cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hepard
= Ümumi = Hepardlar (çitalar) qərbi və cənubi Afrika savannalarında yaşayırlar. Bədənindəki xallar, gözündən ağzına və çənəsinə enən qara xətləri var və bu xətlər günəş işığın çəkər, beləcə digər yırtıcılardan fərqli olaraq günün istisində belə rahatlıqla ovlana bilərlər. Həmçinin şuranın xəzi onu otlar arasında kamuflyaj edir. Ən məşhur xüsusiyyəti sürətlə qaçmasıdır. Dünyanın ən sürətli qaçan məməlisidir. Aslanlar kimi sürü şəklində və gizlənərək ovlanmaq yerinə, yüksək sürət avantajı sayəsində ovlanan heyvandır. Sıfırdan 125 km/saat sürətə sadəcə 3.5 saniyəyə çatır. Hepard kimi sürətli ovçudan heç bir şikar qaçıb canını qurtara bilməzdi, əgər bir mənfi xüsusiyyəti olmasa idi: Hepardlar uzun müddət bu sürətlə qaça bilmirlər. Əgər 500 metrdən artıq qaçarsa bədən temperaturu 46 dərəcəyə qalxır və bu da hepardın beyninə zərər verə bilər. Hepard balalarının ölüm təhlükəsi 90%-dir.
thumbnail|left
Əsasən kaftarlar və qartal hücumuna məruz qalırlar. 20 ildən daha çox yaşırlar. Hepardlar sahib olduğu sürəti yüngül və incə sümüklərinə borcludurlar. Buna görə də şikarını yediyi zaman bir aslan və ya kaftar qonaq olarsa ovu orda buraxıb qaçmaq məcbriyətindədir. Çünki kaftarın çənələri çox qüvvətlidir, bu incə sümüklər bu güclü çənəyə dayanmaz. Çitaların sürətli qaçma səbəblərindən biridə uzun quyruqlarıdır, quyruqlar qaçış zamanı çox kömək edir. Hepardlar impala, ceyran kimi otyeyən heyvanları ovlayır və bu heyvanlarda dünyanın ən sürətli manevr eləyən heyvanlarıdır. Çitalarda quyruqları sayəsində kəskin dönüşlər edə bilir. Çitalar maksimum sürətə çatdığında hər addım arsındakı məsafə 15 metrə çatır.
Bəzi ölkələrdə çitalar ev heyvanı kimi də saxlanıla bilir. Çitalar kükrəmir, səsi pişik, siçan, kaftar kimi heyvanların səsinə bənzəyir.
Temerikur
Temerikur — Fransada bələdiyyə, region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Pontuaz, kanton — Vinyö. Əhalisi — 1,261 nəfər (1999).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 45 km şimal-şərqində, Serji belediyyənin 13 km şimal-şərqində yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Ammonius Sakkas
Ammónius Sákkas (yunanca Ἀμμώνιος Σακκᾶς, latınca Ammonius Saccas; 175—242, İsgəndəriyyə) — yunan filosofu, Plotinin və Origenin müəllimi. Neoplatonizmin yaradıcısı sayılır.
Həyatı və fəlsəfəsi
O, xristian ailəsində tərbiyə almışdır. Sonra isə Xristianlıqdan imtina etmiş, antik fəlsəfi irsi əsasında öz fəlsəfəsini irəli sürmüşdür. Ancaq, Ammoniusdan heç bir yazılı ədəbiyyatın qalmadığına görə onun fəlsəfi fikirlərini bərpa etmək çox çətin olmuşdur.
Ammoniusun bir sıra tanınmış öyrənciləri olmuşdur. Onların arasında Plotin və tanınmış xristian ilahiyyatçısı Origen də olmuşdurlar.
Dəvədəlləyilər
—  aləminin  tipinin  sinfinə aid heyvan dəstəsi.
Ümumi məlumat
Dəvədəlləyilər əsasən iriölçülü həşəratlardır və 11sm-ə qədər böyüyə bilirlər. Bədəni uzunsov və özünəməxsus quruluşa malikdir. Baş hissə sərbəstdir, çox hərəkətlidir, demək olar ki, üçbucaq şəkilli qabarıq iri gözləri 3 gözcüyü vardır. Yeganə həşəratdırlar ki, çevrilərək kürəklərinə baxmağı bacarırlar. Bığcıqları çox buğumludur, adətən sapşəkilli, bəzi növlərdə isə lələkşəkilli və daraqşəkillidir. Ağız orqanları gəmirici tipdədir. Ön döş daha güclü inkişaf etmişdir və onlar üçün xarakterik olan tutucu ətraflara malikdir. Budla baldır qatlanaraq, möhkəm tutucu orqan əmələ gətirir. Orta və arxa ayaqlar yüyürücüdür. Pəncəsi nazik olub beş buğumludur. Əksəriyyətində hər iki cüt qanad yaxşı inkişaf etmişdir. Bununla belə, ön qanadlar ensiz və daha möhkəm olub, qanadüstlüyü vəzifəsini görür. Arxa qanadlar nisbətən enlidir. Qanadları qısalmış və qanadsız formaları da vardır. Qarın hissəsi uzunsovdur, serqiyə malikdir, erkəklərdə isə qrifel vardır. Yırtıcı həyat tərzi keçirirlər, öz ovlarını diş-diş olan budla baldırın qatlanması nəticəsində tuturlar. İstisevəndirlər, gündüzlər fəaliyyətdə olurlar. Əsasən müxtəlif həşəratlarla qidalanırlar. Elə iri tropik növləri vardır ki, onlar hətta kiçik quşlara, qurbağa, kərtənkələyə və gəmiricilərə də hücum edir. Dəvədəlləyilərin bədən örtüyünü təşkil edən rəng, adətən mühafizə xarakteri daşıyır. Onlarda əsasən yaşıl, sarı və qonur rəng üstünlük təşkil edir.
Çox yaxşı gizlənmə qabiliyyəti var. Nəinki yarpaqların üzərində gizlənir,hətta yarpaq kimi də özünü qələmə verməyi bacarır.
Dəvədəlləyilərin təsərrüfatda rolu:
Əlavə məlumatlar
Növ sayı 2853-ə qədərdir(2008-ci il araşdırmasına görə). Çoxalma zamanı erkək fərdi yeyirlər. Bu zaman erkəyin baş hissəsindən başlayırlar(bütün qurbanlarını belə yeyirlər). Bunun səbəbi fərdin baş hissəsinda olan zülaldır. Dişi fərd 10-dan 400-ə qədər yumurta qoyur. Yumurtaları ootekaya yığır. Dəvədəlləyi ilk öncə soxulcana bənzər forma alır. Ootekadan çıxdıqdan sonra isə xarakterik dəvədəlləyi formasını alır.Ümumiyyətlə dəvədəlləyilər kaniballıqları ilə seçilirlər, çünki müəyyən hallarda öz nəsillərindən nümayəndələri də yeyə bilərlər.
● 1987-ci ildə Liske və Devisanın çin dəvədəlləyi üzərində araşdırmaları göstərdi ki,erkək fərd dişisinin ona qurban kimi baxmaq marağını dəyişmək üçün özünəməxsus rəqs göstərir. Bu davranış digər dəvədəlləyi növlərində də rast gəlinir.
Qorunması
Dəvədəlləyilər üçün təhlükə onların biotoplarının yox olmasıdır. Lakin bütün dəvədəlləyilər içərisində yalnız bir növ- Apteromantis aptena(İspaniya da rast gəlinir) qorunması vacib hesab olunur.
Təsnifatı
• 2
Azərbaycanın geoloji quruluşu
Ümumi məlumat
Böyük və Kiçik Qafqaz dağ sistemlərinin şərq hissəsini əhatə edən Azərbaycan Respublikasının ərazisi mürəkkəb geoloji quruluşa malikdir. Qeyd olunmalıdır ki, ümumən keçən əsrin 20-ci illərinə qədər Azərbaycan ərazisi geoloji cəhətdən çox zəif  öyrənilmişdir.
