cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nuridə Atəşi
Yaradıcılığı
1996–2004-cü illər ərzində Berlinin "Hitit" nəşriyyatında alman və türk dillərinin tərcüməçisi kimi çalışan N. Atəşi, Almaniyada Azərbaycan dilinin tanınmasına və şaxələnməsinə öz töhfəsini vermişdir. Alman şairlərinin şeirlərini tərcümə edərək onları "Orjinaldan tərcümələr" kitabında cəmləyən Nuridə Atəşi, Azərbaycanın şair və yazıçılarının əsərlərini də alman dilinə tərcümə etmişdir. 2008-ci ildə Alman şairi Jan Veinard ilə bərabər "Pərvanə və şam. Azərbaycanın minillik məhəbbət poeziyası" adlı antalogiyasında Azərbaycanın Nizami, Füzuli, Nəsimi, Məhsəti və bir çox klassik şairlərinin əsərlərini alman dilinə tərcümə edərək Almaniyanın məşhur "Mattes & Setz" nəşriyyatında nəşr etdirmişdir. "Qızıl Qələm" mükafatının laureatıdır .19 kitabın müəllifi olan Nuridə Qədirova- Atəşi 2011-ci ildən PEN beynəlxalq yazarlar Mərkəzinin üzvüddür. Nuridə Qədirova-Atəşinin indiyə qədər ədəbi və Qafqazın tarixinə, mədəniyyətinə və arxeologiyasına aid Almaniya və Azərbaycanda (Azərbaycan, türk, rus, ingilis və alman dillərində) 19 ədəbi, publisistik və elmi kitabı, 300-dən artıq məqaləsi nəşr edilmiş, əsərləri Almaniyanın Drezden və Leypsiq dövlət kitabxanalarında kataloqlaşdırılmışdır.
Elmi tədqiqatları
Nuridə Qədirova - Atəşi 2003-cü ildə Moskva Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində "Almaniyanın sosial-mədəni ictimaiyyətində fiziki cəhətdən xəstə uşaqların bərpası" mövzusunda pedaqogika üzrə doktorluğa namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.
2005–2011 ci illər ərzində Məhəmməd Əsəd Bəyin (Qurban Səid) tədqiqatları ilə məşğul olmuş, onun arxiv sənədlərini Avstriya, Fransa, İtaliya, İsveçrə, Gürcüstan və s. ölkələrdən toplayaraq ilk dəfə olaraq nəşr etdirmişdir (Əsəd Bəy — yüz ilin sirləri. Nurlan, Bakı 2007). Bundan sonra ixtisasını arxeologiya elminə dəyişmiş, 2011-ci ildən etibarən AMEA, Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun dokdorantı olaraq "Azərbaycanın hərb sənətində qadının rolu (arxeoloji mareriallar əsasında)" mövzusunda doktorluq disertasiyası üzərində çalışmağa başlamışdır.
2013-cü ildə AMEA Tarix İnistutunda Dövlət Komissiyası tərəfindən ixtisasdəyişmə imtahanı 5 balla qiymətləndirilmiş və tarixçi olaraq rəsmi ixtisaslaşma təsdiqlənmişdir. . 2016-cı ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunda Tarix üzrə elmlər doktorluğu dissertasiyasının ilkin müdafiəsi müvəffəqiyyətlə keçirmişdir. Elmi məsləhətçisi Prof. İlyas Babayev olmuşdur. Elmi tədqiqatlarının nəticələri bəlli millətçi qruplaşma çevrələrində qəbul edilmədiyinə görə son müdafiə prosesi dayandırılmışdır.
AMEA-nın 177 nəfərdən ibarət akademik, professor və alimləri tərəfindən ölkə Prezidenti İ. Əliyevə Nuridə Atəşi-Qədirovanın elmi yeniliklərinin önəmi, onun Azərbaycan və dünya elminin inkişafına layiqli bir töhfə olacağı barədə yazılı müraciət edilsə də tarix üzrə elmlər doktorluğunun müdafiəsi ona vətənində mümkün olmamışdır. 1918-ci ildə alim Fransanın Lion 2 Universitetində arxeologiya ixtisası üzrə ilk qafqazlı alim olaraq doktorluq dissertasiyasını (Habilitation de Direction Recherches) müvəffəqiyyətlə fransız dilində müdafiə etmişdir.
Dissertasiya işinin elmi rəhbəri Lion 2 Universitetinin professoru xanım Mişel Kazanova olmuşdur. 2014-cü ildən Azərbaycan Xəzər Universitetinin dozenti, 2015-ci ildən Berlində "Qafqaz Tədqiqatları İnstitutu"-nun direktorudur.
Arxeoloji tədqiqatlara Qafqaz amazonlarının tədqiqi ilə başlayan tədqiqatçı hazırda Xocalı-Gədəbəy mədəniyyəti, Avropa muzeylərində Qafqaz kolleksiyaları, Qafqaz arxeologiyasının tədqiqat tarixi və tarixşünaslığı mövzuları üzrə tədqiqatlar ilə məşğuldur. O, Son Tunc-Erkən Dəmir dövründə Qafqazın geniş ərazisinə yayılmış Xocalı-Gədəbəy mədəniyyətinə aid kolleksiyaları Rusiya, Almaniya, Fransa, Avstriya muzeylərində toplamış, tədqiqatlara cəlb etmiş, Qafqaz arxeologiyasının tədqiqat tarixini və tarixşünaslığını araşdıraraq arxiv sənədləri və yeni aşkarladığı kolleksiyalar əsasında əsasənda 3 monoqrafiya, bir dərs vəsaiti yazmışdır.
Con Qudmen
Con Qudmen (20 iyun 1952, Sent-Luis, Missuri, ABŞ) — ABŞ aktyoru
Veronicastrum virginicum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Yanqon
Yanqon — Myanmada şəhər, Andaman dənizi sahilindən 30–40 km aralı, Yanqon çayı sahilində yerləşir. 6 noyabr 2005-ci ilədək Myanmanın paytaxtı olmuşdur və bu ölkənin ən iri iqtisadi və mədəniyyət mərkəzidir. İqlimi tropik, musson tiplidir.
Tofiq Quliyev (iqtisadçı)
Tofiq Quliyev ( d. 1935, Ağdam, Paşabəyli kəndi — ö. 23 fevral 2019, Bakı) — Əməkdar elm xadimi (1992), iqtisad elmləri doktoru, professor (1970).
Həyatı
Tofiq Quliyev 1935-ci ildə Ağdamın Paşabəyli kəndində türkçü ziyalı ailəsində anadan olmuşdur. O, 9-cu sinifdə oxuyarkən atası Əvəz Muxtar oğlu Quliyev ağır xəstəlikdən dünyasını dəyişmişdir. Onun xəstəliyinə səbəb Bayıl həbsxanasında qalması olmuşdur. Belə ki, Əvəz Quliyev 1918–1920-ci illərdə müstəqil Azərbaycan Demokratik Respublikası dövründəki fəaliyyətinə görə, həmçinin türk pasportuna sahib olması və pantürkist olması səbəbindən Türkiyənin agenti hesab edilərək 1932-ci ildə həbs edilmiş, Stalin repressiyasının ilk qurbanlarından biri olmuşdur. Tofiq Quliyevin atası ruhani məktəbində təhsil almışdı. O, Azərbaycan və türk dili ilə yanaşı, fars və ərəb dillərini də mükəmməl bilirdi. Ona görə də Firdovsi və Sədinin farsca şeirlərini tərcümə edə bilirdi. Tofiq Quliyevin böyük bacısı Qumru Quliyeva atasının uzun müddət evə gəlmədiyini və bunun səbəbini bildikdən sonra uşaq ikən ürək xəstəliyindən vəfat etmişdir.
Tofiq Quliyevin anası Züleyxa Quliyeva Zəngilan rayonunun Baharlı kəndindən olmuşdur. Qardaşı Yusif Muxtarov aqronom idi. Onun "Haqqa, düzə zaval yoxdur" adlı şeirlər kitabı çapdan çıxmışdır. Digər qardaşı Vahid Muxtarov kibernetika üzrə professor idi. O da şeir və qəzəllər yazırdı. Həmçinin jurnalist olan qardaşı Ülfət Muxtarov da oçerk və hekayələr yazırdı.
