cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alçalma (film, 1986)
Məzmun
Raano (Hema Malini), cəsarətli qadındır. Onun sərxoş əri, Triloka (Kulbahişon Karbanda) və iki uşağı kənddə yaşayırlar. Onun qayınanası, Zində (Cina Pathak), daim onun evliliyindən sonra ona böhtan atır‚ onun kifayət qədər cehizini satırdı. Yalnız onun qayınatası, Hazur Sinqx (A. K. Hanqal), kor qoca, ona qarşı rəhmlidir. Çox qoca olduğu üçün az iş görürdü. Trilokanın qəzəbindən onu (Raanonu) xilas edə biləcək ailənin yeganə üzvü onun qaynı, Manqaldır (Rişi Kapur). Bir gecə Triloka yaxınlıqdakı mehmanxanada dostları ilə yeyib içir və sərxoş vəziyyətdə evə gəlir. Evdə həyat yoldaşı ilə dalaşır. Səhərisi gün işə gedir. İşdə Tirlokanı öldürürlər. Tirlokanın meyidini görən Raano‚ başlayır özündən çıxmağa. Bir gün Raanonun qayınanası öz qız nəvəsini 6 Minə satmaq istəyir. Bunu eşidən Raano qayınanasına herslənir. Filmin sonunda Raano Manqalla evlənir.
Məxməri göyrüş
Azərbaycanda yayılması
Böyük və Kiçik Qafqazda rast gəlinir.
İstifadəsi
Oduncağından elastikliyinə və möhkəmliyinə görə ağır və elastik döyüş silahı, ov alətləri hazırlanması üçün istifadə edilir. Qədimdə göyrüşdən düzəldilmiş qablar çox məşhur idi. Yaşıllaşdırmada, canlı cəpərlərin salınmasında istifadəsi məqsədəuyğundur.
Təqlidçi hüceyrələr
AYNA NEYRONLARI (Təqlidçi hüceyrələr)
1990-cu ildə elm adamları məməlilərdə beynin necə işlədiyini, şərtləndiyini, öyrəndiyini və bir şeyə qarşı niyə maraq duyduğunu bilmək üçün bir çox tədqiqatlar aparmışdılar. Bunlardan birində meymunların beyninə elektrik voltlarını qeyd edən elektrodlar yerləştirdilər. Daha sonra meymunlara yemək üçün banan verdilər. Elm adamları, meymunların bananları yediyi zamanda beyinlərinin bəzi bölgələrində (premotor korteksdə F5 nahiyəsi və Broca sahəsində ) elektriklənmələr olduğunu müşahidə etdilər.
Daha sonra bir tədqiqatçı meymunun qarşısında iştahala banan yeməyə başlayanda, meymun banan yemədiyi halda, sanki banan yeyirmiş kimi beynindən yüksək voltlarda elektriklənmə başladı. Bir başqası eyni işi edərkən, beyindəki eyni mərkəzə aid bənzər bir qrup neyronda elektrik fəaliyyətləri artmağa başladı.(lakin hərəkət etdiklərində baş verən elektrik fəaliiyətlərindən biraz az). Bioloji bir qaynaq xaricində, bəzi hisslər (iştaha, şəhvət, və s.) təspit etmədiyimiz bir yol ilə meymunları, insanları ve quşları qarşısındakını təqlid etməyə məcbur edirdi. Nəticədə "ayna neyron "lar bir sözlə "təqlidçi neyron"lar adı verilən bəzi beyin hüceyrələri də aktiv vəziyyətə keçirdi.
Ayna neyronlar, əsasən eşitmə və görmə olmaq üzrə bütün duyğular vasitəsiylə, xarici dünyadan gələn siqnalları alıb, sanki onların surətini saxlayan hüceyrələrdir. Bu neyronlar təqlid etmə və qarşıdakını öyrənmə kimi bir müddətdə özlərinə verilmiş rolu həssas bir şəkildə əks etdirir və adamı əlində olmadan təqlidə meyilli hala gətirməkdədir. Bu vəziyyət beynin tamamilə normal bir funksiyasıdır. İnsan əlində olmadan ətrafındakı kəslərin mimikalarını, hal və rəftarlarının təsirinə girir. Eyni davranışları o anda dərhal birbaşa etməsə belə, beynində həkk edir. Televiziyada film izləyərkən şiddətli bir səhnə gördüyümüzdə özümüzü saxlaya bilməyib ağlamağımız çox təbii bir hadisədir. Adam özündən aslı olmadan bu davranışı göstərir. Əsnəyən birinin, mühitdəki digər şəxslərin də yuxusunu gətirdiyini və əsnəmək gedərək artdığını çoxumuz bilirik. Son illərdə edilən psixologiya araşdırmalarının təməlini meydana gətirən ayna neyronlara "sürü psixologiyasının" ortaya çıxmasında aktiv rol verildiyi aydın olmaqdadır.
Şizofreniya, autizm və digər bəzi psixiatrik pozğunluqların təməlində də ayna neyronların rolu olduğu düşünülməkdədir. Buna "qırıq ayna nəzəriyyəsi" deyilir. Bu tip psixoloji xəstəliyi olan kəslər qarşısındakına ayna olmur, yəni empati qura bilməməkdə və ya aynasındakı görünüş qırıq olmaqdadır. Aynadaki bu qırıqlar arasındakı əlaqə yaxşı qurulub yapıştırılamadığından, xəstə adam qarşısındakının hissləri mövzusunda doğru bir qərar çıxara bilmir. Ağlaması lazım olan yerdə gülürlər və ya tamam əksinə.
Körpələrdə özünüidarə daha zəif olduğu üçün qarşıdakı insanı təqlidi daha yaxşı müşahidə edə bilirik.Aşağıdakı şəkil bu mövzuda edilən yüzlərlə araşdırmadan yalnız biridir. Bu tədqiqatı ilk dəfə yeni doğulan makak meymunlarında öyrənmişdirlər.
Üstdəki fotoşəkillərdə körpəyə müxtəlif üz ifadələri edən təcrübəçini, altdakılarda isə onu istəksiz şəkildə təqlid edən körpəsini görürük. Bu istəksiz reaksiya üç aylığa qədər bütün körpələrdə eynidir, test edə bilərsiniz.
EMPATİK AYNA NEYRONLARININ VƏZİFƏSİ
Yaxşı həkim olmanın əsas şərtlərindən biri empati edə bilmə, yəni özünü qarşısındakının yerinə qoya bilməkdir. Həkim xəstəsinin dərdini, ağrısını sanki özü yaşayırmış kimi hiss edəbilməlidir. Empati qurmayan ancaq ən doğru dərmanları yazan bir həkim, bəlkə də müalicədə heç müvəffəqiyyətli olamayacaq. Bu xüsusdaki tədqiqatlar müvəffəqiyyətli insanların yaxşı empati qurduğunu və bu şəxlərdə ayna neyronların fəaliyyətinin yüksək olduğunu göstərir.
Gülmək və ya ağlamaq kimi hərəkətlərdə isə duyğular işin içinə girdiyi üçün qarşı tərəfə yaxınlığımız rol oynayır. Qarşı tərəfə duyulan yaxınlıq hissi ondan gələn təsirlərə açıq olmamızı təmin edir. Bunu da ölçülən ayna neyron fəaliyyətlərimizdə görmək mümkündür. Sevdiyimiz bir insanın ağrısını daha dərindən hiss edərkən əhəmiyyətsiz hesab etdiyimiz birinin ağrısına ortaq olmamamız da beləcə neyron fəaliyyətlərinin ölçülməsiylə təsdiqlənmiş olur.
Ayna neyronlar yalnız reaksiyaların paylaşmasını deyil, eyni zamanda öyrənmənin, dilin, və ictimai dəyərlərin inkişafını da açıqlaya bilər. Bu baxımdan, ayna neyronların insan davranışı üzərindəki təsirlərinin araşdırılması sırf fərdi deyil ictimai və sağlıq baxımdan da əhəmiyyət qazanır.
BMW X3
BMW X3 — Alman avtomobil istehsalçısı BMW tərəfindən, 2003-cü ildən bu günə kimi istehsal olunan lyuks kompakt krossover.
