçası inşa olunmuşdur. Ağstafa şəhəri üçün ən vacib infrastruktur obyektlərindən olan su və kanalizasiya təchizatı layihəsi uğurla həyata keçirilir. Rayonun Eynallı və Kolxəlfəli kəndlərində yeni məktəb binalarının tikintisinə başlanılmışdır. Respublika əhəmiyyətli Ağstafa-Böyük Kəsik-Sadıqlı-Gürcüstanla dövlət sərhədi avtomobil yolu və Poylu-Düzqışlaq-Kolayır avtomobil yollarının tikintisi keyfiyyətlə həyata keçirilir. Ağstafa Qaz İstismar Sahəsi tərəfindən cari ilin 9 ayı ərzində ümumi əhali abonentlərinin sayı 11422-ə çatdırılmışdır. Rayonda aparılan abadlıq-quruculuq işləri ilə əlaqədar şəhərin 20 yanvar küçəsindən keçən müxtəlif diametrli yerüstü paylayıcı qaz xətlərinin istiqaməti qismən dəyişdirilərək yeraltı çəkilməsi başa çatdırılmışdır. Rayonun Qaçaq Kərəm və Dağ Kəsəmən kəndlərində abonentlərin təbii qaz təchizatının normal həyata keçirilməsi, Aşağı Kəsəmən kəndinin bir hissəsində yaşanan problemin qismən aradan qaldırılması üçün dövrələmə qaz xətti çəkilmişdir. Rayonun Aşağı Göycəli, Xılxına, Mollacəfərli, Qarahəsənli, Düzqışlaq və Kolayır kəndlərində əhaliyə təbii qaz yanacağının verilməsi təmin edilmişdir. Hazırda rayonun Qırılı, Kolxəlfəli və Pirili kəndlərində qazlaşdırma işləri aparılır.
"Ağstafa Aqroservis" MMC-nin istifadəyə verilməsi rayonda aqrotexniki xidmətlərin müasir standartlara uyğun qurulmasına, məhsuldarlığın artırılması və torpaq ehtiyatlarından daha səmərəli istifadəyə imkan yaradır. "Ağstafasüd" ASC-də 2142 hektar taxıl sahəsinin hər hektarından 33.4 sentner məhsul tədarük edilmişdir ki, bu da rayonun taxıl sahələrinin göstəricilərindən 5.6 sentner çoxdur.
Avtomobil və dəmir yolları
Ağstafa rayonu daxilində dəmir yolu I və II kateqoriyadan ibarətdir. Baş yollar I kateqoriyaya aiddir. Bu da Qardabani-Böyük Kəsik mənzilinin 43 km-dən Tatlı-Tovuz mənzilinin 102 km-dək uzunluğunda olan ərazinin 95 km-ni təşkil edir. Qazax budaq qolu üzrə dəmir yolları isə II kateqoriyaya aiddir. Bu da stansiya Ağstafanın 2-ci km-dən Yeni Poylu-Qazax mənzilinin 7-ci km-dək uzunluğunda olan ərazinin 6 km-ni təşkil edir.
Ağstafa rayonu ərazisində avtomobil yolları üç hissədən, respublika əhəmiyyətli yollardan, yerli əhəmiyyətli yollardan və şəhər yollarından ibarətdir. Respublika əhəmiyyətli yollar Bakı-Ələt-Qazax-Gürcüstan ilə dövlət sərhəddinə qədər II kateqoriya olmaqla uzunluğu 20 km, Ağstafa-Poylu-Gürcüstan ilə dövlət sərhəddinə qədər III kateqoriya olmaqla uzunluğu 54 km təşkil edir.
Yerli əhəmiyyətli yollar III və IV kateqoriyaya mənsub olmaqla cəmi 109 km təşkil edir.
Şəhər yollarının uzunluğu isə 67,6 km-dir.
Rayon üzrə yolların uzunluğu 565,12 km-dir.
Qoruqları
Qarayazı Dövlət Təbiət Qoruğunun sahəsi 9572 hektardır. Əsasən Tuqay meşəliyidir. 6794 meşə ilə örtülü sahəsi var.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 19.12.2007-ci il tarixli 2363 saylı sərəncamına əsasən Ağstafa rayonunun ərazisində yerləşən Keşikçidağ silsiləsinin bir hissəsini əhatə edən mağaralar kompleksinin Azərbaycan Respublikasının "Keşikçidağ" Dövlət tarix-mədəniyyət qoruğu elan edilmişdir. Həmin sərəncamın 30-cü bəndinə əsasən Azərbaycan Respublikasının "Keşikçidağ" Dövlət tarix-mədəniyyət qoruğu Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm nazirliyinin tabeliyinə verilmişdir. Ağstafa Rayonu İcra Hakimiyyəti tərəfindən qoruğun fəaliyyət göstərməsi üçün Ağstafa şəhərinin mərkəzində Mənzil İstismar Sahəsinin balansında olan binada 3 otaq ayrılmışdır.
Migel Benqoleya
Migel Benqoleya (13 sentyabr 2000-ci ildə Boliviyada anadan olub) — Boliviya Futbol Liqası təmsilçilərindən olan Vilstermann klubunda hücumçu kimi çıxış edən peşəkar Boliviyalı futbolçudur.
Ronja, the Robber's Daughter
— Qoro Miyadzakinin Astrid Lindqrenın eyniadlı əsərinin əsasında çəkilmiş anime-serialı.Premyerası 2014-cü ilin oktyabrın 11-də baş tutub.Polygon Pictures və  Studio Ghiblinin birgə layihəsi.
