cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yaponiya işğaldan sonra
İlk təhlükəsizlik müqaviləsi San-Fransisko konfransı ərəfəsində Yaponiya və ABŞ arasında imzalanmışdır.ABŞ Yaponiyada öz qoşunlarını saxlamaq hüququ aldı.1960-cı ildə Vaşinqtonda yeni bir qarşılıqlı "əməkdaşlıq və təhlükəsizlik müqaviləsi" bağlandı. O, birlikdə hərbi əməliyyatlar keçirilməsini və Uzaq Şərqdə əməliyyatlarda yaponların bazalarından Amerika silahlı qüvvələrinin istifadəsini nəzərdə tuturdu.1960-cı il "Təhlükəsizlik müqaviləsi" hərbi ittifaq müqaviləsi idi. Bu müqaviləni 1951-ci ildəkindən fərqli olaraq, Yaponiya könüllü bağlamışdı.
1969-cu ildə ABŞ-Yaponiya "Təhlükəsizlik müqavilə"sinin müddəti yenidən qeyri-müəyyən müddətə uzadıldı. Müqavilə regionda təhlükəsizliyin təminatçısı kimi ABŞ-yə bir sıra hüquqlar verirdi. Belə ki, o, müqavilənin şərtlərinə görə Yaponiyada quru, hərbi-hava və hərbi-dəniz qüvvələri yerləşdirmək və hərbi bazalar yaratmaq hüququnu saxlayırdı. Müqavilədə nəzərdə tutulurdu ki, Yaponiya da "fövqəladə hallarda" Uzaq Şərq regionunda hərbi əməliyyatlarda iştirak edə bilər. Bundan bir bəhanə kimi istifadə edən Sovet İttifaqı bildirdi ki, iki Kuril adasının Yaponiyaya verilməsi yalnız bütün xarici qoşunların ölkədən çıxarılmasından sonra mümkün ola bilər. Qeyd etmək istərdik ki, ölkədəki bir sıra solçu qüvvələr də ABŞ-Yaponiya müqaviləsinin təzələnməsindən hakim kursa qarşı çıxmaq məqsədləri üçün istifadə etməyə cəhd göstərdilər ki, onların da önündə Sosialist və Kommunist partiyaları gedirdi. Bütün bunlara baxmayaraq yapon-amerika əməkdaşlığı və yaxınlaşması daha da qüvvətlənirdi. 1971-ci ildə Yaponiya və ABŞ arasında Okinavaya dair bağlanmış saziş də məhz bunun nəticəsi idi. Sazişə görə Okinava ilə bağlı inzibati hüquqlar Yaponiyaya qaytarılırdı. "Təhlükəsizlik" müqaviləsinə görə Yaponiyada ABŞ-nin malik olduğu status Okinavaya da şamil edilirdi. Bir sıra xırda-para narazılıq aksiyalarına baxmayaraq saziş parlamentdə təsdiq olundu və 1972-ci il mayın 15-dən qüvvəyə mindi.
Artıq 1952-dən başlayaraq, baş nazir Yesida öz nitqində də dövlətin yeni məqsədinin yeni yapon ordusu yaratmaq olduğunu qeyd edirdi.1956-cı ildə Yaponiyada ABŞ-nin 675 hərbi obyekti yerləşirdi və məhsuldar torpaqları tutduğuna görə əhalinin həyatını çətinləşdirirdi.
1964-cü ildən hakimiyyətə gələn Sato Eusaka sələflərindən də fəal ölkənin müdafiə qüdrətini artırdı.1966-cı ildə Yaponiyanın silahlı qüvvələrinin sayı 247 minə çatırdı. Silah və hərbi sursat ixrac olunması fəallaşdı. Yaponiya hökuməti ABŞ-nin Vyetnamda olan təcavüzkar siyasətini də fəal şəkildə dəstəkləyirdi.
Reyşauer- Kennedi xətti
1961-1962-ci illərdə Yaponiya iqtisadiyyatında enmə baş verdi. Bu enmə ABŞ-la iqtisadi qarşıdurma zamanı baş verdi. Xüsusilə 1968-ci ildə ABŞ yapon parçalarının ixracını məhdudlaşdırmağı tələb edəndə. Iki dövlət arasında münasibət o qədər kəskinləşdi ki, onu "tekstil müharibəsi" adlandırdılar.
Iqtisadi enmə şəraitində yapon siyasi və iqtisadi dairələrinə getdikcə aydın oldu ki, xarici ticarətdə həddən artıq ABŞ-yə bağlı olmaq Yaponiya üçün ağır nəticələnə bilər. Tokio yeni ticarət tərəf müqavili axtarışına başladı. Bu vaxtı SSRİ və Yapon ticarət dövriyyəsi genişləndi. Yaponiyanın inkişaf tempi Uzaq Şərqdə Yaponiyanın istər iqtisadi, istərsə də siyasi qüdrətinin artmasında 1950-1953-cü illər Koreya müharibəsinin də çox böyük təsiri olmuşdur. Müharibə başlayanda amerkanlılar "əks kurs" siyasəti apardılar. Amerika yapon iqtisadiyyatını möhkəmləndirmək siyasətinə keçdilər. Müharibə dövründə silah və hərbi ləvazimatların istehsalı, hərbi texnikanın daşınınması, ona xüsusi xidmət göstərilməsi və ərzaqa ehtiyacın artması nəticəsində ölkə ABŞ-dən 2,5 mld dollar məbləğində sifariş aldı. Sifarişlərin yerinə yetirilməsi Yaponiyanın dövlət xəzinəsinə 1950-ci ilə qədərki dövr ərzində 1,6 mld dollardan çox gəlir gətirdi.
Digər faktorlardan biri həmin dövr üçün kifayət qədər yüksək əmək məhsuldarlığının olmasına baxmayaraq, əmək haqqı aşağı idi. 1960-cı illərdə Yaponiya başqa inkişaf etmiş ölkələri iqtisadi inkişaf tempinə görə qabaqlayırdı.
Yemişcan
Yemişcan — Azərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonunun Qarakənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 2 oktyabr 1992-ci ildən 10 noyabr 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olmuşdur. İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələrinə əsasən imzalanmış 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Yemişcan kəndi Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.
Yaponiya işğaldan sonra
Reyşauer- Kennedi xətti
Bəs bu sürətli iqtisadi yüksəlişin təməlində nə dayanırdı? Bu baxımdan aşağıdakı bir sıra xarici və daxili amilləri sadalamaq olar. Birincisi, Yaponiyanın xaricdən yüksək texnologiya idxal etməsidir. İkincisi, daxili amillərdən əsas kapitalın kütləvi yeniləşdirilməsi, torpaq islahatı nəticəsində daxili bazarın genişlənməsi və s.
Bütün bunlar imkan verdi ki, 60-cı illərin ortalarında Yaponiya sənaye məhsulları istehsalının həcminə görə nəinki İngiltərə, İtaliya, Fransa və AFR kimi ölkələrə çatdı, həm də onları ötüb keçdi və kapitalist dünyasında ABŞ-dən sonra ikinci yerə çıxdı. Əvvəllər ABŞ-dən istehsal vasitələri idxalı səbəbindən xarici ticarətdəki mənfi saldo ixracın idxal üzərində üstünlüyü ilə əvəz olundu. Qiymətinin aşağı, keyfiyyətinin isə yüksək olması sayəsində yapon mallarının rəqabət qabiliyyəti artır, bu da öz növbəsində kapital idxalının çoxalmasına gətirirdi.
