cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dome Fuci (Antarktika stansiyası)
Dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 3810 metr təşkil edir. Bu stansiya Şərqi-Antarktika buz silsiləsinin üzərində yerləşən hündürlüyü yüksək olan ikinci stansiyadır.
İqlimi
Stansiyanın yerləşdiyi ərazinin yüksəkliyi səbəbindən dünyanın ən soyuq bölgələrindən biridir. Yayda stansiyanın yerləşdiyi ərazidə yayda −30°S, qışda isə hətta −80°S qədər enir. Orta illik temperatur 54,3°S olur, bu göstərisi 3° Vostok stansiyasından isti göstəricidir. Əlçatmazlıq qütbündən isə 3,5° yuxarıdır. İyul ayında orta temperatur −74°S, dekabr və yanvar aylarında isə −35°S təşkil edir. Stansiya soyuq səhra ərazisində yerləşir. İllik yağıntının miqdarı cəmi 25 mm-dir. Yağıntı əsasən kristal buz şəklində düşür
8 dekabr 2013 ildə stansiya tərəfindən bir açıqlama verilmişdir. Bura deyilirdi ki, 3 avqust 2004-cü ildə stansiya Dünyada ən aşağı temperaturu qeydə almışdır. Bura havanın temperaturu −91,2°S təşkil etmişdir. Bu isə ən aşağı temperatur kimi qeydə alınan −89,6°S temperaturdan 2° aşağı olmuşdur. −89,6°S temperaturu Sovet alimləri tərəfindən Vostok stansiyasında 21 iyul 1983 ildə qeydə alınmışdır. Bununla belə bu temperaturun qeydiyyatı birbaşa deyil sputnikdən əldə edilmiş məlumatlar əsasında bildirilmişdir. Rusiya Antarktika ekspedisiyasının rəhbərliyi bu temperaturun ən aşağı temperatur kimi, qeydə alınmasını düzgün hesab etməmişlər.
Stansiya Fuci
Antarktik stansiya ( 1995-ci ilin yanvarında ""Dome Fuci" müşahidə bazası" kimi (, təşkil edilmişdir. 1 aprel 2004-cü ildən isə ""Dome Fuci" stansiyası" adlandırılır. Stansiyanın coğrafi koordinatları: -77.31667°N, 39.7°W. Stansiyadan 1000 km aralıda Yaponiyanın "Şova" qütb stansiyası yerləşir. Ümumilikdə Yaponiyanın Antartidada 5 stsnsiyası fəaliyyət göstərir. Stansiya 3796 metr hündürlükdə yerləşməsi ilə dünyanın bü göstərici baxımından ikinci stansiyasıdır.
Qlyasioloji araşdırmalar
1995-ci ilin avqust ayından başlanan buzun qazilması 1996 ilin avqust ayına qədər davam etmişdir. Burada buzun qalınlığı 2503 m təşkil edir. Dib buzunun yaşı 340 min il qiymətləndirilir
İkinci dəfə buzun dərininə qazılması 2003-cü ildən başlanılır. Ancaq qazılmalar ancaq yay ayları aparıldığından dibə 2007 ildə çatılır. Bu dəfə dərinlik 3035,22 m təşkil edirdi. Dibdən çıxan buzun yaşı 720 min il olaraq qiymətlədirilir
Hazırəhmədli
Toponimikası
Hazırəhmədli kəndi Gəncə-Qazax düzənliyindədir. Oykonim qızılbaşların zülqədər tayfasının hazırlı qolunun və həmin qolun əhmədli tirəsinin adını əks etdirir. Etnotoponimdir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 1056 nəfər əhali yaşayır.
Impera
Impera – ERA qrupunun debüt albomu olan Era albomundan çıxarılmış ilk promo sinql.
Sinqı 7 oktyabr 1996 – cı ildə Fransada satışa çıxarılmışdır.
Şuştər
Şuştər — İranın Xuzistan ostanının şəhərlərindən biri və Şuştər şəhristanının mərkəzidir.2006-cı il əhalinin siyahıya alınmasına əsasən, şəhərin əhalisi 94,124 nəfər və 21,511 ailədən ibarət idi.
I Seyfəddin Qazi
I Seyfəddin Qazi (1100 - 1149)—Zəngilər sülaləsindən Mosul atabəyi, hökmdar.
Bulbophyllum aristatum
(Bulbophyllum aristatum) — fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
I Seyfəddin Qazi
Həyatı
1146-cı ildə Caber qalasının fəthi zamanı İmadəddin Zəngi öldürüldü. Atabəyin öldürülməsi böyük Zəngilər dövlətinin də parçalanması demək idi. Onun ölümündən sonra dövlət iki oğlu - Nurəddin Mahmud Zəngi və Seyfəddin Qazi arasında bölüşdürüldü. Nurəddin Mahmud Suriyanın idarəçiliyini öz üzərinə götürdü və Hələb şəhərini də özünün paytaxtı elan etdi. Seyfəddin Qazi isə Əl-Cəzirə bölgəsinə sahiblənib Mosula da başşəhər statusu verdi.
Bulbophyllum aristatum
Arealı
Bulbophyllum aristatum növü Meksikadan Venesuelaya qədər, həmçinin Karib hövzəsində yayılmışdır.
I Seyfəddin Qazi
Həyatı
Beləliklə, yaranması böyük tarixi bir hadisə olan Zəngilər dövləti iki yerə parçalandı. Bəziləri bu parçalanmadan istifadə edib bu torpaqları öz hakimiyyətləri altına almağa çalışdı. O cümlədən, Səlcuq şahzadələrindən Alp Arslan ibn Mahmud atabəyliyin idarəsini ələ keçirmək məqsədilə yürüş etdi. Amma Seyfəddin Qazi bu yürüşün qarşısını almağa nail oldu. O daha sonra qardaşı Nurəddinlə razılaşma əldə etdi və Mosula gələrək atasının yerinə keçdi. İki qardaş arasında əldə olunan ittifaq isə dövlətin daha da qüdrətlənməsinə imkan verdi. Zəngilər növbəti dəfə istilalara başladılar. Hələb bölgəsinin idarəçiliyi tamamilə ələ alındıqdan sonra Seyfəddin Qazi səliblərin işğal etdiyi bölgələri istila etdi. Bundan sonra isə, əsrlər öncə Assurlar tərəfindən deportasiya olunduqları Ərsaq (Qarabağ) bölgəsinə gəlib çıxdılar.
1149-cu ildə Seyfəddin Qazinin Mosulda vəfat etməsindən sonra onun taxtına qardaşı Qütbəddin Mövdud sahib çıxdı.
Şahmat olimpiadası
Şahmat Olimpiadası - hər iki ildən bir keçirilən beynəlxalq şahmat turniri.
Turnirin əsası 1924-cü ildə Parisdə qoyulmuşdur. Amma ilk iki turnir qeyri-rəsmi olmuşdur. Rəsmi turnir ilk dəfə 1927-ci ildə Londonda keçirilmişdir. Hazırda yarış FİDE-nin təşkilatçılığı ilə baş tutur.
1976-cı ildə siyasi səbəblər üzündən turnirin İsrailin Hayfa şəhərində keçirilməsinə etiraz əlaməti olaraq bəzi dövlətlər yarışdan imtina etmiş və Liviyanın paytaxtı Tripolidə qeyri-rəsmi turnir keçirmişdirlər.
2016-cı ildə turnir Azərbaycanın paytaxtı Bakıda, 2018-ci ildə isə Gürcüstanın Batumi şəhərində keçiriləcəkdir.
İterzen
İterzen, Almaniya nın Şlezviq-Holşteyn vilayətində bir şəhər. 17.865 nəfərdir (31.12.2006).
Araxus
Araxus - İrəvan əyalətinin Qırxbulaq nahiyəsində kənd adı.
Toponimikası
Araxus -"Kəndin başqa adı Başköydür" 1. Azərbaycan dilindəki ara (yer) və qədim türk dillərindəki küz "payız (otlağı)" sözlərindən ibarətdir. 2. Toponim türk dillərində örək "qala" sözündən və "us" şəkilçisindən ibarətdir. Mənbədə kəndin Qatar-Göl monastrına mənsub olması qeyd olunmuşdur.
Rhodanthe manglesii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Atırau
Atırau (, çayının delta deməkdir) — Qazaxıstanın qərbində, Xəzər dənizinin şimalında, Ural çayınin sahilində yerləşən şəhər. Qazaxıstanın neft paytaxtı.