Rifkət Boqdanov
Rifkət İbrahimoviç Boqdanov (, d. 13 iyun 1950, Mamıkovo, Tatar MSSR — ö. 3 noyabr 2013, Moskva, Rusiya Federasiyası) — Tatar əsilli SSRİ və Rusiya riyaziyyatçısı, fizika-riyaziyyat elmləri doktoru, professor, M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universiteti nin Skobeltsyn Nüvə Fizika İnstitutunun Nüvə Reaksiyalar Şöbəsinin aparıcı tədqiqatçısı. Rifkət Boqdanov, uzun bir xəstəlikdən sonra 3 noyabr 2013 tarixində, gecə vaxtdı Moskva da vəfat etmişdir.
Elmi fəaliyyət
Boqdanovun əsas fəaliyyəti, diferensial tənliklər, qeyri-xətti dinamik sistemlər, bifurkasiya nəzəriyyəsi və diferensial geometriya sahəsində olmuşdur.
Mansurovlar
Mansurovlar — Azərbaycanın tanınmış soylarından biri.
Soyun yaranması
Azərbaycanda qədim sülalə ənənələri davam etməkdədir. Bu gün tanınmış, zadəgan və ziyalı nəsillərin nümayəndələrinə cəmiyyətdə xüsusi hörmətlə yanaşırlar. Təbii ki, bu səbəbsiz deyil. Odlar yurduna Kəngərlilər, Şahtaxtinskilər, Həşimbəyovlar, Talışinskilər, Şəkinskilər və bu kimi digər əsilzadə ailələri xalq arasında həmişə böyük nüfuz sahibi olublar. Bu sırada Bakının bəy nəsilləri istisna deyil. Paytaxtımızda Azərbaycanın inkişafına, xüsusən mədəniyyətin çiçəklənməsinə böyük töhfələr vermiş zadəgan ailələrin sayı az deyil. Misal üçün, Hacinskilər, Xanlarovlar, Aşurbəyovlar, Səfərəlibəyovlar, Abdinbəyovlar və s.
Mansurovlar nəsli Bakıda, daha doğrusu, İçəri şəhərdə çox tanınmış sülalədir. Bakı xanları dövründə Mansurovlar həmişə hakimiyyətin rəhbər strukturlarında təmsil olunublar. Məsələn, Ağa Hacı Kərim bəy (1694-1768), onun oğlu Ağa Hacı Mansur bəy (1731-1796). Onların çox sayda mülkləri, mal-qarası, neft quyuları, gəmiləri, dükanları, meyvə və zəfəran bağları var idi. Yeri gəlmişkən, familiyamız haqda. İnsanlara münasibətdə səmimi, ürəyi açıq, qəlbi geniş olan Ağa Hacı Mansur bəyin xatirəsinə hörmət kimi övladları onun adını familiyamızda əbədiləşdirdilər. Beləcə Mansurbəyovlar familiyası yarandı. Sonralar familiya müəyyən siyasi vəziyyətdən asılı olaraq Mansurov oldu.
Babası və atasından qalmış var-dövlətə sahib olan Ağa Hüseyn bəy (1767-1829) onların yolu ilə getdi və əsasən ticarətlə məşğul oldu. Ağa Hüseyn bəy Türkan kəndinin, Keşlə, Xilə və Abşeronun digər kəndlərində əkinçilik sahələrinin, Mərdəkan və Şüvəlanda meyvə bağlarının, mal-qara sürülərinin, at ilxısının, neft quyularının sahibi idi, bir neçə rəncbəri vardı. Var-dövlətinə görə, Ağa Hüseyn bəy o vaxtın mülkədarlarını bir neçə dəfə üstələyirdi. Ağa Hüseyn bəyi o dövrün I gildiya tacirlərilə müqayisə etmək olardı. Bəylər nəsli olan Mansurovlar Bakıya xeyli sayda parlaq və istedadlı şəxslər bəxş edib. Onların arasında Ağa Hacı Mansur bəyin nəvəsi Ağa Salah bəyin (1800-1848) adını çəkmək olar. Təbiətcə işgüzar və sahibkarlığa mayilli olan Ağa Salah bəy qısa zaman ərzində nəinki Rusiya, hətta uzaq ölkələrlə ticarət əlaqələri yaratdı. Onun Bakı, Rusiya və İranın bir çox şəhərlərində dükanları var idi. Ağa Salah bəyin mağazalarında satılan malların çeşıdı gözəlliyi və genişliyilə hamını heyran edirdi. Demək olar ki, onun dükanlarında hər şey satılırdı. Geyim, xəz, inşaat materialları, ağac, metal, məişət əşyaları, zərgərlik məmulatı, parfümeriya... O vaxt hər tacirin gəmisi olmazdı. Ağa Salah bəy öz gəmilərində Bakıya mal gətirərdi və şəhər sakinlərinin bu mallara ehtiyacını ödəyərdi. Evləri, mülkləri və çoxlu torpaq sahələri olan bakılıların siyahısında Ağa Salah bəyin də adı vardı. O, humanistliyilə seçilirdi, həmişə kasıb və imkansızlara kömək edirdi. Öz puluna İçəri şəhərdə köhnə evləri alıb, söküb və yerində meydanlar salırdı. Faytonların rahat hərəkət etməsi üçün küçələri genişləndirirdi. Ağa Salah bəyin bu xeyirxah işlərini yüksək qiymətləndirən şəhər rəhbərliyi onu "Bakı şəhərinin fəxri nəsilli vətəndaşı" adına layiq gördü. Xalq isə İçəri şəhərdəki meydanların birinə onun adını verdi və beləcə şəhərimizdə "Ağa Salah meydanı" yarandı.
Məşədi Məliyin oğlu – Məşədi Süleyman bəy (1872-1955) atasından sonra qalan nəslin varidatını idarə edirdi. Ən yaxın qohumları – qardaşları, bacısı və həyat yoldaşı öz mülkiyyətinin idarə olunmasını məhz Məşədi Süleyman bəyə ona görə etibar etmişdilər ki, onların arasında o, savadlı və bu işdə səriştəsi olan yeganə insan idi. Əsilzadə bəy və torpaq sahibkarı olan Məşədi Süleyman bəy ilk təhsilini mədrəsədə almış, sonra rus-tatar məktəbində oxumuşdur. O, bir çox şərq və Avropa dillərini bilirdi. O cümlədən fars, ərəb, türkcə mükəmməl öyrənmişdir, rus dilini sərbəst bilirdi, asanlıqla fransız, alman, ingilis və bir az da italyanca söhbət etməyi bacarırdı. Məşədi Süleyman bəy atasının başladığı Bakı muğam məclislərini davam etdirdi. Məşədi Süleyman bəy həm də icarədar və sahibkar idi. O, özünə məxsus və Qara şəhərdə olan torpaq sahələrini boru kəmərlərinin çəkilməsi məqsədilə məşhur yerli və xarici neft şirkətlərinə icarəyə verirdi. Müqavilələr bağlanan şirkətlər arasında "Восточное Товарищество", "Rusiya neft cəmiyyəti", "Русское Товарищество "Нефть", "Born" cəmiyyəti, "Mirzəyev qardaşları və Кo", "Rusiya neft sənayesi" cəmiyyəti, "Nobel qardaşları", "Aramazd" şirkətləri, Əmtəə ambarlarının şərq cəmiyyəti.
Musiqi Məşədi Süleyman bəyin canına elə hopmuşdu ki, o muğamsız özünü bir an belə təsəvvür etmirdi. Mansurovların İçəri şəhərdəki evlərində və Şüvəlandakı bağlarına yenə də xanəndələr, musiqiçilər, şairlər, Azərbaycan, İran, Tiflisdən gəlmiş ziyalılar yığışar və muğam məclisləri qurulardı. Nəslin layiqli davamçısı kimi, Məşədi Süleyman bəy mahir tarzən və muğam bilicisi idi. Onun bir sevimli məşğuliyyəti də vardı – səyahət. Atalar düz deyib: "Çox gəzən çox bilər". Məşədi Süleyman bəy 11 dəfə bütün Avropanı, Şərq ölkələrin o baş – bu baş gəzib, Rusiyanın çox yerlərində olub. Fransa, İsveçrə, və Avstruya – Avropanın musiqi beşiyi, onun ən çox sevdiyi ölkələr idi. Səyahətlər zamanı Məşədi Süleyman bəy hökmən konsert salonları və teatrlara baş çəkərdi, kübar məclislərində iştirak edərdi.