Yaponiyanın iqtisadiyyatından danışarkən aşağıdakı üç cəhəti xüsusilə qeyd etmək lazımdır. Belə ki, bunlar həm iqtisadi inkişafın göstəriciləri, həm də amilləridir :
1) iri şirkətlərin çoxsahəli struktura malik olması imkan verirdi ki, müəssisənin kapital, xammal və işçi qüvvəsi ehtiyatlarından xarici bazarın dəyişən tələbatına uyğun istifadə edilsin. Məsələn, aparıcı sənaye sahələrindən birisi olan gəmiqayırma sahəsində 1957-ci ildə böhran təzahürləri hiss olunan kimi həmin şirkətlər maşınqayırma, kimya sənayesi avadanlıqları, turbinlər və s. məhsullar istehsal etməyə başladılar. Ehtiyac yaranan kimi isə istehsal öz təyinatına yönəldildi. Beləliklə də gəmiqayırma şirkətlərinin fəaliyyətində nəinki boş dayanmalar oldu, heç istehsalın səviyyəsinin aşağı düşməsinə yol verilmədi.
2) Yaponiyada elmi-texniki fəaliyyət 60-cı illərin əvvəlinə qədər əsasən "başqalarının ideyasını rəqabətə dözümlü mala çevirmək!" prinsipinə əsaslanırdı. Lakin bu fəaliyyətin özü nəticə etibarilə ölkədə müstəqil elmi-texniki tədqiqatların aparılması üçün baza yaratmış oldu. Ən müasir texnika ilə təchiz olunmuş kompleks-avtomatlaşdırılmış istehsalın qurulması və onun mərkəzləşdirilməsi, bir istehsalın tullantılarından başqa bir istehsal dövriyyəsinin başlanması üçün xammal kimi istifadə olunması, başqa sözlə, tullantısız istehsal üzrə sənaye komplekslərinin yaradılması \neftayırma -sintetik maddələr, qara metallurgiya-kimya, kimya-tikinti materialları, meşə məhsulları emalı-kimya və s.\ Yaponiyada elmi-texniki tərəqqinin misilsiz inkişafının nəticəsi kimi qiymətləndirilməlidir. 70-80-ci illərdə patentlər və lisenziyalar alınması arxa plana keçdi, daha çox elmi və texniki araşdırmaların maliyyələşdirilməsinə üstünlük verildi. Dövlət bu sahəyə qoyulan məsrəflərin 35%-ni öz üzərinə götürmüşdü. Elmi-texniki tərəqqi sahəsində böyük nailiyyətlər qazanıldı. Bunun da əsasında yaponların yüksək bilik səviyyəsi dayanırdı. 80-ci illərin ortalarında Yaponiya əhalisinin 93%-nin tam orta təhsili, 25 yaşına çatmış gənclərin isə 40%-nin ali təhsili var idi. \Bu rəqəm ABŞ-də 20% idi\.(1)
80-ci illərdə Yaponiya dinamik inkişaf edən ölkə olaraq qalır və ABŞ, Avropa İqtisadi Birliyi ilə yanaşı müasir dünyanın üç güc mərkəzindən biri sayılırdı. O qızıl və valyuta ehtiyatlarına görə birinci yei tutur. Adambaşına düşən gəlir bir ildə 18 min dollara çatırdı. ABŞ-də bu rəqəm 15.5 min dollara bərabərdir.(3)
1988-ci ildə dünyadakı ən iri 12 bankdan 10-u Yaponiyaya məxsus idi. Yaponiya sənaye istehsalının həcminə görə dünyada ikinci yeri tutur, xarici ticarətin həcminə görə isə üçüncü yerdədir. Hazırda "ağır, iri, uzun və böyük" məhsullar istehsalı "yüngül, zərif, qısa və kiçik" məhsullar istehsalı ilə əvəz olunmaqdadır. Başqa sözlə, sənayeləşmiş cəmiyyətdən məlumatlaşdırılmış cəmiyyətə keçilməkdədir. Bu cəmiyyətdə bilik əsas dəyərə çevrilir.
Yaponiyanın Cənubi Koreya, Cənubi-Şərqi Asiya ölkələri ilə münasibətləri Qısa zaman ərzində Yaponiya nəinki regionun, eləcə də dünyanın \ABŞ-dən sonra\ güclü iqtisadi potensialı olan qüdrətli dövlətinə çevrildi. Bu qüdrət Yaponiyaya imkan verdi ki, regionda öz əvvəlki nüfuzunu və hegemonluğunu bərpa edə bilsin. Əgər indiyə qədər bu nüfuz və hegemonluq silah gücünə və hərbi təcavüz yolu ilə edilmişdisə, indi, əgər belə demək mümkündürsə, iqtisadi müdaxilə yolu ilə, ticarət əlaqələrinin genişlənməsi yolu ilə edilirdi. Yeni bazarlar əldə etmək zərurəti Yaponiyanın qonşuları ilə münasibətlərinin tənzimlənməsi və normallaşmasını tələb edirdi. Odur ki, Yaponiya diplomatiyası bu dövrdə bütün fəaliyyətini qonşu dövlətlərlə olan problemlərin çözülməsinə yönəltmiş və bir sıra uğurlar qazanmışdır. Yaponiya və Cənubi Koreya arasında danışıqlar hələ 1952-ci ildə başlamışdı. Lakin bir sıra məsələlərə baxışda tərəflər arasında kəskin fikir ayrılığı var idi. Bu baxımdan Koreyanın Yaponiya tabeliyi dövründə\1910-1945-ci illər\ ona dəymiş zərərin ödənilməsi məsələsini qabartması daha çox mübahisə doğururdu. Tərəflər uzun müddət ortaq bir fikrə gələ bilmirdilər.
Xarici siyasət sahəsində Yaponiyanın çox önəm verdiyi istiqamətlərdən biri də Cənub-Şərqi Asiya ölkələri ilə geniş əlaqələr şəbəkəsi yaratmaqdır. Bu da ondan irəli gəlir ki, bu ölkələr yapon malları üçün böyük satış bazarıdır, bu ölkələrin zəngin xammal imkanları var və onlar çox ucuz işçi qüvvəsinə malikdir.
Baş nazir İkeda yaponiya işğalından əziyyət çəkmiş ölkələrə təzminat ayırdı. Bu təzminatlar orada sənaye müəssisələrinin tikilməsi şəklində olurdu və Yaponiya kapitalına Asiya bazarlarında möhkəmlənməyə kömək edirdi. Ikeda müxtəlif növ dialoqlardan istifadə edərək, əks qüvvələr arasında sinfi qarşıdurmanın baş verməsinin qabağını aldı. Cəmiyyətin daxili stabilliyinə yönəlmiş bu taktika "beli bükük halda siyasət aparılması" adını aldı.
1977-ci ildən Filippinlər, Tayland, Malaziya, Sinqapur və İndoneziya kimi ASEAN ölkələri ilə əlaqələr yaratmağa və inkişaf etdirməyə xüsusi diqqət verilməyə başlanılmışdır. Məqsəd də ondan ibarət idi ki, bu ölkələrin vasitəsi ilə Cənub-Şərqi Asiyada Yaponiyanın sabit nüfuz zonası yaradılsın. Həm də bu zaman Yaponiya münasibətlərin inkişafına əngəl törədən bir vəziyyətlə qarşılaşmalı və tədricən onun aradan qaldırılması zorunda olmuşdur. Bu da yapon kapitalının həmin ölkələrdə özünə geniş yer tapmasının yerlərdə ciddi narahatçılıq doğurması idi. Onunda kökündə II dünya müharibəsi dövründə həmin ölkələrdə Yaponiyaya qarşı yaranan inamsızlıq və ehtiyatlılıq ovqatı dayanırdı.
Yaponiya-SSRİ münasibətləri
San-Fransisko sülh müqaviləsi ölkənin normal və sabit iqtisadi, siyasi və sosial təməllər yaradılması istiqamətində inkişafına yol açdı. Həqiqətən də həmin dövrdən etibarən həyatın bütün sahələrində çox ciddi tərəqqi baş vermişdir. Lakin xarici siyasət sahəsində, hələ də bir məsələ gərginlik mənbəyi olaraq qalırdı. Bu da Sovet İttifaqı ilə münasibətlərin tənzim edilməməsi idi. Stalinin ölümündən sonra Sovet rəhbərliyi dövlətin xarici siyasəti haqqında bir qədər realist düşünmək zorunda qaldı, ən azı buna cəhd göstərmək təsəvvürü yaratmağa can atırdı.
SSRİ ilə münasibətlərin yoluna qoyulması Yaponiyanın xarici siyasətdə reputasiyasını yaxşılaşdırdı. Və SSRİ Yaponiyanın BMT-yə daxil olmaq xahişinə dəstək verdi. 1956-cı ilin dekabrında BMT-nin Baş Məclisində bu məsələ öz müsbət həllini tapdı.
ABŞ-də Reyqanın hakimiyyətə gəlməsindən etibarən yapon-sovet münasibətləri hiss olunacaq dərəcədə korlanmağa başladı. Əgər əvvəllər Yaponiya ABŞ-nin Sovet İttifaqına qarşı yeritdiyi siyasətə açıq qoşulmaqdan çəkinirdisə, indi bu işə açıq və aşkar şəkildə gedilirdi. Bu barədə 1982-ci il 8 mayda baş nazir Sudzuki və ABŞ prezidenti Reyqan arasında gedən danışıqların yekunu haqqında imzalanmış bəyanatda da bir mənalı formada yazılmışdır.
Yaponiya artıq 1992-ci ilin yanvarında ərazi probleminin həllinin Russiya prezidenti B.N.Yeltsinlə həll olunacağına ümid bəslədiyini bildirirdi.Çünki həmin ilin sentyabr ayında Rusiya prezidentinin Yaponiyaya səfəri planlaşdırılmışdı. , 1993-cü il oktyabrında RF prezidenti B.N.Yeltsinin Yaponiyaya rəsmi səfəri baş tutdu. Lakin yenə də ərazi ilə bağlı problemlər həll edilmədi. Yeltsen təklif etdi ki, sülh müqaviləsi deyil,(yəni belə çıxırdı ki, 50 il idi onlar arasında müharibə gedirdi) Rusiya və Yaponiya arasında sülh və əməkdaşlıq və dostluq haqqında müqavilə imzalansın.(2)   1997-ci ilin ortalarından iki dövlət arasında mövcud problemlərin tənzimlənməsi sahəsində aşağıdakı fikirlər irəli atılmışdır. Yaponiya tərəfi elan etmişdir ki, ərazi məsələsi hələlik dondurulur. Rusiya dövlət başçısı isə ölkəsinin 2000-ci ilədək sülh müqaviləsini imzalamağa hazır olduğunu söyləmişdir. Bundan sonra tərəflərin yenidən yaxınlaşdığını görürük: Saxalin neftinə 100 mln dollar məbləğində investisiya qoyulur, yapon şirkətləri Rusiyada 2,2 mld dollar dəyərində 39 layihəni maliyyələşdirməyə razılıq verdilər.
Yemişcan
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Jak Andre Nejon
thumb|Jak Andre Nejon, rəssam [[Jan Onore Fraqonarın əsəri]] Jak Andre Nejon (15 iyul 1738, Paris - 28 fevral 1810, Paris) — fransız materialist filosofu və ateisti. Katolik kilsəsinə qarşı mübarizə aparmışdır.
Yemişcan
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Jak Andre Nejon
Nejonun dünyagörüşü bilavasitə Didronun təsiri altında təşəkkül tapmışdır. Didro onu "Ensklopediya"da işə cəlb etmişdi. İdrak nəzəriyyəsində Nejon materialist sensualizmə tərəfdar olmuşdur. 1768-ci ildə "Döyüşçü filosof" ("Allahsız əsgər") əsərini nəşr etdirmişdir. Bu əsərdə Nejon sübut edirdi ki, bütün dinlər yalandır, qorxu hissinə əsaslanmışdır. Allah yalnız kölələri qorxutmaq üçün uydurulmuşdur.
Yemişcan
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Jak Andre Nejon
Nejon Holbaxın "Təbiətin sistemi" əsərinin redaktəsində iştirak etmiş və onunla birlikdə "Cib ilahiyyatı" lüğətini yazmışdır.
Yemişcan
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Yaponiya işğaldan sonra
Yapon-Çin əlaqələri
ÇXR da öz növbəsində elan etdi ki, yapon təcavüzü dövründə Çinə dəymiş zərərin \təq. 50 mld dollar\ tələbindən imtina edir, yapon-amerika "təhlükəsizlik müqaviləsi"nə, Yaponiyanın remilitarizasiyasına və eləcə də Uzaq Şərqdə ABŞ-nin mövcud statusuna qarşı kəskin pisləmə mövqeyindən əl çəkir.
Lakin münasibətlər bir sıra səbəblər üzündən hələ ki müəyyən hüdudlar daxilində inkişaf edir : birincisi, Çinin valyuta ehtiyatlarının və ixrac mənbələrinin məhdudluğu; ikincisi, çin-yapon ziddiyyətlərinin aradan tam qaldırılmaması. O biri tərəfdən Yaponiyanın işgüzar dairələri belə bir faktdan da yan keçə bilmirlər ki, Çinə verilən iri kreditlər hesabına müasir tipli müəssisələrin yaradılması Asiya regionu bazarında Çinin rəqabət imkanlarını artıra bilər. Yaponiyanın Tayvanla diplomatik münasibətlərini kəsməsinə baxmayaraq iki dövlət arasında sıx ticarət-iqtisadi, mədəni və s. əlaqələrin olmasıda ÇXR-i daimi narahat edir.
Buna baxmayaraq 1978-ci ilin oktyabrında sülh və əməkdaşlıq haqqında yapon-çin müqaviləsi bağlandı. Yaponiya bununla Çin ilə daha sıx və çox çeşidli münasibətlər yaradılmasına ümid bəsləyirdi.
Yaponiya XX əsrin 90-cı illərdə
1990-cü illərdə Yapon iqtisadiyyatı çətinliklərlə üzləşdi. Amma 21-ci əsrin əvvəllərindən iqtisadi sahədə müsbət yüksəliş yenidən başladı. "Yapon modeli " adını almış bu inkişaf yolu iri Şərq ölkələri üçün nümunə oldu.
90-cı illərdə Yaponiyanın xarici siyasətində də keyfiyyətcə yeni meyllər baş vermişdir. Yaponiya BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvü olmaq istiqamətində səylər göstərir, üçüncü dünya ölkələrinə daha çox investisiya qoyur, beynəlxalq sülhyaratma proseslərində fəal iştirak etməyə can atır. O, ilk dəfə olaraq 1990-cı ilin aprelində Brüsseldə NATO-nun yüksək səviyyəli seminarında iştirak etmişdir. . Həmin ildən etibarən Şimali Koreya ilə münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində bir sıra addımlar atılmışdır.
ABŞ ilə iqtisadi əməkdaşlıq da möhkəmləndirilir. 1995-ci ildən Yaponiya və ABŞ ticarət müharibəsinə son qoymaq qərarına gəlmişlər. Ərəb ölkələri ilə əməkdaşlıqda neft amilinin təsiri böyükdür. Təsadüfi deyildir ki, 1998-ci ilin fevralında Yaponiya ABŞ-nin İraqı yenidən bombardman etmək üçün BMT-nin əlavə sanksiyalarına ehtiyac olması haqqındakı fikirlərinə etirazını bildirmişdir.
Dravid dilləri
Dravid dil ailəsi — özündə 16 dili birləşdirərək 4 budağa ayrılır. Bunlar dravid, andxra, Mərkəzi hind və Şimal-qərb budaqlarıdır. thumb Dravidin ən böyük dilləri: tamil, malayyali və kannaradır. Andxra budağına: teluqu dili daxildir. Mərkəzi hind dillərindən ən böyüyü qonda dilidir. Şimal-qərb budağı brahui dilidir ki, bu dildə əsasən şimal-qərbi Hindistanda və Pakistanda danışırlar.
Apostates
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Malay-Polineziya dilləri
Malay-Polineziya dil ailəsi – 4 budağa ayrılır: indoneziya, polineziya, meloneziya və mikroneziya. Bu dillər arasında indoneziya dilləri daha yaxşı öyrənilmişdir. Bunlardan ən geniş yayılanı yava, malqaş, taqal və malay dilləridir. İndoneziya və malay dilləri arasında fərq çox deyil, bu özünü yalnız orfoqrafiya və leksikada göstərir.