Böyük Qafqaz meqaantiklinoriumunun Azərbaycan daxilində yerləşən cənub-şərq hissəsi kəskin assimetrik tektonik quruluşa malikdir. Meqaantiklinoriumun cənub qanadı çox sıxılmış və cənuba aşırılmışdır. Simmetrik quruluşda olan şimal qanadda tektonik örtüklər inkişaf etmişdir. Bazardüzü, Tufan sahəsindəki struktur zonalar qərbə tərəf morfostrukturun cənub yamacına meyl edərək, dağətəyi zonanı əmələ gətirir və Qanıx-Əyriçay vadisinin Dördüncü dövr çöküntüləri altına keçir. Böyük Qafqazı cənubda Qanıx-Əyriçay ekogeokimyəvi landşaft rayonu|Qanıx-Əyriçay əyilməsindən ayıran tektonik qırılma müəyyən struktur boyu uzanır. Samur dərinlik qırılmasından cənub-şərqə meqaantiklinorium gömülməyə başlayır. Böyük Qafqaz meqaantiklinoriumu tərkibinə bir sıra antiklinorium və sinklinoriumlar daxildir.
Samur antiklinoriumu
Təngi-Beşbarmaq antiklinoriumu şimal-qərbdə Qaraçay dərəsindən cənub-şərqdə Xəzərin şelfinə qədər uzanır. O  sıxılmış cüt antiklinal strukturdan və onların arasında yerləşən sinklinal zonadan ibarətdir. Antiklinorium zonasında yura çöküntüləri səthə çıxır, bəzi yerlərdə onun səthində Şahdağ karbonat fasiyasından ibarət tektonik örtük yerləşir (məsələn, Çıraqqala örtüyü). Antiklinorium şimaldan və cənubdan dərinlik qırılmaları ilə əhatə olunur. Onu təşkil edən strukturlar Siyəzən qırılması üzrə şimala aşmış və bəzi yerlərdə ensiz örtük yaratmışdır.
Şahdağ-Xızı sinklinoriumu
Şahdağ-Xızı sinklinoriumu şimalda Sudur zonası və Təngi-Beşbarmaq antiklinoriumu, cənubda Tufan antiklinoriumu ilə həmsərhəddir. Sinklinoriumun qərb hissəsi yura sisteminin karbonat qatları və şistlərindən əmələ gəlmişdir. Yura və təbaşir dövrlərinin qalın karbonat qatları əraziyə həm struktur, həm morfostruktur, həm də ümumi landşaft baxımdan xüsusi məzmun və görkəm verir.
Tufan antiklinoriumu
Tufan antiklinoriumu Qərbi Xəzər dərinlik qırılmasından şərqə gömülən antiklinorium, qərb istiqamətində çox genişlənir. Tufan antiklinoriumu əsas alt və orta yuranın təbəqəli şistlər qatından və qumdaşı laylarından ibarətdir. Bu çöküntülərin qalın qatı güclü qırışıq və dərinlik qırılmaları ilə kəsilmişdir (məsələn, Suayrıcı zona üzrə uzanan Baş Qafqaz qırılması). Tufan antiklinoriumu bir sıra aşağı dərəcəli antiklinorium və sinklinoriumlardan təşkil olunmuşdur – Quruş-Qonaqkənd antiklinoriumu, Xınalıq sinklinoriumu, Bazardüzü antiklinoriumu və s.
Zaqatala-Qovdağ  sinklinoriumu
Zaqatala-Qovdağ sinklinoriumu Baş Qafqaz qalxmasının bütün cənub yamacını əhatə edir. Zaqatala-Qovdağ sinklinoriumunun qərb hissəsinin quruluşunda təbaşir sisteminə aid, geniş şərq hissəsinin quruluşunda isə təbaşir və paleogen sistemlərinin çökmə süxur kompleksləri iştirak edir. Bu komplekslər gil, qumdaşı, əhəngdaşı, təbəqəli şist və flişəbənzər çöküntülərdən ibarətdir. Sinklinoriumun Girdımançaydan şərqdə yerləşən geniş şərq hissəsində şimaldan cənuba Dübrar-Yaşma sinklinoriumu, Aladaş-Yunusdağ antiklinoriumu bir-birini əvəz edir.
Şamaxı-Qobustan sinklinoriumu
Şamaxı-Qobustan sinklinoriumu Böyük Qafqaz meqaantiklinoriumunun cənub-şərq batımı sahəsinin ən böyük struktur elementlərindəndir. Şamaxı-Qobustan sinklinoriumu cənub-şərq istiqamətdə genişlənir və onu təşkil edən çöküntü kompleksinin yaşı və tərkibi dəyişir. Sinklinoriumun qərb hissəsində təbaşir, paleogen, neogen, şərq hissəsində isə neogenin qalın çökmə süxur kompleksləri (gillər, qumdaşları, əhəngdaşı) geniş yayılmışdır. Bu sinklinoriumun mühüm  tektonik əlamətlərindən biri palçıq vulkanlarının geniş yayılmasıdır.
Omanın əhalisi
Tarixi
VII əsrin sonlarında omanlılar Şərqi Afrikaya daxil olaraq yerli əhalinin formalaşmasına da müəyyən dərəcədə təsir etmişlər. Omanın qul tacirləri uzun əsrlər boyu Ərəbistan yarımadasının müxtəlif bölgələrinə Afrikadan gətirdikləri qulları satmaqla məşğul olmuşdur. Qədim adət və ənənələrinə sadiq qalan Oman əhalisi iki qrupa: «ərəb ariba» (yerli ərəblər) və «musta ariba» (qarışıq ərəblər) bölünür. Omanın dəniz sahillərində məskunlaşan ərəblərin Afrika zənci qulları ilə qarışığından mulatlar törəmişdir. Ona görə omanlıların bir qisminin xarici görünüşlərində qara rəngli çalarlar üstünlük təşkil edir. Bununla belə ölkənin daxili bölgələrində yaşayan tayfalar avropoid irqini qoruyub saxlamışlar.
Omanlılar arasında tarixdə məskunlaşmış şəxsiyyətlər də az olmayıb. Dənizçi Sindbadın omanlı olması hamıya məlumdur. Məşhur səyyah Vasqo da Qamanın gəmilərinin Hindistana Omanlı bosman Əhməd ben Məcid aparmışdı. XVII yüzillikdə omanlı səyyah və dənizçi Əbu Übeydə ben Abdulla ben Qasim yelkənli gəmidə ilk dəfə dünya səyahətinə çıxmışlar.
Əhalinin məskunlaşması
2005-ci ilin məlumatlarına əsasən Oman əhalisinin sayı 3 mln. nəfəri ötmüşdür. Bu göstəriciyə görə dünyada 135-ci yeri tutur. Oman illik təbii artımı böyük olan ölkələrdən biridir. Ötən əsrin 90-cı illərində əhalinin illik artım tempi 3,7 faizə bərabər idi. Hazırda bu rəqəm 3 faizə enmişdir. Əhalinin təqribən 1/3-i iki şəhərdə-paytaxt Məsqət və liman şəhəri Mətrahda məskunlaşıb. XXI yüzilliyin əvvəlləri üçün hər 1000 nəfərə anadan olanların sayı 42, ölənlərin sayı isə 12 nəfərdir. Körpələr və uşaqlar arasında ölüm halları çoxdur. Gözlənilən uzunömürlülük 75 ildir (kişilər üçün 71, qadınlar üçün 73 yaş).
Şəhərlərdə qadınlar ictimai həyatda kişilərlə bərabər çalışırlar. Oman əhalisinin təqribən 55 faizi şəhərlərdə, qalanları isə kənd yerlərində məskunlaşmışdır.
Dövlət dili
Omanda rəsmi dövlət dili ərəb dilidir. İngilis, bəluc, urdu və hindi dilləri də geniş yayılmışdır. Şəhərlərdə ingilis dili də çox işlədilir.
Din
Dövlət dini İslamın təriqətlərindən olan ibadilikdir. Bu təriqətin meydana gəlməsi VII əsrin ortalarına təsadüf edir. Həmin dövrdə müsəlman siyasi təşkilatları yaranır. Bu təşkilatlar VIII əsrin ortalarında Omanda öz imamlığını yaradırlar. İbadi tərəfdarları özlərini «həqiqi müsəlman» və ya «məsləkinə görə canını fəda edən» adlandırırlar. Ölkə sultanı ibadilərin başçısı sayılan imamdır. Əhalinin böyük bir hissəsi sünnü, farslar, pakistanlılar və hindlilər isə şiə müsəlmanlardır. Şiə icması sayca az olsa da nüfuzludur. Onlar Əl-Bəttin düzənliyində daha çox məskunlaşmışlar.