Vinko Paradzik
Vinko Paradzik ( 9 oktyabr 1992) — İsveçli suya tullanan. Vinko Paradzik İsveçi 2019-cu ildə XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Vinko Paradzik birinci dəfə Dünya Çempionatına 2019-cu ildə qatıldı. O, Kvanjuda baş tutan XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 1 m tramplin yarışlarında təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 326.40 xal toplayaraq 20-ci yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Zübeydə Sultan
Zübeydə Sultan (Osmanlıca: زبيدي بن أحمد - ساليس) (d. 29 mart 1728 - ö. 4 iyun 1756) — 23-cü Osmanlı sultanı III Əhmədin qızı.
Həyatı
Zübeydə Sultan 1728-ci ildə İstanbulda dünyaya gəlmişdir. Atası III Əhməd, anası isə xanımlarından Əminə Musəllin Qadınəfəndidir. Hələ 2 yaşında atası taxtdan endirilmiş, bu səbəblə bütün bacı-qardaşları kimi Köhnə sarayda yaşamağa başlamışdır. Buna baxmayaraq atasından sonra taxta çıxan əmisi oğlu Sultan Mahmud ona qarşı olduqca mülayim olmuşdur. Hətta 1747-ci ilin avqustunda onun adına sahildə bir köşk də inşa etdirmişdi.
6 yanvar 1748-ci ildə Anadolu bəylərbəyi Süleyman Paşa ilə nigahlansa da, nişandan bir neçə ay sonra paşa vəfat etdi. Çox keçmədən 16 dekabr 1748-ci ildə qapıçılar kəndxudası Numan ağa ilə evləndirildi. Nigahın ardından Numan ağa vəzir liklə Saloniki valisi təyin edildi. Cütlüyün toy mərasimi 6 yanvar 1749-cu ildə İstanbul da baş tutdu. Əri uzun müddət müxtəlif əyalətlərdə xidmət etdi.
Sultan Əhmədin digər qızları kimi Zübeydə Sultan da gənc yaşda 1756-cı ildə vəfat etdi. Cənazəsi Yeni məsciddə dəfn olundu.
Riyazi statistika üsulu
Riyazi statistika üsulu vasitəsilə çoxillik müşahidə məlumatlarının təhlili işləri yerinə yetirilir. Bu üsullar daha geniş iqlimşünaslıqda və hava proqnozlarının hazırlanmasında istifadə olunur. Son dövrlərdə müasir güclü statistika üsullarını tətbiq etməklə atmosferdəki mürəkkəb proseslər arasındakı əlaqələrin daha dəqiq öyrənilməsi istiqamətində böyük tədqiqatlar aparılmışdır.
Xarici keçidlər
SİNOPTİK METEOROLOGİYA
Şоrtəpə yаşаyış yеri
Şоrtəpə yаşаyış yеri — Tunc və Dəmir dövrünün аbidəsidir. О, İbаdullа kəndindən cənub-şərqdə yеrləşir. Yаşаyış yеri ilk dəfə 1934-cü ildə qеydə аlınmışdır. Abidə ətrаf yеrlərə nisbətən 1,5-2 m hündürlükdə оlаn оvаl təpədən ibаrətdir. Sаhəsi 1500 kv.m-dir. 1934-cü ildə yаşаyış yеrinin ərаzisində kаnаl qаzılаrkən mədəni təbəqə dаğıdılmış iribuynuzlu hеyvаn bаşı fоrmаsındа hаzırlаnmış оcаq qurğusu və bоyаlı qаblаr аşkаr еdilmişdir. 1936-cı ildə Ə.K.Ələkbərоv Şоrtəpədə kəşfiyyаt qаzıntısı аpаrmış və mədəni təbəqəni 3 m dərinliyədək tədqiq еtmişdir. Tədqiqаt nəticəsində dörd mədəni təbəqə аşkаr оlunmuşdur. Birinci təbəqə Kür-Araz mədəniyyətinə аiddir. Bu təbəqədən iribuynuzlu hеyvаn bаşı fоrmаsındа və nаlşəkilli fоrmаdа hаzırlаnmış оcаq qurğulаrı аşkаr оlunmuşdur. İkinci təbəqədə Оrtа Tunc dövrü üçün хаrаktеrik оlаn bоyаlı və sаdə qаblаr, üçüncü təbəqədə isə dаş qutu tipli qəbirlər və uzunbоğаz çəkmə fоrmаsındа оlаn gil qаb аşkаr еdilib. Bu qəbirlər çаy dаşlаrındаn qurulmuş və dördkünc fоrmаlı olmuşdur. Həmin qəbirlər tədqiq еdilərkən qаrа rəngdə bişirilmiş gil qаblаr tаpılmışdır. Bеlə kеrаmikа Sоn Tunc və Erkən Dəmir dövrü üçün хаrаktеrikdir. Dördüncü təbəqə 0,3-0,9 m dərinlikdə yеrləşir. Bu təbəqədə uşаğа və yаşlı аdаmlаrа аid tоrpаq qəbirlər tаpılmışdır. Qəbirlərdən mаddi mədəniyyət qаlıqlаrı аşkаr еdilmədiyindən оnlаrın dövrü müəyyənləşdirilməmişdir. Sоn zаmаnlаr Şоrtəpənin üst təbəqəsinin dаğıntıyа məruz qаlmаsı nəticəsində burаdаn Sоn Аntik dövrə аid çəhrаyı rəngli küpələr аşkаr еdilmişdir. Оnlаrın üzəri qırmızı аnqоblа örtülərək yахşı cilаlаnmışdır. Gövdəsi uzunsоv, qаbаrıq аğzının kənаrı isə yаnlаrdаn içəriyə dоğru bаtıqdır. Аğzının kənаrındаn gövdəsinin yuхаrı hissəsinə birləşən lеntşəkilli qulpu vаrdır. Qаblаrın хаrici səthi cilаlаnmışdır. Аşkаr оlunmuş tаpıntılаr burаdа Аntik dövrə аid nеkrоpоlun оlduğunu göstərir. 1986-1987-ci illərdə аpаrılmış tədqiqаtlаr nəticəsində Şоrtəpə yаşаyış yеrində Erkən Dəmir dövrünə аid хеyli gil qаb sınıqlаrı tоplаnmışdır. Оnlаr əsаsən kаsа tipli qаblаrdаn ibаrət оlub silindrik-kоnusvаri və bikоnus fоrmаlıdır. Qаblаr хаricdən yüngülcə cilаlаnmışdır. Bеlə qаblаr Nахçıvаnın Erkən Dəmir dövrü kеrаmikаsı üçün хаrаktеrikdir. Аpаrılmış tədqiqаtlаrа əsаsən bеlə hеsаb еtmək оlаr ki, Şоrtəpə yаşаyış yеrində həyаt uzun müddət dаvаm еtmiş. Erkən Dəmir dövründə yаşаyış yеri öz əhəmiyyətini itirmiş və qəbirstаnlıq kimi istifаdə оlunmuşdur. Tədqiqаtlаrın nəticələrinə əsаslаnаrаq yаşаyış yеrini е.ə. IV-I minilliyə, burаdа sаlınmış Аntik nеkrоpоlu isə eramızın ilk əsrlərinə аid еtmək оlаr.
İncə dərəsi
300px|thumbnail|right|İncə dərəsindən mənzərə
İncə dərəsi — Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun qərbində, Gürcüstanla sərhəd hissəsində yerləşən vadi, dərə.
Dərə Aslanbəyli (Əli bayramlı), Qaymaqlı və Kəmərli kəndlərini əhatə edir. Ən böyük kəndi Aslanbəyli kəndidir. Bu 3 kəndin əhalisi etnoxronim kimi, İncəlilər adlandırılır.
İncə dərəsi Qazax rayonunun - tarixi bilən və haqqa qulluq göstərən hər kəsin etiraf etdiyi kimi mənəviyyatımızı, xüsusən, ədəbiyyatımızı qoruyan və indi də qorumağa can atan zəngin ənənələrə malik bu ulu bölgənin unikal bir elidi. Özünəməxsus təbiəti, yaşam tərzi olan, özü özunün içinə çəkilmiş bu məkandan olan böyük titullu xalq şairləri, yazıçı və publisistlər, məşhur aşıqlar vardır. Azərbaycan musiqi folklorunun nümunəsi olan "Qım-qıma" da incə dərəsiylə bağlıdır.
Etimologiya
İncə dərəsinin adı qədim türk tayfası olan "İncu" tayfasının adından yaranmışdır.
