cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adil Əfəndiyev (leytenant)
Adil Qədir oğlu Əfəndiyev — Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin tibb xidməti leytenantı, Vətən müharibəsi şəhidi.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrinin leytenantı olan hərbi tibb qulluqçusu Adil Əfəndiyev 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Füzulinin və Xocavəndin azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə feldşer olmamasına baxmayaraq yaralanan hərbçilərə yerindəcə yardım edib. Adil Əfəndiyev oktyabrın 21-də Şuşa döyüşləri gedişatında həmin istiqamətdə strateji yüksəkliklərin azad olunması zamanı Xocavənd rayonunun Tuğ kəndində polkovnik-leytenant Anar Əliyev ilə birgə şəhid olub. Oktyabrın 25-də Qazax rayonunda dəfn olunub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Adil Əfəndiyev ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Şuşa rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 29.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Adil Əfəndiyev ölümündən sonra "Şuşanın azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması zamanı döyüş tapşırıqlarını və xidməti vəzifələrini yerinə yetirən zaman fərqləndiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 30.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Adil Əfəndiyev ölümündən sonra "Hərbi xidmətlərə görə" medalı ilə təltif edildi.
Azərbaycanın Xocavənd rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılan döyüş əməliyyatlarına qatılaraq şəxsi igidliyi və şücaəti nümayiş etdirdiyinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 24.06.2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Adil Əfəndiyev ölümündən sonra "Xocavəndin azad olunmasına görə" medalı ilə təltif edildi.
Şəhid Adil Əfəndiyevə məxsus materiallar ailəsi tərəfindən Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin Vətən müharibəsi fonduna təhvil verilmişdir.
2022-ci ilin noyabr ayında şəhid A. Əfəndiyevin xatirəsinə həsr edilmiş "Xüsusi təyinatlı həkim" filmi çəkilib.
Dəmirçi-i Ülya (Germi)
Dəmirçi-i Ülya — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Alqayola
Alqayola (Algajola, Algajola) — Fransa nın Korsika regionunda yerləşən kommuna. Kommuna departamenti — Yuxarı Korsika. Kalvi kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Kalvi.
Kommunanın INSEE kodu — 2B010.
Əhalisi
2008-ci ildə kommunanın əhalisi 303 nəfər təşkil edirdi.
Zaviyə (ibadətgah)
Zaviyə  — hücrə, sufilərin  ibadətgah yeri, İslam dini məktəbi. thumb|right|[[Əl-Qeyrəvan (Tunis) yaxınlığında Zaviyə, 20-ci əsrin əvvəlləri]]
Tarixi
thumb|right|Zaviyə Tagirtə ([[Əlcəzair) ]] Əvvəlcə zəviyə məsciddə və ya oradakı otaq adlanırdı, burada müsəlmanlara ərəb dili ilə yanaşı Quran oxumaqda öyrədilirdi.
12-ci əsrdən, təsəvvüf qardaşlıqları (tarikatlar) yarandıqdan sonra, zaviyə onun tələbələrinin (müridlərin) təhsil aldıqları ruhani müəllimin (şeyx, mürşidin) iqamətgahı adlandırılmağa başladı. Orta əsrlərin sonlarında Şimali Afrikada zaviyələr istənilən tariqənin “təşkilati strukturun əsas vahidinə çevrilir”.
Onlar “kiçik məscid, şeyx və müridlər üçün yaşayış yeri, həmçinin səyyahlar (dərvişlər) üçün sığınacaq da daxil olmaqla mürəkkəb bir quruluşdur”.
San-Marino
San Marino (it. San Marino) və ya rəsmi adı ilə San Marino Respublikası (it. Repubblica di San Marino) — Cənubi Avropada anklav mikrodövlət. San-Marino dörd tərəfdən İtaliya ilə əhatə olunmuşdur. Paytaxtı San Marino, ən böyük şəhəri Doqana, ümumi sahəsi 61.2 kvadrat kilometr, əhalisinin sayı 33,000 (2018) nəfərdir. Dövlət quruluşu parlamentli respublika, dövlət dili italyan dili, pul vahidi avrodur. Burada əsasən kimya sənayesi, xammal, şərab növləri, maşınqayırma və s. inkişaf etmişdir.
San Marino ordusu dünyanın ən kiçik ordularından biridir və cəmi 225 əsgəri vardır. Ordunun vəzifəsi sərhədlərin patrul keşiyini çəkmək, hökumət binalarını qorumaq, cinayətkarları tutmaqda polisə kömək etmək və ölkəni müdafiə etməkdir. San Marinonun 700 nəfər şəxsi heyəti olan polisi vardır.
Quruluş
San Marino Qalası dünyanın ən köhnə ölkələrindən biri olan və ən köhnə respublikası olan San Marino, 3 sentyabr 301-ci ildə Roma İmperatoru Diokletianın Xristianlara qarşı tətbiq etdiyi işgəncədən qaçan Xristian bir daş ustası Müqəddəs Marinus və ətrafına toplananlar tərəfindən qurulmuşdur.
Yeni dövr
1503-cü ildə bir müddət Cesare Borgia tərəfindən işğal edildi. 1631-ci ildə Papalıq tərəfindən müstəqilliyi tanınmışdır. 1739-cu ildə Papa XII Klementin ordusu tərəfindən işğal edildi. 1797-ci ildə Napoleonun işğalından kapitan-qəyyumlardan biri olan Antonio Onofri sayəsində qurtulmuşdu. 1815-ci ildə Vyana konqresi, San Marinonu bir dövlət olaraq tanımaya davam etdi. San Marino Cüzeppe Qaribaldinin birləşmə hərəkatına da qoşulmamışdı. Abraham Linkoln San Marinonun fəxri vətəndaşı titulu daşıyırdı.
Yaxın dövr
1915-ci ildə İtaliya-Avstriya döyüşündə San Marino bitərəf olduğu üçün İtaliya tərəfindən telefon xətləri kəsilmişdi. San Marino, 1923dən 1943ə qədər San Marino Faşist Partiyası (PSK) hakimiyyəti altında idi. Səhvən 17 sentyabr 1940 tarixində İngiltərəyə müharibə elan edilməsi xəbərinə baxmayaraq, İkinci Dünya müharibəsi vaxtı San Marino bitərəf qaldı. İtaliyada Benito Mussolininin devrilməsindən sonra, yeni hökumət müharibədə tərəfsizliyini elan etdi. Buna baxmayaraq Britaniya hava qüvvələri tərəfindən 26 iyun 1944-cü ildə bombalandı. Ən az 35 vətəndaş əməliyyatda öldürüldü. Müttəfiq qüvvətlər Qot xəttinə geri çəkilərkən, San Marino minlərlə mühaciri qəbul etdi. Sentyabr ayı, 1944-cü ildə, San Marino Nasist Almaniyası tərəfindən işğal edildi, lakin San Marino döyüşündə məğlubiyyətə uğradıldı. 1945–1957-ci illərdə San Marino dünyadakı ilk demokratik seçilmiş kommunist hökumətə sahib oldu. 1988-ci ildə Avropa Şurasının, 1992-ci ildə BMTnin üzvü olmuşdur.
thumb|sol|150px|San-Marino xəritəsi
Coğrafiya
San Marino, İtaliya torpaqları içərisindəki Emiliya Romanya və Marke regionları arasında olan bir anklavdır. Adriatik Dənizi sahilindən 10 kilometr qərbdə yerləşir, ölkənin tək qonşusu İtaliyadır. Paytaxtı Monte Titano üzərindəki San Marino şəhəridir. Ölkə, Avropada Vatikan və Monakodan sonra ən kiçik ölkədir. San Marino dağlıq ölkədir.
İqlim
Ölkədə İtaliya yarımadasında effektiv olan Aralıq dənizi iqliminə sahibdir. İlıq yayları, sərin qışları olur.