Məşədi Süleyman bəyin kiçik qardaşı – Mirzə Mansur bəy (1887-1967) Azərbaycan muğamlarının tanınmış nəzəriyyəçisi hesab olunur. Peşəkar tarzən kimi, o Sadıqcan məktəbinin ənənələrini davam etdirdi. Mirzə Mansur tələbələrinə muğamların sirrini açmağı və ifaçılıq ustalığını tam öyrətməyə çalışırdı. Sovetlər vaxtında Konservatoriyada dərs deyən Mirzə Mansur muğam tədrisi proqramının müəlliflərindən biri idi. Üzeyir bəy Hacıbəyov onun ifaçılıq istedadını, muğamın sirrlərini bilən müəllim olmasını çox yüksək qiymətləndirirdi. 30-cu illərdə hələ gənc bəstəkarlar Tofiq Quliyev və Zakir Bağırov, Üzeyir bəyin göstərişiylə "Rast", "Zabul-segah" və "Dügah" muğamlarını məhz Mirzə Mansurun ifasından nota köçürdülər. Musiqi sahəsində böyük xidmətlərinə görə, 1940-cı ildə Mirzə Mansur Mansurova "Əməkdar İncəsənət Xadimi" fəxri adı verildi. Mirzə Mansur həmçinin tar ustası kimi də yaxşı ad qazanmışdı. Onun rekonstruksiya etdiyi 4 tardan biri Ermitajda, biri Luvrda, biri də İstanbulda muzeylərdə qorunur. Sonuncusu isə onun şəxsi tarı idi.
Məşədi Süleyman bəyin oğlu – Azərbaycanın xalq artisti, tarzən Bəhram Mansurov (1911-1985), bütün Mansurovlar kimi, İçəri şəhərdə doğulub və boya-başa çatmışdır. Mansurovlar nəslinin musiqi ənənələrinin layiqli davamçısı kimi, Bəhram Mansurov ömrünün çox hissəsini – 55 il Opera və Balet teatrında tarzən kimi solist-konsertmeyster vəzifəsində çalışıb. UNESCO hələ 1967-ci ildə məhz onun ifasında ilk dəfə Azərbaycan muğamları ilə tanış olub. Sonralar UNESCO Bəhram Mansurovun ifa etdiyi Azərbaycan muğamlarını val, kasset, CD şəklində bütün dünyaya yayıb.
Arifin oğlu – Ənvər Mansurov (1969) Bakının məşhur "Şən və hazırcavablar" komandasının tərkibində MDB çempionu olub. Bəhram Mansurovun oğulları – respublikanın əməkdar artisti, tarzən Elxan Mansurov (1955), xalq artisti, bəstəkar Eldar Mansurov (1952) və əməkdar mədəniyyət işçisi Aydın Mansurov (1953-2017) nəslin musiqi ənənələrini layiqincə davam etdirirlər. Elxan Mansurov atası kimi, uzun müddətdir, 50 ildir ki, Opera və Balet teatrında tarzən kimi solist-konsertmeyster vəzifəsində çalışır, gənc xanəndələri muğam operalarında aparıcı partiyaların ifasına hazırlayır. Aydın Mansurov A.Zeynallı adına Musiqi Texnikumunun xor dirijorluğu şöbəsini bitirdikdən sonra bir müddət musiqi məktəblərində müəllim kimi çalışıb. Sonralar televiziyaya həvəsi olduğundan kinooperator sənətinə yiyələndi və uzun illərdir ki, bu sahədə çalışır. Xalq artisti, bəstəkar Eldar Mansurov klassik janrda yazılmış bir çox əsərlərin, kinofolmlərə və teatr tamaşalarına bəstələnmiş musiqinin müəllifidir. Musiqişünas kimi 1987-ci ildə Səmərqənddə keçirilmiş Beynəlxalq Muğam Simpoziumunda muğamların tarixi haqqında elmi işi ilə çıxış edib. Onun muğamların tarixi və nəzəriyyəsi haqqında elmi məqalələri bir neçə dəfə Fransa, Almaniya və Rusiyanın elmi nəşrlərində çap olunub. Bəstəkarlıqla yanaşı, Eldar Mansurov bir neçə kitab çap etdirib, o cümlədən babası və atasının xatirələri. Ən son işi isə Mansurovlar nəslinin tarixi kitabıdır.
Mansurovlar haqqında "Babam və mən" adlı film çəkilmişdir. Filmin Müəllif – rejissoru Aydın Dadaşovdur.
Türkmənistan iqtisadiyyatı
Türkmənistan iqtisadiyatı –ÜDM (2012 ilə olan) AQP (Alıcılıq qabiliyəti pariteti) görə dünyanın 97 iqtisadiyatıdır. Türkmənistanın nominal ÜDM 2012 il üçün $ 33, 47 mlrd., AQP yə görə $47,55 təşkil edir. Türkmənistan iqtisadiyatının əsasını təbii qaz təşkil edir ki, ölkənin gəlirinin çoxusu onun ixracı hesabına başa gəlir. Kənd təsərufatı ölkə əhalisinin yarısından çoxu üçün dolanışıq vasitələri qaynağıdır. Türkmənistanın dünyanın 10 ən böyük pambığ istehsalçısı sırasına daxildir ki, onun yetişdirilməsi üçün ayrılan  ərazi ölkənin  suvarılan torpaqlarının təxminən  yarısını təşkil edir. Türkmənistan neft – qaz yataqları.1990 ildə Türkmənistan 90 mlrd. kub metr qaz hasil edirdi, və bu həcmin 75%çoxu ittifaq cumhuriyətlərinə ötürülürdü. Baxmayaraq ki Türkmənistan qazı SSRİ nin hasil etdiyi qazın 12,5% təşkil edirdi, türkmən qazı Ukrayna, Qırğızıstan, Tcikistanın qaz təminatında mühüm rol oynayırdı. 2011 il oktyabrın 1 olan vəziyətə görə ölkənin ümumi qeoloji əhtiyatları 71,21 mlrd. ton şərti yanacaq kimi dəyərləndirilir ki, bunun 53,01 mlrd. tonu – quruda olan ehtiyat qaynaqların, 18,2 mlrd. ton isə - dəniz şelfinə aid ehtiyat qaynaqların payıdır. Bununla belə sübut olunmuş qaz ehtiyatlar 25,213 trln. kub-metr.təşkil edir.Ancaq “Türkmənqaz” dövlət konserni 30 çox qaz və qazkondensat yatağla işləyir ki, bunlardan Dövlətabad, Kərpicli, Qaraşsızlayanın 10 illiyi, Qazlıtəpə, Baqaca, Qarabi, Qurrukbil, mərkəzi Qaraqumda yatağlar qrupu və sair. 2030 ilə qədər, Türkmənistan neft-qaz sənayesinin inkişafı proqramına görə, qaz hasilatı 250 mlrd. kub-metrə qədər, neft 110 mln.tona qədər artırılmalıdır. Həmçin qaz ixracı 180 mlrd. kub-metrə çatdırılmalıdır.Quruda olan karbohidregenlərin işlənməsi əsasən türkmən dövlət konsernləri(“Türkmənneft”,”Türkmənqaz”,”Türkmənqeoloqiy”) tərəfindən həyata keçiriləcək, əsas xarici investisiyalar isə şelfdə işlənəcək. Türkmənistan hökuməti Xəzərin türkmən sektorunun lisenziyalaşması proqramını təsdiq edib ki, orada karbihedrogenlərin kəşfiyatı və hasilatı üçün 32 blok qeyd edilib. Bu gün(2012) Türkmənistanda qaz hasilatının həcmi 75 mlrd. kub-metrdən çox təşkil edir – ixracın 60 mlrd.kub-metr.Qaza nisbətən ölkənin neft hasilatı olduqca azdır. İldə 10 mln. ton. Neftin bir hissəsi 1,5 mln ton ildə) Bakı-Ceyhan boru kəməri ilə ixrac edilir.
Elektroenerqetika
Türkmənistan elekrik stansiyalarının 2013 ilə təsdiq olunmuş gücü 4104 meqavat təşkil edir. Türkmən elektrik enerjisinin İrana və Əfqanıstana ixracı 2012 ilin yekunlarına görə 2713 meqavat təşkil edir.