Tarixi
Qədimdə burada İncu (Aslanbəyli kəndi), Kimer (Kəmərli kəndi) və Qamak (Qaymaqlı kəndi) tayfaları yaşamışdır. Bunlardan ən qədimi "İncu" tayfasıdır.
Əhalisi
Əhalisi 9471 nəfərdir(2015). Aslanbəyli (4141) nəfər, Kəmərli (3151) nəfər, Qaymaqlı (2179) nəfər.
Kənd təsərrüfatı
Kənd təsərrüfatının əsasını əkinçilik, heyvandarlıq, taxılçılıq, tərəvəzçilik, bağçılıq və üzümçülük təşkil edir.
Larş (Yuxarı Provans Alpları)
Larş (, L'Archa) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Barselonnet kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Barselonnet.
INSEE kodu — 04100.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 72 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
İqtisadiyyat turizm və kənd təsərrüfatına əsaslanır.
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 42 nəfər (15-64 yaş) arasında 27 nəfər iqtisadi fəal, 15 nəfər fəaliyyətsiz olmuşdur (fəaliyyət göstərici 64.3%, 1999-cu ildə 67.3%). 27 aktiv adamdan 26 nəfəri (12 kişi və 14 qadın) işləyir, 1 qadın işsizdir. 15 hərəkətsiz 7 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 3 nəfər təqaüdçü, 5 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Çikaqo əmtəə birjası
300px|thumbnail|Çikaqo əmtəə birjasının binası Çikaqo əmtəə birjası — dünyada ən böyük birja hesab olunur.
1848-ci ildə yaradılmışdır.
Bu birjada fyuçers müqavilələrinin 37 və opsion müqavilələrinin 39 növü üzrə əməliyyat baş verir. 1998-ci ildə 218 mln fyuçers və 61 mln opsion müqavilələri bağlanılmışdır. Ticarətin əsas obyektlərinə daxildir: dənli (buğda, qarğıdalı, yulaf, soya paxlası), zeytun, yanacaq (neft, mazut, benzin), broyler, faner, qiymətli metallar (qızıl və gümüş), ABŞ-nin xəzinə biletləri və istiqraz vərəqələri, bələdiyyə istiqraz vərəqələri, səhm və istiqraz vərəqələrinin indeksləri. Bu 1975-ci ildə faizli fyuçerslərlə ticarətlə başlamış, hökumət ipoteka assosiasiyasının ipoteka sertifikatlarıüzrə müqavilələr, 1977-ci ildə isə ABŞ-nin dövlət borcunun istiqraz vərəqələri üzrə müddətli müüqavilələrin alğı-satqısını aparan birinci birja olmuşdur.
Həmənli
Həmənli — Azərbaycan Respublikasının Goranboy rayonunun Qaramusalı kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 7 fevral 1991-ci il tarixli, 54-XII saylı Qərarı ilə Goranboy rayonunun Xınalı kənd Sovetindən Həmənli kəndi Qaramusalı kənd Sovetinin tərkibinə verilmişdir.
Toponimikası
Yerli əhalinin məlumatına görə, kəndin adı mənşəcə Qazax mahalından olan həmənli nəslinin burada məskunlaşmasından yaranmışdır. Həmənlilər keçmiş Gəncə xanlarının nəslindən olub, Qaramusalı kəndində yaşayan Məmməd xana məxsus Xanlıq adlanan bu ərazidən ilxı saxlamaq üçün qışlaq kimi istifadə edirdilər. Sonralar həmənlilər bu ərazini xandan satın alaraq XIX əsrdə burada daimi məskunlaşmışlar.
Coğrafiyası və iqlimi
Kənd Kürəkçayın sahilində, Gəncə-Qazax düzənliyində yerləşir.
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kənddə 199 nəfər əhali yaşayır.
Qаrаbulаq nеkrоpоlu
Qаrаbulаq nеkrоpоlu — Erkən Dəmir dövrünün аbidəsidir. Nеkrоpоl Mахtа kəndindən şimаl-şərqdə, Naxçıvan-Sədərək şоsе yоlunun sаğ tərəfində yеrləşir. Nеkrоpоlun ərаzisi 5 hеktаrdаn аrtıq sаhəni əhаtə еdir. О, cənub tərəfdə iri suvаrmа kаnаlı ilə məhdudlаşır. Nеkrоpоl 1988-ci ildə təsərrüfаt işləri görülərkən təsаdüfən аşkаr оlunmuşdur. Bu zаmаn dаğılmış qəbirlərdən gil qаblаr tоplаnmış və Şərur rаyоn tаriх-diyаrşünаslıq muzеyinə vеrilmişdir. Аrхеоlоji tаpıntılаr əsаsən bоz rəngdə bişirilmiş çаynik kаsа və bаnkа tipli gil qаblаrdаn ibаrətdir. Оnlаrın gilinə nаrın qum qаtılmış, yахşı bişirilmişdir. 1988-1989-cu illərdə nеkrоpоlun ərаzisində аpаrılаn kəşfiyyаt хаrаktеrli tədqiqаtlаr zаmаnı müəyyən еdilmişdir ki, Qаrаbulаq nеkrоpоlu kurqаn tipli аbidələrdən ibаrətdir. Kurqаnlаr yеr səthindən 1-1,5 m yüksəklikdədir. Kurqаnlаr kоnusvаri fоrmаdа оlub оturаcаğı düzgün оlmаyаn dаirə şəklindədir. Оnlаrın diаmеtri 3-5 m-dir. Kurqаnlаr bir-birindən хеyli аrаlıdа yеrləşir. 1989-cu ildə Qаrаbulаq nеkrоpоlundаkı kurqаnlаrın biri Аzərbаycаn ЕА Tаriх İnstitutunun аrхеоlоji еkspеdisiyаsı tərəfindən tədqiq еdilmişdir. Tədqiqаt zаmаnı müəyyən еdilmişdir ki, kurqаnlаrın qəbir kаmеrаlаrı dаş qutu tipli оlub, divаrlаrı iri dаşlаrdаn hörülmüşdür. Qаrаbulаq nеkrоpоlundаn аşkаr еdilmiş gil məmulаtı Nахçıvаnın Sоn Tunc və Erkən Dəmir dövrü аbidələri üçün хаrаktеrikdir. Аpаrılmış tədqiqаtlаrа əsаslаnаrаq Qаrаbulаq nеkrоpоlunu е.ə. I minilliyin əvvəllərinə аid еtmək оlаr.
Аşаğı Dаşаrх nеkrоpоlu
Аşаğı Dаşаrх nеkrоpоlu — Erkən Dəmir dövrünün аbidəsidir. О, Аşаğı Dаşаrх kəndindən şimаl-qərbdə yеrləşir. Nеkrоpоl hər tərəfdən əkin sаhələri, şimаl tərəfdən isə suvаrmа kаnаlı ilə məhdudlаşır. Оnun cənub tərəfində yеr səthindən 5 m hündürlükdə оlаn оvаl təpə vаrdır. Hаzırdа hеç bir yеrüstü əlаməti qаlmаmışdır. 1983-cü ildə nеkrоpоlun ərаzisində təsərrüfаt işləri görülərkən təsаdüfən bir nеçə tоrpаq qəbir dаğıdılmış və zəngin mаddi mədəniyyət qаlıqlаrı tоplаnmışdır. Tаpıntılаr hаzırdа Şərur rаyоn tаriх-diyаrşünаslıq muzеyində sахlаnılır. Аrхеоlоji mаtеriаllаr əsаsən gil qаblаr və оnlаrın sınıqlаrındаn ibаrətdir. Qаblаrın gilinə nаrın qum qаtılmış, bоz rəngdə yахşı bişirilmiş, bəzən üzərində qоnur rənglər sахlаnmışdır. Qаblаr içəridən yахşı hаmаrlаnmış, хаricdən isə cilаlаnmışdır. Tаpıntılаr piyаlə, pаrç və kаsа tipli qаblаrlа təmsil оlunmuşdur. Kаsа tipli qаblаr tаpıntılаr içərisində üstünlük təşkil еdir. Оnlаrın gövdəsi kоnusvаri оlub аğzı gеn, оturаcаğı yаstıdır. Bəzi kаsаlаrın аğzının аltı və оturаcаğı bаtıq хətlə əhаtələnmişdir. Kаsаlаrın аğzının kənаrındа şаquli dеşiyi оlаn qulаqcıqşəkilli çıхıntısı vаrdır. Оnlаrın bir qrupu хаricdən kоnnеlyur оrnаmеntlə nахışlаnmışdır. Pаrç tipli qаb аrmudu fоrmаdа оlub аğzının kənаrı bir qədər yаnlаrа dоğru əyilmişdir. Оnun bоğаzı dаr, gövdəsi qаbаrıq, оturаcаğı yаstı оlub, аğzının kənаrındаn gövdəsinin yuхаrı hissəsinə birləşən qulpu vаrdır. Bеlə kеrаmikа Nахçıvаn аbidələri üçün хаrаktеrikdir. Аşkаr оlunmuş mаtеriаllаrın аnаlizinə əsаsən Аşаğı Dаşаrх nеkrоpоlunu е.ə. 2-1 minilliklərə аid еtmək оlаr.