Migel Benqoleya
Vilstermann
Benqoleya Vilstermann akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. Benqoleya öz peşəkar karyerasında debütünü 15 dekabr 2016-cı ildə Petrolero Yakuiba klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 83-cü dəqiqədə Migel Suarezi əvəz etmişdir. Həmin görüşdə Vilstermann liqa görüşündə rəqibinə 2-0 hesabı ilə qalib gəlmişdir.
Klub
1 Libertadores Kuboku görüşləri daxildir. 2 Boliviya Superkuboku görüşləri daxildir.
Xvorostayanka (Xaybulla)
Əhali
2002-ci il ümumrusiya siyahıya alınmasına görə Başqırdıstan Respublikası Xvorostayanka kəndinin milli tərkibi: başqırdlar (60 %), ruslar (37 %).
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr: Tanalık çayının sahilində yerləşir.
Betula aetniensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Eucalyptus phoenicea
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Pentacalia carrikeri
Pentacalia carrikeri Pentacalia carrikeri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Barıt qülləsi
Barıt qülləsi (Prašná brána) — XV əsrə aid memarlıq abidəsi. Qotik qüllə Praqanın Respublika meydanında yerləşir və İctimai bina ilə üstüörtülü körpü vasitəsilə birləşdirilib. Barıt qülləsi Praqanın ayrılmaz rəmzlərindən hesab olunur. Ayrıca olaraq bu diqqətəlayiq abidə "Barıt darvazası" kimi də adlanır. Bələdçilər turistlərə həmişə qülləni göstərirlər, lakin bir qayda olaraq, onlar tikilinin yalnız xarici gözəlliyinin təsviri ilə məhdudlaşırlar, onun tarixi haqqda isə çox az izah edirlər. Darvazalardan Praqa qəsrinə aparan Kral yolunun birinci hissəsi, yəni Tseletna küçəsi başlayır.
Tarix
Nove Mesto rayonunun formalaşmasından öncə hələ XIII əsrdə hazırkı yerdə darvazalı digər qüllə yerləşirdi. Mövcud plana əsasən, qüllə Köhnə şəhərin istehkam sisteminə daxil 13 mövcud qüllədən biri olmalı idi, lakin o zamanlar Nove Mestonun inşasından sonra, bu natamam istehkam qüllə öz əhəmiyyətini itirərək tədricən dağılmağa başladı. Dağılmaqda olan tikili elə görkəmsiz görünüşə malik idi ki, yerli sakinlər ona isteza ilə "soyulmuş qüllə" (Odrana brána) adı vermişdirlər. Yeri gəlmişkən bu cür ad hətta o zamanın sənədlərində belə saxlanılmışdır. Şəhər Şurası düşünərək qərara qəlir ki, bu cür baxımsız və yararsız tikilinin kral iqamətgahın yaxınlığında yerləşməsi həm kral yolunu, həm də şəhərin ümumi mənzərəsini bərbad hala salır. Onlar köhnə darvazalı qüllənin sökülməsi və onun yerində şəhəri bəzəyəcək yeni qüllənin inşası barədə qətnamə çıxarırlar.
Yeni barıt qülləsinin inşası 1475-ci ilə aid edilir. Tikilinin layihəsi istedadlı memar Matey Raysek tərəfindən hazırlanmışdır. Lakin Çexiyada baş vermiş qeyri-stabil siyasi vəziyyət nəticəsində kral Vladislav Yagellon Praqa qəsrinə köçür və təbii ki, yeni iqamətgahın yaxınlıqda olmaması səbəbindən vəziyyət o qədər gərginləşmişdir ki, hətta qüllənin tamam sökülməsinin qorxusu yaranmışdır. Lakin sonda Şəhər Şurası bu fikirdən daşınaraq tikinti işlərinin sadəcə olaraq müvəqqəti dayandırılması barədə qərar verir.
XVIII əsrin əvvəllərində qüllə müvəqqəti damla örtülmüşdür və bina barıt saxlanması üçün anbara çevrilmişdir. Məhz burada yaradılmış barıt anbarına görə, qüllə daha sonralar bu adla tanınmağa başlayır. Mövcud olduğu müddət ərzində Barıt qülləsi dəfələrlə yenidənqurma işlərinə məruz qalmışdır.
Uşaq hüquqları
Uşaq hüquqları — dünyadakı bütün uşaqların qanunla və ya əxlaqi baxımdan doğulduqları gündən sahib olduqları, təhsil, sağlamlıq, sığınma, fiziki, psixoloji və ya cinsi istismara qarşı qorunma kimi hüquqlarının hamısının birdən təyinində istifadə edilən universal anlayışdır.