Əhalinin təhsil səviyyəsi
Yaşlı əhalinin 76 faizi savadlıdır. Təhsilin bütün növləri pulsuzdur. Ali təhsil verən məktəblərdən ən nüfuzlusu 1985-ci ildə Məsqətdə təsis olunan Sultan Kabus Universitetidir. 3 min nəfərdən çox tələbə xaricdə təhsil alır. Omanda 1972-ci ildən təhsil pulsuzdur və hər iki cinsdən (kişilər və qadınlar) olanlar üçün eyni şərait yaradılmışdır. Son 30 ildə ölkədə 300 ibtidai məktəb açılmışdır. Humanitar, tibb, təbiət elmləri, kənd təsərrüfatı, texnika, iqtisadiyyat və pedaqoji ixtisaslar üzrə kolleclərdə tələbə hazırlığı aparılır.
Sudan otu
250px|thumbnail|Right|[[Sorqo]]
Botaniki təsviri
Güclü, saçaqlı kök sisteminə malikdir. Kökü torpağın 2,5 m dərinliyinə işləyir, ətrafa isə 0,75 m-ə qədər yayıla bilir. Sudan otunda da dayaq yaxud hava kökləri əmələ gəlir.
Gövdəsi silindir şəkilli, içərisi ağ parenxim hüceyrələrlə doludur. Gövdənin hündürlüyü 0,8 m-dən 3 m-ə qədər olur. Gövdəsində 3-5 yaxud 8-12 buğumarası olur.
Ümumi kollanmasına görə sudan otu üç qrupa bölünür.
-        zəif kollanan- 12 ədədə qədər budaq əmələ gətirən,
-        orta dərəcədə kollanan 12-25-ə qədər budaq əmələ gətirən,
-        şiddətli kollanan 25-dən yuxarı budaq əmələ gətirən.
Kolun formasına görə sudan otu dikduran, zəif dağınıq, dağınıq, yarıməyilmiş və əyilmiş formalara bölünür. Ən çox yayılan formalar dikduran və zəif dağılandır.
Yarpaq, yarpaq ayası və yarpaq səthindən ibarətdir. Yarpaq səthi geniş şırımlı, çılpaq, düz, kənarları girintili-çıxıntılı və uzunluğu 60 sm-ə qədərdir. Yarpaqlanma dərəcəsinə görə sudan otu 3 qrupa ayrılır.
1.    Zəif  yarpaqlanma – əsas gövdədə 6-ya qədər yarpaq olur.
2.    Orta dərəcədə yarpaqlanma – əsas gövdədə yarpaqların miqdarı 6-9 ədəd.
3.    Yaxşı yarpaqlanma – yarpaqların miqdarı 9 ədədən yuxarı.
Çiçək qrupu çox sünbüllü süpürgədir. Süpürgənin uzunluğu 40 sm-ə çatır.
Meyvəsi dəndir. Hər süpürgədən 4-5 qram dən alınır. Dənin mütləq kütləsi 10-15 qramdır.
Bioloji xüsusiyyətləri.
Sudan otu istilik sevən bitkidir. Toxumların minimal cücərmə temperaturu 8-10 °C, optimal isə 20-30 °C-dir. Faydalı temperaturun cəmi sortun yetişmə müddətindən asılı olaraq 2200-3000 °C arasında dəyişir. Mənfi 3-4 °C şaxtada bitkinin cücərtiləri məhv olur. Orta gündəlik temperatur 10 °C keçdikdə bitki intensiv inkişaf edir.
Güclü kök sistemi və vegetasiya müddətinin uzun olmasına görə Sudan otu quraqlığa davamlıdır. Əsasən torpağın dərin qatlarındakı nəmlikdən istifadə edir.
Növbəli əkində yeri. Sudan otu dənli-paxlalı bitkilər, payızlıq taxıllar, qarğıdalı, çoxillik otlar və s. tarla bitkilərindən sonra növbələnir. Sudan otu torpağın dərinliyindəki nəmlikdən və məhsul əmələ gətirmək üçün çoxlu asan mənimsənilən azotdan istifadə etdiyinə görə ondan sonra kök sistemi torpağın dərin qatlarına gedən bitkiləri növbələndirmək olmaz (şəkər çuğunduru, günəbaxan).
Gübrələmə. Hektara 15-20 ton peyin verdikdə Sudan otunun quru ot məhsuldarlığı 20-25% artır. Sudan otu üçün sələf bitkisinin altına da peyin verilməsinə yaxşı reaksiya göstərir. Əkinlərə təsir edici maddə hesabı ilə hektara 45 kq azot verdikdə quru ot məhsuldarlığı 12-15 sentner artır. Məsləhət görülür ki, əkinlərin hər hektarına orta hesabla kimyəvi çəkidə 45-50 kq azot, 30-45 kq fosfor və 30-45 kq kalium gübrəsi verilsin.
Torpağın becərilməsi və səpin. Torağın Sudan otu üçün becərilməsi Darı bitkisində olduğu kimidir. Üzləmə və erkən şumlama bitkinin aqrotexnikasında böyük əhəmiyyət kəsb edir. Səpin qabağı erkən yazda iki iz malalanır və iki dəfə kultivasiya çəkilir. Birinci kultivaisyanı 8-10 sm dərinliyində, ikincini isə səpin qabağı 4-5 sm dərinliyində aparırlar, eyni dərinlikdə xırda toxumları basdırmaq və effektli çıxışlar almaq üçün səpinqabağı torpağı sıxlaşdırırlar. Yaz quraq keçdikdə birinci kultivasiyadan sonra torpağın sıxlaşdırılması faydalıdır. Bu halda torpaqda nəmlik yaxşı saxlanılır və cücərmiş alaqlar ikinci kultvasiyada məhv edilir.
Sudan otunun səpininə torpağın 10 sm-lik qatında temperatur 10-120C olduqda başlanılır. Ot məqsədi üçün səpin başdan-başa, toxum məqsədilə gencərgəli üsulla aparılır. Toxum ağır torpaqlarda 3-4 sm, yüngül torpaqlarda isə 6-8 sm-ə qədər dərinliyə basdırılır. Səpindən sonra tarlada kipləmə aparılır.
Əhəmiyyəti.
Sudan otu quru ot və yaşıl kütlə məhsulu verir. Məhsuldarlığına görə sudan otu bütün birillik taxıl otlarını ötüb keçir. Yaxşı aqrotexniki fonda sudan otu hektardan 50-70 və hətta 100 sentnerə qədər quru ot  məhsulu verir.
Tədqiqailarla müəyyən edilmişdir ki, kövşənlik əkinlərində suvarılan rayonlarda sudan otu uzun müddət hektardan 250-280 sentner yaşıl kütlə məhsulu vermişdir.
Sudan otunun quru otunda 9-10% zülal var. Bir kq yaşıl kütləsində 65-80 mq karotin olur. Proteinin həzm olunma əmsalı 60,8%, yağ-45,7%, azotsuz ekstraktiv maddələr-73,4%, sellüloza-69,1%-dir. Sudan otu heyvanlar üçün yaxşı yemdir. Vətəni Sudan ölkəsidir.
Məhsulun yığılması.
Quru ot üçün Sudan otunun borulaşma fazasının sonu və süpürgələmə fazasının başlanğıcında biçməyə başlayırlar. İkinci və üçüncü biçimləri də 30 günlük fasilələrlə aparırlar. Biçim torpaq səthindən 7-8 sm hündürlükdə aparılır. Aşağı həddə cavan budaqların inkişafı və yaşıl kütlə məhsuldarlığı aşağı düşür.
Eugenia scortechinii
(Eugenia scortechinii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
1972 Yay Olimpiya Oyunları
thumb|right|XX Yay Olimpiya Oyunlarının emblemi
Emilia myriocephala
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Tomas Ravelli
Tomas Ravelli (13 avqust 1959, Vekşö) — İsveç futbolçusu, İsveç milli futbol komandasının qapıçısı.