Elflər
thumb|Elflər şənlikdə Elflər ( — ) — alman-skandinav və kelt folklorunda sehrli xalq. "Alvla" və sidlər  adları ilə tanınır.
Müxtəlif miflərdə elflərin təsviri müxtəlifdir, ancaq bir qayda olaraq onlar gözəl, işıqlı, insana dost məxluqlardır. Ancaq onlar insanlardan daha hündür və gözəl təsvir olunur. Bununla belə insandan daha cəld və qüvvətlidir. Elflər 1000 ildən daha çox yaşayır. Buna görə də elflər ölümsüz qəbul olunur. Dağlarda və dənizlərdə olmaqdan xoşlanmazlar, əsasən meşəlikdə yaşayırlar.
Onlar bir qayda olaraq Avropa xalqlarının nağıllarının və fantastik əsərlərinin qəhrəmanlarıdır.
Filmlərdə elflər
Bir çox fentezi əsərlərdə və filmlərdə elflərə yer verilmişdir. Bunlardan ən məşhurları "Üzüklərin hökmdarı" və onun əsasında çəkilmiş film trilogiyası və həmin kainatla bağlı "Hobbit"  əsəri və əsasında çəkilmiş filmlərdir.
Riçard Trevitik
Riçard Trevitik ingilis ixtiraçısı və maşınqayırma mühəndisi olmuşdur. O praktikada tətbiq oluna biləcək ilk buxar lokomotivin düzəldilməsi üzrə çalışan pionerlərdən olmuşdur.
Uşaqlığı
Trevitikin atası mədən işçisi idi. O 5 bacının bir qardaşı kimi dünyaya gəlir. Kemricde mektebe gedir. Uşaqlıqdan idmana daha çox meyl göstərir. Uşaqkən o mədənlərdə tətbiq olunan su nasoslarını işlədən buxar maşınlarına baxarmış. Uzun müddət buxar maşınını düzəltmiş Vilyam Murdox onun qonşusu olmuşdur.
Trevitikin ilk iş yeri dağ mədəni olur. Tezliklə o məsləhətçi vəzifəsinə qədər yüksəlir. O Vatta lizens üçün pul ödəməmək üçün buxar maşınlarının təkmilləşdirilməsi və qurulması ilə məşğul olur. 1797-ci ildə o Ceni Heyli ilə evlənir. Onların altı uşağı olur.
Fəaliyyəti
Trevitik buxar maşınları üzərində işləyərək onların ölçüsünün kiçilməsinə və buxar qazanının gücünün artırılmaısna nail olur. yüksək təzyiqə malik buxar qazanının ixtirası onun ən vacib ixtirası sayılır.
1797-ci ildə Trevitik özünün ilk buxar maşınını düzəldir. Buxarın alınması üçün o közərmiş dəmir parçası götürür və onu alov borusuna daxil edir. 1801-ci ildə Kambornedə təkərlər üzərində hərkət edə bilən maşın düzəldir. Bu küçə buxar lokomotivi o dövrdə məlum olan Kunoun buxar avtomobili ilə yanaşı özü hərkət edən maşın sayılırdı. Bu maşının sürəti 8 km/saat idi.
Trevitikin bu maşında etdiyi yenilikdən biri də yanacaqadn əmələ gələn tüstünün xüsusi boru vasitəsilə xaric edilməsi idi. Bu boru daha çox enerji əldə etməyə imkan verirdi. 1803-cü ildə Trevitik maşınını təkmilləşdirərək özü hərkət edən nəqliyyat vasitəsi düzəldir. "London Steam Carriage" adlanan bu buxar maşınında sərnişinlərin əyləşməsi üçün yer nəzərdə tutulmuşdur. Bu maşın ictimaiyyətin böyük marağına səbəb olsa da, baha başa gəlməsi onun geniş yayılmaısna maneçilik törədirdi. thumb|London Steam Carriage
Trevitik düzəltdiyi lokomotivi bir dəmir istehsal edən zavoda satır. O öz yüksək təzyiqə malik buxar maşınını hərkətli gövdəyə birləşdirərərk lokomotiv düzəldir. Bu lokomotiv 10 t dəmiri 15,7 km məsafəyə dartma qabiliyyətinə malik idi.
Bu lokomotivin işləməsinə baxmayaraq o böyük uğur qazana bilmir. Çünki böyük ağırlığa malik olan bu lokomotiv at arabası üçün düəldilmiş dəmir yoluna uyğunlaşdırılmışdır. Beş aydan sonra bu lokomotivin fəaliyyəti dayandırılır. Maşın stasionar olaraq istifadə edilir.
Kor Şahmat Olimpiadası
Kor Şahmat Olimpiadası korlar üçün beynəlxalq şahmat yarışıdır. Yarışda komandalar bir-birilərinə qarşı oynayırlar, hər 4 ildən bir keçirilir və Beynəlxalq Brayl Şahmat Assosasiyası tərəfindən maliyyələşdirilir. Gözdən əlillər arasında keçirilən ən böyük idman yarışıdır.
Tarix
1958-ci ildə Almaniyanın Raynbraytbax şəhərində keçirilən korlar üçün şahmat turniri korlar üçün şahmat olimpiadasının keçirilməsi üçün ilk təşəbbüs idi. Turnirin qalibi Beynəlxalq Brayl Şahmat Assosasiyasının qurucusu Reqinald Volter Bonham oldu.
İlk rəsmi Kor Şahmat Olimpiadası 1961-ci ildə Almaniyanın Meşed şəhərində keçirildi. Yarışda 8 komanda 122 oyun keçirdi və Yuqoslaviya komandası qalib gəldi.
3-cü Kor Şahmat Olimpiadası 1968-ci ildə İngiltərənin Weymouth şəhərində keçirildi, 20 komanda yarışdı. Yarışın qalibi Rusiya komandası oldu, Yuqoslaviya komandası isə ikinci yeri tutdu.
2008-ci ildə 13-cü Kor Şahmat Olimpiadası Giritdə keçirildi və 34 komanda yarışdı.
Yıgevamaa
Yıgevamaa ( və ya Jõgeva maakond) — Estoniyanın şərqində vilayət. Vilayətin paytaxtı Yıgevadır. Sahəsi 2 603 km², əhalisi 37 525 min nəfərdir.
Şəhər və icmalar
miniatur Yıgevamaa vilayəti 3 şəhərdən (estn. linnad) və 10 icmadan (vallad) ibarətdir.
Əhali
Yıgevamaada estonların faiz nisbəti digər vilayətlərlə müqayisədə daha çoxdur: beləki, Estonlar əhalinin 90,2 %, ruslar 7,6 %, ukraynalılar, finlər və digərləri 2,2 % (beloruslar, almanlar, tatarlar, ermənilər v.d.)
Şəhərlər
Tallin Universiteti
Tallin Universiteti (Tallinna Ülikool – TLÜ) — Estoniyanın paytaxtı Tallin şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi; ölkənin üç ən qabaqcıl ali təhsil ocaqlarından biridir.
Tarixi
Tallin Universiteti 18 mart 2005-ci ildə bir sıra ali məktəb və araşdırma institutunun birləşməsi nəticəsində yaradılmışdır. Həmin qurumlar bunlar idi:
Hazırda ölkənin ən sürətli böyüyən universiteti olmaqla sosial elmlər və bəşəri elmlərdə yüksək, fənn və təbiət elmlərində isə sürətlə inkişaf edən ali məktəbdir.
Kitabxanası
Universitetin zəngin kitabxana fondu var. Əsas kitabxanası 1946-cı ilin aprel ayında Estoniya SSR Elmlər Akademiyasının Mərkəzi Kitabxanası kimi fəaliyyətə başlamışdır. 2003-cü ildən milli kitabxana statusu daşımışdır. Əsas kitabxanası 2005-ci ildən – Tallin Universitetinin yaradılmasından sonra belə adlanır: Tallin Universitetinin Akademik Kitabxanası.