Barıt qülləsi
Tarix
Belə ki, 1757-ci ildə Prusiya qoşunlarının Praqanı mühasirəyə alması və artileriya atəşinə tutması nəticəsində qüllə zədələnmişdir. Qüllənin divarlarından asılmış bəzək elementləri şəhər sakinlərinin həyatına təhlükə yaradırdı və buna görə də şəhər bələdiyyəsinin əmri ilə onlar binanın fasadından çıxarılmışdır. 1823-cü ildə qüllənin yuxarısına kurantlar quraşdırılmışdır. 1878-ci ildə şəhər bələdiyyəsi qüllənin yenidən qurulması məqsədilə memar Yozef Moker (Josef Mocker) ilə müqavilə imzalamışdır. Barıt qülləsinin yenidənqurmadan öncəki fotolarına baxdıqda onun daha sonra nə qədər dəyişdiyini anlamaq olar. Bunun əsas səbəbi onda idi ki, Moker purizm memarlıq ənənələrinin daşıyıcılarından biri idi. Puristlər orta əsr köhnə binaların saflığı uğrunda mübarizə aparırdılar və qotik dövrdən sonra əlavə olunmuş bir çox dekorları da bina fasadından məhrum edirdilər. Yenidənqurma işləri nəticəsində qüllənin kurantları və bir çox digər elementlər çıxarılmışdır. Barıt qülləsi psevdoqotik üslubda bərpa edilmişdir. Qüllənin divarları zadəgan nəsillərin, milli müqəddəslərin, kilsə mövzusuna aid fərqli süjetlərin, eləcə də inşa zamanı binanı mühafizə edən insanların heykəlləri ilə bəzədilmişdir. Həmçinin burada memarlar Raysek və Mokerin də heykəlləri var.
Uşaq hüquqları
Uşaq hüquqları insan hüquqları anlayışının bir hissəsi kimi dəyərləndirilməlidir. Bu gün, dünyanın bir çox yerində mövcud olan insan hüquqları pozuntuları, uşaq ölçüsündə daha geniş əhatəli və böyüyərək, müdaxilə edilməsi daha çətin bir şəkildə iştirak etməkdədir. Beynəlxalq Əfv Təşkilatının bildirdiyinə görə, az inkişaf etmiş və inkişaf etməkdə olan ölkələrdə əmək istismarı, pornoqrafiya, şiddət, qanundankənar mənfi faktorların daxilində, uşaq hüquqlarının pozulması daha böyük ölçülərdə olur.
Barıt qülləsi
Xüsusiyyətlər
Hazırda Barıt qülləsinin üst mərtəbələrində müşahidə meydançaları düzəldilib. Həmçinin qüllədə tez-tez fotosərgilər təşkil olunur. Qüllənin ən hündür nöqtəsindən Praqanın ümumi mənzərəsini seyr etmək üçün, onun içərisindəki spiralvari pilləkənin 186 pilləsini qət etmək lazımdır. Hal-hazırda qüllənin ümumi hündürlüyü 65 metr təşkil edir.
Uşaq hüquqları
Uşaqların yeniyetmələrdən fərqli fiziki, fizioloji, davranış və xüsusiyyətləri olduğu, davamlı böyümə və inkişaf göstərdiyi şüurunun yerləşməsi, uşaqların baxımının bir cəmiyyət problemi olduğu və elmi yanaşmalarla hər kəsin bu məsuliyyəti yüklənməsi lazım olduğu düşüncəsi, Cenevrə Uşaq Hüquqları Bəyannaməsi ilə təsbit edilmişdir. Hazırda uşaq hüquqları ilə əlaqədar olan beynəlxalq sənəd 20 noyabr 1989-cu ildə BMT tərəfindən qəbul edilən və 193 ölkə tərəfindən təsdiq edilmiş olan Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Uşaq Hüquqları Haqqında Konvensiyasıdır.
Filip (Belçika kralı)
Flip (Fransız dili: Philippe Léopold Louis Marie, Holland dili: Filip(s) Leopold Lodewijk Maria; d. 15 aprel 1960, Belvedere qalası, Laeken yaxınları) — II Albert və Kraliça Paolanın böyük oğlu. VII Belçika kralı.
Uşaq hüquqları
Uşaq və uşaq hüquqları konsepsiyası
Uşaqlar üzərində aparılan tədqiqatlarda ilk növbədə uşaq anlayışından nəyin başa düşülməsi, uşaqların anlayışını böyüklərdən necə fərqləndirməsi göstərilməlidir. İnkişaf etməmiş ölkələrdə mövcud olan anlayışa görə, uşaq potensiyal olaraq ailənin fenomenindən kənarda ailənin iqtisadi inkişafına töhfə verə biləcək potensial işçi qüvvəsi və ailənin sonrakı çağlarında sosial təminat vasitəsi olaraq görülür.Başqa sözlə, kənd təsərrüfatı cəmiyyətlərində uşaq iqtisadi cəhətdən səmərəli bir vasitədir. Belə cəmiyyətlərdə uşaq bir tərəfdən istehsala töhfə verir və qocalıq dövründə sığorta rolunu oynayır. Uşaq anlayışının sonrakı dövrlərdə dəyişdiyi görülür. Müasir uşaqlıq anlayışının ümumilikdə Qərb cəmiyyətlərində ortaya çıxması 17-ci əsrdən başlayaraq bir sıra dəyişikliklərin nəticəsi olmuşdur.
Barıt qülləsi
Xüsusiyyətlər
Barıt gülləsi həqiqətən Çex memarlığının ən gözəl nümunələrindən biri sayılır.
Filip (Belçika kralı)
Flip, 1978–1981-ci illərdə Belçika Kral Hərbi Akademiyasında təhsil almışdır. 26 sentyabr 1980-ci ildə ona baş leytenant rütbəsi verilmişdir. Flip bundan sonrakı təhsilini, Oksfordda Triniti Kollecində davam etdirdi vəKaliforniya ştatının Stanford Universitetindəki aspirantura məktəbinə qatıldı və Siyasət elmləri dərəcəsi ilə 1985-ci ildə məzun oldu.