Həyatı
Tomas Ravelli futbol meydançasındakı qəribə və əyləncəli hərəkətləri ilə məşhurluq qazanmışdır. Futbol üzrə dünya çempionatı 1994-də "Pişik" ləqəbini almışdır. Penalti zərbələrini uğurla yerinə yetirə bilən tək-tük qapıçılardan biri idi. Futbol üzrə dünya çempionatı 1994-də öz oyunu ilə İsveçin uğur qazanmasında böyük rol oynamışdır. İsveç milli futbol çempionatında çıxış edən Göteborg komandasının qapıçısı olmuşdur.
1999-cu ildə 38 yaşında ikən futbol karyerasını bitirmişdir. Əsl peşəsi dülgərlikdir.
Psychotria siphonophora
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dominik Martişiak
Dominik Martişiak (9 iyul 2000-ci ildə Slovakiyada anadan olub) — Slovakiya Super Liqası təmsilçilərindən olan Senitsa klubunda yarımmüdafiəçi kimi çıxış edən peşəkar Slovakiyalı futbolçudur.
Klub
1 UEFA Çempionlar Liqası görüşləri daxildir. 2 Slovakiya Superkuboku görüşləri daxildir.
Vladimir Maslaçenko
Vladimir Nikitoviç Maslaçenko — məşhur sovet futbolçusu, milliyətcə ukraynalıdır. SSRİ əməkdar idman ustasıdır (1969). Qapıçı mövqeyində çıxış edib, 1950-ci illərin sonu 1960-cı illərin ilk yarısında SSRİ-nin ən yaxşı qapıçılarından biri olub. Futbolçu karyerasını başa vurduqdan sonra SSRİ-nin, sonralar isə Rusiyanın ən görkəmli idman şərhçilərindən birinə çevrilib. Moskva şəhərində yaşayırdı. Ailəli idi. Bir oğlu və iki qız nəvəsi var idi. Nəvəsi Yulya Maslaçenko hal-hazırda Rusiyanın NTV Sport (НТВ Спорт) televiziya kanalında idman jurnalisti kimi çalışır.
Futbol
1951-ci ildə "Stroitel"-in gəcnlər komandasına qəbul olunub. 1953-cü ildə Krivoy-Roqun "Spartak" komandasına keçib. 1955-ci ildə Dnepropetrovskun "Metallurq" klubuna dəvət olunub. 1956-cı ildə Moskva "Lokomotiv"-inə keçib və 1957-ci ildə bu komandanın heyətində SSRİ Kubokunun qalibi olub. 1962-cı ildə Vladimir Maslaçenko Moskvanın "Spartak" komandasına keçib və 1969-cu ilə qədər onun heyətində çıxış edib. 1966-cı ildən "Spartak"ın kapitanı olub.
Çıxış etdiyi illər ərzində Vladimir Maslaçenko SSRİ çempionatında 315 oyun keçirib ki, bunlardan 196-sı "Spartak"-ın (Moskva) heyətində olub. SSRİ çempionu (1962-ci il), SSRİ Kubokunun üçqat qalibi (1957, 1963 və 1965), SSRİ birinciliyinin üçqat gümüş mükafatçısı titullarına sahib olub.
1957-ci ildə SSRİ yığmasının heyətinə daxil edilib, 1958-ci ilin Dünya çempionatında və 1962-ci il Dünya çempionatının seçmə oyunlarında və final mərhələsində milli komandanın qapısını qoruyub. Sovet yığmasının qalib gəldiyi 1960-cı il Avropa çempionatında yığmanın heyətində yer alıb. SSRİ yığma komandasının heyətində səkkiz rəsmi və iyirmi yoldaşlıq matçında iştirak edib.
100-dən çox rəsmi oyunda qapısından top buraxmayan qapıçılardan ibarət "Lev Yaşin klubu"nun üzvü olub. 1961-ci ildə "İlin qapıçısı" adına layiq görülüb.
Televiziya
1970-ci ildə karyerasını bitirdikdən sonra o idman jurnalistikası sahəsində çalışmağa başlayıb. Şərh etdiyi ən məşhur oyunlar 1988-ci il Olimpiya oyunlarının finalı SSRİ - Braziliya, 1998-1999 mövsümü Çempionlar liqasının finalı Mançester Yunayted - Bavariya, 2004-2005 mövsümü Çempionlar liqasının finalı Milan - Liverpuldur. V.Maslaçenkonun bu oyunlardakı şərhi Rusiyada futbol şərhçiliyinin klassikası hesab edilir. Ölümünə qədər "NTV-Plyus Futbol" telekanalında şərhçi işləyirdi. Son şərh etdiyi oyun 14 noyabr 2010-cu ildə İtaliya çempionatı Seria A-nın 12-ci turu çərçivəsində oynanılmış İnter - Milan derbisidir.
Vəfatı
Vladimir Nikitoviç Maslaçenko 28 noyabr 2010-cu il tarixdə ürək çatışmazlığından vəfat edib. Onun xatirəsi 2010-cu il Rusiya çempionatının 30-cu turunun bütün oyunlarının başlamasından əvvəl bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.
Çaykənar magistralı
thumb|Çaykənar gecə
Çaykənar magistralı - Təbrizdəki Quruçayın şimal və cənub tərəfində yerləşən ikitərəfli magistral yol.
Haqqında
Yolun ümumi uzunluğu 10 km-dır və Təbriz şəhərinin ucqar qərb və şərq tərəflərindıki küçələri birləşdirir. Magistral yolun bir hissəsi onun şərq qutaracağına yaxındır və yol boyunca səkilərə sahibdir. Qarı körpüsü qovşağından başqa digər bütün qovşaqlar ayırma qovşaqlarıdır.
Çaykənar magistralı 2 km uzunluğunda yeraltı keçidə malikdir və bu göstəriciyə görə İranda birincidir.
Eugenia schunkei
(Eugenia schunkei) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Emilia negellensis
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Mavi ağəsmə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Vinnipeqosis
Vinnipeqosis (Winnipegosis) — Kanadanın Manitoba vilayəti ərazisində iri göl. Göl Vinniped şəhərində 300 km şimal-qərbdə yerləşir. Manitoba vilayəti ərazisində yerləşən ikinci ən böyük göldür.
Ümumilikdə göl dayazdır. Orta dərinliyi 12 metrdir. Müxtəlix göl çaylarla qıdalanır. Manitoba gölü ilə Uoterhen çayı ilə birləşir. Vinnipeq gölü hövzəsinə daxil olan göl, Nelson çayı vastəsi ilə Hudzon körfəzinə axır.
Sahilində yerləşən yaşayış məntəqələri:
1739-ci ildə Per La Verandri ilk dəfə gölü tətqiq etmişdir.
Balıqçılıq inkişaf etmişdir.
Ətraf mühitin qorunması məqsədi ilə iki yasaqlıq yaradılmışdır: Byorç-Aylend (Byorç adası) və Çitek Leyk (gölün şərqi).
Gölün adı Vinnipeq sözündən törəmişdir. Vinnipeq sözü isə öz növbəsində «ən böyük şirin su» mənasını verir, Vinnipeqosis isə «kiçik şirin su».
Psychotria sodiroi
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Məlamətilik
Məlamətilər mənəvi təcrübələrində, yaxud gündəlik həyatlarında uğurlarından və ya uğursuzluqlarından danışmamağa üstünlük verərmişlər. Onlar sirr saxlamağa böyük həssaslıqla yanaşırmışlar. Məlamətilər mənəvi qapanmanı bəyənməmiş və "tərki-dünyalığı" yalnız cəmiyyət içində yaşamaqla əldə etməyin tərəfdarı olmuşlar. Onların fikrincə, insan gündəlik həyatını olduğu kimi yaşamalı və hər şeyi Allahı xatırlayaraq etməlidir. Allaha hər an yaxın olmaq, Onun adı ilə bütün işləri görmək ideyası məlamətilərin ən yüksək amallarıdır.
Telksinoe (peyk)
Telksinoe və ya Yupiter XLII Yupiterin təbii peyklərindən biridir.Peyk 2004-cü ildə Havay Universitetindən olan astronomlar komandası tərəfindən Scott Şeppardın başçılığı ilə 2003-cü ildə çəkilmiş şəkillər əsasında kəşf edilmişdir və müvəqqəti olaraq S/2003 J 22 adlandırılmışdır.