Təhsil illəri
Tofiq Quliyev 1953-cü ildə Xındırıstan orta məktəbini bitirmişdir. O, 1953-cü ildə Bakıda Karl Marks adına Azərbaycan Dövlət Xalq Təsərrüfatı İnstitutuna daxil olmuş, 1957-ci ildə "Sənayenin iqtisadiyyatı" ixtisasını fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir. İnstitutda tələbə elmi cəmiyyətinin sədri işləmişdir.
Tofiq Quliyev baş inspektor vəzifəsində işlədiyi dövrdə də təhsilini davam etdirmiş və respublikada birinci dəfə olaraq 1960–1963-cü illərdə Plexanov adına Moskva Xalq Təsərrüfatı İnstitutunun "Əməyin iqtisadiyyatı" kafedrasının əyani aspirantı olmuşdur. O, Moskvada aspiranturada oxuyarkən Azərbaycan iqtisad elminin tarixində əməyin iqtisadiyyatı üzrə ixtisaslaşan ilk alim olaraq 1963-cü ildə, 28 yaşında namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir. 1966-cı ildə isə Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin doktorantı olmuşdur. Tofiq Quliyevin doktorluq dissertasiyası mənafelər, o cümlədən iqtisadi mənafelər probleminə həsr edilmişdir. Həmin monoqrafiya sovetlər ölkəsində bu problemə həsr edilmiş iri həcmli ilk monoqrafiya idi.
Quliyev 1968-ci ildə, 33 yaşında doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmişdir. Onun bu problemə həsr etdiyi monoqrafiya 1967-ci ildə o dövrdə Moskvanın ən nüfuzlu, iqtisadi nəzəriyyə üzrə ixtisaslaşan nəşriyyatı olan "Mısl"–da "Sosializm cəmiyyətində mənafelər problemi" adı altında nəşr edilmişdir. Bir neçə ildən sonra — 1974-cü ildə həmin nəşriyyatda müəllifin əməyin reduksiyasına həsr etdiyi "Sosializmdə əməyin reduksiyası" adlı monoqrafiyası çapdan çıxmışdır. Moskvada dərc edilən bu monoqrafiyalar nəşriyyatın o dövrdəki mövcud qaydasına əsasən hərəsi 4–5 nüsxədən ibarət dünyanın 100-dən artıq ölkəsinə göndərilmişdir.
Əmək fəaliyyəti
Tofiq Quliyev universiteti bitirdikdən sonra, 1957-ci ildə Azərbaycan Dövlət Sənaye Layihə İnstitutunda sənaye müəssisələrinin layihələndirilməsi üzrə mühəndis-iqtisadçı, 1958-ci ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində Sənaye-təmir idarəsində baş iqtisadçı kimi fəaliyyət göstərmişdir. Həmçinin 1964-cü ildə isə Azərbaycan SSRİ ali və orta ixtisas Təhsil Komitəsi ali məktəblər idarəsinin baş inspektoru vəzifəsində çaılşmışdır. Quliyev 1965-ci ildə S. M. Kirov adına Azərbaycan Dövlət Universitetində baş müəllim və dosent, sonrakı illərdə Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində dosent, 1970-ci ildən etibarən professor və "Əməyin iqtisadiyyatı və sosiologiyası" kafedrasının müdiri vəzifələrini icra etmişdir.
Elmi fəaliyyəti
Tofiq Quliyevin demək olar ki, bütün elmi, bədii yaradıcılığı insan və onun sosial, iqtisadi, etnik problemlərinə həsr olunmuşdur. Harvard Universitetinin Harri Elkins Vaydener adına xatirə kitabxanasında professor Tofiq Quliyevin 3 iri həcmli monoqrafiyası ("Sosializm cəmiyyətində mənafelər problemi", "Sosializmdə əməyin reduksiyası", "Tənzimlənən bazar iqtisadiyyatı") saxlanılır. Direktor Kristian Conson bu barədə qeyd etmişdir: Sizin Tofiq Quliyevin kitabları tez-tez oxunur, bu kitablar ən çox iqtibas, sitat gətirilən kitablar sırasına daxildir. Həmçinin kitabxananın "Xəbərlər" bülletenində və elektron versiyada həmin kitabların ingilis dilində mükəmməl annotasiyası verilmişdir. Xaricdə Tofiq Quliyevin əsərlərinə 180-dən artıq istinad qeydə alınmışdır, həmçinin dünyanın 30-dan çox ölkəsində kitabları oxuculara təqdim edilmişdir.
Tofiq Quliyevin elmi yaradıclığı çox cəhətlidir. O, fəlsəfə, sosiologiya, ümumi psixologiya, əməyin sosialogiyası və sosial psixologiya elmləri ilə məşğul olmuşdur. Quliyev 1970-ci ildə professor adını qazanmışdır. Alim 1972-ci ildə Zaqafqaziya və Orta Asiya Respublikalari içərisində ilk dəfə milli dildə "Əməyin iqtisadiyyatı" dərsliyini çap etdirmişdir. Moskvanın "Znaniye" nəşriyyatı Tofiq Quliyevin 1990-cı ildə idarəetmədə sosial psixoloji münasibətlərə həsr edilmiş kitabçasını böyük tirajla çap etmişdir. Alim 1972-ci ildə "Əməyin iqtisadiyyatı", 1974-cü ildə "Əməyin elmi təşkili", 1993-cü ildə "İdarəetmənin əsasları", 2001–2006-cı illərdə (ikinci nəşr) "Menecmentin əsasları", 1998-ci ildə "Əməyin sosiologiyası" kimi dərsliklərin, həmçinin "İnflyasiyanın anatomiyası" və "İnsan resurslarını idarə" kimi monoqrafiyaların müəllifidir.
Tofiq Quliyevin rus dilində nəşr olunmuş "Tənzimlənən bazar iqtisadiyyatı" adlı kitabı 2000-ci ildə Budapeştdə keçirilən beynəlxalq konfransda internetə daxil edilmişdir. Həmçinin bu kitaba görə professor 2002-ci il yanvar ayının 22-də (rus dilində) Çin Xalq Respublikasının Dövlət Kitabxanası və Çinin Azərbaycandakı səfirliyinin Fəxri fərmanı ilə təltif edilmişdir. Fəxri fərmanda belə bir cümlə yazılmışdır: Çin Xalq Respublikasının Dövlət Kitabxansını zənginləşdirdiyinə, əlavə elmi informasiya və yeni elmi idealara görə...
Moskvanın "Ekonomika" nəşriyyatı Tofiq Quliyevin "İqtisadi məntiq" və "Liberalizmin böhranı" adlı fundamental tədqiqatlarının nəticələrini monoqrafiyalar şəklində çap etmişdir. Bir neçə ixtisaslaşmış dissertasiya şurasının üzvü olan professor Tofiq Quliyevin rəhbərliyilə 56 namizədlik və bir doktorluq işi müdafiə olunmuşdur. İqtisadçı alim Kiyev, Voronej, Tbilisi və başqa şəhərlərdə də doktorluq və namizədlik dissertasiyalarına opponentlik etmişdir.
İctimai fəaliyyəti
Tofiq Quliyev SSRİ Ali və orta ixtisas təhsil Nazirliyində iki komissiyanın tədris-metodiki və elmi komissiyalarının 10 il müddətində üzvü olmuşdur. O, bir çox illərdə həmin komissiyalarda Zaqafqaziya Respublikalarının təmsil etmişdir. Habelə Quliyev Beynəlxalq İqtisadçılar İttifaqının (1980–1990), sonralar isə onun İdarə Heyətinin üzvü seçilmişdir.
Alim SSRİ EA-nın bir sıra iqtisadi komissiyasının üzvü olmuşdur. Moskvada aspiranturada oxuyarkən "Jurnalistlər evinin" nəzdində olan 3 aylıq jurnalistlik kursunu bitirmiş, 28 yaşında SSRİ Jurnalistlər İttifaqının üzvü olmuşdur.