Tekstil. Bu gün yeniləşdirilmiş və yeni tekstil müəssisələrinin ümumi gücü 135 min ton lif-pambıq təşkil edir. Dövlət səhmdar “Türkmənxalı” korporasiyası 10 bədii xalçaçılıq müəssisəsini birləşdirir, onların 100 xalçaçılıq sahəsi və sexi var, pambıq xammalından istehsal olunan məmulatlar: platel, jakkar, velvet, məxmər, batist, mitkal, portyer və başqaları. Kimya sənayesi.
Türkmənistanda mirabilit, daş duz, qlauber, mətbəx, kalium duzu, ozokerit, yod, brom, sulfat, natrium və başqa, kimya sənayesində kütləvi istifadə olunan, madələr var. Ölkənin kimya sənayesinin flaqmanları Türkmənabad kimya zavodu, Maraxdakı mineral kübrə zavodu, Qaurdaq kükürd zavodu, Bekdaş kimya kombinatı, Çələkəndəki kimya zavodlarıdır. 2014 ilə qədər Marı şəhərində ammiak və karbamid istehsal edən zavodlar komplekslərinin tikintisinin bitirilməsi planlaşdırılır. İllik karbamid istehsalı 640 min ton təşkil edəcək. Tikinti $1 mlrd. ba.a gələcək və yapon investorları tərəfindən aparılacaq.
Metallurqiya sənayesi
Yevgeni Lansere
Yevgeni Yevgeniyeviç Lansere — rus rəssamı.
Türkmənistan iqtisadiyyatı
2009 ildə Ovdantəpədə ölkədə, tikintiyə (prokata, armatur, bucaq, şveller )hesablanmış ilk metalurji zavodu fəaliyətə başladı. 160 min ton prokat istehsal gücü olan Türkiyə şirkətləri konsorsiumu tərəfindən tikilmişdir. Tikinti 64, 5 mln. ABŞ dollara dəyərləndirilir. Polad metal qırıntıdan ya da gətirilmə yarımfabrikatdan əridilir. Gəmiqayırma.
2012 ilin mayında Dövlət dəniz və çay xidməti öz hesabına alman “İnros, Lacker AG” şirkəti ilə gəmi təmiri və qayırması zavodunun tikintisi üçün texniki məsləhət xidmətləri anlaşması bağlanıb. İlk sex artıq sınaqdan çıxıb. Orada qəmi –təmiri və kiçik aztonnajlı gəmilərin yığımı keçirilir. Türkiyənin “Dearsan Gəmi İnsaat San. A. Ş. Gülhan Den. Tic Ltd Sti.” Ilə Türkmənbaşı limanında 320 nəfərlik yüksəksürətli gəminin tikintisi üçün anlaşma bağlanıb.
Tam dərəbəylik (film, 2012)
Tam dərəbəylik — Takeşi Kitano filmi.
Giqaku
- VII- XV əsrlərdə Yaponiyada mövcud olmuş  teatr tamaşasıdır. Şahzadə-regent Şotokunun himayəsi altında gikaqu ölkədə buddizmin yayılması məqsədilə istifadə olunmuşdur. Getdikcə bu sənət saray məişətinə daxil olaraq buddist ayinlərindən birinə çevrilmişdir. Tamaşa üç hissədən ibarət idi: ifaçıların səhnəyə çıxma nümayişləri; musiqi nömrələri, pantomima, rəqslər; səhnəni tərketmə nümayişləri.
Adı
VI əsrdə buddizmin yayılması ilə bu sənət ilk əvvəl "gokaqu" ("Qonun musiqisi") adlanmış, sonradan "giqaku" adlanmağa başlamışdır. "Gikaqu" "musiqi"sözünün sanskritdən çin dilinə tərcüməsidir: buddist mətnlərində bu söz tanrılara gətirilən musiqini bildirirdi. Çində bu anlayış "szyiue" kimi oxunan heroqliflərlə yazılaraq, "mahir musiqi", "mahir ayin", "mahir teatr" mənasını verirdi. Tədqiqatçı K.Siqetosinin fikrincə, "giqaku" sözünü şahzadə-regent Şotoku ona oxunulan "Saddharma pundarika" adlı sutradan götürmüşdür.
Giqaku tamaşasının mənşəyi
Giqakunun mənşəyi haqda bir neçə hipotez vardır. Versiyalardan birinə görə, çin mənşəli bu sənət Çinin cənub-şərq hissəsindəki erkən mənbələrdə kure-no qaku, kure-no utaman adı ilə mövcud olmuşdur. Mənası "Kure ölkəsinin musiqisi" deməkdir.,.Digər versiyaya görə, giqaku mənşəcə Mərkəzi Asiyadandır: belə ki aşkar edilmiş [[Tan sülaləsi dövrü zəvvarlarının şəhadətnamələrinə əsasən, tamaşalar Kuça adlı dövlətdə keçirilirdi.. Musiqi müşayəti isə yerli musiqi idi. Eyni zamanda giqakuda istifadə olunan maskalar hind və roma mənşəlidir. Bu maskalardakı oymalar skiflərin hazırladığı oymalara oxşardır. Daha bir versiyaya görə, giqaku Yaponiyaya Koreyadan gəlmişdir. Giqakunun yaranma səbəbi Böyük ipək yolunun fəaliyyəti ilə də əlaqələndirilə bilər. Mövcud sənət haqda çoxsaylı sübutlar isə Yaponiyada qorunub saxlanılmışdır.
Giqakunun tarixi
200px|thumbnail|right|Şahzadə Şotoku Buddizmin yayılması fonunda giqaku materikdən Yaponiyaya gəlmişdir. “Nihon seki” tarixi xronikasına inansaq, [[612-ci ildə ölkəyə Cənubi Çində giqaku sənətini öyrənən koreyalı aktyor Mimasi gəlmişdir.Onun sarayda giqakunu nümayiş etdirməsindən sonra şahzadə Şotoku (574-622) giqakunu buddizmin təbliği məqsədilə istifadə etmək qərarına gəlir. Mimasiyə bu sənəti öyrətmək üçün bir qrup gənc tələbə verilir.
VII-VIII əsrlərdə giqaku buddist bayramlarının daimi bir hissəsinə çevrilmiş və saray daxilində əyləncə kimi istifadə olunmuşdur. Tamaşa sana, yeni məbəd və monastrlara ithaf olunaraq  icra olunurdu. Belə ki bir sıra məbədlərin özünün giqaku aktyorları olurdu. Buddist monastrları nəzdində olan qakko məktəblərində təlimçilər bu sənətə yiyələnməli idilər. Məbədlərin tikintisi giqaku sənətinin bütün ölkə ərazisində geniş yayılmasına şərait yaratmışdır. Giqaku aktyorları bemin adlanan sosial qrupa aid edilirdilər. Bu sosial qrupa onlarla yanaşı sənətkarlar, saray xidmətçisi və digər incəsənət adamları daxil idilər. Saray daxilində çıxış edən artistlər imtiyaz alaraq vergilərdən azad edilirdilər.
İmperator sarayında giqaku tamaşaları təxminən IX əsrə qədər nümayiş edilmişdir. Çünki IX əsrdən başlayaraq saray elitasının rəsmi əyləncəsi qismində buqaku çıxış etməyə başlamışdır. Heyan dövrünün (794-1185) sonundan monastrlar nəzdində olan buddizm məktəbləri ləğv edilmiş, XI əsrdən başlayaraq isə paytaxt Kiotoda məlum sənətə olan maraq azalmışdır. XII əsrdən başlayaraq “giqaku” sözü ilə insanların maska geyinib Budda heykəlinin qarşısından ibadət edərək keçməsini bildirən hər hansı bir nümayişi adlandırmağa başlamışdılar. XIV əsrə qədər bu cür nümayişlər ancaq paytaxdan kənarda yerləşən buddist məbədlərində həyata keçirilirdi. XV əsrdə isə giqaku tamamilə itmişdir.
XXI əsrdə köqen teatrının aktyoru Nomura Mannodzö keçmiş tamaşanın yenidən qurulmasını özündə birləşdirən singiqakunu (“yeni giqaku”) nümayiş etdirməyə başlamışdır. İlk belə nümayiş 2001-ci ilin oktyabrında baş tutmuşdur.Əsl giqaku sənətinin yox olmasına baxmayaraq, onun elementləri qorunub saxlanmışdır. Giqakunun bəzi rəqsləri və maskaları görkəmini dəyişərək buqakuya keçmiş, bəzi modifikasiya olunmuş maskalar buddist nümayişi olan qödoda istifadə olunmuş, giqakuda istifadə olunan musiqi alətləri denqakuda istifadə olunmuşdur.