4 dekabr 1999-cu ildə Şahzadə Filipp Mathilde d'Udekem d'Acoz ilə, Brüsseldə Saint Michel kafedralında evləndi. Cütlüyün 4 övladı var.
Uşaq hüquqları
Uşaq rifahı
Son illər bir çox beynəlxalq təşkilatların, xüsusən də UNİCEF-in səyləri nəticəsində inkişaf etmiş ölkələrin "siyasət və xidmətlərdə uşaqların rifahına rəvac verən mərkəz" yanaşmalarının tətbiq olunduğu görülür. Bu yanaşmanın ortaya çıxmasına insanların rifahının təkcə adambaşına gəlirlə əlaqəli olmadığı barədə geniş düşüncənin təsiri olmuşdur. Bu anlayış, eyni zamanda, BMT-nin Uşaq Hüquqları Konvensiyasında "uşaqların da xüsusi hüquqları olduğu kimi insan hüquqları da var" prinsipinin xatırlatması olaraq qəbul edilmişdir. Nəticə etibarilə uşaqların rifahını təmin etmək üçün bu hüquqlara hörmət edən xüsusi siyasət tələb olunur.
Uşaq hüquqları Komitəsi
Uşaq hüquqları Komitəsi Uşaq hüquqları haqqında 1989-cu il Konvensiyasının 43-cü maddəsi əsasında yaradılmışdır. Konvensiyanın iştirakçı dövlətləri tərəfindən 4 il müddətinə seçilən 10 ekspertdən ibarətdir. Başlıca səlahiyyəti Konvensiyada iştirak edən dövlətlərin dövri məruzələrinə baxmaqdan ibarətdir. Komitə habelə müxtəlif ölkələrdə uşaqların vəziyyəti barədə məlumat toplayır və təhlil edir, müvafiq tövsiyələr işləyib hazirlayır.
Filip (Belçika kralı)
20 ildir ki, Belçika Kraliyyət taxtında oturan atası Kral II Albert, Belçikanın müstəqillik günündə taxtını oğluna, Şahzadə Filippə verəcəyini açıqladı.
Uşaq hüquqları
Uşaq hüquqları Konvensiyası
20 noyabr 1989-cu ildə BMT-nin Baş Assambleyası tərəfindən qəbul edilmişdir.
Uşaq hüquqları Konvensiyası – BMT tərəfindən qəbul edilmiş bir saziş olaraq, dünyanın hər bir yerində yaşayan uşaqlara konvensiya ilə müəyyən edilmiş hüquqları təmin edir. Konvensiya uşaqların yaşaması və inkişafı üçün zəruri olan minimum standartları müəyyən edir. Konvensiyanın ratifikasiya etmiş bütün dövlətlər bu öhdəlikləri yerinə yetirməlidirlər. Onlar daimi xüsusi təşkil edilmiş Uşaq Hüquqları Komitəsinə hesabat və həyata keçirdikləri bütün işlər haqda məlumat verirlər. Bu Konvensiya uşaqların hüquqlarını təmin edən birinci universal kodeksdir. O, uşaq hüquqlarına dair bütün məsələləri bir sənəddə cəmləşdirib.
Filip (Belçika kralı)
Flip, 21 iyul 2013-cü il tarixində Belçikanın Kralı elan edildi.
Yuxarı Ceyran (Marağa)
Yuxarı Ceyran - İranın Şərqi Azərbaycan ostanında kənd. .
Coğrafi yerləşməsi
Marağa şəhristanının Mərkəzi bölgəsinin Səracu kəndistanında, Marağa şəhərindən 48 km şərqdədir.
Berendeylər
Berendeylər—Peçeneq və Qarabörk tayfa ittifaqına daxil olan qədim türk tayfası.
Tarixi
V.Bartold və eləcə də M.Artamonov XI-XII əsrlər arasında qədim rus dövlətinin daxili həyatında mühüm rol oynamış türk tayfalarından biri olan Berendeyləri Bayandırlarla eyniləşdirirlər. Məlum həqiqətdir ki, köçəri türk qəbiləsi berendeylər XI-XII əsrlərdə Cənubi Rus çöllərində sakin idilər. 1146-cı ildən etibarən bir çox türk soyları kimi qara klobukların tərkibinə daxil olmuşlar XIII əsrin başlanğıcında berendeylərin böyük qismi Bolqarıstana və Macarıstana mühacirət etmiş, qalanı Qızıl Orda dövlətinin əhalisi ilə qaynayıb qovuşmuşdular. "Moskvadan şimala tərəf stansiya adı olan Berendeevo adı türk nəslinin adı ilə bağlıdır.
Mariama Sou
Mariama Sou (19 may 2000) — Qvineyalı üzgüçü. Mariama Sou Qvineyanı 2016-cı ildə XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil etdi.
Karyerası
Mariama Sou birinci dəfə Olimpiya Oyunlarına 2016-cı ildə qatıldı. O, Rio-de-Janeyroda baş tutan XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında qadınlar 50 m sərbəst stildə, təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 39.85 saniyəlik nəticəsi ilə 87-ci yeri tutdu və yarımfinala vəsiqə qazana bilmədi.