Siyasət
left|thumb|1600-cü ildə hazırlanmış San-Marino konstitusiyası San Marino çox partiyalı, demokratiya ilə idarə olunan bir demokratik respublikadır. Dövlət başçısı iki nəfərdən ibarət kapitan-qəyyumlardır. Bu kapitanlar hər 6 ayda bir baş tutan seçkilərlə yenilənir. Kapitan seçkiləri Böyük Şurada reallaşır. Böyük Şuranın 60 üzvü 5 il üçün sərbəst seçkilərlə iş başına gəlməkdədir. İdarəedici qüvvə hökumətdir. Məhkəmə sistemi müstəqildir. Ölkə Avropanın ən köhnə konstitusiyası olan 1600 tarixli bir konstitusiyaya malikdir. İcra vəzifəsini iki kapitan yerinə yetirir. Bu sistem 1243-cü ildə formalaşıb. Dünyada ən çox qadın dövlət başçısı görmüş ölkədir. thumb|San-Marino İnzibati bölmələri
Bölgələri
San Marino şəhər istisna olmaqla 8 bələdiyyədən ibarətdir: Akkuaviva, Borqo-Macore, Kezanuova, Domanyano, Faetano, Fiorentino, Montecardino, Serravalle.
Mədəniyyət
San Marino Ordusu milli mərasimdə Monte Titano üzərində olan San Marinonun Üç Qülləsi ölkənin işarələrindən biri olub həm ölkə bayrağı həm də gerbində var. Bu qüllələrdə istehsal olunan şokolad və keks olduqca məşhurdur.
İdman
İtaliya ilə birgə San Marinoda ən məşhur idman futboldur. Ölkədəki futbol klubları San Marino Futbol Federasiyasında birləşib. Təxminən on beş komanda San Marino liqasında yarışır. San Marino Calcio adında bir klub da İtaliya Futbol Federasiyasına bağlı olaraq Seria C2 liqasında oynamaqdadır. San Marino Milli Futbol Komandası ilk qeyri-rəsmi oyununu 1986-cı ildə Kanada Olimpiada Komandası ilə oynamış və 1–0 məğlub olmuşdur. İlk rəsmi oyununu 14 noyabr 1990 tarixində Avropa Futbol Çempionatı üçün İsveçrə ilə oynayan San Marino bu oyunda 4–0 məğlub olmuşdur. Ölkədə ikinci əhəmiyyətli idman olan Formula 1, dünya tərəfindən məşhur San Marino Qranprisində keçirilir.
Mətbəx
San Marino mətbəxi İtalyan mətbəxi ilə qüvvətli bir bənzərlik daşıyır. Xüsusilə arasında olduğu Emilia-Romanya və Marke bölgələrinin mətbəxinə bənzəyən San Marino mətbəxinin ən xüsusi yeməyi San Marinonun Üç Qülləsində hazırlanan şokoladlı kekslərdir. Həmçinin ölkədə kiçik bir şərab sənayesi vardır.
İqtisadiyyat
Ölkə son illərdə turizmdə böyük inkişaf yolu keçmişdir. San Marino Avropa Birliyinə üzv olmamasına baxmayaraq pul vahidi olaraq Avronu istifadə edir. Avrodan əvvəl İtalyan lireti və San Marino liretini istifadə edən ölkə Avronun Avropa Birliyinin rəsmi pul vahidi olması və bu səbəblə İtalyan liretinin dövriyyədən yığışdırlması nəticəsində İtaliya ilə birlikdə Avroya keçmişdir. Ölkənin ümumdaxili istehsalın əhəmiyyətli payı — 50% ilə turizmə düşür. 2009-cu ildə 2 milyon nəfər ölkəni ziyarət etmişdi. San Marinonu hər il 3 milyondan çox insan ziyarət etməkdədir. Geri qalan hissəsi isə bankçılıq, elektronik və dulusçuluq kimi iqtisadi fəaliyyətlərə aiddir. San Marino əhalininin əhəmiyyətli bir hissəsi əkinçiliklə məşğul olmaqdadır. Ölkə kənd təsərrüfatı sektorunda ən çox pendir və şərab istehsal edir. San Marinonun çap etdirdiyi pullar və markalar kolleksiyaçılar tərəfindən rəğbət görür. Ölkə Kiçik Avropa Məktub Birliyinə üzvdür.
Turizm
Hər il milyonlarla insanın ziyarət etdiyi San Marino bir düzənliyin ortasında yüksələn böyük bir qayanın üzərinə qurulmuşdur. Orta əsrlərdən qalma bürcləri, San Françesko kilsəsi, Müqəddəs Marinonun müqəddəs əşyalarının sərgiləndiyi muzey və hökumət evi San Marinonun görülməyə dəyər yerlərindən sayılır.
Əhali
Təxminən 32.500 nəfərlik ölkə əhalisinin 4800-ü xaricidir və onların çoxu İtaliya vətəndaşıdır. Təxminən 12.000 nəfər San Marinolu da xaricdə, xüsusilə də İtaliyada yaşayır. San Marinoda danışılan dil İtalyancanın Romanyol ləhcəsidir. Xalqın çoxu Roma Katolik Kilsəsinə bağlıdır. Çox az yəhudi var. 2011-ci ilə görə dini bölgü:
Tetranychus turkestani
(Ugarov et Nikolski, 1937) — polifaqdır, ən çox badımcan, xiyar, pomidor, kartof, lobya, kök, kələm, günəbaxanda rast gəlir. Bəzən meyvə ağacları və qarğıdalıda da müşahidə olunur. Yarpağın zədələnən yerində sıx tor əmələ gətirir. Yayın birinci yarısında gənələrin miqdarı az olduğundan yoluxma da az olur. Ancaq uyul ayından başlayaraq gənələrlə intensiv yoluxma başlayır ki, buna akaroz yoluxma da deyilir. Ən çox akaroz yoluxma badımcan, kələm və xiyarda baş verir. Yayın sonunda badımcanın yarpaqlarının 50%-dən çoxu gənələrlə yoluxmuş olur. Hər yoluxmuş yarpaqda təxminən 150–155 ədəd yetkin fərd olur. Xiyarda və kələmdə bu vaxtlar gənələrlə yoluxma 100%-ə çatır.
Dişi fərdlər çox da böyük olmayan kaloniya halında yaşayırlar. Alaq otları, tökülmüş yarpaqlar və başqa bitki qalıqları arasında qışlayan gənələrin əksəriyyəti temperatur aşağı düşəndə məhv olur. Yazda isə müxtəlif yem və bostan-tərəvəz bitkilərinə miqrasiya edərək qidalanır, çoxalır və iri kaloniyalar əmələ gətirirlər. Təxminən 250–300 yumurta qoyan dişilər orta hesabla 30 günə qədər yaşayır. İl ərzində 8–15 nəsil verən gənələr avqust-oktyabr aylarında qırmızımtıl rəng alır və qış sığınacaqlarına çəkilirlər.
Azərbaycanda rast gəlinməsi
Gəncədə və Ağstafada ispanaq və çuğundur yarpaqları üzərində müşahidə olunmuşdur.
Dolfin və Yunion boğazı
Dolfin və Yunion boğazı - Viktoriya (ada)sını Şimali Amerika materikindən ayırır. Şimal-qərb yolunun üzərində yerləşir. Kanadanın şimal-qərbində, Nunavut və Şimal-Qərb əraziləri vilayətləri ərazisində yerləşir. Boğaz Koroneyşen körfəzi ilə Amudsen körfəzini birləşdirir. Eni qərbdə 90 km, şərqdə isə 24 km təşkil edir. Uzunluğu 161 km-dir. Şərq hissədə kiçik adalar və riflər vardır ki, bu səbəbdən boğazdan gündüz keçmək məsləhət görülür. 1824-ci ildə Con Riçard tərəfindən kəşf edilib. Adı isə Dolfin və Yunion qayıqlarının şərəfinə adlandırılıb. İyul ayında buzdan azad olduğu halda, oktyabrda yenidən buzla örtülür. Ən dərin yeri 195 m təşkil edir.