Giqaku maskaları və kostyumları
Asiyadakı bir sıra xalq və məbəd bayramlarındakı maskalardan fərqli olaraq, bu maskalar ifaçıların özləri tərəfindən əl altında olan materiallardan bir nümayiş üçün hazırlanırdı. Məsələn, giqaku-men - giqaku maskaları peşəkar oymaçılar tərəfindən hazırlanmışdır.Bəzi maskalar qiymətli ağac növlərindən ( məsələn, pavloniya), bir qismi isə parça və lakdan hazırlanırdı. N.İofanın fərziyyəsinə görə, onların yaradılmasında yapon ustaları kaqura maskalarının hazırlanma üsuluna istinad edərək onların görkəmini dəyişərək  “teatr görüntüsü”  vermişdir. Parlaq günəş şüalarının işıqlandırdığı açıq səhnədə bu maskalar tamaşaçılardan fantastik varlıq təəssüratını yaratmalı idi.
Giqaku tamaşası haqda ətraflı təsvirə malik yeganə mənbə “Kokunşo” ( “Nəsihətlət kitabı”) kitabıdır. “Kokunşo” 1232-1233-cü illərdə bu nümayişlərin şahidi olmuş saray musiqiçisi Komo Takadzane (1172-1242) tərəfindən yazılmışdır. Onun bildirdiyinə görə, tamaşada 14 personaj iştirak edirmiş. Onların adları həm də onların geyindiyi maskaları bildirirdi: Baramon, Qoko, Qodze, Karura, Konqo, Konron, Rikisi, Sisi, Sisiko, Suykocu, Suykoo, Taykoci, Taykofu və Tido. Həmin maskalardan bir neçəsində onların hazırlanma tarixini göstərən cızıqları görmək olar. Nikolay Konrad öz kitabında bu maskalardan ən qədiminin 752-ci ildə yaradıldığını bildirmişdir.
Giqaku maskaları Yaponiyadakı bütün teatr maskalarının hamısından ən böyüyü sayılır. Onlardan bəziləri hətta yarım metrdən çox ölçüyə malikdir. Maska ifaçının sifətini elə örtür ki, aktyorun başının ön hissəsi maskanın altında qalır. Maskalar həmişə özündə çin, koreya elementlərini bildirən xüsusi çox elementli və çox rəngli kostyumlarla geyinilir. Eyni zamanda sintoist məbədlərinin xadimlərinin ayin kostyumları ağ rəngdə olurdu. Giqaku maskalarının ən erkən nümunələri Horyuci məbədindəki xəzinədə yerləşir. Tokio milli muzeyində yerləşən Horyuci homoçukan qalereyasında bu nümunələr ayda ( qış istisnadır) bir dəfə nümayiş olunur. Maskaların ən böyük toplusu isə Şösoin xəzinəsində yerləşir. Dünyada təxminən 240-a yaxın giqaku maskası qalmışdır.
Giqaku tamaşası
“Kökunşö” yazılanlara əsasən, giqakunun nümayiş hissəsi bu formada davam edirdi: maska geyinən aktyorlar və musiqiçilər məbəd qapılarından tamaşanın nümayiş olunacağı mərkəzi yerə doğru yönəlirdilər. İkinci hissə özündə bir neçə pantomimanı, rəqsləri və musiqi nömrələrini birləşdirirdi. Üçüncü, bağlanışda nümayiş yürüşün başlandığı yerə qayıtma ilə müşayət olunurdu. Bir giqaku tamaşası üçün iştirakçıların sayı 40 və bundan da çox ola bilər.
Tamaşanın gedişatı
Çıxış nümayişini uzun burunlu tido maskası geyinmiş Tido adlı personaj başlayırdı. Tidonun qarşısında duran əsas tapşırıq fəaliyyət yerinin iblislərdən təmizlənməsi idi. Həmin vaxt ona iki köməkçisi kömək edirdi. Tidonun arxasınca Sisi adlı şiri oynayan iki aktyor gedirdi. İki balaca oğlan aktyorları isə Sisinin balalarının rolunu ifa edirdilər. Onların ardınca maskasız Hisasimoti adlı iki personaj, 12 nəfərdən ibarət musiqi qrupu, iki Hasasimoti adlı personaj və əlində nizə tutan insan gedirdi. Sonra artıq 21 nəfərdən ibarət olan musiqi qrupu onların ardınca gəlirdi. Onların ifa etdiyi musiqi alətləri arasında yeddi deşiyi olan çin fleytası, kosiçudzumi barabanı və dobösi adlı simbala istifadə olunurdu. Ola bilsin ki, nümayişin özü musiqi ilə müşayət olunurdu.
Rəqs səhnələrinin ifa olunması nümayişinə keçidin necə baş verdiyi məlum deyildir. Fərziyyəyə görə, musiqiçilər və personajlar meydançanın künclərində yer tuturdular. Tamaşaçılar isə torpaq üzərində onların ətrafına yerləşirdilər. Bundan sonra giqaku tamaşasının ikinci hissəsi başlayırdı. Tamaşada iştirak edən14 personajdan Taykoci cütlük rəqsini, Suykoci 6-8 nəfərdən ibarət olan qrup rəqsini ifa eləyirdilər. Bu tamaşada iştirak edən aktyorların sayı 21-23 nəfər idi.
Yaponiyada şir maskası öz maqiyası ilə iblisləri qovmaq xüsusiyyətinə malik idi. Məhz bu səbəbdən tamaşanı həmişə şir və onun balalarının rəqsi açıq elan edirdi. İki aktyor parça vasitəsilə canlının korpusunu imitasiya edirdilər. Parçanın altından qırmızı şalvarlarda onların ayaqları və saman səndəlləri görsənirdi. Şir maskası hərəkətli çənəyə malik, qırmızı dilli və ağ dişli qırmızı maska idi. Şir balalarının rəqsini uşaqlar ifa eləyirdilər. Onların geyindiyi qırmızı maska gülən ağıza, uzun bığlara və qaşlara malik idi.
Tədqiqatçıların fərziyyəsinə görə, ikinci nömrə tək ifa olunan полотноpantomim komik rəqsi idi. Bu çin şahzadələrinin parodiyası sayılırdı. Bunu Kureqimi (hərfi tərcüməsi “Küredən olan zadəgan” deməkdir) və ya Qoko (hərfi tərcüməsi “hökmdar Qo ”) adlı personaj ifa eləyirdi. Maskanın üzərində qırmızı tac yonulmuşdur. Versiyalardan birinə görə, personaj komik deyildi. 200px|thumbnail|right|Karura maskası Üçüncü nömrə iki buddist tanrısı – Konqo (“almaz”) və Rikisinin (“qoluzor, pəhləvan”) cütlük rəqsini özündə birləşdirirdi. Personajların maskalarında alınlarında venalar da göstərilmişdir. Konqonun ağzı azacıq gülümsəyən şəkildə yarıaçıqdır. Rikisinin ağzı isə gülsə də yumuludur. Dördüncü nömrədə Karura (hinduist tanrı-quş [[Qarudanın adı yapon dilində belə səslənir) adlı personajın rəqsi ifa olunurdu. Qarudanın ilan yeməsinə görə, versiyalardan birinə görə, Karura rolunun ifaçısı ilanların yeməsini imitasiya edirdi. Karura maskasının iki variantı mövcuddur: birinci halda onun pipiyi şaquli şəkildədir, ağzında mirvari olan dimdiyi isə bağlıdır. İkinci halda isə onun pipiyi sallaq şəkildə, dimdiyi qapalıdır. Karuranın hər iki maskasında göz bəbəkli böyük gözləri vardır. Beşinci olaraq brahmanlar kastasının nümayəndələrini təsvir edən Baramon adlı personaj ifa edirdi. Onlar tərəfindən pantomim rəqsi ifa olunurdu. Bu rəqs sonradan digər Yaponiya teatrlarını – saruqaku, köqen, kabukidə ifa olunmuşdur. Personajın maskası gözləri yarı yumulu olan qoca brahmanı təsvir edir. Onun ağzındakı yuxarı dişlərin heç biri yoxdur. 200px|thumbnail|right|Konron maskası Əvvəlki səhnələrdən fərqli olaraq, altıncısı daha yaxşı təkminləşmiş süjetə və müxtəlif xarakterli personajlara malik idi. Belə ki bu tamaşada kobud Konron Qodze adlı gözələ aşiq olur. Bir dəfə Qodze ibadət etmək üçün məbədə gələndə Konron qızı yoldan çıxarmaq istəyir. Bu zaman qoluzorlu Rikisi peyda olaraq bunun qarşısını alır. Qoluzor nizə ilə rəqs edərək bununla iblisin məğlubiyyətini bildirirdi. Konronun maskası qorxunc görünüşə malik idi. Qara rəngli sifət, geniş açılmış gözlər, itiuclu qulaqlar, qabağa çıxmış dişləri olan maska idi. Qodzenin maskasl giqakuda yeganə qadın maskası idi. Bu, qırmızı yanaqlı və dodaqlı olan ağ rəngli maska idi.