Həsir
250px|thumb|right|Həsir
Tallin Universiteti
Kitabxanası
Kitabxana fondu 2,5 milyon nüsxədən ibarətdir. Ən qədim kolleksiyası XVI əsrə aiddir.
Həsir
Həsir — qurudulmuş qamış çubuğundan xüsusi şaquli və ya üfüqi dəzgahda toxunulmuş yer döşəməsi.
Tallin Universiteti
Kampusları
Tallin Universitetinin əsas kampus binalarına latınca adlar verilmişdir :
Həsir
Həsir rütubətin və nəmliyin qarşısının alınması üçün qamışdan, küləşdən və bəzi ağacların liflərindən hazırlanan yer döşəməsidir. Həsir toxuyan insanlar həsirçi, ümumilikdə bu sənət növü isə həsirçilik adlanır.
Tallin Universiteti
Rəhbərlik
Universitetin ilk rektoru Mati Heydmets olmuşdur. 2011-ci ilin fevral ayında bu vəzifəyə Tiyt Land seçilmişdir.
Həsir
Həsir dünyanın qədim tarixə malik ölkələrində əsas məişət atributlarından və xalq sənəti növlərindən biri hesab olunur. Çin, Yaponiya, Malayziya, Hindistan, Mərakeş, Tunis, İspaniya və Afrikanın cənub hissəsində yerləşən bir sıra ölkələrdə həsir tarixən məişət həyatının ən zəruri məmulatları arasında yer almışdır. Tarixi mənbələrdə Məhəmməd peyğəmbərin yaşadığı evin döşəməsində, İspaniya kralı V Ferdinandın sarayında, Əmir Teymurun alaçığında, Çingiz xanın "Toğakuk" adlı arabasında, Yaponiyada samurayların evlərində, söqunların saraylarında həsirdən istifadə olunduğu bildirilir.
Azərbaycanda həsir
Həsir (həsirçilik) Azərbaycanda da minilliklər əvvəl təşəkkül tapmış xalq sənəti növlərindən biridir. Ümumiyyətlə Azərbaycanda toxuculuq istehsalının kökləri qədim dövrlərə gedib çıxır.
Azərbaycanda hələ qədim zamanlardan bəri hörmə sənətinin inkişafı üçün müxtəlif qamış və qarğının fərqli növləri, kətan, gicitkən, çətən və bu məqsədə yararlı bir çox bitkilərdən ibarət zəngin xammal bazası olmuşdur. Eneolit dövründən başlayaraq Azərbaycanda bir çox arxeoloji abidələrdə hörmə həsirlərin izləri və qalıqları aşkar edilmişdir. Onlar bitki liflərindən hazırlanmış məmulatlar olmaqla yanaşı, dünyaca məşhur Azərbaycan xalçaçılıq sənətinin "əcdadı" hesab olunur.
Həsir Azərbaycanda Kür və Araz boyu yerlərdə, xüsusilə Cəlilabad, Astara, Masallı və Lənkəranda qədimdən əvəzsiz məişət əşyası kimi işlədilib. Azərbaycanın cənub bölgəsində həsirçiliyin tarixən təşəkkül tapması ilk növbədə bu zonada mövcud olan subtropik hava iqlimindən meydana gələn nəmişlikdən və xammal bazasının genişliyindən irəli gəlmişdir. Bu bölgələrdə həsiri yerə sərilən palaz-xalçanın altına yerləşdirərmişlər ki, rütubəti özünə çəksin, palaz-xalçanın tez yeyilərək istifadəyə yararsızlığının qarşısı alınsın və davamlı olsun.
Astara rayonundakı Kakalos kəndi özünün spesifik həsirləri ilə məşhurdur. Həsir hazırlamaq üçün yaz-yay aylarında qamışlıqlara yollanan kəndlilər "pizə" adlanan xüsusi xammal toplayırlar. Həsiri də qurudulmuş “pizə” çubuğundan şaquli və ya üfqi dəzgahda toxuyurlar. Kakaloslular həsir toxuyarkən həndəsi fiqurlardan daha çox istifadə edirlər. Azərbaycanının Qarabağ zonasında həsir adətən qamışdan hazırlanmışdır. Çünki bu bölgənin təbiəti və iqlimi ilə əlaqədar olaraq həsir üçün ən optimal xammal qamış hesab olunur. Qarabağ bölgəsində həsiri qadınlar, cənub bölgəsində isə həm qadınlar, həm də kişilər toxuyarmışlar.
Həsirdən hazırlanan zənbillər, şlyapalar, çantalar, saxsı qablar üçün tutacaqlar, asılqanlar və digər məmulatlardan bu gün də geniş istifadə olunur. Əlbəttə ki, bu gün həsirdən hazırlanan bir çox əşyalar forma və dizayn baxımından daha dekorativ və cəlbedicidir. Bu da Azərbaycanda həsirçilik sənətinin xarici görünüş baxımından daim inkişafda olmasını və yenilənməsini göstərir.
Həsirin növləri
Həsirlər toxunma texnikasına görə iki əsas növə bölünür: Sadə və naxışlı həsirlərin də müxtəlif növləri vardır. "şona", "əymə", "ləmləki", "güllülər" naxışlı həsirlərə aiddir. Həsirin "hərəmi", "nəlbəki", "şanagül", "girdəgül", "cınağı", "teşti", "ənzəli" növləri bu gündə ən çox istifadə edilən çeşidlər sırasındadır.
Həsirlərin ən sadə növü "çətən"dir. Onu eyni uzunluqda qamışlardan hər hansı bir qamış, əriş rolunu oynayan bir cüt iplə üç yerdən (uclardan və ortadan) birləşdirmə metodu ilə hazırlayırlar.
Azərbaycanın düzən rayonlarında yayılmış "salqar" adlı həsirlərin hazırlanma texnikası da “çətən”in toxunma texnikasına yaxındır. "Salqar"ı və "çətən"i dəzgah, yaxud hər hansı anoloji tərtibat olmadan yerdə hörürlər.
Həsirlərin maraqlı növlərindən biri də "buriya"dır. Bu qalın həsirlərdən döşənək kimi istifadə edilir və bu günədək Azərbaycanın bir sıra regionlarının əhalisinin məişətində təsadüf olunur.
"Həsir" adlanan adi universal həsir növü daha geniş yayılmışdır. Çətənlə müqayisədə daha mürəkkəb olan bu həsir növü dəzgahlarda hazırlanır. Naxışlı "həsir" növünü hörərkən hər iki başda gələcək xalça haşiyələrinin prototipi olan naxışsız haşiyə saxlanılır. Həsirlərin ornamentasiyası ərişin müəyyən sayda alt və üst iplərin arasından naxış yaradan qamış çubuğunun keçirilməsi prinsipinə əsaslanır. İplərin bir cür variantlarda əvəzlənməsi ilə istənilən naxış-çeşni alınır.
Həsir dəzgahları
Həsirlər "Xana" adlanan xüsusi dəzgahlarda toxunur. Həsir dəzgahlarının zəmanəmizədək şaquli və üfüqi olmaqla iki əsas tipi gəlib çatmışdır. Saya həsir toxuculuğunda tətbiq olunan şaquli dəzgah "Dasko" adlanır. Bu dəzgah növü 3.5-4 metr uzunluğunda bir cüt qoldan, onları birləşdirən və 1.5 metr uzunluqda alt və üst oxdan, "Si" adlanan döyəc taxtasından ibarət bəsit quruluşa malikdir. Oxların sabit qalması üçün dəzgah qollarının üzərində kərtmə üsulu ilə yarıqlar mövcuddur. Üfüqi həsir dəzgahı isə 4 ədəd mıxçadan, onları baş kərtinə köndələn bağlanmış bir cüt dolağacdan və “paral” adlanan zərbə alətindən ibarətdir.
"Güllü" həsirin toxunma texnikası
Saya həsirdən fərqli olaraq, "güllü" həsir tipoloji cəhətdən yer hanasını xatırladan üfüqi dəzgahda toxunur. Eyni zamanda "güllü" həsir mürəkkəb toxuma texnikası əsasında pizənin zərif növü olan "Xüqəpizə"dən toxunur. Pizə tayları gah sağ, gah da soldan olmaqla müəyyən qaydada əriş taylarının arasından keçirildikcə paral vasitəsilə döyəclənib bərkidilir. Güllü həsirin ayaq və baş hissəsi kətansayağı sadə toxuma texnikası ilə, yan haşiyəsi isə "nəfsə" adlanan kənar ərişlər üzrə "döndərmə" üsulu ilə toxunur.