Adult Swim
Adult Swim ( Edalt svim; [adult swim] olaraq üslublaşdırılıb) — pasifik / şərq vaxtı ilə saat 23:00-dan 06:00-dək yayımlanan Cartoon Network telekanalında blok və böyüklər üçün seriallar canlı aksiyalar nümayiş etdirir. Bəzi anime seriyaları da şənbə günləri göstərilir.
British Motor Corporation
BMC kimi tanınan British Motor Corporation, 1952-1966-cı illər arasında İngiltərədə fəaliyyət göstərmiş bir avtomobil şirkəti olmuşdur. Türkiyədə Çukurova Holdinqin tərkibində lisenziya müqaviləsi əsasında avtobuslar, yük maşınları, evakuatorlar və TIR istehsal etmişdir.
Həmidi Mustafa Paşa
Həyatı
Doğum tarixi haqqında məlumat yoxdur. Əndərundakı təhsilinin ardından öncə qapıçıbaşı, sonra 1616-cı ildə miraxur, 1618-ci ildə isə yeniçəri ağası oldu. Ardından 20 iyul 1619-cu ildə Misir bəylərbəyi oldu ancaq 1620-ci ilin iyulunda vəzifədən alındı və ertəsi il vəzir rütbəsi ilə nişançı vəzir oldu. 1623-cü ildə Hələb bəylərbəyi oldu. Bu vəzifədə ikən 1624-cü ildə Bağdad uğrunda döyüşdə şəhid oldu.
Mattias Hetsenauer
Mattias Hetsenauer — İkinci dünya müharibəsi dövründə fəaliyyət göstərmiş avstriyalı snayper. Mattiasın hesabında 345 nəfər öldürülmüş düşmən əsgəri var. Onunla eyni polkda Vermaxtın ikinci ən məshuldar snayperi Yozef Allerberger xidmət etmişdi.
Həyatı
Hetsenauer 1944-cü ildə martın 27-dən iyulun 16-na kimi snayper kurslarında hazırlıq keçib. 6 dəfə yaxınlaşdırma optikası olan Mauser 98k və 4 qat yaxınlaşdırma optikası olan Gewehr 43 snayper tüfənglərindən istifadə edib. O ən uzaq məsafədən öldürdüyü düşmən əsgərini 1.100 metr məsafədən vura bilib. 1944-cü il noyabrın 6-da artilleriya mərmisinin onun yaxınlığında partlaması nəticəsində kontuziya alıb. Döyüşlərdə göstərdiyi yüksək məhsuldarlığa və sərrastlığa görə Mattias 17 aprel 1945-ci ildə Dəmir Xaç Cəngavər Ordeninə layiq görülüb. Mattias müharibənin son günlərində Sovet Ordusuna əsir düşüb və QULAQda beş il məhbus həyatı yaşadıqdan sonra vətəni Avstriyaya geri dönüb.
Cerba
Cerba — Aralıq dənizində ada.
Sahəsi
Sahəsi 514 km2 .
Coğrafiyası
Tunis sahillərində, Qabes körfəzinin cənub hissəsindədir. Tunisin mülkiyyətidir. Səthi düzənlikdir; Antropogen çöküntülərdən ibarətdir. Quyu suyundan və gətirmə sulardan istifadə olunur. Xurma palmaları, zeytun və əncir ağacları becərilir. Balıq və süngər ovlanır. Turizm inkişaf etmişdir. Əsas şəhəri Xumt-Sukdur.
ABŞ-də fahişəlik
thumb|271x271px|ABŞ xəritəsində Nevada ştatı, ora tək ştatdır ki, bəzi dairələrində fahişəlik fəaliyyətinə qanuni olaraq icazə verilir Konstitusiyanın 1-ci maddəsinə görə, ABŞ-də fahişəlik Federal Konqresin səlahiyyətində deyildir, bu səbəbdən onun tənzimlənməsi ayrı-ayrı ştatların öhdəliklərinə verilir. Təkcə Nevada ştatından başqa ştatların hamısında cinsi xidmətlərin alqı-satqısı bu və ya digər dərəcədə qanunla qadağandır.
Tarixi
1672-ci ildə Bostonda fahişəxanalar qadağan edildi; bu, Amerikanın ilk fahişəlik əleyhinə qanunu idi.
Kanzasda 1868-ci ildə fahişəxanalar qadağan edildi. 1870-ci ildə Kaliforniyada 3.536 Çinli qadın var idi ki, onların 61%-ı siyahıyaalmada peşə olaraq fahişəliyi qeyd etmişdir. 1880 -ci ildə bu rəqəm yüzdə 24-ə düşdü.
5 İyul 1870-ci ildə Missuri ştatının Sent-Luis Şəhər Şurası qeydiyyatdan keçmiş fahişələrin icbari tibbi müayinədən keçməsini tələb edən fahişəliyin tənzimlənməsi fərmanını qəbul etdi. Lakin, artıq 1874 -cü ildə 100 min adamın imzaladığı ərizə sayəsidə fərman ləğv edildi.
1890-cı ildən Montana ştatının Byutt şəhərində leqal fahişəxana fəaliyyət göstərirdi, lakin 1982-ci ildə bağlandı.
6 fevral 1911-ci ildə Qərbi Virciniya qadınların fahişəliyə cəlb etmə və fahişəxanaların təşkilatını qadağan etdi. 1913-cü il aprelin 7-də Kaliforniya ştatı fahişəliyin baş verdiyi bina sahiblərinin cərimə ödəmələrini tələb edən Qırmızı İşıqların Azaldılması Qanunu qəbul etdi. Qanun 3 noyabr 1914-cü ildə qüvvəyə mindi.
1980-ci ildən 2009 -cu ilin noyabrına qədər Rod-Aylend ştatında fahişəlik qanuni olaraq cinayət deyil idi. 3 noyabr 2009-cu ildə qubernator Donald Karçiyeri cinsi alqı-satqının cinayət kimi qəbul edən qanunu imzaladı.
Azadeğ
Azadeğ — İrəvan quberniyasının Şərur-Dərələyəz qəzasında, indi Paşalı (Əzizbəyov, Vayk) rayonunda kənd.
Tarixi
Rayon mərkəzindən 7,5 km cənub-qərbdə, Arpaçayının sağ sahilində yerləşir. Kəndin adı Azatak, Azader, Azad, Azadak formalarında da erməni mənbələrində qeyd edilir.
Burada 1828-ci ilə kimi azərbaycanlılar yaşamışdır. 1828-29 - cu illərdə ermənilər buraya İranın Xoy və Salmas vilayətlərindən köçürülüb yerləşdirilmişdir.
Kəndin adının yaranması ilə bağlı erməni mənbələrində göstərilir ki, bura gələn ermənilər azader (azad idi) deyərək kəndi Azadeğ adlandırmışlar. Bu, elmi həqiqətə uyğun deyil, ehtimologiyadır.
Əhalisi
Kənddə ermənilərlə yanaşı 1897-ci ildə 20 nəfər, 1926-cı ildə 3 nəfər azərbaycanlı yaşamışdır . 1930 - cu ildən burada yalnız ermənilər yaşayır.
Rezo Çoçiyev
Rezo Çoçiyev — Cənubi Osetiya, Sovet yazıçısı, dramaturqu və tərcüməçisi.
Bioqrafiyası
20 iyun 1906-cı ildə Tiflis vilayətinin Otreu kəndində kasıb bir kəndli ailəsində anadan olmuşdur. Erkən yaşlardan kənd təsərrüfatı işləri ilə məşğul olur. Çoban işləyir. Doqquz yaşında yalnız bir il oxuduğu yerli bir məktəbin birinci sinfinə daxil olur və ailənin çətin maddi vəziyyəti səbəbindən məktəbi tərk edir. Yenidən çoban işləməyə başlatır. 1917-ci ildən çəkməçi şagirdi olaraq işə düzəlir. 1920-ci ildə Rezo Çoçiyevlər ailəsi Cənubi Osetiya üsyanı zamanı düşmənçilik səbəbindən Şimali Osetiyaya qaçır. Ardon şəhərində yaşayır. 1920-ci ildə ailə başçısı dünyasını dəyişir və Rezo Çoçiyev 1921-ci ildə anası ilə birlikdə doğma kəndinə qayıdır və burada yenidən mal-qara otarmağa başlayır. 1926-cı ildə Tsxinvalidəki bir mətbəədə yazıçıya köməkçi kimi işə düzəlir. O vaxtdan bəri komsomol işlərində iştirak edir. 1927-ci ildə Komsomolun Tsxinvali rayon komitəsinin katibi və Lenin qəzetinin redaksiya heyətinin məsul katibi seçilir. 1928-ci ildə Lenin qəzetinin redaktoru təyin edilir.