Sezen Aksu'88
Sezen Aksu'88 — Sezən Aksunun 1988-ci ildə çıxardığı səkkizinci studiya albomudur. Sezen Aksu'88 ən yaxşı Türk musiqisi albomlarından biri olaraq qəbul edilir
Albom haqqında
Bu albomda türk pop musiqisi müğənniləri olan Aşkın Nur Yengi, Harun Kolçak, Fahir Atakoğlu kimi adların vokalları var. Ayrıca Mətn Altıok'un şeirinə Onno Tunç'un bəstəsi ilə "Kavaklar" iştirak etməkdədir. 1988-ci ildə albom təqdimatı üçün TV1'de, Sezen Aksunun albomdakı mahnılarının yarısının söylədiyi bir mini canlı performans sərgilənmişdir. Bu performans görünüşləri, mahnıların klipləri yerinə istifadə edilmişdir.
Pişəvər gecələri (kitab)
Pişəvər gecələri — Şiə alimi Məhəmməd Musəvi Şirazinin Şiə-Sünni mübahisəsi mövzusunda yazdığı əsər.
Məzmun
Xəbərdarlığın sonu
Tərcümə və nəşr
Kitab Azərbaycan, ərəb, türk, ingilis və s. dillərə tərcümə olunub və təkrar-təkrar nəşr edilib.
Bolşevizm
Bolşevizm — "əksəriyyətdən yana" mənasını verən rusca siyasi termini ifadə edən siyasi ideologiya.
1903-cü ildə təşkil edilən Rusiya Sosial Demokrat Fəhlə Partiyası nın İkinci Konqresində Vladimir Lenin və Yuli Martov arasında yeni qurulmaqda olan partiyanın üzvlük tərifi üzərində başlayan fikir ayrılığı nəticəsində fraksiyalara bölünmədən sonra tərəflərdən Lenin tərəfdarı qrup. Qurultayda Lenin tərəfdarları çox olduğu üçün rusca əksəriyyət mənasını verən "Bolşevik" olaraq, azlıqdakı Martov tərəfdarları isə "Menşevik" olaraq adlandırıldı. Qurultaydan sonra iki fraksya arasında birləşmə cəhdləri olsa da birləşmə reallaşmadı və 1912-ci ildə qəti ayrı-seçkilik yaşandı. Bolşeviklər Oktyabr inqilabı ilə iqtidarı ələ aldılar və SSRİ-ni təsis etdilər.
Haqqında
Bolşeviklər, kütləvi fəhlə inqilabında çar rejimini devirəcək mərkəzləşmiş və intizamlı bir partiya təşkil etməyə çalışdılar. Bolşeviklər, rus fəhlələrini üsyana apara biləcək kütləvi və sinfi öncüllü mübariz fəhlələr partiyası yaratmağa çalışdılar. Bolşevik partiyası lider partiya olmasa da, demokratik mərkəzçilik çərçivəsində mərkəzi komitədə təcəssüm olunan partiya rəhbərliyi ilə sıx əlaqədə idi.
Menşeviklər tərəfindən tətbiq olunan partiya üzvlüyü daha çevik idi və digər siyasi partiyalarla daha asan əməkdaşlıq edirdilər. Bolşeviklər isə liberal partiyalarla əməkdaşlıq etmir, əksinə digər sosialist partiyalarla müəyyən ittifaqlara girdi.
Bununla birlikdə, Lenin Beynəlxalq Qadınlar Şurasındakı çıxışında Bolşevizmi "burjua demokratiyasının yalançılığını və riyakarlığını üzə çıxaran və torpaq, fabrik və obyektlərin xüsusi mülkiyyətini ləğv etmək üçün bütün dövlət gücünü məzlum və istismarçı kütlələrin əlinə toplayan bir ideologiya" olaraq təyin etdi.
Amnesiac
Amnesiac, İngilis musiqi qrupu Radiohead-in sayca 5-ci musiqi albomudur. Albom 5 iyun 2001-ci ildə işıq üzü görmüşdür. Albomdakı mahnılardan "Pyramid Song", "I Might Be Wrong" və "Knives Out" daha sinq olaraq çıxmışdır.
Taxtakörpü su anbarı
Taxtakörpü su anbarı — Samur-Abşeron suvarma sisteminə aid su anbarı. Samur-Abşeron suvarma sisteminin yenidən qurulması layihəsi çərçivəsində Azərbaycan Respublikasının Şabran rayonu ərazisində inşa edilmişdir.
Amnesiac
Bu albomdakı mahnılar 2000-ci ildə yayımlanan Kid A albomundakı mahnılar ilə birlikdə yazılıb. Amnesiac əvvəlvə məhz Kid A albomunun "B üzü" kimi çıxması nəzərdə tutulurdu. Buna görə də bəziləri alboma "Kid B" deyir. Bu albomların üslubları da bir-birinə bənzəyir. Amnesiac ənənəvi alternativ rok üslubundan fərqlənərək Radiohead-in bu janrda ifa edən digər qruplardan fərqləndirdi.
Taxtakörpü su anbarı
Tarixi
İnşasına 2007-ci ildə başlanmışdır. "Meliorasiya və Su Təsərrüfatı" ASC-nin sifarişçisi olduğu həmin layihəni "Azərkörpü" – indi Avropa-Asiya İnşaat Korporasiyası "Evrascon" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti adlanan iqtisadi qurumun rəhbərlik etdiyi konsorsium həyata keçirmişdir. Taxtakörpü su anbarına suyun verilməsinə başlanması münasibətilə rəsmi mərasim 2013-cü il iyulun 19-da keçirilmişdir. Samurçaydan götürülən su öz axarı ilə Vəlvələçay-Taxtakörpü kanalı ilə Taxtakörpü su anbarına ötürülür.