Gül həsir bir qayda olaraq ərişin alt və üst tayları üzrə pizə dəstəsinin çarpaz mövqeyini müəyyən qaydada dəyişdirmə üsulu ilə salınır. Naxış növünün tələbinə uyğun olaraq pizə dəstəsi əriş taylarının gah biri, gah digərindən, gah da üçüncüsündən keçirilərək istənilən nəticə əldə edilir. Bu texniki üsulun tətbiqi prosesində müxtəlif həndəsi görkəmə malik naxışlar əmələ gəlir.
Bulbophyllum aristilabre
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Areal
Bulbophyllum aristilabre növü Yeni Qvineya üçün endemik növdür.
Yapon xəritə simvollarının siyahısı
Bu Yapon xəritə simvollarının siyahısıdır. Bu simvollar Yapon dilində adlanır.
Jülyen Serrano
Monako
Serrano Monako akademiyası vasitəsilə inkişaf etmişdir. O, 20 iyul 2017-ci ildə klub ilə 2020-ci ilə kimi olan ilk peşəkar müqaviləsini imzalamışdır. Serrano peşəkar karyerasında debütünü 21 aprel 2018-ci ildə Genqam klubuna qarşı oyunda etmişdir. O, 81-ci dəqiqədə Jorjeni əvəz etmiş və komandası Liqa 1 görüşündə rəqibinə 3-1 hesabı ilə məğlub olmuşdur.
Rhodanthe maryonii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Ar
Ar ( "sahə") — sahənin vahid ölçü sistemlərindən kənar ölçü vahidi, hər tərəfi 10 metrə bərabər kvadrat sahəsidir.
Аr ölçü vahidi kimi Birinci Fransa Respublikası tərəfindən 7 aprel 1795-ci ildə müəyyən edilib. Bu qanunda "ar" sözü də müəyyən edilib və,  «sahə, səth, çöl».
Peyk vasitəsilə müşahidə üsulu
Peyk vasitəsilə müşahidə üsulundan istifadə etməklə Yer kürəsi üzərində buludluq sahəsinin paylanması, yerdən kosmosa qayıdan qısadalğalı və uzundalğalı radiasiya axınları barədə televizion informasiyanı almaq olar.
Xarici keçidlər
SİNOPTİK METEOROLOGİYA
Ayıca
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid heyvan cinsi.
Sinoptik üsul
Sinoptik üsul dedikdə - sinoptik xəritələrin və di-gər aerosinoptik vasitələrin köməyi ilə atmosfer proseslərinin və hava şəraitinin qarşılıqlı təsir və inkişafının məkana - zamana görə fiziki təhlili üsulu başa düşülür.
Xarici keçidlər
SİNOPTİK METEOROLOGİYA
Göl gəvəni
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Təbii yayılması
Avstraliyada, o cümlədən Qafqazda təbii halda bitir.
Botaniki təsviri
7-25 sm hündürlükdə, qısa budaqlı, yarpağını tökən koldur. Yarpağı 5-6 cüt, ucu şiş, hər iki tərəfdən ağ, ipək tüklü, 5-10 sm uzunluqdadır. Çiçək oxu yarpağa bərabər, yaxud onlardan uzundur. Çiçək qrupu yumurtavari, şaraoxşar, çılpaqdır. Meyvəsi sıx tüklüdür. İyunda çiçəkləyir, meyvəsi iyul və avqustda yetişir.
Ekologiyası
Dağların yuxarı qurşaqlarında, quru, daşlı yamaclarda yayılmışdır.
Azərbaycanda yayılması
Kiçik Qafqaz, Naxçıvan, Zəngəzurda subalp çəmənliklərdə, dəniz səviyyəsindən 2500 m hündürlükdə yayılmışdır.
İstifadəsi
Təsərrüfat əhəmiyyəti yaxşı öyrənilməmişdir.
Cim Kerri
Ceyms Eygin "Cim" Kerri (17 yanvar 1962-ci il) - Kanadalı aktyor, komediya ustası və prodüser. Cim 3 dəfə Qızıl Qlobus mükafatına layiq görülüb. Hollivudun ən böyük və tanınmış ulduzlarından biridir.
Həyatı
Cim Kerri Nyumarket, Ontario, Kanadada anadan olmuşdur. Özündən böyük iki bacısı və bir qardaşı var. Əqidəcə katolik xristiandır. Ana tərəfdən fransız, irland, şotland və ata tərəfdən Kanadalı fransızdır.
Kariyerası
İlk çıxışını "In Living Color" isimli bir tv şousunda etdi. Etdiyi qeyri-adi hərəkətlər və üz mimikaları ona erkən uğur gətirmişdi. 1994-cü ildə çəkildiyi Maska filmi isə ona dünya şöhrəti gətirdi. 1995-ci ildə Batman Forever filmində də eyni uğuru təkrarladı. Aktyor komediya ustası kimi tanınsa da çəkildiyi The Truman Show, Man on the Moon və s. kimi filmlərdə özünü dram aktyoru kimi də təsdiqlədi. Aktyor indiyə kimi Oskar mükafatı almasa da üç dəfə "Qızıl Qlobus" mükafatına sahib çıxmışdır. Bəzi animasiya filmlərində səsləndirmə fəaliyyəti də olmuşdur. Ssenaristi olduğu filmlər də var.
Mayk Hikson
Mayk Hikson ( 16 iyul 1994) — ABŞ-lı suya tullanan. Mayk Hikson ABŞ-ni 2019-cu ildə XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında təmsil etdi.
Karyerası
Mayk Hikson birinci dəfə Dünya Çempionatına 2019-cu ildə qatıldı. O, Kvanjuda baş tutan XVIII Su idman növləri üzrə Dünya Çempionatında kişilər 1 m tramplin yarışlarında təsnifat mərhələsində iştirak etdi. 330.00 xal toplayaraq 17-ci yeri tutdu və finala vəsiqə qazana bilmədi.
Rhodanthe microglossa
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Argentinozavr
Klassifikasiya
Son araşdırmalar nəticəsində Argentinozavr dəqiq hansı qrupa daxil olması dəqiq müəyyənləşdirilə bilməmişdir. Kristina Karri Rocers 2005-ci araşdırmasına görə Argentinozavr Opisthocoelicaudiinae fəsiləsinə daxil etmişdir. Leonardo Salqado və Rodolfo Koria Argentinozavrları Titanosauridae fəsiləsinə, Sebastiyan Apesteqiya (2005) isə onları Andesauridae fəsiləsinə daxil etmişdir.
thumb|left|450px|Müqayisə: [[Argentinosaurus (tünd-qırmızı), Mamenchisaurus (yaşıl), Seismosaurus (bənövşəyi), Futalognkosaurus (açıq-göy), Supersaurus (narıncı) ]]
Le-Brüske
INSEE kodu — 04036.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 976 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 671 nəfər (15-64 yaş arasında) 503 nəfər iqtisadi cəhətdən, 168 nəfər fəaliyyətsizdir (fəaliyyət göstəricisi - 75.0%, 1999-cu ildə 73.5%). Fəal olan 503 nəfərdən 461 nəfəri (239 kişi və 222 qadın), 42 nəfəri işsizdir (21 kişi və 21 qadın). 168 hərəkətsiz 65 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 76 nəfər təqaüdçü, 27 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Bulbophyllum aristopetalum
—   fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Arealı
Bulbophyllum aristopetalum növü Fici adaları üçün endemik növdür.
Cartoon Network (Avropa)
Cartoon Network (Avropa) — Əsasən Avropada, o cümlədən Afrika və Asiyanın bəzi hissələrində yayımlanan televiziya kanalı.
Polşa, Portuqaliya, Bolqarıstan, Rusiya, Çexiya, Slovakiya, Rumıniya, Makedoniya, Balkan ölkələri, Belarus, Ukrayna, Moldova, Sloveniya, Skandinaviya ölkələri də kanalın bu xidmətindən istifadə edə bilir.
Sabit Əliyev
Sabit Əliyev — həkim-yazar, Rusiya Professional Yazıçılar ittifaqının üzvü.