Yaradıcılığı
Tofiq Quliyev ədəbi yaradıcılıqla da məşğul olmuş, "Tofiq Fərid" imzası ilə şeirlər yazmışdır. "Ədəbiyyatda realizm və modernizm problemləri", "Musiqili incəsənət və böhran" kimi monoqrafiyaların müəllifidir. Alimin "Türkün türküsü", "Dünyanı dəyişə bilsəydim", "Mən kiməm?" (rus dilində), "Haqqın səsi", "Qəzəllər", "Satirik şeirlər", "Yumoristik və satirik hekayələr" kimi kitabları nəşr olunmuşdur. Xalq şairi Nəriman Həsənzadə alim haqqında söyləmişdir: Tofiq Quliyevin şeirlərində etikalılıq prinsipi, insanların mənəvi kamilliyinə doğru təkmilləşməsinin tərbiyəvi meyilləri, onların kreativliyi, harmoniya, insanların sivil davranışları dominantlıq təşkil edir. O, ədəbiyyatda, o cümlədən poeziyada etik və estetik halların bir-birinə qarşı qoyulmasını, bayağılaşdırılmasını, mütləqləşdirilməsini qeyri-normal bir hal hesab edir. Tofiq Quliyev "Kimsəsiz oldun, Qarabağ", "Qarabağ marşı", "Qarabağı qaytaraq" "Qəribə-qəribə işlər", "Alçala-alçala ucalanlar", "Lovğa insan", "Qüsurunu bilə-bilə", "Muğamlarda axtar məni", "Yaxşılıq", "Həya", "Ölmək asan, yaşamaq çətin", "Xatirələrlə tək qalmışam", "Dostluğa zəhər qatmazlar", "Taleyinə məni də yaz", "Razı qalmıram özümdən" kimi şeirlərin müəllifidir.
Ailəsi
Alimin oğlu Fərid Quliyevin dövlət gəlirləri, vergilər üzrə üç monoqrafiyası, 8 məqaləsi və bir kitabçası çap edilmişdi. Fəriq Quliyev iqtisad elmləri alimlik dərəcəsi aldıqdan sonra ADUY-nin Elmi Şurasının 2002-ci il aprelin 4-ü qərarı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasında Dövlət gəlirlərinin formalaşması və bölüşdürülməsinin makroiqtisadi problemləri" dissertasiyası üzərində çalışırdı. O, gənc yaşında dünyasını dəyişmişdir.
Bararati çayı
Bararati çayı — Braziliyanın Amazonas ştatında yerləşən çaylardan biridir. Çay Jurunea çayının qollarından biridir.
Axını
Bararati çayı Jurunea çayının sol qolunu əmələ gətirir. Sukunduri Dövlət Parkı vasitəsilə çay cənubdan şimala doğru hərəkət edir. Çayınmühafizəsi ilə bağlı olaraq 2005-ci ildə 808,312 hektarlıq (1,997,380 akrlıq) konservasiya qrupu yaradılmışdır.
Şinəbənd
Toponimiyası
Yaşayış məntəqəsi adını ərazidəki yüksəklikdən almışdır. Yüksəkliyin adı isə talış dilindəki şin (qum) və band (dağ, təpə) sözlərindən ibarət olub (-ə mənsub, bildirir), “qum dağı, qumlu dağ” mənasındadır.
Coğrafiyası və infrastrukturu
Şinəbənd kəndi Lerikdən təxminən 5 km məsafədə dağətəyi ərazidə, təbiətin gözəl bir guşəsində, Orand - Nuravad yolunun üzərində yerləşir.Kənddə 1 məktəb, 1 kitabxana və 1 klub fəaliyət göstərir.
Din
Kənddə Şinəband kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.
Hüseyn Həsənpur
Həyatı
Hüseyn Həsən oğlu Həsənpur 1 yanvar 1912-ci ildə Cənubi Azərbaycanın Qaradağ vilayətinin Əhər şəhərində anadan olmuşdu. Molla yanında oxumuşdu. Azərbaycan Demokrat Firqəsinin üzvü olmuşdu. 1946-cı ildə Şimali Azərbaycana mühacirət etmişdi. 1947–1982-ci illərdə Şamaxı rayonunun "Lenin" adına sovxozunda fəhlə işləmişdi. 1950-ci ildə üzümçülük sahəsində yüksək əmək göstəricilərinə nail olmuşdu.
Erigeron oreades
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Tacir
thumbnail
Tacir yaxud tüccar — ticarətlə məşğul olan şəxs.
Zərifliklə sizin (film, 1941)
"Zərifliklə sizin" — 1941-ci ildə istehsal olunan rejissor Lloyd Beykon un komediya melodramı.
Süjet
Evli müxbirin işi onu bütün dünyanı səyahət etməyə məcbur edir, bu da ona yerli qadınlara rast gəlməyə imkan yaradır. Amma Lissabonda növbəti intriqa zamanı o, xəbəri alır ki, onun arvadı başqa kişini tapıb və ondan ayrılmaq istəyir. Nikahını xilas etmək üçün o, təlaşlı halda ABŞ-yə geri yönəlir, amma Lisabonlu qız vəziyyətdən istifadə etməyə qərar verib müxbirin ardınca gedir.
Transmilli şirkət
Transmilli şirkət — Əsasən fəaliyyət göstərdiyi ölkədən başqa, digər ölkələrdə də biznes əməliyyatları həyata keçirdən korporativ struktur.
Feodal
Dərəbəyi, Feodalizm dövründə torpaq mülkiyətçisi idi. Qərbdə feodallar krallar, hersoqlar, qraflar, baronlar, markizlər, vikontlar və sadəcə cəngavərlər sayılırdı. Şərqdə analoji olaraq xaqanlar, şahlar, xanlar, bəylər, məliklər və b. feodallara aid idi. Dini rəhbərlik olan monastırlar və vəqflər də kollektiv feodal sayılırdı.
AFİ-nin 100 ili 100 ulduz
50 "əfsanə" siyahısı
Siyahıdakılar arasında hazırda həyatda olan aktyorlar — Kirk Duqlas, Sidni Puatye və Sofi Lorendir.
Elm Fondu (Azərbaycan)
Azərbaycan Elm Fondu — Azərbaycan Respublikasının dövlət orqanıdır. Fond dövlət sifarişi əsasında fundamental, tətbiqi və axtarış-innovasiya xarakterli sahələr üzrə elmi tədqiqatları və digər elmi tədbirləri qrant şəklində məqsədli maliyyələşdirməklə, elmin inkişafına xidmət edən qeyri-kommersiya qurumu olan hüquqi şəxsdir.
Hüquqi yaradılma prosesi 2009-cu il 21 oktyabr tarixində başlamış və təşkilatlanma mərhələsi faktiki olaraq 2010-cu il 30 aprel tarixində başa çatmışdır.
15 oktyabr 2022-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun əsasında “Azərbaycan Elm Fondu” publik hüquqi şəxs yaradılıb.
Elmin İnkişafı Fondu ilə bağlı sərəncam, fərman və qərarlar
Elmin İnkişafı Fondunun yaradılması və təşkilatlanması ilə bağlı və fəaliyyətini tənzimləyən aşağıdakı sərəncam, fərman və qərarlar verilmişdir:
"Dövlət büdcəsindən maliyyələşən bir sıra təşkilatlarda çalışan işçilərin əmək haqlarının artırılması haqqında" Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2010-cu il 13 oktyabr tarixli 1155 nömrəli Sərəncamının icrasının təmin edilməsi məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən verilmiş 2010-cu il 3 noyabr tarixli 199 nömrəli "Dövlət büdcəsindən maliyyələşən bir sıra təşkilatlarda çalışan işçilərin aylıq vəzifə maaşları haqqında" Qərarın 6-cı bəndinə əsasən Elmin İnkişafı Fondunun işçilərinin aylıq vəzifə maaşları artırılmış və adı çəkilən Qərarın 16 nömrəli əlavəsinə uyğun olaraq Elmin İnkişafı Fondunun icraçı direktorunun və işçilərinin aylıq vəzifə maaşlarının yeni sxemi müəyyən edilmişdir (Əlavə 8).
İcraçı direksiya
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı (№ 223, 19 fevral 2010-cu il) ilə Elmin İnkişafı Fondunun işçilərinin say həddi 10 ştat vahidi müəyyən edilmişdir. Elmin İnkişafı Fondunun ştat cədvəli “Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Elmin İnkişafı Fondunun xərclər smetası, ştat cədvəli və işçilərinin aylıq vəzifə maaşları haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Qərarı (№ 70, 20 aprel 2010-cu il) ilə təsdiq edilmişdir.