Yeddinci nömrə dul Taykofu və yetim Taykoci (həmçinin Taykoko) tərəfindən ifa olunur. Bəzən tamaşada yetimlərin sayı iki nəfər olurdu. Taykofu pantomim duruşla Buddanın heykəlinin qarşısında dua edirdi. Taykodzi isə onun hərəkətlərini yamsılayırdı. Taykofu maskası yarı gülümsəyən xoş simanı təsvir edir. Taykoci maskası isə uşağın tənhalığını təsvir edir. Səkkizinci nömrədə “Suykoonun qərbi barbarlar torpağından olan sərxoş kral ” rəqsi ifa olunur. Eyni zamanda tamaşaçılar qarşısında Suykocu maskası geyinmiş sərxoş insanların xarakterik mimikasını bildirən öz dəstəsilə birlikdə fars şahzadəsi peyda olur. Suykoo maskası baş geyimli, uzun burunlu fars şahzadəsini təsvir edir.
Səkkizinci nömrədən sonra tamaşa bitirdi. İfaçılar qrup şəklində yığılaraq məbəd ərazisini tərk edirdilər.
Nikos Maxlas
Nikos Maxlas — futbolçu.
Karyerası
Karyerasının üç ilini "Vitess"ə həsr edən Nikos Maxlas komandası üçün dövrünün əvəzedilməz siması olub. Çıxış etdiyi 36 ayda "Vitess"in uğurları üçün 60 qol vuran yunan hücumçu az iş görməyib və insafən deyək ki, müsbət imic formalaşdırıb. Vurduğun qolların böyük hissəsi 1997/1998-ci illər mövsümünə (34 qol) təsadüf edir. Bir il sonra onun "Ayaks"a transfer edilməsi uzun müddət gündəmdən düşmədi. Hətta "Vitess" rəhbərliyi Maxlasın komandadan getməsinin əleyhinə idi. Amma yekun qərar qəbul edən futbolçu 1999-cu ildə "Ayaks"la razılığa gəlib. Transferin məbləğini isə 7,5 milyon dollar təşkil edib. Ki, "Ayaks"ın indiyə qədər transferə sərf etdiyi ən böyük məbləğdir. Amsterdam klubu hələ heç vaxt futbolçu gətirilməsinə bu qədər pul xərcləməyib. Bir adət olaraq, yunan forvard hər mövsümdə 10-dan az qol vurmayıb. Buna baxmayaraq, futbolçu "Ayaks"da uzun müddət qalmayıb. Maliyyə məsələsini əsas gətirən Nikos komandadan ayrılıb. 35 yaşlı hücumçu hazırda karyerasını Kipr "Apoel"ində davam etdirir.
Eynşteyn sahə tənlikləri
Eynşteyn sahə tənlikləri — qravitasiyanın, əslində fəza-zamanın kütlə və enerji tərəfindən əyilməsi ilə meydana çıxan anlayış olduğunu riyazi şəkildə göstərən 10 tenzorial tənlikdən ibarət sistemdir. Eynşteyn tenzoru ilə ifadə olunan fəzazamandakı lokal əyriliyi həmin sahədə yerləşən və gərginlik-enerji tenzoru ilə ifadə olunan maddə ilə əlaqələndirən bu tənliklər, 1915-ci ildə Albert Eynşteyn tərəfindən Ümumi Nisbilik Nəzəriyyəsində irəli sürülmüşdür.
Sahə tənlikləri bu formada olub,
G_{\mu \nu} — Eynşteyn tenzorunu,
\Lambda — Kosmoloji sabiti,
g_{\mu \nu} — metrik tenzoru
T_{\mu \nu} — Gərginlik-enerji tenzorunu,
göstərir.
Beləcə 4 ölçülü fəza-zamanda hər \mu və \nu komponenti üçün 4 tənlik olmaqla cəmi 16 tənlik olmalıdır. Lakin tənlikdəki bütün tenzorlar simmetrik olduğundan eynicinsli tənlikləri çıxmaqla bir-birindən ayrı 10 tənlik qalır.
Milli Yaylaq Festivalı
Milli Yaylaq Festivalı (The National Highland Festival) —  Azərbaycanda yaylaq və elat ənənələrinin yaşadılması və təbliği, tarixi adət və milli ənənələrə söykənən ən böyük etnoqrafik-mədəni-idman tədbirlərindən birini həyata keçirməklə, ölkənin və regionun sosial, iqtisadi, mədəni inkişafına dəstək məqsədilə ilk dəfə 2019-cu ilin iyulun 26-da Gədəbəy rayonunda keçirilən festival.
Eynşteyn sahə tənlikləri
Eyşteyn tenzoru
Eynşteyn tenzoru Riemann tenzorunun 2 indeksi üzrə cəmlənməsindən əmələ gələn Rikki tenzoru üzərində qurulur və enerji-impuls tenzoru ilə mütənasib olub fəza-zaman əyriliyini xarakterizə edən tenzor olaraq Eynşteyn tərəfindən gətirilib: burada
Milli Yaylaq Festivalı
Festival haqqında
300px|thumb|right|Dünya Etnoidman Konfederasiyasının sədri Nəcməddin Bilal Ərdoğan da I Milli Yaylaq Festivalında iştirak etmişdir. “Milli Yaylaq Festivalı” - xalqımızın kökü min illərə söykənən zəngin yaylaq ənənələrinin və elat mədəniyyətinin yaşadılması və təbliği məqsədilə genişmiqyaslı el şənliyi formatında düşünülüb hazırlanmış orijinal layihədir.
Eynşteyn sahə tənlikləri
Eyşteyn tenzoru
R_{\mu \nu} — Rikki tenzoru,
Milli Yaylaq Festivalı
Festival haqqında
Azərbaycan xalqı olduqca zəngin və çoxşaxəli mədəniyyətə malik bir xalqdır. Zəngin şəhərsalma ənənələri ilə yanaşı, onun yüz illərlə, min illərlə formalaşan həyat tərzi və unikal mədəniyyət nümunələri sırasına yaylaq mədəniyyəti və elat ənənələrini də cəsarətlə aid etmək olar. Əzəldən əsasən əhalimizin heyvandarlıqla məşğul olan hissəsinə xas olan bu maraqlı mövsümi köçərilik ənənəsi bütün tarixi Azərbaycanın torpaqlarında geniş yayılmışdır. Bu ənənələrə uyğun olaraq, hər bir bölgənin özünün ənənəvi yaylaq əraziləri formalaşmışdır.
Eynşteyn sahə tənlikləri
Eyşteyn tenzoru
R — Rikki skalyarıdır.
Eynşteyn tenzorunun Rikki tenzorundan əsas fərqləndirici xüsusiyyəti, onun gərginlik-enerji tenzoru kimi konservativ olmasıdır:
Milli Yaylaq Festivalı
Festival haqqında
”Milli Yaylaq Festivalı” - bu zəngin yaylaq ənənələrinin və unikal elat mədəniyyətinin yaşadılması, tanıdılması və təbliği məqsədilə hazırlanmış layihədir. “Milli Yaylaq Festivalı”  həm də geniş coğrafi məkanda yaşayan türksoylu xalqların ortaq tarixi ənənələrinin və mədəniyyətlərinin qarşılıqlı tanıdılması və bu istiqamətdə xalqlararası mədəni-etnoqrafik, elmi-praktiki əməkdaşlıq üçün uğurlu və əlverişli platformadır.
Eynşteyn sahə tənlikləri
Eyşteyn tenzoru
.