Həyat və fəaliyyəti
1977-ci ildə Salyan rayonunun Qarabağlı kəndində anadan olub.1993-cü ildə Azərbaycan Respublikası Salyan şəhərində 20 saylı orta məktəbi bitirib. 2005-ci ildə Azərbaycan Beynəlxalq Universitetinin bitirib. 2015-ci ildə Göte Universitetinin İmplantologiya sertifikatına layiq görülmüşdür. Moskva şəhərində yaşayır, hansı ki, ilk üç kitabında təəssüratını tapıb. 2017-ci ildən Rusiya Professional Literatorlar üzvü. 2018-ci ildən isə Rusiya Professional Yazıçılar ittifaqının üzvüdür.
Ailəsi
2006-cı ildən ailəlidir. Həyat yoldaşı Əskərova Esmira (1979-cu il) həkim-ginekoloqdur. Seçenov adına Akademiyanı bitirib, üç uşagi var.
Yarımtağ
Yarımtağ –   qapalı olmayan iri müsbət platforma strukturası.
Şоrtəpə nеkrоpоlu
Şоrtəpə nеkrоpоlu — Tunc dövrünün аbidəsidir. О İbаdullа kəndindən şərqdə еyni аdlı yаşаyış yеrinin yахınlığındаdır. Nеkrоpоlun sаhəsi hаzırdа əkin sаhəsinə çеvrilmişdir. Yеrüstü əlаmətlərini itirdiyindən sаhəsini dəqiqləşdirmək çətindir. Nеkrоpоl 1934-cü ildə kаnаl qаzılаrkən dаğılmış və zəngin mаddi-mədəniyyət qаlıqlаrı аşkаr еdilmişdir. Аşkаr еdilmiş mаtеriаllаrın bir qismi hаzırdа Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Tаriх Muzеyində sахlаnılır. Аşkаr еdilmiş tаpıntılаr küpə, çölmək, kаsа, çаynik tipli qаblаrdаn ibаrətdir. Оnlаr nаrın qum qаrışığı оlаn gildən hаzırlаnаrаq qırmızı rəngdə kеyfiyyətli bişirilmişdir. Qаblаrın bir qrupu qırmızı rəng üzərindən qаrа rənglə, həndəsi mоtivdə nахışlаnmışdır. Pоliхrоm bоyаlı qаblаr bir küpə ilə təmsil оlunmuşdur. Оnun аğzının kənаrı bir qədər yаnlаrа dоğru gеnişlənərək ucdа dəyirmiləşdirilmişdir. Bоğаzı silindrik, gövdəsi qаbаrıq, оturаcаğı yаstıdır. Gövdəsinin mərkəzi hissəsi sаrı аnqоblа örtülərək qаrа və qırmızı rəngdə çəkilmiş bir-birinin içərisində оlаn üçbucаqlаrlа nахışlаnmışdır. İçəridəki üçbucаqlаr qırmızı rənglə çəkilmiş tоrlа dоldurulmuşdur. Nахışlаr аşаğıdаn və yuхаrıdаn qаrа rənglə çəkilmiş düz хətlərlə məhdudlаşdırılmışdır. Аpаrılmış tədqiqаtlаrа əsаsən bеlə hеsаb еtmək оlаr ki, nеkrоpоl е.ə. III-II minilliklərə аiddir.
Aliya Mustafina
Aliya Mustafina (tat.: Алия Фəphəт kызы Мостафина; d. 30 sentyabr 1994, Moskva, Rusiya) — Rusiyalı idman gimnastı. Aliya Mustafina 2012 London və 2016 Rio-de-Janeyro Olimpiadasında müxtəlif hündürlükdə qollarda qızıl medal qazanıb. Aliya Mustafina həm də üç dəfə Dünya çempionu, beş dəfə Avropa çempionu və 2015-ci ildə Bakıda, I Avropa Oyunlarının üç qat qızıl medalçısı olub (komanda, çoxnövçülük və müxtəlif hündürlükdə qollarda). Aliya Mustafina 2012-ci ildə "Dostluq" ordeninə, 2016-cı ildə isə "Şərəf" ordeninə layiq görülüb.
Ailəsi
Aliya Mustafinanın atası Fərhad Mustafin, 1976 Monreal Olimpiadasının yunan-roma güləşi üzrə bürünc medalçısıdır. Anası Yelena Mustafina (Kuznetsova) isə fizika müəlliməsidir. Aliya Mustafina bacısı Nailə Mustafinada idman gimnastıdır və Rusiyanın idman ustasıdır, amma o, ciddi zədə aldığdan sonra pəşəkar karyerasını başa vurdu və həvəskar yarışlarda çıxış etdi. Aliya Mustafinanın ana nəslindən nənəsi və babası əslən Moskva vilayətinin Yeqorovsk rayonunun, Volkova kəndindəndir. Ata nəslindən nənəsi və babası isə Nijeqorod vilayətinin Krasnooktyabrsk rayonunun, Rıbuşkino kəndindəndir.
Erkən karyerası
Aliya Mustafinanın 6 yaşı olanda atası onu gimnastika məşqlərinə gətirdi. Aliya Mustafina ardıcıl olaraq uşaqlar arasında müxtəlif yarışların qalibi oldu. Daha sonra isə o, gənclər arasında III Spartakiada Oyunlarında beş qızıl medal qazandı, lakin bir müddət sonra məşqçi Dina Kamalova ilə arasında olan münaqişəyə görə Aliya Mustafina məşqlərini dayandırdı, amma daha sonra Aleksandr Aleksandrovun rəhbərliyi altında Aliya Mustafina məşqlərini bərpa etdi.
Yeniyetmə karyerası
Aliya Mustafina
2010 Dünya Çempionatı
Aliya Mustafina
2012 London Olimpiadası
2012 London Olimpiadasına hazırlıq çərçivəsində Aliya Mustafina Avropa Çempionatı, həmçinin Rusiya Çempionatı və Rusiya Kubokunda qüvvəsini sınadı.
2013 Kazan Universiadası
Aliya Mustafina
2013 Dünya Çempionatı
Aliya Mustafina
2014 Dünya Çempionatı
Aliya Mustafina
2015 Avropa Oyunları
Aliya Mustafina
2016 Rio-de-Janeyro Olimpiadası
Aliya Mustafina
Nəticələri
thumb|[[Vladimir Putin və Aliya Mustafina, "Şərəf" ordeninin təltifetmə mərasimində (25 avqust 2016)|405x405px]]
Dövlət təltifləri
48x48px "Dostluq" ordeni — (13 avqust 2012) Böyük Britaniyanın London şəhərində, XXX Yay Olimpiya Oyunlarında qazandığı yüksək nailiyyətlərə görə.
48x48px "Şərəf" ordeni — (25 avqust 2016) Braziliyanın Rio-de-Janeyro şəhərində, XXXI Yay Olimpiya Oyunlarında qazandığı yüksək nailiyyətlərə görə.
Master of Reality
Master of Reality – İngilis heavy metal qrupu Black Sabbath-ın 1971-ci ildə çıxardığı üçüncü albomudur. Bəzən albomu ilk stauner rok albomu kimi də qiymətlənirirlər. Albom 2 milyon satandan sonra 2 platinium sertifikat almışdır.
Bu albomda Toni Ayommi, ilk dəfə elektrogitarada de-tuning üsulundan istifadə etməyə başlamışdır. Bu yeni üsul, gitara tellərini daha elastik buraxaraq, 3 yarı-nota aşağısında çalmağı mümkün edirdi. Ayominin bunu tətbiqinin səbəbi sol əlindəki barmaqlarındakı problemdir. Albomun mahnı sözləri daha çox yalnızlıq, narkotika, müharibə və dini əhatə edir.
Albom Billboard Pop Albums sıralamasında o dövrdə 8-ci sıraya qədər yüksəlmiş, 2003-cü ildə Rolling Stone jurnalının ən yaxşı 500 albom sıralamasında isə 298-ci sıradadır.
Le-Verne (Yuxarı Provans Alpları)
Le-Verne (, Lo Vernet) — Fransa da kommuna, Provans-Alp-Kot-d'Azur regionunda yerləşir. Departament — Yuxarı Provans Alpları. Seyn kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Din-le-Ben.
INSEE kodu — 04230.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 126 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli 140 nəfər arasında (15–64 yaş) 93 nəfər iqtisadi cəhətdən fəal, 47 nəfər hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 66,4%, 1999-cu ildə 69,9%) idi. Fəal olan 93 nəfərdən 82 nəfəri (45 kişi və 37 qadın), 11 nəfəri işsizdir (6 kişi və 5 qadın). Aktiv olmayan 47 nəfər arasında şagird və ya tələbə, 23 nəfər təqaüdçü, 16 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir. .