Ştata icraçı direktor, müşavir, baş mühasib, 4 baş məsləhətçi, 2 aparıcı məsləhətçi və 1 məsləhətçi daxildir. Bununla yanaşı, ştatdankənar işçilərin əmək müqaviləsi yolu ilə Elmin İnkişafı Fondunun icraçı direksiyasının işinə cəlb olunması da Qərarda nəzərə alınmışdır.
Veronicastrum
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Növləri
[[SS 2 (*
Taun çöpü
Taun çöpü (lat. Yersinia pestis, 1967-ci ildən qabaq Pasteurella pestis) — enterobakteriyalar fəsiləsindən qrammənfi bakteriya, taunun törədicisidir. Fakultativ anaerobdur. 1894-cü ildə alim Aleksandr Yersen kəşf etmişdir, üç biovarı məlumdur. Patogenliyi iki faqositoz antigeni (F1 və VW) ilə bağlıdır. Bakteriya antifaqositoz seliyi əmələ gətirir.
A kateqoriyalı, olduqca təhlükəli patogendir.
Bioloji təsnifatı
thumb|125px|left
İbrahim Həsənbəyov
İbrahim Həsənbəyov — Dağıstanlı ləzgi hüçumcu, Azərbaycan futbolçusu.
Həyatı
Azərbaycan Millisində 2 oyun keçirib.
Xasavyurtda doğulan forvard 1996-cı ildə Tuayevin dövründə milliləşdirilib. Onda hücum xəttində Nazim Suleymanov, Vəli Qasımov və Samir Ələkbərov kimi ustalar yer aldığından heyətdə möhkəmlənə bilməyib. Oynadığı hər iki qarşılaşmada da meydançaya sonradan daxil olub. Buna rəğmən unikal forvard sayılırdı. Təkcə onu xatırlamaq kifayətdir ki, futbola çox gec başlayıb. 21 yaşında Mahaçqala “Dinamo”sunda debüt edib və ilk oyunlardan bombardir istedadını ortaya qoyub. Bir il sonra daha güclü “Anji”yə keçib. Fantastik məhsuldarlığı ilə diqqət çəkib. Müstəqillikdən sonra Rusiyada 100 qol həddini keçən ilk futbolçu olub. 1999-cu ilədək “Anji”də 233 oyuna çıxıb, 153 top vurub. Mahaçqalada ağır yol qəzasına uğrayıb. 1999-cu il iyulun 3-də idarə etdiyi VAZ 2109 KaMAZ-ın altında qalıb. İndiyədək də onun müəllifi olduğu bir çox rekord yenilənməyib. 29 het-trik, 6 poker edib. Bir oyunda isə 6 qol vurub. İndi də “Anji”nin bütün fərdi nəaliyyətləri onun adı ilə bağlıdır. “Cigit” ləqəbli bombardir Mahaçqala klubunun əbədi rəmzi sayılır.
Franka Falkutçi
Franka Falkutçi (d. 22 mart 1926, Roma, İtaliya — ö. 4 sentyabr 2014, Roma, İtaliya) — Xristian Demokratik Partiyasının rəhbərlərindən biri, Amyntor Fanfaninin vaxtında partiya katibinin müavini olub.
Həyatı
Franka Falkutçi Roma məktəblərində latın və yunan dilindən dərs keçmişdir.
O, 1968–1992-ci illərdə Senatın üzvü və 1982–1987-ci illərdə Təhsil Naziri olmuş ilk qadın idi.
Həyat ağacı (Quran)
thumb|250px|Həyat ağacı, [[Şəki xan sarayı]] Ölümsüzlük ağacı və ya Həyat ağacı — Quranda təsvir edilən həyat motivi ağacı. Hədislərdə və təfsirlərdə də ondan bəhs edilir. Bibliyadan fərqli olaraq, Quranda Ədən bağında yalnız bir ağacdan bəhs edilir, hansı ki, Allah onu Adəm və Həvva üçün qadağan etmişdir; başqa sözlə, Quranda bilik ağacı yoxdur. Bir ilan kimi görünən Şeytan, Adəmə dəfələrlə ağacdan almanı yeməyi əmr etdi və nəticədə Adəmlə Həvva bunu etdilər və bununla da Allaha itaətsizlik etdilər. Hədislərdə ancaq cənnətdəki digər ağaclar haqqında danışılır.
Arktika
thumb|250 px|Arktika
Arktika  — Yer kürəsinin şimal qütbü ətrafını əhatə edir. Qış mövsümündə Arktika tamamilə buz ilə örtülür.
Erigeron oreganus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Arktika
Faunası
Bir çox insanlar fikirləşirlər ki, qütb ayıları Antarktidada yaşayır. Lakin qütb ayıları Antarktidada yox, Arktikada yaşayır.
Əhalisi
Arktika adalarının əksəriyyətində demək olar ki, insan yaşamır
Qütb tülküsü
Qütb tülküsü və ya Ağ tülkü, (lat. Alopex lagopus yaxud Vulpes lagopus) — İtlər fəsiləsinə aid yırtıcı məməli növü.
Əhəmiyyəti
Qütb tülküsünün qiymətli xəzi var. Şimalda xəz sənayesinin əsasını təşkil edir. Mavi qütb tülküsünün xəzi ən qiymətlidir.
Amerikada, Avropada və Asiyada qütb tülkülərini çoxaltmaq üçün xüsusi fermalar da mövcuddur
İleş rayonu
İleş rayonu (Илеш районы) — Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. Rayonun inzibati mərkəzi Verneyarkevo kəndidir.
Coğrafi yerləşməsi
Başqırdıstanın şimal-qərbində yerləşir. Rayonun ərazisi 1 985 km² təşkil edir. Ərazisindən Ağidel Syun və Baza çayları axır. Əsasən boz meşə və qara torpaqlar yayılmışdır. İqlimi mülayim, isti və bir az quraqdır. Ərazisinin 15,4 % meşələr tutur. Rayon ərazisindən neft, gil və qum-çınqıl qarışığı çıxır.
Tarix
İleş rayonu 31 yanvar 1935-ci ildə təşkil edilmişdir.
Əhali
Ümumrusiya siyahıya alınmasına Başqırdıstan Respublikası İleş rayonu ərazisin milli tərkibi: başqırdlar — 78,8 %, tatarlar — 15,3 %, marilər — 2,6 %, ruslar — 1,9 %, digər millər — 1,4 %. Siyahıya alınmağa görə əhalinin milli tərkibi :
İnzibati-ətazi vahidləri
22 kənd inzivati vahidliyinə 87 yaşayış məntəqəsi daxildir
İqtisadiyyat
İleş rayonu əsasən aqrar rayondur. Ərazisinin 141,7 min ha kənd təsərrüfatına cəlb olunmuşdur (rayon ərazisinin 71,5 %). 29,7 min ərazi otlaq sahələridir. Kənd təsərrüfatının taxılçılıq, ətlik-südlük maldarlıq və donuzçuluq sahələri inkişaf etmişdir. Ərazisindən M-7 "Volqa" və Neftekamsk — Tuymazı mağıstralı keçir.
Veronica americana
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Monidigah
Monidigah — Azərbaycan Respublikasının Lerik rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.
Əhalisi
Əhalisi 692 nəfərdir.
Toponimiyası
Oykonim talış dilindəki mon (yerli tələffüz forması miy on olub, “orta, mərkəz, ara” deməkdir), di (kənd) və gah (yer) sözlərindən ibarət olub, “ortada yerləşən kənd, orta kənd” mənasındadır. Oykonim talış dilində Mondiqo adlanır.
Mayotta
Mayotta (, komor Maore) — dənizaşırı region və eyni zamanda Fransanın dənizaşırı departamenti (, və ya ) (31 mart 2011-ci ildən). 1976-cı ildən bəri region Fransa ilə Komor arasında mübahisəli bir ərazidir, konstitusiyasına görə Mayotta muxtar ada statusuna malikdir. BMT Baş Assambleyası Komor Birliyinin Mayot adasına (Maore) hüquqlarını tanıyır
Region Mozambik boğazında, Hind okeanının qərbində, Mozambik ilə şimali Madaqaskar arasında yerləşir.
Əsas ada, Mayotta (Maore), Pamandzi adası və bir neçə digər kiçik adalardan ibarətdir. Coğrafi olaraq Komorlara aiddir.