Telksinoenin diametri 2 kilometrdir və Yupiterin ətrafında 20,454 Mm məsafədə 597.607 gün ərzində fırlanır.Orbitinin ekssentrisiteti 0.2685 Yupiterin ekvatoruna nəzərən əyilməsi 153°-dir.
Peyk 2005-ci ildə bəzi yunan yazarlarına görə dörd orjinal Muzadan birinin adı ilə Telksinoe adlandırılmışdır.Telksinoe Ananke qrupuna aiddir.
Azərbaycan Birinci Divizionu 2004/2005
Qeydlər
dayandırdığından onların nəticələri saxlanılıb və yerdə qalan matçlarda texniki məğlubiyyət verilib.
Mənbə
PFL.az (arxiv)
Beynəlxalq Hərbi İdman Şurası
Beynəlxalq Hərbi İdman Şurası və ya qısaca CİSM — dünya miqyaslı üçüncü hərbi idman təşkilatı. Hazırda özündə 137 üzv ölkəni birləşdirir. Dünya qitələrarası və regional yarışları keçirən dünyanın ən böyük idman təşkilatlarından biridir. Prezidenti Hamad Kalkaba Malboumdur.
Tarixi
Qurum 18 fevral 1948-ci ildə Fransada yaradılmışdır. İlk təsisçiləri Lüksemburq, Hollandiya, Belçika və Danimarka nümayənədələri olmuşdur.
Qısa zaman ərzində öz fəaliyyətini genişləndirmiş və Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi tərəfindən də tanınmışdır.
Məqsədi
Məqsədi idman və fiziki məşqlər vasitəsi ilə iştirakçı ölkələr arasında daimi əlaqələr yaratmaqdır.
Timer (Şaran)
Timer — Başqırdıstan Respublikasının Şaran rayonunda yerləşən kənd. Kənd Miçurinsk kənd şurasının tərkibindədir.
Coğrafi yerləşməsi
Məsafələr:
Milli tərkibi
2002-ci ildə keçirilən Ümumrusiya əhalinin siyahıya alınmasına əsasən kənddə başqırdlar (86%) üstünlük təşkil edir.
Emilia pammicrocephala
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Düylün qalası
Qalanın şimal hissəsi paralel çəkilmiş divarlarla möhkəmləndirilmişdir. Divarların arası kəsilərək mənzil kimi istifadə edilmişdir.
Ümumi sahəsi 2100 kvadrat metr olan qala kiçik həcmlidir. Ehtimal ki, mühafizə məntəqəsi kimi istifadə edilmişdir. Qala divarları bəzi qismlərdə 4m hündürlükdə qalmaqdadır. Qalanın mərkəzi hissəsində nekropol vardır. Ehtimal ki, müdafiə zamanı həlak olanlar burada dəfn olunmuşlar. Düylün qalasından aşkar olunan keramika məmulatı erkən və inkişaf etmiş orta əsrlər dövrünə aiddir.
Psychotria sordida
(Psychotria sordida) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Savurnon
Savurnon (, Savornon) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Alplar. Kommunanın dairəsi — Qap. Ser kantonuna daxildir.
Altıləçək ağəsmə
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Savurnon
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 249 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
İqtisadiyyatın əsasını turizm və qoyunçuluq təşkil edir. Yerli torpaq əkinçilik üçün uyğun deyil.
Fontene-an-Parizi
Fontene-an-Parizi — Fransada bələdiyyə , region — İl-de-Frans, departament  — Val-d’Uaz, rayon — Sarsel, kanton — Lüzarş. Əhalisi — NaN nəfər (1999).
Bələdiyyə Paris şəhərinin təxminən 23 km şimalında, Serji belediyyənin 29 km şərqində yerləşir.
Demoqrafiya
Əhalinin dinamikası (Cassini и INSEE ):
Məzrayə (Şəbüstər)
Məzrayə — İranın Şərqi Azərbaycan ostanının Şəbüstər şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 1,220 nəfər yaşayır (300 ailə).
Slovyan dili
Slovyan dili (slovianski) (2011-ci ildən ümumslavyan dili/medžuslovjansky laiyəsinə daxildir) — aposterior panslavyan dilidir, işlənən slavyan dillərinin materialları əsasında hazırlanıb və qarşısına ümumslavyan dili yaratmaq məqsədi qoyur.
İlk 3 lüğət yenilənir, 4-cü yox.
Əhməd Əhmədov (Sumqayıt hadisələri)
Əhməd İman oğlu Əhmədov — 1988-ci ilin fevralında Sumqayıt şəhərində baş vermiş hadisələrinin təşkilatçısı olaraq təqsirlindirilərək güllələnən azərbaycanlı. Şahid ifadələri günahkarın erməni əsilli Edvard Qriqoryan olduğunu göstərir. Sumqayıt hadisələrinin təşkilatçılarından erməni Ohanyanın, Samoylov və Pavlovskknin adları isə uzun müddət mətbuatdan gizli saxlanmışdır.
Mancuriya ağəsməsi
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Özgəcan Aslan cinayəti
Özgəcan Aslan cinayəti (22 oktyabr 1995 - 11 fevral 2015) - Türkiyənin Mərsin vilayətinin Tarsus şəhərində tələbə Özgəcan Aslanın Suphi Altıntökən tərəfindən qətlə yetirilməsi hadisəsi. Cinayət bütün Türkiyədə böyük reaksiyalara və etirazlara səbəb olmuşdur.
Əhməd Əhmədov (Sumqayıt hadisələri)
Həyatı
Orta texniki peşə təhsili olan Əhməd Sumqayıt hadisələri vaxtı Xovlu-iplik fabrikində fəhlə işləyib. O, həbs olunandan bir müddət öncə nişanlanır, yaşı 70-i keçən valideynləri 1988-ci ilin yayında Əhmədi evləndirmək niyyətində imiş. Əhmədov ilk dəfə fevralın 29-da axşam saatlarında işdən evə dönərkən şəhərdə keçirilən kütləvi aksiyalara qoşulur, lakin heç bir qətlin törədilməsində iştirak etməyib. 1988-ci il martın 12-də Sumqayıtda həbslər həyata keçirən prokurorluq nümayəndələri Əhmədgilin evinə də gəlirlər. Əhmədov Sumqayıtdakı 41a məhəlləsində 7 erməninin ölümündə təşkilatçı və iştirakçı qismində təqsirləndirilir. SSRİ Ali Məhkəməsində onun günahı sübut olunmasa da, ona qarşı SSRİ Ali Məhkəməsinin 1988-ci il 18 noyabr tarixli hökmü ilə güllələnərək edam cəzası verilir. Hökm 17 ay sonra icra olunur.
Həmin hadisələr zamanı öldürülən 26 ermənidən 6 nəfəri Eduard Qriqoryanın öldürdüyü güman edilir. Eduard Qriqoryana 12 il həbs cəzası verilir və o, bir neçə ildən sonra azadlığa buraxılır.
Özgəcan Aslan cinayəti
Arxa Plan
Çağ Universitetinin Ədəbiyyat fakültəsinin psixologiya bölümündə I kursda təhsil alan Özgəcan Aslan 11 fevral tarixində universitetdən çıxaraq rəfiqəsi ilə birlikdə Tarsusda yerləşən alış-veriş mərkəzinə yollanır. Alış-veriş mərkəzində rəfiqəsindən ayrılaraq və yaşadığı Mərsin vilayətinə doğru getmək üçün şəhər arası işləyən kiçik həcmli avtobusların olduğu dayancağa gəlir. Burada evinə doğru getmək üçün avtobusların birinə minmiş və daha sonra ondan xəbər alınmamışdır. Axşam qızlarının evə gəlməməsindən narahat olan ailə elə həmin gündə də polisə müraciət etmişdir.
Əhməd Əhmədov (Sumqayıt hadisələri)
Həyatı
Əhməd Əhmədov Moskvada keçirilmiş məhkəmənin qərarı ilə edam olunub. Əhməd Əhmədovun hadisələrin əsas təşkilatçısı olduğunu sübuta yetirmək üçün istintaqçılar həmin gün əynində boz kostyum olmuş Əhmədovdan üzərində qan ləkələri olan qara kostyumda olması ilə bağlı ifadə alıblar və bu, dəlil kimi məhkəmədə ortaya çıxarılıb. Sumqayıtlılar da Əhməd Əhmədovun cinayətkar olmadığına inanırlar. Onun yaşadığı həyətdə qurulmuş xatirə bulağı onun xalqın gözündə günahsız olduğuna işarə edir. .