Brusilov hücumu
Brusilov yaxud Lutsk sıçrayışı — Birinci dünya müharibəsi zamanı rus qoşunlarının kavaleriya generalı Aleksey Brusilovun komandanlığı və Klembovskinin qərargah rəhbərliyi ilə 22 maydan (4 iyun) iyulun sonuna (avqustun əvvəlinə) qədər Avstriya-Macarıstana qarşı keçirdikləri hücum əməliyyatı.
Hücum hazırlıqları
150px|thumb|[[Aleksey Brusilov, 1916]] Antanta qüvvələrinin 1916-cı ilin martında Şantiyidə razılaşdıqları 1916-cı il yay hücumu qərarına uyğun olaraq rus cəbhəsində hücum 15 iyuna, fransız cəbhəsində isə 1 iyula nəzərdə tutmuşdu. 1(14) aprel baş qərargahda (Mogilyov) cəbhə komandanları müşavirəsində təsdiq olunan 1916-cı il kampaniyası planına görə, əsas zərbəni Qərb cəbhəsi qoşunları Vilno istiqamətində endirməli idi (1, 2, 4, 10 və 3-cü ordular). Cənub-Qərb (8, 11, 7 və 9-cu ordular) və Şimal (12, 5 və 6-cı ordular) cəbhələrinə isə yardımçı zərbə tapşırılmışdı. Qərargahın 11(24) aprel direktivinə görə Cənub-Qərb cəbhəsi Rovno rayonundan Lutska hücumla Qərb cəbhəsinə dəstək olmalıydı. Lutska əsas zərbənin endirilməsi Qərb cəbhəsinə ən yaxın olan 8-ci orduya həvalə olunmuşu. Cənub-Qərb cəbhəsinin komandanlığı hücuma hərtərəfli hazırlıq keçirmişdi: xüsusilə rəqibin müdafiəsinin kəşfiyyatına (o cümlədən havadan), hücum üçün mühəndis platsdarmlarının hazırlığına (hərəsi 6–8 paralel tranşeya olmaqla), Avstriya-alman mövqelərinə analoji (2–3 möhkəmləndirilmiş zolaq) sahələrinin qət edilməsində qoşunların hazırlığına, piyadaların artilleriya ilə uzlaşması işinə diqqət yetirilmişdi.
Tərəflərin qüvvələri və mövqeləri
Cənub-qərb cəbhəsi Avstriya-alman 4, 1, 2, Cənub və 7-ci orduları üzərində canlı qüvvədə (448 minə qarşı 573 min süngü) və yüngül toplarda (1301-ə qarşı 1770 top) üstünlüyə malik idi, lakin ağır artilleriyada üç dəfə geri qalırdı (545-ə qarşı 168 top).
Qüvvə və vasitələrdə üstünlük orduların sıçrayış yerlərində yaradılırdı: piyadalarda 2–2,5 dəfə, toplarda 1,5–1,7 dəfə. Cəbhənin rezervi 5 piyada diviziyadan (o cümlədən Qərargah tərəfindən əlavə edilmiş 5-ci Sibir korpusu) artıq idi. 1916-cı ilin mayında Trentinoda italyan ordusunun məğlubiyyəti ilə əlaqədar olaraq və müttəfiqlərin Rusiyaya əməliyyatları tezləşdirmək barədə müraciətindən sonra baş qərargah hücumu iki həftə vaxtından əvvəl başlamaq qərarına gəldi.
Hücumun gedişi
Cənub-qərb cəbhəsinin hücumu 22 mayda (4 iyun) o vaxt üçün güclü artilleriya hazırlığından sonra başladı. Ən böyük uğura 8-ci ordu zolağında (kom. general A.M.Kaledin) Lutsk istiqamətində nail olunmuşdu. Nosoviçi, Korıto (Lutsk sıçrayışı adlandırılan) sahəsində 16 km cəbhəni yararaq, o 25 maya qədər cəbhə boyu eninə yarığı 70–80 km, dərinə 25–35 km genişlədərək Lutsku tutdu. 2 iyuna qədər 8-ci ordu general A. Linzingenin ordular qrupundan olan ershersoq İosif Ferdinandın 4-cü Avstro-macar ordusunu darmadağın edərək 65–75 km irəlilədilər. Rezervləri tükədib və Kiselin rayonunda Fransadan və cəbhənin başqa sahələrindən gətirilmiş alman hissələrinin inadlı müqavimətinə rast gələrək o irəliyə hərəkətini dayandırdı. Bu həm də ona görə edildi ki, hücum qonşu Qərb cəbhəsinin 3-cü ordusu tərəfindən dəstəklənmədi. 3 iyundan 22 iyuna qədər 8-ci ordu generallar Q.Marvits, E.Fankelhayn və F.Bernqardinin ordu qruplarının əkszərbələrini dəf edirdi. 11 iyunda Cənub-qərb cəbhəsinə 3-cü ordu verildi. 8-ci və 3-cü ordular (gen. L.P.Leş) Stoxod çayını forsaj etməyə və Kovali tutmağa çalışdılar, lakin almanların iri qüvvələr çəkərək buranı güclü möhkəmlətməsi onlara imkan vermədi. 11-ci ordu (kom. gen. V.V.Saxarov)Sapanov yanında cəbhəni yardı, lakin rezervin olmaması hücumu davam edə bilmədi. 7-ci ordu (kom. gen. D.Q.Şerbaçev Yazlovitsa rayonunda müdafiəni 7 km sahədə yardı, lakin rəqibin gen. Böm-Ermolinin ordu qrupundan və gen. Botmerin Cənub ordusu tərkibindən olan iri qüvvələrinin əskzərbələri hücumu dayandırdı. 9-cu ordunun (kom. gen. P.A.Leşitski) əməliyyatları uğurla davam edirdi. 11 km cəbhəni Onut, Dobronouts sahəsində yararaq, 7-ci Avstriya-macar ordusunu darmadağın etdi və 5 iyunda Çernovtsını aldı.
Hücumun dayandırılması
200px|thumb|Rus piyadaları Cənub-qərb cəbhəsinin uğurlu hücumu başqa cəbhələr tərəfindən dəstəklənmədi. Qərargah cəbhələrin uzlaşmasını təmin edə bilmədi. Qərb cəbhəsinin 27–28 maya təyin olunmuş hücumu əvvəlcə təxirə salındı, sonra iki dəfə 2 iyun və 20–26 iyunda başlandı, lakin qətiyyətsiz aparıldı və tam uğursuzluqla bitdi. Vəziyyət təkidlə əsas zərbənin qərb istiqamətindən cənub-qərb istiqamətinə keçirilməsini tələb edirdi, lakin Baş qəragah bu barədə ancaq 26 iyunda qərar qəbul etdi, almanlar burada iri qüvvələr cəmləşdirəndən sonra. İyul ərzində güclü möhkəmləndirlimiş Kovel üzərinə, Baş qərargahın strateji rezervi olan — gen. V.M.Bezobrazovun Xüsusi ordusunun (3 korpus) iştirakı ilə iki hücum təşkil olunsa da, bu cəbhənin sonradan stabilləşdiyi Stoxod çayı üzərində uzun-uzadı qanlı döyüşlərə çevrildi. 11-ci ordu Brodını tutdu. Ən yaxşı 9-cu ordunun hücumu davam edirdi, iyul ərzində o rəqibi Bukovina və Cənubi Qalitsiyadan çıxardı. Avqustun əvvəlinə kimi cəbhə Stoxod çayı, Kiselin, Zoloçev, Berejanı, Qaliç, Stanislav, Delyatin xəttində stabilləşdi.
Nəticələri və əhəmiyyəti
Avstriya-Macarıstan monarxiyasının dağılmasının sürətlənməsi və Rumıniyanın Antanta tərəfində (Rumıniya cəbhəsi) müharibəyə daxil olması Brusilov sıçrayışının vacib siyasi nəticəsi idi. Somma döyüşü ilə birlikdə Brusilov sıçrayışı Birinci dünya müharibəsində dönüş nöqtəsinə başlanğıc qoydu. Hərbi sənət baxımından Brusilov sıçrayışı, Birinci dünya müharibəsinin son illərində, xüsusilə 1918-ci il Qərbi Avropa cəbhəsi hərbi əməliyyatlar meydanında, yeni cəbhəni yarma formasının (eyni vaxtda bir neçə sahədə) tətbiqi ilə səciyyələndi.
Kəllə və Sümüklər
right|250px|thumb|Loqosu