Regionun sahəsi — 376 km², əhalisi — 246.489 nəfər (2016), sıxlığı — 657 nəfər / km², adambaşına düşən ÜDM €9100 (2015).
Coğrafiya
thumb|300px|Adanın xəritəsi thumb|300px|Adanın coğrafi xəritəsi thumb|250px|[[Mamudzu ətrafında dəniz]] Əsas ada Komorosdakı geoloji cəhətdən ən qədim olan Mayotte (Maore), uzunluğu 39 km, eni 22 km, ən yüksək nöqtəsi Benara dağıdır (Mont Bénara, 660 m). Bəzi regionlarda vulkan mənşəli olduğuna görə torpaq olduqca münbitdir. Adanın çox hissəsini əhatə edən mərcan qayası onu balıqla təmin edir və yerli gəmiləri qoruyur.
Pamanzi üzərində yerləşən Dzaudzi (Dzaoudzi) şəhəri 1968-ci ilə qədər Komorların paytaxtı idi. Mayotta, Komorlardan ayrı olan Hindistan Okean Komissiyasının ayrı bir üzvüdür.
İnzibati bölgüsü
thumb|250px|Mayottanın kommunaları İnzibati olaraq Mayotta 17 kommunaya bölünür:
İqtisadiyyatı
Pul vahidi — avro dur.
2015-ci ildə Mayottanın nominal ümumi daxili məhsulu (ÜDM) 2.25 milyard avro, alıcılıq qabiliyyəti pariteti (PPP) 2,1 milyard avro olduqda. Elə həmin il adambaşına düşən nominal ÜDM 9.800 avro, PPP 9,100 avro, bu qonşu Komor ilə müqayisədə təxminən 7 dəfə və Fransa metropoliteninin orta hesabla təxminən 4 qat azdır; eyni dövr.
Əsas iqtisadi fəaliyyət kənd təsərrüfatı və balıqçılıq sahəsindədir. Mayotta özünü ərzaqla təmin etmir və onu idxal edir, həmçinin istehsal olunan mallar, yanacaq və s. İxrac çox azdır - əsasən ləzzətlər (vanil və ilanq-ilanq), dənli bitkilər, hindistan cevizi. Adanın uzaqlığı səbəbindən turizm biznesinin inkişafı çətindir. Mayottanın büdcəsi, Fransadan əhəmiyyətli maliyyə subsidiyaları ilə dəstəklənir.
Dzonqxa
Dzonq-ke (རྫོང་ཁ་ Wylie: rdzong-kha) (Jong-kă) Butanın rəsmi dilidir. "Dzonq-ke" sözcüyü dzonqda ( əfsanəvi Butan qalası) danışılan dil mənasını verir.
Dil haqqında
Dzonq-ke müasir tibet dili ilə bənzər dil quruluşuna malikdir. Dilin alt növləri bir-birləri ilə tam bağlı olmasa da, bu alt siniflər eyni dil ailəsini təşkil edirlər. Dzonq-ke və tələffüzləri, Butanın 8 fərqli qəbiləsi (Fodranq, Punakha, Thimphu, Qasa, Paro, Ha, Daqana və Çukha) tərəfindən danışılan bir rəsmi dildir. Bunlardan kənarda Butanın digər bölgələrində və ətraf ölkələrdə danışılan dil, ölkədəki bütün məktəblərdə ana dil kimi tədris olunur. Dilin yazım forması, dəyişməyə uğramış Çincəyə bənzəyir.
Akuta
Akuta — Tiflis quberniyasının Axalsix qəzasında dağ adı.
Toponimkası
Akuta - Tiflis quberniyasının Axalsix qəzasında dağ adı. Türk dillərində aq və ut (azərbaycanca ot) sözlərindən ibarətdir. XIX əsrdə Qars əyalətinin Oltin dairəsində Aqut-Kom kənd və yayla adı, Aqutir, Azərbaycanda Şəki rayonunda Oxut (Aqut adından təhrif) adları ilə eyni mənadadır. Mal-qaranın yediyi "aq otluq" mənasındadır. XIX əsrdə Cənubi Qafqazda bu adın Aqudi forması da vardı: Yelizavetpol (Gəncə) quberniyasının Zəngəzur qəzasında (indi Ermənistanın Sisyan rayonunda) Aqudi, Qars əyalətinin Oltin qəzasında Axut, Naxçıvanda Aqut-İr, Quba qəzasında Oqudi dağ adı və s. Naxçıvanda Akutir kənd adı ilə eyni bir kənd adı Akutiri formasında Kaxetiyada qeydə alınmışdır.
Həmçinin bax
Tiflis quberniyası
Xarici keçid
axc.preslib.az
Oqlodak adası
Oqlodak adası — Aleut adaları qrupuna, Andreyanov adalarına daxil olan kiçik ada. İnzibati baxımından Alyaska ştatı, Qərbi Aleut adaları rayonuna daxildir. Adada daimi yaşayış yoxdur.
Coğrafiya
Atka adasından qərbdə, Taqalak adasından isə şərqdə yerləşir. 2 km uzunluğa malikdir. Sahəsi 3,5 km² təşkil edir. Maksimal hündürlüyü 151 metrdir.
Qərənfil
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinə aid bitki cinsi.
Təbii yayılması
Avropa, Asiya, Afrikada təxminən 300 növü var. Dünyada ən böyük qərənfil əkən firma Hollandiyadadır.
Botaniki təsviri
Ot və nadir hallarda yarımkollardır. Lansetşəkilli və ya bizvari yarpağı qarşı qarşıya düzülür. Ətirli çiçəkləri tək-tək və ya çiçək qrupunda yerləşir. Rəngarəngliyi ilə seçilir — sarı, qırmızı, ağ, çəhrayı, çəhrayı kantlı və s. olur.
Azərbaycanda yayılması
Azərbaycanda 26 növü mövcuddur. 1990-cı ilin 20 Yanvar hadisələrindən sonra Azərbaycanda matəm gülünə çevrilmişdir (xüsusilə, qırmızı qərənfil). Bakının Binə qəsəbəsində böyük qərənfil sahələri var.
Əmrah Aslanov
Əmrah Aslanov (1 iyun 1920 — 19 aprel 1982) — "Qızıl Ordu"nun baş serjantı, 28-ci qvardiya süvari alayının istehkamçısı (mina təmizləyən). Döyüş yolu Moskvadan Berlinədək davam etmişdir. Şöhrət Ordeninin hər üç dərəcəsinin kavaleri olub.
Bioqrafiya
Əmrah Aslanov 1 iyun 1920-ci ildə Gürcüstanın Marneuli rayonunun Təzəkənd kəndində kəndli ailəsində anadan olmuşdur. O, 3 sinif bitirmişdi və kolxozda briqadir işləyirdi.
1939-cu ildə "Qızıl Ordu"nun sıralarına qoşulub. 102-ci atıcı alayda xidmət edib. 1941-ci ilin iyun ayından Böyük Vətən müharibəsində iştirak edib. Döyüş yolu Moskvadan Berlinədək davam etmişdir.
20 mart 1944-cü ildə Vitebsk şəhərindən cənubda 18 ədəd minanı təmizləmiş və tankları minalanmış sahədən keçirtmişdir. Sonradan, Hitlerçilərin mövqeləri ələ keçirildikdən sonra isə 40 ədəd mina quraşdırmış və bununla da düşmənlərin ləngiməsinə səbəb olmuşdur.
20 may 1944-cü ildə, döyüş zamanı göstərdiyi igidliyə görə 199-cu atıcı diviziya komandirinin əmri ilə "3-cü Dərəcəli Şöhrət Ordeni"ilə təltif edilmişdir.
1945-ci il yanvarın 22-də 28-ci qvardiya süvari alayının istehkamçısı Əmrah Aslanov Allenştayn şəhəri (indiki Olştın, Polşa) yaxınlığında gedən döyüşlərdə düşmənin 4 əsgərini məhv edir və üç nəfərini əsir götürür. Yolun minalardan təmizlənməsi zamanı isə 8 ədəd tank əleyhinə olan minanı zərərsizləşdirir.
Əmrah Aslanov 6 mart 1945-ci ildə "2-ci Dərəcəli Şöhrət Ordeni" ilə təltif edilmişdir.