Amnesiac
Albom işçiləri
"Life in a Glasshouse"-da:
Taxtakörpü su anbarı
Açılış mərasimi
Açılış mərasimi 28 sentyabr 2013-cü ildə keçirilmişdir. Açılış mərasimində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və xanımı Mehriban Əliyeva iştirak etmişlər.
Texniki göstəriciləri
Taxtakörpü su anbarının sahəsi 8,71 kvadratkilometrdir. Bu qurğunun ümumi su tutumu isə 270 milyon kubmetrdir. Gölün faydalı su həcmi 238,4 milyon kubmetrdir. Gil nüvəli torpaq bənd olan bu hidrotexniki qurğunun dibdən eni 754, hündürlüyü 142,5 metrdir. Taxtakörpü su anbarı Azərbaycanın ən hündür torpaq bəndli su anbarıdır. Buda, nəinki regionda, o cümlədən Avropada ən hündür torpaq bəndlərdən biridir. Buradakı qəza sutullayıcının uzunluğu 891, suqəbuledici qurğunun uzunluğu 43,6, enerji tunelinin uzunluğu isə 543 metrdir. Qapı şaxtası 56 metr dərinlikdədir. Burada müasir işıqlandırma sistemi quraşdırılmış, ərazidəki yollara asfalt döşənmişdir. Bakı-Rusiya Federasiyası dövlət sərhədi magistral avtomobil yolundan Taxtakörpü su anbarına ayrılan yol boyunca, həmçinin bütün ərazidə böyük həcmdə abadlıq və yaşıllaşdırma işləri həyata keçirilmişdir. Təkcə Taxtakörpü su anbarının bəndinin gövdəsində 23 milyon kubmetrdən çox torpaq işi görülmüşdür.
Rəqqə əyaləti
Rakka əyaləti və ya Rakka bəylərbəyli — 1594-cü ildə III Murad dövründə qurulan Osmanlı imperiyası ərazisidir.
9 bəylərbəylikdən ibarət olan əyalət, 1864-cü ildə yeni vilayət sisteminə keçildikdən sonra eyni torpaq əraziləri ilə Hələb vilayətinə qaytarılmışdır.
XVII əsrdə Rakka əyalətində bəylərbəyliklər:
Pentacalia carupana
Pentacalia carupana Pentacalia carupana
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Eucalyptus perriniana
—  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Samsung Galaxy S II
Samsung Galaxy S II — Samsung şirkəti tərəfindən istehsal olunan mobil telefon.
Xarakteristikası
Samsung Galaxy S II smartfonu LTE şəbəkələrdə işləyə bilər. Müvafiq qurğunun prototipi Cənubi Koreyada çıxıb. Aparat Celox adlanır. Qurğu Qualcomm Snapdragon APQ8060 prosessoru, WVGA kəskinlikli 4.5 düym AMOLED Plus ekranı, 16 Qb daxili yaddaş və 8 meqapiksel kamera ilə təchiz edilib. Qurğu LTE 800 MHz şəbəkələrində işləyir.
Xarici keçidlər
Galaxy S II
İspan təkəsaqqalı
—  cinsinə aid bitki növü.
Xankəndi şəhər stadionu
Ümumi məlumat
Stadionun 1955-ci ildə inşasına başlanıb və 1956-cı ildə istifadəyə verilib. İlk dəfə İosif Stalinin adı ilə adlandırılıb. Bir neçə il sonra adından İ.Stalinin adı götürülərək Stepanakert stadionu adlandırılıb. 1991-ci ildən şəhərin tarixi adı qaytarıldıqdan sonra "Xankəndi şəhər stadionu" adına qayıdılıb.
Elmar Abdullayev
Abdullayev Elmar Şahmar oğlu — Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik Y.H.Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun baş mühəndisi, texnika elmləri doktoru.
Həyatı
Elmar Abdullayev 26 yanvar 1947-ci ildə Goranboy rayonunun Şəfəq kəndində anadan olub. 1953-cü ildə R.Qulubəyov adına Şəfəq kənd orta məktəbinə daxil olub. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Kimya fakültəsini bitirib. 1970-ci ildə AMEA-nın Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuşdur və bu günə kimi əmək fəaliyyətini bu institutda davam etdirir. 1977-ci ildə namizədlik, 2003-cü ildə isə doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək neft-kimya ixtisası üzrə texnika elmləri doktoru adına layiq görülmüşdür. Dissertasiya işi Ali Attestasiya Komisiyası tərəfindən kimya sahəsində 2003-cü ilin ən yaxşı işi kimi qəbul olunmuşdur. 1978-ildə SSRİ XTNS-nin bürünc medalını qazanmışdır. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademik Y.H.Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda 1973-1978 illərdə kiçik elmi işçi, 1978-1994-cü illərdə baş elmi işçi, 1994-2004-cü illərdə aparıcı elmi işçi, 2004-2012-ci illərdə laboratoriya rəhbəri, 2012-2014-cü illərdə baş texnoloq, və hal-hazırda institutun baş mühəndisi vəzifəsindədir. Kimya və texnika üzrə 4 fəlsəfə doktoru hazırlamışdır. 2014-cü ildən Neftin emalı texnologiyası ixtisası üzrə ekspert şurasının sədridir. Hal-hazırda işlədiyi institutda Ali Attestasiya Komitəsinin Neft-Kimyası ixtisası üzrə müdafiə Şurasının üzvüdür.