1930-cu ildə komsomol bileti ilə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi yanında Moskva Jurnalistika İnstitutuna oxumağa gedir. Məzun olduqdan sonra Tsxinvaliyə qayıdır və Lenin qəzetində redaktor kimi işləməyə davam edir. 1937–1949-cu illərdə "Kommunist" qəzetinin redaktor müavini və "Fidiuaq" ədəbi jurnalının redaktoru olur.
1930-cu ildə "Bizim vaxtımız indidir" adlı ilk hekayəsini yazır. 1938-ci ildə ilk kitabını olan Dağıstana səyahət nəşr edilir.
1938-ci ildə osetin əlifbasının gürcü yazısına çevrilməsinə qarşı çıxır və bunun üçün partiyadan xaric edilir. "Fidiuaq" jurnalının nömrələrinin birində osetin yazıçısı Arsen Kotsoyev haqqında bir məqalə yazır və baş redaktor vəzifəsindən uzaqlaşdırılır. Sonra Şimali Osetiyaya köçür.
XX əsrin 50-ci illərində Cənubi Osetiyaya qayıdır və Tsxinvalidəki Xalq Sənəti Evinin direktoru və Cənubi Osetiya Dövlət Nəşriyyatında baş redaktor olaraq çalışır.
Anton Çexov, Lev Tolstoy və İvan Frankonun əsərlərinin osetin dilinə tərcüməsi etmişdir. 1983-cü ildə Tsxinvalidə dünyasını dəyişir.
Tetranychus urticae
(Koch 1836) — geniş yayılma arealına malik olub, yarpaqlar üzərində yaşayaraq onlara ciddi zərər vuran bu növ kosmopolit olmaqla bərabər, həm də polifaqdır. Palıd, böyürtkən, əzgil, itburnu, heyva yarpaqlarının alt səthində məskunlaşır. Yoluxdurduğu yarpağın üzərində qəhvəyi rəngli nöqtə şəklində ləkələr əmələ gətirir. Bir müddətdən sonra bu ləkələr birləşərək yarpağın bütün səthini tutaraq, tədricən onun məhvinə səbəb olur. Gənənin sayı iyun-iyul aylarında artıb maksimum həddə çatır. Bu isə o deməkdir ki, vurulan zərərin miqdarı da maksimum olur.
Birbaşa çıxma
thumb|250px|Ekvatorial koordinat sistemi
Birbaşa çıxma (α, R. A. — ) — Göy ekvatoru qövsü. Birbaşa çıxma ekvatorial koordinat sistemlərindən biridir.
İlqar Orucov
İlqar Rəhman oğlu Orucov — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin polkovnik-leytenantı, Vətən müharibəsinin iştirakçısı, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı.
Haqqında
Orucov İlqar Rəhman oğlu 19 yanvar 1984-cü ildə Gəncə şəhərində anadan olub. 1990-cı ildə Gəncə şəhərində şəhid Nizami Aydın adına 18 saylı tam orta məktəbə daxil olub, 2000-ci ildə həmin məktəbi fərqlənmə ilə bitirib. 2001–2005-ci il tarixlərində Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində qoşun kəşfiyyatı ixtisası üzrə təhsil alıb. Daha sonra SQ TTM -də təhsilini xüsusi təyinatlı ixtisası üzrə davam etdirib. 2006–2017-ci illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikasında Xüsusi təyinatlı h/h-də müxtəlif vəzifələrdə xidmət edib. 2018–2019-cu illərdə SQ Hərbi Akademiyasında magistr pilləsi üzrə təhsili almışdır. Təhsili başa vurduqdan sonra Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrdə təyinatla müəyyən vəzifəyə təyinat alıb və xidmətini davam etdirir. Vətən müharibəsinin ilk günündən başlanılan əks hücum əməliyyatı zamanı Murovdağ istiqamətində bir necə strateji yüksəkliklərin düşməndən azad edilməsi və düşmənin canlı qüvvəsinin, döyüş texnikaların darmadağın edilməsinə nail olmuşdur. Döyüşlərin gedişatında Cəbrayıl, Füzuli şəhərləri daxil olmaqla həmin rayonların ümumilikdə 25 dən cox kədlərinin Xocavənd, rayonunun isə 15 yaxın kəndlərini düşmən işgalından azad edilməsində tabeciliyindəki şəxsi heyətlə iştirak etmiş və həmin əraziləri işğaldan azad etmişdir. Ümumilikdə döyüş əməliyyatlarının gedişi zamanı tabeliyindəki şəxsi heyət ilə 450 dən çox düşmənin canlı qüvvəsini, 25 zirehli texnikasını, 30 dan çox döyüş və digər nəqliyyat vasitələrini, bir çox reaktiv artileriya atəş vasitələrinin idarə etmə məntəqələrini darmadağın etmişdir. Döyüş əməliyyatları və xüsusi əməliyyatların gedişi zamanı göstərdiyi şəxsi şücaəti, mərdliyi ilə fərqlənmiş və tabeliyindəki şəxsi heyəti bacarıqla idarə edərək Azərbaycanın Respublikadının ərazi bütövlüyünün təmin olunmasında qarşıya qoyulan bütün növ döyüş tapşırıqlarını yerinə yetirmişdir. Ailəlidir. 2 övladı var.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsində xüsusi xidmətlərinə və işğal olunmuş ərazilərin azad olunması zamanı düşmənin məhv edilməsi üzrə qarşıya qoyulmuş döyüş tapşırığını yerinə yetirən zaman göstərdiyi qəhrəmanlıq nümunəsinə görə, həmçinin hərbi qulluq vəzifəsini yerinə yetirən zamanı igidliyin və mərdliyin nümayiş etdirilməsinə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 9 dekabr 2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən İlqar Orucova "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" adı verildi.
Paolo Covio
Erkən həyatı
Ciovyonun gəncliyi haqqında çox az məlumat var. O, Komoda doğma sakin idi. Ailəsi Komo gölünün Isola Komaçina adasından idi. Notarius olan atası 1500-cü illərdə vəfat etmişdir. Böyük qardaşı Françeskonun təsiri altında humanizm və tarix təhsili aldı. Ədəbiyyatla maraqlansa da Paduaya tibbi öyrənmək üçün göndərildi. 1511-ci ildə məzun oldu.
Karyerası
Ciovyo Komoda həkim olaraq fəaliyyət göstərdi, lakin bu şəhərdə vəba xəstəliyi yayıldığı zaman Romaya köçdü, 1513-cü ildə orada məskunlaşdı. X Papa Leo onu Roman Universitetində Mənəvi fəlsəfə kafedrasına sonra isə Təbii fəlsəfə kafedrasına təyin etdi. O Papa tərəfindən cəngavər titulu aldı. Eyni dövrdə o, tarixi esselər yazmağa başladı. Papanın ölümündən sonra Leo adlı bir xatirə kitabı yazdı.
1517-ci ildə Ciovio Kardinal Qiulio di Qiuliano de 'Mediçi (gələcək VII Papa Klement) üçün şəxsi həkim olaraq təyin edildi. Bu sahədə o, mövcud farmakologiyaya dair şübhələrini ifadə edən müalicədən əvvəl profilaktikanı artırmağının zərururi olduğu De optima victus ratione kimi bəzi traktatlarını yazmışdır. Ciovyo 1527-ci ilin Roma çuvalı hadisəsi dövründə VII Klementə kömək etdi. 1526-cı ildən 1528-ci ilə qədər Vittoria Kolonnanın qonağı olaraq İşia adasında qaldı. 1528-ci ildə Noçera de 'Paqaninin yepiskopu oldu. Giovio Dmitri Gerasimovun Moskva çarlığı ilə bağlı ətraflı coğrafi məlumatları əks etdirən VII Klementə səfirliyin hesabatını yazdı.
1536-cı ildə Ciovyo Komo Gölündə məşhur insanların portretləri üçün istifadə etdiyi Museo adlandırdığı bir villa tikdi. Klementin ölməsindən sonra təqaüdə çıxdı. Həm rəsm əsərləri, həm də antik dövrləri axtararaq, onun kolleksiyası Yeni dünyadan parçalanmaq üçün ilklərdən biri idi. Ciovyo Seriyası kimi tanınan kolleksiyadan olan rəsmlərin bir nüsxəsi Uffitsi qalereyasında nümayiş olunur.
Ölümü
1549-cu ildə III Papa Paul Ciovyonu Komo yepiskopu ünvanından azad etdi və 1552-ci ildə vəfat etdiyi Florensiyaya köçdü.
Əsərləri
Ciovyo əsasən müasir tarixin tanınmış əsərlərin müəllifi kimi məşhur kişilərin həyatı olan Historiarum sui temporis libri XLV, Vitae virorum illustrium (1549–57) və Elogia virorum bellica virtute illustrium (Florensiya, 1554) əsərlər Müharibədə cəsarətli insanlar üçün təriflər (1554) kimi tərcümə edilə bilər. O, ən yaxşı İtaliya müharibələrinin bir xronikaçısı kimi xatırlanır. Müharibələrin bir çoxunun şahidi olduğu üçün hesabatları dövrün ən əhəmiyyətli əsas qaynaqlarından biridir. Onun əsərlərinin bir çoxu Skanderbeqə həsr edilmişdir.
Məşhur əsərləri bunlar daxildir:
Dəmirçi-i Süfla (Germi)
Dəmirçi-i Süfla — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 390 nəfər yaşayır (72 ailə).
Baqi
thumb|Baqi|300px
Baqi — qum təpələrində, çimərliklərdə və ya səhralarda istifadə üçün nəzərdə tutulmuş böyük təkərləri olan istirahət üçün nəzərdə tutulmuş motorlu nəqliyyat vasitəsidir. Onun konstruksiyası adətən açıq şassiyə quraşdırılmış dəyişdirilmiş avtomobil və mühərrikdir. Dəyişikliklər adətən avtomobili yüngülləşdirmək və ya mühərrik gücünü və ya hər ikisini eyni zamanda artırmaqla güc-çəki nisbətini artırmaq üçündür.
Qazaros Avakyan
Qazaros Avetisoviç Avakyan — erməni əsilli SSRİ hərbçisi, leytenant. O, İkinci Dünya müharibəsində iştirak etmişdir.
Həyatı
Qazaros Avetisoviç Avakyan 12 sentyabr 1918-ci ildə Yelizavetpol qəzasının Çaykənd kəndində anadan olmuşdur. O, 1940-cı ildən Sovet Ordusunda xidmət edərək İkinci Dünya müharibəsində iştirak etmişdir. Avakyan müharibə illərində, 1943-cü ildə Smolenskdə, 1944-cü ildə isə Belorusiyada gedən döyüşlərdə vuruşmuşdur. O, 22 yanvar 1945-ci ildə Polşada, Ostrolenka şəhəri uğrunda gedən döyüşlərdə həlak olmuşdur.
Təltif və mükafatlar
Qazaros Avakyan "Qırmızı Ulduz" ordeni ilə təltif olunmuşdur. O həmçinin, ölümündən sonra, 24 mart 1945-ci il tarixində Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüşdür.
Cons boğazı
Cons boğazı, - Kanadanın şimalında Nunavut əyalətinin ərazisində yerləşir. Boğaz Devon və Elsmir adaları arasında yerləşir. Baffin dənizi ilə Norveç körfəzini birləşdirir. Onu ilk dəfə keçən və öyrənən avropalı Vilyam Baffin olmuşdur. İlk dəfə 1616-cı ildə onun tərəfindən keçirilib. Boğazı keçən növbəti avropalı Cons Ross (1818-ci il) olur.
İsveçrədə islam
thumb|[[Sürixdəki Mahmud məscidi, Sürix|Mahmud məscidi (1963-cü ildə tikilmişdir).]] İsveçrədə islam — müasir İsveçrədə xristianlıqdan sonra ikinci ən böyük dini. 2001-ci il siyahıyaalınmasına əsasən, ölkədə 310.807 müsəlman qeydə alınıb. Bu da ölkə əhalisinin 4,3%-dir. 2009-cu ilə olan məlumata görə, ölkədə 400.000 müsəlman yaşayır və ya ölkə əhalisinin təxminən 5,%-ni təşkil edir. Ölkə müsəlmanlarının əksəriyyəti birinci və ikinci nəsil immiqrantlardır, əksəriyyəti (88%-dən çoxu) isə vətəndaşlığı olmayanlardır.
Tarix
right|thumb|Wangen bei Olten Türk Kültür Dərnəyinin məscidi. Ölkədə ilk müsəlmanlar olan ərəblər və bərbərlər 10-cu əsrdə Fraxinet adlanan ərazidən gəlmişlər. 1945-ci ildən sonra ölkəyə xeyli sayda qonaq işçilər, həmçinin müsəlman ölkələrindən qaçqınlar gəldi. Ölkədə ilk Mahmud məscidi 1963-cü ildə Sürixdə tikilib. 1978-ci ildə Səudiyyə Ərəbistan Cenevrədə ikinci məscidin tikintisini maliyyələşdirdi. Hazırda ölkədə 4 məscid var, müsəlmanların sayında yüksək artımı nəzərə alsaq, ölkədə kifayət qədər tam hüquqlu məscid olmadığı aydındır. Bunun üçün anbarlar, tərk edilmiş binalar, evlərin zirzəmilərindən istifadə olunur. 2009-cu ildə İsveçrədə minarələrlə bağlı referendum keçirildi və bu referendumda bütövlükdə ölkə əhalisinin 58%-i yeni minarələrə qarşı çıxdı. Eyni zamanda, bir çox fransızdilli kantonlar, əksinə, minarələrin qadağan edilməsini dəstəklədilər.
Altiani
Altiani  — Fransa nın Korsika regionunda yerləşən kommuna. Kommuna departamenti — Yuxarı Korsika. Bustaniko kantonuna daxildir. Kommunanın dairəsi — Korte.
Kommunanın INSEE kodu — 2B012.
Əhalisi
2008-ci ildə kommunanın əhalisi 107 nəfər təşkil edirdi.
İqtisadiyyatı
2007-ci ildə əmək qabiliyyətli yaşda olan 48 nəfər (15-64 yaş) arasında 31 nəfər iqtisadi fəal, 17 nəfər qeyri-fəal (fəaliyyət göstəricisi 64,6%, 1999-cu ildə 36,6%) olmuşdur. Fəaliyyətdə olan 31 nəfərdən 28 nəfər (16 kişi və 12 qadın) işləyir, 3 nəfər işsiz (1 kişi və 2 qadın) olmuşdur. Fəaliyyət göstərməyən 17 nəfərdən 2-si şagird və ya tələbə, 4-ü təqaüdçü, 11-i digər səbəblərdən fəaliyyətsiz olub.. .
NGC 2328
NGC 2328, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış qalaktikadır. Göy üzündə Göyərtə bürcü istiqamətində yerləşir. E/SB0 tipli. tərəfindən ildə 47.5 sm (18.7 inç) ölçülü  vasitəsilə kəşf edilmişdir.
Əbdül Muis
Əbdül Muis — İndoneziya yazıçısı, jurnalisti və tərcüməçisi, müasir İndoneziya realist nəsrinin qabaqcılı. İndoneziyanın Niderlanddan müstəqilliyi uğrunda hərəkatın iştirakçılarından biri.
Həyatı
Qərbi Sumatradakı Sunqay-Puarda anadan olmuşdur. Cakartada üç il tibb təhsili almış, lakin xəstəliyinə görə təhsilini yarımçıq buraxmaq məcburiyyətində qalmışdır. Onun ilk işi dövlət xidməti ilə bağlı idi, lakin daha sonra Əbdül Muis İndoneziyadakı Niderland müstəmləkə hakimiyyətlərini tənqid edən bir jurnalistə çevrilmişdir. O, Qərb müəlliflərinin əsərlərini İndoneziya dilinə tərcümə etmişdir: Servantesin "Don Kixot" (1923), Mark Tvenin "Tom Soyyerin macəraları" (1928), Hektor Malonun "Ailəsiz" (1932) əsərləri buna nümunədir.
Muis İndoneziyanın siyasi həyatında daha çox iştirak etmək ümidi ilə "Sarekat İslam" azadlıq hərəkatına qoşulmuşdur. İndoneziyanın müstəqilliyi məsələsinin sülh yolu ilə həllinin faydasız olduğuna əmin olmuş, ölkənin müstəmləkə hakimiyyətlərindən zorakı formada azad edilməsinin tərəfdarı idi. Buna baxmayaraq, o, daha sonra Niderland hakimiyyətinin yaratdığı nümayəndəlik orqanı olan Xalq Şurasının üzvü olmuşdur. 1922-ci ildə Muis Cogyakarta şəhərindəki tətildə iştirak etmiş, buna görə həbs edilmiş və cəzasını Qərbi Yavanın Qarut şəhərində çəkməyə göndərilmişdir.
1959-cu ildə vəfat etmişdir. Bandunq şəhərində dəfn olunmuşdur.
Quriya üsyanı (1841)
Quriya üsyanı (, guriis agentq'eba ;, myatezh v Gurii ) — Rusiya hökumətinin gürcü kəndlilər üçün təyin etdiyi yeni rüsumlar və vergilər səbəbindən o dövrdə Rusiya imperiyasının Gürcüstan-İmeretiya quberniyası nın tərkibindəki Quriya da meydana çıxan üsyan. Quriya Gürcüstan ın Rusiyaya birləşməsindən əvvəl knyazlıq kimi mövcud olmuşdur. Üsyana bir neçə zadəgan tərəfindən də dəstək verilmişdir. İlk dövrlərdə üsyançılar Quriyanın xeyli hissəsini ələ keçirməyi bacarsalar da, 1841-ci ilin sentyabrında rus ordusu və rus ordusunu dəstəkləyən digər gürcü zadəganları tərəfindən məğlub edildilər.
Üsyandan əvvəl
Qara dənizin sahilində yerləşən kiçik və kasıb Gürcü əyaləti olan Quriya 1810-cu ildən etibarən Rusiyanın hakimiyyəti altına keçmişdir. 1829-cu ildə ruslar yerli muxtar-knyazlıq idarəetmə sistemini ləğv etdilər və yerinə Rusiya idarəetmə sistemini gətirdilər. Həmçinin əyalətdə 1820-ci ildə də üsyan baş vermişdir.
Üsyan
1841-ci ildə yerli şərait nəzərə alınmadan Rusiya hökuməti tərəfindən quriyalı kəndlilərə kartof əkmək və vergiləri rus pulu ilə ödəmək əmr edildi. Lakin bu dövrdə Quriyada qarğıdalı və darı əkinləri əyalət təsərrüfatının əsasını təşkil edirdi. Həmçinin kəndlilər arasında tezliklə pul ödəməli olacaqları və hərbi xidmətə cəlb ediləcəkləri barədə şayiələr yayılmağa başlamışdı.
1841-ci ilin may ayında vergi yığımları başlayanda Quriyanın Lançxuti icmasının kəndliləri müqavimət göstərdilər və 22 may 1841-ci ildə silahdan istifadə etdilər. Xaos bütün Quriya ərazisinə yayıldı və qısa müddətdə üsyançıların sıralarına təxminən 7200 nəfər yığıldı. Üsyançılar əyalətin strateji nöqtələrini nəzarətə götürdülər və Kutaisi şəhərinə gedən yolları bağladılar. 9 avqust 1841-ci ildə Abes Bolkvadzenin başçılıq etdiyi üsyançılar və polkovnik Brusilovun başçılıq etdiyi rus qoşunları arasında döyüş baş verdi. Döyüşdə ruslar ağır itkilər verdilər və geri çəkilməyə məcbur oldular. Quriyalılar həmin ayda iki dəfə Quriyanın əsas şəhəri olan və rus qoşunlarının son qərargahının yerləşdiyi Ozurgeti yi ələ keçirməyə cəhd etdilər. Lakin bu cəhdlər uğursuzluq ilə nəticələndi. Bu dövrdə üsyançı sıralarında narazılıqlar baş qaldırmağa başladı. Həmçinin üsyana dəstək verən bir çox gürcü zadəganları, başda knyaz David Ququnava da olmaqla mövqe dəyişdirərək rusların tərəfinə keçdilər. Sonda 1841-ci il sentyabrın 5-də polkovnik Moisey Dolqorukovun komandanlığı altındakı 2500 nəfərlik rus əsgəri və Rusiyapərəst zadəganların verdiyi könüllü qoşunların da dəstəyi ilə həlledici döyüş baş verdi. Üsyançılar döyüşdə məğlub oldular və üsyan yatırıldı. Döyüş zamanı üsyançılardan 60 nəfər həlak oldu. Sentyabr ayının sonunda artıq Quriya ərazisində sakitçilik hökm sürməyə başladı və Rusiya nın nəzarəti yenidən tam təmin edildi. 1842-ci ildə Sibirə sürgün edilmiş knyaz Ambako Şalikaşvili xaricində tutulmuş üsyan liderlərinin çoxu sərbəst buraxıldı. 1901-ci ildə nəşr olunan bir rus mənbəsinə görə, qiyamda ən az 32 rus öldürülmüş, 115 nəfər yaralanmış və 17 nəfər isə əsir götürülmüşdür.
Gürcü yazıçı Eqnate Ninoşvili bu haqda "Quriyada üsyan" adlı roman yazmışdır. 1928-ci ildə roman əsasında gürcü kinorejissoru Aleksandr Tsutsunava tərəfindən film çəkilmişdir.
Xanağa məscidi
Xanağa məscidi — Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ordubad rayonunun Xanağa kəndi ərazisində orta əsrlər zamanı inşa edilmiş məscid. Məscid kəndin mərkəzi meydanında inşa edilmişdir.
Memarlıq quruluşu
Məscidə daxil olmaq üçün şərqdən giriş qapısından kiçik otağa (uzunu 3,1 metr, eni 3,5 metr, hündürlüyü 2,5 metr) daxil olduqdan sonra şimal divarda qoyulmuş qapıdan əsas salona daxil olmaq lazım gəlir. Məscidin ölçüləri böyükdür: daxildən uzunu 11,3 metr, eni 10,2 metr, hündürlüyü 4,8 metrdir. Divarların qalınlığı 1,1 metrdir. Çiy kərpicdən hörülmüş, bişmiş kərpiclə üzlənmişdir.
Məscidin şərq divarında dörd qapı, hər qapının yuxarı tərəfində başdan iti bucaqla tamamlanan pəncərələr qoyulmuşdur. Qərb divarda da şərq divarda olduğu kimi dörd pəncərə, cənub divarda isə üç pəncərə vardır. Məscidin tavanı iki sırada yerləşdirilmiş 10 dirəyin (5x2) üstündə dayanmışdır. Sütun başlıqları çox yüksək sənətkarlıqla düzəldilmişdir. Şimal divarın qarşısında taxta ilə ikinci mərtəbə düzəldilmişdir. Bu yer qadınlar üçün nəzərdə tutulmuşdur. Məscidin qərb divarının şimal qurtaracağında həyətə çıxış qapısı vardır.
Tarixi dövrləşdirilməsi
Memarlıq-konstruktiv quruluşu orta əsr abidələri üçün xarakterik olan və XIX yüzillikdə təmir olunan məscid XVII əsrdə inşa edilmişdir.
Viktor Naneyşvili
Viktor İvanoviç Naneyşvili — sovet siyasi xadimi, 1903-cü ildən Rusiya Sosial-Demokrat Fəhlə Partiyasının üzvü.
Həyatı
Viktor Naneyşvili 1878-ci ildə kəndli ailəsində dünyaya gəlmişdir. 1917-ci il inqilabı zamanı Bakıda olmuşdur. 1918-ci ilin aprelində Dağıstanın fövqəladə komissarı təyin edilmiş, 23 noyabr 1918-yanvar 1919 tarixlərində RKP(b)-nin Həştərxan quberniya komitəsinin sədri vəzifəsini icra etmişdir. 1920-ci il iyul ayının 23-dən sentyabr ayının 9-na qədər Azərbaycan SSR KP MK-nın prezidiumunun sədri, 1922-ci ilin sentyabrından 1923-cü ilin sonlarına qədər RKP(b)-nin Perm quberniyası komitəsinin katibi olmuşdur. 1924-cü ilin sentyabrından 1925-ci ilin iyununa qədər RKP(b)-nin Qazaxıstan partiya təşkilatının məsul (1-ci) katibi vəzifəsini icra etmişdir.
1931-ci ildən həbs olunduğu 1939-cu ilə qədər Moskva Ümumittifaq Ticarət Akademiyasına rəhbərlik etmişdir.
1939-cu il noyabr ayının 28-də həbs olunmuş, SSRİ Ali Məhkəməsi Hərbi Kollegiyası tərəfindən 21 mart 1940-cı ildə ölüm hökmünə məhkum edilmiş, 22 mart 1940-cı ildə güllələnmişdir. 1955-ci il mart ayının 19-da bəraət almışdır.
Qırmızı əmək bayrağı ordeni ilə mükafatlandırılmışdır.
Adsorbentlər vasitəsi ilə ağır metal ionlarının zərərsizləşdirilməsi
Adsorbentlər vasitəsi ilə ağır metal ionlarının zərərsizləşdirilməsi
Ağır metal ionlarının tullantı sularının tərkibindən çıxarılması üçün müxtəlif fiziki və kimyəvi üsullardan istifadə edilir. Bu problemin həllində, müxtəlif təbii və sintetik sorbentlərdən istifadə etməklə, adsorbsiya üsulu geniş tətbiq edilir. Xüsusən bentonit və vermikulit əsaslə gil mineralları ağır metal ionlarının adsorbsiyası üçün daha geniş istifadə olunur. Qeyd etmək lazımdır ki, bentonit nümunələri tərkibinə və müxtəlif xarakteristikalarına görə bir-birindən fərqlənir. Ən qədimdən məsaməli sorbsiya strukturuna və yüksək səth sahəsinə malik olan aktivləşmiş kömür geniş istifadə olşunmuşdur və istifadə olunmaqda davam edir. Yeni adsorbentlərin istehsal edilməsi aktiv kömürün oxşar xüsusiyyətləri ilə əlaqəlidir. Ağır metal ionları tullantı sularının tərkibində mürəkkəb anion və ya kation şəklində mövcud ola bildiyindən aktivləşmiş kömür vasitəsilə həmin ionlarının çıxarılması olduqca cətin prosesə çevrilir. Ona görə də yüksək adsorbsiya qabiliyyətli və iqtisadi cəhətdən sərfəli alternativ adsorbentlərin tədqiqi və onların sənayedə tətbiq olunmasına böyük ehtiyac duyulur. Həmin mineralların kation mübadiləsi və ion mübadilə adsorbsiya qabiliyyəti ilə xarakterizə olunan minerallar şəklində rast prosesdə səmərəli adsorbent kimi istifadə oluna bilər.Bu baxımdan müxtəlif ağır metal ionlarını ilə çirklənmiş sularından montmorillonit vasitəsilə çıxarılmasının araşdırılması və tətbiqi çox mühüm aktual elmi və prakltiki əhəmiyyəti olan məsəslələrdəndir. Ağır metal ionlarının tullantı sularının tərkibindən çıxarılması üçün müxtəlif fiziki və kimyəvi üsullardan istifadə edilir. Bu ionlar bioloji təmizlənmə üsulları ilə kənarlaşdırıla bilmədiyindən, adsorbsiya üsulu yeganə vasitə kimi geniş tətbiq edilir. Bu məqsədlə müxtəlif təbii və sintetik sorbentlərdən istifadə edilir.
Şəhər avtomobili
thumb|Şəhər avtomobili Suzuki Wagon R
thumb|Şəhər avtomobili Peugeot 107
thumb|Şəhər avtomobili Fiat 500
Şəhər avtomobili —Avropada A-Seqmenti, Yaponiyada Kei avtomobili və ya Şəhər avtomobili adlandırılan avtomobil siniflərindən biridir. Əsasən 3 m 70 sm-dən qısa olan avtomobilləri əhatə edir. Xüsusilə aşağı yanacaq sərfiyyatı ilə gənclər üçün uyğundur. Satış miqdarları və model müxtəlifliyi digər siniflərə nisbətən daha azdır. Ölçülərinə görə bu avtomobillərdə yalnız hetçbek kuzovlarından istifadə edilə bilər. Bəzi modellər öz sinifləri ilə müqayisədə istifadəçi rahatlığı və mühərrik gücü baxımından seçilirlər.
Bəxtiyar Balakişiyev
Bəxtiyar Balakişiyev — yazıçı,Azərbaycan Respublikası Milli Televiziya və Radio Şurasına Şura üzvü,publisist.Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər İttifaqlarının üzvü
Həyatı
1976-cı ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə daxil olub. 1979-82-ci illərdə M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin jurnalistika fükültəsində təhsilini davam etdirib.
1982-89-cu illərdə Dövlətnəşrkomda redaktor vəzifəsində çalışıb. 1989-2006-cı illərdə Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində redaktor, şöbə müdiri və Baş redaktor vəzifələrində çalışıb. 2006-ci ilin sentyabrında müəyyən səbəblərdən televiziyadakı işindən ayrılıb və müxtəlif kanallarla (TRT, Xəzər və s.) əməkdaşlıq edib. 2010-2016-cı illərdə “Azərbaycan” qəzetində şöbə müdiri vəzifəsində çalışıb.
2014-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Qarabağ münaqişəsi ilə əlaqədar yaradılan İtki və Tələfatların Hesablanması üzrə İşçi Qrupunun üzvü kimi fəaliyyət göstərib.
2016-17-ci illərdə Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri QSC-də Mədəniyyət kanalının direktor müavini vəzifəsində işləyib. 2017-ci ilin sentyabrında müəyyən səbəblərdən televiziyadakı işindən ayrılaraq müstəqil fəaliyyətini davam etdirib. 2019-cu ilin fevralın 1-dən Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri QSC-də yeni yaradılan Müəllif Proqramları və Xüsusi layihələr Departamentinin rəhbəri təyin edilib.
12 mart 2019-cu ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə 6 il müddətinə MTRŞ-ə üzv təyin olunub.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdünə və Ali Media Mükafatına layiq görülüb. 2010-cu ildə “Tərəqqi” medalı ilə mükafatlandırılıb.
Monteneqrolular
Monteneqrolular və ya çernoqoriyalılar — Cənubi slavyan xalqı, Monteneqronun əsas əhalisi (280 min nəfər). Serbiyada 69 min nəfər (2002) monteneqrolu yaşayır. İtaliya, Argentina və Albaniyada az sayda olsa da yaşayırlar. Ümumi sayı 433 min nəfərdir. Onlar Serb-Xorvat dilinin Novoştokav ləhcəsinin İekava variantında danışırlar. Monteneqronun müstəqilliyi ilə ayrıca Monteneqro dili olaraq kodlaşdırılmışdır. Dindarlarının əsasını pravoslavlar təşkil edir. Serb Pravoslav Kilsəsinə tabedirlər. Katoliklər və sünni müsəlmanlar azlıq təşkil edir (ikincisi Osmanlı İmperiyasının təsirinin nəticəsidir).
Dil
Serb-Xorvat dilinin Novoştokav ləhcəsinin İekava variantında danışırlar. Sosiolinqvistik səviyyədə bu dil Serbo-Xorvat dilinin dialekti kimi təsnif edilir. Monteneqronun konstitusiyası hal-hazırda Monteneqro dilini rəsmi dil olaraq təyin edir. Müstəqillik kampaniyasından sonra Monteneqro dilinin Serb və digər Serbo-Xorvat dillərindən (Bosniya, Xorvat) standart variantlarından tamamilə ayrı kimi tanımaq üçün bir hərəkat meydana çıxır. Bu da əsasən dialektik spesifikasiyada ayrıca bir dil identikliyinə əsas verdi. 2011-ci il siyahıyaalınmasında Monteneqro vətəndaşlarının 42,88% serb dilində danışdıqlarını, 36.97% isə Monteneqro dilində danışdıqlarını bildirdi. Monteneqroda 18 yaşdan kiçik gənclərin əksəriyyəti, 39.23% Monteneqro dilində danışdıqlarını və 2011-ci il aprelin 1-dən 15-dək olan siyahıyaalmada göstərildiyi kimi ana dilini 37.47% olaraq serb adlandırdıqlarını qeydə aldı.
Din
Monteneqroluların əksəriyyəti, Monteneqro və Littoral Metropoliteni olan Serb Pravoslav Kilsəsinə tabedirlər. Montenqeronun bəzi hissələri və qonşu ölkələrin, yəni Budimlya və Nikşiç Yeparxiyasında fəaliyyət göstərən dörd digər yeparxiyaya (yeparxiyalar), Mileşevanın Yeparxiyası və Zahumlye və Herseqovinanın Yeparxiyasına tabe olur. Çox kiçik bir azlıq qeyri-kanonik və tanınmayan Monteneqro Pravoslav Kilsəsinin tərəfdarıdır.
2011-ci il siyahıyaalınmasına əsasən Monteneqronu etnik mənsubiyyətini elan edən insanlar aşağıdakı dini kimliyə sahibdirlər:
Yaqub Yaqubov
Yaqub İlham oğlu Yaqubov (1 iyun 1997; Bərdə rayonu, Azərbaycan — 27 sentyabr 2020; Kəlbəcər rayonu, Azərbaycan) — Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin əsgəri, Vətən müharibəsi şəhidi.
Həyatı
Yaqub Yaqubov 1997-ci il iyunun 1-də Bərdə rayonunun Kələntərli kəndində anadan olub.
Hərbi xidməti
Azərbaycan Ordusunun əsgəri olan Yaqub Yaqubov 2020-ci il sentyabrın 27-də Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən Ermənistan işğalı altında olan ərazilərin azad edilməsi və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunması üçün başlanan Vətən müharibəsi zamanı Murovdağ istiqamətində gedən döyüşlərdə savaşıb. Yaqub Yaqubov sentyabrın 27-də Murovdağ döyüşləri zamanı şəhid olub.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi uğrunda döyüş əməliyyatlarına qatılan və hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqların icrası zamanı vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirdiyi üçün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 15.12.2020-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Yaqub Yaqubov ölümündən sonra "Vətən uğrunda" medalı ilə təltif edildi.
Avstriya–Türkmənistan münasibətləri
Avstriya–Türkmənistan münasibətləri — Avstriya və Türkmənistan arasındakı ikitərəfli əlaqələr. Türkmənistanın Vyanada bir səfirliyi var və hazırda Türkmənistanın Avstriyadakı səfiri Nurberdiyev Silapberdi Aşırqeldiyeviçdir. Avstriyanın, Qazaxıstan, Türkmənistan, Tacikistan və Qırğızıstandakı hazırkı səfirinin Volfqanq Banyai olduğu Astana (Qazaxıstan) iqamətgahı olan səfirliyi vardır.
Tarixi
thumbnail|Türkmənistan və Avstriya xarici işlər nazirlərinin görüşü. İki ölkə arasında diplomatik münasibətlər 16 oktyabr 1992-ci ildə ortaq bir bildiriş imzalanarkən qurulmuşdur.
16 oktyabr 1992 -ci ildə Avstriya Türkmənistanla diplomatik əlaqələr qurdu. Bu 26 il ərzində ölkələr arasında dostluq və qarşılıqlı hörmət münasibətləri quruldu. Və bu, həm siyasi, həm də iqtisadi səviyyədə özünü göstərir, bu yaxınlarda Türkmənistanın Vyanada Ticarət Nümayəndəliyinin açılması ilə sübut olunur. Mədəniyyət sahəsində aktiv bir mübadilə var: 2016 -cı ilin payızında Aşqabadda III Vyana Topu baş tutdu.
2011-ci ildə Avstriyanın Federal Prezidentinin Aşqabad səfəri, eləcə də Türkmənistan Prezidentinin 2008 və 2015-ci illərdə Vyanaya etdiyi səfərlər ölkələrimiz arasında əməkdaşlığın dərinləşməsinə və yaxınlaşmasına böyük töhfə verdi.
Türkmənistan, Orta Asiya bölgəsindəki səfirini Avstriyaya göndərən ilk dövlətdir (1994) və Avstriya da Astanadakı iqamətgahı ilə eyni vaxtda akkreditasiya üçün Türkmənistanın razılığını alan ilk ölkədir. Beləliklə, Türkmənistan, 2007-ci ildə açılan Avstriyanın Astanadakı səfirliyinin səlahiyyətlərinə aiddir.
Bütün bunlar ikitərəfli münasibətlərin inkişafı və qarşılıqlı faydalı möhkəmlənməsi və dərinləşməsi üçün möhkəm zəmin yaradır.
BMT-nin Türkmənistanın neytrallığı ilə bağlı qərarı Avstriyanın köməyi ilə hazırlanmışdır.
2008-ci ilin noyabrında Prezident Qurbanqulu Berdiməhəmmədov Avstriyanın paytaxtı Vyanaya səfər etdi.
16 oktyabr 2011-ci il tarixdə Avstriyanın Federal Prezidenti Haynz Fişer Türkmənistana səfər etdi.
İqtisadi əlaqələr
Avstriya ilə Türkmənistan arasında ticarət minimaldır və statistik baxımdan əhəmiyyətsizdir. Səhiyyə sahəsində əməkdaşlıq var.
Haçakənd-i Dərmanlı (Germi)
Haçakənd-i Dərmanlı — İranın Ərdəbil ostanının Germi şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd.
Əhalisi
Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 643 nəfər yaşayır (130 ailə).
Qrant Avakyan
Qrant Arsenoviç Avakyan — SSRİ hərbçisi, polkovnik. O, İkinci Dünya müharibəsində iştirak etmişdir.
Həyatı
Qrant Arsenoviç Avakyan 15 oktyabr 1924-cü ildə Azərbaycan SSR-nin paytaxtı Bakı şəhərində bir erməni ailəsində anadan olmuşdur. O, 1941-ci ildən Sovet Ordusunda xidmət etmiş, İkinci Dünya müharibəsində iştirak etmişdir. Avakyan Şimali Qafqaz, 3-cü Ukrayna, 1-ci Belorusiya cəbhələrində döyüşmüşdür. O, Berlinin alınması uğrunda döyüşlərdə iştirak etmişdi. Avakyan 1945-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü olmuşdur. O, 1953-cü ildə Vladimir Lenin adına Hərbi Siyasi Akademiyanı bitirmişdir. Avakyan 1975-ci ildən Azərbaycan SSR Ali Soveti adına Bakı Ali Ümumqoşun komandirlər məktəbində siyasi şöbə rəisi olmuşdur. O, 28 fevral 2017-ci ildə Rusiyanın Krasnodar şəhərində vəfat etmişdir.