27 aprel 1945-ci ildə Angermyunde yaşayış məntəqəsinin şimal qərbində döyüşən Əmrah Aslanov öz döyüş yoldaşları ilə birlikdə düşmənin 3 ədəd tank əleyhinə olan qurğusunu və 6 ədəd meşə pusqusunu sıradan çıxarır, şəxsən 33 mərmini zərərsizləşdirir.
SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyətinin 1945-ci il 29 iyun tarixli qərarına əsasən Əmrah Qara oğlu Aslanov göstərdiyi igidliklərə görə "1-ci Dərəcəli Şöhrət Ordeni"nə layiq görülür.
Baş serjant Əmrah Aslanov 1946-cı ildə ordu sıralarından ayrılaraq vətəninə dönmüşdur. Burada o, südçülük və tərəvəzçilik kolxozunda mühafizə rəisi vəzifəsində çalışmışdır.
Əmrah Aslanov 19 aprel 1982-ci ildə vəfat etmişdir. Təzəkənd orta məktəbinə onun adı verilmişdir.
Erigeron oreophilus
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Allactaga williamsi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Yayılması
Şimal-qərbi İranın, Türkiyənin, Şərqi və cənubi Zaqafqaziyanın yarımsəhra və dağ-səhra ərazilərində yayılmışdır. Azərbaycanda Naxçıvan MR-da, Talış dağlarında və Abşeron yarımadasında, Xəzər sahili boyu Xaçmaza qədər yayılmışdır. Kserofit dağ çöllərində dəniz səviyyəsindən 2500 m-ə qədər hündürlüyə qalxır.
Həyat tərzi
Həyat tərzi az öyrənilmişdir. Yeraltı yuvalarda yaşayır. Yuvaları sadə quruluşda olub, çıxış yollarının sayı 1-3 ədəddir. Bitki toxumları, kökləri və yaşıl kütlə ilə qidalanırlar. Çoxalma dövrü maydan oktyabra qədər davam edir. Balalarının sayı 2-8 ədəddir. Bəzi yerlərdə əkinlərə zərər verməsi qeyd olunur.
Veronica anagallis-aquatica
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Silinməyən izlər... (film, 2011)
Silinməyən izlər... — görkəmli kinorejissor, Azərbaycanın xalq artisti Tofiq Tağızadənin həyat və yaradıcılığından bəhs edən çoxseriyalı sənədli televiziya filmi.
Məzmun
Sənədli serial kinomuzda və teatrda silinməyən izlər qoyan sənətkarlardan bəhs edir.
Film haqqında
"Görüş", "Uzaq sahillərdə", "Əsl dost", "Əmək və qızılgül", "Matteo Falkone", "Arşın mal alan", "Arşın mal alan", "Mən ki gözəl deyildim", "Yeddi oğul istərəm...", "Dədə Qorqud", "Bağ mövsümü", "O dünyadan salam", "Bəxt üzüyü", "Anlamaq istəyirəm", "Qaladan tapılan mücrü", "Qızıl qaz", "Ac həriflər", "Babamızın babasının babası" filmlərindəki kadrlardan istifadə edilmişdir.
Frantişek Veselı
Frantişek Veselı — Çexiya futbolçusu
Həyatı
Çexiyalı Avropa çempionu Frantişek Veselı 2009-cu ildə dünyasını dəyişib. 1976-cı ildə qitə birinciliyinin qalibi olan veteran futbolçu 65 yaşında ürək tutmasından ölüb.
Karyerası
Frantişek karyerasının böyük hissəsini keçirdiyi Praqanın "Slaviya" klubunda 920 oyunda meydana çıxıb. O, Avropa çempionluğunu qazandığı Çexoslovakiya yığmasının heyətində 34 görüş keçirib.
Veronica beccabunga
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Erigeron othonnifolius
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Şərqi Azərbaycan şəhristanlarının əhalisi
Şərqi Azərbaycan ostanının şəhristanlarının əhalisi - 2006-ci il siyahıya almasının açıqlanmış yekunlarına əsasən əhalisi 3,603,456 nəfər olmuşdur.
Jamel Debbuz
Jamel Debbuz (, 18.6.1975, Paris) — Mərakeş əsilli Fransa aktyoru, rejissoru? prodüseri və şoumeni.
Həyatı
2006-cı ildə Kann Film festivalında "Vətənpərvərlər" filmindəki roluna görə aldığı Ən yaxşı aktyor mükafatı ilə daha çox tanınmışdır. İki dəfə Sezar mükafatına namizəd olmuşdur.
Aktyor 1990-cı ildə, hələ 15 yaşında ikən Trappesdəki metro stansiyasında dostları ilə oynayarkən 150 km/saat sürətlə gedən bir qatarın çarpması nəticəsində sağ qolunun işləmə bacarığını itirmiş, 1992-ci ildə ilk dəfə qısametrajlı bir filmdə rol almış, sonrakı illərdə bir çox filmlərdə rol almışdır.
1996-cı ildə ilk tammetrajlı filmdə rol almış, 1998-ci ildən sonra zaman-zaman televiziyalarda komediya və əyləncə proqramlarının aparıcısı olmuş, seriallarda rol almışdır. 2004-cü ildə Olimpiya oyunları atəşini Fransa adından daşımışdır.
Cozef Safra
Cozef Safra (يوسف صفرا, Joseph Safra; 1939, Hələb, Suriya — 10 dekabr 2020, San-Paulu, Braziliya) — ərəb əsilli yəhudi Braziliya bankiri, oliqarx. 4-cü nəslinin nümayəndəsi olduğu Safra ailəsinin sərvətini idarə edir.
Həyatı
Cozef Safra 1939-cu ildə Suriyanın Hələb şəhərində anadan olmuşdur.
amma uzun illər Braziliyada yaşamasına baxmayaraq o, bu ölkəni öz vətəni hesab etmir. O, heç də həmişə braziliyalılar üçün doğma dil olan portuqal dilində danışmır və bunun əvəzində ərəb, ivrit, ingilis, ispan və fransız dillərində danışır.
Britt Dahlen
Britt Marqareta Dahlen (isveçcə:Britt Dahlén) - İsveçli müğənnidir. Daha çox 1980-ci illərdə populyarlıq qazanmışdır. Britt İsveçin Örebro şəhərində doğulmuşdur. Karyerasına ifaçılıq ilə başlamışdır. Onun seçilən mahnısı "Try Me" mahnısı İsveç və Yaponiya kimi ölkələrdə məşhurluq qazanmışdır. Həmçinin, "Into The Night" və "Love Me Forever" mahnıları seçilən mahnılarının sırasındadır.
Cozef Safra
Maliyyə imperiyası
thumb|left|[[Rio-de-Janeyroda "Safra" bankı]] Hazırda onun maliyyə imperiyasının əsasını ilk növbədə "Banco Safra" (Braziliya), "J. Safra Sarasin" (İsveçrə) və "Safra National Bank of New York" (ABŞ) bankları təşkil edir. Bundan əlavə, braziliyalı milyarder bütün dünya üzrə çox sayda daşınmaz əmlaka sahibdir. Ümumilikdə "Safra Group"un strukturlarının nəzarəti altında minimum 200 milyard dollar vardır.
Dünyanın ən varlı bankiri
2015-ci ildə Cozef Safranın sərvəti 15,7 milyard dollara çatmışdır. Bununla da, o, dünyanın ən varlı bankiri adına sahib olmuşdur.
Udi xalqı (film, 1993)
Məzmun
Kinolent Azərbaycan Respublikası ərazisində yaşayan, öz adət-ənənəsini, dilini qoruyub saxlayan udin millətinin timsalında azsaylı xalqların etnogenezisinə həsr olunmuşdur.
Film haqqında
Film "Azərkinovideo" İB-nin sifarişi ilə çəkilmişdir.
Veronica chamaedrys
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Harun bəy Sultanov
Harun bəy Sultanov — İlisu sultanlarının nəslindən olan görkəmli ziyalı Harun bəy Azərbaycan dilində ilk dərslik olan "Vətən yolu" kitabının müəllifi olmuşdur.
Həyatı
Harun bəy Qax rayonunun məşhur İlisu kəndində dünyaya gəlmişdir.Həyat və yaradıcılığı hələ indiyə qədər tam öyrənilməsədə,onun çoxsahəli yaradıcıliğının mühüm bir sahəsini məktəb dərslikləri tərtib etmək təşkil edir.
"Vətən yolu" dərsliyi
"Harun bəy İlisulu" imzası ilə 1907-ci ildə Tiflisdə "Qeyrət" mətbəəsində çap olunmuş bu dərsliyin məzmunu,qayəsi və onun müəllifinin açıqfikirli bir ziyalı olması ilk baxışdan diqqəti cəlb edir.
"Vətən yolu" dərsliyi "Bir-iki kəlmə" başlıqlı kiçik müqəddimə ilə açılır. Harun bəy burda gözstərir ki, "İlisu kəndində Yusif Ramazan oğlunun xeyirxahlığı ilə tikilmiş məktəbdə dərs oxumağa bir kitab gərək idi. Və Yusif Ramazan oğlunun köməyi ilə bəndə də bu kitabçanı çıxartdı,"Vətən yolu" işıq gördü. Müqəddimədə kitabın qüsurlarından da bəhs olunur.
"Vətən yolu" dərsliyinin özünəməxsus metodik məzmunu,tərtibi prinsipləri var. Dərslik 92 dərs nümunəsindən ibarətdir.Hər dərsdə əlifba təlimi və onunla əlaqədar mətinlər verilmişdir. Hər dərsin təlim materiallarını,başlıca olaraq,atalar sözü təşkil edir.
Dərsliyin "Bəzi hadisələr" adlı hissəsi də yaxşı düşünülmüş sistemlə,pedaqoji və metodik ardıcıllıqla tərtib edilmiş elmi məzmunlu məlumatlardan ibarətdir.
Rafiq Masallınski
Rafiq Yavər oğlu Eyvazov — Azərbaycanlı qanuni oğru
Həyatı
1982-ci ildə Masallı şəhərində doğulmuşdur. İlk məhkumluqu cinayət məcəlləsinin naddəsi ilə qəsdən çox saylı adam yaralaması ilə cinayət işi açılmışdır. Həbsalan Eyvazov Rafiq Yavər oğlu azadlıqdan cıxdıqdan sonra Kirminal aləmə qoşulur. 2005-ci ildə Çingiz Lənkaranski tanınan kirminal avtoritet ilə əlaqə qurur. 2008-ci ildə Çingiz Lənkəranski evinin qarşısında güllələnir ve Eyvazov Rafiq dünya oğruların xaç atası (TARO) ləqəbli Krminal Avtoritet ile əlaqə qurur. 2013-ci ildə TARO yəni Tariyel Qoca Yasamallı 21-ci rus qanuni oğru 3-cü gürcü qanuni oğru Rafiq Eyvazova qanuni oğru adı verilir krişkası olaraq Masallınski verilir. Rafiq Eyvazov Sankt-Peterburq və Rusiyanın digər bazalarina baxır Rafiq Masallinskiy zəmanə üzrə ən hörmətli əsil qanuni oğrudur. Azərbaycan kaloniyalarinda 2 qanuni oğru qəbul olunursa biridə Rafiq Eyvazovdur.
Rafiq Eyvazov gecə radələrində Gürcüstanlı avtoritet Kamo nu güllələmişdir. Rafiq Eyvazov Yavər oğlu 27 mart 2013-cü ildə cinayət məcəlləsindən Polis Əməkdaşları Tərəfindən 6-il həbs cəzası alıb. Avtoritet Elşən Məmmədov tərəfindən Rafiq Eyvazovun qulağı kəsilmişdir. 11 sentyabr, 2017-ci ildə Elşən Məmmədov maşına minərkən güllələnib. Onun ölümündə Rafiq Masallınski nin əli olduğu bilinir.
Veronica copelandii
—  aləminin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dövlətşah Səmərqəndi
Dövlətşah ibn Əlaəddövlə Bəxtişah Səmərqəndi — təzkirəçi, ədəbiyyatşünas, şair, "Təşkirətüş-şüəra" əsərinin müəllifi
Həyatı
Dövlətşah Səmərqəndi 1431, 1436, yaxud 1438-ci ildə Səmərqənddə doğulmuşdur. Onun atası Əmir Teymurun oğlu Şahruxun mümüm əmirlərindən olmuşdur.
O, türk və bütövlükdə Şərq ədəbiyyatının qüdrətli mütəfəkkirlərindən biridir.
Görkəmli alim və şair 1491-ci ildə (bəzi mənbələrdə 1495, yaxud 1507) vəfat etmişdir.
Yaradıcılığı
Dövlətşah Səmərqəndi Şərq və türk ədəbiyyatı tarixində "Təzkirətüş-şüəra" adlı məşhur təzkirəsi ilə tanınmaqdadır. Bu təzkirə ilk dəfə 1887-ci ildə anaonim redaktor tərəfindən Bombeydə yayınlanmışdır. Əsər Azərbaycanda Əlyazmalar İnstitutu tərəfindən 1987-ci ildə nəşrə hazırlansa da, yalnız 2022-ci ildə yayınlanmışdır.
Haqqında
Bəzi mənbələrdə fars-tacik alimi kimi anılan Dövlətşah ibn Əlaəddövlə Bəxtişah Səmərqəndinin şəxsiyyəti və təzkirəsi haqqında türk alimi professor Əhməd Atəş yazır: "O, hicri qəməri 830-840 (1427-1436)-cı illər arasında anadan olmuş bir türk bəyzadəsi idi. Uzun müddət Teymurlu şahzadələrin xidmətində və saraylarında qaldıqdan sonra, Əlişir Nəvaiyə görə, öz istəyi ilə bunlardan ayrılmış və Xorasandakı malikanəsinə çəkilərək guşənişin bir həyat keçirmişdir. 50 yaşının içində ikən İran ədəbiyyatının bütün dövrlərini əhatə edən "Təzkirətüş-şüəra"sını yazmağa başlamış və onu hicri qəməri 892 (1487)-ci ildə tamamlamışdır. O, bu əsəri dövrünün hakimi Sultan Hüseyn Bayqaraya və Əlişir Nəvaiyə ithaf etmişdir. Ölümü h.q. 896 (1490-91)-ci ildən az sonra h.q. 900 (1494-95)-ci ildədir".
Nihad Sami Banarlı isə Dövlətşah təzkirəsini belə qiymətləndirirdi: "Övfinin təzkirəsi bir talesizlik üzündən ancaq 1594-cü ildən bu yana meydana çıxdığı üçün XV əsrdən bəri İran və türk təzkirələrinin başlıca örnəyi Dövlətşah təzkirəsi olmuşdur".
Dövlətşahın təzkirəsi Azərbaycan ədəbiyyatşünaslığı üçün həm də ilk dəfə olaraq İzzəddin Həsənoğlu haqqında məlumat verməsi baxımından mühümdür. Dövlətşah Səmərqəndi onun əsfərainli olması, farsca və türkcə şerlər yazması, əsərlərinin Azərbaycanda və Rumda məşhur olması haqqında da danışmışdır.
Uça Caparidze
Uça İlya Malakiyeviç Caparidze — gürcü boyakarı və qrafiki, SSRİ Rəssamlıq Akademiyasının həqiqi üzvü (1958). SSRİ xalq rəssamı (1963), Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (1981).
Həyat və yaradıcılığı
Uça Caparidze 17 avqust 1906-cı ildə Kutaisi quberniyasının Qari kəndində anadan olub. 1922–1924-cü illərdə Tbilisidə M.Toidzenin Xalq rəssamlıq studiyasında, 1924–1925 və 1928–1931-ci illərdə isə Rəssamlıq Akademiyasında təhsil almışdır. Erkən yaradıcılığa L. Qudiaşvilinin təsiri (rənglərin ifadəliliyi, kompozisiyanın dekorativliyi) olmuşdur. 1932–1936-cı illərdə Moskvada yaşamışdır. Uça Caparidze tarixi tabloların ("1901-ci ildə Tiflisdə 1 may nümayişi", 1939–1941), məişət rəsmlərinin ("Ananın düşüncələri", 1945, "Babanın fəxri" 1954, "Kolxoz bazarı", 1960), portretlərin (bəstəkar Z.P. Paliaşvili, 1940, şair Q.V. Tabidze, 1943, aktrisa V.İ.Ancaparidze, (1956) və b.), mənzərələrin, kitab illüstrasiyalarının (Q.V. Tabidze, İ.Q. Çavçavadze və başqalarının kitablarına) müəllifidir. "Xeyir-dua" (1957) əsərinə görə 1958-ci ildə Ümumdünya sərgisinin gümüş medalını almışdır. 1936-cı ildən Tbilisi Rəssamlıq Akademiyasında dərs demişdir. 1944-cü ildən professor, 1942–1948-ci illərdə direktor olmuşdur. Azərbaycan rəssam kadrlarının hazırlanmasında xidməti olmuşdur. Uça Caparidze 1988-ci ildə Tbilisidə vəfat etmişdir.
Lüdmila Turişeva
Lüdmila Turişeva — Ukraynalı idman gimnastı. Dünya Çempionatının 7 qat qızıl, 2 qat gümüş və 2 qat bürünc medalçısıdır. Lüdmila Turişeva həmçinin Yay Olimpiya Oyunlarının 4 qat qızıl, 3 qat gümüş və 2 qat bürünc medalçısıdır. Lüdmila Turişeva "Lenin" ordeni və "Qırmızı əmək bayrağı" ordeninə layiq görülmüşdür.
Həyatı
Lüdmila Turişeva 7 oktyabr 1952-ci ildə Rusiyanın Qroznı şəhərində anadan olmuşdur. Lüdmila Turişeva 1962-ci ildən idman ilə məşğul olur.
Ailəsi
Lüdmila Turişeva 1977-ci ildə 2 qat Olimpiya çempionu yüngül atlet Valeri Borzov ilə ailə həyatı qurdu. Bu nikahdan Lüdmila Turişeva və Valeri Borzovun Tatyana adlı bir qız övladı var. Tatyana Borzova həyat yoldaşı ilə birgə Kanadanın Toronto şəhərində yaşayır.
Karyerası
Lüdmila Turişeva birinci uğurunu 1968-ci ildə Meksikada qazandı. O XVIII-ci Yay Olimpiya Oyunlarında 1 qızıl medal qazandı. Lüdmila Turişeva yeganə qızıl medalını Komanda yarışlarında qazandı. 2 ildən sonra isə o Yuqoslaviyanın Lyublyana şəhərində Dünya Çempionatında möhtəşən çıxış ilə yadda qaldı. Lüdmila Turişeva Komanda yarışlarında qızıl medal qazandı. Fərdi yarışlarında isə o çoxnövçülük və döşəmə yarışlarında fəxri kürsünün ən yüksək pilləsinə qalxdı. Həlqə hərəkətlərdə isə Lüdmila Turişeva gümüş, dayqla tullanmada isə bürünc medal qazandı.
Lüdmila Turişeva 2-ci dəfə Olimpiya Oyunlarında 1972-ci ildə iştirak etdi. O Almaniyanın Münhen şəhərində 2 qızıl, 1 gümüş və 1 bürünc medal qazandı.
Bayraq
Tarixi
Bayraqlar ilk illərdə yalnız siqnallaşma üçün istifadə edilmişdir. Ölkələrin özlərinə bayraq təyin etməsi isə, Orta əsrlərin əvvəllərində döyüşlərdə tərəflərin bir-birlərini ayırd edə bilmələri üçün yaranmışdır
Dərbənd xanlığı
Dərbənd xanlığı —  Əfşarlar dövlətinin süqutu nəticəsində yaranmış Azərbaycan xanlıqlarından biri. Xanlığın əsası 1747-ci ildə Məhəmmədhəsən xan tərəfindən qoyulmuşdur. Dərbənd xanlığı 1806-cı ildə Rusiya imperiyası tərəfindən işğal olunmuşdur. Rusiyaya birləşdirilərkən Dərbənd xanlığının sahəsi 7 min kv. km. idi.
Tarixi
XVIII əsrin əvvəlində Səfəvilər dövlətinin zəifləməsi nəticəsində Azərbaycan əsasən qapalı həyat sürən çoxsaylı xanlıqlara parçalandı. Bu xanlıqlardan biri də Dərbənd xanlığı idi. Quba xanı Fətəli xan qonşu xanlıqları, Qubaya ilhaq etmək üçün çox çalışdı. Bu çalışmaların nəticəsində Dərbənd xanlığı Qubaya birləşdi. Fətəli xan Qafqaz sıra dağlarını və Xəzərin qərb sahilərindəki ərazini Samurçaya qədər və Dərbəndi fəth etdi. Dərbənd xanı Məhəmmədhüseyn xan Dərbəndini iki gözünü kör etdi. Onu birinci Qubada sonra isə Bakıda həbsə etdirdi. Bir müddət sonra Məhəmmədhüseyn xan Bakıda vəfat etdi.
1759-cu ildə Fətəli xan yerli əhalinin xahişi ilə Dərbəndə yürüş edərək onu Quba xanlığına birləşdirdi.Bundan sonra Dərbənd Quba xanlığının mühüm ticarət, sənətkarlıq və iqtisadi mərkəzlərindən biri oldu.
Lük Besson
Lük Besson (18.3.1959 Paris, Fransa) — fransız rejissoru.
Həyatı
Lük Bessonun uşaqlıq arzusu delfinlər üzrə mütəxəssis olmaq idi. Amma bədbəxt bir hadisə nəticəsində fiziki imkanları məhdudlaşır və bu səbəbdən o, arzusuna çata bilmir və mehrini kino sənətinə salır. Tanınmış fransız rejissoru və prodüseri Lük Besson böyük kinoya rejissor assistenti kimi gəlir. "Axırdan ikinci" debüt filmi uğurlu alınır və Bessonu ikinci "Yeni dalğa" cərəyanına aid edirlər.
Filmləri
Tədricən Lük Bessonun rejissor üslubu formalaşır: onun filmlərinə gərgin hərəkət, melodramatizm, fransızsayağı yumor xasdır. Besson melodramdan tutmuş fanteziyə qədər bütün janrlarda işləyir: "Tunel", "Leon", "Nikita", "Janna Dark", "Beşinci element", "Mələk A", "Taksi", "Mavi ənginlik" və s.
Arif Əsgərov
Arif Nəriman oğlu Əsgərov — Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat nazirinin müavini
Həyatı
Arif Nəriman oğlu Əsgərov 1961-ci il yanvarın 1-də Tovuz rayonunun Qovlar qəsəbəsində anadan omuşdur. 1982-ci ildə Lenin Ordenli və Qırmızı Əmək Bayrağı Ordenli Moskva Dəmir Yolu Nəqliyyatı Mühəndisləri İnstitutunun "Dəmir yolunun iqtisadiyyati və idarə edilməsi" ixtisasını bitirmişdir.
1982–1989-cu illərdə Azərbaycan dəmir yolu Bakı maliyyə şöbəsinin müffətişi, 1989–1993-cü illərdə yolun mühasibat və maliyyə xidməti rəisinin müavini, 1993–1993-cü illərdə yolun maliyyə xidmətinin rəisi, 1993–1994-cü illərdə yolun maliyyə xidməti rəisinin müavini, 1994–1996-cı illərdə "Azərreyl" Səhmdar Cəmiyyətinin Baş direktorun 1-ci müavini, 1996-cı ildə Azərbaycan Dövlət Dəmir Yolu maliyyə və məlumat xidmətinin rəisi, 1996–2000-ci illərdə yolun maliyyə xidmətinin rəisi, 2000–2003-cü illərdə yolun "Tarif və nəqliyyatservis" xidmətinin rəisi, 2003–2004-cü illərdə Azərbaycan Respublikası Nəqliyyat Nazirliyi Maliyyə və kredit departamentinin rəisi vəzifələrində çalışmışdır.
Urud və İsgəndərqalası livalarının müfəssəl dəftəri
Urud və İsgəndərqalası livalarının müfəssəl dəftəri (Defter-i mufassal liva-i Urut ve liva-i İskenderkalası ) — Osmanlı İmperiyası hakimiyyəti dövründə İrəvan əyalətinin İsgəndərqalası və Urud livalarında gəlir mənbəələrini müəyyən etmək və vergiləri nizamlı şəkildə toplamaq məqsədilə 1593-cü ildə tərtib olunmuş özündə statistik məlumatları əks etdirən sənəd.
Arif Əsgərov
Həyatı
Yardımlı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Ayaz Əsgərovun qardaşıdır.