Eynşteyn tenzorunun açılışını nəzərə alsaq, sahə tənliklərişəklində ifadə olunar.
Milli Yaylaq Festivalı
Festival haqqında
Festivalın əsas hədəfləri dayanıqlı turizm məkanı olan orijinal etnoqəsəbə yaratmaqla, ölkədə müasir turizm sektoruna yenilik və unikallıq bəxş etmək, eyni zamanda hər il ənənəvi şəkildə “Milli Yaylaq Festivalı”nı təşkil etməklə, ölkəmizin turizm cazibədarlığının artırılmasına və beynəlxalq aləmdə tanıdılmasına töhfə verməkdir.
2019
Milli Yaylaq Festivalı ilk dəfə 2019-cu ilin 26 iyul tarixində Türkiyə Əməkdaşlıq və Koordinasiya Agentliyi (TİKA), “Cavadxan” Tarix və Mədəniyyət Fondu, Gədəbəy Rayon İcra Hakimiyyətinin təşkilatçılığı, Mədəniyyət Nazirliyi, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi, Dövlət Turizm Agentliyi, Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi, Azərbaycan Atçılıq Federasiyası və Dünya Etnoidman Konfederasiyasının rəsmi dəstəyi ilə Gədəbəy rayonunun ərazisində yerləşən Düzyurd-Miskinli yaylağında keçirilib. Festivalın ideya müəllifi və layihə rəhbəri Müzadil Zauroğludur. 2019-cu ildə keçirilən ilk festivalda təşkilatçı və tərəfdaş qurumların rəhbər şəxsləri, dövlət və hökumət rəsmiləri, diplomatlar, 16 ölkədən nümayəndələr, Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı naziri İnam Kərimov, Dünya Etnoidman Konfederasiyasının sədri Bilal Ərdoğan, eləcə də yerli və xarici turistlər qatılıb.
Eynşteyn sahə tənlikləri
Gərginlik-enerji tenzoru
Gərginlik-enerji tenzoru, gərginlik tenzorunun 4 ölçülü fəza-zaman üçün ümumiləşdirilməsidir. Simmetrik tenzor olduğundan 10 sərbəst komponenti var. Gərginlik-enerji tenzoru ikinci tərtib tenzor olub komponentləri matriks şəklində ifadə olunur.
Milli Yaylaq Festivalı
2019
Festivalın keçirildiyi “Yaylaq yurdu” adlı etno-qəsəbədə yaşayış alaçıqları ilə yanaşı, cıdır meydanı, yaylaq bazarı, sənətkarlıq guşəsi, “Dədə Qorqud” ocağı (tamaşaçılar üçün səhnə), yaylaq yatağı (ev heyvanları üçün yerlər), pəhləvan meydanı, “Aşıq Ələsgər” ocağı, yaylaq süfrəsi və digər tematik sahələr yaradılıb. Festival şərti olaraq mədəni-etnoqrafik, milli yaylaq oyunları, eko-etnoturizm adlı 3 hissədən ibarətdir.
Eynşteyn sahə tənlikləri
Gərginlik-enerji tenzoru
Gərginlik-enerji tenzoru komponentlərində maddə ilə bağlı nisbi xassələri(enerji, impuls, sıxlıq, təzyiq) cəmləşdirərək koordinat sistemindən asılı olmayan kəmiyyət(tenzor) formalaşdırır.
Milli Yaylaq Festivalı
Festivalın hissələri
Vahid konsepsiya şəklində düşünülmüş Milli Yaylaq Festivalı şərti olaraq bir-biri ilə sıx bağlılığı olan bir neçə tərkib hissə və bölmələrdən ibarətdir:
A) Mədəni hissə;
1. Milli-mədəni irsimizin ümumi təbliği
Eynşteyn sahə tənlikləri
Gərginlik-enerji tenzoru
şəkildə ifadə olunur. Burada,
Brickellia botterii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Eynşteyn sahə tənlikləri
Gərginlik-enerji tenzoru
\rho —enerji sıxlığı
Milli Yaylaq Festivalı
A) Mədəni hissə;
2. Milli rəqslər (yallılar, cəngilər)
Eynşteyn sahə tənlikləri
Gərginlik-enerji tenzoru
p—mayenin təzyiqi
U^\alphavə U^\beta mayenin fəza-zamanda 4-ölçülü sürət komponentləridir.
—tərs metrikadır.
Milli Yaylaq Festivalı
A) Mədəni hissə;
4. Xalq mahnıları,
Eynşteyn sahə tənlikləri
Gərginlik-enerji tenzoru
Gərginlik-enerji tenzorunu alt indekslərlə ifadə etmək istəsək(sahə tənliklərində olduğu kimi)
şəklində çevirmə etməli olarıq.
Milli Yaylaq Festivalı
A) Mədəni hissə;
5. Milli musiqimizin və musiqi alətlərimizin nümayişi və təbliği
Eynşteyn sahə tənlikləri
Nyuton qravitasiyası ilə uyğunluğu
Ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə qədər qravitasiya Nyutonun Ümumdünya Cazibə Qanunu ilə izah olunurdu, bu qanundan çıxan düsturlar müəyyən dərəcəyə qədər dəqiq nəticələr verirdi. Lakin çox böyük kütləli cisimlərin(qara dəlik, neytron ulduzları, qalaktikalar və s.) hərəkəti və qravitasiya təbiəti ilə bağlı təxminlər verğ bilmirdi. Ümumi nisbilik nəzəriyyəsi isə qravitasiyanın təsirinə bir qüvvə kimi deyil, cisimlərin öz təbii hərəkət(düzxəttli bərabərsürətli) yolunun, fəza-zamanın əyilməsi nəticəsində dəyişilməsi kimi yanaşırdı. Nəticə etibarilə bu nəzəriyyə demək olar ki, kainatdakı bütün cisimlərin hərəkətini çox dəqiqliklə təsvir edə bilirdi.
Milli Yaylaq Festivalı
A) Mədəni hissə;
6. Müxtəlif səhnələr, tamaşalar;
Eynşteyn sahə tənlikləri
Nyuton qravitasiyası ilə uyğunluğu
Ümumi nisbilik nəzəriyyəsinin doğru olması üçün bu nəzəriyyə müəyyən limitlərdə Nyuton qravitasiyası ilə eyniləşməlidir, çünki bu limitlərdə Nyuton qravitasiyasının düzgün nəticələr verməsi onun yanlış nəzəriyyə deyil, natamam nəzəriyyə olduğunu göstərir. Bu baxımdan da Eynşteyn qravitasiyası Nyuton qravitasiyasından fərqli nəzəriyyə deyil, onu daha böyük limitlərdə tamamlayan nəzəriyyə olmalıdır.
Milli Yaylaq Festivalı
A) Mədəni hissə;
7. Festival müddətində ölkəmizdə tolerantlıq və multikulturalizmin əyani nümayişi olaraq Azərbaycanda yaşayan müxtəlif etnik qrupların (avarlar, malakanlar, talışlar, yəhudilər, ləzgilər, saxurlar və d.) nümayəndələrinin mədəni proqramları və nümunəvi çıxışları
Eynşteyn sahə tənlikləri
Nyuton qravitasiyası ilə uyğunluğu
Nyuton qravitasiyasında cismin yaratdığı qravitasiya sahəsinin potensialı Poisson tənliyi ilə müəyyən olunur,
Milli Yaylaq Festivalı
B)  Etnoqrafik hissə;
2. Yaylaq kulinariya nümunələri (odun üzərində bişən xörəklər: dovğa, çoban buğlaması, sac üstü kətələr, kabablar və s)
Eynşteyn sahə tənlikləri
Nyuton qravitasiyası ilə uyğunluğu
.
Nyuton limitlərini Ümumi Nisbilik Nəzəriyyəsində nəzərə aldıqda Eynşteyn sahə tənlikləri Poisson tənlikləri, Poisson sahə tənliklərinə çevrilməlidir.
Milli Yaylaq Festivalı
B)  Etnoqrafik hissə;
3. Xalçaçılıq, kilimçilik və keçəçiliyin nümayişi
Eynşteyn sahə tənlikləri
Nyuton qravitasiyası ilə uyğunluğu
Cismin qravitasiya sahəsində aldığı təcil sahə potensialının qradienti ilə düz mütənasibdir:
Milli Yaylaq Festivalı
B)  Etnoqrafik hissə;
4. Yaradılacaq “Sənətkarlar məhəlləsi”ndə müxtəlif sənət nümunələrinin nümayişi və satış-sərgisi (misgərlik, dabbaqlıq, papaqçılıq, sərraclıq, səbət, həsir, suvenirlər və s.)
