cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zemfira Meftahətdinova
Zemfira Əli qızı Meftahətdinova — 1986–1991-ci illərdə SSRİ yığmasının, 1991–2014-cü illərdə isə Azərbaycan yığmasının heyətində çıxış edən stend atıcısı, beynəlxalq dərəcəli SSRİ idman ustası (1986), Azərbaycan Respublikasının əməkdar bədən tərbiyəsi və idman xadimi (2017), Daxili İşlər Nazirliyinin İdman Cəmiyyətinin rəisi (2015–2023), Azərbaycan Atıcılıq Federasiyasının vitse-prezidenti (2021-ci ildən) və Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin vitse-prezidenti (2021-ci ildən). Zemfira Meftahətdinova Olimpiya Oyunlarının qalibi olan birinci Azərbaycan idmançısıdır. 2000-ci ildə Sidney şəhərində (Avstraliya) baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarının qızıl medalına sahib olan Zemfira Meftahətdinova dörd il sonra, 2004-cü ildə Afina şəhərində (Yunanıstan) baş tutan XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarının isə bürünc medalına sahib olub.
Karyerası ərzində Zemfira Meftahətdinova Dünya və Avropa Çempionatlarında da dəfələrlə uğurlara imza atıb. Zemfira Meftahətdinova 1993, 1997 və 2003-cü illərdə stend atıcılığı üzrə Avropa Çempionatlarının qalibi olub. Komanda turnirlərində isə 1987 və 1990-cı illərdə turnirin qızıl medallarına sahib olub. Ümumi olaraq beş dəfə Avropa çempionu olan Zemfira Meftahətdinova 1995 və 2001-ci illərdə Dünya Çempionatlarının qalibi olub.
Zemfira Meftahətdinova Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Azərbaycan SSR Prezidenti Ayaz Mütəllibovun Fərmanına əsasən 1991-ci ildə Azərbaycan SSR-in Fəxri fərmanı ilə, Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin Fərmanlarına əsasən 1995-ci ildə "Tərəqqi" medalı ilə, 2000-ci ildə "Şöhrət" ordeni ilə, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Sərəncamına əsasən 2004-cü ildə "Tərəqqi" medalı ilə, 2022-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu ilə, daxili işlər orqanlarında xidmətlərinə görə isə 2018-ci ildə "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edilib.
Karyerasını başa vurandan sonra Zemfira Meftahətdinova daxili işlər orqanlarında vəzifəyə təyin edildi. Zemfira Meftahətdinova 2015-ci ildən Daxili İşlər Nazirliyinin İdman Cəmiyyətinin rəisidir, 2021-ci ildən isə Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin vitse-prezidentidir.
Həyatı
Zemfira Meftahətdinova 1963-cü il mayın 28-də Bakı şəhərində anadan olub. Milliyyətcə tatardır. Yasamal rayonunda T. Abbasov adına 225 nömrəli tam orta məjtəbdə təhsil alan illərdə Zemfira Meftahətdinova idman gimnastikası ilə məşğul olmuşdur. Daha sonra Meftahətdinovlar ailəsi Nizami rayonunda yaşamağa başlamışdır. Təhsilini A. Məmmədov adına 115 nömrəli tam orta məjtəbdə davam edən Zemfira Meftahətdinova dərslərdən sonra qızlarla birgə evləri ilə üz-üzə olan tirə getmişdir. Atıcılığı marağı olan 12 yaşlı Zemfira bu idman növü ilə məşğul olmağa başlamışdır. Zemfira Meftahətdinova Hafiz Cəfərovun rəhbərliyi altında Dinamoda məşq etmişdir.
1979–1984-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi İnstitutunda, 2000–2005-ci illərdə isə Bakı Dövlət Universitetində təhsil almışdır.
Zemfira Meftahətdinova ailəlidir. Bir qızı və bir oğlu var. Qızı Regina polis serjantıdır və Səbail Rayon Polis İdarəsində xidmət edir.
1986–1991-ci illər: Sovet yığması ilə birgə Avropa çempionluqları
Zemfira Meftahətdinova 1986-cı ilin 1–6 iyulunda İtaliyanın Montecantini şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Bu onun beynəlxalq səviyyədə birinci turniri idi. Həmin turnirin final mərhələsində 190 bal nəticə göstərən Zemfira Meftahətdinova Avropa Çempionatının gümüş medalına sahib oldu. Turniri qalibi isə digər sovet idmançısı Svetlana Demina oldu. Həmin il Zemfira Meftahətdinovaya beynəlxalq dərəcəli SSRİ idman ustası adı verildi. 1986-cı ilin əsas turniri isə Şərqi Almaniyanın (ADR) Zul şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Zemfira Meftahətdinova stend atıcılığı turnirinin final mərhələsində 192 bal nəticə göstərdi və yeddinci pillənin sahibi oldu. Komanda turnirində isə Svetlana Demina, Yelena Puşina və Zemfira Meftahətdinovadan ibarət SSRİ yığması Dünya Çempionatının gümüş medalına sahib oldu.
Daha sonra Zemfira Meftahətdinova 1987-ci ilin 18 iyul-20 avqustunda Finlandiyanın Lahti şəhərində Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Bir il əvvəl turnirin gümüş medalına sahib olan Zemfira Meftahətdinova bu səfər final mərhələsində 188 bal nəticə göstərdi. Bu nəticəyə əsasən o, sovet idmançıları Svetlana Demina və Yelena Puşinadan sonra üçüncü pillədə qərarlaşdı və Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib oldu. Komanda turnirində isə Demina, Puşina və Meftahətdinova ibarət SSRİ yığması Avropa Çempionatının qalibi oldu.
1988-ci ilin əsas turnirlərindən biri 10–20 iyulda İstanbul şəhərində baş tutan Avropa Çempionatı oldu. Ötən turnirlərdə fərqlənən Zemfira Meftahətdinova bu səfər də medala sahib oldu. Final mərhələsində 192 bal nəticə göstərən Zemfira Meftahətdinova turnirin gümüş medalına sahib oldu.
1989-cu ildə beynəlxalq turnirlərdə çıxış eləməyən Zemfira Meftahətdinova 1990-cı ildə İsveçin Uddevalla şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Final mərhələsində 188 bal nəticə göstərən Zemfira Meftahətdinova turnirin gümüş medalına sahib oldu. Komanda turnirində isə Svetlana Demina, Yelena Puşina və Zemfira Meftahətdinova ibarət SSRİ yığması növbəti dəfə Avropa Çempionatının qalibi oldu. Bununla da Avropanın ən güclü stend atcılılarından biri olan Zemfira Meftahətdinova altıncı dəfə Avropa Çempionatlarının medalına sahib oldu. Həmin il Zemfira Meftahətdinova həm də Dünya Çempionatında mübarizə apardı. Komanda turnirində Svetlana Demina, Yelena Puşina və Zemfira Meftahətdinova ibarət SSRİ yığması turnirin bürünc medalına sahib oldu
Azərbaycan SSR Prezidenti Ayaz Mütəllibovun 31 yanvar 1991-ci il tarixli Fərmanına əsasən nail olduğu idman nəticələrinə görə Zemfira Əli qızı Meftahətdinova Azərbaycan SSR-in Fəxri fərmanı ilə təltif edildi.
Zemfira Meftahətdinova SSRİ bayrağı altında sonuncu beynəlxalq turnirdə 1991-ci ilin iyulunda mübarizə apardı. İtaliyanın Bolonya şəhərində baş tutan Avropa Çempionatının final mərhələsində Zemfira Meftahətdinova 182 bal nəticə göstərdi və turniri yeddinci pillədə başa vurdu. 90-cı illərin əvvəllərində Sovet İttifaqında baş verən siyasi proseslər nəticəsində SSRİ dağıldı. Zemfira Meftahətdinova isə Azərbaycan bayrağı altında turnirlərdə mübarizə aparmağa başladı.
1991–1999-cu illər: Avropa və Dünya çempionluqları
1991-ci il dövlət müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycanda müharibənin, iqtisadi böhranın, siyasi gərginliyin olduğu bir zamanlar idi. Bu illər ərzində Azərbaycan idmançılarının beynəlxalq turnirlərdə medal qazanmasa bir tərəfə, mübarizə aparması belə çətin məsələ idi. Uzun fasilədən sonra Zemfira Meftahətdinova 1993-cü ildə Çexiyanın Brno şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Turnirin final mərhələsində 118 bal nəticə göstərən Zemfira Meftahətdinova Avropa Çempionatının qızıl medalına sahib oldu. Karyerası ərzində üçüncü dəfə Avropa Çempionatının qızıl medalına sahib olsa da, onun qazandığı bu qələbə Azərbaycan idmanı tarixində qazanılan birinci ciddi uğurlardan idi.
Zemfira Meftahətdinovanın 1994-cü ildə birinci turniri Portuqaliyanın Lissabon şəhərində baş tutan Avropa Çempionatı oldu. Turnirin final mərhələsində 108 bal nəticə göstərən Zemfira Meftahətdinova Avropa Çempionatını beşinci pillədə başa vurdu. Daha sonra isə Zemfira Meftahətdinova 24 iyul-4 avqustda İtaliyanın Fanyano şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında mübarizə apardı. Turnirin final mərhələsində 110 bal nəticə göstərən Zemfira Meftahətdinova beşinci pillədə qərarlaşdı. Zemfira Meftahətdinova həmin il həm də ISSF World Cup turnirinin V mərhələsində mübarizə apardı. İtaliyanın Fanyano şəhərində baş tutan turnirin final mərhələsində o, dairəvi stend turnirində 11 bal nəticə göstərdi və 30-cu pillədə qərarlaşdı.
Zemfira Meftahətdinova 1995-ci ildə Avropa və Dünya Çempionatlarında mübarizə apardı. Karyerasının ən uğurlu mövsümlərindən biri də məhz bu il oldu. Zemfira Meftahətdinova əvvəlcə Finlandiyanın Lahti şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Dairəvi stend turnirində o, 50 bal nəticə göstərdi və çempionatı 34-cü pillədə tamamladı. Stend atıcılığı turnirinin final mərhələsində isə Zemfira Meftahətdinova 116 bal nəticə göstərdi və Avropa Çempionatının bürünc medalına sahib oldu.
1995-ci ilin əsas turniri Kiprda baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Dairəvi stend turnirində o, 60 bal nəticə göstərdi və çempionatı 46-cı pillədə tamamladı. Stend atıcılığı turnirinin final mərhələsində isə Zemfira Meftahətdinova 118 bal nəticə göstərdi və Dünya Çempionatının qızıl medalına sahib oldu. Bununla da o, Dünya Çempionatının qalibi olmağı bacaran birinci azərbaycanlı qadın idmançı oldu.
1996-cı il ərzində nüfuzlu beynəlxalq turnirlərdə çıxış eləməyən Zemfira Meftahətdinova 1997-ci ildə Finlandiyanın Sipoo şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Turnirin final mərhələsində 120 bal nəticə göstərən Zemfira Meftahətdinova dörd ildən sonra növbəti dəfə Avropa Çempionatının qızıl medalına sahib oldu. İlin əsas turniri isə Perunun Lima şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Son Dünya Çempionatının qalibi olan Zemfira Meftahətdinova bu səfər turniri altıncı pillədə başa vurdu.
1998-ci ildə Zemfira Meftahətdinova əvvəlcə Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Kiprda baş tutan turnirin final mərhələsində o, 70 + 22 bal nəticə göstərdi və Avropa Çempionatını beşinci pillədə başa vurdu. Həmin ilin iyulunda İspaniyanın Barselona şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında da Zemfira Meftahətdinova medala sahib ola bilmədi. Final mərhələsində 72 + 24 bal nəticə göstərən Meftahətdinova, çempionatı beşinci pillədə tamamladı. Zemfira Meftahətdinova Avropa və Dünya Çempionatlarında medala sahib ola bilməsə də, ISSF World Cup turnirlərində ciddi nailiyyətlərə imza atdı. Əvvəlcə o, Misirin Qahirə şəhərində baş tutan turnirdə 74 + 18 bal nəticə ilə dördüncü pillənin, sonra isə İtaliyanın Lonato şəhərində baş tutan mərhələdə 68 bal nəticə ilə doqquzuncu pillənin sahibi oldu. Bu nəticələrə əsasən Zemfira Meftahətdinova ISSF World Cup turnirinin finalına vəsiqə qazandı. İtaliyanın Montecatini şəhərində baş tutan turnirdə isə Zemfira Meftahətdinova 70 + 25 bal nəticə göstərdi. Bununla da o, birinci dəfə ISSF World Cup turnirinin qalibi oldu.
2000–2003-cü illər: Sidney Olimpiadasında zəfər
2000-ci il həm Zemfira Meftahətdinova həm də atıcılıq idmanı üçün önəmli bir il idi. Buna səbəb stend atıcılığı turnirinin tarixdə birinci dəfə Olimpiya Oyunlarının proqramına salınması idi. 37 yaşlı Zemfira Meftahətdinovanın birinci dəfə Olimpiya Oyunlarında mübarizə aparmaq şansı var idi.
Zemfira Meftahətdinova mövsümün əvvəlində İtaliyanın Montecantini şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Turnirin final mərhələsində 65 bal nəticə göstərən Zemfira Meftahətdinova çempionatı yeddinci pillədə başa vurdu. Həmin mövsümdə Zemfira Meftahətdinova həm də ISSF World Cup turnirlərində mübarizə apardı. Avstraliyanın Sidney şəhərində baş tutan mərhələdə 70 + 22 balla beşinci pillənin sahibi olan Zemfira Meftahətdinova İtaliyanın Lonato şəhərində baş tutan mərhələni isə 66 balla 8-ci pillədə başa vurdu.
Zemfira Meftahətdinova mövsüm ərzində göstərdiyi nəticələrə əsasən 2000-ci ilin sentyabrında Sidney şəhərində (Avstraliya) baş tutacaq XXVII Yay Olimpiya Oyunlarına vəsiqə qazandı.
XXVIII Yay Olimpiya Oyunları
thumb|258x258px|alt=|Zemfira Meftahətdinova 2000-ci ildə|left İlin əsas turniri 15–30 sentyabrda Avstraliyanın Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunları idi. Stend atıcılığı turnirləri birinci dəfə Olimpiya Oyunlarının proqramına salınmışdı. Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi olan Zemfira Meftahətdinova mövsüm ərzində beynəlxalq turnirlərdə ciddi uğura imza atmadığına görə turnirin favotirlərindən biri hesab olunmurdu. Ümumi olaraq turnirdə 13 idmançı mübarizə apardı. Sentyabrın 21-də əvvəlcə təsnifat mərhələsi baş tutdu. Təsnifat mərhələsində Zemfira Meftahətdinova 74 balla həm birinci pillənin sahibi oldu, həm də olimpiya rekordunu müəyyənləşdirdi. Nəticələrə əsasən altı idmançı final mərhələsinə vəsiqə qazandı. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan final mərhələsində Zemfira Meftahətdinova və onun əsas rəqibi, bir zamanlar SSRİ yığması ilə birgə Avropa Çempionatlarında zəfərlər qazanan Rusiya nümayəndəsi Svetlana Demina da 25 bal topladı. Belə olan halda təsnifat mərhələsində toplanan ballarda ümumi nəticəyə əlavə edildi. Bununla da Rusiya nümayəndəsi Svetlana Demina 95 balla gümüş medallara sahib oldu. Zemfira Meftahətdinova isə 99 balla XXVII Yay Olimpiya Oyunlarının qalibi oldu. Zemfira Meftahətdinova Olimpiya Oyunlarının qalibi olan birinci Azərbaycan idmançısı olaraq tarixə düşdü.
XXVII Yay Olimpiya Oyunlarından sonra Zemfira Meftahətdinovanın mübarizə apardığı birinci nüfuzlu turnir 2001-ci ilin 28 aprel-8 mayında Misirin Qahirə şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Sidney Olimpiadasının qalibi Zemfira Meftahətdinova turnirin əsas favoritlərindən biri hesab olunurdu. Turnirin təsanifat mərhələsində Zemfira Meftahətdinova 72 bal topladı. Final mərhələsi isə gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə Zemfira Meftahətdinova 22 bal topladı və ümumi nəticədə 94 balla Dünya Çempionatının qalibi oldu. Bununla da Zemfira Meftahətdinova 1995-ci ildən sonra növbəti dəfə Dünya Çempionatının qızıl medalına sahib oldu. Zemfira Meftahətdinova mövsüm ərzində uğurlu mübarizəsini ISSF World Cup turnirlərində davam etdi. Turnirin II mərhələsi Cənubi Koreyanın Seul şəhərində baş tutdu. Təsnifat mərhələsində 68 bal, final mərhələsində isə 26 bal toplayan Zemfira Meftahətdinova ümumi nəticədə 92 balla turnirin gümüş medalına sahib oldu. Milan şəhərində (İtaliya) baş tutan III mərhələdə isə Zemfira Meftahətdinova 70 + 22 balla beşinci pillədə qərarlaşdı. ISU World Cup turnirinin finalı Qətərin Doha şəhərində baş tutdu. Təsnifat mərhələsində Zemfira Meftahətdinova 70 bal topladı. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan final mərhələsində isə o, 24 bal topladı və ümumi nəticədə 94 balla turniri dördüncü pillədə başa vurdu.
Zemfira Meftahətdinova 2002-ci ildə əvvəlcə İtaliyanın Lonato şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutan turnirin final mərhələsində 70 bal, final mərhələsində isə 22 bal toplayan Zemfira Meftahətdinova Avropa Çempionatını dördüncü pillədə başa vurub. İlin əsas turniri isə iyulda Finlandiyanın Lahti şəhərində baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Turnirin nəticələrinə əsasən o, 68 balla turniri 8-ci pillədə başa vurdu. Zemfira Meftahətdinova həmin il həm də ISSF World Cup turnirində mübarizə apardı. Çinin Şanxay şəhərində baş tutan II mərhələsində 68 balla yeddinci pillənin sahibi olan Zemfira Meftahətdinova turnirin Lonato şəhərində (İtaliya) finalını 65 + 25 balla altıncı pillədə başa vurdu.
2003-cü il mövsümü isə Zemfira Meftahətdinova üçün qismən uğurlu illərindən biri oldu. Mövsümün birinci turniri 16 iyul–4 avqustda Çexiyanın Brno şəhərində baş tutan Avropa Çempionatı oldu. Turnirin təsnifat mərhələsində 74 bal toplayan Zemfira Meftahətdinova final mərhələsində 24 balla birinci pillənin sahibi oldu. Bununla da Zemfira Meftahətdinova beşinci dəfə Avropa Çempionatının qalibi oldu. İlin növbəti turniri 10–18 sentyabrda Kiprda baş tutan Dünya Çempionatı oldu. Zemfira Meftahətdinova bu turnirdə uğursuz çıxış etdi və 68 balla 15-ci pillədə qərarlaşdı. Həmçinin Avstraliyanın Pert şəhərində baş tutan ISSF World Cup turnirinin I mərhələsində də o, uğursuz çıxış etdi (66 balla 17-ci pillənin sahibi oldu).
2004–2007-ci illər: Afina Olimpiadasında bürünc
2004-cü ilin əsas turniri XXVIII Yay Olimpiya Oyunları idi. Son Olimpiya çempionu Zemfira Meftahətdinovanın mövsümdə birinci turniri 22–28 iyunda Kiprda baş tutan Avropa Çempionatı oldu. Həmin turnirdə o, uğursuz çıxış etdi, nəticədə 64 balla 16-cı pillədə qərarlaşdı. Zemfira Meftahətdinova ötən dörd il ərzində Dünya və Avropa Çempionatlarının qalibi olsa da, Afina Olimpiadasının əsas favoritlərindən hesab olunmurdu. Bununla belə o, medala iddialı idi.
XXVIIII Yay Olimpiya Oyunları
2004-cü ilin əsas turniri olan XXVIII Yay Olimpiya Oyunları 12–28 avqustda Yunanıstanın Afina şəhərində baş tutdu. Stend atıcılığı turniri avqustunda 19-da baş tutdu. 12 idmançının mübarizə apardığı təsnifat mərhələsində Zemfira Meftahətdinova birinci cəhdində 25 bal topladı. Növbəti cəhdində də 25 bal toplamağı bacaran Meftahətdinova, üçüncü cəhdində uğurlu seriyanın davamını gətirə bilmədi və cəmi 22 bal topladı. Bununla da o, təsnifat mərhələsini 72 balla tamamladı və sadəcə Macarıstan nümayəndəsi Diana İqalidən geri qaldı. Final mərhələsi isə gərgin idman mübarizəsi şəraitində baş tutdu. Nəticədə Zemfira Meftahətdinova 22 bal topladı və altı idmançı arasında dördüncü pillədə qərarlaşdı. Amma ümumi nəticə həm təsnifat mərhələsi, həm də final mərhələsinin nəticələrinə əsasən aparıldığına görə Zemfira Meftahətdinova 94 balla üçüncü pillədə qərarlaşdı. Bununla da o, XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarının bürünc medalına sahib oldu. Bununla da Zemfira Meftahətdinova Olimpiya Oyunlarında 2 dəfə medala sahib olan birinci qadın idmançı oldu. Olimpiadanın qalibi isə Macarıstan nümayəndəsi Diana İqali oldu.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 4 sentyabr 2004-cü il tarixli 380 nömrəli Sərəncamına əsasən Azərbaycan idmanında xidmətlərinə və XXVIII Yay Olimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərinə görə Zemfira Əli qızı Meftahətdinova "Tərəqqi" medalı ilə təltif edildi.
Afina Olimpiadasından sonra Zemfira Meftahətdinova ISSF World Cup turnirlərində mübarizə apardı. Sidney şəhərində (Avstraliya) baş tutan I mərhələdə Zemfira Meftahətdinova 72 + 22 balla turniri altıncı pillədə başa vurdu. Afina şəhərində (Yunanıstan) baş tutan III mərhələ isə Zemfira Meftahətdinova üçün uğurlu oldu. Təsnifat mərhələsində 66 bal, final mərhələsində isə 20 bal toplayan Zemfira Meftahətdinova turnirin bürünc medalına sahib oldu. Məhz bu medal Zemfira Meftahətdinovanın beynəlxalq turnirlərdə qazandığı sonuncu medal oldu. Bundan sonra 42 yaşlı Zemfira Meftahətdinovanın nəticələri zəiflədi.
Zemfira Meftahətdinova 2005-ci ilin 24–31 mayında Lonato şəhərində (İtaliya) baş tutan Dünya Çempionatında mübarizə apardı. Təsnifat mərhələsində 70 bal, final mərhələsində isə 20 bal toplayan Zemfira Meftahətdinova ümumi nəticədə 90 balla turniri altıncı pillədə başa vurdu. Daha sonra o, Roma şəhərində (İtaliya) baş tutan ISSF World Cup turnirinin II mərhələsində çıxış etdi. Turnirin təsnifat mərhələsində 66 bal toplayan Zemfira Meftahətdinova doqquzuncu pillədə qərarlaşdı.
2006-cı ildə Zemfira Meftahətdinova üçün uğursuz mövsüm oldu. Əvvəlcə o, 20 iyul-5 avqustda Xorvatiyanın Zaqreb şəhərində baş tutan Dünya Çempionatının təsnifat mərhələsini 70 balla 11-ci pillədə tamamladı. Daha sonra isə Zemfira Meftahətdinova ISSF World Cup turnirinin mərhələlərində mübarizə apardı. Sinyuan şəhərində (Çin) baş tutan I mərhələni beşinci pillədə (72 + 22 balla), Qahirə şəhərində (Misir) baş tutan III mərhələdə altıncı pillənin (74 + 18 balla) sahibi olan Zemfira Meftahətdinova Kervil şəhərində (ABŞ) baş tutan II mərhələdə və Zul şəhərində (Almaniya) baş tutan IV mərhələdə isə ümumiyyətlə final mərhələsinə vəsiqə qazana bilmədi.
Zemfira Meftahətdinova üçün uğursuzluq seriyası 2007-ci ildə də davam etdi. 8–22 iyulunda İspaniyanın Qranada şəhərində baş tutan Avropa Çempionatının təsnifat mərhələsində 68 balla 12-ci pillədə mübarizəni dayandıran Zemfira Meftahətdinova sentyabrda Kiprda baş tutan Dünya Çempionatında da uğursuz çıxş etdi. Təsnifat mərhələsində o, 70 balla 13-cü pillədə qərarlaşdı. ISSF World Cup turnirində isə Zemfira Meftahətdinova Lonato (İtaliya) mərhələsini 12-ci (68 balla), Maribor (Sloveniya) mərhələsini isə 29-cu (62 balla) pillələrdə başa vurdu.
2008–2014-cü illər: Karyerasını başa vurmağı
XXIX Yay Yay Olimpiya Oyunları
thumb|286x286px|alt=|[[Heydər Əliyev Fondunun Prezidenti Mehriban Əliyeva Olimpiya Oyunlarının qaliblərini və medalçılarını qəbul edən zaman. (02.09.2008)|left]] 2008-c ilin əsas turniri 8–24 avqustda Çində baş tutan XXIX Yay Olimpiya Oyunları idi. Üçüncü dəfə olimpiadalarda mübarizə aparan Zemfira Meftahətdinova turnirin favoriti hesab olunmurdu. 2000-ci il Sidney Olimpiadasının qalibi, 2004-cü il Afina Olimpiadasının isə bürünc medalçısı olan Zemfira Meftahətdinovanın son üç il ərzində heç bir uğura imza ata bilməməsi, həm də artıq 45 yaşının çıxış olması amili, onun nəticələrinin zəif olacağına işarə idi. Avqustun 14-də baş tutan təsifat mərhələsi Zemfira Meftahətdinova üçün uğursuz nəticələndi. Birinci cəhdində 22 bal toplayan Meftahətdinova, növbəti cəhində də 22 bal topladı. Sonuncu cəhdində isə cəmi 20 bal toplayan Zemfira Meftahətdinova ümumi nəticədə 64 bal topladı və təsnifat mərhələsini 15-ci pillədə başa vurdu. Bu onun mübarizə apardığı sonuncu olimpiada oldu.
Olimpiadadan sonra ISSF World Cup turnirlərində mübarizə aparan Zemfira Meftahətdinova Çində baş tutan birinci mərhələni 62 balla 25-ci, Almaniyada baş tutan üçüncü mərhələni 65 balla 16-cı, Serbiyada baş tutan dördüncü mərhələni isə 68 balla 7-ci pillələrdə başa vurdu. Bundan sonra Zemfira Meftahətdinova bir müddət idmandan uzaqlaşdı. Analıq məzuniyyətinə görə o, 2009-cu ildə beynəlxalq turnirlərdə çıxış eləmədi.
2010-cu ildə idmana qayıdan Zemfira Meftahətdinova əvvəlcə 25 iyun-4 iyulda Rusiyanın Kazan şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Nəticədə o, 64 balla turniri 19-cu pillədə başa vurdu. Daha sonra isə Zemfira Meftahətdinova 28 iyul-11 avqustda Almaniyanın Münhen şəhərində baş tutan Dünya Çempionatında çıxış etdi. Zemfira Meftahətdinova həmin turniri 70 balla 8-ci pillədə tamamladı. İlin sonunda isə o, Lonato şəhərində (İtaliya) baş tutan ISSF World Cup turnirinin dördüncü mərhələsində mübarizə apardı. Nəticədə Zemfira Meftahətdinova 65 balla 25-ci pillədə qərarlaşdı.
2011-ci ildə Zemfira Meftahətdinova altı beynəlxalq turnirdə mübarizə apardı. Əvvəlcə o, 31 iyul-14 avqustda Serbiyanın Belqrad şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında çıxış etdi. Nəticədə Zemfira Meftahətdinova təsnifat mərhələsini 70 balla onuncu pillədə tamamladı və mübarizəsini dayandırdı. Daha soonra isə o, 2–14 sentyabrda bu səfər də Belqrad şəhərində baş tutan turnirdə — Dünya Çempionatında mübarizə apardı. Bu turnirdə onun üçün uğursuz nəticələndi. Zemfira Meftahətdinova təsnifat mərhələsini 72 balla 11-ci pillədə başa vurdu. Bu həm də onun qatıldığı sonuncu Dünya Çempionatı oldu. İlin sonlarında isə o, ISSF World Cup turnirlərində mübarizə apardı. Zemfira Meftahətdinova Çilidə baş tutan mərhələni 19-cu, Avstraliyada baş tutan mərhələni 17-ci, Çində baş tutan mərhələni 11-ci, Sloveniyada baş tutan mərhələni isə 13-cü pillələrdə başa vurdu.
2012-ci ildə isə Zemfira Meftahətdinova dörd turnirdə mübarizə apardı. Əvvəlcə o, 16–26 mayda Kiprda baş tutan Avropa Çempionatında çıxış etdi və turniri 64 balla 22-ci pillədə başa vurdu. İlin sonlarında isə o, ISSF World Cup turnirlərində mübarizə apardı. Zemfira Meftahətdinova turnirin Birləşmiş Ştatlarda baş tutan mərhələsini 8-ci, Birləşmiş Krallıqda baş tutan mərhələsini 13-cü, İtaliyada baş tutan mərhələsini isə 11-ci pillələrdə tamamladı.
2013-cü ildə Zemfira Meftahətdinova əvvəlcə 28 iyul-4 avqustda Almaniyanın Zul şəhərində baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı. Nəticələrə əsasən o, turniri 62 balla 31-ci pillədə tamamladı. Daha sonra isə Zemfira Meftahətdinova Birləşmiş Ərəb Əmirlyinin Əl-Əin şəhərində baş tutan ISSF World Cup turnirinin mərhələsində çıxış etdi. Həmin turniri o, 72 balla 10-cu pillədə başa vurdu.
2015-ci ildə tarixdə birinci dəfə Avropa Oyunları baş tutacaqdı. Bu turnirdə mübarizə aparmaq üçün Zemfira Meftahətdinova əvvəl sahib olduğu formanı bərpa eləməli idi. Buna görə də o, 2014-cü il ərzində bir sıra beynəlxalq turnirlərdə çıxış etdi. Zemfira Meftahətdinova əvvəlcə 16–28 iyunda Macarıstanda baş tutan Avropa Çempionatında mübarizə apardı və 68 balla 17-ci pillədə qərarlaşdı. İlin sonlarında isə o, ISSF World Cup turnirinin mərhələlərində çıxış etdi. Zemfira Meftahətdinova turnirin Birləşmiş Ştatlar mərhələsini 19-cu, Qazaxıstan mərhələsini 16-cı, Almaniya mərhələsini 34-cü, Çin mərhələsini isə 28-ci pillədə başa vurdu.
Əvvəl sahib olduğu formasından uzaq olan 52 yaşlı Zemfira Meftahətdinova 2015-ci ilin martında Daxili İşlər Nazirliyində vəzifəyə təyin edildi. Bununla da o, idmandan uzaqlaşdı.
Dövlət təltifləri
thumb|302x302px|alt=|[[Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Zemfira Meftahətdinovaya "Azərbaycanın əməkdar bədən tərbiyəsi və idman xadimi" fəxri adınının döş nişanını təqdim edən zaman (18.12.2017-ci il)]]
İdmandan sonra
Zemfira Meftahətdinova 1994-cü ildən daxili işlər orqanlarında xidmət edirdi. 2015-ci il martın 12-də isə daxili işlər naziri Ramil Usubovun əmrinə əsasən Zemfira Meftahətdinova Daxili İşlər Nazirliyinin İdman Cəmiyyətinin rəisi vəzifəsinə təyin edilmişdi. 30 may 2023-cü ildə Zemfira Meftahətdinova təqaüdə göndərildi.
Zemfira Meftahətdinova həm də 2021-ci ildən Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin vitse-prezidenti və Azərbaycan Atıcılıq Federasiyasının vitse-prezidentidir.
Populyar mədəniyyətdə
2001-ci il yanvarın 26-da Azərmarka tərəfindən Azərbaycanın 2000-ci ildə Sidney şəhərində (Avstraliya) baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında medallara sahib olan üç idmançısının şərəfinə poçt markaları dövriyyəyə buraxıldı. 585 nömrəli poçt markası Zemfira Meftahətdinovaya həsr edildi.
Bəyim
200px|thumb|Naxçıvan azərbaycanlısı olan bəyim Bəyim — Qərbi, Mərkəzi və Cənubi Asiyada, o cümlədən Azərbaycanda bəy arvadına və ümumiyyətlə, kübar ailələrdə qadınlara müraciət forması. Bu, türk dillərində "ən yüksək məmur" mənasını verən bəy titulunun qadın qarşılığıdır. Bəy qızına da aid edilir aiddir. Bəyzadə forması da mövcuddur. Hal-hazırda qadın adı kimi istifadə edilir.
Qruyer
Qruyer ; - İsveçrənin Friburq əyalətinin Qruyer rayonunda şəhər. Orta əsr şəhəri, Saane çayının yuxarı dərəsində mühüm turist yeridir və adını tanınmış Qruyer pendirinə vermişdir. Bu şəhərdə, izsiz qatar - piyadalara aid küçələrdə icazə verilən yeganə nəqliyyat vasitəsidir.
Tibarenlər
right|thumb|200px|[[Əhəmənilər dövləti|Əhəmənilər dövlətində tibarenlər və makronlar.]]
Tibarenlər  — Anadolunun Qara dəniz sahilində yaşamış qədim Pont xalqı. Herodotun, eləcə də Ksenofonun, Strabonun və digər antik müəlliflərin əsərlərində xatırlanmışdır. Qədim müəlliflər onları skif tayfasının bir qolu hesab edirdilər. Həm Roma dövründə, həm də ondan əvvəl tibarenlər mossiniklər və makronlar kimi xalqlarla birgə yaşayırdılar. Tibarenlər Cənubi Qara dəniz bölgəsinin qonşu tayfaları ilə birlikdə e.ə. VI–V əsrlərdə Əhəmənilər tərəfindən zəbt edilmiş və onların bölgəsi 19-cu satraplığın tərkibinə daxil olmuşdur.
Tarixçilər tibarenlərin adını qədim Şumer şəhəri Bad-tibira ilə əlaqələndirməyə çalışırdılar. Bu şəhər "misgərlərin istehkamları" və ya "dəmirçilər qalası" kimi tanınırdı. Müasir nəşrlərdə bu etnonim daha çox erkən dəmir dövründə formalaşmış Suriya-Het çarlığı Tabal ilə müqayisə edilir və bəzən eyniləşdirilir. Gürcüstan tədqiqatçıları etnonimi protokartvelcə kimi izah etməyə çalışır və tibarenləri kolxlar ilə qohum hesab edirlər.
Mossiniklər
Mossiniklər — Qara dənizin cənubunda yaşayan qədim xalq. Ksenofon onları kolxlar ölkəsindəki Kerasuntun qərbində yerləşdirir. Mossiniklərin qərbində xaliblər yaşayırdı. Ellin muzdluları mossiniklərin torpaqlarını 8 gündə keçmişdilər.
Mossiniklər nəqliyyat kimi üç nəfərdən çox olmayan kiçik qayıqlardan istifadə edirdi. Mossinik döyüşçüləri kətan çantalarına bənzər tunikalar, Paflaqoniya dəri dəbilqələri, nizələr, qalxanlar və dəmir baltalar geyirdilər. Herodot xəbər verirdi ki, mossiniklərin silahlanması mosxlarınkı ilə eyni idi və qida olaraq mossiniklər çörək və şərabdan əlavə, delfin qarğıdalı mal əti və qaynadılmış şabalıddan istifadə edirdilər.
Herodotun yazdığına görə, mossiniklər Əhəmənilər imperiyasının 19-cu bölgəsinin bir hissəsi idilər və İran padşahına 300 talant xərac verirdilər.
Sabsoviçin binası (Taqanroq)
Sabsoviçin binası — Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri ərazisində yerləşən tarixi arxitektur bina. Bina Taqanroq şəhəri Petrovskaya küçəsi ev 134 ünvanında yerləşir. Bina XIX əsrin ikinci yarısında inşa edilmişdir. Binanın hazır ki, vəziyyəti idealdır. Bina regional əhəmiyyətli mədəni irs siyahısına daxil edilmişdir. Bina öz adını özünün ilk sahiblərinin soyadından götürmüşdür<.
Tarixi
Bir mərtəbədən ibarət olan bina Rostov vilayəti Taqanroq şəhəri Petrovskaya küçəsi ev 134 ünvanında yerləşir. Bina XIX əsrin ikinci yarısında inşa edilmişdir. XIX əsrin birinci yarısında Petrovskaya küçəsi ev 134 ünvanında II gildiya taciri Todros Markoviç Sabsobiçə məxsus ev olmuşdur. Bina dəmir yolu xəttinin kənarında yerləşirdi. Bu xətt isə limana gedir. 1860-cı ildə bu envanda küncdə bir bina inşa edilmişdir. Bu bina bir mərtəbədən ibarət olaraq zirzəmiyə sahibdir. O dövrün məlumstlsrına görə burada bir mərtəbəli kərpiçdən ibarət olan anbar olmuşdur. Fliqel iki yaşayış binasına bölünmüşdü. Onlar Derjinski 7 və 9 üvnaları verilmişdir. Petrovskaya küçəsi ev 134 ünvanında yerləşən bina 1870-ci illərdə Vulf Drofoveeviç Sabsoviç tətəfindən inşa edilmişdir. 1873-cü il məlumatına görə bina ona məxsus olmuşdur. 1874 - 1879-ci illərdə binanın sahibi tacir Vulf, İosif və Yakov Sabsoviç olmuşdur. 1890 - 1898-ci illərdə tikili tacir Dmitri Yeqoroviç Manusinin və Xane Sabosoviçin mülkiyyətinə keçmişdir.
Mir Mehdi Etimad
Həyatı
Mir Mehdi Məhəmməd oğlu Etimad (Natiq) 1900-cu ildə Təbrizdə anadan olub. Doğulduğu şəhərdə Molla Yusifin köhnə tərzli təhsil verən məktəbində dini təhsil almış, sonra təhsili Mirzə Əbülqasım Xanın yeni tərzli təhsil verən məktəbində davam etdirmiıdir. Buranı bitirdikdən sonra "Talibiyyə" mədrəsəsində ali təhsili başa vurmuşdur. Burada bir çox elmlərə yiyələnən Etimad bununla kifayətlənməmiş, ədəbiyyat biliyini genişləndirməyə başlamışdır. Gənc yaşlarından ədəbiyyata bağlanan Mir Mehdi Etimad İranda azadlıq şüarlarını dilə gətirən ilk şairlərdən idi. O, bədii yaradıcılıqla yanaşı xalq təhsili sahəsində də fəaliyyət göstərmiş, Təbrizdə açdığı "Etimad Mədrəsəsi"ndə on beş il gənclərə dərs demişdir. Bu illər ərzində Etimad həm bədii yaradıcılıqla məşğul olmuş, həm də müəllimlik etmişdir. Onun şeirlərində bir çox əxlaqi tərbiyəvi məsələlərə toxunulur, elmi və ədəbi əsərləri oxucular tərəfindən maraqla qarşılanır. Rza Şah dönəmində yazdığı "Ayineyi-Əxlaq" kitabı 20, "Bədr-i-Qeyu-Əl-Səbyaiv" və "Mənazeyi-Ədəbi" kitabları isə 8-10 dəfə təkrar çap edilmişdir.
Sonralar qələmə aldığı "Əlifbayi-Cədid", "Gül Qönçəsi", "Töhfəlül-Səbyaiv", "Gəlinlər Bəzəyi", "Çərşənbə Bazarı" əsərləri də böyük oxucu rəğbəti qazanmışdır.
1941–46-cı illərdə Güney Azərbaycanda vüsət alan xalq hərəkatı Etimadın da ədəbi yaradıcılığında yeni mərhələ açmışdır. Onun bu illərdə yazdığı şeirlər həm siyasi kəskinliyi, həm də dil-üslub xüsusiyyətləri ilə seçilir. Etimadın bu illərdə qələmə aldığı bir şeir marşa çevrilmiş, məşhur "Təbrizim" şeri dillərdə əzbər olmuş, ona mahnılar bəstələnmişdir.
Milli müstəqilliyi bütün varlığıyla tərənnüm edən Etimad "Şairlər Məclisi"nin başçısı seçilmişdir. Milli hərəkatın qanlı şəkildə qarşısı alınandan sonra Etimadı iki il həbsxanaya salmışlar. Ancaq əfv fərmanından sonra azadlığa çıxmış, böyük çətinliklə Notariat kontorlarından birində işə düzəlmişdir. Şair bir çox ədəbi məclisin qurucusu və fəal üzvü olmuşdur, bu məclisləri gənclər üçün sənətkarlıq mədrəsəsinə çevirə bilmişdir. Mir Mehdi Etimad 1981-ci ildə Tehranda vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
'''Doğma Azərbaycan '''
Ey dağ-daşı gül, bağçası gül, torpağı mərcan, Ey ay kimi ulduzlar içində üzü taban. Ey xalqımızın şövkəti, sənsən bizə ziynət, Sənsən verən evladına dünya boyu nemət. Yurdum, yuvam ellər gülü, doğma vətənimsən, Dünya hamısı bir tərəfə, sən də mənimsən. Azadlığı çün sərv ağacı səndən alıbdır, Dan ulduzu tək baş çəkib ərşə ucalıbdır. Səndən alır ilhamı o dağ-daşdakı tufan, Sən tərbiyə versən daş olur ləli-bədəxşan. Bu qəlblərin coşğun olan pak qanı sənsən, Azər elinin izzəti sənsən, canı sənsən. Tarix o uzun keçmişini yaxşı yazıbdır, Şanlı adını parlaq ürəklərdə qazıbdır. Heç qüvvə cahanda ayırammaz səni məndən, Mümkünmü ayırmaq ola bir ruhu bədəndən. Eşq olsun o aşiqlərə ki, bağladı peyman, Öz canlarını eylədilər eşqüvə qurban. Oğlanlarının fikri, məramı budur ancaq, Daim yaşa, ey izzətimiz, ey ana torpaq.
Siamon
I Siamon və ya Nekexeperra Setepenamon Siamon — e.ə. 977–958-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş, XXI sülalədən olan Misir fironu. O, filistinlilərin Qəzza qalasını ələ keçirmiş, İsrail kralı Süleyman ilə əlaqələr qurmuşdur. Buna baxmayaraq, Misir yeni padşahlıq dövrü ilə müqayisədə son dərəcə zəif olaraq qalmışdır.
Arslanşah
Arslanşah — ad.
Buxar qazanı
thumb|Əvvəlcə stasionar buxar mühərrikinə buxar ötürmək üçün istifadə olunan sənaye buxar qazanı Buxar qazanı ― istilik enerjisini suya tətbiq edərək buxar yaratmaq üçün istifadə olunan cihaz.
Müştərək istehsal olunan məhsul
Müştərək istehsal olunan məhsul (joint product) — başqa bir məhsulla eyni vaxtda istehsal olunan və hər birinin müstəqil satış qiyməti olan məhsul.
Buxar qazanı
Buxar qazanı buxar mənbəyi lazım olan istənilən yerdə istifadə olunur. Onun forma və ölçüsü tətbiqetmə sahəsindən asılıdır: paravoz, lokomobil və buxarla işləyən yol nəqliyyat vasitələri kimi mobil buxar mühərriklərində daha kiçik qazan istifadə olunur; stasionar buxar mühərrikləri, sənaye müəssisələri və elektrik stansiyaları adətən boru kəmərləri ilə istifadə nöqtəsinə birləşdirilmiş daha böyük və ayrı buxar generatoru dəstinə malikdir. Diqqətəlayiq istisna kimi odsuz buxar lokomotivini göstərmək olar, orada buxar lokomotivin qəbuledicisinə (çəninə) ötürülür.
İlkin mühərrikin komponenti
Buxar qazanı əsas hərəkətverici mühərrik kimi baxıldıqda buxar maşınının ayrılmaz hissəsidir. Bununla birlikdə, o, ayrı-ayrılıqda nəzərdən keçirilməlidir, çünki müəyyən dərəcədə müxtəlif növ generatorlar fərqli mühərrik aqreqatlar ilə birləşdirilə bilər. Buxar qazanında yanacaq yandıran və istilik yaradan odluq və ya kürə olur. Yaranan istilik qaynama prosesi zamanı buxar yaratmaq üçün suya ötürülür. Beləcə, qaynar suyun üstündəki təzyiqdən asılı olaraq dəyişən sürətə malik dolğun buxar peydə olur. Qazanın istiliyi nə qədər yüksək olarsa, buxar daha sürətlə çıxar. Bu şəkildə əldə edilmiş dolğun buxar dərhal turbin və dəyişən cərəyan generatoru vasitəsi ilə enerji istehsalı üçün istifadə edilə bilər və ya daha yüksək temperaturadək əlavə olaraq qızdırıla bilər; bu, ölçülmüş su miqdarını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır və müəyyən buxar həcmini daha çox iş görməyə məcbur edir və daha böyük istilik qradiyentini yaradır, bu da kondensasiyanın peyda olma ehtimalını azaltmağa kömək edir. Tüstü qazında qalan istənilən istiliyi ya kənara çəkmək olar, yada ekonomayzerdən keçirmək olar, ekonomayzer bəsləyici suyu qazana düşməzdən əvvəl qızdırmaq üçün istifadə olunur.
Müştərək istehsal olunan məhsul
Tərifi
İngilis professoru Kolin Druri birgə məhsulu eyni vaxtda istehsal olunan və hər birinin müstəqil satış qiyməti olan müəssisənin əsas məhsulları kimi müəyyən edir.
Birgə istehsal olunan məhsulların uçotu
Ayrılma nöqtəsinə (məhsulların ayrıldığı istehsal nöqtəsi) çatana qədər müxtəlif məhsullar üzrə məsrəflərin uçotu müəyyən edilmir. Ayrılma nöqtəsi məhsulların bölünə bilməsi, bir-birindən ayrı satıla bilməsi və ya sonrakı emala məruz qalması ilə müəyyən edilir. Ayrılma nöqtəsini keçdikdən sonra birgə istehsal olunan məhsullarla bağlı bütün əlavə xərclər satılana qədər hər bir məhsul üçün ayrıca saxlanılır.
Bölünmə nöqtəsinə qədər ümumi biznes xərcləri aşağıdakı üsullarla məhsullara bölünə bilər :
Kolumbiya Prezidenti
Kolumbiya Prezidenti (TBD) — Kolumbiyanın ali dövlət vəzifəsi. Kolumbiya Prezidenti dövlətin başçısı hesab olunur. Kolumbiya Prezidenti, vəzifəyə seçim yolu ilə təyin olunur. Kolumbiya vətəndaşları seçim yolu ilə bir nəfəri dörd il müddətinə Kolumbiya Prezidenti vəzifəsinə seçir. Kolumbiya Prezidenti seçilən şəxsin səlahiyyət müddəti seçildiyi il avqustun 7-də başlayır və dörd il sonra başa çatır.
2018-ci il avqustun 7-dən Kolumbiya Prezidentinin səlahiyyətlərini İvan Duqe icra edir. Onun səlahiyyət müddəti 2022-ci il avqustun 7-də başa çatır.
Prezidentin andiçmə mərasimi
Andiçmə mərasimi zamanı Kolumbiya Prezidenti seçilən şəxs sağ əlini ürəyinə qoyur və aşağıda olan andı qəbul edir:
Prezidentin iqamətgahları
Kolumbiya Prezidentinin rəsmi iqamətgahı Narinio Evidir. Kolumbiyanın Boqota şəhərində yerləşən Narinio Evi, Antonio Narinionun şərəfinə adlandırılıb. 1906-cı ildə inşasına başlanılan Narinio Evi, 1908-ci il iyulun 20-də istismara verilib.
Rusiya-Türkiyə Birgə Monitorinq Mərkəzi
2020-ci il noyabrın 10-da Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş Naziri Nikol Paşinyan Qarabağda hərbi əməliyyatların tamamilə dayandırılması barədə ortaq bəyanat imzaladılar. Bəyanatda bölgədə atəşkəsi təmin etmək üçün sülhməramlıların da yerləşdirilməsi nəzərdə tutulurdu.
Noyabrın 11-də isə Rusiya və Türkiyə müdafiə nazirləri Azərbaycanda Rusiya-Türkiya Birgə Monitorinq Mərkəzi (RTBMM) yaratmaq üçün anlaşma memorandumu imzaladılar. Baxmayaraq ki, Rusiya rəsmiləri Türkiyənin sülhməramlı əməliyyatlara qatılmasının Dağlıq Qarabağa təsir etməyəcəyini bildirmişdilər. Noyabrın 16-da Türkiyə hökuməti Böyük Millət Məclisinə Azərbaycanda sülhməramlıların yerləşdirilməsi ilə bağlı qanun layihəsini təklif etdi. Türkyə parlamenti, ertəsi gün Türkiyə Silahlı Qüvvələrinə Azərbaycana əsgər göndərmək üçün bir illik səlahiyyət verərək bu vəsatəti təsdiqlədi. Bununla da Azərbaycan ərazisində Türkiyə hərbi qüvvələrinin yerləşdirilməsinə rəsmi razılıq verdi və monitorinq mərkəzinin yaradılması prosesinə start verildi. Rusiya tərəfi Monitorinq Mərkəzinin Qarabağdan kənarda Bərdədə yerləşdirilməsini təklif etsə də, Azərbaycanın təkidi ilə mərkəzin Ağdam şəhərində açılması qərarı verildi. 2021-ci il yanvar ayının 30-da Atəşkəsə nəzarət üzrə Rusiya-Türkiyə Birgə Monitorinq Mərkəzi fəaliyyət göstərməyə başlamışdır.
Tarixi
2020-ci il noyabrın 10-da Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş Naziri Nikol Paşinyan Qarabağda hərbi əməliyyatların tamamilə dayandırılması barədə ortaq bəyanat imzaladılar. Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin sözlərinə görə, Azərbaycan və Ermənistan tərəfləri işğal etdikləri mövqelərdə dayanacaq və bölgədə rus sülhməramlıları yerləşdiriləcək. Dağlıq Qarabağda atəşkəsə nəzarət etmək üçün ortaq Rusiya-Türkiyə mərkəzinin yaradılması barədə memorandum Hulusi Akarla Rusiya Müdafiə Naziri Sergey Şoyqu arasındakı video əlaqə yolu ilə aparılan danışıqların nəticələrinin ardından noyabrın 11-də imzalanmışdır. Baxmayaraq ki, Rusiya rəsmiləri Türkiyənin sülhməramlı əməliyyatlara qatılmasının Dağlıq Qarabağa təsir etməyəcəyini bildirmişdilər.
Noyabrın 16-da Türkiyə hökuməti Böyük Millət Məclisinə Azərbaycanda sülhməramlıların yerləşdirilməsi ilə bağlı qanun layihəsini təklif etdi. Türkyə parlamenti, ertəsi gün Türkiyə Silahlı Qüvvələrinə Azərbaycana əsgər göndərmək üçün bir illik səlahiyyət verərək bu vəsatəti təsdiqlədi. Bununla da Azərbaycan ərazisində Türkiyə hərbi qüvvələrinin yerləşdirilməsinə rəsmi razılıq verdi və monitorinq mərkəzinin yaradılması prosesinə start verildi. Rusiya tərəfi Monitorinq Mərkəzinin Qarabağdan kənarda Bərdədə yerləşdirilməsini təklif etsə də, Azərbaycanın təkidi ilə mərkəzin Ağdam şəhərində açılması qərarı verildi.
Açılışı
Ağdamda açılan atəşkəsə nəzarət üzrə Rusiya-Türkiyə Birgə Monitorinq Mərkəzi yanvarın 30-dan etibarən fəaliyyət göstərməyə başlamışdır.
Ağdamın işğaldan azad olunmuş Mərzili kəndi yaxınlığında yerləşən Türkiyə-Rusiya Birgə Monitorinq Mərkəzinin açılışında yüksək çinli rəsmilər iştirak etmişdilər. Açılışda Azərbaycan müdafiə naziri Zakir Həsənov, Türkiyə müdafiə nazirinin müavini Yunus Əmrə Qaraosmanoğlu və Rusiya müdafiə nazirinin müavini Aleksandr Fomin öz ölkələrini təmsil ediblər. Zakir Həsənov, Yunus Əmrə Qaraosmanoğlu və Aleksandr Fomin əvvəlcə Mərkəzin önündəki rəmzi qırmızı lenti kəsiblər. Sonra Azərbaycan, Türkiyə və Rusiyanın dövlət himnləri səsləndirilib. Sonra şəxsi heyətlə və ərazi ilə tanışlıq həyata keçirilib.
Açılış tədbiri Azərbaycan, Türkiyə və Rusiya rəsmilərinin ağacəkmə mərasimi ilə yekunlaşıb.
Mərkəzdə şərait
Türkiyə-Rusiya Birgə Mərkəzinin ümumi sahəsi 4 hektara yaxındır. Ərazidə 65 ədəd modul tipli xidməti, inzibati və yaşayış otaqları var. Bütün otaqlar zəruri avadanlıqlar, su, elektrik və istiliklə təmin olunub. Bundan əlavə hər iki tərəfin istifadəsi üçün ayrı və ümumi monitorinq mərkəzləri, brifinq zalı, 100 nəfərlik yeməkxana, tibb məntəqəsi, camaşırxana, bərbər, dərzi, mağaza da var. Ərazidə su stansiyası, transformator, generator, avtomobil dayanacağı, açıq havada iki ədəd idman şəhərciyi, eləcə də iki ədəd qapalı idman zalı, ərzaq və soyuducu anbarlar yerləşir.
Bütün əraziyə, perimetr boyu hasar çəkilib, 4 ədəd müşahidə nəzarət qülləsi quraşdırılıb, sutkalıq mühafizə təşkil olunub. Şəxsi heyətin istirahətinin təşkili üçün zəruri avadanlıqla tam təmin edilmiş istirahət otaqları da hazırlanıb.
Şəxsi heyət
Açılış mərasimindən sonra Rusiya və Türkiyə hərbçiləri paritet əsasla Mərkəzdə fəaliyyətə davam etdirirlər.
Birgə Mərkəzin mühafizəsi Azərbaycan Ordusunun hərbi qulluqçuları tərəfindən həyata keçirilir. Monitorinq Mərkəzində həm Türkiyə və Rusiya tərəfdən 60 hərbi qulluqçu xidmət göstərəcək. Monitorinq Mərkəzi Qarabağda atəşkəs rejiminin monitorinqini pilotsuz aparatalar vasitəsilə həyata keçirəcək. Monitorinq mərkəzi açılanda ilk vaxtda Türkiyə tərəfdən bir general və 38 hərbçinin xidmət edəcəyi bəlli olmuşdur.
Monitorinq mərkəzinin Türkiyəli şəxsi heyətinə general-mayor Abdullah Katırcı, Rusiyalı şəxsi heyətinə isə general-mayor Viktor Fedorenko rəhbərlik edir.
Qışlaq-i Qalacıq (Əhər)
Qışlaq-i Qalacıq - İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Əhər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Tarin-Kot
Tarin-Kot —Tarin-Kot rayonunda Əfqanıstanın cənubundakı Üruzgan vilayətinin mərkəzi. Tarin-Kot şəhərinin əhalisi 71.604 nəfərdir (2015), şəhər bazarında 200-ə yaxın kiçik dükan var.
Tarin-Kot rayonunda iki böyük puştun qəbilə konfederasiyası təmsil olunur, tarin tayfaları: popolzai, bərəkzai, nurzai, açakzai; və gilzay tayfaları: toxi, hotak. Şəhərdə orta və irimiqyaslı təsərrüfat müəssisəsi yoxdur.
Tarin-Kot Əfqanıstanın cənubunda əyalət mərkəzidir. Torpaqların əksəriyyəti (69%) istifadəsiz torpaqlar kimi təsnif edilir ki, bunun da 67%-i kənd təsərrüfatıdır. Yaşayış sahələri məskunlaşılmış torpaqların 47%-ni təşkil edir. Hava limanı bələdiyyə sərhədləri daxilində yerləşir və ikinci ən böyük məskunlaşılmış torpaqları əhatə edir (24%).
13 avqust 2021-ci ildə Tarin-Kot 2021-ci il genişmiqyaslı Taliban hücumunun bir hissəsi olaraq Taliban döyüşçüləri tərəfindən ələ keçirildi.
Son müharibə
Əfqanıstanın cənubundakı bu şəhər 2001-ci ildə Taliban üçün mühüm strateji dəyərə malik idi. Noyabrın 16-da buradakı vətəndaşlar öz taliban qubernatoruna qarşı ayağa qalxdılar ki, bu da Talibana qarşı ilk mütəşəkkil puştun müqaviməti idi. O vaxt qeyri-müəyyən dövlət xadimi olan Hamid Kərzai o vaxt bölgədə üsyan/ordu qurmağa çalışarkən ABŞ-ın “Alpha 574” əməliyyat dəstəsi kimi tanınan 11 nəfərlik Xüsusi Qüvvələr komandasının müşayiəti ilə iştirak edirdi. Taliban Kərzai və onun silahlı qüvvələrini məhv etmək üçün əks hücuma keçdi. ABŞ Hava Qüvvələrinin köməyi ilə ABŞ və milis qüvvələri Talibanı Tarin-Kotdan geri qovdu.
Tarin-Kotda Talibanın məğlubiyyəti Kərzai üçün mühüm qələbə idi, o, qələbədən istifadə edərək özünün yeni başlayan partizan dəstəsinə daha çox adam cəlb etdi. Onun gücü təxminən 800 nəfərlik dəstəyə qədər böyüdü. Noyabrın 30-da onlar Tarin-Kotdan ayrılaraq Qəndəhara doğru irəliləməyə başladılar.
ABŞ dəniz piyadası Con Riplinin adını daşıyan “FOB Ripley” adlı Amerika bazası 2004-cü ildə Tarin-Kotda inşa edildi. O, əsasən 22-ci Dəniz Ekspedisiya Bölməsindən (xüsusi əməliyyatlar qabiliyyətli) (22ndMEU SOC), 2-5 piyada (Bobcats/Armfantry, Afyonkarahisarda) ibarət birgə işçi qrup tərəfindən yaradılıb. 2001-ci ilin payızında bölgə Taliban rejiminin son qalası idi. Daha sonra digər xarici hərbi qüvvələr Tarin-Kot yaxınlığındakı bazada fəaliyyət göstərib.
2007-ci ilin mart ayından başlayaraq Birləşmiş Ştatların Mühəndislər Korpusu (ABŞMK) Tarin-Kotdan qərbə doğru Deh-Rahvoda, oradan isə Oruzqan əyalətinin qərb ərazilərində Şahidi Həssas rayonuna gedən yolun tikintisinə başladı. Eyni zamanda, ABŞMK Qəndəhara gedən yolu yaxşılaşdırmaq üçün asfalt və körpü tikintisinə də başlayıb.
thumb|250px|ABŞ ordusunun əsgəri Tarin-Kotda logistika yoxlaması zamanı əfqanların keçişini izləyir. 4 iyul 2010-cu ildə 1-ci eskadronun, 2-ci motoatıcı süvari alayının ABŞ əsgərləri Niderlandın Oruzqandan çıxarılmasından sonra Tarin-Kot və Deh-Rahvodda əməliyyatların məsuliyyətini öz üzərinə götürdülər.
27 iyul 2011-ci ildə Pakistanın Vəziristan bölgəsindən olan pakistanlı terrorçu-kamikadze Əfqanıstan Milli Ordusu və BTDQ qüvvələri tərəfindən Tarin-Kot yaxınlığındakı Sur-Mərqab bölgəsində Molla Qasımın evinə basqın zamanı ələ keçirilib. Səyfullah adlı potensial bombardmançı “Pajhwok Afghan News” müxbiri Əhməd Omaid Xpalvaka müsahibə verib. Müsahibədə Seyfullah bildirib ki, o və Pakistandan olan digər 14 terrorçu hücum üçün uyğun vaxt və yer seçmək üçün ən azı iki ay şəhərdə gəzib: “dəfələrlə əcnəbilərlə rastlaşdıq, amma Molla Qasım əcnəbiləri görüb qaçırdı və nəhayət, heç bir hücum etmədən həbs olunduq.”