Özgəcan Aslan cinayəti
Arxa Plan
Bu tarixdən etibarən yerli polis və jandarm birlikləri tərəfindən axtarış işləri başladılmışdır. Hadisənin səhərisi günü qızın itkin düşdüyü ərazinin yaxınlığında bir avtobus sürücünün özünü şübhəli aparması diqqəti cəlb etmiş və avtobusda aparılan araşdırmalar zamanı qan izinə rastlanılmışdır. Avtobusda tapılan qadın papağının Özgəcan Aslana aid olduğu zərərçəkmişin atası tərəfindən müəyyən edildikdən sonra şübhəlilər istintaqa cəlb olunmuş və qısa müddət sonra onlar öz cinayətlərini etiraf etmişdilər.
Əhməd Əhmədov (Sumqayıt hadisələri)
Həyatı
1989-cu il mayın 27-də Azərbaycan SSR Prokurorluğu Ə. Əhmədovun validyenlərinə məktub göndərib. Göndərilən həmin məktubda SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə Əhməd Əhmədova verilən güllələnmə cəzasının dəyişdirilərək həbslə əvəz olunduğu bildirilib. Lakin tezliklə bu məktubun həqiqətə söykənmədiyi aşkar olunub.
Özgəcan Aslan cinayəti
Arxa Plan
Cinayətkar avtobusda Özgəcanın yeganə qız olduğunu görərək əsas yoldan çıxdığını, onu kimsəsiz bir əraziyə gətirərək təcavüz etdiyini və daha sonra izi itirmək üçün cəsədi yandıraraq yaxınlıqda keçən çaya atasının yardımı ilə atdığını etiraf etmişdir. Hadisə Suphi Altındökən adlı avtobus sürücüsü tərəfindən törədilsədə o hadisədən dərhal sonra atasının yanına gəlmiş və ondan kömək istəmişdir. Cinayəti gizlədilməsində iştirak edən Suphi Altındökənin atası və digər bir yaxın qohumlarda polis tərəfindən həbs edilmişdir.
Əhməd Əhmədov (Sumqayıt hadisələri)
Həyatı
Əhməd Əhmədovun qardaşı Əhmədağanın sözlərinə görə, 1989-cu ilin sonlarında Azərbaycan SSR Prokurorluğunun cinayət işlərinə məhkəmələrdə baxılması üzrə nəzarət şöbəsinin prokuroru Cavanşir İsmayılovdan Əhmədin cəzasının dəyişdirilməsi ilə bağlı məktub alıblar. Məktubda deyilirdi: "Oğlunuz Əhmədov Əhməd SSRİ Ali Məhkəmsinin Cinayət İşləri üzrə Məhkəmə Kollegiyasının 1988-ci il 18 noyabr tarixli hökmü ilə müstəsna cəza növü olan güllələnməyə məhkum edilmiş, lakin SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı ilə güllələnmə cəzası dəyişdirilərək, həbs cəzası ilə əvəz edilmişdir". Araşdırmalar göstərdi ki, bu variantı Mərkəzi Komitə üzvlərindən kimsə meydanda gərginliyi azaltmaq üçün atmışdır.
Özgəcan Aslan cinayəti
Siyasi
Hökumətin reaksiyası bir çox türklərin tərəfindən "çox kiçik və çox gec" olduğuna görə təndiq edilmişdir. Türkiyənin Baş Naziri Əhməd Davudoğlu qətli qınamış və qadınlara qarşı zorakılığa qarşı kompaniyanın başlaması elan etdi. Bundan əlavə o elan etdi ki, Antaliyada gənclik mərkəzi Özgəcanın adını daşıyacaq. Türkiyənin Nazirlər Kabineti Özgəcanın qətli müzakirə etdi, lakin bəzilərdən gələn bu cür cinayətlər üçün ölüm cəzasını geri qaytarmaq təkliflərini qəbul etmədi. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan da Özgəcanın ailəsinə başsağlığı verib. Sonra o, bəzi etirazçılar aksiyalar ərzində dans edərək dini normaların komfortuna qarşı mədəni incilik etdiyini iddia elədi və etirazları pislədi.
Əhməd Əhmədov (Sumqayıt hadisələri)
Həyatı
Əhmədova ölüm hökmü veriləndən sonra Azərbaycandan SSRİ-nin ali hakimiyyət orqanlarına yüzlərlə şikayət məkbutu göndərilsə də, onların heç birinə cavab verilməyib. SSRİ xalq deputatı A. Mnikovun Mixail Qorbaçovdan Əhmədovun işinin yüngülləşdirilməsi xahişinə belə baxılmayıb.
Özgəcan Aslan cinayəti
Siyasi
Özgəcanın ailəsini ziyarət edən Türkiyənin Ailə və Sosial İşlər Naziri, Ayşenur İslam bundan əlavə mətbuat açıqlaması verərək etirazçılarla görüşmüşdü. O, parlamentdə bu qətl barədə çıxış vedəndə, Türkiyənin baş müxalifət patiyası olan, Cümhuriyyət Xalq Partiyasın üzvləri oranı tərk etdilər. Türkiyənin birinci xanımı, Emine Ərdoğan öz çıxışında bu qətli ilə əlaqədər dedi ki, Özgəcanın "yaşadığı heç içimizdən çıxmayır" və "biz [qadınlar] uşağlarımız üçün bir məktəbik". Türkiyə Baş Nazirin həyat yoldaşı, Sare Davutoğlu Özgəcanın ailəsini ziyarət etdi.
Əhməd Əhmədov (Sumqayıt hadisələri)
Hökmün icrası
1990-cı il aprelin 4-də SSRİ Ali Məhkəməsi Ə. Əhmədovun vəkili Y. Məmmədovu təqsirləndirilən şəxsə hüquqi yardım göstərmək üçün Moskvaya dəvət edib. Əhmədovlara oğlanları barədə hökmün dəyişdirilə biləcəyi bildirilib. Vəkil Y. Məmmədov SSRİ Ali Məhkəməsinə, Prokurorluğuna və ölkə prezidentinə şikayət ərizəsi təqdim etmək üçün Moskvaya çatdıqdan bir gün sonra-aprelin 6-də Ə. Əhmədov öldürülüb.
Özgəcan Aslan cinayəti
Siyasi
Şimali Kipr Türk Respublikasın Prezidentı, Dərviş Əroğlu başsağlığı vermək üçün Özgəcanın aliləsinə zəng edib.
Psychotria speciosa
(Psychotria speciosa) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Kiril qrafikasına keçid
Kiril qrafikasına keçid  — 1930—1940-cı illərdə SSRİ, Monqolustan və Tuva xalq Respublikasında yaşayan xalqların əlifbalarının latın qrafikasında yenidən kiril qrafikalı əlifbaya keçid prosesi.
Eugenia scalarinervis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Futzal üzrə Avropa Çempionatı
UEFA Futzal Çempionatı — UEFA üzvü olan futzal üzrə milli komandalar arasında keçirilən Avropa qitəsinin ən nüfuzlu turniri
Mariya Malibran
Mariya Malibran ( — ispan əsilli mezzo–sopranoçu opera müğənnisi. Dünya opera incəsənətinin əfsanəsi.