5. Milli geyimlərimizin sərgi-nümayişi
Eynşteyn sahə tənlikləri
Nyuton qravitasiyası ilə uyğunluğu
Nyuton qravitasiyası bu limitləri nəzərə alır:
Milli Yaylaq Festivalı
C) Milli Yaylaq Oyunları;
“Yaylaq (İdman) Oyunları” şərti adı altında qədim köklərə söykənən ənənəvi milli idman növləri üzrə yarışmalar, yorğa at yarışları, atüstü oyunlar və nümunəvi çıxışlar  təşkil olunacaq:
Eynşteyn sahə tənlikləri
Enerji vəziyyətləri
Eynşteyn tənlikləri fəza-zamandakı istənilən növ enerjinin həmin fəza-zamanda lokal olaraq necə əyrilik yaratdığını ifadə edir. Bu tənliklərdən həmçinin istənilən fəza-zaman əyriliyini yaratmaq üçün hansı tərkibdə enerjinin lazım olmasını öyrənmək olar. Bunun üçün arzuolunan əyriliyə xas Eynşteyn tenzorunu yerinə yazıb tənlikləri enerji-impuls tenzoruna görə həll etmək kifayətdir. Amma təbiətdə enerji istənilən formada mövcud ola bilməz. Məsələn, tənliklərdən çıxan nəticə enerji-impuls tenzorunda enerji sıxlığının mənfi olmasını tələb edə bilər, amma mənfi enerji kainatda ola bilməz(əks halda boş vakuum mənfi və müsbət enerjili sahələrə parçalanardı). Eynşteyn tənlikləri enerji və fəza-zaman arasındakı əlaqəni çox geniş miqyasda ifadə etsə də qeyri-fiziki nəticələri çıxdaş etmir.
Milli Yaylaq Festivalı
C) Milli Yaylaq Oyunları;
1. Milli güləş yarışı
2. Qurşaq güləşi (kəmər güləşi)
3. Yorğa at yarışları (müxtəlif məsafələr və kateqoriyalarda)
Eynşteyn sahə tənlikləri
Enerji vəziyyətləri
Enerji-impuls tenzoruna uyğun məhdudiyyətlər qoymaqla qeyri-fiziki nəticələri çıxdaş etmək üçün müxtəlif enerji vəziyyətləri nəzərə alınır. Bunlar aşağıdakılardır:
Milli Yaylaq Festivalı
C) Milli Yaylaq Oyunları;
4. Çaparaq at yarışları (müxtəlif məsafələr və kateqoriyalarda)
Nümunəvi çıxışlar və göstərilər:
5. Qarabağ atları üzərində igidlik nümayişi ("cigitovka")
6. Atüstü milli oyunlar: "Çövkən”, “Baharbənd", "Sürpapaq", "Piyalə", “Ər endir (atüstü güləş),  "Gərdək qaçırmaq", Atüstü oxçuluq.
7. Zorxana
8. Alpaqut- əski türk döyüş növü
10. Pəhləvanlıq
11. Kəndirbazlıq
Qonaqlar və turislər arasında kütləvi oyun-yarışmalar:
1. Masa (ağac çəkmə) güləşi
Təngəaltı
Toponimikası
Vəlvələçayın Yan silsiləsini kəsdiyi yerin yaxınlığındadır. Oykonim tat dilindəki təngə (dar dərə) və altı (“aşağı” mənasında olub, mövqe bildirir) sözlərinin birləşməsindən düzəlib, “dar keçidin, yaxud dar dərənin altı” deməkdir. XIX əsr mənbələrində Afurca kəndinin qışlağı kimi qeyd olunmuş, tədricən yaşayış məntəqəsinə çevrilmişdir.
Milli Yaylaq Festivalı
C) Milli Yaylaq Oyunları;
2. Kəmənd (kəndir) dartma
Kamalpaşazadə Əhməd Şəmsəddin Əfəndi
Kamalpaşazadə Əhməd Şəmsəddin Əfəndi — Osmanlı tarixçisi, alimi və şeyxülislamı.
Mister Olimpiya 2014
thumbnail|right|Mister Olimpiaynın logosu Mister Olimpiya 2014— Bodibilding üzrə ən populyar yarışın 50-ci,yübiley müsabiqəsi 20 sentyabr 2014-cü il də, ABŞ-nin Nevada ştatının Las-Veqas şəhərində keçirildi.
Kamalpaşazadə Əhməd Şəmsəddin Əfəndi
Həyatı
15 may 1469 tarixində Ədirnədə dünyaya gəlmişdir. Əsl adı Əhməd Şəmsəddindir. Şahzadə Bəyazidin (gələcəyin II Bəyazidi) lələsi olan böyük babası Kamal Paşa səbəbilə bir çox qaynaqlarda Kamalpaşazadə vəya İbn-i Kamal olaraq qeyd olunur. İstanbulun fəthində iştirak edən atası Süleyman Çələbi 1474-cü ildə Amasiya, 1478-ci ildə isə Tokat hakimi təyin olundu. Anası isə II Mehmed dönəminin qazılarından Muhiddin Mehmed Əfəndinin qızı idi.
Təngəaltı
Əhalisi
2009-cu ilin siyahıyaalınmasına əsasən kəndə 705 nəfər əhali yaşayır.
Kamalpaşazadə Əhməd Şəmsəddin Əfəndi
Həyatı
Quran-i Kərimi əzbərlədikdən sonra Amasiya üləmasından ərəb dili və ədəbiyyatı, fars dili və məntiq öyrənən Kamalpaşazadə əvvəlcə hərbi təhsil almağa başladı. Sipahi əsgəri olaraq II Bəyazidin səfərlərinə qatılmışdır. Ancaq daha sonra üləma olmağa qərar verən Kamalpaşazadə əvvəlcə Ədirnədə Molla Lütfidən dərslər almağa başladı. Ardından dövrün önəmli alimlərinin hamiliyini qəbul edən Kamalpaşazadə qısa müddət sonra təhsilini başa vurdu.
Qaraqoyunlu (Şəmkir)
Qaraqoyunlu (1991-ci ilədək Spitakşen) – Azərbaycan Respublikasının Şəmkir rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Təngəaltı
Din
Kənddə "Seyidlər" məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Qaraqoyunlu (Şəmkir)
Tarixi
Şəmkir r-nunda kənd. Dağətəyi ərazidədir. Keçmiş adı Ağkənd olmuşdur. Yerli əhali arasında daha çox bu adla tanınır. Kəndi həmin r-ndakı Dağ Cəyir kəndindən gəlmiş ailələr onlara məxsus binə yerində salmışlar. Yaşayış məntəqəsinə salındığı ərazidə torpağın üst qatının ağ rəngdə olduğuna görə Ağkənd adı verilmişdir. Köçüb gəlmə erməni ailələri burada yerləşdirildikdən sonra kənd Spitakşen adlandırılmışdı. Bu da Ağkənd adının erməni dilinə hərfi tərcüməsidir. 1990-cı ildə kəndin adı yenidən dəyişdirilərək Qaraqoyunlu adlandırılmışdır. Kənd sakinlərinin əksəriyyəti Ermənistanın Qaraqoyunlu mahalından zorla köçürülmüşdür.
Kamalpaşazadə Əhməd Şəmsəddin Əfəndi
Həyatı
İlk olaraq Anadolu başqazısının köməyilə Ədirnədəki Əli bəy mədrəsəsində müdərris təyin olundu. Daha sonra Skopyedəki İshaq Paşa mədrəsəsində (1505), Ədirnədəki Üç şərəfəli mədrəsəsində (1506), İstanbuldakı Sahn-ı Səman mədrəsəsində (1508), Ədirnədəki Sultan Bəyazid mədrəsəsində (1511) müdərris olaraq xidmət göstərmişdir.
Mister Olimpiya 2014
İştirakçılar
thumbnail|right|Mister Olimpiya -2014 qalibi [[Fil Hit]] İki kateqoriyada keçiriləcək yarışmada aşağıda ki,idmançılar iştirak edəcək: