cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dədə Əfəndi
Həyatı
Dədə Əfəndi 9 yanvar 1778–ci ildə İstanbulda doğulmuşdur. Lap gənc yaşlarından musiqini öyrənməyə başlamışdır. Yeniqapı Mövləbixanəsində 1001 gün oxuyaraq "Dədə" olmuşdur. İlk əsərlərini 16 yaşında yazan bəstəkar dövrünün böyük bəstəkarı olan III Səlimin diqqətini cəlb etmişdir. Padşah baş musiqiçi və müsahib kimi onu saraya gətirmişdir.
Dədə Əfəndi Həccə getmiş, orada Xolera xəstəliyinə tutularaq 30 noyabr 1846-cı ildə orada vəfat etmişdir. Məkkədə Həzrəti Xədicənin ayaq tərəfində basdırılmışdır.
İtum-Kali
İtum-Kali (Итон-Кхаьлла) — Çeçenistan Respublikası, İtum-Kali rayonu ərazisində yerləşən kənd. İnzibati cəhətdən İtum-Kali rayonunun və İtum-Kali kənd sovetliyinin mərkəzidir. İtum-Kali kənd inzibati vahidliyinin yeganə yaşayış məntəqəsidir.
Coğrafiya
Kənd Argun çayının hər iki sahilində, Heldixoyerk qolunun ona birləşdiyi yerdə, Şatoy kəndindən 24 km cənub-qərbdə və Qroznı şəhərindən 75 km cənub-qərbdə yerləşir.
Ən yaxın yaşayış məntəqələri: cənub-şərqdə Veduçi, şimalda Kokadoy və şərqdə Tazbiçi.
Tarixi
İtum-Kalinin cənubunda və kəndin yaxınlığında orta əsrlərə aid bir çox abidələr var - qüllələr, qəbirstanlıqlar. Qədim Şulkaq kəndi hazırda İtum-Kalinin bir hissəsidir. Ehtimal ki, M. Yu. Lermontovun "Dağ kəndinə mənzərə" rəsmində təsvir məhs bura təxvir edilmişdir. 250px|thumb|left|M. Y. Lermontov "Dağ kəndinə mənzərə" 1840-1841. 1858-ci ildə Arqun çayının sağ sahilində İtum-Kalidən cənubda «Yevdokimskoe istehkamı» inşa edilmişdir. 1944-cü ildə Çeçen və İnquşların deportasiyası zamanı, Çeçen-İnquş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının ləğv edilməsindən sonra İtum-Kali kəndi Alaxevi olaraq adlandırılır. Üstəlik Gürcüstan SSR tərkibinə verilir. 1967-ci ildə burada Arqun tarix-arxeoloji muzey-qoruq təşkil olunur.
İkinci çeçen müharibəsi zamanı, İtum-Kali 10 fevral 2000-ci ildə federal qüvvələr tərəfindən ələ keçirilir.
1999-cu ildə Yaroslavl vilayətində yaşayan Vladimir Epişin qazanc təklifinə razı olaraq aldadılır və köləlik vəziyyətinə salınır. 2 ildən artıq bir müddət Itum-Kali kəndinin bir yerli sakin tərəfindən qul edilir tutuldu. Daha sonra başqa bir qul sahibinə satılaraq, qonşu Gürcüstana aparılır və yalnız 2002-ci ildə sərbəst buraxılır.
Martın 31 2000-ci ildə kəndin yaxınlığında, polis general-mayorunun Gennadi NikolaeviÇ Şpiqunun cəsədi tapılır. O, 5 mart 1999-cu ildə bir başa Qroznı hava limanından çeçen döyüşçüləri tərəfindən qaçırılmışdır.
Əhali
2010-cu il Ümumrusiya siyahıya alınmasının məlumatlarına görə kəndin milli tərkibi haqqında aşağıdakı məlumatlar verilmişdir :
Görməli yerləri
Evlərin əksəriyyəti kəsilməmiş daşdan hörülmüş, gil ilə suvanmışdır. Evlərin ətraf hissəsi alçaq daş hasarla əhatə olunmuşdur. Burada bərpa olunan kənd məscidi fəaliyyət göstərir.
Kənddə Rusiya Qəhrəmanı Maqomed Uzuyevin büstü qoyulmuşdur. Burada Maqomed Uzuyevin adını daşıyan Argun sərhəd sərhəd məntəqəsi fəaliyyət göstərir
1965 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi
1965 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi —  sayca 10-cu Avroviziya Mahnı Müsabiqəsidir. Cilyola Çinkvettenin ifa etdiyi "Non ho l'età" adlı mahnı ilə 1964 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində qələbə qazanan İtaliya 1965-ci ildə müsabiqəyə ev sahibliyi etmək hüququ qazanmışdı. Müsabiqə ölkənin Neapol şəhərində RAI konsert zalında keçirilmişdir. Müsabiqə 1965-ci ilin 20 mart tarixində baş tutmuşdur.
1965-ci ildə İrlandiya Avroviziyaya ilk dəfə qoşuldu və İsveç isə bir illik fasilədən sonra müsabiqəyə geri döndü. 18 ölkənin iştirak etdiyi müsabiqədə Lüksemburq təmsilçisi Frans Qall ifa etdiyi "Poupée de cire, poupée de son" mahnısı ilə ən çox səs toplayaraq, Avroviziya 1965-in qalibi olmuşdur. Bu Lüksemburqun Avroviziyada ikinci qalibiyyəti idi.
Anthemis persica
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Malthonica
Malthonica — Çala hörümçəkləri fəsiləsinə aid, əsasən köhnə dünyada yayılmış Hörümçək cinsidir.
Növləri
Dünyada 40 növ aşkarlanmışdır:
Typhlodromus hui
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Oqüsten Sent-İler
Oqüsten Sent-İler (1779–1853) -Fransız botaniki və səyyahı.
Aşağı Ərmik
Aşağı Ərmik - İrəvan quberniyası, İrəvan qəzasının Ararat rayonunda kənd adı.
Tarixi
Ərmik kəndindən çıxmış ailələrin yaratdığı məntəqədir. 1949-cu ildə əhalisi Azərbaycana köçürülmüşdür.
Anthemis pindicola
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Çeboksarı
Çeboksarı (, Çuvaş dilində: Шупашкар) — Çuvaşıstan Muxtar Respublikasının paytaxtı. Volqa çayı sahilində yerləşir. Əhalisi 453 721 nəfərdir. right|thumb|300px|Çuvaşıstan Respublikası
Tarixi
Çeboksarı şəhəri haqqında ilk yazılı qaynaqlar 1469-cu ildə rast gəlinir. Bu tarix Rus Çarlığının Kazan Xanlığına qarşı hücumların başladığı vaxtlardır. Bəzi mənbələrdə Çeboksarının tarixi XIII əsrdə İdil Bulqarlarının Suvar şəhərinin bu ərazidə yerləşdiyi qeyd edilməkdədir. 1555-ci ildə Rus ordusunun yerləşdiyi qala olaraq salının kənd daha sonralar XVII əsrdə böyük ticarət şəhərinə çevrilmişdir. 1781-ci ildə Kazana bağlı olaraq şəhər statusu aldı. 1920-ci ildə Çuvaş Muxtar Vilayətinin, 1925-ci ildə Çuvaş Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının paytaxtı olmuşdur.
Çuvar
Çuvar — İranın İlam ostanının İlam şəhristanının Çuvar bəxşində şəhər və onun mərkəzi. 2006-cı ilin siyahıya alınması əsasında bu şəhər 5,574 nəfər və 1,080 ailədən ibarət idi.
Çeboksarı
Tarixi
1991-ci ildən isə Çuvaşıstan Muxtar Respublikasının paytaxtıdır.
Əhalisi
Əhalisinin 2010-cu il siyahıya alınmasına əsasən 453 721 nəfərdir. Əhalinin 60%-i çuvaşlar təşkil edir. Çeboksarıda çuvaşlardan əlavə ruslar (25%),tatarlar, başqırdlar, ukraynalılarda yaşayırlar.
Malthonica nakhchivanica
Azərbaycanın endemik canlısıdır. Əsasən Naxçıvan ərazisində yayılmışdır və ordada aşkarlanmışdır. Öz adınıda yerin adından götürmüşdür.
Roma Kenqa
Roman Nikolayeviç Orexovski (Roma Kenga ləqəbi ilə tanınır; 15 may 1980, Yeysk) — rus pop ifaçısı. Karyerasının başlanğıcı ilə 3 albom buraxmışdı: onlardan ikisi - «Там, Где Любовь» və «Summer Night City» Rusiya və MDB ölkələrində satışa buraxılmış, "Now Or Never" albomu isə Qərbi Avropa ölkələrində yayılmış, satışından bütün gəlir ksenofobiyanın bütün formaları ilə mübarizə aparmaq fonduna köçürülmüşdür.
Bioqrafiya
Rusiyanın cənubunda Yeisk kurort şəhərində anadan olmuşdur. O, yerli musiqi məktəbində valideynlərinə göndərdiyi zaman, 5 yaşında piano çalmağa başlamışdır. Musiqi məktəbində Roma parlaq, tələbə, pianoçu idi. O, Yeysk şəhərində müxtəlif yarışlarda iştirak etmişdir. Yerli caz kollektivində Rostov pop-caz kollec paralel solisti bir tələbə kimi 17 il. Artist o Musiqi Rusiya Elmlər Akademiyasının pop-caz fakültəsini bitirmişdir Moskvada təhsilini davam etdirmişdir. Eyni zamanda Kenga bir musiqiçi, vokalçı, aranjimançı kimi yaradıcılığı davam
2008
Nəhəng səsyazma studiyası olan Universal Music Russia Roma Kenga ilə müqavilənin imzalayır və «Let me be your guide» mahnısının video çəkilişinə başlayırlar.
2011
Martın 14-ü 2011-ci ildə, Roma Kenga'nın və İsveç qrupu Gravitonasın birgə yeni Everybody Dance single-nın relizi keçirilir.
2012
Fevral ayında Romanın yeni "Ты будешь счастливой", single-nı təqdim etdi. Klip bir çox televiziyaçıların təlatümünə səbəb oldu, hansına ki, Roma aşağıdakı bəyanatla reaksiya verdi: ''Mən sevginin əsl formasını göstərmək istədim - çılpaq bədənlə və sınmış ürəklə. Həmin klipə isə yalnız duşda belə soyunmağa utananlar böhtan ata bilər''
Firmi
Firmi  — Fransa da kommuna, Cənub-Pireneylər regionunda yerləşir. Departament — Averon. Oben kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Vilfranş-de-Ruerq.
INSEE kodu — 12100.
Əhalisi
2008-ci ildə əhalinin sayı 2557 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
thumb|200px|left|Kommuna xəritəsi 2007-ci ildə 1442 əmək qabiliyyətli insan (15-64 yaş) arasında 1006 İqtisadi fəallıq, 436 hərəkətsiz (fəaliyyət göstərici 69.8%, 1999-cu ildə 65.9%) idi. Fəal olan 1006 nəfərdən 947 nəfəri (496 kişi və 451 qadın), 59 nəfəri işsiz (26 kişi və 33 qadın) idi. Fəal olmayan 436 nəfər arasında 98 nəfər şagird və ya tələbə, 194 nəfər təqaüdçü, 144 nəfər digər səbəblərə görə hərəkətsizdir.
Mirxond
Həyatı
Mirxond Məhəmməd ibn Xavəndşah 1433-cü ildə Bəlx şəhərində doğulmuşdu.
Atası Bürhanəddin seyid əsilli bir ülama idi.
Mirxond 1498-ci ildə Herat şəhərində vəfat edib.
2-ci xətt (Bakı metrosu)
Bakı metrosunun 2-ci xətti 22 fevral 1968-ci ildən fəaliyyətdədir. 2-ci xəttin ümumi uzunluğu 16,3 km və 10 stansiyadan ibarətdir.
Qam
Qam - türk, altay və monqol xalq mədəniyyətində cadugər din xadimi, şaman. Gam, Kam və ya Xam olaraq da deyilər. Primitiv birliklərdə fövqəltəbii güclərlə əlaqə keçə bilən din adamıdır.
İctimai mövqe
Ruhlarla əlaqə qura bilər. Duaları ilə xəstələri "sağalta bilər" (müalicə edə bilər) və mərasimlərlə pis ruhları qova bilər. Eyni zamanda cadugər və həkimdir. Müxtəlif ritüelleri yerinə yetirər. Tanrı ilk şamanı yaratdığında onun evinin önünə səkkiz budaqlı bir ağac tikmişdir. Bu səbəblə hər şaman özünü təmsil edən bir ağac tikər. Bu ağaca "Turuğ" adı verilər. İrəliləyən zamanlarda Ayığ Xan üç şaman göndərmiş və bunların çadırlarının önünə də yenə bir dənə ağac tikmişdir. Rəvayətə görə Tanrı Ülgen ilk şamana "Sənin adın bundan belə Qam olacaq" deyərək adını vermişdir. Göy Tanrı tərəfindən bu vəzifəyə gətirildiyinə və üstün gücləri olduğuna və ruhlar aləmi ilə insanlar arasında vasitəsi olduğuna, bəzi gizli məlumatlar daşıdığına inanılır. Şaman öz xüsusi üsuluyla çatdığı coşa (vəcd) yəni özündən keçmə halında, ruhunun göylərə yüksəlmək, yeraltına enmək və oralarda gəzmək kimi qabiliyyətləri var. Coşğu halında ruhlarla ünsiyyət qurar. Bu coşğuya çata bilmək üçün musiqi və ritm böyük əhəmiyyətə malikdir. Rəqs edərək özündən keçər. Maddi dünya ilə olan bağlar zehnən qopar. Bu əslində bir növ dəlilik halıdır. Bütün qamların çox dərin hissləri, geniş düş gücləri vardır. Dərin bir coşkunluğa qapılaraq özündən keçər. Göyləri və kosmosu, yeraltı dünyasını gəzdiyinə, ruhları gördüyünə, bütün gizli aləmləri gəzdiyinə inanırlar. Şaman ruhları suverenliyi altına alaraq, ölülər, təbiət ruhları və şeytanlarla əlaqə qurar. Şaman, lazım olduğunda kömək ruhları dünyanın hər tərəfində olsalar belə olsalar çağıra bilər. Bu çağırışı baraban və ya dəfini çalaraq edər. Şamanizmdə tanrı-təbiət-insan arasında davam edən və heç qopmayan bir əlaqənin olduğu nəzərdə tutulur. Şamanlar üçün sifət olaraq Toyun (Toyon) "əfəndi, sahib" təbiri istifadə edilər. Bəzi macar qövmlərinə Gam sözcüyü falçı, kahin mənasında istifadə edilər. Şamanların qoruyucu ruhlarına Qamortan deyilməsi də əhəmiyyətli bir mövzudur. Monqollara görə Ergil Buga (və ya digər adıyla Holongoto) şamanlığın doqquz dərəcəsinə aid ənənələri qurmuş və əmrinə 99 kişi, 99 dişi şaman alaraq Sayan dağlarına çəkilmişdir. Qamlamaq və ya Qammaq feli şamanlık etmək və ya şaman ayini etmək deməkdir. Şamanın baraban və dəf çalaraq coşğuya qapılması və özündən keçməsi nəticəsində fərqli aləmlərə səfərlər etdiyinə inanılar. Şaman ayinlerinin hər qəbilədə fərqli qaydaları vardır. Ruhlar aləmi ilə ünsiyyət, gələcəkdən xəbər vermə, insan ömrünün çox kənarındakı keçmişi izah etmə bu ayində şahid oluna biləcək vəziyyətlərdir. Məsələn "Qamıyaq" fal deməkdir və qamlama ilə əlaqəli olaraq ortaya çıxmışdır. Bəzən Türk mədəniyyətində din adamları iki adla (iki sinif halında xatırlanar): Nom və Qam. Bəzi qaynaqlarda Nomların Qamları məlumatlarıyla məğlub etdiklərindən bəhs edilir. İki növ kam tapılar.
Otaqan və ya Otağan (monqollarda Utaqan və ya Udagan) da türk-monqol mədəniyyətində daha çox qadın şamanlara verilən addır. Ota (dərman), otamak (dərmanla müalicə etmək) kimi sözlərlə eyni kökdən gəlir. Utağan, Yatağan sözləri dölyatağı deməkdir. Od/Ot (atəş), Utmaq (qazanmaq) sözləri ilə bağlı olma ehtimalı vardır. Otamak (Ota: bitki mənşəli dərman) sözündən gəldiyi qədər Od yəni yəni atəş sözüylə də əlaqəlidir ki, atəş ilə müalicə etmək deməkdir. Bəzi Türk boylarında "qam" mənasında istifadə edilən Camanbay (Caman-bay) (Yaman-bay/Jaman-bay) sözünün Şaman sözü ilə bənzərliyi də ayrıca nəzərə dəyərdir.
Erek Xan, Türk və Altay mifologiyasında söylencesel şamandır Ülgen'in qızlarından biri ilə evlənmişdir. Son dərəcə güclü və sıra xarici qabiliyyətləri vardır.
Qamxan
Qamxan, türk və altay mifologiyasında əfsanəvi xaqan. Qamqan və ya Gamhan da deyilir. Bayındır xanın atasıdır. Eyni zamanda güclü bir qamdır. Türklərdə köhnə dövrlərdə xanlar eyni zamanda cəmiyyətin başındakı qam olaraq da iştirak edərlər.
Coşa
Coşa - şamanın özündən keçməsidir. vəcd, trans vəziyyəti. Şamanların, övliyaların yaşaya biləcəyi bir təcrübədir. Maddi dünya ilə olan bağlar qopar. Dəliliyin keçici bir növü olaraq belə görülə bilər. Musiqi və ritm ilə təmin edilər. Bəzən də təfəkkür və fokuslanma nəticəsində bu özündən keçmə meydana gəlir. Tanrısal bir sərxoşluq olaraq da düşünülər. Bu səbəblə təsəvvüfdə əsri (sərxoşluq) ifadəsi məcazi bir mənanı malikdir. Coşğu halında olanların izah etdikləri və ya izah etmək istədikləri şeylər mecazlarla və işarələrlə doludur. Dərin mənaları vardır. Coşğuya gəlmə anlayışı şamanist inanclarda olduğu qədər təsəvvüflə əlaqəli bir çox anlayışda da mövcuddur. Söz, coşmaq felindən törəmişdir. Coşğu sözcüyü ilə eyni kökdən gəlir.
Turuğ
Turuğ, türk ve monqol şamanizmində Şaman Ağacı. Monqollar Toruğ deyərlər. Tanrı ilk şamanı yaratdığında onun evinin önünə səkkiz budaqlı bir ağac tikmişdir. Bu səbəblə hər şaman özünü təmsil edən bir ağac tikər. Bu ağaca "Turuğ" adı verilər. Turuğ, söz mənası olaraq dayanıqlı, yerində dayanan, ölümsüz deməkdir. Tör/Törük/Türe/Török/Turok/Turu sözləri monqolcada da əmr, nizam və bunun yanında evlilik və doğum mənalarını bünyəsində saxlayar.
Emegey
Emegey, altay şamanizmində və xalq inancında şaman ruhudur. Emeget və ya Emeket də deyilir. Şamanın varlığında kök salar. Keçəl və barmaq qədərdir. Bu ruh olmadan şaman oluna bilməz. Şamana yol göstərir. Şaman öldüyündə quş görünüşündə çölə çıxar. Şamanın məzarının yanında və ya üstündə böyüyən ağacının üzərində məzarın möhtərəmliyini və təmizliyini qoruyur. Emege/Emegen nənə və yaşlı qadın deməkdir. Tunguslarda koruycu ruhlara verilən Amaka adıyla da əlaqəlidir. Teleğüt türkləri isə bu ruha Emegen adı verirlər.
Keltegey
Keltegey, altay şamanizminde qamın (şamanın) qoruyucu ruhudur. Keleni olaraq da deyilər. Şaman qaçan ruhları geri gətirməsi üçün Keleniyi göndərir. Amma o hər zaman şamanı dinləməz. Bir söz-söhbətə görə göylərdən yerə enən buludlar ilə insanoğlunun birləşməsindən türemişlerdir. Simvolu ayparadır. Görünüşləri gülünc və peltek dillidir. Kekemelik edərlər. Çox qısqancdırlar. Hər iki ayağı da topaldır. Söz, dayanıqlılıq, böyümə kimi mənalar ifadə edir. Monqolca Helhe/Kelkiye sözcüyü ünsiyyət qurmaq deməkdir.
Etimologiya
(Qam/Kam/Gam/Xam) kökündən törəmişdir. Göz alıcılık mənasını ehtiva edər. Qamamaq feli, bir şeyi bağlamaq, kilidləmək deməkdir ki ruhların ələ keçirilməsi ilə əlaqəli ola bilər. Qamanmaq isə bunalmak deməkdir. Monqolca "xamah" toplanmaq deməkdir ki, şaman ayini çox vaxt insanların toplanmasını, bir araya gəlməsini təmin edir. Yenə monqolca, türkcə və tunguscada Qam/Qama kökü birlik, toplanmaq, bir araya gəlmək, bir yerdə olmaq mənası daşıyan sözlərin törədiyi bir köktür. Köhnə tunguscada "Qum" ruh mənası daşıyır. Monqolcada Keme/Heme kəhanətdə olmağı ifadə edir. Köhnə altaycada isə getmək mənasını ehtiva edər.
Malthonica pseudolyncea
Malthonica pseudolyncea — Malthonica cinsinə, Çala hörümçəkləri fəsiləsinə aid Hörümçək növü.
Azərbaycanın endemik canlısıdır.
Qısa məlumat
Kiçik ölçülü hörümçəkdir. Erkəkləri 6,05 mm, dişiləri isə 7,60 mm uzunluğa malik olurlar.
Dolanlar
thumb|300px|Cəbrayıl qəzası 1 yanvar 1903-cü illər xəritəsi. Dolanlar Dolanlar — Azərbaycan Respublikasının Xocavənd rayonunun Dolanlar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd. 2 oktyabr 1992-ci ildən 23 oktyabr 2020-ci ilə kimi Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altında olmuşdur. Dolanlar kəndi 23 oktyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən işğaldan azad edilmişdir.
Toponimikası
Kəndin keçmiş adı Arqyuneş (Arguneş) olmuşdur. Kənd 1828-ci ildən sonra Şimali Farsdan köçmüş erməni ailələri tərəfindən yaradılmışdır. Arqyuneş ərazidəki dağın adıdır. Dolanar XIII əsrdə monqol basqınlarında iştirak etmiş dolan tayfasının adını əks etdirən eyniadlı soyaddır. Bu tayfanın adı qırğız və özbəklər arasında da geniş yayılmışdır [3].
Tarixi abidələri
Dolanlar kəndində aşağıdakı daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri qeydə alınmışdır:
Coğrafiyası və iqlimi
İcma dağlıqdır, sahəsi 3085,1 ha, bunun 739,54 ha kənd təsərrüfatı, 2261,29 ha meşə torpaqlarıdır.
Tarix və mədəniyyət abidələri
Tarix-mədəniyyət abidələri: "Hənqət Eğtsi" kilsəsi (IX–X əsrlər), qəbiristanlıq (IX–X əsrlər), xaçkar (XII–XIII əsrlər).
Din
Kənddə dini ibadət yeri və ya dini icma qeydə alınmamışdır.
Cynometra bourdillonii
(Cynometra bourdillonii) —  fəsiləsinin  cinsinə aid bitki növü.
Dolanlar
Səhiyyə
Kənddə səhiyyə müəssisəsi mövcud deyil.
Əminə Sultan (Sultan Əbdüləzizin qızı)
Əminə Sultan (d. 24 avqust 1874 — ö. 29 yanvar 1920) — 32. Osmanlı padşahı Əbdüləzizin qızıdır.
Həyatı
Əminə Sultan 1874-cü ildə Dolmabağça Sarayında dünyaya gəlmişdir. Anası Neşərək Qadınəfəndidir. İki yaşında atası taxtdan endirilərək öldürülmüş, əmisi oğlu II Əbdülhəmidin Ulduz Sarayındakı hərəminə alınaraq böyüdülmüşdür. Uzun boyu, iri qara gözü, uzunsov üzü və çəkik qaşları ilə nadir gözəlliyə sahib idi. Əminə Sultan 12 sentyabr 1901 tarixində Əhməd Şükrü Paşanın oğlu Mehmed Şərif Çavdaroğlu ilə evləndirildi. Sultan II Əbdülhəmid Əminə Sultana toy hədiyyəsi olaraq Nəqqaştəpə səmtində bir köşk hədiyyə etmişdir. Vəfatlarına qədər yaşadıqları bu köşk 1935-ci ildə dağıdılmışdır. Əminə Sultan 1909-cu ildə II Əbdülhəmidin taxtdan endirilməsinin ardından ailəsi ilə birlikdə Selanikə sürgün edildi. 1912-ci ildə Selanikin yunanlar tərəfindən işğal edilməsi səbəbilə İstanbula geri döndü. Atasının digər xanımlarından olan qardaşı Yusif İzzəddin Əfəndinin 1916-cı ildə intihar etməsilə ağır travma almış, özünü yaşadığı köşkün hovuzuna atmaq istəmişdir. Əminə Sultan 30 yanvar 1920 tarixində vəfat etmişdir.
1 sentyabr
Azərbaycana aid hadisələr
thumb|[[Dövlət Bayrağı Meydanı]]
1901–cari
thumb|[[Rokki Marçiano]]
1601–1900
thumb|[[XIV Lüdovik]]
Nəriman Nərimanov (film, 1966)
Film haqqında
Rejissor Muxtar Dadaşov filmin çəkilişi zamanı N. Nərimanovun Genuya konfransındakı çıxışını əks etdirən kadrları Moskva arxivlərinin birindən tapıb. Sonra həmin kadrları filmdə canlandırıb.
Əli Kərimi
Əli Kərimi - azərbaycan əsilli İran futbolçusu. Hücumçu mövqeyində çıxış edib.
Böyük cinsiyyət dodaqları
Böyük cinsiyyət dodaqları — labia majora pudendi qasıq dağcığından aşağıda 7-8 sm uzunluğunda və 2-3 sm enində bir cüt paralel istiqamətdə durmuş elastik dəri büküşləridir. Bayır tərəflərdən çanaq-bud şırımı vasitəsilə sağ və solbuddan ayrılmışdır. Böyük cinsiyyət dodaqları orta xətdə cinsiyyət yarığını (rima pudendi) əhatə edir. bu yarıq qızlarda və cavan qadınlarda qapalı yəni böyük cinsiyyət dodaqları bir-birinə söykənmiş olur. Təkrar doğmuş qadınlarda böyük cinsiyyət dodaqları elastikliyini itirdiyinə görə cinsiyyət yarığı açıq qalır. Cinsiyyət yarığının ön və dal uclarında böyük cinsiyyət dodaqları bir-biri ilə birləşərək ön və dal bitişməni — commissura labiorum anterior et posterior əmələ gətirir. dal bitişmə dal tərəfdə 3 sm uzunluğunda aralıq adlanan sahə vasitəsilə anusdan ayrılmışdır. Böyük cinsiyyət dodaqlarının kütləsini piy təbəqəsi təşkil etmişdir. Burada venoz kələf, sərt və elastik birləşdirici toxuma və saya əzələ lifləri vardır. Böyük cinsiyyət dodaqların xarici səthi tüklər ilə örtülüdür. Böyük cinsiyyət dodaqlarının dərisi piqmentlidir, cinsiyyət yarığına yaxınlaşdıqca rəngi dəyişir. İçəri tərəfdə çəhrayı rəngdə olur.
Əli Kərimi
Həyatı
1982-ci ilin 30 avqustunda Təbriz şəhərində anadan olmuşdur.
Böyük cinsiyyət dodaqları
Mons pubis
Ludyan zəlzələsi (2014)
Məzmun
Episentri Çinin Yunyan əyalətində baş verən zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı əvvəlcə 150, sonra 175, sonda isə 367-yə çatdığı bildirilir.
Əli Kərimi
Klub kareyerası
O, daha çox öz doğma şəhərinin Traktor FK və Şəhrdari Təbriz FK  klublarında çıxış etmişdir.
Ameriqo Vespuççi
Ameriqo (Ameriko) Vespuççi — florensiyalı səyyah, kartoqraf.
Həyatı
Ameriqo Vespuççi 9 mart 1454-cü ildə Florensiyada anadan olmuşdur.
Xristofor Kolumbun "Amerikanı" kəşf etməsi portuqalları ciddi narahat etməyə başladı. Verdikləri "hədiyyə"ni geri qaytarmaq bir nömrəli problemə çevrilmişdi, lakin ispanlar Amerika qitəsini öyrənməkdə davam edirdilər. Yeni Dünyanın tədqiq edilməsində artıq Ameriqo Vespuççi görkəmli şəxsiyyət sayılırdı. Yazılarına əsaslansaq o, 4 dəfə – 1497, 1499, 1501, 1503-cü illərdə Amerikada olmuşdur.
Ancaq bu gün də Ameriqo Vespuççinin Yeni Dünyaya səyahətini şübhə altına alanlar vardır. Bir sıra tədqiqatçılar 1497-ci ildə Oxedlə birlikdə etdiyi səyahəti dəqiq sayırlar. Buna baxmayaraq coğrafiya tarixində ən görkəmli yer tutan səyyahlardan biri Ameriqo Vespuççi sayılmaqdadır. 1499-cu ildə ispan ekspedisiyası tərkibində "Hindistan"a səfərə çıxan Vespuççi Amazon çayının şimal hissəsinə yaxınlaşır. Daha sonra Karib dənizində sahil boyu üzməklə böyük bir ölkə ətrafında hərəkət etdiklərini anlayırlar. Yeni Dünyaya səyahətdən qayıtdıqdan sonra Vespuççi daha əlverişli saydığı Portuqaliya donanmasına keçir. 1501-ci ildə yenidən qərbə portuqal gəmisində üzür. Astronom kimi ekspedisiyada iştirak edən Vespuççi Rio-de-Janeyro (Yanvar çayı) çayının mənsəbinə çatır. 220 cənub enliyinə çatmaqla açıq okeana dönərək Afrika istiqamətdə üzürlər. Daha sonra isə paytaxt Lissabona yola düşürlər. Ekspedisiya üzvləri kəşf olunmuş qurunun Asiya olmadığına əmin olurlar. Çünki, Asiyanın bütövlükdə şimal yarımkürəsində yerləşməsi məlum idi.
1503-cü ildə Vespuççi bir daha "Yeni Dünya"ya səyahət etməklə kəşf olunmuş torpaqların Hindistan olmadığını dəqiqləşdirdi və İtaliyada yaşayan dostuna yazdığı məktubla bu qurunun "Yeni Dünya" adlandırılmasını məsləhət görürdü. 1507-ci ildə Vespuççinin "Yeni Dünya"ya üzməsi haqda iki məktubu fransız və latın dillərinə tərcümə olunur. 1507-ci ildə həcmcə çox da böyük olmayan "Kosmoqrafiyaya giriş" ("Dünyanın təsviri") kitabı çap olunur. Kitabın içərisinə Vespuççinin yazdığı iki məktub da əlavə olunur. İlk dəfə olaraq "Amerika" adına bu kitabda rast gəlinir. 1507-ci ildə Latarengiyalı coğrafiyaşünas Martin Valdzemyüller kəşf olunmuş materikin Amerika adlandırılması təklifini irəli sürür və bu münasibətlə yazırdı: "Yer kürəsinin bu hissəsinin dərin zəka sahibi olan Ameriqonun adına verilməsinin əksinə çıxan və onu qadağan edən bir adam görmürəm".
1538-ci ildə dünyanın xəritəsi, 1541-ci ildə isə Holland kartoqrafı Herart Merkatorun qlobusunda artıq şimal materiki də cənubla birlikdə Amerika adlandırıldı. Bir çox alimlərin təzyiq və etirazlarına baxmayaraq XVI əsrin ikinci yarısında bu ad tərtib olunan bütün xəritələrdə öz əksini tapdı.
Ameriqo Vespuççi 22 fevral 1512-ci ildə 58 yaşında İspaniyanın Sevilya şəhərində vəfat etmişdir.
Typhlodromus hungaricus
— fəsiləsinin   cinsinə aid heyvan növü.
Teymur bəy Novruzov
Teymur bəy Novruzov — Rusiya İmperator Ordusunun zabiti, Azərbaycan Demokratik Respublikasının general-mayoru. Müqəddəs Georgi ordeninin bütün dörd dərəcəsi ilə təltif olunmuşdur.
Həyatı
Teymur bəy Mirzə Hacı bəy oğlu 20 aprel 1880-ci ildə Yelizavetpol qəzasının Qovlar kəndində anadan olmuşdu. Tiflis kadet korpusunda oxumuşdu.
1898-ci ildə hərbi xidmətə başlamışdı. siravi əsgərlikdən general-mayor rütbəsinədək yüksəlmişdi.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətinin 2 avqust 1919-cu il tarixli qərarı ilə ordudakı əla xidmətlərinə görə I tatar atlı alayının komandiri polkovnik Teymur bəy Novruzova general-mayor rütbəsi verilmişdir.
1920-ci ildə bolşeviklərin təzyiqindən Almaniyaya mühacirətə getmişdir.
O, 1961-ci ildə Nitsada vəfat edib.
Mükafatları
Teymur bəy 6 dekabr 1909-cu ildə 3-cü dərəcəli "Müqəddəs Stanislav" ordeni, 1913-cü ildə 3-cü dərəcəli Müqəddəs Anna ordeni, 2 noyabr 1914-cü ildə 2-ci dərəcəli "Müqəddəs Anna", 24 noyabr 1914-cü ildə 4-cü dərəcəli "Müqəddəs Vladimir" ordenləri, "Georgi xaçı", onların lentləri və qılıncla təltif edilmişdi.
Elektrovakum cihazlar
Elektrovakuum cihazlar — daxilində vakuumda və ya, qazda hərəkət edən elektronların, yaxud, ionların hərəkəti hesabına elektrik keçiriciliyi yerinə yetirilən cihazlardır. Elektrovakuum cihazları elektron-idarə olunan lampalara, elektron-şüa və qazboşalma cihazlarına bölünürlər. İstənilən elektrovakuum cihazının əsas konstruktiv elementləri balonun (qaz keçməyən örtüyün) daxilində yerləşdirilmiş elektrodlardır. Elektrodlar, elektronları (ionları) emissiya edən (buraxan), yaxud yığan, ya da onların bir elektroddan o biri elektroda hərəkətini idarə edən naqillərdir. Təyinatından asılı olaraq elektrovakuum cihazlarının elektrodları katod, anod və idarəedici elektrodlara bölünürlər. Katod bu cihazlarda elektronlar mənbəyidir. Anod sürətləndirici elektrod olub çıxış elektrodu və əsas kollektor (yığıcı) rolunu oynayır. İdarəedici elektrod, əsas elektron selini idarə etmək üçün nəzərdə tutulmuş elektroddur. Əgər idarəedici elektrod tor şəklində hazırlanıbsa, onu idarəedici tor adlandırırlar. Elektrodları sap, müstəvi lövhə, boş silindr və spiral şəklində hazırlayırlar, onları balonun daxilində xüsusi tutqacların üstündə: traverslərdə və slyudada, yaxud keramik izolyatorlarda bərkidirlər.
Elektron - idarə olunan lampalar
Elektron-idarə olunan lampalar dedikdə, işi elektrodlar arasındakı potensiallar fərqi vasitəsi ilə fəza yükünün idarə olunmasına əsaslanan elektrovakuum cihazları başa düşülür. Funksional təyinatına və tətbiq sahələrinə görə elektron-idarə olunan lampaları generator, modulyator, tənzimləyici, gücləndirici, düzləndirici lampalara bölürlər. Bundan əlavə adi lampalardan bir çox xüsusiyyətləri ilə fərqlənən böyük güclü gücləndirici və ifrat yüksək tezlik diapazonlu lampalar da mövcuddur.
Elektrodlarının sayına görə elektron-idarə olunan lampaları diodlara, triodlara, tetrodlara, pentodlara, heksodlara, heptodlara, oktodlara, ennodlara və dekodlara bölürlər.
Elektron emissiyasının fiziki təbiəti
Elektron emissiyası, maddənin səthindən ətraf fəzaya elektronların buraxılmasına deyilir. Katodların hazırlandığı metallarda sərbəst elektronlar fasiləsiz xaotik istilik hərəkətində olurlar və katodun temperaturundan asılı olan kinetik enerjiyə malikdirlər. Adi temperaturlarda elektronun öz enerjisi onun metaldan çıxmasına kifayət etmir.
Yalnız metalın (elektrodun) qızdırılması hesabına baş verən emissiya termo-elektron emissiyası adlanır. Metalın qızdırılması hesabına elektronların kinetik enerjisi və sürəti artır. Müəyyən temperaturda elektronun enerjisi metaldan çıxmağa kifayət edir və elektron metalın səthini tərk edir. Elektron-idarə olunan lampalarda geniş istifadə olunan termokatodların işi termoelektron emissiyası hadisəsinə əsaslan-mışdır. Elektronların, optik diapazonlu elektromaqnit şüalanmaların (fotonların) təsiri ilə baş verən emissiyası fotoelektron emissiyası adlanır. Elektrovakuum fotoelementlərinin iş prinsipi fotoelektron emissiyası hadisəsinə əsaslanmışdır. Avtoelektron emissiya, güclü elektrik sahəsinin təsiri altında metaldan elektron-ların emissiyasına deyilir. Bu növ emissiya civəli ventillərdə və bəzi qazboşalma cihazlarında tətbiq tapır. İkinci elektron emissiyası, metalın səthinin bombardman edilməsi zamanı onun səthindən elektronların emissiya edilməsini adlandırırlar. İlkin adlanan elektronlar metalın səthinə dəydikdə öz enerjisini səthdəki elektronlara verir. Bu halda səthdəki elektronlar əlavə enerjinin hesabına bombalanan səthi tərk edirlər. Bu hadisə hesabına emissiya olunan elektronlar ikinci elektronlar adlanırlar.
Kolibrilər
300-dən çox növü məlumdur. Bu quşlar arxaya uça bilən yeganə quşlardır. 15 m/san sürəti ilə uça bilirlər. Yenidamaqlılar dəstəsinə aid quşlar fəsiləsi.
Arıquşlar dünyada ən kiçik quşlardan biridir. Onlar ancaq Yeni Dünyada - Kanadanın cənubundan Cənubi Amerikanın cənub qurtaracağına qədər olan yerlərdə yaşayırlar.
Elektrovakum cihazlar
Elektron-şüa boruları
Elektron – şüa boruları (EŞB), daxilində elektron şüası, elektrik siqnallarını görünən işıq siqnallarına çevirmək üçün nəzərdə tutulan cihazlardır. EŞB - də katoddan emissiya olunan elektron seli elektrik və ya maqnit sahəsi-nin təsiri ilə nazik elektron şüası şəklinə salınaraq ekrana yönəldilir. EŞB - də elektron  şüasının  böyük  sürətlə  hərəkət  edən  elektronları  ekranın daxili səthinə çəkilmiş lüminofor təbəqəsinin səthini bombalayaraq ondan elektronları ayırır və bunun nəticəsində həyəcanlanmış atomlar öz normal halına qayıtdıqda  işıq kvantları şüalandırır. Bombalanma nəticəsində elektronların səthdən qopub ayrılması prosesi ikinci elektron emissiyası adlanır. Elektron şüası ekran boyunca hərəkət etdirildikdə, onun hərəkət trayektoriyası boyunca işıq izi alınır. Elektron şüasının fokuslanma və meyl etdirmə üsulundan asılı olaraq EŞB -ləri aşağıdakı növlərə bölürlər: Təyinatına görə EŞB-ləri aşağıdakı əsas qruplara bölürlər:
Difai Partiyası
Difai partiyası, Difai firqəsi və ya sadəcə Difai  — 1905-ci ildə Bakıda və Gəncədə, Daşnaksütun partiyasının terrorizminə və çar istibdadına qarşı mübarizə aparmaq üçün yaradılan siyasi təşkilat.
Haqqında
rigth|thumb|280px|Bakı küçəsində öldürülmüş azərbaycanlı. 7 oktyabr 1905-ci il.
1905-ci ildə baş verən Birinci Rus İnqilabı nəticəsində, Rusiyanın ərazisində milliyətçi hərəkatlar fəallaşmışdı. İnqilab Qafqaza da təsir göstərmişdi. Dumada qurulmuş Müsəlman fraksiyasını əsasən azərbaycan türk mənşəli siyasi xadimlər təmsil edir, Rusiya müsəlmanlarının problemlərini gündəmə qaldırırdı.
Rusiya, erməni daşnaklarını silahlandırır və onları Azərbaycan türk əhaliyə qarşı yönəldirdi. Daşnaklar İrəvan, Naxçıvan, Ordubad, Qarabağ, Gəncə, Bakı və Şirvanda yaşayan silahsız dinc Azərbaycan türklərinə hücum edir, vəhşiliklər törədir və onların mal-mülkünü qarət edirdilər.
Hüseyn Baykara "Fədai" cəmiyyətinin fəaliyyəti nəticəsində ermənilərin türklərə qarşı törətdikləri qırğının qarşısı müəyyən dərəcədə və müxtəlif vasitələrlə alındığını yazırdı.
Mikania rothii
Mikania rothii Mikania rothii Mikania rothii
Difai Partiyası
Haqqında
1912-ci il 16 mart tarixində Qafqaz canişinliyinin arxivindən tapılmış və hal-hazırda Bakıda yerləşən arxivdə mühafizə edilməkdə olan Difai Partiyasına məxsus Bəyannamədə deyilir:
Mikania rothii
— fəsiləsinin  cinsinə aid biki növü.
Difai Partiyası
Haqqında
Beləliklə, Difai Partiyası bu Bəyannaməsi ilə, Hüseyn Baykaranın qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan türklərinin, eləcə də, Qafqaz müsəlmanlarının "ölüm-qalım" mübarizəsini açıqca ortaya qoyaraq öz siyasi platformasını elan etmiş oldu.
Əhməd bəy Azərbaycanın vilayətlərini dolaşmağa başladı. İlk olaraq o Azərbaycanın ikinci paytaxtı sayılan Gəncəyə yola düşdü. Gəncədə tanınmış millətçilərlə görüşərək orada Difai təşkilatını yaratdı.
Bu minvalla Azərbaycanın ermənilər hücum edən vilayətlərində də yaradılan Difai təşkilatının yerli şöbələri erməni silahlı dəstələrinə qarşı mübarizəyə başladı. Partiyanın fəaliyyəti və rəhbərliyi barədə Tiflisdəki quberniya jandarm idarəsinə vaxtaşırı donoslar gedirdi.
Fəaliyyəti
1905–1906-cı illərdə Gəncədə baş vermiş erməni-türk qarşıdurması zamanı "Difai" sözün əsl mənasında "Qafqazı qanlı səhnə halına salmaq" barədə verdiyi vədə əməl etdi. Gəncədə yerləşən "Cəmiyyəti-Xeyriyyə" və "Nəşri-Maarif" cəmiyyətlərinin binası qərərgaha çevrilmiş və hərəkata rəhbər seçilmişdi. Hüseyn Baykara yazır:
"Əks-hücum gecə, qaranlıq düşəndən sonra başlayacaqdı, erməni kəndləri və məhəllələri dağlıq tərəfdən əhatəyə alınaraq hücuma keçiləcəkdi. Bu hərəkatda əli silah tuta bilən bütün şəhər camaatı və dağlardan enərək köməyə gələn Dəli Alının silahlı dəstəsi Ələkbər bəyin rəhbərliyi altında hücuma keçdilər. Ermənilər törətdikləri vəhşiliklərin əvəzini gördülər..."
Nağı bəy Şeyxzamanlı xatirələrində yazır:
"Bu hadisələrdən sonra rus idarəçiləri qorxu içində hər hərəkətlərini ölçüb-biçərək addım atırdılar, digər tərəfdən Difai Firqəsinin kimlər tərəfindən idarə olunduğunu bilmək istəyirdilər. Amma əziyyətləri boşa çıxırdı, xalqımızdan bir şey öyrənə bilməzdilər, çünki, xalq bir şey bilmirdi, bilsə də söyləməzdi. Hökumət ara-sıra axtarışlar aparırdı. Lakin, nəticə alınmırdı. Difai Firqəsinin heç bir yerdə qeydi yox idi, ancaq bir möhürü var idi. Bu möhürün kimdə olduğunu, firqəni idarə edənləri bilmirdilər. Rus idarəsi Difai Firqəsinin bir üzvünü tapıb xəbər verənə və yaxud möhürü əldə edənə 50 min rubl vəd etmişdi. Buna baxmayaraq, heç bir dəyişiklik olmadı, lakin rusların etdikləri zülmlər artırdı və bu səbəbdən firqə fəaliyyətini müəyyən bir vaxt üçün dayandırmaq məcburiyyətində qaldı."
Bu barədə Rəfael Hüseynovun "Rəfibəylilər" kitabında o günlərin və hadisələrin şahidi olmuş N.Keykurunun rus idarəsinin Difai Firqəsinin bir üzvünü tapıb xəbər verənə yaxud möhürünü əldə edənə 50000 qızıl rubl vəd etdiyini, lakin vəziyyətdə heç bir dəyişiklik olmadığını söylədiyi yazılmışdır.
Difainin rəhbərliyi altında aparılan əməliyyatlar nəticəsində Qarabağ, Bakı və Şamaxı vilayətlərində də döyüş təşəbbüsü Azərbaycan Türklərinin əlinə keçdi. Rus İmperiyasının yerli çinovnikləri artıq silahın ucunun onlara tərəf çevrildiyinin fərqinə vararaq gürcü əsilzadələrinin əli ilə müvəqqəti də olsa barışıq yarada bildilər. Hər iki tərəfdə nisbi sakitlik yarandı. Lakin 1905-ci il inqilabının gətirdiyi həyəcanlar davam edirdi. Artıq ermənilərlə türklər arasında barışıq əmələ gəlmişdi, ancaq erməniləri türklər əleyhinə təhrik ədən çar idarəsinin fitnələri davam etməkdə idi. Difai bunun da əlacını tapır: "Difai Partiyasının rəhbərləri bu məsələni də müzakirə etdilər – erməniləri türklərə qarşı təhrik edən rus idarəsinin yüksək vəzifəli məmurları aradan götürüləcəkdi. Bu, Difai Partiyasının qərarı idi…".
Difai Firqəsinin ilk "nəhəng" qurbanı Gəncə qubernatorunun müşaviri Kreşçinski olur. Gəncə qubernatorunun müşaviri Kreşçinski Şuşada olduğu zaman ermənilərə köməklik etmişdi. Kreşçinskini öldürmək üçün Difai Partiyası Gəncə təşkilatının üzvləri öz aralarında püşk atırlar və püşk Gəncənin Topalhəsən kəndinin sakini Səmədə düşür. Kreşçinski çox keçmir ki, Gəncədə elə öz evinin qabağındaca öldürülür. Qətlin ertəsi gününün gecəsi "Difai" firqəsinin möhürüylə divarlara bəyannamələr yapışdırılır. Bu rus məmurlarında böyük qorxu yaradır. Nağı bəy Şeyxzamanlı xatirələrində yazır:
"Rus idarəsinin hər təşkilatında Difainin adamları var idi, xüsusilə də Rus Milli Təhlükəsizliyində tərcüməçi və katib Sədrəddin adında çox qiymətli bir qardaş var idi. Bir gün o qardaş Difai Firqəsinin üzvü olduğunu təxminən bilən birisinə xəbər verir ki, Molla Hadı adında bir nəfər gizli olaraq Rus Milli Təhlükəsizlik Komitəsinə gəlib və beş dəqiqə sonra tanımadığım bir erməni müfəttişini otağına aparır, zənnimcə, erməni Molla Hadıya tərcüməçilik edir, xeyli qalırlar və söhbət edirlər. Difai toplantılarına ara verir, ancaq bütün qüvvələri ilə rusların nəyi təqib etdiklərini öyrənməyə çalışırlar. Digər tərəfdən Sədrəddin bəyə məsələ ilə maraqlanmasını məsləhət görürlər. Molla Hadı pusqu altına alınır. Təhqiqat nəticəsində Molla Hadının ruslara satıldığı öyrənilir. Molla Hadının qohumları araşdırılır, haradan və nə zaman Gəncəyə gəldiyi anlaşılmır. Ancaq öyrənilir ki, Molla Hadını mülki paltar geyinmiş bir polis nəfəri hər axşam evinə qədər mühafizlik edir. Gündüz vaxtı da həmin polis nəfəri onu təqib edir. Difai Firqəsi Molla Hadının qətlinə qərar verir və bir gün sonra o, öldürülür. Polislər cənazəni götürmürlər, bütün gün evində qalır. Mollalardan heç kəs cənazə namazını qılıb dəfn etməyə cəsarət göstərmirlər. Nəhayət, Molla Musa adında bir nəfər Difainin üzvü təxmin etdiyi birisinə yanaşır və deyir, "cənazə evdə qalıb. Sən izin ver, gedib namaz qılıb, dəfn etdirim". Həmin kəs hirslənərək mollaya cavab verir: "Mənə nə, niyə məndən soruşursan, kim sənə bir şey edər?!" Molla Musa bunu Difai tərəfindən izin sayaraq Molla Hadını dəfn etdirir."
Beləliklə, Gəncədə həbsxananın imamı olan müsəlman mollası Molla Atakişi (Molla Hədi) rus gizli polisinə xəfiyyəçilik edərək Difainin bir nəçə üzvünü ələ verdiyi üçün partiyanın qərarı ilə öldürülür. Onun cənazəsini polislər qaldırırlar, cəsədi bütün gün evində qalır. Mollalardan heç kim cənazə namazını qılıb onu dəfn eləməyə cürət etmirdi. thumb|"Difai" firqəsinin [[Naxçıvan qəzasının rəisi polkovnik Engelin öldürülməsi haqqında yaydığı bildiriş vərəqəsi (1906)]] Difai Partiyası aqrar məsələdə mülkədar torpaqlarının əvəzsiz olaraq kəndlilərə paylanmasını nəzərdə tuturdu. Proqramda daha geniş inzibati özünüidarə, xüsusilə din və məhkəmə işlərində, gələcəkdə isə Qafqazın və Zaqafqaziyanın müsəlmanlarına muxtariyyət verilməsi məsələləri təbliğ olunurdu. Partiya təhsilin yaxşılaşdırılmasını əsas vəzifə hesab edirdi.
"Növbə siyasi partiyalara gəlmişdi… Dörd saat davam edən müzakirə sona çatmaqda idi. Bu vaxt bir erməni yerindən qalxaraq dedi: "Vətəndaşlar, bilirsinizmi ki, ermənilərin iki əsas siyasi partiyaları var – biri Daşnak, digəri Qnçak. O, Qnçak partiyasının tarixini söylədi və dedi ki, bu partiyanın məqsədi qanun və sülh içərisində yaşamaqdır (Bu təklifdən əvvəl, Azərbaycan türklərindən Türk Ədəmi-Mərkəziyyət Partiyasının nümayəndəsi, ermənilərdən isə bir nəfər Daşnak nümayəndəsinin namizədliyi qəbul edilmişdi. Ermənilər Qnçakdan da bir nəfərin icra komitəsində təmsil olunmasına çalışırdılar. Məclisə bu partiyadan da bir nəfər üzv alınsa, türklər heç bir şey itirməzlər. Hamı susurdu. Mən dördüncü cərgədə əyləşmişdim. Qabaqdakı bir yoldaşa dedim ki, sən də qalx, belə bir təklif irəli sür. Məşhur Difai Firqəsindən də bir üzv alınmasını istə və namizəd olaraq firqəni idarə edən Nağını təklif elə. O, sözümü dinlədi və dediklərimi etdi. Mən qalxdım, adımı çəkdim, ünvanım yazıldı. Yazıldı, amma erməni və türklərin gözləri məndə idi. On il çar idarəsini dəhşət və qorxu içində saxlayan gizli Difai Firqəsinin nümayəndəsini görürdülər". Təkliflər keçir. Bir həftədən sonra Kerenskidən teleqram gəlir. O, Difainin tarixini, nizamnaməsi ilə maraqlanır. Lazımi sənədlər ona göndərilir və Difai Firqəsi olaraq açıq fəaliyyətə başlanılır: "İlk iş olaraq gənclərdən ibarət şəhərin hər bir məhəlləsində Difai ocağı qurduq. Hərbi təlim və tərbiyə aparılmaqda idi. İki ay keçmədən bir hərbi qüvvə halına gələn Difai təşkilatının köməyi ilə Gəncə milli komitəsi rusların 218-ci və 219-cu ehtiyat alaylarının silahlarını alaraq əsgərlərini şəhərdən dəmir yolu vasitəsi ilə çıxartdı. Difai Firqəsi təşkilatının hərbi təlim və tərbiyələri rus əsgərlərini, hətta erməniləri də qorxudurdu"
Şuşada ermənilər qırğın törətdikləri zaman onlara köməklik edən general Qoloşanov çarın naibi, eyni zamanda, çarın əmisi Qrandük Nikolay Nikolayeviçə raport vermək üçün Tiflisə gedir. Bu xəbəri əldə edən Difai Partiyasının Şuşadakı təşkilatı tərəfindən Hüsü adlı birisinə Tiflisdə Qoloşanovun öldürülməsi tapşırılır. Bir həftə keçməmiş bu əmr Tiflisdə yerinə yetirilir. Difaiçilər Hüsünün təhlükəsizliyini qorumaq niyyətilə onun İrana qaçmasına köməklik edirlər. Şeyxzamanlı Tiflisdə baş vermiş başqa bir qətlin tarixçəsi barədə öz "xatirələri"ndə yazır:ədə öz "xatirələri"ndə yazır:
"Bir həftə sonra Difai Firqəsi Bilal adında bir qarabağlını general Kalasçapovu öldürmək üçün Tiflisə göndərir. Həmin Kalasçapov ki, Qarabağda diviziya komandiri olaraq, diviziyada olan erməni əsgərlərinə mülki paltar geyindirərək türkləri güllələtmişdir. Bunun üçün Tiflisə göndərilən Bilal 2 gün sonra generalı küçədə öldürmüşdü və bu xəbər rus idarəçilərini narahat edirdi. Hətta Difai Firqəsinin əmri olmadan hər tərəfdə belə qətl hadisələri baş verirdi. Ancaq Difai Firqəsi qərar verdiyi ölümlərə bəraət verirdi. Difai bəyannamə yayırdı."
Qaryagin
Qaryagin qəzasının dəftərxana rəisinin Yelizavetpol (Gəncə) qubernatoru İ.V.Mitskeviçə göndərdiyi məktubda bu partiyanın fəaliyyəti haqqında belə bir məlumat verilir ki, "Difai Partiyası öz fəaliyyətində az və ya çox dərəcədə müvəffəqiyyət qazanmış və öz mövcudluğunu bir sıra terror aktları ilə, o cümlədən, Yelizavetpol qubernatorluğunun valisi Kleşinskinin öldürülməsi və general Qoloşanova sui-qəsdlə qeyd etmişdir: bu partiyanın öz komitələri, kassası, proqramı və əhali arasında nüfuzu vardır. Bu partiya siyasi çalarına görə demokratikdir. Partiyanın tərkibinə əsasən tacirlər, kəndlilər, tələbələr və qismən də həkimlər, vəkillər daxildir. Xan və bəylər üçün partiyanın qapıları bağlı idi".
Qaryagin qəzasında "Difai" təşkilatının üzvüləri:
Şuşa
Şuşada xalq arasında "dəli sudya" adı ilə tanınan rus hərbi məhkəməsinin prokuroru Lunyakin ərmənilərə kömək etdiyi üçün Difainin Şuşa Komitəsinin qərarı ilə qətlə yetirilir. Gəncədəki polis rəisi Bannikov, Tərtərdəki polis rəisi Felikinski də eyni səbəbdən partiyanın qərarı ilə öldürülür. Sonralar Difai Partiyasının üzvlərindən bəziləri Stolıpinin irtica illərində həbs olunur, bəziləri isə Türküstana sürgün edilirlər (1908).
Qarabağda (Şuşada) Difai Komitəsinin üzvləri Nəcəfqulu ağa Cavanşir, Mircabbar ağa Ağamirov, Seyid Miriş Ağamirov, Əfrasiyab Əzimov, Alı kişi, İsfəndiyar Alpouti, Zərgər Məmiş və başqaları olmuşdur.
1907-ci ildə Difai Partiyasının qanadı Qarabağ Birlik Məclisinin fəalları kütləvi həbsə məruz qaldılar. Martın 23 və 24-də Hüseyn Münşiyevi, Əfrasiyab Əzimovu, Məşədi Şamil Hacıyevi, Zülfüqar bəy Haqverdiyevi, Xuduş Quliyevi, Kazım bəy Kazımbəyovu və Məmmədcəfər Muxtarovu Şuşa həbsxanasına saldılar. Tutulanların hamısını Həştərxan quberniyasına sürgün etdilər. Məmmədcəfər Muxtarov Iran təəbəsi olduğundan onu İrana yolladılar.
Şuşa təşkilatının üzvüləri:
Möhürü
Möhürün sonrakı taleyi ilə bağlı Nağı bəy Şeyxzamanlı öz "xatirələri"ndə geniş məlumat verir. Belə ki, Sosialist İnqilabçılar Partiyasının nümayəndəsi olan Kruçkovun həbsi zamanı Mirzə Məhəmməd də tutulur və evində aparılan axtarışlar zamanı Difainin möhürü də götürülür. Axtarışa və Mirzə Məhəmmədin həbsinə səbəb Kruçkovun onunla yaxın münasibətlərdə olması idi. Mirzə rus solçusuna Azərbaycan türkcəsindən ruscaya tərcümə işlərində kömək edirdi.
Davamçıları
Difainin fəaliyyəti tezliklə Azərbaycanda yəni radikal-milliyyətçi ruhlu təşkilatların meydana gəlməsinə təkan verdi. O zaman Bakıda yaradılıb Şuşada fəaliyyət göstərən Müsəlman Xeyriyyə Cəmiyyəti və Qarabağ Birlik Məclisi təşkilatlarını buna misal göstərmək olar. Qarabağ Məclisinin başlıca komitəsi Şuşada yerləşirdi. Onun sədri Kərim bəy Mehmandarov idi. Məclis yaxşı silahlanmış 400 gəncdən ibarət döyüş drujinası təşkil etmişdi. Bu təşkilatın proqramının əsas məqsədi hökumət idarələrinin boykot edilməsi, aqrar məsələ, partiyanın tələblərinə tabe olmayanların cəzalandırılmasından ibarət idi. Qarabağ Birlik Məclisi Partiyasını yaratmaqda başlıca məqsəd isə şübhəsiz ki, gələcəkdə ermənilərlə toqquşmalarda onlara layiq olduqları cavabı verməkdi. Bu partiya əhali arasında baş vermiş cinayət işlərini araşdırır, günahkarı ya cərimə edir, ya da cəzalandırırdı. Bu isə cinayət hadisələrinin və oğurluğun nəzərəçarpacaq dərəcədə azalmasına səbəb olmuşdu. 1907-ci il sentyabrın sonunda Məclisin fəaliyyəti dayandırılır. 1908-ci ildə onun Şuşa komitəsinin üzvləri həbs edilir və hökumət əleyhinə yaradılmış müsəlman partiyasında fəaliyyət göstərdiklərinə görə Həştərxana sürgün olunurlar.
1907-ci ilin may ayında korpus topoqrafı polkovnik İbrahim Vəkilov tərəfindən Tiflisdə yaradılan Müdafiə Partiyası isə Yelizavetpol quberniyasının qərb hissəsində, Borçalı və Qazaxda xeyli nüfuza malik idi. Bu partiya da Difainin proqramını qəbul etmişdi. Müdafiə kəndlilərin məişət və mədəniyyəti, onların mülkədarlara verdikləri bəhrə vergisindən azad olunması, mövcud dövlət quruluşunun devrilməsi kimi vəzifələri qarşısına məqsəd qoymuşdu. Partiyanın mərkəzi Vladiqafqazda yerləşirdi. Təşkilatın liderləri kimi tarixi sənədlərdə Ağabəy Qiyasbəyovun, İsmayıl Xan Ziyadxanovun və Cəfər Axundovun adları göstərilir. Partiyanın əsas mübarizə vasitələri maariflənmək və qüvvə tətbiq etmək idi. Bu partiya öz fəaliyyətini 1909-cu ildə dayandırmışdı.
FIBA reytinqi
Beynəlxalq Basketbol Assosiasiyaları Federasiyası (fransız dilində: Fédération Internationale de Basketball, rus dilində: ФИБА) bütün beynəlxalq turnirlərdə iştirak əsasında milli basketbol yığmalarının reytinqini müəyyənləşdirmişdir.
Ölkələrin birləşmiş reytinqləri aşağıdakı reytinqlərin cəmindən ibarətdir:
ölkələrin kişi yığma komandası;
ölkələrin qadın yığma komandası;
Ölkələrin gənclərdən ibarət yığma komandası (16-19 yaş arası);
Ölkələrin qızlardan ibarət yığma komandası (16-19 yaş arası).
Xalların hesablanması sistemi
Reytinq tərti edilərkən yalnız FİBA tərəfindən təşkil olunan turnirlərin nəticələri nəzərə alınır, regional çempionatların, yoldaşlıq görüşlərinin və digər yarışların nəticələri nəzərə alınmır. .
Yarışların xalları
FİBA tərəfindən keçirilən basketbol turnirlərdə iştirak edən hər bir milli komandanın səviyyəsindən asılı olaraq xüsusi qiymətləndirilmə dərəcəsi vardır.
Yarışlar üzrə reytinq xalları
Futbol turnirlərindən fərqli olaraq basketbolda komandalar turnirdə qələbə şansını itirdikdən sonra da reytinq xalları uğrunda mübarizələrini davam etdirirlər.
Bütün yığmalar üçün tutulan yer üçün reytinq xalları eynidir.
Qadınlardan ibarət yığmanın reytinqi
}}
Adrien Anri Loran de Jüsse
Adrien Henri Laurent de Jussieu (, 23 dekabr 1797, Paris, Fransa, — 29 iyun 1853, Paris, Fransa) — fransız botaniki.
Üzüm ilbizi
—  aləminin  tipinin  sinfinin  dəstəsinin  fəsiləsinin  cinsinə aid heyvan növü.
Miqel de Unamuno
Miqel de Unamuno (Miguel de Unamuno y Jugo, ) — İspan yazıçı, publisist, filosof.