Bioqrafiyası
Mariya Malibran 24 mart 1808 ci ildə musiqiçı ailəsində, Parisdə dünyaya gəlmişdir. Atası — bəstəkar, tenor və pedaqoq Manuel del Populo Visente Qarsiya (Coakkino Rossininin Sevilya bərbəri operasındakı Qraf Almaviva partiyasını məhz onu nəzərdə tutub yazmışdır), anası — opera sopranoçu müğənnisi Xoakina Briones, bacısı — mezzo-sopranoçu Polina Viardo, qardaşı — bariton və pedaqoq Manuel Qarsiya. 1811 ci ildən ailəsi Neapola köçür. Mariya ilkdəfə 6 yaşında ikən valideynləri ilə səhnəni bölüşmüş olur. Mariya musiqi və oxuma dərslərini atasından alır. 1815 ci ildə ailəsi Parisə, daha sonra Londona köçür. Mariya London ətrafında, Hammersmitdə monastr kollecində təhsil alır. 1824 cü idə beş dil bilən Mariya kolleci bitirir. 1825 ci ildə London Kral Operasında Coakkino Rossininin Sevilya bərbərində Rozina rolunda çıxış edir. Mövsümün sonunda atası ilə Nyu-Yorka gələrək, atasının rəhbərliyi ilə tamaşaya qoyulmuş Mosartın Don Covanni operasında Çerlina partiyası ilə çıxış edir. Nyu-Yorkda Maria özündən 26 yaş böyük bankir Ejen Malibranla tanış olur və tezliklə ona ərə gedir. Evliliklərindən bir neçə ay sonra əri müflisləşir. Beləki, Mariya çıxışlarından əldə etdiyi qazancı ilə ərinə yardım etmək məcburiyyətində qalır. Bir il sonra ərindən ayrıldıqdan sonra Avropaya dönür. Parisdə özünə yer tapa bilməyən Mariya İngiltərə və Belçika bir qədər qonaq qismində qaldıqdan sonra 1832 ci ildə İtaliyaya gəlir. Burada o, Roma, Neapol, Milan, Venesiya və Boloqna opera səhnələrini fəth edir. Maiya Malibran belçikalı viyola ustası və bəstəkar Şarl Ogüst de Beriota (1802–1870) aşiq olur və 6 il birgə yaşayışdan sonra 1836 cı ildə ona ərə gedir. 1833 cü ildə onların bir oğlu, sonralar pianoçu kimi tanınacaq Şarl Çarls Vlfrid Beriot (1833–1914) dünyaya gəlir. 1836 cı ilin aprel ayında Londonda Hayde parkında ov zamanı atdan düşərək Mariya bərk zədə alır. Ayağının amputasiya olunacağından ehtiyatlanaraq, müalicədən imtina edən hamilə Mariya qəzadan 5 ay sonra İngiltərədə, Mançesterdə vəfat edir. Mariya Malibran tək qeyri adi opera müğənnisi deyildi. O, bəstəkar, məharətli pianoçu, arfa ifaçısı, rəssam, eyni zamanda dərzi idi. Öz libaslarını demək olar ki bir hissəsini özü tikmişdir. Mariya həmdə zəkalılığı, dərrakəliyi və gözəl ifadə etmə qabiliyyəti ilə xüsusi seçilirdi. Mariya Malibran dəfnində vidalaşmaq üçün 50 000-də çox pərəstişkarı iştirak etmişdir. Mariya Brüsseldəki Notre-Dame de Laeken kilsəsinin həyətindəki məzarlıqda dəfn edilmişdir. Məzarının üsündə bu sözlər yazılmışdır: "Gözəllik, dahi və məhəbbətdir bu qadının adı."
Əli ibn Hüseyn əl-Haşimi
Əli ibn Hüseyn əl-Haşimi — — 1924–1925-ci illərdə hakimiyyətdə olmuş Hicaz krallığının ikinci kralı. Haşimilərin Hicazda sonuncu kralı.
Həyatı
Əli ibn Hüseyn, Hicazın birinci kralı Hüseyn ibn Əlinin böyük oğlu idi və Qalatasaray liseyini bitirmişdi.
Birinci dünya müharibəsində atası Hüseyn ibn Əli ingilisləri dəstəklədi. Müharibədən sonra Ərəbistan yarımadasında müstəqil Hicaz krallığını yaratdı və oğulları Abdulla İordaniya, Feysəl isə Suriya-İraq kralı oldu. Böyük oğlu Əli isə özünün varisi elan etdi.
1924-cü ilin mart ayında Hüseyn ibn Əlinin özünü müsəlmanların xəlifəsi elan etməsi Hicaz krallığı ilə Nəcd əmirliyi arasında münaqişəyə səbəb oldu. Müharibə Hicaz üçün çox uğursuz oldu. 1924-cü ilin oktyabrında Hüseyn ibn Əli taxtdan Əlinin xeyrinə əl çəikdi.
Əli Ciddəyə tərəf çəkildi və nəticədə Nəcd əmirliyi Məkkə və Mədinə şəhərlərini ələ keçirdi. 1925-ci ildə Nəcd əmirliyi ilə Böyük Britaniya arasında müqavilə imzalandı. Bu müqavilə ilə ingilislər Nəcdin Hicazı zəbt etməsini təsdiqləyirdilər. 22 dekabr 1925-ci ildə Ciddə təslim oldu. Hicazın sonuncu Haşimi kralı Əli ailəsi ilə birlikdə İraqa qardaşı Feysəl ibn Hüseynin yanına getdi.
1935-ci ilin fevralın 13-də Bağdadda öldü.
Ailəsi
Əli ibn Hüseyn, 1906-cı ildə Məkkə şərifi əmir Abdullah ibn Məhəmməd Paşanın qızı Nəfisə xanım ilə evləndi. Bu evlilikdən onun dörd qızı və bir oğlu dünyaya gəlmişdir.
Aqraxan siyənəyi
Yayılması
Orta və Şimali Xəzərin şərq hissəsindən, Volqa deltası qarşısında şirinləşmiş sahədən başqa Aqraxan siyənəyi Xəzərin hər yerində rast gəlinir.
Morfoloji əlamətləri
D III-IV 13-15,A III 16-20 şüa olur. Qəlsəmə dişcikləri düzdür.Onların sayı 26-41,orta hsabla 32,2-dir.Bədəni nisbətən hündürdür,açıq rənglidir.Rostrum kütdür.Qəlsəmə qapağı gerisində adətən bir qara ləkə olur.Uzunluğu 29-33 sm-dir. Üzgəcləri ,başı,bel tərəfi az piqmentlənmişdir.Pulcuqları iri,nazik və tez qopandır. Üst çənə göz ortası şaqulinin arxasına keçir,alt çənə ya üst çənəyə bərabərdir,ya da yüngülcə irəli çıxır.Dişləri yaxşı inkişaf etmişdir.
Yaşayış yeri və həyat tərzi
Şortəlimsu balığıdır,çaylara girmir,nisbətən istiliksevəndir.Orta Xəzərdə kütləvi gedişləri 13-14° temperaturda müşahidə edilir.Başlıca olaraq kilkələr və başqa balıqlarla qidalanan yırtıcıdır.Kürütökmədən sonrakı dövrdə daha intensiv qidalanır.Yem obyektləri ardınca hətta qışda da yerdəyişmələr edir.
Çoxalması
3-4 yaşlarında cinsiyyət yetkinliyinə çatır.Kürüsü hissə-hissə yetişir,kürü tökməsi may-iyun aylarında suyun temperaturu 20° olduqda müşahidə edilir.Kürülərin sayı 49 mindən 370 minə qədər olub,orta hesabla 203 mindir.Kürü yarımpelagikdir,suyun dibyanı laylarında üzür.19-21° temperaturda inkişaf müddəti 37 saata yaxındır. Kürü tökdükdən sonra sürətlə qidalanmağa başlayır.
Təsərrüfat əhəmiyyəti
Böyük vətəgə əhəmiyyətinə malikdir.Brajnikov siyənəkləri arasında ikinci yeri tutur.Hazırda ehtiyatları və uyğun olaraq tutulması da aşağı düşmüşdür.Aqraxan siyənəyi ehtiyatlarının artırılması üçün başqa tədbirlərlə yanaşı çoxalma dövründə ovlamanı azaltmaq da vacibdir.
Jannett adası
Jannett adası — De-Lonq adalarında Şərqi Sibir dənizində Yeni Sibir adalarının cənub-şərqində yerləşir. Sahəsi 3,3 km², hündürlüyü 351 metr təşkil edir. İnzibati cəhətdən Saxa Respublikasında yerləşir.
Adada yaşayış yoxdur. Əsasən qumdan təşkil olunmuşdur. Ada 1879–1881 illərdə amerikan qütb araşdırmaçısı De-Lonun ekspedisiyası zamanı tərəfindən kəşf edilmişdir. Ada Jannett gəmisinin şərəfinə adlandırılmışdır.
Kvadrat (film, 2017)
Kvadrat  — rejissor Ruben Estlundun 2017-ci ildə çəkdiyi film. Qızıl Palma Budağı mükafatı laureatı (2017).
1976 Yay Olimpiya Oyunları
thumb|right|Olimpiyadaya həsr olunmuş poçt markası
Qaston Orleanski (1608-1660)
Qaston Orleanski —
Aşağı Saral (Əlmehdi)
Aşağı Saral - İranın Qərbi Azərbaycan ostanının Nəqədə şəhristanının Məhəmmədyar bəxşinin, Əlmehdi dehestanında kənd.
Tarix
1980-ci ilin Noyabr ayının 25-ci günündə bölgədə fəaliyyət göstərən radikal Kürd terrorçuları, etnik Azərbaycanlıların yaşadığı Yuxarı Saral və Aşağı Saral kəndlərinə hücuma keçərək; adı çəkilən kəndləri müxtəlif çaplı silahlarla atəş tutmuşlar. Kəndlilərin həmin ərazini tərk etməsi ilə terrorçular iki günlük bir müddət üçün Yuxarı Saral və Aşağı Saral kəndlərini ələ keçirərək tamamilə yandırmışlar. Noyabr ayının 27-ci günündə həmin ərazilər terrorçulardan təmizlənərək, bu iki kəndin Türk kökənli yerli əhalisi öz yurdlarına dönə bilmişlər.
Əhalisi
2006-cı il məlumatına görə kənddə 118 nəfər yaşayır (20 ailə). Əhalisi etnik azərbaycanlıdır və azərbaycan dilində danışır.
Emilia perrieri
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
İrimeyvə çiyələk ağacı
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbiətdə növlər Aralıq dənizi və Batı Avropa, o cümlədən Şimal-Qərbi Fransiya və İrlandiyanı əhatə edir. İrlandiyanın cənub-qərbindəki mövcudluğu ilə də İrlandiya çiyələk ağacı olaraq da bilinir.
ABŞ, xüsusən Kaliforniyada ən çox yayılmış dekorativ bitkilərdən birinə çevrildi. Həm də Krımın Cənubi sahilində yaxşı böyüyür, sağ dəyirmi və ya oval böyüyür.
Bioloji təsviri
Arbutus 5–10 m hündürlüyü olan bir kol və ya ağacdır, bəzən 15 m-ə qədər böyüyür və gövdə diametri 80 sm-ə qədərdir. Qabıq qırışıqdır, tünd qəhvəyi rənglidir. Yarpaqları, üst və alt çılpaq, parlaq top tünd yaşıl yüngül 1,8-3,4 sm geniş bucaqlı, parlaq tünd yaşıl, uzunluğu 4.5-10 sm, bazasına, uzunsov-oval var uzunluğu 0.4-1.5 sm saplaqlarından.
Çiçəklənmələr çılpaq baltalar ilə təxminən 5 sm uzunluğunda paniküle edir. Pedikellərdə 2–3 mm uzunluğunda palıd bracts sinüslərində çiçəklər. Calyx düzbucaqlı, 5 dəyirmi, qısa siliat sepals; corolla ovate-larva, 0,7-1 sm uzunluğunda, dar, ağ və ya çəhrayı bükülmüş, mumlu, qısa dişlərlə.
Kiçik pişiklər
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan yarımfəsiləsi.
İrimeyvə çiyələk ağacı
İstifadəsi
XIX əsrin əvvəllərindən Rusiyada qədim dövrlərdən mədəniyyətdədir.
Kiçik pişiklər
Təsnifatı
thumb|right|250px|Oselot
İrimeyvə çiyələk ağacı
İstifadəsi
Meyvə yeməlidir; cem və likyorlar əldə etmək üçün istifadə olunur (məsələn, Portuqaliya Medronho).
Xüsusilə acidic torpaqlarda quru yamaclarda heyvandarlıq üçün qiymətlidir.
Fetus böyük, globoz, papilliform-tüberküllü, multisyma drupe qırmızı rəngli, 1-2 sm diametrdədir.
Qərbi Yunanıstan
Qərbi Yunanıstan —   periferiya,  Yunanıstanın inzibati-ərazi vahidi. Yerli rəhbərliyin regional idarəsi və inzibati bölmənin bir hissəsidir. 2011-ci ildən etibarən "Kallikratis" proqramına əsasən Peloponnes, Qərbi Yunanıstan və İon adaları desentralizasiya idarəsinə daxildir. Peloponnes yarımadasının şimal-qərb hissəsini və mərkəzi Yunanıstanın qərb hissəsini əhatə edir. 2011-ci il əhalinin sayı nəfər təşkil edirdi. Sahə kvadrat kilometrdir. Kvadrat kilometr başına 59.89 adam sıxlığı. İnzibati mərkəzi — Patras.
Yerli Hakimiyyət haqqında 1622/86 saylı Qanuna əsasən 1987-ci ildə təsis edilmişdir. Axeya, Elida və Etoliya və Akarnaniya periferiyaya daxil olan nomlar.
Eugenia salamensis
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Rəf (kompüter)
Rəf – kompüter və (və ya) şəbəkə avadanlıqlarını quraşdırmaq üçün metal konstruksiyadır. Taxçaların eni, adətən, 19 və ya 23 düym olur (19 düym = 48.26 sm, 23 düym = 58.42 sm).
Rəfə quraşdırılmış (en. rack-mounted) – standar enli metal karkasa, yaxud bölməyə quraşdırılmaq üçün düzəldilmiş avadanlıq elementidir.
thumb|right
Suxoy Su-34
Suxoy Su-34 (NATO kod adı: Super Flanker) — döyüş təyyarələri taktiki bombardman üçün müasirləşdirilmiş Su-27 modelinin iki nəfərlik versiyası. İki pilotun yan-yana oturduğu və eyni vəzifəni yerinə yetirə biləcək xüsusi bir dizayna sahibdir. İlk uçuşu 1993-cü ildə reallaşdırılıb və 1997-ci ildən etibarən istifadə edilməyə başlanılıb. Su -34 döyüş təyyarələri Sibir bölgəsində fəaliyyət göstərən Suxoy Holding-ə aid Novosibirsk şirkəti tərəfindən istehsal edilir. Rusiya Hava Qüvvələri şirkətlə bağladığı müqavilədə 2020-ci ilə qədər 124 ədəd Su-34 təyyarəsinin alınacağını açıqlayıb.
Rusiyanın əlində 2015-ci il məlumatına görə 80-dan çox Su-34 var. Onlardan 15-i Suriyadadır. Su-34 havadan atılan “AA-12” raketləri təchiz edilib. 2014-cü ilin ilin mart ayında alınan 4++ nəsil təyyarələr köhnə Suxoy Su-24 Fencer-in yerini alacaq.
İnkişaf etdirilmə Prosesi
Yaşanan bəzi qeyri-müəyyənliklər layihəsinin başlamasını geciktirdi. İrəli-geri hərəkətli qanad quruluşuna sahib Su-24'lərin yerinə daha fərqli və kompleks vəzifələrdə istifadə edilmək üzrə 1980-ci illərin ortalarından etibarən inkişaf etdirilməsinə başlandı. Təyyarənin istehsal prosesində manevr, uçuş məsafəsi və faydalı yük daşımada daha yaxşı olan Su-27'lərin əsas alınması qərara alınıb. Əslində isə əsas alınan təyyarə Suxoy Su-237K'nın təlim modeli olan T10KM-2 idi. İdarə içində T-10V olaraq bilinən inkişaf prosesi, Sovetlərin dağılma təhlükəsi müddətində yaşanan siyasi qarışıqlıq nəticəsində təyyarə proyektiylə eyni aqibəti paylaşaraq silindi. 1990-ci ilin avqust ayında TASS (Sovetlər Birliyi Teleqraf Agentliyi), Tbilisi təyyarə yaxınlaşmaqda olan bir təyyarənin şəklini çəkdi. Sonralar bu təyyarə, Qərb kəşfiyyat xidmətləri tərəfindən səhvən, ilk uçuşu Anatoli İvanov tərəfindən 13 Avqust 1990-cı ildə edilən Su-27KU olaraq təqdim edildi. Təyyarənin inkişaf prosesi hər nə qədər donanma üçün hazırlanması düşünülən cüt kreslolu SU-27KUB təlim təyyarəsinin inkişaf prosesi ilə parallellik daşısa da, iki təyyarənin bir-biriylə çox da bir əlaqəsi yox idi. Uçuş testləri 1990-cı ildən 1991-ci ilə qədər davam etdi.