Leyla Bədirbəyli
Leyla Ağalar qızı Bədirbəyli — Azərbaycan teatr və kino aktrisası, Azərbaycan SSR xalq artisti (1959), SSRİ (1946) və Azərbaycan SSR (1972) Dövlət Mükafatları laureatı. 1937–1942 illərdə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyası Mahnı və Rəqs Ansamblının solisti olmuş, 1942–1975 illərdə Azərbaycan Akademik Dövlət Dram Teatrında fəaliyyət göstərmişdir.
Həyatı
Leyla Bədirbəyli 8 yanvar 1920-ci ildə Bakıda (bəzi mənbələrdə Şəmkirdə) dünyaya göz açıb. Anası Bikə xanım Şəmkirdə Musa xanın qızı, atası Ağalar bəy uzun illər hərbçi olub, hətta polkovnik rütbəsinə qədər yüksəlib. Leyla Bədirbəylinin babası Abdı ağa ilə Xəlil ağa Qədimovun babası Bədir ağa qardaşdırlar.
1918-ci ildə bacıları ilə birlikdə Gəncəyə, oradan isə Bakıya qaçırılan Bikə xanımın o zaman 12–13 yaşı vardı.
Leyla uşaqlığını İçərişəhərdəki evlərində keçirmişdir. Anası Bikə xanım Əli Bayramov klubundakı qadınların dərnəyinə gedirdi. Qızını da özü ilə aparırdı. Leylanın incəsənətə marağı da o vaxtdan yaranmağa başlayır.
Leyla Bədirbəyli 1936-cı ildə 16 yaşı olarkən Fərəc Cavanşirovla ailə qurmuşdur. 1937-ci ildə Cavanşir adlı oğulları dünyaya gəlmişdir. Cavanşir Cavanşirov həyat yoldaşı Elmira Cavanşirova ilə Leylanın uşaqlıqda yaşadığı, Fəvvarələr Meydanında yerləşən evdə, 2017-ci ildə vəfat edənə qədər yaşayırdı,
amma Leyla ilə Fərəcin birgə ailə həyatları uzun sürmür və 4 ildən sonra onlar boşanırlar. 1942-ci ildə isə Leyla Kamil Aslanova ərə gedir. 1947-ci ildə ilk qız övladı — Lalə dünyaya gəlir. 1964-cü ildə isə ikinci qızları — Bikə doğulur. Kamil Aslanov Ukraynada yol qəzasına uğrayır və vəfat edir. Bu hadisənin üzərindən bir il keçməmiş böyük qızları Laləni Kukla Teatrının qarşısında maşın vurur. Bu iki itki Leyla Bədirbəyliyə çox pis təsir edir.
Leyla Bədirbəyli 1999-cu il noyabrın 23-də vəfat etmişdir. Azərbaycan Respublikası prezidentinin sərəncamı ilə mərhumun dəfni ilə bağlı olan bütün xərclər dövlət hesabına ödənilmiş, dəfnini təşkil etmək üçün Dövlət komissiyası yaradılmışdır
Leyla Bədirbəyli Bakıdakı Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.
Yaradıcılıq fəaliyyəti
Leyla Bədirbəyli 16 yaşı tamam olmamışdan Filarmoniyada solist kimi çalışıb. Şəxsən onun üçün rəqslər səhnələşdirilib. "Toy" və Əlibaba Məmmədovun "Bir dənəsən, bir dənə" rəqsləri məhz onun üçün nəzərdə tutulub. Filarmoniyada çalışdığı illərdə "Ayna" filminə çəkilib. 1941-ci ildə onu Azərbaycan Dövlət Akademik Dram Teatrına dəvət ediblər. İlk tamaşası Rəsul Rzanın "Vəfa"sı olub.
1945-ci ildə "Arşın mal alan" filmi çəkilməyə başlayıb. Leyla Bədirbəyli Üzeyir Hacıbəyovun dəvəti və təşəbbüsü ilə filmə çəkilib.
NGC 2015
NGC 2015, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış açıq ulduz topasıdır. Göy üzündə Qılıncbalığı bürcü istiqamətində yerləşir. OCL tipli. tərəfindən 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü vasitəsilə 24 noyabr  ildə kəşf edilmişdir.
İrq
İrq – müəyyən coğrafi regionda formalaşmış irsi bioloji əlamətlər və xarici oxşarlıqlarla birləşən insan qrupları sistemi. Müxtəlif irqlərin xarakterik cizgiləri insanın müəyyən mühitə adapsasiyası nəticəsində yaranır.
Məzmun
Tarixən konkret bir ərazidə qərarlaşan, nəsildən-nəslə keçən fiziki əlamətlər kompleksinə görə bir-birindən fərqlənən böyük insan qruplarına irq deyilir. İrqlər ümumi, oxşar xarici fiziki əlamətlərinə görə bir-birindən seçilirlər. Canlı orqanizmin ətraf fiziki-coğrafi mühitə uyğunlaşmasının irqlərin formalaşması prosesində böyük rolu olmuşdur. İrqlərin formalaşması üst paleolit dövründə (40-16 min il) əsasən başa çatmışdır. İrqlərin ətraf mühitə uyğunlaşması nəticəsində elə xarici fiziki əlamətlər kompleksi yaranmışdır ki, bu əlamətlərə görə dünya xalqlarına əvvəllər “ağ”, “qara” və “sarı” rənglərə və üç əsas irqə ayırırdılar: avropoid,ekvatorial (neqroid) və monqoloid. Son vaxtlarda monqoloid irqindən amerikanoid, ekvatorial irqindən avstraloid irqinin ayrılması tövsiyə olunur.
İrqləşmə, yəni insan qruplarının irsən keçən fiziki əlamətlərinin dəyişməsi müasir dövrdə də davam edir. Lakin burada adaptasiya, yəni uyğunlaşma deyil, ictimai-iqtisadi proseslər həlledici rol oynayır. Etnoqrafiya irqləri deyil, elə insan qruplarını öyrənir ki, onların fiziki xüsusiyyətləri irqlərin tarixi əlaqələri nəticəsində dəyişikliyə məruz qalmış və yeniləşmişdir. Antropoloji ədəbiyyatda bu cür insan qruplarını antropoloji tip adlandırırlar.
Kosovo avtomobil dövlət yol nişanı
Kosovo avtomobil dövlət yol nişanı — nəqliyyat vasitəsinin dövlət qeydiyyat nişanı Kosovo Respublikasının ərazisində və ya onun hüdudlarından kənarda yol hərəkətində olan hər bir nəqliyyat vasitəsini fərqləndirən, onun qabaq və arxa hissələrində (motosikletlərdə, traktorlarda və qoşqularda isə yalnız arxa hissəsində) müəyyən edilmiş yerlərdə bərkidilmiş xüsusi lövhə. Kosovo Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi tərəfindən verilir. Kosovanın yeni dövlət yol nişanları 6 dekabr 2010-cu il tarixində tanıdılmışdır. 1 noyabr 2011-ci il tarixindən etibarən Kosovonun şimalındakı köhnə Serbiya nəqliyyat vasitəsi lövhələri UNMİK lövhələri ilə dəyişdirilmişdir.
Sinq-Sinq
thumb|250x250px|Rockland Lake State Park tərəfdən görünüşü Sinq-Sinq həbsxanası (ing.  Sing Sing Correctional Facility ) — ABŞ-nin Nyu-York ştatının Ossininq şəhərində yerləşən ciddi rejimli həbsxana. Nyu-York şəhərindən təxminən 48 km şimalda, Hudzon çayının sahilində yerləşir. Həbsxana Sinq-Sinq kəndinə görə belə adlandırılmışdır, mənasını "Sint Sinks" hindu sözlərindən almışdır, daş üstə daş anlamına gəlir. Təxminən 1700 cinayətkar burada saxlanılır. 1825 kamerası olan tarixi binasının muzeyə çevrilməsi planlaşdırılır.
Kosovo avtomobil dövlət yol nişanı
Hərflər və rəqəmlər
thumb|right|250px|Kosovo Respublikası dövlət qeydiyyat nişanı Priştina nəqliyyat lövhəsi (01) Kosovanın yeni dövlət qeydiyyat nişanı dizaynı 6 dekabr 2010-cu il tarixində tanıdılmışdır. Yeni lövhəyə RKS ifadəsi əlavə olunub. Söz mövzusu olan RKS (Republic of Kosovo) hərfləri Kosovo Respublikasının beynəlxalq ölkə kodudur. Lövhənin sol yuxarısında mavi lent içində RKS ifadəsi vardır.
Sinq-Sinq
Tarixi
Həbsxana 1825-ci ildə memar Elam Lindsin layihəsi əsasında tikilmişdir. Divarlar yaxınlıqdakı karxanadan çıxarılan mərmərdən hazırlanmışdır. Həbsxana tikildikdən sonra karxana məhbusların əsas islah-əmək düşərgəsinə çevrilmişdir. Elam Linds özü 1828-ci ildə açılışı olan həbsxananın ilk rəisi olmuşdur.
Kosovo avtomobil dövlət yol nişanı
Hərflər və rəqəmlər
Lövhədə mavi zolağın sağdan iki xana olaraq regionun qeydiyyat nömrəsi, sonra Kosovo gerbi, üç rəqəmli say və iki rəqəmli hərf sırası yer alır. Üç rəqəmli say sırası 101-dən, iki rəqəmli hərf sırası isə AA-dan başlayır.
1 noyabr 2011-ci il tarixindən etibarən Kosovonun şimalındakı köhnə Serbiya nəqliyyat vasitəsi lövhələri UNMİK lövhələri ilə dəyişdirilib və bu lövhələr Kosovo — Serbiya nəqliyyatında istifadə edilir.
Sinq-Sinq
Tarixi
1920-ci ildə məşhur həbsxana sistemi reformatoru olan Luis Louz həbsxananın rəisi olur. O, həbsxana büdcəsində ciddi çatışmazlıqlar, sənədlərin və hətta məhbusların yox olduğunu aşkarladı. Onun dövrü həbsxananın həyatında qırılma nöqtəsi oldu, orada kitabxana, kilsə və xəstəxana tikildi.
Kosovo avtomobil dövlət yol nişanı
Tarix
thumb|right|250px| UNMİK tərəfindən 2001-ci ildə istifadəyə təqdim edilən Kosovo nömrəsi. Yeni lövhələr bütün Kosovoda istifadədə olarkən hələ Serbiya belə lövhələrdən istifadə etmirdi. thumb|right|250px|Yuqoslaviya dövründə bir Kosovo lövhəsi PZ = Prizren
UNMİK Dövrü
UNMIK nəqliyyat vasitəsi lövhələri UNMİK tərəfindən 1999-cu ildən 2010-cu ilə qədər istifadə edilmişdir. 1 noyabr 2011-ci il tarixindən etibarən Serbiyaya avtomobillə keçmək vəziyyətində olan Kosovo vətəndaşları üçün istifadədə olub. Kosovonun şimalındakı köhnə Serbiya nəqliyyat vasitəsi lövhələri də UNMİK lövhələri ilə dəyişdirilib və bu lövhələr Kosovo — Serbiya nəqliyyatında istifadə edilir. Serbiyada yeni Kosovo lövhələri istifadə edilmir.
2010-cu ilin dekabrından etibarən bu nömrələrin verilməsi dayandırılmışdır. Ancaq Priştina ilə Belqrad arasındakı siyasi danışıqların işığında bu köhnə UNMİK lövhələrinin Kosovonunn şimalı üçün və Serbiyaya səyahət edəcək Kosovo vətəndaşları üçün istifadəsi davam edir.
Yuqoslaviya Dövrü
Kosovonun müstəqilliyindən əvvəl muxtar bölgə statusunda olduğu üçün Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikası və dağılmasından sonra Yuqoslaviya Federativ Respublikası dövründə Yuqoslaviya daxilində istifadə edilən lövhələr bölgədə də eynilə istifadə edilmişdir.
Argentipallium
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Seyşel adaları himni
Bütün Seyşellilər, birləşək! (Seyşel dilində:Koste Seselva) - Seyşel adalarının himnidir.
Yaranma tarixi
Seyşel adaları müstəqil olduqdan sonra 1976-cı ildə "Qürurlu Seyşel" adanın dövlət himni olaraq qəbul edildi.1996-cı ildə himn ləğv edildi və iyun aylarında himn müsabiqəsi keçirildi.Himn müsabiqəsi gizli keçirilirdi, buna görə də, namizəd marşlar və bəstəkarlar bilinmədi. thumb|348x348px|Not yazısı Himn Seyşel fransızı Devid Fransua Mark Andre və Corc Çarlz Robert Payet tərəfindən yazılıb. Payetin sözlərinə görə, himn bir gündə yazılaraq müsabiqəyə namizəd olub. Əslində, Devid Andre başqa bir yazıçı ilə-Antuan Azemiya ilə işləməli imiş.Lakin, Azemiya bu təklifi qəbul etməyib və çox böyük bir fürsəti əldən verib.
Nəticədə, 1996-cı ilin 18 iyunu həmin mahnı qalib gələrək Seyşelin himni oldu. Mahnı həmin gün Dirijor Anatoli Savantinovun rəhbərlik etdiyi orkestr tərəfindən səsləndi. thumb|377x377px
Seyşel adaları dilində
Sesel ou menm nou sel patri
Kot nou viv dan larmoni.
Lazva, lanmour ek lape.
Nou remersye Bondye.
Preserv labote nou pei.
Larises nou losean.
En leritaz byen presye.
Pour boner nou zanfan.
Fer monte nou paviyon.
Ansanm pou tou leternite.
Koste Seselva!
Azərbaycan dilində
Seyşel adaları Vətənimizdir,
Xoşbəxtlik,sevgi və sülh var,
Yalnız Rəbbə şükür edirik!
Ölkəmizin gözəlliyini qoruyun,
Okeanlarımızın zənginliyini,
Çox qiymətli bir mirasdır,
Uşaqlarımız üçün.
Bayrağımızı qaldıraq!
Əbədi olmaq üçün birlikdə,
Bütün Seyşellilər, birləşək!
Həmçinin bax
Qürurlu Seyşel
Qarazəmi
Qarazəmi (əvvəlki adı:Qarahonc) — Azərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonunun Quzumkənd kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 29 dekabr 1992-ci il tarixli, 428 saylı Qərarı ilə Xocavənd rayonunun Qarahonc kəndi Qarazəmi kəndi adlandırılmışdır. 2 oktyabr 1992-ci ildən 10 noyabr 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olmuşdur. İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələrinə əsasən imzalanmış 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq Qarazəmi kəndi Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin nəzarətinə keçmişdir.
Toponimikası
Kənd salındığı ərazinin adı ilə adlanmışdır. XIX əsrin əvvəllərində ermənilər burada yerləşdikdən sonra bu adın tərkibindəki zəmi sözü ermənicəyə çevrilərək honc (bicənək, zəmi) şəklinə düşmüş və kəndin adı Qarahonc kimi rəsmiləşdirilmişdi. 1992-ci ildə kəndin keçmiş adı bərpa edilib, Qarazəmi adlandırılmışdır. Oykonim "geniş əkin yeri" mənasındadır.
Tarixi abidələri
Kənddə daşınmaz tarix və mədəniyyət abidəsi qeydə alınmamışdır.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd dağətəyi ərazidə yerləşir.
Mədəniyyəti
Kənddə mədəniyyət müəssisəsi mövcud deyil.
Təhsil
Kənddə təhsil müəssisəsi mövcud deyil.
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Patiriella brevispina
—  cinsinə aid heyvan növü.
Livan gürzəsi
Gürzə və ya Livan gürzəsi — Nəhəng gürzə cinsinə aid ilan növü.
Görünüşü
Gürzələr fəsiləsinin ən iri nümayəndəsidir. Onun quyruğu ilə birlikdə uzunluğu 2 metr, çəkisi isə 3 kq təşkil edir. Başı olduqca iri və enlidir. Ağzı yuvarlaq, gözləri şaqulidir. Yuxarı hissəsi boz-qəhvəyi tondadır. Bəziləri vardır ki, bütünlüklə qara və qəhvəyi rəngdə olur.
Yayılması
Gürzə Şimal-Qərbi Afrika, Aralıq dənizi sahili ərazilər, qərbi, orta və cənubi Asiya ərzilərində yayılmışlar. İordan çayının qərb sahillərində, İsrail, İran, İraq, Türkiyə, Əfqanıstan, Azərbaycan, Dağıstan və nadir hallarda isə Qazaxıstan rast gəlinir. Azərbaycanda əsasən Abşeron yarımadasında rast gəlinir.
Həyat tərzi
Gürzələrə əsasən dağ çölləri, səhralar, yarımsəhralar, çay dərələrərində rast gəlinir. Pamirdə 2500 metr yüksəkliklədə, Türkmənistanda 2000 metrdə belə yaşaya bilir. Qışlamadan mart-aprelin əvvələrində qayıdır. Onların fəallığı üçün +10° lazımdır. Qışlamaya gedərkən qruplar halında 12 baş olmaqla birliklər təşkil edirlər. Gürzələr üzümlüklərdə belə görünürlər. Burada onlar insanlar ziyan vuran qarğaları ovlayırlar. Onlar yumurta qoymaqla çoxalırlar. Yumuta qoyma iyunun sonu, avqustun əvvəlırinə tsadüf edir. Gürzələr 8–25 olmaqla yumurta qoyur. Sentyabrda yumurtadan balalar çıxır. Onların uzunluğu 276 mm, çəkiləri 11 q təşkil edir. Zəfəri çox təhlükəlidir. Adamı öldürməyə yetərlidir. Əvvələr Zirədə ilan zəhərini toplayan müəsisə fəaliyyət göstərirdi.
Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Azərbaycan filmlərinin əlifba sırası ilə düzülüşü aşağıdakı kimi göstərilib.
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahıları
NGC 1075
NGC 1075, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SB0-a tipli. tərəfindən ildə 66.04 sm (26 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Argyranthemum
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Xəzər İngiliscə-Azərbaycanca Böyük Lüğət
Ön söz
İngilis dili dünyada çox müxtəlif cəmiyyətlərə və sahələrə xidmət edən əsas informasiya daşıyıcısı kimi sürətlə beynəlxalq dilə çevrilməkdədir. İngilis dili xəbər və yeniliklərin dünyada geniş yayılmasında da çox mühüm əhəmiyyət kəsb edir. O, indi dünyada sənaye və siyasət sahəsində aparıcı dildir. Buna görə də ingilis dilini öyrənməyə və bu dilin zəngin informasiya daşıyıcısı olan lüğətlərə böyük ehtiyac var. Məhz bu ehtiyac Xəzər Universiteti Lüğət və Ensiklopediya Mərkəzini və Xəzər Universiteti Nəşriyyatını ingiliscə-azərbaycanca 6 cildlik böyük və əhatəli bir lüğət hazırlamağa sövq etmişdir.
Pseudochazara alpina
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Xəzər İngiliscə-Azərbaycanca Böyük Lüğət
Xəzər İngiliscə-Azərbaycanca Böyük Lüğət
Bu lüğətə, yəni Xəzər İngiliscə-Azərbaycanca Böyük Lüğətə (XİABL) təxminən 250 000 söz, külli miqdarda ifadə və nümunə cümlələr daxildir. Lüğətin başlıca məqsədi buraya daxil olan bütün baş sözlərin düzgün yazılışını, tələffüzünü və mənalarının dəqiq tərcüməsini verməkdir. Birinci və ikinci cildin tərtibçiləri Tofiq Abasquliyev, Kərim Qasımov, Nijad Mikailzadə, Nabat Məmmədova, redaktorları Hamlet İsaxanlı və Tofiq Abasquliyev dir. 3-6-cı cildlərin tərtibçiləri Hamlet İsaxanlı, Tofiq Abasquliyev, Kərim Qasımov, Nijad Mikailzadə, Nabat Məmmədova, redaktorları Hamlet İsaxanlı və Tofiq Abasquliyevdir.
Machinarium
Maşınarium — macəra janrında olan və Amanita Design studiyası tərəfindən hazırlanmış videooyunu. Oyun 16 oktyabr 2009-cu ildə Microsoft Windows, Mac OS X və Linux üçün buraxılmışdır. PC və Mac üçün demo versiyalar 30 sentyabr 2009-cu ildən artıq mövcud idi. Oyun sonradan Wii platforması üçün də çıxıb.
Pseudochazara alpina
Təsviri
Qanadları açıq halda 50-60 mm-dir. Qanadların üst tərəfi bozumtul-qəhvəyi rəngdə olub, kənarlarından enli, kərpici rəngli zolaq keçir. Ön qanadlar üzərində 1-2 qara gözcük vardır. Arxa qanadların alt tərəfi bozumtul qum rəngdədir, üzəri tünd rəngli qeyri-dəqiq ştrixlərlə örtülmüşdür (tez-tez qonduğu daşlara, torpağa mimikriya edir).
Machinarium
Geympley
thumb|left|Baş qəhrəman (solda) və sevgilisi (sağda) merin (mərkəzdə) qülləsində Machinarium-un əsas oyun forması sirli və məntiqli ssenari addımıdır. İndi oyunlar arasında onu fərqləndirən ən böyük xüsusiyyətlərindən biri, oyunun xüsusi ab-havada olması və yalnız "əlinin çatdığı" obyektlərə təsir etmə qabiliyyətinə malik olmasıdır.
Pseudochazara alpina
Yayılması
Şahdağ və Babadağ ərazilərində, Qafqazın cənub yamaclarında yayılmışdır.
Həyat hərzi
Qaya bitkiləri yetişən sıldırım daşlı qayalarda yaşayır. Kəpənəklər iyulun ikinci yarısında və avqustda uçurlar. Tırtılları yazda və yayın əvvəllərində yabanı dənli bitkilərlə qidalanır. Yumurtalar qışlayır. İldə bir nəsil verirlər. Təbii düşməni və xəstəlikləri məlum deyil.
Molla Pənah Vaqifin və Molla Vəli Vidadinin xatirə muzeyi
Molla Pənah Vaqif və Molla Vəli Vidadinin xatirə muzeyi — Qazax rayonunda fəaliyyət göstərən muzey. Qazax M.P.Vaqif xatirə Muzeyi 1970-ci il 20 noyabrda Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən verilmiş sərəncama əsasən yaradılıb. 1983-cü ildə muzeydə ikinci tərtibat işləri aparılıb. 2002-ci ildə Nazirlər kabinetinin qərarı ilə muzeyin adı dəyişdirilərək M.P.Vaqif və M.V.Vidadinin xatirə muzeyi adlandırılıb.
Machinarium
Geympley
Oyunda ikimərhələli yardım sistemi istifadə olunur. Hər mərhələdə oyunçu müəyyən çətinlik səviyyəsində kömək əldə edə bilər. Machinarium həmçinin tam keçmə planına malikdir. Bu planı əldə etmək üçün mini-oyunu keçmək gərəkir. Keçmə planları nə dialoq nə də yazı formasındadır. Hər dəfə mini oyunu keçdikdə oyunçuya təqdim olunan xüsusi eskizlərdir. Bunun vasitəsilə müəyyən mərhələdə ilişmiş oyunçuya ətraflı keçmə planı təqdim olunur. Planı istifadə edərək mərhələdə nəyi necə etmək lazım olduğu haqda ətraflı məlumat göstərilir.
Süjet
Oyun giriş çarxına malik olmadığından biz, baş qəhrəman - robot Yozefin zibilxanaya necə düşdüyünü bilmirik. Robotun motivini müəyyən anlarda protaqonist xatirələrdən və oyunun digər qəhrəmanlarından anlamaq olur. Hekayə əsnasında məlum olur ki, məhz "Qara Şlyapalar bandası" dəmir şəhərdəki xaosun səbəbkarı, Yozeflə rəfiqəsinin oğurlanmasında və merin olduğu qülləyə bombanın yerləşdirilməsində günahkardır.
Pseudochazara alpina
Sayı
R.Əffəndi tərəfindən Şahdağ ərazisində 5 kəpənək qeydə alınmışdır.
Machinarium
Süjet
Nəhayət qülləyə çatan Yozef bombanı zərərsizləşdirir və Maşınairumun "mərkəzi beynində" meri ağır baş ağrısından əziyyət çəkdiyini görür. Protaqonist port vasitəsilə onun kəlləsinə qoşulur və daxilindəki virusları təmizləyir. Mer Yozefə minnətdarlığını bildirir və ona lift üçün çatışmayan ikinci lampanı verir. Baş qəhrəman xüsusi kombinasiya vasitəsilə rəfiqəsinin saxlandığı yerə yaxın mərhələyə enir. Mərhələdə robot kart oynayan bandanı dərin quyuya atmağı və rəfiqəsini xilas etməyə nail olur.
Molla Pənah Vaqifin və Molla Vəli Vidadinin xatirə muzeyi
Tarixi
Məşhur Azərbaycan şairi və ictimai xadimi Molla Pənah Vaqifin xatirə muzeyi 1970-ci ilin noyabr ayının 20-də açılmışdır. Cəmi on bir otaqdan ibarət muzeyin ekspozisiyası Vaqifin həyat və yaradıcılığına, dövlət fəaliyyətinə, müasirlərinə, tədqiqatçılarına həsr olunmuşdur. 2002-ci il 2 avqustdan Nazirlər Kabinetinin xüsusi qərarı ilə muzeyin adı dəyişdirilərək M.P.Vaqif və M.V.Vidadi xatirə muzeyi adlandırıldı. 1982-ci ildən hər il respublikamızda "Vaqif" poeziya günləri keçirilir. Bu münasibət ilə iyul ayında muzeydə yerli şair və yazıçıların toplantısı keçirilir, yeni çıxan kitablar haqqında müzakirələr gedir.
Pseudochazara alpina
Məhdudlaşdırıcı amillər
Yaşadığı biotopların güclü yağıntıların əmələ gətirdiyi sürüşmələr nəticəsində dağılması, mal-qaranın otarılması, həvəskar kolleksiyaçılar tərəfindən kommersiya məqsədilə tutulması məhdudlaşdırıcı amillərdəndir.
Patiriella
—  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Machinarium
Süjet
Sonda Yozef və xilas olmuş rəfiqəsi polis helikopteri vasitəsilə şəhərdən uzaqlaşırlar. Ancaq yolda onlar qəzaya uğrayırlar. Onları uçan mexanik quşlar xilas edib, müxtəlif istiqamətdə aparırlar.
Molla Pənah Vaqifin və Molla Vəli Vidadinin xatirə muzeyi
Muzeyin ekspozisiyası
Muzey 9 ekspozisiya, 1 fond, 1 kabinetdən ibarətdir. 1983-cü ildən muzeyin ekspozisiyası yenidən tərtib olunmuşdur və indi muzeydə 1235 eksponat vardır. Ekspozisiya M.P. Vaqifin həyat və yaradıcılığı, siyasi fəaliyyəti, lirikası, davamçıları, tədqiqatçıları, müasirləri, mövzularında qurulmuşdur. Muzeydə M.P.Vaqifin əlyazması, Vaqif şeirlərinə çəkilmiş illustrasiyalar,Vaqif tədqiqatçılarının fotoları, "Vaqif " dramını səhələşdirmiş aktyorların fotoları, XVIII əsrə aid geyim və məişət əşyaları nümayiş olunur. Muzeydə əsasən M.P.Vaqif və M.V.Vidadinin dövrünə -XVIII əsrə aid məişət əşyaları,bəzək əşyaları, paltarlar,silahlar,tablolar, və s, nümayiş olunur. Muzeyin əsas fəaliyyətinə XVIII — əsrdə yaşamış M.P.Vaqif və M.V.Vidadi irsini və o dövrə aid olan eksponatları təbliğ etməkdir. Muzeyin ümumi sahəsi −175 kv. m. təşkil edir.
Oğruca dağı
Oğruca dağı — Azərbaycanda dağ.
Pseudochazara alpina
Qorunması üçün məsləhət görülmüş tədbirlər
Azərbaycanda kəpənəyin biologiyasının ətraflı öyrənilməsi, onun yaşadığı ərazilərə monitorinqlərin təşkil edilməsi qorunması üçün məsləhət görülən tədbirlərdəndir.
Machinarium
Tarixçə
Yakub Dvorski oyunun setinqini düşünəndə, həmçinin robotların planetdə necə peydə olduqları haqda tarix də düşünüb:
Oyun prosesi
thumb|Oyundan lokasiya Maşınarium — ən-ənəvi point-and-click-kvestdir. Bu janrdan olan digər oyunlardan radikal fərqliliyi ondadır ki, yalnız yaxında yerləşən və personajın əlinin çatdığı obyektlərə maus ilə vurmaq olar. Bunun özü bir növ "ən-ənəviliyə" müəyyən korrektəlik gətirir.
Həmçinin Maşınarium bu və ya digər halda heç bir dialoq və ya yazılardan ibarət deyil. Bunların əvəzinə oyun animasiya sistemindən istifadə edir.
Yaradılması
Maşınarium üç il ərzində çexlər tərəfindən öz gücləri hesabına hazırlanmışdır. Layihənin marketinq büdcəsi $1000 dolları keçməmişdir. .
Oyun altı ay ərzində Xbox 360 platforması üçün hazırlanılır. Ancaq Xbox Live Arcade üçün hazırlanılan oyunu yaradıcılar sonda dayandırdılar. Microsoft Korporasiyasının siyasətinə əsasən Xbox Live Arcade üçün çıxan bütün oyunların xüsusi nəşrçiləri olmalıdır. Bu məsələyə yaradıcılar olduqca soyuq yanaşdılar. Çünki üçüncü tərəfin cəlb edilməsi gəliri xeyli azaldılması deməkdir. Bu üzdən oyunu yaradan və müəllifi olan Amanita Design Sony şirkətinə üz tutaraq, oyunu PlayStation Network üçün hazırlamağa başlayıb.
Saundtrek
thumb|Qramafon valında buraxılmış Maşınarium saundtreki (qara)
Saundtrekin CD-versiyalarından başqa həmçinin kolleksiyaçılar üçün ayrıca qramafon valı buraxılmışdır.
20 fevral 2010-cu ildə satışda oyunun saundtreki olan 555 qramafon valı nəşr edilib. Onlardan 405-i qara, 150-si sarı rəngdədir. Bütün nüsxələr unikal identifikasiya nömrələrinə malikdir və hamısı bəstəkar Tomaş Dvorjak tərəfindən imzalanıb. Bundan əlavə valda Adold Lohman tərəfindən 3 rəssamlıq reproduksiyası və saundtrekləri tam pulsuz olaraq MP3 və ya FLAC formatında endirmək kuponları var.
Əsas saundtrekə daxil olmayan kompozisiyalar ayrıca disk formasında buraxılaraq, layihənin saytında yayımlanır.
Tənqid
Maşınarium 12-ci Independent Games Festival tədbirində "Excellence in Visual Art"  nominasiyası üzrə qalib olub. . Bundan əlavə iyun bir neçə başqa mükafatların sahibidir: thumb|260px|Pirat amnistiyası Msnbc portalının fikrinə görə oyun 2009-cu ilin ilk 10 ən yaxşı oyunlarına daxildir.