Ailəlidir, 2 oğlu və 4 nəvəsi var.
Əsas elmi nailiyyətləri
1970-1985-ci illərdə apardığı elmi-tədqiqat işlərinin əsas istiqaməti neft məhsullarından karbamidin iştirakı ilə normal parafinləri ayırmaqla mənfi 60 °C-də donmayan yanacaqların alınması prosesi olmuşdur. Yaradılmış proses 1976-cı ildə Respublika Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür. Sonralar E.Abdullayevin rəhbərliyi altında təkminləşdirilən bu prosesdə eyni zamanda yüksək təmizliyə malik (99,7%) normal parafinlərin alınmasına nail olunmuşdur. Təkminləşdirilmiş proses keçmiş SSRİ-nin XTN Sərgisinin medalına layiq görülmüş və Bakı, Ufa, Volqoqrad, Kuybışev, Novokuybışevsk, Sızran, Quryev şəhərlərinin neftayırma zavodlarında sənaye qurğuları tikilərək işə buraxılmışdır.
1988-ci ildən bu günə kimi E.Abdullayev öz elmi-tədqiqat istiqamətini dəyişərək neftçıxarma və emal prosesləri üçün respublikamızda böyük ehtiyac duyulan kimyəvi reagentlərin yaradılması və alınma texnologiyasının işlənib hazırlanması və sənaedə tətbiqi ilə məşğul olmuşdur.
Müəlliflərindən biri olduğu "Azəri" korroziya inhibitoru MDB məkanında sənayedə geniş tədbiq olunmuşdur. 1999-cu ildə Rusiyanın Meleuz kimya zavodunda tikilmiş məhsuldarlığı 20 min ton olan qurğuda istehsal olunan "Azəri" inhibitoru Tümen Neft-Qaz çıxarma sənayesinin korroziyadan qorumaq üçün geniş miqyasda istifadə olunmağa başlanmışdır. Respublikamızda istehsal olunan "Azəri" inhibitoru isə Ukrayna, Azərbaycan və Türkmənistan neft-qaz çıxarma sənayesində istifadə olunur.
Respublikanın neft emalı zavodlarında istifadə olunan qurğuları korroziyadan qorumaq üçün "Kaspi-X" və "Kaspi-XM" korroziya inhibitorları yaradılmış və 1996-cı ildən sənayedə müvəffəqiyyətlə tətbiq olunur.
Təkcə "Kaspi-X" inhibitorunun 1995-2002-ci illərdə istehsalından 1.400.107.755 manat mənfəət əldə edilmişdir. Bu inhibitor bu günə kimi neft emalı zavodlarında tətbiq olunur.
Yaradılmış "Bakı" ərptəmizləyicisi sənayemizdə geniş tətbiq olunur.
Duqlas Krokford
Duqlas Krokford — JavaScriptin inkişafı ilə məşğul olan Amerika kompüter proqramçısı və təşəbbüskarıdır. O, məlumat formatını JSON (JavaScript Object Notation) populyarlaşdırdı və JSLint və JSMin kimi müxtəlif JavaScript ilə əlaqəli alətlər hazırladı. Hazırda PayPalda baş JavaScript memarıdır, eyni zamanda JavaScript, JSON və əlaqəli veb texnologiyalar üzrə yazıçı və natiqdir.
Elmar Abdullayev
Əsas elmi nailiyyətləri
Sadə texnologiya ilə yüksək təmizlikli "Naftalan yağı" alınmasında böyük əməyi olmuşdur.
Neft emalı və neftçıxarma sənayeləri üçün yüksək keyfiyyətli "Xəzər" və "Xəzər-24" deemulqatorlarının yaradılmasında, istehsalının təşkili və sənayedə praktiki tətbiqində müəllif kimi iştirak etməkdədir
O, Respublikada ilk dəfə olaraq yerli xammal əsasında yüksək yanğınsöndürmə qabiliyyətinə malik köpükəmələgətirici tərkib yaratmışdır. "Naftapen" adlanan bu tərkib, yüksək yanğınsöndürmə qabiliyyətinə malikdir. Bu məhsulun istehsalı üçün lisenziya alındıqdan sonra 500 tondan artıq istehsal olunaraq Respublikamızın yanğınsöndürmə məntəqələrinə istifadəyə verilmişdir.
Elmi əsərlərin təsnifati
Onlardan 15-i sənayedə tətbiq olunub. İki dərslik və bir monoqrafiyanın müəllifidir.
Skopoliya
(Scopolia) - fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Onlar Allaha inanırdılar (50 Nobel mükafatçısı)
Onlar Allaha inanırdılar (Onlar Allaha inanırdılar : 50 Nobel mükafatı laureatı və digər dahi alimlərin etirafları) — Tixomir Dimitrovun dünya şöhrətli alim və yazıçıların Allah haqda sənədlərlə sübut olunmuş fikirlərinin daxil edildiyi kitab. Bu kitab on bir illik tədqiqatların nəticəsidir.
Skopoliya
Yeganə Scopolia carniolica Jacq. növü var.
Onlar Allaha inanırdılar (50 Nobel mükafatçısı)
Məzmun
“Onlar Allaha inanırdılar” kitabına dünya şöhrətli alim və yazıçıların Allah haqda sənədlərlə sübut olunmuş fikirləri daxil edilib. Bu kitab on bir illik tədqiqatların nəticəsidir. Müəllif bu kitabı tərtib etmək üçün yüzlərlə kitab, məqalə və məktubları tədqiq etmiş, əsasən də, Bolqarıstan Milli Kitabxanasının (Sofiya), Milan İctimai Kitabxanasının (Milan) və Avstriya Milli Kitabxanasının (Vyana) arxivlərindən istifadə etmişdir. Hazırda həyatda olan bir çox Nobel mükafatı laureatları ilə yazışmış və onların Allah haqqında fikirlərini öyrənmişdir.
Skopoliya
Haqqında
Skopoliya - (Scopolia jacq) — quş üzümü fəsiləsinə aid olan zəhərli ot bitkisidir. Bitkini çax vaxt səhvən mandiraqora adlandırılar. Kökümsoyu horizontal, ətli düyünvari, bəzi yerlərində keçənilki budaqlara bərkiyərək çox da dərin olmayan nahiyyədə qalır.
Onlar Allaha inanırdılar (50 Nobel mükafatçısı)
Nəşr
Kitab 2014-cü ildə Azərbaycan dilinə tərcümə edilmiş, Bakıda Qədim Qala nəşriyyatında 224 səhifədə 60x90 ölçüsündə çap edilib.
Skopoliya
Haqqında
Kökümsoy hissəsindən bir neçə sulu gövdələr çıxır ki, yabanı növlərində onun hündürlüyü 20-50 sm, becərilən növündə isə 100 sm-ə çatır.
Yarpqaları bütöv kənarlı, yumurtavari, ucu biz formasında, gödək qıraqlıdır. Gövdəsinin aşağı qurtaracaq hissəsində yarpaq əvəzi pulcuqlar olur ki, bu da çiçəkləyəndən sonra tökülür.
Çiçəkləri tək-tək başıaşağı vəziyyətdə olub, uzun çiçək və uzun saplaqlı, zınqrov formalı, beş dişicikli, beş erkəkciklidir. Çiçək gövdə üzərindəki cüt yarpaqların arasından çıxır. Tacı xarici tərəfdən qonur, tünd mavi, daxili hissədən isə tünd yasəməni, zoğu sarımtıl, qonur rəngdədir.
Meyvəsi asıla bilən iki yuvalı qutucuqdur. Yetişən dövrdə yarpaqları açılır. Aprel-may aylarında çiçəkləyir.
Yayıldığı areal
Skopoliya Cənubi Alp dağlarına mənsub olan və Moldova, Karpat və Şimali Qafqazın çürüntü ilə zəngin olan yumşaq torpaqlı və iri yarpaqlı qarışıq meşələrin kölgəliklərində yetişir. Əsasən, Krasnodar vilayətində tədarük olunur. Skopoliya dekarativ bitki kimi bağ və parklarda yetişdirilir.
Alüminium-kalium sulfat
Alüminium-kalium sulfat — kubik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən.
Xassələri
Rəng – ağ, rəngsiz; Mineralın cizgisinin rəngi – ağ; Parıltı – şüşə; Şəffaflıq – yarımşəffaf; Sıxlıq – 1,76; S – 2; Ayrılma – {111}üzrə qeyri-mükəmməl; Sınıqlar – qabıqvari; Başqa xassələr – dadı kəmşirindir, ağız büzüşdürücüdür, suda yaxşı həll olur (151 q/l 20°C-də); Morfologiya – kristallar: nadir rast gəlir; oktaedrik, nisbətən az – heksaedrik; Mineral aqreqatları: torpaqvari və sıx kütlələr, qabıqlar, qaysaqlar.
Mənşəyi və yayılması
Arid vilayətlər üçün tipik olan ekzogen əmələgəlmə kimi göl sularının buxarlanması zamanı kristallaşır. Sulfid yataqlarının oksidləşmə zonasında da əmələ gəlir. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: başqa sulfatlar, müxtəlif karbonatlar və s. Mineralın tapıldığı yerlər: Qara-Qum (Türkmənistan); Şorsu (Özbəkistan); Şimali Qafqaz; Dağıstan; Tambov və Ulyanovsk yaxınlığında (Rusiya); Katmay (ABŞ) və b. Azərbaycanda Böyük Qafqazın Cənub yamacının pirit saxlayan gil şistlərində yerləşən bir sıra kiçik zəy təzahürləri məlumdur. Bundan başqa bir sıra filiz yataqlarının və təzahürlərinin (Filizçay, Çıraqdərə, Gədəbəy, Bülüldüz və b.) oksidləşmə zonalarında, Kəlbəcər rayonun və Naxçıvan MR-nın bəzi yerlərində aşkar edilmişdir.
Pikromerit
Pikromerit — monoklinik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: nadir.
Xassələri
Rəng – rəngsiz, ağ, boz, sarımtıl, qırmızımtıl; Mineralın cizgisinin rəngi – ağ, Parıltı – şüşə; Şəffaflıq – şəffaf, yarımşəffaf; Sıxlıq – 2,1; Sərtlik – 2,5; Ayrılma – {201} üzrə; tam mükəmməl; Sınıqlar – qabıqvari; Başqa xassələr – dadı acıdır, suda həll olur; Morfologiya – kristallar: qısaprizmatik; Mineral aqreqatları – massiv və torpaqvari əmələgəlmələr, qabıqlar, nazik təbəqələr.