Machinarium tənqidçilər tərəfindən isti qarşılanmışdır. Belə ki, adətən böyük maliyyəli və yüksək qrafik texnologiyalar malik videooyunlara rəy bildirən Game Rankings və Metacritic portalları oyuna müvafiq olaraq 84,78% və 85% rəy veriblər. PC Gamer oyunun saundtrekinə "ilin ən yaxşı musiqiləri" nominasiyasında mükafat verib. Oyun həmçinin İnteraktiv Oyun və Elm Akademiyası tərəfindən təqdim edilən "İncəsənətdə böyük nailiyyətlər" nominasiyasının qalibidir.
Kotaku portalı oyunu Empire: Total War və Torchlight kimi oyunlardan üstün tutaraq "2009-cu ilin ən yaxşı PC oyunu" mükafatını vermişdir. Tom's Hardware adlı Türk portalı oyunu "2009-cu ilin ən yaxşı İndi Oyunu" mükafatını vermişdir.
Pirat Amnistiyası
5 avqust 2010-cu ildə Amanita Design elan etdi ki, oyunu oynayan yalnız 5-10%-i bunun üçün pul ödəmişdir. Bu üzdən 12 avqusta qədər pirat veriyasından istifadə edən hər kəsə virtual olaraq "pirat amnistiyası" elan olunur və oyunun qiyməti daimi qiymətindən - 20$ dollardan 5$ dollara qədər endirilir. Kampaniya sonradan 16 avqusta qədər uzadılır və bununlada piratların öz günahını yumağa daha çox vaxt ayrıldığı qeyd edilir. Amnistiyanın özünə məxsus nəticəsinə ilə 20,000 oyun nüsxəsi satılmış və yaradıcıların gözləntilərindən də çox gəlir gətirmişdir.
Aləmdə səsim var mənim. Seyid Əzim Şirvani (film, 2014)
'Aləmdə səsim var mənim. Seyid Əzim Şirvani' qısametrajlı sənədli-bədii televiziya filmi rejissor Vasif Məmmədzadə tərəfindən 2014-cü ildə ekranlaşdırılmışdır. Azərbaycan televiziyası nda istehsal edilmişdir. Film XIX əsr Azərbaycan şairi və maarifçisi Seyid Əzim Şirvani haqqındadır.
Məzmun
Film XIX əsr Azərbaycan şairi və maarifçisi, öz zəngin yaradıcılığı ilə Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinə qızıl səhifələr əlavə edən Seyid Əzim Şirvaninin həyat və yaradıcılığını əhatə edir.
Filmdə şairin obrazını əməkdar artist Pərviz Bağırov canlandırır.
Filmin üzərində işləyənlər
Ssenarist: Zərnişan İnqilabqızı Rejissor: Vasif Məmmədzadə Operator: Zahid Bağırov
Rollarda
Pərviz Bağırov — Seyid Əzim Şirvani Könül Cəfərzadə Aysel Fətəliyeva Nihad Aslanov Rafael Tağızadə Rasim Ələsgərov
Həmçinin bax
Azərbaycan filmlərinin siyahısı 2014-cü ilin Azərbaycan filmləri 2010-cu illər Azərbaycan filmlərinin siyahısı
Argyroglottis
— sırasının  fəsiləsinə aid biki cinsi.
Növləri
Avstraliya üçün endemik olan yeganə Argyroglottis turbinata növü məlumdur.
Münəvvər Kələntərli
Münəvvər Səməd qızı Kələntərli — Azərbaycan aktrisası, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1940).
Həyatı
Münəvvər Kələntərli 1912-ci ildə Lənkəranda anadan olub. Təhsilini Lənkəranda alan aktrisa 17 yaşında ikən Bakıya gəlib. Gözəl səsə sahib olan Münəvvər Kələntərli qardaşı Haşım ilə birgə konsertlərdə xalq mahnılarını, "Aman nənə", "Kişmiri şal" və "Lolo" kimi el nəğmələrini ifa edirdi. Eyni zamanda tarzən Qurban Pirimovun, kamançaçı Qılman Salahovun və qarmonçalan Teymur Dəmirovun müşayiəti ilə muğam da oxumuşdur. Bundan xəbər tutan bəstəkar Müslüm Maqomayev 1933-cü ildə onu Opera Teatrına dəvət edir və beləliklə də Münəvvər Kələntərli 1933-cü ildən etibarən səhnə fəaliyyətinə başlayır.
Səhnə fəaliyyəti
Opera Teatrında səhnə fəaliyyətinə başlayan Münəvvər Kələntərli Ü.Hacıbəylinin "Leyli və Məcnun" operasında Leyli və Leylinin anası, "Əsli və Kərəm"də Əsli, "O olmasın, bu olsun"da Sənəm obrazlarını yaratmışdır. Öz arzusu ilə fəaliyyətini Musiqili Komediya Teatrında davam etdirən aktrisa burada F.Əmirovun "Gözün aydın", S.Ələsgərovun "Ulduz", T.Quliyevin "Qızıl axtaranlar", S.Rüstəmovun "Durna", A.Rzayevin "Aya səyahət" və başqa tamaşalarda uğurla çıxış etmişdir.
Kino fəaliyyəti
Münəvvər Kələntərli kino sənətinə Böyük Vətən müharibəsi illərində çəkilməyə başlayan, 1945-ci ildə ekranlara çıxan və dünyanın 136 ölkəsində nümayiş etdirilən "Arşın mal alan" filmində canlandırdığı Cahan xala roluyla başlayıb. Bu filmin çəkilməsi o zaman bütün Azərbaycan xalqı üçün böyük əhəmiyyət kəsb edirdi. "Arşın mal alan"ın çəkilişlərinə ermənilərin Üzeyir bəyin bu məşhur əsərini mənimsəməyə cəhd etdikləri bir vaxtda Stalinin icazəsiylə başlanır.
Kinoya Cahan xala obrazı gələn Münəvvər Kələntərli ilk debütündə uğur qazanır. Filmə 1946-cı ildə Moskvada ictimai baxış keçirilir və "Arşın mal alan" SSRİ Dövlət Mükafatına layiq görülür. Bu filmdən sonra aktrisa "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının istehsal etdiyi 10-dan çox bədii filmə, bir sıra qısametrajlı və sənədli filmlərə çəkilib. Onun kinostudiyada oynadığı rollar həmişə bir dubla çəkilmişdir. Ona görə də Adil İsgəndərov deyərmiş ki, Mina, bu camaat (çəkildiyi filmlərin rejissorlarını, rejissor assistentlərini, operatorları nəzərdə tuturdu) ən çox səninlə istirahət edir. Münəvvər Kələntərli 1953-cü ildə "Vətən" kinoteatrına direktor müavini təyin olunur. Bundan sonra teatrdan çıxır, ancaq filmlərə çəkilir.
Münəvvər Kələntərli daha sonra "Bəxtiyar" musiqili filmində Gülzar xala, "Əmək və qızılgül"də Daqmaranın anası Sonu, "Qızmar günəş altında"da Gülbahar nənə, "Görüş"də Münəvvər, "O olmasın, bu olsun"da Yengə, "Kazbek qutusu"nda Məlikovun hikkəli arvadı, "Kölgələr sürünür"də Məsmə, "Yeni il gecəsi"ndə ev sahibəsi rollarında oynayıb. Əməkdar artist 1953-cü ildə "Vətən" kinoteatrına direktor müavini təyin olunmuşdur. Bundan sonra teatrdan çıxmış, ancaq filmlərə çəkilmişdir.
Vəfatı
Münəvvər Kələntərli 5 fevral 1963-cü ildə 51 yaşında dünyasını dəyişib.
NGC 151
NGC 151 — Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktika. Göy üzündə Balina bürcü istiqamətində yerləşir. SBbc tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 düymə) ölçülü  vasitəsilə ildə kəşf edilmişdir.
Boqorodsk
Boqorodsk — Rusiya Federasiyasının Nijeqorod vilayətinin tərkinində şəhər.
Asterinidae
—  dəstəsinə aid heyvan fəsiləsi.